title: Hành trình U Linh Giới

text:
là loạt manga Nhật Bản do Togashi Yoshihiro viết và minh họa. Tên của bộ truyện được phát âm là YuYu Hakusho trong manga của Viz Media và Yu Yu Hakusho trong các phiên bản chuyển nhượng bản quyền khác được phân phối bằng tiếng Anh. Bộ truyện nói về Urameshi Yūsuke, một "tội phạm" vị thành niên (trong và ngoài trường học) bị ô tô đâm chết khi cố gắng cứu mạng một đứa bé. Sau nhiều bài kiểm tra mà Koenma, con trai của Enma (người đứng đầu của linh giới - giống như Ngọc Hoàng trong quan niệm của người Nhật) dành cho cậu, Yusuke được tái sinh và làm việc dưới danh nghĩa Thám tử Linh Giới, qua đó nhận công việc điều tra những vụ liên quan đến quỷ và ma trong thế giới con người. Bộ truyện dần tập trung hơn vào các cảnh chiến đấu và các cuộc thi về sau. Togashi bắt đầu sáng tác Hành trình U Linh Giới vào khoảng tháng 11 năm 1990, dựa vào cảm hứng đối với những điều kì bí và các bộ phim kinh dị cùng những ảnh hưởng từ các thần thoại Phật giáo.

Loạt manga ban đầu xuất bản trong Tuần san Shōnen Jump của Shūeisha từ năm 1990 đến 1994. Bộ truyện có 175 chương chia thành 19 tập tankōbon. Tại Bắc Mỹ, truyện phát hành toàn bộ trong tạp chí Shonen Jump của Viz từ tháng 1 năm 2003 đến tháng 1 năm 2010. Anime gồm 112 tập phim truyền hình do Abe Noriyuki đạo diễn và đồng sản xuất với Fuji Television, hãng quảng cáo Yomiko và hãng phim Pierrott. Loạt phim truyền hình trước đây phát sóng trên kênh Fuji Television từ ngày 10 tháng 10 năm 1992 đến 7 tháng 1 năm 1995. Sau này, Funimation Entertainment mua bản quyền phát sóng phim tại khu vực Bắc Mỹ vào năm 2001 và trình chiếu trên các nhóm kênh truyền hình của Cartoon Network là Adult Swim và Toonami. Bộ phim còn được phát sóng ở nhiều nước khác nhau trên thế giới. Anime từng được chiếu trên toàn Nhật Bản, một phần Châu Á, và Đông Âu bởi kênh truyền hình vệ tinh Animax. Các sản phẩm chuyển nhượng bản quyền của Hành trình U Linh Giới gồm có 2 phim anime, một loạt các OVA, nhiều album, trò chơi điện tử và một số sản phẩm khác.

Hành trình U Linh Giới nhận rất nhiều phản hồi tốt từ khi lần đầu được giới thiệu với công chúng, với việc phát hành hơn 50 triệu bản chỉ ở Nhật và đoạt giải thưởng danh giá Shogakukan dành cho shōnen manga vào năm 1993. Loạt phim anime giành giải Animage tại Anime Grand Prix cho anime hay nhất năm 1994 và 1995. Hành trình U Linh Giới được chào đón bởi một lượng lớn khán giả truyền hình tại Nhật và nhiều độ tuổi khác nhau tại Mỹ. Bộ phim nhận rất nhiều bài nhận xét tích cực từ các nhà phê bình ở Nam Mỹ, chủ yếu về khía cạnh kịch bản, nhân vật và các pha hành động.

Cốt truyện

Hành trình U Linh Giới theo chân Urameshi Yūsuke, một giang hồ đường phố, người mà (trong một lần tốt bụng khác thường) chết khi đẩy một đứa bé ra khỏi đường đi của chiếc xe hơi đang lao tới. Linh hồn của cậu được Botan tiếp nhận, người tự giới thiệu mình là người chèo đò sông Styx, cô sẽ đưa các linh hồn đến thế giới bên kia, còn gọi là , nơi chúng nhận phán xét về cuộc sống kiếp sau. Botan báo cho Yusuke biết rằng hành động dũng cảm của cậu đã gây bất ngờ cho toàn linh giới, họ chưa chuẩn bị để đón tiếp linh hồn của cậu cho dù là địa ngục hay thiên đường. Vì vậy, Koenma, con trai của Enma (người đứng đầu của linh giới - giống như Ngọc Hoàng trong quan niệm của người Nhật), đã cho Yusuke một cơ hội để nhập lại vào thân xác của mình bằng những bài kiểm tra. Yusuke đã hoàn thành thử thách với việc cứu Yukimura Keiko và Kazuma Kuwabara. Sau khi được tái sinh, Koenma giao trọng trách  cho cậu, nhiệm vụ là điều tra mọi vụ việc siêu nhiên xảy ra ở . Ngay sau đó, cậu đã vào nhiệm vụ đầu tiên, tìm lại 3 báu vật bị đánh cắp khỏi linh giới bởi một nhóm yêu quái: Hiei, Kurama, và Goki. Yusuke thu thập ba báu vật dưới sự hỗ trợ đắc lực của tuyệt chiêu mới mà cậu có được, đòn Rei Gun (Linh Hoàn); đó là tuyệt chiêu mà cậu có thể tích tụ  của mình thành đạn và bắn ra từ ngón tay trỏ (trong anime Tiếng Anh, đòn này được dịch ra là Spirit Gun). Sau đó, cậu lên núi để tìm một nữ chiến binh già Genkai. Cùng với kình địch của mình, Kuwabara Kazuma, Yusuke đã vượt qua được cuộc thi do Genkai tổ chức để trở thành người kế vị. Yusuke sử dụng cuộc thì như là vỏ bọc để tìm kiếm Rando, một yêu quái đã đánh cắp nhiều tuyệt kĩ từ chiến binh khác và giết họ. Yusuke đánh bại Rando trong trận cuối cùng của cuộc thi và được Genkai huấn luyện trong vài tháng, có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc sử dụng sức mạnh của mình. Sau đó, Yusuke được gửi đến cung điện Maze ở ma giới, nơi mà Kuwabara, Kurama và Hiei giúp đỡ cậu đánh bại Tứ đại ma thú, bốn tên yêu ma đã đe dọa Koenma phá hủy kết giới ngăn giữa chúng và thế giới con người.

Sứ mệnh kế tiếp của Yusuke đẩy cậu vào một nhiệm vụ giải cứu, nơi mà cậu gặp Toguro, người đã biến thành một yêu quái hùng mạnh từ một người bình thường. Để kiểm tra sức mạnh của Yusuke, Toguro đã thách thức cậu tham gia the Dark Tournament (Giải đấu hắc ám Saga), một giải đấu được tổ chức bởi những tên giàu có (mục đích nhằm đánh bạc), nơi mà các nhóm yêu ma, thậm chí cả con người, tranh đấu ác liệt để có cơ hội nhận được những thứ mà họ thèm khát. Nhóm Urameshi, bao gồm Yusuke, Kuwabara, Kurama, Hiei và Genkai (giấu mặt) vượt qua nhiều trận đấu khó khăn để đối mặt với nhóm Toguro trong trận chung kết và chiến thắng. Và họ biết rằng ông bầu của nhóm Toguro, Sakyo, đang cố gắng giành chiến thắng để hoàn tất kế hoạch tạo một lối đi đến ma giới, một thế giới thứ ba bị thống trị bởi vô số ma quỷ. Với thất bại của mình, Sakyo đã phá hủy sân đấu và tự sát trong đó.

Sau giải đấu, Yusuke trở về nhà, nhưng sau một thời gian nghỉ ngơi, cậu lại bị ba thanh niên lạ mặt có sức mạnh kì lạ thách đấu và bị bắt cóc làm con tin. Kuwabara và những người khác phải đi giải cứu cậu và biết toàn bộ mọi chuyện chỉ là vở kịch do Genkai dựng lên để kiểm tra họ. Genkai cũng tiết lộ rằng Shinobu Sensui, thám tử linh giới tiền nhiệm của Yusuke, đã triệu tập thêm sáu người có năng lực siêu phàm khác nhằm hoàn thành nốt công việc mà Sakyo để lại, mở con đường đến ma giới để hủy diệt loài người. Yusuke và bạn bè của mình đã thách đấu và đánh bại từng người một trong nhóm của Sensui, đỉnh điểm là cuộc chiến giữa hai thám tử linh giới. Sensui giết chết Yusuke rồi rút lui vào trong con đường mới dẫn đến ma giới. Yusuke được tái sinh lần nữa nhưng với phần yêu trong người mạnh hơn, và khám phá ra rằng tổ tiên của mình đã truyền lại một loại gien trội tiềm ẩn bên trong để chờ thời cơ bộc lộ ra khi gặp người có sức mạnh phi thường, đó cũng là khi dòng máu yêu trong người cậu trỗi dậy. Yusuke đến ma giới, đánh bại Sensui với sức mạnh khủng khiếp được truyền từ tổ tiên, người đã điều khiển cơ thể cậu để kết thúc cuộc chiến.

Trở về thế giới loài người, Yusuke bị tước chức danh thám tử linh giới cũng như bị vua Enma ra lệnh bắt giữ cậu vì lo sợ dòng máu quỷ trong người Yusuke có thể bắt cậu tiếp tục cuộc nổi loạn ở thế giới loài người. Yusuke, không chắc chắn về việc bị điều khiển bởi tổ tiên của mình là Raizen, chấp nhận việc trở lại ma giới. Raizen, người mong muốn tìm một người kế vị để cai quản lãnh thổ của mình, đang chết dần chết mòn bởi một cơn đói; cái chết của ông là điều có thể phá hủy sự cân bằng mong manh giữa ba quốc vương của ma giới. Hiei và Kurama được triệu tập bởi hai quốc vương khác, Mukuro và Yomi, để chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh không thể tránh được. Ba nhân vật chính tập luyện ở ba vương quốc trong 1 năm, đến khi Raizen chết và Yusuke trở thành quốc vương kế vị. Yusuke chủ động đề xuất một giải đấu của ba quốc vương để tìm ra một quốc vương duy nhất của ma giới, điều này đã nhận được sự đồng thuận của Mukuro và cả Yomi. Đến giải đấu, Yusuke và Yomi đụng độ nhau trong vòng đấu loại thứ hai nơi mà Yusuke bị đánh bại và ngất đi. Yusuke tỉnh dậy vài ngày sau đó, biết rằng giải đấu đã kết thúc và những giải đấu tương tự sẽ được tổ chức thường kì để quyết định ai là quốc vương của ma giới. Yusuke ở lại ma giới thêm một thời gian dài, nhưng cuối cùng cậu đã quyết định trở lại thế giới loài người để được sống bên Keiko.

Sản xuất

Tác giả Togashi Yoshihiro thông báo rằng ông bắt đầu sáng tác Hành trình U Linh Giới từ khoảng tháng 11 năm 1990, mặc dù ông đã quên thời điểm chính xác. Cảm thấy bị một số đồng nghiệp nổi tiếng hơn bắt nạt trong quá trình sáng tác bộ truyện, Togashi nhận ra mình cần phải sáng tác một bộ manga về đề tài đối kháng vừa để gây dựng tiếng tăm lại vừa viết ra thứ mà ông thích. Ông là một người hâm mộ những điều kì bí và những bộ phim kinh dị nên đã quyết định tự mình viết và vẽ bộ manga dựa trên nguồn cảm hứng đó. Nhờ kinh nghiệm từ việc xuất bản bộ manga thể loại trinh thám với tiêu đề Occult Tanteidan mà Togashi có thể tiếp thu tích cực ý kiến của độc giả bộ truyện này như một nguồn động lực để ông viết tiếp bộ manga khác. Trong lần đầu giới thiệu Hành trình U Linh Giới, ông cũng không biết nên gọi bộ truyện là gì.  Khi lần đầu giới thiệu bản thảo cho người chỉnh sửa bản vẽ của mình, ông tạm gọi nó là "How to be a Ghost" (Làm sao để trở thành quỷ). Trong lúc chuẩn bị xuất bản, ông đã đề xuất tên "YuYu-Ki" (tạm dịch: Cuộc phiêu lưu của yêu quái), nhằm ngụ ý đến cuộc chiến với quỷ và có dụng ý từ cái tên SaiYu-Ki. Vì cùng lúc đó có một bộ truyện khác có tên gần tương tự (Chin-Yu-Ki) sắp sửa được xuất bản, Togashi đã nhanh chóng đưa một cái tên thay thế là: "YuYu Hakusho". Ông bình luận rằng ông có thể dùng tên "Den" (Truyền thuyết) hay "Monogatari" (Câu chuyện), nhưng "Hakusho" lại là thứ đầu tiên hiện lên trong đầu ông. Ông tiếp tục tìm kiếm tên cho các nhân vật chính thông qua từ điển và từ ký tự chữ kanji mà ông bị lôi cuốn. "Urameshi Yūsuke" là một lối chơi chữ, "Kazuma Kuwabara" là sự kết hợp của tên hai cầu thủ bóng chày chuyên nghiệp, "Hiei" và "Kurama", theo như giải thích của Togashi, "chỉ chợt xuất hiện trong đầu [Togashi]". Khi ông giới thiệu hai nhân vật sau trong tập ba, tác giả đã có dự định ban đầu là cho Kurama làm chân vật chính, nhưng lai không chắc chắn về Hiei.

Bộ manga đổi từ thể loại trinh thám sang thể loại võ thuật sau khi Yusuke chết và được tái sinh trong những chương đầu của bộ truyện. Togashi đã dự tính sẵn sự thay đổi này ngay từ đầu, dựa trên ý tưởng từ loạt manga Kinnikuman, khởi đầu là một bộ truyện hài hước trước khi tập trung nhiều hơn vào yếu tố hành động. Ý định của ông là xây dựng nhân vật chính và giúp cho độc giả làm quen với nhân vật trước khi dàn nhân vật thực sự đánh nhau. Biên tập viên của Togashi cảm thấy lo lắng với cách bắt đầu manga như thế này nên đã khuyên tác giả chuyển hướng sang cốt truyện tập trung vào chiến đấu sau 30 chương. Bộ truyện lấy nhiều ý tưởng từ các nền văn hoá dân gian ở châu Á, phần lớn là từ tín ngưỡng của Phật giáo với cuộc sống sau khi chết. Togashi khởi đầu từ cơ sở là các khái niệm về Ningenkai (Thế giới con người), Reikai (Linh giới), and Makai (Ma giới) như là một vũ trụ song song trong thế giới của Hành trình U Linh Giới. Ông nghĩ đến nó như một nơi mà con người không thể dễ dàng đi lại giữa các thế giới bằng những công nghệ hiện đại, trừ những thực thể có năng lực siêu nhiên. Tuy nhiên, ý tưởng cho sức mạnh "vùng lãnh thổ" kể từ phần Sensui được nhại lại từ một tác phẩm vô danh khác của Yasutaka Tsutsui. Đối với chất liệu vẽ, Togashi sử dụng mực phác thảo và bút Kabura xuyên suốt quá trình hoàn thành tác phẩm. Phong cách nghệ thuật của ông bắt đầu từ screentone, sau đó dần phát triển thành phong cách tối giản. Như một điều tất yếu khi phát triển bộ truyện, ông chú tâm vẽ các chi tiết từ dáng người đến gương mặt rất chi tiết hay đôi khi "biếm họa, sơ sài và pha thêm chút hành động" mỗi khi ông muốn tạo các hiệu ứng.

Trong quá trình làm việc với Hành trình U Linh Giới, Togashi đã tính toán thời gian làm việc của mình theo công thức 4 tiếng cho mỗi trang trừ phần viết kịch bản và 5 tiếng ngủ mỗi tối. Ông viết trong quyển dōjinshi Yoshirin de Pon! của mình rằng ông đã tạm gác bút viết Hành trình U Linh Giới bởi tính ích kỷ của mình. Tác giả đã muốn kết thúc loạt manga vào tháng 12 năm 1993, vào đỉnh điểm của phần Sensui. Mặc dù không có nhiều áp lực từ nhóm biên tập, Togashi đã bị stress nặng vài lần trong quá trình xuất bản truyện, nhất là trong 6 tháng cuối cùng xuất bản truyện. Ông phàn nàn rằng trong quá trình làm phần Giải đấu hắc ám, vài đêm mất ngủ đã khiến sức khỏe ông bị giảm sút. Ông nhận ra chính mình cũng cảm thấy rất mệt khi làm việc với các trang màu cho trận đấu của Yusuke với Chu. Có nhiều bằng chứng cho thấy ông gần như một mình hoàn thành toàn bộ bản thảo, chẳng hạn như qua chi tiết cảnh gặp gỡ giữa Yusuke và Raizen cùng trận đấu của Kurama và Karasu. Các biên tập viên ở nhà xuất bản đã cố thuyết phục Togashi cân nhắc lại việc hủy Hành trình U Linh Giới, dù ông viện cớ cho quyết định của mình rằng bộ truyện sẽ chỉ đơn giản bị thay thế bởi một bộ manga nổi tiếng khác. Togashi cảm thấy hài lòng với cái kết của manga. Tác giả cho hay ông không tham gia vào khâu sản xuất của dự án chuyển thể anime Yu Yu Hakusho bởi lịch làm việc riêng của ông. Ông nói rằng mình bị ấn tượng mạnh bởi phần lồng tiếng Kuwabara của Chiba Shigeru, qua đó thừa nhận rằng diễn viên lồng tiếng này còn thấu hiểu nhân vật đó hơn cả chính Togashi.

Truyền thông

Manga

Bộ manga Hành trình U Linh Giới thực hiện toàn bộ bởi Togashi và ban đầu được xuất bản trên tạp chí tiếng Nhật Tuần san Shōnen Jump của Shūeisha từ ngày 3 tháng 12 năm 1990 đến ngày 25 tháng 7 năm 1994. Bộ truyện có 175 chương trong 19 tập tankōbon với tập đầu tiên phát hành ngày 10 tháng 4 năm 1991 và tập cuối phát hành ngày 12 tháng 12 năm 1994. Trong khoảng thời gian từ 4 tháng 8 năm 2004 đến 4 tháng 3 năm 2005, Shueisha đã phát hành bản kanzenban (toàn tập). Mỗi bản trong 15 tập kanzenban đều có một trang bìa khác nhau và chứa nhiều chương hơn bản tankōbon. Hành trình U Linh Giới còn được xuất bản như là một phần trong các quyển sách theo phong cách tạp chí của series Shueisha Jump Remix. 9 tập đã được phát hành từ 22 tháng 12 năm 2008 đến 27 tháng 4 năm 2009. Một bản bunkobon cũng đã bắt đầu xuất bản từ ngày 18 tháng 9 năm 2010.

Bản dịch tiếng Anh của Hành trình U Linh Giới xuất bản ở Bắc Mỹ bởi Viz Media trong tạp chí Shonen Jump châu Mỹ, nơi bộ truyện được giới thiệu và phát hành từ số đầu tiên tháng 1 năm 2003 và kết thúc vào tháng 1 năm 2010. Viz đã phát hành trọn bộ 19 tập manga tiếng Anh từ ngày 13 tháng 5 năm 2003 đến ngày 2 tháng 3 năm 2010. Toàn bộ 176 chương trong phiên bản này theo sau là một phụ chương đặc biệt của Viz "YuYu Hakusho Tales: Two Shot" trong tập 7 (kể về lần đầu Kurama và Hiei gặp nhau) như là chương thứ 64 của bộ truyện. Sau đó Viz tái phát hành bộ truyện dưới dạng kĩ thuật số như một phần của các ấn phẩm manga mà họ phát hành vào giai đoạn 2013–2014 rồi tiếp đó bổ sung vào bản kĩ thuật số của ComiXology. Bộ truyện cũng được mua bản quyền và phát hành trên nhiều nước ở châu Á và châu Âu. Ví dụ, bản dịch tiếng Pháp được phát hành bởi Kana từ năm 1997. Tại Việt Nam, Nhà xuất bản Kim Đồng là đơn vị giành được bản quyền phát hành bộ truyện, với tựa Việt hóa là Hành trình U Linh Giới.

Anime

Bộ anime chuyển thể Hành trình U Linh Giới đạo diễn bởi Noriyuki Abe và đồng sản xuất với Fuji Television, Yomiko Advertising, và Studio Pierrot. Bộ phim này, gồm 112 tập, phát sóng từ ngày 10 tháng 10 năm 1992 đến 7 tháng 1 năm 1995 trên kênh Fuji Television tại Nhật. Pony Canyon là đơn vị phát hành các tập phim trên 23 băng video cassette từ ngày 1 tháng 1 năm 1995 đến 6 tháng 12 năm 1995. Chúng cũng được phát hành trên 28 đĩa DVD bởi Beam Entertainment, cụ thể đĩa 8–14 ra mắt vào ngày 25 tháng 3 năm 2002, đĩa 15–21 ra mắt vào ngày 25 tháng 4 năm 2002, còn đĩa 22–28 ra mắt vào ngày 25 tháng 5 năm 2002. Bộ anime khác hẳn với bộ manga ở chỗ nó có nhiều yếu tố bạo lực và lời nói tục hơn, cũng như một vài thay đổi nhỏ trong phong cách đồ họa. Đầu năm 2001, Funimation Entertainment mua bản quyền bộ phim để giới thiệu ở Bắc Mỹ với tựa Yu Yu Hakusho: Ghost Files. Nhà sản xuất của Funimation đã thấy được những đóng góp quan trọng của diễn viên lồng tiếng Justin Cook, người không những chỉ đạo việc lồng tiếng mà còn trực tiếp tham gia lồng tiếng cho nhân vật Yusuke.

Các tập phim lồng tiếng Anh do Mỹ sản xuất công chiếu từ 23 tháng 2 năm 2002 đến 1 tháng 4 năm 2006 trên kênh Cartoon Network. Ban đầu, bộ phim chiếu trên nhóm chương trình truyền hình Adult Swim từ tháng 2 năm 2002 đến tháng 4 năm 2003; và chuyển sang nhóm chương trình khác là Toonami. Một vài cảnh bạo lực, tình cảm, và ngôn ngữ thô tục được chỉnh sửa trước khi công chiếu. Hành trình U Linh Giới bị ngưng phát sóng trên Toonami khoảng tháng 3 năm 2005 và chuyển sang khung giờ vào sáng sớm thứ 7 vào tháng 10 lúc mà phần cuối của bộ phim đang lên sóng. Bộ phim cũng đã chiếu bản hoàn chỉnh như là một phần của nhóm kênh truyền hình khác tên Colours TV của Funimation vào năm 2006 và Funimation Channel vào năm 2011 dưới định dạng độ nét cao.

Bộ anime được phân phối ở Anh bởi MVM Films và ở Australia cùng với New Zealand bởi Madman Entertainment. Bộ phim cũng đã chiếu trên kênh truyền hình vệ tinh Animax ở các khu vực Đông Á, Đông Nam Á, Tiểu lục địa Ấn Độ, và một số quốc gia ở Đông Âu như Hungary và România. Tại Ấn Độ, bản lồng tiếng Anh của phim có tựa là Ghost Fighter (chiến binh quỷ). Hành trình U Linh Giới công chiếu ở Philippines cũng dưới tựa Ghost Fighter trên kênh IBC vào giữa thập niên 1990 cũng như GMA Network vào đầu năm 1999. Ở bản lồng tiếng này, tên của nhân vật chính "Yusuke" bị đổi thành "Eugene".

Bốn phần của bộ phim kể về một câu chuyện khác nhau xung quanh các nhân vật chính và xem như là một bộ "saga" của Funimation. Tại Bắc Mỹ, 32 DVD được biên soạn lại và phát hành bởi Funimation cho 4 saga, với đĩa đầu tiên phát hành ngày 16 tháng 4 năm 2002, và đĩa cuối cùng ngày 19 tháng 7 năm 2005. Các tập phim phát hành dưới cả hai phiên bản đã biên tập và bản hoàn chỉnh. Thêm vào đó, các bộ DVD collection box được phát hành cho cả bốn saga, mỗi bộ bao gồm toàn bộ các tập của từng saga, trừ phần Dark Tournament Saga được chia ra làm 2 bộ collection box. Funimation đã phát hành phần box set của anime với phần đầu được phát hành ngày 8 tháng 7 năm 2008 và kết thúc với phần 4 vào ngày 13 tháng 1 năm 2009. Mỗi bộ gồm 4 DVD chứa 28 tập phim, hoặc 1/4 của bộ phim. Funimation bắt đầu phát hành bản Blu-ray vào ngày 31 tháng 5 năm 2011. Cook thông báo rằng họ đã cải tiến một chút phần lồng tiếng, rút ngắn các đoạn hội thoại và lọc bỏ các "tạp âm". Tại Nhật, 4 bộ multidisc DVD box độc lập với nhau được phát hành, đồng thời với 28 đĩa DVD chứa toàn bộ 112 tập của bộ phim. Nhà phần phối video gia đình Nhật Bandai Visual đã bắt đầu phát hành bản Blu-ray của bộ phim vào ngày 27 tháng 10 năm 2009, cùng với một bộ hình ảnh nằm ở phần cuối của bộ phim.

Phim điện ảnh và OVA

Hai phim anime dựa trên Hành trình U Linh Giới đã được sản xuất. Cả hai đều không bám sát cốt truyện như trong nguyên tác manga. Yu Yu Hakusho: The Movie công chiếu ở Nhật ngày 10 tháng 7 năm 2003 như là một phần của mùa lễ hội phim. Trong phim, Yusuke và Kuwabara làm nhiệm vụ giải cứu Koenma khỏi nhóm yêu quái đang muốn có được Ấn Vàng, thứ dùng để phán quyết một linh hồn cho kiếp sau. AnimeWorks phát hành bản tiếng Anh 30 phút cho VHS bằng cả phụ đề lẫn lồng tiếng Anh vào ngày 7 tháng 3 năm 2000 và phiên bản DVD vào ngày 30 tháng 1 năm 2001. Yu Yu Hakusho the Movie: Poltergeist Report, biết đến ở Nhật dưới tên , chiếu trên các rạp ở Nhật ngày 9 tháng 4 năm 1991. Nội dung phim xoay quanh việc Yusuke và các bạn của mình tìm cách bảo vệ thế loài ngoài người khỏi một thế giới thứ 4 còn tồn tại gọi là Netherworld (cõi âm). Toàn bộ phim lồng tiếng Anh bởi Central Park Media, sau đó phát hành trên VHS ngày 3 tháng 3 năm 1998 và trên DVD ngày 8 tháng 10 năm 2002.

Bộ tổng hợp các tập OVA của Hành trình U Linh Giới có nhan đề  được phát hành ở Nhật trên băng VHS giữa năm 1994 và 1996. Bộ OVA chứa nhiều đoạn clip ngắn nói về quãng thời gian sau khi câu chuyện kết thúc. Nó còn chứa cả một đoạn video dựng lại từ anime, nhạc phim, các cuộc phỏng vấn với các diễn viên lồng tiếng, và cả những đoạn phim hoạt hình ngắn nói đến 4 nhân vật chính. Bộ OVA chứa 3 tập và một bộ bách khoa toàn thư các ca khúc trong phim. Hộp bộ 4 DVD của bộ phim được phát hành ở Nhật bởi Pony Canyon ngày 25 tháng 12 năm 2004. Funimation là đơn vị lồng tiếng các bộ OVA (mặc dù không trực tiếp dựng anime) và tái lồng tiếng bản điện ảnh chiếu rạp với dàn diễn viên gốc từ bộ anime, đồng thời phát hành cả hai phiên bản tại Bắc Mỹ dưới gói DVD gồm 2 đĩa với tựa Yu Yu Hakusho: The Movie & Eizou Hakusho vào ngày 13 tháng 12 năm 2011.

Một bộ OVA phiên bản hoàn toàn mới của Hành trình U Linh Giới được phát hành dưới dạng hộp đĩa Blu-ray vào ngày 26 tháng 10 năm 2018 tại Nhật Bản. Bộ OVA này chuyển thể nội dung của hai chương phụ "Two Shot" từ tập thứ 7 và chương áp chót "All or Nothing" của nguyên tác manga. Tháng 10 năm 2019, Funimation công bố phát hành bộ OVA có lồng tiếng Anh.

CD nhạc
Nhạc phim của anime chuyển thể Hành trình U Linh Giới được biên soạn bởi Yusuke Honma. Bộ phim chỉ có một ca khúc mở đầu,  trình bày bởi Matsuko Mawatari, và 5 ca khúc kết thúc: ,  và "Daydream Generation" của Mawatari; cùng  và  của Hiro Takahashi. Khi Funimation mua bản quyền bộ phim, phiên bản tiếng Anh của các ca khúc trên được biên soạn bởi nhạc sĩ Carl Finch. Các ca khúc mở đầu trình bày bởi Sara White và ca khúc kết thúc trình bày bởi các thành viên của nhóm lồng tiếng Anh gồm Stephanie Nadolny, Jerry Jewell và Meredith McCoy.

Một số lượng nhất định các CD nhạc đã phát hành tại Nhật. Bộ Yu Yu Hakusho Original Soundtrack được phát hành thành hai tập riêng biệt bởi Pony Canyon vào ngày 17 tháng 1 năm 1997. Bộ đĩa gồm các bản nhạc được trình diễn bằng nhạc cụ và một số bản nhạc có lời. Cùng lúc phát hành vào thời điểm đó còn có Yu Yu Hakusho: Music Battle, bộ 3 album đặc biệt được trình bày bởi các diễn viên lồng tiếng cho bộ phim tương ứng với các nhân vật họ lồng tiếng. 3 bộ các bản nhạc chọn lọc, gồm Yū Yū Hakusho Super Covers, Yū Yū Hakusho Super Dance Mix và Legend of Yu Yu Hakusho: "Sai-Kyou" Best Selection Album lần lượt được phát hành vào các ngày 16 tháng 12 năm 1995, 21 tháng 3 năm 1996 và 21 tháng 3 năm 1997. Yu Yu Hakusho: Collective Songs và Yu Yu Hakusho: Collective Rare Trax, bộ các bản nhạc phim cover lại bởi các diễn viên lồng tiếng của phim, phát hành vào ngày 17 tháng 3 năm 1999. Hai drama album cũng đã được phát hành bởi Shueisha, cái đầu tiên của bản audio chuyển thể của chương "YuYu Hakusho Tales: Two Shot", chương manga kể về câu chuyện Hiei và Kurama lần đầu gặp nhau". Một bộ CD nhạc của phim anime thứ 2 và maxi single với các ca khúc của Mawatari and Takahashi phát hành bởi Time Entertainment vào ngày 1 tháng 1 năm 2005.

Trò chơi điện tử

Một số lượng nhất định các trò chơi điện tử phát triển theo loạt truyện Hành trình U Linh Giới, hầu hết chỉ phát hành ở Nhật Bản. Ưu tiên cấp phép phát hành ở khu vực Bắc Mỹ, các trò chơi được phát triển trên nhiều hệ máy khác nhau như Game Boy, Super Famicom, Sega và một vài hệ máy khác. Không có một game nào trong số đó được phát triển dành cho người sử dụng tiếng Anh ở Bắc Mỹ, châu Âu và châu Úc. Một đĩa game lẻ của Mega Drive có tựa Yū Yū Hakusho Makyō Tōitsusen được xuất bản tại Brazil bởi Tectoy vào năm 1999 dưới nhan đề Yu Yu Hakusho: Sunset Fighters. Khi Atari mua bản quyền phát hành trò chơi điện tử Hành trình U Linh Giới năm 2003, công ty đã phát hành ngay ba tựa game: Yu Yu Hakusho: Spirit Detective, trò chơi phiêu lưu hành động dành cho Game Boy Advance; Yu Yu Hakusho: Tournament Tactics, trò chơi nhập vai cũng dành cho Game Boy Advance; và Yu Yu Hakusho: Dark Tournament, trò chơi đối kháng 3D dành cho PlayStation 2.

Các sản phẩm truyền thông liên quan
Một quyển bách khoa toàn thư tựa  phát hành bởi Shueisha vào ngày 3 tháng 3 năm 2005. Cuốn sách chứa thông tin về các nhân vật trong truyện, tiểu sử tóm tắt, và cả một cuộc phỏng vấn riêng với tác giả Togashi Yoshihiro. Bộ artbook, , phát hành bởi Shueisha vào ngày 27 tháng 4 năm 2005. Sách bao gồm một phần các hình minh hoạ trong truyện, cả hình minh hoạ của bản kanzenban tái bản và cả thống kê một vài con số của bộ truyện lúc mà các hình sử dụng lần đầu tiên. Shueisha còn phát hành hai tập của sách hướng dẫn tựa  và các sách dựa trên cả hai bộ phim, mỗi cuốn đều chứa hình chụp của các áp phích theo phong cách manga. Ở Nhật, một vài món hàng dùng để sưu tập như các bức hình, búp bê, và cả đồ chơi gashapon cũng được bày bán. Trò chơi sưu tập các thẻ bài dựa theo bản quyền chuyển nhượng cũng đã được phát hành bởi Movic. Ở Bắc Mỹ, ODM có giấy phép sản xuất các trang phục theo bộ truyện, hệ thống các tượng nhân vật hành động của IF Labs và Jakks Pacific, đồ chơi điện tử Skannerz từ Radica Games, và các sách hoạt động của Scholastic. Score Entertainment phát triển trò chơi Yu Yu Hakusho Trading Card Game cho việc phát hành ở Mỹ. Một cuốn sách hướng dẫn tiếng Anh cho bộ truyện tựa YuYu Hakusho Uncovered: The Unofficial Guide xuất bản bởi Cocoro Books vào ngày 12 tháng 10 năm 2004. Tháng 5 năm 2019, một vở kịch chuyển thể từ manga nguyên tác do Office Endless sản xuất đã được công bố. Vở kịch do Mikasano – biên kịch của bộ anime Tokyo Ghoul – làm đạo diễn kiêm chắp bút kịch bản. Vở kịch kéo dài từ 8 tháng 1 đến 22 tháng 9 năm 2019 tại các địa điểm Tokyo, Osaka, Fukuoka và Aichi. Tháng 9 năm 2019, Hành trình U Linh Giới gia nhập vào hệ thống thẻ bài sưu tập Universal Fighting System CCG, đánh dấu cột mốc là bộ anime thứ 2 được cấp phép đưa vào hệ thống này.

Đón nhận

Manga
Kể từ tháng 5 năm 2003, Hành trình U Linh Giới đã bán được hơn 44 triệu bản chỉ tính riêng ở Nhật. Patricia Duffield, người phụ trách của tờ Animerica Extra, đã phải công nhận manga thực sự là "một trong các vị vua được yêu mến giữa thập niên 1990", nó có thể được tìm thấy ở bất cứ đâu từ chuỗi các cửa hàng sách khổng lồ cho đến các ki-ốt nhỏ ở nhà ga. Hành trình U Linh Giới đã giúp Togashi Yoshihiro giành giải Shogakukan Manga Award ở thể loại shōnen năm 1993. Trong toàn bộ quá trình phát hành truyện, Togashi đã bị phê bình vì việc trễ thời hạn phát hành truyện cũng như việc giảm bớt chất lượng nghệ thuật.

Ở khu vực Bắc Mỹ, Một vài tập truyện đã được sắp xếp lại trong danh sách của tuần báo Nielsen BookScan, trong đó có tập 5 được phát hành ở cả hai số thứ 6 và thứ 7 trong tháng 10 năm 2004, tập 6 phát hành số thứ 6 tháng 2 năm 2005, và tập 7 phát hành số thứ 7 tháng 6 năm 2005. Năm 2004, bộ manga Hành trình U Linh Giới khuấy động một cuộc tranh cãi khi một giáo viên tiểu học ở Florida phàn nàn về việc phát hiện ra những cuốn tạp chí Shonen Jump Mỹ ở các học sinh lớp năm tại hội chợ sách thường niên trong trường. Những lời phàn nàn xoay quanh những phần của manga chứa bạo lực, những câu chửi thề, học sinh mang biểu tượng chữ thập ngoặc, và một vài học sinh hút thuốc lá. Khoảng 18 ngàn bản trong số các bản phát hành (hơn 120 ngàn bản) đã được trả về từ độc giả như là hậu quả của vấn đề. Người phát ngôn của Viz vẫn bảo vệ bộ manga, một điều dễ hiểu là bộ truyện được dành cho các độc giả nằm trong cuối độ tuổi teen và các biểu tượng chữ thập ngoặc thực ra là một biểu tượng của Phật giáo.

Bản manga tiếng Anh của Hành trình U Linh Giới đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ độc giả ở các khu vực nới tiếng Anh. Martin Ouellette của Protoculture Addicts so sánh sự phát triển của bộ truyện với Dragon Ball Z và phát biểu, "Phong cách vẽ của Togashi, mặc dù đơn giản nhưng cực kì hiệu quả và câu chuyện thực sự vui nhộn". Một bài viết từ cùng tác giả đã phủ nhận tin đồn nói rằng Hành trình U Linh Giới có nội dung giống với Dragon Ball, và nhận xét các sản phẩm thương mại của loạt truyện có phần phát triển nhân vật tốt hơn, các pha hành động cuốn hút hơn và hài hước hơn. Eduardo M. Chavez của Mania.com thích thú với phong cách vẽ của manga và nhận ra rằng hình vẽ của các nhân vật phụ được minh hoạ còn chi tiết hơn cả nhân vật chính. Ông đánh giá cao bản dịch tiếng Anh của Lillian Olsen, nhưng lại không thích việc Viz lạm dụng từ tiếng Anh để dịch cả hiệu ứng âm thanh. Trong các tập sau Chavez đã bị thất vọng bởi sự chuyển hướng của câu chuyện từ khuynh hướng trinh thám chuyển sang xoay quanh Dark Tournament. Ông khẳng định, "Nhìn thấy chỉ có đánh nhau, đánh nhau, và đánh nhau làm ông thấy chán nản và điều này thực sự chỉ là khởi đầu của khuynh hướng đó" Dan Polley, một nhà phê bình của Manga Life, xếp hạng trung bình cho tập năm của bộ truyện, tập nói về hồi kết của cuộc chiến giữa Yusuke và Suzaku, tên cầm đầu của Tứ đại ma thú. Mặc dù nhận ra một số cảnh trong truyện rất lôi cuốn, nhưng ông vẫn phán xét rằng chương truyện không phản ánh cá tính từng nhân vật cũng như sự phát triển. Polley còn xem thường các đoạn hài hước trong manga, nói rằng "chút trò đùa hoặc tình huống gây cười khá khập khiễng" bị "lạm dụng" quá nhiều tại một vài thời điểm.

Anime
Bộ phim truyền hình Hành trình U Linh Giới được bình chọn là anime hay nhất vào năm 1994 và 1995 Animage Anime Grand Prix và là đứng thứ 2 trong năm 1993, sau Sailor Moon. Thêm vào đó, nhà sản xuất còn công khai thông báo rằng bộ phim đứng thứ 53 trong top 100 anime của năm 2001. Trong một cuộc bình chọn trên mạng vào năm 2006 ở Nhật bởi TV Asahi, Hành trình U Linh Giới đã được bầu đứng thứ 15 trong các anime hay nhất mọi thời đại. Tạp chí tiếng Nhật Brutus bình chọn bộ phim này đứng thứ 6 trong số những bộ anime hay nhất mọi thời đại. Loạt phim truyền hình đã nhanh chóng giành được một số lượng lớn khán giả khi phát sóng tại Nhật Bản. Chủ tịch của Funimation Gen Fukunaga đánh giá Hành trình U Linh Giới "'đột nhiên xuất hiện' và gây bất ngờ mọi người bằng số lượng đề cử khổng lồ", bộ phim nhận lượng người hâm mộ chỉ đứng sau một bộ phim nổi tiếng khác là Dragon Ball Z. Hành trình U Linh Giới nhận được sự theo dõi thường xuyên của một lượng khán giả trong mọi độ tuổi khi lần đầu ra mắt ở Bắc Mỹ. Khi bộ phim được phát sóng trên kênh Adult Swim, cùng với một vài anime khác như InuYasha và Cowboy Bebop, đã được nhiều khán giả nam trong độ tuổi 18–34 đón nhận. Khi bộ phim được giới thiệu lần đầu bởi Toonami vào tháng 5 năm 2003, Hành trình U Linh Giới đứng vị trí thứ 7 trong top 111 đề cử Nielsen ratings cho kênh Cartoon Network phát sóng, đỉnh điểm là con số 30 vào ngày 13 tháng 5 với 50% số phiếu đề cử của khán giả xem truyền hình trên toàn quốc. Atari đã phát biểu vào tháng 12 năm 2003 rằng anime này là một trong các chương trình truyền hình được yêu thích nhất ở khu vực Bắc Mỹ với khán giả trong độ tuổi 9–14. Nielsen còn báo cáo rằng Hành trình U Linh Giới cùng với Dragon Ball GT là hai chương trình được bình chọn nhiều nhất của Cartoon Network cho cùng một đối tượng độc giả mãi cho đến tuần lễ của ngày 28 tháng 9 năm 2004. Bộ phim còn là show truyền hình được bình chọn thứ hai cho độ tuổi 12–17 trong cùng số tuần lễ. Cartoon Network trích dẫn việc bị rớt hạng thê thảm như là lý do của việc ngưng phát bộ phim từ Toonami vào tháng 3 năm 2005. Hành trình U Linh Giới đã trở nên nổi tiếng ở Philippines, nơi bộ phim được phát lại vài lần và đang dần có thêm nhiều khán giả trong khung giờ vàng nhiều hơn cả khán giả địa phương lẫn quốc tế cộng lại.

Bộ phim nhìn chung nhận nhiều phản hồi tích cực ở khu vực Bắc Mỹ. Vào tháng 1 năm 2004, Hành trình U Linh Giới đã đứng thứ hai trong các anime thể loại hành động – phiêu lưu hay nhất mọi thời đại trong danh sách của Anime Insider. Bộ phim còn được bình chọn bởi độc giả của IGN đứng thứ 10 trong số các anime hay nhất mọi thời đại. Các lời phê bình tập trung vào những nỗ lực của bộ phim để linh hoạt cân bằng giữa việc tường thuật lại câu chuyện, phát triển nhân vật, và các cảnh hành động. Justin Kovalsky của Animerica đã chỉ rõ Hành trình U Linh Giới như là một bộ định hướng nhân vật và so sánh với những anime khác như Phantom Quest Corp., Rurouni Kenshin, và Flame of Recca đã sự kết hợp thành công các yếu tố khác nhau như nghệ thuật chiến đấu, sự bùng nổ nhân vật, yếu tố siêu nhiên, và thần thoại. Allen Divers của Anime News Network xem Hành trình U Linh Giới là "một trong những anime hành động hay nhất hiện có", và đặc biệt chú ý cách kể chuyện hấp dẫn và sự phát triển tốt hình tượng nhân vật trong xuyên suốt bài phê bình của mình đối với những bước ngoặt của bộ phim. Todd Douglass Jr. của DVD Talk nhận định, "Đây là một anime vui nhộn với dàn diễn viên tuyệt vời, hài hước, rất nhiều pha hành động nên không lý gì lại không cho nó một cơ hội". Ông đề nghị nên xem bộ box set của ba phần đầu tiên của Hành trình U Linh Giới, cũng như bộ original boxset của Saga ba quốc vương, nhưng hãy tập trung thưởng thức phần ba của bộ phim hơn các phần khác bởi sự đa dạng của cốt truyện. N. S. Davidson của IGN kết luận rằng cốt truyện nhiều nhánh đồng thời không đủ để anime thành công, mà còn cần một kịch bản tốt, nhân vật thú vị, và những pha hành động. Ông chỉ ra trong bài đánh giá của mình đối với tập cuối của anime rằng Hành trình U Linh Giới sở hữu đầy đủ các tiêu chuẩn đấy. Điều này cũng được chia sẻ bởi Joseph Luster của Otaku USA, người đã phát biểu cảm nghĩ của mình về thế giới của Hành trình U Linh Giới bởi một tuyên bố, "Togashi's world is eternally hellish and dark, but wildly varied. The only thing that doesn't change throughout its run is the fact that you'll still be rooting for the well-defined protagonists until the credits run on the last episode." (Thế giới của Togashi là một địa ngục vĩnh cửu và tăm tối, nhưng thay đổi rất mãnh liệt. Điều duy nhất không thay đổi trong xuyên suốt bộ phim đó là sự thật bạn sẽ bị cuốn hút bởi các nhân vật chính, được xây dựng chỉn chu, cho đến khi những dòng credit xuất hiện trong tập cuối của bộ phim).

Jeffrey Harris của IGN chỉ trích nhiều hơn khi xem các tập phim sau đó, và cảm thấy rằng cái kết của phần ba đối với nhân vật phản diện Sensui rất giống với cái kết của phần hai của Toguro. Ông mô tả các tập phim như đang cố gắng chiếm được sự đồng cảm của khán giả đối với các nhân vật phản diện của anime. Bất chấp sự tán dương của ông dành cho Hành trình U Linh Giới, Divers vẫn tóm tắt trong bản phát hành DVD rằng bộ phim "[walks] that fine line of a solid long running series or being a broken record" ([bước] trên làn ranh giới giữa một cốt truyện dài có kết cấu chặt chẽ và một ký sự có nội dung phân tán). Ông còn gọi phong cách vẽ của một vài tập đầu tiên là "lỗi thời" và chỉ ra nhiều lựa chọn đáng nghi vấn trong kịch bản của bản lồng tiếng bằng tiếng Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website manga Hành trình U Linh Giới của Viz
 Website anime YuYu Hakusho của Funimation
 Website manga ''Hành trình U Linh Giới của Shueisha
 Website anime Hành trình U Linh Giới của Studio Pierrot

Anime năm 1992
Manga năm 1990
Shōnen manga
Funimation
Hãng phim Pierrot
Toonami
Manga Viz Media
Giải thưởng Shogakukan Manga
Anime và manga siêu nhiên
Anime và manga võ thuật
Manga dài tập
Anime Madman Entertainment
Manga Shūeisha
Anime và manga phiêu lưu
Anime dài tập dựa trên manga
Đầu thai trong giả tưởng
Tử thần trong anime và manga
Nhượng quyền thương mại Shueisha
Người thắng giải Shogakukan Manga Award hạng mục shōnen manga
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng


title: Cavarc

text:
Cavarc  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Euphylidorea costata

text:
Euphylidorea costata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Euphylidorea
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Stomatolina rubra

text:
Stomatolina rubra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Stomatolina


title: Hemipolygona mcmurrayi

text:
Hemipolygona mcmurrayi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hemipolygona


title: Bảo tàng Cernuschi

text:
Bảo tàng Cernuschi (tiếng Pháp: Musée Cernuschi) là một bảo tàng về nghệ thuật châu Á nằm ở số 7 đại lộ Vélasquez, Quận 8 thành phố Paris, Pháp, gần công viên Monceau. Bộ sưu tập về nghệ thuật châu Á của bảo tàng đứng thứ hai ở Paris, chỉ sau bảo tàng Guimet.

Bảo tàng Cernuschi được thành lập nhờ bộ sưu tập của chủ nhà băng gốc Ý Henri Cernuschi tặng lại cho thành phố Paris, cùng với cả một dinh thự nằm gần công viên Monceau. Hiên nay, bảo tàng Cernuschi trưng bày một bộ sưu tập lớn về nghệ thuật Trung Hoa, bao gồm từ thời cổ đại cho đến những thế kỷ gần đây. Bên cạnh đó, bảo tàng cũng sở hữu các bộ sưu tập về Triều Tiên và Nhật Bản. Năm 2007, bảo tàng Cernuschi đón 49.453 lượt khách thăm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bảo tàng Cernuschi  trên trang của thành phố Paris

Cernuschi
Quận 8, Paris


title: Gourbera

text:
Gourbera là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 27,73 km², dân số năm 2006 là 252 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 65 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gourbera trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Gourbera


title: Toxorhina levis

text:
Toxorhina levis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Antillophos roseatus

text:
Antillophos roseatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố
Chúng phân bố ở Biển Đỏ, Nam Phi, vùng bể Mascarene, Philippines và Úc.

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com: Antillophos (Antillophos) roseatus: photos

Antillophos


title: Vojislav Koštunica

text:
Vojislav Kostunica (tiếng Serbia bằng chữ cái Kirin: Војислав Коштуница, phát âm [vɔjisla kɔʃtunitsa], phát âm tiếng Việt: Vôi-xláp Cô-xtu-ni-xa; sinh 24 tháng 3 năm 1944) là một nhà chính trị nổi tiếng tại Serbia, chủ tịch Đảng dân chủ Serbia. Ông là Tổng thống cuối cùng của Cộng hòa Liên bang Nam Tư, kế nhiệm Slobodan Milošević và giữ chức từ năm 2000 đến năm 2003. Ông cũng đã phục vụ hai nhiệm kỳ làm Thủ tướng Serbia, năm 2004 đến năm 2007 và năm 2007 đến năm 2008.

Ông được báo giới nhiều lần đề cập với tư cách là người có tư tưởng dân tộc, ôn hoà, thân Nga đồng thời cũng là người có thái độ cứng rắn đối với các vấn đề về dẫn độ cựu tổng thống Milosevic và việc Kosovo được Mỹ hậu thuẫn tuyên bố độc lập, qua đó thể hiện lập trường chống Mỹ và phương Tây khá quyết liệt của ông.

Ông hài hước tự nhận mình "khá là giống với de Gaulle".

 Sự nghiệp chính trị
 Những giai đoạn đầu tiên
Sinh ra ở Beograd, Kostunica tốt nghiệp trường luật của Đại học Beograd với bằng tiến sĩ. Ông bị mất việc làm của mình với vị trí giáo sư luật tại đó tổ chức đó vào năm 1974, sau khi chỉ trích chính quyền Cộng sản của Josip Broz Tito. Năm 1989, ông trở thành một trong những sáng lập viên của Đảng Dân chủ. Ông rời Đảng Dân chủ trong tháng 7 năm 1992 do quan điểm đối lập trong lãnh đạo và thành lập Đảng Dân chủ Serbia, và làm chủ tịch đảng này. Đây là giai đoạn mà đất nước Nam Tư trải qua nhiều biến động lịch sử kể do ảnh hưởng từ việc Liên Xô sụp đổ, các phong trào đấu tranh dân chủ dồn dập liên tục gây áp lực cho chính quyền cộng sản hiện hành. Kostunica cũng có những chuẩn bị nhất định cho sự nghiệp chính trị của mình trong giai đoạn này.

 Được bầu làm tổng thống
Kostunica là một chính trị gia bảo thủ không có mối liên quan đến Đảng Cộng sản cũ. Được hỗ trợ bởi các cử tri cả hai dân tộc và phương Tây ủng hộ, Đảng Đối lập Dân chủ Serbia ủng hộ ông trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 9 năm 2000. Sau sự kiện biến động tháng mười 2000, Kostunica đã tuyên bố là người chiến thắng cuối cùng của cuộc bầu cử và tiếp tục làm tổng thống Cộng hòa Liên bang Nam Tư cho đến tháng 2 năm 2003, khi nhà nước này tan rã và đã được thay thế bằng hai quốc gia Serbia và Montenegro và chức vụ của ông giữ được bãi bỏ.

Cuộc bầu cử Nam Tư năm 2000 diễn ra trong bối cảnh tình hình kinh tế của nước này đặc biệt khó khăn như kiệt quệ sau chiến tranh, tỷ lệ thất nghiệp là 30%, lạm phát 100%, GDP chỉ bằng 54% của năm 1991, đời sống nhân dân sa sút, hoang mang, dao động, xã hội có hơn 01 triệu người thất nghiệp. Kostunica đã ứng cử tổng thống Nam Tư với những sách lược hợp lý.

Trong cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 24 tháng 9 năm 2000, ứng cử viên Milosevic đã bị đánh bại bởi Kostunica, ứng cử viên tổng thống độc lập nhưng Milosevic lại không chịu công nhận kết quả. Trước sự ngoan cố của Milosevic, các đảng phái, các tổ chức tôn giáo và xã hội đã đoàn kết đứng sau lưng của Kostunica tổ chức các cuộc biểu tình đòi Milosevic phải thoái nhiệm. Trước áp lực của quần chúng quá mạnh, trong khi quân đội và cảnh sát không chấp hành mệnh lệnh với lý do ‘không thể bắn vào nhân dân’, Milosevic phải tuyên bố chuyển giao quyền lãnh đạo cho Vojislav Kostunica vào ngày 5 tháng 10 năm 2000. Trong ngày này, hàng trăm nghìn người dân đã kéo về thủ đô, phong toả các tuyến phố, bắn vào trụ sở Quốc hội và Đài Truyền hình quốc gia. Sức ép từ cuộc biểu tình đường phố, từ những vụ đụng độ đã khiến nhà lãnh đạo Slobodan Milosevic khi đó thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống và chúc mừng thắng lợi của Vojislav Kostunica.

Cuộc chuyển giao quyền lực ngoạn mục này đã được một số báo chí bình chọn là một trong 10 cuộc chuyển giao quyền lực để lại dấu ấn nhất trong thập kỷ qua . Tổng thống Vojislav Kostunica được thế giới phong tặng danh hiệu "Chính trị gia trong năm".

Ngày 07 tháng 10 năm 2000 (tức rạng sáng ngày 08 tháng 10 theo giờ Việt Nam, ông Kostunica chính thức nhậm chức Tổng thống Cộng hòa Liên bang Nam Tư, việc đắc cử của ông được nhân dân Nam Tư ủng hộ, cộng đồng thế giới hoan nghênh và đặc biệt là sự hậu thuẫn của các nước phương Tây, ngay sau ngày ông đắc cử, vào ngày 09 tháng 10, Liên minh châu Âu (EU) đã bãi bỏ lệnh trừng phạt Nam Tư, bình thường hóa các quan hệ ngoại giao và cam kết viện trợ cho Nam Tư trong mùa đông tới. Ủy ban châu Âu đã đề nghị dành riêng cho Serbia một khoản viện trợ gần 2 tỷ Euro được lấy từ ngân sách của EU trong vòng 06 năm tiếp theo. Mỹ cũng khẳng định ưu tiên của mình tại Nam Tư là bãi bỏ các biện pháp cấm vận, trừng phạt kinh tế.

Ngày 24 tháng 10 năm 2000, Quốc hội Serbia đã phê chuẩn việc thành lập một chính phủ quá độ để điều hành đất nước trong tháng 12. Tiếp đến, ngày 31 tháng 10, Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc đã phê chuẩn kiến nghị chấp nhận Nam Tư là thành viên của Liên Hiệp quốc và đề nghị Đại hội đồng Liên Hiệp quốc chấp nhận đề nghị này, qua đó cho thấy uy tín của ông Kostunica trên trường quốc tế.

Ngay sau bước lên bục quyền lực cao nhất, ông Kostunica đã thể hiện bản lĩnh của chính trị gia tầm cỡ trong việc nâng cao vị thế của Nam Tư trên trường quốc tế, tập trung các giải pháp phát triển kinh tế cho đất nước, đưa đất nước ra khỏi cơn khó khăn. Tạp chí Cộng sản của Đảng Cộng sản Việt Nam có nhận định: "Ngay sau khi nhậm chức, tân Tổng thống V.Cô-xtu-ni-xa đã có những hoạt động ngoại giao nhằm cải thiện vị thế của Nam Tư trên trường quốc tế, và cải thiện tình hình của đất nước... Tình hình của Nam Tư hiện đã có những chuyển biến khả quan tuy nhiên khó khăn và phức tạp vẫn còn nhiều". Theo tờ Le Figaro thì "chỉ sau hai tuần nắm quyền, ông Kostunica đã phải đối mặt với những chỉ trích từ bên trong lẫn bên ngoài Nam Tư".

Sau khi làm Tổng thống, đất nước đầu tiên mà ông Kostunica đi thăm sau khi nhậm chức là Nga, chuyến đi một ngày (ngày 27-10) của ông này mang được đánh giá là mang ý nghĩa ngoại giao lẫn kinh tế, trong đó có vấn đề giải quyết khí đốt cho Nam Tư. Ngày 31 tháng 10, ông lại có chuyến thăm và làm việc 01 ngày tại Na Uy. Với những cuộc ngoại giao con thoi và các cuộc cải cách từ năm 2000 của ông đã giúp phục hồi kinh tế Serbia với mức tăng trưởng năm 2005 đạt 5,9%, tuy vậy thì tỉ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao trên 30% và thu nhập bình quân đầu người ở mức thấp nhất trong các nước thuộc Liên bang Nam Tư trước đây.

Một sự kiện đáng chú ý là trong huyến thăm chính thức đầu tiên Liên bang Nga của ông. Khi phái đoàn cao cấp Nam Tư từ sân bay về thủ đô Moskva, thì trên đường có 1 chiếc ôtô con ngược chiều mất điều khiển cứ hướng thẳng vào đầu chiếc ôtô của Tổng thống Kostunica mà lao vào. Một người sĩ quan của đoàn xe làm nhiệm vụ đặc biệt đã điều khiển chiếc ôtô hộ tống vọt lên hứng chịu cú đâm chiếc ôtô của anh ta và chiếc xe ngược chiều kia chỉ va đập mạnh ở bên hông. Nhờ vậy, hai người đều còn sống. Ngoài chiếc ôtô bị hư hỏng nằm lại bên đường, đoàn hộ tống Tổng thống Costunica vẫn đi liền một mạch về thủ đô. Vụ việc này đến nay vẫn chưa có giải thích rõ ràng.

Mặc dù trong lịch sử ông đã từng chỉ trích chính quyền cộng sản của Tito nhưng trong quá trình phát triển sự nghiệp, ông lại cho thấy có những mối liên hệ với những người công sản hay cánh tả. Trong cuộc bầu cử năm 2000, Liên minh của Vojislav Kostunica đã liên kết với SRS và các thành viên Cộng sản cũ. Kostunica thực ra đã bắt tay với các đảng phái nắm quyền dưới thời Slobodan Milosevic từ tháng 10 năm 2000, khi ông lên nắm chức Tổng thống của Liên bang Nam Tư.

 Đảm nhiệm chức thủ tướng

Đến khi quay trở lại chính trường vào năm 2003, lần này trên cương vị đứng đầu chính phủ thay cho Thủ tướng theo đường lối cải cách Zoran Dzindzic bị ám sát - Kostunica lại quay lưng với những người bạn cũ. Năm 2007, bằng việc quay lại liên minh với SRS, Kostunica trên thực tế được đánh giá đã chọn con đường đưa Serbia quay trở lại với thời Slobodan Milosevic.

Sau khi tiếp tục đảm trách chức vụ Thủ tướng Serbia (sau khi đã tách khỏi Monténégro) nhiệm kỳ thứ 2 kể từ ngày 5 tháng 6 năm 2006, ông Kostunica phát biểu tại Quốc hội Serbia rằng chính phủ của ông có 5 mục tiêu: duy trì Kosovo trong biên giới của Serbia, gia nhập Liên minh châu Âu (EU), hợp tác với Tòa án Tội phạm quốc tế (ICTY), nâng mức sống và đấu tranh chống tham nhũng, tội phạm. Ông cũng đã từng liên hệ với Nga để hợp tác giải quyết vấn đề năng lượng của Serbia. Ngoài ra thì trên cương vị thủ tướng, ông cũng đã có một cuộc gặp gỡ thú vị và long trọng với huyền thoại bóng đá Argentina Diego Maradona và đạo diễn nổi tiếng người Balkan Emir Kusturica và nảy ra một ý định làm phim tài liệu về "cầu thủ đã biến môn thể thao vua thành môn nghệ thuật".

Trong giai đoạn cầm quyền này có rất nhiều biến động liên quan đến vấn đề Kosovo khi Mỹ và phương Tây ngày càng leo thang trong vấn đề Cosovo, từ việc chủ trương ủng hộ nền độc lập của Kosovo đến việc công nhận Kosovo độc lập và động thái đổ vũ khí vào Kosovo, với cương vị là một thủ tướng ông đã phản ứng hết sức mạnh mẽ việc đó, cực lực lên án, tố cáo, chỉ trích Mỹ và áp dụng nhiều biện pháp. Ngoài ra thì nội bộ của Kosovo cũng là vấn đề rất phức tạp. Ngày 3-12, Hội đồng lập pháp Cosovo (lúc này vẫn thuộc Cộng hòa Sebia, trong thành phần Nhà nước Serbia Montenegro) đã bầu cựu chỉ huy phiến quân người gốc Albani là Ra-mút Ha-ra-đi-nai làm Thủ tướng Cosovo. Phản ứng trước quyết định của Hội đồng lập pháp Cosovo, Costunica đã triệu tập phiên họp khẩn cấp của Chính phủ Serbia vào ngày 4-12 để thảo luận các biện pháp phản ứng cần thiết. Đảng Dân chủ Serbia cũng ra tuyên bố mô tả việc bổ nhiệm Ha-ra-đi-nai là tai họa đối với người Serbia ở Kosovo, rằng sẽ không có pháp luật, công bằng, tự do và quyền con người ở Cosovo.

Do mâu thuẫn không thể điều hòa được với Tổng thống, Ông đã tuyên bố từ chức và đề nghị tổ chức bầu cử Quốc hội trước thời hạn. Kostunica nói, do trong nội bộ Liên minh cầm quyền không có quan điểm thống nhất trên các vấn đề như Cosovo độc lập, quan hệ giữa Serbia với Liên minh châu Âu... khiến Chính phủ không thể vận hành hữu hiệu nữa. Tổng thống Xéc-bi-a B.Ta-đích ra tuyên bố, bày tỏ tôn trọng ý nguyện của Thủ tướng Kostunica, đồng ý tổ chức bầu cử Quốc hội trước thời hạn. Đây là động thái có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị mới mà hậu quả của nó đã ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế Serbia, nhiều nhà đầu tư hiện đã từ chối thị trường nước này.

Nguyên nhân chủ yếu của cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ mâu thuẫn gay gắt trong liên minh cầm quyền giữa Đảng Dân chủ (DS) Tổng thống và  Đảng Dân chủ Serbia (DSS) Thủ tướng Kostu về kế hoạch gia nhập Liên minh châu Âu (EU) sau khi Cô-xô-vô tuyên bố độc lập vào ngày 17 tháng 2 năm 2008. Báo Quân đội nhân dân của Việt Nam cho rằng lý do chủ yếu khiến ông Kostunica từ chức là Chính phủ Serbia không có quan điểm thống nhất trong một vấn đề quan trọng liên quan tới tương lai của đất nước. Hai đối tác chính trong liên minh cầm quyền là đảng Dân chủ (DS) của Tổng thống Ta-dích và đảng Dân chủ Serbia (DSS) của Thủ tướng Kostunica đang mâu thuẫn gay gắt về vấn đề Cosovo và gia nhập Liên minh châu Âu. Ông Kostunica và DSS chủ trương chỉ đàm phán về việc gia nhập EU nếu tổ chức này thừa nhận chủ quyền của Serbia đối với Cosovo và các nước phương Tây xem xét lại tuyên bố công nhận độc lập của Cosovo. Ông cho rằng, một chính phủ bị chia rẽ như vậy không thể thực hiện nhiệm vụ thêm được nữa.

 Thất bại trong cuộc bầu cử năm 2008
Trong cuộc bầu cử ngày 20 tháng 1 năm 2008, đảng của ông đã không giành được kết quả như mong muốn, cuộc bầu cử này với 61% trong tổng số gần bảy triệu cử tri Serbia đã đi bỏ phiếu. Có hơn 3.000 quan sát viên trong nước và quốc tế, trong đó có các quan sát viên của Nga, các nước trong Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) và Tổ chức an ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) tham gia giám sát cuộc bầu cử. Serbia không cho phép Mỹ và Anh cử quan sát viên giám sát bầu cử với lý do hai nước này ủng hộ việc Cosovo độc lập tách khỏi Serbia. Đảng Dân chủ Serbia của Kostunica đã cáo buộc rằng Đảng Dân chủ (DS) thân phương Tây của Tổng thống Ta-dích đã "vi phạm thoả thuận" giữa các đảng trong liên minh cầm quyền khi tự ý đưa ra quyết định tiến hành cuộc bầu cử tổng thống trong thời điểm "không thích hợp" hiện nay. Bởi vậy, cho đến sát ngày bầu cử, DSS vẫn không giới thiệu ứng cử viên ra tranh cử.

Và kết quả bầu cử ngày 13 tháng 6 năm 2008 (bầu cử vòng 2) đã giáng một đòn mạnh vào liên minh cầm quyền của Thủ tướng Kostunica vì ứng cử viên Đra-gan Mác-xi-ca-nin được chính phủ hậu thuẫn lại về thứ 4, không được lọt vào vòng chung kết. Đây là một thất bại đau đớn đối với Chính phủ yếu ớt của ông Kostunica vốn đang chịu sức ép đòi tổ chức các cuộc bầu cử sớm.

 Bất đồng với Mỹ và phương Tây
 Trong việc dẫn độ Milosevic
Kostunica phản đối việc dẫn độ và xét xử người tiền nhiệm Slobodan Milošević, và đã tuyên chống lại Tòa án Den Hag nhiều lần. Sau khi thất bại trong cuộc chơi chính trị, Milosevic bị Mỹ và phương Tây truy bắt gắt gao. Tòa án hình sự quốc tế (ICTY) buộc ông Milosevic tội "thực hiện tội ác chống lại nhân loại - giết người, trục xuất, truy đuổi, vi phạm các luật lệ và quy định chiến tranh". Tháng sáu năm đó, Mỹ còn treo giá 5 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ, dẫn độ Milosevic cho tòa án quốc tế. Nhưng Tổng thống Kostunica tuyên bố sẽ không chuyển ông Milosevic cho The Hague.

Ông đã lên án việc NATO ném bom Nam Tư năm 1999 và cho rằng đây là một hành động "vô nghĩa, vô trách nhiệm và là một tội ác tày trời". Kostunica tuyên bố Nam Tư từ chối yêu cầu của các nước phương Tây đưa cựu tổng thống Slobodan Milosevic ra xét xử tại Toà án tội phạm chiến tranh của Liên Hợp Quốc ở La Haye.

Nhưng dưới sức ép của Mỹ và NATO, tháng 2/2001, công tố viện và cảnh sát Belgrade điều tra các cáo buộc ông Milosevic bí mật chuyển tới Thụy Sĩ 173 kg vàng, bán chúng rồi nạp tiền vào tài khoản các công ty ở Thụy Sĩ và Cộng hoà Síp. Đến cuối tháng 3/2001, Mỹ tăng cường gây sức ép lên Serbia bằng tối hậu thư: nếu Milosevic không bị bắt, Nhà Trắng sẽ đóng băng việc chuyển khoản 50 triệu USD viện trợ cần thiết sống còn cho "nền cộng hòa cách mạng" đang suy yếu sau một thập niên xung đột quân sự và cuộc đánh bom của NATO. Số phận ông Milosevic đã được định đoạt. Sau này với tư cách là thủ lĩnh Đảng Dân chủ Serbia đối lập, ông vẫn luong phê phán Chính phủ Serbia không có một chính sách độc lập mà chỉ ra sức thực hiện hết yêu cầu này tới yêu cầu khác của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Ông cũng phê phán Chính phủ không dám đặt vấn đề về tính hợp pháp của Tòa án La Hay.

Chiến dịch bắt giữ ông Milosevic kết thúc vào rạng sáng 1 tháng 4 năm 2001. Cựu tổng thống bị giam tại nhà tù Belgrade theo trát của quan tòa khu vực buộc ông tội lạm quyền và lừa đảo tài chính. Ngay tới lúc đó, ông Kostunica vẫn cam kết là sẽ không giao ông Milosevic cho ICTY "nếu ICTY không ra trát bắt cựu lãnh đạo người Hồi giáo Bosnia là Alia Izetbegovich và người đứng đầu Phong trào giải phóng Kosovo K. Tachi".

Ông Kostunica còn tuyên bố trước vành móng ngựa phải có chỗ cho "một số cựu lãnh đạo NATO", những kẻ đã hạ lệnh ném bom Serbia mùa xuân 1999. Thế nhưng nhà nước mới Serbia cũng không thể hoạt động mà thiếu tiền viện trợ. Tuy vậy, ngày 28 tháng 6 năm 2001 Milosevic bất ngờ bị đưa tới La Haye bất chấp các nỗ lực che chở của Kostunica. Sau đó Milosevic đã bị xử tử.

Mặc dù lên án phương Tây trong việc xét xử Milosevic nhưng Kostunica lại lên tiếng phản đối quyết định tha bổng cựu Thủ tướng Kosovo Ramush Haradinaj của Tòa án quốc tế về tội phạm chiến tranh ở Nam Tư cũ của LHQ (ICTY). Ông gọi đây là "tội ác mới chống lại đất nước và nhân dân Serbia". Phản ứng dữ dội này được đưa ra sau khi ICTY tuyên bố cựu Thủ tướng Kosovo Haradinaj vô tội.

 Trong vấn đề Kosovo
Vấn đề Cosovo là tâm điểm gay gắt trong việc bất đồng quan điểm giữa Kostunica với Mỹ và các nước thân Mỹ, ông đã chỉ trích mạnh mẽ Hoa Kỳ trong từng động thái nhằm thừa nhận nền độc lập của Kosovo.

 Chống lại chủ trương của Mỹ

Khi Mỹ có những chủ trương ban đầu trong việc ủng hộ độc lập của Kosovo, ông cũng không ngừng chỉ trích Mỹ khi can thiệp vào nội bộ của Serbia đặc biệt là trong vấn đề Kosovo, chỉ trích Mỹ là thủ phạm gây ra cuộc khủng hoảng tại vùng Bancăng, đe dọa hòa bình và ổn định trong khu vực. Đặc biệt, ông đã có bài phát biểu đầy mạnh mẽ lên án hành động của Kosovo, thậm chí còn có những lời buộc tội nước Mỹ.

Phát biểu trước Quốc hội ông nói: ’’bất kỳ sự đơn phương công nhận vị thế độc lập cho Kosovo sẽ là một chính sách vũ lực và bạo lực hợp pháp’’ và ông cũng thề rằng Kosovo sẽ không bao giờ được độc lập.

Ông còn gián tiếp cáo buộc những đối tác liên minh thân phương Tây (đặc biệt là Boris Tadic) đã từ bỏ việc bảo vệ chủ quyền của Serbia đối với Kosovo nhằm lấy lòng phương Tây. Ông đã khảng khái từ chức thủ tướng để thể hiện sự quyết tâm này vì cho rằng, không thể điều hành đất nước cùng với những thành viên thân phương Tây sau khi Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập.

Khi Kosovo được Mỹ và phương Tây hậu thuẫn tuyên bố độc lập, ông đã kêu gọi người Serbia ở Kosovo không rời khỏi tỉnh này sau khi người Albania tuyên bố Kosovo độc lập. Ngoài ra ông còn khẳng định chính phủ của ông sẽ không bao giờ công nhận sự ly khai của Kosovo. Ông tuyên bố:

Ngày 8 tháng 9, Kostunica đã cảnh cáo Mỹ chớ đơn phương công nhận Cosovo và thúc giục Hội đồng bảo an liên Liên hiệp quốc tiến hành các biện pháp chống lại cái mà ông gọi là "các chính sách vũ lực" của Mỹ. Trong tuyên bố phát đi cùng ngày, Thủ tướng Kostuniica cho biết toàn vẹn lãnh thổ nước này "đang bị đe dọa" trước tuyên bố bất hợp pháp của Mỹ rằng sẽ đơn phương công nhận Cosovo độc lập nếu các cuộc đàm phán cuối cùng giữa Pri-xti-na với Bê-ô-grát kết thúc vào cuối năm nay không đạt kết quả. Theo ông, sử dụng chính sách vũ lực, tức là Mỹ đang để ngỏ sự đe dọa đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Serbia, một đất nước được cộng đồng quốc tế công nhận và là thành viên của Liên hợp quốc. Ông kêu gọi Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc đưa ra những biện pháp thích hợp để bảo vệ chủ quyền của Serbia.

Cần nói thêm rằng, trước đó ông này đã cảnh báo việc Serbia sẽ cắt đứt quan hệ ngoại giao với các nước EU và sẽ không gia nhập "ngôi nhà chung" EU nếu khối này ủng hộ Cosovo độc lập và Chính phủ Serbia cũng bác bỏ ý tưởng của EU cử một phái bộ gồm 1.800 cảnh sát, thẩm phán và nhân viên hành chính đến để giám sát Cosovo trong khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vẫn chưa tìm được quy chế cuối cùng cho tỉnh này. Kostunica tiếp tục chỉ trích Mỹ công khai tuyên bố ủng hộ Cosovo tuyên bố độc lập, cho rằng hành động của Mỹ là phá hoại trật tự quốc tế đồng thời khẳng định Serbia chỉ tham gia quá trình hội nhập quốc tế với tư cách một quốc gia toàn vẹn lãnh thổ, chứ không phải một quốc gia bị chia cắt.

 Phản ứng dữ dội khi Mỹ công nhận Kosovo độc lập

Khi Mỹ công nhận nền độc lập của Kosovo, Kostunica đã tuyên bố triệu hồi Đại sứ Serbia tại Mỹ về nước và cảnh báo đây chỉ là "biện pháp khẩn cấp đầu tiên" của Belgrade để phản đối Washington công nhận Kosovo độc lập khỏi Serbia. Ông Kostunica cũng đe dọa rút các đại sứ khỏi tất cả các nước công nhận việc Kosovo tách khỏi Serbia., ông ta lên án việc này và cho rằng đây là một màn kịch của Mỹ trong việc dựng nên một nhà nước Kosovo độc lập.

Ông khẳng định rằng việc các nước lớn của EU thừa nhận nền độc lập của Kosovo là phi pháp. và đã ủng hộ cho một số cuộc biểu tình chống Mỹ.  ông là diễn giả chính của cuộc biểu tình này. Kostunica phát biểu trước đám đông biểu tình rằng:

Thái độ quyết tâm chống lại sự độc lập của Kosovo của ông được khẳng định một cách mạnh mẽ và cứng rắn. Ông đã liên kết với Nga để chống lại ảnh hưởng của Mỹ đối với vấn đề Kosovo. Trong cuộc hội đàm với tổng thống Nga Metvedev, ông phát biểu một cách mạnh mẽ:

Kostunica nói thêm rằng: "Tôi tin chắc rằng sẽ không có sự ổn định trong khu vực hoặc trên thế giới cho tới khi tuyên bố độc lập của Kosovo bị bãi bỏ". và Serbia sẽ không bình thường hoá quan hệ với những quốc gia công nhận độc lập của Kosovo.

Về mặt nội bộ, quan hệ giữa tổng thống Tadic và ông gần đây đã trở nên căng thẳng. Ông thậm chí đã từ chối bày tỏ ủng hộ Tadic trong cuộc bầu cử. Kostunica cũng nhấn mạnh ông phản đối một phái bộ của EU mà có thể sẽ được điều động sang Kosovo trong vài tháng tới. Ông này nói Serbia không nên gia nhập EU nếu đa số quốc gia trong EU công nhận một Kosovo độc lập. Thái độ của Kostunica đối với EU lạnh nhạt hơn khi so với ông Tadic. BBC nhận định rằng yếu tố Kostunica đã làm cho tình hình chính trị tại Belgrade trở nên căng thẳng. Đã có thời gian, Kostunica đã cách chức Tổng tham mưu trưởng của Tướng Nebojsa Pavkovic một đồng minh của Tadic.

 Tố cáo việc Mỹ cung cấp vũ khí cho Kosovo

Khi Mỹ cung cấp vũ khí cho Kosovo, ông cùng nước Nga đã một lần nữa phản ứng dữ dội, Kostunica đã cực lực lên án động thái trên là "một bước sai lầm mới và nghiêm trọng của Mỹ theo sau việc công nhận bất hợp pháp nền độc lập của Kosovo." Phát biểu với hãng tin ANSA của Ý và hãng tin Tanjug của Serbia, ông cho rằng, quyết định trên là bước đi tồi tệ của Washington DC sau khi công nhận nền độc lập của Cosovo. Trong bài phỏng vấn đăng trên báo "Vecernie Novosti", số ra ngày 21-3, Ông cho rằng:

Theo ông, lập lại vai trò thống trị của luật pháp quốc tế, chứ không phải đưa thêm vũ khí vào Ban-căng, là cách thức duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và ổn định ở khu vực vốn đã có nhiều bất ổn này. Ông cũng kêu gọi tiếp tục các cuộc thương lượng về quy chế tương lai cho Cosovo. Trước đó ông đã khởi xướng một chiến dịch chống lại quản trị viên quốc tế ở Bosnia và phản đối Serbia gia nhập Liên minh Châu âu EU vì vấn đề Kosovo. chính vì vậy mà ông đã bị các đối thủ của mình cảnh cáo gay gắt.

 Bị phản ứng đáp trả
Các quan chức Bosnia và các cường quốc phương Tây, gồm Mỹ, Anh, Pháp, Đức và Italia, đã chính thức phản đối việc ông Kostunica gắn số phận của Kosovo với Bosnia. Đồng Tổng thống Zeljko Komsic của người Croats tại Bosnia nói rằng những tuyên bố của ông Kostunica ’’cuối cùng cũng bộc lộ những trò chơi chính trị tối tăm của Belgrade đối với Bosnia’’, ông Komsic còn nói rằng ông Kostunica ’’chớ động tay vào Bosnia nếu không sẽ bị gãy tay và vỡ mũi’’.

Sự cứng rắn của ông Kostunica khiến các bộ trưởng thân EU của Đảng Dân chủ (DS) phong tỏa các quyết định của chính phủ, đẩy ông tới chỗ "xóa bài làm lại''" đây cũng là một nguyên nhân khiến ông phải chịu áp lực mà mất chức. Đặc biệt sau vụ biểu tình năm 2008, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Sean McCormack cảnh báo, Mỹ sẽ quy trách nhiệm cá nhân cho Kostunica nếu có những thiệt hại nặng hơn. Phát ngôn viên EU Cristina Gallach gọi tình hình bạo lực này là "hoàn toàn không thể chấp nhận".

Chú thích

Tổng thống Serbia và Montenegro
Sinh năm 1944
Nhân vật còn sống
Thủ tướng Serbia


title: Mê tín

text:
Mê tín dị đoan () là một cụm từ chỉ những niềm tin trong một mối quan hệ nhân quả bất kì [ví dụ như người hâm mộ với thần tượng, con cháu với các bậc trưởng bối kính trọng]. Quả thực mê tín là một từ ngữ có xuất phát Hán Việt nhưng hiện nay lại bị khoác một tấm áo tiêu cực. Để hiểu thật sự mê tín là gì chúng ta cần đặt trong ngữ cảnh Hán Việt chính xác của nó:"mê" và "tín", hay "say mê" và "tín tưởng". Đến đây đã dễ hiểu hơn về mê tín: sự say mê một điều gì đó và có tín tâm, sự tin tưởng vào điều đó ở một mức độ lớn. Có nhiều quan điểm cho rẳng:"Mê tín mâu thuẫn với khoa học tự nhiên hay phản khoa học", tuy nhiên ở góc độ lớn hơn mà xét thì mê tín là sự tin tưởng tuyệt đối và không cần sự can thiệp của khoa học.

Khái niệm
Mê tín dị đoan là tin vào những điều mơ hồ, không phù hợp với lẽ tự nhiên dẫn tới hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình, cộng đồng về sức khoẻ, thời gian, tài sản, tính mạng. Như đã phân tích trong khái niệm mê tín nội hàm của mê tín không mang ý nghĩa xấu nhưng khi gắn thêm dị đoan lại có thể có ý nghĩa không tốt, cụ thể ở đây là sự quá say mê, tin vào những điều dị đoan, quỷ dị, ma biến. Điều này tựa như một chiếc áo trắng bị lấm bùn, chiếc áo dẫu trắng bao nhiêu, khi đã lấm bùn thì cũng được xem không khác với bùn. Mê tín dị đoan bao gồm những hành vi ông đồng, bà cốt, tin xin xăm bói quẻ, tin ngày lành tháng dữ, tin số mạng sang hèn, tin coi tay xem tướng, tin cúng sao, cúng hạn, cúng kem, tin thầy bùa thầy chú, tin cầu cúng tai qua nạn khỏi...

Thế kỷ XVIII
Sự phản đối mê tín dị đoan là mối quan ngại chính của giới trí thức trong thời kỳ thế kỷ 18 Thời kỳ Khai sáng. Các triết gia tại thời điểm đó chế nhạo bất kỳ niềm tin vào phép lạ, mạc khải, ma thuật, hoặc siêu nhiên, là "mê tín dị đoan," và thường bao gồm cũng như nhiều tín lý Kitô Giáo.

Từ này thường được sử dụng để chỉ việc thực hành các hoạt động tôn giáo (ví dụ, Voodoo) khác những điều được xem là bình thường, phổ biến trong một xã hội nhất định (ví dụ, Kitô giáo trong văn hóa phương Tây), mặc dù tôn giáo phổ biến có thể chứa đựng nhiều những niềm tin siêu nhiên không kém. Nó cũng thường được áp dụng cho các niềm tin và tập quán liên quan tới may mắn, lời tiên tri và thần linh, đặc biệt là niềm tin rằng các sự kiện trong tương lai có thể được báo trước bởi các sự kiện cụ thể không liên quan trước đó.

Chú thích

Xem thêm
Bói toán

Tín ngưỡng
May mắn
Ma thuật
Tôn giáo
Văn hóa dân gian


title: Molophilus alexanderorum

text:
Molophilus alexanderorum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Chahaignes

text:
Chahaignes là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 22,83 km2, dân số năm 2006 là 802 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Neocrepidodera corpulenta

text:
Neocrepidodera corpulenta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1860
Neocrepidodera
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Reymondia minor

text:
Reymondia minor là một loài động vật chân bụng trong họ Thiaridae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

Reymondia
Động vật được mô tả năm 1889


title: Nombela

text:
Nombela là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 981 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Jacksonville (định hướng)

text:
Jacksonville có thể là:

Địa lý

Hoa Kỳ
 Jacksonville, Florida
 Jacksonville, Alabama
 Jacksonville, Arkansas
 Jacksonville, Georgia
 Jacksonville, Illinois
 Jacksonville, Indiana
 Jacksonville, Maryland, also known as Phoenix, Maryland
 Jacksonville, Missouri
 Jacksonville, New York
 Jacksonville, Bắc Carolina
 Jacksonville, Oregon
 Jacksonville, Pennsylvania
 Jacksonville, Texas
 Jacksonville, Vermont
 Jacksonville, Tây Virginia
 Floyd, Virginia, tên gốc là Jacksonville


title: Pittosporum brevispinum

text:
Pittosporum brevispinum là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Pittosporum brevispinum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Brevispinum


title: Perigonia lefebvraei

text:
Perigonia lefebvraei là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Cuba và Cộng hòa Dominica.
Nó giống với Perigonia lusca lusca'.
Ấu trùng ăn Ferdinandusa angustata và Guettarda''.

Chú thích

Tham khảo

Perigonia


title: 4344 Buxtehude

text:
4344 Buxtehude (1988 CR1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1988 bởi Eric Elst ở La Silla.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4344 Buxtehude

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: 5518 Mariobotta

text:
5518 Mariobotta (1989 YF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 12 năm 1989 bởi J. M. Baur ở Chions.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5518 Mariobotta

005518
Được phát hiện bởi Johann M. Baur
Tiểu hành tinh được đặt tên
005518
19891230


title: Bufo wolongensis

text:
Bufo wolongensis là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, sông ngòi, và đầm nước ngọt.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Matsui, M. & Guanfu, W. 2004. Bufo wolongensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

W
Động vật được mô tả năm 1997

ca:Bufo wolongensis
en:Bufo wolongensis
fr:Bufo wolongensis


title: Digama meridionalis

text:
Digama meridionalis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Ethiopia và Eritrea.

Phụ loài
Digama meridionalis deliae (Ethiopia, Eritrea)
Digama meridionalis meridionalis

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama
Côn trùng Ethiopia


title: Thời tiết

text:
Thời tiết là tập hợp các trạng thái của các yếu tố khí tượng xảy ra trong khí quyển ở một thời điểm, một khoảng thời gian nhất định như nắng hay mưa, nóng hay lạnh, ẩm thấp hay khô ráo. Hầu hết các hiện tượng thời tiết diễn ra trong tầng đối lưu Thuật ngữ này thường nói về hoạt động của các hiện tượng khí tượng trong các thời kì ngắn (ngày hoặc giờ), khác với thuật ngữ "khí hậu" - nói về các điều kiện không khí bình quân trong một thời gian dài. Khi không nói cụ thể, "thời tiết" được hiểu là thời tiết trên Trái Đất.

Thời tiết bị chi phối bởi sự chênh lệnh áp suất không khí giữa nơi này và nơi khác. Sự khác biệt về áp suất và nhiệt độ có thể xảy ra do góc chiếu của ánh sáng tại một điểm đang xét, giá trị này thay đổi theo vĩ độ tính từ vùng nhiệt đới. Sự tương phản nhiệt độ mạnh mẽ giữa không khí vùng cực và nhiệt đới làm phát sinh các vòng tuần hoàn khí quyển quy mô lớn nhất: vòng tuần hoàn Hadley, vòng tuần hoàn Ferrel, vòng tuần hoàn Cực và dòng tia. Các hệ thống thời tiết ở các vĩ độ trung bình, chẳng hạn như lốc xoáy ngoài hành tinh, là do sự bất ổn của dòng chảy tia. Do trục của Trái Đất nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo của nó, ánh sáng mặt trời là khác nhau ở các góc khác nhau vào các thời điểm khác nhau trong năm. Trên bề mặt Trái Đất, hàng năm nhiệt độ thường dao động trong khoảng ±40 °C (−40 °F đến 100 °F). Trải qua hàng ngàn năm, những thay đổi trong quỹ đạo của Trái Đất có thể ảnh hưởng đến lượng và sự phân phối năng lượng mặt trời mà Trái Đất nhận được, do đó ảnh hưởng đến khí hậu dài hạn và biến đổi khí hậu toàn cầu.

Sự khác biệt nhiệt độ bề mặt lần lượt gây ra chênh lệch áp suất. Độ cao cao hơn mát hơn so với độ cao thấp hơn, vì hầu hết nhiệt độ trong khí quyển là do tiếp xúc với bề mặt Trái Đất trong khi tổn thất bức xạ đối với không gian chủ yếu là không đổi. Dự báo thời tiết là ứng dụng của khoa học và công nghệ để dự đoán trạng thái của khí quyển trong một thời gian trong tương lai và một địa điểm nhất định. Hệ thống thời tiết của Trái Đất là một hệ thống hỗn loạn; kết quả là, những thay đổi nhỏ đối với một phần của hệ thống có thể phát triển để có tác động lớn đến toàn bộ hệ thống. Những nỗ lực của con người để kiểm soát thời tiết đã xảy ra trong suốt lịch sử và có bằng chứng cho thấy các hoạt động của con người như nông nghiệp và công nghiệp đã thay đổi mô hình thời tiết.

Nghiên cứu cách thời tiết hoạt động trên các hành tinh khác rất hữu ích trong việc tìm hiểu cách thức thời tiết hoạt động trên Trái Đất. Một cột mốc nổi tiếng trong Hệ Mặt Trời, vết Đỏ Lớn của sao Mộc là một bão xoáy nghịch đã tồn tại ít nhất 300 năm. Tuy nhiên, thời tiết không giới hạn ở các cơ quan hành tinh. Nhật hoa của một ngôi sao liên tục bị chảy vào không gian, tạo ra một bầu không khí rất mỏng trên khắp Hệ Mặt Trời. Chuyển động của khối vật chất bị đẩy ra từ Mặt trời được gọi là gió mặt trời.

Nguyên nhân

Trên Trái Đất, các hiện tượng thời tiết thường gặp gồm có gió, mây, mưa, tuyết, sương giá và bão bụi. Các sự kiện ít phổ biến khác gồm các thảm họa tự nhiên như lốc, bão, bão tuyết. Hầu hết các hiện tượng thời tiết xuất hiện trong tầng đối lưu. Các hiện tượng thời tiết không xuất hiện trong tầng bình lưu và có thể ảnh hưởng đến thời tiết ở tầng đối lưu bên dưới, nhưng những cơ chế chinh xác vẫn chưa được hiểu rõ.

Thời tiết xảy ra chủ yếu do áp suất không khí, nhiệt độ và độ ẩm chênh lệch giữa nơi này với nơi khác. Những khác biệt này có thể xảy ra do góc mặt trời tại bất kỳ vị trí cụ thể nào, thay đổi theo vĩ độ từ vùng nhiệt đới. Nói cách khác, càng nằm xa vùng nhiệt đới, góc mặt trời càng thấp, điều đó làm cho những vị trí đó mát hơn do sự lan truyền của ánh sáng mặt trời trên một bề mặt lớn hơn. Sự tương phản nhiệt độ mạnh mẽ giữa không khí vùng cực và nhiệt đới làm phát sinh các tế bào lưu thông khí quyển quy mô lớn và dòng phản lực. Các hệ thống thời tiết ở các vĩ độ trung bình, chẳng hạn như lốc xoáy ngoài hành tinh, là do sự không ổn định của dòng chảy tia. Các hệ thống thời tiết ở vùng nhiệt đới, như gió mùa hoặc hệ thống giông bão có tổ chức, được gây ra bởi các quá trình khác nhau.

Do trục của Trái Đất nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo của nó, ánh sáng mặt trời là sự cố ở các góc khác nhau vào các thời điểm khác nhau trong năm. Vào tháng 6, Bắc bán cầu nghiêng về phía mặt trời, do đó, tại bất kỳ Bắc bán cầu nào, ánh sáng mặt trời vĩ độ rơi trực tiếp vào điểm đó nhiều hơn vào tháng 12 (xem Ảnh hưởng của góc mặt trời đối với khí hậu). Hiệu ứng này gây ra các mùa. Trải qua hàng ngàn đến hàng trăm ngàn năm, những thay đổi trong các thông số quỹ đạo của Trái Đất ảnh hưởng đến lượng và sự phân phối năng lượng mặt trời mà Trái Đất nhận được và ảnh hưởng đến khí hậu lâu dài. (Xem chu kỳ Milankovitch).

Sự nóng lên của mặt trời không đồng đều (sự hình thành các vùng nhiệt độ và độ ẩm, hoặc sự hình thành trước) cũng có thể là do thời tiết ở dạng mây và mưa. Độ cao cao hơn thường mát hơn so với độ cao thấp hơn, kết quả của nhiệt độ bề mặt cao hơn và sưởi ấm bức xạ, tạo ra quá trình đoạn nhiệt giảm dần. Trong một số tình huống, nhiệt độ thực sự tăng theo chiều cao. Hiện tượng này được gọi là đảo ngược và có thể làm cho đỉnh núi ấm hơn so với các thung lũng bên dưới. Nghịch đảo có thể dẫn đến sự hình thành của sương mù và thường hoạt động như một chiếc mũ ngăn chặn sự phát triển của giông bão. Ở quy mô địa phương, sự khác biệt nhiệt độ có thể xảy ra do các bề mặt khác nhau (như đại dương, rừng, tảng băng hoặc vật thể nhân tạo) có các đặc điểm vật lý khác nhau như độ phản xạ, độ nhám hoặc độ ẩm.

Sự khác biệt nhiệt độ bề mặt lần lượt gây ra chênh lệch áp suất. Một bề mặt nóng làm ấm không khí phía trên nó làm cho nó giãn nở và giảm mật độ và áp suất không khí bề mặt. Độ dốc áp suất ngang tạo ra sẽ di chuyển không khí từ các vùng áp suất cao hơn xuống thấp hơn, tạo ra gió và sự quay của Trái Đất sau đó gây ra sự lệch hướng của luồng không khí này do hiệu ứng Coriolis. Do đó, các hệ thống đơn giản được hình thành có thể hiển thị hành vi mới nổi để tạo ra các hệ thống phức tạp hơn và do đó các hiện tượng thời tiết khác. Các ví dụ quy mô lớn bao gồm tế bào Hadley trong khi một ví dụ quy mô nhỏ hơn sẽ là những cơn gió ven biển.

Khí quyển là một hệ thống hỗn loạn. Kết quả là, những thay đổi nhỏ đối với một phần của hệ thống có thể tích lũy và thổi phồng lên để gây ra những ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hệ thống. Sự bất ổn trong khí quyển này làm cho dự báo thời tiết khó có thể dự đoán như là thủy triều hoặc nhật thực. Mặc dù khó có thể dự đoán chính xác thời tiết hơn một vài ngày trước, các nhà dự báo thời tiết đang tiếp tục làm việc để mở rộng giới hạn này thông qua nghiên cứu khí tượng và tinh chỉnh các phương pháp hiện tại trong dự báo thời tiết. Tuy nhiên, về mặt lý thuyết là không thể đưa ra dự đoán hàng ngày dài hơn hai tuần tới, áp đặt giới hạn trên cho tiềm năng cải thiện kỹ năng dự đoán.

Định hình hành tinh Trái Đất
Thời tiết là một trong những quá trình cơ bản hình thành Trái Đất. Quá trình phong hóa phá vỡ các tảng đá và đất thành các mảnh nhỏ hơn và sau đó thành các chất cấu thành của chúng. Trong những cơn mưa, những giọt nước hấp thụ và hòa tan carbon dioxide từ không khí xung quanh. Điều này làm cho nước mưa có tính axit nhẹ, hỗ trợ các tính chất ăn mòn của nước. Các trầm tích và hóa chất được giải phóng sau đó được tự do tham gia vào các phản ứng hóa học có thể ảnh hưởng đến bề mặt hơn nữa (như mưa axit), và các ion natri và chloride (muối) lắng đọng trong biển / đại dương. Các trầm tích có thể định hình lại theo thời gian và bởi các lực lượng địa chất vào các loại đá và đất khác. Theo cách này, thời tiết đóng vai trò chính trong sự xói mòn bề mặt.

Ảnh hưởng đến con người
Thời tiết, nhìn từ góc độ nhân học, là điều mà tất cả con người trên thế giới liên tục trải nghiệm thông qua các giác quan của họ, ít nhất là khi ở bên ngoài. Có những hiểu biết được xây dựng về mặt xã hội và khoa học về thời tiết là gì, điều gì làm cho nó thay đổi, ảnh hưởng của nó đối với con người trong các tình huống khác nhau, v.v. Do đó, thời tiết là chủ đề chung mà mọi người thường trò chuyện.

Ảnh hưởng đến dân số

Thời tiết đã đóng một phần lớn và đôi khi trực tiếp trong lịch sử loài người. Bên cạnh những thay đổi khí hậu gây ra sự trôi dạt dần dần của dân số (ví dụ như sa mạc hóa ở Trung Đông và sự hình thành các cây cầu trên đất liền trong thời kỳ băng hà), các sự kiện thời tiết cực đoan đã gây ra các phong trào dân số quy mô nhỏ hơn và xâm nhập trực tiếp vào các sự kiện lịch sử. Một sự kiện như vậy là việc cứu Nhật Bản khỏi sự xâm chiếm của hạm đội Mông Cổ Kublai Khan nhờ những cơn gió của bão Kamikaze vào năm 1281. Yêu sách của Pháp đối với Florida đã chấm dứt vào năm 1565 khi một cơn bão phá hủy hạm đội Pháp, cho phép Tây Ban Nha chinh phục Pháo đài Caroline. Gần đây hơn, cơn bão Katrina đã đẩy hơn một triệu người từ trung tâm duyên hải bờ biển vùng vinh Mexico phải ly tán ở khắp nơi trên nước Mỹ, trở thành cộng đồng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Kỷ băng hà nhỏ gây ra những vụ mùa thất bát và nạn đói ở châu Âu. Những năm 1690 chứng kiến nạn đói tồi tệ nhất ở Pháp kể từ thời Trung cổ. Phần Lan bị nạn đói nghiêm trọng vào năm 1696 trận1697, trong đó khoảng một phần ba dân số Phần Lan đã chết.

Dự báo

Dự báo thời tiết là ứng dụng của khoa học và công nghệ để dự đoán trạng thái của khí quyển trong một thời gian trong tương lai và một địa điểm nhất định. Con người đã cố gắng dự đoán thời tiết không chính thức trong nhiều thiên niên kỷ, và chính thức kể từ ít nhất là vào thế kỷ XIX. Dự báo thời tiết được thực hiện bằng cách thu thập dữ liệu định lượng về trạng thái hiện tại của khí quyển và sử dụng hiểu biết khoa học về các quá trình khí quyển để dự đoán cách thức khí quyển sẽ diễn biến.

Khi nỗ lực của tất cả mọi người chủ yếu dựa vào thay đổi áp suất khí quyển, điều kiện thời tiết hiện tại và điều kiện bầu trời, các mô hình dự báo  hiện được sử dụng để xác định các trạng thái thời tiết trong tương lai. Mặt khác, đầu vào của con người vẫn được yêu cầu chọn mô hình dự báo tốt nhất có thể để làm dự báo, bao gồm nhiều ngành như kỹ năng nhận dạng mẫu, kết nối từ xa, kiến thức về hiệu suất mô hình và kiến thức về xu hướng mô hình.

Bản chất hỗn loạn của khí quyển, sức mạnh tính toán khổng lồ cần có để giải các phương trình mô tả bầu khí quyển, lỗi liên quan đến việc đo các điều kiện ban đầu và sự hiểu biết không đầy đủ về các quá trình khí quyển có nghĩa là các dự báo trở nên kém chính xác hơn do sự khác biệt trong thời điểm hiện tại và thời gian mà dự báo được thực hiện (phạm vi dự báo) tăng lên. Việc sử dụng các nhóm và sự đồng thuận mô hình giúp thu hẹp lỗi và chọn kết quả có khả năng nhất.

Có một loạt người dùng cuối lấy thông tin dự báo thời tiết. Cảnh báo thời tiết là dự báo quan trọng vì chúng được sử dụng để bảo vệ tính mạng và tài sản. Dự báo dựa trên nhiệt độ và lượng mưa rất quan trọng đối với nông nghiệp, và do đó đối với các nhà giao dịch hàng hóa trong thị trường chứng khoán. Dự báo nhiệt độ được sử dụng bởi các công ty tiện ích để ước tính nhu cầu tham quan trong những ngày tới.

Ở một số khu vực, mọi người sử dụng dự báo thời tiết để xác định nên mặc gì vào một ngày nhất định. Vì các hoạt động ngoài trời bị hạn chế nghiêm trọng bởi mưa lớn, tuyết và gió lạnh, dự báo có thể được sử dụng để lên kế hoạch cho các hoạt động xung quanh các sự kiện này và lên kế hoạch trước để sống sót vượt qua chúng.

Dự báo thời tiết nhiệt đới khác với dự báo ở vĩ độ cao hơn. Mặt trời chiếu trực tiếp vào vùng nhiệt đới nhiều hơn ở vĩ độ cao (ít nhất là trung bình trong một năm), khiến vùng nhiệt đới ấm lên (Stevens 2011). Và, hướng thẳng đứng (hướng lên, khi một người đứng trên bề mặt Trái Đất) vuông góc với trục quay của Trái Đất tại xích đạo, trong khi trục quay và phương thẳng đứng giống nhau ở cực; điều này làm cho vòng quay của Trái Đất ảnh hưởng đến hoàn lưu khí quyển mạnh hơn ở vĩ độ cao hơn thấp. Do hai yếu tố này, mây và mưa bão ở vùng nhiệt đới có thể xảy ra một cách tự nhiên hơn so với những yếu tố ở vĩ độ cao hơn, nơi chúng được kiểm soát chặt chẽ hơn bởi các lực lượng quy mô lớn hơn trong khí quyển. Do những khác biệt này, mây và mưa khó dự báo ở vùng nhiệt đới hơn ở vĩ độ cao. Mặt khác, nhiệt độ dễ dàng được dự báo ở vùng nhiệt đới, vì nó không thay đổi nhiều.

Điều chỉnh
Khát vọng kiểm soát thời tiết là điều hiển nhiên trong suốt lịch sử loài người: từ các nghi lễ cổ xưa có ý định mang mưa cho mùa màng cho Chiến dịch quân sự Hoa Kỳ Popeye, vốn là một nỗ lực phá vỡ các đường cung cấp vũ khí bằng cách kéo dài gió mùa tại Bắc Việt Nam. Những nỗ lực thành công nhất trong việc ảnh hưởng đến thời tiết liên quan đến gieo hạt trên đám mây; chúng bao gồm sương mù - và các kỹ thuật phân tán địa tầng thấp được sử dụng bởi các sân bay lớn, các kỹ thuật được sử dụng để tăng lượng mưa mùa đông trên các ngọn núi và các kỹ thuật để ngăn chặn mưa đá. Một ví dụ gần đây về kiểm soát thời tiết là sự chuẩn bị của Trung Quốc cho Thế vận hội Olympic mùa hè 2008. Trung Quốc đã bắn 1.104 tên lửa phân tán mưa từ 21 địa điểm ở thành phố Bắc Kinh trong nỗ lực tránh mưa khỏi lễ khai mạc trò chơi vào ngày 8 tháng 8 năm 2008. Guo Hu, người đứng đầu Cục Khí tượng Thành phố Bắc Kinh (BMB), xác nhận sự thành công của hoạt động với 100 mm rơi xuống thành phố Bảo Định của tỉnh Hà Bắc, về phía tây nam và huyện Phòng Sơn của Bắc Kinh ghi nhận lượng mưa 25 mm.

Trong khi có bằng chứng không thuyết phục về hiệu quả của các kỹ thuật này, có nhiều bằng chứng cho thấy hoạt động của con người như nông nghiệp và công nghiệp dẫn đến sự thay đổi thời tiết một cách vô tình:

 Mưa axit, do phát thải công nghiệp của sulfur dioxide và oxit nitơ vào khí quyển, ảnh hưởng xấu đến các hồ nước ngọt, thảm thực vật và các cấu trúc.
 Các chất gây ô nhiễm do con người làm giảm chất lượng không khí và tầm nhìn.
 Biến đổi khí hậu gây ra bởi các hoạt động của con người thải khí nhà kính vào không khí dự kiến sẽ ảnh hưởng đến tần suất của các sự kiện thời tiết khắc nghiệt như hạn hán, nhiệt độ khắc nghiệt, lũ lụt, gió lớn và bão lớn.
 Nhiệt, được tạo ra bởi các khu vực đô thị lớn đã được chứng minh là ảnh hưởng nhỏ đến thời tiết gần đó, thậm chí ở khoảng cách xa tới .

Tác động của việc điều chỉnh thời tiết vô tình có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với nhiều khía cạnh của nền văn minh, bao gồm hệ sinh thái, tài nguyên thiên nhiên, sản xuất lương thực và sợi, phát triển kinh tế và sức khỏe con người.

Khí tượng học quy mô nhỏ
Khí tượng học quy mô nhỏ là nghiên cứu về các hiện tượng khí quyển tồn tại trong thời gian ngắn nhỏ hơn quy mô tầm trung, khoảng 1 km hoặc ít hơn. Hai nhánh khí tượng học này đôi khi được nhóm lại thành "khí tượng học mesoscale và microscale" (MMM) và cùng nhau nghiên cứu tất cả các hiện tượng nhỏ hơn quy mô khái quát; đó là các tính năng nghiên cứu nói chung quá nhỏ để được mô tả trên bản đồ thời tiết. Chúng bao gồm các "đám mây" nhỏ và thường thoáng qua và các tính năng đám mây nhỏ khác.

Các yếu tố thời tiết
 Nhiệt độ không khí
 Áp suất khí quyển
 Gió: hướng gió, tốc độ
 Độ ẩm

Các hiện tượng
 Nắng
 Mưa
 Tuyết
 Sấm sét
 Lốc xoáy
 Sương mù
 Giông tố
 Giáng thủy

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website dự báo thời tiết tại Việt Nam

 Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia VN
 Ogimet - online data from meteorological stations of the world
 Wunderground (Weather Underground) - online forecast and personal weather station network
 NOAA's National Weather Service - Local Forecast Search
 RainRadar - Find out what's coming your way, wherever you are
 SimpleWeather - Current Conditions, hour-by-hour, and 5 day forecast with no clutter
 Southwestern Weather Network An affiliation of personal weather websites located in California, Nevada, Arizona, and Utah United States.
 Weather Warnings/Advisories of Japan, Japan Meteorological Agency
 Australian weather radar

Thời tiết
Bài cơ bản sơ khai


title: Tùng Dương (diễn viên)

text:
Tùng Dương (tên khai sinh: Nguyễn Đỗ Tùng Dương, bút danh: Tùng Dương Cola, sinh ngày 19 tháng 1 năm 1969 tại Hà Nội, Việt Nam) là một diễn viên, nhà biên kịch, đạo diễn người Việt Nam.

Tiểu sử và sự nghiệp
Tùng Dương bắt đầu tham gia lĩnh vực phim ảnh từ năm 1994, nhưng phải đến những năm đầu thập niên thứ nhất của thế kỷ 21 mới được công chúng thực sự biết đến với những vai diễn phản diện xuất sắc. Anh ghi dấu ấn trong phim Chuyện phố phường với vai Lân, cùng một số vai diễn thành công khác trong thể loại phim hình sự và chính luận như vai Ban trong Lãnh địa đen (loạt phim Cảnh sát hình sự), vai Lưu trong Hành trình bí ẩn (loạt phim Cảnh sát hình sự), vai quân sư Thép trong Đầm lầy bạc (loạt phim Cảnh sát hình sự), vai Lương Nhân trong Đàn trời, vai tướng ngụy Trần Long trong Dòng sông phẳng lặng, vai Trần Vương trong Khi đàn chim trở về, vai Lê Hải trong Mạch ngầm vùng biên ải... cùng nhiều vai diễn trong các bộ phim truyền hình khác. Hiện nay Tùng Dương đã thôi xuất hiện trên màn ảnh để tập trung cho công việc làm biên kịch và đạo diễn, chủ yếu là ở lĩnh vực phim truyền hình.

Các phim đã đóng

Các chương trình truyền hình đã tham gia
{| class="wikitable"
|+Danh sách chương trình truyền hình Tùng Dương đã tham gia
!Năm
!Tên
|-
| 2010
| Camera công sở (mùa 1 và 2)
|-
| 2011
| Camera công sở (mùa 3 và 4)
|-
| 2014
| Táo quân VTC (mùa 1)
|-
| 2015
| Táo quân VTC (mùa 2)
|-
| 2018
| Hãy chọn giá đúng
|}

 Các kịch bản đã sáng tác
Danh sách kịch bản Tùng Dương đã sáng tác

 2013: Vệt nắng sau song sắt (phim truyền hình 30 tập)
 2014: Mùa bàng rụng trái (phim truyền hình 20 tập), Cỏ mận trầu (phim truyền hình 30 tập)
 2015: Vực thẳm vô hình (phim truyền hình 30 tập), Những đóa quân tử lan (phim truyền hình 30 tập)
 2016: Kẻ tàng hình (phim truyền hình 42 tập), Đừng nhắm mắt khi chạy (phim 90')
 2017: Sức mạnh huyền bí (phim 90'), Kẻ vay mượn linh hồn (phim truyền hình 35 tập)
 2018: Sát thủ học đường (phim sitcom 60 tập)
 2019: Canh bạc trắng (phim truyền hình 30 tập)
 2020: Chung cư ma ám'' (phim sitcom 45 tập)

Đời tư
Tùng Dương đã kết hôn ba lần, có bốn người con gái. Hiện anh đã ly hôn người vợ thứ ba và đang sống độc thân cùng con gái út.

Ngày 30/6/2019, Tùng Dương bị sốt cao và lên cơn co giật, phải cấp cứu ở bệnh viện Hồng Ngọc rồi chuyển bệnh viện Bạch Mai. Bác sĩ chẩn đoán anh bị nhiễm độc thần kinh nhưng sau vài ngày điều trị, anh đã qua cơn nguy kịch. Tùng Dương hiện đang điều trị suy nhược thần kinh ở Viện Sức khỏe Tâm thần.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Người Hà Nội


title: Hypatima

text:
Hypatima là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Chú thích

Tham khảo

Chelariini


title: Jacques Chevallier (nhà luật học)

text:
Jacques Chevallier (sinh 1943) hiện là giáo sư tại Đại học Paris II (còn có tên là Đại học Panthéon-Assas). Sau khi thành lập và điều hành trung tâm nghiên cứu về chính trị và hành chính mang Picardie tại Amiens, từ năm 1999 đến nay ông quản lý Trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hành chính của Đại học Paris II.

Ông là thành viên của hội đồng biên tập và khoa học của nhiều tạp chí khoa học, ông cũng đồng thời là tác giả của nhiều ấn phẩm trong lĩnh vực luật công, khoa học hành chính và chính trị, lý thuyết về nhà nước pháp quyền. Các ấn phẩm mới nhất của ông gồm:
 "Khoa học hành chính" (in lần thứ 4, năm 2007),
 "Dịch vụ công" (in lần thứ 6, năm 2005),
 "Nhà nước hậu hiện đại" (in lần 2 năm 2004",
 "Nhà nước pháp quyền" (in lần 4, năm 2003)...

Tham khảo

Sinh năm 1943
Giáo sư đại học Paris II
Nhân vật còn sống


title: Stars and Stripes (báo)

text:
Stars and Stripes hay Sao và Sọc là một tờ báo trực thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ nhưng biên soạn tin tức độc lập về những vấn đề ảnh hưởng đến quân nhân. Tờ báo hoạt động dưới tự do báo chí của Tu chính án I Hiến pháp và một kiểm tra viên độc lập báo cáo thường xuyên cho Quốc hội vì lợi ích của toàn thể độc giả. Cùng với trang Web, Stars and Stripes cũng xuất bản bốn nhật báo cho quân nhân Mỹ đóng quân hải ngoại. Các bản châu Âu, Trung Đông, Nhật Bản, và Hàn Quốc cũng có sẵn trực tuyến để tải xuống miễn phí. Hãng thông tin có trụ sở đóng tại Washington, D.C.

Tờ Stars and Stripes khởi đầu ngày 9 tháng 11 năm 1861, trong Nội chiến Hoa Kỳ, khi các Trung đoàn Bộ binh 11, 18, và 29 từ Illinois cắm trại tại Bloomfield, Missouri. Các lính vào văn phòng bị bỏ rơi của nhật báo địa phương và in một tờ báo nói về các hoạt động của các trung đoàn. Tờ báo được xuất bản liên tục tại châu Âu từ 1942 và tại chiến trường Thái Bình Dương từ 1945.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang chủ Stars and Stripes
Tải xuống bản in Stars and Stripes
Viện bảo tàng và Tập đoàn Thư viện Sao và Sọc
Lưu trữ Stars and Stripes từ Đệ nhất thế chiến tại Thư viện Quốc hội

Truyền thông đại chúng quân sự Hoa Kỳ
Báo chí được xuất bản ở Washington, D.C.
Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ
Báo viết
Quận Stoddard, Missouri


title: 21428 Junehokim

text:
21428 Junehokim (1998 FR103) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21428 Junehokim

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Chiến dịch Gettysburg

text:
Chiến dịch Gettysburg là một chuỗi các trận đánh diễn ra trong tháng 6 và tháng 7 năm 1863, thời Nội chiến Hoa Kỳ. Sau thắng lợi trong trận Chancellorsville, đại tướng Liên minh miền Nam Robert E. Lee đã dẫn Binh đoàn Bắc Virginia bắc tiến, tấn công vào lãnh thổ các bang Maryland và Pennsylvania. Binh đoàn Potomac của Liên bang miền Bắc, do thiếu tướng Joseph Hooker và sau đó (từ ngày 28 tháng 6) là thiếu tướng George G. Meade chỉ huy, đã truy đuổi và đánh bại được Lee trong trận Gettysburg, nhưng lại để ông chạy thoát được về Virginia.

Quân đội của Lee bắt đầu rút khỏi vị trí đối diện với quân miền Bắc tại Fredericksburg, Virginia ngày 3 tháng 6 năm 1863. Trong khi họ dừng lại tại Culpeper, đã nổ ra trận đánh chủ yếu bằng kỵ binh lớn nhất trong toàn cuộc Nội chiến tại Brandy Station vào ngày 9 tháng 6. Quân miền Nam vượt qua dãy núi Blue Ridge và tiến lên phía bắc qua thung lũng Shenandoah, đánh chiếm đồn binh của miền Bắc tại Winchester, Virginia trong trận Winchester thứ hai, từ 13 đến 15 tháng 6. Quân đoàn II của Lee băng qua sông Potomac, tiến vào Maryland và Pennsylvania, đến được sông Susquehanna và đe dọa thủ phủ Harrisburg của Pennsylvania. Tuy nhiên, Binh đoàn Potomac đã truy đuổi và đến Frederick, Maryland trước khi Lee nhận ra rằng đối phương đã qua được sông Potomac. Lee liền gấp rút tập trung quân đội trong thị trấn giao lộ Gettysburg.

Trận Gettysburg là trận đánh lớn nhất trong Nội chiến Hoa Kỳ. Bắt đầu vào ngày 1 tháng 7, quân miền Nam đã giành thắng lợi đầu tiên trong việc đánh bật kỵ binh miền Bắc và 2 quân đoàn bộ binh ra khỏi các vị trí phòng ngự và phải rút qua thị trấn, chạy lên đồi Cemetery. Ngày 2 tháng 6, khi phần lớn lực lượng hai bên đã có mặt đầy đủ, Lee phát động nhiều cuộc công kích dữ dội vào cả hai bên sườn của trận tuyền quân miền Bắc, nhưng đã bị đẩy ùi với thương vong nặng nề cho cả hai phía. Ngày 3 tháng 7, Lee cho tập trung lực lượng đánh vào trung tâm quân miền Bắc. Cuộc tấn công bộ binh quy mô lớn này, với tên gọi cuộc tấn công của Pickett, đã bị thất bại hoàn toàn, khiến cho Lee phải ra lệnh bắt đầu rút lui tối ngày 4 tháng 7.

Cuộc rút lui của quân miền Nam về Virginia gặp rất nhiều khó khăn do thời tiết xấu, điều kiện đường sá tồi tệ và các cuộc giao tranh với kỵ binh miền Bắc. Tuy nhiên, quân đội của Meade đã không hoạt động đủ tích cực để ngăn chặn Binh đoàn Bắc Virginia vượt sông Potomac và để cho họ chạy thoát an toàn trong đêm 13 - 14 tháng 7.

Chú thích

Thư mục
 Brown, Kent Masterson. Retreat from Gettysburg: Lee, Logistics, & the Pennsylvania Campaign. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2005. ISBN 0-8078-2921-8.
 Busey, John W., and David G. Martin. Regimental Strengths and Losses at Gettysburg. 4th ed. Hightstown, NJ: Longstreet House, 2005. ISBN 0-944413-67-6.
 Clark, Champ, and the Editors of Time-Life Books. Gettysburg: The Confederate High Tide. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1985. ISBN 0-8094-4758-4.
 Coddington, Edwin B. The Gettysburg Campaign; a study in command. New York: Scribner's, 1968. ISBN 0-684-84569-5.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
 Gottfried, Bradley M. The Maps of Gettysburg: An Atlas of the Gettysburg Campaign, June 3 – ngày 13 tháng 6 năm 1863. New York: Savas Beatie, 2007. ISBN 978-1-932714-30-2.
 Huntington, Tom. Pennsylvania Civil War Trails: The Guide to Battle Sites, Monuments, Museums and Towns. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2007. ISBN 978-0-8117-3379-3.
 Kennedy, Frances H., ed. The Civil War Battlefield Guide. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
 Longacre, Edward G. The Cavalry at Gettysburg. Lincoln: University of Nebraska Press, 1986. ISBN 0-8032-7941-8.
 Loosbrock, Richard D. "Battle of Brandy Station." In Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History, edited by David S. Heidler and Jeanne T. Heidler. New York: W. W. Norton & Company, 2000. ISBN 0-393-04758-X.
 McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
 Martin, David G. Gettysburg July 1. rev. ed. Conshohocken, PA: Combined Publishing, 1996. ISBN 0-938289-81-0.
 Mingus, Scott L., Sr. Flames beyond Gettysburg: The Gordon Expedition, June 1863. Ironclad Publishing, 2009. ISBN 0-967-3770-8-0.
 Nye, Wilbur S. Here Come the Rebels! Dayton, OH: Morningside House, 1984. ISBN 0-89029-080-6. First published in 1965 by Louisiana State University Press.
 Salmon, John S. The Official Virginia Civil War Battlefield Guide. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2001. ISBN 0-8117-2868-4.
 Sauers, Richard A. "Battle of Gettysburg." In Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History, edited by David S. Heidler and Jeanne T. Heidler. New York: W. W. Norton & Company, 2000. ISBN 0-393-04758-X.
 Sears, Stephen W. Gettysburg. Boston: Houghton Mifflin, 2003. ISBN 0-395-86761-4.
 Symonds, Craig L. American Heritage History of the Battle of Gettysburg. New York: HarperCollins, 2001. ISBN 0-06-019474-X.
 Wittenberg, Eric J., and J. David Petruzzi. Plenty of Blame to Go Around: Jeb Stuart's Controversial Ride to Gettysburg. New York: Savas Beatie, 2006. ISBN 1-932714-20-0.
 Wittenberg, Eric J., J. David Petruzzi, and Michael F. Nugent. One Continuous Fight: The Retreat from Gettysburg and the Pursuit of Lee's Army of Northern Virginia, July 4–14, 1863. New York: Savas Beatie, 2008. ISBN 978-1-932714-43-2.
 Woodworth, Steven E. Beneath a Northern Sky: A Short History of the Gettysburg Campaign. Wilmington, DE: SR Books (scholarly Resources, Inc.), 2003. ISBN 0-8420-2933-8.
 National Park Service battle descriptions

Đọc thêm
 Bearss, Edwin C. Receding Tide: Vicksburg and Gettysburg: The Campaigns That Changed the Civil War. Washington DC: National Geographic Society, 2010. ISBN 978-1-4262-0510-1.
 Boritt, Gabor S., ed. The Gettysburg Nobody Knows. New York: Oxford University Press, 1997. ISBN 0-19-510223-1.
 Desjardins, Thomas A. These Honored Dead: How the Story of Gettysburg Shaped American Memory. New York: Da Capo Press, 2003. ISBN 0-306-81267-3.
 Frassanito, William A. Early Photography at Gettysburg. Gettysburg, PA: Thomas Publications, 1995. ISBN 1-57747-032-X.
 Foote, Shelby. The Civil War: A Narrative. Vol. 2, Fredericksburg to Meridian. New York: Random House, 1958. ISBN 0-394-49517-9.
 Fremantle, Arthur J. L. The Fremantle Diary: A Journal of the Confederacy. Edited by Walter Lord. Short Hills, NJ: Burford Books, 2002. ISBN 1-58080-085-8. First published 1954 by Capicorn Books.
 Freeman, Douglas S. Lee's Lieutenants: A Study in Command. 3 vols. New York: Scribner, 1946. ISBN 0-684-85979-3.
 Freeman, Douglas S. R. E. Lee, A Biography. 4 vols. New York: Scribner, 1934.
 Gallagher, Gary W., ed. The Third Day at Gettysburg and Beyond. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1998. ISBN 0-80784-753-4.
 Gallagher, Gary W., ed. Three Days at Gettysburg: Essays on Confederate and Union Leadership. Kent, OH: Kent State University Press, 1999. ISBN 0-87338-629-9.
 Gottfried, Bradley M. Brigades of Gettysburg. New York: Da Capo Press, 2002. ISBN 0-306-81175-8.
 Gottfried, Bradley M. The Artillery of Gettysburg. Nashville, TN: Cumberland House Publishing, 2008. ISBN 978-1-58182-623-4.
 Hall, Jeffrey C. The Stand of the U.S. Army at Gettysburg. Bloomington: Đại học Indiana Press, 2003. ISBN 0-253-34258-9.
 Harman, Troy D. Lee's Real Plan at Gettysburg. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2003. ISBN 0-8117-0054-2.
 Laino, Philip, Gettysburg Campaign Atlas. 2nd ed. Dayton, OH: Gatehouse Press 2009. ISBN 978-1-934900-45-1.
 Longstreet, James. From Manassas to Appomattox: Memoirs of the Civil War in America. New York: Da Capo Press, 1992. ISBN 0-3068-0464-6. First published in 1896 by J. B. Lippincott and Co.
 Petruzzi, J. David, and Steven Stanley. The Complete Gettysburg Guide. New York: Savas Beatie, 2009. ISBN 978-1-932714-63-0.
 Pfanz, Harry W. Gettysburg – The First Day. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2001. ISBN 0-8078-2624-3.
 Pfanz, Harry W. Gettysburg – The Second Day. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1987. ISBN 0-8078-1749-X.
 Pfanz, Harry W. Gettysburg: Culp's Hill and Cemetery Hill. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1993. ISBN 0-8078-2118-7.
 Tagg, Larry. The Generals of Gettysburg . Campbell, CA: Savas Publishing, 1998. ISBN 1-882810-30-9.
 Trudeau, Noah Andre. Gettysburg: A Testing of Courage. New York: HarperCollins, 2002. ISBN 0-06-019363-8.
 Tucker, Glenn. High Tide at Gettysburg. Dayton, OH: Morningside House, 1983. ISBN 978-0-914427-82-7. First published 1958 by Bobbs-Merrill Co.
 Wert, Jeffry D. Gettysburg: Day Three. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-85914-9.

Các chiến dịch trong Nội chiến Hoa Kỳ
Hoa Kỳ năm 1863


title: Morciano di Leuca

text:
Morciano di Leuca là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Morciano di Leuca có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Morciano di Leuca giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecce


title: Mikaniopsis

text:
Mikaniopsis là một chi thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.

Danh sách loài
Chi này có các loài sau:

 Mikaniopsis bambuseti (R.E.Fr.) C.Jeffrey
 Mikaniopsis camarae Lisowski
 Mikaniopsis cissampelina (DC.) C.Jeffrey
 Mikaniopsis clematoides (Sch.Bip. ex A.Rich.) Milne-Redh.
 Mikaniopsis kivuensis Lisowski
 Mikaniopsis kundelungensis Lisowski
 Mikaniopsis maitlandii C.D.Adams
 Mikaniopsis nyungwensis Lisowski
 Mikaniopsis paniculata Milne-Redh.
 Mikaniopsis rwandensis Lisowski
 Mikaniopsis tanganyikensis (R.E.Fr.) Milne-Redh.
 Mikaniopsis tedliei (Oliv. & Hiern) C.D.Adams
 Mikaniopsis troupinii Lisowski
 Mikaniopsis usambarensis (Muschl.) Milne-Redh.
 Mikaniopsis vitalba (S.Moore) Milne-Redh.

Chú thích

Tham khảo


title: Đồng Lê

text:
Đồng Lê là thị trấn huyện lỵ của huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Đồng Lê nằm ở trung tâm huyện Tuyên Hóa, khá gần sông Gianh, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp xã Sơn Hóa
Phía tây giáp huyện Minh Hóa
Phía bắc giáp xã Lê Hóa và xã Thuận Hóa.

Thị trấn Đồng Lê có diện tích 10,72 km², dân số năm 2019 là 6.071 người, mật độ dân số đạt 566 người/km².

Quốc lộ 12A chạy qua thị trấn Đồng Lê. Trên địa bàn thị trấn còn có ga Đồng Lê thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam.

Hành chính
Thị trấn Đồng Lê được chia thành 9 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, Đồng Tân, Đồng Văn, Lưu Thuận, Tam Đồng, Tân Lập.

Lịch sử
Thị trấn Đồng Lê được thành lập vào năm 1999 trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và dân số của xã Lê Hóa.

Giao thông
Quốc lộ 12A - Đường Hùng Vương
Quốc lộ 12C
Lý Thường Kiệt
Trần Hưng Đạo
Trường Chinh
Trần Phú
Lý Thái Tổ
Quang Trung
Lê Lợi
Lê Hồng Phong
Ngô Quyền
Phan Bội Châu
Nguyễn Văn Cừ
Võ Nguyên Giáp
Huỳnh Thúc Kháng
Lê Trực
Hoàng Sâm
Phan Châu Trinh
Nguyễn Viết Xuân
Nguyễn Văn Tấn
Bà Triệu
Hàm Nghi
Lê Hữu Trác
Hai Bà Trưng
Lê Duẩn
Tôn Đức Thắng
Nguyễn Trãi
Võ Văn Kiệt
Mẹ Suốt
Đào Duy Từ
Phạm Văn Đồng
Trần Phước Yên
Nguyễn Hữu Cảnh.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Baudignécourt

text:
Baudignécourt  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 279 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse