title: Kế hoạch 5 năm 1961–1965 (Việt Nam)

text:
Kế hoạch 5 năm 1961-1965, hay tên gọi chính thức là "Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất phát triển kinh tế quốc dân (1961-1965)" là kế hoạch phát triển ngắn hạn thứ hai của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (kế hoạch ngắn hạn lần thứ nhất là kế hoạch 3 năm (1958-1960). Các phương hướng và mục tiêu chính của kế hoạch này đã được Đảng Lao động Việt Nam đề ra vào tháng 9 năm 1960 tại Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng. Kế hoạch được Quốc hội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua ngày 8 tháng 5 năm 1963. Kế hoạch này đã không được tiếp tục khi Chiến tranh Việt Nam leo thang vào năm 1964.

Bối cảnh
Thực hiện kế hoạch 3 năm (1958-1960) đã giúp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có những cơ sở công nghiệp quan trọng đầu tiên. Tỷ trọng của công nghiệp trong nền kinh tế tăng từ 16,9% lên 40%, song vẫn nhỏ hơn tỷ trọng của khu vực nông nghiệp. Phong trào hợp tác hóa trong nông nghiệp và thủ công nghiệp được triển khai rầm rộ. Đảng Lao động Việt Nam nhận định: "công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đã giành được thắng lợi có tính chất quyết định, tuy cuộc đấu tranh để giải quyết vấn đề "ai thắng ai" giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản vẫn còn phải tiếp tục". Những thành tựu và tồn tại của kế hoạch 3 năm đã thôi thúc Đảng này triển khai một kế hoạch với những tham vọng lớn hơn.

Nhiệm vụ
Nhiệm vụ cơ bản của Kế hoạch nhà nước 5 năm 1961-1965 là "phấn đấu xây dựng bước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, thực hiện một bước công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa và hoàn thành công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa, tiếp tục đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội".

Các mục tiêu cụ thể được xác định như sau

Về kinh tế:
Đến nǎm 1965, giá trị tổng sản lượng công nghiệp và thủ công nghiệp có thể tǎng gần 1,5 lần so với nǎm 1960*, bình quân hàng nǎm tǎng khoảng 20%. Trong giá trị tổng sản lượng công nghiệp và thủ công nghiệp, nǎm 1965, công nghiệp quốc doanh dự tính chiếm 68,9%, các xí nghiệp công tư hợp doanh và xí nghiệp hợp tác chiếm 5,3%, thủ công nghiệp hợp tác hoá chiếm 17,7%. Dự định bình quân hàng nǎm, nǎng suất của ngành công nghiệp quốc doanh sẽ tǎng khoảng 9%; ngành xây dựng cơ bản sẽ tǎng khoảng 6%.
Giá trị tổng sản lượng nông nghiệp nǎm 1965 có thể tǎng khoảng 61% so với dự tính thực hiện kế hoạch nǎm 1960, bình quân hàng nǎm tǎng khoảng 10%. Các nông trường quốc doanh sẽ tǎng giá trị sản lượng lên gấp hơn 10 lần, chiếm khoảng 5,8%, các hợp tác xã sản xuất nông nghiệp chiếm khoảng 86,2%, sản xuất cá thể còn khoảng 8%.
Dự tính trung bình thu nhập thực tế của công nhân và nông dân nǎm 1965 có thể tǎng khoảng 30% so với nǎm 1960.

Về văn hóa-xã hội, tổng số học sinh phổ thông nǎm 1965 sẽ tǎng gần gấp đôi so với nǎm 1960; số học sinh chuyên nghiệp trung cấp sẽ là 85.000 người, tǎng thêm hơn 1,5 lần; số sinh viên đại học sẽ là 40.000 người, tǎng thêm hơn 2 lần. Trong 5 nǎm, sẽ có thêm gần 25.000 cán bộ tốt nghiệp đại học và gần 10 vạn cán bộ tốt nghiệp chuyên nghiệp trung cấp.

Thực hiện

Công nghiệp
Công nghiệp được nhà nước ưu tiên đầu tư vốn để phát triển. Trong công nghiệp nặng, có khu gang thép Thái Nguyên, các nhà máy nhiệt điện Uông Bí, thủy điện Thác Bà, phân đạm Bắc Giang supe phosphat Lâm Thao...Trong công nghiệp nhẹ, có các khu công nghiệp Việt Trì, Thượng Đình (Hà Nội), các nhà máy Vạn Điểm, sứ Hải Dương, pin Vạn Điền, dệt 8-3,...Công nghiệp quốc doanh chiếm tỉ trọng 93,1% trong tổng giá trị sản lượng công nghiệp toàn miền Bắc, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. Ở địa phương, có hàng trăm xí nghiệp được xây dựng để hỗ trợ cho công ghiệp trung ương và giải quyết nhu cầu tại chỗ.

Công nghiệp được ưu tiên xây dựng chiếm 48% vốn đầu tư trong đó nhiều nhất là công nghiệp nặng chiếm 80%. Được sự giúp đỡ của Liên Xô, các nước Xã hội chủ nghĩa và Trung Quốc nên đạt nhiều thành tựu. Giá trị sản lượng công nghiệp nặng năm 1965 tăng 3 lần so với 1960, công nghiệp quốc doanh chiếm tỷ trọng 93% tổng giá trị sản lượng công nghiệp miền Bắc. Công nghiệp nhẹ và thủ công nghiệp giải quyết 80% nhu cầu hàng tiêu dùng thiết yếu của nhân dân. Xây dựng 100 cơ sờ sản xuất mới và nhiều nhà máy, khu công nghiệp được mở rộng.

Nông nghiệp
Nông nghiệp được coi là cơ sở của công nghiệp. Nhà nước ưu tiên xây dựng và phát triển các nông trường, lâm trường quốc doanh, trại thí nghiệm cây trồng và vật nuôi... Người nông dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học - kĩ thuật. Tỉ lệ sử dụng cơ khí trong nông nghiệp tăng lên. Diện tích nước tưới được mở rộng nhờ phát triển hệ thống thủy nông vừa và nhỏ. Nhiều hợp tác xã đạt năng xuất 5 tấn thóc trên 1 ha. Trên 90% hộ nông dân và hợp tác xã, trong đó có 50% hộ vào hợp tác xã bậc cao.

Đại bộ phận nông dân tham gia Hợp tác xã nông nghiệp (HTX NN). thực hện chủ trương xây dựng HTX NN bậc cao ứng dụng khoa học kĩ thuật. Hệ thống thủy nông phát triển, xây dựng hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải. Nhiều HTX NN đạt và vượt năng suất 5 tấn thóc trên 1 hécta

Thương nghiệp
Thương nghiệp quốc doanh được nhà nước ưu tiên phát triển nên đã chiếm lĩnh được thị trường, góp phần vào phát triển kinh tế, củng cố quan hệ sản xuất, ổn định đời sống nhân dân.

Giao thông
Trong giao thông vận tải, mở rộng các mạng lưới đường bộ, đường sắt, đường sông, đường biển được xây dựng, củng cố, hoàn thiện, đã phục vụ đắc lực cho yêu cầu giao lưu kinh tế và củng cố quốc phòng.

Các ngành khác
Các ngành văn hóa, giáo dục, y tế có bước phát triển và tiến bộ đáng kể. Vấn đề văn hóa - tư tưởng, xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa được đặc biệt coi trọng. Về giáo dục, so với năm học 1960 - 1961, có bước phát triển mạnh, số trường đại học tăng gấp đôi. Có 9000 trường các cấp và 2.6 triệu học sinh.

Được sự hỗ trợ kĩ thuật và chuyên môn từ Liên Xô, các nước Xã hội chủ nghĩa và Trung Quốc nên đạt nhiều thành tựu. Xây dựng khoảng 6000 cơ sở y tế.

Chi viện cho miền Nam
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa còn làm nghĩa vụ hậu phương, chi viện cho Miền Nam (Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam). Trong 5 năm (1961-1965), một khối lượng lớn vũ khí, đạn dược, thuốc men,...được chuyển vào chiến trường. Ngày càng có nhiều đơn vị vũ trang, nhiều cán bộ quân sự, chính trị, văn hóa, giáo dục, y tế được huấn luyện đưa vào chiến trường tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, xây dựng vùng giải phóng.

Thành tựu
Những thành tựu đạt được trong việc thực hiện kế hoạch 5 năm đã làm thay đổi bộ mặt xã hội miền Bắc

Ngừng trệ
Ngày 7/02/1965, Mỹ gây chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất, miền Bắc chuyển hướng xây dựng và phát triển kinh tế cho phù hợp với điều kiện chiến tranh.

Ý nghĩa
Thắng lợi của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965) được nhận xét là đưa "miền Bắc nước ta tiến những bước dài chưa từng thấy (…) đất nước xã hội con người đều đổi mới".

Hạn chế và khó khăn
Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965) vấp phải một số sai lầm khuyết điểm chủ yếu do tư tưởng chủ quan nóng vội, giáo điều thể hiện rõ nhất qua việc đề ra phương châm tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu quá cao, không tính đến khá năng thực hiện và điều kiện cụ thể của đất nước.
Trong khi thực hiện những nhiệm vụ của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965) thì 5 tháng 8 năm 1964 Mĩ mở chiến dịch Mũi tên xuyên bắn phá miền Bắc sau khi dựng lên Sự kiện Vịnh Bắc bộ, từ đây miền Bắc phải chuyển hướng xây dựng và phát triển và không thể tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ của Kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965).

Chú thích

Xem Thêm
Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam III

Tham khảo
Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10 và 11
Đại cương Lịch sử Việt Nam, Tập 3, Nhà xuất bản Giáo dục

1961-1965


title: Aphthonoides lesagei

text:
Aphthonoides lesagei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Aphthonoides


title: Dikoleps cutleriana

text:
Dikoleps cutleriana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Skeneidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dikoleps


title: Thám tử

text:
Thám tử là người chuyên điều tra các vụ việc. Thám tử có thể là một thành viên của lực lượng cảnh sát hoặc là một người hoạt động độc lập hay còn gọi là thám tử tư.

Tại một số nước như Hoa Kỳ, Canada... thám tử thông thường là thành viên cảnh sát. Họ là những nhân viên cảnh sát mặc thường phục chuyên điều tra các vụ án.

Tại Anh thám tử thường điều tra các tội phạm hình sự.
Ở Việt Nam cho đến nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định về thám tử và hoạt động thám tử nhưng do nhu cầu thực tế mà dịch vụ này phát triển khá mạnh do nhu cầu của cá nhân, doanh nghiệp.

Thám tử trong văn học
Điển hình là loạt truyện Sherlock Holmes Huyền Thoại của nhà văn Sir Arthur Conan Doyle hay loạt truyện Thám tử lừng danh Conan hiện đại của Aoyama Gōshō.

Thám tử và công việc của họ

Nghề thám tử
Chính do đặc thù công việc, nên rất nhiều người, nhất là thanh niên muốn trở thành thám tử.

Để trở thành thám tử thực thụ, tại Mỹ thì người đó phải phục vụ trong ngành cảnh sát như là một nhân viên mặc đồng phục từ 1 đến 5 năm. Tại Anh, họ phải phục vụ trong ngành cảnh sát ít nhất 2 năm và phải được qua đào tạo kĩ càng

Công việc chính
Phạm vi vụ việc điều tra của thám tử thường rộng hơn của nhân viên cảnh sát bình thường. Những tội danh chính mà thám tử được điều tra:
 Giết người
 Cướp
 Tội phạm có tổ chức
 Lừa đảo
 Trộm
 Tội phạm công nghệ cao
 Xâm hại tình dục
 Ma túy
 Theo dõi chồng, vợ ngoại tình
 Xác minh nhân thân lý lịch
 Quản lý giáo dục con em
 Tìm người bỏ nhà ra đi
 Ngược đãi trẻ em
 Khủng bố
 Đánh bom
 Thu thập thông tin
 Hacker
 Tìm đồ bị mất

Tham khảo

Thực thi pháp luật


title: Sobradillo

text:
Sobradillo là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 333 người.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: La Bouteille

text:
La Bouteille là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Bouteille


title: Vòng tròn đồng ruộng

text:
Vòng tròn đồng ruộng (tiếng Anh: crop circle) là một khu vực trồng ngũ cốc hay cây trồng nói chung bị san phẳng một cách có hệ thống thành nhiều mẫu hình học khác nhau.

Dù nhiều chuyên gia tự phong quy nguyên nhân cho những hiện tượng thiên nhiên huyền bí hay người ngoài hành tinh, có sự đồng thuận khoa học rằng hầu như tất cả các trường hợp là do con người. Tuy nhiên hầu như không có nghiên cứu khoa học nghiêm túc nào về hiện tượng này. Chỉ có ba bài báo có bình duyệt được đăng, hai trong số đó là của TS Levengood, ủng hộ giả thuyết phi nhân tạo.

Năm 1991, Bower và Chorley tuyên bố là tác giả của nhiều vòng trong khắp nước Anh và một trong những vòng tròn của họ đã được chứng nhận là không thể tạo ra bởi con người bởi một nhà điều tra vòng tròn trước các nhà báo.

Lịch sử

Hiện tượng vòng tròn đồng ruộng được ghi nhận sớm trong lịch sử, bức tranh khắc gỗ "Mowing-Devil" vào thế kỷ 14, miêu tả một kẻ kỳ lạ đang tạo nên vòng tròn trên cánh đồng ngô.

Bower và Chorley
Năm 1991, Doug Bower và Dave Chorley đã nổi tiếng khi tự thú nhận đã khởi động hiện tượng này năm 1978 bằng những công cụ đơn giản bao gồm một tấm ván gỗ, dây thừng, và một chiếc mũ bóng chày đựng một cuộn dây để giúp họ đi thẳng. Để chứng minh, họ tạo một vòng tròn trước mặt các nhà báo; một "cereologist" (người cổ vũ cách lý giải siêu nhiên), Pat Delgado, đã nghiên cứu vòng tròn và xác định nó là thật trước khi người ta bật mí nó là một trò lừa. Lấy cảm hứng từ những câu chuyện về vòng tròn đồng ruộng ở Úc từ 1966, Bower và Chorley nói họ chịu trách nhiệm cho tất cả các vòng tròn trước 1987 và hơn 200 cái trong khoảng 1978-1991 (với khoảng 1000 cái khác không phải của họ). Sau tuyên bố của họ, hai người trình diễn việc tạo ra một vòng tròn đồng ruộng. Theo giáo sư Richard Taylor, "những hình họ vẽ đã truyền cảm hứng cho lan sóng thứ hai của những nghệ sĩ đồng ruộng. Hoàn toàn không xẹp xuống, các vòng tròn đồng ruộng tiến triển thành một hiện tượng quốc tế, với hàng trăm hình vẽ phức tạp xuất hiện hàng năm khắp địa cầu."

Tạp chí Smithsonian viết:

Từ khi các vòng tròn của Bower và Chorley xuất hiện, các thiết kế hình học đã tăng tiến về quy mô và độ phức tạp, khi mỗi năm những nhóm vô danh đặt bẫy những du khách New Age.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Beautiful World of Crop Circles

Trò lừa bịp UFO
New Age
UFO
Nghiên cứu về UFO
Đường tròn
Ngụy khoa học
Phá hoại
Bí ẩn Trái Đất


title: Charca

text:
Charca là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini
Ennominae


title: Quận Black Hawk, Iowa

text:
Quận Black Hawk là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Waterloo. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Boreotrophon rotundatus

text:
Boreotrophon rotundatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Boreotrophon


title: 4380 Geyer

text:
4380 Geyer (1988 PB2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 8 năm 1988 bởi Eric Elst ở Đài thiên văn Haute-Provence.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4380 Geyer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Exilia graphiduloides

text:
Exilia graphiduloides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ptychatractidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Exilia (Ptychatractidae)


title: Âm mưu thuốc súng

text:
Âm mưu thuốc súng (Tiếng Anh: Gunpowder Plot) hay Mưu phản thuốc súng, xảy ra năm 1605, là một nỗ lực thất bại của một nhóm tín đồ Công giáo ở các tỉnh của Anh, nhằm mưu sát vua James I của Anh, gia đình của ông, cũng như tầng lớp quý tộc theo đạo tin lành. Vụ ám sát được thực hiện trong vụ tấn công nhằm phá nổ nhà quốc hội trong phiên họp mở màn ngày 5 tháng 11 1605. Những người thực hiện âm mưu trước đó cũng đã lên kế hoạch bắt cóc những đứa trẻ hoàng gia, không có mặt tại nhà quốc hội, đồng thời kích động nổi loạn ở Midlands. Chủ mưu lãnh đạo vụ mưu phản này là Robert Catesby, ông thực hiện kế hoạch sau khi hi vọng nới lỏng các vấn đề tôn giáo của ông trong thời trị vì của vua James không được thực thi khiến người Công giáo ở Anh thất vọng.

Theo kế hoạch, một cuộc bạo động sẽ xảy ra ở Midlands (miền Trung nước Anh) trong giai đoạn con gái 9 tuổi của vua James I là Công chúa Elizabeth được đưa lên vai trò Lãnh đạo tối cao của Giáo hội Anh. Âm mưu thuốc súng chính là hành động bắt đầu cho cuộc bạo động này. Theo kế hoạch, Guy Fawkes là người châm ngòi các thùng thuốc súng với mục đích cho nổ tung Thượng Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh vào Lễ Khai mạc Nghị viện ngày 5/11/1605. Cùng với Fawkes và Catesby là John Wright, Thomas Wintour, Thomas Percy, Robert Keyes, Thomas Bates, Robert Wintour, Christopher Wright, John Grant, Ambrose Rookwood, Everard Digby Sir. và Francis Tresham.

Âm mưu đã bại lộ do thông tin được tiết lộ với chính quyền thông qua một lá thư ẩn danh gửi đến William Parker, nam tước Monteagle vào ngày 26/10/1605. Fawkes bị phát hiện vào khoảng nửa đêm ngày 4/11 khi Thượng viện bị lục soát, cùng với 36 thùng thuốc súng - đủ để biến Thượng viện thành một đống đổ nát. Hắn ta bị bắt, trong khi phần lớn các kẻ đồng mưu khác trốn chạy khỏi Luân Đôn khi biết về sự bại lộ này và cố gắng kiếm viện trợ trên đường. Một vài kẻ đồng mưu khác, cùng với Catesby, ở lại kháng cự. Catesby là một trong những người bị bắn chết. Những kẻ sống sót còn lại, gồm cả Fawkes, bị kết án treo cổ vào phiên xử ngày 27/1/1606.

Âm mưu thuốc súng là một trong nhiều mưu đồ ám sát thất bại nhằm vào vua James I. Một vài nhà sử học đã tranh cãi về sự tham gia của chính quyền trong vụ này.

Vào ngày 5 tháng 11 hàng năm, mọi người ở Vương quốc Anh cũng như các nước và vùng thuộc Khối thịnh vượng chung Anh đều kỷ niệm sự thất bại của vụ mưu sát, buổi kỷ niệm được biết đến là Đêm Guy Fawkes hay Đêm pháo hoa. Tuy nhiên, ngày nay ý nghĩa chính trị của lễ hội chỉ là thứ yếu.

Liên kết
 The History of the Gunpowder Plot (Produced by The Parliamentary Archives)
 The Gunpowder Plot of 1605
 Catholic Encyclopedia: The Gunpowder Plot
 The Gunpowder Plot (Website exploring the history of the plot for younger users)
 The Gunpowder Plot (House of Commons Information Sheet)
 The Gunpowder Plot Society
 iTV "Gunpowder Plot" Program
 What If the Gunpowder Plot Had Succeeded?
 A summary of the Gunpowder Plot events
 Publications about the Gunpowder Plot
 Songs for Fawkes Day celebration
 The Center for Fawkesian Pursuits
 A contemporary account of the executions of the plotters
 The Gunpowder Plot Game BBC
 Interactive Guide: Gunpowder Plot Guardian Unlimited
 Analysis of the Sketch of the Plotters

Tham khảo

Âm mưu thuốc súng
Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh
Chống đạo Tin Lành


title: Langast

text:
Langast (, Gallo: Langau) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Langast được gọi là Langastiens hoặc Langastais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Langast

Xã của Côtes-d'Armor


title: Ocotea foetens

text:
Ocotea foetens là một cây gỗ cao tới 40 m thuộc họ Lauraceae. Đây là một thành tố phổ biến của rừng nguyệt quế của các quần đảo của Macaronesia: Madeira và Açores (Bồ Đào Nha), và Canaria (Tây Ban Nha). Trong tiếng Anh nó thường được gọi là "Til", "Tilo" hoặc "Stinkwood" (các tên gọi này là khác nhau, tuỳ theo địa phương sống của chúng).

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Press, J.R., Short, M.J. Flora of Madeira. 1994. The Natural History Museum, London.
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Ocotea foetens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

F
Thực vật quần đảo Azores
Thực vật quần đảo Canary
Thực vật Madeira


title: Protodeltote pygarga

text:
Protodeltote pygarga là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở khu vực miền bắc của miền Cổ bắc.

Sải cánh dài 20–26 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Marbled White Spot at UKmoths

Chú thích

P]]

P
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1766
P
P


title: Étréchy, Essonne

text:
Étréchy là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Thị trấn nằm ở tả ngạn của sông Juine, tạo thành phần lớn ranh giới phía đông thị trấn.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2007 là .

Danh xưng cư dân địa phương Étréchy trong tiếng Pháp là Strépiniacois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Lipotriches platycephala

text:
Lipotriches platycephala là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1917


title: Saint-Rémy, Saône-et-Loire

text:
Saint-Rémy là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Ước tính dân số năm 2007 là  người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Quận St. Lawrence, New York

text:
Quận St. Lawrence (tiếng Anh: St. Lawrence County) là một quận trong tiểu bang New York, Hoa Kỳ. Quận lỵ là thành phố Canton . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có dân số 111.936 người .

Địa lý

Quận giáp ranh

Các thành phố và thị trấn

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

St. Lawrence


title: Montcalm (tàu tuần dương Pháp)

text:
Montcalm là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Pháp thuộc lớp La Galissonnière bao gồm sáu chiếc được chế tạo trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên của nó được đặt theo Louis-Joseph de Montcalm. Trong chiến tranh, nó gia nhập lực lượng Pháp Tự do sau khi Đồng Minh đổ bộ lên Bắc Phi vào tháng 11 năm 1942 và đã tham gia cuộc Đổ bộ Normandy vào năm 1944. Sau chiến tranh, nó tham gia nhiều hoạt động ngoài khơi Đông Dương cho đến năm 1954, đảm trách vai trò soái hạm của Hải đội Địa Trung Hải Pháp từ năm 1952 đến năm 1954. Montcalm được cho ngừng hoạt động vào năm 1957 và bị tháo dỡ vào năm 1970.

Thiết kế và chế tạo
Thiết kế của lớp La Galissonnière hình thành dựa trên sự cạnh tranh chạy đua vũ trang giữa Pháp và Ý, đối thủ tiềm năng chủ yếu của họ tại Địa Trung Hải. Với trọng lượng choán nước vào khoảng 7.000-9.000 tấn, dàn pháo chính bao gồm chín khẩu pháo /55 calibre bố trí trên ba tháp pháo ba nòng, vỏ giáp khá tốt và tốc độ tối đa lên đến , lớp La Galissonnière tương đương hay vượt trội hơn ở nhiều khía cạnh so với các thế hệ của lớp tàu tuần dương Condottieri của Hải quân Ý, nhưng chỉ ngang bằng hay kém hơn so với các tàu tuần dương hạng nhẹ của Anh hay Đức đương thời.

Montcalm được đặt lườn tại xưởng tàu Société Nouvelle des Forges et Chantiers de la Méditerranée ở La Seyne-sur-Mer vào ngày 15 tháng 11 năm 1933. Nó được hạ thủy vào ngày 26 tháng 10 năm 1935 và đưa ra hoạt động cùng Hải quân Pháp vào ngày 15 tháng 11 năm 1937.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy, Montcalm được phân về Hải đội Tuần dương 4 đặt căn cứ tại Brest. Các hoạt động trước chiến tranh của nó bao gồm một đợt bố trí tại Sài Gòn thuộc Đông Dương trong hai tháng bắt đầu từ tháng 1 năm 1938. Sau khi quay trở về Pháp và nằm trong thành phần Hạm đội Đại Tây Dương Pháp, nó tham gia cuộc Duyệt binh hạm đội của Vua George VI tại Calais vào tháng 7 năm 1938 và đại diện cho Pháp tại Hội chợ Thế giới New York vào năm 1939.

Thế Chiến II
Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra, Montcalm được phân về Hải đội 2 của Lực lượng Bắn phá, một hải đội tàu chiến nhanh dưới quyền Đô đốc Marcel-Bruno Gensoul, vốn còn bao gồm các thiết giáp hạm nhanh Dunkerque và Strasbourg, các tàu tuần dương hạng nặng và tàu khu trục lớn, đặt căn cứ tại Brest. Hải đội này tuần tra đảm bảo an toàn cho các đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương, cũng như truy tìm Scharnhorst và Gneisenau sau khi chúng đánh chìm tàu buôn tuần dương vũ trang Anh Rawalpindi. Vào đầu tháng 9 năm 1939, một đợt tái bố trí hạm đội Pháp đến Casablanca được dự định nhằm chặn trước một cuộc tấn công hải quân của đối phương, nhưng nhanh chóng bị hủy bỏ.

Sau một đợt tái trang bị vào tháng 4 năm 1940, Montcalm thay thế cho tàu tuần dương Émile Bertin, vốn bị hư hại bởi cuộc tấn công của Không quân Đức ngoài khơi Na Uy, để phục vụ như là soái hạm của Lực lượng Scandinavia Pháp hỗ trợ cho việc phòng thủ Na Uy của liên quân Anh-Pháp và đã tham gia triệt thoái binh lính khỏi Namsos cùng với chiếc HMS Devonshire vào cuối tháng 4 năm 1940.

Được gọi quay trở lại Lực lượng Bắn phá vào tháng 5 năm 1940, Montcalm di chuyển đến Algiers thuộc Bắc Phi, nơi nó ở lại và ít nhất đã thực hiện ít nhất một chuyến hộ tống đoàn tàu vận tải, cho đến khi lực lượng Pháp bị tiêu diệt tại Mers-el-Kebir, lúc nó được lệnh đi đến Toulon. Ngày 9 tháng 9 năm 1940, dưới quyền kiểm soát của Chính phủ Vichy, nó rời Toulon cùng các tàu chị em Gloire và George Leygues, băng ngang qua Gibraltar dưới quyền kiểm soát của Anh mà không bị truy đuổi. Vì việc này, Tư lệnh lực lượng Anh tại Gibraltar, Đô đốc Sir Dudley North, đã bị cách chức. Hải đội được tiếp nhiên liệu tại Casablanca và tiếp tục hướng đến Dakar, đến nơi vào ngày 14 tháng 9.

Ba chiếc tàu tuần dương rời Dakar vào ngày 18 tháng 9, dự định đi về phía Nam đến Libreville nhằm đối đầu với Lực lượng Pháp Tự do vốn đã chiếm quyền kiểm soát các lãnh thổ Châu Phi Xích đạo thuộc Pháp ngoại trừ Gabon. Vì chiếc tàu chở dầu Tarn, có tàu tuần dương Primauguet hộ tống, bị các tàu chiến Anh chặn lại tại Bight of Benin và bị buộc hướng đến Casablanca, việc tiếp dầu cho các con tàu không thể tiến hành tại Libreville, và hải đội tuần dương Pháp buộc phải quay trở lại Dakar. Bị chậm lại do gặp trục trặc cơ khí, Gloire bị lực lượng Anh, trong đó có HMAS Australia, ngăn chặn và bị buộc quay trở lại Casablanca, trong khi Georges Leygues và Montcalm thoát đi hết tốc độ và đến được Dakar, nơi nó giúp vào việc phòng thủ cảng này chống lại Chiến dịch Menace từ ngày 23 đến ngày 25 tháng 9 năm 1940.

Ngoài một hoạt động vào tháng 4 năm 1941 nhằm chiếm lại chiếc tàu biển chở hành khách của Pháp Fort de France, trong hai năm tiếp theo sau, Montcalm hầu như không hoạt động cho đến khi phe Đồng Minh đổ bộ lên Bắc Phi vào tháng 11 năm 1942 (Chiến dịch Torch) và việc Đức xâm chiếm vùng tự do của Pháp, nó cùng với các tàu chiến Pháp khác gia nhập phe Đồng Minh. Montcalm được tái trang bị tại Philadelphia từ tháng 2 đến tháng 8 năm 1943, khi hệ thống động cơ được đại tu, thiết bị hỗ trợ máy bay được tháo dỡ, và dàn hỏa lực phòng không nguyên thủy được thay thế và tăng cường.

Hoạt động tiếp theo của Montcalm là tuần tra truy đuổi các tàu vượt phong tỏa, đặt căn cứ tại Dakar. Nó hỗ trợ cho chiến dịch giải phóng Corse vào tháng 9 năm 1943, được điều về Lực lượng Đặc nhiệm Tây hỗ trợ cho cuộc đổ bộ Normandy vào tháng 6 năm 1944, và tham gia đổ bộ lên miền Nam nước Pháp vào tháng 8. Hoạt động sau cùng của nó trong chiến tranh là ở bắn phá bờ biển dọc theo bờ phía Tây Riviera thuộc Ý cho đến tháng 3 năm 1945.

Sau chiến tranh
Montcalm trải qua một đợt đại tu tại Chantiers de la Seyne từ tháng 5 năm 1945 cho đến cuối tháng 1 năm 1946. Nó đảm trách vai trò soái hạm của Hải đội Địa Trung Hải Pháp từ tháng 10 năm 1952 đến ngày 6 tháng 6 năm 1954, cùng thực hiện một lượt hoạt động tại Đông Dương vào năm 1955. Montcalm được cho ngừng hoạt động và được đưa về lực lượng dự bị tại Tunisia vào ngày 1 tháng 5 năm 1957; sau đó nó được kéo đến Toulon vào năm 1959 để phục vụ như một căn cứ cho trường tàu ngầm. Cuối cùng nó bị loại bỏ vào ngày 31 tháng 12 năm 1969, bị đổi tên thành Q457 và bị tháo dỡ.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu tuần dương La Galissonnière
Tàu tuần dương của Hải quân Pháp
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Kiến

text:
Kiến (tên khoa học: Formicidae) là một họ côn trùng thuộc bộ Cánh màng. Các loài trong họ này có tính xã hội cao, có khả năng sống thành tập đoàn lớn có tới hàng triệu con. Nhiều tập đoàn kiến còn có thể lan tràn trên một khu vực đất rất rộng, hình thành nên các siêu tập đoàn. Các tập đoàn kiến đôi khi được coi là các siêu cơ quan vì chúng hoạt động như một thực thể duy nhất.

Phân loại và tiến hóa

Họ Formicidae thuộc bộ Hymenoptera, bộ này cũng bao gồm sawfly, ong và tò vò Kiến nằm cùng nhánh với ong Vò vẽ. Phân tích phát sinh loài cho thấy kiến tách ra từ Kỷ Creta-giữa cách đây khoảng 110 đến 130 triệu năm. Sau khi thực vật có hoa tách ra cách đây khoảng 100 triệu năm kiến đã đa dạng hóa và được cho là thống trị chủ yếu vào khoảng cách đây 60 triệu năm. Năm 1966, E. O. Wilson và đồng sự của ông đã xác định các hóa thạch kiến (loài Sphecomyrma freyi) sống trong kỷ Creta. Tiêu bản này nằm trong hổ phách được định tuổi là hơn 80 triệu năm và mang các đặc điểm của kiến và wasp. Sphecomyrma có thể kiếm ăn trên mặt đất nhưng một số tác giả dựa trên các nhóm nguyên thủy Leptanillinae và Martialinae nên các loài kiến nguyên thủy có thể là các loài săn mồi dưới mặt đất.

Trong suốt kỷ Creta, một vài loài kiến nguyên thủy phân bố rộng khắp trên siêu lục địa Laurasia (bán cầu bắc). Chúng hiếm gặp so với các loài côn trùng khác, và chỉ chiếm 1% trong tổng các cá thể côn trùng. Kiến trở nên phổ biến sau sự kiện tỏa nhánh thích nghi vào đầu kỷ Paleogen. Vao Oligocene và Miocene kiến chiếm 20 – 40% tất cả các côn trùng được tìm thấy trong hầu hết các trầm tích hóa thạch chính. Một trong số các loài sống trong Eocene thì còn khoảng các chi hiện còn tồn tại đến ngày nay. Các chi còn tồn tại đến ngày nay chiếm 56% trong các chi được phát hiện trong hổ phách vùng Baltic (đầu Oligocene), và 92% các chi trong hổ phách ở Dominica (xuất hiện đầu Miocene).

Termite, đôi khi là tên gọi của loài "kiến trắng", không phải là kiến và thuộc bộ Isoptera. Termite thực tế có quan hệ rất gần gũi với gián và mantidae. Termite có kim chích nhưng rất khác biệt về phương thức sinh sản. Cấu trúc xã hội tương tự có vai trò quan trọng trong tiến hóa hội tụ. Kiến nhung trông giống kiến lớn nhưng thực ra là những con wasp cái không cánh.

Phân bố và đa dạng hóa

Kiến được tìm thấy trên tất cả các lục địa trừ Nam Cực, và chỉ có một vài quần đảo lớn như Greenland, Iceland, các phần của Polynesia và Hawaii thì không có các loài kiến bản địa. Kiến chiếm một dải các hốc sinh thái rộng, và có thể khai thác một dải rộng các nguồn thực phẩm hoặc trực tiếp hoặc là các động vật ăn cỏ, săn mồi và ăn xác chết gián tiếp. Hầu hết các loài kiến là động vật ăn tạp nhưng một vài loài chỉ ăn một thứ đặc trưng. Sự thống trị sinh thái của chúng có thể đo đạc thông qua sinh khối của chúng, và theo ước tính trong các môi trường khác nhau cho thấy rằng chúng đóng góp khoảng 15 – 20% (trung bình gần 25% ở các vùng nhiệt đới) trong tổng sinh khối động vật đất liền, cao hơn cả sinh khối của động vật có xương sống.

Kiến có kích thước thay đổi từ , loài lớn nhất là hóa thạch của Titanomyrma giganteum, kiến chúa có chiều dài  với sải cách . Kiến có nhiều màu sắc khác nhau, hầu hết chúng có màu đỏ hoặc đen, nhưng một vài loài có màu lục và các loài ở vùng nhiệt đới có ánh kim loại. Hơn 15.000 loài kiến hiện đã được phát hiện (với ước tính vào khoảng 22.000 loài) (xem danh sách các chi kiến), trong đó đa dạng hóa lớn nhất là ở các vùng nhiệt đới. Các nghiên cứu về phân loại học vẫn đang tiến hành để giải quyết những tồn tại liên quan đến họ kiến. Cơ sở dữ liệu các loài kiến như "AntBase" và "Hymenoptera Name Server" giúp theo dõi các loài kiến đã biết và các loài mới được miêu tả. Việc dễ dàng nghiên cứu các loài kiến như là một loài chỉ thị trong các hệ sinh thái là một thuận lợi cho nghiên cứu đa dạng sinh học.

Cuộc sống

Tổ kiến
Thông thường có khoảng 100.000 con kiến trong một đàn nhưng tất cả chúng chỉ có một kiến chúa. Những con kiến mà mắt thường chúng ta thường hay nhìn thấy là kiến thợ. Công việc của chúng là chăm sóc kiến chúa, ấp trứng, chuyển trứng, nuôi kiến con, tìm kiếm thức ăn, đào đất xây dựng tổ, canh gác tổ (kiến lính)...Tất cả những con kiến thợ này đều là kiến cái nhưng chúng không thể sinh sản được vì cơ cấu giới tính của chúng chưa phát triển đầy đủ. Các con kiến trong mỗi tổ phân biệt giống loài  với những con cùng loài khác tổ bằng mùi.

Kiến chúa cái sống trong phòng chúa ở giữa tổ, chuyên đẻ trứng suốt đời. Những trứng đó sau này sẽ là "thành viên" lao động của tổ.

Sinh sản và tự vệ
Hầu hết kiến đều không có cánh, khi chúng sống trong tổ trong thời gian dài và được che chở, nơi này sẽ tạo ra cánh cho chúng. Trong một khoảng thời gian ngắn mỗi năm, thường là vào những mùa ấm áp hay oi bức, kiến bay đầy trời. Đó chính là những con kiến đực và cái (đã trưởng thành, có thể sinh sản được) đang phối giống. Phối giống xong, con đực chết, cánh của những con đực rụng xuống cộng với phần cơ bắp của chúng chính là thức ăn duy trì sự sống cho con cái để sản sinh ra những con kiến thợ đầu tiên. Những con kiến thợ này đi kiếm ăn cho các con đẻ sau và cho kiến chúa.

Một số kiến thợ thành kiến bảo vệ tổ, chúng tăng trưởng rất nhanh và giúp bảo vệ tổ bằng cách tiêm, cắn axit vào kẻ thù. Một số loài khác dùng răng để đuổi các con kiến khác khỏi tổ của mình.

Thức ăn

Kiến ăn nhiều loại thức ăn. Một số ăn hạt giống, săn động vật khác và có cả loài ăn nấm... nhưng hầu hết chúng thích đồ ngọt & mật của rệp vừng. Hầu hết những gì chúng làm được là do bản năng (nghĩa là chúng không phải nghĩ hay tập làm những công việc này để làm như thế nào). Các con kiến tìm mồi ở khắp mọi nơi, đôi khi lấy của các tổ khác.Việc di chuyển thức ăn của chúng tương đối thuận lợi do có tính tập thể cao, chúng cùng nhau dìu thức ăn về tổ thành từng đàn, theo từng hàng lối nghiêm chỉnh.

Xem thêm
 Loài Formica sanguinea: Kiến bắt nô lệ
 Chi Megalomyrmex: Kiến càng (kiến bảo kê)
Loài Lasius fuliginosus: Kiến bảo vệ

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Antweb from The California Academy of Sciences
 AntBlog a website dedicated to the study of ant colonies
 AntBase - a taxonomic database with literature sources
 Ant Genera of the World - distribution maps
 Discover Life—images, information and links
 BugGuide
 Global Ant Project
 Navajo Ant Project
 Gakushu Kenkyusha (1979) Ants. Gakken's Photo Encyclopedia
 The super-nettles. A dermatologist's guide to ants-in-the-plants
 Những chuyện lạ về thế giới kiến

Cộng sinh
Bài cơ bản dài trung bình


title: Saint-André-d'Hébertot

text:
Saint-André-d'Hébertot là một thị trấn của Pháp nằm trong département Calvados và vùng Normandie ().

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-André-d'Hébertot sur le site de l'Institut géographique national

Saint-Andre-d'Hebertot


title: Rhyacophila impar

text:
Rhyacophila impar là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Tôn Thất Thuyết

text:
Tôn Thất Thuyết (chữ Hán: 尊室説; 1839 – 1913), biểu tự Đàm Phu (談夫), là quan phụ chính đại thần, nhiếp chính dưới triều Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Ông làm quan đầu triều trong giai đoạn Việt Nam lâm nguy: bên ngoài thì bị quân Pháp xâm chiếm, bên trong thì vua Nguyễn nhu nhược bất tài, trong khi ông luôn chủ trương phải chiến đấu đến cùng để bảo vệ đất nước. Ông là người đã phế lập các vua Dục Đức, Hiệp Hoà và Kiến Phúc trong một thời gian ngắn do những ông vua này quá bất tài hoặc có ý đầu hàng Pháp, gây nên một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bên trong hoàng tộc, cho tới khi Hàm Nghi (một vị vua có dũng khí chống Pháp) được ông hỗ trợ lên ngôi. Khi thất bại trong một cuộc binh biến chống Pháp năm 1885, Tôn Thất Thuyết đã phò tá vua Hàm Nghi đi Quảng Trị, tổ chức nghĩa quân chống Pháp, và chính ông nhân danh Hàm Nghi đã ra chiếu Cần Vương, bản chiếu thư nổi tiếng kêu gọi nhân dân Việt Nam yêu nước đứng lên chống Pháp. Toàn bộ gia đình 3 đời của ông cũng tham gia kháng chiến và phần lớn đã hy sinh vì nước, được sử sách và nhân dân ca ngợi là "Toàn gia ái quốc".

Xuất thân
Tôn Thất Thuyết sinh ngày 29 tháng 3 năm Kỷ Hợi, tức 12 tháng 5 năm 1839 tại làng Phú Mộng, bên bờ sông Bạch Yến cạnh Kinh thành Thuận Hóa, nay thuộc thôn Phú Mộng, phường Kim Long, thành phố Huế.

Ông là con thứ hai của Đề đốc Tôn Thất Đính và bà Văn Thị Thu, cũng là cháu 5 đời của Hiền vương Nguyễn Phúc Tần.

Sự nghiệp

Thời vua Tự Đức
Năm 30 tuổi (1869), Tôn Thất Thuyết giữ chức Án sát tỉnh Hải Dương. Đến tháng 7 năm 1870, được sung làm Biện lý Bộ hộ rồi sau đó (tháng 11) chuyển sang chức Tán tương giúp Tổng thống quân vụ đại thần Hoàng Tá Viêm "dẹp loạn" ở các tỉnh phía Bắc. Sau chiến dịch này, Tôn Thất thuyết được phong chức "Quang lộc tự khanh" và làm Tán lý quân thứ Thái Nguyên. Kể từ đây, ông chuyên hoạt động quân sự và nổi tiếng dần qua các cuộc giao tranh với những cánh quân chống lại triều đình Huế.

Tháng 12 năm 1870, ông chỉ huy đánh dẹp nhóm Đặng Chí Hùng ở Thái Nguyên.

Tháng 3 năm 1872, ông cùng Trương Văn Để đánh tan quân Tàu Ô ở Hải Dương, giết chết Hoàng Tề.

Tháng 8 năm 1872, ông đánh thắng toán giặc Khách ở Quảng Yên.

Tháng 12 năm 1873, ông cùng Hoàng Tá Viêm phục binh tại Cầu Giấy, Hà Nội giết chết viên chỉ huy quân sự trong đợt Pháp đánh miền Bắc lần thứ nhất là đại úy Francis Garnier. Ông muốn thừa thắng tấn công địch nhưng triều đình sai ông triệt binh về Sơn Tây. Tôn Thất Thuyết liền cự tuyệt, buộc triều đình phải cử người đến bàn bạc, ông mới chịu lui binh.

Tháng 3/1874 vẫn là Tham tán Đại thần nhưng Tôn Thất Thuyết được phong là Hữu tham tri Bộ binh, tước Vệ Chính Nam. Một tháng sau, ông giữ chức tuần vũ tỉnh Sơn Tây kiêm tham tán Đại thần.

Tháng 7 năm 1874, ông cùng Hoàng Tá Viêm đàn áp 2 cuộc nổi dậy của hai sĩ phu Trần Tuấn và Đặng Như Mai.

Tháng 3 năm 1875, ông dập tắt được khởi nghĩa ở Cổ Loa, Đông Anh, bắt chém thủ lĩnh trận.

Tháng 6 năm 1875, bức hàng nhóm Dương Đình Tín ở Thái Nguyên.

Tháng 9 năm 1875, bắt sống được tướng quân Cờ vàng là Hoàng Sùng Anh ở Thái Nguyên....

Với hàng loạt công lao như vậy nên Tôn Thất thuyết được vua Tự Đức cho thăng tiến nhanh. Tháng 3 năm 1872, ông được bổ làm Bố chính tỉnh Hải Dương. Năm 1873 làm Tham tán Đại thần hàm Thị lang Bộ binh, rồi lên thự Tham tri Bộ binh. Tháng 3 năm 1874 vẫn là Tham tán Đại thần nhưng Tôn Thất Thuyết được phong là Hữu tham tri Bộ binh, tước Vệ Chính Nam. Tháng 4 năm 1874, ông giữ chức Tuần Vũ tỉnh Sơn Tây kiêm Tham tán Đại thần. Tháng 3 năm 1875 ông là Tổng đốc Ninh-Thái kiêm Tổng đốc các việc quân Ninh-Thái-Lạng-Bằng. Đến tháng 10 năm 1875 lại được bổ làm Hiệp đốc quân vụ Đại thần, chức tước gần ngang với Tổng thống quân vụ Đại thần Hoàng Kế Viêm. Với thắng lợi vào năm 1881, Tôn Thất Thuyết được phong chức Thượng thư Bộ binh và sang tháng 2 năm 1882 ông kiêm thêm chức Hải phòng sứ Kinh thành Huế. Năm 1883, Tôn Thất Thuyết chính lãnh chức Thượng thư Bộ binh và sau đó được cử vào Cơ Mật Viện vào tháng 6 năm 1883.

Vào tháng 10 năm 1875, khi ông đang làm Tổng đốc Ninh-Thái, phái viên Pháp ở Hà Nội đã đề nghị triều đình Huế phải thay người, vua Tự Đức đã bổ ông đi chỗ khác.

Từ năm 1876, Tôn Thất Thuyết thường lâm bệnh, muốn thôi đảm đương việc quân và dâng sớ lên vua Tự Đức bày tỏ ý muốn đi tu.

Ngày 19 tháng 7 năm 1883, Tự Đức đã triệu tập một số đại để chứng kiến việc ký di chúc truyền ngôi cho Hoàng tử Ưng Chân, đồng thời phong cho Tôn Thất Thuyết làm Đệ tam Phụ chính đại thần sau Trần Tiễn Thành và Nguyễn Văn Tường để giúp cho Ưng Chân kế vị ngôi vua vào tháng 7 năm 1883.

Theo nhận xét của vua Tự Đức, Tôn Thất Thuyết "có tài dụng võ, nhưng thiếu lương thiện, không trung thực và hay trốn trách nhiệm. Học hành kém, không nhất quán, nhát gan, đa nghi, dễ làm mất lòng người khác. Hắn phải học nhiều thêm để trở thành một người quân tử" , nhưng vua Tự Đức cũng khen ông là “tướng có uy vũ”, “tài trí đáng khen”, “không phải là cuồng dũng như Ông Ích Khiêm, ít học như Trương Văn Để, cho nên Lê Tuấn cũng từng khen là biết lễ”. Vậy nên lúc sắp mất, Tự Đức vẫn tin tưởng trao trọng trách Phụ chính Đại thần cho ông.

Thời vua Dục Đức, vua Hiệp Hòa
Chỉ sau ít ngày giữ chức Phụ chính đại thần, Tôn Thất Thuyết đã cùng Nguyễn Văn Tường phế lập vua Dục Đức để đưa Hiệp Hòa lên ngôi. Vua Dục Đức bị giam vào ngục cho đến chết. Từ lúc về Huế tham dự triều chính, đặc biệt là sau ngày vua Tự Đức mất, Tôn Thất Thuyết đã nỗ lực biến triều đình Huế thành trung tâm đầu não chống Pháp.

Sáng ngày 20/3/1883, hơn 1.000 quân Pháp đổ bộ và chiếm được cửa Thuận An. Nghe tin Thuận An thất thủ, vua Hiệp Hòa phải cử người đến xin người Pháp đình chiến và buộc các tướng lĩnh rút lui và nhổ các vật cản trên sông Hương. Quyết định nghị hòa của vua Hiệp Hòa tạo ra sự bất mãn trong hàng ngũ quan quân chủ chiến, nhưng họ đành bất lực. Tôn Thất Thuyết phản ứng bằng cách đem cờ và ngự bài binh sự trả lại cho nhà vua, còn Ông Ích Khiêm thì hậm hực rút quân bản bộ (chừng 700 người).

Hiệp ước Harmand được vua Hiệp Hòa phê chuẩn ngày 25/8/1883, gồm 27 điều khoản công nhận người Pháp có quyền bảo hộ lãnh thổ và kiểm soát về mặt ngoại giao của triều đình. Đây được coi là văn bản đầu hàng chính thức của nhà Nguyễn và Việt Nam chính thức bị thực dân Pháp đô hộ. Vua Hiệp Hòa còn nghe theo Khâm sứ De Champeaux, cử người ra Bắc để triệu hồi các võ tướng đang trấn giữ ở nơi đó về kinh. Những việc làm mang tính đầu hàng Pháp của nhà vua đã khiến nhiều người thêm phẫn nộ. Các tướng như Hoàng Tá Viêm, Trương Quang Đản, Ngô Tất Ninh... đều không tuân lệnh vua và đều ở lại để cùng nhân dân tiếp tục kháng Pháp.

Tháng 8/1883, Tôn Thất Thuyết được thăng chức Điện tiền tướng quân, Hiệp biện Đại học sỹ, tước Vệ Chính bá. Nhưng do phản đối Hiệp ước Harmand, ông đã bị Hiệp Hoà đổi sang làm thượng thư bộ Lễ rồi thượng thư bộ Lại. Do không chấp nhận chủ trương đầu hàng người Pháp của vua Hiệp Hòa, ông đã cùng các đại thần tiếp tục phế bỏ và bức tử vua Hiệp Hòa vào cuối tháng 11 năm đó, rồi lập người con nuôi khác của vua Tự Đức là Kiến Phúc lên ngôi. Ông giữ lại chức thượng thư bộ Binh.

Vua Kiến Phúc lên ngôi ngày 2/12/1883, tạo điều kiện cho phái chủ chiến do Tôn Thất Thuyết đứng đầu củng cố thế lực, tăng cường lực lượng quân sự ở các tỉnh và kinh đô, cũng như củng cố hệ thống sơn phòng ở các tỉnh miền Trung và các tỉnh phía Bắc. Trong triều đình Huế, tất cả những quan từng có quan hệ mật thiết với Pháp đều bị ông tìm cách trừ bỏ. Nhưng ông phải nhẫn nhịn để Kiến Phúc ký Hòa ước Giáp Thân (6 tháng 6 năm 1884) vì cần có thêm thời gian củng cố lực lượng.

Vào đầu tháng 8 năm 1884, sau khi vua Kiến Phúc lâm bệnh băng hà, việc đưa Hàm Nghi lên ngôi cũng xuất phát từ mục tiêu của Tôn Thất Thuyết nhằm hướng triều đình theo chủ trương chống Pháp. Đến lúc Hàm Nghi lên ngôi, Tôn Thất Thuyết mới thực sự kiểm soát triều đình đã không còn thực quyền nhằm tháo gỡ những ràng buộc mà người Pháp đang thiết lập lên An Nam. Người Pháp cũng đã công nhận "triều đình An Nam đã biểu dương một thái độ không hèn" và "thái độ ấy do Hội đồng Phụ chính đề ra". Từ đó, Tôn Thất Thuyết trở thành đối tượng cần thanh trừng hàng đầu của người Pháp.

Thời vua Hàm Nghi
Dưới thời vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết thực sự trở thành cái gai mà người Pháp muốn nhổ ngay lập tức.

Đầu tháng 1 năm 1884, Tôn Thất Thuyết lập đội quân Phấn Nghĩa và giao cho Trần Xuân Soạn trực tiếp chỉ huy để sẵn sàng ứng phó khi có sự cố.

Ngày 2/7/1885, tướng Pháp là De Cuorcy đã mang 3 đại đội bộ binh, 1 phân đội lính bộ truy kích, 1 đội kèn, tổng cộng 19 sỹ quan, 1.024 lính và 2 tàu chiến đến cảng Thuận An - Huế. Ngày 3/7/1885, De Courcy yêu cầu hội kiến với các Thượng thư của Triều đình Huế và Cơ Mật viện để bàn chi tiết lễ chuyển giao hiệp ước Patenôtre, đồng thời nhân cơ hội này để bắt Tôn Thất Thuyết. Nhưng âm mưu của De Courcy bị lộ, Tôn Thất Thuyết cáo ốm không có mặt.

Do âm mưu bắt Tôn Thất Thuyết không thành, De Courcy liền đưa yêu sách là đòi triều đình Huế nội trong ba ngày phải nộp tiền chiến phí. Sự khiêu khích của Pháp đối với triều đình Hàm Nghi đã đến cực điểm.

Phong trào Cần Vương

Trong tình thế luôn bị thực dân Pháp muốn loại bỏ, không thể ngồi khoanh tay nhìn đất nước chịu nhục, ông đã ra tay trước để giành thế chủ động bằng cuộc tấn công Pháp tại Huế vào đêm 4 tháng 7 năm 1885, khi quân Pháp đang mở tiệc chiêu đãi thì Tôn Thất Thuyết cho quân đánh úp vào trại lính và của Tòa Khâm sứ Pháp. Ông bí mật chia quân doanh làm hai đạo, một đạo do Tôn Thất Lệ, em ruột ông chỉ huy vượt sông Hương đánh úp Tòa Sứ Pháp, còn ông sẽ chỉ huy đạo thứ hai đánh úp doanh trại Pháp ở trấn Bình Đài (Mang Cá). Một giờ sáng ngày 5 tháng 7 năm 1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh nổ súng vào Trấn Bình Đài. Quân Pháp ở Bình Đài phút đầu vô cùng hoảng hốt, nhưng sau đó củng cố lại được và cố thủ đợi trời sáng. Đạo quân Tôn Thất Lệ tấn công Tòa Sứ, đánh nhau giáp lá cà với địch. Quân Pháp tập trung toàn bộ lực lượng để bảo vệ kho đạn và bưu điện. De Courcy khẩn thiết xin viện binh từ ngoài Hải Phòng vào. Đến gần sáng, quân Pháp củng cố được đội ngũ và phản kích trở lại, đánh vào Thành nội. 9 giờ sáng ngày 5/7/1885, Hoàng thành thất thủ. Chiếm được Kinh thành, quân Pháp ra sức đốt phá, cướp bóc, bắn giết. Tất cả các của quý trong Hoàng cung đều bị vét sạch, trụ sở Bộ Binh và Bộ Lại của Tôn Thất Thuyết bị đốt phá tan hoang. Hữu quân đô thống Hồ Văn Hiến và Nguyễn Văn Tường rước vua Hàm Nghi rút ra khỏi kinh thành ở cửa Tây Nam. Hậu quân bảo vệ xa giá là Tôn Thất Thuyết, quân hộ tống xa giá gặp bộ phận đón của Tôn Thất Lệ ở Trường Thi (La Chữ) tổng cộng có hơn 100 người.

Sau đó ông đã đưa Hàm Nghi ra Sơn Phòng Quảng Trị, thay mặt vua hạ chiếu Cần Vương. Lời chiếu nhấn mạnh "người giàu đóng góp tiền của, người mạnh khoẻ đóng góp sức lực, người can đảm đóng góp cánh tay, để lấy lại đất nước trong tay quân xâm lược".

Hai con trai của Tôn Thất Thuyết là Tôn Thất Đạm và Tôn Thất Thiệp cũng đều là chỉ huy trong phong trào Cần Vương. Cha mẹ, anh em, vợ và con rể của ông cũng tham gia góp sức cho phong trào.

Người Pháp treo giải 2000 lạng bạc cho ai nộp đầu Tôn Thất Thuyết và ai bắt được vua Hàm Nghi thì được thưởng 500 lạng bạc.

Mặc cho ba bà Thái hậu và nhiều quan lại kêu gọi đầu hàng và quay về triều đình, Tôn Thất Thuyết vẫn tuyên bố: "Về Huế là tự mình đưa chân vào cho ngục thất, mà người cầm chìa khoá là quân Pháp. Thừa nhận Hiệp ước 1884 là dâng nước Nam cho kẻ địch. Đành rằng hoà bình là quý, nhưng không lo khôi phục sẽ mang tiếng là đã bỏ giang sơn của tiền triều dày công gây dựng và còn có tội với hậu thế"

Sau khi giúp vua Hàm Nghi xây dựng căn cứ lãnh đạo phong trào kháng Pháp, nhận thấy tương quan lực lượng quá chênh lệch, vào tháng 2 năm 1886, Tôn Thất Thuyết đã để cho hai con trai là Tôn Thất Thiệp và Tôn Thất Đạm tiếp tục phò tá Hàm Nghi chống Pháp, còn mình cùng với Trần Xuân Soạn và Ngụy Khắc Kiều tìm đường cầu viện, vượt Hà Tĩnh rồi Nghệ An, đến tháng 3 năm 1886 ông tới Thanh Hoá. Ông dừng chân tại Cẩm Thủy một thời gian và cùng Trần Xuân Soạn và em ruột Tôn Thất Hàm thảo luận về kế hoạch khởi nghĩa rồi phân Soạn ở lại lo phát triển phong trào. Sau đó ông đến tổng Trịnh Vạn thuộc châu Thường Xuân hội kiến Cầm Bá Thước và ở lại đó cho đến ngày 22 tháng 4 năm 1886. Từ đấy ông qua thượng lưu sông Mã, đến châu Quan Hóa để gặp tù trưởng người Mường là Hà Văn Mao. Điểm dừng chân lâu nhất của ông là vào tháng 6 năm 1886 tại nhà tù trưởng người Thái là Đèo Văn Trị, bởi lẽ lúc này ông mắc bệnh rất nặng, không thể tiếp tục đi được. Ông tiếp tục lên đường đi Vân Nam và đến Quảng Đông vào tháng 2 năm 1887. Ông chủ trương cầu viện nhà Thanh giúp Việt Nam đánh thực dân Pháp.

Cuối năm 1888, vua Hàm Nghi bị bắt vì thuộc hạ Trương Quang Ngọc phản bội, Tôn Thất Thiệp và Tôn Thất Đạm đều chết khi đang hộ vệ nhà vua. Nhưng cuộc cầu viện bất thành, ông đành tìm các bạn lưu vong như Nguyễn Thiện Thuật, cố gắng liên lạc với phong trào trong nước.

Hoạt động tại Trung Quốc
Lúc này tại Thanh Hóa, cuộc khởi nghĩa Ba Đình bị dập tắt, căn cứ của Trần Xuân Soạn bị mất, nên ông Soạn đã vượt biên sang Trung Quốc gặp ông Thuyết tại Quảng Đông. Việc cầu viện nhà Thanh của Tôn Thất Thuyết bất thành, nhưng nhờ vào tình cảm cá nhân của một số quan lại Mãn Thanh chống Pháp nên Tôn Thất Thuyết đã cùng các đồng sự của ông tổ chức liên lạc với các cuộc chống Pháp bên trong nước, mua sắm vũ khí, đạn dược mang về cho nghĩa quân. Tôn Thất Thuyết đã tổ chức đường dây liên lạc với các cuộc khởi nghĩa bên trong nước, quyên góp, chiêu mộ binh dũng. Trâu bò, lúa gạo từ Việt Nam được chuyển sang Trung Quốc và đổi lấy vũ khí đưa về cho nghĩa quân. Hoạt động của Tôn Thất Thuyết và Trần Xuân Soạn ở Quảng Đông rầm rộ đến nỗi quan lại Việt Nam thuộc tỉnh Lạng Sơn hay biết. Tháng 9/1888, tỉnh Lạng Sơn báo cáo về triều đình Đồng Khánh rằng: “Lê Thuyết (tức Tôn Thất Thuyết)và Trần Xuân Soạn, lẻn đến một dải Liên Thành, Bằng Tường nước Thanh nhập bọn với Lương Tuấn Tú và bọn Hoàng Văn Tường thuộc khách tỉnh ấy, cùng nhau tụ họp”, “Lê Thuyết ở nước Trung Hoa, giả làm quan nước Thanh, chiêu mộ binh dũng...”.

Việc tiếp tế này duy trì mãi đến năm 1894 thì kết thúc do biên giới Việt - Trung bị khoá. Tống Duy Tân sau khi thất bại ở Thanh Hóa đã sang Quảng Đông gặp ông, nhưng năm 1888 ông lại cử Tống Duy Tân về xây dựng căn cứ chống Pháp ở Hùng Lĩnh.

Năm 1889, Tôn Thất Thuyết cử người về Hà Tĩnh và phong cho Phan Đình Phùng làm Bình Trung tướng quân. Hầu hết các tướng lĩnh vùng Đông Bắc và Bắc Kỳ đều có sự liên lạc với Tôn Thất Thuyết. Ông đã tổ chức nhiều hoạt động chống Pháp ở vùng Đông Triều liên tục trong những năm 1891 - 1892. Những năm 1892 - 1895, do bị mất liên lạc trong nước, ông đã xây dựng nhiều toán quân có vũ trang mà chủ yếu là người Hoa và dân tộc thiểu số. Tháng 6 năm 1892, ông đã chỉ đạo cho Lương Phúc đưa quân xâm nhập tổng Hoành Mô thuộc Móng Cái, phát tuyên ngôn dưới danh nghĩa Hàm Nghi để đánh Pháp. Đầu năm 1893, ông đã chỉ đạo cho Vũ Thái Hà tiến vào Bình Hồ cũng thuộc Móng Cái để tấn công Pháp cũng dưới danh nghĩa Cần Vương.

Tháng 3 năm 1895, ông cho một đạo quân tiến đánh Cao Bằng, chiếm vùng Lục Khu nhưng bị Pháp đẩy lui. Từ năm 1895, chiến tranh Trung - Nhật nổ ra, biên giới Việt - Trung bị kiểm soát chặt chẽ, người Pháp yêu cầu nhà Mãn Thanh quản thúc Tôn Thất Thuyết, theo dõi Lưu Vĩnh Phúc nên các hoạt động của ông chấm dứt. Ông bị cấm túc, không được ra khỏi nơi cư trú. Triều đình Mãn Thanh cấp cho ông khoản trợ cấp hàng tháng 60 lạng bạc để hưu trí. Trong những năm cuối đời, ông thường có cơn điên dại và thường múa gươm chém vào những tảng đá trong vườn. Tính khí thất thường của ông trong những năm này khiến những người theo ông dần bỏ về Việt Nam hết. Trong những năm này, do cô quạnh, ông tái giá với một bà góa người Trung Quốc năm 1899. Nhân dân vùng Long Châu, Quảng Đông, Trung Quốc gọi ông là "Đả thạch lão" ("Ông già chém đá").

Ông mất tại Trung Quốc vào ngày 22 tháng 9 năm 1913. Khi ông mất, đại thần nhà Thanh là Lý Căn Nguyên ở Bắc Kinh xót thương ông trung liệt, đã cho xây mộ và dựng bia ông ở Thiên Quang. Nhân sĩ Quảng Châu có câu đối điếu ông:
Thù Tây bất cộng đái thiên, vạn cổ anh hồn quy Tượng Quận
Hộ giá biệt tầm tỉnh địa, thiên niên tàn cốt kí Long Châu
(Thù Tây chẳng đội trời chung, muôn thuở anh hồn về quận Tượng
Giúp chúa riêng tìm cõi thác, nghìn năm xương nát gởi Long Châu)

Toàn gia yêu nước
 Gia sản của ông bị tịch biên, gia đình ly tán, còn Tôn Thất Thuyết bị treo làm phần thưởng: nếu ai bắt sống được sẽ thưởng 1.000 lượng bạc, nếu chém chết thì cũng được 800 lượng bạc.
 Cha ông là Tôn Thất Đính bị bắt tại Quảng Bình khi đang tìm đường theo vua Hàm Nghi, bị đày đi Côn Đảo và mất ngày 5 tháng 7 năm 1893.
 Mẹ ông là Văn Thị Thu theo hộ giá vua Hàm Nghi đến cùng, nhưng do khí độc rừng rú nên đã chết tại Mường Bò, Hà Tĩnh vào ngày 19 tháng 9 năm 1887.
 Vợ ông là Lê Thị Thanh cũng theo chồng phò vua, bất chấp khó khăn gian khổ và đã chết tại núi rừng Hà Tĩnh vào ngày 26 tháng 9 năm 1885.
 Em ruột là Tham biện Sơn phòng Tôn Thất Lệ đã cầm đầu cánh quân tấn công tòa Khâm sứ đêm 5 tháng 7, sau đó hộ giá vua Hàm Nghi và đã hy sinh trong trận đánh ở Mai Lĩnh, Quảng Trị để bảo vệ cho vua chạy thoát.
 Người em Tôn Thất Hàm, tri huyện Nông Cống cũng đã tích cực tham gia phong trào Cần Vương và đã tuyệt thực chết khi bị bắt đưa vào Đà Nẵng.
 Người con Tôn Thất Tiệp, cùng tuổi với vua Hàm Nghi đã hy sinh thân mình để bảo vệ vua tại núi rừng Tuyên Hóa. (theo gia phả của nhà cụ Tôn Thất Thuyết thì con trai Tôn Thất Tiệp chứ không phải là Thiệp, và Tôn Thất Đàm chứ không phải là Đạm)
 Con trai trưởng Tôn Thất Đàm, trụ cột của "triều đình Hàm Nghi" kháng chiến, đã thắt cổ tự tử khi biết tin vua bị bắt sau khi gửi một bài biểu cho vua Hàm Nghi tạ tội đã không bảo vệ được ngài.
 Con trai Tôn Thất Hoàng bị bắt ở Cam Lộ, Quảng Trị và bị đày lên Lao Bảo, ở đó cho đến chết.
 Con trai thứ chín Tôn Thất Trọng lúc mới 8 tuổi đã bị Pháp bắt cùng với thủ lĩnh nghĩa quân Cần Vương Quảng Bình là Nguyễn Phạm Tuân (tháng 4 năm 1887) và về sau lại hưởng ứng phong trào Đông Du và mất tích ở nước ngoài.
 Cha vợ của Tôn Thất Thuyết là Tán tương Nguyễn Thiện Thuật, thủ lĩnh nghĩa quân Bãi Sậy, chiến đấu đến cùng và khi thất thế đã chạy sang Trung Quốc cùng ông hoạt động.
 Con rể là Hoàng giáp Nguyễn Thượng Hiền cũng tham gia cách mạng. Ông cưới con gái của Tôn Thất Thuyết khi còn chưa đến 20 tuổi, đỗ Hoàng giáp năm 1892, rồi được bổ nhiệm làm việc trong Quốc sử quán. Sau đó ông được cử làm đốc học ở Ninh Bình, rồi Nam Định. Năm 1907, khi Pháp phế truất vua Thành Thái, ông từ quan rồi trốn sang Nhật theo Phan Bội Châu và hoàng thân Cường Để.

Như vậy phần lớn gia đình ông đều hy sinh vì nước: Cha Tôn Thất Đính bị lưu đày, mẹ và vợ ông mất nơi rừng núi, hai em trai ông Tôn Thất Hàm, Tôn Thất Lệ cùng hai con ông là Đàm và Tiệp đều anh dũng hi sinh, mấy người con trai thứ và con rể ông là Hoàng giáp Nguyễn Thượng Hiền cũng bôn ba ở nước ngoài lo chống Pháp.

Gia đình Tôn Thất Thuyết đã được người đời xưng tặng là "Toàn gia yêu nước"

Đánh giá
Có nhiều đánh giá trái ngược liên quan đến cuộc đời của Tôn Thất Thuyết, xuất phát từ quan điểm của mỗi giai đoạn lịch sử.

Thời Pháp thuộc, thực dân Pháp căm ghét nỗ lực kháng chiến của Tôn Thất Thuyết nên sách báo thời đó chủ yếu là phê phán ông:
 Nguyễn Nhược Thị, theo quan điểm trung quân của Nho giáo, thì xem việc bỏ Dục Đức, phế Hiệp Hoà, lập Kiến Phúc, tôn Hàm Nghi của Tôn Thất Thuyết là hành động của kẻ "quên lời sách xưa", "chẳng giữ đạo trung", "vì thân", "quyền thần sâu hiểm"
 Trần Trọng Kim, viết theo quan điểm của thực dân Pháp, thì xem thái độ né tránh tướng de Courcy ở Toà Khâm sứ của Tôn Thất Thuyết là nhát gan và cuộc tấn công Huế sáng ngày 7 tháng 5 năm 1885 ở Kinh thành Huế là "làm loạn".
 Phan Trần Chúc, cũng viết theo quan điểm của thực dân Pháp, thì xem Tôn Thất Thuyết như người độc đoán hiếu sát, gần như mất nhân tính.
 Ch. Gosselin (học giả Pháp cuối thế kỷ 19) thì xếp ông vào loại thù địch, kém thức thời và xem việc ông đi Trung Hoa tìm cầu viện là hành vi đào ngũ.
Tuy thế, trong bài "Vè Thất thủ kinh đô" được dân gian lưu truyền suốt thời Pháp thuộc, một tác giả ẩn danh đã đứng trên quan điểm của nhân dân Việt Nam, bác bỏ phê phán trong sách báo thực dân Pháp và đề cao Tôn Thất Thuyết như một anh hùng chống ngoại xâm:
Nước ta quan Tướng anh hùng
Bách quan văn võ cũng không ai tày
Người có ngọc vẹt cầm tay,
Đạn vàng Tây bắn ba ngày không nao!
Tài hay văn vũ lược thao,
Khí khái, nhâm độn ra vào rất thông.
Bốn bề cự chiến giao công,
Tây phiên nói thực anh hùng nước Nam!
Một số quan chức Pháp thời đó coi Tôn Thất Thuyết là kẻ thù, nhưng trên tinh thần thượng võ nhà binh thì lại tôn trọng khí phách của ông: “Lòng yêu nước của Tôn Thất Thuyết không chấp nhận một sự thoả hiệp nào. Ông ta xem các quan lại chủ hoà như kẻ thù của dân tộc... Tuy nhiên, dù cho sự đánh giá ông của những người cùng thời thiên vị như thế nào, một đạo đức lớn đã bộc lộ rõ rệt trong mọi hoàn cảnh của đời ông: đó là sự gắn bó kỳ lạ của ông đối với Tổ quốc”

Thời đó trong dân gian có câu vè nói về 4 vị tướng chống Pháp: "Nước Nam có bốn anh hùng / Tường gian, Viêm láo, Khiêm khùng, Thuyết ngu!" Bàn luận về đôi câu này, PGS. TS. Đỗ Bang viết: "Sau ngày kinh đô thất thủ, phe thân Pháp và tay sai nắm quyền, các vị này thất thế bị rơi vào thế đối lập chống lại triều đình... Danh dự của các ông bị bôi nhọ, xuyên tạc ngay tại Huế... bia miệng độc ác và nghịch lý nhất là khi đem sự nghiệp của các ông ra làm điều giễu cợt...".

Đối với những nhà nghiên cứu lịch sử sau năm 1954, khi nước Việt Nam đã đánh đuổi được thực dân Pháp, thì Tôn Thất Thuyết được ca ngợi là anh hùng dân tộc. Trên tinh thần ca ngợi chủ nghĩa yêu nước chống ngoại xâm, giới sử học đánh giá cao nhân cách Tôn Thất Thuyết, trân trọng tấm lòng yêu nước nhiệt thành của ông, ca ngợi sự kiên trì chống Pháp và tận trung với vua Hàm Nghi của ông. Vua Hàm Nghi xuống dụ Cần Vương kêu gọi sĩ phu yêu nước giúp vua đánh giặc, về mặt danh nghĩa là dụ của vua Hàm Nghi, nhưng ai cũng biết tinh thần linh hồn của cuộc chiến đấu và cả việc khởi thảo dụ Cần Vương là do Tôn Thất Thuyết

Việc Tôn Thất Thuyết 2 lần phế vua Nguyễn chỉ trong một thời gian ngắn cũng được giới sử học ngày nay phân tích lại. Ở thời kỳ đó thì đây bị coi là hành vi bất trung, nhưng xét kỹ ra thì đó là "bất trung với vua nhưng tận trung với nước", bởi nếu không làm thế thì nhà Nguyễn sẽ chỉ có một vị vua nhu nhược, cam nguyện phục tùng Pháp như Dục Đức, Hiệp Hòa, chứ không thể tìm ra vị vua có chí hướng kháng chiến như Hàm Nghi để hiệu triệu toàn dân chống Pháp. Việc Tôn Thất Thuyết phế vua bị sách vở của thực dân Pháp và nhà Nguyễn mô tả là do ông có tham vọng cá nhân, "quyền thần sâu hiểm". Sự mô tả mang tính bôi nhọ đó rõ ràng là phi lý, bởi nếu muốn giành quyền lợi của bản thân thì Tôn Thất Thuyết chỉ cần làm một việc đơn giản: cộng tác với thực dân Pháp để cùng khống chế vua Nguyễn và triều đình, rồi sau đó chỉ việc ở Huế hưởng phú quý với sự bảo trợ của Pháp, chứ ông không cần phải mạo hiểm đứng lên chống Pháp, rồi lại phải đưa vua Hàm Nghi bôn tẩu nơi núi rừng, chịu bao gian khổ để rồi cuối cùng cả 3 đời trong gia đình ông đều hy sinh

Tuy nhiên một số sai lầm của ông cũng được phân tích: không huy động nhân dân trong cuộc tấn công quân Pháp ở Huế ngày 5 tháng 7 năm 1885, ảo tưởng việc nhà Thanh sẽ giúp Việt Nam chống Pháp, hoạt động đàn áp khởi nghĩa nông dân của ông trong khoảng 10 năm trước khi về Huế cũng khiến ông bị mất đi một phần sự ủng hộ tại địa phương. Theo TS Nguyễn Quang Trung Tiến, Khoa Lịch sử Trường Đại học khoa học Huế, Tôn Thất Thuyết có những tính cách đặc biệt nên khiến người khác có những hiểu lầm: “Theo ghi chép qua các tư liệu lịch sử Tôn Thất Thuyết là người ít nói, nhưng cương quyết, khẳng khái, thích lời ngay thẳng không ưa xu nịnh. Ông có sự quả quyết đôi lúc hơi tàn nhẫn liên quan đến việc trừng trị đối phương. Ngay cả những người trong cung cũng ngại ông. Tuy nhiên, ở cương vị là một vị tướng đem quân đi dẹp các nhóm nổi dậy và ăn cướp hãm hại dân chúng thì không thể nhân nhượng, nhu mì được”

Ngày nay tại Việt Nam có hàng trăm đường phố ở khắp các địa phương được đặt theo tên ông để ca ngợi. Phủ thờ Tôn Thất Thuyết vốn là Phủ thờ của dòng họ, được Tôn Thất Thuyết cho xây dựng khoảng năm Tự Đức thứ 19 (1866). Sau ngày Tôn Thất Thuyết mất dòng họ lấy Phủ này làm nơi thờ ông. Di tích Phủ thờ Tôn Thất Thuyết được Nhà nước Việt Nam công nhận là di tích quốc gia ngày 19/10/1994 theo Quyết định số 2754/QĐ-BT.

Chú thích

Tham khảo

Tôn Thất Thuyết anh hào lắm nỗi nhiêu khê. Tạp chí Thông tin Khoa học và Công nghệ, số 2(8).1995

Liên kết ngoài
 Danh nhân văn hóa
 Tôn Thất Thuyết

Vua Việt Nam
Người Thừa Thiên Huế
Phong trào Cần Vương
Quan lại nhà Nguyễn
Võ tướng nhà Nguyễn
Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
Nhiếp chính Việt Nam
Nghĩa quân chống Pháp
Nhà cách mạng Việt Nam
Sinh năm 1839
Mất năm 1913
Tôn thất nhà Nguyễn


title: Mao mộc nhĩ

text:
Mao mộc nhĩ (毛木耳, pinyin: máo mù ěr) hay vân nhĩ (云耳, pinyin: yún ěr), có nơi còn gọi chệch thành mâu mộc nhĩ (danh pháp khoa học: Auricularia polytricha) hay đơn giản chỉ là mộc nhĩ (木耳, pinyin: mù ěr) là một loài nấm. Nó có màu nâu xám sẫm, hình tai người và thường được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Trong tiếng Nhật nó được gọi là kikurage. Nó cũng được gọi là mộc nhĩ đen, do khi phơi khô cũng có màu đen.

Loài mộc nhĩ này mọc trên các thân cây gỗ mục. Màu của nó nâu sẫm nhưng trong mờ. Nó thường được bán ở dạng đã sấy hay phơi khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó gần như không có mùi vị, nhưng được đánh giá cao nhờ kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn cũng như một số tính chất y học có lợi cho sức khỏe, bao gồm cả tính chất chống đông tụ mới được phát hiện gần đây.

Auricularia auricula-judae, một loài có họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.

Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác và có màu trắng, là một loài riêng có danh pháp khoa học Tremella fuciformis thuộc bộ Tremellales.

Chú thích

Xem thêm
Nấm mèo
Mộc nhĩ trắng
Mộc nhĩ

Tham khảo
Bằng tiếng Việt:
Mộc nhĩ đen
Bằng tiếng Anh:
 Mộc nhĩ đen (Vân nhĩ)
 Ẩm thực Trung Quốc - Vân nhĩ và các loài mộc nhĩ khác

Nấm ăn
Nấm đảm
P
P
Nấm trồng


title: Chrysolina fascinatrix

text:
Chrysolina fascinatrix là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Caenaugochlora fulgur

text:
Caenaugochlora fulgur là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Caenaugochlora
Động vật được mô tả năm 1904


title: 4326 McNally

text:
4326 McNally (1982 HS1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 4 năm 1982 bởi Ted Bowell ở Flagstaff.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4326 McNally

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Gaweinstal

text:
Gaweinstal là một thị xã thuộc huyện Mistelbach trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Quinnia ionica

text:
Quinnia ionica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Seguenziidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quinnia


title: Megachile mobilis

text:
Megachile mobilis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1930


title: Sân bay quốc tế Pakse

text:
Vị trí

Sân bay Pakse  là sân bay quốc tế của Lào tại Pakse. Pakse là kinh đô phía nam của Vương quốc Champasak.

Kiến trúc và các tiện ích
Sân bay Pakse có nhà ga quốc nội và quốc tế. Sân bay được thiết kế theo lối kiến trúc kiểu Lan Xang, một kiểu kiến trúc phổ biến ở các Chùa Phật giáo tại Lào với phần mái nhọn. Sân bay có Đường băng dài 1625 m.  Sân bay có đầy đủ những tiện ích như: Máy rút tiền tự động; quầy thu đổi ngoại tệ; Cửa hàng miễn thuế; Nhà hàng; quầy thông tin; Internet; khu vực sạc Thiết bị điện tử;...

Lịch sử sân bay

Nâng cấp lần 1
Ban đầu, khi mới xây nên, sân bay Pakse vẫn còn chưa hiện đại và nhỏ. Sau đó, sân bay này đã được nâng cấp lên theo từng đợt. Giai đoạn nâng cấp sân bay đầu tiên vào đầu tháng 3 năm 2008. Nó đã phải đóng cửa đến 2 lần để mở rộng Đường băng. Trong lúc đó, sân bay Pakse vẫn được mở cửa trong thời gian ngắn từ tháng 11 năm 2009 đến tháng 2 năm 2010. Sau khi sửa lại, sân bay Pakse đã mở cửa chính thức vào ngày 1 tháng 6 năm 2010. Những sự thay đổi của sân bay Pakse sau đợt nâng cấp lần 1 thì Đường băng dài lên 2.400 mét và rộng 45 mét.

Nâng cấp lần 2
Sau đó, Sân bay đã được nâng cấp lần hai bằng việc kéo dài Đường băng và lắp thêm đèn chiếu sáng trên Đường băng, nâng cấp khu vực sân đỗ Máy bay và đèn tín hiệu ở ngay đó. Phần tháp Điều khiển không lưu đã được nâng cấp lên từ 3 tầng lên 6 tầng.

Hãng hàng không
 Lao Airlines (Bangkok-Suvarnabhumi, Luang Prabang, Phnom Penh, Savannakhet, Siem Reap, Vientiane, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng) London,Paris

Tai nạn và sự cố
Ngày 16 tháng 10 năm 2013, chuyến bay 301 của Lao Airlines từ Viêng Chăn đến Pakse rơi xuống sông Mekong khi đang hạ cánh xuống sân bay Pakse. Toàn bộ hành khách và phi hành đoàn đều thiệt mạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Lào


title: Aloa

text:
Aloa là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài
 Aloa albistriga Walker, 1865
 Aloa cardinalis Butler, 1875
 Aloa collaris Hampson, 1891
 Aloa costalis Walker, 1865
 Aloa dulla Pagenstecher, 1886
 Aloa flavimargo Hampson, 1894
 Aloa gangara Swinhoe, 1892
 Aloa lactinea Cramer, 1777
 Aloa lineola Fabricius, 1793
 Aloa marginata Donovan, 1805
 Aloa moorei Butler, 1875
 Aloa negrita Hampson, 1894
 Aloa moloneyi Druce, 1887

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog

Aloa
Arctiini


title: Dicranomyia rectidens

text:
Dicranomyia rectidens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Trường Đại học Sao Đỏ

text:
Trường Đại học Sao Đỏ (tên tiếng Anh: Red Star University) là trường Đại học công lập được thành lập năm 2010 trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Công nghiệp Sao Đỏ, có trụ sở chính tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Trường trực thuộc Bộ Công thương,

Trường có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học và các trình độ thấp hơn theo quy định của pháp luật; đồng thời là trung tâm nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học - công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

Hiện nay, trường đào tạo các hệ Đại học, Đại học liên thông, Cao đẳng, Cao đẳng liên thông, Trung cấp chuyên nghiệp, Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề,... trong nhiều lĩnh vực, chủ yếu là kinh tế, kỹ thuật công nghiệp.

Thông tin chung
Trường Đại học Sao Đỏ chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Công thương; sự quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo của Bộ Giáo dục - Đào tạo, về dạy nghề của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; chịu sự chỉ đạo về các lĩnh vực nghiệp vụ của các Bộ, ngành liên quan; chịu sự quản lý hành chính theo lãnh thổ của UBND tỉnh Hải Dương - nơi trường đặt trụ sở chính.

Trường Đại học Sao Đỏ hoạt động theo Điều lệ Trường Đại học ban hành kèm theo Quyết định số 58/2000/QĐ-TTg ngày 22 tháng 9 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ.

 Tền đầy đủ tiếng Việt: Trường Đại học Sao Đỏ.
 Tên giao dịch quốc tế bằng tiếng Anh: Sao Do University (SDU).
 Trụ sở chính: Số 24, phố Thái Học 2, phường Sao Đỏ, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
 Cơ sở 2: Km78, quốc lộ 37, phường Thái Học, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
 Số điện thoại: 03203.882.269.
 Fax: 03203.882.921.
 Email: info@saodo.edu.vn
 Website: http://saodo.edu.vn.
 Bài hát truyền thống: Khát vọng Sao Đỏ. Tác giả: Nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Chất lượng đào tạo

Đội ngũ giảng viên
Tính đến tháng 2 năm 2017, trường có 284 giảng viên. Trong đó có 20 tiến sĩ, 248 thạc sĩ và 16 giảng viên có trình độ đại học.

Chất lượng đầu ra thực tế
* Tỉ lệ sinh viên có việc làm trong vòng một năm sau khi ra trường đã bao gồm số lượng người ra trường có khởi nghiệp thành lập doanh nghiệp, không bao gồm ngộ nhận khởi nghiệp như đa cấp.

* Thống kê không dành cho bậc đào tạo thấp như cao đẳng với trung cấp, nên không thể nội suy chất lượng đào tạo ở hai hệ đào tạo này.

Quá trình hình thành và phát triển
Tiền thân của Trường là Trường Công nhân Cơ điện Mỏ, thành lập ngày 15 tháng 5 năm 1969, và Trường Công nhân Cơ khí Chí Linh thành lập ngày 8 tháng 4 năm 1975 thuộc Cục Đào tạo – Bộ Điện than. Năm 1979 chuyển về trực thuộc Công ty Than Uông Bí.

Năm 1991, Bộ Năng lượng (nay là Bộ Công thương) quyết định sáp nhập 2 trường thành Trường Công nhân Cơ điện Chí Linh trực thuộc Công ty Cơ khí Mỏ. Năm 1995, Trường chuyển về trực thuộc Công ty Than Cẩm Phả. Năm 1997 trực thuộc Tổng Công ty Than Việt Nam. Từ năm 1999, Trường chuyển về trực thuộc Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công thương)

Ngày 13 tháng 3 năm 2001, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp đã ký Quyết định số 13/2001/QĐ-BCN về việc thành lập Trường Trung học Công nghiệp Cơ điện trên cơ sở nâng cấp Trường Đào tạo nghề Cơ điện.

Ngày 4 tháng 10 năm 2004, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký Quyết định số 5738/QĐ-BGD&ĐT-TCCB về việc thành lập Trường Cao đẳng Công nghiệp Sao Đỏ trên cơ sở nâng cấp Trường Trung học Công nghiệp Cơ điện.

Đến ngày 24 tháng 3 năm 2010, Thủ tướng chính phủ đã ký Quyết định số 376/2010/QĐ-TTg về việc thành lập Trường Đại học Sao Đỏ trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Công nghiệp Sao Đỏ.

Những thành tích đạt được
Qua hơn 40 năm xây dựng và phát triển Trường đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng:
 01 Huân chương Độc lập Hạng nhất (2015).
 01 Huân chương Độc lập Hạng nhì (2009).
 01 Huân chương Độc lập Hạng ba (2004).
 02 Huân chương Lao động Hạng nhất (1994, 1999).
 03 Huân chương Lao động Hạng nhì (1989,1990, 2009).
 10 Huân chương Lao động Hạng ba (1984, 1985, 1989, 1997, 2003,…).
 01 Huân chương chiến công Hạng ba (2003).
 01 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc Hạng ba (2009)
 Cúp vàng Thương hiệu nhãn hiệu (2010).
 Cúp vàng Lãnh đạo xuất sắc (2010)
 Cúp vàng ISO (2008).
 Cúp Ngôi sao Việt Nam (2009)
 Cúp vàng Vì sự phát triển cộng đồng (2008).
 Cúp Quả cầu vàng (2008).
 Cúp vàng Giám đốc tài năng (2009)
 Siêu cúp Thương hiệu mạnh và phát triển bền vững (2008)
 Biểu tượng Nguồn Nhân lực Việt Nam (2011).
 Giải thưởng Thực hành chất lượng xuất sắc của Hội Chất lượng châu Á với các lĩnh vực: Quản lý chất lượng, Quản lý nguồn nhân lực, Trách nhiệm xã hội và sản phẩm có chất lượng (08/2012).
 Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam (2012).
 Thương hiệu Nổi tiếng ASEAN (2013).
 Nhiều bằng khen của Chính phủ, Bộ Công thương, Bộ Giáo dục & Đào tạo, TW Đoàn TNCS Việt Nam, TW Hội Sinh viên Việt Nam, Công đoàn Giáo dục Việt Nam, tỉnh Hải Dương, thị xã Chí Linh,…và các Bộ, ngành khác.

Lãnh đạo Nhà trường qua các thời kỳ
Trường Công nhân Cơ điện Mỏ (1969 - 1970)
 Quyền Hiệu trưởng: Phạm Tùng Quân
 Phó Hiệu trưởng: Phan Đình Trước
Trường Công nhân Cơ điện Mỏ (1970 - 1990)
 Hiệu trưởng: Trần Hữu Ái
 Phó Hiệu trưởng: Bùi Nhàn, Phan Diêu, Vũ Xuân Sớm
Trường Công nhân Cơ khí Chí Linh (1975 - 1991)
 Hiệu trưởng: Phạm Tùng Quân
 Phó Hiệu trưởng: Phan Đình Trước, Đặng Hồng Điệp
Trường Công nhân Cơ điện Chí Linh (1991 - 1995)
Hiệu trưởng: Phạm Tùng Quân
Phó Hiệu trưởng: Dương Văn Đứng, Hoàng Kim Hiếu, Đặng Hồng Điệp
Trường Công nhân Cơ điện Chí Linh (1996 - 2001)
Hiệu trưởng: Dương Văn Đứng
 Phó Hiệu trưởng: Đặng Hồng Điệp, Nguyễn Văn Trinh, Vũ Thanh Chương
Trường Trung học Công nghiệp Cơ điện (2001 - 2004)
Hiệu trưởng: TS.Vũ Thanh Chương
Phó Hiệu trưởng: Nguyễn Văn Trinh, Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong
Trường Cao đẳng Công nghiệp Sao Đỏ (2004 - 2009)
Hiệu trưởng:TS. Vũ Thanh Chương
Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong
Trường Đại học Sao Đỏ (2010 - 2012)
Hiệu trưởng: TS.Vũ Thanh Chương
Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong
Trường Đại học Sao Đỏ (2013 - 08/8/2013)
Hiệu trưởng: TS.Vũ Thanh Chương
Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong. Đinh Văn Nhượng
Trường Đại học Sao Đỏ (08/8/2013 - 14/4/2014)
Hiệu trưởng: Vũ Thanh Chương
Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong. Đinh Văn Nhượng, Vũ Quang Thập.
 Trường Đại học Sao Đỏ (14/4/2014 - 01/7/2016)
 Hiệu trưởng:NGƯT-TS. Đinh Văn Nhượng
 Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Trần Văn Phong, Vũ Quang Thập
 Trường Đại học Sao Đỏ (01/7/2016 - 01/3/2018)
 Hiệu trưởng:NGƯT-TS. Đinh Văn Nhượng
 Phó Hiệu trưởng: Phí Đăng Tuệ, Vũ Quang Thập, Nguyễn Thị Kim Nguyên
 Trường Đại học Sao Đỏ (01/3/2018 đến nay)
 Hiệu trưởng:NGND-TS. Đinh Văn Nhượng
 Phó Hiệu trưởng: Vũ Quang Thập, Nguyễn Thị Kim Nguyên

Các ngành, nghề đào tạo đào tạo

Trường Đại học Sao Đỏ đào tạo các hệ Đại học, Đại học liên thông, Cao đẳng, Cao đẳng liên thông, Trung cấp chuyên nghiệp, Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề,…cụ thể như sau:

Đại học & Đại học liên thông
 Công nghệ kỹ thuật Cơ khí
 Cơ khí chế tạo
 Cơ điện tử
 Công nghệ Hàn
 Công nghệ kỹ thuật Ô tô
 Công nghệ Ô tô
 Điện – Điện tử Ô tô
 Công nghệ kỹ thuật Điện – Điện tử
 Tự động hóa
 Hệ thống điện
 Đo lường và điều khiển
 Thiết bị điện, điện tử
 Điện gió
 Công nghệ thông tin
 Công nghệ phần mềm
 Mạng máy tính và truyền thông
 Công nghệ máy tính
 Công nghệ kỹ thuật tàu thủy
 Sửa chữa hệ thống động lực tàu thủy (máy tàu)
 Thiết kế thân tàu thủy (vỏ tàu)
 Đóng mới và sửa chữa tàu thủy (đóng tàu)
 Công nghệ thực phẩm
 Công nghệ đường sữa, bánh kẹo và đồ uống
 Công nghệ chế biến nông - thủy sản
 Công nghệ kỹ thuật hóa học
 Công nghệ hữu cơ, hóa dầu
 Công nghệ hợp chất cao phân tử
 Công nghệ vật liệu silicat
 Công nghệ kỹ thuật nhựa
 Công nghệ may
 Quản trị kinh doanh
 Quản trị kinh doanh kinh tế công nghiệp
 Quản trị kinh doanh quốc tế
 Quản trị kinh doanh khách sạn, nhà hàng
 Quản trị chế biến món ăn
 Quản trị du lịch
 Kế toán
 Kế toán doanh nghiệp
 Kế toán thương mại và dịch vụ
 Kiểm toán
 Kế toán ngân hàng
 Tài chính – Ngân hàng
 Tài chính quốc tế
 Đầu tư chứng khoán
 Ngân hàng
 Tài chính doanh nghiệp
 Ngôn ngữ Anh
 Ngôn ngữ Trung Quốc
 Việt Nam học
 Công nghệ kỹ thuật Xây dựng
 Công nghệ kỹ thuật Công trình Xây dựng

Cao đẳng & Cao đẳng liên thông
 Công nghệ kỹ thuật Cơ khí
 Cơ khí chế tạo
 Sửa chữa và bảo trì thiết bị công nghiệp
 Công nghệ đóng tàu thủy
 Công nghệ Hàn
 Công nghệ kỹ thuật Cơ điện tử
 Công nghệ kỹ thuật Ô tô
 Kỹ thuật Ô tô
 Điện – Điện tử Ô tô
 Công nghệ May
 Công nghệ Da giày
 Công nghệ kỹ thuật Điện – Điện tử
 Tự động hóa
 Hệ thống điện
 Đo lường và điều khiển
 Thiết bị điện, điện tử
 Công nghệ kỹ thuật Nhiệt
 Công nghệ kỹ thuật Điện tử - Truyền thông
 Công nghệ thông tin
 Công nghệ phần mềm
 Mạng máy tính và truyền thông
 Công nghệ kỹ thuật hóa học
 Công nghệ hữu cơ, hóa dầu
 Công nghệ hợp chất cao phân tử
 Công nghệ vật liệu silicat
 Công nghệ kỹ thuật nhựa
 Công nghệ thực phẩm
 Công nghệ đường sữa, bánh kẹo và đồ uống
 Công nghệ chế biến nông - thủy sản
 Tài chính – Ngân hàng
 Quản trị kinh doanh
 Quản trị kinh doanh tổng hợp
 Quản trị kinh doanh khách sạn, nhà hàng
 Quản trị chế biến món ăn
 Kế toán
 Kế toán doanh nghiệp
 Kế toán thương mại – dịch vụ
 Kế toán ngân hàng
 Việt Nam học
 Hướng dẫn du lịch
 Tiếng Anh du lịch

Trung cấp chuyên nghiệp
 Bảo trì và sửa chữa thiết bị cơ khí
 Bảo trì và sửa chữa ô tô
 Công nghệ hàn
 Công nghệ may và thời trang
 Điện công nghiệp và dân dụng
 Cơ khí chế tạo
 Điện tử công nghiệp
 Tin học ứng dụng
 Kế toán doanh nghiệp
 Hướng dẫn du lịch

Cao đẳng nghề
 Cắt gọt kim loại
 Hàn
 Điện công nghiệp và dân dụng
 Điện tử công nghiệp và dân dụng
 Công nghệ ô tô
 May và thiết kế thời trang
 Công nghệ thông tin
 Kế toán doanh nghiệp

Trung cấp nghề
 Cắt gọt kim loại
 Hàn
 Điện công nghiệp và dân dụng
 Điện tử công nghiệp và dân dụng
 Công nghệ ô tô
 May và thiết kế thời trang

Thông tin tuyển sinh
 Ký hiệu trường: SDU
 Trường Đại học Sao Đỏ là cơ sở đào tạo đa cấp, đa ngành, đa lĩnh vực, theo hướng ứng dụng công nghệ, với trên 100 ngành và chuyên ngành đào tạo.
 Trường Đại học Sao Đỏ tuyển sinh trong cả nước.
 Đơn vị phụ trách công tác tuyển sinh của Trường Đại học Sao Đỏ là Phòng Công tác tuyển sinh. Địa chỉ: Số 24, Thái Học 2, P.Sao Đỏ, TX Chí Linh, Tỉnh Hải Dương. Điện thoại: 03203.882.402. Fax: 03203.882.921.

Chỉ tiêu tuyển sinh
 Năm 2011
1. Đại học: Số lượng: 1.800 (Ký hiệu trường: SDU)
2. Cao đẳng: Số lượng: 2.000 (Ký hiệu trường: SDU)
 Năm 2012

 Hệ chính quy
1. Đại học: Số lượng: 2.300 (Ký hiệu trường: SDU)
2. Cao đẳng: Số lượng: 1.800 (Ký hiệu trường: SDU)
3. Trung cấp chuyên nghiệp: Số lượng 1000 học sinh (Ký hiệu trường: CT13)
4. Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề: Số lượng 1.500 học sinh, sinh viên.

 Hệ liên thông
1. Từ Trung cấp chuyên nghiệp lên Cao đẳng chính quy. Số lượng: 500 SV.
2. Từ Cao đẳng chính quy lên Đại học chính quy. Số lượng: 1000 SV.
3. Từ Cao đẳng nghề lên Đại học chính quy. Số lượng: 800 SV.

 Năm 2013
1. Đại học: Số lượng: 2.000 (Ký hiệu trường: SDU)
2. Cao đẳng: Số lượng: 1.300 (Ký hiệu trường: SDU)
3. Trung cấp chuyên nghiệp: Số lượng 500 học sinh (Ký hiệu trường: CT13)
4. Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề: Số lượng 1.000 học sinh, sinh viên.

 Năm 2014
1. Đại học: 3.800 chỉ tiêu đại học trong đó có 800 chỉ tiêu liên thông đại học chính quy. (Ký hiệu trường: SDU)
2. Cao đẳng: 1.000 chỉ tiêu cao đẳng trong đó có 200 chỉ tiêu liên thông cao đẳng chính quy. (Ký hiệu trường: SDU).
3. Trung cấp chuyên nghiệp: Số lượng 400 học sinh. (Ký hiệu trường: CT13)
4. Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề: Số lượng 1.000 học sinh, sinh viên.

 Năm 2015
1. Đại học: Số lượng: 3.800 (Ký hiệu trường: SDU)
2. Cao đẳng: Số lượng: 1.000 (Ký hiệu trường: SDU)

Thông tin tuyển sinh năm 2015

Hình thức tuyển sinh

Xét tuyển theo 2 phương thức

Phương thức 1: Tổ chức xét tuyển đại học, cao đẳng hệ chính quy theo khối dựa trên kết quả của kỳ thi THPT quốc gia do các trường Đại học chủ trì.
 a. Điều kiện để được xét tuyển:
- Thí sinh đã tốt nghiệp THPT hoặc tương đương
- Thí sinh phải đạt ngưỡng điểm xét tuyển tối thiểu do Bộ GD&ĐT quy định.
 b. Phương pháp xét tuyển:
Căn cứ vào kết quả của kỳ thi trung học phổ thông quốc gia nhà trường sử dụng các tổ hợp của 3 môn thi tương ứng với từng khối để xét tuyển cho tất cả các ngành đào tạo cụ thể xem tại đây: http://saodo.edu.vn/uploads/news/2015_04/noidung.jpg
 c. Chỉ tiêu xét tuyển:
Khi thỏa mãn tất cả các điều kiện trên thí sinh sẽ được xét tuyển theo nguyên tắc tính điểm từ cao xuống thấp (đã cộng điểm ưu tiên) đến khi đủ chỉ tiêu.

- Đối với Đại học hệ chính quy 50% tổng chỉ tiêu tương ứng 1900 SV.

- Đối với Cao đẳng hệ chính quy 35% tổng chỉ tiêu tương ứng 350 SV.

Phương thức 2: Tổ chức xét tuyển Đại học, Cao đẳng hệ chính quy dựa trên kết quả học tập tại THPT của thí sinh.
 a. Điều kiện để được xét tuyển:
- Thí sinh đã tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương
- Điểm trung bình các môn lớp 10,11,12: Đại học ≥ 6.0 điểm; Cao đẳng ≥ 5.5 điểm
- Hạnh kiểm đạt loại khá trở lên
 b. Phương pháp xét tuyển:
Dựa trên kết quả học tập tại THPT của thí sinh để xét tuyển cho tất cả các ngành đào tạo đại học và cao đẳng theo công thức: Điểm xét tuyển = (M1+M2+M3) + Điểm ƯT. (M1, M2, M3: là điểm trung bình các môn lớp 10,11,12)
 c. Chỉ tiêu xét tuyển:
Khi thỏa mãn tất cả các điều kiện trên, thí sinh sẽ được xét tuyển theo nguyên tắc tính điểm từ cao xuống thấp (đã cộng điểm ưu tiên) đến khi đủ chỉ tiêu.

- Đối với Đại học hệ chính quy 50% tổng chỉ tiêu tương ứng 1900 SV.

- Đối với Cao đẳng hệ chính quy 65% tổng chỉ tiêu tương ứng 650 SV.

Hồ sơ đăng ký xét tuyển
Thí sinh nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển trực tiếp tại trường, qua đường bưu điện, chuyển phát nhanh, chuyển phát ưu tiên hoặc đăng ký online tại địa chỉ website: www.saodo.edu.vn

* Phương thức 1: Phiếu đăng ký xét tuyển (theo mẫu của Bộ Giáo dục và đào tạo); Giấy chứng nhận kết quả thi có dấu đỏ của trường chủ trì cụm thi và một phong bì ghi rõ họ tên, địa chỉ, số điện thoại liên lạc của thí sinh.

* Phương thức 2: Phiếu đăng ký xét tuyển theo mẫu của trường (lấy trên website của trường); Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời hoặc bằng tốt nghiệp THPT; Học bạ THPT bản sao; Giấy chứng nhận ưu tiên (nếu có); 02 ảnh 3x4.

Thời gian thu nhận hồ sơ ĐKXT

* Phương thức 1: Xét tuyển nguyện vọng I: Từ ngày 01/8 đến 20/8/2015; Xét tuyển nguyện vọng bổ sung (NVBS): Đợt I từ 25/8 đến 15/9/2015; Đợt II từ 20/9 đến 05/10/2015; Đợt III từ 10/10 đến 25/10/2015; Đợt IV đối với cao đẳng: Từ ngày 31/10 đến 15/11/2015.

* Phương thức 2: Đợt I: Từ 02/7 đến 30/8/2015; Đợt II: Từ 01/9 đến 31/10/2015

Lệ phí tuyển sinh
30.000 đồng/hồ sơ.

Thông tin tuyển sinh từ 2011 - 2014

Hình thức tuyển sinh
 Trường Đại học Sao Đỏ tuyển sinh trong cả nước.
 Hệ Đại học chính quy, Đại học liên thông (sinh viên tốt nghiệp Cao đẳng dưới 36 tháng), Cao đẳng chính quy, cao đẳng liên thông (sinh viên tốt nghiệp Trung cấp chuyên nghiệp dưới 36 tháng) trường tổ chức thi 3 chung. Hồ sơ và thời gian dự thi theo quy định của Bộ GD&ĐT. Điểm trúng tuyển theo ngành.
 Với Sinh viên thi Đại học liên thông, Cao đẳng liên thông đã tốt nghiệp trên 36 tháng nhà trường tự tổ chức thi với 2 môn dự thi là Lý thuyết cơ sở ngành và Lý thuyết chuyên ngành. Điểm trúng tuyển theo ngành.
 Đối tượng tuyển sinh các hệ cụ thể như sau:

- Đại học: Thí sinh đã tham dự kỳ thi tuyển sinh Đại học, theo đề thi chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hồ sơ và thời gian dự thi theo quy định của Bộ GD&ĐT.

- Cao đẳng: Thí sinh đã tham dự kỳ thi tuyển sinh Đại học, Cao đẳng theo đề thi chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hồ sơ và thời gian dự thi theo quy định của Bộ GD&ĐT.

- Trung cấp chuyên nghiệp: Thí sinh đã tốt nghiệp THPT hoặc tương đương. Hồ sơ xét tuyển bao gồm: Phiếu đăng ký tuyển sinh TCCN và bản sao hợp lệ học bạ THPT hoặc tương đương.

- Cao đẳng nghề: Thí sinh đã tốt nghiệp THPT hoặc tương đương. Hồ sơ xét tuyển bao gồm: Phiếu đăng ký tuyển sinh; sơ yếu lý lịch có xác nhận của chính quyền địa phương, bản sao hợp lệ giấy khai sinh, học bạ, bằng tốt nghiệp THPT hoặc tương đương, 02 ảnh 4x6.

- Trung cấp nghề: Thí sinh đã tốt nghiệp THPT, THCS hoặc tương đương. Hồ sơ xét tuyển bao gồm: Sơ yếu lý lịch có xác nhận của chính quyền địa phương, bản sao hợp lệ giấy khai sinh, học bạ, bằng tốt nghiệp THCS, THPT hoặc tương đương, 02 ảnh 4x6.

Môn thi
 Khối A: Toán, Vật lý, Hóa học
 A1: Toán, Vật lý, Tiếng Anh
 Khối B: Toán, Hóa học, Sinh học
 Khối C: Văn, Lịch sử, Địa lý
 Khối D: Văn, Toán còn môn Ngoại ngữ sẽ khác nhau:
 D1: Văn, Toán, Tiếng Anh
 D4: Văn, Toán, Tiếng Trung

Thời gian thi
Đợt 1: Ngày 4 tháng 7 và 5 tháng 7: thi các khối A, A1 của hệ đại học.
Đợt 2: Ngày 9 tháng 7 và 10 tháng 7 thi các khối B, C, D1, D4 của hệ đại học.
Đợt 3: Ngày 15 tháng 7 và 16 tháng 7 thi tất cả các khối của hệ cao đẳng.

Điểm trúng tuyển 2010 - 2014
Điểm trúng tuyển hệ Đại học, Cao đẳng trường Đại học Sao Đỏ từ năm 2010 đến nay, cụ thể như sau:

Hệ thống đào tạo

Đội ngũ cán bộ
Nhà trường có 472 giảng viên, giáo viên trên tổng số 588 cán bộ, công nhân viên. Trong đó có: 60% có trình độ trên Đại học; 45 người có trình độ Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nghiên cứu sinh (kể cả Giáo sư, Phó giáo sư thỉnh giảng); 14 thầy cô được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Nhà giáo ưu tú; 20 thầy cô giáo đạt Danh hiệu Giáo viên dạy giỏi toàn quốc,...

Cơ sở vật chất
Trường có 2 cơ sở đào tạo:

Cơ sở 1
 Địa chỉ: Số 24, phố Thái Học 2, phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
 Diện tích 4,7 ha.
169 phòng học lý thuyết với diện tích 15952 m² được trang bị thiết bị, phương tiện dạy học hiện đại, 100% phòng học có máy chiếu đa năng hoặc màn hình tinh thể lỏng 50 inch,…
45 xưởng thực hành với diện tích 5360 m² được trang bị:
 Máy tiện, phay, bào, mài; máy tiện CNC, máy cắt plasma, trung tâm gia công đứng CNC,…
 Máy hàn MAG, MIG, TIG, máy hàn điểm, robot hàn,…
 Hệ thống phun xăng điện tử, hệ thống phanh ABS, hệ thống chiếu sáng, hệ thống đánh lửa tự động,…
 Các thiết bị điều khiển ghép nối mát tính, PLC, Vi xử lý,…
 Dây chuyền lắp ráp bản mạch điện tử trị giá 10 tỷ đồng,…
 Máy may công nghiệp và các thiết bị chuyên dùng khác.
22 phòng thí nghiệm với diện tích 1384 m²
Thư viện 600 chỗ đọc có 3400 đầu sách và 55000 cuốn sách; 2 phòng truy cập internet với 126 máy sử dụng phần mềm quản lý Libol 6.0
1 phòng học ngoại ngữ diện tích 60 m²
30 phòng học máy tính với 911 máy có diện tích 540 m², hệ thống máy tính với 10 máy chủ nối mạng LAN và internet
 7 phòng ứng dụng công nghệ thông tin diện tích 528 m²
 Hội trường rộng 640 m².
 Sân vận động, bãi tập có diện tích 6000 m²
 Ký tục xá Sinh viên: 48 phòng với diện tích 1680 m².

Cơ sở 2
 Địa chỉ: Km 78, quốc lộ 37, phường Thái Học, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
 Diện tích 22 ha.
 64 phòng học lý thuyết với diện tích 9030 m².
 Xưởng thực hành 9900 m².
 Ký túc xá Sinh viên 10 tầng.

Các Phòng chức năng
 Phòng Công tác Sinh viên
 Phòng Đào tạo
 Phòng Quản trị - Đời sống
 Phòng Quản lý dự án & Đầu tư
 Phòng Kế hoạch - Kỹ thuật
 Phòng Tổ chức Hành chính
 Phòng Công tác Tuyển sinh
 Phòng Nghiên cứu khoa học và Hợp tác Quốc tế
 Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng
 Phòng Tài chính Kế toán
 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Sao Đỏ

Các Khoa đào tạo
Hiện nay Trường có 10 khoa:
 Khoa Giáo dục Chính trị - Thể chất
 Khoa Khoa học cơ bản
 Khoa Cơ khí
 Khoa Điện
 Khoa Điện tử - Tin học
 Khoa Kinh tế
 Khoa Du lịch và Ngoại ngữ
 Khoa Thực phẩm & Hóa học
 Khoa May, Thời trang và Giày da
 Khoa Ôtô

Tổ chức Đảng và các tổ chức đoàn thể
 Đảng bộ Trường Đại học Sao Đỏ (trực thuộc Thị ủy Chí Linh)
 Công đoàn Trường Đại học Sao Đỏ
 Chi hội Hội Cựu chiến binh Trường Đại học Sao Đỏ.
 Hội Cựu Giáo chức Trường Đại học Sao Đỏ.
 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ chí Minh Trường Đại học Sao Đỏ (trực thuộc Tỉnh đoàn Hải Dương).
 Hội Sinh viên Trường Đại học Sao Đỏ (trực thuộc Hội Sinh viên tỉnh Hải Dương).
 Chi hội nhà báo Tạp chí Nghiên cứu khoa học Đại học Sao Đỏ (trực thuộc Hội Nhà báo tỉnh Hải Dương).

Các Đơn vị trực thuộc
 Trung tâm Đào tạo sau Đại học.
 Trung tâm Thông tin – Thư viện (thuộc phòng Đào tạo).
 Trung tâm Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ công nghiệp.
 Trung tâm sản xuất và dịch vụ tổng hợp.
 Trung tâm Tin học - Ngoại ngữ.
 Tạp chí Nghiên cứu khoa học Trường Đại học Sao Đỏ (The Scientific Journal of Red Star University).
 Trạm Y tế.

Các Câu lạc bộ, hội, nhóm Sinh viên
 Thường trực Hội đồng Đại biểu Học sinh, sinh viên và Đội thanh niên an ninh xung kích Nhà trường và các khoa
 Câu lạc bộ Truyền thông Sinh viên Sao Đỏ - SMC SAO ĐỎ
 Nhóm Thiện nguyện Tay chung tay
 Câu lạc bộ Âm nhạc Sao Đỏ
 Các Câu lạc bộ thể thao: Bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông, cờ vua,...
 Câu lạc bộ Khởi nghiệp/Văn hóa Sinh viên/Tiếng Anh sinh viên khoa Kinh tế
 Câu lạc bộ Phát thanh thanh niên.
 Câu lạc bộ Cựu Quân nhân.
 Câu lạc bộ Cựu Sinh viên Trường Đại học Sao Đỏ
 Câu lạc bộ Robot Sao Đỏ
 Câu lạc bộ Sinh viên Tuổi trẻ Khởi nghiệp
 Câu lạc bộ Võ thuật Sinh viên Kungfu Hiền Lương
 Câu lạc bộ CAD/CAM/CNC, Khoa Cơ khí
 Hội sinh viên Đại học Sao Đỏ đam mê CAD/CAM/CNC

Hợp tác Quốc tế
Trường có quan hệ hợp tác, đào tạo, trao đổi với nhiều Trường Đại học, tổ chức, hiệp hội trên thế giới như:
 Đại học Bách khoa Quế Lâm – Trung Quốc
 Hiệp hội xúc tiến Thương mại Nhật Bản JETRO
 Hiệp hội thúc đẩy Thái Lan – Nhật Bản (TPA)
 Tổ chức phi chính phủ BESO – Vương quốc Anh
 Hiệp hội các trường đại học Nhật Bản APU
 Đại học Vân Nam Trung Quốc
 Đại học SENECA – Canada
 Đại học ENSBANA, ENSIA, ENITIAA – Pháp
 Học viện Quản lý và Đào tạo sau Đại học Arihant Ấn Độ.
...

Liên kết ngoài
 Website chính thức của Trường Đại học Sao Đỏ
 Fanpage chính thức của Trường Đại học Sao Đỏ

Chú thích

Trường đại học và cao đẳng tại Hải Dương
Cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Công thương
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Sao Đỏ


title: Pillig

text:
Pillig là một đô thị ở huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Pillig có diện tích 6,29 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: 7 tháng 5

text:
Ngày 7 tháng 5 là ngày thứ 127 (128 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 238 ngày trong năm.

Sự kiện

434 – Cựu hoàng Hồ Hạ Hách Liên Xương bị Bắc Ngụy sát hại sau khi ông quay sang chống lại nước này.
1875 – Nga và Nhật Bản ký kết Hiệp ước Sankt-Peterburg, theo đó đảo Sakhalin thuộc về Nga còn quần đảo Kuril thuộc về Nhật Bản.
 1915 - Tàu du lịch Lusitania của Anh Quốc bị tàu ngầm Hải quân Đức bắn chìm không cảnh cáo trước tại vùng biển phía nam Ireland, 1.198 người chết - trong đó có 128 người Mỹ
 1945 - Đại tướng Đức Alfred Jodl ký kết tại Reims các điều kiện đầu hàng vô điều kiện chấm dứt sự tham gia của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Tài liệu này có hiệu lực vào ngày hôm sau.
1946 – Công ty công nghiệp thông tín Tokyo được thành lập, là tiền thân của Sony.
1954 – Chiến tranh Đông Dương: Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc với thất bại của Pháp trước Việt Nam.
 1955 - Hải quân Nhân dân Việt Nam được thành lập
 1998 - Mercedes-Benz mua Chrysler với giá 40 tỷ đô la trở thành DaimlerChrysler là vụ sáp nhập lớn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp
1999 – Chiến tranh Kosovo: Máy bay Hoa Kỳ oanh tạc đại sứ quán Trung Quốc tại Beograd, Serbia khiến ba người thiệt mạng và 20 người bị thương.
2000 – Vladimir Putin nhậm chức Tổng thống Liên bang Nga.

Sinh
 1605 - Thượng phụ Nikon, người cải cách Giáo hội Chính thống giáo Nga dẫn đến ly giáo (mất 1681)
 1832 - Nguyễn Quang Bích, quan triều Nguyễn

 1833 – Johannes Brahms, nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Đức (m. 1897)
 1840 – Pyotr Ilyich Tchaikovsky, nhà soạn nhạc người Nga (m. 1893)

 1901 - Gary Cooper, dien viên Mỹ (m. 1961)
 1909 - Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ y khoa, nhà hoạt động cách mạng
 1920 - Nguyễn Mạnh Côn, nhà văn Việt Nam (m. 1979)
 1932 - Lâm Quang Thi, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
1955 - Nguyễn Nhật Ánh, nhà văn nổi tiếng của Việt Nam
 1968 - Traci Lords, nữ diễn viên Mỹ
1997 - Faker, game thủ liên minh huyền thoại
1998 - MrBeast, youtuber nổi tiếng người Mỹ

Mất
 973 - Otto I, Hoàng đế La Mã thần thánh (s. 912)
1905 – Nguyễn Phúc Miên Triện, tước phong Hoằng Hóa Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1833)
 1982 - Tôn Thất Tùng, bác sĩ y khoa

== thành lập hải quân nhân dân việt nam
 ==

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Cryptolabis pallidivena

text:
Cryptolabis pallidivena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Cryptolabis
Limoniidae ở vùng Neotropic