title: Yoshiki (nhạc sĩ)

text:
là một nhạc sĩ, người viết ca khúc, và nhà sản xuất âm nhạc nổi tiếng của Nhật Bản. Anh là được biết đến như một trong những thành viên nổi tiếng nhất đồng sáng lập ra ban nhạc huyền thoại X Japan, và là một trong những tay trống (drummer) có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nhạc rock. Anh là người biên soạn hầu hết các ca khúc của X Japan, từ những bản Speed Metal như Kurenai, I’ll Kill You, đến những bản Slow Ballad như Endless Rain, hay Power Ballad như Tears, hoặc siêu phẩm dài 30 phút Art of Live, đồng thời cũng chơi piano cho ban nhạc. Sau khi X Japan tan rã năm 1997, anh đã tham gia nhiều hoạt động âm nhạc và sản xuất nhạc cho nhiều ban nhạc khác nhau. Năm 2007 X Japan tái hợp, Yoshiki trở lại biểu diễn với ban nhạc kể từ đó đến nay.

Yoshiki, với vai trò là một nhà sản xuất, đã bán được 50 triệu album. Anh học piano cổ điển từ khi còn rất nhỏ, và có khả năng chơi tốt nhiều loại nhạc cụ. Tháng 4 năm 1986, anh thành lập hãng đĩa riêng của mình Extasy Records. Đây là studio nơi Yoshiki đã thu đĩa đơn Foreing Sand với tay trống của Queen, Roger Taylor. Sau đó studio đã bị bán và đổi tên thành Brooklyn Recording và Yoshiki mua lại nó vào năm 2000. Ngày nay Extasy Recors có hai studio, Extasy Records International và Extasy Records North Recording Studios.

Tiểu sử

Những năm đầu
Hayashi Yoshiki sinh ra tại Tateyama, Chiba, Nhật Bản. Cậu bắt đầu được cha mẹ cho học piano khi mới 4 tuổi. Vài năm sau, Yoshiki được đến xem một live show của KISS biểu diễn tại Nhật Bản. Live show này gây ấn tượng sâu sắc tới cậu, và Yoshiki bắt đầu nghe nhạc của các ban hard rock từ đấy. Sau đó, cha cậu mua cho cậu một dàn trống. Năm Yoshiki lên 10, ông tự sát khi mới 33 tuổi. Bi kịch này gây cho Yoshiki một chấn thương tâm lý sâu sắc và thể hiện rõ trong âm nhạc của anh sau này. Trong một bài phỏng vấn năm 1999, Yoshiki nói cha anh tự sát vì vấn đề tài chính của gia đình. Anh để tóc dài và chơi trống để giải tỏa những đau đớn và giận dữ trong tâm hồn. Yoshiki trở thành fan hâm mộ cuồng nhiệt của các ban nhạc Mĩ đặc biệt là KISS.

Vai trò trong X Japan
Khi còn là học sinh trung học, Yoshiki đã cùng người bạn thân thiết từ thuở nhỏ, Toshi (Deyama Toshimitsu) lập ra ban nhạc rock X. Các thành viên của ban nhạc luôn luôn thay đổi, nhưng cuối cùng vào năm 1986, đội hình chính thức cũng được ổn định với các thành viên Yoshiki chơi trống và piano, Toshi – hát chính, Matsumoto Hideto (hide) – lead guitar, Ishizuka Tomoaki (Pata) – rhythm guitar, và Sawada Taiji – bass.

Năm 1986, mẹ Yoshiki bán cửa hàng kimono của bà để giúp đỡ cho ban nhạc. Âm nhạc của họ quá giận dữ và phá phách nên không một hãng đĩa nào vào thời đó ký hợp đồng thu âm. Vì vậy, Yoshiki quyết định tự thành lập hãng đĩa riêng của ban nhạc, Extasy Records. Năm 1987, ban nhạc gây được sự chú ý lớn bởi hai hit single Orgasm và I'LL KILL YOU. Một năm sau, album đầu tiên của họ VANISHING VISION được phát hành. Ngày mùng 1 tháng 9 năm 1989 ca khúc Kurenai của ban nhạc đạt vị trí thứ năm tại bảng xếp hạng Oricon (Oricon Charts) trong tuần đầu tiên. Họ trở thành ban nhạc indie đầu tiên được xuất hiện trong bảng xếp hạng này.

Năm 1992 Ban nhạc đổi tên từ X thành X Japan vì không muốn bị nhầm lẫn với hai ban nhạc cùng tên đến từ Australia và Los Angeles, Mĩ. Và thời gian này, Taiji (bass) rời khỏi ban nhạc và được thay thế bởi tay bass mới Hiroshi Morie (Heath). Đó là sự thay đổi thành viên cuối cùng của họ.

Một vài ngày trước khi ban nhạc đổi sang cái tên này, Yoshiki bắt đầu soạn đến đoạn cuối cùng ca khúc Art of Live, trong khi những thành viên khác của ban nhạc chuận bị cho sự nghiệp solo của họ. Sau vài tháng, họ phát hành album Art of Live, chỉ gồm một ca khúc cùng tên dài 29 phút. Ca khúc này đã cực kì thành công ở Nhật.

Trang phục và cách trang điểm của ban nhạc khi biểu diễn trở nên ít gây shock hơn. Họ không còn để những kiểu tóc dài dựng ngược như buổi biểu diễn huyền thoại tại Tokyo Dome năm 1992, Hanmettsu ni Mukatte (Trên bờ của sự Hủy diệt), dù hầu hết các thành viên vẫn để tóc dài. Vào khoản năm 1995, Yoshiki cắt ngắn mái tóc của mình. Thành viên duy nhất của ban nhạc vẫn giữ nguyên kiểu trang phục và màu tóc như cũ là hide, người vốn nổi tiếng bởi mái tóc ngắn màu hồng và đen cũng như cá tính lập dị của mình.

Năm 1997, Toshi quyết định rời khỏi ban nhạc. Ngày 22/9/1997, ban nhạc cũng tuyên bố chấm dứt hoạt động và biểu diễn show chia tay tại nhà thi đấu Tokyo Dome ngày 31/12 năm đó. Buổi biểu diễn mang tên The Last Live, hầu như gần giống với Dahlia Tour, nhưng lại diễn ra trong một bầu không khí buồn vô hạn. Sau khi ban nhạc tan rã, Yoshiki và Toshi, mỗi người đều đi theo con đường riêng của mình. Yoshiki tiếp tục việc điều hành công ty của anh. X Japan chấm dứt sự nghiệp âm nhạc như một ban nhạc có ảnh hưởng lớn nhất và được hâm mộ nhất trong lịch sử âm nhạc Nhật Bản. Tuy nhiên có rất nhiều ấn phẩm của X được biên soạn lại hoặc tái phát hành cho đến tận ngày nay (X Japan cũng tái hợp năm 2007).

Thời kì hậu X Japan
Mặc dù rất đau đớn sau sự tan rã của X Japan, Yoshiki vẫn tiếp tục thành lập và dẫn dắt những rock ban rất đáng chú ý của Nhật Bản. Với vai trò là một nhà sản xuất, anh đã ra mắt nhiều ban nhạc với những hợp đồng thu âm đầu tiên thông qua hãng ghi âm Extasy Records như Luna Sea, Glay trong khoảng hai năm'92-'93 và Zi:Kill. Thời gian này Yoshiki đột ngột ngừng việc sáng tác để tập trung và dồn hết tâm sức vào công việc của một nhà sản xuất. Sau cái chết bất ngờ của hide ngày mùng 2 tháng 5 năm 1998, Yoshiki rơi vào một thời kì khủng hoảng sâu sắc, và thề rằng sẽ không bao giờ chơi trống nữa. Anh đã chuyển đến Los Angeles và không hề xuất hiện trước công chúng hay giới truyền thông trong suốt 2 năm.

Năm 2000 anh mở hai studio Extasy Records International và Extasy Records North tại Hollywood, California. Anh dự định thực hiện một buổi công diễn để tưởng niệm về hide vào năm 2002, nhưng sau đó lại hủy bỏ vì cho rằng nó chỉ giống như một hoạt động ‘quảng cáo’. Yoshiki một lần nữa quay trở lại với công việc. Thời gian này anh đã hoàn thành một kết hoạch cá nhân mà anh phải mất 10 năm để thực hiện, đó là Violet UK. "Violet UK" dự kiến ra mắt album đầu tay vào ngày 22 tháng 9 năm 2005 – đúng ngày kỉ niệm 8 năm sự tan rã của X Japan, nhưng sau đó dự định này đã không thể thực hiện được. Bên cạnh một số chương trình hoà nhạc giao hưởng trong năm 2002 được tập hợp trong một DVD xuất bản năm 2005 (bao gồm các ca khúc soạn lại của X Japan cùng một số bài hát viết riêng cho Violet UK), không có ghi âm đáng kể nào của nhóm nhạc này được ra mắt cho đến nay.

Năm 2003, Yoshiki hợp tác với ca sĩ chính của Pussycat Dolls Nicole Scherzinger trong dự án Violet UK của anh. Cô biểu diễn bản tiếng Anh ca khúc "I'll Be Your Love" với Dàn nhạc Giao hưởng Thành phố Tokyo (Tokyo City Philharmonic Orchestra). Ca khúc này cũng xuất hiện trong Album Exposition với sự đóng góp của nhiều tên tuổi nghệ sĩ khác nhau của Global Harmony ra mắt cùng năm đó.

Năm 2002 Yoshiki cũng quay trở lại làng nhạc pop với việc gia nhập ban nhạc pop Nhật Bản Gobe (từ 2002 đến 2005). Anh đã làm việc với rất nhiều nhạc sĩ nổi tiếng khác. Trong số đó phải kể đến việc hợp tác với Komuro Tetsuya lập ra ban nhạc V2 (ban nhạc này chỉ cho ra được một đĩa đơn), với George Martin (nhà sản xuất của Beatles) để sản xuất album Eternal Melody năm '92, và với ban nhạc Iron Maiden và tay trống Roger Taylor (của Queen)  trong việc sản xuất ca khúc Foreign Sand; và có đóng góp trong nhiều dự án âm nhạc khác như Album tưởng nhớ về ban nhạc Kiss Kiss My Ass. Anh đã thể hiện sức sáng tạo trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau.

Yoshiki vẫn hoạt động như một nhà sản xuất âm nhạc, trong việc ra mắt các album của Dir En Grey và TRAX (2004). Anh cũng sáng tác bài hát chính cho Expo 2005 và các ca khúc cho phim Catacombs. Gần đây hơn, anh cũng tham gia lễ hội JRock Revolution tại Los Angeles, California. cùng với siêu nhóm nhạc supergroup S.K.I.N. hội tụ các tên tuổi hàng đầu trong làng pop/rock nhật như Gackt, Miyavi, và cựu guitarist của Luna Sea Sugizo.

Yoshiki cũng đã từng bắt tay cựu thủ tướng Nhật Koizumi Junichirō, người đã tuyên bố là một fan lớn của X Japan trong suốt mùa vận động tranh cử. Ông nói âm nhạc của X Japan đã thay đổi cách nghĩ của ông với tư cách một nhà chính trị và cũng thay đổi định kiến của ông về xã hội Nhật. Bài hát yêu thích của Koizumi Junichirō là "Forever Love". Có lẽ hình ảnh đáng nhớ nhất của Yoshiki trong lòng các fan vẫn là một ngôi sao heavy visual trong những tháng ngày với X Japan, khi đó phong cách và trang phục của anh mang đậm dấu ấn của một Japanese bishounen. Lúc ấy, Yoshiki là một con người đầy bí ẩn, anh có thể trở thành một con quỷ trong khoảnh khắc phá tan dàn trống của mình, nhưng phút chốc lại biến thành một thiên thần, một búp bê sống động, dịu dàng khi ngồi trước cây piano thủy tinh. Giờ đây, Yoshiki thường thích làm những công việc phía sau sàn diễn hơn và dành nhiều thời gian để đi lại giữa hai nơi, Tokyo, Nhật Bản và Los Angeles, California.

Ngày 20/6/2006, Otakon tuyên bố Yoshiki sẽ đến đó tham dự hội nghị với tư cách khác mời đặc biệt và tặng chữ ký cho fan hâm mộ. Tại Otakon ngày mùng 5/8/2006, Yoshiki cho biết anh sẽ thành lập một ban nhạc với các nhạc sĩ Nhật Bản Gackt. Cùng ngày hôm đó, Yoshiki dự định dành ra 3 tiếng để tăng chữ ký bắt đầu từ 11 giờ sáng. Nhưng việc ký tặng phải kéo dài tới 4 giời 30’ chiều vì lượng fan đến quá đông. Ngày 19/8, Yoshiki xuất hiện tại Family Values Tour (Dir En Grey là một trong những nhà sáng lập) ở San Bernardino, California. Với một thái độ hết sức hòa nhã, lịch sự và thân thiện, anh đã bắt tay và tặng tranh cho các fan.

Ngày 24/9/2006, có tuyên bố rằng Yoshiki sẽ ra mắt công chúng lần đầu với vai trò đạo diễn âm nhạc ở Hollywood cho vở kịch Catacombs, của Saw (movie) do Gregg Hoffman sản xuất với diễn viên chính là Shannyn Sossamon. Anh viết ca khúc "Blue Butterfly" cho phần ending, do vocalist Nina của Violet UK thể hiện. Yoshiki đã từng làm việc cho một vài bộ anime và các phim truyện nước ngoài khác, nhưng đây là một dự án mang tầm quốc tế lần đầu tiên anh than gia.

X Japan tái hợp
Yoshiki khẳng định X Japan sẽ tái hợp năm 2007, với một ca khúc đơn mới và một tour biểu diễn. Ngày 22, tháng 10 năm 2007, lần đầu tiên sau 10 năm họ xuất hiện cùng nhau trước công chúng để quay phim quảng cáo cho ca khúc đơn mới "I.V." sáng tác cho bộ phim Saw IV.

Ngày 20 tháng 9 năm 2007, tại buổi xem trước bộ phim Catacombs ở Nhật Bản, Yoshiki được cho biết sẽ sản xuất soundtrack cho bộ phim nhạc rock Repo! The Genetic Opera, cùng với việc soạn thêm một ca khúc bổ sung.<ref name="repo_opera">{{chú thích báo | title=Repo! The Genetic Opera: Principal Photography Underway | work=money.cnn.com | url=http://money.cnn.com/news/newsfeeds/articles/prnewswire/LAM01624092007-1.htm | accessdate=ngày 26 tháng 9 năm 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012042315/http://money.cnn.com/news/newsfeeds/articles/prnewswire/LAM01624092007-1.htm | archivedate = ngày 12 tháng 10 năm 2007 | url-status=live }}</ref>

tháng 3 năm 2008, X Japan biểu diễn show ba đêm tại Nhật.

Tháng 5, 2010, Yoshiki gây ngạc nhiên khi xuất hiện tại Trung tâm Anime trong buổi ra mắt thế giới lần đầu tiên bộ phim Yoshiki History Through X Japan (Tiểu sử Youshiki qua X Japan), một sự kiện nhằm quảng bá thêm cho buổi biểu diễn sắp tới của X Japan tại Lollapalooza, Chicago.

Yoshiki và X Japan đã từng biểu diễn tại Sân vận động Nissan ở Yokohama và hoàn thành tour diễn Bắc Mĩ đầu tiên, bắt đầu từ ngày 25 tháng 9 tại Los Angeles và tiếp tục với điểm dừng chân tiếp theo tại San Francisco, Canada, Seattle, Boston, Chicago, và Thành phố New York. X Japan chuẩn bị ra mắt Album tái hợp đầu tiên của họ sau 14 năm vào năm 2011.

Sự thật vui về Yoshiki
 Mỗi năm một lần, Yoshiki về Nhật để ăn tối với mẹ anh.
 Yoshiki đứng trong 'Top 5 ngôi sao có kỉ lục về việc ở phòng khách sạn đắt nhất thế giới", với 60,000 $ chỉ trong 1 đêm.
 Yoshiki từng bị coi là "cậu bé có vấn đề" khi còn nhỏ. Vì cậu lúc nào cũng tỏ ra buồn bã ở trường và điểm số thì rất thấp. Tuy nhiên, anh lại học khá tốt khi lên cấp III, đặc biệt là môn toán và khoa học. Anh đã được mời vào một trường nội trú sau khi tốt nghiệp phổ thông.
 Yoshiki có một hãng ghi-ta riêng tên gọi BG-Custom New Yoshiki Model.
 Yoshiki có năng khiếu về ngôn ngữ, anh có thể giao tiếp thành thạo bằng tiếng Nhật, tiếng Trung(cả Quảng Đông và Quan Thoại (普通话偶)), tiếng Anh và tiếng Pháp.
 Vì chơi trống quá cuồng nhiệt, anh bi gãy cổ một lần và vô số lần bị thương ở cổ tay.
 Trong suốt thời gian ở X Japan anh chỉ chơi dàn trống Tama và chiếc piano Kawai.
 Yoshiki lấy tên là Gary Yoshiki (ゲイリー・ヨシキ Geirī Yoshiki?) khi tham dự show nhạc của Kitano Takeshi ở NTV mang tên "Tensai Takeshi no Genki ga Deru Terebi!!" (天才・たけしの元気が出るテレビ!!) (X Japan Genki Ga Deru Terebi trên YouTube)
 Anh bị dị ứng với tôm và sò.
 Yoshiki đã đến lần trình chiếu ra mắt phim Cướp biển Caribê với nữ diễn viên Virginia Madsen

Tóm tắt sự nghiệp âm nhạc
Albums
 Yoshiki Selection (12 tháng 12 năm 1991)
 Eternal Melody (21 tháng 4 năm 1993)
 A Music Box For Fantasy (25 tháng 7 năm 1993)
 Yoshiki Selection II (11 tháng 4 năm 1996)
 Giai điệu vĩnh cửu II (23 tháng 3 năm 2005)

Đĩa đơn
 /"Virginity" (với V2, 19 tháng 1 năm 1992)
 "Amethyst" (3 tháng 11 năm 1993)
 "Ima wo Dakishimete" (今を抱きしめて, với NOA, 3 tháng 11 năm 1993)
 "Rain" (với Glay, 25 tháng 5 năm 1994)
 "Foreign Sand" (với Roger Taylor, 1 tháng 6 năm 1994)
 "Moment" (với Saijo Hideki, 6 tháng 8 năm 1997)
 "Begin" (với Kitano Shoko, 23 tháng 6 năm 1998)
 "Bara to Midori" (薔薇と緑, với Kitano Shoko, 28 tháng 10 năm 1998)
 "Shinku no Hana" (深紅の花, với Kudō Shizuka, 8 tháng 11 năm 2000)
 "I'll Be Your Love" (với Dahlia, Expo 2005 ca khúc đầu, 29 tháng 10 năm 2003)
 "Scorpio" (với TRAX, 15 tháng 12 năm 2004)
 "Rhapsody" (với TRAX, 20 tháng 4 năm 2005)
 "Sex and Religion" (với Violet UK, 19 tháng 12 năm 2005)
 "Blue Butterfly" (với Violet UK, 3 tháng 10 năm 2007)
 "Rosa" (với Violet UK, 29 tháng 8 năm 2009)

Nhạc phim
 Catacombs (2007)
 Saw IV (2007)
 Repo! The Genetic Opera (2008)

Videography
 V2 Special Live Virginity 1991.12.5 (25 tháng 3 năm 1992)
 Anniversary (18 tháng 5 năm 2000)
 Symphonic Concert 2002.12.4 with Tokyo City Philharmonic Orchestra feat. Violet UK (30 tháng 3 năm 2005)
 I.V. Music Video by X Japan for the movie Saw IV (tháng 10 năm 2007)

Compilations by various artists
 Kiss My Ass: Classic Kiss Regrooved (21 tháng 6 năm 1994)
 Tribute Spirits (1 tháng 5 năm 1999)
 Ai Chikyu-haku presents Love the Earth'' (30 tháng 3 năm 2005)

X Japan

Globe

Tham khảo

Liên kết ngoài

Yoshiki Foundation America website
 Vietnamese X's Freaks Forum
 Yoshiki Mobile
 Facebook chính thức
 Twitter chính thức
 Ustream chính thức
 Yoshiki - Tự truyện X no Sei to Shi bởi Taiji Sawada
Trang web Yoshiki Quỹ Mỹ
Y trang web của rượu vang
Trang web Trang sức Yoshiki
VioletUK website

Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ Nhật Bản
Người Chiba
Nam ca sĩ Nhật Bản
Ca sĩ rock Nhật Bản
Thành viên X Japan
Nhà soạn nhạc Nhật Bản
Sinh năm 1965
X Japan
Doanh nhân người Nhật


title: Saint-Jeanvrin

text:
Saint-Jeanvrin là một xã trong tỉnh tỉnh, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 150 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50 km về phía nam của thành phố Bourges.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Cher


title: Hehlen

text:
Hehlen là một đô thị trong huyện Holzminden, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị Hehlen có diện tích 21,59 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2095 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Holzminden


title: Riola Sardo

text:
Riola Sardo là một đô thị ở tỉnh Oristano trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 100 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 11 km về phía bắc của Oristano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.132 người và diện tích là 48.2 km².

Riola Sardo giáp các đô thị: Baratili San Pietro, Cabras, Narbolia, Nurachi, San Vero Milis.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Oristano


title: Giáo hoàng Pascalê II

text:
Pascalê II (Latinh: Pascali II) là người kế nhiệm Giáo hoàng Urban II và là vị giáo hoàng thứ 160 của Giáo hội Công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1099 và ở ngôi Giáo hoàng trong 18 năm 5 tháng 8 - 11 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng vào ngày 13 tháng 8 năm 1099, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 14 tháng 8 và kết thúc triều đại ngày 21 tháng 1 năm 1118.

Giáo hoàng Pascal II sinh tại Bieda, Ravenna, Ý vào khoảng năm 1050 với tên thật là Raniero de Bieda. Do cuộc canh tân của Giáo hoàng Gregory VII, tục lệ trao nhẫn gậy dần dần biến tan chỉ mang ý nghĩa tượng trưng tại hai nước Pháp và Anh. Nhưng những người kế vị Henri IV còn nuôi tham vọng đó. Đức Pascal II nhất quyết không chấp nhận, ông tuyên bố thà bỏ hết mọi thái ấp, mọi quyền lợi trần gian.

Tại một công đồng ở Lateran ông lại ra vạ tuyệt thông Henry IV và Clement III, vì Clement tranh thủ sự trống ngôi đã trở lại Rôma. Ông phải đương đầu với Henry V, trong khi ông này truất phế cha mình là Henri IV.

Trong suốt triều Giáo hoàng của ông có những dòng hiệp sĩ khác nhau ra đời: Hiệp Sĩ Đền Thờ, Hiệp Sĩ Teutonic, Hiệp Sĩ Bệnh viện

Sự tranh chấp về quyền tối thượng giữa Giáo hoàng và hoàng đế Đức khiến ông bị đi đày. Vua Henry V tự đội vương miện, nắm giữ quyền phong chức các giám mục. Trong triều đại của ông rất hiện nhiều ngụy Giáo hoàng. Đó là các Giáo hoàng Theodoricus:1100, mất 1102; Albertus: 1102; và Sylvestrô: 18.11.1105 - 1111.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

P
Mất năm 1118
Sinh thế kỷ 11
Giáo hoàng người Ý


title: Mollégès

text:
Mollégès là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Molleges


title: Polyplectropus melea

text:
Polyplectropus melea là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Altenholz

text:
Altenholz là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Boisgasson

text:
Boisgasson  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 157 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Quận Montgomery

text:
Quận Montgomery có thể chỉ:
Quận Montgomery, Alabama
Quận Montgomery, Kansas
Quận Montgomery, Pennsylvania
Quận Montgomery, Texas
Quận Montgomery, Bắc Carolina
Quận Montgomery, Mississippi
 Quận Montgomery, California
 Quận Montgomery, Georgia
 Quận Montgomery, Illinois
 Quận Montgomery, Indiana
 Quận Montgomery, Iowa
 Quận Montgomery, Louisiana
 Quận Montgomery, Massachusetts
 Quận Montgomery, Michigan
 Quận Montgomery, Minnesota
 Quận Montgomery, New York (định hướng)
 Quận Montgomery, Ohio
 Quận Montgomery, Tennessee
 Quận Montgomery, Vermont
 Quận Montgomery, West Virginia

Vùng đô thị Washington
Khởi đầu năm 1772
Khởi đầu năm 1793


title: Marlee Matlin

text:
Marlee Beth Matlin (sinh ngày 24 tháng 8 năm 1965) là một nữ diễn viên khiếm thính của điện ảnh Hoa Kỳ. Ngay ở bộ phim đầu tiên cô tham gia, Children of a Lesser God, Matlin đã giành Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất - Phim chính kịch. Tính cho đến năm 2009, cô vẫn là nữ diễn viên trẻ nhất và là người khiếm thính duy nhất từng chiến thắng ở hạng mục Vai nữ chính của giải Oscar.

Tiểu sử
Marlee Matlin sinh năm 1965 tại Morton Grove, Illinois, Hoa Kỳ trong gia đình gốc Do Thái của bà Libby và ông Donald Matlin, một người kinh doanh ô tô. Mới được 18 tháng tuổi, Marlee đã mất hoàn toàn thính lực tai phải và 80% thính lực tai trái. Sau khi tốt nghiệp cấp III tại John Hersey High School ở gần Arlington Heights, Marlee Matlin theo học tại Đại học Harper.

Sự nghiệp
Matlin bắt đầu làm quen với sân khấu từ năm lên 7 tuổi với vai diễn Dorothy Gale trong vở diễn The Wizard of Oz tại nhà hát kịch thiếu nhi ICODA. Vai diễn điện ảnh đầu tiên của Marlee Matlin là trong bộ phim Children of a Lesser God (1986). Thành công lập tức đến với nữ diễn viên mới 21 tuổi này, cô giành cả Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất - Phim chính kịch. Cho đến năm 2009, cô vẫn là nữ diễn viên trẻ nhất và là người khiếm thính duy nhất từng chiến thắng ở hạng mục Vai nữ chính của giải Oscar.

Sau Children of a Lesser God, Matlin thành công hơn với các vai diễn trên truyền hình. Cô từng có được 2 đề cử giải Quả cầu vàng cho vai chính trong loạt phim truyền hình Reasonable Doubts (1991-1993) và một đề cử giải Emmy cho vai khách mời trong loạt phim Picket Fences. Matlin còn tham gia một số phim truyền hình khác như The West Wing, Blue's Clues và Seinfeld.

Đời tư
Marlee Matlin tham gia rất tích cực các hoạt động từ thiện, cô có nhiều hoạt động cùng các tổ chức từ thiện Children Affected by AIDS Foundation, Elizabeth Glaser Pediatric AIDS Foundation, VSA arts và Red Cross Celebrity Cabinet.

Năm 1993 Matlin lập gia đình với một sĩ quan cảnh sát là Kevin Grandalski, họ có bốn người con là Sara Rose (sinh năm 1996), Brandon Joseph (sinh năm 2000), Tyler Daniel (sinh năm 2002) và Isabelle Jane (sinh năm 2003).

Phim tham gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Marlee Matlin

Sinh năm 1965
Người Illinois
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Người khiếm thính Mỹ
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Người viết tự truyện Mỹ
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS
Nữ nhà văn tự truyện
Nhà văn Chicago


title: Gunungiella dachami

text:
Gunungiella dachami là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Ranspach-le-Haut

text:
Ranspach-le-Haut là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 4,39 km², dân số năm 1999 là 536 người. Khu vực này có độ cao 395 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo

 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Ferrassières

text:
Ferrassières  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Ferrassières nằm ở khu vực có độ cao từ 830-1389 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: 169 Zelia

text:
Zelia (định danh hành tinh vi hình: 169 Zelia) là một tiểu hành tinh đầy đá và sáng, ở vành đai chính. Ngày 28 tháng 09 năm 1876, anh em nhà thiên văn học người Pháp Paul Henry và Prosper Henry phát hiện tiểu hành tinh Zelia khi họ thực hiện quan sát tại Đài thiên văn Paris và đặt tên nó theo tên một cháu gái của nhà thiên văn học Camille Flammarion.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 169 Zelia - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics

Zelia
18760928
Zelia
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Sl (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bilariaganj

text:
Bilariaganj là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Azamgarh thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Bilariaganj có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 66 mét (216 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bilariaganj có dân số 11.891 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bilariaganj có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Bilariaganj, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Sân bay Aalborg

text:
Sân bay Aalborg  là một sân bay hỗn hợp dân sự/quân sự nằm ở Nørresundby, Đan Mạch, cách Aalborg 6,5 km về phía tây bắc.

Các hãng hàng không và các điểm đến
 Atlantic Airways (Vágar) theo mùa
 British Airways
 Sun Air of Scandinavia (Oslo)
 Cimber Air (Bergen, Copenhagen)
 Scandinavian Airlines System (Copenhagen)
 Sterling Airlines (Copenhagen, London-Gatwick, Malaga, Paris-Challes de Gaulle [bắt đầu từ ngày 2 tháng 4 năm 2008])
 Air Norway (Fagernes, Oslo, Ørland)

Thông tin sân bay

Địa chỉ
Sân bay Aalborg
Lufthavnsvej 100
DK-9400 Nørresundby
Denmark

Số điện thoại
(45) 98 17 11 44

Thời gian hoạt động
06:00 - 23:30

Phân hạng sân bay
4E (cat. 7)

Tham khảo

 AIP Denmark: Aalborg - EKYT
 VFR Flight Guide Denmark: Aalborg - EKYT

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của sân bay Aalborg: tiếng Đan Mạch hay tiếng Anh

 Hình ảnh từ Google Maps

Aalborg


title: Ngư nghiệp

text:
Ngư nghiệp là ngành kinh tế và là lĩnh vực sản xuất có chức năng và nhiệm vụ nuôi trồng và khai thác các loài thủy sản, chủ yếu là cá ở các ao hồ, đầm, ruộng nước, sông ngòi, trong nội địa và ở biển. Nói chung, ngư nghiệp là một thực thể tham gia trong việc nâng cao hoặc thu hoạch cá, được xác định bởi một số cơ quan phải là nghề cá, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy,hải sản

Người ta ước tính, có khoảng 500 triệu người ở các quốc gia trên thế giới sống bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy, hải sản. Trong đó, châu Á đóng vai trò quan trọng trong hoạt động đánh bắt, nuôi, trồng thủy, hải sản, cung cấp khoảng 90% sản phẩm thủy, hải sản cho nhu cầu tiêu dùng của toàn thế giới.

Việt Nam
Việt Nam có 3260 km bờ biển. Trong đất liền và trên các đảo có rất nhiều ao, hồ, đầm, sông, suối, ruộng nước, kênh rạch với diện tích khoảng 1,7 triệu ha, trong đó diện tích nuôi trồng thủy sản là 1,03 triệu ha. Với lợi thế về địa lí, khí hậu và con người, ngư nghiệp đã và sẽ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam. Ở Việt Nam, ngư nghiệp là ngành sản xuất đóng vai trò rất quan trọng, vì:
 Ngư nghiệp cung cấp các thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều chất đạm dễ tiêu, chất khoáng, ít chất béo, rất có lợi cho sức khỏe con người. Vì vậy, xã hội càng phát triển, nhu cầu về thủy, hải sản cho bữa ăn hằng ngày của người dân càng tăng.
 Ngư nghiệp cung cấp nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm và công nghiệp sản xuất, chế biến thức ăn chăn nuôi.
 Nhiều sản phẩm của ngư nghiệp có giá trị xuất khẩu đem lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước và góp phần cải thiện đáng kể đời sống cho nông dân.
 Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy, hải sản.
 Tạo việc làm, thu nhập cho người lao động.
Năm 2013,nước ta đứng thứ ba về nuôi trồng đánh bắt thủy,hải sản và là một trong năm quốc gia xuất khẩu nhiều nhất thế giới với 637000 ha nuôi tôm 10000 ha nuôi cá tra,cá ba sa còn lại là diện tích nuôi các loại thủy hải sản khác

Xem thêm
 Ngư học
 Ngư nghiệp bền vững
 Ngư nghiệp và biến đổi khí hậu
 Ngư dân
 Ngư cụ truyền thống Việt Nam
 Hải sản - Thủy sản
 Câu cá
 Tác động môi trường của việc đánh bắt cá
 Tác động của con người đối với đời sống dưới nước

Chú thích


title: Dacalana

text:
Dacalana là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Iolaini


title: Ecnomina trifurcata

text:
Ecnomina trifurcata là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Quốc lộ 30

text:
Quốc lộ 30 là một tuyến giao thông đường bộ quốc gia của Việt Nam, nối liền hai tỉnh Tiền Giang và Đồng Tháp. Đây là tuyến giao thông huyết mạch chạy theo hướng Tây Bắc nối các trục giao thông chính và quan trọng như Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ N1.

Tuyến Quốc lộ này có chiều dài 119,64 km chạy dọc theo bờ bắc sông Tiền, xuất phát từ ngã ba An Hữu (ngã ba An Thái Trung) tại nơi giao nhau với Quốc lộ 1, thuộc địa phận huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang đi vào địa phận tỉnh Đồng Tháp, từ huyện Cao Lãnh, đến thành phố Cao Lãnh, sau đó đi qua các huyện Thanh Bình, Tam Nông, Hồng Ngự, và kết thúc tại cửa khẩu Dinh Bà, xã Tân Hộ Cơ, huyện Tân Hồng, nối kết với đường 102 của tỉnh Prey Veng thuộc địa phận Campuchia. Đoạn đi qua địa bàn tỉnh Đồng Tháp có chiều dài 111,633 km, có tất cả 49 cầu và cống.

Ngày nay, do nhu cầu phát triển và giao dịch của thành phố Cao Lãnh nên đoạn đường từ Cầu Đình Trung tới Cầu Kênh Cụt được đổi tên là đường Nguyễn Huệ và đường 30/4 (thuộc Phường 1, TP Cao Lãnh)

Chú thích

30


title: Na Le

text:
Na Le là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Luangnamtha ở tây bắc Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Luangnamtha


title: Rachel Smith

text:
Rachel Smith, tên đầy đủ là Rachel Renee Smith (sinh ngày 18 tháng 4 năm 1985 ở Panama) là một nữ hoàng sắc đẹp của nước Mỹ. Cô từng là một thí sinh lọt vào Top 10 của cuộc thi Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2002. Năm 2007, cô đại diện cho tiểu bang Tennessee đăng quang Miss USA 2007 và đại diện cho nước Mỹ tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại México. Tại cuộc thi này, Rachel Smith đã bị khán giả México la ó thậm tệ nhưng vẫn giành ngôi Á hậu 4. Cô đã trao vương miện cho Miss USA 2008 đến từ bang Texas, Crystle Stewart.

Tiểu sử
Rachel Smith sinh ra tại một trại quân đội Mỹ ở Panama. Cô đến sống tại Clarksville, tiểu bang Tennessee sau khi bố mẹ cô đến đóng quân tại Fort Campbell. Cô theo học tại Clarksville Academy và tốt nghiệp trung học tại Davidson Academy.

Cô tốt nghiệp trường Đại học Belmont ở Nashville, tiểu bang Tennessee với tấm bằng cử nhân ngành báo chí. Cô tốt nghiệp khóa học sớm vào tháng 12 năm 2006. Cô nhận được học bổng toàn phần để học tại Đại học Belmont do những hoạt động xã hội tích cực cũng như thành tích học tập tốt của cô trong những năm học trung học. Khi học tại Belmont, cô đi thực tập tại Chicago, Illinois trong 8 tháng với Harpo Productions, một công ty của Oprah Winfrey. Tháng 1 năm 2007, cô được Oprah Winfrey chọn để tham gia trong 1 tháng chương trình Leadership Academy for Girls.

Các cuộc thi sắc đẹp

Miss Tennessee Teen USA
Danh hiệu sắc đẹp đầu tiên của Rachel Smith là Hoa hậu Tuổi Teen Tennessee Mỹ (Miss Tennessee Teen USA) năm 2002. Sau đó, cô đại diện cho bang mình tham dự cuộc thi Miss Teen USA 2002. Trong cuộc thi này, cô lọt vào top 10 (xếp thứ 10 phần thi áo tắm, thứ 7 phần thi trang phục dạ hội, tổng kết xếp thứ 9). Cô cũng đoạt giải thưởng Hoa hậu Ảnh.

Miss Tennessee USA
Vào tháng 7 năm 2006, Rachel Smith trở thành Miss Teen Tennessee thứ 4 đăng quang danh hiệu Miss Tennessee USA. Với danh hiệu này, cô sẽ tham dự cuộc thi Miss USA được tổ chức vào năm 2007.

Miss USA 2007
Ngày 23 tháng 3 năm 2007, Rachel Smith đại diện cho bang Tennessee tham dự đêm chung kết cuộc thi Miss USA được tổ chức tại Nhà hát Kodak, thành phố Los Angeles, California. Cô đã trở thành hoa hậu thứ hai của tiểu bang Tennessee đoạt danh hiệu Miss USA. Rachel chiến thắng vòng thi áo tắm và trang phục dạ hội với điểm số cao nhất trong tất cả các thí sinh.

Hoa hậu Hoàn vũ 2007
Với danh hiệu Miss USA, Rachel Smith sẽ đại diện cho nước Mỹ tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại Nhà hát Thính phòng Quốc gia tại Thành phố Mexico, México.

Trong đêm chung kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ, Rachel Smith xếp thứ 6 trong phần thi áo tắm và tiếp tục lọt vào Top 10. Trong phần thi trang phục dạ hội, một sự cố nhỏ xảy ra khi cô bị ngã trên sân khấu. Nhưng sau đó cô đã đứng dậy và tự tin thực hiện nốt phần thi của mình. Cô tiếp tục lọt vào Top 5 vòng thi ứng xử. Kết quả chung cuộc, Rachel Smith đoạt danh hiệu Á hậu 4 tại cuộc thi, ngang với người tiềm nhiệm Tara Conner tại Hoa hậu Hoàn vũ 2006.

Trong suốt thời gian cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ diễn ra tại México, Rachel Smith đã bị người dân México phản đối rất gay gắt vì những bất hòa lịch sử giữa Hoa Kỳ và México. Sự việc lên đến cao trào khi Rachel bị ngã ở phần thi trang phục dạ hội và cả phần thi ứng xử. Điều này phần nào khiến Rachel Smith bối rối và không đạt được kết quả cao như mong muốn. Sự việc này khiến mọi người liên tưởng tới vụ Kenya Moore, Miss USA 1993 cũng bị la ó khi tham dự Hoa hậu Hoàn vũ ở Mexico. Một tháng sau đó, Sở Du lịch Mexico đã phải gửi thư chính thức xin lỗi Rachel.

Những hoạt động của Miss USA

Ngay sau khi đăng quang Miss USA, Rachel Smith đã tham gia phóng vấn trên rất nhiều các chương trình truyền hình khác nhau như The Today Show, Late Show with David Letterman, The Oprah Winfrey Show. Cô cũng là một diễn viên của chương trình truyền hình thực tế Pageant Place với sự tham dự của các hoa hậu thuộc Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ.

Với tư cách Miss USA, Rachel Smith từng hai lần rung chuông Sàn Giao dịch Chứng khoán Mỹ. Vào đầu tháng 6, cô đến Kenya để tham dự dự án từ thiện Sunshine. Cô cũng gặp tổng thống George Bush tại Nhà Trắng nhân dịp tháng âm nhạc của người da đen.

Vào tháng 11 năm 2007, Rachel Smith tham dự buổi lễ diều hành Macy nhân dịp Lễ Tạ ơn. Đến tháng 12, cô sang Kuwait, Iraq, Tây Ban Nha. Bên cạnh đó, Rachel còn được mời làm người mẫu chụp ảnh trang bìa trên nhiều tạp chí. Ngày 11 tháng 4 năm 2008, cô nhường vương miện cho Crystle Stewart, một cô gái đền từ Texas và đánh dấu sự kiện lần đầu tiên trong lịch sử có hai hoa hậu người Mỹ gốc Phi liên tiếp đăng quang.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Người đẹp bang Tennessee đoạt Hoa hậu Mỹ 2007
 Hoa hậu Mỹ: "Tôi vẫn ngẩng cao đầu"

Smith, Rachel
Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống


title: Văn miếu

text:
Xem các công trình có tên Văn miếu tại bài Văn miếu (định hướng)

Văn miếu (chữ Hán: 文廟), tên ở dạng đầy đủ là Văn Tuyên Vương miếu (文宣王廟), còn được gọi là Khổng miếu (孔廟) hoặc Phu tử miếu (夫子廟), là miếu thờ Khổng Tử tại các nước Á Đông như Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Triều Tiên...

Có một bức tượng Khổng Tử cao 72 mét được làm bằng đồng thau và được gia cố bằng thép. Bức tượng khổng lồ nằm ở Khúc Phụ, tỉnh Sơn Đông, nơi sinh của nhà giáo dục và triết học Trung Quốc cổ đại.

Lịch sử
Năm 478 TCN, sau khi Khổng Tử mất được một năm, Lò Văn Lại đã hạ lệnh thờ cúng Khổng Tử và cho tu sửa nhà ở của ông để thành miếu thờ.

Năm 195 TCN, Hán Cao Tổ đã đến Khổng miếu ở nước Lỗ cúng Khổng Tử theo đại lễ, đây cũng là điểm khởi đầu cho các bậc đế vương đến cúng tế Khổng Tử.

Năm 739, Đường Huyền Tông phong Khổng tử làm Văn Tuyên Vương, nhân đó gọi Khổng miếu là Văn Tuyên Vương miếu. Từ đời Minh về sau gọi tắt Khổng miếu là Văn miếu để đối ứng với Vũ miếu (miếu thờ Quan Vũ, Nhạc Phi).

Cấu trúc
trái|nhỏ|Cổng Đền thờ Khổng Tử ở Datong, Sơn Tây
Bắt đầu từ triều đại nhà Đường (618–907), các đền thờ Nho giáo được xây dựng ở các trường học cấp tỉnh và quận trên khắp đế quốc, ở phía trước hoặc ở một bên của trường học.  Cổng trước của ngôi đền được gọi là Linh Tinh Môn (Lingxing, ). Bên trong thường có ba sân, mặc dù đôi khi chỉ có hai. Tuy nhiên, khu phức hợp ở Khúc Phụ có chín sân, trong chứa rất nhiều tấm bia kỷ niệm các chuyến thăm của hoàng đế hoặc hoàng gia ban tặng các danh hiệu cao quý cho hậu duệ của Khổng Tử. Tòa nhà chính, nằm ở sân trong với lối vào bằng Đại Thành Môn (Dachengmen, ), gọi là Dachengdian (), được dịch theo cách khác nhau là "Đại sảnh thành tựu vĩ đại", "Đại sảnh hoàn thành xuất sắc", hoặc "Đại sảnh đường hoàn hảo". Ở Trung Quốc, hội trường này là nơi có các Bài vị () của Khổng Tử, cũng như của những nhà hiền triết () và thánh hiền () quan trọng khác. Phía trước Dachengdian ở Khúc Phụ là Apricot Pavilion hay Hạnh Đàn (). Một công trình quan trọng khác phía sau tòa nhà chính là Đền thờ Hiền nhân (Chongshengci ), trong đó tôn vinh tổ tiên của Khổng Tử và tổ phụ của Tứ tương và Mười hai triết gia.
nhỏ|Chính điện của Đền thờ Khổng Tử ở Ninh Ba, Chiết Giang.

Thờ phụng
Việc tôn thờ Khổng Tử tập trung vào việc cúng tế cho linh hồn của Khổng Tử trong đền thờ Khổng Tử.

Văn miếu tại các nước
Với sự phổ biến của Nho học khắp Đông Á, các đền thờ Nho giáo cũng được xây dựng ở Việt Nam, Hàn Quốc và Nhật Bản. Bắt đầu từ thế kỷ 18, một số thậm chí còn được xây dựng ở châu Âu và châu Mỹ. Ở thời kỳ đỉnh cao của chúng, ước tính đã có hơn 3.000 ngôi đền Nho giáo tồn tại.

Việt Nam
Năm 1070, Lý Thánh Tông cho xây dựng Văn Miếu
Năm 1075, mở khoa thi đầu tiên
Năm 1484, quyết định cho xây dựng bia, ghi tên tiến sĩ
Trong lịch sử ghi nhận có 2 Văn miếu quốc gia là: Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Văn miếu Huế cùng 28 Văn miếu hàng tỉnh. Nhưng ngày nay, tại Việt Nam còn tồn tại 11 Văn miếu sau:

1- Văn Miếu - Quốc Tử Giám tại Hà Nội

2- Văn miếu Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

3- Văn miếu Vĩnh Phúc, tỉnh Vĩnh Phúc.

4- Văn miếu Sơn Tây, Sơn Tây

5-Văn miếu Xích Đằng, tỉnh Hưng Yên

6- Văn miếu Mao Điền, tỉnh Hải Dương

7- Văn Miếu Nghệ An, Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

8- Văn miếu Huế, Huế

9- Văn miếu Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa

10- Văn miếu Trấn Biên, Biên Hòa

11- Văn Thánh Miếu Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

Các Văn Miếu cấp tỉnh không còn tồn tại gồm:

1- Văn miếu Lạng Sơn

2- Văn miếu Thái Nguyên

3- Văn miếu Tuyên Quang

4- Văn miếu Hưng Hóa ( Phú Thọ)

5- Văn miếu Nam Định

6- Văn miếu Cao Bằng

7-Văn miếu Quảng Yên (Quảng Ninh)

8- Văn miếu Ninh Bình

9- Văn miếu Thanh Hóa

10- Văn miếu Hà Tĩnh

11- Văn miếu Quảng Bình

12- Văn miếu Quảng Trị

13- Văn miếu Quảng Nam

14- Văn miếu Quảng Ngãi

15- Văn miếu Bình Định

16- Văn miếu Phú Yên

17- Văn miếu Bình Thuận

18- Văn miếu Gia Định (Tp. Hồ Chí Minh)

19-Văn miếu An Giang.

Ngoài ra còn có khoảng 444 Văn miếu hàng Phủ, huyện, tổng, xã, thôn: Bắc Giang: 22, Bắc Ninh: 38, Hà Đông: 33, Hà Nam: 3, Hà Thành: 9; Hà Tĩnh: 7, Hải Dương: 44; Hưng Yên: 34, Nam Định: 30, Nghệ An: 27…. Văn Miếu cấp phủ, huyện, tổng xã, thôn có các danh xưng khác nhau: Văn Miếu, Văn thánh, Thánh từ, Văn chỉ. Hiện  có Văn miếu hàng huyện còn tồn tại là Văn miếu Đông Ngàn, huyện Đông Anh, Hà Nội.

Thấp hơn ở cấp làng xã có Văn miếu xã Trà Lâm (nay là thôn Trà Lâm, Trí Quả , Thuận Thành, Bắc Ninh) và các Văn chỉ thờ các bậc tiên thánh, tiên hiền.... điển hình như Văn chỉ làng Phù Lưu, Từ Sơn, Bắc Ninh.

Nhật Bản
phải|nhỏ|Cổng vào của công trình Yushima Seidō được xây dựng lại .
 cũng được xây dựng rộng rãi ở Nhật Bản, thường kết hợp với các trường học Nho giáo. Nổi tiếng nhất là Yushima Seidō, được xây dựng vào năm 1630 trong thời kỳ Edo như một trường tư thục có liên hệ với học giả Tân Nho giáo Razan Hayashi. Ban đầu được xây dựng tại Shinobi-ga-oka thuộc Ueno, đền được Shogunate Tokugawa chuyển đến vào cuối thế kỷ 18 gần Ochanomizu ngày nay, và một chính trường được nhà nước tài trợ là Shoheikō cũng được xây trong khuôn viên.

Các ngôi đền Nho giáo nổi tiếng khác ở Nagasaki, Bizen, tỉnh Okayama; Taku, tỉnh Saga; và Naha, tỉnh Okinawa
Thánh đường Yushima (湯島聖堂), Bunkyō, Tokyo.
Khổng Tử miếu Nagasaki (長崎孔子廟), Nagasaki.

Triều Tiên
Thành Quân Quán (Seongkyunkwan) là trường học phủ tối cao được xây dựng thời Triều Tiên Thái Tổ năm 1398. Đây là trường đào tạo Nho học của quốc gia. Seongkyunkwan có vai trò là tổng hành dinh của Nho học trong suốt 500 năm vương triều Triều Tiên và nó đảm đương cả việc tiến hành hoạt động tế lễ ở Văn miếu. Năm 1894, bằng cuộc cải cách Giáp Ngọ ngoài Nho học các môn học khác như lịch sử, địa lý, số học,... cũng được đưa vào giảng dạy nhằm đối phó với quá trình cận đại hóa đang diễn ra. Nhưng ở vào thời kỳ Hàn Quốc là thuộc địa của Nhật, Seongkyunkwan chỉ còn đảm đương các hoạt động tế lễ ở Văn miếu cho tới năm 1930 các học giả Nho học đã thành lập học viện Myunglyun và việc giáo dục lại bắt đầu được thực hiện lại. Học viện Myunglyun năm 1942 được đổi thành trường chuyên Myunglyun sau đó trở thành trường Đại học Seongkyunkwan cho đến hiện nay.

Ngay khi nhà Triều Tiên được thiết lập Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng thống trị của đất nước, vào năm Thái Tông thứ 7 vị vua đời thứ 3 (1399) Myungmundang, Văn miếu, YangHyunKo thờ Khổng Tử và các bậc thánh hiền của Nho giáo. Văn miếu liên tục gặp tai nạn và chẳng bao lâu sau khi được xây dựng ở đây đã xảy ra hỏa hoạn, sau khi được sửa chữa thì lại bị tàn phá bởi cuộc ngoại loạn Nhâm Dần.

Văn miếu được tạo thành bởi Đại Thành Điện thờ Khổng Tử và 4 thánh, mười vị môn đệ, sáu người thời Tống, Đông Vu và Tây vu thờ bia của 111 vị thánh hiền của Trung Quốc và Hàn Quốc bắt đầu là 72 vị môn đệ của Khổng Tử. Đại Thành Điện được đổi tên thành Đại Thành Điện sau ngày đất nước Hàn Quốc được giải phóng bài vị của 18 vị hiền triết Triều Tiên đã được chuyển vào trong Đại Thành Điện.

Không chỉ ở Thành Quân Quán, Văn miếu còn có cả ở các Hương giáo (trường làng) là các trường quốc lập được dựng lên ở khắp các quận huyện, cho đến tận bây giờ cứ vào ngày Thượng Đinh tháng 2 và tháng 8 âm lịch hàng năm (ngày chữ Đinh) nghi lễ Thích Điện Đại Lễ lại được tổ chức ở Văn miếu.

Indonesia
phải|nhỏ|Một đền thờ Nho giáo ở Surabaya,Indonesia.
Các đền thờ Nho giáo cũng có mặt ở Indonesia, thường gọi là "Nhà thờ của Khổng Tử" vì Nho giáo là một tôn giáo được công nhận ở quốc gia. Trong tiếng Trung Quốc, những nơi này gọi là litang () hoặc "phòng thờ". Lớn nhất và lâu đời nhất là Boen Bio ở Surabaya, ban đầu xây dựng tại Khu phố Tàu của thành phố vào năm 1883 và chuyển đến địa điểm mới năm 1907. Theo báo cáo, có hơn 100 phòng thờ Nho giáo khắp Indonesia.

Xem thêm
Quốc tử giám
 Phủ và Khổng Lâm
 Văn Xương đế quân (文昌 帝君)
 Đạo quán
 Chùa

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Images of the Temple of Culture, with detailed history of Confucian temples
 Full Virtual Walk & Info on Confucius Temple, Beijing
 Asian Historical Architecture: Fuzimiao in Nanjing
 Asian Historical Architecture: Confucian temple in Suzhou
 The Confucian temple in Tainan
 Surabaya, with description of Boen Bio
 The Taipei Confucius Temple

Văn miếu
Năm 478 TCN
Khổng Tử
Nho học
Miếu thờ


title: Dactylispa crassicuspis

text:
Dactylispa crassicuspis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Amegilla sybilae

text:
Amegilla sybilae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1944


title: Holorusia flavoides

text:
Holorusia flavoides là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Holorusia


title: Agathotoma aculea

text:
Agathotoma aculea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Chú thích

Tham khảo

aculea
Động vật được mô tả năm 1919


Máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ sáu là một loại máy bay tiêm kích thế hệ mới đang được các cường quốc quân sự nghiên cứu chế tạo. Nó được dự đoán sẽ được đưa vào phục vụ trong Không lực Hoa Kỳ và Hải quân Hoa Kỳ trong khoảng năm 2025–2030. Năm 2020, máy bay Sukhoi Su-57 của Nga đã thực hiện chế độ bay không người lái trong quá trình thử nghiệm, đây là tiền đề cho sự ra đời máy bay tiêm kích thế hệ thứ sáu của Nga.

Mỹ

Với sự xuất hiện của các mẫu máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ năm như Chengdu J-20 của Trung Quốc và Sukhoi PAK FA của Nga-Ấn, những máy bay thế hệ 5 của Hoa Kỳ đã gặp phải những đối thủ cạnh tranh tiềm năng và vì vậy, việc phát triển các mẫu máy bay thế hệ 6 có thể là một nhu cầu cấp thiết đối với quân đội Hoa Kỳ.

Mang tên là "Máy bay chiến thuật thế hệ kế tiếp" (Next Generation Tactical Aircraft/Next Gen TACAIR),, loại máy bay này được Không lực Hoa Kỳ yêu cầu "tăng cường khả năng chiến đấu trong các mặt như tầm tác chiến, sức chịu đựng, khả năng sống sót, kết nối dữ liệu giữa các phương tiện tác chiến trong khu vực, khả năng nhận biết tình huống, hệ thống kết nối những người tác chiến và hiệu quả của vũ khí" vào ngày 4 tháng 10 năm 2010. "Hệ thống tương lai sẽ phải đối phó với các địch thủ được trang bị với thiết bị tấn công điện tử tiên tiến thế hệ mới, hệ thống phòng không được tích hợp một cách tinh vi, hệ thống dò tìm thụ động, vũ khí năng lượng có dẫn hướng, và khả năng tấn công tin học. Nó phải có khả năng được triển khai trong môi trường vùng cấm bay đầy hệ thống phòng không vốn sẽ xuất hiện trong khoảng năm 2030–2050."

Hãng Lockheed Martin đã kêu gọi xây dựng mẫu máy bay với tốc độ, tầm tác chiến, khả năng tàng hình cao hơn cũng như các cấu trúc có thể tự phục hồi khi bị tổn thương.

Hải quân Hoa Kỳ cũng có một chương trình tương tự mang tên Máy bay chiếm ưu thế trên không thế hệ kế tiếp (Next Generation Air Dominance).

Nga
Tháng 8 năm 2013, Nga tuyên bố đang phát triển mẫu máy bay tiêm kích thế hệ sáu, dự kiến sẽ là máy bay tự động không cần phi công điều khiển.

Mikoyan MiG-41 là mẫu máy bay tiêm kích thế hệ sáu được phát triển bởi Mikoyan bắt đầu từ năm 2019, nguyên mẫu dự kiến sẽ ra mắt năm 2025. Ngoài ra, Sukhoi Su-75 Checkmate của tập đoàn Sukhoi là mẫu tiêm kích thế hệ thứ sáu đã được công bố tại triển lãm hàng không MAKS 2021. to enter service after 2027.

Xem thêm
Máy bay tiêm kích chiếm ưu thế trên không
Máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ năm

Tham khảo

Máy bay tiêm kích
Công nghệ thế kỷ 21


title: Erioptera megalops

text:
Erioptera megalops là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Nothobranchius annectens

text:
Nothobranchius annectens là một loài cá trong họ Nothobranchiidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các vùng đất ngập nước có cây bụi, đầm lầy, và các vũng nước đầy cỏ dại.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Nothobranchius annectens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Tanzania
A
Động vật được mô tả năm 1998
Động vật đặc hữu Tanzania


title: Potsdam-Mittelmark

text:
Potsdam-Mittelmark là một Kreis (huyện) Phía tây Brandenburg, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Havelland, thành phố không thuộc huyện Brandenburg và Potsdam, the Bundesland Berlin, huyện Teltow-Fläming, các huyện Wittenberg, Anhalt-Zerbst và Jerichower Land ở Saxony-Anhalt.

Địa lý
Huyện này bao gồm bờ nam của sông Havel và khu vực phía bắc của Fläming (một dãy đồi rừng). Có 3 lâm viên tự nhiên ở huyện này: công viên tự nhiên High Fläming, công viên tự nhiên Nuthe-Nieplitz, công viên tự nhiên Westhavelland.

Lịch sử
Huyện được lập năm 1993 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Belzig, Brandenburg-Land và Potsdam-Land.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Huyện của bang Brandenburg
Potsdam-Mittelmark


title: Kasai, Hyōgo

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Hyōgo


title: Exostema orbiculatum

text:
Exostema orbiculatum là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Exostema orbiculatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Jamaica
Exostema


title: Castelnuovo di Conza

text:
Castelnuovo di Conza là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Castelnuovo di Conza có diện tích 14 km2, dân số là 975 người (thời điểm năm 2006).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Olivella alba

text:
Olivella alba là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Saint-Vincent-de-Mercuze

text:
Saint-Vincent-de-Mercuze là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvincentdemercuze


title: Megachile mauretaniae

text:
Megachile mauretaniae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1992


title: 3520 Klopsteg

text:
3520 Klopsteg (1952 SG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1952 bởi Đài thiên văn Goethe Link ở Brooklyn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3520 Klopsteg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1952


title: La Granada

text:
La Granada là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Penedès, Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: Platythelphusa praelongata

text:
Platythelphusa praelongata là một loài cua nước ngọt trong họ Potamonautidae.

Chúng thường được tìm thấy ở Zambia.

Chú thích

Tham khảo

 Cumberlidge, N. 2004. Platythelphusa praelongata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Dados de 10 de Agosto de 2007.

P
Động vật được mô tả năm 2004


title: Đa dạng sinh học

text:
Đa dạng sinh học (tiếng Anh: biodiversity) là một chuyên ngành của sinh học nghiên cứu sự đa dạng và biến đổi của sự sống trên Trái Đất. Đa dạng sinh học biểu hiện ở ba đặc điểm: đa dạng di truyền, đa dạng loài và đa dạng hệ sinh thái. Đa dạng sinh học không được phân bố đều trên khắp Trái Đất và các vùng nhiệt đới thường có đa dạng sinh học cao hơn các khu vực khác. Đa dạng sinh học trên cạn cũng thường ở cao hơn ở các vùng gần đường xích đạo – đây là hệ quả của khí hậu ấm và sản lượng sơ cấp cao. Những hệ sinh thái rừng nhiệt đới ở vùng này chiếm ít hơn 10% bề mặt Trái Đất nhưng là nơi 90% các loài sinh sống trên thế giới. Dọc theo các bờ biển ở phía Tây Thái Bình Dương, sinh học biển thường đa dạng hơn vì nơi này có nhiệt độ mặt biển đạt mức cao nhất và nằm ở dải vĩ độ trung bình trên tất cả các đại dương. Thường có những gradient vĩ độ trong đa dạng loài, trong đó độ đa dạng tăng ở vùng vĩ độ thấp hơn. Đa dạng sinh nói chung có xu hướng tập hợp tại những điểm nóng và có dấu hiệu gia tăng theo thời gian nhưng có khả năng sẽ diễn ra chậm trong tương lai.

Dấu hiệu thay đổi môi trường nhanh thường là nguyên nhân dẫn đến những sự kiện tuyệt chủng. Ước tính rằng hơn 99% tất cả các loài từng sống trên Trái Đất (lên tới hơn 5 tỷ loài) đã bị tuyệt chủng. Những ước tính về số lượng loài đang hiện diện Trái Đất rơi vào khoảng 10 triệu đến 14 triệu loài, trong đó 1,2 triệu loài đã được ghi thành tài liệu, còn hơn 86% loài chưa được mô tả. Gần đây vào năm 2016, các nhà khoa học đưa ra báo cáo rằng ước tính 1 nghìn tỷ loài có mặt trên Trái Đất hiện nay, nhưng chỉ 0,001% loài được mô tả. Tổng số cặp DNA cơ sở liên quan trên Trái Đất ước tính là 5,0 x 1037 và nặng 50 tỷ tấn. Bên cạnh đó, tổng số sinh khối của sinh quyển được ước tính lên tới 4 x 1012 tấn (tức tương đương hàng tỷ tấn carbon). Tháng 7 năm 2016, giới khoa học báo cáo rằng đã xác định 355 đoạn gen đến từ tổ tiên chung gần nhất của muôn loài (LUCA) của tất cả các sinh vật sống trên Trái Đất.

Tuổi thọ của Trái Đất rơi vào khoảng 4,54 tỷ năm. Bằng chứng sớm nhất về sự sống trên Trái Đất có niên đại ít nhất từ 3,5 tỷ năm về trước, diễn ra trong giai đoạn Đại Tiền Thái cổ sau khi một lớp vỏ địa chất bắt đầu đông đặc lại sau thời gian nóng chảy của liên đại Hỏa thành. Những hóa thạch thảm vi sinh đã được phát hiện tại một sa thạch có tuổi thọ 3,48 tỷ năm ở miền Tây Úc. Những bằng chứng vật lý đầu tiên khác của một chất sinh học là than chì được phát hiện tại những tảng đó có tuổi thọ 4,1 tỷ năm ở Tây Úc. Theo lời một trong các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: "Nếu sự sống sinh sôi tương đối nhanh trên Trái Đất... thì đó có thể là chuyện bình thường trong vũ trụ".

Kể từ khi sự sống khởi nguồn trên Trái Đất, 5 vụ tuyệt chủng lớn và một số vụ tuyệt chủng nhỏ đã gây nên tổn thất lớn và đột ngột về mặt đa dạng sinh học. Liên đại Hiển sinh (tức 540 triệu năm trở lại đây) đánh dấu sự gia tăng nhanh chóng về mặt đa dạng sinh học thông qua bùng nổ kỷ Cambri—thời kỳ mà phần lớn ngành sinh vật đa bào lần đầu xuất hiện. 400 triệu năm kế tiếp chứng kiến những tổn thất đa dạng sinh học lặp lại và được gọi là sự kiện tuyệt chủng hàng loạt. Trong Kỷ Than Đá, vụ rừng nhiệt đới sụp đổ là nguyên nhân tước đi sự sống của nhiều loài thực vật và động vật. Sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi–kỷ Trias diễn ra 251 triệu năm trước là thảm họa tồi tệ nhất, làm cho các loài động vật có xương phải mất tới 30 triệu năm để phục hồi số lượng cá thể. Thảm họa gần nhất là Sự kiện tuyệt chủng Phấn Trắng-Cổ Cận xảy ra 65 triệu năm về trước và gây nhiều chú ý hơn các thảm họa khác vì nó đã làm tuyệt chủng các loài khủng long phi điểu (non-avian dinosaur).

Khoảng thời gian kể từ khi xuất hiện con người đã cho thấy dấu hiệu của sự sụt giảm đa dạng sinh đang diễn ra không ngừng nghỉ, đi kèm với đó là tổn thất đa dạng di truyền. Trong sự kiện tuyệt chủng Holocen, sự suy giảm đa dạng sinh chủ yếu gây ra bởi tác động của con người, mà cụ thể là hành vi phá hủy sinh cảnh. Ngược lại, đa dạng sinh học lại tác động tích cực tới sức khỏe của con người, bất chấp có một số ít những tác động tiêu cực đã được nghiên cứu.

Liên Hợp Quốc (LHQ) đã chỉ định giai đoạn 2011–2020 là Thập kỷ đa dạng sinh học của Liên Hợp Quốc, còn giai đoạn 2021–2030 là Thập kỷ khôi phục hệ sinh thái của Liên Hợp Quốc. Theo bản Báo cáo Đánh giá Toàn cầu về Đa dạng sinh học và Dịch vụ Hệ sinh thái của IPBES đưa ra vào năm 2019, 25% các loài thực vật và động vật trên hành tinh đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng do hoạt động của con người. Tháng 10 năm 2020, một báo cáo khác của IPBES phát hiện những hành vi gây tổn thất đa dạng sinh học cũng là nguyên nhân gây nên các đại dịch.

Năm 2020, ấn bản thứ 5 của báo cáo Triển vọng Đa dạng sinh học toàn cầu của LHQ được đưa ra. Đây được xem là "bản báo cáo cuối cùng" cho Mục tiêu Đa dạng sinh học Aichi – loạt 20 mục tiêu đặt ra lúc khởi đầu Thập kỷ Đa dạng sinh học của LHQ vào năm 2010 rằng hầu hết trong số chúng được cho là sẽ đạt được vào cuối năm 2020. Ấn bản này cho biết không có bất kì mục tiêu nào liên quan đến bảo vệ hệ sinh thái và thúc đẩy tính bền vững được đáp ứng đầy đủ.

Lịch sử của thuật ngữ
1916 – Thuật ngữ biological diversity được lần đầu sử dụng bởi J. Arthur Harris trong nghiên cứu The Variable Desert: "Phải tuyên bố thẳng thừng rằng khu vực có hệ thực vật phong phú về số chi và loài [và] có nguồn gốc và quan hệ đa dạng là hoàn toàn không đủ để miêu tả về tính đa dạng sinh học thật sự của nó."
1975 – Thuật ngữ natural diversity được giới thiệu bởi John Terborgh.
1980 – Thomas Lovejoy giới thiệu thuật ngữ biological diversity tới cộng đồng khoa học trong một cuốn sách. Nó nhanh chóng được sử dụng phổ biến.
1985 – Theo Edward O. Wilson, cụm từ rút gọn biodiversity được đặt ra bởi W. G. Rosen: "Diễn đàn quốc gia về Đa dạng sinh học (BioDiversity) ... do Walter G.Rosen lập ra... Tiến sĩ Rosen là người đại diện cho dự án NRC/NAS trong suốt các giai đoạn lên kế hoạch của dự án. Ngoài ra, ông còn giới thiệu cụm từ biodiversity".
1985 - Thuật ngữ "biodiversity" xuất hiện trong một bài viết có nhan đề "A New Plan to Conserve the Earth's Biota" của Laura Tangley.
1988 - Thuật ngữ biodiversity lần đầu xuất hiện trong một ấn phẩm.
Ngày nay - thuật ngữ được sử dụng đại phổ biến trong nghiên cứu khoa học.

Các định nghĩa

Tiền thân và các thuật ngữ thay thế
Từ đa dạng sinh học ("Biodiversity") thường được dùng thông dụng để thay thế cho những thuật ngữ được định nghĩa cụ thể hơn và lâu đời hơn như đa dạng loài và mức độ đa dạng của loài. Các nhà sinh học thường định nghĩa đa dạng sinh học là "tổng thể của đa dạng gen, đa dạng loài và đa dạng hệ sinh thái của một khu vực". Ưu điểm của định nghĩa này là nó có khả năng mô tả hầu hết các trường hợp và đưa ra một cái nhìn thống nhất về những dạng sinh học truyền thống từng được định nghĩa trong quá khứ:
 Đa dạng loài (thường là thước đo mức độ đa dạng của loài).
 Đa dạng hệ sinh thái (thường nhìn từ góc độ đa dạng sinh thái).
 Đa dạng hình thái (bắt nguồn từ đa dạng di truyền và sinh học phân tử).
 Đa dạng chức năng (thường là thước đo số lượng các loài có chức năng khác nhau trong một quần thể, ví dụ như cơ chế nuôi ăn khác nhau, khả năng hoạt động khác nhau, loài săn mồi vs con mồi...).

Wilcox 1982
Một định nghĩa cụ thể và phù hợp với cách diễn giải nói trên được đưa ra lần đầu trong một bài báo của tác giả Bruce A. Wilcox do Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) ủy thác trong Hội thảo Vườn quốc gia Thế Giới 1992. Theo định nghĩa của Wilcox: "Đa dạng sinh học là tính đa dạng của các dạng sống ở tất cả cấp độ của hệ thống sinh học (bao gồm phân tử, quần thể, sinh vật, loài và hệ sinh thái...)".

Đa dạng di truyền: Wilcox 1984
Về mặt di truyền, đa dạng sinh học có thể được định nghĩa là tính đa dạng của các alen, gen và sinh vật. Chúng nghiên cứu xoay quanh những quá trình như đột biến và chuyển gen ngang, thúc đẩy sự tiến hóa.

Liên Hợp Quốc 1992
Năm 1992, Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất của Liên Hợp Quốc (LHQ) đưa ra định nghĩa về đa dạng sinh học là "tính (đa dạng) biến thiên giữa các sinh vật sống của tất cả các nguồn bao gồm các hệ sinh thái tiếp giáp, trên cạn, biển, các hệ sinh thái thủy vực khác và các tập hợp sinh thái mà chúng là một phần. Tính đa dạng này thể hiện ở trong mỗi bộ loài, giữa các loài và các hệ sinh học." Định nghĩa này cũng được dùng trong Công ước về Đa dạng sinh học.

Gaston và Spicer 2004
Định nghĩa của Gaston và Spicer trong tác phẩm Biodiversity: an introduction (Đa dạng sinh học: phần giới thiệu) là "sự biến đổi của sự sống ở mọi cấp độ tổ chức sinh học".

Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) 2020

Đa dạng sinh học rừng
Đa dạng sinh học rừng là một bộ phận của đa dạng sinh học. Thuật ngữ này có nghĩa rộng là dùng để chỉ tất cả các dạng sống được tìm thấy trong các khu vực có rừng và vai trò sinh thái mà chúng thực hiện. Như vậy, đa dạng sinh học rừng không chỉ bao gồm cây cối mà còn bao gồm vô số các loài thực vật, động vật và vi sinh vật sống trong rừng và sự đa dạng di truyền của chúng. Đa dạng sinh học rừng có thể được xem xét ở các cấp độ khác nhau, bao gồm hệ sinh thái, cảnh quan, loài, quần thể và di truyền và các tương tác phức tạp có thể xảy ra trong và giữa các cấp độ này. Trong các khu rừng đa dạng về mặt sinh học, sự phức tạp này cho phép sinh vật thích nghi với các điều kiện môi trường liên tục thay đổi và duy trì các chức năng của hệ sinh thái.

Trong phụ lục của Quyết định II/9, Hội nghị các Bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học 2020 đã công nhận rằng: "Đa dạng sinh học rừng là kết quả của các quá trình tiến hóa trong hàng nghìn và thậm chí hàng triệu năm mà bản thân nó được thúc đẩy bởi các động lực sinh thái chẳng hạn như khí hậu, lửa, cạnh tranh và thay đổi. Hơn nữa, sự đa dạng của các hệ sinh thái rừng (cả về đặc điểm vật lý và sinh học) dẫn đến mức độ thích nghi cao, đặc điểm này của hệ sinh thái rừng là một bộ phận cấu thành của sự đa dạng sinh học của chúng. Trong các hệ sinh thái rừng cụ thể, việc duy trì các quá trình sinh thái phụ thuộc vào việc duy trì sự đa dạng sinh học này."

Phân bố

Đa dạng sinh học không được phân bố đồng đều, thay vào đó nó biến đổi rất phong phú trên khắp bề mặt địa cầu cũng như trong từng khu vực. Tính đa dạng của tất cả các loài sinh vật sống (quần xã sinh vật) phụ thuộc vào các yếu tố như nhiệt độ, giáng thủy, cao độ, đất, địa lý và sự hiện diện của những loài sinh vật khác. Bộ môn nghiên cứu về phân bố không gian giữa các loài, các sinh vật và hệ sinh thái là ngành khoa học địa lý sinh học.

Tính đa dạng luôn phân bố cao hơn ở các vùng nhiệt đới và những vùng bản địa khác như khu bảo tồn hoa mũi Hảo Vọng, đồng thời có mật độ thấp hơn ở các vùng cực. Những khu rừng mưa có khí hậu ẩm ướt trong một thời gian dài, ví dụ như Vườn quốc gia Yasuni tại Ecuador có tính đa dạng sinh học đặc biệt cao.

Đa dạng sinh học trên cạn được cho là lớn gấp 25 lần so với đa dạng sinh học đại dương. Các khu rừng là nơi cư ngụ của hầu hết những loài đa dạng sinh học trên cạn trên Trái Đất. Do đó, việc bảo tồn đa dạng sinh học thế giới hoàn toàn phụ thuộc vào cách con người tác động và sử dụng những khu rừng trên hành tinh. Từng có một biện pháp mới được áp dụng vào năm 2011, qua đó đưa tổng số loài trên Trái Đất lên 8,7 triệu loài, trong đó ước tính 2,1 triệu loài sống dưới đại dương. Tuy nhiên, con số ước tính trên dường như không đại diện cho sự đa dạng của những loài vi sinh vật. Rừng cung cấp môi trường sống cho 80% loài lưỡng cư, 75% loài chim và 68% loài động vật có vú. Khoảng 60% loài thực vật bậc cao được phát hiện trong những khu rừng nhiệt đời. Rừng ngập mặn cung cấp nơi sinh sản và sinh trưởng cho nhiều loài cá và động vật có vỏ, đồng thời là nơi bẫy trầm tích – thứ có thể tác động xấu đến thảm cỏ biển và rạn san hô, vốn là môi trường sống cho nhiều loài sinh vật biển khác.

Gradient vĩ độ
Nhìn chung thì luôn có sự gia tăng đa dạng sinh học từ hai cực đến những vùng nhiệt đới. Vì thế những nơi nằm ở vĩ độ thấp có nhiều loài sinh sống hơn là những nơi nằm ở vĩ độ cao. Đặc tính này thường được gọi là gradient vĩ độ trong đa dạng loài. Một số yếu tố sinh thái có thể góp phần tạo nên gradient, nhưng yếu tố tối quan trọng hơn cả là do nhiệt độ trung bình ở xích đạo lớn hơn so với nhiệt độ ở hai cực. Mặc dù đa dạng sinh học trên cạn giảm dần từ xích đạo đến hai cực, nhưng một vài nghiên cứu chỉ ra rằng đặc tính này chưa được xác thực trong hệ sinh thái thủy sinh, đặc biệt là hệ sinh thái biển. Sự phân bố theo vĩ độ của các ký sinh trùng dường như không tuân theo quy luật này.

Các điểm nóng
Một điểm nóng đa dạng sinh học là nơi có nhiều loài đặc hữu bị mất môi trường sống ở mức nghiêm trọng. Thuật ngữ điểm nóng (hotspot) được giới thiệu vào năm 1988 bởi Norman Myers. Các điểm nóng trải dài khắp thế giới, đa số chúng tập trung ở những khu rừng và vùng nhiệt đới. Rừng Đại Tây Dương của Brasil được xem là một điểm nóng như vậy. Đây là nơi sinh sống của khoảng 20.000 loài thực vật, 1.350 loài động vật có xương sống và hàng triệu loài côn trùng; khoảng một nửa trong số chúng không hề xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác. Đảo Madagascar và Ấn Độ cũng là những địa điểm đáng chú ý. Colombia thì đặc trưng bởi tính đa dạng sinh học cao, với tỷ lệ loài tính theo đơn vị diện tích cao nhất thế giới và là nơi có đông loài đặc hữu hơn bất kì quốc gia nào khác. Khoảng 10% số loài trên Trái Đất chỉ có thể tìm thấy ở Colombia, cụ thể là hơn 1.900 loài chim, nhiều hơn cả số loài ở Bắc Mỹ và châu Âu gộp lại. Ngoài ra Colombia sở hữu tới 10% loài động vật, 14% loài lưỡng cư và 18% loài chim trên hành tinh. Các khu rừng khô rụng lá và rừng mưa đồng bằng ở Madagascar có tỷ lệ đặc hữu cao. Kể từ khi hòn đảo này tách khỏi lục địa Châu Phi 66 triệu năm về trước, nhiều loài và hệ sinh thái ở nơi đây đã phát triển độc lập. 17.000 hòn đảo của Indonesia rộng  và chứa 10% loài thực vật hạt kín, 12% loài động vật có vú và 17% tổng số loài bò sát, lưỡng cư và chim trên Trái Đất–bên cạnh 240 triệu người sinh sống. Nhiều vùng có mức độ đa dạng sinh học/đặc hữu cao là do sự phát sinh của những môi trường sống đặc thù đòi hỏi tính thích nghi bất thường, chẳng hạn như những ngọn núi có khí hậu vùng cao hay đầm lầy than bùn ở Bắc Âu.

Tiến hóa

Niên đại
Đa dạng sinh học là hệ quả của 3,5 tỷ năm tiến hóa. Nguồn gốc sự sống vẫn chưa được giới khoa học xác minh, tuy nhiên một vài bằng chứng chỉ ra rằng sự sống đã được hình thành vững chắc chỉ vài triệu năm sau khi cấu thành Trái Đất. Tính đến 2,5 tỷ năm về trước, mọi sự sống trên đất chỉ bao gồm hệ vi sinh vật – vi khuẩn cổ, vi khuẩn, sinh vật đơn bào, động vật nguyên sinh và sinh vật nguyên sinh.

Lịch sử đa dạng sinh học trong Liên đại Hiển sinh (540 triệu năm trước) khởi đầu với sự phát triển nhanh chóng của Bùng nổ kỷ Cambri – thời kì mà hầu như mọi ngành sinh vật đa bào lần đầu xuất hiện. Trong hơn 400 triệu năm kế tiếp tính từ mốc thời gian đó, tính đa dạng của động vật không xương sống thể hiện ít xu hướng tổng thể, còn tính đa dạng của động vật có xương sống lại cho ra một xu hướng tổng thể tăng theo cấp số mũ. Sự gia tăng tính đa dạng đáng kể này thường có cột mốc theo chu kỳ, tổn thất đa dạng sinh học diện rộng được phân loại là các sự kiện tuyệt chủng. Từng xảy ra tổn thất đa dạng sinh học đáng kể khi những khu rừng mưa bị gãy đổ hàng loạt trong Kỷ Than Đá. Tồi tệ nhất là sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi–kỷ Trias xảy ra 250 triệu năm về trước, làm loài động vật có xương sống phải mất tới 30 năm để phục hồi số lượng cá thể.

Đa dạng hóa
Hai vấn đề là sự tồn tại sức chứa của hành tinh và "giới hạn số lượng cá thể sống cùng một lúc" đang được đem ra tranh luận; có người còn đặt ra câu hỏi rằng liệu một giới hạn như thế sẽ giới hạn luôn cả số lượng loài không. Trong khi những ghi chép về sự sống trên biển thể hiện một mô hình tăng trưởng dạng hàm lô-gít, thì sự sống trên cạn (côn trùng, thực vật và động vật bốn chân) lại cho thấy sự gia tăng tính đa dạng theo cấp số mũ. Giống như một học giả từng phát ngôn: "Động vật bốn chân vẫn chưa chiếm tới 64% môi trường sống tiềm năng, và [có thể] nếu như không có tác động của con người, tính đa dạng sinh thái và phân loại của động vật bốn chân sẽ tiếp tục tăng theo cấp số nhân cho đến khi hầu hết hoặc mọi không gian sinh thái sẵn có bị lấp kín." Bên cạnh đó, dường như đa dạng sinh học sẽ tiếp tục tăng theo thời gian, đặc biệt là sau những thảm họa tuyệt chủng hàng loạt.

Dịch vụ hệ sinh thái

Các bằng chứng
"Dịch vụ hệ sinh thái là tập hợp những ích lợi mà hệ sinh thái đem lại cho nhân loại." Các loài tự nhiên (hay quần xã sinh vật) là những nhân tố chăm sóc cho tất cả các hệ sinh thái. Có thể nói dịch vụ hệ sinh thái giống một ngân hàng khổng lồ với bản kê khai tài sản vốn có khả năng chi trả, duy trì lãi cổ phần cho sự sống vô thời hạn, với điều kiện là vốn phải được duy trì. Các dịch vụ này có ba tính chất:
 Cung cấp những dịch vụ liên quan đến sản xuất nguồn tài nguyên tái tạo (ví dụ như thực phẩm, gỗ, nước ngọt).
 Điều chỉnh những dịch vụ để tiết chế chúng ít làm thay đổi môi trường hơn (ví dự như điều hòa khí hậu, kiểm soát sâu bệnh/dịch bệnh).
 Những dịch vụ văn hóa đại diện cho giá trị và sự hưởng thụ của con người (ví dụ như thẩm mỹ cảnh quan, di sản văn hóa, giải trí ngoài trời và giá trị tinh thần).

Từng có nhiều người cho rằng đa dạng sinh học có tác động lên những dịch vụ hệ sinh thái này, đặc biệt là các dịch vụ cung cấp hoặc điều chỉnh. Trong một cuộc khảo sát toàn diện thông qua các tài liệu bình duyệt nhằm đánh giá 36 ý kiến khác nhau về tác động của đa dạng sinh học lên những dịch vụ hệ sinh thái, thì 14 ý kiến trong số đó được cho là hợp lệ, 6 ý kiến ủng hộ lẫn nhau hoặc không được ủng hộ, 3 ý kiến thiếu chính xác và 13 ý kiến không đủ bằng chứng để đưa ra kết luận chính xác.

Nông nghiệp

Đa dạng sinh học nông nghiệp có thể chia làm hai loại. Loại thứ nhất là đa dạng di truyền, tức bao gồm những biến thể di truyền trong một giống loài duy nhất, ví dụ như khoai tây (Solanum tuberosum) có nhiều kiểu dáng và chủng loại khác nhau (chẳng hạn như ở Mỹ người ta có thể so sánh khoai tây nâu đỏ với các loại khoai tây mới hoặc khoai tây tím; dù tất cả chúng đều khác nhau nhưng đều có nguồn gốc từ cùng một loài là S. tuberosum). Loại thứ hai của đa dạng sinh học nông nghiệp là đa dạng loài, tức ám chỉ số lượng và chủng loài của các loài khác nhau. Chẳng hạn như nhiều nông dân ở các khu trồng rau nhỏ thường trồng một lúc nhiều loài cây khác nhau như khoai tây, cà rốt, ớt, rau diếp...

Bên cạnh đó, đa dạng sinh học nông nghiệp còn có thể chia theo hai loại khác: đa dạng 'có kế hoạch' và đa dạng 'liên quan'. Đây là cách phân loại theo chức năng và không phải bản chất nội tại của sự sống hay tính đa dạng. Đa dạng có kế hoạch tức là nói đến những cánh đồng mà một người nông dân được khuyến khích trồng hoặc chăn nuôi (ví dụ như cây trồng, cây che phủ, vật cộng sinh và vật nuôi...). Đối lập với đa dạng có kế hoạch là đa dạng liên quan, tức nói đến những yếu tố bên ngoài không mời mà đến (ví dụ như động vật ăn cỏ, các cây cỏ dại hoặc mầm bệnh...).

Sức khỏe con người

Mối liên hệ giữa đa dạng sinh học và sức khỏe con người đang dần trở thành một vấn đề chính trị quốc tế, vì những bằng chứng khoa học được xây dựng dựa trên các tác động y sức khỏe toàn cầu do tổn thất đa dạng sinh học gây ra. Vấn đề này có mối liên hệ chặt chẽ với vấn đề biến đổi khí hậu, vì người ta dự đoán rằng nhiều rủi ro về mặt sức khỏe do biến đổi khí hậu có liên quan đến những thay đổi về đa dạng sinh học (ví dụ như thay đổi quần thể và vật trung gian truyền bệnh, khan hiếm nước ngọt, những tác động đến đa dạng sinh học nông nghiệp và nguồn thực phẩm...) Nguyên nhân của những vấn đề trên là bởi các loài thiên địch với các loài trung gian truyền bệnh có nguy cơ biến mất, trong khi những loài sống sót thường lại là những loài có khả năng làm lây lan dịch bệnh nhanh hơn, chẳng hạn như virus Tây sông Nin, bệnh Lyme và virus Hanta – đây là kết quả của một cuộc nghiên cứu được đồng thực hiện bởi Felicia Keesing – một nhà sinh thái học tại Đại học Bard–Drew Harvell kiêm phó giám đốc ngành môi trường của Trung tâm Atkinson cho một tương lai bền vững (ACSF) tại Đại học Cornell.

Nhu cầu ngày càng cao và tình trạng thiếu nước uống trên hành tinh đã đặt ra thêm một thách thức cho tương lai sức khỏe của nhân loại. Một phần của vấn đề nằm ở thành công của các nhà cung cấp nước nhằm đáp ứng nguồn cung, cũng như sự thất bại của những nhóm thúc đẩy bảo tồn tài nguyên nước. Trong khi nhu cầu phân phối nước sạch ngày một tăng thì ở một số nơi trên thê giới nước sạch vẫn chưa được phân chia đều. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết vào năm 2018, chỉ có 71% dân số toàn cầu sử dụng một dịch vụ nước uống được quản lý an toàn.

Một số vấn đề sức khỏe do chịu ảnh hưởng từ đa dạng sinh học gồm có an ninh chế độ ăn và dinh dưỡng, bệnh truyền nhiễm, y khoa và nguồn dược liệu, sức khỏe tâm lý và xã hội. Đa dạng sinh học cũng được xem là có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro thiên tai cũng như những công sức cứu trợ và phục hồi hậu thiên tai. Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc, một mầm bệnh như virus có nhiều khả năng gặp kháng thể trong một quần thể đa dạng. Ngược lại trong một quần thể giống nhau về mặt di truyền thì nó lại dễ dàng lây lan hơn. Ví dụ như đại dịch COVID-19 sẽ có ít cơ hội xảy ra hơn trong một thế giới có tính đa dạng sinh học cao hơn.

Số lượng loài

Theo Mora và các đồng nghiệp, tổng số loài trên cạn ước tính vào khoảng 8,7 triệu loài, còn số loài dưới đại dương thấp hơn nhiều với con số ước tính 2,2 triệu loài. Các tác giả của thống kê lưu ý rằng những con số ước tính này có ý nghĩa đúng nhất đối với sinh vật nhân thực và giới đại diện thấp của sinh vật nhân sơ. Theo đó ước tính:
 220.000 loài thực vật có mạch, được đo ước tính bằng phương pháp quan hệ khu vực loài.
 0,7-1 triệu loài sinh vật biển.
 10–30 triệu loài côn trùng (0,9 triệu loài trong số đó đã được ta biết đến ngày nay).
 5–10 triệu loài vi khuẩn.
 1,5-3 triệu loài nấm – con số ước tính dựa trên dữ liệu từ những vùng nhiệt đới, các địa điểm phi nhiệt đới dài hạn và các nghiên cứu phân tử. Trong đó 0,075 triệu loài nấm đã được ghi nhận vào năm 2001.
 1 triệu loài ve.

Xem thêm
 Đa dạng loài
 Đa dạng hệ sinh thái
 Đa dạng di truyền
 Ngày quốc tế Đa dạng sinh học
 Công ước về đa dạng sinh học

Chú thích

Đọc thêm

 D+C-Interview with Achim Steiner, UNEP: "Our generation's responsibility"

Liên kết ngoài

NatureServe: Trang web này giống như một cổng thông tin để truy cập dữ liệu mở về đa dạng sinh học
Biodiversity Factsheet thiết kế bởi Trung tâm hệ thống bền vững của Đại học Michigan
Những hình ảnh mã màu hóa về đa dạng sinh học của động vật có xương sống

Tài liệu
 Biodiversity Synthesis Report (PDF) của Đánh giá hệ sinh thái thiên niên kỷ (MA, 2005)
 Bản đồ điểm nóng bảo tồn quốc tế
 Zhuravlev, Yu. N., ed. (2000) Стратегия сохранения биоразнообразия Сихотэ-Алиня = Một chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học cho Sikhote-Alin' Vladivostok: Viện Hàn lâm khoa học Nga, Chi nhánh viễn đông

Công cụ
GLOBIO, một chương trình liên tục lập bản đồ về những hoạt động của con người trong quá khứ, hiện tại và tương lai tác động lên đa dạng sinh học.
Bản đồ đa dạng sinh học toàn cầu – một bản đồ tương tác từ Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc World Conservation Monitoring Centre
Thông tin đa dạng sinh học phục vụ tổ quốc của chúng ta (BISON), cung cấp một cổng thông tin vào Hoa Kỳ nhằm phục vụ, tì kiếm, lập bản đồ và tải xuống các ghi chép về sự xuát hiện của các loài được tích hợp từ nhiều nguồn dữ liệu.

Nguồn dẫn
Thư viện di sản đa dạng sinh học – Thư viện kĩ thuật số mở gồm các tài liệu phân loại.
Bản đồ đa dạng sinh học
Encyclopedia of Life  – Tài liệu về tất cả các loài trên Trái Đất.

Sinh thái học
Khoa học môi trường
Thuật ngữ sinh học
Loài
Di truyền học quần thể
Sinh địa lý
Bảo tồn sinh học


title: Sarcaulus wurdackii

text:
Sarcaulus wurdackii là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
World Conservation Monitoring Centre 1998. Sarcaulus wurdackii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Sarcaulus
Thực vật dễ tổn thương


title: Ceratandra

text:
Ceratandra là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Diseae
Lan Nam Phi


title: Saint-Sauveur-en-Puisaye

text:
Saint-Sauveur-en-Puisaye là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Sauveur-en-Puisaye trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Saint-Sauveur-en-Puisaye trên trang mạng của Insee
 Saint-Sauveur-en-Puisaye sur le site du Quid
 Localisation de Saint-Sauveur-en-Puisaye sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saint-Sauveur-en-Puisaye sur Mapquest
 Site de la Société des amis de Colette

Xã của Yonne


title: Bombus remotus

text:
Bombus remotus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1968


title: (16504) 1990 TR5

text:
{{DISPLAYTITLE:(16504) 1990 TR5}}

(16504) 1990 TR5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 9 tháng 10 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Berlingerode

text:
Berlingerode là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld, Đức. Đô thị này có diện tích 11,66 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1258 người.

Tham khảo


title: Augochlorella ephyra

text:
Augochlorella ephyra là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Augochlorella
Động vật được mô tả năm 1910


title: Rousset, Hautes-Alpes

text:
Rousset là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Xylocopa incandescens

text:
Xylocopa incandescens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1932


title: Feliniopsis

text:
Feliniopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Feliniopsis africana Schaus, 1893
 Feliniopsis albilineata (Warren, 1912)
 Feliniopsis albiorbis (Warren, 1912)
 Feliniopsis annosa Viette, 1963
 Feliniopsis annosa annosa Viette, 1963
 Feliniopsis annosa anuosoides Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis asahinai (Sugi, 1982)
 Feliniopsis baueri Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis berioi Viette, 1963
 Feliniopsis breviuscula (Walker, 1858)
 Feliniopsis confundens (Walker, 1857)
 Feliniopsis confusa Laporte, 1973
 Feliniopsis connivens Felder & Rogenhofer, 1874
 Feliniopsis connivens connivens Felder & Rogenhofer, 1874
 Feliniopsis connivens felix Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis connotata (Warren, 1912)
 Feliniopsis consummata Walker, 1857
 Feliniopsis consummata consummata Walker, 1857
 Feliniopsis consummata tulipifera Saalmüller, 1891
 Feliniopsis dargei (Laporte, 1973)
 Feliniopsis dinavana (Hampson, 1908)
 Feliniopsis discisignata (Wileman & South, 1920)
 Feliniopsis distans (Moore, 1882)
 Feliniopsis duponti Laporte, 1974
 Feliniopsis duponti dargei Laporte, 1973
 Feliniopsis duponti duponti Laporte, 1974
 Feliniopsis germaine (Laporte, 1975)
 Feliniopsis grisea Laporte, 1973
 Feliniopsis gueneei Laporte, 1973
 Feliniopsis hoplista Viette, 1963
 Feliniopsis hosplitoides Laporte, 1979
 Feliniopsis hosplitoides aarviki Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis hosplitoides hosplitoides Laporte, 1979
 Feliniopsis hyperythra Galsworthy, 1997
 Feliniopsis hyposcota (Hampson, 1911)
 Feliniopsis incerta Roepke, 1938
 Feliniopsis indigna Herrich-Schäffer, 1854
 Feliniopsis indistans Guenée, 1852
 Feliniopsis inextricans (Walker, 1858)
 Feliniopsis insolita Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis ivoriensis Laporte, 1973
 Feliniopsis karischi Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis kipengerensis Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis kobesi Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis knudlarseni Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis kuehnei Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis laportei Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis laportei dallastai Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis laportei laportei Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis legraini Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis leucostigma (Moore, 1867)
 Feliniopsis ligniensis Laporte, 1973
 Feliniopsis lucipara (Wileman & West, 1929)
 Feliniopsis macrostigma (Snellen, 1880)
 Feliniopsis medleri Laporte, 1973
 Feliniopsis milloti Viette, 1961
 Feliniopsis minnecii Berio, 1939
 Feliniopsis nabalua (Holloway, 1976)
 Feliniopsis nigribarbata Hampson, 1908
 Feliniopsis niveipuncta (Hampson, 1911)
 Feliniopsis opposita (Walker, 1865)
 Feliniopsis parvula Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis peridela (Wileman & West, 1929)
 Feliniopsis politzari Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis quadrispina (Holloway, 1979)
 Feliniopsis rufigiji Hacker & Fibiger, 2007
 Feliniopsis sabaea Hacker & Fibiger, 2001
 Feliniopsis satellitis Berio, 1974
 Feliniopsis securifera (Wileman & West, 1929)
 Feliniopsis segreta Berio, 1966
 Feliniopsis septentrionalis (Rougeot & Laporte, 1983)
 Feliniopsis siderifera (Moore, 1881)
 Feliniopsis somaliensis (Laporte, 1974)
 Feliniopsis subsagula Fletcher, 1961
 Feliniopsis talhouki Wiltshire, 1983
 Feliniopsis tamsi (Berio, 1974)
 Feliniopsis tenera Viette, 1963
 Feliniopsis theryi (Laporte, 1975)
 Feliniopsis thoracica (Walker, 1858)
 Feliniopsis tulipifera (Saalmüller, 1891)
 Feliniopsis viettei Hacker & Fibiger, 2001
 Feliniopsis wojtusiaki Hacker & Fibiger, 2007

Tham khảo

 Berio (1966). Ann. Mus. Civ. Stor. Nat. Giacomo Doria 76: 216, fig. 5.
 Berio (1974). Ann. Mus. Civ. Stor. Nat. Giacomo Doria 80: 218, fig. 3.
 Feliniopsis at funet.fi
 Fletcher (1961). Ruwenzori Expedition 1(7): 199, fig. 32.
 Hacker, H.H. & Fibiger, M. (2001). Esperiana Buchreihe zur Entomologie 8: 594, pl. 29, fig. 11 & 13.
 Hacker, H.H. & Fibiger, M. (2007). Esperiana Buchreihe zur Entomologie 3: 59-178.
 Hampson, G.F. et al. (1892-1937). Fauna of British India bao gồm Ceylon và Burma - Moths.
 Hampson (1908). Cat. Lep. Phal. Br. Mus. 7: 129, text fig. 28.
 Herrich-Schäffer (1854). Sammlung neuer oder wenig bekannter aussereuropäischer Schmetterlinge pl. 27, fig. 130.
 Laporte (1973). Bull. Mus. Nat. Hist. Nat. Paris ser. 3, Zool. 126: 1487-1491.
 Laporte (1973b). Bull. Soc. Ent. Fr. 78: 63-64.
 Laporte (1974). Bull. Mens. Soc. Linn. Lyon 43: 250, fig. 15.
 Laporte (1979). Spixiana 2: 108, fig. 4.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Saalmüller (1891). Lepidopteren von Madagascar p. 321, fig. 195.
 Schaus & Clement (1893). On a Collection of Sierra Leone, Lepidoptera 33, pl. 2, fig. 10.
 Viette (1963). Bull. Soc. Ent. Fr. 68: 34-35.
 Walker (1857). List. Spec. Lep. Ins. Coll. Br. Mus. 11: 591.

Hadeninae


title: Étouy

text:
Étouy là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Mipus tonganus

text:
Mipus tonganus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mipus


title: Eugenia pauper

text:
Syzygium pauper là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Loài này có ở Malaysia và Singapore.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia pauper. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

P
Chi Trâm


title: Tendu, Indre

text:
Tendu là một xã ở tỉnh Indre ở miền trung nước Pháp. Xã này có diện tích 42,17 km², dân số năm 1999 là 451 người. Khu vực này có độ cao trung bình 171 mét trên mực nước biển.

Geography
Thị trấn này có sông Bouzanne.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 Hồ sơ của thị trấn trên INSEE

Xã của Indre


title: Seelbach bei Hamm

text:
Seelbach bei Hamm là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Seelbach bei Hamm có diện tích 3,4 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 203 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Cloppenburg

text:
Cloppenburg là một thị xã trong bang Niedersachsen, Đức, huyện lỵ của huyện Cloppenburg. Thị xã có cự ly khoảng 38 km về phía nam tây nam Oldenburg trong vùng Weser-Ems giữa Bremen và biên giới với Hà Lan.

Dân địa phương nổi tiếng
 Werner Baumbach (1916-1953)
 Lena Gercke (sinh 1988)
 Manfred Zapatka (sinh 1942), Diễn viên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức

Cloppenburg (huyện)
Xã và đô thị ở huyện Cloppenburg
Thành phố của bang Niedersachsen


title: Mont-roig del Camp

text:
Montroig (Mont-roig del Camp) là một đô thị trong comarca Baix Camp, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Tomàs Bonell, Jordi; Descobrir Catalunya, poble a poble, Prensa Catalana, Barcelona, 1994
Artículo en la Gran Enciclopèdia Catalana (en catalán)

Liên kết ngoài
Lugares de interés
Información general

Montorig
Baix Camp
Đô thị ở Tarragona


title: 3285 Ruth Wolfe

text:
3285 Ruth Wolfe (1983 VW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 11 năm 1983 bởi E. Shoemaker và C. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3285 Ruth Wolfe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983