title: Kinugasa (tàu tuần dương Nhật)

text:
là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc thứ hai trong lớp Aoba bao gồm hai chiếc. Tên của nó được đặt theo đỉnh núi Kinugasa tọa lạc tại Yokosuka, Kanagawa. Nó tham gia hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và bị máy bay Mỹ đánh chìm trong trận Hải chiến Guadalcanal ngày 13 tháng 11 năm 1942.

Thiết kế và chế tạo
Kinugasa cùng chiếc tàu chị em với nó Aoba ban đầu được vạch kế hoạch như những chiếc thứ ba và thứ tư trong lớp Furutaka. Tuy nhiên, những vấn đề về thiết kế đối với lớp Furutaka đã đưa đến một số cải biến bao gồm các tháp pháo đôi và một máy phóng máy bay. Những cải biến này lại làm tăng thêm trọng lượng của cấu trúc bên trên của một thiết kế đã khá nặng nề, gây ra những vấn đề về sự ổn định. Dù sao, Kinugasa cũng tham gia nhiều chiến dịch quan trọng trong giai đoạn mở đầu của Thế Chiến II.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Kinugasa được hoàn tất vào ngày 30 tháng 9 năm 1927 tại xưởng tàu Kawasaki ở Kobe. Thoạt tiên nó được chọn làm soái hạm của Hải đội Tuần dương 5, và nó đã trải qua hầu như toàn bộ cuộc đời hoạt động cùng đơn vị này và các hải đội 6 và 7. Vào năm 1928, nó là chiếc tàu chiến Nhật Bản đầu tiên được trang bị một máy phóng máy bay.

Kinugasa hoạt động ngoài khơi bờ biển Trung Quốc từ năm 1928 đến năm 1929 và trong nhiều dịp khác trong những năm 1930. Được đưa về lực lượng dự bị vào tháng 9 năm 1937, nó được hiện đại hóa một cách rộng rãi tại Xưởng hải quân Sasebo và chỉ được đưa vào hoạt động trở lại vào cuối tháng 10 năm 1940.

Giai đoạn mở màn Chiến tranh Thái Bình Dương
Vào cuối năm 1941, Kinugasa được phân về Hải đội Tuần dương 6 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Aritomo Goto, bao gồm cả Aoba, Furutaka và Kako; hải đội này nằm trong thành phần của Hạm Đội 1 dưới quyền chỉ huy chung của Phó Đô đốc Takasu Shiro. Vào thời gian diễn ra cuộc Tấn công Trân Châu Cảng, nó đang yểm trợ cho cuộc chiếm đóng đảo Guam.

Sau khi đợt tấn công thứ nhất nhắm vào Wake thất bại, Hải đội Tuần dương 6 được bố trí vào một lực lượng tấn công thứ hai mạnh mẽ hơn, và sau khi Wake thất thủ, nó quay về căn cứ tiền phương đặt tại Truk thuộc quần đảo Caroline.

Từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1942, Kinugasa đặt căn cứ tại Truk nơi nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ của quân Nhật lên quần đảo Solomon và New Guinea tại Rabaul, Kavieng, Buka, Shortland, Kieta, đảo Manus, quần đảo Admiralty và Tulagi.

Trận chiến biển Coral

Trong Trận chiến biển Coral, Hải đội Tuần dương 6 khởi hành rời Shortland đi đến một điểm hẹn gặp chiếc tàu sân bay hạng nhẹ Shoho. Lúc 11 giờ 00 ngày 7 tháng 5 năm 1942, đang khi ở về phía Bắc đảo Tulagi, Shoho bị tấn công và bị đánh chìm bởi 93 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless và máy bay ném bom-ngư lôi TBD Devastator từ các tàu sân bay USS Yorktown và USS Lexington. Ngày hôm sau, 8 tháng 5 năm 1942; 46 chiếc SBD, 21 chiếc TBD và 15 chiếc Grumman F4F Wildcat xuất phát từ Yorktown và Lexington đã tấn công và gây hư hại nặng cho chiếc Shokaku, buộc nó phải rút lui. Furutaka và Kinugasa vốn không bị hư hại trong trận đánh này, đã hộ tống Shokaku quay trở về Truk.

Kinugasa quay trở về Nhật Bản vào tháng 6 năm 1942 để sửa chữa, rồi quay trở lại Truk vào ngày 4 tháng 7. Trong cuộc cải tổ sâu rộng Hải quân Nhật sau thất bại của trận Midway, vào ngày 14 tháng 7 năm 1942, Kinugasa được phân về Hạm đội 8 vừa mới được thành lập dưới quyền chỉ huy của Phó Đô đốc Mikawa Gunichi đặt căn cứ tại Rabaul.

Trận chiến đảo Savo

Trong Trận chiến đảo Savo vào ngày 9 tháng 8 năm 1942, Hải đội Tuần dương 6 (bao gồm Aoba, Furutaka, Kako và Kinugasa), Chokai, các tàu tuần dương hạng nhẹ Tenryu và Yūbari và tàu khu trục Yūnagi đã đối đầu cùng lực lượng hạm đội Đồng Minh trong một trận đánh đêm bằng hải pháo và ngư lôi. Vào khoảng 23 giờ 00, Chokai, Furutaka và Kako đã tung các thủy phi cơ trinh sát của mình ra. Những chiếc máy bay này lượn vòng bên trên hạm đội Đồng Minh và thả các quả pháo sáng chiếu rõ các mục tiêu, và tất cả các tàu chiến Nhật đã khai hỏa. Các tàu tuần dương USS Astoria, USS Quincy, USS Vincennes và HMAS Canberra đã bị đánh chìm, trong khi USS Chicago cùng các tàu khu trục USS Ralph Talbot và USS Patterson bị hư hại. Bên phía Nhật Bản, Kinugasa bị bắn trúng hai phát: một quả đạn pháo 127 mm (5 inch) từ chiếc Patterson bắn trúng phòng máy số 1, và một quả đạn khác của Vincennes bắn trúng bánh lái bên mạn trái. Chokai bị bắn trúng ba phát, Aoba một phát trong khi Furutaka hoàn toàn vô hại.

Những con tàu vận tải chất đầy và nặng trĩu của Mỹ ngoài khơi Guadalcanal trở nên hoàn toàn không được bảo vệ. Tuy nhiên, Đô đốc Mikawa không biết được là những chiếc tàu sân bay bảo vệ của Đô đốc Fletcher đã rút lui. Do lo ngại một cuộc không kích lúc bình minh, ông đã ra lệnh lui quân. Thuyền trưởng Sawa của Kinugasa, thất vọng về quyết định này, đã phóng một loạt ngư lôi bên mạn phải về phía các tàu vận tải Đồng Minh ở khoảng cách 21 km (13 dặm) nhưng đều bị trượt. Ngày hôm sau, trong khi Hải đội Tuần dương 6 di chuyển về hướng Kavieng, Kako bị tàu ngầm Mỹ S 44 phóng ngư lôi đánh chìm.

Trận chiến mũi Esperance

Trong Trận chiến mũi Esperance diễn ra vào ngày 11 tháng 10 năm 1942, Hải đội Tuần dương 6 (bao gồm Aoba, Furutaka và Kinugasa) cùng các tàu khu trục Fubuki và Hatsuyuki rời Shortland để yểm trợ cho một đoàn tàu vận tải chở quân tăng cường cho Guadalcanal bằng cách bắn phá sân bay Henderson trên đảo này. Hai máy bay trinh sát Mỹ OS2U Kingfisher đã phát hiện ra hạm đội đang di chuyển dọc theo eo biển với vận tốc 56 km/h (30 knot).

Được báo động kịp thời, các tàu tuần dương Mỹ được trang bị radar USS San Francisco, Boise, Salt Lake City và Helena cùng năm tàu khu trục đã di chuyển vòng qua mũi cực Nam đảo Guadalcanal để phong tỏa lối vào eo biển Savo. Lúc 22 giờ 35 phút, radar của chiếc Helena phát hiện ra hạm đội Nhật, và lực lượng Mỹ đã thành công trong việc Cắt ngang chữ T hạm đội Nhật. Cả hai bên đều nổ súng, nhưng do Đô đốc Goto nghĩ rằng mình đang bị bắn nhầm từ các tàu bạn, đã ra lệnh cho toàn hải đội quay mũi 180 độ khiến toàn bộ lực lượng của ông bị phơi sườn ra trước hỏa lực các tàu chiến Mỹ.

Aoba bị hư hỏng nặng, và Đô đốc Goto bị tử thương. Furutaka bị bắn trúng một quả ngư lôi vào phòng máy phía trước và bị hải pháo của Salt Lake City và tàu khu trục Duncan đánh chìm. Hải pháo 203 mm (8 inch) của Kinugasa bắn trúng Boise và Salt Lake City, phá hỏng tháp pháo số 1 và số 2 của chiếc Boise; nhưng bản thân nó cũng bị bắn trúng bốn phát. Sáng hôm sau, Kinugasa bị năm máy bay Mỹ tấn công nhưng không bị thiệt hại, và quay trở về Shortland an toàn.

Hải chiến Guadalcanal
Vào ngày 14 tháng 10 năm 1942, Kinugasa trở thành soái hạm của Hải đội Tuần dương 6. Ngày hôm sau, Kinugasa và Chōkai tiến hành bắn phá sân bay Henderson trên đảo Guadalcanal với tổng cộng 752 quả đạn pháo 203 mm (8 inch).

Trong các ngày 24 đến 26 tháng 10 và 1 đến 5 tháng 11, Kinugasa và Chōkai hỗ trợ cho các đoàn tàu vận tải chở binh lính và trang bị bổ sung thay thế nhằm tăng cường cho việc phòng thủ của quân Nhật tại Guadalcanal. Vào ngày 14 tháng 11 năm 1942, trong trận Hải chiến Guadalcanal, Kinugasa bị các máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger từ tàu sân bay USS Enterprise và của lực lượng Thủy quân Lục chiến trên đảo Guadalcanal tấn công. Lúc 09 giờ 36 phút một quả bom 250 kg (500 lb) đánh trúng khẩu đội súng máy 13,2 mm ngay phía trước cầu tàu chiếc Kinugasa, gây một đám cháy tại kho chứa xăng phía trước; Thuyền trưởng Sawa và Sĩ quan Cao cấp bị thiệt mạng bởi quả bom, và Kinugasa dần dần bị nghiêng sang mạn trái. Các quả bom ném gần trúng đã gây thêm các đám cháy và ngập nước. Một đợt tấn công thứ hai bởi 17 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless đã phá hỏng động cơ và bánh lái, cũng như thêm nhiều ngăn bị ngập nước. Đến 11 giờ 22 phút, Kinugasa lật úp và chìm ở về phía Tây Nam đảo Rendova ở tọa độ , mang theo nó 511 thành viên thủy thủ đoàn.

Kinugasa được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 12 năm 1942.

Danh sách thuyền trưởng
 Tamura Shigehiko (sĩ quan trang bị trưởng): 24 tháng 10 năm 1926 - 30 tháng 9 năm 1927
 Tamura Shigehiko: 30 tháng 9 năm 1927 - 10 tháng 3 năm 1928
 Iwamura Kanekoto: 10 tháng 3 năm 1928 - 10 tháng 12 năm 1928
 Kitagawa Kiyoshi: 10 tháng 12 năm 1928 - 1 tháng 11 năm 1929
 Otagaki Tomisaburo: 1 tháng 11 năm 1929 - 1 tháng 12 năm 1930
 Somekawa Keizo: 1 tháng 12 năm 1930 - 1 tháng 3 năm 1931
 Shibuya Shoji: 1 tháng 3 năm 1931 - 14 tháng 11 năm 1931
 Osaki Yoshio: 14 tháng 11 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1932
 Tange Kunji: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
 Sakamoto Ikuta: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
 Takeda Moriji: 15 tháng 11 năm 1934 - 15 tháng 11 năm 1935
 Hatakeyama Koichiro: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 4 năm 1937
 Matsunaga Jiro: 1 tháng 4 năm 1937 - 1 tháng 12 năm 1937
 Matsuyama Mitsuharu: 1 tháng 12 năm 1937 - 3 tháng 6 năm 1938
 Hirose Sueto: 3 tháng 6 năm 1938 - 15 tháng 6 năm 1938
 Sato Tsutomu: 15 tháng 6 năm 1938 - 15 tháng 11 năm 1939
 Nanba Sukeyuki: 15 tháng 11 năm 1939 - 25 tháng 9 năm 1940
 Kiyota Takahiko: 25 tháng 9 năm 1940 - 20 tháng 8 năm 1941
 Sawa Masao: 20 tháng 8 năm 1941 - 14 tháng 11 năm 1942 (Tử trận, được truy phong Chuẩn Đô đốc)

Tham khảo

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

 Tabular record: CombinedFleet.com: Kinugasa history (Truy cập: 26 tháng 1 năm 2007.)
 Gallery: US Navy Historical Center

Xem thêm
 Danh sách các tàu tuần dương
 Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II
 Danh sách các tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Tàu tuần dương Thế chiến thứ hai của Nhật Bản
Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Trận chiến biển Coral
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Tàu thủy năm 1926


title: Limnonectes khasianus

text:
Limnonectes khasianus là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Ấn Độ.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Tham khảo

 Ohler, A. 2004. Limnonectes khasianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Limnonectes
Ếch Ấn Độ
Động vật đặc hữu Ấn Độ


title: Mohammed Reza Heydari

text:
Mohammed Reza Heydari là một cựu lãnh sự Iran tại Oslo người từ chức vào tháng 1 năm 2010 để phản đối việc chính phủ đàn áp cuộc biểu tình đòi cải cách và tuyên bố ông dự kiến các nhà ngoại giao Iran khác cũng làm như vậy..

Heydari phục vụ các dịch vụ ngoại giao Iran trong 20 năm, ba năm cuối ở Oslo.

Heydari từ chức ngày 7 tháng 1 vì phản đối hành động của Iran đối với cuộc biểu tình ngày Ashoura năm 2009, khi đó một số người biểu tình bị giết hại. Ông kêu gọi các nhà ngoại giao Iran khác cũng từ bỏ chức vị giống như ông. Ngoại trưởng Iran Manouchehr Mottaki xác nhận Heydari đã từ chức, nhưng nói chính phủ không chấp nhận chuyện đó. Ngày 20 tháng 1, Heydari nói ông đã xin tị nạn chính trị tại Na Uy, nơi ông và gia đình ông đang sinh sống. Ngày 17 tháng 2, cơ quan di trú Na Uy cấp giấy phép tị nạn cho Heydari và gia đình ông.

Chú thích

Tham khảo

Nam giới Iran
Sinh năm 1966
Nhân vật còn sống


title: Lậu mủ

text:
Bệnh lậu mủ (hay lậu) là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục hàng đầu trên thế giới, do vi khuẩn Gram âm Neisseria gonorrhoeae gây ra.

Bệnh lậu có thể lan truyền từ người này qua người khác thông qua đường miệng, bộ phận sinh dục hoặc hậu môn. Nam giới có 20% khả năng mắc bệnh trong 1 lần giao hợp với nữ giới mắc bệnh. Phụ nữ có khoảng 60–80% khả năng mắc bệnh trong 1 lần giao hợp với nam giới mắc bệnh. Tỉ lệ lây bệnh cao hơn đối với quan hệ tình dục đồng giới nam. Người mẹ mắc bệnh trong khi mang thai có thể lây truyền qua con. Bệnh không lây truyền nếu chỉ đơn thuần sử dụng chung phòng tắm hoặc phòng vệ sinh mà không tiếp xúc với bệnh phẩm.

Triệu chứng

Viêm niệu đạo do lậu có thời gian ủ bệnh từ 3 đến 5 ngày. Đa số nam giới bị bệnh lậu mủ thường có triệu chứng ra mủ nhiều, màu vàng hoặc vàng xanh, tại niệu đạo, kèm theo đái buốt, đái dắt. Nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến lậu mạn tính với các biến chứng thường gặp như viêm mào tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt, có thể dẫn tới trạng vô sinh.

Biểu hiện bệnh cấp tính ở nữ có những triệu chứng như đái buốt, mủ chảy ra từ trong niệu đạo, cổ tử cung, màu nâu, vàng hoặc xanh, số lượng nhiều, có mùi hôi. Nhưng vì 50-80% trường hợp bệnh lậu ở nữ không có triệu chứng hoặc triệu chứng không rõ ràng, bệnh nhân nữ hay lậu mạn tính viêm vùng chậu, bị các biến chứng như viêm ống dẫn trứng đến vô sinh và mang thai ngoài tử cung. Phụ nữ đang có thai bị lậu không được điều trị có thể bị sẩy thai và gây lậu mắt trẻ sơ sinh.

Chẩn đoán
Khởi bệnh cấp tính, rầm rộ, đái buốt dữ dội kèm theo có nhiều mủ do đó người bệnh thường đi khám ngay. Thời gian ủ bệnh ngắn (khoảng 2-6 ngày). Dịch niệu đạo số lượng nhiều, nhiều mủ vàng đặc hoặc vàng xanh.

Phương pháp xét nghiệm: nhuộm Gram thấy song cầu khuẩn Gram âm nằm trong tế bao bạch cầu đa nhân, lậu mạn tính vi khuẩn nằm cả trong và ngoài tế bào bạch cầu đa nhân.

Điều trị

Phương pháp điều trị thông thường hiện nay là sử dụng thuốc ceftriaxone (Rocephin) do tình trạng vi khuẩn kháng thuốc xảy ra với các loại thuốc khác. Ceftriaxone sử dụng kết hợp với azithromycin hoặc doxycycline. Một số loại khuẩn lậu đã bắt đầu có biểu hiện kháng lại phương pháp điều trị này, khiến cho việc chữa bệnh lậu càng ngày càng khó khăn hơn.

Điều trị lậu không biến chứng

- Ceftriaxone (rocephin) 250 mg tiêm bắp liều duy nhất.

- Spectinomycin (trobicin) 2g liều duy nhất.

- Cefotaxime 1g tiêm bắp liều duy nhất.

Phối hợp với một trong các loại thuốc sau để điều trị đồng thời nhiễm Chlamydia trachomatis, rất thường gặp cùng với bệnh lậu.

- Doxycyclin 100 mg uống 2viên/ ngày x 7 ngày

- Tetraxyclin 500 mg uống 4 viên/ ngày x 7 ngày

- Erythromycin 500 mg, uống 4 viên/ ngày x 7 ngày

- Azithromycin (zithromax) 500 mg, uống 2 viên liều duy nhất

(Không dùng doxycyclin và tetracyclin cho phụ nữ có thai và cho con bú, và trẻ dưới 7 tuổi)

Dịch tễ học

Tổ chức Y tế thế giới WHO ước lượng có khoảng 62 triệu ca mắc bệnh lậu mỗi năm trên toàn thế giới Tại thời điểm năm 2010, mỗi năm có khoảng 900 ca tử vong bệnh lậu gây ra (khoảng 1,100 vào năm 1990).

Năm 2005 ở Anh có khoảng 196 trên 100,000 nam giới trong độ tuổi 20-24 và 133 trong 100,000 nữ giới từ 16-19 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh.

Năm 2013, ở Mĩ ước chừng có khoảng hơn 820,000 ca mắc bệnh mới mỗi năm, trong đó chỉ có chưa đến một nửa trong số ca mắc bệnh được báo cáo. Năm 2011 thống kê được 321,849 ca.

Nhờ áp dụng chương trình kiểm soát lậu quốc gia từ giữa thập kỉ 70 tại Hoa Kỳ, tỉ lệ mắc bệnh xuống rõ từ 1975 đến 1997 sau đó tăng nhẹ vào năm 1998 và lại giảm xuống từ năm 1999. Vào năm 2004, tỉ lệ mắc bệnh là 113.5 trên 100,000 người.

Tại Hoa Kỳ, lậu xếp hạng 2 trong số các bệnh lây truyền qua đường tình dục. trong số bệnh nhân, người Mĩ gốc Phi chiếm đến 69% tổng số ca vào năm 2010."

Tác hại của bệnh lậu với nam giới
Bệnh làm suy giảm ham muốn tình dục, gây khó chịu khi quan hệ tình dục.
Ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là chức năng bài tiết của cơ thể.
Có thể biến chứng gây ra rất nhiều bệnh nam khoa như viêm tinh hoàn, viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt, viêm mào tinh hoàn, viêm bàng quang…Đây là những căn bệnh rất nguy hiểm, nếu không được điều trị sớm sẽ khiến nam giới suy giảm sức khỏe trầm trọng.
Bệnh lậu có thể dẫn đến nguy cơ bị vô sinh ở nam giới. Nguyên nhân là do khuẩn lậu tấn công vào tinh hoàn, gây viêm tinh hoàn khiến việc sản xuất tinh trùng bị ảnh hưởng, giảm chất lượng và số lượng tinh trùng.

Phòng ngừa
 Không quan hệ tình dục với người bị bệnh
 Thực hiện tình dục an toàn
 Không sử dụng chung các dụng cụ vệ sinh như chậu tắm, khăn...
 Phát hiện sớm và điều trị kịp thời

Chú thích

Liên kết ngoài

Bệnh lây truyền qua đường tình dục
RTT


title: Smicridea banksi

text:
Smicridea banksi là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Agapetus anaksatu

text:
Agapetus anaksatu là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Kirchbach-Zerlach

text:
Kirchbach in Steiermark là một đô thị thuộc huyện Feldbach trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 15,19 km², dân số cuối năm 2005 là 334 người.

Tham khảo


title: Thân vương xứ Wales

text:
Thân vương xứ Wales (, ), còn gọi là Công tước xứ Wales (tại Việt Nam thường dịch sai thành Hoàng tử/Hoàng thân xứ Wales), là một tước hiệu theo truyền thống thường được trao cho Trữ quân của quốc vương đang trị vì Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (và trước đây là Vương quốc Liên hiệp Anh (Great Britain) và trước đó nữa là Vương quốc Anh  (England)). Trước khi bị vua Edward I của Anh chinh phục, 2/3 lãnh thổ xứ Wales hiện nay là Thân vương quốc Wales được cai trị bởi người Wales bản xứ, những nhà cai trị này thề trung thành với Đế quốc Angevin và có địa vị tương đương với Vương quốc Scotland trong đế chế.

Sau khi Nữ vương Elizabeth II băng hà, con trai trưởng của bà là Charles III nối ngôi. Hiện nay, con trai trưởng của Charles III là William đang đảm nhiệm tước vị Thân vương xứ Wales.

Lịch sử

Từ Vua của bản địa xứ Wales
Trong phần lớn thời kỳ hậu La Mã, Wales được chia thành nhiều tiểu quốc. Trước cuộc chinh phục nước Anh của người Norman, vua người Wales hùng mạnh nhất tại một thời điểm thường được gọi là Vua của người Anh. Vào thế kỷ thứ XII và XIII, danh hiệu này chuyển thành Thân vương xứ Wales. Trong tiếng La tinh, tước hiệu mới được ghi là "Princeps Wallie", còn tiếng Wales là "Tywysog Cymru". Dịch sát nghĩa "Tywysog" nghĩa là "Người đứng đầu" (động từ tywys có nghĩa là lãnh đạo, có cùng nghĩa gốc với tiếng Ireland hiện đại cho thủ tướng, Taoiseach).

Chỉ có một số ít vương thân tự xưng là Thân vương xứ Wales được Triều đình Anh quốc công nhận. Người đầu tiên được biết đến đã sử dụng tước hiệu này là Owain Gwynedd, trước đó dùng Rex Walie (Vua xứ Wales) và chỉ đổi tước hiệu vào khoảng năm 1165. Cháu nội của ông, Llywelyn Đại đế, chưa từng được nói đến việc sử tước hiệu Thân vương xứ Wales, dù việc ông dùng tước hiệu Thân vương xứ Aberffraw, Chúa tể xứ Snowdon vào khoảng năm 1230 cũng tương đương với việc tự xưng là người trị vì toàn bộ Thân vương quốc Wales. Vào năm 1240, tước hiệu này trên lý thuyết được con trai ông Dafydd ap Llywelyn thừa hưởng, mặc dù ông này chưa từng sử dụng nó, mà lại trở lại thành Thân vương xứ Wales vào khoảng năm 1244. Năm 1246, cháu họ của ông, Llywelyn ap Gruffydd, đã thừa kế ngai vàng xứ Wales, và đã sử dụng tước hiệu này từ năm 1258. Năm 1282, Llywelyn bị giết trong cuộc xâm lăng xứ Wales của vua Anh là Edward I, mặc dù em trai của ông, Dafydd ap Gruffudd, giành được quyền lãnh đạo xứ Wales, ra các sắc lệnh dưới vai trò hoàng thân, sự trị vì của ông này không được Triều đình xứ Anh công nhận.

Tuy nhiên, đã có ba người Wales xưng danh hiệu Thân vương xứ Wales trước khi thời kỳ Trung Cổ kết thúc. Người đầu tiên là Madog ap Llywelyn, một người thuộc nhà Gwynedd, người đã lãnh đạo cuộc nổi loạn trên toàn xứ vào năm 1294-1295, đánh bại quân đội Anh trong cuộc chiến gần Denbigh và chiếm được lâu đài Caernarfon. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy của ông ta đã bị đàn áp sau Trận chiến Maes Moydog tháng 3 năm 1295, và hoàng thân bị tống giam ở Luân Đôn. Vào thập niên 1370, Owain Lawgoch, một hậu duệ của một trong anh em Llywelyn ap Gruffudd sinh ra ở Anh, đã tự xưng là Thân vương xứ Wales, nhưng bị ám sát tại Pháp năm 1378 trước khi ông quay về được Wales được tuyên bố kế vị. Người cuối cùng là Owain Glyndŵr, người được người Wales xem là vị Thân vương bản địa cuối cùng. Vào ngày 16 tháng 9 năm 1400, ông được những người ủng hộ tôn vinh làm Thân vương xứ Wales, và lãnh đạo nghị viện tại Lâu đài Castle và ở các nơi khác trong thời kỳ nổi dậy trên khắp xứ Wales. Cho đến năm 1409, cuộc nổi dậy đòi độc lập cho Wales mới bị vua Anh là Henry IV dập tắt.

Đến thành Trữ quân của ngai vàng Anh
Truyền thống phong tước cho người kế vị ngôi vua nước Anh là Thân vương xứ Wales được cho là bắt đầu vào năm 1301, khi Vua Edward I của Anh, sau khi chinh phục xong xứ Wales, ban tước hiệu này cho người nối dõi của ông, Vương tử Edward (sau này là Vua Edward II của Anh).

Theo truyền thuyết, vị vua này đã hứa với người xứ Wales rằng ông ta sẽ bổ nhiệm "một Vương thân sinh ra ở xứ Wales, và không nói một chữ tiếng Anh nào" và rồi sau đó lại trao tước hiệu này cho con trai ruột của mình trong sự bất ngờ của mọi người. Tuy nhiên, câu chuyện trên có thể chỉ mang tính huyền thoại, vì vào thế kỷ thứ XVI và trong thời đại của Edward I, tầng lớp quý tốc người Anh nói tiếng Pháp Norman chứ không phải tiếng Anh (một vài phiên bản truyền thuyết còn đưa vào điều kiện phải không biết cả hai ngôn ngữ, còn một phiên bản khác thì cụ thể là "sinh ra trên đất Wales và không nói thứ ngôn ngữ nào khác"). Tuy nhiên, Edward II thực sự đã sinh ra ở Caernarfon khi vua cha đang thực hiện chiến dịch tại Wales, và giống như mọi đứa con khác, không thể nói tiếng Anh vào thời điểm đó. Sử gia William Camden vào năm 1607 viết trong cuốn sách Britannia của ông rằng nguyên thủy tước hiệu "Thân vương xứ Wales" không tự động ban cho con trai trưởng của Vua Anh vì Edward II (Thân vương xứ Wales người Anh đầu tiên) đã không trao cho con trai trưởng của ông, vua Edward III trong tương lai, tước hiệu này. Đến Edward III mới là người tạo dựng truyền thống đặt cho con trai trưởng của mình là Thân vương xứ Wales rồi sau đó được duy trì cho đến nay:

 But King Edward the Second conferred not upon his sonne Edward the title of Prince of Wales, but onely the name of Earle of Chester and of Flint, so farre as ever I could learne out of the Records, and by that title summoned him to Parliament, being then nine yeres old. King Edward the Third first created his eldest sonne Edward surnamed the Blacke Prince, the Mirour of Chivalrie (being then Duke of Cornwall and Earle of Chester), Prince of Wales by solemne investure, with a cap of estate and Coronet set on his head, a gold ring put upon his finger, and a silver vierge delivered into his hand, with the assent of Parliament.

Tuy nhiên, theo như mọi người thường biết thì từ năm 1301 Thân vương xứ Wales thường là con trai trưởng còn sống của Vua hoặc Nữ vương trị vì Anh quốc (sau này là Anh, 1707, rồi đến Liên hiệp Anh, 1801). Từ "còn sống" là rất quan trọng. Sau cái chết của Vương tử Arthur, Thân vương xứ Wales, Henry VII đã trao cho con trai thứ, Henry VIII sau này, tước hiệu này—mặc dù chỉ sau khi đã chắc chắn rằng vợ của Arthur, Catalina Aragón, không mang thai. Tước vị này không mặc nhiên; nó hợp nhất vào Vương thất khi một Vương tử lên nối ngôi, hoặc mất hiệu lực khi Vương tử qua đời và ngôi kế vị vẫn còn trống trước khi được trao lại cho một ứng viên đủ điều kiện, như người đứng sau trong danh sách kế vị chứ không phải con trai trưởng lớn nhất còn sống, như con trai trưởng của đứa con trai trưởng vừa mất (ví dụ như George III).

Ngày nay, quyền trị vì xứ Wales luôn đi kèm với Bá tước xứ Chester. Quy ước này bắt đầu vào năm 1399; tất cả các Thân vương xứ Wales trước đó cũng nhận được đất bá tước, nhưng tách bạch với quyền trị vì. Thực vậy, trước năm 1272 tước vị cha truyền con nối Bá tước xứ Chester và không nhất thiết thuộc Vương thất đã được tạo ra một vài lần, rồi cuối cùng cũng nhập vào hoàng gia. Đất bá tước này được tái tạo, rồi nhập vào Vương thất năm 1307 và một lần nữa vào năm 1327. Kể từ đó, tước hiệu này luôn đi kèm với Quyền trị vì xứ Wales.

Biểu tượng

Là người thừa kế ấn định (heir apparent) của quốc vương đang trị vì, Thân vương xứ Wales sử dụng biểu tượng vương thất phái sinh từ dạng nhãn trắng tam điểm. Để đại diện cho Wales biểu tượng này sử dụng Huy hiệu Thân vương quốc Wales, đội vương miện của Thân vương xứ Wales, phía trên tấm khiêng. Nó được Vua Edward III tương lai sử dụng lần đầu năm 1910, và tiếp theo đó là Thân vương xứ Wales hiện tại, Charles.

Ông cũng có một phù hiệu ba sợi lông đà điểu (có thể thấy trên mặt sau của tất cả những đồng Tiền hai xu Anh năm 2008); nó có từ thời Hắc Vương tử và được ông sử dụng với vai trò người kế vị xứ Anh trước khi ông được phong Thân vương xứ Wales.

Ngoài các biểu tượng thường được sử dụng này, ông cũng có một cờ hiệu để dùng tại chính Wales. Hơn nữa, là Công tước xứ Rothesay ông có một huy hiệu đặc biệt để dùng tại Scotland (và cờ hiệu tương ứng); là Bá tước xứ Cornwall tương tự để dùng cho Công quốc Cornwall.

Các tước hiệu và lễ phong tước
Các danh hiệu Thân vương xứ Wales và Bá tước xứ Chester phải được tạo, và không được tự động chuyển giao giống như danh hiệu Bá tước xứ Cornwall, là tước hiệu của Thân vương xứ Wales, và Công tước xứ Rothesay, Bá tước xứ Carrick, và Quản lý cao cấp xứ Scotland, là tước hiệu của thái tử ở Scotland. Chức tước này không mang tính cha truyền con nối, mà có thể được tạo lại nếu Thân vương xứ Wales chết trước nhà vua. Ví dụ, khi Vương tử Frederick, Thân vương xứ Wales chết trước Vua George II, con trai trưởng của ông, Vương tôn George (vua George III trong tương lai) được phong lại tước Thân vương xứ Wales. Một thái tử chỉ là Công tước xứ Cornwall nếu ông ta là con trai trưởng còn sống của quốc vương; do đó George III trong tương lai, cháu nội của George II, không được nhận tước hiệu này. Xem Công tước xứ Cornwall để biết thêm chi tiết.

Nếu người giữ tước Công tước xứ York, tước hiệu truyền thống dành cho con thứ hai của quốc vương, trở thành Thái tử sau khi người anh của ông ta mất đi, ông sẽ được phong tước này. Vương tử Henry (sau này là Henry VIII), Vương tử Charles (sau này là Charles I) và Vương tử George (sau này là George V) đều là con thứ, và do đó đã có tước Công tước xứ York khi họ nhận tước Thân vương xứ Wales.

Sau khi chuyển tước Bá tước xứ Chester vào hoàng gia, băm 1254, Henry III đã truyền chức Chúa tể xứ Chester (chứ không phải Bá tước) cho con trai Edward của ông, người đến khi trở thành Edward I đã phong Bá tước xứ Chester cho con trai Edward của ông khi ông đưa con trai mình thành Thân vương xứ Wales đầu tiên năm 1301. Bá tước xứ Cornwall được Edward III tạo ra đầu tiên dành cho con trai Edward, Hắc Vương tử của ông năm 1337.

Tước Bá tước xứ Carrick đã nhập vào vương gia Scotland với sự lên ngôi năm 1306 của Bá tước xứ Carrick, Robert the Bruce, người truyền tước hiệu lại cho con trai mình David năm 1328 (tước hiệu này tự động trở thành tước hiệu bổ sung cho tước Bá tước xứ Rothesay năm 1469); Quản lý cao cấp đã nhập vào hoàng gia với sự lên ngôi của Robert, Quản lý cao cấp thứ 7 của Scotland trở thành Robert III năm 1371; tước Công tước xứ Rothesay do Robert III của Scotland tạo ra dành cho con trai David năm 1398. Tất cả ba tước hiệu này đều được nhập vào tước vị Thân vương trao cho một người duy nhất sau khi có liên minh cá nhân giữa Vương thất Scotland và Anh năm 1603 khi James IV xứ Scotland trở thành Vua James I của Anh, và tước hiệu Thân vương xứ Wales đầu tiên được trao cho người Scotland là con trai ông Henry Frederick (sau này là một liên minh thống nhất tạo nên một hoàng gia Anh duy nhất năm 1707).

Thân vương xứ Wales có thể được làm lễ phong tước, nhưng không cần có lễ phong tước thì mới có thể tạo ra Thân vương xứ Wales. Những quý tộc cũng khác cũng được làm lễ, nhưng lễ phong tước cho các quý tộc đã dừng vào năm 1621, trong giai đoạn người ta thường xuyên phong tước đến nỗi lễ phong tước đã trở nên nặng nề. Phần lớn lễ phong tước Thân vương xứ Wales được tổ chức trước Nghị viện, nhưng vào năm 1911, Edward VIII tương lai đã được phong tước tại Lâu đài Caernarvon ở Wales. Thân vương xứ Wales hiện tại cũng được phong tước ở đó, vào năm 1969. Trong khi đọc chiếu phong tước Thân vương, các Nghi thức dành cho Thân vương sẽ được trao cho Vương tử. Một vương miện của Thân vương xứ Wales có bốn dải hình chữ thập xen kẽ với bốn fleur-de-lys, được phủ bằng một vòng cung (vương miện của Quốc vương cũng giống vậy, nhưng có hai vòng cung). Một cây gậy vàng cũng được dùng trong huy hiệu; cây gậy vàng được dùng chính thức trong lễ phong tước cho bá tước, nhưng hiện nay chỉ dùng trong lễ phong tước Thân vương xứ Wales. Ngoài huy hiệu ra còn có nhẫn, thanh gươm và áo choàng.

Vai trò và trách nhiệm
Thân vương xứ Wales hiện nay không có vai trò hoặc trách nhiệm chính thức nào theo luật của Nghị viện hoặc ủy nhiệm của Vương thất. Charles, người đang giữ tước Thân vương xứ Wales hiện nay, cũng là Công tước xứ Cornwall, và chịu trách nhiệm cho lãnh địa công tước Cornwall.

Tước hiệu Thân vương xứ Wales chỉ được trao cho Trữ quân — tức là, một người đàn ông sẽ không bao giờ bị mất quyền kế ngôi khi có ai khác có khả năng hơn, nói cách khác thì đã được phong tước vị này thì sẽ là Quốc vương tương lai chắc chắn. Đây sẽ là con trai trưởng của Quốc vương, hoặc nếu ông ta qua đời, là con trai trưởng "của người đó", hoặc nếu như con trai trưởng của Quốc vương chết đi mà không có con cái, đó sẽ là con thứ của Quốc vương, dựa theo thứ tự kế vị. Tại những quốc gia duy trì chế độ trưởng nam, con gái hoặc anh em của Quốc vương đứng kế tiếp trong danh sách kế vị không phải là Trữ quân vì họ sẽ bị thay thế khi một đứa con trai hợp pháp của Quốc vương ra đời: thay vào đó họ mang tên "người kế vị trên danh nghĩa" (tiếng Anh sử dụng là heir presumptive, hoặc heiress presumptive nếu là nữ) và do đó sẽ không được trao tước hiệu Thân vương xứ Wales.

Do đó mà không hề tồn tại Thân vương xứ Wales trong thời gian trị vì của George VI, ông không có con trai: Công chúa Elizabeth là người kế vị trên danh nghĩa, và do đó không đủ điều kiện để được phong Thân vương xứ Wales, dù việc phong tước này cho bà đã từng được xem xét nhưng sau đó bị từ chối.

Danh sách Thân vương xứ Wales

Thân vương xứ Wales như một tước hiệu độc lập

Thân vương xứ Wales như tước hiệu của Trữ quân nước Anh

Owain Glyndŵr

Thân vương xứ Wales hiện đại

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Prince of Wales (official website) which includes a list of and history of previous Princes of Wales since Llewelyn ap Gruffydd (aka Llewelyn the Last).
 Monarchy Wales - leading campaign organisation
 The Prince's Official Canadian Visit (2001)
 "Saskatchewan Honours Future King" (2001)
 The Straight Dope: How can I become Prince of Wales?
 The Royal Family Tree of Europe
 Portrait of The Prince of Wales by David Griffiths
 Painting & Patronage

Wales
Wales, Hoàng thân
Wales
Wales
Người kế vị ngôi vua
Wales
Vương tử Anh
Vương tử Liên hiệp Anh


title: Fractal

text:
Fractal, hay phân dạng là một vật thể hình học thường có hình dạng gấp khúc trên mọi tỷ lệ phóng đại, và có thể được tách ra thành từng phần: mỗi phần trông giống như hình tổng thể, nhưng ở tỷ lệ phóng đại nhỏ hơn. Như vậy fractal có vô tận các chi tiết, các chi tiết này có thể có cấu trúc tự đồng dạng ở các tỷ lệ phóng đại khác nhau. Nhiều trường hợp, có thể tạo ra fractal bằng việc lặp lại một mẫu toán học, theo phép hồi quy. Từ fractal được nói đến lần đầu vào năm 1975 bởi Benoît Mandelbrot, lấy từ tiếng Latin fractus nghĩa là "đứt gãy". Trước đó, các cấu trúc này (ví dụ bông tuyết Koch) được gọi là "đường cong quỷ".

Fractal ban đầu được nghiên cứu như một vật thể toán học. Hình học fractal là ngành toán học chuyên nghiên cứu các tính chất của fractal; những tính chất không dễ gì giải thích được bằng hình học thông thường. Ngành này có ứng dụng trong khoa học, công nghệ, và nghệ thuật tạo từ máy tính. Ý niệm cơ bản của môn này là xây dựng phép đo đạc mới về kích thước của vật thể, do các phép đo thông thường của hình học Euclid và giải tích thất bại khi mô tả các fractal.

Định nghĩa

Việc định nghĩa các đặc tính của fractal, có vẻ dễ dàng với trực quan, lại cực kỳ khó với đòi hỏi chính xác và cô đọng của toán học.

Mandelbrot đã định nghĩa fractal là "một tập hợp mà trong đó số chiều Hausdorff (hay chiều Hausdorff-Besicovitch) lớn hơn chiều tô pô học". Số chiều Hausdorff là khái niệm sinh ra để đo kích thước của fractal, thường không phải là một số tự nhiên. Một hình vẽ fractal trên tờ giấy 2 chiều có thể bắt đầu có những tính chất của vật thể trong không gian 3 chiều, và có thể có chiều Hausdorff nằm giữa 2 và 3. Đối với một fractal hoàn toàn tự đồng dạng, chiều Hausdorff sẽ đúng bằng chiều Minkowski-Bouligand.

Các vấn đề liên quan đến định nghĩa fractal gồm:

 Không có ý nghĩa chính xác của "gấp khúc".
 Không có định nghĩa duy nhất của "chiều".
 Có nhiều cách mà một vật thể có thể tự đồng dạng.
 Không phải tất cả mọi fractal đều tìm được bằng phép đệ quy.

Lịch sử
Các nhà toán học bắt đầu nghiên cứu các hình tự đồng dạng tự thế kỷ 17, khi Gottfried Leibniz xem xét các đường gấp khúc và định nghĩa đường thằng là đường fractal chuẩn: "các đường thẳng là đường cong, bất kỳ phần nào của nó cũng tương tự với toàn bộ".

Năm 1872, nhà toán học người Đức Karl Weierstrass đưa ra mô hình về một hàm liên tục nhưng không đâu khả vi

Năm 1904, nhà toán học Thụy Điển Helge von Koch trong một bài "Sur une courbe continue sans tangente, obtenue par une construction géométrique élémentaire" đã nghiên cứu các tính chất của fractal tạo thành bắt đầu từ các đa giác đơn lồi phẳng, mà cụ thể là tam giác, có hình dạng na ná rìa của các bông tuyết và được gọi là bông tuyết Koch (Koch snowflake)

Tập hợp Mandelbrot

Tập Mandelbrot là một tập hợp các điểm nằm trong mặt phẳng phức, với biên của nó có dạng fractal. Tập Mandelbrot là tập các giá trị của số phức c với quỹ đạo bắt đầu từ 0 dưới phép lặp của đa thức bậc hai hệ số phức zn+1 = zn2 + c vẫn bị chặn (đóng trong biên). Có nghĩa là, một số phức c thuộc về tập Mandelbrot, khi bắt đầu với z0 = 0 và áp dụng phép lặp lại, thì giá trị tuyệt đối của zn không bao giờ vượt quá một số xác định (số này phụ thuộc vào c) cho dù n lớn như thế nào. Tập Mandelbrot được đặt tên theo nhà toán học Benoît Mandelbrot, người đầu tiên đã nghiên cứu và phát triển nó.

Ví dụ, lấy c = 1 thì khi áp dụng chuỗi lặp ta thu được dãy số 0, 1, 2, 5, 26,…, và dãy này tiến tới vô cùng. Hay dãy này không bị chặn, và do vậy 1 không phải là phần tử của tập Mandelbrot.

Ví dụ khác, lấy c = i (trong đó i được định nghĩa là i2 = −1) sẽ cho dãy 0, i, (−1 + i), −i, (−1 + i), −i,..., và dãy này bị chặn nên i thuộc về tập Mandelbrot.

Khi tính toán và vẽ trên mặt phẳng phức, tập Mandelbrot có hình dạng ở biên giống như một fractal, nó có tính chất tự đồng dạng khi phóng đại tại bất kì vị trí nào trên biên của tập hợp.

Tập Mandelbrot đã trở thành phổ biến ở cả bên ngoài toán học, từ vẻ đẹp thẩm mỹ cho tới cấu trúc phức tạp được xuất phát từ định nghĩa đơn giản, và nó cũng là một trong những ví dụ nổi tiếng của đồ họa toán học. Nhiều nhà toán học, bao gồm Mandelbrot, đã phổ biến lĩnh vực toán học này ra công chúng. Đây là một trong những tập hợp fractal nổi tiếng nhất.

Ví dụ

Fractal tạo từ hình toán học

Vật thể tự nhiên có cấu trúc fractal

Ứng dụng
Hình học Fractal có nhiều ứng dụng trong cuộc sống và mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới trong nhiều lĩnh vực như sinh học, y học, thiên văn, kinh tế, công nghệ thông tin...

Khoa học máy tính
Hình học Fractal có thể giúp thiết kế các hình ảnh đẹp trên máy tính một cách đơn giản và trực quan. Đây là một trong những lĩnh vực được nhiều người quan tâm, nhất là đối với những người yêu mến nghệ thuật. Cơ sở hình học Fractal cũng đã được ứng dụng trong công nghệ nén ảnh một cách hiệu quả thông qua các hệ hàm lặp (IFS), đây là một trong những lĩnh vực được các chuyên gia về khoa học máy tính đặc biệt quan tâm.

Phương pháp nén fractal là một phương pháp nén dữ liệu có mất mát thông tin cho ảnh số dựa trên fractal. Phương pháp này thích hợp nhất cho các ảnh tự nhiên dựa vào tính chất các phần của một bức ảnh thường giống với các phần khác của chính bức ảnh đó. Thuật toán fractal chuyển các phần này thành dữ liệu toán học được gọi là "mã fractal" và mã này được dùng để tái tạo lại bức ảnh đã được mã hóa. Đại diện của ảnh fractal được mô tả một cách toán học như là hệ thống các hàm lặp (IFS).

Như đã biết, với một ánh xạ co trên một không gian metric đầy đủ, luôn tồn tại một điểm bất động. Mở rộng kết quả này cho một họ các ánh xạ co, người ta chứng minh được với một họ ánh xạ như vậy luôn tồn tại một điểm bất động. Để ý rằng với một ánh xạ co, ta luôn tìm được điểm bất động của nó bằng cách lấy một giá trị khởi đầu rồi lặp lại nhiều lần ánh xạ đó trên các kết quả thu được của mỗi lần lặp. Số lần lặp càng nhiều thì giá trị tìm được càng xấp xỉ chính xác giá trị của điểm bất động. Do đó nếu ta coi ảnh cần nén là "điểm bất động" của một họ các ánh xạ co thì mỗi ảnh ta chỉ cần lưu thông tin về họ ánh xạ thích hợp, điều này sẽ làm giảm đi rất nhiều dung lượng cần có để lưu trữ thông tin ảnh.

Y học và sinh học
Các nhà khoa học đã tìm ra các mối quan hệ giữa fractal với hình thù của tế bào, quá trình trao đổi chất của cơ thể người, AND, nhịp tim, … Trước đây, các nhà sinh học quan niệm lượng chất trao đổi phụ thuộc vào khối lượng cơ thể người, nghĩa là nó tỉ lệ bậc 3 khi xem xét con người là một đối tượng 3 chiều. Nhưng với góc nhìn từ hình học fractal, người ta cho rằng sẽ chính xác hơn nếu xem con người là một mặt fractal với số chiều xấp xỉ 2.5, như vậy tỉ lệ đó không nguyên nữa mà là một số hữu tỷ. Việc chẩn đoán bệnh áp dụng hình học fractal đã có những tiến bộ rõ rệt. Bằng cách quan sát hình dạng của các tế bào theo quan điểm fractal, người ta đã tìm ra các bệnh lý của con người, tuy nhiên những lĩnh vực này vẫn còn mới mẻ, cần phải được tiếp tục nghiên cứu.

Hóa học
Hình học Fractal được sử dụng trong việc khảo sát các hợp chất cao phân tử. Tính đa dạng về cấu trúc polymer thể hiện sự phong phú về các đặc tính của hợp chất cao phân tử chính là các fractal. Hình dạng vô định hình, đường bẻ gãy, chuỗi, sự tiếp xúc của bề mặt polyme với không khí… đều có liên quan đến các fractal. Sự chuyển động của các phân tử, nguyên tử trong hợp chất, dung dịch, các quá trình tương tác gần giữa các chất với nhau,… đều có thể xem như một hệ động lực hỗn độn (chaos).

Vật lý
Trong vật lý, khi nghiên cứu các hệ cơ học có năng lượng tiêu hao (chẳng hạn như có lực ma sát) người ta cũng nhận thấy trạng thái của các hệ đó khó xác định trước được và hình ảnh hình học của chúng là các đối tượng fractal.

Thiên văn học
Các nhà khoa học đã tiến hành xem xét lại các quỹ đạo của các hành tinh trong hệ mặt trời cung như trong các hệ thiên hà khác. Một số kết quả cho thấy không phải các hành tinh này quay theo một quỹ đạo Ellipse như trong hình học Euclide mà nó chuyển động theo các đường fractal. Quỹ đạo của nó được mô phỏng bằng những quỹ đạo trong các tập hút "lạ".

Kinh tế
Mô tả sự biến động của giá cả trên thị trường chứng khoán bằng các đồ hình fractal sẽ cho phép chúng ta theo dõi sự biến động của giá cả. Trên cơ sở đó dự báo giá cả trên thị trường dựa theo các luật của hình học fractal.

Chú thích

Tham khảo
Fractal compression http://en.wikipedia.org/wiki/Fractal_compression

Liên kết ngoài

 Fractal Geometry
 Ví dụ Mandelbox
 IFS Illusions - Nhân tạo nghệ thuật

Nghệ thuật kỹ thuật số
Toán học tô pô


title: Ørskog

text:
Ørskog là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Ørskog đã được thành lập thành đô thị vào ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Đô thị Sykkylven đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883. Các đô thị Skodje và Stordal đã được sáp nhập với Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1965 nhưng lại được tách khỏi Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1977.

Tên gọi của đô thị này theo tên nông trại Ørskog (tiếng Na Uy Cổ Øyraskógr), do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó. Phần đầu của từ là số nhiều của sở hữu cách øyrr f 'bờ cát', và thành phần cuối skógr m 'gỗ, rừng'.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy


title: Long Bình, Ngã Năm

text:
Long Bình là một xã thuộc thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Long Bình có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Long
Phía tây giáp Phường 1 và Phường 3
Phía nam giáp xã Mỹ Bình và huyện Thạnh Trị
Phía bắc giáp Phường 2.

Xã có diện tích 29,63 km², dân số năm 2003 là 7.812 người, mật độ dân số đạt 264 người/km².

Hành chính
Xã Long Bình được chia thành 6 ấp: Long Phước, Mỹ Hiệp, Mỹ Hòa, Mỹ Hương, Tân Bình, Tân Trung.

Lịch sử
Xã Long Bình được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 2003 trên cơ sở 2.963 ha diện tích tự nhiên và 7.812 người của xã Tân Long. Khi mới thành lập, xã thuộc huyện Thạnh Trị.

Ngày 31 tháng 10 năm 2003, huyện Thạnh Trị được chia thành hai huyện Thạnh Trị và Ngã Năm, xã Long Bình thuộc huyện Ngã Năm.

Từ ngày 29 tháng 12 năm 2013, xã Long Bình thuộc thị xã Ngã Năm như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo


title: Ironoquia kaskaskia

text:
Ironoquia kaskaskia là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Ironoquia


title: Đoàn Chèo Phú Thọ

text:
Đoàn Chèo Phú Thọ (tồn tại: 1959 - 2018) nguyên là đơn vị hoạt động nghệ thuật, đóng tại thành phố Việt Trì, Phú Thọ. Đây là một Đoàn Chèo thuộc chiếng Chèo xứ Đoài. Từ năm 2018, Đoàn Chèo Phú Thọ được sáp nhập vào Đoàn Nghệ thuật Phú Thọ.

Lịch sử hình thành
Đoàn nghệ thuật Chèo Phú Thọ ra đời từ năm 1959, với tên gọi "Đoàn văn công nhân dân Phú Thọ". Chương trình biểu diễn của đoàn chủ yếu là những tiết mục ngắn, những ca khúc, hoạt cảnh, tốp ca phục vụ kịp thời các nhiệm vụ chính trị của địa phương và đồng bào ở nông thôn, miền núi, công nhân các nông- lâm trường… Nhiều vở chèo truyền thống như: Quan Âm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Lọ nước thần, Thạch Sanh Lý Thông… của đoàn chèo Phú Thọ đã được công chúng đón nhận.

Những năm tháng chống Mỹ, Đoàn chèo Phú Thọ đã 2 lần cử cán bộ, diễn viên tham gia đoàn văn công xung kích Trung ương vào phục vụ nhân dân và chiến sĩ tại tuyến lửa Quảng Bình và chiến trường miền Nam. Đoàn đã mang đến cho các chiến sĩ, đồng bào những vở diễn mang tính thời sự nóng bỏng như: Lá thư trận địa; Lòng già ý trẻ; Cây súng gồ; Bà má Long Châu Sa; Con gà chân chì; Anh lái xe và cô chống lầy; Đường về trận địa…

Cũng như nhiều ngành nghệ thuật truyền thống, có một thời do những khó khăn về điều kiện kinh tế và những quan niệm chưa đầy đủ về nghệ thuật, nên nghệ thuật chèo nói chung và Đoàn chèo Phú Thọ nói riêng đứng trước những khó khăn. Và hệ quả của tình trạng này là sự giảm sút khán giả, giảm sút chất lượng nghệ thuật. Nhưng ở Đoàn chèo Phú Thọ và mà cả ở những làng chèo nông thôn, sức sống của bộ môn nghệ thuật Chèo dần dần trỗi dậy. Tiếng hát chèo có vai trò góp phần chấn hưng văn hoá dân tộc, "xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc".

Những vở diễn đã làm nên dấu ấn cho Đoàn Nghệ thuật chèo Phú Thọ như: "An Tiêm Nàng út"; Công chúa Tô Lan, Hoàng tử Pôn Nu Vông; Tình yêu Yến Hoa; "Má hồng trong cuộc đỏ đen"; "Mái ấm tình quê"; “Chọn mặt gửi vàng"; "Nữ tướng Thục Nương"... Đây là những vở diễn đem lại hiệu ứng sân khấu, tác động mạnh mẽ đến đời sống sân khấu, góp phần nâng cao đời sống văn hoá tình thần của nhân dân đất Tổ. Trải qua các thời kỳ hoạt động, đến nay Đoàn đã có 4 nghệ sĩ ưu tú: Dương Thị Ánh Tuyết, Bùi Đức Hạnh, Dương Thị Hải Yến; Nguyễn Quốc Giới và các diễn viên, nhạc công tài năng như: Xuân Mùi, Minh Luân, Minh Thân, Phan Thiết, Kim Định, Kim Chi, Chử Long, Huy Cảnh, Thu Nga, Quốc hội, Văn Tân, Duy Mạnh, Ngọc Quỳnh…

Những năm gần đây đoàn là đơn vị đăng cai các chương trình Về miền lễ hội cội nguồn dân tộc Việt Nam với các trích đoạn chèo cổ "Xã trưởng mẹ đốp"; "Quan âm Thị Kính"; "Từ Thức gặp Tiên"; "Chinh phụ hai chồng"; "Vợ chồng thuyền chài"… và các chương trình nghệ thuật tổng hợp như: Hát xoan, hát ghẹo, dân ca đồng bằng trung du Bắc Bộ. Đoàn cũng chuẩn bị các tiết mục để dự thi liên hoan hát Chèo như "An Tiêm - nàng Út". "Lưỡng Quốc trạng nguyên" và Vở chèo hiện đại "Má hồng trong cuộc đỏ đen".

Ngày 29/6/2018 theo Quyết định số 1555/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, Đoàn Nghệ thuật Chèo Phú Thọ sáp nhập với Đoàn kịch nói Phú Thọ thành Đoàn Nghệ thuật tỉnh Phú Thọ, trong đó Nghệ thuật Chèo truyền thống  vẫn được UBND tỉnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ quan tâm tạo điều kiện để tiếp tục duy trì và phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống nói chung và nghệ thuật Chèo nói riêng.

Thành tích
Năm 2019, Tại Liên hoan sân khấu chèo toàn quốc diễn ra tại Bắc Giang, chèo Phú Thọ chỉ giành 1 huy chương vàng (Chử Long) và 2 huy chương bạc, xếp thứ 16/16 đơn vị tham gia. Vở diễn "Vua Hùng kén rể" được trao giải xuất sắc về đề tài Truyền thuyết.
Năm 2016, Tại cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2016 diễn ra ở Ninh Bình Đoàn chèo Phú Thọ tham dự với vở diễn “Lời thề non nước”. Kết quả: Giải cá nhân có 1 Huy chương vàng (Lê Chử Long) và 02 Huy chương bạc (Dương Phan Thiết, Nguyễn Thanh Dũng).
Năm 2013, Tại cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2013 diễn ra ở Hải Phòng Đoàn Chèo Chèo Phú Thọ giành Huy chương bạc vở diễn “Nữ tướng Thục Nương”. Giải cá nhân có 01 Huy chương vàng (NSƯT Hải Yến) và 04 Huy chương bạc (Chử Long, Phan Thiết, Quốc hội, Bích Đào). Cơ cấu giải thưởng cuộc thi có tổng 03 vở diễn đạt HCV và 06 vở diễn đạt HCB, 42 HCV cá nhân, 68 HCB cá nhân. Xếp thứ 8/17 đoàn tham dự theo thành tích huy chương.
Năm 2011, Tại Liên hoan Sân khấu Chèo về đề tài hiện đại – 2011 diễn ra ở Thái Bình, Chèo Phú Thọ không giành Huy chương vở diễn. Giải cá nhân có 04 Huy chương bạc (Minh Luân, Phan Thiết, Thu Nga, Kim Định, Chử Long). Cơ cấu giải thưởng cuộc thi có tổng 03 vở diễn đạt HCV và 03 vở diễn đạt HCB, 27 HCV cá nhân, 50 HCB cá nhân. Xếp hạng 13/13 đoàn tham dự theo thành tích huy chương.
Năm 2009, Tại Hội diễn sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc - 2009 diễn ra ở Quảng Ninh Đoàn Chèo Chèo Phú Thọ không giành Huy chương giải vở diễn (Cơ cấu giải hội diễn có 02 vở diễn đạt Huy chương vàng và 05 vở diễn đạt Huy chương bạc). Giải cá nhân có 01 Huy chương vàng (Nguyễn Quốc Giới) và 02 Huy chương bạc (Bùi Thị Minh Luân, Hà Thị Thu Nga). Xếp thứ 15/17 đoàn tham dự về số lượng huy chương.

Một số nghệ sĩ
Lê Chử Long
Lê Chử Long sinh năm 1977, có bố thuộc thế hệ đầu của Đoàn chèo Phú Thọ. Năm 1999 Chử Long thi vào lớp diễn viên Chèo khoá I trường Trung học Văn hoá nghệ thuật Phú Thọ. Chử Long đã gây được sự chú ý và được Đoàn Nghệ thuật Chèo Phú Thọ mời tham gia một số vai diễn trong các chương trình nghệ thuật của đoàn. Năm 2002 với tấm bằng tốt nghiệp xuất sắc, Chử Long được nhận đặc cách về Đoàn Nghệ thuật Chèo Phú Thọ. Lần đầu tiên đi tham dự Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc với vai Tôn Dân trong vở "Trinh Nguyên" giành Huy chương bạc. Đến năm 2005, lần thứ 2 Chử Long tham gia Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc với vai Phú trong vở "Má hồng trong cuộc đỏ đen" trên đất Quảng Ninh. Từ năm 2002 đến nay Chử Long đã thủ 7 vai diễn chính trong các vở lớn như: Tôn Dân trong vở "Trinh Nguyên", An Tiêm trong "Mai An Tiêm nàng Út", Phú trong "Má hồng trong cuộc đỏ đen", Lê Trung trong vở "Chiếc bóng oan khiên". Năm 2008 Nhà hát Truyền hình Việt Nam đã truyền hình trực tiếp vở "Mai An Tiêm" trên sóng truyền hình Việt Nam. Trong vở diễn Chử Long với vai Mai An Tiêm đã được đồng thuận trong giới chuyên môn và được công chúng ca ngợi. Bên cạnh những thành công về diễn xuất, Chử Long còn để lại nhiều ấn tượng trong các trích đoạn như: "Từ Thức gặp Tiên", "Thầy đồ dạy học", cùng những làn điệu chèo cổ, dân ca và hát Xoan, hát Ghẹo. Chử Long còn tham gia vào các hoạt động nghệ thuật không chuyên và giành nhiều thành công như Huy chương vàng trong Hội diễn không chuyên năm 2006 tại Hà Tây, những gương mặt trẻ tài năng trong ngày hội văn hoá các vùng Đông Bắc và tham gia tích cực vào các hoạt động văn hoá xã hội phục vụ các nhiệm vụ chính trị, phục vụ các ngày lễ trọng đại. Năm 2005 Chử Long cũng là một trong những gương mặt xuất sắc của đoàn Viêt Nam tham gia và biểu diễn tại Hội thảo quốc tế về văn hoá dân gian và tín ngưỡng tại Thái Lan. Năm 2008, Chử Long cũng là một trong những gương mặt trẻ tham dự liên hoan văn hoá nghệ thuật dân tộc quốc tế được tổ chức tại Hàn Quốc và để lại nhiều ấn tượng đặc biệt.

Tham khảo

Chèo
Sân khấu cổ truyền Việt Nam
Văn hóa Phú Thọ


title: Bienville, Oise

text:
Bienville  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 43 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Aubigny-aux-Kaisnes

text:
Aubigny-aux-Kaisnes là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Aubignyauxkaisnes


title: Rau ngót

text:
Rau ngót, bù ngót, bồ ngót, hay rau tuốt (danh pháp hai phần: Sauropus androgynus) là một loài cây bụi mọc hoang ở vùng nhiệt đới Á châu nhưng cũng được trồng làm một loại rau ăn ở một số nước, như ở Việt Nam.

Miêu tả
Rau ngót thuộc dạng cây bụi, có thể cao đến 2 m, phần thân khi già cứng chuyển màu nâu. Lá cây rau ngót hình bầu dục, mọc so le; sắc lá màu lục thẫm. Khi hái ăn, thường chọn lá non. Vị rau tương tự như măng tây.

Trái ngót giống trái cà pháo nhưng kích thước nhỏ hơn.

Về mặt dinh dưỡng, rau ngót có lượng đạm cao, giàu chất vôi, nhiều sinh tố C và sinh tố K.

Sử dụng
Ẩm thực Việt Nam dùng rau ngót nấu canh với thịt băm, hoặc có khi chỉ nấu suông vì rau có sẵn vị ngọt. Theo Đông y, lá rau ngót có vị bùi ngọt, tính mát, rễ vị hơi ngăm đắng. Cả lá và rễ đều có tác dụng mát huyết, hoạt huyết, lợi tiểu, giải độc. Lá rau ngót chữa ban sởi, ho, viêm phổi, sốt cao, đái rắt, tiêu độc. Rễ còn có tác dụng lợi tiểu, thông huyết, kích thích tử cung co bóp. Khi dùng làm thuốc thường chọn những cây sống 2 năm trở lên .

Ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Cách chọn rau ngót an toàn, không chứa độc , Sức khỏe & Đời sống, Bộ Y tế, 08/05/2015
 Rau ngót món ăn, bài thuốc cho người lớn tuổi, Sức khỏe & Đời sống, Bộ Y tế, 2 THÁNG 7, 2011

Thực vật được mô tả năm 1767
Rau ăn lá
Sauropus


title: Đồng Phúc (định hướng)

text:
Đồng Phúc có thể là:

 Xã Đồng Phúc, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
 Xã Đồng Phúc, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.


title: Longitarsus tantulus

text:
Longitarsus tantulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Foudras miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Bánh mì pa tê

text:
Bánh mì patê hay nhiều hàng còn viết là bánh mì paté là bánh mì nướng có kẹp một hay vài lát patê (thường được làm từ gan lợn/heo) kèm theo các loại rau như rau mùi, dưa chuột, củ cải, cà rốt, xúc xích, bơ, ruốc (chà bông), những người ăn được cay thường cho thêm ớt. Món này thường được sử dụng làm bữa sáng do sự tiện dụng cho lứa tuổi học sinh, sinh viên, công nhân nhà nước hay là nhân viên văn phòng thường có bữa sáng muộn hoặc là bữa ăn khuya.

Xem thêm
 Pa-tê
 Pa-tê gan lợn/heo
 Bánh mì cay (phong cách ẩm thực Hải Phòng)
 Bánh mì Sài Gòn
 Bánh mì Việt Nam

Tham khảo

Ẩm thực Việt Nam
Bánh mì


title: 9265 Ekman

text:
9265 Ekman (1978 RC9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 1978 bởi C.-I. Lagerkvist ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9265 Ekman

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Agerø

text:
Agerø là 1 đảo nhỏ của Đan Mạch nằm trong Vịnh hẹp khoét sâu vào đất liền Limfjorden ở phía bắc bán đảo Jutland, giữa đảo Mors và bán đảo Thyholm. Agerø có diện tích là 3,7 km² và có 40 cư dân.

Về hành chính, Agerø thuộc thị xã Morsø và Vùng Bắc Jutland.

Tham khảo

Đảo Đan Mạch


title: Lý Thiên Bảo

text:
Lý Thiên Bảo (chữ Hán:李天寶; 499?-555) vua nước Dã Năng (tồn tại phía tây với nhà Tiền Lý) trong lịch sử Việt Nam. Ông tham gia cuộc chiến chống quân Lương giữ nước Vạn Xuân và cát cứ ở Dã Năng thời Triệu Việt Vương.

Đào Lang vương
Lý Thiên Bảo là anh trai của vua Lý Nam Đế. Năm 546, Lý Nam Đế phản công quân Lương ở hồ Điển Triệt bị Trần Bá Tiên đánh bại. Lý Nam Đế rút về động Khuất Lạo. Lý Thiên Bảo và viên tướng cùng họ là Lý Phật Tử mang 3 vạn quân vào đánh Đức châu (Nghệ An), giết chết thứ sử nhà Lương là Trần Văn Giới.

Trần Bá Tiên mang quân vào đuổi theo đánh, Lý Thiên Bảo và Lý Phật Tử thua trận, bèn thu nhặt quân còn sót được vạn người chạy sang đất người Di Lạo ở Ai Lao. Thấy động Dã Năng ở đầu nguồn Đào Giang, đất phẳng rộng màu mỡ có thể ở được, mới đắp thành để ở, nhân tên đất ấy mà đặt quốc hiệu là Dã Năng.

Lý Nam Đế mất ở Khuất Lạo trao lại binh quyền cho tướng Triệu Quang Phục. Trong khi Triệu Quang Phục cầm binh chống Trần Bá Tiên, Lý Thiên Bảo cố thủ ở Dã Năng thuộc Ai Lao. Năm 550, ông được nhân dân trong vùng tôn làm chúa, tự xưng là Đào Lang Vương (桃郎王).

Năm 555, Đào Lang Vương mất ở động Dã Năng không có con nối. Mọi người bèn suy tôn Lý Phật Tử lên nối ngôi, thống lĩnh quân chúng.

Lý Thiên Bảo làm chúa Dã Năng được 6 năm. Ông được phụ chép trong Kỷ Triệu Việt vương trong Đại Việt sử ký toàn thư. Sau này Lý Phật Tử trở về Vạn Xuân giành ngôi của Triệu Việt Vương.

Xem thêm
 Lý Nam Đế
 Triệu Việt Vương
 Lý Phật Tử
 Trần Bá Tiên

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục

Chú thích

Vua nhà Tiền Lý
Người Hà Nội
Sinh năm 499
Mất năm 555


title: Gillmeria stenoptiloides

text:
Gillmeria stenoptiloides là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshu), Amur, Trung Quốc, Mông Cổ và Xibia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Federmotten aus der Mongolei, Russland, der Türkei, der Balkanhalbinsel und Afrika, mit Beschreibung neuer Arten (Microlepidoptera: Pterophoridae)

Gillmeria


title: Cali (định hướng)

text:
Cali có thể chỉ:
Tên gọi tắt tiểu bang California của người Việt
Santiago de Cali, thành phố ở phía tây Colombia, thủ phủ của Valle del Cauca


title: Pseudina

text:
Pseudina là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Hoàng tử Ba Tư (định hướng)

text:
Hoàng tử Ba Tư có thể là:
 Hoàng tử Ba Tư (trò chơi): một trò chơi video được sản xuất bởi hãng Brøderbund, phát hành đầu tiên vào năm 1989.
 Hoàng tử Ba Tư: Dòng cát thời gian: một bộ phim đạo diễn bởi Mike Newell, khởi chiếu năm 2010.


title: Noctua janthe

text:
Noctua janthe là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuoidea. Một số tác giả xem Noctua janthe và Noctua janthina là một loài. Nó được tìm thấy ở châu Âu và Bắc Phi.

Sải cánh dài 30–40 mm. Chiều dài cánh trước là 16–20 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt from cuối tháng 6 đến tháng 9 .

Ấu trùng ăn nhiều loài cây rụng lá, shrubs và herbaceous plants.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Vlindernet
waarneming.nl
Lepidoptera of Belgium
Lesser Broad-bordered Yellow Underwing at UKmoths

Noctua
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1792


title: Specularius boviei

text:
Specularius boviei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Specularius


title: Phúc Lợi (phường)

text:
Phúc Lợi là một phường thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Phường Phúc Lợi được thành lập năm 2003 trên cơ sở toàn bộ 619,69 ha diện tích tự nhiên và 7.820 người của xã Hội Xá, huyện Gia Lâm.

Địa lý
Địa giới hành chính phường Phúc Lợi:
Đông giáp huyện Gia Lâm
Tây giáp phường Việt Hưng
Nam giáp các phường Sài Đồng, Thạch Bàn, quận Long Biên và huyện Gia Lâm
Bắc giáp phường Giang Biên.

Lịch sử
Trước cách mạng tháng 8 năm 1945, Quán Tình, Tình Quang, Hội Xá, Vụ Đồng, Nông Vụ Thượng, Nông Vụ Đông thuộc tổng Đặng Xá, phủ Thuận Thành, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Đời sống của nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp trồng lúa, ngô, rau mầu, chăn nuôi và làm thuê cho địa chủ phong kiến, còn buôn bán chỉ là nhỏ lẻ; thôn Nông Vụ Đông có nghề làm quạt truyền thống được nhân dân ưa chuộng nên đời sống kinh tế khá hơn các thôn còn lại, đến nay chỉ còn vài gia đình giữ được nghề đó.

Theo các cụ cao tuổi và trong thần tích còn lưu giữ, các thôn Nông Vụ Thượng, Nông Vụ Đông, Nông Vụ Trung trước kia là một trang trại Nông Vụ được phù sa màu mỡ của dòng sông Thiên Đức (sông Đuống) bồi đắp, có giao thông thuận lợi nên kinh tế phát triển, cư dân ngày càng đông đúc nên đã tách ra thành ba thôn, ngoài ra còn có tên gọi nôm là: Vo Thượng, Vo Trung, Vo Đông. Cả ba thôn này trong thời gian Pháp đô hộ gọi là xã Nông Vụ thuộc tổng Đặng Xá, Gia Lâm, Bắc Ninh.

Cũng theo các cụ cao tuổi, có một bộ phận dân cư về sinh sống cạnh làng Nông Vụ Thượng (Vo Thượng) và thành lập một làng khoảng 20 hộ gia đình gọi là làng Vụ Đồng.

Vào thời Lê, thôn Hội Xá gọi là Hộ Xá. Đến năm Duy Tân thứ 10 (1916) đổi thành Hội Xá. Năm Bảo Đại thứ 10 (1935) Hội Xá thuộc tổng Đặng Xá, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh.

Tháng 2 năm 1948, theo yêu cầu của tình hình cách mạng, cấp trên cho thành lập các xã theo địa bàn hành chính mới của huyện Gia Lâm, trong đó có xã Trường Chinh thuộc huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh gồm 7 thôn (làng) là Quán Tình, Tình Quang, Hội Xá, Vụ Đồng, Vo Thượng, Vo Trung, Vo Đông.

Đến tháng 5 năm 1955, xã Trường Chinh được tách thành 2 xã là Giang Biên và Phúc Lợi. Xã Giang Biên có 2 thôn Tình Quang và Quán Tình; xã Phúc Lợi có 5 thôn: Hội Xá, Vụ Đồng, Vo Thượng, Vo Trung, Vo Đông thuộc huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh.

Tháng 2 năm 1960, theo Nghị quyết của chi bộ và sự nhất trí của cấp trên, hai thôn Vụ Đồng và Vo Thượng sáp nhập làm một lấy tên là thôn Thượng Đồng.

Ngày 21 tháng 4 năm 1961, toàn bộ huyện Gia Lâm cắt chuyển về thành phố Hà Nội theo Quyết định của Quốc hội khóa II, kỳ họp thứ 2, xã Phúc Lợi thuộc quận VIII ngoại thành Hà Nội.

Năm 1965, nhằm giáo dục truyền thống chống giặc ngoại xâm, huyện Gia Lâm đổi tên xã Phúc Lợi thành xã Hội Xá.

Từ ngày 1 tháng 1 năm 2004, xã Hội Xá trở thành phường Phúc Lợi thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo Nghị định số 132/2003/NĐ-CP về thành lập quận Long Biên. Thời gian này xã tiếp nhận khu tập thể quân đội Tổng cục hậu cần thành tổ 20 và khu tập thể cầu 14, cơ khí may thành tổ 21.

Khu đô thị sinh thái Vinhomes Riverside nằm phần lớn tại phường này.

Chú thích

Tham khảo


title: Isotes mimica

text:
Isotes mimica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Helius nigricapella

text:
Helius nigricapella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Monolepta pulicaria

text:
Monolepta pulicaria là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Xenochalepus pictus

text:
Xenochalepus pictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: Platyxantha aureipennis

text:
Platyxantha aureipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Platyxantha


title: Shargacucullia blattariae

text:
Shargacucullia blattariae là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở tây nam châu Âu, Cận Đông, Israel và Jordan.

Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 5. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn các loài Scrophularia, bao gồm Scrophularia canina.

Liên kết ngoài
Cuculliinae of Israel

Chú thích

Shargacucullia
Cuculliinae


title: Dolichopeza dira

text:
Dolichopeza dira là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Đêm hội Long Trì

text:
Đêm hội Long Trì là một cuốn tiểu thuyết lịch sử của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng.

Tác phẩm chọn một thời đoạn lịch sử điển hình cho sự suy thoái và phân rã của xã hội, nên có nhiều đất đai cho việc khai thác các mâu thuẫn và xung đột; cho sự mở rộng và đào sâu vào thế giới nhân vật; cho sự triển khai các mạch truyện và chủ đề; và cho sự gửi gắm nhiều ý tưởng rút từ lịch sử, trong gắn nối và soi sáng các vấn đề của thời hiện tại.

Thoát khỏi sự nô lệ hoặc mô phỏng, minh họa lịch sử, trong Đêm hội Long Trì, Nguyễn Huy Tưởng đã thu gọn sự miêu tả từ điểm xuất phát là một đêm hội, để từ đêm hội mà mở rộng mạch truyện trên hai tuyến nhân vật đối lập, cùng với số phận bị kẹt giữa hai phía của một số nhân vật khác. Từ trung tâm là một chuyện tình của cặp nhân vật Bảo Kim và Quỳnh Hoa mà mở rộng sang các mối quan hệ khác như quan hệ thầy trò, bè bạn, bố mẹ-con cái, anh em, vua tôi... trong một cuộc sống rối ren, hỗn loạn, hết cả kỷ cương và đạo lý. Và khi cái ác được đẩy tới tận cùng thú tính của nó qua nhân vật Cậu Giời Đặng Mậu Lân, và phía sau là mưu đồ và thủ đoạn của người đàn bà đẹp Tuyên phi Đặng Thị Huệ, thì cái thiện cũng phải biết cách tập hợp lực lượng và huy động tổng lực sức mạnh của nó để chống đỡ, và cuối cùng là chiến thắng, trong một kết thúc "có hậu" theo cảm quan Văn học dân gian...

Nội dung
Đêm hội Long Trì - những sinh hoạt xưa kia ở kinh kỳ mà trong đó, huyên náo những cảnh lộng hành bạo ngược của chị em bà Chúa Chè người Kinh Bắc… Nhưng chồng chất giữa những oan khiên này, vẫn thấy được đời sống người Kẻ Chợ cùng mọi quang cảnh phố phường sinh sôi. Đấy là sức sống âm thầm mà mãnh liệt của bách tính đã làm nên bao đời Kẻ Chợ. Thăng Long nhộn nhịp suốt sáng không biết có đêm trong những đêm hội Long Trì quanh hồ Gươm, hồ Tây…

Đón nhận
Tiểu thuyết Đêm hội Long Trì đã được chuyển thể thành phim, kịch, cải lương, tuồng, chèo... và trở thành nguồn tham khảo cho nhiều tác phẩm khác.

Một số chi tiết hư cấu
Cuốn tiểu thuyết này dựa trên lịch sử nên nhiều tình tiết và các nhân vật là có thật. Tuy nhiên, tình tiết Cậu Giời Đặng Mậu Lân bị một võ quan thanh liêm chém chết ở cuối truyện là không có thật.

Xem thêm
 Cinet.Gov.VN
 Cảm hứng lịch sử trong tiểu thuyết Nguyễn Huy Tưởng - Đỗ Thanh Nga (Viện Văn học)
 Thăng Long - Hà Nội trong kịch và truyện của Nguyễn Huy Tưởng - Phong Lê (Viện Văn học)
 Nguyễn Huy Tưởng - Nhà chép sử bằng văn chương - Nguyễn Bích Thu (Phòng Văn học Việt Nam đương đại)

Tham khảo

Nguyễn Huy Tưởng
Tiểu thuyết Việt Nam


title: Adoxia vestita

text:
Adoxia vestita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Phỏng đoán Trung Quốc

text:
Trong lý thuyết số, phỏng đoán Trung Quốc là một phỏng đoán đã bị bác bỏ với phát biểu rằng số tự nhiên n là số nguyên tố khi và chỉ khi nó thỏa mãn điều kiện 2n−2 chia hết cho n. Nói cách khác, số tự nhiên n là số nguyên tố khi và chỉ khi . Đúng là nếu n là nguyên tố thì  (đây là một trường hợp riêng của định lý nhỏ Fermat). Tuy nhiên điều ngược lại (nếu  thì n là số nguyên tố) là sai, bởi vậy tổng quát thì giả thuyết này là sai. Người ta đã tìm được n nhỏ nhất để bác bỏ giả thuyết trên là n = 341 = 11×31. Hợp số n thỏa mãn 2n−2 chia hết cho n được gọi là số giả nguyên tố, là một lớp riêng của số giả nguyên tố Fermat.

Lịch sử
Giả thiết Trung Quốc từng (và còn đôi khi) được cho là của các học giả Trung Quốc cổ, nhưng nó thực sự bắt nguồn vào giữa thế kỷ 19 từ công trình của nhà toán học nhà Thanh Lý Thiến Lan (1811-1882).
Lý Thiến Lan sau đó nhận ra tuyên bố của mình là sai và loại nó khỏi tác phẩm kế tiếp nhưng điều đó không đủ để ngăn chặn khẳng định sai xuất hiện đâu đó dưới tên ông.
Một bản dịch sai in năm 1898 của Jean tuyên bố phỏng đoán có từ thời Khổng tử và tạo niềm tin rằng giả thiết có từ thời cổ đại.

Chú thích

Tham khảo

Số giả nguyên tố
Phỏng đoán về số nguyên tố
Phỏng đoán bị bác bỏ


title: Doulevant-le-Petit

text:
Doulevant-le-Petit là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 185 mét trên mực nước biển.
Sông Blaise chảy qua xã Doulevant-le-Petit.

Tham khảo

Doulevantlepetit


title: Delonix tomentosa

text:
Delonix tomentosa là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Madagascar.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Du Puy, D. et al. 1998. Delonix tomentosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

tomentosa
Thực vật Madagascar
Loài cực kỳ nguy cấp


title: Độ nhớt

text:
Độ nhớt của một chất lưu là thông số đại diện cho ma sát trong của dòng chảy. Khi các dòng chất lưu sát kề có tốc độ chuyển động khác nhau, ngoài sự va đập giữa các phần tử vật chất còn có sự trao đổi xung lượng giữa chúng. Những phần tử trong dòng chảy có tốc độ cao sẽ làm tăng động năng của dòng có tốc độ chậm và ngược lại phần tử vật chất từ các dòng chảy chậm sẽ làm kìm hãm chuyển động của dòng chảy nhanh. Kết quả là giữa các lớp này xuất hiện một ứng suất tiếp tuyến  gây nên ma sát (lực ma sát trong).

Định luật Newton
Xem xét hiện tượng gió thổi trên bề mặt nước, gió sẽ tác động lên bề mặt nước một lực nhất định và làm bề mặt nước chuyển động với vận tốc cố định . Dưới tác dụng của độ nhớt, lớp liền kề phía dưới sẽ bị kéo theo chuyển động của lớp trên.

Theo định luật Newton cho chất lưu, với những dòng chảy tầng (có thể được hình dung như những lớp dòng chảy song song với nhau), ứng suất tiếp tuyến  giữa những lớp này tỷ lệ tuyến tính với gradient của thành phần vận tốc  có hướng vuông góc với các lớp đó.

.
theo như công thức trên, hằng số  được gọi là độ nhớt động lực học hay còn gọi là độ nhớt tuyệt đối (đơn vị kg m−1s−1 hay Pa.s).

Đối với dòng chảy tầng có độ nhớt động lực học , ma sát trong được xác định theo định luật Niu-tơn như sau:

trong đó v - là vận tốc tại điểm đang xét, n - tọa độ theo phương vuông góc với các lớp chất lỏng.

Ngoài độ nhớt động lực học, khi nghiên cứu chuyển động của chất lưu, để kể đến ảnh hưởng của lực quán tính , mà thực chất là khối lượng riêng , người ta còn đưa ra một đại lượng quan trọng khác là độ nhớt động học , có đơn vị là m²/s.

.

Tham khảo

Cơ học chất lưu
Đại lượng vật lý


title: Eudinopus

text:
Eudinopus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Canthonini


title: Elqui (tỉnh)

text:
Elqui là một tỉnh ở vùng Coquimbo của Chile. Tỉnh lỵ là La Serena. Tỉnh này có diện tích 16.895,1 km², và dân số (theo cuộc điều tra dân số năm 2002) của Chile là 365.371 người.

Các đô thị của tỉnh Elqui
Andacollo
Coquimbo
La Higuera
La Serena
Paihuano
Vicuña

Tham khảo

Tỉnh của Chile


title: 175 Andromache

text:
Andromache  (định danh hành tinh vi hình: 175 Andromache) là một tiểu hành tinh nguyên thủy và lớn ở vành đai chính.

Ngày 1 tháng 10 năm 1877, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Canada James C. Watson phát hiện tiểu hành tinh Andromache khi ông thực hiện quan sát tại Đài quan sát Detroit và đặt tên nó theo tên Andromache, vợ của Hector trong chiến tranh thành Troy. Bức điện tín của Watson gửi tới châu Âu để thông báo về khám phá của ông đã bị thất lạc, vì vậy phải đến vài tuần sau đó mới có thông báo. Kết quả là, một tiểu hành tinh khác đã được đánh số 175, sau này được định danh lại là 176 Iduna.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Andromache
18771001
Andromache
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Cg (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: McComb, Mississippi

text:
McComb, Mississippi là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người. Đây là quê hương của ca sĩ Mỹ nổi tiếng Ray J.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Mississippi


title: Hà Đông (định hướng)

text:
Hà Đông trong tiếng Việt có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Quận Hà Đông thuộc thủ đô Hà Nội.
 Tỉnh Hà Đông cũ của Việt Nam, nay là một phần thành phố Hà Nội
 Huyện cũ Hà Đông, tỉnh Quảng Nam thời phong kiến
 Xã Hà Đông, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Hà Đông, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai
 Xã cũ Hà Đông thuộc huyện Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng; nay là một phần xã Mỹ Đức.

Trung Quốc
 Quận Hà Đông trực thuộc thành phố Thiên Tân, Trung Quốc
 Quận Hà Đông trực thuộc thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc
 Tên gọi thời nhà Đường của tỉnh Sơn Tây ở Trung Quốc

Hồng Kông
Hà Đông, thương nhân của Hồng Kông ở thế kỷ 20

Hàn Quốc
 Tên phiên âm Hán Việt của huyện Hadong, Gyeongsang Nam, Hàn Quốc

Xem thêm


title: Photoscotosia

text:
Photoscotosia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Photoscotosia achrolopha
 Photoscotosia albapex
 Photoscotosia albiplaga
 Photoscotosia albomacularia
 Photoscotosia amplicata
 Photoscotosia annubilata
 Photoscotosia antitypa
 Photoscotosia apicinotaria
 Photoscotosia atrifasciata
 Photoscotosia atromarginata
 Photoscotosia atrophicata
 Photoscotosia atrostrigata
 Photoscotosia chlorochrota
 Photoscotosia cupha
 Photoscotosia dejeani
 Photoscotosia dejuncta
 Photoscotosia dejuta
 Photoscotosia diochoticha
 Photoscotosia dipegaea
 Photoscotosia erebenna
 Photoscotosia eudiosa
 Photoscotosia eutheria
 Photoscotosia fasciaria
 Photoscotosia ferrearia
 Photoscotosia fulguritis
 Photoscotosia funebris
 Photoscotosia fusca
 Photoscotosia indecora
 Photoscotosia insularis
 Photoscotosia isosticta
 Photoscotosia keraria
 Photoscotosia leechi
 Photoscotosia leuconia
 Photoscotosia lucicolens
 Photoscotosia metachryseis
 Photoscotosia mimetica
 Photoscotosia miniosata
 Photoscotosia multilinea
 Photoscotosia multiplicata
 Photoscotosia nitida
 Photoscotosia nonfasciata
 Photoscotosia nubilata
 Photoscotosia obliquisignata
 Photoscotosia palaearctica
 Photoscotosia pallifasciaria
 Photoscotosia penguionaria
 Photoscotosia polysticha
 Photoscotosia postmutata
 Photoscotosia prasinotmeta
 Photoscotosia propugnataria
 Photoscotosia prosenes
 Photoscotosia prosphorosticha
 Photoscotosia rectilinearia
 Photoscotosia reducta
 Photoscotosia reperta
 Photoscotosia rivularia
 Photoscotosia sericata
 Photoscotosia stigmatica
 Photoscotosia tonchignearia
 Photoscotosia trisignata
 Photoscotosia undulosa
 Photoscotosia velutina

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Larentiini


title: Taranto

text:
Taranto (; tiếng Hy Lạp cổ:  Tarās; tiếng Hy Lạp hiện đại:  Tarantas; phương ngữ Taranto "Tarde") là thành phố ven biển ở Puglia, Nam Ý. Đây là thủ phủ tỉnh Taranto và là một trung tâm cảng thương mại quan trọng, là một căn cứ hải quân chính của Ý.

Đây là thành phố lục địa lớn thứ ba của Nam Ý, dân số năm 2001 là 201.349.

Taranto có các ngành công nghiệp sắt thép, lọc dầu, hoá chất, đóng tàu, chế biến thực phẩm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Taranto
Thập niên 700 TCN
Địa điểm khảo cổ tại Ý


title: Scuticaria salesiana

text:
Scuticaria salesiana là một loài lan ranging from đông nam Ecuador to Peru.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Joseph E. Murray

text:
For the former commissioner of the Royal Canadian Mounted Police, see Joseph Philip Robert Murray.

Joseph E. Murray (1 tháng 4 năm 1919 - 26 tháng 11 năm 2012), được trao giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1990. Ông là bác sĩ đầu tiên trên thế giới thực hiện ghép thận thành công. Ông từng theo học 4 năm tại Trường y khoa Harvard, đây chính là nền tảng cho tất cả những gì ông đã từng ước mơ thời thơ ấu.

Cuộc đời
Murray quan tâm nhiều về mô & cơ quan cấy ghép từ khi ông còn là bác sĩ tại Bệnh viên thung lũng Forge General ở Pennsylvania.

Ông từng làm việc với tư cách bác sĩ - trung úy thực tập 9 tháng tại một trung tâm phẫu thuật tạo hình trong thời gian cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Trong suốt thời gian quân ngũ, Murray đã chăm sóc rất nhiều bệnh nhân bỏng & nhiều lần thực hiện cấy ghép da trên những bệnh nhân có diện bỏng quá rộng, bằng giải pháp lấy da của người khác thay cho việc lấy từ các vị trí lành trên cơ thể người bệnh.

Thành công lớn nhất của ông đó là việc ghép hoàn hảo một quả thận từ một người trong cặp sinh đôi đồng trứng (sinh đôi cùng trứng). Ngay sau đó, ông đã chứng minh rằng phương pháp này cũng có thể thực hiện giữa các cá thể không hoàn toàn giống nhau về gen với điều kiện tiên quyết là ngăn chặn sự miễn dịch một cách tối ưu. Sau này việc ngăn chặn sự đào thải đã được cải thiến thành công, hàng chục ngàn ca ghép thân đã được thực hiện trên thế giới mỗi năm & sự tồn tại lâu dài của phần ghép từng bước được cải thiện.

Quan niệm

"Tôi chỉ có một mong muốn là sẽ có 10 cuộc đời hoặc nhiều hơn nữa để sống trên hành tinh này. Nếu điều đó là có thể, tôi sẽ dành mỗi quãng đời cho mỗi lĩnh vực phôi thai học, gen học, vật lý học, vũ trụ học và địa lý học. Các quãng đời khác sẽ là một nghệ sĩ piano, một người sống trong rừng, một vận động viên tennis, hoặc một người viết địa lý quốc gia"

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobel Prize
 Harvard Medical School page on Joseph Murray
 Autobiography on NobelPrize.org

Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Người Mỹ gốc Ireland


title: Neef

text:
Neef là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 6,51 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Sân bay quốc tế Tobías Bolaños

text:
Sân bay quốc tế Tobías Bolaños (tiếng Tây Ban Nha: Aeropuerto Internacional Tobías Bolaños)  là một trong 4 sân bay quốc tế ở Costa Rica. Sân bay này nằm ở ngoại ô, phía của thành phố San José ở Pavas, cách thành phố khoảng 5 km về phía tây. Sân bay này phục vụ các chuyến bay theo lịch trình và 2 chuyến bay quốc tế theo lịch trình nối với Granada, Nicaragua và Bocas del Toro, Panama. Đây là trung tâm hoạt động của Nature Air, một trong hai hãng hàng không nội địa chính của Costa Rica.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Trường hàng không
Có 8 trường dạy bay hoạt động ngoài Sân bay Quốc tế Tobías Bolaños. Một số cung cấp các khóa học hàng không bổ sung như đào tạo tiếp viên, đào tạo điều phối viên không lưu và những người khác. Họ có các phi đội máy bay một động cơ và nhiều động cơ khác nhau để đào tạo phi công.

AENSA - Academia de Ensenanza Aeronautica

Trường dạy bay Aerobell

Aeroformacion

Aerotica

CPEA - Centro Profesional de Enseñanza Aeronáutica

ECDEA - Escuela Costarricense de Aviacion (Một phần của CarmonAir và Costa Rica Green Airways)

IACA - Instituto Aeronautico Centroamericano

IFA - Instituto de Formacion Aeronautica

Số liệu thống kê về hành khách
Những dữ liệu này cho thấy số lượng hành khách di chuyển vào sân bay, theo Niên giám thống kê của Tổng cục Hàng không Dân dụng Costa Rica.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dirección General de Aviacion Civil de Costa Rica Cục hàng không dân dụng Costa Rica
Nature Air

Sân bay Costa Rica


title: Karuo

text:
Karuo (; , Hán Việt: Ca Nhã khu) là quận trung tâm của địa khu Qamdo (Xương Đô), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. 90% dân số trong quận là người Tạng. Nhiệt độ trung bình năm là 7,6 °C, dao động từ -2,3 °C vào tháng 1 đến 16,3 °C vào tháng 7. Lượng mưa trung bình năm của quận là 467 mm.

Trấn
 Thành Quan (城关镇)
 Nga Lạc (俄洛镇)
 Ca Nhã (卡若镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Qamdo


title: Jinchihuo

text:
Jinchihuo là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hoplitis lucidula

text:
Hoplitis lucidula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1934


title: Họ Đuôi cụt

text:
Chim đuôi cụt là tên gọi chung để chỉ khoảng 33 loài chim trong siêu họ Pittoidea (Liên họ Đuôi cụt) chỉ chứa một họ với danh pháp Pittidae (họ Đuôi cụt) trong bộ Sẻ, chủ yếu sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Á và Australasia, mặc dù có một ít loài sống ở châu Phi.

Tất cả các loài chim trong họ Đuôi cụt này tương tự như nhau về hình dáng và hành vi chung, và được đặt trong cùng một chi (Pitta). Tuy nhiên, số lượng chi trong họ này vẫn còn là vấn đề đang tranh cãi, trong khi đó một nghiên cứu năm 2006 đã đề cập họ này gồm 3 chi: Erythropitta (6 loài), Hydrornis (13 loài), và Pitta (14 loài).

Đuôi cụt là chim dạng sẻ kích thước trung bình với thân hình chắc nịch, các chân hơi dài nhưng khỏe, mỏ to và đuôi rất ngắn (vì thế mà có tên gọi đuôi cụt). Nhiều loài (nhưng không phải tất cả) có màu sặc sỡ. Tên gọi khoa học của siêu họ/họ/chi này có nguồn gốc từ tiếng Telugu (từ pitta) ở Andhra Pradesh (Ấn Độ) và nó cũng là tên gọi tại địa phương này để chỉ các loài chim nhỏ đó.

Chúng là những loài chim sinh sống nhiều trên mặt đất tại các khu rừng ẩm ướt, với thức ăn là sên, sâu bọ nhỏ và các động vật không xương sống tương tự. Chúng chủ yếu sống đơn độc, đẻ tới 6 trứng trong các tổ lớn hình cầu trên cây hay trong bụi rậm, hoặc đôi khi ngay trên mặt đất.

Nhiều loài đuôi cụt là chim di cư.

Bảo tồn
Một số loài đang bị đe dọa tuyệt chủng do môi trường sống bị phá hủy. Hơn nữa, rất nhiều các loài trong họ này được nuôi làm cảnh phổ biến, tạo ra một thương mại có lợi nhuận trong điều kiện nuôi nhốt.

Các loài
Trước đây người ta chỉ công nhận 1 chi là Pitta, nhưng một nghiên cứu năm 2006 đã tách Pitta thành 3 chi riêng biệt trong họ của nó.

 Chi Erythropitta
 Erythropitta arquata (đồng nghĩa: Pitta arquata): Đuôi cụt sọc lam
 Erythropitta erythrogaster (đồng nghĩa: Pitta erythrogaster): Đuôi cụt bụng đỏ
 Erythropitta granatina (đồng nghĩa: Pitta granatina): Đuôi cụt hồng lựu
 Erythropitta kochi (đồng nghĩa: Pitta kochi): Đuôi cụt ria
 Erythropitta ussheri (đồng nghĩa: Pitta ussheri): Đuôi cụt đầu đen
 Erythropitta venusta (đồng nghĩa: Pitta venusta): Đuôi cụt chỏm đen
 Chi Hydrornis
 Hydrornis baudii (đồng nghĩa: Pitta baudii): Đuôi cụt đầu lam
 Hydrornis caeruleus (đồng nghĩa: Pitta caerulea): Đuôi cụt lớn
 Hydrornis cyaneus (đồng nghĩa: Pitta cyanea) : Đuôi cụt đầu đỏ hay đuôi cụt lam
 Hydrornis elliotii (đồng nghĩa: Pitta elliotii) : Đuôi cụt bụng vằn hay đuôi cụt bụng sọc ngang
 Hydrornis guajanus (đồng nghĩa: Pitta guajana): Đuôi cụt sọc Java
 Hydrornis gurneyi (đồng nghĩa: Pitta gurneyi): Đuôi cụt Gurney
 Hydrornis irena: Đuôi cụt sọc Malaya. Tách ra từ Pitta guajana theo Rheindt & Eaton (2010).
 Hydrornis nipalensis (đồng nghĩa: Pitta nipalensis) : Đuôi cụt gáy xanh
 Hydrornis oatesi (đồng nghĩa: Pitta oatesi) : Đuôi cụt đầu hung hay đuôi cụt gáy bạc
 Hydrornis phayrei (đồng nghĩa: Pitta phayrei): Đuôi cụt nâu hay đuôi cụt có tai
 Hydrornis schneideri (đồng nghĩa: Pitta schneideri): Đuôi cụt Schneider
 Hydrornis schwaneri: Đuôi cụt sọc Borneo. Tách ra từ Pitta guajana theo Rheindt & Eaton (2010) .
 Hydrornis soror (đồng nghĩa: Pitta soror) : Đuôi cụt đầu xám hay đuôi cụt phao câu lam
 Chi Pitta
 Pitta angolensis: Đuôi cụt châu Phi
 Pitta reichenowi: Đuôi cụt ngực lục
 Pitta brachyura: Đuôi cụt Ấn Độ
 Pitta megarhyncha: Đuôi cụt rừng đước
 Pitta moluccensis: Đuôi cụt cánh xanh
 Pitta sordida: Đuôi cụt đầu đen hay đuôi cụt mào
 Pitta nympha: Đuôi cụt bụng đỏ hay đuôi cụt tiên
 Pitta steerii: Đuôi cụt ngực thiên thanh
 Pitta versicolor: Đuôi cụt ồn ào
 Pitta maxima: Đuôi cụt ngực ngà
 Pitta elegans: Đuôi cụt Elegant
 Pitta anerythra: Đuôi cụt mặt đen
 Pitta superba: Đuôi cụt to
 Pitta iris: Đuôi cụt cầu vồng

Đuôi cụt Sula (Pitta dohertyi hay Erythropitta dohertyi) hiện nay được coi là phân loài của đuôi cụt bụng đỏ (Erythropitta erythrogaster), do thiếu các khác biệt về tiếng kêu.

Chú thích

Tham khảo

 Video về họ Pittidae trên Internet Bird Collection

Đuôi cụt, họ


title: Tipula talyshensis

text:
Tipula talyshensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chaetocnema coyei

text:
Chaetocnema coyei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Hệ thống nhiên liệu động cơ

text:
Hệ thống nhiên liệu động cơ có chức năng cung cấp nhiên liệu cho động cơ, ở những trạng thái hoạt động khác nhau. Bên cạnh đó hệ thống nhiên liệu giúp loại bỏ tạp chất có trong nhiên liệu.

Hệ thống cung cấp nhiên liệu cho động cơ có hai loại: dùng bộ chế hòa khí và phun xăng.
Loại dùng bộ chế hòa khí được dùng trên các xe đời cũ, nhiên liệu được cung cấp vào động cơ thông qua một thiết bị đó là bộ chế hòa khí. Bộ chế hòa khí hòa trộn không khí với nhiên liệu trước khi cho vào trong xy lanh. Đây là thiết bị cơ khí hoàn toàn, dùng hiệu ứng Ventury: khi dòng không khí đi qua chỗ hẹp, áp suất và tốc độ đồng thời tăng lên, hút nhiên liệu trong một ngăn chứa.

Loại phun xăng, hay còn gọi là loại được điều khiển điện tử. Nhiên liệu được bơm được đưa đến kim phun. Lượng nhiên liệu đi vào xy lanh được quyết định bằng thời gian nhấc kim phun. Khoảng thời gian này do bộ điều khiển tính toán thông qua rất nhiều cảm biến như cảm biến đo lượng không khí nạp vào, nhiệt độ không khí nạp, nhiệt độ nước làm mát, tốc độ động cơ,...

Dưới đây là một số bộ phận trong hệ thống cung cấp nhiên liệu đến kim phun trong hệ thống phun xăng:

Bình nhiên liệu: Dùng để tích trữ nhiên liệu
Bơm nhiên liệu: Bơm nhiên liệu từ bình nhiên liệu đến kim phun
Lọc nhiên liệu: Lọc để loại bỏ các tạp chất có trong nhiên liệu
Bộ điều áp nhiên liệu: Dùng để điều chỉnh áp suất nhiên liệu ở mức phù hợp, đảm bảo cho kim phun nhiên liệu làm việc đúng và hiệu quả
Kim phun: Phun nhiên liệu vào đường ống nạp
Nắp bình nhiên liệu
 chưa đầy đủ

Tham khảo

Động cơ đốt trong


title: Pselliophora luctuosa

text:
Pselliophora luctuosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Eleutherodactylus johannesdei

text:
Eleutherodactylus johannesdei là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Castro, F., Herrera, M.I. & Lynch, J. 2004. Eleutherodactylus johannesdei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

johannesdei
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Ainvelle, Haute-Saône

text:
Ainvelle là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Somatogyrus aureus

text:
The golden pebblesnail, danh pháp hai phần Somatogyrus aureus, là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Somatogyrus aureus.
 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
Somatogyrus
Động vật được mô tả năm 1865


title: Chamaegastrodia

text:
Chamaegastrodia là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
 Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
 Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Adipsophanes

text:
Adipsophanes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Sân bay Birsa Munda

text:
Sân bay Birsa Munda  là một sân bay nội địa phục vụ thành phố Ranchi, Jharkhand, Ấn Độ và do Cục sân bay Ấn Độ quản lý. Sân bay này nằm ở Hinoo, cách trung tâm thành phố khoảng 7 km. Sân bay này phục vụ khoảng 200.000 lượt khách mỗi năm.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Deccan Airlines (DN) (Delhi, Kolkata, Patna)
Indian Airlines (IA) (Delhi, Mumbai, Patna, Bhubaneshwar)
Jet Lite (9W) (Delhi, Mumbai, Kolkata, Bengaluru*)
 MDLR Airlines (9H) (Delhi, Chandigarh, Kolkata, Jaipur, Hyderabad*)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sân bay Ranchi trên AAI
World Aero Data page for VERC

Sân bay Ấn Độ


title: Đại học Bolton

text:
Viện Đại học Bolton (tên tiếng Anh: University of Bolton; tên cũ Bolton Institute of Higher Education) là một viện đại học ở Bolton trong vùng Đại Manchester, Anh. Bolton Institute of Higher Education được lập năm 1982 thông qua việc sáp nhập Bolton Institute of Technology và Bolton College of Education (Technical). Bolton Institute đã được trao quyền giảng dạy các cấp năm 1990, với quyền trao bằng nghiên cứu năm 1994. Viện này đã được công nhận là viện đại học vào tháng 4 năm 2004.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 University of Bolton

Bolton


title: Diabrotica sinuata

text:
Diabrotica sinuata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1789.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Cheumatopsyche surgens

text:
Cheumatopsyche surgens là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: 2931 Mayakovsky

text:
2931 Mayakovsky (1969 UC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1969 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2931 Mayakovsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1969


title: Megalognatha castaneipennis

text:
Megalognatha castaneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Sân bay Hammerfest

text:
Sân bay Hammerfest  () là một sân bay phục vụ thị xã Hammerfest ở Finnmark, Na Uy. Sân bay nằm ở phía bắc trung tâm thị xã. Sân bay được khai trương ngày 30 tháng 7 năm 1974 cùng với một loạt các sân bay vùng khác ở Na Uy. Đơn vị vận hành sân bay này là Avinor. Năm 2007, sân bay đã phục vụ 148.541 lượt khách , là sân bay lớn thứ 3 ở Finnmark.

Hãng hàng không hoạt động ở đây là Widerøe với tuyến bay chủ yếu với Tromsø.

Tuyến bay
 Norsk Helikopter (Các công trình ngoài khơi)
 Widerøe (Alta, Berlevåg, Båtsfjord, Hasvik, Honningsvåg, Kirkenes, Mehamn, Tromsø, Vadsø, Vardø)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aviation safety.net entry on the 2005 incident

Sân bay Finnmark
Avinor
Hammerfest
Sân bay Na Uy


title: Epiphryne

text:
Epiphryne là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Epiphryne autocharis
 Epiphryne charidema
 Epiphryne citrinata
 Epiphryne undosata
 Epiphryne verriculata
 Epiphryne xanthaspis

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Larentiinae


title: Cảng Cát Lái

text:
Cảng Cát Lái hay Cảng Tân Cảng - Cát Lái (TCCL) nằm trên sông Đồng Nai là một trong những cảng trọng điểm của hệ thống cảng khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, thuộc quản lý của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, Bộ Quốc phòng. Cảng Cát Lái cách trạm hoa tiêu Vũng Tàu 43 dặm và có độ sâu trước bến là 12.5m. Cảng Cát Lái hiện là cảng container quốc tế lớn và hiện đại nhất Việt Nam tại thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, lọt Top 25 cảng hàng đầu thế giới với thị phần container xuất nhập khẩu chiếm trên 90% khu vực phía Nam và gần 50% thị phần cả nước.

Lịch sử phát triển
Cảng Cát Lái được xây dựng theo nhiều giai đoạn, bắt đầu từ tháng 6 năm 1996 cho đến 2002, diện tích ban đầu khoảng 170,000 mét vuông, gồm 2 cầu tàu 150m, khả năng đón tàu với trọng tải trên 20,000 DWT. Cùng thời gian đó Cát Lái kết hợp với thành phố xây mở tuyến đường liên tỉnh lộ 25 từ xa lộ Hà Nội đến phà Cát Lái nhằm thu hút khách hàng.

Chuyến tàu đầu tiên cập cảng Cát Lái là Nan Ping San của Trung Quốc vào tháng 3 năm 1998, bốc dỡ hơn 5,000 tấn gạo. Sau khi chuyển sang khai thác container, chuyến tàu đầu tiên là của Hãng tàu RCL, cập cảng Cát Lái vào tháng 10 năm 2002.

Năm 2005, khi cầu Thủ Thiêm hoàn tất xây dựng, Tân Cảng Sài Gòn chuyển toàn bộ các hoạt động đón tàu container từ cảng Tân Cảng sang cảng Cát Lái, từ đó Cát Lái trở thành cảng trọng điểm của khu vực phía Nam.

Hoạt động
Cảng Cát Lái được vận hành bởi Trung tâm Điều độ - công ty Tân Cảng Sài Gòn. Khu vực trong cảng được chia làm 3 terminal A , B và C cùng một khu vực riêng dành cho container lạnh và một bến riêng chuyên dùng tiếp nhận sà lan và đóng hàng gạo. Bên trong Cảng Cát Lái có 3 depot quản lý container rỗng, khu vực bên ngoài có 4 depot liên kết.

Trước năm 2007, Cát Lái sử dụng phương pháp quản lý bãi và container thủ công. Kể từ 2006 đến nay, Công ty Tân Cảng Sài Gòn đăng ký sử dụng phần mềm quản lý Hệ thống thời gian thực TOPX từ Úc, tự động hóa gần như toàn bộ các khâu lập kế hoạch và quản lý bãi.

Sản lượng
Năm 2005, sản lượng thông qua tại Cát Lái đạt 1 triệu TEU và tới năm 2019, sản lượng thông qua Cảng Cát Lái tăng lên 5,2 triệu TEU. Cảng Cát Lái hiện chiếm thị phần trên 90% sản lượng container xuất nhập khẩu thông qua các cảng tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, gần 50% thị phần cả nước và lọt vào Top 25 cảng container có sản lượng thông qua lớn nhất trên thế giới.

Xem thêm
Tân Cảng Sài Gòn
Cụm Cảng Tân Cảng - Cái Mép
Cảng Hiệp Phước

Ghi chú

Cảng Việt Nam
Giao thông Thành phố Hồ Chí Minh
Sông Đồng Nai
Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh


title: Tên lửa không đối đất

text:
Tên lửa không đối đất (tiếng Anh được viết: air-to-surface missile (ASM) hay air-to-ground missile (AGM)) là tên lửa được thiết kế để phóng từ các máy bay quân sự, các máy bay ném bom, máy bay chiến đấu hoặc các loại máy bay khác tiêu diệt các mục tiêu trên đất liền, trên biển. Tên lửa không đối đất thường có hệ thống đẩy là các động cơ tên lửa. Có hai hệ thống đẩy chủ yếu được sử dụng là động cơ rốc két và động cơ phản lực, mỗi loại đáp ứng với tầm hoạt động khác nhau của tên lửa: tên lửa tầm ngắn và tên lửa tầm dài. Một vài loại tên lửa không đối đất của Liên Xô được đẩy bằng động cơ píttong nhằm mục đích tăng tầm và tốc độ bay cho tên lửa.

Hệ thống định hướng cho tên lửa không đối đất thường là dẫn hướng bằng Lazer, dẫn hướng bằng hồng ngoại, dẫn hướng bằng quang học hoặc dẫn hướng bằng tín hiệu vệ tinh GPS. Các phương pháp dẫn hướng được dùng phụ thuộc vào loại mục tiêu. Ví dụ, với mục tiêu là các tàu thì phương pháp dẫn hướng là dùng rada chủ động hay bị động, nhưng các phương pháp này sẽ không hiệu quả khi tấn công các mục tiêu trên đất liền, loại mục tiêu không có nhiều kim loại.

Sự phân biệt giữa tên lửa không đối đất và tên lửa đất đối đất đôi khi không rõ ràng. Một số loại tên lửa chống tàu như Penguin và AGM-84 Harpoon có thể thuộc cả hai: có thể phóng từ máy bay hoặc phóng từ mặt đất.

Một trong những phát triển chính của tên lửa không đối đất vượt trội so với các loại vũ khí khác được sử dụng cho máy bay là tầm bắn an toàn mà nó có. Tầm hoạt động của tên lửa cho phép máy bay có thể phóng từ một khoảng cách rất xa mục tiêu, tránh được hầu hết các loại vũ khí bố trí xung quanh để bảo vệ mục tiêu.

Các dạng khác của tên lửa không không đối đất bao gồm:
 Tên lửa dẫn hướng chống tăng phóng từ máy bay (có loại phóng từ trực thăng)
 Tên lửa hành trình phóng từ máy bay.
 Tên lửa chống tàu phóng từ máy bay.
 Tên lửa chống bức xạ

Danh sách tên lửa không đối đất

Pháp
 MBDA AS 30
 MBDA Apache
 MBDA Exocet

Anh-Pháp
 Brimstone
 Storm Shadow

Đức
 Taurus KEPD 350
 AGM Armiger
 PARS-3
 Euromissile HOT

Ấn Độ
 BrahMos
 Nag

Iraq
 Al Quds

Norway
 Penguin
 Joint Strike Missile

Pakistan
 Tên lửa H2
 Tên lửa H4
 Baktar-Shikan
 Babur
 Hafr

Nam Phi
 Mokopa

Thụy Điển
 RBS 15

Anh
 Blue Steel missile
 Brimstone missile
 Green Cheese missile
 AGM-48 Skybolt
 ALARM

Hoa Kỳ
 AGM-12 Bullpup
 AGM-22
 AGM-28 Hound Dog
 AGM-45 Shrike
 AGM-48 Skybolt
 AGM-53 Condor
 AGM-62 Walleye
 AGM-63
 AGM-64 Hornet
 AGM-65 Maverick
 AGM-69 SRAM
 AGM-76 Falcon
 AGM-78 Standard ARM
 AGM-79 Blue Eye
 AGM-80 Viper
 AGM-83 Bulldog
 AGM-84 Harpoon
 AGM-86 CALCM
 AGM-87 Focus
 AGM-88 HARM
 AGM-112
 AGM-114 Hellfire
 AGM-122 Sidearm
 AGM-123 Skipper
 AGM-124 Wasp
 AGM-129 ACM
 AGM-130
 AGM-131 SRAM II
 AGM-136 Tacit Rainbow
 AGM-137 TSSAM
 AGM-142 Have Nap
 AGM-153
 AGM-154 JSOW
 AGM-158 JASSM
 AGM-159 JASSM

Nga/Liên Xô
 AS-1 'Kennel'
 AS-2 'Kipper'
 AS-3 'Kangaroo' (H-20)
 AS-4 'Kitchen' (H-22 Burya)
 AS-5 'Kelt' (H-11/KSR-2)
 AS-6 'Kingfish' (H-26/KSR-5)
 AS-7 'Kerry' (H-66, H-23 Grom)
 AS-8 (9M114V Sturm-V)
 AS-9 'Kyle' (H-28)
 AS-10 'Karen' (H-25)
 AS-11 'Kilter' (H-58 Izdeliye)
 AS-12 'Kegler' (H-25MP, H-27PS)
 AS-13 'Kingbolt' (H-59 Ovod)
 AS-14 'Kedge' (H-29)
 AS-15 'Kent' (H-55/H-65S Izdeliye)
 AS-16 'Kickback' (H-15)
 AS-17 'Krypton' (H-31)
 AS-18 Kazoo (H-59M Ovod-M)
 AS-19 'Koala' (P-750 Grom)
 AS-X-19 'Koala' (3M25A Meteorit-A)
 AS-20 'Kayak' (H-35/H-37 Uran)
 AS-X-21 (Kh-90 Gela)

Xem thêm

 Bom dẫn hướng
 Tên lửa hành trình

Tham khảo

Tên lửa không đối đất
Không đối đất
Tên lửa


title: Podagricomela

text:
Podagricomela là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1924 bởi Heikertinger.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Podagricomela bakeri Medvedev, 1996
 Podagricomela cuprea Wang, 1990
 Podagricomela decempunctata Medvedev, 2002
 Podagricomela flavitibialis Wang, 1990
 Podagricomela grossa Medvedev, 2002
 Podagricomela metallica Medvedev, 1997
 Podagricomela nigripennis Medvedev, 1996
 Podagricomela nigripes Medvedev, 1993
 Podagricomela philippina Medvedev, 1996
 Podagricomela sordida Medvedev, 2002
 Podagricomela taiwana Medvedev, 2002
 Podagricomela vietnamica Medvedev, 2002
 Podagricomela viridicyanea Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Amblycerus longissimus

text:
Amblycerus longissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Chi Lúa

text:
Chi Lúa (danh pháp khoa học: Oryza) là một chi của 15-20 loài thuộc họ Hòa thảo (Poaceae) và nằm trong phân họ Oryzoideae, có nguồn gốc ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Á và châu Phi. Chúng là các loài cây cao, ưa sống ở những vùng ẩm ướt, có thể cao từ 1–2 m. Chi này bao gồm cả những loài sống lâu năm và một năm.

Một loài, lúa tẻ (O. sativa) đóng góp 20% số ngũ cốc trên thế giới, là cây lương thực có tầm quan trọng toàn cầu.

Phân loài
Oryza barthii
Oryza glaberrima (Steud.) - Lúa châu Phi hạt đỏ
Oryza glutinosa (Lour.) hay Oryza sativa var. glutinosa - Lúa nếpOryza latifoliaOryza longistaminataOryza punctataOryza rufipogon (Griff.) - Lúa gié hoangOryza sativa''(L.) - Lúa tẻ

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lúa
Chi Lúa


title: 5908 Aichi

text:
5908 Aichi (1989 UF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 10 năm 1989 bởi Y. Mizuno và T. Furuta ở Kani.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5908 Aichi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Toshimasa Furuta
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Anisodera batangae

text:
Anisodera batangae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Anisodera


title: What Makes a Man

text:
"What Makes a Man" là đĩa đơn của ban nhạc pop người Ireland Westlife, phát hành từ album phòng thu thứ hai của họ Coast to Coast. Đây là đĩa đơn đầu tiên của họ không đạt được vị trí quán quân ở Anh.

Đĩa đơn này đứng thứ 39 trong danh sách các đĩa đơn bán chạy nhất năm 2000 ở Anh và nhận được chứng nhận Vàng ở nước này với hơn 400.000 bản bán được.

Danh sách track
CD1
 "What Makes a Man" (Single Remix)
 "I'll Be There"
 "My Girl"

CD2
 "What Makes a Man" (Single Remix)
 "I'll Be There"
 "What Becomes of the Brokenhearted"

Xếp hạng
Dù không đạt được đến vị trí số 1, đĩa đơn vẫn leo đến vị trí #2 trên UK Singles Chart, chỉ nhường vị trí quán quân cho "Can We Fix It?" của Bob the Builder.

Tham khảo

Bài hát của Westlife
Đĩa đơn năm 2000
Pop ballad
Bài hát năm 2000
Bài hát viết bởi Steve Mac


title: Tarabel

text:
Tarabel  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 238 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Crouzet-Migette

text:
Crouzet-Migette là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 93.Ước lượng năm 2006 là 128.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Kaoh Nheaek

text:
Kaoh Nheaek là một huyện srok thuộc tỉnh Mondulkiri, đông bắc Campuchia. Theo thống kê năm 1998, dân số của huyện là 8919.

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Sceloenopla femoralis

text:
Sceloenopla femoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Hexatoma cinereicauda

text:
Hexatoma cinereicauda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Molophilus bidens

text:
Molophilus bidens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Villers-le-Sec, Haute-Saône

text:
Villers-le-Sec là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông Pháp. Xã có diện tích 11,11 km², dân số năm 2006 là 543 người. Khu vực này có độ cao từ 258-389 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Mạnh Châu

text:
Mạnh Châu (tiếng Trung: 孟州) là một thành phố cấp huyện tại địa cấp thị Tiêu Tác, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Huyện cấp thị này có diện tích 541 km² và dân số 360.000 người. Mã bưu chính: 454900.

Lịch sử
Thời cổ nơi đây là Mạnh Đồ quốc, đến thời nhà Tần đặt làm huyện Hà Ung, thời Hán-Tấn đổi thành Hà Dương. Đến năm Hội Xương thứ 3 thời Đường Vũ Tông (tức năm 843) thăng Hà Dương lên thành châu Mạnh và tới năm Hồng Vũ thứ 10 thời Minh (tức năm 1377), bỏ châu và trở thành huyện Mạnh. Tháng 5 năm 1996, huyện này được nâng cấp thành huyện cấp thị Mạnh Châu.

Phân chia hành chính
Huyện cấp thị này có 4 nhai đạo biện sự xứ, 6 trấn, 1 hương với 273 thôn hành chính.
 Nhai đạo biện sự xử: Hội Xương, Đại Định, Hà Ung, Hà Dương.
 Trấn: Tây Quắc, Triệu Hòa, Nam Trang, Hóa Công, Thành Bá, Cốc Đán.
 Hương: Hòe Thụ.

Nhân vật nổi tiếng
 Hàn Dũ: Một trong tám nhà thơ văn nổi tiếng trong Đường Tống bát đại gia.
 Hàn Tương Tử： Cháu của Hàn Dũ, theo truyền thuyết là một trong Bát tiên của Đạo giáo.
 Phan An: Một người đàn ông đẹp trai nổi tiếng thời nhà Tấn, từng làm huyện lệnh Mạnh Châu.

Kinh tế
Các ngành công nghiệp chính của Mạnh Châu bao gồm chế tạo máy, chế biến lông thú, thực phẩm và sản xuất hóa chất. GDP của huyện cấp thị năm 2006 là 8,68 tỷ nhân dân tệ (1,09 tỷ USD).

Giao thông
 Đường sắt Bắc Kinh-Quảng Châu, đường sắt Lũng Hải, đường sắt Tiêu Liễu.
 Sân bay quốc tế Tân Trịnh cách huyện cấp thị 130 km, Sân bay Lạc Dương cách 30 km.
 Đường cao tốc Liên Hoắc, đường cao tốc Thái Úc và đường cao tốc Mạnh Thấm, đường cao tốc Mạnh Vũ.

Ghi chú

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Tiêu Tác


title: Saint-Manvieu-Bocage

text:
Saint-Manvieu-Bocage là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Manvieu-Bocage sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados