title: Titus

text:
Titus Flavius Vespasianus, thường được gọi là Titus (; ngày 30 tháng 12 năm 39 - 13 tháng 9 năm 81), là một vị Hoàng đế của Đế quốc La Mã. Ông trị quốc trong một giai đoạn ngắn ngủi: từ năm 79 cho đến khi qua đời vào năm 81. Titus là vị Hoàng đế thứ hai của Vương triều Flavius - triều đại trị vì Đế quốc La Mã từ năm 69 đến năm 96, bao gồm các đời Hoàng đế Vespasianus (69-79) - cha của Titus, chính bản thân Titus (79-81) và Domitianus (81-96) - em trai út của ông.

Trước khi lên nối ngôi Hoàng đế, Titus là một danh tướng của Quân đội La Mã, theo gót thân phụ là Vespasianus chinh chiến trong cuộc Chiến tranh La Mã-Do Thái lần thứ nhất (67 - 70). Tuy nhiên, chiến dịch phạt Do Thái phải dừng lại trong một khoảng thời gian ngắn vì Hoàng đế Nero tự sát vào ngày 9 tháng 9 năm 68, tạo điều kiện cho Vespasianus lên nối ngôi Hoàng đế trong Năm tứ đế. Khi Vespasianus được tấn phong làm Hoàng đế vào năm 69, Titus được vua cha giao cho nhiệm vụ trấn áp cuộc nổi dậy của dân Do Thái. Ông đã chiến thắng được quân nổi dậy vào năm 70 với đại thắng của ông trong cuộc công hãm và hủy diệt thành phố Jerusalem cùng với đền thánh của Jerusalem. Chiến tích này khiến Titus được vua cha ban cho một buổi lễ khải hoàn. Khải hoàn môn của Titus tưởng niệm cho chiến thắng này vẫn còn đến ngày nay.

Trong suốt triều đại của vua cha Vespasianus, Titus làm nên nhiều chuyện tai tiếng tại kinh thành La Mã. Khi đó ông được vua cha phong làm Chỉ huy trưởng của Lực lượng Vệ binh Pháp quan, tức là Cận vệ của các Hoàng đế La Mã, và đem lòng yêu Nữ hoàng Do Thái là Julia Berenice. Điều này mang lại tiếng xấu cho ông. Tuy vậy, sau khi vua cha Vespasianus qua đời vào ngày 23 tháng 6 năm 79, Titus lên ngôi Hoàng đế và trị quốc một cách sáng suốt. Ông được nhà sử học Suetonius cùng với các nhà sử học đời sau tôn vinh là một bậc anh quân. Trong suốt triều đại của mình, ông nổi tiếng với thành công trong việc xây dựng những công trình công cộng của kinh thành La Mã như sân khấu Flavius hay đại hý trường La Mã và còn thể hiện sự hào phóng của mình trong việc khắc phục hậu quả từ hai thảm hoạ. Đó là sự kiện núi lửa Vesuvius phun trào vào năm 79 và đám cháy ở kinh đô La Mã vào năm 80. Chỉ sau hai năm trị vì, ông qua đời vì bệnh sốt vào ngày 13 tháng 9 năm 81, truyền ngôi cho người em trai là Hoàng đế Domitianus.

Nguồn gốc gia đình và thời niên thiếu
Titus được sinh ra tại kinh đô La Mã, có lẽ là ngày 30 Tháng Mười Hai năm 39, là con trai trưởng của Titus Flavius Vespasianus - thường được gọi là Vespasian - và Domitilla Già. Ông có một em gái là Domitilla Trẻ (sinh năm 45), và một em trai, cũng tên là Titus Flavius Domitianus (sinh năm 51), nhưng thường được gọi là Domitian.

Những năm tháng huynh đệ tương tàn của người La Mã vào thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên đã góp phần không nhỏ vào sự sụp đổ của các tầng lớp quý tộc thủ cựu tại kinh thành La Mã, thay vào đó là tầng lớp quý tộc non trẻ mới nổi lên từ các tỉnh vào đầu thế kỷ thứ nhất. Một trong những gia đình quý tộc ấy là dòng họ Flavius, đã trỗi dậy nhờ 4 thế hệ gia đình có được sự giàu có và địa vị dưới triều đại nhà Julius-Claudius. Ông cố của Titus là Titus Flavius Petro đã phụng sự danh tướng Pompeius Magnus với tư cách là Đội trưởng trong cuộc tương tàn của Pompeius Magnus với nhà độc tài Julius Caesar. Titus Flavius Petro đã chấm dứt binh nghiệp của mình trong nỗi nhục bại trận: ông phải chạy thoát thân khỏi trận tiền khi Caesar đánh thắng Pompeius trong trận đánh lớn tại Pharsalus vào năm 48 trước Công Nguyên. Tuy nhiên, Pedro đã cố gắng phục hồi lại địa vị quyền quý của mình qua việc kết hôn bà Tertulla - một người phụ nữ vô cùng giàu có đã để lại khối tài sản khổng lồ cho con trai của ông sau này là Titus Flavius Sabinus I, ông nội của Titus. Titus Flavius Sabinus I tiếp tục gia tăng gia sản qua việc đảm nhận chức quan thu thuế ở châu Á và nhân viên ngân hàng ở Helvetia. Bằng cách kết hôn với Vespasia Polla, ông đã liên minh với dòng dõi quý tộc cao quý Vespasia, đảm bảo cho các con là Titus Flavius Sabinus II và Vespasian đứng vào hàng ngũ của các nghị viên của Viện Nguyên lão.

Sự nghiệp chính trị của Vespasianus bao gồm các chức vụ như quan coi quốc khố, quan Thị chính và Pháp quan, lên tới đỉnh điểm là chức lãnh sự năm 51, đúng vào năm vợ ông sinh hạ được Domitianus. Khi làm thống soái của Quân đội La Mã, ông đã trở nên vang dội khi tham chiến trong cuộc xâm lược Anh vào năm 43. Có quá ít những điều được biết về thời niên thiếu của Titus, và được ghi chép lại bởi Suetonius; theo Suetonius ông được nuôi dưỡng tại Triều đình cùng với Hoàng tử Britannicus, người con trai của Hoàng đế Claudius đã bị Hoàng đế Nero hạ sát vào năm 55 sau khi vua cha Claudius mất. Không những thế, Suetonius còn kể thêm rằng, Titus đã gục xuống bên cạnh Britannicus, trong đêm ông ta bị ám sát, và uống chất độc đã được giao cho ông. chi tiết thêm về sự giáo dục của ông là khan hiếm.Nhưng có vẻ như ông đã cho thấy sự triển vọng trong nghệ thuật quân sự và là một nhà thơ có kỹ năng hùng biện cả trong tiếng Hy Lạp và tiếng Latinh.

Sự nghiệp quân đội
Từ khoảng năm 57-59, ông là một Cận vệ của Hộ Dân quan tại vùng Germania. Ông cũng làm quan tại vùng Britannia, có lẽ vào khoảng năm 60 để chỉ huy đội viện binh khẩn cấp đến dập tắt cuộc kháng chiến của Nữ hoàng Boudica. Khoảng năm 63, ông trở về kinh thành La Mã, lập gia đình với Arrecina Tertulla, con gái của cựu chỉ huy lực lượng Vệ binh Pháp quan. Vào năm 65 bà qua đời, ông sau đó tái hôn với một cô gái con nhà gia giáo là Marcia Furnilla. Tuy nhiên, gia đình của Marcia tham gia vào phe phái đối lập với Hoàng đế Nero. Chú của bà là Barea Soranus và con gái là Servilia nằm trong số những người bị hành quyết dau khi "mưu đồ phản nghịch Pisonia" thất bại vào năm 65. Một số nhà sử học hiện đại lý luận rằng Titus đã ly dị vợ vì mối liên quan của gia đình bà với âm mưu này. Ông không bao giờ tái hôn thêm một lần nào nữa. Titus dường như đã có nhiều con gái, ít nhất một trong số đó do Marcia Furnilla sinh ra. Chỉ có một người sống sót đến tuổi trưởng thành là Julia Flavia, có lẽ là con của Titus với Arrecina, có mẹ cũng được đặt tên là Julia. Trong thời gian này Titus cũng trau dồi pháp luật và đã đứng được vào hàng ngũ quan coi quốc khố.

Chiến dịch phạt Judea

Năm 66, người Do Thái ở tỉnh Judea phát động binh biến chống lại Đế quốc La Mã. Thái thú xứ Syria là Cestius Gallus ra quân, bị đánh bại tại trận đánh ở Beth-Horon và buộc phải lui binh khỏi thành Jerusalem. Vị vua chư hầu của La Mã là Agrippa II và em gái là Berenice bỏ chạy khỏi thành phố mà đến Galilee, nhờ đó họ có được bàn đạp đến cầu cứu người La Mã. Để đàn áp cuộc bạo loạn, vua Nero cử Vespasianus làm Tổng chỉ huy của quân Triều đình, kéo cả quân đoàn thứ năm lẫn thứ mười đến vùng Do Thái. Sau đó, ông họp binh với Titus tại Ptolemais cùng với quân đoàn thứ 15. Với 6 vạn chiến binh tinh nhuệ, hào khí của Quân đội La Mã dâng trào, họ quyết tâm vượt qua Galilee và tiến vào thành Jerusalem.

Nhà sử học người La Mã Lai Do Thái là Josephus đã chép sử cuộc chiến tranh La Mã - Do Thái lần thứ nhất trong tác phẩm "Những cuộc chiến tranh của người Do thái". Khi quân tinh nhuệ La Mã chiếm lĩnh được Galilee vào ăm 67, Josephus làm chỉ huy đạo quân Do Thái ở thành phố Jotapata. Cuộc công thành Jerusalem kéo dài đến 47 ngày, và quân La Mã đại thắng tràn vào thành phố ấy, người ta ước tính có khoảng 4 vạn quân Do Thái bại vong, còn số quân kháng chiến Do Thái còn lại thì phải tự sát. Josephus ra hàng Vespasianus, bị quân La Mã bắt làm tù binh và cung cấp cho người La Mã những tin tức quan trọng về các cuộc nổi dậy đang diễn ra. Cho tới năm 68, những chiến binh dũng mãnh La Mã đã chiếm được toàn bộ Judea và bờ biển phía Bắc của tỉnh này, với chiến thắng quyết định tại Taricheae và Gamala - trong trận thắng vang lừng này Titus đã chứng minh ông là một vị tướng xuất sắc

Năm tứ đế

Pháo đài cuối cùng và quan trọng nhất của cuộc kháng chiến của người Do Thái là Jerusalem. Tuy nhiên, chiến dịch đã dừng bất ngờ khi tin tức về cái chết của Nero đến nơi. Gần như đồng thời, Thượng viện La Mã đã tuyên bố Galba, sau đó là thống đốc của Hispania, như là hoàng đế của La Mã. Vespasianus đã quyết định chờ đợi và gửi Titus đến chào vị nguyên thủ mới. Trước khi đến Ý, Titus nhận được tin báo rằng Galba đã bị giết và thay thế bằng Otho, thống đốc Lusitania, và rằng Vitellius và quân đội của mình ở Germania đã được chuẩn bị tiến vào thủ đô, ý định lật đổ Otho. Không muốn bị nguy cơ biến thành con tin bởi bên này hay bên khác, ông từ bỏ cuộc hành trình đến thành La Mã và tái gia nhập cha ông ở Judaea. Trong khi đó, Otho đã bị đánh bại trong trận Bedriacum lần I,và buộc phải tự sát. Khi tin tức lan truyền khắp quân đội tại Judae và Ai Cập,họ đã nắm lấy quyền lãnh đạo và tuyên bố Vespasianus là hoàng đế ngày 01 tháng 7, năm 69.Vespasianus chấp nhận., và thông qua đàm phán bởi Titus, thống đốc Syria,Gaius Licinius Mucianus,đã ủng hộ ông. Một lực lượng tinh nhuệ rút ra từ những quân đoàn ở Judaea và Syria hành quân về kinh đô La Mã dưới sự chỉ huy của Mucianus, trong khi Vespasianus tự đi đến Alexandria, để Titus chỉ huy việc dập tắt cuộc nổi loạn tại Judea. Đến cuối năm 69,lực lượng của Vitellius đã bị đánh bại, và Vespasianus đã chính thức được tuyên bố là Hoàng đế bởi viện nguyên lão ngày 21 tháng 12, do đó kết thúc Năm của bốn hoàng đế.

Vây hãm Jerusalem

Trong khi đó những người Do Thái lại vướng vào những xung đột trong nội bộ của mình, sự chia tách của họ trong thành phố giữa hai phe,phe Sicarii do Simon Bar Giora, và Zealot do John của Gischala lãnh đạo. Titus nắm lấy cơ hội để bắt đầu các cuộc tấn công vào Jerusalem. Quân đội La Mã đã được bổ sung thêm quân đoàn 12 mà trước đây bị đánh bại dưới quyền Cestius Gallus, và từ Alexandria Vespasian gửi Tiberius Julius Alexander, thống đốc Ai Cập,đến phục vụ dưới quyền của Titus. Titus bao vây thành phố, với ba quân đoàn (V,XII và XV) về phía tây và một (X) ở trên núi Olives về phía đông. Ông đã gây áp lực về nguồn cung cấp thực phẩm và nước của người dân bằng cách cho phép khách hành hương vào thành phố để chào mừng lễ Vượt qua, và sau đó từ chối cho họ đi ra.Người Do thái liên tục tập kích quân La mã nhưng kết quả là bị Titus bắt sống.

Sau khi nỗ lực của Josephus để thương lượng một sự đầu hàng đã thất bại, người La Mã nhanh chóng chuyển sang thái độ thù địch.Họ nhanh chóng tấn công những bức tường thứ nhất và thứ hai của thành phố. Để đe dọa sức đề kháng, Titus đã ra lệnh đóng đinh những kẻ đào ngũ người Do thái trên các bức tường của thành phố. Vào thời gian này người Do Thái đã bị kiệt sức bởi nạn đói.

Người La Mã cuối cùng đã chiếm được Pháo đài Antonia và bắt đầu một cuộc tấn công vào cổng trước của đền thờ. Theo Josephus, Titus đã ra lệnh rằng không được phá hủy đền thờ vì đã hứa với công chúa Do Thái là Berenice. Ngày 23 tháng 7, bó đuốc trong tay một người lính đã gây ra đám cháy dưới tam quan của ngôi đền,bên cạnh chỗ thiêng liêng nhất. Nhà chép sử Ki tô giáo sau này,Sulpicius Severus, có thể đã sử dụng một phần trong cuốn Lịch sử của Tacitus,đã ghi rằng Titus ra lệnh bảo vệ đền thờ. Dù vậy,đền thờ vẫn bị phá hủy,của cải bị quân La Mã cướp,vơ vét hết .Sau đó,các binh sĩ của Titus tung hô ông là hoàng đế để ca ngợi chiến thắng. Josephus tuyên bố rằng 1,1 triệu người đã thiệt mạng trong cuộc bao vây, trong đó phần lớn là người Do Thái .97000 người bị bắt làm nô lệ, bao gồm Simon Bar Giora và John của Gischala.Simon Bar Giora bị quân La Mã đánh đập tàn ác nên đã chết trên đường đến thành La Mã. Nhiều người đã bỏ trốn đến các khu vực xung quanh Địa Trung Hải. Titus từ chối chấp nhận một vòng hoa chiến thắng.

Kế vị Vespasian

Không thể lên thuyền đến Ý trong mùa đông, Titus tổ chức các trò chơi tại Caesarea Maritima và Berytus, sau đó du hành tới Zuegma bên bờ sông Euphrates, nơi ông đã miêu tả với một vương miện bởi Vologases I của Parthia. Khi đến thăm Antioch, ông khẳng định các quyền truyền thống của người Do Thái tại thành phố đó. Trên đường đến Alexandria, ông dừng lại ở Memphis để dâng hiến con bò thiêng liêng Apis.

Khi ông về đến thành phố vào năm 71, Titus đã được tổ chức một cuộc diễu hành chiến thắng. Cùng với Vespasianus và Domitianus ông tiến vào thành phố, nhận được sự nhiệt tình chào đón của dân La Mã và một cuộc diễu hành hoành tráng chưa từng có với báu vật và tù binh từ chiến tranh. Josephus mô tả một đám rước với số lượng lớn vàng và bạc dọc theo đường, tiếp theo là tù nhân Do Thái, và cuối cùng là bảo vật được lấy từ đền thờ Jerusalem, bao gồm các Menorah và Ngũ Kinh.

Với việc Vespasianus tuyên bố làm hoàng đế, Titus và em trai của mình Domitian cũng đã nhận được danh hiệu Caesar từ viện nguyên lão. Ngoài việc chia sẻ quyền lực quan bảo dân với cha mình, Titus đã giữ chức chấp chính quan bảy lần trong triều đại của Vespasianus và thể hiện mình như là thư ký của cha, xuất hiện tại viện nguyên lão thay mặt cho ông. Quan trọng hơn, ông được bổ nhiệm làm chỉ huy Lực lượng cận vệ hoàng gia, đảm bảo lòng trung thành của họ với hoàng đế và tiếp tục củng cố vị thế của Vespasianus là một vị vua hợp pháp.

Trong cuộc chiến tranh Do Thái, Titus đã bắt đầu một mối tình với Berenice, em gái của Agrippa II Phe Herod đã hợp tác với những người La Mã trong cuộc nổi loạn, và Berenice tự mình đã hỗ trợ Vespasianus trong chiến dịch của mình để trở thành hoàng đế. Trong năm 75, bà trở về cùng Titus và công khai sống với ông trong cung điện như là vợ hứa hôn của mình. Người La Mã đã cảnh giác các nữ hoàng Phương Đông và từ chối các mối quan hệ của họ.

Hoàng đế

Lên ngôi

Vespasianus qua đời vì bệnh nhiễm trùng vào ngày 23 Tháng Sáu năm 79 SCN, và ngay lập tức đã được kế vị bởi Titus con trai của mình.<ref name="dio-romanhistory-lxvi-18">Cassius Dio, Roman History LXVI.18</ref>

Bởi vì có những lời tuyên truyền vu khống về ông, nhiều người La Mã sợ rằng vào thời điểm này ông sẽ là một Nero. Tuy vậy, chống lại những lời vu khống, Titus đã chứng minh ông là một hoàng đế tài năng và được dân chúng yêu quý, mọi người ca ngợi ông khi họ thấy rằng ông sở hữu những đức tính tốt đẹp nhất thay vì các tệ nạn  Một trong những việc làm đầu tiên của ông khi là một hoàng đế là công khai ra lệnh dừng lại việc xét xử dựa theo huấn thị phản quốc, mà đã có từ lâu.
Dưới thời Augustus, điều này đã phục hồi và được áp dụng bao gồm các tác phẩm được dùng để nói xấu hoặc bôi nhọ người khác. Điều này cuối cùng đã dẫn đến một thời kỳ dài mà các cuộc xét xử rồi hành quyết dưới thời các vị hoàng đế như Tiberius, Caligula và Nero xảy ra thường xuyên. Chính điều này mà một mạng lưới chỉ điểm đã được sản sinh ra từ hệ thống chính trị La Mã trong nhiều thập kỷ.

Titus đã cho chấm dứt việc này, bất cứ ai trái lệnh sẽ bị coi là chống lại chính ông. Ông đã tuyên bố:

"Ta không thể để cho mình bị xúc phạm hay bị lạm dụng trong bất kỳ cách làm vô ích nào mà ta xứng đáng khiển trách. Việc ta quan tâm không phải là những bản báo cáo sai được dâng lên cho hoàng đế, điều mà ta quan tâm là những người đã chết hay bị bỏ tù oan, họ sẽ báo thù cho mình trong bất kỳ trường hợp nào, nếu như sự thật bị tấm màn quyền lực hay á thánh ám ảnh."

Do đó, không có nguyên lão nào bị khép tội chết trong triều đại của ông, dẫu vậy ông còn giữ lời hứa của mình rằng ông sẽ đảm nhận chức Đại tư tế nhằm "mục đích giữ cho đôi tay không bị nhuốm bẩn".

 Những thách thức

Mặc dù triều đại của ông không có các chiến dịch quân sự hoặc xung đột chính trị lớn, Titus đã phải đối mặt với một số thảm họa lớn trong thời gian trị vì ngắn ngủi của mình. Ngày 24 Tháng Tám năm 79, hai tháng sau khi ông lên kế vị, ngọn núi lửa Vesuvius đã phun trào. Các thành phố Pompeii và Herculaneum đã bị chôn vùi dưới hàng mét đá và nham thạch, giết chết hàng ngàn công dân. Titus đã bổ nhiệm hai cựu chấp chính quan phụ trách việc tổ chức và phối hợp các nỗ lực cứu trợ, trong khi cá nhân ông đóng góp một lượng lớn tiền từ ngân khố đế quốc để hỗ trợ cho các nạn nhân của núi lửa. Ngoài ra, ông đã đến thăm Pompeii một lần sau khi núi lửa phun trào và một lần nữa một năm sau đó.

Trong chuyến thăm lần thứ hai vào mùa xuân của năm 80 CN, một đám cháy đã xảy ra tại Roma và thiêu cháy phần lớn thành phố trong suốt ba ngày và ba đêm. Mặc dù vậy, mức độ thiệt hại của đám cháy này lại không đến mức thảm khốc như trong cuộc đại hỏa hoạn vào năm 64, Cassius Dio ghi lại một danh sách dài các công trình công cộng quan trọng đã bị phá hủy, bao gồm ngôi đền Pantheon của Agrippa, Đền thờ thần Jupiter, tòa nhà Diribitorium, một số phần của Nhà hát Pompey và tòa nhà Saepta Julia cùng một số khác Và lại một lần nữa, bản thân Titus đã cho khôi phục lại các khu vực bị hư hỏng. Theo Suetonius, một bệnh dịch cũng đã xảy ra trong vụ hỏa hoạn. Tuy nhiên, nguyên nhân của bệnh dịch này hay số người chết lại không rõ.

Trong lúc này, chiến tranh lại bắt đầu ở Britannia, tại đây Gnaeus Julius Agricola đã tiến xa hơn nữa vào vùng Caledonia và cố gắng nhằm thiết lập một số pháo đài ở đó.

Triều đại của ông cũng chứng kiến một cuộc nổi loạn của Terentius Maximus, một trong số những Neros giả mạo mà vốn đã liên tục xuất hiện trong suốt những năm 70. Mặc dù Nero chủ yếu được biết đến như là một bạo chúa đáng căm ghét, ông ta lại vẫn rất được lòng dân chúng ở các tỉnh phía đông.

 Phả hệ

</center>

 Tham khảo

 Đọc thêm

 Nguồn sơ cấp
 Suetonius, The Lives of Twelve Caesars, Life of Titus, Latin text with English translation
 Cassius Dio, Roman History, Books 65 and 66, English translation
 Josephus, The War of the Jews, English translation
 Tacitus, Histories, Books 2, 4 và 5, English translation

 Nguồn thứ cấp
 Coinage of Titus at Wildwinds.com
 A private collection of Titus denarii.
 Biography of Titus at roman-emperors.org
   (Austin Simmons, The Cipherment of the Franks Casket'') Titus is twice depicted on the back side of the Franks Casket.

Hoàng đế La Mã
Triều đại Flavian
Sinh năm 39
Mất năm 81
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã


title: 17281 Mattblythe

text:
17281 Mattblythe (2000 LV28) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17281 Mattblythe

017281
20000606
017281
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Aeoloides rabainus

text:
Aeoloides rabainus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Aeoloides


title: Zimmersheim

text:
Zimmersheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,15 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 1036 người. Khu vực này có độ cao 268 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo

INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Triepeolus texanus

text:
Triepeolus texanus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1878


title: HMS Cambrian (1916)

text:
HMS Cambrian là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp tàu tuần dương C của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và là chiếc dẫn đầu của lớp phụ Cambrian. Lớp phụ này, vốn còn bao gồm HMS Castor, HMS Canterbury và HMS Constance, về căn bản dựa trên cấu trúc lườn của lớp phụ Caroline nhưng chỉ có hai ống khói và độ dày tối đa của đai giáp lên đến 102 mm (4 inch) thay vì 76 mm (3 inch) như của Caroline.

Cambrian được chế tạo bởi hãng Pembroke Dock. Nó được đặt lườn vào ngày 8 tháng 12 năm 1914; được hạ thủy vào ngày 3 tháng 3 năm 1916; và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 5 năm 1916.

Trong chiến tranh Cambrian được phân về Hải đội Tuần dương nhẹ 4 thuộc Hạm đội Grand. Nó có quãng đời phục vụ trong chiến tranh khá êm ả, và đã sống sót qua cuộc chiến. Được xem là lạc hậu vào những năm 1930, nó bị bán vào ngày 28 tháng 7 năm 1934 cho hãng Metal Industries tại Rosyth để được tháo dỡ.

Tham khảo

 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
 Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company
 Ships of the Cambrian class

Lớp tàu tuần dương C
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến I


title: Selenia

text:
Selenia có thể là:

 Chi thực vật Selenia thuộc họ Brassicaceae.
 Chi bướm Selenia thuộc họ Geometridae.


title: Chimarra pumila

text:
Chimarra pumila là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Glossosoma develi

text:
Glossosoma develi là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Glossosoma


title: Molophilus tenuissimus

text:
Molophilus tenuissimus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bulbophyllum pocillum

text:
Bulbophyllum pocillum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

pocillum]]

P


title: Burgsdorf

text:
Burgsdorf là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz, Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Burgsdorf có diện tích 3,93 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 204 người.

Tham khảo


title: Lagarrigue, Lot-et-Garonne

text:
Lagarrigue là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 64 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Molophilus bawbawiensis

text:
Molophilus bawbawiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Atypophthalmus sedatus

text:
Atypophthalmus sedatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Atypophthalmus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Microcaecilia supernumeraria

text:
Microcaecilia supernumeraria là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng thoái hóa nghiêm trọng, và.

Chú thích

Tham khảo
 Silvano, D., Narvaes, P. & Wilkinson, M. 2004. Microcaecilia supernumeraria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

S
Động vật đặc hữu Brasil


title: Lacon tumulosus

text:
Lacon tumulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Montanejos

text:
Montanejos là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Montanejos có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Montanejos nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: 19235 van Schurman

text:
19235 van Schurman (tên chỉ định: 1993 VS4) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Caussols, Alpes-Maritimes, Pháp, ngày 9 tháng 11 năm 1993. Nó được đặt theo tên Anna Maria van Schurman, a German-Dutch painter, engraver, poet, và scholar of the 17th century.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Đạt Nhân

text:
Đạt Nhân () là một hương (xã) của huyện Đài Đông, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương nằm ở phía nam dãy núi Trung ương và có đến 90% diện tích là đồi núi. Cư dân trong hương chủ yếu là thổ dân Paiwan. Nền kinh tế của Đạt Nhân dựa trên lĩnh vực nông nghiệp. Diện tích Đạt Nhân là 306,4454 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 3.984 người thuộc 1.498 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 13 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Đông


title: Cam phu nhân

text:
Cam phu nhân (甘夫人; mất năm 210), còn gọi là Chiêu Liệt Hoàng hậu (昭烈皇后), là trắc thất phu nhân của Thục Hán Chiêu Liệt hoàng đế Lưu Bị và là mẹ đẻ của Thục Hán Hậu chúa Lưu Thiện, thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Cam phu nhân không rõ tên thật, người Bái huyện (nay thuộc tỉnh Giang Tô), theo Quỳ Châu phủ chí (夔州府志) thì bà tên gọi Cam Mai (甘梅). Bà là vợ thứ của Thục Hán Tiên chủ Lưu Bị. Sử sách ghi, Lưu Bị lấy bà khi làm quan ở Dự châu. Theo sử sách, Lưu Bị ở Dự châu tất cả ba lần trong quãng đời lưu lạc khi chưa thành sự nghiệp ở Tây Xuyên:
 Lần thứ nhất năm 193, được Đào Khiêm tiến cử.
 Lần thứ hai năm 196, sau khi bị mất Từ châu cho Lã Bố.
 Lần thứ ba năm 198, do Tào Tháo nhân danh Hán Hiến Đế bổ nhiệm.

Không rõ Lưu Bị cưới bà chính xác là thời điểm nào trong 3 thời điểm trên. Cùng thời gian ở Dự châu, Lưu Bị đã lấy My phu nhân là em gái My Chúc (người phục vụ dưới quyền) làm chính thất, nghĩa là địa vị Cam phu nhân ở dưới My phu nhân.

Cam phu nhân được mô tả là người rất có nhan sắc, da dẻ mịn màng trắng trẻo, tươi nhuận như ngọc dương chi, giống như tuyết trắng ngưng tụ dưới ánh trăng vậy. Vì vậy khi Lưu Bị được dâng tặng một tượng ngọc cao ba thước (khoảng 1m), lúc chiều tối Lưu Bị thường bảo bà ngồi cạnh bức tượng ngọc dương chi để so sánh. Lưu Bị so sánh Cam phu nhân không khác gì pho tượng bằng ngọc, thường nói: "Điều quý của ngọc là ở chỗ nó có thể so với cái đức của người quân tử. Hơn nữa lại có thể đẽo tạc thành nhân hình thì khó mà bỏ đi được".

Cam phu nhân là người hiếu đức, hiểu đạo nghĩa, 18 tuổi đã trở thành mỹ nữ rất được Lưu Bị mê đắm, bà khuyên Lưu Bị rằng: "Trước đây Tử Hãn không lấy ngọc làm quý, kinh Xuân Thu vì thế mà khen ngợi. Hiện tại Ngô và Ngụy đều chưa diệt được, làm sao có thể vui chơi mà quên chí của mình. Phàm là thứ gì sinh ra dâm cảm đều không nên dùng". Lưu Bị nghe những lời của Cam phu nhân mới bỏ tượng ngọc.

Theo ghi chép của Tam quốc chí, Cam phu nhân trong số gia quyến Lưu Bị bị Lã Bố bắt 2 lần khi có xung đột (năm 195 và 197), nhưng sau đó Lã Bố đều trả lại cho Lưu Bị. Ngoài ra, gia quyến của Lưu Bị cũng bị Tào Tháo bắt trong trận giao tranh ở Từ châu năm 199, nhưng sau này trở về với Lưu Bị không đủ, sử sách không ghi rõ thân phận của từng người trong chiến loạn.

Năm 199, Lưu Bị lại giao chiến với Tào Tháo ở Từ châu bị thất bại, bỏ chạy lên Hà Bắc theo Viên Thiệu, gia quyến bị lạc lần nữa, lọt vào tay Tào Tháo. Người em kết nghĩa của Lưu Bị là Quan Vũ tạm đầu hàng Tào Tháo và giữ được sự an toàn cho My phu nhân và Cam phu nhân.

Năm 200, bà theo Lưu Bị xuống Kinh Châu nương nhờ Lưu Biểu. Năm 207, bà sinh được con trai A Đẩu (tức Lưu Thiện), khi đó Lưu Bị đã 47 tuổi.

Năm 208, Tào Tháo mang đại quân đánh chiếm Kinh châu. Lưu Bị thua trận bỏ chạy. Em họ Tào Tháo là Tào Thuần thống lĩnh quân Hổ báo kỵ truy kích ở Đương Dương - Tràng Bản, bắt được gia quyến Lưu Bị, trong đó có 2 phu nhân. Các sử gia xác định rất có thể trong đó có Cam phu nhân, nhưng ngay sau đó trong quá trình áp giải chưa về tới trại Tào, Cam phu nhân và A Đẩu được tướng Triệu Vân quay lại đánh vào vòng vây và giải cứu, đưa thoát ra ngoài, trở về với Lưu Bị.

Sau trận Xích Bích, bà sống cùng Lưu Bị tại Kinh châu. Nhưng không lâu sau thì Cam phu nhân lâm bệnh qua đời. Không rõ lúc năm đó là năm nào và bà bao nhiêu tuổi. Bà được táng ở Nam quận thuộc Kinh Châu.

Sau này, Cam phu nhân được truy tặng là Hoàng Tư phu nhân (皇思夫人), chuẩn bị dời cải táng trong đất Thục thì Lưu Bị lại qua đời ở Bạch Đế. Thừa tướng Gia Cát Lượng cùng đình thần thương nghị, cuối cùng truy tôn là Chiêu Liệt hoàng hậu (昭烈皇后), hợp táng cùng Lưu Bị ở Hán Huệ lăng (漢惠陵) .

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Cam phu nhân cùng một người vợ khác của Lưu Bị là My phu nhân được mô tả trong số những người phụ nữ gian truân nhất: Bị bắt trong tay Lã Bố, sau đó bị bắt trong tay Tào Tháo. Bà cùng My phu nhân được Quan Vũ hết lòng cung kính bảo vệ khi Quan Vũ phục vụ Tào Tháo, đồng thời cũng được Tào Tháo khá hậu đãi.

Khi Quan Vũ rời khỏi chỗ Tào Tháo đi tìm Lưu Bị, Cam phu nhân và My phu nhân trải qua hàng ngàn dặm đường, vượt 5 cửa ải, cuối cùng tái hợp được với Lưu Bị ở Cổ Thành (quận Nhữ Nam, Dự châu).

Trước khi sinh ra A Đẩu, tương truyền bà nằm mơ thấy tiếng hạc kêu 42 lần, ứng với sau này Lưu Thiện làm vua Thục Hán 42 năm.

Trong trận Đương Dương Tràng Bản, La Quán Trung mô tả Cam phu nhân may mắn chạy thoát khỏi đám loạn quân, đi chân đất về với Lưu Bị, còn A Đẩu lại ở trong tay My phu nhân bế và được Triệu Vân cứu, còn My phu nhân tự vẫn để khỏi vướng Triệu Vân.

Xem thêm
 Lưu Bị
 Quan Vũ
 My phu nhân
 Lưu Thiện

Chú thích

Tham khảo

 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 2, Nhà xuất bản Công an nhân dân.

Người Giang Tô
Hoàng hậu Tam Quốc
Mỹ nhân Trung Hoa


title: Sollefteå (đô thị)

text:
Đô thị Sollefteå (Sollefteå kommun) là một đô thị ở hạt Västernorrland của Thụy Điển. Thủ phủ là Sollefteå.

Thành phố Sollefteå cũ (thành lập) đã được sáp nhập với các đô thị xung quanh vào năm 1974 để lập đô thị hiện nya. Đô thị này bao gồm 13 đơn vị gốc. Đô thị này có nhiều rừng, sông Ångerman và chi lưu Faxälven và Fjällsjöälven chảy qua đô thị này.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
 Forsmo
 Junsele
 Långsele
 Näsåker
 Ramsele
 Sollefteå (thủ phủ)
 Österforse

Thành phố kết nghĩa
Các đô thị kết nghĩa sau đệ nhị thế chiến:
 Steinkjer, Na Uy
 Hammel, Đan Mạch
 Nykarleby, Phần Lan

Những thành phố kết nghĩa thập kỷ gần đây:

 Poltsamaa, Estonia
 Esashi, Nhật Bản
 Madison, MS, USA
 Rudniki, Ban Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sollefteå - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Västernorrland


title: Ayutthaya (tỉnh)

text:
Phra Nakhon Si Ayutthaya gọi ngắn gọn là Ayutthaya (tiếng Thái: พระนครศรีอยุธยา, phiên âm: Bơ-la Na-khon Xi A-dút-tha-da) là một tỉnh (changwat) miền Trung của Thái Lan. Các tỉnh lân cận (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ) là Ang Thong, Lop Buri, Saraburi, Pathum Thani, Nonthaburi, Nakhon Pathom và Suphan Buri.

Tên gọi Ayutthaya đặt theo tên của Ayodhya của sử thi Ramayana.

Các đơn vị hành chính địa phương
Tỉnh này có 16 huyện, được chia ra 206 xã.

Lịch sử
Tỉnh Ayutthaya là kinh đô của vương quốc Ayutthaya.

Du lịch
Du lịch nổi tiếng nhất của tỉnh chính là Công viên lịch sử Ayutthaya

Tham khảo

Tỉnh của Thái Lan
Ayutthaya


title: Làng dân gian Hahoe

text:
Làng dân gian Hahoe (Hàn Quốc: 안동하회마을) là một làng truyền thống từ triều đại nhà Triều Tiên. "Ha" là tên viết tắt của dòng sông và "hoe" có nghĩa là quay lại hoặc trở lại. Ngôi làng là một phần của giá trị của Hàn Quốc vì nó bảo tồn phong cách kiến trúc thời nhà Triều Tiên, truyền thống dân gian, các quyển sách có giá trị, và truyền thống cũ của các làng dựa trên thị tộc.

Ngôi làng nằm ở Andong, Gyeongsangbuk-do. Về phía bắc của làng là vách đá Buyongdae còn núi Namsan nằm về phía nam. Ngôi làng được bố trí theo phong thủy Hàn Quốc và vì vậy, nó có hình dạng của một đóa hoa sen hoặc hai hình hai dấu phẩy lồng vào nhau. Làng dân gian Hahoe cùng với Yangdong đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2010.

Lịch sử
Ngôi làng được thành lập bởi gia tộc Ryu của Pungsan vào thế kỷ 16, dưới thời triều đại nhà Triều Tiên và trở thành cộng đồng một tộc kể từ thời điểm đó. Ngôi làng đáng chú ý bởi nó đã bảo tồn nhiều cấu trúc ban đầu, chẳng hạn như trường học Nho giáo và các tòa nhà khác, cùng với đó là việc duy trì nghệ thuật dân gian Múa mặt nạ Triều Tiên Hahae, trò chơi dân gian Sunyu hay đồ đất nung Onggi.

Ngôi làng ngày nay được chia thành Namchon (làng Bắc) và Pukchon (làng Nam). Gyeomampa là chi chính của gia tộc Pungsan Ryu sống ở Namchon, trong khi chi thứ là Seoaepa, hậu duệ của Ryu Seong-ryong, một học giả nổi tiếng dưới triều vua Tuyên Tổ sống ở Pukchon. Ở làng Bắc có trang viên Yangjindang được xếp hạng là Báu vật Quốc gia Hàn Quốc số 306 và nhà Pikchondaek là Tài sản Văn hóa dân gian quan trọng số 84. Làng Nam có trang viên Chunghyodang được xếp hạng là Báu vật Quốc gia số 414 và nhà Namchondaek là Tài sản Văn hóa dân gian quan trọng số 90. Mỗi chi của gia tộc Pungsan Ryu sống trong một trang viên và một nhà tương ứng.

Ngôi làng duy trì phong cách kiến trúc cổ đã biến mất vì hiện đại hóa và đô thị hóa nhanh chóng ở Hàn Quốc. Nhà lợp ngói dành cho các quý tộc trong khi người ở sống trong ngôi nhà mái tranh, một phong cách kiến trúc dưới triều đại nhà Triều Tiên. Hai công trình có kiến trúc đáng chú ý nhất tại làng Hahoe là nhà lều Wonjijeongsa và trường học nho giáo Byeongsan. Ngoài ra, đền Yongmogak là lưu giữ bộ sưu tập sách của Ryu Seong-ryong, trong đó có cuốn Jingbirok ghi lại Chiến tranh Nhâm Thìn của Hàn Quốc năm 1592 đã được xếp hạng là Báu vật Quốc gia số 132. Báu vật Quốc gia số 160 Kunmundungok là một ghi chép về các cuộc bao vây quân sự. Chunghyodang ghi chép về 231 bài viết về các cuộc gặp gỡ hoàng gia.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Làng dân gian Hahoe Andong

Hahoe
Hahoe
Hahoe
Hahoe


title: Lipotriches thor

text:
Lipotriches thor là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1930


title: Signy-le-Petit (tổng)

text:
Tổng Signy-le-Petit là một tổng ở tỉnh Ardennes trong vùng Grand Est.

Tổng này được tổ chức xung quanh Signy-le-Petit ở quận Charleville-Mézières. Độ cao trung bình là 246 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Signy-le-Petit gồm 9 xã với dân số 3 679 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Auge || align="right" | 69 || align="right" | 08380 || align="right" | 08030
|-
| Auvillers-les-Forges || align="right" | 833 || align="right" | 08260 || align="right" | 08037
|-
| Brognon || align="right" | 126 || align="right" | 08380 || align="right" | 08087
|-
| Éteignières || align="right" | 406 || align="right" | 08260 || align="right" | 08156
|-
| Fligny || align="right" | 176 || align="right" | 08380 || align="right" | 08172
|-
| La Neuville-aux-Joûtes || align="right" | 353 || align="right" | 08380 || align="right" | 08318
|-
| Neuville-lez-Beaulieu || align="right" | 265 || align="right" | 08380 || align="right" | 08319
|-
| Signy-le-Petit || align="right" | 1 314 || align="right" | 08380 || align="right" | 08420
|-
| Tarzy || align="right" | 137 || align="right" | 08380 || align="right" | 08440
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardennes
 Quận của Ardennes
 Tổng của Ardennes
 Xã của Ardennes
 Danh sách tổng ủy viên hội đồng Ardennes

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Signy-le-Petit trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Signy-le-Petit sur Mapquest
 Vị trí của tổng Signy-le-Petit trên bản đồ nước Pháp

Signy-le-Petit


title: Kiến tính

text:
Kiến tánh (zh. jiànxìng 見性, ja. kenshō) tức là trực nhận thấy bổn tánh, là một danh từ chỉ sự trực nhận chân lý, thấy bổn tánh. Như tất cả ngôn ngữ thì danh từ này cũng không chánh xác, và có thể tạo sự hiểu lầm, vì kinh nghiệm kiến tánh không có tánh nhị nguyên, không có người nhìn (năng kiến) và không có tánh được nhìn (sở kiến). (xem cuộc đối thoại của Thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác với Lục tổ Huệ Năng).

Kiến tánh đồng nghĩa với Giác ngộ, và cũng được sử dụng như nhau. Nhưng thông thường, danh từ Giác ngộ được xài để chỉ sự giác ngộ của một vị Phật, vị Tổ, còn danh từ Kiến tánh dùng để chỉ các kinh nghiệm nếm vị giác ngộ ban đầu, cần được tu tập rèn luyện thêm, gọi là Kiến tánh khởi tu.

Tham khảo

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Triết lý Phật giáo
Thiền tông
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thuật ngữ thiền


title: Hardegsen

text:
Hardegsen là một thị xã ở huyện Northeim, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 83,87 km². Đô thị này có cự ly khoảng15 km về phía tây nam của Northeim, và 15 km về phía tây bắc của Göttingen.

Tham khảo

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Northeim


title: Ectropina

text:
Ectropina là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Ectropina acidula (Meyrick, 1911)
Ectropina citricula (Meyrick, 1912)
Ectropina ligata (Meyrick, 1912)
Ectropina raychaudhurii Kumata, 1979
Ectropina sclerochitoni Vári, 1961
Ectropina suttoni (Bland, 1980)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Ectropina
Gracillariidae


title: Adiscus philippinensis

text:
Adiscus philippinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Adiscus


title: Stelis leucotricha

text:
Stelis leucotricha là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1925


title: Quốc lộ 56

text:
Quốc lộ 56, trước đây là tỉnh lộ 2, là con đường nối thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu với thành phố  Long Khánh, tỉnh Đồng Nai, dài 50 km.

Quốc lộ 56 khởi đầu tại bùng binh Hòa Long, xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, đi qua các huyện Châu Đức (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), Cẩm Mỹ (tỉnh Đồng Nai) và kết thúc tại ngã ba giao với Quốc lộ 1 tại ngã ba Tân Phong, phường Xuân Tân, thành phố Long Khánh.

Độ dài một số tuyến đường:
Đoạn thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu: 32 km
Đoạn thuộc tỉnh Đồng Nai: 18 km

Tham khảo

56


title: Nias (huyện)

text:
Huyện Nias là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Huyện lỵ đóng ở Gunung Sitoli. Huyện có diện tích 3799 km2, sân số theo điều tra năm 2000 là 678.347 người.

Các đơn vị hành chính
Huyện gồm có 32 phó huyện hành chính (kecamatan) sau::

 Idanogawo
 Bawolato
 Ulugawo
 G i d o
 Gunungsitoli Idanoi
 Lolofitu Moi
 Ma'u
 Somolo-molo
 Sirombu
 Lahomi
 Mandrehe
 Mandrehe Barat
 Moro'o
 Mandrehe Utara
 Ulu Moro'o
 Hiliduho
 Hili Serangkai
 Botomuzoi
 Gunungsitoli Alo'oa
 Gunungsitoli
 Gunungsitoli Selatan
 Tuhemberua
 Lotu
 Sitolu Ori
 Gunungsitoli Utara
 Sawo
 A l a s a
 Namohalu Esiwa
 Alasa Talu Muzoi
 Lahewa
 Afulu
 Lahewa Timur

Tham khảo

Huyện của Bắc Sumatera
Bắc Sumatra


title: Limnonectes mawphlangensis

text:
Limnonectes mawphlangensis là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, có thể cả Bhutan, và có thể cả Nepal.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, và sông. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Nguồn
 Dutta, S., Ohler, A., Bordoloi, S. & Sengupta, S. 2004. Limnonectes mawphlangensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Limnonectes
Ếch Ấn Độ


title: Hữu Bằng, Thạch Thất

text:
Hữu Bằng là một xã thuộc huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý - Hành chính
Xã Hữu Bằng nằm về phía Đông Nam huyện Thạch Thất, cách thị trấn Liên Quan khoảng 5 km, về phía Đông giáp xã Phùng Xá, phía Tây giáp xã Thạch Xá và Bình Phú, phía Bắc giáp xã Dị Nậu, phía Nam giáp xã Bình Phú.

Tổng diện tích đất tự nhiên của xã là khoảng 1,86 km²; trong đó đất ở có hơn 186 ha.

Dân cư và di tích lịch sử
Xã Hữu Bằng hiện tại đang là xã có dân số đông nhất huyện Thạch Thất với dân số gần 29.000 người (Theo số liệu của Ban Dân số xã Hữu Bằng 2022)

Đình Hữu Bằng, còn có tên nôm là đình Kẻ Nủa, thuộc xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 23 km.

Đình Hữu Bằng toạ lạc ở trên khu đất cao, của đình trông về hướng Tây, phía trước có hồ sen rộng, mùa thu hoa nở đưa nhuỵ hương thơm ngào ngạt vào trong đình. Nhìn tổng thể khu di tích kiến trúc kiểu chữ đinh, gồm Đại bái và Hậu cung.

Ngôi nhà Đại bái nằm ngang 3 gian 2 dĩ, khoảng cách các gian tương đối rộng. Gian giữa rộng 4,1m, các gian bên rộng 3,45m, chái rộng 3,25m, dĩ rộng 1,6m. Bộ vì đỡ mái làm theo kiểu chồng giường, giá chiêng có 6 hàng chân, khoảng cách từ cột cái đến cột quân là 2m, từ cột quân đến cột hiên là 1,7m. Đường kính cột cái là 50 cm, cột quân là 40 cm. Cung thờ là toà nhà dọc nối liền với Đại bái, chia làm bốn gian cách đều 2,3m. Theo văn khắc trên câu đầu thì đình Hữu Bằng được xây dựng vào thời Lê năm Chính Hoà 10 (1689) đến triều Nguyễn năm Minh Mệnh 8(1827) trùng tu lớn.

Đình Hữu Bằng bảo lưu nhiều hiện vật điêu khắc gỗ mang phong cách nghệ thuật tiêu biểu ở thế kỷ XVII và thế kỷ XIX. Đáng chú ý là những đầu dư chạm đầu rồng và 4 bức cốn nách ở 2 bộ vì gian giữa chạm người đánh trống, uống rượu, đánh đàn, đấu võ, miêu tả cảnh sinh hoạt hôi hè của người dân Hữu Bằng thuở xưa. Đình Hữu Bằng còn lưu giữ được 27 đạo sắc của các triều vua thời phong kiến cho các vị thành hoàng và 5 cỗ kiệu sơn son thiếp vàng phong cách điêu khắc nghệ thuật thế kỷ XIX, như bát bửu, xà mâu, cây đèn, quán tẩy… nghệ thuật thời Nguyễn.

Giao thông
 Xã nằm cách trung tâm của thủ đô Hà Nội khoảng 23 km, và được nối liền bởi trục đường giao thông quan trọng Láng - Hòa Lạc.

Kinh tế
Hữu Bằng mang đặc điểm một làng nghề nổi tiếng có lịch sử truyền thống lâu đời, đất chật nhưng người thì đông. Trước đây xã là một làng nghề dệt truyền thống có tiếng. Tuy nhiên, thời gian gần đây nghề dệt dần bị thay thế cho nghề kinh doanh đồ gỗ và sofa.

Xã Hữu Bằng hiện nay có khoảng 4.407 hộ gia đình trong đó 3.320 hộ gia đình tham gia nghề gỗ, chiếm 75% tổng số hộ trong xã. Nghề gỗ là phần thu nhập chính của xã, hàng năm đóng góp khoảng 80% trong tổng thu nhập của toàn xã.

Cùng với sự phát triển và chọn lọc tự nhiên đã hình thành lên một chuỗi cung ứng nội bộ trong chính làng nghề. Từ các đơn vị cung ứng nguyên liên, vật liệu, máy móc thiết bị - đến công đoạn sản xuất và phân phối sản phẩm. Tại Hữu Bằng, nguyên liệu gỗ thường do các công ty cung ứng. Các hộ gia đình tham gia với vai trò chế biến, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên các hộ cũng chia thành nhóm và đảm nhận các công đoạn khác nhau trong chế biến. Nhà thì làm phần thô, nhà thì nhập sản phẩm thô về làm hoàn thiện. Sản phẩm làm xong một phần chuyển qua những cửa hàng bán tại làng nghề hoặc xuất trực tiếp đi các nơi khác tiêu thụ.

Rất nhiều người trẻ ở Hữu Bằng đã ngày càng nhanh nhạy trong kinh doanh. Không chỉ bán hàng tại xưởng hay đổ hàng cho các mối buôn tới làng nghề. Nhiều người Hữu Bằng còn tự chủ động tìm đầu ra, nhận các công trình hay mở các cửa hàng ở các thành phố khác để tiêu thụ sản phẩm. Rất nhiều các cửa hàng ở phố Đê La Thành hay Nguyễn Trãi (Hà Nội) có chủ là người Hữu Bằng.

Sản phẩm của Hữu Bằng tương đối đa dạng và phong phú bao gồm cả đồ nội thất gia đình và đồ nội thất văn phòng. Trong đó đồ nội thất gia đình chiếm đa số (70-80% lượng sản phẩm). Đồ nội thất văn phòng chiếm khoảng  20-30% lượng sản phẩm. Các sản phẩm thường có giá rẻ, hướng đến phân khúc bình dân. Thị trường của các sản phẩm của Hữu Bằng gần như 100% là thị trường nội địa, trong đó 80% lượng sản phẩm được tiêu thụ ở các tỉnh phía Bắc còn lại 20% được tiêu thụ tại thị trường Miền Nam.

Những năm gần đây ghi nhận một sự thay đổi lớn về nhận thức và định hướng nghề của Hữu Bằng. Trong khi những làng nghề mộc truyền thống khác như Đồng Kỵ - Bắc Ninh, La Xuyên - Nam Định...vẫn trung thành với sản phẩm đồ gỗ tự nhiên chạm trổ truyền thống. Thị trường ngày một co hẹp do xu hướng tiêu dùng ngày càng hiện đại. Thì làng nghề Hữu Bằng đã có sự chuyển đổi mạnh mẽ và thức thời hơn. Nắm bắt được xu hướng nhà chung cư mọc lên nhiều đi kèm với xu hướng nội thất đơn giản và hiện đại. Các sản phẩm làng nghề Hữu Bằng cũng chuyển đổi theo. Sử dụng nhiều nguyên liệu gỗ rừng trồng (thay vì gỗ tự nhiên) và gỗ công nghiệp. Giá thành cũng rẻ để hướng đến đại đa số khách hàng bình dân. Các sản phẩm cũng đa dạng như sofa (da, nỉ, gỗ), bàn ghế ăn, bàn ghế phòng khách thiết kế đơn giản, giường ngủ, tủ quần áo, kệ tivi, bàn trang điểm...

Một số nhân vật nổi bật
 Tiến sĩ Nguyễn Ngung
Tiến sĩ Nguyễn Văn Bân
Thượng thư Nguyễn Văn Đào
Nghệ sĩ Nhân dân Tào Mạt
Nghệ sĩ ngâm thơ Hồ Điệp
 Tông sư Nguyễn Lộc, sáng tổ môn võ truyền thống Vovinam
 Nhà báo Phan Lạc Phúc
Nhà văn Phan Lạc Tiếp
Nhà văn Phan Quế
 Nhạc sĩ Phan Lạc Hoa
 Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Văn Đàn
Tuyển thủ bóng đá quốc gia Nguyễn Văn Quyết

Chú thích

Tham khảo


title: Scinax caldarum

text:
Scinax caldarum là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, ao, và kênh đào và mương rãnh. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Silvano, D., Bastos, R. & Caramaschi, U. 2004. Scinax caldarum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Scinax
Động vật đặc hữu Brasil


title: Fresno de Sayago

text:
Fresno de Sayago là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 238 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Amphineurus operculatus

text:
Amphineurus (Amphineurus) operculatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Phratora

text:
Phratora là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1837 bởi Chevrolat.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Phratora aenea (Wang, 1992)
 Phratora alternata Lopatin, 2007
 Phratora antennaria Apfelbeck, 1912
 Phratora atrovirens Cornelius, 1857
 Phratora bispinula Wang, 1992
 Phratora biuncinata Ge, Wang & Yang, 2002
 Phratora burakowskii Warchalowski, 1995
 Phratora caperata Ge, Wang & Yang, 2002
 Phratora cheni Ge, Wang & Yang, 2002
 Phratora cuprea (Wang, 1992)
 Phratora daccordii Ge & Wang in Ge, Yang, Wang, Li & Cui, 2004
 Phratora jinchuanensis Ge & Wang in Ge, Yang, Wang, Li & Cui, 2004
 Phratora kabaki Lopatin, 2002
 Phratora koreana Takizawa, 1985
 Phratora laticollis Suffrian, 1851
 Phratora maya Daccordi, 1979
 Phratora mirabilis Lopatin, 2002
 Phratora polaris Schneider, 1886
 Phratora purpurea Ge, Wang & Yang, 2002
 Phratora quadrithoracilis Ge & Yang in Ge, Li & Yang, 2005
 Phratora ryanggangensis Gruev, 1994
 Phratora tibialis Suffrian, 1851
 Phratora vitellinae Linnaeus, 1758
 Phratora vulgatissima Linnaeus, 1758
 Phratora zhouzhiensis Ge & Yang in Ge, Li & Yang, 2005

Chú thích

Tham khảo

Chrysomelini


title: Bulbophyllum microsphaerum

text:
Bulbophyllum microsphaerum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

microsphaerum]]

M


title: Waldwisse

text:
Waldwisse là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Dipseudopsis sicumbana

text:
Dipseudopsis sicumbana là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: Somloire

text:
Somloire là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Orthetrum villosovittatum

text:
Orthetrum villosovittatum là một loài chuồn chuồn ngô.

Phân bố
Chúng được phân bố từ Victoria, xuyên qua phía đông New South Wales và Queensland, đến phía bắc của Queensland; bán đảo Cape York và phía bắc của Bắc Territory ở Úc. Thậm chí ở Moluccas, New Guinea và các đảo lân cận cũng xuất hiện loài này.

Đặc điểm
Loài chuồn chuồn này có kích thước trung bình, từ 60 đến 85 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Orthetrum
Côn trùng Úc


title: Oenochroma vinaria

text:
Oenochroma vinaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở hầu hết Úc.

Sải cánh dài 50–70 mm.

Ấu trùng ăn Grevillea, Banksia và Hakea.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oenochroma
Động vật được mô tả năm 1857


title: 760

text:
Năm 760 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 760


title: Tarn

text:
Tarn là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Occitanie, tỉnh lỵ Albi và quận lỵ còn lại là Castres.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Photos of uTarn
  Official Tourist Board website
  Prefecture website
  General council website

Occitanie
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Pouteria maguirei

text:
Pouteria maguirei là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Brasil và Venezuela.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pouteria maguirei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

maguirei


title: Barras, Alpes-de-Haute-Provence

text:
Barras  là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Tromba (bướm nhảy)

text:
Tromba là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Calpodini


title: Sư tử có túi

text:
Sư tử có túi (danh pháp hai phần: Thylacoleo carnifex, "sư tử có túi sát nhân" từ gốc tiếng Latinh thylakos - túi, leo - sư tử, carnifex - kẻ giết người, đồ tể) là một loài thú ăn thịt đã tuyệt chủng, thuộc cận lớp thú có túi (Marsupialia) sống ở Australia trong khoảng từ Tiền tới Hậu Pleistocen (1.600.000 – 46.000 năm trước). Mặc dù gọi là sư tử nhưng chúng không có họ hàng với sư tử. Giống như những loài thú có túi còn tồn tại, chúng là thành viên của bộ Hai răng cửa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Prideaux G.J. 2007. Megafauna, caves and climate: records from Southern Australia, Selwyn Symposium 2007 GSA Victoria Division, Geological Socitey of Autstralia, Tóm tắt 79, trang 11-18.
 Prideaux G.J. 2007. Mid-Pleistocene vertebrate records - Australia. Trong S.A. Elias (chủ biên), Encyclopedia of Quaternary Science, trang 1518-1537. Elsevier Science.
 Rich P.V., van Tets G.F., Knight F. (1990) Kadimakara: Extinct Vertebrates of Australia, ấn bản lần 2, Nhà in Đại học Princeton, Princeton

Liên kết ngoài
Anatomy of Thylacoleo (Interactive feature from Nova)
BBC news article about Wroe's comparative study of bite force amongst mammalian predators
Fact sheet from Australian Museum Online
Move Over Sabre-Tooth Tiger by Stephen Wroe from Australian Museum Online.

Thú có túi ăn thịt
Động vật tiền sử ở Úc
C
Động vật được mô tả năm 1859


title: Authon-du-Perche

text:
Authon-du-Perche là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 248 mét trên mực nước biển.

Chú thích

Tham khảo
 INSEE commune file

Authonduperche


title: 586

text:
Năm 586 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 586


title: Hexatoma miranda

text:
Hexatoma miranda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Coleophora albostraminata

text:
Coleophora albostraminata là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora


title: Atherinomorus lineatus

text:
The lined silverside (Atherinomorus lineatus) là một loài cá thuộc họ Atherinidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia và Philippines.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Atherinomorus lineatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Atherinomorus
Động vật được mô tả năm 1872


title: Acanthinucella

text:
Acanthinucella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Acanthinucella bao gồm:

 Acanthinucella paucilirata (Stearns, 1871)
 Acanthinucella punctulata (Sowerby, 1835)
 Acanthinucella spirata (Blainville, 1832)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Catophoenissa

text:
Catophoenissa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Catophoenissa baynei (Prout, 1910)
 Catophoenissa costiplaga (Prout, 1910)
 Catophoenissa dibapha (Felder & Rogenhofer, 1875)

Chú thích

Tham khảo

 Catophoenissa at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: (27756) 1991 PS14

text:
{{DISPLAYTITLE:(27756) 1991 PS14}}

(27756) 1991 PS14 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 6 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 27001–28000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cabañas Raras

text:
Cabañas Raras là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.213 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Không quân

text:
Không quân là một thành phần biên chế của quân đội là lực lượng giữ vai trò quan trọng, được tổ chức để tác chiến trên không; có hỏa lực mạnh, tầm hoạt động xa và là phần cơ động nhất của quân đội.

Không quân có thể chia thành:
Không quân của Không quân
Không quân của Hải quân
Không quân của Lục quân
Không quân của Cảnh sát

Không quân có khả năng độc lập hoặc hiệp đồng tác chiến với các lực lượng khác. Theo chức năng nhiệm vụ, có không quân: tiêm kích, tiêm kích-ném bom, ném bom, cường kích, trinh sát, vận tải...

Trong quân đội ở các nước có tiềm lực quân sự mạnh, lực lượng không quân chia thành:
Không quân tiêm kích: VD như F-16, MiG-21, MiG-29, Su-22, Su-27, Su-30, Su-57,...
Không quân cường kích: VD như Su-25K, P-38 Lightning, Ilyushin Il-2, A-10 Thunderbolt II, SEPECAT Jaguar,...
Không quân vận tải: VD như Il-76TD, C-141 Starlifter, Airbus A400M, Airbus A310 MRTT,...
Không quân trinh sát
Không quân trực thăng: VD như Mil Mi-8, Mil Mi-17, MD-500, Ka-28, Ka-32,...
Các đơn vị chỉ huy, bảo đảm.

Nhiều lực lượng không quân trên thế giới còn bao gồm binh chủng hàng không vũ trụ quân sự, tên lửa liên lục địa và thiết bị thông tin. Một số lực lượng không quân có thể bao gồm các khí tài bảo vệ bầu trời khác như pháo phòng không, tên lửa đất đối không hay các hệ thống tên lửa đánh chặn, cảnh báo và các hệ thống phòng vệ khác.

Phần lớn các quốc gia có lực lượng không quân độc lập – Quân chủng Không quân – tương đương với Lục quân và Hải quân. Tuy vậy điều này không ngăn cản lục quân và hải quân xây dựng thành phần tác chiến trên không riêng để hỗ trợ hoạt động. Ví dụ tiêu biểu là quân đội Mỹ, lực lượng hải quân có bộ phận không quân rất mạnh mà căn cứ chủ yếu là các tàu sân bay; lực lượng lục quân phát triển thành phần trực thăng thành phương tiện di chuyển và chiến đấu hiệu quả. Với Quân đội Canada, Không quân điều hành tất cả các máy bay quân sự, kể các khi các máy bay thuộc phiên chế các đơn vị Lục quân.

Lịch sử
Phương tiện tiến công đường không đầu tiên đánh dấu là sự kiện tại cuộc chiến chống quân xâm lược Napoleon 1812 tại Mascow, kinh khí cầu có người điều khiển của Nga được dùng để ném bom quân Thập tự viễn chinh Pháp ở ngoại ô đã góp phần chiến lược vào sự thất bại của Napoleon tại đây.
Lực lượng không quân đầu tiên trên thế giới là hàng không quân sự của lục quân Pháp thành lập năm 1910, lực lượng này sau đó trở thành quân chủng không quân. Khinh khí cầu, phát triển từ thế kỷ 19 đáng kể là ở Pháp và Mỹ, không thực sự gọi là không quân. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đức, Ý, Pháp và Anh có lực lượng không quân đáng kể gồm máy bay chiến đấu (tiêm kích) và máy bay oanh tạc (oanh tạc cơ).

Lực lượng không quân độc lập đầu tiên trên thế giới là Không quân Hoàng gia Anh (Royal Air Force – RAF). Ngày 1 tháng 4 năm 1918, lực lượng này ra đời với sự hợp nhất của Lực lượng hàng không của Hải quân Hoàng gia Anh và các quân đoàn máy bay của Quân đội Hoàng gia Anh. RAF sử dụng quân phục có màu sáng hơn quân phục xanh da trời của Hải quân Hoàng gia và có hệ thống cấp bậc khác nhiều lục quân và hải quân.

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đức bị cấm phát triển không quân theo quy định của Hiệp ước Versailles. Năm 1935, Đức phá bỏ quy định này, thành lập lực lượng không quân (Luftwaffe). Không quân Ý (Regia Aeronautica) trở thành lực lượng độc lập năm 1923, trong khi mãi đến giữa thập niên 1930 Pháp mới có quân chủng không quân tách biệt khỏi lục quân. Không quân Xô viết gần như vô danh mãi đến 1924, còn các quân đoàn không quân Hoa Kỳ chỉ giành được tự chủ một phần khi quân chủng không quân ra đời năm 1941, vài tháng trước sự kiện Trân Châu Cảng. Không quân Hoa Kỳ trở thành quân chủng độc lập năm 1947.

Trong thập niên 1930, không quân bắt đầu được sử dụng vào các hoạt động ném bom chiến lược phá hoại cơ sở hạ tầng của đối thủ, đi đầu là Nhật và Đức tiến hành ở Trung Quốc và trong nội chiến Tây Ban Nha. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, vai trò của máy bay ném bom được hoàn thiện. Các cuộc đột kích không quân bằng hàng ngàn oanh tạc cơ cùng lúc không phải là hiếm. Sự phát triển máy bay tiêm kích thực hiện phi vụ bất kể ngày hay đêm là nhằm ngăn chặn những oanh tạc cơ kể trên. Một trong những sự kiện cuối cùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai là pháo đài bay B-29 của Mỹ thả hai quả bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản vào tháng 8 năm 1945.

Cùng với sự ra đời của Chiến tranh Lạnh, cả Không quân Hoa Kỳ và sau đó là Không quân Xô viết xây dựng lực lượng máy bay ném bom chiến lược có khả năng mang bom hạt nhân. Một số kỹ thuật hiện đại được phát triển và sử dụng rộng rãi trong thời gian này là tiếp dầu trên không, động cơ phản lực, tên lửa và máy bay trực thăng.

Trung Quốc, ban đầu với sự giúp đỡ của Liên Xô, đã hình thành một lực lượng không quân đồ sộ độc lập với lục quân. Hoa Kỳ và Liên Xô cung cấp rất nhiều máy bay cho các nước trong hệ thống ảnh hưởng của họ.

Trong thập niên 1960, Canada, khác với xu hướng chung, sáp nhập quân chủng không quân vào lục quân và hải quân, hình thành lực lượng chung là Quân đội Canada (Canadian Armed Forces) với đồng phục chung màu xanh lá cây. Đây là trường hợp hãn hữu và gần đây lực lượng không quân (cũng như hải quân) của Canada đã quay lại với các biểu hiện riêng.

Lực lượng không quân Việt Nam là một thành phần của quân chủng phòng không-không quân ngày 24 tháng 1 năm 1959. Năm 1977, lực lượng này trở thành quân chủng độc lập - Không quân Nhân dân Việt Nam đến năm 1999 thì quay trở lại Quân chủng phòng không-không quân.

Xếp loại sức mạnh quân sự của lực lượng không quân
Theo bảng xếp hạng của tạp chí lâu đời nhất thế giới chuyên về hàng không - Flight International, sức mạnh quân sự của lực lượng không quân của 10 quốc gia đứng đầu thế giới gồm:
 Ví trị thứ nhất là Không quân Mỹ, khi lực lượng này đang nắm giữ 78% tổng số máy bay chiến đấu được chế tạo trên thế giới. Mỹ đang nắm giữ một số lượng lớn máy bay tiếp nhiên liệu, chỉ tính riêng Không quân Mỹ thì con số này đã lên tới 586 chiếc, nhiều hơn hẳn so với máy bay ném bom. Mỹ hiện có 13.717 thiết bị bay quân sự.
 Vị trí thứ hai là Không quân Nga. Nga hiện đang nắm giữ 3.547 phi cơ, chiếm 7% tổng số lượng máy bay chiến đấu hiện có trên toàn thế giới.
 Vị trí thứ ba là Không quân Trung Quốc. Hiện Trung Quốc có hơn 1.500 chiến đấu cơ và hơn 800 trực thăng, bao gồm 105 chiếc trực thăng tấn công. Bắc Kinh hiện có 2.942 máy bay quân sự, chiếm 6% tổng số lượng máy bay chiến đấu của thế giới.
 Vị trí thứ tư là lực lượng Không quân Ấn Độ với 2.086 máy bay.
 Vị trí thứ năm là lực lượng Không quân Nhật Bản với 1.590 máy bay.
 Vị trí thứ sáu là lực lượng Không quân Hàn Quốc với 1.429 máy bay.
 Vị trí thứ bảy là lực lượng Không quân Pháp với tổng cộng 1.282 máy bay và trực thăng chiến đấu, chiếm 2% tổng số lượng trên toàn thế giới.
 Vị trí thứ tám là lực lượng Không quân Ai Cập với 1.133 máy bay.
 Vị trí thứ chín là lực lượng Không quân Thổ Nhĩ Kỳ với trên 1.000 máy bay.
 Vị trí thứ mười là lực lượng Không quân Triều Tiên với 944 máy bay chiến đấu.

Tham khảo

Tổ chức quân sự


title: Hậu Đường

text:
Nhà Hậu Đường là một trong năm triều đại trong thời kỳ Ngũ đại Thập quốc, cai trị Bắc Trung Quốc từ năm 923 đến năm 936.

Thành lập

Lý Khắc Dụng là thủ lĩnh tộc Sa Đà, có công cùng Chu Ôn dẹp Khởi nghĩa Hoàng Sào cuối thời Đường. Sau khi Hoàng Sào bị diệt, hai người cùng các quân phiệt khác quay sang tranh chấp quyền bá chủ khi nhà Đường đã suy yếu. Lý Khắc Dụng yếu thế hơn phải rút về Sơn Tây. Chu Ôn giành quyền kiểm soát phần lớn Trung Nguyên, cướp ngôi nhà Đường, lập ra nhà Hậu Lương.

Con Khắc Dụng là Lý Tồn Úc nối chí cha quyết tâm diệt Lương rửa hận. Thế lực ngày càng hùng mạnh, Lý Tồn Úc trước tiên diệt nước Yên của cha con Lưu Nhân Cung - Lưu Thủ Quang, đánh Liêu và tới năm 923 diệt nhà Hậu Lương để lên ngôi.

Ông dời đô về Lạc Dương. Tự nhận mình là người thừa kế của họ Lý nhà Đường, ông đổi quốc hiệu là Đường, sử sách sau này gọi là Hậu Đường để phân biệt với nhà Đường trước đó. Lý Tồn Úc tức là Đường Trang Tông.

Chính trị
Tuy nhiên, công việc triều chính vẫn ở trong tay giới sĩ tộc người Hán, do người Sa Đà rất ít, không quá 100.000 và còn rất lạc hậu, không thể coi là một lực lượng mạnh về phương diện chính trị. Họ coi công việc nhà nước như việc nhà, muốn giao hết những chức vụ quan trọng cho những người thân thích, nhưng số này không đủ, đành phải giao cả những chức quan võ cho ngoại nhân, bất kỳ là giống người nào, còn những chức vụ hành chính thì giao cho người Hán. Họ đặt ra đủ các thứ thuế, bóp nặn nông dân đến khánh kiệt mà vẫn không đủ nuôi quân lính vì chiến tranh liên miên.

Các cuộc binh biến
Sau khi diệt được Hậu Lương, Lý Tồn Úc chỉ hưởng lạc không lo chính sự, thích xem diễn tuồng. Năm 926, ông bị một kép hát giết chết khi 41 tuổi. Một người con nuôi của Lý Khắc Dụng là Lý Tự Nguyên (hay Lý Đản), khi đó đã 59 tuổi, mang quân trấn thủ từ Hà Đông về chiếm giữ kinh thành Lạc Dương lên làm vua, tức Hậu Đường Minh Tông. Có ý kiến cho rằng việc thí nghịch Hậu Đường Trang Tông do Tự Nguyên chủ mưu.

Hậu Đường Minh Tông là một trong các vị vua giỏi thời Ngũ Đại. Các nhà sử học đánh giá khá cao thời trị vì của ông trong hơn 50 năm loạn lạc của lịch sử Trung Quốc. Tương truyền trong cảnh Trung Hoa loạn lạc, ông thường thắp hương khấn trời rằng: "Tôi là người Hồ, may được làm vua. Mong trời sinh ra bậc minh quân để dẹp loạn khiến thiên hạ thái bình". Có ý kiến cho rằng lời khẩn cầu của ông thực hiện năm 927, đã được linh ứng, vì năm đó Triệu Khuông Dận ra đời, sau này trở thành người lập ra nhà Tống, chấm dứt thời loạn lạc Ngũ Đại thập quốc.

Năm 933, Đường Minh Tông chết, con nhỏ Lý Tùng Hậu lên thay, tức Hậu Đường Mẫn Đế. Được 1 năm, một người con nuôi Minh Tông là Lý Tùng Kha không phục, làm binh biến giết Tùng Hậu lên ngôi, tức là Hậu Đường Phế Đế (hay Xuất Đế).

Diệt vong
Con rể Đường Minh Tông là Thạch Kính Đường muốn giành ngôi nhà Hậu Đường, bèn giao thiệp với người Khiết Đan (nhà Liêu) phía bắc xin viện binh, với giao ước cắt đất 16 châu Yên Vân cho Liêu nếu thắng lợi. Khẩn thiết hơn, Kính Đường đã 45 tuổi, xin gọi Vua Liêu Gia Luật Đức Quang mới 34 tuổi làm "cha". Đức Quang đồng ý giúp binh. Năm 936, liên quân Khiết Đan-Hậu Tấn diệt được Đường Phế Đế. Hoàng đế Lý Tùng Kha của triều Hậu Đường cùng hoàng hậu, thái hậu lên lầu Huyền Vũ tại kinh thành tự thiêu. Thạch Kính Đường lên ngôi, lập ra nhà Hậu Tấn.

Nhà Hậu Đường truyền được mười ba năm, tổng cộng bốn đời vua.

Các vị vua nhà Hậu Đường

Chú thích

Xem thêm
Đột Quyết (Göktürk)
Chu Ôn
Lý Tồn Úc
Hoàng Sào
Nhà Hậu Lương
Nhà Hậu Tấn

Tham khảo

Hậu Đường, nhà
Hậu Đường, nhà

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử các dân tộc Turk
Triều đại Trung Quốc
Ngũ đại Thập quốc


title: Loan Thành

text:
Loan Thành (chữ Hán giản thể:栾城区, pinyin: Luánchéng Qu, âm Hán Việt: Loan Thành khu) là một quận thuộc địa cấp thị Thạch Gia Trang, tỉnh, Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Loan Thành có diện tích 347 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 572 096 người. Mã số bưu chính là 051430. Quận này có 5 trấn và 3 hương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Huyện Loan Thành

Thạch Gia Trang
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc

sr:Луанченг


title: Neoathousius recticornis

text:
Neoathousius recticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Neoathousius


title: Rieucazé

text:
Rieucazé là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 395 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Aulacophora melanura

text:
Aulacophora melanura là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Montgaillard, Ariège

text:
Montgaillard là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Lumaria

text:
Lumaria là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Lumaria afrotropica Razowski, 2002
Lumaria imperita (Meyrick in Caradja & Meyrick, 1937)
Lumaria lotsunica Razowski, 2006
Lumaria petrophora (Meyrick, 1938)
Lumaria probolias (Meyrick, 1907)
Lumaria pusillana (Walker, 1863)
Lumaria rhythmologa (Meyrick in Caradja & Meyrick, 1937)
Lumaria zeteotoma Razowski, 1984
Lumaria zeugmatovalva Razowski, 1984
Lumaria zorotypa Razowski, 1984

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Nassarius vanpeli

text:
Nassarius vanpeli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 2005


title: 21346 Marieladislav

text:
21346 Marieladislav (1997 EL11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 3 năm 1997 bởi P. Pravec ở Ondrejov.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21346 Marieladislav

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Polyptychopsis marshalli

text:
Polyptychopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó chỉ có một loài, Polyptychopsis marshalli, được tìm thấy ở Brachystegia ở khu vực rộng lớn châu Phi.

Phụ loài
Polyptychopsis marshalli marshalli (Zimbabwe to Malawi và tây nam Tanzania)
Polyptychopsis marshalli auriguttatus (Gehlen, 1934) (Democratic Republic of Congo, tây nam Tanzania và probably miền đông Angola)
Polyptychopsis marshalli meridianus (Kernbach, 1963) (Zimbabwe)

Chú thích

Tham khảo

Polyptychopsis
Động vật được mô tả năm 1903
Côn trùng Angola
Côn trùng Malawi
Động vật Zimbabwe


title: Chiến tranh Đông Dương (định hướng)

text:
Khái niệm Chiến tranh Đông Dương, tùy theo các quan điểm khác nhau, có thể nói đến 3 giai đoạn chiến tranh đã diễn ra tại Đông Dương trong thế kỷ 20 nhưng chỉ có hai trận chiến đầu được gọi là chiến tranh Đông Dương lần 1 và 2. Trang định hướng này có mục đích chỉ hướng đến một số bài có liên quan khác:

Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, hay Chiến tranh Đông Dương (1946-1954)
Chiến tranh Đông Dương lần thứ hai, hay Chiến tranh Việt Nam (1955-1975)
Chiến tranh Đông Dương lần thứ ba hay Chiến tranh Biên giới (1975-1991) bao gồm:
Chiến tranh Biên giới Tây Nam
Chiến tranh Biên giới Việt–Trung 1979


title: Chondrolepis

text:
Chondrolepis là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erionotini


title: Paracardiophorus elisus

text:
Paracardiophorus elisus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Tinodes analoka

text:
Tinodes analoka là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Agrypnus communis

text:
Agrypnus communis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W.J. Macleay miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008 (Bảng A)

text:
Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ bảng A - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2008. Trận đầu tiên của bảng diễn ra vào ngày mùng 7 tháng 6 năm 2008, và hai trận đấu cuối cùng được đá vào ngày 15 tháng 6. Tất cả sáu trận đấu thuộc bảng A đều diễn ra tại Thụy Sĩ, ở hai thành phố Basel và Genève. Hạt giống của bảng là đội đồng chủ nhà Thụy Sĩ, ngoài ra còn có sự góp mặt của ba đội Bồ Đào Nha, Cộng hòa Séc và Thổ Nhĩ Kỳ.

''Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (GMT+2)

Thụy Sĩ vs Cộng hòa Séc

Bồ Đào Nha vs Thổ Nhĩ Kỳ

Cộng hòa Séc vs Bồ Đào Nha

Thụy Sĩ vs Thổ Nhĩ Kỳ

Thụy Sĩ vs Bồ Đào Nha

Thổ Nhĩ Kỳ vs Cộng hòa Séc

Tham khảo

Bảng A


title: Bulbophyllum uroglossum

text:
Bulbophyllum uroglossum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

uroglossum]]

U


title: Obrechies

text:
Obrechies là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 5,45 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 255 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 175 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Leyritz-Moncassin

text:
Leyritz-Moncassin  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 172 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Leyritzmoncassin


title: Thiruparankundram

text:
Thiruparankundram là một thị xã panchayat của quận Madurai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thiruparankundram có dân số 39.009 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thiruparankundram có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Thiruparankundram, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Thập niên 60

text:
Thập niên 60 hay thập kỷ 60 chỉ đến những năm từ 60 đến 69.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Glyphandra

text:
Glyphandra là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Acentropinae


title: Ngày Nhà giáo thế giới

text:
Ngày Nhà giáo thế giới, viết tắt là WTD (World Teachers' Day) là ngày lễ quốc tế do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc đề xướng năm 1994, được tổ chức hàng năm vào ngày 5 tháng 10, dành để thu hút sự chú ý của xã hội đến tình trạng của các nhà giáo, vai trò của họ trong việc hình thành và phát triển xã hội, đồng thời huy động sự hỗ trợ cho các giáo viên và để đảm bảo rằng các nhu cầu của các thế hệ tương lai sẽ tiếp tục được các giáo viên đáp ứng.

Lịch sử
Ngày 5 tháng 10 năm 1966 Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc và Tổ chức Lao động Quốc tế đã triệu tập một Hội nghị liên chính phủ tại Paris, thông qua một "Khuyến nghị về cương vị các giáo viên" (Recommendation concerning the Status of Teachers – tài liệu quốc tế đầu tiên xác định các điều kiện làm việc của giáo viên.

Hoạt động
Theo UNESCO, Ngày Nhà giáo thế giới thể hiện một bằng chứng quan trọng về nhận thức, sự cảm thông và việc đánh giá cao sự đóng góp quan trọng mà các giáo viên thực hiện cho việc giáo dục và sự phát triển xã hội.

Liên đoàn Quốc tế Giáo dục (Liên đoàn quốc tế các nghiệp đoàn nhà giáo, tiếng Anh: EI, Education International) tin tưởng mãnh liệt rằng Ngày Nhà giáo thế giới sẽ được quốc tế công nhận và cử hành trên khắp thế giới. Tổ chức này cũng tin rằng các nguyên tắc của khuyến nghị năm 1966 và những khuyến nghị năm 1997 cần được xem xét để thực hiện trong mọi quốc gia.

Hơn 100 quốc gia cử hành Ngày Nhà giáo thế giới. Các nỗ lực của Liên đoàn Quốc tế Giáo dục và 401 tổ chức thành viên của Liên đoàn đã góp phần vào sự công nhận rộng rãi này. Hàng năm, Liên đoàn phát động một chiến dịch nâng cao nhận thức của công chúng để làm nổi bật những đóng góp của nghề giảng dạy.

Xem thêm
 Ngày Nhà giáo
 Quốc tế Giáo dục
 Ngày lễ quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Education International World Teachers' Day website
 UNESCO: World Teachers' Day website

Ngày Liên Hợp Quốc
Ngày Nhà giáo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười
Ngày Hành động
UNESCO
Giảng dạy
Tháng mười


title: Rougeotia

text:
Rougeotia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Thanvillé

text:
Thanvillé là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Rhyacophila doehleri

text:
Rhyacophila doehleri là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Monadenium elegans

text:
Euphorbia elegans là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Carter-Holmes, S. 1998. Monadenium elegans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Tanzania
E
Thực vật dễ tổn thương


title: North Plains, Oregon

text:
North Plains là một thành phố trong Quận Washington, Oregon, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra năm 2000 là 1.605 người. Ước tính năm 2007 là 1.755 cư dân. Câu lạc bộ Golf Pumpkin Ridge nằm ngay bên ngoài thị trấn là nơi tổ chức Giải Golf Phụ nữ Mở rộng năm 1997 và 2003.

Địa lý
North Plains nằm ở vị trí  (45.597093, -122.998081).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 0,8 dặm vuông Anh (1,28 km²), tất cả đều là mặt đất.
According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 0.8 square miles (2.0 km²), all of it land.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 City of North Plains
 North Plains Public Library

Thành phố của Oregon
Quận Washington, Oregon


title: Tên dân tộc

text:
Tên dân tộc, danh xưng dân tộc hay tộc danh (, bắt nguồn từ , éthnos, "dân tộc" và , ónoma, "tên") là cách gọi của riêng một sắc tộc nhất định. Tên dân tộc có thể được chia thành hai loại: ngoại danh (, tên dân tộc do dân tộc khác đặt) and autonyms, hoặc nội danh (, tên do chính dân tộc đó đặt).

Ví dụ, tên dân tộc chiếm đa số ở Đức là người Đức. Tên dân tộc này là ngoại danh sử dụng trong tiếng Việt nhưng bắt nguồn từ tiếng Trung Quốc. Ngược lại, người Đức sử dụng tên tự đặt là Deutschen. Người Đức được gọi bằng nhiều ngoại danh trong nhiều ngôn ngữ khác như, ví dụ như tiếng Pháp (Allemands), tiếng Ý (tedeschi), tiếng Thụy Điển (tyskar) và tiếng Ba Lan (Niemcy).

Tham khảo

Loại từ


title: Hội đồng Giáo dục Vancouver

text:
Hội đồng Giáo dục Vancouver (Học khu #39, Tiếng Anh: Vancouver School Board) là một học khu đặt cơ sở tại thành phố Vancouver, British Columbia, Canada. Một ban quản trị gồm 9 người quản trị học khu này. Học khu này phục vụ thành phố Vancouver và khu chưa hợp nhất có tên là University Endowment Lands.

Học khu Vancouver là một học khu đô thị, đa văn hóa lớn, cung cấp các chương trình giáo dục cho 56.000 học sinh từ mẫu giáo đến lớp 12, hơn 3.000 người lớn theo học các chương trình giáo dục dành cho người lớn và hơn 40.000 tiếp tục theo đuổi con đường học vấn.

Các trường học

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official site
 Official site

Học khu ở British Columbia
Giáo dục Vancouver


title: Nomada schwarzi

text:
Nomada schwarzi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Gstadt am Chiemsee

text:
Gstadt am Chiemsee là một đô thị ở huyện Rosenheim bang Bayern thuộc nước Đức.

Địa lý
Gstadt nằm cách Prien am Chiemsee khoảng 10 km, cách Bad Endorf 12 km, cách Rosenheim 26 km, cách Wasserburg am Inn 32 km và cách Traunstein 24 km. Cách đó 15 km là xa lộ liên bang 8 (ngã ba Bernau am Chiemsee), ga xe lửa gần nhất nằm ở Prien am Chiemsee. Gstadt có một cảng cho các tàu bè thường xuyên chạy đến Herrenchiemsee và Frauenchiemsee. Nó kết nối với các làng xã của vùng Thượng Bayern bằng tuyến xe buýt 9520. Đường này nối Gstadt am Chiemsee với Prien am Chiemsee, Rimsting, Breitbrunn am Chiemsee, Seebruck, Chieming và Traunstein.

Grundlose See cũng nằm trong thị xã.

Tham khảo


title: La Liga 1968–69

text:
La Liga 1968-69 là mùa giải thứ 38 của La Liga kể từ khi nó được thành lập, bắt đầu từ ngày 14 tháng 9 năm 1968 và kết thúc vào ngày 20 tháng 4 năm 1969. Giải đấu bao gồm các câu lạc bộ sau:

Bảng xếp hạng

Bảng kết quả
 Lưu ý: Đội chủ nhà được liệt kê ở cột dọc bên trái còn đội khách ở hàng trên cùng.

Cúp Pichichi

Chú thích

Tham khảo

Mùa giải La Liga


title: Basilepta fyanensis

text:
Basilepta fyanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto & Gressitt miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Saint-Pardoux-la-Croisille

text:
Saint-Pardoux-la-Croisille  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpardouxlacroisille


title: Akonus

text:
Akonus là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae, hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Callyna.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Tetrigus petilus

text:
Tetrigus petilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Tetrigus


title: Lưu Biểu

text:
Lưu Biểu (chữ Hán: 劉表; 142-208), tên tự là Cảnh Thăng, là một chư hầu quân phiệt đầu thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Lưu Biểu có tên tự là Cảnh Thăng (景升), quê ở Cao Bình, quận Sơn Dương. Ông là dòng dõi Lỗ Cung vương Lưu Dư nhà Hán. Lưu Biểu có ngoại hình đẹp đẽ, có học vấn. Ông cùng với 7 danh sĩ khác kết bạn với nhau, được người đương thời gọi là "bát cố" gồm: Lưu Biểu, Trương Kiện, Phạm Khang, Khổng Dực, Phạm Tường, Phạm Phang, Đàn Phu và Sầm Hình.

Dưới quyền Hà Tiến
Là dòng dõi hoàng tộc lại có học vấn, Lưu Biểu được triều đình Hán Linh Đế thu dụng. Ông phục vụ dưới trướng Đại tướng quân Hà Tiến.

Năm 189, Hán Linh Đế mất, Hán Thiếu Đế lên thay. Ngoại thích Hà Tiến mâu thuẫn gay gắt với hoạn quan do Trương Nhượng đứng đầu. Lưu Biểu cũng trong số những người thù địch với hoạn quan, bị cánh hoạn quan mưu làm hại, nhưng nhanh chân chạy thoát được.

Hà Tiến bị hoạn quan giết, thủ hạ là Viên Thiệu đánh vào cung giết hoạn quan. Không lâu sau, Đổng Trác kéo quân vào triều thao túng triều đình. Năm 190, chư hầu do Viên Thiệu đứng đầu nổi lên chống Đổng Trác. Thái thú Trường Sa là Tôn Kiên hưởng ứng Viên Thiệu, mang quân đánh và giết Thứ sử Kinh châu là Vương Duệ. Đổng Trác nghe tin, bèn bổ nhiệm ông làm Thứ sử Kinh châu thay Vương Duệ.

Trấn giữ Kinh châu

Ổn định địa phương
Lưu Biểu nhận chức Thứ sử Kinh châu nhưng không thể đến trị sở của châu này là quận Nam Dương vì khi đó Tôn Kiên đã đánh chiếm Nam Dương và bàn giao lại cho quân phiệt Viên Thuật (em Viên Thiệu). Bị quân Viên Thuật ngăn trở, Lưu Biểu đành phải đơn thương độc mã đến Nghi Thành.

Dù tạm tránh được quân Viên Thuật nhưng Lưu Biểu vẫn phải đối phó với tình hình Kinh châu khá hỗn loạn. Nhiều lực lượng địa phương không thần phục nổi lên khắp nơi nhân có chiến tranh quân phiệt. Người quận Ngô là Tô Đại làm Thái thú Trường Sa (thay Tôn Kiên), Bối Vũ làm Hoa Dung Trưởng, đều phát quân làm loạn. Lưu Biểu quyết định dựa vào các thế lực hào tộc địa phương để bình định Kinh châu. Quyết sách này của ông được các sử gia nhìn nhận là chính xác trong thời cuộc khi đó.

Lưu Biểu dựa vào 2 hào tộc địa phương là anh em Khoái Lương, Khoái Việt người Nam Quận và Sái Mạo người Tương Dương. Khoái Lương và Khoái Việt là người túc trí đa mưu, còn Sái Mạo thiên về nghề võ, gia sản rất lớn. Lưu Biểu đã lấy em gái Sái Mạo là Sái thị làm vợ thứ.

Khoái Việt đề xuất đường lối vừa cương vừa nhu với Lưu Biểu. Theo ý kiến của Khoái Việt, Lưu Biểu phải giải quyết Viên Thuật và các "tông tặc" trong vùng, là những dòng họ có thế lực tổ chức thành các lực lượng vũ trang vô chính phủ. Khoái Việt khuyên ông:
Nên phân biệt đối xử với các "tông tặc", với người bình thường thì cư xử bằng nhân nghĩa, với kẻ cố tình làm loạn thì dùng quyền mưu; điều cốt yếu là được lòng dân. Công Lộ (Viên Thuật) kiêu ngạo nhưng vô mưu, còn tông tặc thì đông và tham bạo. Nên ra tay dẹp tông tặc trước; dùng người tài năng diệt kẻ vô đạo. Sứ quân uy đức có đủ, mọi người sẽ theo. Khi đó sứ quân nam chiến Giang Lăng, bắc giữ Tương Dương, từ đó có thể truyền hịch mà đánh cả bảy quận Kinh châu. Lúc đó dù Công Lộ có đến cũng chẳng làm được gì

Theo kế sách của Khoái Việt, Lưu Biểu sai Khoái Việt đứng ra triệu tập 15 kẻ đứng đầu tông tặc làm loạn trong vùng tới, nhất loạt chém đầu. Những người thuộc hạ của các hào trưởng đều sợ hãi xin quy phục. Nhân dân Kinh châu số đông tới hưởng ứng Lưu Biểu. Từ đó đại bộ phận Kinh châu theo về Lưu Biểu. Ông đóng quân ở Tương Dương.

Diệt Tôn Kiên

Đổng Trác sợ thế chư hầu, mang vua Hiến Đế chạy về Trường An, thế lực suy yếu. Các chư hầu đánh Đổng Trác mâu thuẫn và tan rã, quay sang đánh lẫn nhau. Lưu Biểu ngả theo Viên Thiệu.

Năm 191, Tôn Kiên theo lệnh của Viên Thuật mang quân đi đánh Lưu Biểu. Lưu Biểu sai bộ tướng Hoàng Tổ ra nghênh chiến. Tôn Kiên đánh tan quân Hoàng Tổ, Tổ vượt sông bỏ chạy, rút về Tương Dương cùng Lưu Biểu. Tôn Kiên sang sông Hán Thủy đuổi theo, bao vây thành Tương Dương (thuộc Nam Quận). Lưu Biểu đóng cửa thành cố thủ.

Ban đêm, Lưu Biểu sai Hoàng Tổ bí mật ra khỏi thành thu thập quân sĩ chạy tản mát. Hoàng Tổ thu thập được một số quân, quay trở lại thành thì đụng độ với Tôn Kiên. Hoàng Tổ bị Tôn Kiên đánh bại lần thứ hai, phải dẫn quân bỏ chạy. Khi Hoàng Tổ chạy đến Hiệp Sơn thì Tôn Kiên đuổi kịp. Bộ tướng của Hoàng Tổ nấp trong rừng trúc bắn ra. Tôn Kiên bị trúng tên và tử trận.

Nghe tin Tôn Kiên chết, Viên Thuật cô thế không dám xâm phạm tới vùng lãnh địa của Lưu Biểu nữa mà bỏ chạy về phía đông tới Dương châu. Cháu Tôn Kiên là Tôn Bí mang gia quyến theo Viên Thuật.

Năm 192, Đổng Trác bị Vương Doãn giết chết. Bộ tướng của Trác là Lý Thôi và Quách Dĩ đánh vào Tràng An giết Vương Doãn, lại nắm vua Hiến Đế. Lý Thôi, Quách Dĩ muốn liên kết với Lưu Biểu bèn phong ông làm Trấn nam tướng quân, Kinh châu mục, Thành Vũ hầu. Với chức Châu mục, Lưu Biểu được thừa nhận thực quyền lớn ở địa phương, không chỉ có vai trò trưởng quan trong châu nặng về danh nghĩa như chức Thứ sử trước đây.

Vì Viên Thiệu từng cầm đầu chư hầu chống Đổng Trác nên vẫn là thù địch với Lý Thôi; Lưu Biểu một mặt sai sứ giả cống nạp với triều đình Tràng An nhưng liên kết với Viên Thiệu ở miền bắc. Trị trung Đặng Hi can ngăn nhưng Lưu Biểu không nghe theo.

Củng cố Kinh châu
Năm 193, Viên Thuật cô thế ở Nam Dương phải bỏ chạy sang phía đông. Lưu Biểu điều quân lên phía bắc, chiếm lấy vùng sông Hán.

Năm 196, thứ sử Duyện châu là Tào Tháo đón Hán Hiến Đế về Hứa Xương. Lực lượng của dư đảng Đổng Trác như Lý Thôi, Quách Dĩ và Trương Tế suy yếu vì tàn sát lẫn nhau. Phiêu kỵ tướng quân Trương Tế không tham gia hỗn chiến nhưng không dựa được vào Lý, Quách, vì hết lương cùng đường chạy về phía nam. Trương Tế thâm nhập Tương Thành thuộc Nam Dương, giao tranh với quân Kinh châu, bị trúng tên tử trận. Mọi người ở Kinh châu đến chúc mừng Lưu Biểu bớt được một mối lo, nhưng ông cho rằng do mình là chủ nhà không tiếp đãi Trương Tế tốt nên gây ra chiến tranh. Cháu Trương Tế là Trương Tú tiếp quản quân của chú, biết Lưu Biểu có thiện chí bèn sai sứ sang liên minh với ông, cùng nương tựa. Cách đối xử với mọi người của Lưu Biểu rất được lòng người. Quân lính cũ của Trương Tế đều phục tùng ông.

Năm 196, Tào Tháo gặp cuồng sĩ Nễ Hành nhiều lần xúc phạm, nhưng ngại ra tay sát hại thì mang tiếng giết kẻ sĩ, bèn sai Nễ Hành đến Kinh châu, định mượn tay Lưu Biểu giết Nễ Hành. Lưu Biểu thấy Nễ Hành vô lễ, với ai cũng coi thường phỉ báng công khai, bèn sai Nễ Hành tới Giang Hạ với thái thú Hoàng Tổ. Hoàng Tổ tính tình thô lỗ không bỏ qua được lỗi của Nễ Hành bèn giết chết Hành.

Tạm yên mặt bắc, Lưu Biểu mang quân xuống dẹp các quận phía nam. Lúc đó người quận Nam Dương là Trương Tiện giữ chức Thái thú Trường Sa oán hận Lưu Biểu đối xử không giữ lễ nghĩa với mình, bèn cất quân Trường Sa phản lại ông.

Lưu Biểu cất quân từ Tương Dương đi đánh Trương Tiện. Trương Tiện cố thủ trong thành, Lưu Biểu đánh nhiều năm không hạ được. Sau đó Trương Tiện chết, người quận Trường Sa lập con Tiện là Trương Dịch lên thay. Lưu Biểu tiếp tục tiến đánh, bắt được Trương Dịch, thu phục được quận Trường Sa.

Thừa thắng, Lưu Biểu tiếp tục nam tiến, chiêu hàng được 2 quận Linh Lăng, Quế Dương. Kể từ đó lãnh thổ do ông quản lý gồm từ sông Hán phía bắc xuống phía nam có tất cả bảy quận (Nam Dương, Nam Quận, Giang Hạ, Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa, Vũ Lăng) mà còn mở rộng lãnh thổ: phía nam tới Ngũ Lĩnh, phía bắc tới Hán Xuyên, đất rộng hơn 1000 dặm, quân lính hơn 10 vạn người.

Trong địa phận Kinh châu từ đó được yên ổn trong nhiều năm, khắp địa phận rộng lớn người dân đều tin theo Lưu Biểu. Trong lúc hỗn loạn ở trung nguyên, nhiều nhân sĩ chạy nạn đã tìm đến Kinh châu lánh nạn, hàng ngàn học sĩ về theo Lưu Biểu. Ông vỗ về và trợ giúp kinh tế cho họ. Ông cho xây trường học, làm hưng thịnh đạo Nho. Kinh châu của ông trở thành một vương quốc độc lập.

Giao tranh với chư hầu
Năm 197, Lưu Biểu liên kết với Trương Tú chống lại Tào Tháo. Hai bên giao tranh vài trận khi được khi thua. Lưu Biểu sai thuộc tướng là Đặng Tể chiếm cứ Hồ Dương. Tào Tháo mang quân vây đánh phá được, bắt sống Đặng Tể, quân ở Hồ Dương theo hàng.

Năm 198, Tào Tháo đánh Trương Tú ở Nhương Thành. Lưu Biểu ra quân hỗ trợ, cùng đánh lui Tào Tháo. Cuối cùng Trương Tú sau mấy lần lúc đánh lúc hàng đã quay lại đầu hàng Tào Tháo.

Tôn Sách bình định Giang Đông, từng bước thôn tính Dương châu giáp địa bàn Kinh châu. Năm 199, Tôn Sách cùng Chu Du, Lã Phạm và Trình Phổ đi đánh thái thú Hoàng Tổ ở quận Giang Hạ thuộc Kinh châu của Lưu Biểu để báo thù cho cha. Hoàng Tổ liên kết với thủ hạ cũ của Viên Thuật (mới chết) là Lưu Huân làm thái thú Lư Giang nhưng cả hai người đều bị Tôn Sách đánh bại.

Tuy bại trận, Hoàng Tổ vẫn giữ được Giang Hạ. Tôn Sách phải quay về bình định nốt quận Dự Chương nên chiến sự với Kinh châu tạm ngưng.

Tôn Sách chết (200), em là Tôn Quyền lên thay cũng mấy lần mang quân đánh sang Giang Hạ. Tuy quân họ Tôn chiếm ưu thế, đánh bại được Hoàng Tổ mấy trận nhưng không chiếm được địa bàn Giang Hạ.

Trước biến cố trung nguyên
Sau khi ổn định Kinh châu, Lưu Biểu không có ý định mở rộng ra ngoài để tranh hùng với các sứ quân trung nguyên nữa.

Năm 200, Viên Thiệu đối trận với Tào Tháo ở Quan Độ, sai sứ đến đề nghị ông mang quân giáp công đánh Tào Tháo từ phía nam. Lưu Biểu tuy bằng lòng nhưng không ra quân giúp Viên Thiệu, và cũng không giúp Tào Tháo. Có hai thủ hạ là Hàn Tung và Lưu Tiên khuyên Lưu Biểu:
Hào kiệt tranh giành, hai hùng đối nhau, tướng quân nên xem thiên hạ làm trọng. Nếu tướng quân định làm gì, nên ra tay luôn. Nếu không định làm gì, nên chọn một bên. Tướng quân có nhiều người mà cứ ngồi nhìn, thấy người đáng giúp mà không giúp, giảng hòa cũng không được, kết quả cuối cùng cả hai người sẽ dồn mối hận vào tướng quân. Tới lúc đó tướng quân muốn trung lập e cũng không được.

Khoái Việt cũng khuyên điều tương tự với Lưu Biểu. Lưu Biểu bèn sai Hàn Tung đi đến chỗ Tào Tháo tìm hiểu tình hình. Hàn Tung mang hết suy nghĩ của mình nói với Lưu Biểu rằng:
Nếu tướng quân có ý định dựa vào Tào Tháo, phái tôi đi trung nguyên thì có thể được. Nhưng nếu tướng quân nghi ngờ tôi thì sai tôi đi là không phải. Vì Hàn Tung tôi vào kinh thành, có thể hoàng đế sẽ ban cho chức quan nào đó. Lúc ấy Hàn Tung tôi sẽ thành thần tử của hoàng đế và là quan cũ của tướng quân. Lòng tôi chỉ muốn là quan của tướng quân, suốt đời vì tướng quân.

Nhưng Lưu Biểu vẫn nhất định sai Hàn Tung đi sứ Hứa Xương. Quả nhiên Hán Hiến Đế phong Hàn Tung làm Thị trung, thái thú Linh Lăng.

Hàn Tung trở về Kinh châu ca ngợi Tào Tháo. Lưu Biểu nghi ngờ Hàn Tung theo Tào Tháo muốn giết chết Tung. Hàn Tung nhắc lại lời nói trước lúc lên đường, Lưu Biểu không nghe. Vợ ông là Sái thị đứng ra can ngăn không được. Lưu Biểu bèn sai giam Hàn Tung lại. Sau này điều tra, Lưu Biểu không có bằng chứng gì về việc Hàn Tung tư thông với họ Tào.

Năm 201, Lưu Bị đánh Tào Tháo bị thua, chạy tới Kinh châu xin nương nhờ. Lưu Biểu ra xa đón tiếp, coi Lưu Bị như thượng khách, và cấp cho một số quân. Biết hùng tâm của Lưu Bị, ông sai Lưu Bị đóng đồn ở huyện Tân Dã thuộc Nam Dương, ở tận cùng phía bắc gần Hứa Xương nhất, là cửa ngõ Kinh châu.

Năm 204, nhân lúc Tào Tháo dốc quân lên Hà Bắc đánh hai người con của Viên Thiệu là Viên Đàm và Viên Thượng, Lưu Biểu sai Lưu Bị mang quân tấn công Hứa Xương. Nhưng quân Lưu Bị chỉ tiến đến huyện Diệp thì lực lượng được Lưu Biểu giao quá ít ỏi không thể tiếp tục tác chiến, phải rút lui.

Lưu Biểu giữ chủ trương "ngồi xem thành bại" trong nhiều năm, không can dự vào việc tranh hùng ở trung nguyên. Theo sách Hán Tấn xuân thu, năm 206 lúc Tào Tháo mới mang quân đi xa lên đánh Liễu Thành, Lưu Bị khuyên Lưu Biểu đánh úp Hứa Xương nhưng ông không theo. Sau này Tào Tháo thắng trận trở về, Lưu Biểu ân hận vì không nghe theo Lưu Bị.

Sử gia đời sau cho rằng, trong hoàn cảnh đó, Lưu Biểu có các cách lựa chọn:
Một là hợp tác với Viên Thiệu, sớm ra quân không đợi trận Quan Độ kết thúc, tiến lên trung nguyên đánh úp Hứa Đô để diệt Tào Tháo, cùng chia thiên hạ với Viên Thiệu
Hai là nếu Viên Thiệu thắng, có thể vạch ra kế hoạch chia ba thiên hạ, khiến Tào Tháo không thua hẳn, Viên Thiệu cũng không chiếm hoàn toàn được ưu thế, cả hai người đều có thể bị Lưu Biểu chi phối
Ba là vứt bỏ hoàn toàn thái độ úp mở, dốc lòng giúp nhà Hán, sau khi đánh úp Hứa Xương thì nắm Hiến Đế, thậm chí đưa trở lại Lạc Dương, dựng lại chế độ nhà Hán để dần dần bình định thiên hạ.

Nhưng cuối cùng Lưu Biểu gần như không hành động gì đáng kể trước biến cố ở trung nguyên. Các sử gia lý giải điều này và nhìn nhận vì ông không có chí lớn.

Tranh chấp Giao châu
Năm 206, Châu mục Giao châu là Trương Tân (được Tào Tháo nhân danh Hán Hiến Đế phong từ năm 203) bị bộ tướng Khu Cảnh giết chết. Lưu Biểu bèn sai thủ hạ là Lại Cung sang làm Châu mục Giao châu. Cùng lúc, thái thú Thương Ngô (cũng thuộc Giao châu) là Sử Hoàng cũng vừa chết, Lưu Biểu vội sai Ngô Cự đi cùng Lại Cung sang làm thái thú Thương Ngô.

Năm 207, Tào Tháo can thiệp vào Giao châu, sai người đưa thư phong Thái thú quận Giao Chỉ (quận lớn nhất Giao châu) là Sĩ Nhiếp làm Tuy Nam trung lang tướng, cho quản lý cả bảy quận Giao Châu là Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô, Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam và kiêm thái thú quận Giao Chỉ như trước.

Trong khi đó hai thủ hạ của Lưu Biểu là Ngô Cự và Lại Cung lại bất hòa. Hai người chưa tới nơi trấn trị đã trở mặt đánh nhau. Ngô Cự đánh đuổi Lại Cung, Cung chạy về quận Linh Lăng (thuộc Kinh châu), còn Ngô Cự tới được trị sở Thương Ngô.

Quan hệ với Lưu Bị
Ban đầu, Lưu Biểu trọng đãi Lưu Bị, nhưng sau đó tỏ ra đề phòng.

Có ý kiến cho rằng, Lưu Bị có hùng tâm, thường chiêu tập nhiều hào kiệt ở Tân Dã khiến Lưu Biểu nghi ngờ, lo ngại Lưu Bị sẽ chiếm cơ nghiệp của mình, nên muốn sát hại Lưu Bị. Ông mở tiệc mời Lưu Bị tới, sai Khoái Việt và Sái Mạo chuẩn bị ra tay, nhưng Lưu Bị cảm thấy bất an, bèn lấy cớ đứng dậy ra nhà tiêu và chạy trốn; và việc nhảy ngựa Đàn Khê xảy ra, Lưu Bị thoát nạn.

Tuy nhiên có ý kiến khác phản bác, cho rằng vụ nhảy ngựa Đàn Khê là không có thật, vì Lưu Bị đang ở nhờ Lưu Biểu, lực lượng rất ít ỏi; nếu Lưu Biểu thực sự có ý định hại chết Lưu Bị, thì không thể để Lưu Bị yên thân suốt 2 năm sau đó ở Tân Dã.

Các sử gia đi đến kết luận rằng: Lưu Biểu cảnh giác một con người có hùng tâm như Lưu Bị nhưng không định làm hại mà chỉ hậu đãi bên ngoài, bên trong không thật tin dùng.

Qua đời
Năm 208, Tôn Quyền được hàng tướng từ bên Hoàng Tổ là Cam Ninh hỗ trợ, đánh bại Hoàng Tổ lần thứ ba, bắt giết được Hoàng Tổ. Nhưng Lưu Biểu đã kịp thời điều động binh mã tiếp viện, đánh lui được Tôn Quyền, vẫn giữ được quận Giang Hạ.

Lưu Biểu có hai người con trai là Lưu Kỳ và Lưu Tông, đều là con của người vợ trước đã qua đời. Người vợ thứ là Sái phu nhân (em Sái Mạo) đã mang cháu gái gả cho Lưu Tông, vì vậy anh em nhà họ Sái đều ủng hộ Lưu Tông. Lưu Biểu yêu Sái phu nhân nên cũng muốn lập Lưu Tông kế vị làm Châu mục Kinh châu.
Tam Quốc diễn nghĩa kể rằng Lưu Tông là con đẻ của Sái phu nhân

Con lớn là Lưu Kỳ sợ bị Sái phu nhân hại, bèn xin ra trấn thủ Giang Hạ thay Hoàng Tổ. Lưu Biểu bằng lòng.

Tháng 7 năm đó, Tào Tháo khởi đại quân nam tiến đánh Kinh châu. Lưu Biểu lúc đó đã già yếu, tháng 8 năm đó ông lo lắng quá rồi thổ huyết và qua đời. Năm đó Lưu Biểu 66 tuổi.

Trong Tam quốc chí, Tiên chủ truyện cho rằng trước lúc mất, Lưu Biểu gọi Lưu Bị đến, đề nghị Lưu Bị tiếp quản Kinh châu, nhưng Lưu Bị từ chối. Sử gia Bùi Tùng Chi khi chú giải Tam quốc chí và các sử gia sau này thống nhất cho rằng điều này không hợp lý vì những lý do sau:
 Lưu Biểu vốn luôn nghi ngại Lưu Bị, khi còn sống đã không thân tình, chỉ đối xử tốt bề ngoài
 Cả hai vợ chồng Lưu Biểu và Sái phu nhân đều đã cùng nhau thống nhất chọn con thứ Lưu Tông kế vị ở Tương Dương
 Theo Hậu Hán thư, Lưu Biểu truyện, khi Lưu Biểu bệnh nặng, con lớn Lưu Kỳ từ Giang Hạ về Tương Dương thăm cha bị phe Sái Mạo ngăn trở đuổi đi. Điều đó cho thấy khi Lưu Biểu bị bệnh nặng đã hoàn toàn bị phe họ Sái khống chế bao bọc, ngay cả Lưu Kỳ cũng không thể tiếp cận Lưu Biểu, Lưu Bị lại càng không thể gặp Lưu Biểu trong lúc đó.

Lưu Tông lên kế vị, nhưng liệu thế không chống nổi Tào Tháo nên đầu hàng dâng Kinh châu.

Theo sách Thế ngữ, sau khi Biểu chết hơn 80 năm, đến giữa năm Thái Khang thời nhà Tấn, người ta đào mộ Lưu Biểu, thấy hình thân thể ông và người vợ vẫn như lúc sống, mùi trà lan mấy dặm.

Đánh giá
Sử sách có những nhận xét hơi khác nhau về Lưu Biểu nhưng tựu trung đều không đánh giá cao ông trong thời đại lúc đó.

Sử gia Trần Thọ, tác giả Tam quốc chí coi Lưu Biểu giống Viên Thiệu: đều có nghi biểu, có danh khí, có phong độ, có thành tựu, nhưng "ngoài khoan dung trong nghi kỵ, có mưu nhưng không quyết, có tài mà không dùng, có hiền mà không lấy, phế đích lập thứ, chỉ vì sủng ái" nên thất bại là đương nhiên.

Các nhà nghiên cứu Dịch Trung Thiên và Hà Tư Toàn có nhìn nhận khác hơn một vài điểm so với Trần Thọ. Thứ nhất, Lưu Biểu và Viên Thiệu tuy đều thất bại nhưng Viên Thiệu tự chuốc lấy bại vong, còn Lưu Biểu do không may mắn, bản thân ông không mời ai, không rước ai. Thứ hai, Lưu Biểu tự biết thực lực của mình chỉ có thể giữ bờ cõi chứ không có lựa chọn khác. Điểm yếu của Lưu Biểu không nhận ra là dựa vào sức mình giữ là chưa đủ mà cần biết lấy công để thủ. Thứ ba, Viên Thiệu kiêu ngạo tự đắc luôn cho mình là phải, còn Lưu Biểu không tự coi mình là phi phàm.

Việc Lưu Biểu thu nhận các hiền sĩ từ trung nguyên, thương dân dưỡng sĩ khiến Kinh châu là nơi bình yên hơn 10 năm trong thời loạn có thể coi là những việc làm tích cực của ông. Lưu Biểu có thể thi thố tài năng trong điều kiện thái bình nhưng không có năng lực quân sự tranh hùng thiên hạ trong thời kỳ nhiễu nhương. Sử gia Hà Tư Toàn xem Lưu Biểu là mẫu hiền thần thời bình, người thường thời loạn.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Lưu Biểu trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung bắt đầu được nhắc tới tại hồi 7 khi đụng độ với Tôn Kiên. Quan hệ của ông với Đổng Trác và thời kỳ Lưu Biểu mới tới ổn định Kinh châu không được tiểu thuyết đề cập.

Chân dung Lưu Biểu được nêu khá gần với sử sách. Ông được La Quán Trung mô tả là người nhu nhược, thiếu quyết đoán. Ông không có một hành động nào trước những biến động lớn ở trung nguyên khi Viên Thiệu và Tào Tháo đụng độ. Tuy không mạnh mẽ nhưng Lưu Biểu trước sau khá chân thành và thiện cảm với Lưu Bị, không hề có ý nghi ngờ Lưu Bị có ý định chống đối mình như lời gièm pha của Sái Mạo. Vụ việc mưu sát Lưu Bị khiến Lưu Bị phải nhảy ngựa Đàn Khê do Sái Mạo sắp đặt không thành.

Xem thêm
 Tôn Sách
 Tôn Quyền
 Tào Tháo
 Lưu Bị

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học
 Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, thiên:
 Đổng nhị Viên Lưu truyện
 Sĩ Nhiếp truyện

Chú thích

Sinh năm 143
Mất năm 208
Quân phiệt cuối đời Hán
Nhân vật chính trị nhà Hán
Năm sinh không rõ
Sinh năm 142


title: Sestola

text:
Sestola là một đô thị ở tỉnh Modena thuộc vùng Emilia-Romagna, có vị trí cách khoảng 60 km về phía tây nam của Bologna và khoảng 50 km về phía tây nam của Modena. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.647 người và diện tích 52.5 km².

Sestola giáp các đô thị: Fanano, Fiumalbo, Lizzano in Belvedere, Montecreto, Montese, Pavullo nel Frignano, Riolunato.

Địa điểm tham quan
 Monte Cimone
 Giardino Botanico Alpino "Esperia"

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.sestola.mo.it/

Đô thị tỉnh Modena


title: Aritz Aduriz

text:
Aritz Aduriz Zubeldia (sinh ngày 11 tháng 2 năm 1981, ở Donostia (San Sebastián), Tây Ban Nha) là một cựu cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha/Basque hiện đã giải nghệ

Lớn lên tại lò đạo tạo trẻ thanh niên Lezama nổi tiếng, ông đã dành gần ba mùa cho mượn (một với Burgos CF, hai với Real Valladolid), sau đó anh trở lại với Athletic vào tháng 1 năm 2006. Anh đã tỏ ra tiến bộ liên tục từ đó, anh ghi 9 bàn thắng trong 33 trận trong mùa giải 2006-2007, bao gồm một cú hat-trick trong trận đấu với Real Zaragoza ngày 19 tháng 5 năm 2007 (một trận mà Athletic thua với tỷ số 4-3).

Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
Player stats on Athletic's official website

Sinh năm 1981
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Basque
Cầu thủ bóng đá Athletic Bilbao
Cầu thủ bóng đá Burgos CF
Cầu thủ bóng đá Real Valladolid
Cầu thủ bóng đá La Liga
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Valencia CF


title: Agrypnus dilatipennis

text:
Agrypnus dilatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Smicridea parva

text:
Smicridea parva là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Smicridea


title: Crassispira greeleyi

text:
Crassispira greeleyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Crassispira


title: La Rochefoucauld, Charente

text:
La Rochefoucauld là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao từ 75-136 mét trên mực nước biển.

Thị trấn lấy tên theo tòa lâu đài nằm ở thị trấn.

Tham khảo

Rochefoucauld


title: Conoderus dubius

text:
Conoderus dubius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Euros proprius

text:
Euros proprius là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. It is found near streams in dry forests ở miền bắc Sierra Nevada ở California.

Chiều dài cánh trước là 9–10 mm.

Ấu trùng ăn Paeonia brownii.

Liên kết ngoài
A review of the genus Euros Hy. Edwards (Lepidoptera: Noctuidae: Apameiini) with description of one new species

Chú thích

P
Động vật được mô tả năm 1881