title: Dynamic Link Library

text:
Thư viện liên kết động (tiếng Anh: Dynamic Link Library - viết tắt: DLL) là một thành phần của các phần mềm. Đặc điểm của nó là có tính khả chuyển cao, nhờ đó mà một DLL có thể được gắn vào một hoặc nhiều phần mềm khác nhau. DLL còn là đuôi của một tập tin chạy trên hệ điều hành Windows (.dll).

Mở đầu
Thư viện liên kết động, đúng như tên gọi của nó, là một thư viện cho phép các ứng dụng có thể liên kết đến và sử dụng nó. Nó được xem là một tổ hợp các hàm và dữ liệu mà có thể được sử dụng bởi nhiều ứng dụng khác nhau ở cùng một thời điểm. Ví dụ: thư viện user32.dll hoặc kernel32.dll là các thư viện liên kết động mà mỗi ứng dụng Windows đều phải dùng đến.

Khi đã được viết và đóng gói trong một DLL, một hàm có thể được sử dụng ở bất cứ ứng dụng nào dưới dạng mã máy của nó mà không phải quan tâm đến mã nguồn nó được viết chi tiết ra sao. Với các ứng dụng trước kia, ta có thể đính kèm file mã nguồn và sử dụng các hàm trong chương trình; tuy nhiên, giả sử như để có thể thao tác với máy in, in một nội dung ta cần gọi hàm print() và ta đã có mã nguồn của hàm print này. Giả sử như không có DLL, thì bất cứ ứng dụng nào muốn sử dụng hàm print() sẽ bao gồm cả hàm này vào trong mã nguồn: từ chương trình Word, Excel, Internet Explorer,... như vậy trong hệ thống sẽ có rất nhiều bản sao của hàm print() này, làm cho dung lượng để chứa các chương trình tăng lên. Ngoài ra, khi phần cứng thay đổi, ta lại phải thay đổi mã nguồn của hàm print() để nó hoạt động đúng (nếu cần), việc này đẫn tới việc thay đổi theo dây chuyền đến các ứng dụng, gây ra rất nhiều khó khăn. Sau đây ta sẽ tìm hiểu chi tiết về ưu nhược điểm của việc sử dụng thư viện liên kết động. Các thư viện liên kết động là một thành phần không thể thiếu tạo nên hệ điều hành Windows. Ở đó, việc quản lý, trao đổi với phần cứng hay thiết bị ngoại vi đều thông qua các hàm có sẵn trong windows mà ta hay gọi là Windows API. Thay vì ta phải đưa lệnh điều khiển cho màn hình vẽ lên một cửa sổ giao diện như các ứng dụng, thì ta chỉ cần gọi một hàm trong một file DLL nào đó, hệ thống sẽ đảm bảo kết quả như ý muốn.

Ưu và nhược điểm của thư viện liên kết động

Giảm không gian sử dụng của bộ nhớ
Hàm và dữ liệu trong các DLL được chia sẻ bởi các ứng dụng dùng nó. Như trong ví dụ ở trên, các ứng dụng Winword, Microsoft Excel, Internet Explorer sẽ dùng chung một hàm print() đã được biên dịch thành mã máy và để trong một DLL nào đó, mà không cần phải bao gồm toàn bộ mã nguồn của hàm. Bên cạnh đó, ta cũng có thể giảm được dung lượng bộ nhớ của chương trình tùy vào cách dùng các hàm DLL (Run-time hay Load-time, sẽ được trình bày sau): ứng dụng của ta sẽ chỉ nạp các hàm này khi nào dùng đến.

Mã trong DLL nằm trong khu vực chỉ cho đọc (read-only) và được nạp vào các trang nhớ đánh dấu read-only. Nó cho phép hệ thống ánh xạ DLL vào trong không gian địa chỉ nhớ của các tiến trình sử dụng nó. Và như vậy, DLL được nạp chỉ một lần, và nếu một tiến trình yêu cầu sử dụng nó, hệ điều hành chỉ việc ánh xạ DLL tới không gian địa chỉ của ứng dụng gọi DLL.

Giảm Swapping (thay trang bộ nhớ chính)
Ta tưởng tượng có hai tiến trình sử dụng cùng một DLL, một tiến trình kết thúc công việc của nó và thoát ra. Nhưng DLL sẽ không gỡ bỏ ra khỏi bộ nhớ vì DLL quản lý thời gian tồn tại của nó bằng cách giữ một bộ đếm tham khảo cho các tiến trình sử dụng nó. Mỗi khi có một tiến trình nào đó yêu cầu sử dụng DLL, bộ đếm tham khảo sẽ tăng giá trị của nó lên 1; còn khi có một tiến trình gỡ bỏ không sử dụng nữa thì bộ đếm lại giảm đi 1. DLL sẽ tự động xóa bỏ ra khỏi bộ nhớ chừng nào bộ đếm tham khảo trở về 0, trạng thái cho biết không còn có tiến trình nào sử dụng DLL nữa.

Bây giờ giả sử có một tiến trình bắt đầu chạy và yêu cầu hệ thống nạp một DLL hiện đang được dùng bởi một ứng dụng đã chạy trước đó. Chuyện gì sẽ xảy ra? Liệu hệ thống có nạp DLL một lần nữa không? Hiển nhiên là không, vì DLL được định nghĩa ra để có thể dùng chung giữa các ứng dụng khác nhau. Thành phần đã nạp DLL có tất cả các hàm và dữ liệu của nó trong bộ nhớ và hệ thống sẽ chỉ phải ánh xạ chúng tới không gian địa chỉ của tiến trình mới cho chúng hoạt động. Nó liên quan đến việc đọc các hàm và dữ liệu DLL từ trên đĩa.

Có thể đóng gói và đưa vào chương trình khác
Khi đã xây dựng được một DLL với các chức năng hợp lý, ta có thể sử dụng nó trong bất cứ ứng dụng nào mà ta cảm thấy thích hợp. Ví dụ trong một ứng dụng nhỏ, ta có tập hợp các hàm chuyển đổi giá trị từ String sang ngày tháng và đóng gói nó vào trong một DLL. Khi đó, ở một ứng dụng khác, khi có nhu cầu chuyển đổi như trên, thì ta sẽ không phải viết lại các hàm hoặc đính kèm mã nguồn của các hàm đó vào chương trình đó nữa mà sử dụng trực tiếp DLL mà ta đã biên dịch.

Tạo ra khả năng tương tác giữa các ngôn ngữ lập trình
Một ứng dụng có thể sử dụng các DLL viết bằng bất cứ ngôn ngữ lập trình nào. Các nhà phát triển phần mềm chỉ việc đóng gói các module của mình vào trong một DLL với ngôn ngữ ưa thích, sau đó module này có thể được sử dụng trong các ứng dụng viết bằng C++ hay Visual Basic.

Mặc dù hầu hết các ngôn ngữ lập trình đều hỗ trợ việc sử dụng thư viện liên kết động, nhưng lại có rất ít ngôn ngữ lập trình cho phép tạo ra chúng. Với việc sử dụng DLL, người ta có thể tập trung nhiều hơn vào các xử lý logic của hệ thống, mà không cần phải quan tâm đến những xử lý thông thường, mà nếu phát triển từ đầu, sẽ chi phí rất nhiều thời gian và công sức. Các công việc này đã được thực hiện bởi một người nào đó, và đóng gói dưới dạng các DLL.

Dễ dàng đưa ra sự hỗ trợ sau khi đã chuyển giao ứng dụng cho khách hàng
Nếu như ta phát hiện có một số thành phần trong ứng dụng cần phải được thay đổi và sự thay đổi này cần phải được cập nhật cho khách hàng. Đóng gói và phân phối lại toàn bộ sản phẩm đã bán cho tất cả các khách hàng của chúng ta là một công việc hết sức khó khăn. Tuy nhiên ta có thể tránh được điều này nếu như ứng dụng của ta được thiết kế tốt thành các module và đóng gói chúng trong các DLL. Khi một module nào đó cần thay đổi, ta chỉ việc đóng gói lại DLL chứa module đó và gửi tới khách hàng, cho họ cập nhật.

DLL Hell
Là khó khăn lớn nhất thỉnh thoảng gặp khi dùng DLL. Ta có thể gặp những thông báo lỗi dạng như:
 The ordinal abc could not be located in the dynamic-link library xyz.dll
hoặc khi cài đặt một ứng dụng mới, một số chương trình khác đang bình thường bỗng nhiên bị trục trặc hoặc thậm chí không thể nạp lên để chạy được.

Đó là các dấu hiệu của DLL Hell trên máy tính của ta. Nguyên nhân cơ bản của sự cố trên là do chương trình cài đặt không kiểm tra phiên bản của các DLL trước khi sao lưu nó vào trong thư mục hệ thống. Khi một DLL mới thay thế một DLL cũ có sẵn, và nếu DLL mới này có một số thay đổi lớn làm cho nó không thể tương thích ngược lại với các chương trình sử dụng phiên bản cũ, nó sẽ làm rối loạn chương trình đó.

Cấu trúc và phân loại DLL

Cấu trúc DLL

Các thành phần chứa trong của DLL

Các DLL thường bao gồm mã lệnh, dữ liệu và các tài nguyên. Mã lệnh được lưu trữ trên một khu vực chỉ đọc (read-only), do đó nó có thể được sử dụng chung cho các yêu cầu từ các ứng dụng. Tuy nhiên, dữ liệu của DLL thì không như vậy. Mỗi một yêu cầu từ phía ứng dụng sẽ nhận được một bản sao riêng của các đoạndữ liệu (data segments) trừ phi đoạn đó được đánh dấu shared.

Khu vực lưu trữ mã bao gồm các lớp và các hàm độc lập (không có quan hệ qua lại) với nhau được thể hiện qua trong DLL. Trong trường hợp các lớp (class) thì tất cả các chức năng và dữ liệu đã được giới hạn trong một thực thể, nhưng với các hàm độc lập có quan hệ với nhau thì ta cũng có một số dữ liệu chia sẻ toàn cục. Các lớp và hàm có trong DLL cung cấp cho ứng dụng sử dụng được gọi là thành phần export từ DLL. Còn nếu DLL của ta sử dụng các hàm từ các DLL khác, thì chúng được gọi là thành phần import tới DLL.

Lấy ra các lớp và hàm ở trong DLL: để sử dụng được các mã lệnh trong DLL mà đã biên dịch, ta phải export nó ra cho các ứng dụng khác sử dụng. Có hai cách để thực hiện công việc này:

 Bằng cách tạo ra một module file định nghĩa (.def) và sử dụng file này khi xây dựng DLL. Cách làm này cũng thuận tiện cho việc export các hàm theo số thứ tự hơn là theo tên (mặc định là theo tên). Lúc này ta sẽ phải xác định đường dẫn tới thư mục /DEF khi sử dụng trình biên tập để xây dựng DLL.
 Bằng cách sử dụng từ khóa __declspec (dllexport) trong định nghĩa hàm. Trong trường hợp muốn export các lớp, ta đặt từ khóa này sau từ khóa class. Trình biên dịch sẽ đánh dấu các hàm hay lớp này trong DLL có thể export được.
Ví dụ ta có hàm Foo(Type1 a, Type2 b), để export nó từ trong một DLL; ta có thể thêm từ khóa __declspec(dllexport) trước tên của hàm, hoặc viết một module file định nghĩa với nội dung như sau:

LIBRARY FooLib
EXPORTS
Foo private @1
Dòng cuối cùng sẽ chỉ cho trình biên tập (linker) biết tên hàm sẽ được export.

Hàm Entry-Point của DLL

Một DLL có thể chứa rất nhiều hàm, nhưng có một hàm đặc biệt là hàm Entry-point (tạm dịch là hàm đầu vào). Theo định nghĩa của thư viện MSDN, hàm DLLMain() là điểm vào của một DLL (một DLL có thể tùy chọn có hoặc không có hàm này).Nếu như hàm này được sử dụng, nó có thể được gọi bởi hệ thống trong trường hợp:

 Các tiến trình và tuyến (thread) được khởi tạo hay kết thúc
 Khi có lời gọi tới hàm LoadLibrary hay FreeLibrary.
Hàm này có một chút khác biệt so với các hàm khác trong DLL, theo nghĩa nó cho phép ta thực hiện một quá trình khởi tạo hoặc thu dọn nào đó theo nhu cầu của ta. Dưới đây là cấu trúc của một hàm DllMain:

HINSTANCE g_hInstance;
BOOL WINAPI DllMain(HINSTANCE hInstDLL,DWORD fdwReason,LPVOID lpvReserved)
{
 switch(fdwReason)
 {
  case DLL_PROCESS_ATTACH:
   g_hInstance = hInstDLL;
   break;

  case DLL_THREAD_ATTACH:
   break;

  case DLL_THREAD_DETACH:
   break;

  case DLL_PROCESS_DETACH:
   break;
 }
 return TRUE;
}

Hàm cung cấp cho ta bốn vị trí cho phép ta sử dụng để thực hiện việc dọn dẹp hay khởi tạo cụ thể trong ứng dụng, bao gồm:

 DLL_PROCESS_ATTACH: là giá trị của tham số fdwReson trong trường hợp một tiến trình nạp DLL lần đầu tiên. Mỗi ứng dụng sử dụng DLL này sẽ có một bản sao dữ liệu DLL riêng, trừ trường hợp ta sử dụng dữ liệu dùng chung cho các thể hiện của DLL này (DLL instances).
 DLL_THREAD_ATTACH: tương tự như DLL_PROCESS_ATTACH nhưng nó được dùng khi một tuyến (thread) gọi một hàm trong DLL.
 DLL_THREAD_DETACH: ngược lại với DLL_THREAD_ATTACH. Nó được gọi khi một tuyến kết thúc việc sử dụng DLL hoặc trong tuyến có lời gọi hàm FreeLibrary(). Các thao tác dọn dẹp tài nguyên mà ta đã cấp phát khi xử lý DLL_THREAD_ATTACH.
 DLL_PROCESS_DETACH: được dùng trong trường hợp một tiến trình gỡ bỏ ra khỏi DLL hoặc kết thúc việc dùng các hàm trong DLL, hoặc có lời gọi FreeLibrary(). Các thủ tục dọn dẹp các tài nguyên đã cấp phát trong DLL_PROCESS_ATTACH được thực hiện ở đây.

Ta có thể loại bỏ các xử lý trong trường hợp DLL_THREAD_ATTACH và DLL_THREAD_DETACH bằng cách gọi hàm DisableThreadLibraryCalls(). Một điểm chú ý khác nữa là nếu có sự cấp phát bộ nhớ trong phạm vi DLL ở trong hàm Entry-point, thì nên dùng API TlsAlloc và TlsFree để thực hiện điều này (TLS: Thread Local Storage)

Chi tiết các hàm trong bài viết xin xem thêm trong MSDN.

Các loại liên kết động

Liên kết động có hai dạng phụ thuộc vào cách nhúng thông tin vào trong file thực thi. Đó là liên kết không tường minh và liên kết tường minh (Implicit Linking và Explicit Linking).

Liên kết không tường minh (Implicit Linking)

Liên kết không tường minh hay liên kết ở thời điểm nạp (Load-time dynamic Linking) diễn ra ở thời điểm biên dịch, khi ứng dụng tạo một tham chiếu tới hàm DLL được export. Tại thời điểm mã nguồn của lời gọi đó được biên dịch, lời gọi hàm DLL dịch thành một hàm tham chiếu ngoài trong đối tượng mã. Để hiểu được tham chiếu ngoài này, ứng dụng phải liên kết với thư viện import (file có phần mở rộng là.LIB) đã được DLL tạo ra khi biên dịch.

Ví dụ khi xây dựng một ứng dụng Windows sử dụng công cụ VC6: bản thân các cửa sổ chương trình không tự có mà phải được vẽ ra bởi chương trình. Tuy nhiên, khi lập trình với Windows, ta không phải lo lắng viết mã nguồn cho công việc này, bởi bản thân Windows đã cung cấp API đóng gói trong các DLL, được đặt trong thư mục hệ thống của Windows. Để sử dụng được các hàm đã có trong các DLL này, ta phải liên kết nó với ứng dụng của ta, bằng cách sử dụng các thư viện import như đã trình bày. Khi đã khai báo các thư viện import, ta có thể sử dụng các hàm các DLL tương ứng như đối với các hàm cục bộ viết trong chương trình.

Thư viện import chỉ chứa các thông tin về thành phần được export từ DLL mà không có một dòng lệnh giúp trình biên tập (linker) xử lý các lời gọi hàm tới DLL. Khi trình biên tập tìm thấy thông tin về hàm export trong một file.lib, và giả sử như mã lệnh của hàm đó nằm trong một DLL có sẵn, thì để xử lý các tham chiếu đến hàm, trình biên tập phải nhúng thêm một số thông tin vào file thực thi cuối cùng, thành phần được dùng bởi bộ nạp hệ thống khi mà tiến trình khởi động.

Khi bộ nạp (loader) chuẩn bị chạy một chương trình, trong đó có chứa các liên kết động, thì nó sẽ sử dụng thông tin được nhúng (ở thời điểm biên dịch, như đã nói ở trên) vào file thực thi chương trình để xác định các thư viện yêu cầu. Nếu như nó không thể tìm được DLL, thì hệ thống sẽ chấm dứt tiến trình và hiện ra một hộp thoại để thông báo lỗi tương ứng. Ngược lại, hệ thống sẽ nạp DLL (nếu như trước đó nó chưa được nạp) và ánh xạ các module DLL (hàm và lớp) vào trong không gian địa chỉ của tiến trình. Chú ý rằng mỗi tiến trình đều có một không gian địa chỉ riêng, do vậy nên nhiều tiến trình có thể sử dụng chung một DLL. Khi đó địa chỉ hàm được gọi sẽ nằm trong không gian này.

Nếu như DLL nào đó có hàm Entry-point (như đã đề cập ở phần trước), hệ thống sẽ gọi hàm này. Tham số fdwReason sẽ có giá trị là DLL_PROCESS_ATTACH, xác định rằng DLL đang được gắn vào tiến trình. Nếu như giá trị trả về của hàm Entry-point không phải là TRUE, hệ thống sẽ bỏ dở việc nạp tiến trình và thông báo lỗi.

Khi tất cả các bước trên diễn ra mà không có lỗi nào, cuối cùng thì bộ nạp (loader) sẽ cho phép các mã thực thi của tiến trình có thể gọi hàm DLL bất cứ khi nào tham chiếu đến nó được tạo ra. Các thành phần của DLL sẽ được ánh xạ sang không gian địa chỉ của tiến trình khi tiến trình bắt đầu chạy và nó chỉ được nạp vào bộ nhớ khi nào cần thiết.

Liên kết tường minh (Explicit Linking)

Liên kết tường minh hay còn gọi là liên kết ở thời điểm chạy (Run-time Dynamic Linking): sử dụng các con trỏ hàm ở thời điểm chạy chương trình để trỏ tới các hàm trong DLL mà ta cần sử dụng. Modul sẽ dùng hàm LoadLibrary hoặc hàm LoadLibraryEx để nạp DLL khi nào nó muốn sử dụng hàm trong DLL. Sau khi DLL đã được nạp, modul sử dụng hàm GetProcAddress để lấy về địa chỉ trỏ tới hàm xuất ra trong DLL và đưa vào một con trỏ hàm nào đó. Các thao tác tiếp theo của modul sẽ làm việc với con trỏ hàm này.

Hầu hết các ứng dụng được phát triển đều sử dụng liên kết ở thời điểm nạp (load-time dynamic linking) bởi vì đó là cách liên kết dễ dàng nhất. Nhưng dựa vào một số các ràng buộc, thỉnh thoảng phương pháp trên là không cần thiết. Sau đây là một số trường hợp cụ thể nên dùng liên kết ở thời điểm chạy thay thế:

 Khi ứng dụng không biết tên của DLL hoặc thành phần export sẽ sử dụng để nạp. Ví dụ như ứng dụng có thể lưu giữ tên của DLL và thành phần export trong một file cấu hình. Sau khi chương trình đã đóng gói, việc thay đổi DLL đơn giản chỉ là việc thay đổi file cấu hình mà không phải biên dịch lại toàn bộ chương trình.
 Một tiến trình sử dụng liên kết ở thời điểm nạp có thể bị chấm dứt bởi hệ thống nếu như DLL không tìm thấy ở thời điểm bắt đầu chạy. Tuy nhiên, nếu sử dụng liên kết động ở thời điểm chạy thì chương trình không bị chấm dứt ngay, mà còn cho ta một số phương án để có thể khắc phục lỗi. Ví dụ như, khi không tìm thấy DLL, chương trình không dừng chương trình ngay lập tức mà có thể tùy chọn cho phép người dùng cung cấp một đường dẫn khác tới DLL.
 Một tiến trình sử dụng liên kết ở thời điểm nạp cũng có thể bị thoát nếu như một trong số các DLL nó liên kết đến có hàm Entry-point trả về giá trị không phải là TRUE. Trong khi đó tiến trình sử dụng liên kết ở thời điểm chạy không bị kết thúc trong trường hợp này nếu như ta có cách thức xử lý hợp lý.
 Một ứng dụng mà liên kết không tường minh tới quá nhiều DLL sẽ khởi động rất chậm bởi vị Windows nạp tất cả các DLL đó khi ứng dụng nạp để chạy. Để tăng hiệu suất khi khởi động, ứng dụng có thể có các liên kết không tường minh đến các DLL cần thiết được dùng ngay khi chương trình bắt đầu, và dùng liên kết tường minh tới các DLL khác ở thời điểm hợp lý hơn.
 Liên kết động ở thời điểm chạy sẽ loại bỏ được việc tạo các thư viện import. Nếu như những thay đổi trong DLL là do thứ tự export của các hàm thay đổi, ứng dụng sử dụng liên kết ở thời điểm chạy sẽ không phải liên kết lại (giả sử các lời gọi GetProcAddress với tham số là tên của hàm chứ không phải là giá trị chỉ số của hàm), còn các ứng dụng sử dụng liên kết ở thời điểm nạp sẽ phải liên kết lại tới thư viện import mới.

Chú thích

Định dạng tập tin
Quản trị Windows
Thư viện máy tính


title: Westminster, California

text:
Westminster là một thành phố trong Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Nó được Mục sư Lemuel Webber thành lập năm 1870. Tên của thành phố là được lấy từ tên Đại hội đồng Westminster năm 1643 ở Vương quốc Anh mà đưa ra các giáo lý cơ bản cho Giáo hội Trưởng lão. Nhiều năm đầu trong lịch sử của thành phố, các nông gia của thành phố từ chối trồng nho vì họ cho rằng nho có liên quan đến rượu.

Westminster được tổ chức thành thành phố năm 1957 vào lúc đó nó chỉ có 10.755 cư dân. Ban đầu, thành phố được đặt tên là Tri-City (ba thành phố) bởi vì nó là sự kết hợp của ba thành phố: Westminster, Barber City, và Midway City. Midway City sau cùng không đồng ý việc hợp nhất, để một mình Barber City bị sáp nhập vào Westminster vừa mới được tái tổ chức để trở thành thành phố. Cựu thành phố Barber nằm ở phần phía tây của thành phố Westminster hiện tại.

Westminster bị bao quanh là các vùng đất (không có vùng nước hay biển) và có ranh giới với Seal Beach ở phía tây, với khu vực chưa được tổ chức là Rossmoor, thành phố Stanton và cộng đồng West Garden Grove về phía bắc, với Huntington Beach và Fountain Valley ở phía nam, và với Santa Ana về phía đông.

Westminster bao quanh một khu vực chưa được tổ chức là Midway City, trừ một phần nhỏ của Midway City nơi đối diện Huntington Beach ở phía nam.

Một số đông người tị nạn Việt Nam đã đến thành phố này trong cuối thập niên 1970 và suốt thập niên 1980 và đã định cư phần đông tại khu vực mà bây giờ được biết với tên chính thức là Tiểu Sài Gòn (một phần của Tiểu Sài Gòn nằm trong hai thành phố lân cận là Garden Grove và Santa Ana). Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2010, tổng số người Mỹ gốc Việt là 36.058 người, chiếm 40,2% dân số toàn thành phố.

Westminster nơi có Little Saigon được gọi là thủ phủ của người Việt tị nạn, thủ đô tinh thần của người Việt tị nạn cộng sản tại Mỹ.

Cũng theo Điều tra Dân số năm 2010, thành phố có tổng số dân là 89.701. Westminster chiếm được Giải thành phố toàn Mỹ (All-America City Award) năm 1996.

Ngày ngày 12 tháng 12 năm 2012 là một ngày lịch sử của người Mỹ gốc Việt tại thành phố Westminster, với tân thị trưởng người Mỹ gốc Việt đầu tiên ông Tạ Đức Trí được dân bầu vào chức vụ thị trưởng, tuyên thệ nhậm chức .

Địa lý
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 26,2 km² (10,1 mi²), tất cả đều là mặt đất.

Nhân khẩu
Theo Thống kê dân số năm 2000, thành phố có 88.207 cư dân. Trong đó có 26.406 hộ gia đình, và 20.411 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 3.368,6/km² (8.724,2/mi²). Có khoảng 26.940 đơn vị nhà, trung bình là 1.028,8 đơn vị/km² (2.664,5 đơn vị/mi²). Tỉ lệ chủng tộc của thành phố là 45,79% người da trắng, 0,99% người Mỹ gốc Phi châu, 0,61% người bản thổ châu Mỹ, 38,13% người gốc Á, 0,46% người đảo Thái Bình Dương, 10,19% các chủng tộc khác, và 3,84% có hai hoặc nhiều chủng tộc. Người nói tiếng Tây Ban Nha nói chung thuộc các chủng tộc là 21,70% dân số.

Cứ mỗi 100 nữ thì có 99,9 nam. cứ mỗi 100 nữ tuổi từ 18 và lớn hơn thì có khoảng 97,9 nam.

Lơi tức trung bình cho một hộ tại thành phố là 49.450 đô la Mỹ, và lợi tức trung bình của một gia đình là 54.399 đô.

Giáo dục
4 học khu khác nhau (học khu tại Hoa Kỳ không nhất thiết phải theo ranh giới của thành phố) có ranh giới chồng vào các phần của thành phố Westminster:
 Học khu Westminster
 Học khu Thống nhất Garden Grove
 Học khu Trung học Liên Huntington Beach
 Học khu Ocean View

Cấm cờ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Sau lễ tuyên thệ nhậm chức của Thị Trưởng Tri Duc Ta  (Tạ Đức Trí), Nghị Viên Sergio Contreras, và tân Nghị Viên Kimberly Hồ, Hội đồng Thành phố Westminster vừa thông qua nghị quyết cấm cờ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà họ gọi là cờ Cộng sản Việt Nam, với số phiếu 5-0, trong phiên họp tối 14 Tháng 12 năm 2016. Phó Thị Trưởng Tyler Diep và Thị Trưởng Trí Tạ là hai người thảo ra nghị quyết và đưa vào chương trình nghị sự của cuộc họp.

Ông Trí nói với nhật báo Người Việt hai ngày trước cuộc bỏ phiếu: “Sau 41 năm, trong khi nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam vẫn tiếp tục những hành động vi phạm nhân quyền, thì Westminster lại là một thành phố biểu dương sức mạnh đoàn kết cộng đồng của người Việt quốc gia tranh đấu cho tự do và dân chủ,”. “Cá nhân tôi nhận thấy cần tái khẳng định quyết tâm này tại thành phố Westminster, nơi chúng ta hãnh diện là thủ đô của người Việt tị nạn cộng sản và chỉ công nhận lá cờ vàng ba sọc đỏ là biểu tượng của người Việt quốc gia,” ông khẳng định.

Còn ông Tyler Diệp thì cho biết: “Lá cờ máu là lá cờ của nhà cầm quyền CSVN, tượng trưng cho một thể chế độc tài đảng trị, vi phạm nhân quyền và không hề được người Việt quốc gia chúng ta công nhận. Chúng ta chỉ công nhận lá cờ vàng ba sọc đỏ.”

Tham khảo

Liên kết ngoài
City of Westminster official website

Quận Cam, California
Westminster, California


title: Brienne

text:
Brienne là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 311.Dân số năm 2006 ước khoảng 365 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Eufriesea kimimari

text:
Eufriesea kimimari là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được González & Gaiani mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1989


title: 17024 Costello

text:
17024 Costello (1999 EJ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 3 năm 1999 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17024 Costello

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi John Broughton
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Grasse (quận)

text:
Quận Grasse là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Alpes-Maritimes, trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Quận này có 19 tổng và 62 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Grasse là:
 Antibes-Biot
 Antibes-Centre
 Le Bar-sur-Loup
 Cagnes-sur-Mer-Centre
 Cagnes-sur-Mer-Ouest
 Cannes-Centre
 Cannes-Est
 Le Cannet
 Carros
 Coursegoules
 Grasse-Nord
 Grasse-Sud
 Mandelieu-Cannes-Ouest
 Mougins
 Saint-Auban
 Saint-Laurent-du-Var-Cagnes-sur-Mer-Est
 Saint-Vallier-de-Thiey
 Vallauris-Antibes-Ouest
 Vence

Các xã
Các xã của quận Grasse, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Grasse trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE)

Grasse
Grasse


title: Nhiệt miệng áp tơ

text:
Nhiệt miệng áp tơ (còn gọi là loét áp tơ, viêm loét miệng tái diễn) là một bệnh thường gặp, có đặc điểm là bệnh nhiệt miệng xuất hiện các vết loét miệng lành tính và không lây nhiễm, thường gọi dân dã là vết nhiệt miệng, tái đi tái lại ở người không có bệnh nền.

Thông thường, vết nhiệt ở miệng có màu trắng, đôi khi có màu vàng, viền xung quanh là màu đỏ, chúng có dạng hình tròn hoặc hình bầu dục. Đây là một bệnh lý phổ biến và gây nhiều phiền toái, đau đớn.

Khi ăn, khi nói thậm chí khi nuốt nước bọt mà đụng chạm đến vết nhiệt ở miệng cũng gây nên cảm nhác đau nhói khó chịu.

Ngày nay, những phương pháp điều trị thông dụng cho bệnh lý này bao gồm: Thuốc kháng sinh, chống viêm, điều biến miễn dịch (thay đổi cơ địa), thuốc bôi trực tiếp, các thảo dược và các biện pháp khắc phục dân gian.

Triệu chứng và diễn biến
Nhiệt miệng không có mối liên quan đến thể trạng béo hay gầy, khỏe hay thường xuyên ốm yếu. Một số trường hợp thấy có tính chất gia đình, trong nhà có nhiều người cùng bị.

Bệnh biểu hiện có tính chất chu kỳ lặp lại gần giống nhau, mỗi đợt kéo dài khoảng 10 - 15 ngày, bắt đầu bằng việc xuất hiện một hoặc vài ba đốm trắng nhỏ hơi đau, hơi nổi gồ lên trong niêm mạc miệng. Đốm trắng này to dần rồi vài ngày sau đồng loạt vỡ ra tạo thành vết loét. Vết loét lớn dần, nông, thường không quá lớp biểu mô, bờ nham nhở, ăn mặn rất xót, nói đau cản trở giao tiếp. Nếu không có biến chứng nặng vết loét tự lành dần sau 7- 10 ngày.

+ Giai đoạn đầu:

Xuất hiện các điểm tổn thương, có thể là một điểm hoặc nhiều điểm trong niêm mạc miệng với đặc điểm là những nốt nhỏ 1 – 2 mm hơi rắn và hơi gồ lên mặt niên mạc, hơi đau. Sau vài ngày các điểm này lớn dần bên trong có dịch viêm nổi phồng hoặc vỡ rất nhanh để lại ổ hoại tử.

+ Giai đoạn ổ hoại tử: Khi các mụn nước vỡ, hình thành ổ hoại tử là những đốm to 2 – 3 mm màu vàng nhạt, xơ dai bám phủ trên mặt, mảng hoại tử này sẽ tan rã dần thành dịch viêm hòa lẫn vào nước bọt và đi xuống đường tiêu hóa, giai đoạn này thường ngắn, chỉ kéo dài 1- 2 ngày hoặc ngắn hơn nữa.

+ Giai đoạn ổ loét:

Đây là giai đoạn kéo dài nhất, thường từ  5 - 7 ngày, có thể tới 15 ngày hay lâu hơn nữa. Thông thường bệnh nhân không chú ý, khi thấy ăn mặn xót và nói đau mới phát hiện thì bệnh đã tiến triển tới giai đoạn này.

Thông thường nếu không có biến chứng, các vết loét tự lành không để lại sẹo sau 5 - 7 ngày, bệnh nhân ăn uống sinh hoạt bình thường, rồi lại tái diễn đợt khác tương tự. Tùy từng người, và trên cùng một người bệnh cũng tùy từng thời gian mà thời gian lành bệnh dài ngắn khác nhau.

Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh

Nguyên nhân
Nhiệt miệng thường xuất hiện ở tuổi thanh thiếu niên, và có xu hướng trong cùng một gia đình có nhiều người bị nhiệt miệng. Có một nghịch lý là: hút thuốc lá cung cấp một hiệu ứng phần nào bảo vệ chống lại các yếu tố aphthae.

Các nguyên nhân khác như: Căng thẳng, chấn thương vật lý hoặc hóa học, thực phẩm nhạy cảm và nhiễm trùng đã được đề xuất. Các nguyên nhân truyền nhiễm như Helicobacter pylori và virus herpes simplex đã được nghiên cứu nhưng chưa được thống nhất.

Nguyên nhân chính xác của nhiệt miệng chưa được biết rõ, nhưng sự thiếu hụt vitamin B12, sắt, axit folic, chấn thương thể chất, đột ngột giảm cân, dị ứng thức ăn, phản ứng của hệ miễn dịch có thể góp phần vào sự phát triển của chúng.

Nicorandil và một số loại hóa trị liệu cũng được ghi nhận có liên quan với loét aphthous. Một nghiên cứu gần đây cho thấy có sự tương quan chặt chẽ giữa loét aphthuos với các dị ứng với sữa bò.

Chấn thương vùng miệng là nguyên nhân phổ biến nhất, trầy xước do bàn chải đánh răng, rách vì thực phẩm sắc hoặc mài mòn (như bánh mì nướng, khoai tây chiên hay đồ vật khác), do răng vô tình cắn phải (đặc biệt là phổ biến với hàm răng nanh sắc), sau khi mất răng nha khoa, niềng răng có thể gây nhiệt miệng do gây chấn thương màng nhầy.

Các yếu tố khác, như là chất kích thích hóa học hoặc thương tích nhiệt cũng có thể dẫn đến sự phát triển của vết loét. Sử dụng kem đánh răng mà không có natri lauryl sulfat (SLS) có thể làm giảm tần số loét aphthous, nhưng một số nghiên cứu đã cho thấy không có mối liên quan giữa SLS trong kem đánh răng và nhiệt miệng. Bệnh Celiac đã được đề xuất như một nguyên nhân gây nhiệt miệng; nghiên cứu nhỏ đối với bệnh nhân bị bệnh celiac (33%) đã chứng tỏ một kết luận về mối liên quan giữa bệnh và kiểm soát nhiệt miệng, một số bệnh nhân được hưởng lợi từ loại bỏ gluten từ chế độ ăn uống của họ.

Hiện nay giả thiết cho rằng nhiệt miệng là một bệnh tự miễn, tức là cơ thể tự sinh dị nguyên, phản ứng kháng nguyên - kháng thể xảy ra ở niêm mạc miệng tạo nên một vùng tổn thương hoại tử. Vùng hoại tử nhanh chóng vỡ ra tạo thành ổ loét, đồng thời trong miệng luôn luôn ẩm ướt do nước bọt nên vết loét rất lâu lành. Cơ chế này cũng giải thích được hiện tượng các lần bệnh diễn ra rất giống nhau.

Cơ chế sinh bệnh
Sinh lý bệnh của nhiệt miệng chưa được hiểu rõ. Về mặt mô học, nhiệt miệng chứa một mononuclearinfiltrate thâm nhập với một fibrin coating, aphthae tái phát có thể thay đổi miễn dịch tế bào trung gian tại chỗ T và B-cell. Phản ứng cũng đã được báo cáo là bị thay đổi ở loét apthous tái phát. Loét miệng aphthous cũng thường thấy trong bệnh Crohn.

Không có dấu hiệu cho thấy nhiệt miệng là liên quan đến kinh nguyệt, mang thai và mãn kinh.

Chẩn đoán
Một số điều kiện cần được xem xét trong việc chẩn đoán khi đánh giá các bệnh nhân bị tái phát aphthae:

Điều cơ bản là aphthae lành tính có xu hướng các vết loét nhỏ và thường xuyên hơn, tự giới hạn, tự lành khi so sánh với các bệnh nghiêm trọng hơn ví dụ như: bệnh suy giảm miễn dịch do virus (HIV); bác sĩ nên cân nhắc việc thử nghiệm HIV ở những người bị aphthae lớn và chậm khỏi.

- Cần chẩn đoán giữa loét Aphthous với herpes:
Khi nhuộm Tzank, tiêu bản từ một tổn thương herpetic sẽ bao gồm các tế bào khổng lồ, các treponemal,virus, vi khuẩn và nấm. Sinh thiết đơn độc hoặc kết hợp với các nguồn khác của tổn thương hoặc thử nghiệm máu có thể hỗ trợ trong phân biệt tác nhân gây bệnh.

- Bệnh tự miễn dịch
Một số bệnh tự miễn dịch có thể bắt chước viêm loét aphthous lành tính. Behçet của hội chứng là một vasculitis tự miễn dịch gây ra tái phát loét miệng và bộ phận sinh dục, uveitis (viêm màng bồ đào) và retinitis(loét sinh dục). aphthae và Behçet có thể cùng tồn tại trên một cơ thể bệnh. Hội chứng Behçet có thể chiếm khoảng 43 – 100% bệnh nhân bị tái phát loétaphthous.

- Hội chứng Reiter liên kết với vết loét miệng, uveitis, viêm kết mạc và viêm khớp HLA B27 dương tính sau Hoa urethritis hoặc bacillary dysentery.
- Bệnh Crohn, có thể kết hợp loét miệng, Lupus ban đỏ, bullous pemphigoid và pemphigusvulgaris. Trong tất cả những điều kiện này, các triệu chứng liên quan nên được xem xét để chẩn đoán phân biệt với aphthae lành tính, thường xuyên.
- Apthae với ung thư vùng miệng
Cần được xem xét khi thường xuyên viêm loét hoặc chậm lành, sinh thiết hoặc phẫu thuật sinh thiết có thể giúp làm rõ điều này khác biệt này.

Chữa trị

Dùng thuốc bôi tại chỗ
+ KAMISTAD – Gel N: Thuốc chữa viêm nhiễm răng miệng, Kamistad – Gel N của Đức được chiết xuất từ dịch chiết hoa cúc, loại thảo dược hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm cao, giảm đau.

+ ORACORTIA: Thành phần Triamcinoloneacetonide.
Là loại thuốc kháng viêm dạng Corticoide có tác dụng điều trị hỗ trợ làm giảm tạm thời các triệu chứng viêm nhiễm khoang miệng hay tổn thương dạng loét do chấn thương.

Chống chỉ định: Mẫn cảm với thành phần thuốc. Tổn thương do nhiễm nấm, bạch biến, herpes, khối u mới mọc,
mụn trứng cá đỏ, loét hạch. Không dùng trên vùng da rộng hay lượng lớn thời gian dài. Phụ nữ có thai hoặc cho con bú. Tác dụng phụ: Teo da,
ban đỏ, rạn và làm mỏng da, rạn da đặc biệt vùng nhiều nếp gấp.

+ Các loại thuốc bôi không chuyên dụng khác:

- Nitrate bạc: Bôi trực tiếp lên tổn thương, thuốc làm bớt đau ngay sau khi bôi và lành thương tổn trong vòng 3 - 5 ngày.

- Debacterol là phức hợp phenol: sulfonate với sulfuric acid có tác dụng tương tự nitrate bạc. Đây là một hình thức đốt tiêu hủy vết loét bằng hóa chất. Cảm giác đau hầu như giảm ngay và vết thương sẽ lành sau 3 - 5 ngày. Thuốc bán theo toa và chỉ được dùng bởi nha sĩ hoặc bác sĩ. Thuốc chỉ được bôi 1 lần mỗi ngày.

- Các loại kem bôi có chứa triamcinolone acetonide: Thuốc được bôi ngày 3 lần, tốt nhất là sau bữa ăn chính và trước khi đi ngủ.

- Dung dịch tetracycline (achromycin, nor-tet, panmycin, sumycin, tetracap):
Dùng súc miệng có thể giúp giảm đau và vết loét lành nhanh chóng. Tuy nhiên, thuốc không giúp ngăn ngừa tái phát. Khi dùng quá 5 ngày, thuốc có thể gây kích ứng và tạo điều kiện cho nấm phát triển.

- Gel lidocaine: Gel 2%lidocaine:
Bôi chỗ loét ngày 4 lần. Tránh nuốt thuốc sau khi bôi và không nên dùng quá 4 lần mỗi ngày để tránh độc tính.

Dùng thuốc bôi tạo màng ngăn
Các vết loét trong niêm mạc miệng rất lâu lành là do thường xuyên bị chìm trong nước bọt và dịch thức ăn. Một phương pháp mới được đưa ra để chữa trị chứng loét miệng này là: dùng thuốc bôi trực tiếp lên vết loét, phối hợp bốn loại thuốc: Sunfamethoxazon, trimethoprim, Serathiopeptit, hoạt chất tạo màng ngăn.

Thuốc vào trong miệng gặp nước bọt và dịch huyết tương rỉ ra từ chỗ tổn thương tạo thành màng, màng này đủ sức chịu đựng được sự tấn công của nước bọt và dịch thức ăn từ 6 - 8 giờ, cứ 6 - 7 giờ bôi thuốc một lần sẽ tạo được màng ngăn cách vết loét với dịch khoang miệng, từ đó làm cho vết loét rất nhanh lành. Đồng thời thuốc có tác dụng chống nhiễm khuẩn, kháng viêm, ngăn chặn hiện tượng tái phát. Kết hợp uống thêm vitamin, thuốc tăng cường chức năng gan hoặc kháng sinh nếu thấy cần thiết.

Sau 6 - 7 lần bôi thuốc xuất hiện các dấu hiệu lành vết loét, sau 1 - 2 lần bôi thuốc khi ăn mặn sẽ không xót (do thuốc tạo màng ngăn). Tiếp tục bôi thuốc khi loét tái phát (do đặc điểm của bệnh là tái diễn từng đợt cho, nên chỉ bôi thuốc lúc có viêm loét) thấy diễn biến viêm loét nhẹ dần và thưa dần rồi khỏi, bệnh khỏi theo lộ trình giảm dần đi và thưa dần ra.

Các phương pháp điều trị theo toa
Chế phẩm corticosteroid có chứa hydrocortisone acetonide hemisuccinate hoặc triamcinolone để kiểm soát các triệu chứng có hiệu quả trong điều trị loét nặng.

Việc áp dụng các nitrat bạc để đốt cháy những vết đau; có tác dụng giảm đau nhất thời nhưng không giảm thời gian lành vết loét, ở trẻ em nó có thể gây ra sự đổi màu răng nếu răng vẫn còn đang phát triển.

Việc sử dụng tetracycline là gây tranh cãi, cũng như là điều trị với Levamisole, colchicine, gamma-globulin, Dapsone, thay thế estrogen và các thuốc ức chế monoamine oxidase.

Một thuốc mới hơn được gọi là Debacterol, một loại sulfuric acid / phenolics là giải pháp được sử dụng để đốt cháy vết đau, cho thấy có tác dụng giảm đau và giảm thời gian chữa bệnh. Tuy nhiên, mãi tới gần đây mới chấp thuận bởi FDA.

Bệnh nặng đôi khi được điều trị bằng corticosteroid như prednisone và thuốc chống virus như acyclovir.

Phòng ngừa

Nha khoa và các biện pháp phòng ngừa
 Thường xuyên sử dụng nước súc miệng không cồn có thể giúp ngăn ngừa hoặc giảm bớt tần suất của các vết loét.
 Trong một số trường hợp, thay đổi kem đánh răng có thể ngăn ngừa viêm loét aphthous, trong các nghiên cứu xem xét vai trò của natri sulfat dodecyl (natri lauryl sulfat hay SLS), một chất tẩy rửa có ở hầu hết các loại thuốc đánh răng. Sử dụng kem đánh răng không có hợp chất này, ở một số nghiên cứu cho thấy làm giảm số lượng, kích thước và tái phát loét.
 Niềng răng Nha khoa là một chấn thương vật lý phổ biến có thể dẫn đến viêm loét aphthous, khung nha khoa được che phủ bằng sáp có thể làm giảm hiện tượng mài mòn niêm mạc này. Phòng tránh các loại chấn thương vật lý và hóa học sẽ ngăn chặn một số loét, nhưng thường là chấn thương do tai nạn nên công tác phòng chống kiểu này thường không được thực hiện.

Liệu pháp dinh dưỡng
Thiếu hụt Kẽm (Zn) đã được phát hiện ở những người bị tái phát viêm loét aphthous. Các nghiên cứu nhỏ nghiên cứu vai trò của bổ sung kẽm hầu hết là có kết quả tích cực đặc biệt là đối với những người bị thiếu hụt, mặc dù một số nghiên cứu đã tìm thấy việc bổ sung kẽm không có tác dụng điều trị.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 MayoClinic.com: Canker sore
 Management of Aphthous Ulcers, American Family Physician


title: Chthoneis jansoni

text:
Chthoneis jansoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Chthoneis


title: Nandiala

text:
Nandiala là một tổng thuộc  Boulkiemdé (tỉnh) ở miền trung Burkina Faso. Dân số thời điểm 2005 là  33.530 người. Thủ phủ là thị xã Nandiala.

Các thị xã và làng xã
Thị xã NandialaBaoguinGouimGourongoGourcyItaoréKaoncéRihaloSilmissinSoméTibrela

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Boulkiemdé
Khu dân cư ở tỉnh Boulkiemdé


title: Nierembergia espinosae

text:
Nierembergia espinosae là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Nierembergia espinosae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Nierembergia
Petunioideae


title: Minota stussineri

text:
Minota stussineri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Minota


title: Aphthona semicyanea

text:
Aphthona semicyanea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Catocala olgaorlovae

text:
Catocala olgaorlovae là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở miền nam Levant ở đó nó was collected in two oases of miền trung Negev, En Avdat và En Ziq, và từ Egyptian miền trung bán đảo Sinai near Santa Katharina.

Sải cánh dài 86–95 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 9.

Liên kết ngoài
New Underwing taxa of the section of Catocala lesbia Christoph, 1887

Chú thích

Catocala


title: Lừa hoang Trung Á

text:
Lừa hoang Trung Á (Equus hemionus) là một loài lừa lớn thuộc Họ Ngựa, Bộ Guốc lẻ, đặc hữu ở châu Á. Loài này được Pallas mô tả năm 1775. Chúng sinh sống ở các vùng sa mạc của Syria, Iran, Ấn Độ và Tây Tạng.

Giống như nhiều loài động vật ăn cỏ lớn khác, phạm vi phân bố của chúng bị thu hẹp chủ yếu là việc săn bắn và mất môi trường sống. Trong số 6 phân loài thì một đã bị tuyệt chủng và hai loài đang nguy cấp. Lừa hoang Tây Tạng (Equus kiang), một họ hàng gần ở Tây Tạng, nói chung được coi là loài riêng, mặc dù một số học giả vẫn phân loại chúng như là một phân loài của lừa hoang Trung Á (E. hemionus kiang).

Lừa hoang Trung Á lớn hơn so với lừa hoang châu Phi. Chúng nặng khoảng 290 kg và dài khoảng 2,1 mét (độ dài bao gồm đầu và thân). So với ngựa thì chân của chúng ngắn hơn và màu lông của chúng dao động phụ thuộc theo mùa. Nói chung, lông của chúng có màu nâu ánh đỏ trong mùa hè, trở thành nâu ánh vàng trong các tháng mùa đông. Chúng có sọc màu đen có viền màu trắng mở rộng xuống phía dưới của đoạn giữa lưng.

Lừa hoang Trung Á đã được người Sumer cổ đại sử dụng để kéo xe kể từ khoảng năm 2600 TCN.

Phân loài
 Lừa hoang Mông Cổ (Equus hemionus hemionus). Tình trạng: Có thể bị đe dọa.
 Lừa hoang Ấn Độ hay Khur (Equus hemionus khur). Tình trạng: Nguy cấp.
 Lừa hoang Gobi (Equus hemionus luteus). Tình trạng: Có thể bị đe dọa.
 Lừa hoang Turkmenia (Equus hemionus kulan). Tình trạng: Cực kỳ nguy cấp.
 Lừa hoang Ba Tư (Equus hemionus onager). Tình trạng: Cực kỳ nguy cấp.
 Lừa hoang Syria (Equus hemionus hemippus). Tình trạng: Tuyệt chủng từ năm 1927.

Xem thêm
 La peau de chagrin

Tham khảo

Liên kết ngoài

Onager (Asiatic wild ass) - Ảnh chụp từ khu bảo tồn động vật hoang dã Hai-Bar, Israel.

H
Loài EDGE
Động vật Iran
Động vật Kazakhstan
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Pakistan
Động vật được mô tả năm 1775
Động vật có vú châu Á
Lừa
Động vật Trung Á
Động vật Nam Á
Động vật Turkmenistan
Động vật Tây Á
Động vật ăn cỏ
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Mông Cổ
Loài nguy cấp


title: Phos cyanostoma

text:
Phos cyanostoma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phos


title: Cantabria

text:
Cantabria là một tỉnh và cộng đồng tự trị của Tây Ban Nha. Thủ phủ là thành phố Santander. Tỉnh này phía đông giáp Cộng đồng tự trị Basque (tỉnh Biscay), về phía nam là Castile và León (các tỉnh: León, Palencia và Burgos), phía tây là Công quốc Asturias, phía bắc là biển Cantabria.

Cantabria thuộc Tây Ban Nha Xanh, tên gọi đặt cho dải đất giữa biển Cantabria và núi Cantabria ở phía bắc Tây Ban Nha.
Cantabria là một trong những khu vực có nhiều địa điểm khảo cổ nhất thế giới. Khu vực có tranh hang động quan trọng nhất là động Altamira đã được UNESCO công nhận (cùng với 9 động khác ở Cantabria]]) di sản thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Camara de Comercio de Cantabria
 Travel guide and pictures of Cantabria

Tây Ban Nha Xanh
Tỉnh của Tây Ban Nha
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Vùng hành chính Tây Ban Nha


title: Nennhausen

text:
Nennhausen là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Bulbophyllum polliculosum

text:
Bulbophyllum polliculosum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

P


title: Chi Nghệ

text:
Chi Nghệ (danh pháp khoa học: Curcuma) là một chi trong họ thực vật Zingiberaceae (họ Gừng) chứa các loài như nghệ, nga truật hay uất kim hương Thái Lan.

Từ nguyên
Tên gọi khoa học xuất phát từ tiếng Phạn kuṅkuma, dùng để chỉ loài nghệ phổ biến rộng và được biết đến nhiều nhất là Curcuma longa.

Ghi chép về chữ nghệ trong Từ điển Việt–Bồ–La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651 như sau: "nghệ: açafrão: crocus, i. dụôm nghệ: tingir com açafrão: croco inficere.",. Như thế, Rhodes có lẽ cho rằng nó ít nhất là tương tự như nghệ tây (Crocus sativus) trong vai trò nhuộm màu vàng cho thực phẩm, do Crocus sativus là loại cây trồng tại khu vực Địa Trung Hải để lấy nhụy hoa sấy khô làm gia vị và nhuộm màu thực phẩm. Từ điển này không có chữ ngải.

Trong Flora Cochinchinensis, João de Loureiro mô tả 3 loài Curcuma mà ông biết có tại miền nam Việt Nam với các tên gọi tiếng Việt tương ứng là:
 Curcuma longa: ngệ, kuong hùynh, kiām hoâm.
 Curcuma rotunda (danh pháp chính thức hiện nay là Boesenbergia rotunda): ngải miọ, pum ngô méu.
 Curcuma pallida (danh pháp chính thức hiện nay là Curcuma zedoaria): ngệ hoang, san kiām hoâm.

Như thế, ở đây tên gọi ngải đã được dùng để chỉ các loài Curcuma. Trong Nam Việt–Dương Hiệp Tự vị (南越洋合字彙, Dictionarium Anamitico-Latinum) của Jean-Louis Taberd xuất bản năm 1838 thì các từ nghệ và ngải đều viết bằng Hán-Nôm là 艾. Cụ thể, tại trang 333 tác giả viết như sau: "艾 Ngải, herba quaedam medicinalis seu species absynthii quâ adustiones fiunt. 艾灸 Ngải cứu, id; artemisia vulgaris... 艾鐄 Ngải vàng, curcumae species. 艾葉 Ngải diệp: absynthii species... ", như thế ngải nói chung là cây thuốc thuộc chi Artemisia (như A. vulgaris hay A. absinthium), nhưng ngải vàng thì là loài thuộc chi Curcuma.  Tại trang 338, tác giả viết về chữ nghệ như sau: "艾 Nghệ, croci species seu curcuma longa.", và ở đây thì nghệ là tên thông thường của Crocus (không có ở Việt Nam) hoặc Curcuma longa. Điều này giải thích tại sao trong tên gọi của một số loài của chi Curcuma lại có chữ ngải, như ngải tím (C. aeruginosa, C. zedoaria), ngải trắng (C. aromatica).

Các tên gọi uất kim, khương hoàng hay nga truật có lẽ có nguồn gốc từ tiếng Trung, tương ứng với 郁金 = uất kim, 姜黄 = khương hoàng và 莪术 = nga thuật, các tên gọi được Flora of China dùng trong tên gọi tiếng Trung của các loài thuộc chi Curcuma.

Về mặt phân loại học thì Crocus (họ Iridaceae, bộ Asparagales - thực vật một lá mầm), Artemisia (họ Asteraceae, bộ Asterales - thực vật hai lá mầm thực sự) và Curcuma (họ Zingiberaceae, bộ Zingiberales - thực vật một lá mầm) không có quan hệ họ hàng gì.

Phân bố
Các loài nghệ là bản địa khu vực Đông Nam Á, miền nam Trung Quốc, tiểu lục địa Ấn Độ, New Guinea và miền bắc Australia. Một số loài được cho là đã du nhập và tự nhiên hóa ở các vùng ấm áp khác trên thế giới như châu Phi nhiệt đới, Trung Mỹ, Florida, và một loạt các đảo khác nhau trên Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Nói chung, hầu hết các loài nghệ phát triển tốt trong đất cát tơi xốp ở những nơi có bóng râm.

Sử dụng
Nghệ đã được sử dụng ở Ấn Độ từ thời cổ đại như là một chất thay thế cho nghệ tây (Crocus spp.) và các chất màu vàng khác. Nghệ thường được sử dụng để tạo hương vị hoặc tạo màu cho bột cà ri, mù tạt, bơ và pho mát.

Mô tả
Thân rễ phân nhánh, mọng thịt, thơm, thường với các rễ mang củ. Lá ở gốc; phiến lá hình mũi mác rộng hoặc thuôn dài, hiếm khi thẳng hẹp. Cụm hoa là cành hoa dạng bông thóc ở đầu cành trên thân giả hoặc trên các chồi riêng biệt sinh ra từ thân rễ, đôi khi xuất hiện trước lá; cuống thẳng; các lá bắc hợp sinh trong khoảng 1/2 chiều dài của chúng và tạo thành các túi, tỏa rộng ở các đầu tự do, mỗi lá bắc đối diện một xim hoa bọ cạp xoắn ốc gồm 2-7 hoa, các lá bắc ở đỉnh thường có màu khác biệt, lớn, vô sinh, tạo thành một mào; lá bắc con rời đến gốc. Đài hoa thường hình ống ngắn, chẻ 1 bên, đỉnh 2-3 thùy hoặc có răng. Tràng hoa hình phễu; các thùy hình trứng hoặc thuôn dài, gần bằng nhau hoặc thùy trung tâm dài hơn, đỉnh có mấu nhọn. Các nhị lép bên hình tựa cánh hoa, hợp sinh tại gốc với chỉ nhị và cánh môi. Cánh môi với phần trung tâm sẫm lại và mỏng hơn, các thùy bên chồng lên với các nhị lép bên. Chỉ nhị ngắn, rộng; bao phấn lắc lư, gốc thường có cựa; không có phần phụ liên kết. Bầu nhụy 3 ngăn. Quả nang hình elipxoit, 3 mảnh vỏ, nứt.

Hệ thống học và phát sinh chủng loài
Nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử của Záveská et al. (2012) chia Curcuma làm 3 phân chi. Cụ thể như sau:
 Curcuma subgen. Curcuma: Đối với các đại diện điển hình của phân chi này thì các đặc trưng phái sinh chia sẻ chung về hình thái bao gồm sự hiện diện của các tuyến trên bầu; cụm hoa thường với mào; hoa kiểu viên đạn sắp xếp chật chội; và sự hiện diện của hai cựa hướng về phía trước. Nhiều thành viên của phân chi này có phân bố rộng khắp và được trồng ở Nam Á, Đông Nam Á và nhiều nơi khác trong vùng nhiệt đới, nhưng trung tâm đa dạng của các loài sinh sản hữu tính (tạo hạt) là Ấn Độ, Bangladesh và Myanmar, và trung tâm đa dạng của các loài sinh sản sinh dưỡng có lẽ là Ấn Độ. Mối quan hệ của các loài trong phân chi này rất phức tạp vì đa bội hóa và lai ghép hóa là quan trọng trong hình thành loài. Cấu trúc phân cấp trong phạm vi phân chi này dường như có liên quan đến sự thay đổi kích thước bộ gen, phần lớn phù hợp với dữ liệu AFLP. Đa phân cơ sở trong phân chi Curcuma (nhóm Curcuma-II trong các cây phát sinh chủng loài ITS và cpDNA) tương ứng với các loài có kích thước bộ gen đơn bội lớn hơn (‘Genome Group II và III’ sensu Leong-Škorničková et al., 2007), trong khi nhánh tận cùng nhất của cây (nhóm ‘Curcuma-I’ trong các cây phát sinh chủng loài ITS và cpDNA) bao gồm các loài có các giá trị 1Cx (‘Genome Group I’ sensu Leong-Škorničková et al., 2007) nhỏ hơn.
 Curcuma subgen. Ecomata: Gộp 2 nhóm ‘Ecomata’ và ‘Pierreana’: Các loài Curcuma có tuyến trên bầu, cựa bao phấn, hầu hết có các lá bắc sinh sản nhọn hợp sinh ở gốc và thiếu mào dễ thấy của các lá bắc vô sinh, các lá với lưỡi bẹ phát triển tốt. 2n chủ yếu là 42. Vùng thực vật Đông Dương, từ Đông Myanmar và miền nam Trung Quốc đến Campuchia và miền nam Việt Nam.
 Curcuma subgen. Hitcheniopsis: Không tuyến trên bầu và cựa bao phấn. Phân bố địa lý của phân chi Hitcheniopsis là tương tự như phân chi Ecomata, với một số loài vươn xa hơn về phía tây đến Myanmar (như C. parviflora), đông bắc Ấn Độ và cả miền nam Trung Quốc (Stahlianthus spp.).

Các loài
Tại thời điểm tháng 2 năm 2021 POWO công nhận 128 loài, cộng 5 loài mô tả lần đầu tiên năm 2020, và 5 loài mô tả lần đầu tiên năm 2021.
 Curcuma aeruginosa Roxb., 1810: Nghệ xanh, nghệ đen, ngải tím, nghệ ten đồng.
 Curcuma albiflora Thwaites, 1861
 Curcuma alismatifolia Gagnep., 1903: Nghệ lá từ cô hay uất kim hương Thái Lan.
 Curcuma amada Roxb., 1810
 Curcuma amarissima Roscoe, 1826
 Curcuma andersonii (Baker) Škorničk., 2015
 Curcuma angustifolia Roxb., 1810 không Dalzell & A.Gibson, 1861: Nghệ lá hẹp.
 Curcuma antinaia Chaveer. & Tanee, 2007
 Curcuma arida Škorničk. & N.S.Lý, 2015: Nghệ khô hạn.
 Curcuma aromatica Salisb., 1808: Nghệ rừng, nghệ trắng, ngải trắng, uất kim.
 Curcuma arracanensis W.J.Kress & V.Gowda, 2012
 Curcuma attenuata Wall. ex Baker, 1890
 Curcuma aurantiaca Zijp, 1915
 Curcuma australasica Hook.f., 1867
 Curcuma bakeriana Hemsl., 1892
 Curcuma bella Maknoi, K.Larsen & Sirirugsa, 2011
 Curcuma bhatii (R.M.Smith) Škorničk. & M.Sabu, 2005
 Curcuma bicolor Mood & K.Larsen, 2001
 Curcuma caesia Roxb., 1810
 Curcuma campanulata (Kuntze) Škorničk., 2015: Tà liền chuông.
 Curcuma candida (Wall.) Techapr. & Škorničk., 2012: Thiền liền trắng.
 Curcuma cannanorensis R.Ansari, V.J.Nair & N.C.Nair, 1982
 Curcuma caulina J.Graham, 1839
 Curcuma ceratotheca K.Schum., 1899
 Curcuma cinnabarina Škorničk. & Soonthornk., 2020
 Curcuma clovisii Škorničk., 2015
 Curcuma cochinchinensis Gagnep., 1907: Nghệ Nam Bộ
 Curcuma codonantha Škorničk., 2003
 Curcuma coerulea K.Schum., 1904
 Curcuma colorata Valeton, 1918
 Curcuma comosa Roxb., 1810
 Curcuma coriacea Mangaly & M.Sabu, 1989
 Curcuma corniculata Škorničk., 2014
 Curcuma cotuana Luu, Škorničk. & H.Đ.Trần, 2017: Ngải Cơ Tu.
 Curcuma decipiens Dalzell, 1850
 Curcuma eburnea Škorničk., Suksathan & Soonthornk., 2020
 Curcuma ecomata Craib, 1912
 Curcuma elata Roxb., 1820: Mì tinh rừng.
 Curcuma euchroma Valeton, 1918
 Curcuma exigua N.Liu, 1987
 Curcuma ferruginea Roxb., 1810
 Curcuma fimbriata Škorničk. & Soonthornk., 2021
 Curcuma flammea Škorničk., 2014
 Curcuma flaviflora S.Q.Tong, 1986
 Curcuma glans K.Larsen & Mood, 2001
 Curcuma glauca (Wall.) Škorničk., 2015
 Curcuma globulifera Škorničk. & Soonthornk., 2021
 Curcuma gracillima Gagnep., 1903: Nghệ mảnh.
 Curcuma graminifolia (K.Larsen & Jenjitt.) Škorničk., 2015
 Curcuma grandiflora Wall. ex Baker, 1890
 Curcuma gulinqingensis N.H.Xia & Juan Chen, 2013
 Curcuma haritha Mangaly & M.Sabu, 1993
 Curcuma harmandii Gagnep., 1907: Nghệ Harmand, nghệ hác-man.
 Curcuma heyneana Valeton & Zijp, 1917
 Curcuma inodora Blatt., 1931
 Curcuma involucrata (King ex Baker) Škorničk., 2015
 Curcuma karnatakensis Amalraj, Velay. & Mural., 1991
 Curcuma kayahensis Nob.Tanaka & M.M.Aung, 2019
 Curcuma kudagensis Velayudhan, V.S.Pillai & Amalraj, 1990
 Curcuma kwangsiensis S.G.Lee & C.L.Liang, 1977: Nghệ Quảng Tây
 Curcuma larsenii C.Maknoi & T.Jenjittikul, 2006
 Curcuma latiflora Valeton, 1913
 Curcuma latifolia Roscoe, 1825
 Curcuma leonidii Škorničk. & Luu, 2013: Nghệ Leonid, nghệ lê-ô-nít.
 Curcuma leucorrhiza Roxb., 1810
 Curcuma loerzingii Valeton, 1918
 Curcuma longa L., 1753: Nghệ, nghệ nhà, nghệ trồng, uất kim, khương hoàng, co hem, co khản min (tiếng Thái).
 Curcuma longispica Valeton, 1918
 Curcuma macrochlamys (Baker) Škorničk., 2015
 Curcuma mangga Valeton & Zijp, 1917
 Curcuma meraukensis Valeton, 1913
 Curcuma micrantha Škorničk. & Soonthornk., 2021
 Curcuma montana Roxb., 1800
 Curcuma mukhraniae R.Kr.Singh & Arti Garg, 2014
 Curcuma mutabilis Škorničk., M.Sabu & Prasanthkumar, 2004
 Curcuma myanmarensis (W.J.Kress) Škorničk., 2015
 Curcuma nankunshanensis N.Liu, X.B.Ye & Juan Chen, 2008
 Curcuma neilgherrensis Wight, 1853
 Curcuma newmanii Škorničk., 2013
 Curcuma oligantha Trimen, 1885
 Curcuma ornata Wall. ex Baker, 1890
 Curcuma pambrosima Škorničk. & N.S.Lý, 2010: Củ giờ.
 Curcuma papilionacea Soonthornk., Ongsakul & Škorničk., 2020
 Curcuma parviflora Wall., 1830: Nghệ hoa nhỏ.
 Curcuma parvula Gage, 1904
 Curcuma pedicellata (Chaveer. & Mokkamul) Škorničk., 2015
 Curcuma peramoena Souvann. & Maknoi, 2014
 Curcuma petiolata Roxb., 1820 - nghệ sen
 Curcuma phaeocaulis Valeton, 1918
 Curcuma picta Roxb. ex Škorničk., 2008
 Curcuma pierreana Gagnep., 1907: Nghệ Pierre, bình tinh chét.
 Curcuma plicata Wall. ex Baker, 1890
 Curcuma porphyrotaenia Zipp. ex Span., 1842
 Curcuma prakasha S.Tripathi, 2002
 Curcuma prasina Škorničk., 2017
 Curcuma pseudomontana J.Graham, 1839
 Curcuma purpurascens Blume, 1827
 Curcuma putii Maknoi & Jenjitt., 2019
 Curcuma pygmaea Škorničk. & Šída f., 2013: Nghệ lùn.
 Curcuma reclinata Roxb., 1810
 Curcuma rhabdota Sirirugsa & M.F.Newman, 2000
 Curcuma rhomba Mood & K.Larsen, 2001
 Curcuma roscoeana Wall., 1829
 Curcuma roxburghii M.A.Rahman & Yusuf, 2012
 Curcuma rubescens Roxb., 1810
 Curcuma rubrobracteata Škorničk., M.Sabu & Prasanthkumar, 2003
 Curcuma ruiliensis N.H.Xia & Juan Chen, 2021: Nga truật Thụy Lệ (瑞丽莪术).
 Curcuma sahuynhensis Škorničk. & N.S.Lý, 2015: Nghệ Sa Huỳnh, rau nghệ.
 Curcuma saraburiensis Boonma & Saensouk, 2019
 Curcuma sattayasaiorum Chaveer. & Sudmoon, 2008
 Curcuma scaposa (Nimmo) Škorničk. & M.Sabu, 2007
 Curcuma sessilis Gage, 1904
 Curcuma sichuanensis X.X.Chen, 1984: Nghệ Tứ Xuyên
 Curcuma singularis Gagnep., 1907: Cây khỏe, sâm đá.
 Curcuma sparganiifolia Gagnep., 1903: Nghệ lá hắc tim lang.
 Curcuma spathulata Škorničk. & Soonthornk., 2021
 Curcuma stenochila Gagnep., 1905: Nghệ hoa vàng.
 Curcuma stolonifera Nob.Tanaka, K.Armstr. & M.M.Aung, 2020
 Curcuma strobilifera Wall. ex Baker, 1890
 Curcuma sumatrana Miq., 1861: Nghệ Sumatra
 Curcuma supraneeana (W.J.Kress & K.Larsen) Škorničk., 2015
 Curcuma sylvatica Valeton, 1918
 Curcuma thailandica Boonma & Saensouk, 2020
 Curcuma thorelii Gagnep., 1907: Nghệ Thorel.
 Curcuma tongii Y.H.Tan & Li X.Zhang, 2019
 Curcuma trichosantha Gagnep., 1907
 Curcuma vamana M.Sabu & Mangaly, 1988
 Curcuma viridiflora Roxb., 1810
 Curcuma vitellina Škorničk. & H.Đ.Trần, 2010
 Curcuma wallichii M.A.Rahman & Yusuf, 2012
 Curcuma wilcockii M.A.Rahman & Yusuf, 2012
 Curcuma woodii N.H.Xia & Juan Chen, 2015
 Curcuma xanthella Škorničk., 2013
 Curcuma yingdeensis N.H.Xia & Juan Chen, 2019
 Curcuma yunnanensis N.Liu & C.J.Chen, 1987: Nghệ Vân Nam
 Curcuma zanthorrhiza Roxb., 1820 - Nghệ rễ vàng
 Curcuma zedoaria (Christm.) Roscoe, 1810: Nga truật, còn gọi là nghệ đen, ngải tím, bồng nga truật, tam nại.
 Curcuma zedoaroides Chaveer. & Tanee, 2008

Việt Nam
Ở Việt Nam hiện tại xác định có 22-32 loài nghệ, trong đó 22 loài là: C. aeruginosa, C. angustifolia, C. aromatica, C. cochinchinensis, C. elata, C. gracillima, C. longa (du nhập), C. rhomba, C. singularis, C. thorelii, C. zanthorrhiza (du nhập). Các loài mới mô tả giai đoạn 2010-2017 bao gồm C. arida, C. cotuana, C. leonidii, C. newmanii, C. pambrosima, C. pygmaea, C. sahuynhensis, C. vitellina, C. xanthella và 2 loài chuyển từ chi Stahlianthus/Kaempferia sang là C. campanulata và C. candida.

Một số tài liệu còn liệt kê tới 10 loài khác, gồm: C. alismatifolia, C. harmandii, C. parviflora, C. petiolata, C. pierreanna, C. rubescens?, C. sparganifolia, C. stenochila, C. trichosantha, C. zedoaria; nhưng POWO cho rằng chúng không có ở Việt Nam.

Sách Cây cỏ Việt Nam của Phạm Hoàng Hộ còn liệt kê một loài nghệ được gọi là ngải tía với danh pháp C. rubens và mô tả như sau: "Địa thực vật cao 1,5 m; củ to đến 8 cm, thơm, đắng, nạc ngà giữa hơi sậm; rễ to 3-4 mm. Lá tía; phiến thon, to đến 60 × 17 cm; cuống dài. Phát hoa ở đất cao 15 cm, lá hoa tía, mang 3-4 hoa; đài hường, cánh hoa đỏ hay tía; môi vàng. Ở trũng ẩm: Thất Sơn (Châu Đốc)". Tuy nhiên, không có nguồn nào liệt kê danh pháp C. rubens mà danh pháp gần tương tự nhất là C. rubescens Roxb., 1810, nhưng loài này chỉ có trong khu vực đông bắc Ấn Độ, Bangladesh và Myanmar.

Hình ảnh

Chú thích

 Chi Nghệ trên trang botanyvn.com


title: Courthiézy

text:
Courthiézy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 66 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2008

text:
Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2008 (còn gọi là Cúp Anpha Petrol, vì lý do tài trợ) diễn ra từ 5 tháng 1 đến 23 tháng 8 năm 2008.

Thông tin về giải đấu
14 câu lạc bộ và đội bóng tham dự. (in đậm nghiêng: mới xuống hạng từ V-League 2007, in nghiêng: mới lên hạng từ Giải hạng nhì 2007)

 An Đô-An Giang (AĐAGFC)
 Hancofood Cần Thơ (H.CTFC)
 Đồng Nai Berjaya (ĐNBFC)
 Cao su Đồng Tháp (CSĐTFC)
 Huda Huế (HTTHFC)
 Xi măng Vinakansai Ninh Bình (XM V.NBFC)
 Thành Nghĩa-Thạch Bích-Quảng Ngãi (TN-TB-Q.Ngãi FC)
 Quân khu 4 - Sara Group (QK4 SaraGFC)
 Quân khu 5 (QK5)
 Quân khu 7 (QK7)
 T&T Hà Nội (T&T HN)
 Giày Thành Công-Tây Ninh (GTC TNFC)
 Than Quảng Ninh (TQNFC)
 SHS Tiền Giang (SHS TGFC)

Khi giải đấu kết thúc, sẽ chọn ra 2 đội đứng đầu lên hạng chuyên nghiệp mùa bóng sau, đội đứng thứ 3 đấu loại trực tiếp với đội đứng thứ 12 giải chuyên nghiệp để tranh 1 suất dự giải chuyên nghiệp mùa sau, 2 đội đứng cuối bảng xuống chơi ở hạng Nhì.

Thông tin nhân sự
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình sẽ là sân nhà của T&T Hà Nội kể từ lượt trận đấu thứ 11(29/03/2008)
Sân vận động Long An sẽ là sân nhà của SHS Tiền Giang trong hai lượt đấu 14, 16
huấn luyện viên Mang Văn Xích thay thế huấn luyện viên Hồ Văn Thu (Giày Thành Công-Tây Ninh);huấn luyện viên Võ Hoàng Bửu thay thế huấn luyện viên Mang Văn Xích(Giày Thành Công-Tây Ninh);huấn luyện viên Trương Văn Bình thay thế huấn luyện viên Nguyễn Văn Nam(Quân khu 5);huấn luyện viên Đoàn Phùng thay thế huấn luyện viên Trần Quang Sang(Huda Huế);huấn luyện viên Đỗ Văn Minh thay thế huấn luyện viên Trần Duy Hùng (T&T Hà Nội) ; huấn luyện viên Nguyễn Kim Hằng thay thế huấn luyện viên Hà Vương Ngầu Nại (Thành Nghĩa-Thạch Bích-Quảng Ngãi); ông Nguyễn Khắc Tiệp thay ông Nguyễn Thanh Đình làm trưởng đoàn Than Quảng Ninh; huấn luyện viên Nguyễn Châu Hồng thay thế huấn luyện viên Nhan Thiện Nhân (An Đô-An Giang) ; Thay đổi nhân sự ở Xi măng Vinakansai Ninh Bình: Không đăng ký ông Nguyễn Quốc Phong, ông Phạm Anh Tuấn và đăng ký ông Phạm Văn Lệ-Quyền giám đốc điều hành, ông Hà Thìn-Trưởng đoàn bóng đá, ông Đào Ngọc Hà-Điều phối viên ; Ông Hoàng Mạnh Quyến làm điều phối viên trận đấu thay cho ông Đào Ngọc Hà (Xi măng Vinakansai Ninh Bình) ; huấn luyện viên Hà Văn Thìn thay thế huấn luyện viên Vũ Trường Giang (Xi măng Vinakansai Ninh Bình) ; huấn luyện viên Nguyễn Đức Cảnh thay thế huấn luyện viên Đoàn Minh Xương(Quân khu 7) , huấn luyện viên Nguyễn Văn Sỹ thay thế huấn luyện viên Hà Văn Thìn, Nguyễn Văn Hùng làm trợ lý huấn luyện viên (Xi măng Vinakansai Ninh Bình)  , ông Trần Vũ làm giám đốc kỹ thuật (Quân khu 5),

Cầu thủ ngoại binh
Mỗi CLB phải đăng ký 3 cầu thủ ngoại nhưng chỉ ra sân là 2 cầu thủ ngoại

Bảng xếp hạng

Đội dẫn đầu sau mỗi vòng đấu

Lịch thi đấu và kết quả chi tiết

Kết quả chi tiết
 Vòng 1

 Vòng 2

 Vòng 3

 Vòng 4

 Vòng 5

 Vòng 6

 Vòng 7

 Vòng 8

 Vòng 9

 Vòng 10

 Vòng 11

 Vòng 12

 Vòng 13

 Vòng 14

 Vòng 15

 Vòng 16

 Vòng 17

 Vòng 18

 Vòng 19

 Vòng 20

 Vòng 21

 Vòng 22

 Vòng 23

 Vòng 24

 Vòng 25

 Vòng 26

Xem thêm
Giải vô địch bóng đá Việt Nam 2008
Cúp bóng đá Việt Nam 2008
Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2008
Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lịch thi đấu của giải trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá Việt Nam.

2008
Bóng đá, hạng nhất


title: Égriselles-le-Bocage

text:
Égriselles-le-Bocage là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté. Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Égrisellois.

Địa lý

Histoire

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Égriselles-le-Bocage trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Egriselles-le-Bocage


title: Homalispa armata

text:
Homalispa armata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Homalispa


title: Nomada orbitalis

text:
Nomada orbitalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1913


title: Aglaia variisquama

text:
Aglaia variisquama là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Indonesia và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 Pannell, C.M. 1998. Aglaia variisquama. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

variisquama
Thực vật dễ tổn thương


title: Ulysses (tiểu thuyết)

text:
Ulysses là tiểu thuyết gồm 3 phần của James Joyce xuất bản lần đầu năm 1922. Với ẩn dụ về sử thi Odysseus, thủ pháp dòng ý thức và nội dung được nén chặt bằng những sự kiện miên man trôi theo suy tưởng của các nhân vật diễn ra chỉ trong một ngày 16 tháng 6 năm 1904, tác phẩm được tạp chí Time đánh giá là một trong số những kiệt tác văn chương lớn nhất thế giới thế kỷ 20.

Nhân vật
 Buck Mulligan, một tay du đãng sống trong một ngôi tháp cổ
 Stephen Dedalus, giáo viên y khoa
 Haines, một người Anh trẻ cùng sống trong tháp cổ với Mulligan và Dedalus
 Leopold Bloom, người Do Thái làm nghề quảng cáo
 Marion Tweedy Bloom, vợ Leopold Bloom, còn được gọi là Molly, là chuyên nghề ca sĩ nhưng khả năng kém
 Blazes Boylan, người Ireland, đứng ra tổ chức chương trình lưu diễn ca. Marion Tweedy Bloom được mời tham dự và đã phải lòng Blazes Boylan.
 Milly, con gái Leopold, làm việc tại hiệu chụp ảnh ở Mullingar
 Rudy, con trai Leopold chết khi mới được 11 ngày tuổi
 Paddy Dignam, bạn Leopold, chết vì đột quỵ
 Purefoy, một thiếu phụ sắp sinh con tại bệnh viện
 Simon Dedalus, con trai một người bạn cũ của Bloom

Nội dung
Câu chuyện khởi đầu khi Buck Mulligan leo lên cầu thang của một cái tháp cổ và chuẩn bị cạo râu vào buổi rạng sáng ngày 16 tháng 6 năm 1904. Lát sau Stephen Dedalus cũng leo lên cầu thang đứng nhìn ra vịnh Dublin. Khi Mulligan nói về mặt biển lấp lánh trong ánh bình minh thì bỗng dưng Stephen nhìn thấy mẹ trong thời điểm hắn được gọi về từ Paris đứng bên giường bà đang nằm chờ chết một năm về trước. Hắn nhớ cảnh mẹ van nài hắn cầu nguyện cho linh hồn bà, nhưng hắn, do luôn chống lại các quy tắc luật lệ của nhà thờ thời thơ ấu, đã từ chối yêu cầu của mẹ.

Sau đó, Stephen và Mulligan xuống thang đi ra phố cùng với Hainex, một cậu trẻ cũng sống trong tháp cổ. Dù Hainex tỏ ra thân thiện, Stephen cũng không thể nào ưa cậu ta. Stephen cảm thấy cuộc sống hiện tại của mình trôi qua trong tình trạng vô mục đích và đồi bại khi quan hệ với Mulligan và những sinh viên y khoa khác.

Trong ngày hôm đó trường được nghỉ nửa buổi và bọn trẻ nô đùa ầm ĩ trên sân. Một học trò của Stephen không thể thực hiện việc đi tiểu theo cách đơn giản của nó và Stephen, qua hình ảnh đứa bé, chợt tái hồi thời thơ ấu của chính mình. Hắn thoải mái khi tuyên bố giải tán lớp và đi dạo một mình trên bờ biển, nghĩ về văn học, những ngày còn là sinh viên cũng như những ngày bất hạnh trong đời hắn.

Trong lúc đó, Leopold Bloom, gã người Do Thái, đã ra khỏi giường và chuẩn bị bữa ăn sáng phục vụ vợ. Là một người chồng kiên nhẫn, suốt 16 năm trời phục dịch cô vợ Marion Tweedy Bloom hành nghề ca sĩ nhưng gã không hề ca thán một lời. Tuy nhiên, gã khổ sở khi biết vợ đang phải lòng một người Ireland, Blazes Boylan, đang tổ chức chương trình lưu diễn mà vợ gã cũng tham gia. Bloom trệu trạo nhai bữa sáng rồi đọc bức thư của cô con gái Milly gửi về từ Munllingar. Lá thư gợi lại cho Bloom ý nghĩ về cậu con trai Rudy chết khi mới 11 ngày tuổi. Bloom lại đọc bức thư thêm một lần nữa và nghĩ ngợi về cậu sinh viên mà cô con gái nhắc đến trong thư, gã chợt hoảng sợ khi có ý nghĩ rồi có lẽ con gái mình sẽ lại giống mẹ. Bloom ra ngoài đi dạo buổi sáng, dừng lại ở bưu điện và lấy một bức thư gửi cho Henry Flower từ một phụ nữ tên là Martha. Gã lang thang và tạt vào nhà thờ nghe một đoạn giảng kinh, sau đó nhập vào đoàn đưa tang người bạn cũ tên là Paddy Dignam chết vì đột quỵ. Suốt tang lễ Bloom quan sát cha Coffey và lại nhớ về Rudy và người cha đã tự sát chết của gã.

Bloom tiếp tục đi đến tòa soạn thu xếp việc in quảng cáo và ở đó gã gặp Stephen. Nhìn Stephen nhưng không nói gì, gã tiếp tục rời tòa soạn đi qua cầu O'Connell và gặp cô gái Breen ở đây. Gã kể cho cô nghe về đám tang của Dignam và Breen báo cho Bloom biết cô Purefoy đã vào bệnh viện phụ sản phố Holles. Bloom lại tiếp tục lang thang ngoạn cảnh và cuối cùng tạt vào quán Davy Byrne gọi chiếc bánh, rồi vào Thư viện Quốc gia đọc báo. Tại Thư viện Quốc gia, gã gặp lại Stephen đang đỏ bừng vì hơi men sau bữa ăn trưa, đang đứng thao thao bất tuyệt trước Buck Mulligan và mấy người bạn về cái gọi là lý thuyết độc đáo của bản thân về kịch Shakespeare. Hai gã lại nhìn nhau nhưng không mở miệng nói với nhau một câu. Bloom đi đến khách sạn Ormond ăn trưa và ở đây, trước khi gã rời đi thì thấy Blazes Boylan bước vào (vì Blazes Boylan có hẹn hò với Marion Tweedy vợ của Bloom tại quán này).

Chiều cùng ngày Bloom có mặt tại cuộc tranh cãi trong quán rượu về món tiền Blazes Boylan kiếm được trong một trận đấm bốc. Bloom thoát khỏi đám đông, tiếp tục đi bộ dọc bờ sông và trong ánh hoàng hôn chạng vạng gã trông thấy Gertie Mac Dowell.

Khi trăng mọc, Bloom quyết định vào bệnh viện thăm Purefoy đang chuẩn bị sinh. Khi gã bước trên bờ cát ven vịnh thì đồng hồ nhà vị linh mục gần đấy điểm 9 giờ tối, bỗng dưng Bloom ý thức được rằng gã lại bị vợ cắm sừng. Tại bệnh viện gã biết Purefoy chưa sinh, và gã thêm một lần nữa gặp lại Stephen Dedalus đang uống với Buck Mulligan và nhóm sinh viên ở đây. Gã đã rất bực mình vì thấy con trai người bạn cũ của gã, Simon Dedalus, đang ở trong nhóm. Bloom đi cùng các sinh viên y khoa đến quán rượu gần đấy.

Lúc sau hầu như cả nhóm đều say bí tỉ, Stephen và Buck cãi nhau về việc sở hữu chìa khóa của ngôi tháp cổ. Khi nhóm giải tán, Stephen cùng một số sinh viên đi về nhà chứa tại một khu ổ chuột gần đó và Bloom cũng chậm rãi đi theo. Bloom hình dung rõ cảnh vợ gã với Blazes Boylan đang hú hí với nhau, trong khi Stephen ngất ngư say và chợt nghĩ rằng người mẹ đã chết của hắn từ mồ xuất hiện van xin hắn cầu nguyện cho bà. Hắn hoảng sợ chạy hộc tốc dọc theo con phố và bị hai binh sĩ Anh quật ngã trong cuộc ẩu đả. Bloom đưa Stephen về nhà mình trong tình trạng Stephen đã hầu như kiệt sức, chỉ im lặng và rầu rĩ nghe Bloom thuyết trình về nghệ thuật và khoa học. Bloom nài nỉ Stephen ngủ tại nhà hắn, thuyết phục Stephen từ bỏ Buck cùng nhóm bạn du đãng để đến ở cùng Bloom trong tương lai nhưng Stephen từ chối. Stephen loạng choạng bước ra đường phố yên tĩnh vào lúc chuông nhà thờ Saint George gióng lên trong đêm.

Khi giấc ngủ lơ mơ đến dần, Bloom bảo vợ hắn nhớ chuẩn bị bữa ăn sáng cho mình. Trong khi đó Marion Tweedy Bloom nằm thao thức nghĩ về người tình Blazes Boylan, nghĩ về những điều bí ẩn trong cơ thể con người, những gã đàn ông mà ả đã từng chung chạ, thời thiếu nữ của ả tại trại lính ở Gibraltar. Ả cân nhắc đến khả năng Stephen đến ở cùng gia đình ả và nhìn thấy Stephen là kẻ có văn hóa chứ không thô lỗ như ông chồng. Nghe tiếng còi tàu, ả lại nhớ lại những người yêu trong quá khứ, nhớ về bông hồng cài trên mái tóc của ả ngày được Bloom đính hôn. Những ý nghĩ triền miên kéo dài đến trên 50 trang cuối của tác phẩm. Trong lúc đó ông chồng Bloom, mà Marion Tweedy từng coi như chàng Ulysse nhân vật huyền thoại và hào hoa trong Odysseus, sau một ngày mệt mỏi vì dặt dẹo lang thang ở mọi xó xỉnh của vịnh Dublin đang ngáy vang trong bóng tối bên cạnh ả.

Giá trị tác phẩm
Ulysses thể hiện sự nỗ lực cao độ để chiếm lĩnh và tái hiện toàn bộ cuộc sống trong một thời gian đặc biệt: 16-6-1904, một ngày bình thường như bao ngày khác với bình minh, ánh nắng mặt trời, hoàng hôn, ánh trăng, tiếng chuông nhà thờ điểm giọt thời gian; và trong một không gian đặc biệt: vịnh Dublin với đường phố, nhà ở, cửa hàng, tòa soạn báo, quán rượu, bệnh viện, nhà chứa, trường học, thư viện, bãi cát, bờ biển, dòng sông, cây cầu... Các nhân vật lang thang phiêu bạt là những ẩn dụ giễu nhại hình tượng nhân vật Ulysse, và một khu vịnh nhỏ hẹp nơi các nhân vật sự kiện dồn nén được đặt trong đối trọng với không gian rộng lớn mà sử thi Odysseus của Homer miêu tả. Bằng thủ pháp dòng ý thức, James Joyce đã thành công trong việc tái hiện từ ngoại cảnh, âm thanh, mùi vị của Dublin đến những kỷ niệm, quá khứ, hồi tưởng và cảm xúc, khát vọng, tâm tư của con người trong thế giới hiện đại, khiến tác phẩm trở thành một cột mốc trong hành trình tiểu thuyết thế giới thời hiện đại.

Chú thích

Liên kết ngoài

 A brief satirical summary of Ulysses with illustrations
 A large website discussing Ulysses
 The text of Joseph Collins's 1922 New York Times review of Ulysses
 A hypertextual, self-referential, complete edition of Ulysses
 Daedalus and Odysseus: Two Mythic Heroes Influencing Fatherhood as Represented in James Joyce’s Ulysses
 Group audio recording of novel

James Joyce
Tiểu thuyết Ireland
Tác phẩm giả tưởng lấy bối cảnh năm 1904
Tiểu thuyết năm 1922
Tiểu thuyết hiện đại


title: Tông Vông đồng

text:
Tông Vông đồng (danh pháp khoa học: Hureae) là một tông thực vật trong phân họ Euphorbioideae của họ Euphorbiaceae. Nó bao gồm 4 chi.

Phân loại
Tông này gồm 4 chi như dưới đây.
Algernonia
Hura
Ophthalmoblapton
Tetraplandra

Xem thêm
Phân loại họ Đại kích

Hình ảnh

Tham khảo


title: Ischnura rhodosoma

text:
Ischnura rhodosoma là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura rhodosoma được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1959.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: Pentamesa xiangchengana

text:
Pentamesa xiangchengana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Pentamesa


title: Peristarium timor

text:
Peristarium timor là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peristarium
Động vật được mô tả năm 1983
Động vật Đông Timor


title: Megachile semierma

text:
Megachile semierma là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1903


title: Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa

text:
Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa là cơ quan tư pháp đứng đầu ngành tư pháp của chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

Chiếu theo bản Hiến pháp năm 1967 thì Tối cao Pháp viện có quyền phân tích và dẫn giải những luật pháp do Quốc hội Việt Nam Cộng hòa (ngành lập pháp) thông qua và Phủ Tổng thống (ngành hành pháp) thi hành xem có hợp hiến hay không.

Cơ quan này được nhóm họp lần đầu ngày 22 Tháng Mười năm 1968. Hiến pháp quy định có 9 đến 15 thẩm phán cho Tối cao Pháp viện với nhiệm kỳ sáu năm, luân phiên mỗi ba năm thì bầu lấy sáu ghế.

Trụ sở của Tối cao Pháp viện là Dinh Gia Long.

Quy chế chọn thẩm phán
Ủy hội tuyển cử Tối cao Pháp viện là cơ quan đứng ra nhận đơn của ứng cử viên. Bảy thành viên của Ủy hội gồm có Chủ tịch Thượng viện Quốc hội Việt Nam Cộng hòa, một thượng nghị sĩ, Chủ tịch Hạ viện Quốc hội Việt Nam Cộng hòa, một dân biểu, một vị chánh án, một biện lý, và một luật sư.

Điều kiện cho ứng cử viên làm thẩm phán Tối cao Pháp viện là:
Công dân Việt Nam
10 năm thâm niên làm chánh án, biện lý, hoặc luật sư
Lý lịch sạch, không có quá khứ chống chính phủ hoặc hoạt động thân cộng
Nếu là phái nam thì phải hợp lệ với luật quân dịch

Danh sách ứng cử viên sau đó sẽ được ba hiệp hội chuyên nghiệp luật khoa: Luật sư đoàn, Công tố đoàn, và Thẩm phán đoàn (mỗi nhóm sẽ chọn 50 hội viên, tổng cộng là 150 người) xét lại danh sách ứng cử viên, bàn thảo, thanh lọc rồi chọn lấy 30 tên. Danh sách với 30 ứng cử viên này được trình lên Quốc hội; chính Quốc hội Việt Nam Cộng hòa sẽ bỏ phiếu tuyển lấy 6 người rồi chuyển sang Phủ Tổng thống để phê chuẩn. Quy trình này lặp lại mỗi ba năm: lần đầu là năm 1968, rồi tiếp đó năm 1971, và 1974.

Quy thức chọn Chủ tịch Tối cao Pháp viện
Các thẩm phán Tối cao Pháp viện sẽ tự chọn trong các thành viên một người làm Chủ tịch. Vị chủ tịch đầu tiên là thẩm phán Trần Văn Linh. Sau đó Trần Minh Tiết kế nhiệm.

Quy chế chọn các thẩm phán Tối cao Pháp viện có phần phức tạp chính là bài học rút từ thời Đệ Nhất Cộng hoà Việt Nam khi các thẩm phán đều do Tổng thống Ngô Đình Diệm bổ nhiệm nên không thể hoạt động độc lập được.

Nhiệm vụ
Chiếu theo Điều 81-83 của Hiến pháp năm 1967 thì

Ngoài ra Tối cao Pháp viện còn có quyền xét diện hợp pháp của ứng cử viên Tổng thống và Phó Tổng thống, tuyên bố kết quả bầu cử tổng thống và chứng kiến lễ tuyên thệ của tân tổng thống.

Hoạt động
Tối cao Pháp viện đã can thiệp để minh định chức vụ trong chính phủ giữa ba ngành lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Trường hợp năm 1969 sắc lệnh thủ tướng cho thi hành thuế tiết kiệm nhưng Thượng viện Quốc hội phản đối. Tối cao Pháp viện phải lên tiếng khẳng định rằng chỉ có Quốc hội có quyền đánh thuế. Bộ Kinh tế sau đó phải chuyển các dự luật thuế sang Quốc hội để duyệt xét và thông qua.

Vụ án Trần Ngọc Châu
Dân biểu Trần Ngọc Châu bị bắt vào Tháng Hai năm 1970 vì tội liên lạc với một phái viên cộng sản. Sau khi Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu kêu gọi Hạ viện truất bỏ đặc quyền miễn tố của dân biểu Châu, Hạ viện chấp thuận và thông qua với 102/135 phiếu. Tòa án quân sự theo đó tuyên án Trần Ngọc Châu 20 năm tù. Thượng viện đệ đơn lên Tối cao Pháp viện để xét lại vụ án. Hội đồng Thẩm phán Tối cao Pháp viện sau đó kết luận rằng tòa án quân sự không có quyền tuyên án nhân vật dân sự mà chỉ có quyền trên giới quân nhân. Hơn nữa việc truất bỏ đặc quyền miễn tố của Hạ viện cũng không hợp pháp. Muốn truất bỏ quyền miễn tố, Hạ viện phải được tranh luận công khai chứ không được bỏ phiếu kín.

Tối cao Pháp viện đòi thả Trần Ngọc Châu nhưng Bộ Quốc phòng viện cớ an ninh quốc gia nên vẫn giam Châu đợi ngày tái xét.

Nhân vật liên quan
Trần Văn Linh: Thẩm phán, Chủ tịch Tối cao Pháp viện (1975)
Nguyễn Văn Biện: Phó chủ tịch Tối cao Pháp viện

Tham khảo

"Supreme Court". Viet Nam Magazine. Vol IV. No 6, 1971. tr 4-13.

Luật Việt Nam Cộng hòa
Chính phủ Việt Nam Cộng hòa


title: Rennertshofen

text:
Rennertshofen là một đô thị thuộc huyện Neuburg-Schrobenhausen bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Inquisitor aemula

text:
Inquisitor aemula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Sân bay Port-de-Paix

text:
Sân bay Port-de-Paix (IATA: PAX, ICAO: MTPX) là một sân bay ở Port-de-Paix, Haiti. Sân bay này xếp thứ 3 ở Haiti về số lượng khách. Sân bay này nằm ở bờ biển bắc Haiti, có đường băng dài 3800 m bề mặt cỏ.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Tortug' Air (Port-au-Prince, Cap-Haitian)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Landings Database

Sân bay Haiti


title: Orimarga bifidaria

text:
Orimarga bifidaria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dufourea inermis

text:
Dufourea inermis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Nylander mô tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1848


title: Tonna deshayesii

text:
Tonna deshayesii là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Tonnidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tonna


title: Villabaruz de Campos

text:
Villabaruz de Campos là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 46 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: 4616 Batalov

text:
4616 Batalov (1975 BF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 1 năm 1975 bởi Chernykh, L. I. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4616 Batalov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Phosphaticola

text:
Phosphaticola là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae
Động vật đặc hữu Tunisia


title: Mercey-le-Grand

text:
Mercey-le-Grand là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Mercey-le-Grand on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Palaeorhiza melina

text:
Palaeorhiza melina là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Lieftinck mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1982


title: Biến đổi Fourier

text:
Biến đổi Fourier hay chuyển hóa Fourier, được đặt tên theo nhà toán học người Pháp Joseph Fourier, là phép biến đổi một hàm số hoặc một tín hiệu theo miền thời gian sang miền tần số. Chẳng hạn như một bản nhạc có thể được phân tích dựa trên tần số của nó.

Ứng dụng
Biến đổi Fourier có rất nhiều ứng dụng khoa học, ví dụ như trong vật lý, số học, xử lý tín hiệu, xác suất, thống kê, mật mã, âm học, hải dương học, quang học, hình học và rất nhiều lĩnh vực khác. Trong xử lý tín hiệu và các ngành liên quan, biến đổi Fourier thường được nghĩ đến như sự chuyển đổi tín hiệu thành các thành phần biên độ và tần số. Sự ứng dụng rộng rãi của biến đổi Fourier bắt nguồn từ những tính chất hữu dụng của biến đổi này:
 Tính tuyến tính:
 Tồn tại biến đổi nghịch đảo, và thực tế là biến đổi Fourier nghịch đảo gần như có cùng dạng với biến đổi thuận.
 Những hàm số sin cơ sở là các hàm riêng của phép vi phân, có nghĩa là khai triển này biến những phương trình vi phân tuyến tính với các hệ số không đổi thành các phương trình đại số cơ bản. Ví dụ, trong một hệ vật lý tuyến tính không phụ thuộc thời gian, tần số là một đại lượng không đổi, do đó những thành phần tần số khác nhau có thể được tính toán một cách độc lập.
 Theo định lý tích tổng chập, biến đổi Fourier chuyển một tích tổng chập phức tạp thành một tích đại số đơn giản.
 Biến đổi Fourier rời rạc có thể được tính toán một cách nhanh chóng bằng máy tính nhờ thuật toán FFT (fast Fourier transform).
 Theo định lý Parseval-Plancherel, năng lượng của tín hiệu (tích phân của bình phương giá trị tuyệt đối của hàm) không đổi sau biến đổi Fourier.

Các dạng của biến đổi Fourier

Biến đổi Fourier liên tục

Thông thường, tên gọi biến đổi Fourier được gắn cho biến đổi Fourier liên tục, biến đổi này biểu diễn một hàm bình phương khả tích f(t) bất kì theo tổng của các hàm e lũy thừa phức với tần số góc ω và biên độ phức F(ω):

Đây là biến đổi nghịch đảo của biến đổi Fourier liên tục, trong khi biến đổi Fourier biểu diễn hàm F(ω) theo f(t). Xem biến đổi Fourier liên tục để biết thêm chi tiết.

Chuỗi Fourier

Biến đổi Fourier liên tục là dạng tổng quát của một khái niệm có từ trước, đó là chuỗi Fourier. Chuỗi Fourier khai triển các hàm tuần hoàn f(x) với chu kì 2π (hoặc các hàm có tập xác định bị chặn) theo chuỗi của các hàm sin:

trong đó  là biên độ phức. Cho các hàm thực, chuỗi Fourier có thể được viết dưới dạng:

trong đó an và bn là các hằng số Fourier (giá trị thực).

Biến đổi Fourier rời rạc

Các dạng khác

Tham khảo

Xem thêm
 Biến đổi Fourier hai chiều
 Biến đổi Laplace
 Các hàm số trực giao
 Quang học Fourier
 Xử lý tín hiệu

Giải tích Fourier
Biến đổi tích phân
Vật lý toán học

Joseph Fourier


title: Quận Yazoo, Mississippi

text:
Quận Yazoo là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 28.149 người. Quận lỵ đóng ở Yazoo City.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2419 km2, trong đó có 39 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Tháp tuổi dân cư quận theo kết quả điều tra dân số năm 2000.

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Saint-Flour-de-Mercoire

text:
Saint-Flour-de-Mercoire là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo

 INSEE commune file
 Department Web site

Saintflourdemercoire


title: Tilleux

text:
Tilleux là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 3,88 kilômét vuông dân số năm 1999 là 61 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tilleux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Tilleux trên trang mạng của INSEE
 Tilleux trên trang mạng của Quid
 Localisation de Tilleux trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Tilleux sur Mapquest

Xã của Vosges


title: Manzac-sur-Vern

text:
Manzac-sur-Vern là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,96 km2, dân số năm 2005 là 508 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Manzac-sur-Vern trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Manzac-sur-Vern trên trang mạng Cộng đồng các xã Astérienne Isle et Vern

Manzac-sur-Vern


title: Pseudorupilia fletcheri

text:
Pseudorupilia fletcheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Pseudorupilia


title: VTC1

text:
VTC1 là một trong kênh truyền hình nằm trong hệ thống các kênh của Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC . Đây cũng là kênh truyền hình quan trọng hàng đầu trong chiến lược phát triển của Đài, là một trong bảy kênh truyền hình thiết yếu của quốc gia và được phủ sóng toàn quốc trên hầu hết các hạ tầng truyền dẫn phổ biến. Trong những năm đầu phát sóng, VTC1 mang nội dung chính là kênh truyền hình tổng hợp với các chương trình giải trí, các bản tin, chương trình chuyên đề, với thời lượng ban đầu từ 0 giờ đến 5 giờ ngày hôm sau, sau tăng dần thời lượng phát sóng trong những năm tiếp theo. Kênh đã từng dành một phần thời lượng phát sóng các chương trình liên kết sản xuất với Alatca Media từ năm 2008 đến 2011.

Từ ngày 22 tháng 8 năm 2012, VTC1 được Chính phủ chọn là một trong những kênh truyền hình thiết yếu của quốc gia. Kể từ đây đã có sự thay đổi về mặt nội dung khi kênh tập trung sản xuất các bản tin, chương trình chính luận hấp dẫn và trở thành Kênh Thời sự - Chính trị - Tổng hợp từ đó đến nay. Ngoài ra, kênh còn dành thêm thời lượng phát sóng các chương trình văn hóa, thể thao, giải trí phục vụ thêm nhu cầu của khán giả.

Theo lộ trình Số hóa truyền hình của Chính phủ, khi hoàn thành việc số hóa, VTC1 sẽ bị ngừng phát sóng trên truyền hình tương tự mặt đất và tiếp tục phát miễn phí trên hạ tầng truyền hình số mặt đất cùng các hạ tầng khác. Tuy nhiên trên hạ tầng truyền hình số vệ tinh, K+ và AVG đã khóa mã một phần hoặc toàn bộ cả hai phiên bản độ nét thường và độ nét cao của VTC1. Từ ngày 7 tháng 1 năm 2023 trên băng tần Ku-Band của VTC, kênh phát sóng miễn phí độ nét cao HD. Trên Truyền hình kỹ thuật số mặt đất DVB-T2, kênh được phát sóng với độ nét cao HD.

Lịch sử

 Ngày 1 tháng 3 năm 2001, Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghệ truyền hình Việt Nam phát sóng thử nghiệm 8 chương trình truyền hình trong nước và quốc tế trên kênh tần số 26 UHF dựa trên nền tảng truyền hình số mặt đất chuẩn DVB-T, có ý nghĩa quan trọng để Chính phủ làm căn cứ hoạch định Chiến lược phát triển ngành Truyền hình Việt Nam theo công nghệ kỹ thuật số tiên tiến theo Đề án “Số hóa truyền dẫn, phát sóng truyền hình mặt đất đến năm 2020”. Người đặt nền móng cho sự phát triển truyền hình số VTC là tiến sĩ Thái Minh Tần, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty Truyền thông Đa phương tiện VTC.
 Ngày 19 tháng 5 năm 2004, nhằm quản lý, kiểm soát nội dung của các chương trình quốc tế, Ban biên tập Truyền hình Kỹ thuật số được thành lập với đội ngũ biên tập chỉ gần 50 người, trực thuộc Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghệ truyền hình Việt Nam. Ngày này được xem là ngày thành lập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC.
 Cuối năm 2005, VTC tham gia truyền hình trực tiếp Đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 23, đánh dấu việc lần đầu tiên VTC thực hiện sản xuất các chương trình thể thao và dần trở thành thế lực lớn trong làng truyền thông Việt Nam khi VTC liên tục có bản quyền các sự kiện thể thao lớn của Việt Nam và thế giới như Giải vô địch bóng đá thế giới 2006, Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2007, Cúp bóng đá châu Á 2007 (khi Việt Nam là một trong bốn nước chủ nhà) và đặc biệt độc quyền phát sóng Giải bóng đá Ngoại hạng Anh ba mùa giải liên tiếp từ 2007 đến 2010.Ngày 4 tháng 1 năm 2006, theo quyết định số 01/2006/QĐ-BBCVT của Bộ Bưu chính - Viễn thông (nay là Bộ Thông tin & Truyền thông), Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghệ truyền hình Việt Nam được tổ chức lại thành Tổng công ty Truyền thông Đa phương tiện VTC (tên gọi tắt vẫn là VTC), mở rộng ngành nghề kinh doanh, đồng thời tái tổ chức Ban biên tập Truyền hình Kỹ thuật số thành Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC trên cơ sở sáp nhập Ban biên tập Truyền hình Kỹ thuật số, Trung tâm Truyền hình kỹ thuật số mặt đất và một số đơn vị trực thuộc Công ty. Kể từ đây Đài là đơn vị thành viên trực thuộc Tổng công ty VTC.
 Ngày 7 tháng 7 năm 2008, Báo điện tử VTC News chính thức được thành lập, đến nay Báo điện tử VTC News trở thành một trong những tờ báo điện tử có số lượng độc giả theo dõi hàng đầu Việt Nam.
 Cuối năm 2008, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC triển khai dịch vụ truyền hình số độ nét cao, trong đó có việc phát sóng ba kênh thuần Việt và năm kênh nước ngoài theo định dạng truyền hình độ nét cao (HDTV).
 Trong năm 2009 và năm 2010, VTC triển khai ba kênh truyền hình đặt hàng của Chính phủ gồm VTC10 - Kênh truyền hình Đối ngoại (Bộ Ngoại giao), VTC14 - Kênh phòng chống và giảm nhẹ tác động của thiên tai, hiểm họa, phục vụ cộng đồng (Bộ Tài nguyên & Môi trường) và VTC16 - Kênh truyền hình Nông nghiệp, Nông thôn, Nông dân (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn). Cùng với VTC1, các kênh truyền hình này trở thành những kênh truyền hình chủ lực của VTC.
 Từ năm 2009, bốn kênh VTC1, VTC10, VTC14, VTC16 được Chính phủ chọn là các kênh truyền hình thiết yếu của quốc gia.Năm 2011, VTC chính thức ra mắt kênh Youtube tên là kênh VTC14.
 Ngày 5 tháng 9 năm 2013, VTC chính thức ra mắt kênh VTC Tube, kênh truyền hình đầu tiên của Việt Nam phát sóng trên mạng xã hội YouTube với nhiều nội dung hấp dẫn.Nhằm nâng cao vị thế của Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC cũng như giúp Tổng công ty VTC tập trung được nguồn lực và sự chỉ đạo vào ngành nghề kinh doanh chính, từ ngày 1 tháng 1 năm 2014, Đài VTC chính thức tách ra khỏi Tổng công ty VTC, trở thành cơ quan sự nghiệp trực thuộc Bộ Thông tin & Truyền thông theo Nghị định 132/2013/NĐ-CP ngày 16 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ.
 Cuối năm 2014, trong bối cảnh được Văn phòng Quốc hội giao nhiệm vụ triển khai kênh truyền hình chuyên biệt về Quốc hội, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đề xuất sáp nhập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC vào VOV nhằm huy động nguồn lực triển khai kênh truyền hình Quốc hội. Trên cơ sở quy hoạch quản lý và phát triển báo chí toàn quốc đến năm 2025 cũng như định hướng Đài Tiếng nói Việt Nam trở thành cơ quan truyền thông đa phương tiện của Chính phủ, ngày 2 tháng 6 năm 2015, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC chính thức sáp nhập vào Đài Tiếng nói Việt Nam, đánh dấu bước phát triển mới khi Đài trở thành bộ phận của cơ quan báo chí quốc gia.
 Từ ngày 9 tháng 6 năm 2017, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC thử nghiệm phát sóng truyền hình 4K trên sóng DVB-T2 tại thủ đô Hà Nội.
 Từ ngày 1 tháng 1 năm 2018, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC ra mắt bộ nhận diện mới (logo) trên tất cả hoạt động và các kênh sóng của nhà Đài.
 Ngày 24 tháng 4 năm 2018, VTC chính thức ra mắt Hệ thống phân phối nội dung đa phương tiện VTC Now, hứa hẹn tạo nên sự khác biệt so với các ứng dụng truyền hình OTT khác trên thị trường.
 Ngày 4 tháng 2 năm 2019, Đài đã thực hiện buổi phát sóng đặc biệt dài kỷ lục 90 tiếng 7 phút để chào Xuân Kỷ Hợi 2019, với chủ đề “Cùng vui Tết Việt”, từ 6h00 ngày 04/02/2019 đến 0h07 ngày 08/02/2019 trên các kênh VTC1, VTC2, VTC3, VTC6, VTC8, VTC9 và VTC14, phá kỷ lục trước đó trong việc phát sóng các chương trình Tết của Đài đó là 24 tiếng 7 phút.
 Ngày 7 tháng 1 năm 2023, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC chính thức phát sóng kênh VTC1 chuẩn HD trên vệ tinh Vinasat-1.

Cơ cấu tổ chức

Thời lượng phát sóng
 19/08/2004 - 31/05/2007: 06:00 - 24:00 (18/24h hàng ngày).
 01/06/2007 - 30/06/2009: 06:00 - 03:00 ngày hôm sau) (21/24h).
 01/07/2009 - 31/12/2011: 06:00 - 05:40 (23h40/24h hàng ngày, nghỉ sóng 20 phút).
 01/01/2012 - nay: 24/24h hàng ngày.
 20/08/2022 (do bảo trì thiết bị): 05h00 - 24h00 ngày hôm nay (19/24h)

VTC

 Khoảnh khắc Vàng (tiền thân của Thời sự Tổng hợp, sau đó là Bản tin trưa, Bản tin tối)
 Sao Online
 Tôi 20
 Thế giới ẩm thực
 Chuyện doanh nhân
 Lời muốn nói
 Thần đồng đất Việt
 Miss Audition
 Bí mật thế kỷ
 Bản tin thời tiết
 Thị trường Việt
 Doanh nghiệp 24G
 Con người & tự nhiên
 Gia đình Online
 Bản tin 113
 Di sản kiến trúc
 Không gian Việt
 Sóng nhạc K-Pop
 Tạp chí điện ảnh trẻ
 Tạp chí bất động sản
 Doanh nhân cuối tuần
 Doanh nhân & cộng đồng
 Xã hội thông tin
 Góc cười
 Điện ảnh trẻ
 Nhịp điệu trẻ
 Thế giới trẻ
 Đẹp +
 Góc nhìn không gian
 Bản tin Giờ vàng
 An toàn giao thông
 Lần theo dấu vết
 Thế giới điện ảnh
 Thế giới giải trí
 Bất động sản 24h
 Alo bác sĩ
 Trên sàn Catwalk
 Miền đất lạ
 Đời sống giải trí
 Chứng khoán 7 ngày qua
 Không gian & cuộc sống
 8 lạng nửa cân
 Mẹ tuyệt vời nhất
 Thể thao 24h
 Nhịp sống thể thao
 Trạng cờ Quý Tỵ
 Thời sự tổng hợp (tiền thân của Bản tin trưa, Bản tin tối)
 Thông tin thị trường
 Nóng trên mặt báo
 Giờ tin sáng
 Góc nhìn cuộc sống
 Đa chiều
 Bản tin sáng
 Bản tin chiều
 Bản tin đêm
 Bản tin cuối ngày
 Góc nhìn thẳng
 Bản tin kinh tế
 Địa ốc 24h
 Sức khỏe cộng đồng
 Nông thôn chuyển động
 Cà phê tối
 Giai điệu ngày mới
 Billboard
 Điểm báo
 Bài hát của tôi
 Điểm đến
 Khám phá thế giới
 Hồ sơ vụ án
 Tạp chí bóng đá thế giới
 Tạp chí Golf
 Gõ cửa phim trường
 Người bán hàng chuyên nghiệp
 Nhịp cầu nhân ái
 Không gian & cuộc sống
 Music Faces
 Đất & người Miền Trung
 Tạp chí kinh tế cuối tuần
 Tiêu điểm thể thao
 Lần theo dấu vết
 Phiêu lưu cùng ẩm thực
 Đảng đổi mới & phát triển
 Truyền hình xanh
 Chân dung cuộc sống
 Vẻ đẹp Việt
 VTC Không khoảng cách
 Bản tin 113
 Ô tô xe máy
 Sóng nhạc Kpop
 Tuổi thần tiên
 Con ong chăm chỉ
 Diễn đàn lập pháp
 Nhất nghệ tinh
 Truyền hình thời đại số
 Nhịp sống Châu Âu
 Một vòng Online
 Đi và trải nghiệm
 Tôi khác mỗi ngày
 Hành trình tri thức Việt
 Tư vấn sức khỏe
 Thông điệp từ quá khứ
 Thị trường chứng khoán
 Nốt nhạc trẻ
 Thương hiệu Việt
 Mỗi ngày 1 phong cách
 Người nổi tiếng
 Thế giới ẩm thực
 Thế giới Adam
 Tạp chí điện ảnh
 Ống kính du lịch
 Tạp chí Nhịp Mode
 Cuộc sống tươi đẹp
 Nhịp sống Châu Âu
 Tóc và trang điểm
 Một nửa thế giới
 Trò chuyện cuối tuần
 Giao diện số
 Thị trường Việt
 Còn mãi với thời gian
 Đảng trong đổi mới và phát triển doanh nghiệp
 Đàn ông muốn nói
 Phong cách
 Văn hóa & cuộc sống
 25 phong cách ấn tượng
 10 phút cập nhật
 Hành trình rẻo cao
 Phim tài liệu khoa học
 Top Ten
 Không gian âm nhạc
 Chúng ta ăn gì
 Nhật ký chống dịch COVID-19
 Tạp chí du lịch
 Bilboard Thể thao
 iMusic Top Hits
 Đến với nghệ thuật thứ 7
 Alô bác sĩ 24
 Rap Kids
 Bản tin trưa
 Bản tin thể thao
 Bản tin tối
 Chuyện trong ngày
 Tin quốc tế
 Bản tin thể thao
 Tin đầu giờ (9h, 11h, 15h, 16h)
 Phim truyện
 Bình luận bóng đá
 Tin nóng
 Tin nhanh
 Cuộc sống 24h (phát sóng song song với VTC14)
 Chào buổi tối (phát sóng song song với VTC14)
 Thế giới nghiêng
 Góc nhìn khán giả
 Đường dây nóng
 Phim tài liệu
 Tạp chí Biên giới - Biển đảo
 Việt Nam Online
 10 phút cập nhật
 Xe+
 Sống kết nối
 Học nghề ở đâu?
 Giờ hướng nghiệp
 22h + II
 Góc nhìn
 Sống khỏe thế kỷ 21
 Phiêu lưu cùng Gulliver
 Sự kiện tuần tới
 Nhịp sống mới
 Góc cuộc sống
 Cool & Break
 Giờ thứ 9
 360 độ Showbiz
 Bài hát Mộc
 Tạp chí kinh tế & tiêu dùng
 Giải mã
 Nóng dư luận
 Giờ sức khỏe
 Quang Huy bình luận
 Trao cơ hội – Nối ước mơ

Hạ tầng phát sóng

Sóng truyền hình
Hệ thống truyền hình số mặt đất:
 Kênh 31, tần số 554 MHz.

Hệ thống truyền hình số vệ tinh:
 Truyền hình số vệ tinh VTC
 Phát sóng quảng bá miễn phí trên vệ tinh Vinasat-1 (từ ngày 7/1/2023)Tần số thu: 10.968 MHzPhân cực: HĐiều chế: DVB-S2, 8-PSKSymbol rate: 28.800FEC: 3/4

 Hệ thống truyền hình IPTV:
 FPT: Kênh 75.
 ViettelTV: Kênh 7 và Kênh 4 (analog).
 MyTV: Kênh 20 độ nét tiêu chuẩn SD và Kênh 75 độ nét cao HD.
 Xem truyền hình trên nền Internet có các hạ tầng: FPT Play, SCTV online, App MyTV, ViettelTV.

Xem thêm
 Danh sách kênh truyền hình của VTC

Tham khảo

Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC
Kênh truyền hình Việt Nam
Kênh truyền hình thiết yếu quốc gia
Kênh địa phương
Kênh tin tức


title: Cá tai tượng

text:
Cá tai tượng (danh pháp hai phần: Osphronemus goramy) là một loài cá xương nước ngọt thuộc họ Cá tai tượng (Osphronemidae), sống ở vùng nước lặng, nhiều cây thủy sinh, phân bố ở vùng đồng bằng Nam Bộ Việt Nam. Đây là loài cá đặc trưng cho vùng nhiệt đới, phân bố chủ yếu ở Borneo, đảo Sumatra (Indonesia), Thái Lan, Campuchia, Lào. Tại Việt Nam cá tai tượng phân bố tự nhiên ở sông Đồng Nai, khu vực La Ngà. Đây là loài cá có khả năng thích nghi đặc biệt với điều kiện khắc nghiệt của môi trường.

Môi trường sống
Cá tai tượng sống ở ao hồ, đầm nước ngọt cá có cơ quan hô hấp nên cá sống được ở nước tù, thiếu oxy (hàm lượng oxy 3 mg/lit). Cá tai tượng sống được ở nước lợ, độ mặn 6%o ngưỡng nhiệt độ 16-42 °C, sinh trưởng tốt ở 25-30 °C; pH=5. Chúng có thể sống được trong môi trường nước ao dơ bẩn, thiếu ôxygen nhờ cơ quan hô hấp phụ nằm ở cung mang thứ nhất, cá còn có thể sống trong nước có độ pH bằng 4, nước nhiễm mặn có nồng độ muối dao động từ 6-8‰, chúng có thể sống được trong điều kiện nhiệt độ nước dao động từ 16-42 °C. Tuy nhiên cá sinh trưởng và phát triển tốt ở nhiệt độ nước 22-30 °C, ở nhiệt độ thấp hơn cá thường hay bị bệnh. So với cá sặc rằn và cá rô phi thì khả năng chịu lạnh của cá tai tượng kém hơn, nhưng khả năng chịu nóng lại cao hơn.

Đặc điểm
Cá có thân dẹt bên, dài gần gấp đôi chiều cao. Mõm nhọn, miệng khá rộng, vây lưng dài, tia vây mềm đầu tiên của vây bụng hình sợi, kéo dài về phía sau. Vây đuôi tròn. Cá một tuổi nặng 0,5 kg, 3 tuổi trên 1,5 kg.

Tập tính
Cá tai tượng thuộc nhóm cá ăn tạp và thiên về thực vật. Cá trưởng thành ăn tạp thiên về thực vật (các loại rau, bèo). Khi mới nở cá sống nhờ dinh dưỡng từ noãn hoàng; sau 5 - 7 ngày sử dụng hết noãn hoàng cá bắt đầu ăn thức ăn bên ngoài là luân trùng Cladocera, trùng chỉ Tubifex, cung quăng Chironomus, ấu trùng của các loài côn trùng khác. Thức ăn đầu tiên của cá bột là động vật phù du cỡ nhỏ và vừa như: Moina, Daphnia, Cyslops do kích thước cá bột tương đối lớn. Sau hai tuần tuổi, cá đã ăn được trùng chỉ, cung quăng, sâu bọ, bèo cám.... 1 tháng tuổi cá chuyển sang ăn tạp, nghiêng về động vật 84,7% và càng về sau chúng chuyển sang ăn thực vật là chính chiếm 87,5%. Trong ao nuôi, cá ăn được những loài thực vật mềm ở dưới nước và trên cạn, các phụ phẩm từ nhà bếp, sản phẩm giết mổ và phân động vật.

Cá làm tổ và đẻ trứng. Cá tai tượng thành thục lần đầu sau 2 năm. Cá nhỏ nhất tham gia sinh sản là 300-400 g. Cá đẻ có chất lượng tốt nhất từ 3 - 7 tuổi nặng 2–5 kg. Mùa vụ sinh sản, đẻ tập trung vào tháng 2-5, giảm đẻ từ tháng 6 trở đi.

Giá trị

Cá tai tượng là nguyên liệu để chế biến nhiều món ăn ngon, đặc biệt là món cá tai tượng chiên xù và cá tai tượng chưng tương, đây là 2 món có hình thức cũng như hương vị hấp dẫn, rất thích hợp cho những bữa ăn gặp mặt, đám tiệc hay một bàn nhậu với cá tai tượng chiên xù hoặc chưng tương cuốn bánh tráng, rau sống, chấm mắm nêm hay nước mắm me là món ăn cực kỳ dân dã của người dân miền Tây Nam Bộ. Ngoài ra cá tai tượng còn dùng để làm cá cảnh, dùng để làm thú vui câu cá.

Lưu ý
Không nhầm cá tai tượng với cá tai tượng châu Phi (còn gọi là cá heo lửa hoặc cá heo Phi châu hoặc mang nhiều tên khác, như Oscar, hoặc Peacock-Cichild), có tên khoa học là Astronotus ocellatus (đồng nghĩa: Lobotes ocellatus (trước năm 1800)) thuộc họ Cichlidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Sự thật 'quái vật' Hồ Tây khiến người Hà Nội thót tim
 Câu được "quái ngư" ở hồ Tây
 Sự thật bất ngờ về 'Quái ngư' ở Hồ Tây
 Tận cùng sự thật 'quái vật' Hồ Tây khiến người Hà Nội thót tim

G
Cá Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1801
Cá nước ngọt Indonesia
Cá nước ngọt Malaysia
Cá thương mại
Động vật Đông Nam Á


title: Nassarius luridus

text:
Nassarius luridus là một loài ốc biển, một động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Mô tả
Kích thước vỏ dao động từ 12 mm đến 20 mm.

Phân bố
Loài này xuất hiện ở Ấn-Tây Thái Bình Dương ngoài khơi Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 ernohorsky W. O. (1984). Systematics of the family Nassariidae (Mollusca: Gastropoda). Bulletin of the Auckland Institute and Museum 14: 1-356

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Nassarius (Telasco) luridus; truy cập: 28 tháng 2 năm 2011

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1850


title: Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII

text:
Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam VIII họp từ 28 tháng 6 đến 1 tháng 7 năm 1996 đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII gồm 170 Ủy viên (không có Ủy viên dự khuyết). Trước đó, Đại hội đã họp nội bộ từ ngày 22 đến 26 tháng 6 năm 1996.

Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII gồm các Ủy viên sau:

Thường vụ Bộ Chính trị
Thường vụ Bộ Chính trị thực hiện trách nhiệm và quyền hạn do Bộ Chính trị ủy quyền. Những vấn đề do Thường vụ Bộ Chính trị bàn và xử lý trong phạm vi được ủy quyền, nếu là quyết định, chỉ thị dùng danh nghĩa Bộ Chính trị, nếu là thông báo, thông tri, hướng dẫn... thì dùng danh nghĩa Thường vụ Bộ Chính trị và đều có hiệu lực như văn bản Bộ Chính trị ban hành.

Thường vụ Bộ Chính trị chịu trách nhiệm trực tiếp trước Bộ Chính trị về quyết định ban hành, định kỳ hàng tháng báo cáo Bộ Chính trị.

Danh sách Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị

Ủy viên Bộ Chính trị

Ủy ban Kiểm tra Trung ương
Nguyễn Thị Xuân Mỹ (Chủ nhiệm)
Trương Vĩnh Trọng
Vũ Quốc Hùng
Nguyễn Văn Thám
Nguyễn Anh Liên
Hoàng Kim Sơn
Nguyễn Minh Niên

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương

Các Hội nghị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Niên biểu khóa VIII Ban Chấp hành Trung ương tại website Đảng Cộng sản Việt Nam.

08
Danh sách nhân vật Việt Nam


title: Ochsenheimeria taurella

text:
Ochsenheimeria taurella (tên tiếng Anh: Liverpool Feather-horn) là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở hầu hết châu Âu.

Sải cánh dài 11–12 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9. They fly ở đầu afternoon sunshine.

Ấu trùng ăn various coarse grasses, bao gồm các loài Dactylis glomerata và Poa. They mine the stems of their host plant.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
UKmoths
Fauna Europaea

Ochsenheimeria
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Neureclipsis crepuscularis

text:
Neureclipsis crepuscularis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Neureclipsis


title: Euspira

text:
Euspira là một chi ốc biển kích thước trung bình-nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Các loài
Các loài thuộc chi Euspira bao gồm:
 Euspira catena
 Euspira lewisii
 Euspira pulchella (đồng nghĩa Euspira nitida)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Ốc mặt trăng


title: Sphecodopsis longipygidium

text:
Sphecodopsis longipygidium là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodopsis
Động vật được mô tả năm 1997


title: Saint-Priest-Bramefant

text:
Saint-Priest-Bramefant  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Pháp. Xã này có diện tích 19,06 km², dân số năm 2006 là 824 người. Khu vực này có độ cao trung bình 264 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo và liên kết ngoài
INSEE
IGN

Saintpriestbramefant


title: Millettia mossambicensis

text:
Millettia mossambicensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Mozambique.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Bandeira, S. 1998. Millettia mossambicensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

M
Thực vật Mozambique