title: Sessa Aurunca

text:
Sessa Aurunca là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Caserta trong vùng Campania. Sessa Aurunca có diện tích 163 km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là 22.860 người. Thị xã nằm ở sườn tây nam của ngọn núi lửa nay đã thôi hoạt động Roccamonfina, 40 km theo tuyến đường sắt về phía tây bắc Caserta và 30 km về phía đông Formia.
Các đơn vị dân cư: Aulpi, Avezzano, Baia Domizia, Carano, Cascano, Cescheto, Corbara, Corigliano, Cupa, Fasani, Fontanaradina, Gusti, Lauro, Li Paoli, Maiano, Marzuli, Piedimonte, Ponte, Rongolise, San Carlo, San Castrese, San Martino, Santa Maria a Valogno, Sorbello, Tuoro, Valogno.
Đô thị Sessa Aurunca giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Pselliophora aurantia

text:
Pselliophora aurantia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Thịt

text:
Thịt thực phẩm hay gọi thường là thịt (tiếng Anh: meat) là mô cơ của một số loài động vật như bò, lợn, gà được dùng làm thực phẩm cho con người. Con người đã săn bắt và giết động vật để lấy thịt từ thời tiền sử. Sự ra đời của nền văn minh cho phép các loài động vật như gà, cừu, thỏ, lợn và gia súc được thuần hóa. Cuối cùng đã dẫn đến việc thịt của các loài động vật này được sản xuất ở quy mô công nghiệp với sự hỗ trợ của các lò mổ.

Thịt có thành phần chủ yếu là nước, protein và chất béo. Thịt có thể được ăn sống, nhưng thông dụng nhất là sau khi đã được nấu chín và tẩm gia vị hoặc chế biến bằng nhiều cách khác nhau. Thịt chưa qua chế biến sẽ bị ôi thiu hoặc thối rữa trong vòng vài giờ hoặc vài ngày do bị nhiễm vi khuẩn và nấm.

Thịt đóng vai trò quan trọng trong kinh tế và văn hóa, mặc dù việc sản xuất và tiêu thụ thịt hàng loạt đã được xác định là có nguy cơ đối với sức khỏe con người và môi trường. Nhiều tôn giáo còn quy định về việc được phép ăn những loại thịt nào. Những người ăn chay và thuần chay có thể kiêng ăn thịt vì lo ngại về đạo đức, ảnh hưởng môi trường của việc sản xuất thịt hoặc ảnh hưởng dinh dưỡng của việc tiêu thụ.

Lịch sử

Săn bắn và trồng trọt

Bằng chứng cổ sinh vật học cho thấy rằng thịt chiếm một tỷ lệ đáng kể trong chế độ ăn uống của những người tiền sử đầu tiên. Những người săn bắt hái lượm thời sơ khai phụ thuộc vào việc săn bắt có tổ chức các loài động vật lớn như bò rừng và hươu.

Việc thuần hóa động vật, trong đó chúng ta có bằng chứng có từ cuối thời kỳ băng hà cuối cùng (khoảng 10.000 TCN), cho phép sản xuất thịt một cách có hệ thống và chăn nuôi động vật nhằm cải thiện sản lượng thịt. Các loài động vật hiện là nguồn thịt chính đã được thuần hóa cùng với sự phát triển của các nền văn minh sơ khai:

Cừu, có nguồn gốc từ Tây Á, được con người thuần hóa với sự hỗ trợ của chó trước khi hình thành nền nông nghiệp định cư, có thể là vào đầu thiên niên kỷ thứ 8 trước Công nguyên. Một số giống cừu đã được hình thành ở Mesopotamia và Ai Cập cổ đại vào năm 3500–3000 TCN. Ngày nay, có hơn 200 giống cừu tồn tại.
Gia súc được thuần hóa ở Lưỡng Hà sau khi nền nông nghiệp định cư được thành lập khoảng 5000 TCN, và một số giống được hình thành vào 2500 TCN. Gia súc thuần hóa hiện đại được xếp vào các nhóm Bos taurus (gia súc châu Âu) và Bos taurus indicus (zebu) và đều là hậu duệ của loài auroch hiện đã tuyệt chủng. Bắt đầu từ giữa thế kỷ 18, người ta chăn nuôi bò thịt – đây cũng là gia súc được tối ưu hoá cho mục đích lấy thịt vì các loài động vật khác phù hợp cho mục đích làm việc hoặc cho sữa hơn.

Lợn nhà, có nguồn gốc từ lợn rừng, được biết là đã tồn tại khoảng 2500 năm TCN ở Hungary ngày nay và ở thành Troy. Đồ gốm từ thời trước đó của Tell es-Sultan (Jericho) và Ai Cập có khắc họa loài lợn rừng. Xúc xích và dăm bông làm từ thịt lợn có tầm quan trọng thương mại lớn trong thời kỳ Hy Lạp-La Mã. Lợn tiếp tục được lai tạo thâm canh vì chúng đang được tối ưu hóa để tạo ra thịt phù hợp nhất cho các sản phẩm thịt cụ thể.
Các động vật khác đang hoặc đã được nuôi hoặc bị săn bắt cho mục đích lấy thịt. Loại thịt được tiêu thụ thay đổi nhiều giữa các nền văn hóa khác nhau, thay đổi theo thời gian, tùy thuộc vào các yếu tố như truyền thống và sự hiện diện của động vật. Số lượng và loại thịt tiêu thụ cũng khác nhau dựa trên thu nhập, giữa các quốc gia khác nhau và trong cùng một quốc gia.

Hươu bị săn bắt để lấy thịt (thịt nai) ở nhiều vùng khác nhau.
Ngựa thường được nuôi lấy thịt ở Pháp, Ý, Đức và Nhật Bản, cùng các nước khác. Ngựa và các loài động vật có vú lớn khác như tuần lộc bị săn bắt vào cuối thời kỳ đồ đá cũ ở Tây Âu.
Thịt chó được tiêu thụ ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam. Thịt chó cũng thỉnh thoảng được ăn ở các vùng Bắc Cực. Trong lịch sử, thịt chó đã được tiêu thụ ở nhiều nơi trên thế giới như Hawaii, Nhật Bản, Thụy Sĩ và México.
Thịt mèo được tiêu thụ ở Nam Trung Quốc, Peru và đôi khi cũng có ở Bắc Ý.
Lợn Guinea được nuôi để lấy thịt trên dãy Andes.
Cá voi và cá heo bị săn bắt, một phần để lấy thịt, ở Nhật Bản, Alaska, Siberia, Canada, quần đảo Faroe, Greenland, Iceland, Saint Vincent và Grenadines và bởi hai cộng đồng nhỏ ở Indonesia.

Nền nông nghiệp hiện đại sử dụng một số kỹ thuật, chẳng hạn như kiểm tra thế hệ con cháu, để tăng tốc độ chọn lọc nhân tạo bằng cách nhân giống động vật để nhanh chóng đáp ứng các yêu cầu về chất lượng thịt từ các nhà sản xuất thịt. Ví dụ, trước những lo ngại về sức khỏe được công khai rộng rãi liên quan đến chất béo bão hòa trong những năm 1980, hàm lượng chất béo trong thịt bò, thịt lợn và thịt cừu ở Vương quốc Anh đã giảm từ 20–26% xuống 4–8% trong vòng một vài thập kỷ, do cách nhân giống lấy nạc và thay đổi phương pháp giết thịt. Các phương pháp kỹ thuật di truyền nhằm cải thiện chất lượng sản xuất thịt của động vật cũng đang trở nên phổ biến.

Mặc dù là một ngành công nghiệp rất lâu đời, sản xuất thịt vẫn tiếp tục được định hình mạnh mẽ bởi nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng. Xu hướng bán thịt ở dạng cắt đóng gói sẵn đã làm tăng nhu cầu cho các giống gia súc có kích thước lớn mà phù hợp để sản xuất các loại thịt đó. Thậm chí nhiều loài động vật trước đây không được khai thác để lấy thịt lại đang được nuôi trong trang trại, đặc biệt là những loài nhanh nhẹn và di động, có xu hướng phát triển cơ bắp tốt hơn so với gia súc, cừu hoặc lợn. Ví dụ như nhiều loài linh dương khác nhau, ngựa vằn, trâu nước và lạc đà, và một số động vật không có vú, chẳng hạn như cá sấu, đà điểu Emu và đà điểu châu Phi. Một xu hướng quan trọng khác trong sản xuất thịt đương đại là chăn nuôi hữu cơ, mặc dù không mang lại lợi ích cảm quan cho thịt,  nhưng đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng về thịt hữu cơ.

Văn hóa

Trong phần lớn lịch sử loài người, thịt là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống của con người. Chỉ trong thế kỷ 20, thịt mới bắt đầu trở thành một chủ đề bàn luận và tranh cãi trong xã hội, chính trị và văn hóa số đông.

Triết học

Các nhà sáng lập triết học phương Tây đã bất đồng về đạo đức ăn thịt. Cộng hòa của Plato có Socrates mô tả trạng thái lý tưởng là ăn chay. Pythagoras tin rằng con người và động vật bình đẳng và do đó không chấp nhận việc ăn thịt, Plutarch cũng vậy, trong khi Zeno và Epicurus ăn chay nhưng cho phép ăn thịt trong triết lý của họ. Ngược lại, Chính trị của Aristotle khẳng định rằng động vật là những sinh vật thấp kém tồn tại để phục vụ con người, kể cả cho mục đích làm thức ăn. Augustine đã dựa trên Aristotle để lập luận rằng hệ thống phân cấp tự nhiên của vũ trụ cho phép con người ăn động vật và động vật ăn thực vật. Các triết gia Khai sáng cũng chia rẽ như vậy. Descartes viết rằng động vật chỉ là những cỗ máy hoạt hình, và Kant coi chúng là những sinh vật thấp kém vì thiếu sự sáng suốt; có nghĩa là hơn là kết thúc.  Nhưng Voltaire và Rousseau không đồng ý. Người thứ hai lập luận rằng ăn thịt là một hành động xã hội hơn là một hành động tự nhiên, bởi vì trẻ em không quan tâm đến thịt.

Các triết gia của thời đại sau này đã xem xét việc thay đổi tập quán ăn thịt trong thời hiện đại như một phần của quá trình tách rời động vật ra khỏi cơ thể sống. Ví dụ, Norbert Elias lưu ý rằng vào thời trung cổ người ta nấu chín động vật rồi phục vụ cả con trên bàn ăn, nhưng kể từ thời kỳ Phục hưng chỉ phục vụ những phần ăn được mà không còn có thể nhận ra là bộ phận của động vật nữa. Theo Noëlie Vialles, người ăn uống hiện đại yêu cầu một "dấu chấm lửng" giữa thịt và động vật chết; chẳng hạn, mắt của con bê không còn được coi là một món ngon như thời Trung cổ, mà giờ đây khiến người ta ghê tởm.  Ngay cả trong ngôn ngữ tiếng Anh cũng xuất hiện từ ngữ nhằm phân biệt rạch ròi giữa động vật và thịt của chúng, chẳng hạn như giữa gia súc và thịt bò, lợn và thịt lợn. Fernand Braudel đã viết rằng vì chế độ ăn uống của người châu Âu vào thế kỷ 15 và 16 đặc biệt thiên về thịt, chủ nghĩa thực dân châu Âu đã giúp xuất khẩu thói quen ăn thịt ra toàn cầu, khi các dân tộc bị đô hộ áp dụng thói quen ẩm thực của thực dân, mà lúc đó được gắn liền với sự giàu có và quyền lực.

Tiêu dùng

Theo phân tích của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc, mức tiêu thụ thịt trắng trên toàn cầu từ năm 1990 đến năm 2009 đã tăng đáng kể. Thịt gia cầm tăng 76,6% / kg bình quân đầu người và thịt lợn tăng 19,7%. Thịt trâu, bò giảm từ  bình quân đầu người năm 1990 còn  bình quân đầu người năm 2009.

Nhìn chung, chế độ ăn thịt là phổ biến nhất trên toàn thế giới theo kết quả của một nghiên cứu Ipsos MORI năm 2018 trên những người từ 16–64 tuổi ở 28 quốc gia khác nhau. Ipsos cho biết "Chế độ ăn tạp là chế độ ăn phổ biến nhất trên toàn cầu, với chế độ ăn không thịt (có thể bao gồm cá) được hơn 1/10 dân số toàn cầu áp dụng." Khoảng 87% mọi người bao gồm thịt trong chế độ ăn uống của họ với một số tần suất. 73% những người ăn thịt bao gồm nó trong chế độ ăn uống của họ một cách thường xuyên và 14% chỉ tiêu thụ thịt thỉnh thoảng hoặc không thường xuyên. Các ước tính về chế độ ăn không thịt cũng được chia nhỏ. Khoảng 3% người theo chế độ ăn thuần chay, tức là kiêng ăn thịt, trứng và sữa. Khoảng 5% người theo chế độ ăn chay; theo đó việc tiêu thụ thịt bị kiêng, nhưng việc tiêu thụ trứng và/hoặc sữa không bị hạn chế nghiêm ngặt. Khoảng 3% người theo chế độ ăn kiêng pescetarian; tức là kiêng tiêu thụ thịt của động vật trên cạn, nhưng có thể ăn cá và hải sản, và việc tiêu thụ trứng và/hoặc sữa có thể bị hạn chế nghiêm ngặt hoặc có thể không.

Sự tăng trưởng và phát triển của động vật

Khoa học nông nghiệp đã xác định một số yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của thịt ở động vật.

Di truyền

Một số đặc điểm kinh tế quan trọng ở động vật lấy thịt có thể di truyền ở một mức độ nào đó (xem bảng bên cạnh) và do đó có thể được lựa chọn bằng cách lai tạo động vật. Ở gia súc, một số đặc điểm sinh trưởng nhất định được kiểm soát bởi các gen lặn mà cho đến nay vẫn chưa được kiểm soát, khiến việc chăn nuôi trở nên phức tạp. Một trong những đặc điểm đó là chứng lùn; một loại khác là doppelender hay còn gọi là tình trạng "cơ bắp kép", gây phì đại cơ và do đó làm tăng giá trị thương mại của động vật. Phân tích di truyền tiếp tục cho thấy các cơ chế di truyền kiểm soát nhiều khía cạnh của hệ thống nội tiết và thông qua đó, tăng trưởng và chất lượng thịt.

Các kỹ thuật công nghệ gen có thể rút ngắn đáng kể các chương trình nhân giống vì chúng cho phép xác định và phân lập các gen mã hóa các tính trạng mong muốn và để tổ hợp lại các gen này vào bộ gen động vật. Để cho phép thao tác như vậy, nghiên cứu đang được tiến hành () để lập bản đồ toàn bộ bộ gen của cừu, gia súc và lợn. Một số nghiên cứu đã được ứng dụng thương mại. Ví dụ, một loại vi khuẩn tái tổ hợp đã được phát triển để cải thiện quá trình tiêu hóa cỏ trong dạ cỏ của gia súc, và một số đặc điểm cụ thể của sợi cơ đã được thay đổi về mặt di truyền.

Thực nghiệm nhân bản vô tính các động vật lấy thịt quan trọng về mặt thương mại như cừu, lợn hoặc gia súc đã thành công. Việc cho sinh sản vô tính nhiều loài động vật mang các đặc tính mong muốn là có thể xảy ra, dù chưa thực tế trên quy mô thương mại.

Môi trường

Điều hòa nhiệt ở vật nuôi có ý nghĩa kinh tế lớn, vì động vật có vú cố gắng duy trì nhiệt độ cơ thể tối ưu không đổi. Nhiệt độ thấp có xu hướng kéo dài sự phát triển của động vật và nhiệt độ cao có xu hướng làm chậm phát triển của động vật. Tùy thuộc vào kích thước, hình dạng cơ thể và khả năng cách nhiệt qua mô và lông, một số loài động vật sẽ có vùng chịu nhiệt độ tương đối hẹp còn những loài khác (ví dụ như gia súc) sẽ có vùng chịu nhiệt rộng. Từ trường tĩnh cũng làm chậm sự phát triển của động vật, dù chưa thể lí giải được vì sao.

Dinh dưỡng

Chất lượng và số lượng thịt có thể sử dụng được phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng của loài động vật đó, tức là được cho ăn quá nhiều hay quá ít. Các nhà khoa học không đồng thuận về việc chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng đến thành phần thân thịt chính xác như thế nào.

Thành phần khẩu phần, đặc biệt là lượng protein cung cấp cũng là một yếu tố quan trọng điều hòa sinh trưởng của vật nuôi. Động vật nhai lại, có thể tiêu hóa cellulose, thích nghi tốt hơn với chế độ ăn kém chất lượng, nhưng các vi sinh vật nhai lại của chúng sẽ phân hủy protein chất lượng cao nếu được cung cấp quá mức. Vì sản xuất thức ăn chăn nuôi có protein chất lượng cao rất tốn kém (xem thêm Tác động môi trường bên dưới), một số kỹ thuật được sử dụng hoặc thử nghiệm để đảm bảo sử dụng tối đa protein. Chúng bao gồm việc xử lý thức ăn bằng formalin để bảo vệ các amino acid trong quá trình chúng đi qua dạ cỏ, tái chế phân bằng cách cho gia súc ăn trở lại trộn với thức ăn tinh, hoặc chuyển đổi một phần hydrocarbon dầu mỏ thành protein thông qua hoạt động của vi sinh vật.

Trong thức ăn thực vật, các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự sẵn có của các chất dinh dưỡng quan trọng hoặc vi chất dinh dưỡng, thiếu hoặc thừa có thể gây ra nhiều bệnh tật. Ví dụ, ở Úc, nơi đất có hàm lượng phosphat hạn chế, gia súc được cho ăn thêm phosphat để tăng hiệu quả chăn nuôi bò thịt. Cũng tại Úc, gia súc và cừu ở một số khu vực thường được phát hiện chán ăn và chết giữa đồng cỏ trù phú; Điều này ở độ dài được phát hiện là do thiếu coban trong đất. Chất độc thực vật cũng là một nguy cơ đối với động vật ăn cỏ; ví dụ, natri fluoroaxetat, được tìm thấy trong một số thực vật ở Châu Phi và Châu Úc, giết chết bằng cách phá vỡ sự trao đổi chất của tế bào. Một số chất ô nhiễm do con người tạo ra như methylmercury và một số dư lượng thuốc trừ sâu có nguy cơ đặc biệt do xu hướng tích tụ sinh học của chúng trong thịt, có khả năng gây ngộ độc cho người tiêu dùng.

Sự can thiệp của con người

Nhà sản xuất thịt có thể tìm cách cải thiện khả năng sinh sản của các con cái thông qua sự quản lý của gonadotrophic hoặc hormone kích thích rụng trứng. Trong chăn nuôi lợn, tình trạng vô sinh ở lợn nái là một vấn đề phổ biến – có thể do quá béo. Hiện không có phương pháp nào để tăng khả năng sinh sản của các con đực. Thụ tinh nhân tạo hiện được sử dụng thường xuyên để tạo ra động vật có chất lượng di truyền tốt nhất có thể, và hiệu quả của phương pháp này được cải thiện thông qua việc sử dụng các hormone đồng bộ hóa chu kỳ rụng trứng trong các nhóm con cái.

Hormone tăng trưởng, đặc biệt là các chất đồng hóa như steroid, được sử dụng ở một số quốc gia để đẩy nhanh sự phát triển cơ bắp ở động vật. Thực tiễn này đã làm nảy sinh tranh cãi về hormone thịt bò, một tranh chấp thương mại quốc tế. Nó cũng có thể làm giảm độ mềm của thịt, mặc dù nghiên cứu về điều này là chưa có kết luận, và có những ảnh hưởng khác đến thành phần của thịt cơ. Khi thiến được sử dụng để cải thiện khả năng kiểm soát đối với động vật đực, tác dụng phụ của nó cũng bị chống lại khi sử dụng hormone.

Thuốc an thần có thể được dùng cho động vật để chống lại các yếu tố gây căng thẳng và giúp tăng trọng lượng. Việc cho một số động vật ăn thuốc kháng sinh cũng đã được chứng minh là có thể cải thiện tốc độ tăng trưởng. Thực hành này đặc biệt phổ biến ở Hoa Kỳ, nhưng đã bị cấm ở EU, một phần vì nó gây ra tình trạng kháng thuốc ở vi sinh vật gây bệnh.

Thành phần sinh hóa

Nhiều khía cạnh của thành phần sinh hóa của thịt thay đổi theo những cách phức tạp tùy thuộc vào loài, giống, giới tính, tuổi tác, chế độ dinh dưỡng, huấn luyện và luyện tập của động vật, cũng như vị trí giải phẫu của hệ cơ liên quan. Ngay cả giữa các động vật cùng lứa và cùng giới cũng có sự khác biệt đáng kể về các thông số như tỷ lệ mỡ tiêm bắp.

Thành phần chính

Cơ thịt động vật có vú trưởng thành bao gồm khoảng 75 phần trăm nước, 19 phần trăm protein, 2,5 phần trăm chất béo tiêm bắp, 1,2 phần trăm carbohydrate và 2,3 phần trăm các chất phi protein hòa tan khác. Chúng bao gồm các hợp chất nitơ, chẳng hạn như amino acid, và các chất vô cơ như khoáng chất.

Protein cơ bắp hoặc là hòa tan trong nước (sarcoplasmic protein, khoảng 11,5 phần trăm tổng số khối lượng cơ bắp) hoặc là hòa tan trong các dung dịch muối đậm đặc (sợi cơ protein, khoảng 5,5 phần trăm khối lượng). Có hàng trăm protein cơ chất. Hầu hết chúng – các enzym đường phân – tham gia vào con đường đường phân, tức là chuyển đổi năng lượng dự trữ thành năng lượng cơ. Hai protein myofibrillar phong phú nhất, myosin và actin, chịu trách nhiệm cho cấu trúc tổng thể của cơ. Khối lượng protein còn lại bao gồm mô liên kết (collagen và elastin) cũng như mô bào quan.

Chất béo trong thịt có thể là mô mỡ, được động vật sử dụng để dự trữ năng lượng và bao gồm "chất béo thực" (este của glyxerol với axit béo), hoặc chất béo tiêm bắp, chứa một lượng đáng kể phosphorlipit và không xà phòng hóa các chất cấu thành như cholesterol.

Đỏ và trắng

Thịt có thể được phân loại rộng rãi là "đỏ" hoặc "trắng" tùy thuộc vào nồng độ myoglobin trong sợi cơ. Khi myoglobin tiếp xúc với oxy, oxymyoglobin màu đỏ sẽ hình thành, làm cho thịt giàu myoglobin có màu đỏ. Màu đỏ của thịt phụ thuộc vào loài, độ tuổi động vật và loại sợi: Thịt đỏ chứa nhiều sợi cơ hẹp hơn có xu hướng hoạt động trong thời gian dài mà không nghỉ, trong khi thịt trắng chứa nhiều sợi rộng hơn có xu hướng hoạt động ngắn bùng phát nhanh.

Nói chung, thịt của động vật có vú trưởng thành như bò, cừu và ngựa được coi là màu đỏ, trong khi thịt gà và thịt gà tây được coi là màu trắng.

Thông tin dinh dưỡng

Tất cả các mô cơ đều rất giàu protein, chứa tất cả các amino acid thiết yếu và trong hầu hết các trường hợp là nguồn cung cấp kẽm, vitamin B12, selen, phosphor, niacin, vitamin B6, choline, riboflavin và sắt. Một số dạng thịt cũng chứa nhiều vitamin K. Mô cơ rất ít carbohydrate và không chứa chất xơ. Mặc dù chất lượng hương vị có thể khác nhau giữa các loại thịt, nhưng protein, vitamin và khoáng chất có sẵn từ các loại thịt nói chung là nhất quán.

Hàm lượng chất béo của thịt có thể rất khác nhau tùy thuộc vào loài và giống động vật, cách thức nuôi động vật, bao gồm thức ăn mà nó được cho ăn, bộ phận giải phẫu của cơ thể, phương pháp mổ thịt và nấu nướng. Động vật hoang dã như hươu thường gầy hơn so với động vật trang trại, khiến những người lo ngại về hàm lượng chất béo chọn các trò chơi như thịt nai. Nhiều thập kỷ chăn nuôi động vật lấy thịt để tăng độ béo đang bị đảo ngược bởi nhu cầu của người tiêu dùng về thịt ít mỡ hơn. Các chất béo tồn tại cùng với các thớ cơ trong thịt làm mềm thịt khi nó được nấu chín và cải thiện hương vị thông qua các thay đổi hóa học bắt đầu thông qua nhiệt cho phép các phân tử protein và chất béo tương tác. Chất béo khi nấu với thịt cũng làm cho thịt có vẻ ngon hơn. Thành phần dinh dưỡng của chất béo chủ yếu là calo thay vì protein. Khi hàm lượng chất béo tăng lên, đóng góp của thịt vào dinh dưỡng giảm. Ngoài ra, có cholesterol liên quan đến chất béo bao quanh thịt. Cholesterol là một loại lipid liên kết với loại chất béo bão hòa có trong thịt. Sự gia tăng tiêu thụ thịt sau năm 1960 có liên quan đến sự mất cân bằng đáng kể của chất béo và cholesterol trong chế độ ăn uống của con người.

Sản xuất

Các món ăn từ thịt

Trong cơ cấu tiêu thụ thịt của người Việt, thịt heo chiếm tới 73,3%, thịt gia cầm là 17,5% và chỉ 9,2% còn lại là thịt đỏ (bò, trâu, dê, cừu…).

Các loại thịt

 Thịt tươi
 Thịt đông
 Thịt nguội
 Thịt xông khói
 Thịt đỏ
 Thịt trắng
 Thịt heo và Khúc thịt lợn: Là loại thịt thông dụng nhất, phổ biến nhất và chiếm số lượng nhiều nhất trên thế giới
 Thịt gà: Là loạt thịt phổ biến thứ hai sau thịt heo
 Thịt bò và Khúc thịt bò: Là thực phẩm bổ dưỡng và thông dụng
 Thịt bê: Là thịt của những con bê (bò con)
 Thịt cừu: Loại thịt phổ biến ở các nước du mục và phương Tây
 Thịt dê: Phổ biến ở một số nước châu Á
 Thịt chó: Đặc sản ở một số nước
 Thịt vịt
 Thịt mèo
 Thịt ngựa
 Thịt trâu
 Thịt thỏ
 Thịt gà tây
 Thịt chuột
 Thịt đà điểu
 Thịt chim cút
 Thịt ngựa
 Thịt rừng
 Thịt nai
 Thịt cá mập
 Thịt rắn: Đặc sản ở một số nước châu Á.
 Thịt bồ câu
 Thịt ngan
 Thịt rừng
 Lát thịt

Tham khảo

Liên kết ngoài

 American Meat Science Association website
 Qualitionary - Legal Definitions - Meat

Gia súc
Gia cầm
Bài cơ bản sơ khai


title: Nordstromia japonica

text:
Nordstromia japonica là một loài bướm đêm thuộc họ subhọ Drepaninae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản và Trung Quốc (Hồ Nam và Szechwan).

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nordstromia


title: 24372 Timobauman

text:
24372 Timobauman (tên chỉ định: 2000 AG140) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 5 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Timothy Bauman, an American high school student whose computer science project won second place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Akbarpur

text:
Akbarpur có thể là:
 Akbarpur, Agra
 Akbarpur, Ambedkar Nagar
 Akbarpur, Kanpur Dehat


title: Phyllonorycter mannii

text:
Phyllonorycter mannii là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Pháp đến Croatia, Hungary và Slovakia và từ Bulgaria và phần thuộc châu Âu của Thổ Nhĩ Kỳ.

Phyllonorycter mannii như từ đồng nghĩa của Phyllonorycter distentella bởi nhiều tác giả.

Ấu trùng ăn Quercus pubescens và Quercus robur. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1846


title: Aphthona ovata

text:
Aphthona ovata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Foudras miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Dã tràng

text:
Dã tràng hay còng trong tiếng Việt là tên gọi chung để chỉ một vài nhóm cua biển nhỏ trong bộ Giáp xác mười chân (Decapoda) với tập tính vê cát thành từng viên nhỏ để tìm kiếm thức ăn khi thủy triều xuống. Chúng thuộc về các chi Mictyris (họ Mictyridae), Dotilla và Scopimera (họ Dotillidae) đều thuộc liên họ Cáy còng (Ocypodoidea).

Các loài trong chi Mictyris thường tụ tập thành bầy hàng ngàn con trên các bãi biển lầy lội để kiếm ăn khi thủy triều xuống. Khi bị đe dọa hay thủy triều lên thì chúng ẩn nấp trong các hang hình xoắn ốc dưới lớp cát. Các loài trong chi Scopimera sau khi tìm kiếm thức ăn từ các hạt cát thì sẽ hất các viên cát này về phía sau các chân của chúng. Chúng không có hành vi lẩn trốn khi bị đe dọa. Chi Dotilla được tách ra từ chi Scopimera. Các loài của các chi này sinh sống trong khu vực ven bờ biển thuộc Ấn Độ Dương và miền tây Thái Bình Dương.

Trong văn học

Trong văn học dân gian Việt Nam có một truyện cổ tích kể về sự tích con dã tràng. Có một vài phiên bản khác nhau, tuy nhiên nội dung của chúng đều để giải thích cho hiện tượng dã tràng vê các viên cát nhỏ. Trong một phiên bản người ta kể rằng một người đàn ông có tên là Dã Tràng "xe cát" để lấp biển nhằm đòi lại viên ngọc quý có thể nghe hiểu tiếng nói của các loài động vật, do một con rắn hổ mang cho để trả ơn cứu mạng, mà Đông Hải Long Vương đã lập mưu để lấy trộm. Công việc không thể hoàn thành, Dã Tràng sau khi chết đã hóa thành con dã tràng (hay con còng còng) và vẫn tiếp tục xe cát để lấp biển. Vì vậy dân gian Việt Nam có câu:
 Dã tràng xe cát Biển Đông
 Nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì

Tham khảo

Liên kết ngoài

Văn học dân gian Việt Nam
Ocypodoidea


title: Sympistis amun

text:
Sympistis amun là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở tây nam Alberta tới British Columbia, southward tới miền bắc California at altitudes of khoảng 5,400 foot.

It’s habitat are dry mountainous forests.

Sải cánh dài 32–39 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Durg

text:
Durg là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Durg thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Địa lý
Durg có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 290 mét (951 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Durg có dân số 231.182 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Durg có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Durg, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: Cassena chapuisi

text:
Cassena chapuisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Caloptilia gloriosa

text:
Caloptilia gloriosa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū) và vùng Viễn Đông Nga.

Sải cánh dài 8.5–10 mm.

Ấu trùng ăn Acer japonicum, Acer mono, Acer palmatum và Acer sieboldianum. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Ctenicera kaweana

text:
Ctenicera kaweana là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Mössingen

text:
Mössingen là một thị xã ở huyện Tübingen, bang Baden-Württemberg, Đức. Thị xã này nằm ở phía bắc Swabian Alb, khoảng 13 km về phía nam Tübingen.

Tham khảo


title: Gonioctena linnaeana

text:
Gonioctena linnaeana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schrank miêu tả khoa học năm 1781.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Gonioctena


title: Bruchidius decellei

text:
Bruchidius decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Zampetti miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

D


title: Sinard

text:
Sinard là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 485-1005 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, |xã có dân số là 579 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Argia variegata

text:
Argia variegata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia variegata được miêu tả khoa học năm 1914 bởi Förster.

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: Pahrump, Nevada

text:
là một cộng đồng dân cư thuộc quận lỵ quận thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.
Cộng đồng này được đặt tên theo. Nó có diện tích là km² trong đó diện tích mặt nước là km². Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, cộng đồng có dân số người.

Nhân khẩu

Tham khảo

Nevada


title: Megapenthes congestus

text:
Megapenthes congestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Sassuolo

text:
Sassuolo là một đô thị (comune) ở tỉnh Modena, vùng Emilia-Romagna của Ý. Đô thị Sassuolo có diện tích km2, dân số thời điểm 31 tháng 5 năm 2005 là 41.668 người.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Modena


title: Guttigera

text:
Guttigera là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Guttigera albicaput Diakonoff, 1955
Guttigera rhythmica Diakonoff, 1955

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Gracillariidae


title: Jardinella

text:
Jardinella là một chi ốc nước ngọt cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Jardinella bao gồm:
 Jardinella acuminata
 Jardinella carnarvonensis
 Jardinella colmani
 Jardinella coreena
 Jardinella corrugata
 Jardinella edgbastonensis
 Jardinella eulo
 Jardinella exigua
 Jardinella isolata
 Jardinella jesswiseae
 Jardinella pallida
 Jardinella zeidlerorum

Chú thích

Tham khảo
 Nomenclator Zoologicus info

Hydrobiidae


title: Nambroca

text:
Nambroca là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 2967 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Rhinotmetus

text:
Rhinotmetus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1860 bởi Clark.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Rhinotmetus tortuosus Bechyne, 1997

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Dactylispa similis

text:
Dactylispa similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Tan miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Corythoxestis sunosei

text:
Corythoxestis sunosei là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Kyūshū).

Sải cánh dài 4.4-6.7 mm.

Ấu trùng ăn Uncaria rhynchophylla. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Corythoxestis


title: 17670 Liddell

text:
17670 Liddell (1996 XQ19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 12 năm 1996 bởi T. Urata ở Đài thiên văn Nihondaira.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17670 Liddell

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Takeshi Urata


title: Palmadusta consanguinea

text:
Palmadusta androyensis consanguinea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Palmadusta


title: Solnechnogorsk

text:
Solnechnogorsk (tiếng Nga: Солнечногорск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast, là trung tâm hành chính của huyện Solnechnogorsky. Thành phố nằm ở trên xa lộ Moskva-Saint Petersburg và tuyến đường sắt Mosva-Saint Petersburg, ở bờ của hồ Senezh,  về phía tây bắc Moskva.. Thành phố có dân số 58.374 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 284 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:
Ban đầu, có một ngôi làng tên là Solnechnaya Gora. Làng được nâng thành thị trấn và được đổi tên thành Solnechnogorsk vào năm 1938.
Thị trấn có một xây dựng nhà máy sản xuất kim loại, xưởng thủy tinh, câu cá thể thao kinh doanh, nhà nghỉ, trung tâm thể thao, trại hè của trẻ em, và nhà nghỉ trượt tuyết.

Có một bảo tàng truyền thuyết địa phương trong thị trấn. Không xa từ Solnechnogorsk là của Shakhmatovo từng thuộc về một nhà thơ Nga nổi tiếng Alexander Blok, một bảo tàng của ông đã được mở ở đó.
Thành phố là đóng quân của Không quân Nga.
Đây cũng là nơi sinh của cựu cầu thủ khúc côn cầu Liên Xô Victor Shalimov và Valeri Kharlamov.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Moskva


title: Catoblemma

text:
Catoblemma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eublemmini


title: Colletes nigrifrons

text:
Colletes nigrifrons là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Titus mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1900


title: Psylliodes abdominalis

text:
Psylliodes abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Cầu Mống

text:
Cầu Mống là một cây cầu bắc qua kênh Bến Nghé, nối liền giữa Quận 1 và Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây được coi là một trong những cây cầu cổ xưa nhất tại thành phố này.

Cầu do Công ty vận chuyển hàng hải Messageries Maritimes của Pháp bỏ vốn xây dựng vào năm 1893-1894, dài 128 mét, rộng 5,2 mét, lề bộ hành rộng 0,5 mét, xây bằng thép kiên cố. Cầu làm theo kiểu vòng mống cho nên dân gian gọi là cầu Mống.

Trong giai đoạn thi công Đại lộ Đông - Tây và Đường hầm sông Sài Gòn, cầu Mống được tháo dỡ hoàn toàn, sau khi công trình này hoàn tất thì cầu Mống đã được lắp ghép lại theo nguyên bản và gia cố thêm phần trụ móng kèm trang bị chiếu sáng mỹ thuật.

Chú thích

Mống
Quận 1
Quận 4
Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Dima marvani

text:
Dima marvani là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Mertlik & Dusanek miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Dima


title: Quezon, Nueva Ecija

text:
Quezon là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Nueva Ecija, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 33.988 người trong 6.389 hộ.

Barangay

Quezon được chia thành 16 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pasyalan Nueva Ecija
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của Nueva Ecija


title: Mirandópolis

text:
Mirandópolis là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º08'01" độ vĩ nam và kinh độ 51º06'06" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 429 m. Dân số năm 2004 ước tính là 26 707 người. Đô thị này có diện tích 918,3 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

 Tổng dân số: 25.936
Dân số thành thị: 22.287
Dân số nông thôn: 3.649
 Nam giới: 13.809
 Nữ giới: 12.127
 Mật độ dân số (người/km²): 28,24
 Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 13,20
 Tuổi thọ bình quân (tuổi): 72,71
 Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 1,98
 Tỷ lệ biết đọc biết viết: 88,94%
 Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,797
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,711
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,795
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,884
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Volutifusus aguayoi

text:
Volutifusus aguayoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volutifusus
Động vật được mô tả năm 1940


title: Ploumilliau

text:
Ploumilliau () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Ploumilliau được gọi là Milliautais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Ploumilliau

Xã của Côtes-d'Armor


title: Đế quốc Mogul

text:
Đế quốc Mogul (Tiếng Ba Tư: شاهان مغول  Shāhān-e Moġul; self-designation: گوركانى  - Gūrkānī), thường được các sử liệu Anh ghi là đế quốc Mughal, Pháp ghi là đế quốc Moghol và Việt Nam gọi là đế quốc Mô-gôn, là một đế quốc Hồi giáo (chịu ảnh hưởng từ nền văn hoá Ba Tư) ở Tiểu lục địa Ấn Độ đã ra đời vào năm 1526, nắm quyền kiểm soát trên phần lớn tiểu lục địa trong các thế kỷ XVII và XVIII, và cáo chung vào giữa thế kỷ XIX. Các vua nhà Mogul đều thuộc dòng dõi nhà Timur có dòng máu Đột Quyết, Mông Cổ, Rajput và Ba Tư. Khi ở đỉnh cao quyền lực, vào khoảng năm 1700, đế quốc này trị vì trên phần lớn Tiểu lục địa - trải dài từ Bangladesh ở phía đông tới Balochistan ở phía tây, Kashmir ở phía bắc tới lòng chảo Kaveri ở phía nam. Trong thời gian này, đế quốc Mogul có lãnh thổ rộng đến 4.000.000 km² với dân số khoảng 110.000.000 - 130.000.000. Sau năm 1725, đế quốc Mogul suy yếu. Các sử gia xem nguyên nhân của sự suy yếu này là:
 Chiến tranh giành quyền kế vị thường nổ ra.
 Mâu thuẫn về ruộng đất, khiến nhân dân vùng lên khởi nghĩa.
 Thực thi nhiều chính sách bất dung hòa tôn giáo.
 Sự trỗi dậy của đế quốc Sikh, đế quốc Maratha, đế quốc Durrani, cũng như sự xâm lược của thực dân Anh.

Sau thất bại cuộc binh biến Ấn Độ năm 1857, vị vua cuối cùng là Bahadur Shah II bị thực dân Anh bắt sống và đày ải.

Thời cực thịnh của đế quốc Mogul được bắt đầu khi Jalaluddin Mohammad Akbar, được biết như Akbar Đại đế, lên ngôi năm 1556 và kết thúc khi vua Aurangzeb qua đời năm 1707, mặc dù đế quốc Mogul vẫn tiếp tục tồn tại trong 150 năm sau đó. Trong giai đoạn này, đất nước được trị vì bởi triều đình trung ương liên kết với các địa phương, thi hành chính sách tự do tôn giáo. Nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng mà ngày nay thu hút rất nhiều khách du lịch, đều được xây dựng vào giai đoạn này.

- Năm 1562: vua Babua đánh chiếm Đêli

Chú thích

Liên kết ngoài

 Mughal India an interactive experience from the British Museum
 The Mughal Empire from BBC
 Mughal Empire
 The Great Mughals
 Gardens of the Mughal Empire
 Indo-Iranian Socio-Cultural Relations at Past, Present and Future, by M.Reza Pourjafar, Ali
 A. Taghvaee, in Web Journal on Cultural Patrimony (Fabio Maniscalco ed.) , vol. 1, January–June 2006
 Adrian Fletcher's Paradoxplace — PHOTOS — Great Mughal Emperors of India
 A Mughal diamond on BBC

Cựu đế quốc
Lịch sử Pakistan

Lịch sử Bangladesh
Lịch sử Bengal
Lịch sử Tây Bengal
Lịch sử Afghanistan
Cựu quốc gia ở Nam Á
Nhà nước Mongol
Lịch sử Kolkata
Đế quốc và vương quốc Afghanistan
Nhà nước Turk lịch sử


title: Thái An, Sơn Đông

text:
Thái An () là một địa cấp thị ở tỉnh Sơn Đông Trung Quốc. Thái An bao quanh núi Thái Sơn, và giáp với tỉnh lỵ Tế Nam về phía Bắc, Lai Vu về phía Đông Bắc, Truy Bác về phía Đông, Lâm Nghi về phía Đông Nam, Liêu Thành về phía cực Tây và Tể Ninh về phía Nam. Về phía Tây, Thái An được tách ra khỏi tỉnh Hà Nam bởi sông Hoàng Hà.

Hành chính
Địa cấp thị Thái An có 12 đơn vị cấp huyện, bao gồm 2 quận nội thành, 2 thành phố cấp huyện và 2 huyện.

Khu Thái Sơn (泰山区)
Khu Đại Nhạc (岱岳区)
Thành phố cấp huyện Tân Thái (新泰市)
Thành phố cấp huyện Phì Thành (肥城市)
Huyện Ninh Dương (宁阳县)
Huyện Đông Bình (东平县)

Phong cảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Visit Oriental Travel website  for a flavor of the astonishingly gorgeous Mount Tai
Trang web của chính quyền Thái An (tiếng Hoa giản thể)
Profile of Tai'an from China Tourist Cities
For more photos of Mount Tai, visit Mount Tai Management Committee official website   (tiếng Hoa giản thể)

Thành phố tỉnh Sơn Đông


title: Hoa Lư (huyện)

text:
Hoa Lư là một huyện nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Huyện Hoa Lư liền kề hai thành phố Ninh Bình và Tam Điệp.

Huyện Hoa Lư được thành lập năm 1907 và mang tên kinh đô Hoa Lư của Việt Nam thế kỷ X vì phần lớn các di tích của Cố đô Hoa Lư hiện nay nằm trên huyện này. Hoa Lư thuộc vùng bán sơn địa, có nhiều cảnh quan thiên nhiên như khu hang động Tràng An, Tam Cốc - Bích Động bên cạnh các di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư được hình thành và lưu giữ từ hơn 1.000 năm trước.

Địa lý
Huyện Hoa Lư nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Ninh Bình và huyện Yên Khánh
Phía tây giáp huyện Gia Viễn và huyện Nho Quan
Phía nam giáp thành phố Tam Điệp và huyện Yên Mô
Phía bắc và đông bắc giáp huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định với ranh giới tự nhiên là sông Đáy.

Huyện Hoa Lư có diện tích 103,49 km², dân số năm 2021 là 74.012 người, mật độ dân số đạt 715 người/km².

Huyện Hoa Lư có diện tích 109,77 km², dân số năm 2019 là 71.839 người, mật độ dân số đạt 654 người/km².

Huyện Hoa Lư có 7% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Về sông ngòi, huyện Hoa Lư giáp với hai con sông lớn là sông Đáy và sông Hoàng Long ở phía bắc, sông Sào Khê và sông Chanh chảy dọc huyện nối sông Hoàng Long với sông Vân.

Nằm ở vùng bán sơn địa, Hoa Lư có những dãy núi đá vôi ngập nước được hình thành từ lâu tạo nên những cảnh quan đẹp như quần thể di sản thế giới Tràng An gồm Tam Cốc - Bích Động, cố đô Hoa Lư, khu du lịch sinh thái Tràng An, Thung Nham,... Huyện Hoa Lư cách thành phố Ninh Bình 8 km, cách thủ đô Hà Nội 85 km.

Đây là địa phương có tuyến đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn và đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 đi qua.

Hành chính

Huyện Hoa Lư có 11 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thiên Tôn và 10 xã: Ninh An, Ninh Giang, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Khang, Ninh Mỹ, Ninh Thắng, Ninh Vân, Ninh Xuân, Trường Yên.

Lịch sử
Địa bàn huyện Hoa Lư hiện nay trước đây vốn là huyện Gia Khánh thuộc tỉnh Ninh Bình. Huyện Gia Khánh được thành lập vào năm Thành Thái thứ 18 (1906) trên cơ sở tách 4 tổng của huyện Gia Viễn và 4 tổng của huyện Yên Khánh.

Tháng 9 năm 1954, các xã Gia Thành và Gia Tường thuộc huyện Gia Viễn; các xã Thiện Dưỡng, Đam Khê và Hải Nham thuộc huyện Yên Mô được sáp nhập vào huyện Gia Khánh.

Từ năm 1975 đến nay
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc tỉnh Ninh Bình sáp nhập với tỉnh Nam Hà thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Gia Khánh thuộc tỉnh Hà Nam Ninh.

Ngày 23 tháng 2 năm 1977, Bộ trưởng Phủ thủ tướng ban hành Quyết định số 617-VP18 về việc sáp nhập thôn Nguyên Ngoại của xã Ninh Hòa vào xã Ninh Nhất.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 125-CP. Theo đó, thành lập huyện Hoa Lư trên cơ sở hợp nhất huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình. Thị xã Ninh Bình chuyển thành thị trấn Ninh Bình - thị trấn huyện lỵ huyện Hoa Lư.

Khi mới thành lập, huyện Hoa Lư có thị trấn Ninh Bình và 17 xã: Ninh An, Ninh Giang, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Khang, Ninh Khánh, Ninh Mỹ, Ninh Nhất, Ninh Phong, Ninh Phúc, Ninh Sơn, Ninh Thắng, Ninh Thành, Ninh Tiến, Ninh Vân, Ninh Xuân, Trường Yên.

Ngày 9 tháng 4 năm 1981, tách thị trấn Ninh Bình để tái lập thị xã Ninh Bình (nay là thành phố Ninh Bình).

Huyện Hoa Lư còn lại 17 xã trực thuộc. Trụ sở huyện chuyển về xã Ninh Khánh.

Ngày 17 tháng 12 năm 1982, xã Ninh Thành được sáp nhập vào thị xã Ninh Bình.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Ninh Bình được tái lập từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ, huyện Hoa Lư trực thuộc tỉnh Ninh Bình.

Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP về việc sáp nhập 234,09 ha diện tích tự nhiên và 6.460 nhân khẩu của huyện Hoa Lư bao gồm: 29,97 ha diện tích tự nhiên và 855 nhân khẩu của xã Ninh Khánh; 44,87 ha diện tích tự nhiên và 1.207 nhân khẩu của xã Ninh Tiến; 29,60 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong; 102,35 ha diện tích tự nhiên và 2.290 nhân khẩu của xã Ninh Sơn; 27,30 ha diện tích tự nhiên và 1.610 nhân khẩu của xã Ninh Phúc vào thị xã Ninh Bình quản lý.

Sau khi điều chỉnh, huyện Hoa Lư còn lại diện tích tự nhiên 13.665,32 ha và 107.858 nhân khẩu.

Ngày 31 tháng 10 năm 2003, thành lập thị trấn Thiên Tôn - thị trấn huyện lỵ huyện Hoa Lư trên cơ sở 200 ha diện tích tự nhiên và 3.621 người của xã Ninh Mỹ; 13,33 ha diện tích tự nhiên và 729 người của xã Ninh Khang và 2,59 ha diện tích tự nhiên của xã Ninh Giang.

Ngày 9 tháng 1 năm 2004, các xã: Ninh Phong, Ninh Khánh, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phúc, Ninh Sơn được sáp nhập vào thị xã Ninh Bình.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính mở rộng thị xã Ninh Bình, huyện Hoa Lư còn lại 10.343,20 ha diện tích tự nhiên và 66.356 nhân khẩu, có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã Trường Yên, Ninh Hòa, Ninh Giang, Ninh Mỹ, Ninh Khang, Ninh Xuân, Ninh Vân, Ninh Hải, Ninh An, Ninh Thắng và thị trấn Thiên Tôn.

Huyện Hoa Lư còn lại 1 thị trấn và 10 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội

Nông nghiệp
Hoa Lư là một huyện thuộc vùng chiêm trũng, kinh tế nông nghiệp không phát triển như các huyện ven biển Yên Khánh và Kim Sơn. Nghề chăn nuôi dê núi và thủ công truyền thống phát triển khá mạnh.

Công nghiệp
Hoa Lư hiện có 3 cụm công nghiệp tập trung:
Cụm công nghiệp Ninh Khánh: Phía Bắc thành phố Ninh Bình (thuộc quy hoạch mở rộng thành phố Ninh Bình) với diện tích: 20,0 ha. Nằm gần trung tâm, cơ sở hạ tầng tốt, địa hình bằng phẳng. Đây là nơi chủ yếu bố trí sản xuất công nghiệp nhẹ.
Cụm công nghiệp Ninh Tiến: thuộc Xã Ninh Tiến, Diện tích: 65 ha. Rất thuận lợi về giao thông đường thủy. Lĩnh vực sản xuất chính: Chế biến, sản xuất đá mỹ nghệ, vật liệu đá cao cấp và Công nghiệp, cơ khí vận tải thủy.
Cụm công nghiệp Thiên Tôn ở phía bắc thị trấn Thiên Tôn, diện tích: 50 ha. Thuận lợi: Cách trung tâm tỉnh 5 km, giáp Quốc lộ 1, cơ sở hạ tầng tốt, địa hình bằng phẳng. Lĩnh vực bố trí: Công nghiệp dệt may, gia công chế biến hàng thủ công mỹ nghệ và Các cơ sở chế biến nông, lâm, thủy sản, thực phẩm.

Làng nghề
Hoa Lư có các làng nghề như chế tác đá mĩ nghệ, làm cốt chăn bông (nay đã mai một), thêu ren, xây dựng và một số nghề mới trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp... Đáng chú ý có nghề chế tác và chạm khắc đá mỹ nghệ ở Ninh Vân. Xã Ninh Vân có 13 làng thì có tới 12 làng là làng nghề và làng có nghề chạm khắc và chế tác đá mĩ nghệ là Vũ Xá, Xuân Phúc, Xuân Thành, Tân Dưỡng 1, Tân Dưỡng 2, Dưỡng Thượng, Dưỡng Hạ, thôn Hệ, thôn Thượng, Đồng Quan, Phú Lăng, Chấn Lữ. Trong đó có 3 làng nghề truyền thống chế tác đá mĩ nghệ là Xuân Vũ, Dưỡng Thượng, Dưỡng Hạ. Ngoài ra, huyện phát triển rộng khắp nghề chăn nuôi dê núi trong đó nhiều nhất là ở các xã Ninh Hải, Trường Yên, Ninh Hòa. Các làng nghề, làng có nghề, nghề phụ ở huyện:
Làng nghề chế tác đá mĩ nghệ Xuân Vũ
Làng nghề thêu ren Văn Lâm
Nghề xây dựng, dịch vụ du lịch Trường Yên
Làng nghề chế tác đá mĩ nghệ Dưỡng Hạ
Nghề dịch vụ du lịch, nuôi dê Ninh Hải
Nghề làm cốt chăn bông Nhân Lý
Nghề nuôi dê núi ở Ninh Hòa
Làng nghề chế tác đá mĩ nghệ Dưỡng Thượng.

Rừng đặc dụng Hoa Lư
Rừng đặc dụng Hoa Lư có tên gọi đầy đủ là khu rừng văn hóa lịch sử môi trường Hoa Lư, được thành lập ngày 19/05/1995. Hoa Lư có trong danh lục các khu rừng đặc dụng Việt Nam đến năm 2010 được xây dựng bởi Cục Kiểm lâm - Bộ NN&PTNT với diện tích 5.624 ha. Khu văn hóa lịch sử Hoa Lư khi thành lập gồm phần đất thuộc các xã Ninh Hải, Trường Yên, Ninh Xuân, Ninh Hoà và Ninh Nhất, huyện Hoa Lư cũ. Hiện nay khu vực này đã được mở rộng về phía tây đến tận sông Bến Đang. Địa hình của khu văn hóa lịch sử này điển hình là một vùng cát-tơ đá vôi trồi lên giữa vùng đồng bằng ven biển tương đối bằng phẳng của Miền Bắc Việt Nam. Vùng đá vôi nổi lên này nằm xen kẽ với hàng loạt các khe suối có nước thường xuyên và các thung lũng ngập nước theo mùa. Độ cao tuyệt đối của vùng từ 10 đến 281 m.

Thảm thực vật tự nhiên ở Hoa Lư là rừng trên núi đá vôi và rừng thường xanh trên đất thấp ở các thung lũng đan xen giữa các vùng đá vôi. Theo kết quả điều tra của Viện Điều tra Quy hoạch Rừng (FIPI) và Chi cục Kiểm lâm Ninh Bình trong các năm 1999-2000, tổng số có 577 loài thực vật bậc cao có mặt đã được ghi nhận. Có 10 loài thực vật quý hiếm được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam đã ghi nhận trong thời gian điều tra trong đó có Tuế đá vôi.

Khu Văn hóa Lịch sử Hoa Lư có hàng loạt các giá trị lịch sử, văn hoá và du lịch. Dưới triều đại nhà Đinh vào thế kỷ X, Hoa Lư đã được chọn là kinh đô của Việt Nam, khu vực này sau đó vẫn tiếp tục là kinh đô dưới thời Tiền Lê. Có rất nhiều đền chùa ở khu vực này, chủ yếu là thời các vua của Việt Nam trong giai đoạn này. Có khá nhiều hang động ở khu vực trong đó có Tràng An, Tam Cốc, Bích Động. Có những con sông chảy qua vùng Tam Cốc và Tràng An để du khách có thể đi thăm khu vực này bằng thuyền. Trên thực tế, Tam Cốc, Tràng An và các di tích lịch sử khác là những tuyến du lịch nổi tiếng.

Hoa Lư có các chợ sau là được xếp hạng chợ loại 2, 3 ở Ninh Bình:
Chợ Bạch Cừ - thôn Bạch Cừ - xã Ninh Khang,
Chợ Cầu Đông - quốc lộ 38B - xã Trường Yên,
Chợ Đồng Văn - Đam Khê Ngoài - xã Ninh Hải,
Chợ Hệ - Lăng Hạ - Xã Ninh Vân,
Chợ La Mai - La Mai, Linh Quang - xã Ninh Giang,
Chợ Ninh Mỹ - lô Ninh Mỹ - xã Ninh Mỹ,
Chợ Yên - Bộ Đầu - xã Ninh An,

Theo Quyết định số: 2179/ QĐ-UBND ngày 17 tháng 9 năm 2007 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình V/v phê duyệt Quy hoạch giao thông đường thủy nội địa tỉnh Ninh Bình đến năm 2015 và định hướng phát triển đến năm 2020 thì Hoa Lư có các cảng và các bến đò đường thủy sau:
Cảng Hệ Dưỡng: xã Ninh Vân, huyện Hoa Lư
Cảng Cầu Yên: xã Ninh An, huyện Hoa Lư
Các bến cảng sông khác: bến La Mai, bến Trường Yên, Bến phân lân Cầu Yên

Dưới đây là danh sách các bến đò ở Hoa Lư:

Văn hóa cố đô Hoa Lư

Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư có diện tích hơn 13 km², gần bằng 1/10 diện tích huyện Hoa Lư. Mặt khác, một phần nhỏ của Cố đô Hoa Lư nằm trên địa phận thành phố Ninh Bình và huyện Gia Viễn. Vì vậy khái niệm huyện Hoa Lư và Cố đô Hoa Lư chỉ mang tính tương đối về chủ thể, một là địa danh hành chính và một là địa danh lịch sử
Hoa Lư là vùng đất nổi tiếng của Việt Nam với truyền thống lịch sử vẻ vang, từng là kinh đô đầu tiên của nước Đại Cồ Việt - kinh đô Việt Nam thống nhất ở thế kỷ X, nơi phát tích ba triều đại nhà Đinh, nhà Lê và nhà Lý với 6 vị vua: Đinh Tiên Hoàng, Đinh Phế Đế, Lê Đại Hành, Lê Trung Tông, Lê Long Đĩnh và Lý Công Uẩn

Lễ hội
 Lễ hội cố đô Hoa Lư là lễ hội cấp vùng diễn ra vào đầu tháng 3 âm lịch tại sân khấu lễ hội khu di tích lịch sử văn hoá cố đô Hoa Lư tưởng nhớ công ơn các vị vua tại Hoa Lư như Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành…
 Lễ hội đền Thái Vi diễn ra vào giữa tháng 3 âm lịch để tưởng nhớ công ơn của các vị vua nhà Trần...
 Làng nghề truyền thống: Thêu ren Văn Lâm Ninh Hải, đá mỹ nghệ Ninh Vân, v.v...

Du lịch

Hoa Lư có 3 di tích quốc gia đặc biệt là hang động Tràng An, khu du lịch Tam Cốc -chùa Bích Động và Cố đô Hoa Lư được quy hoạch chung thành Quần thể danh thắng Tràng An. Tiềm năng vị trí và du lịch lớn kéo theo các hoạt động kinh tế của huyện phát triển mạnh như: các khu công nghiệp, khai thác đá, làng nghề truyền thống,...

Điểm du lịch
Hoa Lư là một huyện giàu tiềm năng du lịch, mảnh đất một thời là kinh đô của nước Đại Cồ Việt. Hoa Lư có địa hình thuộc vùng bán sơn địa, là nơi chuyển tiếp giữa miền rừng núi và đồng bằng nên có rất nhiều các hang động, thắng cảnh thuận lợi phát triển du lịch. Ngày nay Hoa Lư được biết đến với các khu du lịch nổi tiếng sau:
Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động là khu du lịch trọng điểm quốc gia Việt Nam với nhiều điểm du lịch thắng cảnh như: Tam Cốc, xuyên thủy động, động Tiên, thung Nắng, thung Nham, vườn chim và các di tích: chùa Bích Động, đền Thái Vi, Cố Viên Lầu,...
Khu di tích lịch sử văn hóa cố đô Hoa Lư với các di tích: đền Đinh – Lê, đền thờ công chúa Phất Kim, chùa Nhất Trụ, phủ Đông Vương, phủ Vườn Thiên, động Thiên Tôn, động Hoa Sơn, các làng cổ Trường Yên như: làng cổ Yên Thành, làng cổ Yên Thượng,...
Khu du lịch sinh thái Hang động Tràng An với các hang động, thung nước, núi non, rừng sinh thái và các di tích đền, phủ từ thời Đinh-Lê… thuộc quần thể di sản thế giới Tràng An.
Khu du lịch sinh thái Thung Nham với điểm nhấn là vườn chim tự nhiên và các hang động như: động Vái Giời, động Thủy Cung, động Tiên Cá, động Ba Cô, Hang Bụt,...

Giao thông
Hoa Lư có ưu thế về giao thông cả về thủy, bộ và sắt với vị trí nằm giữa thành phố Ninh Bình và thành phố Tam Điệp. Trên địa bàn huyện có các tuyến đường quan trọng như: Quốc lộ 1, Quốc lộ 38B, Đại lộ Tràng An đi qua.

Kết nghĩa
 Huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hoa Lư (huyện)


title: Acentroptera zikani

text:
Acentroptera zikani là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được miêu tả khoa học năm 1935 bởi Uhmann.

Chú thích

Tham khảo


title: Erioptera turrialbae

text:
Erioptera turrialbae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Euxoa robiginosa

text:
Euxoa robiginosa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, miền bắc và tây nam Iran, Liban, Israel và Jordan.

Con trưởng thành bay vào tháng 10. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Israel

Chú thích

Euxoa


title: Memecylon sessilicarpum

text:
Memecylon sessilicarpum là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Mozambique.

Chú thích

Tham khảo
 Bandeira, S. 1998. Memecylon sessilicarpum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Mozambique
Sessilicarpum
Thực vật loài thiếu dữ liệu
Thực vật đặc hữu Mozambique