title: Bao lồi

text:
Trong hình học, bao lồi của một hình là tập hợp lồi nhỏ nhất chứa hình đó. Bao lồi có thể được định nghĩa là giao của tất cả tập lồi chứa một tập con cho trước của một không gian Euclid, hoặc là tập hợp gồm tất cả tổ hợp lồi của các điểm trong tập con đó. Đối với một tập con bị chặn của mặt phẳng, bao lồi có thể được minh họa thành một hình bao bởi một dây đàn hồi kéo dãn xung quanh tập con đó.

Bao lồi của tập mở là bao lồi mở, và bao lồi của tập compact là bao lồi compact. Mỗi tập lồi compact đều là bao lồi của các điểm cực biên của nó. Toán tử bao lồi là một ví dụ về toán tử đóng, và một antimatroid có thể được biểu diễn bằng cách áp dụng toán tử đóng này cho tập hợp hữu hạn các điểm. Các bài toán thuật toán về việc tìm bao lồi của một tập hợp hữu hạn các điểm trong mặt phẳng hoặc các không gian Euclid ít chiều khác và bài toán đối ngẫu về các nửa không gian giao nhau đều là những vấn đề cơ bản của hình học tính toán. Chúng có thể được giải trong thời gian  đối với tập hợp điểm hai chiều hoặc ba chiều, và trong thời gian bằng với độ phức tạp thời gian trong trường hợp tệ nhất được cho bởi định lý cận trên ở không gian nhiều chiều hơn.

Cùng với tập hợp điểm hữu hạn, bao lồi cũng đã được nghiên cứu đối với đa giác đơn, chuyển động Brown, đường cong ghềnh và trên đồ thị của hàm. Bao lồi được ứng dụng rộng rãi trong toán học, thống kê, tối ưu hóa tổ hợp, kinh tế, mô hình hóa hình học và tập tính học. Một số cấu trúc liên quan đến nó bao gồm bao lồi trực giao, lớp lồi, chỏm lồi, tam giác đạc Delaunay và sơ đồ Voronoi.

Định nghĩa

Một tập hợp các điểm trên một không gian Euclid được gọi là tập lồi nếu nó chứa các đoạn thẳng nối từng cặp điểm của nó. Bao lồi của một tập  cho trước có thể được định nghĩa là

 Tập lồi nhỏ nhất chứa
 Giao của tất cả các tập lồi chứa
 Tập hợp tất cả tổ hợp lồi của các điểm trong
 Hợp của tất cả đơn hình với các đỉnh thuộc .

Với tập bị chặn trong mặt phẳng Euclid mà các điểm trong tập đó không tạo thành đường thẳng thì đường biên của bao lồi là đường cong Jordan với chu vi nhỏ nhất chứa . Có thể tưởng tượng rằng ta kéo dãn một dây đàn hồi để nó bao quanh toàn bộ tập  rồi thả dây ra để nó co lại đến mức tối đa; khi đó, dây bao lại tập lồi của . Cách hiểu này không thể mở rộng được ngay cho không gian nhiều chiều hơn: với một tập hợp hữu hạn các điểm trong không gian ba chiều, một lân cận của một cây bao trùm của các điểm này bao lại chúng với diện tích bề mặt nhỏ tùy ý và nhỏ hơn diện tích bề mặt của bao lồi. Tuy nhiên, trong không gian nhiều chiều, một số dạng của bài toán vật cản về việc tìm một bề mặt năng lượng thấp nhất nằm trên một hình cho trước có thể có bao lồi là nghiệm của chúng.

Với các đối tượng trong không gian ba chiều, định nghĩa đầu tiên phát biểu rằng bao lồi là vùng giới hạn lồi nhỏ nhất của các đối tượng đó. Định nghĩa qua giao của các tập lồi có thể được mở rộng cho hình học phi Euclid, và định nghĩa qua tổ hợp lồi có thể được mở rộng từ không gian Euclid sang không gian vectơ thực hoặc không gian afin bất kỳ; bao lồi cũng có thể được khái quát hóa theo một cách trừu tượng hơn sang matroid định hướng.

Quan hệ giữa các định nghĩa

Định nghĩa đầu tiên không hiển nhiên đúng: vì sao phải tồn tại một tập lồi nhỏ nhất chứa  với mọi ? Tuy nhiên, định nghĩa thứ hai (giao của tất cả các tập lồi chứa ) lại mang tính rạch ròi hơn. Theo đó, bao lồi là tập con của mỗi tập lồi  khác  chứa , vì  có trong các tập được giao. Do đó, nó chính là tập lồi nhỏ nhất chứa . Vì vậy, hai định nghĩa đầu tiên là tương đương nhau.

Mỗi tập lồi chứa  phải chứa tất cả tổ hợp lồi của các điểm trong  (theo giả thiết rằng nó là tập lồi), nên tập hợp tất cả các tổ hợp lồi này có trong giao của tất cả các tập lồi chứa . Ngược lại, tập hợp tất cả các tổ hợp lồi cũng là một tập lồi chứa  nên nó cũng chứa giao của tất cả các tập lồi chứa , và do đó định nghĩa thứ hai và thứ ba là hai định nghĩa tương đương.

Thực tế, theo định lý Carathéodory, nếu  là tập con của một không gian Euclid  chiều, mỗi tổ hợp lồi của một số hữu hạn các điểm trong  cũng là một tổ hợp lồi của nhiều nhất  điểm trong . Tập hợp các tổ hợp lồi của một bộ gồm  điểm là một đơn hình; trong mặt phẳng nó là một tam giác và trong không gian ba chiều nó là một tứ diện. Vì vậy, mỗi tổ hợp lồi của các điểm trong  đều thuộc một đơn hình có các đỉnh thuộc , nên định nghĩa thứ ba và thứ tư là hai định nghĩa tương đương.

Bao trên và bao dưới
Ở hai chiều, bao lồi đôi khi được chia thành hai phần là bao trên và bao dưới, kéo dài giữa các điểm ngoài cùng bên trái và bên phải của bao đó. Tổng quát hơn, đối với bao lồi trong bất kỳ không gian nhiều chiều nào, có thể chia đường biên của bao đó thành các điểm mặt trên (những điểm mà theo đó một tia hướng lên không giao với bao), điểm mặt dưới và điểm cực biên. Với bao ba chiều, các phần mặt trên và mặt dưới của đường biên tạo thành những đĩa tôpô.

Tính chất tôpô

Bao đóng và bao mở
Bao lồi đóng của một tập hợp là tập đóng của bao lồi, và bao lồi mở là phần trong (hoặc, trong một số tài liệu, phần trong tương đối) của bao lồi.

Bao lồi đóng của  là giao của tất cả các nửa không gian đóng chứa . Nếu bao lồi của  đã là một tập đóng (xảy ra chẳng hạn khi  là một tập hữu hạn hoặc, tổng quát hơn, là một tập compact) thì nó bằng bao lồi đóng đó. Tuy nhiên, giao của các nửa không gian đóng là tập đóng, nên khi một bao lồi không phải là bao lồi đóng thì nó không thể biểu diễn được theo cách này.

Nếu bao lồi mở của một tập hợp  là bao lồi  chiều thì mỗi điểm trong bao đó thuộc một bao lồi mở gồm nhiều nhất  điểm thuộc tập . Tập hợp các đỉnh của một hình vuông, khối bát diện đều, hoặc khối đa diện chéo trong không gian nhiều chiều là những ví dụ về trường hợp cần đúng  điểm.

Sự bảo toàn tính chất tôpô

Về mặt tôpô, bao lồi của một tập mở luôn luôn là bao lồi mở, và bao lồi của một tập compact luôn luôn là bao lồi compact. Tuy nhiên, có một số tập đóng có bao lồi không phải là bao lồi đóng. Chẳng hạn, tập đóng

(tập hợp các điểm thuộc hoặc nằm phía trên đường cong phù thủy Agnesi) có bao lồi là nửa mặt phẳng trên mở.

Tính compact của bao lồi của tập compact trong không gian Euclid với số chiều hữu hạn được khái quát hóa bằng định lý Krein–Smulian, theo đó bao lồi đóng của một tập con compact yếu trong một không gian Banach (một tập con có tính compact dưới dạng tôpô yếu) là bao lồi compact yếu.

Điểm cực biên

Một điểm cực biên của một tập lồi là một điểm trong tập hợp không nằm trên một đoạn thẳng giữa hai điểm khác trong cùng tập hợp đó. Đối với một bao lồi, mỗi điểm cực biên đều phải thuộc tập đã cho, vì ngược lại nó không thể tạo thành một tổ hợp lồi gồm các điểm đã cho. Theo định lý Krein–Milman, mỗi tập lồi compact trong một không gian Euclid (hoặc, tổng quát hơn, trong một không gian vectơ tôpô lồi địa phương) là bao lồi của các điểm cực biên của nó. Tuy nhiên, định lý này có thể không đúng đối với các tập lồi không compact; ví dụ, toàn bộ mặt phẳng Euclid và quả cầu đơn vị mở đều có tính lồi, nhưng chúng không có điểm cực biên nào. Lý thuyết Choquet mở rộng định lý này từ tổ hợp lồi hữu hạn của các điểm cực biên sang tổ hợp vô hạn trong các không gian tổng quát hơn.

Tính chất hình học và đại số

Toán tử đóng
Toán tử bao lồi có các tính chất đặc trưng của một toán tử đóng:

 Bao lồi của một tập  bất kỳ là một tập cha của .
 Với hai tập hợp  và  sao cho  thì bao lồi của  là tập con của bao lồi của .
 Với mọi tập hợp , bao lồi của bao lồi của  bằng bao lồi của .

Khi được áp dụng cho một tập hợp hữu hạn các điểm, đó chính là toán tử đóng của một antimatroid, cụ thể là antimatroid bao của tập hợp đó. Mỗi antimatroid đều có thể được biểu diễn theo cách này bằng bao lồi của các điểm trong một không gian Euclid với số chiều đủ lớn.

Tổng Minkowski
Các phép toán dựng bao lồi và tính tổng Minkowski giao hoán lẫn nhau vì tổng Minkowski của bao lồi của các tập hợp có cùng kết quả với bao lồi của tổng Minkowski của các tập hợp đó. Kết luận này là một bước để chứng minh định lý Shapley–Folkman giới hạn khoảng cách giữa một tổng Minkowski và bao lồi của nó.

Đối ngẫu xạ ảnh
Phép đối ngẫu xạ ảnh để dựng bao lồi của một tập hợp hữu hạn các điểm chính là phép dựng giao của một họ gồm các nửa không gian đóng chứa điểm gốc (hoặc một điểm bất kỳ xác định).

Trường hợp đặc biệt

Tập hợp điểm hữu hạn

Bao lồi của một tập hợp điểm hữu hạn  tạo thành một đa giác lồi khi , hoặc tổng quát hơn là một đa diện lồi trong . Mỗi điểm cực biên của bao đó được gọi là đỉnh, và (theo định lý Krein–Milman) mỗi đa diện lồi đều là bao lồi của các đỉnh của nó. Nó chính là đa diện lồi duy nhất có các đỉnh thuộc  và bao hết toàn bộ . Với tập hợp các điểm ở vị trí tổng quát, bao lồi là một đa diện đơn hình.

Theo định lý cận trên, số mặt của bao lồi của  điểm trong không gian Euclid  chiều là . Đặc biệt, ở hai chiều và ba chiều, số mặt lớn nhất của bao lồi tuyến tính theo .

Đa giác đơn

Bao lồi của một đa giác đơn bao quanh đa giác đã cho và được nó chia thành nhiều vùng, trong đó có một vùng là chính đa giác đó. Các vùng còn lại, giới hạn bởi một chuỗi đa giác của đa giác và một cạnh của bao lồi, được gọi là rãnh (pocket). Thực hiện lặp lại phân tích này với mỗi rãnh một cách đệ quy thì một biểu diễn phân cấp của đa giác đã cho được tạo thành và được gọi là cây sai phân lồi (convex differences tree) của đa giác đó. Chiếu lại một rãnh qua cạnh bao lồi của nó làm mở rộng đa giác đơn này thành một đa giác mới với chu vi không đổi và diện tích lớn hơn, và định lý Erdős–Nagy phát biểu rằng quá trình mở rộng này sẽ chấm dứt sau một số hữu hạn bước.

Chuyển động Brown
Đường cong do chuyển động Brown tạo ra trong mặt phẳng, tại bất kỳ thời điểm cố định nào, có xác suất là 1 để có bao lồi mà đường biên tạo thành một đường cong khả vi liên tục. Tuy nhiên, với một góc  thỏa mãn , sẽ có những thời điểm trong chuyển động Brown mà trong đó một chất điểm chạm vào đường biên của bao lồi tại một đỉnh của góc . Số chiều Hausdorff của tập hợp những thời điểm đặc biệt như thế là  (với xác suất cao).

Đường cong trong không gian

Đối với bao lồi của một đường cong trong không gian hoặc một tập hợp hữu hạn các đường cong không gian ở vị trí tổng quát trong không gian ba chiều, các phần của đường biên cách ra khỏi những đường cong này là các bề mặt xiên và khai triển được. Một số ví dụ bao gồm oloid, bao lồi của hai đường tròn trong các mặt phẳng vuông góc, trong đó mỗi đường tròn đều đi qua tâm của đường tròn còn lại; sphericon, bao lồi của hai nửa đường tròn đồng tâm trong các mặt phẳng vuông góc; và D-form, các hình lồi có được từ định lý Alexandrov đối với một mặt phẳng được tạo thành bằng cách dán hai tập lồi phẳng cùng chu vi lại với nhau.

Hàm toán học

Bao lồi hoặc bao lồi dưới của một hàm  trong một không gian vectơ thực là hàm có trên đồ thị là bao lồi dưới của trên đồ thị của . Nó là hàm lồi cực đại duy nhất bị chặn trên bởi . Định nghĩa này có thể được mở rộng cho bao lồi của một tập hợp các hàm (có được từ bao lồi của hợp của các trên đồ thị, hoặc từ giá trị nhỏ nhất theo từng điểm của chúng) và, ở dạng này, có tính đối ngẫu với phép toán liên hợp lồi.

Tính toán

Trong hình học tính toán, có một số thuật toán để tính bao lồi của một tập hợp hữu hạn các điểm và các đối tượng hình học khác. Ở đây "tính bao lồi" có nghĩa là xây dựng một cấu trúc dữ liệu rõ ràng và hiệu quả để biểu diễn hình lồi cần tìm. Các dạng biểu diễn đầu ra đã được xét đối với bao lồi của tập hợp điểm bao gồm một hệ bất phương trình bậc nhất mô tả các mặt của bao, một đồ thị vô hướng của các mặt đó (kể cả các mặt liền kề), hoặc toàn bộ dàn mặt của bao đó. Ở hai chiều, có một cách đơn giản hơn là liệt kê các điểm là đỉnh trong cấp cyclic của chúng quanh bao này.

Với bao lồi hai chiều hoặc ba chiều, độ phức tạp tính toán của các thuật toán tương ứng thường được đo theo số điểm đầu vào  và số điểm trong bao lồi , có thể nhỏ hơn đáng kể so với . Đối với bao trong không gian nhiều chiều thì số mặt của các chiều khác cũng có thể được quan tâm khi phân tích thuật toán. Quét Graham có thể tính bao lồi của  điểm trong mặt phẳng trong thời gian . Với các điểm ở hai và ba chiều, có một số thuật toán nhạy cảm đầu ra phức tạp hơn có thể tính được bao lồi trong thời gian , trong đó có thuật toán Chan và thuật toán Kirkpatrick–Seidel. Với số chiều , thời gian để tính bao lồi là , bằng với độ phức tạp đầu ra trong trường hợp tệ nhất của bài toán. Bao lồi của một đa giác đơn trong mặt phẳng có thể được dựng trong thời gian tuyến tính.

Các cấu trúc dữ liệu bao lồi động có thể được dùng để theo dõi bao lồi của một tập hợp điểm khi thêm vào hoặc xóa đi các điểm trong tập hợp, và các cấu trúc bao lồi điểm chuyển động có thể giúp theo dõi bao lồi đối với các điểm chuyển động liên tục. Dựng bao lồi cũng là công cụ cho một số thuật toán hình học tính toán khác, chẳng hạn như thuật toán thước cặp quay dùng để tính chiều dài và đường kính của một tập hợp điểm.

Các cấu trúc liên quan

Một số hình khác có thể được xác định từ một tập hợp các điểm theo cách tương tự như với bao lồi, có thể là tập cha nhỏ nhất với tính chất nhất định, là giao của tất cả các hình chứa các điểm đó từ một họ các hình cho trước, hoặc là hợp của tất cả tổ hợp của các điểm với dạng nhất định. Ví dụ:

 Bao afin là không gian con afin nhỏ nhất của một không gian Euclid chứa một tập hợp cho trước, hoặc là hợp của tất cả tổ hợp afin của các điểm trong tập hợp đó.
 Bao tuyến tính là không gian con tuyến tính nhỏ nhất của một không gian vectơ chứa một tập hợp cho trước, hoặc là hợp của tất cả tổ hợp tuyến tính của các điểm trong tập hợp đó.
 Bao conic hoặc bao dương của một tập con của một không gian vectơ là tập hợp tất cả tổ hợp dương của các điểm trong tập con đó.
 Bao trực quan của một đối tượng ba chiều, đối với một tập hợp điểm nhìn, chứa các điểm  sao cho mỗi tia từ một điểm nhìn đi qua  đều cắt đối tượng đó. Một cách tương đương, nó là giao của các mặt nón (không lồi) được tạo bởi các đường biên của đối tượng đối với mỗi điểm nhìn. Trong tái cấu trúc 3D, nó là hình lớn nhất có thể có các đường biên giống nhau từ các điểm nhìn cho trước.
 Bao tròn hoặc bao alpha của một tập con của mặt phẳng là giao của tất cả các đĩa với bán kính cho trước là  chứa tập con đó.
 Bao lồi tương đối của một tập con của một đa giác đơn hai chiều là giao của tất cả các tập cha lồi tương đối, trong đó một tập hợp nằm trong đa giác đó là tập lồi tương đối nếu nó chứa đường trắc địa giữa hai điểm bất kỳ của nó.
 Bao lồi trực giao là giao của tất cả các tập cha lồi trực giao được nối lại với nhau, trong đó một tập hợp được gọi là tập lồi trực giao nếu nó chứa tất cả các đoạn thẳng song song với trục tọa độ nối từng cặp điểm có trong nó.
 Bao lồi trực giao là một trường hợp đặc biệt của một dạng cấu trúc tổng quát hơn, bao siêu lồi, vốn có thể được xem là không gian mêtric đơn ánh nhỏ nhất chứa các điểm của một không gian mêtric cho trước.
 Bao lồi chỉnh hình là một dạng khái quát hóa của các khái niệm tương tự sang đa tạp giải tích phức, có được do nó là giao của các tập mức con của các hàm chỉnh hình chứa một tập hợp cho trước.

Tam giác đạc Delaunay của một tập hợp điểm và dạng đối ngẫu của nó, sơ đồ Voronoi, đều có liên quan đến bao lồi: tam giác đạc Delaunay của một tập hợp điểm trên  có thể được xem là hình chiếu của một bao lồi trên . Các hình alpha của một tập hợp điểm hữu hạn cho một họ gồm các đối tượng hình học (không lồi) lồng nhau mô tả hình dạng của một tập hợp điểm tại các cấp độ chi tiết khác nhau. Mỗi hình alpha đều là hợp của một số điểm trong tam giác đạc Delaunay, được chọn bằng cách so sánh bán kính đường tròn ngoại tiếp của chúng với tham số alpha. Chính tập hợp điểm đó tạo thành một điểm cuối của họ các hình đó, và bao lồi của nó tạo thành điểm cuối còn lại. Lớp lồi của một tập hợp điểm là một họ gồm đa giác lồi lồng nhau, trong đó đa giác ngoài cùng là bao lồi, với các lớp bên trong được dựng một cách đệ quy từ các điểm không phải là đỉnh của bao lồi đó.

Chỏm lồi của một đa giác là đa giác lồi lớn nhất được chứa trong nó. Nó có thể được tìm trong thời gian đa thức, nhưng số mũ của thuật toán rất cao.

Ứng dụng
Bao lồi được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Trong toán học, bao lồi được dùng để nghiên cứu đa thức, giá trị riêng của ma trận, phần tử đơn nguyên đơn vị và một số định lý liên quan đến bao lồi trong hình học rời rạc. Trong thống kê chuẩn mạnh, bao lồi là đường viền ngoài cùng của độ sâu Tukey, là một phần quan trọng của biểu đồ túi minh họa dữ liệu hai chiều, và được dùng để xác định tập nguy cơ của các quy tắc ra quyết định ngẫu nhiên. Bao lồi của vectơ chỉ thị của nghiệm cho các bài toán tổ hợp là nội dung trọng tâm trong tối ưu hóa tổ hợp và tổ hợp đa diện. Trong kinh tế học, bao lồi có thể được dùng để áp dụng các phương pháp về tính lồi trong kinh tế cho các thị trường không lồi. Trong mô hình hóa hình học, đặc tính bao lồi đường cong Bézier hỗ trợ tìm các giao điểm của chúng, và bao lồi là một phần không thể thiếu trong việc đo thân tàu. Và trong nghiên cứu về tập tính của động vật, bao lồi xuất hiện trong một định nghĩa thường dùng về phạm vi chỗ ở.

Toán học

Đa giác Newton của đa thức đơn biến và đa diện Newton của đa thức đa biến là bao lồi của các điểm được suy ra từ số mũ của các hạng tử trong đa thức, và có thể được dùng để phân tích tính tiệm cận của đa thức và giá trị của nghiệm của đa thức đó. Bao lồi và đa thức cũng có liên hệ với nhau trong định lý Gauss–Lucas, theo đó mọi nghiệm của đạo hàm của một đa thức đều nằm trong bao lồi của các nghiệm của đa thức đó.

Trong lý thuyết phổ, miền số của một ma trận chuẩn tắc là bao lồi của các giá trị riêng của nó. Định lý Russo–Dye mô tả bao lồi của các phần tử đơn nguyên đơn vị trong một C*-đại số. Trong hình học rời rạc, định lý Radon và định lý Tverberg có liên quan đến sự tồn tại phân hoạch của các tập hợp điểm thành các tập con với bao lồi giao nhau.

Định nghĩa tập lồi là tập hợp chứa tất cả các đoạn thẳng nối các điểm của nó và bao lồi là giao của tất cả các tập cha lồi đều áp dụng được cho không gian hyperbol và không gian Euclid. Tuy nhiên, trong không gian hyperbol, còn có thể xét đến bao lồi của tập hợp điểm lý tưởng gồm những điểm không thuộc chính không gian hyperbol mà chỉ nằm trong đường biên của một mô hình không gian đó. Đường biên của bao lồi của các điểm lý tưởng của không gian hyperbol ba chiều là tương tự với bề mặt xiên trong không gian Euclid, và các tính chất mêtric của chúng đóng vai trò quan trọng trong giả thuyết hình học hóa trong tôpô ít chiều. Bao lồi hyperbol cũng được dùng khi tính tam giác đạc chính tắc của đa tạp hyperbol, hay xác định xem hai nút thắt có bằng nhau hay không.

Xem thêm mục chuyển động Brown về ứng dụng của bao lồi trong chuyển động Brown, và mục đường cong không gian về ứng dụng của bao lồi trong lý thuyết về bề mặt khai triển được.

Thống kê

Trong thống kê chuẩn mạnh, bao lồi là một trong những thành phần chủ chốt của một biểu đồ túi (bagplot), một phương pháp để minh họa phân bố của các điểm mẫu hai chiều. Các hình bao của độ sâu Tukey tạo thành một họ tập lồi lồng nhau với bao lồi nằm ngoài cùng, và biểu đồ túi cũng hiển thị một đa giác khác có hình bao với độ sâu 50% từ họ lồng nhau đó.

Trong lý thuyết quyết định thống kê, tập nguy cơ của một quy tắc ra quyết định ngẫu nhiên là bao lồi của các điểm nguy cơ của các quy tắc ra quyết định tất định nằm dưới nó.

Tối ưu hóa tổ hợp
Đối tượng nghiên cứu trọng tâm trong tối ưu hóa tổ hợp và tổ hợp đa diện là bao lồi của vectơ chỉ thị của nghiệm cho một bài toán tổ hợp. Nếu mặt của các đa diện đó có thể tìm được, mô tả đa diện là giao của các nửa không gian, thì các thuật toán dựa trên quy hoạch tuyến tính có thể được dùng để tìm nghiệm tối ưu. Bao lồi của các vectơ trọng số của các nghiệm đó, một dạng khác của bao lồi, cũng được dùng trong tối ưu hóa đa mục tiêu. Ta có thể cực đại hóa bất kỳ tổ hợp tựa lồi của các trọng số bằng cách tìm và kiểm tra từng đỉnh của bao lồi, hiệu quả hơn nhiều so với khi kiểm tra tất cả các nghiệm có thể có.

Kinh tế
Trong mô hình Arrow–Debreu của cân bằng kinh tế tổng thể, đại diện kinh tế được giả thiết là có tập ngân sách lồi và ưa thích lồi. Các giả thiết này của tính lồi trong kinh tế có thể được dùng để chứng minh sự tồn tại của một cân bằng như thế. Khi dữ liệu kinh tế trong thực tế là phi lồi thì có thể chuyển dữ liệu này sang trạng thái lồi bằng cách lấy bao lồi của nó. Định lý Shapley–Folkman có thể được áp dụng để chứng minh rằng với các thị trường lớn thì phép xấp xỉ này là chính xác và dẫn đến một "tựa cân bằng" đối với thị trường phi lồi ban đầu.

Mô hình hóa hình học
Trong mô hình hóa hình học, một trong những tính chất then chốt của đường cong Bézier là nó nằm trong bao lồi của các điểm kiểm soát của nó. Cái gọi là "đặc tính bao lồi" này có thể được áp dụng để nhanh chóng tìm ra giao điểm của các đường cong như vậy chẳng hạn.

Trong thiết kế tàu thuyền, chu vi xích thân tàu (chain girth) là một độ đo kích thước của một tàu buồm, được xác định bằng bao lồi của mặt cắt ngang thân tàu. Nó khác với chu vi mặt ngoài thân tàu (skin girth) là chu vi của chính mặt cắt đó ngoại trừ đối với tàu thuyền có bao lồi.

Tập tính học
Bao lồi thường được xem là đa giác lồi nhỏ nhất trong tập tính học, một lĩnh vực nghiên cứu hành vi của động vật, ở đó nó là cách tiếp cận cổ điển để ước lượng phạm vi chỗ ở của một loài động vật dựa vào các điểm mà loài động vật đó được quan trắc. Các điểm ngoại lai có thể làm kích thước của đa giác đó tăng một cách quá mức; một hướng tiếp cận khác để hạn chế tình trạng này là chỉ ước lượng dựa trên tập con của các điểm quan trắc, chẳng hạn như chọn một trong các lớp lồi sát với một tỉ lệ mật độ điểm dữ liệu làm mẫu, hoặc áp dụng phương pháp bao lồi địa phương bằng cách hợp bao lồi của láng giềng của các điểm.

Vật lý lượng tử
Trong vật lý lượng tử, không gian trạng thái của một hệ thống lượng tử — tập hợp tất cả các cách hệ thống có thể được thiết lập — là một bao lồi có điểm cực biên là các toán tử nửa xác định dương gọi là trạng thái thuần và các điểm ở phía trong gọi là trạng thái hỗn hợp. Định lý Schrödinger–HJW chứng minh rằng một trạng thái hỗn hợp bất kỳ có thể được viết thành tổ hợp lồi của các trạng thái thuần theo nhiều cách khác nhau.

Nhiệt động lực học

Một bao lồi trong nhiệt động lực học đã được Josiah Willard Gibbs xác định trong bài báo năm 1873, dù nó được xuất bản từ trước khi thuật ngữ "bao lồi" có tên gọi như hiện tại. Trong một tập hợp các mức năng lượng của các hệ số tỷ lượng đối với một vật liệu, chỉ có mức năng lượng với những giá trị đo nằm ở bao lồi dưới mới bền vững. Khi loại đi một điểm thì khoảng cách của nó tới bao này chỉ độ bền của trạng thái đó.

Lịch sử
Bao lồi của các điểm trong mặt phẳng xuất hiện lần đầu tiên dưới dạng đa giác Newton trong thư của Isaac Newton gửi Henry Oldenburg vào năm 1676. Thuật ngữ convex hull trong tiếng Anh xuất hiện sớm nhất từ công trình của , và cụm từ tương ứng trong tiếng Đức xuất hiện sớm hơn, chẳng hạn như trong bình duyệt về  của Hans Rademacher. Một số thuật ngữ khác như convex envelope cũng được sử dụng trong khoảng thời gian này. Đến năm 1938, theo Lloyd Dines, từ convex hull đã trở thành tiêu chuẩn, và Dines thêm rằng ông thấy đó là điều đáng tiếc, vì nghĩa thông tục của từ hull có thể được hiểu rằng nó chỉ bề mặt của một hình, trong khi bao lồi thực tế còn chứa thêm cả phần bên trong chứ không chỉ có phần bề mặt đó.

Chú thích

Tham khảo

; in lại trong The Scientific Papers of J. Willard Gibbs, Vol. I: Thermodynamics, Longmans, Green, & Co., 1906, tr. 33–54

; xem thêm bình duyệt của Hans Rademacher (1922),

, translated in Journal of Soviet Mathematics 33 (4): 1140–1153, 1986,

Đọc thêm

. Đặc biệt xem mục "1.1.2 Bao lồi và bao lồi đóng", tr. 6–9.

Liên kết ngoài

Hình học lồi
Giải tích thực
Thuật toán hình học


title: Microdesmes

text:
Microdesmes là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1882 bởi Candèze.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Microdesmes angulatus (Carter, 1939)
 Microdesmes collaris (Candèze, 1900)
 Microdesmes mastersii (W.J. Macleay, 1872)
 Microdesmes minimus (Candèze, 1878)
 Microdesmes niger (Carter, 1939)
 Microdesmes pallidus (Carter, 1939)
 Microdesmes pubescens (Carter, 1939)
 Microdesmes pygmaeus (Carter, 1939)

Chú thích

Tham khảo

}}

Prosternini


title: Boulange

text:
Boulange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fontoy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 22' vĩ độ bắc, 05° 57' kinh độ đông. Boulange có điểm thấp nhất là 285 mét và điểm cao nhất là 384 mét. Xã có diện tích 12,78 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1776 người; mật độ dân số là 138 người/km². Xã thuộc Pháp từ năm 1678.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: IPodLinux

text:
iPodLinux là một bản phân phối linux dựa trên µClinux được thiết kế đặc biệt để hoạt động trên iPod của Apple Inc.. Khi nhân iPodLinux khởi động nó sẽ thay thế hệ điều hành của Apple iPod và tự động tải Podzilla, một GUI thay thế à là thanh khởi động của một só chương trình bổ sung như video player, một trình duyệt ảnh, một shell dòng lệnh, game, trình giả lập cho video game console, chương trình demo, và các thử nghiệm khác dôi khi là các phần mềm còn dang dở.

Năm 2011, dụ án dã dừng nhiều năm, trang web của nó cũng không còn được duy trì. Các phần mềm mã nguồn mở tiếp tục được phát triển trên Apple iPods với  Rockbox Project và freemyipod, đã thay thế iPodLinux.

Cấu trúc cơ bản
iPodLinux thực chất bao gồm một Linux kernelxây dựng trên nguồn µClinux sử dụng uClibc các thư viên C chuẩn với mã nguồn driver cho các thành phần của iPod (hoặc reverse engineered drivers where available). Nó bao gồm các ứng dụng userland từ µClinux và hoặc BusyBox, một  kiểu UNIX (được tạo ra cùng với dưới hình thức định dạng HFS+ của iPods, hoặc một phân vùng ext2 hoặc FAT32 được format bởi iPod), và Podzilla GUI (và các module của nó). Hệ điều hành độc qyền IPod OS của Apple sử dụng một bộ nạp khởi động vô hình và dự trên nhân của vi xử lý ARM được viết lần đầu bởi Pixo, và trình duyệt Miller Columns của iPod, một GUI được viết bởi Apple và Pixo dùng sử dụng nền tảng ứng dụng Pixo, các firmware và các phần driverskhác được viết từ  từ mã tham chiếu của nhà sản xuất để hỗ trợ các hành vi tiêu chuẩn Apple muốn iPod có.

Các tính năng
Bên cạnh hạt nhân, iPodLinux có các tính năng như là một phần chính podzilla và podzilla2, các ứng dụng mà cung cấp:
 Một giao diện người dùng giống như iPod
 Phát video và am thanh
 Hỗ trợ cho phát AAC, MP3 và OGG cơ bản (4G & 5G Music Player Daemon có trục trặc nhưng có thể sửa).
 Nhiều trò chơi, bao gồm cả TuxChess, Bluecube (bản sao của Tetris), Chopper, StepMania (bản sao của Dance Dance Revolution) và nhiều hơn nữa.
 Ghi âm thông qua jack âm thanh ở chất lượng cao hơn nhiều so với firmware của Apple
 Có thể chơi các trò chơi  Doom và  Doom II (và có lẽ là bất kỳ Doom Total Conversion; Ví dụ Questfor Chex)
 Hỗ trợ lược đồ màu
 có thể chạy nhiều trình giả lập, ví dụ như iBoy (giả lập Nintendo Game Boy), iNES (giả lập Nintendo Entertainment System), iDarcNES (port của multiple system emulator DarcNES), iMAME (cổng Multiple Arcade Machine Emulator), và iGPSP (giả lậpGame Boy Advance).

Lịch sử
Bộ nạp khởi động cho 4 thế hệ iPod đã được tách ra bởi Nils Schneider, một sinh viên khoa học máy tính Đức. Phương pháp phần mềm trước đó để giải nén bộ nạp khởi động cần thiết không còn làm việc. Bernard Leach trước đây đã khám phá ra làm thế nào để vận hành piezo buzzer bên trong iPod.  Schneider đã có thể sử dụng chương trình của mình với một số sửa đổi để làm cho một loạt các nhấp chuột cho mỗi byte của bộ nạp khởi động mới ipod.  Quá trình khai thác đã mất 22 giờ để hoàn thành yêu cầu của Schneider  để xây dựng một hộp cách âm để ngăn chặn các quá trình can thiệp bên ngoài.

Server chuyển tiếp

Vào ngày 11 tháng sáu 2008 trang web của tổ chức đã bị đình chỉ và thay thế bằng một chuyển hướng đến blank page . Máy chủ có các dịch vụ phục hồi từng bước. ngày 01 Tháng Mười 2008 địa chỉ DNS iPodLinux.org đã được Cập Nhật và server được hoạt động trở lại vào 05 Tháng Mười 2008. Ngày 22 tháng 6 năm 2009 server ngưng hoạt động một lần nữa. Server đã hoạt động trở lại ngày 8 tháng 9. Trong tháng 9 năm 2010 Server đã ngưng hoạt động một lần nữa và đã không thể hoạt động lại. Alexander Papst, một trong những nhà phát triển, đã gửi một mirror của trang web tại ipl.derpapst.eu .

Khả năng tương thích

Theo wiki iPodLinux, "Nhà phát triển đã thành công trong việc nhận được các [các tính năng sau đây]  để làm việc nó không hàm ý rằng tính năng đã sẵn sàng cho sử dụng rộng rãi."

Một trong những thành tựu đáng chú ý hơn của dự án là máy nghe nhạc video, phát hành tháng trước khi tin đồn về iPod Video của Apple  bắt đầu lan rộng. Máy nghe nhạc video này chỉ chạy được các file AVI, mà là về cơ bản chỉ là một loạt các khung hình ảnh bitmap được định dạng với lớp phủ âm thanh thường sẽ mất đồng bộ với đầu ra video. Một kỹ thuật nén mới gọi là  MoviePod, phát hành năm 2006, cho phép mọi người tạo thêm nhiều nội dung video vào iPod của họ. Chức năng này vẫn tiếp tục được phát triển và là một chức năng hữu ích cho người sử dụng của các iPod củ hơn (đặc biệt là người dùng Ipod Nano, với sự giúp đỡ của iPodLinux, có thể có được một media center nhỏ và có thể được tổ chức trong lòng bàn tay).

podzilla 2, thế hệ thứ hai của podzilla, và thường được gọi là pz2,  là hiện đang trong phát triển và gần đây đã thay thế phiên bản gốc của podzilla. Nó bao gồm một số tính năng mới, đáng chú ý là tính module; người dùng có thể cài đặt các ứng dụng mới mà không có việc tất cả podzilla. Phiên bản này là duy nhất làm việc tập hợp các chính thức của Podzilla sẽ chạy trên 5,5 g iPod.

Xem thêm

 Rockbox

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ dự án (mirror )
 Trang của dự án trên sourceforge.net SourceForge.net
 Trang chủ cũ của dự án

hệ thống tập tin
Platform-specific Linux distributions
Embedded Linux distributions
Aftermarket firmware
IPod software
Dự án phần mềm tự do

de:IPod#iPod Linux


title: Wettinia anomala

text:
Wettinia anomala là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Burret) R.Bernal miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Wettinia
Thực vật được mô tả năm 1995
Thực vật Colombia
Thực vật Ecuador


title: Orthocomotis

text:
Orthocomotis là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Orthocomotis aglaia  Clarke, 1956
Orthocomotis albimarmorea  Razowski & Wojtusiak, 2006
Orthocomotis altivolans  Brown, 2003
Orthocomotis aphanisma  Razowski & Becker, 1990
Orthocomotis argodonta  Clarke, 1956
Orthocomotis attonsa Razowski, 1982
Orthocomotis auchmera Razowski, 1982
Orthocomotis boscantica  (Dognin, 1912)
Orthocomotis chaldera  (Druce, 1889)
Orthocomotis chlamyda  Razowski & Wojtusiak, 2006
Orthocomotis chloantha  (Walsingham, 1914)
Orthocomotis euchaldera  Clarke, 1956
Orthocomotis exolivata  Clarke, 1956
Orthocomotis expansa  Razowski, 1999
Orthocomotis grandisocia  Razowski, 1999
Orthocomotis herbacea  Clarke, 1956
Orthocomotis herbaria  (Busck, 1920)
Orthocomotis independentia  Razowski, 1999
Orthocomotis leucothorax  Clarke, 1956
Orthocomotis longicilia  Brown, 2003
Orthocomotis longuncus  Razowski & Pelz, 2003
Orthocomotis magicana  (Zeller, 1866)
Orthocomotis mareda  Clarke, 1956
Orthocomotis marmorobrunnea  Razowski & Wojtusiak, 2006
Orthocomotis melania  Clarke, 1956
Orthocomotis melanochlora  (Meyrick, 1931)
Orthocomotis muscosana  (Zeller, 1866)
Orthocomotis nitida  Clarke, 1956
Orthocomotis ochracea  Clarke, 1956
Orthocomotis ochrosaphes  Clarke, 1956
Orthocomotis olivata  Dognin, 1905
Orthocomotis parattonsa  Razowski & Pelz, 2003
Orthocomotis phenax  (Razowski & Becker, 1990)
Orthocomotis prochaldera  Clarke, 1956
Orthocomotis pseudolivata  Clarke, 1956
Orthocomotis similis  Brown, 2003
Orthocomotis smaragditis  (Meyrick, 1912)
Orthocomotis trissophricta  (Meyrick, 1932)
Orthocomotis twila  Clarke, 1956

Tham khảo

tortricidae.com

Tortricidae


title: Namakkal

text:
Namakkal là một thành phố và khu đô thị của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Namakkal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 218 mét (715 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Namakkal có dân số 53.040 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Namakkal có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Namakkal, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: (161384) 2003 UK25

text:
{{DISPLAYTITLE:(161384) 2003 UK25}}
(161384) 2003 UK25 là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 2003 bởi James Whitney Young ở Đài thiên văn Núi bàn gần Wrightwood, California.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 161384

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi James Whitney Young


title: Horaiclavus anaimus

text:
Horaiclavus anaimus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Horaiclavus


title: Multan (quận)

text:
Quận Multan là một quận thuộc tỉnh Punjab, Pakistan. Quận có diện tích 3.720  km², dân số năm 1996 là 3.116.851 người với mật độ 838 người/ km². Thủ phủ là thành phố Multan.

Tham khảo

Quận của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Quận Multan


title: La Grève-sur-Mignon

text:
La Grève-sur-Mignon là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 8 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 La Grève-sur-Mignon trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 La Grève-sur-Mignon in the INSEE site
 Grève-sur-Mignon La Grève-sur-Mignon trên trang mạng của Quid
 Vị trí của La Grève-sur-Mignon trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Điện Biên Phủ (định hướng)

text:
Điện Biên Phủ có thể dùng để chỉ:

Địa danh
 Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, Việt Nam.
 Sân bay Điện Biên Phủ
 Phủ Điện Biên (tức Điện Biên Phủ): một phủ thuộc tỉnh Hưng Hóa dưới thời nhà Nguyễn; nay tương ứng với tỉnh Điện Biên và một phần các tỉnh Lai Châu, Sơn La.

Lịch sử
 Trận Điện Biên Phủ năm 1954 tại nơi này.
 Khu di tích chiến thắng Điện Biên Phủ
 Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ
 Trận Điện Biên Phủ trên không năm 1972 tại miền Bắc Việt Nam.

Văn hóa
 Bộ phim Điện Biên Phủ do Pháp sản xuất năm 1992.

Xem thêm


title: Alpha Centauri

text:
Alpha Centauri (α Centauri / α Cen), còn được biết đến với tên gọi Nam Môn Nhị là một hệ gồm 3 ngôi sao nằm ở chòm sao phương Nam Bán Nhân Mã. Ba ngôi sao đó là Rigil Kentaurus (tên khoa học là Alpha Centauri A), Toliman (Alpha Centauri B) và Proxima Centauri (Alpha Centauri C, tên tiếng Việt là Cận Tinh). Hệ sao nói chung và Proxima Centauri nói riêng chính là ngôi sao nằm gần Mặt trời nhất, với khoảng cách 4,2 năm ánh sáng.

Alpha Centauri A và B là những ngôi sao giống Mặt trời (lớp G và K), và chúng hợp thành ngôi sao nhị phân Alpha Centauri AB. Nhìn bằng mắt thường từ Trái đất, chúng giống như một ngôi sao duy nhất có cấp sao biểu kiến là -0,27, giúp chúng trở thành ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Bán Nhân Mã và là ngôi sao sáng thứ ba trên bầu trời đêm, chỉ sau Sao Thiên lang và Sao Lão nhân.

Alpha Centauri A có khối lượng gấp 1,1 lần và độ sáng gấp 1,519 lần Mặt trời, trong khi Alpha Centauri B nhỏ hơn và mát hơn, bằng 0,90 lần khối lượng và 0,445 lần độ sáng của Mặt trời. Cặp sao quay xung quanh một khối tâm chung, có chu kỳ quỹ đạo là 79,91 năm. Quỹ đạo hình elip của chúng có sự lệch tâm, do đó khoảng cách giữa A và B thay đổi từ 35,6 AU, tức là bằng khoảng cách giữa Sao Diêm Vương và Mặt trời, đến 11,2 AU, tức là bằng khoảng cách giữa Sao Thổ và Mặt trời.

Alpha Centauri A có thể có một hành tinh có kích thước Hải vương tinh nằm trong vùng có thể ở được của ngôi sao, cho dù các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn bản chất của nó là một hành tinh và có thể là một sản phẩm của cơ chế khám phá. Đối với Alpha Centauri B thì các nhà khoa học vẫn chưa phát hiện nó có hành tinh nào, vào năm 2012 có một thiên thể được cho là hành tinh của ngôi sao này nhưng sau đó đã bị bác bỏ.

Trong khi đó Alpha Centauri C, hay Proxima Centauri là một sao lùn đỏ và mờ (lớp M) nên không thể quan sát bằng mắt thường. Tuy nhiên nó là ngôi sao gần Mặt trời nhất ở khoảng cách 4,24 năm ánh sáng (1,30 pc), gần hơn một chút so với Alpha Centauri AB. Khoảng cách giữa Proxima Centauri và Alpha Centauri AB là khoảng 13.000 AU (0,21 ly), tương đương với khoảng 430 lần bán kính quỹ đạo của sao Hải Vương.

Proxima Centauri được xác nhận có 2 hành tinh. Hành tinh đầu tiên là Proxima Centauri b là một ngoại hành tinh cỡ Trái Đất nằm trong vùng có thể ở được của ngôi sao, được phát hiện vào năm 2016. Hành tinh thứ hai được phát hiện vào năm 2022 là Proxima Centauri d, được cho là một tiểu trái đất, nó có quỹ đạo rất gần ngôi sao chủ. Hiện đang có tranh cãi về một hành tinh thứ ba Proxima Centuri c được phát hiện vào năm 2019.

Các tên gọi
Tên gọi α Centauri (được Latin hóa thành Alpha Centauri) của hệ sao do Johann Bayer đặt vào năm 1603.

Tên truyền thống của ngôi sao là Rigil Kentaurus, đây là tên Latinh bắt nguồn từ tên tiếng Ả Rập của ngôi sao là  (Rijl al-Qinṭūrus), có nghĩa là "chân của Nhân mã". Cái tên này thường được viết tắt là Rigil Kent hoặc đơn giản hơn là Rigil. Có điều nếu chỉ viết tên ngôi sao là Rigil khiến nó dễ bị nhầm lẫn với sao Rigel của chòm sao Lạp hộ.

Tên gọi khác của ngôi sao là Toliman, theo một số tài liệu ở châu Âu, tên gọi này cũng xuất phát tiếng Ả Rập, từ chữ  ('aẓ-Ẓalīmān) có nghĩa là "hai con đà điểu". Nhà thiên văn Ả Rập Zakariya al-Qazwini từng sử dụng tên gọi này để chỉ hai ngôi sao Lambda Sagittarii và Mu Sagittarii của chòm sao Nhân mã.

Ngôi sao còn có tên gọi là Bungula, hiện vẫn chưa rõ nguồn gốc của cái tên này. Có người cho rằng nó là sự kết hợp của chữ Beta (β) trong tiếng Hy lạp với từ ungula- nghĩa là "móng guốc" trong tiếng Latinh.

Alpha Centauri C được phát hiện vào năm 1915 bởi Robert T. A. Innes, ông cũng chính là người đặt tên latinh cho nó là Proxima Centauri có nghĩa là "ngôi sao gần nhất của chòm sao Bán nhân mã". Cái tên Proxima Centauri sau đó trở nên phổ biến và được Liên đoàn Thiên văn Quốc tế (IAU) liệt kê như tên gọi chính thức.

Vào năm 2016,  Nhóm công tác về Tên gọi của các ngôi sao (Working Group on Star Names) của IAU đã quyết định đặt tên gọi riêng cho các ngôi sao trong hệ sao này. Cụ thể họ đã phê duyệt cái tên Rigil Kentaurus cho Alpha Centauri A và tên Proxima Centauri cho Alpha Centauri C. Vào ngày 10 tháng 8 năm 2018, IAU tiếp tục phê duyệt tên gọi Toliman cho Alpha Centauri B.

Thiên văn học cổ đại phương Đông gọi ngôi sao là Nam Môn Nhị (南門二), nó cùng với sao Nam Môn Nhất (là sao Epsilon Centauri) tạo thành nhóm sao Nam Môn (nghĩa là cánh cổng phía Nam) thuộc chòm sao Giác trong Nhị Thập Bát Tú.

Quan sát
Bằng mắt thường thì hai ngôi sao Alpha Centauri A và Alpha Centauri B chỉ là một ngôi sao duy nhất, được gọi chung là Alpha Centauri AB. Nó là ngôi sao sáng nhất của chòm sao Bán Nhân Mã. Chúng có quỹ đạo quay quanh nhau trong khoảng thời gian gần 80 năm nên khoảng cách góc cũng thay đổi từ 2 đến 22 giây cung. Mắt thường không thể phân biệt các thiên thể có khoảng cách nhỏ hơn 60 giây cung, nhưng nếu sử dụng một chiếc kính thiên văn nhỏ để quan sát thì có thể dễ dàng thấy được các ngôi sao riêng lẻ. Cấp sao biểu kiến chung của Alpha Centauri AB là -0,27, chúng thuộc nhóm những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, chỉ mờ hơn sao Thiên Lang và sao Lão Nhân. Chúng là điểm phía ngoài của đường chỉ hướng về chòm sao chỉ hướng phương Nam (The Pointers or The Southern Pointers), đây là đường thẳng nối giữa Alpha Centauri AB với sao Beta Centauri (Hadar/Agena), nó sẽ chỉ hướng về phía chòm sao Nam thập tự, là chòm sao giúp xác định cực Nam của Trái đất.

Alpha Centauri AB có vĩ độ 29 độ Nam nên đối với những cư dân ở Bán cầu Nam thì nó là một ngôi sao quanh cực, không bao giờ lặn thấp hơn đường chân trời. Ngược lại, những cư dân ở Bán cầu Bắc, vĩ độ từ 29 độ Bắc trở lên sẽ không quan sát được ngôi sao này. Những khu vực 29 độ Bắc như Chihuahua (Mexico), Galveston (Texas, Mỹ) hay Ocala (Florida, Mỹ) không chỉ thấy ngôi sao có vị trí rất thấp, sát đường chân trời phía Nam, mà thời gian quan sát được cũng rất ngắn chỉ khi nó lên đỉnh điểm thiên văn học. Ở những khu vực này thì thời gian ngôi sao đạt trạng thái đỉnh điểm thiên văn học là vào giữa đêm ngày 24 tháng Tư và lúc 9 giờ tối ngày 8 tháng Sáu.

Nhìn từ Trái đất thì Proxima Centauri nằm về phía Tây Nam và cách Alpha Centauri AB khoảng 2,2 độ, gấp 4 lần khoảng cách đường kính góc của Mặt Trăng nhìn từ Trái Đất. Nên nếu Proxima Centauri đủ sáng để quan sát bằng mắt thường thì nó giống như một ngôi sao tách biệt hoàn toàn với hai ngôi sao còn lại của hệ  Alpha Centauri. Thực tế thì Proxima Centauri là ngôi sao lùn đỏ, rất mờ có cấp sao biểu kiến là 11,1 nên để quan sát được nó cần sử dụng kính thiên văn có kích thước vừa phải, ở những địa điểm có điều kiện quan sát thuận lợi. Proxima Centauri là một ngôi sao biến quang dạng flare star, thỉnh thoảng nó bùng sáng đến cấp sao 0,6 rồi đột ngột mờ đi chỉ sau vài phút. Vào tháng 8 năm 2015, các nhà thiên văn phát hiện nó bùng sáng gấp 8,3 lần so với độ sáng lúc bình thường.

Hệ sao Alpha Centauri được cho là nằm trong đám mây G-Cloud của Bong bóng địa phương (Local Bubble). Với Mặt trời thì Alpha Centauri là hệ sao gần nhất nhưng với Alpha Centauri thì hệ sao nằm gần nó nhất lại không phải là Mặt trời mà là Luhman 16, chúng cách nhau khoảng 3,6 năm ánh sáng (Luhman 16 thuộc chòm sao Thuyền Phàm, cách Mặt trời khoảng 6,5 năm ánh sáng).

 Lịch sử quan sát
Từ thế kỷ thứ 2, Alpha Centauri đã được Ptolemy liệt kê vào cuốn sách thiên văn Almagest của ông. Thời của Ptolemy thì ngôi sao có thể quan sát được ở Alexandria (Ai Cập), nhưng ở thời điểm hiện tại, do hiện tượng tuế sai của trục trái đất nên ngôi sao không còn có thể quan sát được ở những thành phố nằm ở vĩ độ 31 độ Bắc như Alexandria.

Năm 1592, nhà thám hiểm người Anh Robert Hues đã ghi trong cuốn sách Tractatus de Globis của mình rằng: "Có ba ngôi sao mà tôi không thể trông thấy ở bất kỳ nơi nào ở Anh. Đó là một ngôi sao sáng trong chòm sao Argo mà họ gọi là Canopus. Ngôi sao thứ hai thuộc chòm sao Ba Giang (là sao Achernar). Và ngôi sao cuối cùng nằm dưới chân phải của Bán Nhân Mã (chính là Alpha Centauri)'.

Hệ sao Alpha Centauri AB được phát hiện vào năm 1689 bởi Jean Richaud khi ông đang quan sát một ngôi sao chổi ở Puducherry (Ấn Độ). Ở thời điểm đó thì Alpha Centauri là hệ sao đôi thứ hai được phát hiện sau hệ sao Acrux.

Đến giữa thế kỷ 19, Manuel John Johnson đã phát hiện ra chuyển động riêng của ngôi sao và đã thông báo cho Thomas Henderson. Henderson đã tiến hành đo khoảng cách thị sai của chúng trong thời gian 1832-1833. Do kết quả đo được có giá trị khá lớn khiến cho Henderson nghi ngờ tính chính xác, phải đợi đến năm 1839 thì ông mới công bố kết quả đo đạc của mình sau khi biết tin Friedrich Bessel đã công bố kết quả đo thị sai của ngôi sao 61 Cygni vào năm 1838. Vì lý do này mà đôi khi Alpha Centauri được gọi là ngôi sao thứ hai được các nhà khoa học đo thị sai.

Năm 1834, John Herschel lần đầu tiên sử dụng kính thiên văn có gắn trắc vi kế để quan sát ngôi sao. Từ đầu thế kỷ 20, các nhà khoa học bắt đầu sử dụng phương pháp đo Photographic plates, một cách đo đạc bằng hình ảnh.  Năm 1915, Robert T. A. Innes đã phát hiện ra Proxima Centauri bằng cách so sánh những hình ảnh chụp được ở những thời điểm khác nhau.

Đến năm 1926, William Stephen Finsen đã tính toán được quỹ đạo của hệ sao, khá chính xác với kết quả đo đạc ngày nay.

 Chuyển động

Tất cả các ngôi sao trong hệ Alpha Centauri đều có sự chuyển động riêng tương đối đáng kể trên nền trời đêm. Điều này làm cho vị trí của chúng trên bầu trời đêm có sự dịch chuyển một cách từ từ qua hàng thế kỷ. Các nhà thiên văn học cổ đại thì chưa nhận ra điều này nên họ cho rằng các ngôi sao luôn được gắn cố định trên bầu trời. Đến năm 1718 Edmond Halley phát hiện một số ngôi sao đã dịch chuyển vị trí đáng kể so với những quan sát thiên văn ở thời cổ đại.

Trong những năm 1830, Thomas Henderson đã đo được khoảng cách của Alpha Centauri và ông ấy cũng nhận ra hệ sao này có chuyển động riêng rất nhanh. Henderson đã so sánh vị trí của ngôi sao với kết quả quan sát trong những năm 1750 của Nicolas Louis de Lacaill. Kết quả đo đạc cho thấy khối tâm chung của Alpha Centauri AB đang di chuyển sang hướng tây với tốc độ 3620 mas/y (một phần ngàn giây cung/năm) và di chuyển sang hướng Bắc với tốc độ 694 mas/y, tạo ra một chuyển động tổng thể là 3686 mas/y theo hướng 11° về hướng tây bắc. Như vậy mỗi thế kỷ hệ sao này di chuyển khoảng 6,1 phút cung hay mỗi thiên niên kỷ di chuyển được 1,02 độ trên bầu trời đêm.

Bằng phương pháp quang phổ học, ngôi sao đang hướng về phía Mặt trời với vận tốc xuyên tâm khoảng 22,4 km/s (13,9 mi/s). Điều này khiến cho nó có tốc độ so với Mặt trời là 32,4 km/s (20,1 mi/s), rất gần với giới hạn tối đa về tốc độ của các ngôi sao gần đó.

Vì Alpha Centauri AB khi nhìn từ Trái đất gần như nằm chính xác trên mặt phẳng của Dải Ngân hà nên có nhiều ngôi sao xuất hiện phía sau nó. Vào tháng 5 năm 2028, Alpha Centauri A sẽ đi qua giữa Trái đất và một ngôi sao đỏ ở xa. Đến lúc đó có 45% khả năng sẽ quan sát được vòng Einstein (Einstein ring) của ngôi sao. Những sự kết hợp khác cũng sẽ xảy ra trong những thập kỷ tới, cho phép đo lường chính xác các chuyển động riêng và có thể cung cấp thông tin về các hành tinh của nó.

 Dự đoán vị trí trong tương lai

Căn cứ vào những dữ liệu về chuyển động riêng và vận tốc xuyên tâm của hệ sao Alpha Centauri thì các nhà khoa học dự đoán hệ sao này sẽ tiếp tục dịch chuyển vị trí một cách đáng kể trên bầu trời và sẽ ngày càng trở nên sáng hơn. Vào khoảng năm 6.200, Alpha Centauri sẽ di chuyển vào vị trí của sao Beta Centauri tạo thành một hệ sao đôi quang học, đây là một sự kết hợp rất hiếm gặp của những ngôi sao có cấp sao biểu kiến cấp 1 (first-magnitude star). Sau đó nó sẽ tiếp tục đi qua phía bắc của chòm sao Nam thập tự, trước khi di chuyển hướng về phía xích đạo thiên cầu hiện tại, rồi từ từ đi ra khỏi mặt phẳng thiên hà. Khoảng năm 26.700 thì hệ sao sẽ có mặt ở vị trí mà hiện tại thuộc về chòm sao Trường xà.

Vào khoảng năm 27.000 thì Alpha Centauri sẽ tiến tới điểm cận nhật (gần Mặt trời nhất) có khoảng cách 2,9 năm ánh sáng so với Mặt trời, lúc này thì ngôi sao đạt cấp sao biểu kiến cực đại là -0,86, tức là bằng độ sáng hiện tại của sao Lão Nhân. Mặc dù đã sáng lên như vậy nhưng nó vẫn không sáng bằng sao Thiên Lang bởi vì sao Thiên Lang cũng sẽ ngày càng sáng hơn trong 60.000 năm nữa và tiếp tục là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm của Trái đất trong vòng 210.000 năm nữa.

 Hệ sao
Alpha Centauri là một hệ gồm có 3 ngôi sao, trong đó 2 ngôi sao chính là Alpha Centauri A và Alpha Centauri B, chúng hợp thành một hệ sao đôi có tên gọi chung là Alpha Centauri AB. Khối tâm của Alpha Centauri AB cũng gần như là khối tâm của hệ Alpha Centauri. Cũng có thể gọi hệ Alpha Centauri là Alpha Centauri AB-C với ý nghĩa ngôi sao thứ 3 là Proxima Centauri ở vị trí rất xa khối tâm của Alpha Centauri AB. Do khoảng cách giữa Proxima Centauri với 2 ngôi sao còn lại khá bằng nhau nên thỉnh thoảng các nhà thiên văn coi Alpha Centauri AB một vật thể hấp dẫn độc lập.

 Tính chất quỹ đạo

Hai ngôi sao Alpha Centauri AB có quỹ đạo quay xung quanh nhau trong thời gian khoảng 79,7 năm. Quỹ đạo của chúng có độ lệch tâm vừa phải, ở mức 0,52 nên chúng có khoảng cách dao động từ 11,2 AU (tức là bằng khoảng cách từ Mặt trời đến sao Thổ) đến 35,6 AU (khoảng cách từ Mặt trời đến sao Diêm vương). Thời điểm gần nhất mà chúng ở gần nhau nhất là vào tháng Tám năm 1955 và lần tiếp theo sẽ vào tháng Năm năm 2035. Ngược lại, thời điểm gần nhất mà chúng ở xa nhau nhất là vào tháng Năm năm 1995 và lần tiếp theo sẽ vào năm 2075.

Quan sát từ Trái đất thì quỹ đạo biểu kiến của sao A và sao B có nghĩa là sự phân tách và góc vị trí (Position Angle) của chúng có sự thay đổi liên tục trong suốt quỹ đạo dự kiến của chúng. Các vị trí sao quan sát trong năm 2019 cách nhau 4,92 giây cung với góc vị trí là 337,1°, đã tăng lên 5,49 giây cung với góc vị trí 345,3° vào năm 2020. Lần gần đây nhất mà hai ngôi sao tiến sát gần nhau (từ góc nhìn trái đất) là vào tháng Hai năm 2016, khi đó chúng có khoảng cách 4,0 giây cung với góc vị trí là 300°. Những giá trị quan sát khoảng cách tối đa và tối thiểu (từ Trái Đất) của hai ngôi sao này lần lượt là 22 giây cung và 1,7 giây cung. Khoảng cách tối đa được quan sát gần đây nhất vào tháng Hai năm 1976, lần tiếp theo sẽ xảy ra vào tháng Một năm 2056.

Alpha Centauri C cách Alpha Centauri AB khoảng 13.000 AU (0,21 năm ánh sáng), tức là bằng 5% khoảng cách từ Alpha Centauri AB đến Mặt trời. Trước đây các phép đo về tốc độ và quỹ đạo của nó vẫn còn thiếu chính xác nên các nhà khoa học đã phải mất nhiều năm để xác định sao Alpha Centauri C có thuộc hệ Alpha Centauri AB hay không. Phải đến năm 2017, các phép đo hiện đại mới xác nhận Alpha Centauri C chịu tác động hấp dẫn của Alpha Centauri AB. Quỹ đạo quay của Alpha Centauri C xung quanh sao AB khoảng 511.000 năm (mức sai số từ +41.000 đến -30.000 năm) và độ lệch tâm khoảng 0,5. Khoảng cách gần nhất giữa sao C và sao AB là 4.100 AU (mức sai số từ +700 đến -600 AU) và khoảng cách xa nhất là 12.300 AU (mức sai số từ +200 đến -100 AU).

 Tính chất vật lý

Các nhà khoa học đã tính tuổi của hệ Alpha Centauri bằng nhiều phương pháp, cho ra những kết quả khá giống nhau, đều cho thấy hệ sao này già hơn Mặt trời (khoảng 4,7 tỷ năm) một chút. Phương pháp phân tích địa chất học thiên thể có nhiều kết quả như 4,85±0,5 Gyr (tỷ năm), 5,0±0,5 Gyr, 5,2 ± 1,9 Gyr, 6,4 Gyr, và 6,52±0,3 Gyr. Còn cách tính tuổi sao dựa trên các hoạt động sắc quyển cho ra kết quả 4,4 ± 2,1 Gyr. Trong khi đó cách tính tuổi thọ bằng phương pháp phân tính sự quay của hệ sao thì có kết quả 5,0±0,3 Gyr.

Về khối lượng, dựa trên những tham số quỹ đạo của hệ Alpha Centauri AB, các nhà khoa học tính toán tổng khối lượng của hệ sao này nặng gấp đôi khối lượng của Mặt trời. Trong đó Alpha Centauri A nặng gấp 1,08 đến 1,14 lần Mặt trời, còn Alpha Centauri B thì nhẹ hơn một chút, bằng khoảng 0,91 hoặc 0,92 lần khối lượng của Mặt trời.

Về độ sáng, Alpha Centauri AB lần lượt có cấp sao biểu kiến là +4,38 và +5,71.

 Alpha Centauri A
Alpha Centauri A, tên gọi khác là Rigil Kentaurus, là ngôi sao lớn và nặng nhất của hệ sao Alpha Centauri. Nó là một ngôi sao màu vàng nhạt thuộc dãy chính giống Mặt trời, được phân loại sao vào nhóm G2-V. Ngôi sao này có kích thước lớn hơn Mặt trời 22%, nặng hơn 10%. Nếu nó đứng độc lập (không có Alpha Centauri B) thì nó sẽ là ngôi sao sáng thứ 4 trên bầu trời đêm sau sao Thiên lang, sao Lão Nhân và sao Đại giác.

Những hoạt động từ trường sao của Alpha Centauri A có thể so sánh với hoạt động từ trường của Mặt trời, vành nhật hoa của nó có sự biến đổi do các vết sao, được điều chỉnh bởi chuyển động quay của ngôi sao. Tuy nhiên, kể từ năm 2005, mức độ hoạt động từ trường của ngôi sao đã giảm xuống mức tối thiểu, gần bằng với hoạt động từ trường của Mặt trời trong thời kỳ Maunder Minimum. Ngoài ra, nó có thể có chu kỳ hoạt động sao rất dài và đang trong giai đoạn hồi phục sau giai đoạn hoạt động từ trường ở mức độ tối thiểu.

 Alpha Centauri B Lưu ý: Tránh nhầm lẫn Alpha Centauri B với ngôi sao Beta Centauri

Alpha Centauri B còn được gọi là Toliman. Nó là ngôi sao lớn thứ 2 của hệ sao Alpha Centauri. Nó cũng là ngôi sao thuộc dãy chính, lớp quang phổ K1-V nên có màu hơi cam hơn Alpha Centauri A. Alpha Centauri B nặng bằng 90% khối lượng Mặt trời và có đường kính ngắn hơn 14%. Cho dù Alpha Centauri B mờ hơn một chút so với Alpha Centauri A nhưng nó lại phát ra tia bức xạ X có nhiều năng lượng hơn. Đồ thị đường ánh sáng của nó thay đổi trong một thời gian ngắn, các nhà khoa học đã ít nhất một lần chứng kiến ngôi sao này có sự lóe sáng đột ngột. Alpha Centauri B có hoạt động từ trường mạnh hơn Alpha Centauri A, chu kỳ hoạt động từ trường của nó là 8,2±0,2 năm so với chu kỳ hoạt động từ trường của Mặt trời là 11 năm. Ngôi sao này có độ biến thiên về độ sáng của vành nhật hoa bằng một nửa so với Mặt trời. Cấp sao biểu kiến của Alpha Centauri B là +1,35 nên nếu đứng một mình thì nó sẽ mờ hơn một chút so với sao Mimosa (là ngôi sao sáng thứ hai của chòm sao Nam thập tự).

 Alpha Centauri C Xem chi tiết hơn ở bài'' Proxima Centauri

Alpha Centauri C, thường được gọi là Proxima Centauri, tiếng Việt là Cận tinh, là ngôi sao gần Mặt trời nhất nhưng không thể quan sát bằng mắt thường. Nó là một ngôi sao lùn đỏ, thuộc dãy chính, kiểu quang phổ M6-Ve. Nó có cấp sao tuyệt đối +15.60 nên mờ hơn Mặt trời 20.000 lần. Khối lượng của nó cũng chỉ bằng 0,12 lần khối lượng Mặt trời.

 Hệ hành tinh
Cho đến năm 2022, các nhà khoa học phát hiện hệ sao Alpha Centauri có 2 hành tinh và cả 2 hành tinh đó đều thuộc về Proxima Centauri. Các nhà khoa học cũng phát hiện một số thiên thể khác ở xung quanh những ngôi sao của hệ Alpha Centauri nhưng vẫn chưa thể khẳng định chúng có thuộc hệ sao này hay không.

 Hệ hành tinh của Proxima Centauri
Hành tinh Proxima Centauri b được các nhà thiên văn học của Tổ chức Nghiên cứu thiên văn châu Âu tại Nam Bán cầu phát hiện vào năm 2016. Nó có khối lượng khoảng 1,17 lần khối lượng của Trái đất và có quỹ đạo ở khoảng cách 0,049AU so với ngôi sao chủ Proxima Centauri nên nó được cho là nằm trong khu vực có thể tồn tại sự sống của Proxima Centauri.

Năm 2020 các nhà khoa học phát hiện một hành tinh được đặt tên là Proxima Centauri c được cho là một hành tinh dạng  siêu trái đất hoặc Hải vương tinh cỡ nhỏ. Nó có khối lượng gấp 7 lần khối lượng Trái đất, cách xa Proxima Centauri 1,49AU và quay quanh Proxima Centauri trong vòng 1.928 ngày (tức là khoảng 5,2 năm). Sau đó các nhà khoa học lại phát hiện hành tinh này có thể có một chiếc vòng giống sao Thổ bằng cách phân tích hình ảnh. Tuy nhiên một nghiên cứu trong năm 2022 đã phủ nhận sự tồn tại của hành tinh này.

Cũng trong năm 2020, bằng cách phân tích kỹ hơn những hình ảnh của  Proxima Centauri b thì các nhà khoa học nhận thấy có khả năng bên cạnh nó có một hành tinh khác, khối lượng bằng 0,6 lần khối lượng Trái đất và quỹ đạo quay ít hơn 50 ngày. Sau đó các nhà khoa học đo được vận tốc hướng tâm của hành tinh này có chu kỳ 5,15 ngày nên khối lượng của hành tinh cũng được điều chỉnh xuống chỉ còn bằng 0,29 khối lượng Trái đất. Đến năm 2022 thì hành tinh này được xác nhận và được đặt tên là Proxima Centauri d.

 Hệ hành tinh của Alpha Centauri A

Trong năm 2021 các nhà khoa học phát hiện một thiên thể có thể là hành tinh của Alpha Centauri A, tạm thời đang được gọi là C1. Thiên thể này ở khoảng cách 1,1AU so với Alpha Centauri A và được cho là có quỹ đạo quay trong vòng 1 năm. Khối lượng của nó khoảng từ khối lượng của sao Hải vương đến một nửa khối lượng của sao Thổ. Cũng có khả năng thiên thể này là một đĩa bụi hoặc chỉ là nhầm lẫn trong quá trình phân tích, nhưng nó chắc chắn không phải là một ngôi sao nền. Kevin Wagner's (lead author of paper?) video of discovery Nếu thiên thể này được xác nhận là hành tinh của Alpha Centauri A thì nó sẽ được đặt một cái tên khoa học thay cho cái tên C1 bây giờ.

Dự án kính thiên văn James Webb đã lên kế hoạch tìm kiếm các hành tinh của Alpha Centauri A, sẽ được thực hiện trong khoảng tháng Bảy và tháng Tám năm 2023. Với khả năng của James Webb thì các nhà khoa học kỳ vọng có thể phát hiện những hành tinh có kích thước gấp 5 lần Trái đất ở khoảng cách từ 1 đến 3 AU so với Alpha Centauri A. Sau đó, theo chu kỳ từ 3 đến 6 tháng thì James Webb sẽ lại quan sát Alpha Centauri A để tìm kiếm những hành tinh có kích thước gấp 3 lần Trái đất. Từ những thông tin mà James Webb cung cấp, các nhà khoa học sẽ thực hiện những phân tích hậu kỳ một cách kỹ lưỡng hơn, có thể phát hiện ra những hành tinh có kích thước từ 0,5 đến 0,7 lần Trái đất.

 Hệ hành tinh của Alpha Centauri B
Trong năm 2012, các nhà khoa học phát hiện một thiên thể có thể là hành tinh của Alpha Centauri B, được đặt tên là Alpha Centauri Bb nhưng đến năm 2015 họ kết luận có sự nhầm lẫn trong quá trình phân tích.

Trong năm 2013, các nhà khoa học lại nhận thấy có hiện tượng một thiên thể đi quá cảnh ngang qua Alpha Centauri B. Thiên thể này được cho là có kích thước khoảng 0,92 lần kích thước Trái đất và nếu nó thật sự là hành tinh của Alpha Centauri B thì nó sẽ có quỹ đạo khoảng 20,4 ngày, thậm chí có thể ngắn hơn. Đây là khoảng cách nằm ngoài vùng có thể ở được của ngôi sao. Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện tại thì các nhà khoa học vẫn chưa thể khẳng định thiên thể này có thực sự tồn tại hay không.

 Các giả định
Nhiều người tin rằng hệ sao Alpha Centauri có thể có những hành tinh khác, những hành tinh này có thể quay quanh Alpha Centauri A hoặc Alpha Centauri B hoặc thậm chí quay quanh cả hai ngôi sao này. Bởi vì hai ngôi sao này có nhiều đặc điểm giống với Mặt trời nên các nhà thiên văn học rất quan tâm tìm kiếm các hành tinh của chúng. Đã có nhiều nhóm 'săn hành tinh' được lập ra chỉ để tìm kiếm các hành tinh của hệ sao này, nhưng cho đến giờ vẫn chưa có bằng chứng nào cho thấy hệ sao này có thêm một sao lùn nâu hoặc một hành tinh khí khổng lồ.

Năm 2009, một nghiên cứu trên máy tính cho rằng có thể có một hành tinh nằm ở khu vực có thể tồn tại sự sống của  Alpha Centauri B, ở khoảng cách 0,5 đến 0,9AU. Trong một giả thuyết khác, rằng hai ngôi sao AB ban đầu hình thành ở rất xa nhau, sau đó chúng mới di chuyển lại gần với nhau. Giả thuyết này cho phép tạo ra môi trường bồi tụ, có thể hình thành những hành tinh, ở những khoảng cách xa hơn so với ngôi sao chủ. Các vật thể quay xung quanh ngôi sao A có thể có quỹ đạo xa hơn do lực hấp dẫn của nó mạnh hơn. Ngoài ra, việc thiếu vắng những sao lùn nâu hoặc những hành tinh khí khổng lồ dẫn tới suy luận các hành tinh của Alpha Centauri AB nếu có tồn tại thì nhiều khả năng sẽ là những hành tinh đất đá. Có một nghiên cứu về vận tốc xuyên tâm của Alpha Centauri B, cho rằng vùng có thể tồn tại sự sống của ngôi sao này có một hành tinh khối lượng 1,8 lần khối lượng Trái đất.

Phương pháp đo vận tốc xuyên tâm của Alpha Centauri B được thực hiện bởi dự án High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher''', được cho là có thể phát hiện những hành tinh có khối lượng bằng 4 lần khối lượng Trái đất nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống của ngôi sao, nhưng cho đến thời điểm hiện tại dự án này vẫn chưa phát hiện được hành tinh nào như vậy.

Những ước tính hiện tại cho rằng khả năng hệ sao Alpha Centauri có một hành tinh giống Trái đất là khoảng 75%. Với công nghệ hiện tại có thể tìm ra những hành tinh nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống của những ngôi sao trong hệ Alpha Centauri nếu chúng có khối lượng tối thiểu là 50 lần khối lượng Trái đất đối với sao Alpha Centauri A, 8 lần khối lượng Trái đất đối với sao Alpha Centauri B và 0,5 lần khối lượng Trái đất đối với Proxima Centauri.

Các định danh thành phần

"Alpha Centauri" là tên gọi đặt cho cái dường như là một ngôi sao đơn lẻ đối với mắt trần và là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao phương nam là Bán Nhân Mã (Centaurus). Với sự trợ giúp của kính viễn vọng, Alpha Centauri có thể được thấy như là một hệ thống sao đôi với quỹ đạo gần. Nó được gọi là hệ "Alpha Centauri AB", thường viết tắt là "α Centauri AB" hay "α Cen AB".

"Alpha Centauri A (α Cen A)" và "Alpha Centauri B (α Cen B)" là các ngôi sao đơn lẻ của hệ sao đôi, thường được định nghĩa để nhận dạng chúng như là các thành phần khác biệt của hệ sao đôi α Cen AB. Nhìn từ Trái Đất, còn có một sao đồng hành bổ sung nằm ở 2,18°Cách xa từ hệ sao đôi AB, một khoảng cách lớn hơn so với khoảng chia tách đã quan sát giữa các sao A và B. Sao đồng hành này được gọi là "Proxima Centauri", "Proxima" hay "α Cen C". Nếu đủ sáng để nhìn mà không cần kính viễn vọng thì Proxima Centauri sẽ xuất hiện với mắt trần như là một ngôi sao tách biệt khỏi α Cen AB. Alpha Centauri AB và Proxima Centauri tạo thành một sao đôi quang học, và người ta cho rằng chúng có tương tác hấp dẫn với nhau. Chứng cứ trực tiếp rằng Proxima Centauri có một quỹ đạo elip điển hình của các sao đôi vẫn chưa được tìm thấy.

Ba sao thành phần này tạo thành một hệ sao ba, gọi chung là "α Cen AB-C".

Xem thêm
 Danh sách các sao sáng nhất
 Danh sách các sao gần nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài

Alpha Centauri
Chòm sao Bán Nhân Mã
Sao dãy chính nhóm G
Sao dãy chính nhóm K
Sao dãy chính nhóm M
Thiên thể Bayer
Thiên thể HD
Thiên thể HR
Thiên thể Durchmusterung
Thiên thể phát hiện năm 1689


title: Aurskog-Høland

text:
Aurskog-Høland là một đô thị ở hạt Akershus, Na Uy. Đây là đô thị lớn nhất ở Akershus, diện tích 967 km².

Đô thị mới Aurskog-Høland được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1966 trên cơ sở sáp nhập 4 đô thị cũ Aurskog, Nordre Høland, Søndre Høland và Setskog.

Tham khảo

Akershus


title: Arue, Landes

text:
Arue là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Landes

Biến động dân số

Xã của Landes


title: Cách mạng tình dục

text:
Cuộc cách mạng tình dục (tiếng Anh: the sexual revolution) chỉ những thay đổi trong quan niệm xã hội và những quy tắc biểu hiện liên quan đến hành vi tình dục.

Thông thường, cụm từ "tự do tình dục" (sexual liberation) được dùng để chỉ một phong trào xã hội từ thập niên 1960 đến thập niên 1970. Tuy nhiên, cụm từ này đã từng được dùng từ cuối thập niên 1920 và thường bị ảnh hưởng bởi các tác phẩm của Freud về những vấn đề tự do tình dục và tâm lý-tình dục.

Lịch sử
Trong suốt thập niên 1960, quan điểm của xã hội về tình dục đã bắt đầu thay đổi báo hiệu những quy tắc biểu hiện tình dục mới, trong đó nhiều quy tắc bây giờ đã trở thành chính thống.

Thập niên 1960 báo hiệu một nền văn hóa mới là tình yêu tự do với hàng triệu thanh niên mang đặc điểm hippie và khuyên răn về sức mạnh của tình yêu và vẻ đẹp của tình dục là một phần tự nhiên của cuộc sống bình thường. Hippie cho rằng tình dục là một hiện tượng sinh học tự nhiên không nên phủ nhận hoặc kiềm nén.

Tự do tình dục báo hiệu những đặc điểm mới trong thử nghiệm tình dục mở trong và ngoài hôn nhân, tránh thai, khỏa thân nơi công cộng và tự do hóa phá thai.

Nhà sử học David Allyn cho rằng cuộc cách mạng tình dục là một giai đoạn công khai về tình dục trước hôn nhân, thủ dâm, nghệ thuật tượng hình tình dục, tác phẩm khiêu dâm và tình dục.. Tại đó con người hướng đến tình dục nhiều hơn là tình yêu, sự thoả mãn về thể xác hơn là các nghĩa vụ đạo đức và tinh thần.

Sự xuất hiện của virus gây chết người AIDS vào những năm 1980 đã giáng cú đòn mạnh vào tình yêu tự do. Nỗi sợ hãi virus có thể lây truyền qua đường tình dục được kết lại bằng một lá thư trên tờ tạp chí Time năm 1988, là một lời kêu gọi trở về với "Chúa Trời – nỗi sợ hãi - tìm về tiêu chuẩn đạo đức của ngày hôm qua".

Hiện có những nhận định cho rằng xã hội phương Tây, sau cơn lốc của cách mạng tình dục, hiện đang dần bình lắng và quay trở lại với những giá trị gia đình bền vững và tình dục truyền thống. Dựa trên cơ sở phỏng vấn 3.500 bạn trẻ nam nữ tuổi từ 15-24, cuộc Khảo sát Quốc gia về tăng trưởng gia đình tại Mỹ cho thấy 28% những người được phỏng vấn không tham gia bất cứ hình thức quan hệ xác thịt nào, tăng 6% so với kết quả năm 2002. Đặc biệt, có đến 29% nữ (so với 27% nam) cho biết, họ vẫn còn trong trắng trước khi lấy chồng. Cuộc khảo sát này còn phát hiện số nữ tuổi vị thành niên mang bầu cũng giảm 40% trong 20 năm qua.

Từ năm 1998, ở Mỹ có Vũ hội trinh tiết là nơi các ông bố đưa con gái đến khiêu vũ, ký vào bản giao kèo và đọc to lời hứa trước Chúa sẽ bảo vệ, gìn giữ trinh tiết cho tới lúc kết hôn.. Nhóm tình nguyện có tên True Love Waits đã kêu gọi được 2,4 triệu thanh niên Mỹ tham gia ký vào tấm thiệp có chữ: "Tin tưởng rằng tình yêu đích thực sẽ chờ đợi, tôi xin thề trước Chúa, trước bản thân và gia đình, tôi sẽ giữ gìn trọn vẹn trinh tiết trước hôn nhân". Chính phủ Mỹ đã chi 1 triệu USD để thúc đẩy phong trào này.

Trong khi đó ở Việt Nam quan điểm về tình dục cũng đã thay đổi, Theo một nghiên cứu năm 2008 của Bộ Y tế thì có đến 66,7% nam giới chấp nhận quan hệ tình dục trước hôn nhân. Tuổi đời trung bình của thanh niên Việt Nam có quan hệ tình dục lần đầu tiên trong đời là 19,6. Tuy nhiên vì là một xã hội bảo thủ vấn đề giáo dục giới tính trong gia đình và trường học (chỉ có khoảng 33% trường Trung hoc phổ thông có đưa giáo dục giới tính vào giảng dạy cho học sinh) rất thấp. Kết quả là trung bình mỗi năm có khoảng 300.000 ca nạo hút thai ở độ tuổi 15-19, trong đó 60-70% là học sinh, sinh viên, Việt Nam là nước có tỷ lệ nạo phá thai ở tuổi vị thành niên cao nhất Đông Nam Á và xếp thứ năm thế giới.

Đánh giá
Trong "Hạt cơ bản" - cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của tác giả Pháp Michel Houellebecq - đã mỉa mai cuộc cách mạng tình dục 1960-1970. Michel Houellebecq đã miêu tả nó một cách lạnh lẽo, thô kệch, thảm hại, hay nói như Michel Djerzinski - nhân vật chính trong tác phẩm: "Tình dục đã trở nên thảm hại". Những năm 1960-1970 ở phương Tây, tỉ lệ ly hôn tăng nhanh, tỉ lệ sinh sản giảm mạnh. Con người được hưởng thụ, được giải trí, trong hoàn cảnh các giá trị gia đình lỏng lẻo, tình cảm nhạt nhoà, sự bảo tồn nòi giống trở nên đáng báo động. Cuốn sách tràn ngập thông điệp: nền văn minh phương Tây xuống dốc từ cách mạng tình dục mà cứ tưởng mình đang làm cách mạng giải phóng con người. Thoả mãn tình dục một cách quá đáng chỉ đưa đến trống rỗng và bế tắc.

TS tâm lý Nguyễn Thị Kim Quý cho rằng: "Đây là một hiện tượng xuống cấp về đạo đức của xã hội. Khi cái tôi cá nhân được đề cao thái quá thì chuyện tình dục thoáng sẽ xảy ra. Bản chất "cách mạng tình dục" là giải phóng bản năng nhưng đã là con người thì không thể tách rời khỏi xã hội. Khi bản năng không được kiềm chế, khi con người bản năng thắng thế thì con người xã hội sẽ phải lùi bước, con người sống theo bản năng, phần "con" nhiều hơn phần "người"

Chú thích

Tình dục
Xã hội
Cách mạng tình dục


title: Blastobasis scotia

text:
Blastobasis scotia là một loài bướm đêm thuộc họ Blastobasidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Blastobasis


title: 1742 Schaifers

text:
1742 Schaifers (1934 RO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1934 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1742 Schaifers

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1934


title: Tượng Lâm (định hướng)

text:
Tượng Lâm có thể là:
Tượng Lâm Huyện (Thế kỷ 1 TCN - 192) trong lịch sử Chăm Pa
đảo Tượng Lâm


title: (21158) 1993 RP18

text:
{{DISPLAYTITLE:(21158) 1993 RP18}}

(21158) 1993 RP18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 15 tháng 9 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Breuvery-sur-Coole

text:
Breuvery-sur-Coole  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Breuverysurcoole


title: Chiến tranh Ayutthaya – Myanma (1538–1549)

text:
Chiến tranh Ayutthaya - Myanma (1538–1549) là cuộc chiến tranh lớn đầu tiên giữa vương quốc Ayutthaya và vương quốc Myanma dưới triều Taungoo.

Nguyên nhân
Thành lập vào giữa thế kỷ 14, vương quốc Ayutthaya của người Thái dần dần lớn mạnh và thành lập mandala của riêng mình. Trong khi đó, Myanma rơi vào thế phân liệt kéo dài kể từ sau khi đế chế Pagan bị quân đội Nguyên Mông tiêu diệt. Giữa thế kỷ 16, Tabinshwehti đã lãnh đạo người Miến thống nhất đất nước. Ngay sau khi lên ngôi vua vào năm 1531, Tabinshwehti đã tiến đánh miền nam. Miền nam Myanma lúc đó do người Môn chi phối và có vị trí quan trọng đối với thương mại. Năm 1532, người Shan đã tấn công miền nam Myanma, khiến cho vùng người Miến chi phối có nguy cơ bị người Shan bao vây. Vì thế, Vua Tabinshwehti quyết tâm chinh phạt bằng được người Môn miền Nam Myanma. Bốn cuộc chinh phạt liên tục được tổ chức, và sau cuộc chinh phạt thứ tư vào năm 1538, người Môn thất thủ hoàn toàn. Nhiều người Môn bỏ chạy sang Ayutthaya cầu viện binh. Điều này dẫn tới xung đột giữa Ayutthaya và Myanma.

Diễn biến

Chiến tranh giữa hai nước bùng nổ vào năm 1538 và diễn ra như sau:
 Năm 1538, quân Myanma tấn công người Môn ở Chiang Krai ngày nay và chiếm giữ vùng này. Lúc đó, Chiang Krai là chư hầu của Ayutthaya. Không lâu sau, quân Ayutthaya dưới sự chỉ huy của Vua Chairacha nhà Hậu Suphannaphum và được sự hỗ trợ của 130 tay súng người Bồ Đào Nha đã giành lại được Chiang Krai.
 Năm 1544, quân Myanma tấn công đến tận kinh đô Ayutthaya và vây hãm. Vua Tabinshwehti yêu cầu vua của Ayutthaya phải chấp nhận làm chư hầu và phải cống nộp phụ nữ đẹp và voi trắng cho vua Myanma. Tuy nhiên, quân Myanma sau đó phải rút về do vây hãm lâu mà không hạ được thành. Ayutthaya cũng không chấp nhận các đòi hỏi của Myanma.
 Năm 1546, để ngăn chặn nguy cơ quân Myanma chiếm và dùng Lan Na làm bàn đạp tấn công Ayutthaya, vua Chairacha của Ayutthaya đã tấn công Lan Na.
 Nhân cơ hội Myanma bận chinh chiến ở Arakan, Ayutthaya đã tấn công xuống cảng thị Tavoy (Dawei, Myanma ngày nay) ở bờ biển Tenasserim. Vua Tabinshwehti ra lệnh cho chúa Martaban đẩy lui người Thái khỏi Tavoy.
 Năm 1548, nhân cơ hội triều đình Ayutthaya xung đột nội bộ để tranh giành ngai vua, Myanma lại gây sức ép với Ayutthaya. Sứ giả Myanma sang đòi cống nạp bị triều đình Ayutthaya giết chết. Myanma huy động 1,5 triệu quân và 4 ngàn thớt voi chiến đi đánh Ayutthaya. Lần này, Ayutthaya phải nhờ cậy cả sự giúp đỡ của quân lính Bồ Đào Nha dưới sự chỉ huy của Diogo Soares de Mello để phòng thủ. Sau 20 ngày vây hãm không hạ nổi thành Ayutthaya, hết lượng, quân Myanma phải rút về.
 Năm 1549, 30 vạn quân Myanma với 700 thớt voi chiến lại sang tấn công Ayutthaya. Vua mới của Ayutthaya là Maha Chakkraphat và hoàng hậu Suriyothai đích thân cầm quân cự địch. Trong khi giao chiến với chỉ huy quân Myanma, voi của Maha Chakkraphat bị thương và ngã. Hoàng hậu Suriyothai vội thúc voi tới cứu chồng, chen vào ngăn giữa chồng và tướng Myanma. Bà bị tướng Myanma chặt đứt một cánh tay và hy sinh. Hoàng tử Phra Boromdilok cũng hy sinh. Quân Ayutthya thua nhưng vẫn kháng cự quyết liệt. Vua Maha Chakkraphat gọi con rể là Maha Thammaracha ở Phitsanulok tới cứu viện. Trong khi đó, quân Myanma thì thiếu tiếp viện, lại có tin người Môn trong nước nổi dậy. Nghe lời Bayinnaung, Vua Tabinshwehti cho quân Myanma rút về. Trên đường rút lui, quân Myanma bị quân Ayutthaya của hoàng tử Phra Ramesuan và của Maha Thammaracha truy kích. Đến Kamphaeng Phet, quân Ayutthaya rơi vào trận địa mai phục của quân Myanma và bị đánh tan. Phra Ramesuan và của Maha Thammaracha bị quân Myanma bắt. Tình thế này khiến Vua Maha Chakkraphat phải chấp nhận hòa bình với Myanma, cống nộp voi chiến.

Ý nghĩa

Tham khảo

 Trần Thị Nhẫn (tháng 9 năm 2009) "Quan hệ giữa Ayutthaya và Myanma từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII." Nghiên cứu Đông Nam Á. Trang 30-35.
Harvey, G.E. (1925) History of Burma from the Earliest Times to ngày 10 tháng 3 năm 1824, The Beginning of the English Conquest, London: Longmans, Green and Co.
Lieberman, Victor B. (1980) "Europeans, Trade, and the Unification of Burma, c. 1540-1620," Oriens Extremus 27 (1980):203-226.
Surakiat, Pamaree (2005) "Thai-Burmese Warfare during the Sixteenth Century and the Growth of the First Toungoo Empire." Journal of the Siam Society 93: 69-100.
Surakiat, Pamaree (2006) "The Changing Nature of Conflict between Burma and Siam as seen from the growth and development of Burmese states from the 16th to the 19th centuries ." ARI Working Paper, No. 64, March 2006.

Chiến tranh Myanma-Thái Lan
Xung đột năm 1547
Xung đột năm 1548
Xung đột năm 1549
Lịch sử Myanmar
Lịch sử Thái Lan
Chiến tranh liên quan tới Myanmar
Chiến tranh liên quan tới Thái Lan


title: Tillandsia chlorophylla

text:
Tillandsia chlorophylla là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của México.

Giống
 Tillandsia 'Lit'l Lucy'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

C
Thực vật México
Thực vật Belize
Thực vật Guatemala
Thực vật được mô tả năm 1938


title: Tháng 7 năm 2008

text:
Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 7 năm 2008.

Thứ năm, ngày 3 tháng 7

Cựu ứng cử viên tổng thống Colombia, bà Íngrid Betancourt được giải cứu sau 6 năm bị lực lượng FARC bắt làm con tin.

Thứ bảy, ngày 5 tháng 7
Hòa thượng Thích Huyền Quang (s. 1919), vị tăng thống thứ tư của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, viên tịch tại Bình Định.

Chủ nhật, ngày 13 tháng 7
Thủ tướng Thái Lan Samak Sundaravej cho biết sẽ tiến hành sửa đổi hiến pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ Tòa án Tối cao giải tán Đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) cầm quyền.

Thứ hai, ngày 14 tháng 7

Các thành viên Liên minh châu Âu và các quốc gia lân cận Địa Trung Hải thiết lập Liên minh Địa Trung Hải với 43 thành viên.
Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cáo buộc Tổng thống Sudan Omar al-Bashir tội diệt chủng tại Darfur.
Hoa hậu Venezuela Dayana Mendoza đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ 2008 tại Nha Trang, Việt Nam.

Thứ năm, ngày 17 tháng 7

Bão Kalmaegi tàn phá Philippines, Đài Loan, và Trung Quốc, làm thiệt mạng ít nhất 15 người.

Thứ hai, ngày 21 tháng 7

Sau 12 năm lẩn trốn, ông Radovan Karadžić, lãnh tụ người Serbi ở Bosna và Hercegovina bị bắt tại Serbia vì những cáo buộc về tội ác chiến tranh.

Chủ nhật, ngày 27 tháng 7
Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe và lãnh tụ phe đối lập Morgan Tsvangirai thỏa thuận đàm phán về khủng hoảng chính trị sau cuộc bầu cử tổng thống.
Ram Baran Yadav của Đảng Quốc hội Nepal thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống ở Nepal, thắng Ram Raja Prasad Singh của Đảng Cộng sản Nepal (Chủ nghĩa Mao).

Thứ ba, ngày 29 tháng 7

Tay đua Tây Ban Nha Carlos Sastre thắng cuộc Tour de France 2008.
Các cuộc đàm phán thương mại của Tổ chức Thương mại Thế giới đã sụp đổ sau khi các nước phát triển và đang phát triển không thể thông nhất được các vấn đề liên quan tới thị trường nông sản.

Tham khảo

Tháng bảy
Năm 2008


title: Saint-Pierre-de-Côle

text:
Saint-Pierre-de-Côle là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,85 kilômét vuông, dân số năm 2007 là 445 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 m trên mực nước biển.
Dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Pétrus-Coliens.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nguồn: INSEE  và Cassini

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Pierre-de-Côle trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Pierre-de-Cole


title: 13760 Rodriguez

text:
13760 Rodriguez (1998 SN123) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13760 Rodriguez

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Vườn quốc gia cao nguyên Blackdown

text:
Vườn quốc gia Blackdown Tableland là một vườn quốc gia ở bang Queensland, Úc, cách thành phố Brisbane 576 km về phía tây bắc. Đây là một cao nguyên sa thạch cao 600 m, thình lình nổi lên từ khu đồng bằng bên dưới.

Cao nguyên này có khí hậu địa phương ôn hòa hơn vùng đồng bằng chung quanh, có các rừng cây, bãi thạch nam, dương xỉ cùng nhiều cây và động vật khác; trong số đó có nhiều cây và động vật không tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác.

Khu vực này là nơi cư ngụ truyền thống của người Ghungalu, một bộ tộc thổ dân. Trong vườn cũng có các hình khắc trên đá.

Các dữ kiện
Diện tích: 320 km²
Tọa độ địa lý:
Ngày thành lập: 1991
Cơ quan quản lý: Queensland Parks and Wildlife Service
Loại IUCN: II

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Queensland EPA: Blackdown Tableland National Park
 Queensland Holidays: Blackdown Tableland National Park Photo Gallery

IUCN Loại II
Vườn quốc gia Queensland


title: Hispellinus formosanus

text:
Hispellinus formosanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Hispellinus


title: Fusinus gracillimus

text:
Fusinus gracillimus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Alija del Infantado

text:
Alija del Infantado là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha.
Thị trấn vốn có tên của Alija de los Melones và Alija del Infantado. Đô thị mất tên của Alija de los Melones nhận được trong năm 1960 cho đến ngày hôm nay. Nó thuộc về phạm vi quản lý cũ của Alixa của Melones (tỉnh León).

Alija nằm ở cùng vùng Tierra de La Bañeza, thuộc tỉnh miền nam của Leon, ở độ cao 740 mét so với mực nước biển (thủ đô). hạn thành phố của nó giới hạn phía bắc với San Esteban de Nogales, Quintana del Marco và Valcabado del Páramo, phía nam de Nogales Tỉnh Alcubilla Zamora, phía đông Pozuelo del Páramo và phía tây đến San Esteban de Nogales.
Mặc dù được nằm trong khu vực bằng phẳng của tỉnh, ranh giới phía tây của nó phù hợp với Becares núi, mà đạt đến 895 mét.

Đô thị này được tắm bằng sông Órbigo, mà chạy theo hướng bắc nam, và bởi sông Jamuz, mà tắm các phần phía bắc của thành phố.
Thị trấn Alija luôn có các hoạt động kinh tế chính của nông nghiệp và chăn nuôi, mặc dù trong thời điểm hiện tại đã hoàn toàn biến mất chăn nuôi và nông nghiệp trong Cuentra là một trở ngại rõ ràng và chỉ một chục nông dân trẻ duy trì hoạt động này.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Cellypha

text:
Cellypha là một chi nấm thuộc họ Tricholomataceae. Chi này phân bố rộng khắp và có 10 loài.

Xem thêm

Danh sách chi Tricholomataceae

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tricholomataceae


title: Độ cứng

text:
Độ cứng có thể chỉ mức độ chịu đựng của vật liệu rắn đối với lực tác dụng vào. Trên thực tế, đặc điểm này được quyết định bởi vi cấu trúc của chất liệu. Lưu ý khái niệm này khác với khái niệm độ cứng của vật đàn hồi như lò xo, cao su,...

Xem thêm
Thang độ cứng Mohs

Chú thích

Vật lý học
Khoa học vật liệu


title: Oecetis cornuata

text:
Oecetis cornuata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Sommery

text:
Sommery là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo

INSEE

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Sommery on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Cheumatopsyche anema

text:
Cheumatopsyche anema là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Colonard-Corubert

text:
Colonard-Corubert là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 238 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Colonardcorubert


title: Veyre-Monton

text:
Veyre-Monton  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam

text:
Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam là một tổ chức xã hội tại Việt Nam, là một tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tuy thành viên của Ủy ban là một số giáo dân và một số chức sắc Công giáo, nhưng Ủy ban này không trực thuộc Giáo hội Công giáo tại Việt Nam.

Cơ quan thông tin của Ủy ban là các tờ báo: "Công giáo và dân tộc" (Tổng biên tập là Phan Khắc Từ) và "Người Công giáo Việt Nam" (Tổng Biên tập là Vũ Thành Nam).

Lịch sử hình thành

Tiền thân của tổ chức này là Việt Nam Công giáo Cứu quốc Hội, một tổ chức tập hợp tín đồ Công giáo chống thực dân và đế quốc, là thành viên của Mặt trận Việt Minh. Nghị quyết của Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ngày 14 tháng 8 và 15 tháng 8 năm 1945, trong mục nói về vận động tôn giáo thể thao ghi rõ: Mở rộng Việt Nam Công giáo Cứu quốc Hội. Cố cảm hóa quần chúng các hội Phật Thầy và Cao Đài. Khi Cách mạng tháng 8 nổ ra, nhiều tín đồ Công giáo Cứu quốc tham gia giành chính quyền cũng tham gia vào thành phần của chính quyền mới.

Tuy nhiên, sự hợp tác nhanh chóng thay đổi, đặc biệt từ sau sắc chỉ của Giáo hoàng Piô XII năm 1949, cấm người tín đồ Công giáo cộng tác với người theo chủ nghĩa cộng sản, phạt vạ tuyệt thông bất cứ người Công giáo nào gia nhập đảng cộng sản. Các thành viên Công giáo Cứu quốc bị phân hóa thành 2 nhóm. Một nhóm chịu ảnh hưởng của Giám mục Tađêô Lê Hữu Từ hoạt động tách rời khỏi sự kiểm soát của chính quyền Việt Minh, có xu hướng vũ trang cho giáo dân, tổ chức thành những đội vũ trang Tự vệ Công giáo, biến các giáo khu thành những chính quyền tự trị, ngoài sự kiểm soát của chính quyền Việt Minh; thậm chí để đổi lấy quyền tự trị, chấp nhận thỏa hiệp với người Pháp để chống chính quyền Việt Minh, thậm chí nhận cả súng đạn của người Pháp để trang bị cho lực lượng Tự vệ Công giáo, cùng quân Pháp thực hiện các cuộc càn quét tiêu diệt quân Việt Minh.

Nhóm còn lại, vẫn đi theo Việt Minh, tham gia phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc. Vì vậy nhóm này không đứng trên danh nghĩa của Hội Công giáo Cứu quốc nữa mà hình thành một tổ chức riêng với tên gọi Ủy ban Liên lạc những người Công giáo Việt Nam yêu Tổ quốc, Yêu hòa bình, gọi tắt là Ủy ban Liên lạc Công giáo toàn quốc. Nhóm này vận động các giáo dân tham gia phong trào kháng chiến chống Pháp của Việt Minh, phát hành báo Sáng danh Chúa, cho đến khi chính quyền Việt Minh giành được thắng lợi và kiểm soát hoàn toàn miền Bắc. Ở Nam Bộ có Hội Công giáo kháng chiến Nam Bộ, phát hành báo Vì Chúa - vì Tổ quốc.

Từ ngày 8 tháng 3 đến ngày 11 tháng 3 năm 1955, Đại hội đại biểu những người Công giáo yêu nước được tổ chức tại Hà Nội. Trong Đại hội này, linh mục Vũ Xuân Kỷ - người sáng lập Ủy ban - được tôn làm Chủ tịch Ủy ban Liên lạc Công giáo. Hoạt động của Ủy ban được mở rộng hơn trong thời gian Chiến tranh Việt Nam.

Tại miền Nam, tháng 4 năm 1961, một tổ chức tương tự Ủy ban Liên lạc Công giáo toàn quốc được thành lập với tên gọi "Hội Những người Công giáo kính Chúa yêu nước", và sau đó gia nhập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tổ chức này tập hợp các giáo dân và chức sắc Công giáo ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, chống lại chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Sau khi Việt Nam thống nhất, từ ngày 8 tháng 11 đến ngày 10 tháng 11 năm 1983, một đại hội đại biểu thống nhất của Ủy ban Liên lạc Công giáo toàn quốc tại miền Bắc và Hội Những người Công giáo kính Chúa yêu nước tại miền Nam được tổ chức tại Hà Nội, thành lập Ủy ban Đoàn kết Công giáo Yêu nước Việt Nam. Việc thành lập Uỷ ban này được xác nhận là theo tư tưởng đoàn kết dân tộc, tôn giáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chủ trương từ Đảng Cộng sản Việt Nam và phù hợp với yêu cầu và nguyện vọng từ người Công giáo Việt Nam, theo lời giáo sư Lê Bá Trình, Uỷ viên Đoàn chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Bảy năm sau, một đại hội đại biểu được tổ chức từ ngày 10 tháng 10 đến ngày 12 tháng 10 năm 1990, đã đổi tên Ủy ban thành Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam.

Các kì đại hội
Tổ chức tiền thân: Tổ chức vào khoảng thời gian từ ngày 8 đến 11 tháng 3 năm 1955 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Hội nghị quy tụ 191 đại biểu trong đó có 46 linh mục, 8 tu sĩ (5 nữ, 3 nam), 137 Chánh, Phó trưởng, Trùm trưởng và giáo dân tiêu biểu. Ngoài số đại biểu chính thức nêu trên, còn có 100 giáo dân ở Hà Nội, 50 giáo dân ở Phát Diệm tham dự với tư cách là đại biểu dự thính. Dự Hội nghị có Tôn Đức Thắng, Chủ tịch Ủy ban Liên – Việt toàn quốc; Phan Kế Toại, Bộ trưởng bộ Nội vụ thay mặt Chính phủ. Thành lập Ủy ban Liên lạc những người Công giáo yêu Tổ quốc, yêu hòa bình gồm 27 thành viên thông qua biểu quyết trong số 44 vị ứng cử. Linh mục Vũ Xuân Kỷ được bầu làm Chủ tịch Ủy ban. Hội nghị cũng thông qua quyết định thành lập tờ báo Chính Nghĩa, cơ quan ngôn luận của Ủy ban Liên lạc những người Công giáo yêu Tổ quốc, yêu hòa bình.

Đại hội I (năm 1983): Tổ chức từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 11 năm 1983, với sự tham gia của 299 đại biểu, trong số này có 142 linh mục, 11 tu sĩ và 146 giáo dân. Đại hội đi đến quyết định thành lập Ủy ban đoàn kết Công giáo yêu nước Việt Nam. Chủ tịch là linh mục Nguyễn Thế Vịnh, các phó chủ tịch gồm các linh mục Phạm Quang Phước, Phêrô Võ Thành Trinh, Vương Đình Ái, Huỳnh Công Minh.
Đại hội II (năm 1990): Tổ chức từ ngày 10 đến ngày 12 tháng 10 năm 1990, với sự tham gia của 301 đại biểu, trong số này có 133 linh mục. Đại hội đề cử ra uỷ ban 81 đại biểu. Chủ tịch Uỷ ban là linh mục Võ Thành Trinh, các phó chủ tịch gồm các linh mục: Vương Đình Ái, Lương Đình Nghi, Nguyễn Tấn Khóa, Nguyễn Thái Bá, Phêrô Phan Khắc Từ và Tổng thư ký là linh mục Nguyễn Thái Bá làm Tổng thư ký. Đại hội đã đổi lại tên là Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam.
Đại hội III (năm 1997): tổ chức trong hai ngày 30 và 31 tháng 12 năm 1997 với sự tham gia của 350 đại biểu, trong đó có 139 linh mục. Đại hội đã cử ra 97 vị làm ủy viên Ủy ban. Chủ tịch Uỷ ban là linh mục Vương Đình Ái, phó chủ tịch Uỷ ban gồm các linh mục Phan Khắc Từ, Nguyễn Tấn Khóa và nữ tu Nguyễn Thị Mỹ, ông Đỗ Văn Chiến, Giáo sư Phạm Văn Toản. Tổng thư ký Uỷ ban Đoàn kết do linh mục Phan Khắc Từ, cũng là Phó chủ tịch đảm nhận.
Đại hội IV (năm 2003): tổ chức trong hai ngày 2 và 3 tháng 1 năm 2003 với 403 đại biểu tham dự, trong đó có 156 linh mục, Đại hội đã bầu Ủy ban gồm 104 vị ủy viên. Linh mục Nguyễn Tấn Khóa được bầu giữ chức vụ Chủ tịch; các linh mục: Phan Khắc Từ, Nguyễn Công Danh, Đậu Xuân Khánh, nữ tu Nguyễn Thị Mỹ, ông Vũ Trọng Đăng làm Phó chủ tịch, linh mục Phan Khắc Từ- Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký.
Đại hội V (năm 2008): tổ chức trong hai ngày 19 và 20 tháng 11 năm 2008, dự đại hội có 421 đại biểu, trong đó có 147 linh mục. Đại hội đã bầu 128 vị là ủy viên Ủy ban. Chủ tịch Uỷ ban là linh mục Nguyễn Công Danh và phó chủ tịch bao gồm các linh mục Phan Khắc Từ, Trần Minh Cẩm, Nguyễn Đức Hiệp và ông Lâm Văn Cách, linh mục Phan Khắc Từ - Phó chủ tịch kiêm nhiệm thêm chức Tổng thư ký.
Đại hội VI (năm 2013): được tổ chức tại Hà Nội trong hai ngày 19 và 20 tháng 11 năm 2013, tham dự Đại hội có 451 đại biểu, trong đó số linh mục về dự Đại hội là 120 vị, 20 nữ tu và 3 tu sĩ tập trung phần nhiều là các linh mục thuộc các tỉnh phía Nam. Đại hội đã bầu ra Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam gồm 138 vị, trong đó có 72 linh mục; 5 tu sĩ; 60 chánh trương, chùm trưởng, giáo dân tiêu biểu. Linh mục Nguyễn Công Danh tiếp tục được Đại hội bầu giữ chức Chủ tịch; linh mục Nguyễn Đăng Mạnh được giữ chức phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký.
Đại hội lần VII (năm 2018): được tổ chức tại Hà Nội trong hai ngày 13 tháng 10 năm 2018. Đaị hội có sự tham gia của 400 linh mục, tu sĩ và giáo dân, chọn ra 147 Ủy viên Uỷ ban, cử 28 vị trong Đoàn Chủ tịch và 8 vị trong Ban Thường trực. Chủ tịch Uỷ ban là linh mục Trần Xuân Mạnh.

Nhiệm vụ
Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tuyên bố họ là đại diện cho phong trào yêu nước của người Công giáo Việt Nam, tổ chức này được thành lập với mục đích kế tục các tổ chức Công giáo yêu nước trong thời kỳ chống thực dân Pháp và đoàn kết người Công giáo và người dân xây dựng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hoà bình theo đường hướng Thư chung 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam là Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào, cùng nhiều thư chung công bố sau đó.

Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam thuộc các uỷ ban cấp địa phương như tỉnh, thành phố phối hợp với Mặt trận Tổ quốc các cấp khác nhau phổ biến thực hiện 10 nội dung gồm 7 tốt đời và 3 đẹp đạo đến các ban Đoàn kết Công giáo, các giáo xứ, họ đạo, khu dân cư Công giáo.

Ủy ban Đoàn kết Công giáo đăng tải trên Website của tổ chức về nhiệm vụ của tổ chức này như sau:

Đóng góp
Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tham gia nhiều hoạt động xã hội, nhân đạo khác nhau tại Việt Nam.

Tranh cãi

Quan điểm phản đối
Theo quan điểm của một số học giả, Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam được cho là tổ chức theo mô hình Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc, dù Ủy ban được hình thành trước và thiên về tính chất dân tộc xã hội hơn là tôn giáo. Ủy ban Đoàn kết Công giáo không trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Ngày 11 tháng 3 năm 1955, Khâm sứ Tòa Thánh là John Dooley đã gửi văn thư số 1024/89 cho các giáo phận ở miền Bắc nói rõ: "Theo nhiều nguồn tin đáng tin cậy, tôi có bổn phận cho các Đấng bậc trong Giáo hội hay rằng, những hoạt động này đều ở bên ngoài hệ thống của Giáo hội, không được phép của Đấng bản quyền ‘Các linh mục có trách nhiệm trong các hoạt động ấy ở trong hoàn cảnh không hợp lệ"  Vài ngày sau khi hội nghị thành lập Uỷ ban Đoàn kết Công giáo bế mạc và chính thức ra mắt Ủy ban Liên lạc Công giáo, Hồng y P. Fumasoni Biondi - Tổng trưởng Bộ Truyền giáo quyết định gửi văn thư đế ngày 7 tháng 5 năm 1955, số văn thư: 1810/55 đến các giám mục Việt Nam, trong thư Hồng y này viết: Thánh bộ Truyền giáo không thể giấu anh em nỗi lo buồn tận đáy lòng khi nghe tin mấy linh mục nhầm vì lòng ngay hay nhầm vì theo những học thuyết mới và sai lạc. Họ đã họp nhau một cách “vượt quyền các Giám mục” làm thành một hội nghị gọi là hội nghị hòa bình. Như thế họ đã tự đặt mình làm những người cổ động và bảo vệ một phong trào đầy nguy hiểm cho sự hợp nhất của giáo hội ở Đông dương. Thánh bộ nhắc nhở: Vậy nếu thiếu tinh thần kỷ luật, hay thiếu sót trong sự vâng lời các giám mục thì mối dây hợp nhất sẽ giãn ra và đứt.

Trước ngày khai mạc hội nghị của ủy ban liên lạc công giáo, trên tờ báo “Sáng danh Chúa” cho đăng bức điện văn ủng hộ hội nghị của giám mục Hoàng Văn Đoàn. Tuy vậy, sau khi có thư của Khâm sứ Toà Thánh Dooley, thì trước Nhà thờ Lớn Hà Nội cho dán tờ thanh minh của Giám mục Hoàng Văn Đoàn với nội dung Giám mục Hoàng Văn Đoàn thừa nhận mình vượt quá thẩm quyền và không có quyền ưng thuận "Hội nghị Công giáo kính Chúa". Tờ Quan sát viên Rôma, cơ quan báo chí bán chính thức của Toà Thánh trình bày quan điểm không tán thành Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam, trong bài viết có câu: Các hội đoàn này trong thực tế cũng gây ra hoặc khoét sâu chia rẽ trong cơ thể sống của giáo hội. Họ muốn chống các giám mục và rõ ràng giản đơn là họ muốn xen vào tất cả các hoạt động của giáo hội. Họ rao giảng thư hòa bình không phải nền hòa bình của Phúc âm. Thường chỉ các hội đoàn này mới có quyền làm báo “Công giáo” và kiểm duyệt báo...

Các giám mục quản trị các giáo phận thuộc giáo tỉnh Hà Nội có những tuyên bố khác nhau về Uỷ ban: Giám mục Phaolô Bùi Chu Tạo, giám mục giáo phận Phát Diệm tuyên bố các linh mục chỉ được tham gia hội Chữ Thập Đỏ và Mặt trận Tổ quốc. Giám mục Bắc Ninh Giuse Maria Nguyễn Quang Tuyến không ủng hộ uỷ ban. Trong hội nghị Uỷ ban Đoàn kết Công giáo ngày 2 tháng 1 năm 2007, Chủ tịch Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Bắc Ninh cho rằng: Cái chết của giám mục Tuyến đã chấm dứt đau khổ cho ủy ban chúng tôi. Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang, giám mục giáo phận Thái Bình cho rằng tuy rằng giáo phận Thái Bình chưa có Ủy ban Đoàn kết Công giáo không thua kém các nơi có uỷ ban. Ông này cho rằng nếu Uỷ ban có lợi ích, ông sẽ bổ nhiệm các linh mục giỏi tham gia.

Đến năm 1960, tại Miền Nam, các giám mục miền Nam đã họp hội nghị và ra Thư chung 1960 với tuyên bố: Muốn cho đạo thánh được nguyên vẹn, người Công giáo phải phủ nhận lí thuyết Cộng sản và những áp dụng của nó đến tận cùng.

Hồng y Angelo Sodano - Quốc vụ khanh Tòa Thánh, trong văn thư đề ngày 20 tháng 5 năm 1992 gửi Giám mục Phaolô Maria Nguyễn Minh Nhật - Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam lúc đó, có viết về Ủy ban: "Một tổ chức vừa có tính chất công dân, vừa có tính chất chính trị có nguy cơ gây lẫn lộn giữa giáo hội và tổ chức chính trị".  Trong lễ tấn phong tân giám mục Phaolô Maria Cao Đình Thuyên giữa tháng 11 năm 1992, giám mục Nguyễn Minh Nhật yêu cầu các giám mục tham gia và chịu trách nhiệm về tổ chức Uỷ ban Đoàn kết Công giáo thuộc giáo phận mình quản trị. Ông cũng yêu cầu các giám mục báo cáo về Toà Thánh danh sách linh mục tham gia uỷ ban, việc hiệp thông và mục vụ của họ. Chính vì lý do trên, hầu hết các giáo phận, nhất là phía Bắc, các giám mục đều cấm linh mục tham gia Ủy ban Đoàn kết Công giáo.

Nhiều hồi ký của các Giám mục, linh mục Công giáo bày tỏ sự không đồng tình, phê phán tổ chức này. Những cuốn hồi ký như Những câu chuyện về một thời của Giám mục Phaolô Lê Đắc Trọng, Câu chuyện về những cây đại thụ của linh mục Trần Hữu Thanh, Vũ Ngọc Bích (dòng Chúa cứu thế),... là những ví dụ cụ thể.

Quan điểm tán thành và hỗ trợ
Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, lãnh đạo mọi mặt đời sống xã hội, trong đó có Ủy ban Đoàn kết Công giáo. Nghị quyết của Hội nghị Đảng Cộng sản Đông Dương ghi rõ cần mở rộng Việt Nam Công giáo Cứu quốc Hội. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tại Việt Nam, tổ chức "Hội Việt Nam Công giáo cứu quốc" ra đời và trực thuộc Mặt trận Việt Minh. Nhà nước Việt Nam vận động các giám mục Công giáo tham gia tổ chức này trong lễ tấn phong tân giám mục Tađêô Lê Hữu Từ vào cuối tháng 10 năm 1945. Chính quyền đã cử phái đoàn cấp cao gồm ông Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp. Tuy vậy, ông Nguyễn Mạnh Hà, du học từ Pháp trở về đã nêu sáng kiến thành lập Liên đoàn Công giáo Việt Nam, là một tổ chức Công giáo Tiến Hành. Tổ chức này được cả Việt Minh và Tòa Thánh cho phép hoạt động và chuẩn y điều lệ của liên đoàn này.

Sau biến cố di cư năm 1954, đầu năm 1955, Ban Bí thư Trung ương ra Thông tư số 1/TT-TW do ông Nguyễn Duy Trinh ký hướng dẫn thành lập Ủy ban Liên lạc Công giáo trong đó ghi mục đích là Tranh thủ rộng rãi các giáo sĩ và giáo dân; Làm cơ sở vững chắc cho các phần tử yêu nước tiến bộ trong công giáo. Trên cơ sở này, Uỷ ban liên lạc Công giáo chính thức thành lập vào tháng 3 năm 1955 tại Hà Nội. Chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh dùng nhiều bút danh và bày tỏ ủng hộ các tổ chức Công giáo do Nhà nước thành lập tại Ba Lan và Trung Quốc. Trong bài viết "Tổ quốc độc lập, tôn giáo mới tự do”, Hồ Chí Minh viết: Từ tháng 7 năm ngoái, giáo dân Trung Quốc bắt đầu cuộc vận động “tự trị, tự dưỡng, tự truyền”, nghĩa là giáo dân tự cai quản lẫn nhau, không cần cha cố người ngoại quốc; các cha cố Trung Quốc tự làm ăn không nhờ vả ai; giáo dân tự tuyên truyền đạo Chúa”. Bài báo kết luận: “Ở nước ta, đồng bào công giáo đều yêu nước và hăng hái tham gia kháng chiến. Gương sáng của giáo dân Trung Quốc càng làm cho đồng bào công giáo Việt Nam thêm tin tưởng và quyết tâm”.

Đầu những năm 80, do ảnh hưởng từ phong trào dân chủ từ châu Âu, nên tình hình chính trị Việt Nam trở nên phức tạp. Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam cũng dự tính bị giải thể. Tuy vậy, do lo ngại mắc phải âm mưu của Tòa Thánh Vatican nên họ tiếp tục hoạt động và đổi tên thành Ủy ban Đoàn kết Công giáo Yêu nước tháng 11 năm 1983. Do có nhiều dị nghị về tên của tổ chức, Ủy ban này chính thức đổi tên thành Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam từ tháng 10 năm 1990 và chính phủ Việt Nam phê duyệt qua công văn 180/TG-CP ký ngày 22 tháng 5 năm 1991.

Tất cả các Đại hội của Ủy ban Đoàn kết Công giáo đều có các lãnh đạo Việt Nam tham gia: Tổng bí thư, Thủ tướng, Chủ tịch nước, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Việc ưu ái này chính bản thân Đại hội của Hội đồng Giám mục Việt Nam không có được. Nhà nước Việt Nam chu cấp tài chính và nhân sự cho Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam. Khi vừa thành lập thì Ủy ban thuộc quyền Ban Bí thư Trung ương, từ năm 1976, khi ban Dân vận Trung ương thành lập thì thuộc quyền ban Dân vận. Từ năm 1986, Ủy ban về trực thuộc Ban tôn giáo. Thường xuyên có một cán bộ Ban tôn giáo sang làm Bí thư chi bộ của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam.

Từ năm 1995, Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Trong Ủy ban luôn có chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam. Về kinh phí, tính đến năm 2008, mỗi ủy ban cấp tỉnh được cấp từ 30 đến 150 triệu đồng /năm và phương tiện vận chuyển cho các lãnh đạo Ủy ban.

Nhận định
Phó giáo sư - Tiến sĩ Lê Bá Trình, Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng:

Giuse Maria Trịnh Như Khuê, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội cảnh báo giáo dân về tổ chức Ủy ban liên lạc những người Công giáo yêu tổ quốc, yêu hoà bình, tiền thân của Uỷ ban Đoàn kết Công giáo trong thư đề ngày 12 tháng 3 năm 1955:

Phó giáo sư - Tiến sĩ Lê Bá Trình, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nêu lên lý do tại sao Ủy ban Đoàn kết Công giáo còn gặp khó khăn:

Giám mục Phaolô Lê Đắc Trọng viết trong Hồi ký Những câu chuyện về một thời, tập 2, trang 207 có đoạn nhận định về những người tham gia Ủy ban Đoàn kết Công giáo và tự nhận mình là những người Công giáo tiêu biểu:

Trong bài viết Quá trình hình thành và phát triển của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam - Nhìn từ phương diện trách nhiệm xã hội của người Công giáo, ông Vũ Thành Nam, Tổng biên tập báo Người Công giáo và Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phú Lợi, Viện Nghiên cứu tôn giáo, tín ngưỡng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh viết về khó khăn của Uỷ ban:

Nói về lý do ngăn cấm giáo dân tham gia Uỷ ban Liên lạc Công giáo (tiền thân của Uỷ ban Đoàn kết Công giáo), giám mục Phêrô Maria Khuất Văn Tạo phát biểu:

Nhân vật tiêu biểu
Linh mục Gioakim Nguyễn Bá Luật (1903 - 1951) là thành viên của Ủy ban Hành Chánh Kháng chiến Nam Bộ. Ông bị thực dân Pháp sát hại trên đường đi làm công tác mục vụ vào năm 1951 và được Nhà nước Việt Nam truy phong là liệt sĩ. Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh 32/SL ngày 25 tháng 4 năm 1949 tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì.
Linh mục Phêrô Võ Thành Trinh (1916 - 1991) Uỷ viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội khóa V, VI; Phó chủ tịch Quốc hội khóa VII. Chủ tịch Uỷ ban Đoàn kết Công giáo yêu nước Việt Nam kiêm Chủ tịch Uỷ ban Đoàn kết Công giáo thành phố Hồ Chí Minh, Phó chủ tịch Tổ chức Kitô giáo thế giới vì hòa bình. Hiện nay, có một trường THPT tại An Giang mang tên ông.
Linh mục Phêrô Nguyễn Công Danh (1935 - 2016) Tổng linh hướng Legio Mariae (1997-2014). Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chủ tịch Ủy ban đoàn kết Công giáo Việt Nam, phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, chủ tịch Ủy ban đoàn kết Công giáo Việt Nam TP.HCM. Ông nguyên là đại biểu HĐND TP.HCM khóa V (1995-1999), khóa VI (1999-2004), nguyên đại biểu HĐND huyện Nhà Bè, Q.4, Q.Bình Thạnh. Ông được tặng Huân chương Độc lập hạng nhì, Huân chương Đại đoàn kết dân tộc.

Xem thêm
 Công giáo tại Việt Nam
 Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc
 Giáo hoàng Piô XII và Trung Quốc

Chú thích

Kitô giáo tại Việt Nam
Tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam