title: Der Langrisser

text:
Langrisser II (ラングリッサーII) là phiên bản tiếp theo của Langrisser I trong series game chiến thuật Langrisser của hãng Nippon Computer System (NCS). Game được phát hành trên hệ máy Mega Drive vào ngày 26 tháng 8 năm 1994.
Game này còn được remake lại trên hệ máy Super Famicom với nội dung của Langrisser II nhưng được lồng thêm nhiều hướng đi, nhiều kết thúc khác nhau, tùy thuộc vào chọn lựa của người chơi. Phiên bản Super Famicom được bán ra vào ngày 30 tháng 06 năm 1995 với tên gọi Der Langrisser (デア ラングリッサー). Der Langrisser được xem là một trong những phiên bản thành công nhất trong lịch sử Langrisser. Do đó có thể xem Der Langrisser là một phần mở rộng của Langrisser II và bài này sẽ dùng Der Langrisser để giải thích cho Langrisser II.

Tổng quan

Về mặt thời gian phát hành và thời gian trong câu chuyện thì Langrisser II là phiên bản nối tiếp câu chuyện của Ledin trong Langrisser I nhưng chỉ có một hướng đi duy nhất, người chơi không thể tự do lựa chọn hướng đi cho mình. Một năm sau khi phát hành, nhà sản xuất đã thêm vào phiên bản Langrisser II cũ nhiều tình huống, nhiều Scenario và nhiều hướng đi phát sinh, dẫn đến nhiều kết thúc khác nhau. Phiên bản này được gọi là Der Langrisser trên máy Super Famicom. Ngày 26 tháng 04 năm 1996, Der Langrisser còn xuất hiện trên hệ máy PC-FX với cái tên "Der Langrisser FX". Sau đó, vào ngày 31 tháng 07 năm 1997, toàn bộ nội dung của Der Langrisser và nội dung của phiên bản trước (Langrisser I) được đưa vào chung một đĩa CD trên PlayStation với cái tên Langrisser I&II. Phiên bản PlayStation này có thêm một số đoạn phim anime, nhiều cải tiến về hình ảnh so với trước và cho phép người chơi chọn lựa chơi Langrisser I hoặc Der Langrisser. Ngày 26 tháng 02 năm 1998, nội dung của Langrisser II cũng xuất hiện trong phiên bản Sega Saturn là Langrisser Dramatic Edition. Cả trong Langrisser I&II và Langrisser Dramatic Edition, tuy phần thứ hai này được gọi là Langrisser II nhưng thực chất nội dung lại là Der Langrisser, tức là phần mở rộng của Langrisser II.

Ngày 20 tháng 11 năm 1998, nội dung của Der Langrisser còn được đưa sang Windows (9x) do Unbalance phát hành. Ngày 16 tháng 04 năm 2003, Sega cũng phát hành phiên bản Langrisser II (nội dung giống với bản Mega Drive, tức là Langrisser II nguyên thủy) trên Windows Me/2000/Xp. Bắt đầu từ ngày 25 tháng 12 năm 2007, nội dung của phiên bản Mega Drive còn xuất hiện trên Virtual Console của Wii.
Langrisser II, Der Langrisser cũng là phiên bản có số nhân vật là hậu duệ ánh sáng đông nhất.

Nội dung

Nhân vật chính của tác phẩm là Elwin, trên bước đường lưu lạc giang hồ gặp gỡ một pháp sư trẻ tuổi là Hein. Cả hai cùng lang thang khắp nơi, đến khi bước vào ngôi làng sinh sống của Hein thuộc lãnh địa Salrath thì hay tin cô nương Riana, một người bạn thời thơ ấu của Hein sống ở ngoài làng bị đội Thanh long kỵ sĩ của Đế quốc Leigald bắt đi. Hein và Elwin vì nghĩa mà tham gia giải cứu Riana, để rồi sau đó câu chuyện dẫn dắt họ sang nhiều sự kiện khác nhau.

Tuy câu chuyện của Langrisser II, hay Der Langrisser chỉ diễn ra ở đại lục El Sallia nhưng trong đoạn mở đầu của Der Langrisser trên SNES lại có đoạn sấm truyền liên quan đến đại lục Yeless: "Một năm khi hung tinh màu đỏ nổi trên bầu trời Yeless, từ vùng đất Velzeria xa xăm bị nguyền rủa, xuất hiện một kẻ mang dã tâm to lớn...".

Hung tinh màu đỏ chính là mặt trăng Crimso được nhắc tới trong Langrisser V và có liên quan đến ma kiếm Alhazard.

Về mặt nội dung thì bản Langrisser II trên Mega Drive chỉ có một hướng đi duy nhất. Trong khi đó bản Der Langrisser trở về sau có thêm ba hướng đi mới là Đế quốc, Bóng tối và hướng đi Độc lập. Hướng đi ánh sáng như trong Langrisser II được xem là chính thống trong Der Langrisser.

Cách chơi
Về mặt cách chơi thì Langrisser II hay Der Langrisser đều không thay đổi gì so với phiên bản Langrisser I trước đây. Chi tiết xin xem thêm bài Langrisser I.
Der Langrisser là một phiên bản rất thành công vì sự đồ sộ của nó. Game có cả thảy 78 Scenario, bao gồm cả các Scenario ẩn, mặc dù mỗi hướng đi chỉ có chừng 20, 21 Scenario mà thôi. Der Langrisser cũng có chừng 10 kết thúc khác nhau, tùy thuộc vào hướng đi của người chơi chọn lựa. Ngay cả trong cùng một hướng đi, kết thúc vẫn có thể khác nhau, tùy vào hành động, chọn lựa của người chơi khi xảy ra các tình huống phân nhánh. Game có cả thảy 18 nhân vật khác nhau, một con số khá lớn đối với game RPG. Vì vậy để chơi hết 78 Scenario này, người chơi phải chơi lại rất nhiều lần, mỗi lần phải thử những hướng đi, cách chọn lựa khác nhau và đây chính là mặt thành công của Der Langrisser.
Kể từ Der Langrisser trở đi thì chưa thấy phiên bản nào vượt qua được sự đồ sộ và phong phú của nó.

Các hướng đi trong Der Langrisser
Der Langrisser có các hướng đi được phân chia như sau:

Hướng đi Ánh sáng (光輝ルート)
Ngay từ Scenario đầu tiên, khi Elwin và Hein tham gia giải cứu Riana, sau đó hộ tống Riana đến thần điện Estool rồi từ đó biết được bí mật về ma kiếm Alhazard cũng như động cơ truy bắt Riana của Đế quốc Leigald. Đến Scenario 07, Leon sẽ thuyết phục Elwin theo về Đế quốc Leigald với mình (nếu người chơi hội đủ một số điều kiện trước đó), nếu không đồng ý thì Elwin sẽ tiếp tục ở lại với nhóm bạn Riana và sẽ không còn cơ hội thay đổi hướng đi nào nữa. Đây là hướng đi chính thống của Der Langrisser và là hướng đi duy nhất của Langrisser II (Elwin không thể lựa chọn theo Leon). Chủ trương của nhóm người này là không dùng vũ lực để tiêu diệt chiến tranh, bảo vệ thánh kiếm khỏi bàn tay dã tâm của các thế lực khác. Tuy nhiên, để làm được điều đó thì rốt cuộc họ cũng phải hành xử vũ lực đối với kẻ khác.

Hướng đi Đế quốc (帝国ルート)
Tuy ban đầu chạm trán với đội Thanh long kỵ sĩ của Đế quốc Leigald nhưng dần dần Elwin cũng nhận ra rằng họ là những con người sống chết vì lý tưởng, mong muốn có được sức mạnh để thống nhất đại lục, dẹp tan chiến loạn. Nếu hội đủ một số điều kiện, đến cuối Scenario 07 thì Leon, đội trưởng đội Thanh long kỵ sĩ sẽ xuất hiện và thuyết phục Elwin theo mình. Nếu đồng ý, những người bạn trước kia của Elwin, trừ Hein và Rouga sẽ rời bỏ anh ta và trở thành kẻ địch. Theo chân Leon, Elwin lên đường tìm thánh kiếm Langrisser mang về cho Hoàng đế Bernhalt. Đến Scenario 11, sau khi lấy được Langrisser tại cổ thành Baldia thì trong tâm trí Elwin nảy sinh hai lựa chọn. Nếu lựa chọn trao Langrisser cho Đế quốc thì Elwin sẽ được dẫn về Leigald, trở thành một tướng quân đắc lực của Hoàng đế và không còn cơ hội nào để thay đổi hướng đi nữa. Chủ trương của nhóm người này là dùng vũ lực, sức mạnh có thể để đàn áp các cuộc chiến, thống nhất đại lục để mang lại hòa bình.

Hướng đi Bóng tối (闇ルート)
Nếu ở Scenario 07, Elwin đồng ý theo Leon về với Đế quốc Leigald thì đến Scenario 11, sau khi lấy được Langrisser thì Elwin sẽ phân vân giữa hai lựa chọn. Nếu chọn không trao Langrisser lại cho Leon thì lực lượng Đế quốc sẽ trở thành địch thủ của Elwin nhưng lúc đó lực lượng ma tộc của Bozel sẽ xuất hiện để hỗ trợ ở Scenario 12. Từ đây Elwin làm theo mọi chỉ dẫn của Bozel, đến Scenario 16, khi giải trừ phong ấn cho ma kiếm Alhazard thì thánh kiếm Langrisser lúc này trong tay Elwin cũng bị ảnh hưởng và được giải phong ấn, phát huy sức mạnh thực sự của mình. Đến đây Elwin lại có hai lựa chọn, nếu vẫn trung thành với Bozel thì sẽ không còn cơ hội nào khác để thanh đổi hướng đi nữa và kết cục Elwin trở thành tay sai của Bozel, nhấn thế gian chìm ngập vào trong bóng tối.

Hướng đi Độc lập (独立軍ルート)
Đây là hướng đi của bá giả. Nếu chọn theo ma tộc của Bozel rồi sau đó phản bội Bozel ở Scenario 16 thì Elwin tự biến mình thành kẻ thù của tất cả các lực lượng còn lại. Đây là hướng đi khó khăn nhất vì số lượng nhân vật theo Elwin rất ít và không có lực lượng NPC hậu thuẫn như các hướng đi kia. Chủ trương của Elwin ở hướng đi này là tự mình dùng sức mạnh của Alhazard và Langrisser để thâu tóm đại lục, tiêu diệt các phe đối lập để mang lại hòa bình. Ở Scenario cuối cùng, Elwin tiêu diệt cả nữ thần ánh sáng Lushiris cùng tổ tiên Ledin của mình tại thiên giới Neo Gloria.

Sau khi tiêu diệt hết các phe đối lập, Elwin thống nhất đại lục và trở thành bá chủ thế giới. Trong trận đánh cuối cùng này, tùy vào việc Riana có còn sống sót hay không mà kết thúc của game cũng khác.

Các nhân vật chính yếu trong Der Langrisser

Các nhân vật linh động
Bao gồm các nhân vật có thể đi theo bất cứ hướng nào.

Elwin (エルウィン, lồng tiếng： Kusao Takeshi)
Nhân vật chính của tác phẩm, 20 tuổi. Elwin là con cháu của Ledin trong Langrisser I, là hậu duệ của ánh sáng, một trong các nhân vật sử dụng được Langrisser trong game. Elwin vốn là một đứa trẻ mồ côi được Drein (ドレン) nuôi nấng và dạy dỗ, nhưng rồi Drein bị kẻ nào đó sát hại. Elwin lên đường lang thang khắp nơi để truy tìm kẻ ám sát nghĩa phụ của mình, rồi cứu giúp Hein đang trong bước đường cùng. Khi cả hai đến một ngôi làng nhỏ ở Salrath thì cũng là lúc bắt đầu câu chuyện.
Có thể nói Elwin là nhân vật độc đáo nhất trong các nhân vật xuyên suốt series Langrisser. Nhân vật này độc đáo ở tính đa diện, tính cách thay đổi tùy theo hướng đi mà người chơi lựa chọn. Ở hướng đi Ánh sáng, Elwin là kiểu nhân vật anh hùng điển hình, chuộng hòa bình. Ở hướng đi Đế quốc, hình mẫu Elwin có biến đổi đôi chút nhưng về cơ bản cũng không khác, mong muốn thống nhất đại lục, dẹp trừ chiến tranh bằng sức mạnh của mình. Ở hướng đi Bóng tối và hướng Độc lập, Elwin đổi khác rất nhiều, về ngôn từ tỏ ra bạo động hơn, vì lợi ích, lý tưởng của mình mà thản nhiên tàn sát những người đồng đội từng sát cách bên mình trước kia. Tùy thuộc vào lựa chọn của người chơi mà Elwin có thể là một đấng cứu thế hoặc tay sai của ác quỷ, hoặc tự bước đi trên con đường chông gai để trở thành bá chủ toàn cõi.

Hein (ヘイン, lồng tiếng：Yamada Kappei)
Thiếu niên 17 tuổi sống ở ngôi làng gần lãnh địa Salrath. Trên đường học trở thành pháp sư, Hein được Elwin cứu mạng sống trong lúc nguy khốn. Vì cảm cái ân này, Hein là nhân vật duy nhất luôn theo sát Elwin dù ở bất cứ hướng đi nào. Ban đầu Hein tỏ ra ngưỡng mộ tài năng pháp thuật của Jessica và xin nhận làm đệ tử.

Rouga (ロウガ, lồng tiếng：Genda Tesshou)
Một kiếm sĩ, bị binh có tiếng tăm ở đại lục. Nhân vật này chỉ xuất hiện kể từ Der Langrisser mà thôi. Rouga sống bằng nghề đánh thuê, lang thang đây đó để tìm kiếm người em gái Sonya đã mất tung tích. Rouga theo Elwin ở mọi hướng đi, trừ hướng Ánh sáng. Ở phiên bản trên Sega Saturn còn có thêm tình huống Rouga sát hại Hoàng đế Bernhalt, Rouga nhận mũi tên của Jessica thay cho Elwin. Cuối cùng, bản Saturn còn mô tả Rouga và Sonya như một cặp nhân tình chứ không phải anh em.

Các nhân vật ở hướng đi Ánh sáng

Lushiris (ルシリス, lồng tiếng：Hiramatsu Akiko)
Nữ thần ánh sáng cai quản thiên giới Neo Gloria. Rushiris là nữ thần của pháp luật, thịnh trị, an thái và lòng từ bi, do đó đối lập hoàn toàn với Chaos. Rushiris là hiện thân thần cách hóa của ánh sáng, đối nghịch với Chaos.

Jessica (ジェシカ, lồng tiếng：Ban Keiko)
Từ Der Langrisser trở đi thì nhân vật này chỉ xuất hiện với tư cách NPC. Chỉ có ở Langrisser II phiên bản Mega Drive thì Jessica mới trở thành nhân vật điều khiển được. Nhưng lần này chưa được 20 năm kể từ lần đầu thai mới nên Jessica giờ đây không còn nhiều sức mạnh nữa.

Riana (リアナ, lồng tiếng：Kouda Mariko)
 Nữ nhân vật chính trong tác phẩm, 20 tuổi, bạn thời thơ ấu của Hein. Riana vốn là đứa trẻ mồ côi bị vứt trước cổng thần điện ánh sáng, được các tư tế ở đó nuôi dạy và trở thành vu nữ (người nữ múa hát, tế lễ ở đền thờ) của thần điện ánh sáng. Riana cũng là một hậu duệ của ánh sáng, có khả năng sử dụng Langrisser và là một trong hai nhân vật quan trọng để phá giải, phong ấn ma kiếm Alhazard và thánh kiếm Langrisser. Sau khi được Elwin giải thoát khỏi sự truy đuổi của Đế quốc, Riana đã quyết định lên đường theo Elwin cùng ít nhiều tình cảm nồng nàn dành cho nhân vật này. Tuy nhiên tình cảm của Riana chỉ thành tựu khi Elwin lựa chọn con đường Ánh sáng. Ở hướng đi Bóng tối, Riana và người em song sinh Rana bị Bozel tẩy não và theo Elwin. Riana còn hợp tác với Elwin ở hướng đi Đế quốc nếu hội đủ một số điều kiện. Ở hướng đi còn lại thì Riana xuất hiện với tư cách địch thủ của Elwin. Vì không chịu được ký ức đau buồn với Elwin nên Riana đã nhờ Lushiris (hoặc Jessica) phong ấn ký ức của mình.

Sherry (シェリー, lồng tiếng：Yokoyama Chisa)
Công nương thành Kalzath, 18 tuổi. Sherry cũng là một hậu duệ ánh sáng, có khả năng sử dụng Langrisser và là con cháu của Narm và Lance trong Langrisser I. Sherry là nhân vật có tính cách tự do, phóng khoáng, mang tình cảm đối với Elwin, tỏ tình rồi thất tình. Kể từ Der Langrisser thì Sherry xuất hiện với tư cách địch thủ nếu Elwin không theo con đường ánh sáng.

Kis (キース, lồng tiếng：Hori Hideyuki)
Quân nhân thành Kalzath, 28 tuổi, có trách nhiệm bảo vệ Sherry. Kis là đội trưởng đội không binh của Kalzath và chỉ theo Elwin ở hướng đi Ánh sáng.

Lester (レスター, lồng tiếng：Yao Kazuki)
Đệ tử của Jessica, 32 tuổi, vốn là hải tặc. Lester chỉ theo Elwin ở hướng đi Ánh sáng. Tính cách thô lỗ nhưng lại trọng nhân nghĩa. Lester mắc chứng sợ độ cao, lúc còn làm hải tặc có quen biết với Kis.

Auron (アーロン, lồng tiếng：Shibata Hidekatsu)
Lão kiếm sĩ dũng mãnh, thầy dạy kiếm của Sherry. Auron vốn đã về ở ẩn nhưng cuối cùng phải đứng ra bảo vệ dân chúng trước hành động bỉ ổi của nữ tướng Imelda bên Đế quốc Leigald, cuối cùng theo Elwin. Nhân vật này chỉ theo Elwin ở hướng đi Ánh sáng từ Der Langrisser trở về sau mà thôi. Tuy nhiên đây lại là nhân vật lựa chọn từ 3 nhân vật: Scott, Rana và Auron.

Scott (スコット, lồng tiếng：Miki Shin Ichirou)
Kỵ sĩ tập sự, con trai của lãnh chúa Salrath. Ban đầu Scott đồng hành với Elwin đến thành Kalzath rồi chia tay tại đây. Nếu Elwin theo hướng Ánh sáng thì mãi sau này Scott gia nhập lại, nhưng nếu Elwin theo hướng khác thì kết cục Scott cùng cha mình phải chết thảm khi quân đội Elwin xâm lược Salrath.

Rana (ラーナ, lồng tiếng：Kouda Mariko)
Người em gái song sinh của Riana vốn đã mất tung tích từ lâu. Rana vốn có tư chất về ma thuật nên bị Bozel lợi dụng, tẩy não và tự coi mình là "Dark Princess". Chỉ có ở hướng đi Ánh sáng, Rana mới trở lại trạng thái bình thường. Rana còn hợp tác với Elwin ở hướng đi Đế quốc nếu hội đủ một số điều kiện. Rana mang nhiều tình cảm đối với Leon nên thường xuyên kêu gọi nhân vật này đầu hàng.

Phe Đế quốc Leigald
Tất cả các nhân vật thuộc Đế quốc Leigald này chỉ hợp lực với Elwin nếu đi theo hướng Đế quốc.

Hoàng đế Bernhalt (ベルンハルト, lồng tiếng：Sasaoka Shigezou)
41 tuổi, khi còn là một anh lính đánh thuê đã chán ngán cảnh đổ máu khắp đại lục. Bernhalt đã thu phục được Egbert và cùng Egbert gây dựng nên Đế chế, trở thành Hoàng đế Leigald đầu tiên. Bernhalt là vị võ đế ý chí sắt đá, quyết tâm thống nhất đại lục, tuyên chiến với các nước và là người có khả năng thao túng sức mạnh của ma kiếm Alhazard mà không bị ảnh hưởng gì. Bernhalt xuất hiện với tư cách NPC (nếu theo hướng Đế quốc) hoặc địch thủ.

Egbert (エグベルト, lồng tiếng：Aono Takeshi)
Thiên tài ma thuật, là người chỉ huy đội hắc long ma đạo sư, vừa là quân sư bên cạnh Bernhalt chỉ vẻ mọi kế sách khôn ngoan. Egbert 40 tuổi (trong tiểu thuyết là 53), vốn là đệ tử của Jessica nhưng vì chạm tay vào những loại ma thuật cấm nên cơ thể lão hóa nhanh chóng, nghe nói còn trấn giữ được pháp thuật trấn áp Chaos.

Leon (レオン, lồng tiếng：Okiayu Ryu Tarou)
Đội trưởng đội Thanh long kỵ sĩ, binh đoàn kỵ binh hùng mạnh nhất đại lục. Leon 25 tuổi, là người trung nghĩa sắt đá với vị Hoàng đế của mình. Leon cũng là một hậu duệ ánh sáng, là nhân vật duy nhất có khả năng sử dụng Langrisser bên Đế quốc và là con cháu của Dyhalt trong Langrisser III. Leon cảm ơn nghĩa Bernhalt đã nuôi nấng mình khi còn là đứa trẻ mồ côi nên thề suốt đời phụng sự chủ, luôn xả thân vì lý tưởng của chủ.
Trong các hướng đi khác, nếu Bernhalt bị đánh bại trước thì Leon luôn tuẫn tiết theo.

Imelda (イメルダ, lồng tiếng：Tsuru Hiromi)
 Nữ tướng của binh đoàn băng long, được mô tả là lạnh lùng, tàn nhẫn và tự cao. Imelda 30 tuổi và chỉ để lộ bản tính hiền lành, có những nét đáng quý khi Elwin theo hướng Đế quốc. Trong phiên bản Saturn còn có thêm chi tiết cho biết Imelda trước kia vốn là công nương của một tiểu quốc nhưng sau bị Leigald dùng vũ lực mà phải sáp nhập, từ đó luôn tâm niệm rằng sức mạnh là tất cả.

Balgas (バルガス, lồng tiếng：Kouri Daisuke)
 Tướng quân tài năng của Đế quốc, chỉ huy binh đoàn hỏa long. Balgas 39 tuổi, là mãnh tướng danh chấn thiên hạ, luôn quan tâm đến thuộc hạ của mình. Bối cảnh của Der Langrisser còn cho thấy người vợ Elisa của Balgas chuẩn bị sanh con khi câu chuyện bắt đầu. Hạnh phúc trọn vẹn của gia đình Balgas phụ thuộc vào Elwin, nếu đi theo hướng Ánh sáng thì Balgas tử trận dưới tay Elwin mà chưa kịp nhìn mặt con.

Leard (レアード, lồng tiếng：Horikawa Ryou)
Thuộc hạ trung thành của Leon, giữ chức phó tướng quân. Leard là một nhân vật quan trọng quyết định việc Leon có thuyết phục Elwin theo mình ở Scenario 7 hay không. Nếu Elwin đánh bại Leard ở Scenario 2 và Zolm ở Scenario 5 thì sẽ không còn cơ hội đổi sang hướng Đế quốc.

Zolm (ゾルム)
Thuộc hạ của tướng quân Balgas, tính tình bạo ngược, tự phụ là cánh tay của Balgas. Nếu đánh bại Zolm thì đoạn hội thoại giữa Elwin và Balgas cũng thay đổi.

Các nhân vật thuộc ma tộc

Chaos (カオス, lồng tiếng：Sasaoka Shigezou, Watanabe Takeshi, Satou Masaharu)
Vị thần hỗn mang, tượng trưng của ma tộc, là bản thể của bóng tối. Khó có thể nói Chaos là một ác thần, một tà thần, là hiện thân của tà ác mà chỉ có thể nói rằng Chaos cũng là sức mạnh của thế giới giống như Rushiris, là sự bất diệt giống như bóng tối và đối lập hoàn toàn với Rushiris. Dựa theo lời thoại trong series Langrisser thì Chaos có những đặc điểm là "đối tượng tôn thờ của ma tộc", "xuất hiện khi thế giới đình trệ và hủy diệt nó", "có mục đích thúc đẩy sự phát triển của văn minh".... Chaos còn được cho là chủ thể của ma kiếm Alhazard, là thần cách của bóng tối và sự hỗn mang. Sau khi bị tiêu diệt trong các phiên bản Langrisser, Chaos luôn báo trước sẽ xuất hiện trở lại khi thế giới cần đến sự hỗn mang, cần đến loạn lạc.

Bozel (ボーゼル, lồng tiếng：Shiozawa Kaneto)
Vương tử bóng tối, đại diện của Chaos. Bozel căm ghét những kẻ cuồng tín vào ánh sáng, trái lại rất yêu thích những kẻ có năng lực. Bozel không phải là cái tên của một nhân vật cụ thể nào, không phải là sự tồn tại cụ thể nào mà chỉ là một cái tên giả, một danh xưng mang tính tượng trưng được ban cho kẻ phụng sự Chaos. Giống như Chaos và bóng tối, Bozel không bao giờ bị tiêu diệt hoàn toàn mà chỉ tạm thời rút lui. Bozel là nhân vật thường xuất hiện trong các phiên bản Langrisser, có thể hồi sinh nhiều lần. Bozel là thân bất tử, chừng nào còn ma kiếm Alhazard và khi nhân vật Bozel mới chưa được khai sinh.

Sonya (ソニア, lồng tiếng：Tomizawa Michie)
Em gái Rouga, chỉ xuất hiện từ Der Langrisser trở đi. Sonya vốn là con lai giữa ma tộc và con người, một lần khi anh trai đi vắng thì bị dân làng xông vào đánh nên từ đó sinh ra oán hận loài người, bị Bozel lợi dụng. Sonya hợp lực với Elwin ở hướng đi Bóng tối, Độc lập và Đế quốc (nếu Rouga thuyết phục thành công một số lần):.:
Trong bản Sega Saturn còn có thêm tình tiết khi Rouga sắp chết, Sonya không còn coi như một người anh trai cùng cha khác mẹ nữa mà coi như người đàn ông của mình. Ở hướng đi Ánh sáng, Sonya mất anh trai, mất chủ (Bozel) và bị ma tộc phản bội nên quyết tâm hồi sinh Chaos để hủy diệt thế giới đã không chấp nhận mình.

Faias (ファイアス)
Chính là kẻ đã sát hại cha nuôi Drein của Elwin. Nhân vật này chỉ xuất hiện ở hướng đi Ánh sáng. Faias trong game là một yêu quái nam thuộc ma tộc, nhưng trong tiểu thuyết lại là yêu nữ được sinh ra từ ngón tay út của Bozel.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin tổng hợp về Growlanser và Langrisser (tiếng Nhật)
 Virtual console Langrisser (tiếng Nhật)

Trò chơi trên Windows
Trò chơi PlayStation
Trò chơi Sega Saturn


title: Euphitrea chinensis

text:
Euphitrea chinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Euphitrea


title: Phuket (thành phố)

text:
Phuket (tiếng Thái: ภูเก็ต, đọc là Bu-két) là một thành phố ở đông đảo Phuket, Thái Lan. Thành phố là thủ phủ tỉnh Phuket.  thành phố có dân số 75.573 người. Thành phố thuộc huyện Mueang Phuket.

Phuket cách Bangkok 862 km về phía nam.

Địa lý

Thành phố này nằm ở phần phía Nam của đảo Phuket. Bờ biển phía Tây và phía Nam bao gồm nhiều bãi tắm cho du khách, từ Tây Bắc:

 Karon,
 Bãi biển Kata,
 Bãi biển Kata Noi,
 Bãi biển Nai Harn,
 Bãi biển Rawai
 Vịnh Chalong

Các bãi biển được các mũi đá tách riêng ra, trong đó nổi tiếng nhất là mũi đá Promthep Cape ở cực nam của hòn đảo. Người Thái thường thích ngắm hoàng hôn ở mũi này.

Khí hậu

Du lịch
Nằm trong vô số hòn đảo nằm rải rác dọc theo dải đất hẹp dẫn đến bán đảo Mã Lai. Có những hòn đảo lớn hơn như Ko Samui và Phuket được phát triển phục vụ ngành du lịch. Trải qua nhiều thập niên, Phuket nổi tiếng là một trong những điểm du lịch biển sạch.
Đảo Phuket gần như biệt lập với đất liền, tuy nhiên, chính nhờ du lịch và khoáng sản giàu có về thiếc, cao su và dừa đã đem lại sự giàu có cho đảo.
Vào thập niên 1970, du khách biết đến Phuket ngoài điểm đến là Pattaya. Sau đó, nhà hàng, khách sạn và khu nghỉ mát cùng với phi trường của đảo được mở rộng để đón chào du khách đến từ Châu Á, Châu Âu và Châu Úc. Ngày nay, Phuket không còn là nơi được biết đến là nơi có nhiều khoáng sản mà chỉ là nơi hoàn toàn dành cho du lịch.

Kiến trúc
Không giống các thành phố khác của đất nước, thành phố Phuket mang hoàn toàn theo kiểu riêng. Kiểu xây dựng nhà cửa theo mẫu mã kiến trúc đặc trưng thuộc địa, nhờ những nhà tư bản khai thác mỏ thiếc và cây cao su vào cuối thế kỷ thứ 19, sau trận hỏa hoạn đã tàn phá vùng thị trấn. Có những chuyến tham quan du lịch các kiến trúc cổ do các công ty du lịch bản địa tổ chức. Nơi đây có các kiến trúc của người Hoa để lại với kiến trúc tầng trệt làm nơi buôn bán, có hành lang tiếp tân và tầng cao làm nơi sinh sống. Nét quyến rũ về những ngôi nhà cao tầng cổ xưa của thành phố Phuket được kết hợp nhiều nơi thiêng liêng của người Hoa. Quan trọng là Wat Jui Tue sơn màu sắc chói lọi và một chùa khác nhỏ hơn là Wat Put Jaw, bên cạnh cửa lớn của chùa này có một ngoi chợ trên đường Ramong. Chùa là nơi xuất phát lễ hội Phật tử sang đạo ăn chay năm ngày tại Phuket vào tháng mười hàng năm.

Sóng thần
Năm 2004, thành phố bị sóng thần tàn phá hầu như toàn bộ, du lịch được khôi phục qua nhiều năm tháng.

Giao thông
Sân bay quốc tế Phuket

Thành phố kết nghĩa
  Las Vegas, Nevada, Hoa Kỳ
 George Town, Malaysia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Phuket

·
Thành phố của Thái Lan
Thành phố cảng Ấn Độ Dương
Thành phố cảng châu Á
Nam Thái Lan
Cảng Đông Nam Á
Biển Andaman


title: Thủy Top

text:
Huỳnh Minh Thủy (sinh ngày 19 tháng 5 năm 1989), được biết đến nhiều hơn với nghệ danh Thủy Top, là một người mẫu ảnh, người mẫu quảng cáo, diễn viên, ca sĩ người Việt Nam. Cô là một trong những hot girl đời đầu của Việt Nam và từng được mệnh danh là "quả bom sex". Sau quá trình học tập tại New York, Hoa Kỳ chuyên ngành truyền thông và biểu diễn. Thủy Top quay trở về Việt Nam nhận chức vụ Tổng biên tập (Editor in chief) của kênh truyền hình FashionTV Vietnam.

Tiểu sử

Huỳnh Minh Thủy sinh ngày 19 tháng 5 năm 1989 tại Hà Nội. Cha cô là Phó giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Bá Kỹ Thuật, hiện là giảng viên tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sông Đà 705. Mẹ cô là bà Trần Thị Rắt, giáo viên về hưu và là cổ đông lớn nhất tại Công ty cổ phần Sông Đà 705. Công ty do hai ông bà sở hữu và điều hành là chủ đầu tư của nhiều dự án thủy điện lớn tại Lai Châu, như thủy điện Nậm Sì Lường, Nậm Sì Lường 4 đều có mức đầu tư từ 600 đến 700 tỷ đồng. Sinh ra trong gia đình có truyền thống học tập, Thủy Top đã từng theo học tại Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam và tốt nghiệp bằng xuất sắc tại St. Francis College, New York.

Hoạt động nghệ thuật
Khi còn nhỏ, Thủy Top từng đạt một số giải thưởng âm nhạc, trong đó có Giải nhất giọng hát đơn ca tiếng Anh thành phố Hà Nội năm 2000; giải nhất giọng hát MTV & JVC Châu Á năm 2003; Giải nhất giọng hát tiếng Anh Sing To Learn thành phố Hà Nội năm 2005.

Năm 2008, sau bộ phim Chít và Pi, Thủy tiếp tục tham gia bộ phim Đi qua bóng tối với vai nhân vật chính của phim tên Tuyết. Bộ phim đã được phát sóng vào khung giờ vàng trên VTV1. Đầu năm 2009, cô tham gia chương trình truyền hình thực tế "72 giờ - thách thức sức bền" do Đài Truyền hình Việt Nam, Công ty điện tử Samsung Vina và Báo Thanh Niên sản xuất. Đến thời điểm này, cô vẫn thường được nhắc đến với vai trò stylist.

Đầu năm 2014, Thủy cho ra mắt album mang tên "MEO" được sản xuất bởi nhà sản xuất J. Chris Griffin tại New York (Mỹ). Sản phẩm của cô đã được giới chuyên môn đánh giá cao.

Năm 2015, cô tham gia chương trình "Tuyệt đỉnh tranh tài", một sân chơi âm nhạc dành riêng cho người nổi tiếng được phát sóng trên HTV7.
Cô chỉ dừng lại ở top 3 trong vòng bán kết. Khán giả cũng đặt ra nhiều nghi vấn khi cô, với tư cách là một hot girl tham gia một sân chơi dành cho những ca sĩ chuyên nghiệp. Mặc dù bị đánh giá thấp, nhưng nhờ lượng khán giả bình chọn mà Thủy Top đã trở thành một "nhân tố bí ẩn" vượt qua hàng loạt ca sĩ chuyên nghiệp khác trong chương trình.

Danh sách phim và chương trình truyền hình đã tham gia

Phim đã tham gia

Chương trình giải trí

Tranh cãi

Năm 2006, khi vẫn còn đang là học sinh tại trường Amsterdam, Thủy đã đứng ra tổ chức đêm nhạc "Shake in da pub" với chủ đề "Crazy - séty - Cool" (Cuồng nhiệt - Gợi cảm - Tươi mát). Buổi tiệc này chưa được tổ chức đã bị Phòng An ninh Văn hóa - Tư tưởng, Công an Hà Nội (PA25) chấm dứt, bởi đêm nhạc này không có giấy phép tổ chức biểu diễn nghệ thuật, và nó còn dự báo sự ăn chơi thác loạn của một số học sinh, sinh viên.

Năm 2008, cô bất ngờ nổi tiếng với các bộ ảnh với phong cách gợi cảm séty Sunshine và Boxing Girl. Không lâu sau đó, cô tiếp tục gây sự chú ý trong bộ ảnh Chuyến xe kinh dị với vòng một ngoại cỡ và những tư thế khiêu khích cùng bạn diễn, cũng từ đây mà danh tiếng của cô ngày càng đi lên. Cũng trong năm này, Thủy Top vướng  phải scandal có thể xem là lớn nhất đời mình khi liên quan đến cuộc hôn nhân của đạo diễn Ngô Quang Hải và diễn viên Hải Yến, dẫn đến tin đồn bị "đánh ghen". Tuy nhiên, việc đánh ghen đã được Hải Yến phủ nhận sau đó. Bản thân Thủy Top cũng đã lên tiếng giải thích cho mối quan hệ giữa cô và Ngô Quang Hải. Đầu năm 2009, những hình ảnh hở bạo, nhạy cảm của cô bất ngờ xuất hiện tràn lan trên các trang mạng xã hội.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nữ người mẫu Việt Nam
Nữ ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Người Hà Nội
Cựu học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam
Hot girl


title: Bãi biển Đồi Dương

text:
Đồi Dương là tên một bãi tắm biển, một công viên tọa lạc ngay trung tâm thành phố Phan Thiết. Sở dĩ có tên gọi Đồi Dương là do khi xưa, nơi đây là một vùng đồi cát rộng lớn có trồng rất nhiều cây dương (phi lao) chắn gió. Tuy nhiên, hiện nay khu vực trồng dương đã bị thu hẹp rất nhiều vì phần lớn đất dành cho đô thị hóa. Bãi tắm Đồi Dương cũng thường được kết hợp với bãi tắm Thương Chánh gần đó để gọi chung là "Đồi Dương - Thương Chánh". Nếu như khu vực Hàm Tiến - Mũi Né là bãi tắm riêng của các khu resort chỉ dành cho du khách của họ, thì Đồi Dương là bãi tắm công cộng dành cho công chúng.

Tham khảo

Phan Thiết
Bãi biển Việt Nam


title: Marilia fasiculata

text:
Marilia fasiculata là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia


title: Eurytides orabilis

text:
Eurytides orabilis là một loài bướm trong họ Papilionidae. Đây là loài bản địa châu Mỹ.
Sải cánh của E. orabilis dài . Con đực và con cái như nhau.

Phụ loài
 Eurytides orabilis orabilis (Butler, 1872)
 Eurytides orabilis isocharis (Rothschild & Jordan 1906)

Phân bố
Phụ loài, E. o. orabilis, được tìm thấy từ Panama đến Guatemala, cũng như tại Costa Rica. E. o. isocharis được tìm thấy ở Colombia và Ecuador.

Hình ảnh

Eurytides


title: Giới Thủ

text:
Giới Thủ (chữ Hán giản thể:界首市, âm Hán Việt: Giới Thủ thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Phụ Dương, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Giới Thủ có diện tích 667 km2, dân số 740.000 người.. Về mặt hành chính, thành phố này được chia thành 3 nhai đạo biện sự xứ, 11 trấn, 4 hương.
Nhai đạo: Tây Thành, Dĩnh Nam, Đông Thành.
Trấn: Quang Vũ, Lô Thôn, Lưu Diêu, Vương Tập, Đào Miếu, Chuyên Tập, Cố Tập, Tuyền Dương, Đái Kiều, Đại Hoàng, Điền Doanh.
Hương: Cận Trại, Trách Trại, Thư Trang, Bình Tập.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
Phụ Dương
Thành phố tỉnh An Huy


title: Melanoxanthus cylindricus

text:
Melanoxanthus cylindricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|11|13}}

Melanoxanthus


title: Lao (định hướng)

text:
Lao hay LAO có thể là:
 Bệnh lao
 Nói tắt của Nhà lao
 Họ Lao
 Lao: một loại vũ khí thời xưa
 Lao: vật hình dạng như cây giáo được sử dụng trong môn phóng lao.
 Lao móc: vũ khí hình dáng như cây lao có móc để sử dụng trong đánh cá
 Lao: tính từ tiếng Anh của Lào
 Lao Airlines: hãng hàng không quốc gia của Lào
 Sông Lao, con sông miền Nam nước Ý.
 Lao, Togo
 Lao, Bhutan
 Lao Sơn, ngọn núi ở Sơn Đông, Trung Quốc.
 LAO, mã IATA cho Laoag International Airport của Philippines.
 Tên viết tắt của chương trình Law & Order.
 Lao, nhân vật phụ trong sêri trò chơi Fatal Fury.


title: Thoen (huyện)

text:
Thoen () là một huyện (amphoe) ở phía nam của tỉnh Lampang, miền bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Soem Ngam, Sop Prap của tỉnh Lampang, Wang Chin của tỉnh Phrae, Si Satchanalai, Thung Saliam, Ban Dan Lan Hoi của tỉnh Sukhothai, Ban Tak, Sam Ngao của tỉnh Tak, Mae Phrik của tỉnh Lampang, Li và Thung Hua Chang của tỉnh Lamphun.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 8 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 88 làng (muban). Wiang Mok và Lom Rat là hai thị trấn (thesaban tambon), mỗi đơn vị nằm trên một phần của tambon cùng tên. Có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Thoen


title: Trifurcula iberica

text:
Trifurcula iberica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở two specimens from the Spanish Pyrenees và Sierra Nevada.

Sải cánh dài 6-7.2 mm đối với con đực. Adults were được tìm thấy ở vùng núi at medial (900 meters) và high altitude (1,700 meters) in tháng 7.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae và Opostegidae of the world

Trifurcula


title: Eppendorf, Mittelsachsen

text:
Eppendorf là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Eppendorf, Mittelsachsen có diện tích 33,69 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 4721 người.

Tham khảo


title: Ischnura fountainei

text:
Ischnura fountainei là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura fountainei được Morton miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: Lardal

text:
Lardal là một đô thị ở hạt Vestfold, Na Uy. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Svarstad. Các giáo xứ của Laurdal được thành lập như là một đô thị ngày 01 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Đô thị này được chia thành các giáo xứ của Svarstad, Styrvoll, và Hem.

Tham khảo

Đô thị của Vestfold

Khu dân cư ở Numedalslågen


title: Enrico Fermi

text:
Enrico Fermi (; 29 tháng 9 năm 1901 – 28 tháng 11 năm 1954) là nhà vật lý lý thuyết và thực nghiệm người Ý, với nghiên cứu về lò Chicago Pile-1, lò phản ứng hạt nhân do con người xây dựng đầu tiên trên thế giới, và nổi tiếng với những công trình đóng góp cho cơ học lượng tử, vật lý hạt nhân, vật lý hạt, và cơ học thống kê. Cùng với Robert Oppenheimer, ông được coi là một trong những "cha đẻ của bom nguyên tử". Ông có một số bằng sáng chế liên quan đến năng lượng hạt nhân, và nhận Giải Nobel Vật lý năm 1938 cho lý thuyết phóng xạ cảm ứng và phát hiện ra các nguyên tố siêu urani. Cộng đồng các nhà vật lý đều công nhận Fermi là một trong số rất ít các nhà khoa học vừa giỏi về lý thuyết lẫn thực nghiệm.

Đóng góp lớn đầu tiên của Fermi trong lĩnh vực cơ học thống kê. Sau khi Wolfgang Pauli đưa ra nguyên lý loại trừ năm 1925, Fermi viết một bài báo với nội dung áp dụng nguyên lý này cho chất khí lý tưởng, mở ra một lý thuyết thống kê mới mà ngày nay gọi là thống kê Fermi–Dirac. Các hạt tuân theo nguyên lý loại trừ ngày nay gọi là "Fermion" và những hạt còn lại thuộc nhóm Boson. Pauli còn nêu ra giả thuyết về sự tồn tại hạt "vô hình" chưa quan sát được trung hòa điện và phát ra cùng với electron trong phân rã beta nhằm "giải cứu" định luật bảo toàn năng lượng trong thế giới vi mô. Fermi ngay lập tức nắm lấy ý tưởng này, ông phát triển một mô hình mới có sự tham gia của hạt giả thuyết này mà ông đặt tên cho nó là "neutrino". Lý thuyết của ông, mà sau đó các nhà vật lý gọi là tương tác Fermi vẫn được sử dụng trong lý thuyết hoàn chỉnh hơn đó là thuyết tương tác yếu, nó miêu tả một trong bốn tương tác cơ bản của tự nhiên. Thông qua các thí nghiệm trước đó về phóng xạ cảm ứng cùng với hạt neutron mới được phát hiện, Fermi khám phá ra rằng các neutron chậm dễ dàng bị bắt hơn so với hạt chuyển động nhanh, và ông nghĩ ra một phương trình khuếch tán nhằm miêu tả hiện tượng này, mà ngày nay gọi là "phương trình Fermi trong phản ứng hạt nhân" (Fermi age equation). Ông cũng tiến hành thí nghiệm bắn thorium và uranium bằng các neutron chậm, đồng thời sản phẩm ông thu được là những nguyên tố hóa học mới. Vì phát hiện này ông nhận giải Nobel Vật lý, và các nguyên tố mới sau này được biết là sản phẩm của phản ứng phân hạch.

Fermi rời Ý năm 1938 để tránh bộ luật mới ảnh hưởng tới những người Do Thái, trong đó có vợ ông Laura, và định cư tại Hoa Kỳ. Tại đây ông tham gia vào dự án Manhattan trong thời gian chiến tranh thế giới lần hai. Fermi đứng đầu một đội các kỹ sư thiết kế và xây dựng lò phản ứng Chicago Pile-1. Vào ngày 2 tháng 12 năm 1942, lần đầu tiên họ đã khởi động lò nhân tạo bằng phản ứng hạt nhân dây chuyền tự duy trì khi nhiên liệu hạt nhân đạt khối lượng tới hạn. Ông đã chuyển đến làm việc tại Lò graphit X-10 tại Oak Ridge, Tennessee và đưa nó vào hoạt động năm 1943, cũng như lò B tại Khu Hanford đi vào hoạt động năm 1944. Ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos ông lãnh đạo Phân viện F, nơi thực hiện các thí nghiệm nhiệt hạt nhân. Fermi cũng có mặt tại Vụ thử bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới Trinity ngày 16 tháng 7 năm 1945, tại đây ông thể hiện khả năng tính toán các vấn đề phức tạp như ước lượng sức nổ của quả bom chỉ bằng những thí nghiệm đơn giản và viết công thức sau phong bì.

Sau chiến tranh, Fermi là thành viên có ảnh hưởng trong "Hội đồng tư vấn chung" của "Ủy ban năng lượng nguyên tử Hoa Kỳ", một ủy ban khoa học do Robert Oppenheimer làm chủ tịch, với vai trò tư vấn các vấn đề và chính sách liên quan đến hạt nhân. Sau vụ thử RDS-1 vào tháng 8 năm 1949, vụ thử bom nguyên tử phân hạch đầu tiên của Liên Xô, Fermi đã viết một khuyến nghị cho hội đồng, trong đó phản đối mạnh mẽ việc Hoa Kỳ tiến hành phát triển bom nhiệt hạch hiđrô trên cả phương diện đạo đức lẫn kỹ thuật. Ông là một trong những nhà khoa học xác nhận và ủng hộ những lời khai của Oppenheimer trong vụ án liên quan đến lộ bí mật quốc gia kĩ thuật chế tạo bom nguyên tử năm 1954, mà cuối cùng buộc Oppenheimer phải thôi chức chủ tịch ủy ban trước thời hạn, và cho tới nay bí mật liên quan đến vụ này vẫn chưa được công khai.Sau đó ông qua đời do nhiễm phóng xạ.

Fermi có những nghiên cứu quan trọng trong vật lý hạt, đặc biệt liên quan đến hạt pion và muon, và ông suy đoán rằng tia vũ trụ bị gia tốc trong từ trường của không gian liên sao. Có nhiều giải thưởng, khái niệm, và địa điểm mang tên Fermi, bao gồm Giải Enrico Fermi, Viện Enrico Fermi, Phòng thí nghiệm Máy gia tốc Quốc gia Fermi, Kính thiên văn không gian tia gamma Fermi, nhà máy điện hạt nhân Enrico Fermi, nguyên tố thứ 100 fermium. Ông cũng hướng dẫn nhiều sinh viên sau này trở lên nổi tiếng như Owen Chamberlain, Geoffrey Chew, Jerome Friedman, Marvin Goldberger, Tsung-Dao Lee, Chen Ning Yang, Arthur Rosenfeld và Sam Treiman...

Năm 1999, tạp chí Time xếp ông vào 100 người ảnh hưởng của thế kỷ 20.

Thiếu thời
Enrico Fermi sinh tại Rome ngày 29 tháng 9 năm 1901. Ông là con thứ ba của Alberto Fermi và Ida de Gattis. Ông có một chị là Maria lớn hơn ông hai tuổi, và người anh Giulio lớn hơn ông một tuổi. Sau khi hai cậu bé được gởi đến cộng đồng nông thôn để được chăm sóc, Enrico được gửi về gia đình ở Rome khi ông 2 tuổi rưỡi. Vì gia đình ông là công giáo La Mã và được rửa tội theo ước nguyện của ông bà nội ông, một gia đình không theo tôn giáo, và Fermi theo thuyết bất khả tri trong suốt cuộc đời trưởng thành của mình. Khi còn trẻ, ông có cùng sở thích với anh ông là Giulio. Họ làm một động cơ điện và chơi với các đồ chơi điện tử và cơ khí. Giulio chết trong khi đang gây mê phẫu thuật áp xe cổ họng năm 1915.

Nguồn tài liệu đầu tiên của Fermi về nghiên cứu vật lý là sách được tìm thấy ở một chợ địa phương ở Rome có tên Campo de' Fiori. Quyển sách 900 trang từ năm 1840, Elementorum physicae mathematicae, được viết bằng tiếng Latinh của Jesuit Father Andrea Caraffa, một giáo sư ở Collegio Romano. Nội dung quyển sách gồm toán học, cơ học cổ điển, thiên văn học, quang học, và âm học. Fermi kết bạn với một sinh viên khoa học nghiêng, Enrico Persico, và hai người làm việc cùng nhau trong các dự án khoa học như xây dựng con quay hồi chuyển và đo lường từ trường Trái Đất. Sự thích thú của Fermi về vật lý được các đồng nghiệp của cha ông khuyến khích, Adolfo Amidei đã cho anh một số cuốn sách về vật lý và toán học mà ông đọc và tiếp thu một cách nhanh chóng.

Xem thêm
 Nghịch lý Fermi

Tham khảo

Tư liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Obituary, NY Times, 29 tháng 11 năm 1954, Enrico Fermi Dead at 53; Architect of Atomic Bomb
 Nobel prize page for the 1938 physics' prize
 About Enrico Fermi
 Life and works of Enrico Fermi (tiếng Ý)
 Annotated bibliography on Enrico Fermi from the Alsos Digital Library
 The Story of the First Pile
 E-Book Enrico Fermi: The Master Scientist
 Samuel Abraham Goudsmit trên discovery of electron spin
 Fermi Commemorative Events
 Enrico Fermi's Case File
 Enrico Fermi in America  by Valentine L. Telegdi
 Fermi's Pile  by The Feldons

Nhà vật lý Mỹ
Nhà vật lý Ý
Dự án Manhattan
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Ý đoạt giải Nobel
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà vật lý lý thuyết
Bài cơ bản dài trung bình
Nhà phát minh Ý
Người Mỹ gốc Ý
Chết vì ung thư dạ dày
Mất năm 1954

Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia


title: Trần Lâm (định hướng)

text:
Trần Lâm có thể là:

Người Trung Quốc
 Trần Lâm (Tam Quốc) tự Khổng Chương (孔璋). Một mưu sĩ của Viên Thiệu và Tào Tháo trong thời Tam quốc (Trung Quốc)
 Trần Lâm (nhà Minh) Một chỉ huy quân đội nhà Minh (Trung Quốc) vào thế kỷ XVI

Người Việt Nam
 Trần Lâm (luật sư), luật sư, nguyên Trưởng ty Thông tin - Tuyên truyền của thành phố Hải Phòng; thẩm phán Tóa án Nhân dân Tối cao
 Trần Lâm (nhà báo), nhà báo người Việt Nam, tên thật là Trần Quảng Vận


title: Myrsine ronuiensis

text:
Myrsine ronuiensis là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Myrsine ronuiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Myrsine


title: Longuerue

text:
Longuerue là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime

Tham khảo
INSEE

Xã của Seine-Maritime


title: Trebra

text:
Trebra là một đô thị ở huyện Kyffhäuser, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,94 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 314 người.

Tham khảo


title: Cricklewood

text:
Cricklewood là một quận nằm ở Bắc Luân Đôn, Anh, có một phần phía đông bắc thuộc Khu Barnet của Luân Đôn, phần phía tây thuộc Khu Brent của Luân Đôn và phần phía đông nam thuộc Khu Camden của Luân Đôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Street map showing Cricklewood station on streetmap.co.uk
 Video of talk about "memories of Cricklewood during wartime"


title: Buigny-l'Abbé

text:
Buigny-l'Abbé là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D153 và đường D183, khoảng 5 dặm Anh về phía đông của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Buigny-l'Abbé sur le site de l'Insee
 Buigny-l'Abbé sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Triaenodes kawraiskii

text:
Triaenodes kawraiskii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Triaenodes


title: Thích Nhật Từ

text:
Thích Nhật Từ (sinh năm 1969) là một nhà tu hành Phật giáo Việt Nam thời hiện đại, hiện tại là Phó Trưởng ban Ban Trị sự kiêm Trưởng ban Phật giáo Quốc tế Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Viện trưởng thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Hội đồng trị sự GHPGVN, trụ trì tại chùa Giác Ngộ (TP. HCM), chùa Quan Âm Đông Hải (Sóc Trăng), chùa Tượng Sơn (Hà Tĩnh), chùa Linh Xứng (Thanh Hóa).

Tiểu sử
Thích Nhật Từ tên khai sinh là Trần Ngọc Thảo, sinh ngày 1 tháng 4 năm 1969 tại Sài Gòn. Giác ngộ chân lý Phật vào năm 1983, sau thời gian đi chùa Long Huê, Quận Gò Vấp và Chùa Đại Giác, quận Phú Nhuận, ông xuất gia vào năm 1984 tại chùa Giác Ngộ với Hòa thượng Thích Thiện Huệ lúc 14 tuổi, thọ giới tỳ kheo năm 1988 thuộc thế hệ thứ 41 thiền tông Lâm Tế dòng của Đạo Mân thiền sư. Sư du học tại Ấn Độ năm 1994 và tốt nghiệp thạc sĩ triết học năm 1997 và tiến sĩ triết học năm 2001.

Thích Nhật Từ là người sáng lập "Hội Ấn Tống đạo Phật ngày nay", "Hội Từ thiện đạo Phật ngày nay" và chủ nhiệm Đại Tạng kinh Việt Nam. Tháng 12 năm 2010, lúc được 41 tuổi, sư chính thức được Giáo hội Phật giáo Việt Nam tấn phong lên hàng giáo phẩm Thượng tọa sớm hơn ba năm so với quy định của Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (45 tuổi đời, 25 tuổi hạ).

Giáo dục
Về Phật học, dù sư sinh ra trong bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, các trường Phật học bị đóng cửa, sư may mắn cầu học với các vị cao tăng Phật giáo lỗi lạc trong thế kỷ 20 bao gồm Đại lão HT. Thích Minh Châu, HT. Thích Thiện Siêu, HT. Thích Huệ Hưng, HT. Thích Huệ Đăng, HT. Thích Từ Thông, HT. Thích Trí Quảng, HT. Thích Minh Cảnh, HT. Thích Nguyên Ngôn, HT. Thích Thiện Nhơn, HT. Thích Thiện Tâm, HT. Thích Thiện Trí, HT. Thích Giác Toàn và thiền sư Duy Lực, v.v... Nhờ đó, từ lúc còn làm Sa-di, Sư đã lão thông Kinh, Luật, Luận của Phật giáo Nguyên thủy và Đại thừa. Do những đóng góp to lớn đối với nền giáo dục Phật giáo, Sư được trao tặng 5 bằng tiến sĩ danh dự của các trường đại học ở nước ngoài.

Pháp môn
Thích Nhật Từ kêu gọi tăng ni và Phật tử hãy quay trở về với đức Phật gốc, thực tập và truyền bá "Tứ thánh đế" (thừa nhận khổ đau, truy tìm nguyên nhân, trải nghiệm niết-bàn và thực tập bát chánh đạo), thay vì phải tiếp tục bị ảnh hưởng bởi phương pháp Phật học của Trung Quốc theo phong cách tổ sư. Tứ diệu đế là pháp môn thù diệu, một đóng góp vô tiền khoáng hậu của đức Phật cho lịch sử tư tưởng tôn giáo thế giới.

Ngoài ra, Thích Nhật Từ còn kêu gọi tăng ni Phật tử Việt Nam quay trở về, bảo tồn và phát huy nền văn hóa Phật giáo Việt Nam cho cộng đồng Việt Nam; không lệ thuộc vào phương pháp Phật học, tu tập, kiến trúc, văn hóa, nghệ thuật, mỹ thuật của Trung Quốc, vốn đã bám rễ vào Việt Nam hơn 2000 năm qua. Thầy kêu gọi thuần Việt hóa nghi thức tụng niệm, câu đối, bảng hiệu chùa. Tại Việt Nam, theo thầy, tất cả nên dùng tiếng Việt để giới thiệu nền minh triết của đức Phật cho con người Việt Nam và việc sử dụng nền Phật học của Trung Quốc đã giết chết tinh thần sáng tạo và đóng góp của Phật giáo Việt Nam. Năm 2014, ông đã biên soạn và in hàng ngàn quyển "Kinh Phật cho người tại gia".

Hoạt động Phật giáo
Đại lễ Phật đản Vesak LHQ 2008 có đóng góp to lớn nhất của ông cho hoạt động ngoại giao của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đối với cộng đồng Phật giáo thế giới là vận động thành công việc đưa Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008 về Việt Nam. Vào năm 2006, Với vai trò là Phó chủ nhiệm Ban thư ký quốc tế, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc tại Bangkok, Thượng tọa Thích Nhật Từ là người có công chấp bút viết Hiến chương của Đại lễ này, đồng thời, đã giới thiệu thành công GS.TS. Lê Mạnh Thát với Ủy ban Tổ chức Quốc tế (viết tắt là IOC). Kết quả là, cuối năm 2007, GS.TS. Lê Mạnh Thát được Ủy ban Tổ chức quốc tế chấp nhận làm đồng Trưởng ban tổ chức của năm 2008 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Mỹ Đình.

Với vai trò là Tổng thư ký Ủy ban Tổ chức quốc tế của Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc 2008, ông đã thỉnh mời được trên 550 phái đoàn Phật giáo quốc tế đến từ 78 quốc gia và khu vực tham dự. Đây cũng là một trong mười sự kiện lớn nhất của quốc gia năm đó. Thích Nhật Từ vận động thành công việc đưa Hội nghị thượng đỉnh Phật giáo thế giới về Việt Nam vào năm 2010, nhằm chào mừng sự kiện lịch sử trọng đại kỷ niệm 1000 Thăng Long – Hà Nội; nhưng sau đó, do các bất đồng giữa giáo hội Phật giáo Việt Nam và tổ chức này, Hội nghị trên đã bị cả hai bên đồng ý hủy bỏ.

Vesak LHQ 2014 được sự giao phó của GHPGVN, tông đã vận động thành công để GHPGVN đăng cai Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2014 tại Chùa Bái Đính, tỉnh Ninh Bình vào ngày 8–11/5/2014. Chủ đề của đại lễ là “Phật giáo góp phần thực hiện thành tựu các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc”. Với vai trò là Phó tổng thư ký kiêm Trưởng ban điều phối hội thảo quốc tế của Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2014, ông đã vận động thành công sự tham dự của hơn 800 phái đoàn đến từ 95 quốc gia, phụ trách tổng điều phối hội thảo quốc tế, biên tập và ấn tống toàn bộ 24 quyển sách Anh – Việt và văn kiện của đại lễ, phụ trách chính mãng triển lãm văn hóa Phật giáo và 2 đêm văn nghệ Phật giáo phục vụ cho hàng ngàn đại biểu quốc tế và trong nước.

Vesak LHQ 2019 với vai trò Phó Tổng thư ký Đại lễ Vesak LHQ 2019 kiêm Trưởng ban điều phối hội thảo quốc tế, ông đã vận động khoảng 2000 đại biểu quốc tế đến từ 112 quốc gia tham dự. Chủ đề của đại lễ là “Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững”,'' diễn ra tại Chùa Tam Chúc, tỉnh Hà Nam, ngày 12–14/5/2019. Về công tác ngoại giao của giáo hội Phật giáo Việt Nam, thượng tọa Thích Nhật Từ có công nối kết Giáo hội Phật giáo trong với các tổ chức Phật giáo quốc tế, nhờ đó, vai trò quốc tế của giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế. Thượng tọa còn là Phó chủ tịch sáng lập của Liên minh toàn cầu về giao lưu văn hóa Phật giáo tại Hồng Kông và là thành viên sáng lập của Liên minh Phật giáo toàn cầu tại Ấn Độ.

Hoạt động hoằng pháp

Hoạt động từ thiện
Ông sáng lập Hội từ thiện Đạo Phật Ngày Nay (2000), giúp mổ cườm hàng trăm ca mỗi năm, tặng quà cho các trung tâm bảo trợ xã hội, viện dưỡng lão, trung tâm nuôi dạy thanh thiếu niên, bệnh nhân ung bướu và các nạn nhân thiên tai. Trong đợt dịch cao điểm COVID-19 tại Việt Nam, thầy đã chỉ đạo Quỹ Đạo Phật Ngày Nay triển khai chương trình “San sẻ yêu thương-Tiếp sức người khó khăn vượt qua đại dịch COVID-19” và “Trao tặng trang thiết bị y tế phục vụ chống dịch COVID-19” có nhiều hoạt động như: tặng các suất cơm miễn phí, tăng nhu yếu phẩm miễn phí, cung cấp bình oxy miễn phí, tặng xe cứu thương cho các bệnh viên, tặng túi thuốc hỗ trợ điều trị COVID-19, tặng thiết bị y tế (khấu trang, máy hỗ trợ thở...) đến các bệnh viện, hỗ trợ quan tài cho người không may qua đời vì COVID-19... Qua thống kê của Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam, tính đến ngày 23/8/2021, Quỹ Đạo Phật Ngày Nay đã đóng góp ủng hộ hơn 710 tấn hàng hóa, lương thực thực phẩm gồm 187,2 tấn gạo, hơn 200 tấn khoai lang, hơn 305 tấn rau, củ, quả, 6,8 tấn nhu yếu phẩm, gần 30.000 suất cơm chay, gần 900 thùng mỳ, hơn 1.700 hộp sữa… Các loại hàng hóa, nhu yếu phẩm thiết yếu này đã được phân phối, cung cấp đến 842 điểm dân cư, khu phong tỏa, cách ly y tế, trung tâm y tế, bệnh viện tại Thành phố  Hồ Chí Minh và các tỉnh Bình Dương, Long An, Vũng Tàu, Sóc Trăng, Hà Tĩnh. Hai chương trình thiện nguyện nói trên đã trao tặng 60 máy tạo oxy, một máy thở xâm lấn, hai máy sốc tim có tạo nhịp ngoài, ba máy thở HFNC, hai xe cứu thương, 109.000 khẩu trang N95, 3.500 túi thuốc điều trị dành cho F0, 500 bộ đồ bảo hộ cùng nhiều loại vật tư y tế, trang thiết bị phục vụ công tác điều trị bệnh nhân COVID-19. Các máy móc, phương tiện, trang thiết bị, vật tư y tế nói trên đã được trao tặng đến Sở Y tế, 16 bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh, bệnh viện dã chiến thu dung, điều trị COVID-19, 8 đơn vị hành chính tại thành phố, các Ban trị sự Giáo hội Phật giáo một số địa phương tại thành phố và các tỉnh khác. Đặc biệt, vào tháng 12/2021, mặc dù Chùa Quan Âm Đông Hải ở Sóc Trăng do thầy trụ trì vẫn chưa xây dựng xong (mới hoàn thành giai đoạn 1, tòa tăng xá 4 tầng) thì đã được sử dụng để làm nơi cách ly, điều trị COVID-19 cho tỉnh Sóc Trăng, và Quỹ Đạo Phật Ngày nay hỗ trợ toàn bộ chi phí.

Về hỗ trợ Ấn Độ trong đợt cao điểm COVID-19, Chùa Giác Ngộ đã đóng góp cùng với Ban Văn Hóa Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh và GHPGVN TPHCM hỗ trợ Ấn Độ 33 máy thở trị giá 3.4 tỷ đồng (trong tổng số tiền 3,4 tỷ đồng có sự đóng góp của chùa Giác Ngộ (1,8 tỷ đồng), Ban Văn hóa Giáo hội Phật giáo TPHCM (1,2 tỷ đồng), số tiền còn lại từ sự đóng góp của GHPGVN TPHCM). Ngoài ra, Chùa còn tổ chức các hoạt động như hiến máu nhân đạo, hiến mô tạng cứu người - hiến xác cho y học, hỗ trợ kinh phí mổ tim cho trẻ em, các hoạt động phát triển giáo dục, hỗ trợ học bổng cho sinh viên, tăng - ni sinh... Trong đợt cao điểm dịch COVID-19 tại Thành phố Hồ Chí Minh, với vai trò là Trưởng nhóm điều phối tình nguyện viên Phật giáo tham gia tình nguyện hỗ trợ phòng, chống dịch COVID-19 tại các bệnh viện dã chiến thầy đã kêu gọi được hơn 400 tình nguyện viên Phật giáo chia thành các đợt để tham gia hỗ trợ.

Hoạt động văn hóa Phật giáo
Thích Nhật Từ đã thành lập Câu lạc bộ Văn nghệ Phật giáo năm 2002–2007, tập hợp giới văn nghệ sĩ tên tuổi trong nước, hướng về Phật pháp, sáng tác và biểu diễn các ca khúc, kịch bản Phật giáo. Ông là nhà biên tập và xuất bản hơn 100 CD, VCD, DVD về tân nhạc, cổ nhạc và tiếng thơ Phật giáo từ năm 2002 đến nay. Thích Nhật Từ đã viết cuốn sách Phật Tích Ấn Độ và Nepal. Chính cuốn sách này là nguồn cảm hứng khiến đoàn làm phim VTC1, Truyền hình Cáp và Đài Truyền hình Việt Nam đã lên đường cùng Thượng tọa Thích Nhật Từ sang Ấn Độ làm phim ký sự.

Tác phẩm nổi bật
Ngày 22 tháng 2 năm 2000, khi còn là nghiên cứu sinh tiến sĩ triết học tại Ấn Độ, Thích Nhật Từ đã thiết kế và cho ra mắt trang web Đạo Phật ngày nay. Vào năm 2003, Thích Nhật Từ làm chủ nhiệm và sản xuất chương trình âm thanh hóa Đại Tạng kinh Việt Nam và Sách nói Phật giáo.

Để giúp giới trẻ và giới trí thức tìm hiểu đạo Phật một cách thuyết phục, Thích Nhật Từ còn là tổng biên tập và xuất bản Tủ sách Đạo Phật Ngày Nay và trên 100 CD, VCD, DVD tân nhạc, cổ nhạc và thơ Phật giáo. Ông cũng là tác giả, soạn giả, dịch giả của nhiều tác phẩm Phật học và gần hàng trăm bài pháp thoại đủ mọi chuyên đề. Hiện sư là Tổng biên tập của Tam tạng thánh điển Phật giáo Việt Nam, thuộc Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam.

Vai trò trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2017–2022)

 Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN
 Phó Ban Phật giáo quốc tế Trung ương GHPGVN
 Phó Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương GHPGVN
 Phó Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN
 Phó Ban Từ thiện xã hội Trung ương GHPGVN
 Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam
 Phó viện trưởng thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM
 Ủy viên Thường trực GHPGVN TP.HCM.

Vai trò trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2022–2027)

 Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN
 Phó Ban Thường trực Ban Phật giáo quốc tế Trung ương GHPGVN
 Phó Viện trưởng – Tổng thư ký Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam
 Phó Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương GHPGVN
 Phó Trưởng ban Ban Trị sự kiêm Trưởng ban Phật giáo quốc tế Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh
 Phó viện trưởng Thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thích Nhật Từ - Chân dung nhà tu hành thời hội nhập
Đưa giáo lý nhà Phật đến với phạm nhân
Hoằng pháp trong trại giam trại giam K20 (thuộc Cục V26 Bộ Công an) - Bến Tre

Người Thành phố Hồ Chí Minh
Người Sài Gòn
Người họ Trần
Người họ Trần tại Việt Nam
Sinh năm 1969
Người ủng hộ bất bạo động
Tiến sĩ
Người giữ kỷ lục Việt Nam
Dịch giả Việt Nam
Sơ khai nhạc sĩ Việt Nam
Nhân vật còn sống
Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Tăng sĩ Việt Nam
Tu sĩ Phật giáo Việt Nam
Chức sắc tôn giáo Việt Nam


title: Mirganj

text:
Mirganj là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Gopalganj thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mirganj có dân số 23.579 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mirganj có tỷ lệ 52% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Mirganj, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Aphthona schereri

text:
Aphthona schereri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Fischbach, Kaiserslautern

text:
Fischbach là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Fischbach, Kaiserslautern có diện tích 15,03 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kaiserslautern


title: Quyền công dân

text:
Quyền công dân là quyền được làm công dân của một cộng đồng xã hội, chính trị, hoặc quốc gia.

Địa vị của công dân, theo Khế ước xã hội, là phải mang cả quyền và trách nhiệm. Công dân năng động là một lý thuyết cho rằng mọi công dân phải làm việc vì sự tiến bộ của cộng đồng thông qua sự tham gia kinh tế, công cộng, hoạt động tình nguyện và các nỗ lực khác để cải thiện cuộc sống cho tất cả các công dân. Theo dòng chảy này, các trường học ở vài nước trên thế giới cung cấp chương trình giáo dục công dân.

Xem thêm
 Quyền dân sự và chính trị

Tham khảo

Liên kết
 Center for Citizenship and Identity Studies

Chính phủ

Khái niệm chính trị
Di cư


title: Blosseville

text:
Blosseville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Blosseville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Congosto de Valdavia

text:
Congosto de Valdavia là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 239 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: Hésingue

text:
Hésingue là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1921 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía nam của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg, gần biên giới với Thụy Sĩ.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Urbanus tanna

text:
Urbanus tanna là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Loài này có ở Ecuador và Guyane thuộc Pháp, phía bắc từ Trung Mỹ đến México. Rare strays can be found up to the lower thung lũng Rio Grande in Texas.

Sải cánh dài 33–38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 12 ở Mexico và tháng 6 ở miền nam Texas.

The larval host is unknown. Adults probably feed on flower nectar.

Chú thích

Tham khảo
nearctica

T
T
Động vật được mô tả năm 1952


title: Metacullia

text:
Metacullia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Lasioglossum phaceliarum

text:
Lasioglossum phaceliarum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1919


title: Priocca

text:
Priocca là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 45 km về phía đông nam của Torino và khoảng 60 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.979 người và diện tích 9,1 km².

Priocca giáp các đô thị: Canale, Castellinaldo, Govone, Magliano Alfieri và San Damiano d'Asti.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Roero
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Mestolobes sicaria

text:
Mestolobes sicaria là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Molokai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Mestolobes
Loài đặc hữu của Hawaii


title: 2453 Wabash

text:
2453 Wabash (A921 SA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 9 năm 1921 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2453 Wabash

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1921


title: Hold You Down

text:
"Hold You Down" (Tiếng Việt: Kéo Anh Xuống) là đĩa đơn thứ hai và cuối cùng trích từ album phòng thu thứ tư Rebirth (2005). Bài hát được phát hành vào năm 2005, ca khúc gồm sự góp mặt của Fat Joe. Trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, ca khúc đứng ở vị trí 64 và vị trí thứ 6 tại Anh. Một bản phối Eliel cùng Don Omar khá thành công ở các đài phát thanh hip hop và reggaeton. Ca khúc đồng thời cũng xuất hiện trong album thứ sáu của Fat Joe là All or Nothing.

Ca khúc được sản xuất bởi Cory Rooney và được mang giai điệu của "As We Lay" bởi Shirley Murdock trình bày năm 1986. Ca khúc không giành nhiều thành công như đĩa đơn trước đó "Get Right", nhưng rất nhiều người nghĩ chính vì ca khúc này mà số lượng album thứ tư bán ra khá tốt.

Video ca nhạc
Video của bài hát được đạo diễn bởi Diane Martel và biên tập bởi Paul Martínez. Video được lấy bối cảnh ở the Bronx, thành phố New York vào tháng 3 năm 2005. Video gồm cảnh Lopez đang hát trên một tòa nhà và hành lang của tòa nhà ấy, còn Joe thì đang dạo phố.

Danh sách ca khúc
U.S. CD maxi single
"Hold You Down" (Radio Edit cùng Fat Joe) – 3:36
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring Mix cùng Fat Joe) – 4:51
"Hold You Down" (Eliel Mix cùng Don Omar) – 4:02
"Hold You Down" (SPK and DJ Lobo Remix cùng Don Omar) – 3:59
"Get Right" (Hip Hop Remix cùng Fabolous) – 3:49
"Hold You Down" (Video)

Đĩa 12-inch tại Mĩ
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring Mix cùng Fat Joe) – 4:51
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring)/Nhạc nền – 4:51
"Hold You Down" (Eliel Mix cùng Don Omar) – 4:02
"Hold You Down" (SPK and DJ Lobo Remix) – 3:59
"Hold You Down" (Eliel Mix)/Nhạc nền – 4:02
"Hold You Down" (SPK and DJ Lobo Remix)/Nhạc nền – 3:59

Đĩa CD 1 tại Anh
"Hold You Down" (Radio Edit cùng Fat Joe) – 3:55
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring Mix cùng Fat Joe) – 4:51

Đĩa CD 2 tại Anh
"Hold You Down" (Bản gốc cùng Fat Joe) – 4:36
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring Mix cùng Fat Joe) – 4:51
"Hold You Down" (Eliel Mix cùng Don Omar) – 4:02
"Hold You Down" (SPK and DJ Lobo Remix cùng Don Omar) – 3:59
"Get Right" (Hip Hop Remix cùng Fabolous) – 3:49
"Hold You Down" (Video)

Đĩa 12-inch tại Anh
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring Mix cùng Fat Joe) – 4:51
"Hold You Down" (Cory Rooney Spring)/Nhạc nền – 4:51
"Hold You Down" (Bản gốc) – 4:36
"Hold You Down" (Eliel Mix cùng Don Omar) – 4:02
"Hold You Down" (SPK and DJ Lobo Remix) – 3:59
"Hold You Down" (Eliel Mix)/Nhạc nền – 4:02

Xếp hạng

Tham khảo

Bài hát của Jennifer Lopez
Pop ballad
Đĩa đơn năm 2005
Bài hát của Fat Joe
Ballad thập niên 2000
Bài hát năm 2005
Đĩa đơn của hãng Epic Records
R&B ballad
Bài hát viết bởi Cory Rooney

he:Rebirth#Hold You Down


title: Monolepta melanogaster

text:
Monolepta melanogaster là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wiedemann miêu tả khoa học năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Tipula kariyana

text:
Tipula kariyana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Louargat

text:
Louargat () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Louargat được gọi là Louargatais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Louargat

Tham khảo

Xã của Côtes-d'Armor


title: Diplostephium macrocephalum

text:
Diplostephium macrocephalum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Diplostephium macrocephalum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Diplostephium
Thực vật Ecuador


title: Aulacigastridae

text:
Aulacigastridae là một very small Họ của flies được gọi là sap flies. The family Stenomicridae used to be included within this family, but was moved by Papp năm 1984.

The larvae of sap flies feed on the sap của rụng lá và coniferous trees (sap runs) and feed on micro-organisms within the sap. Adults feed on nectar, và other fermenting substances.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Diptera.info Images

Aulacigastridae
Họ côn trùng


title: Chimarra exapia

text:
Chimarra exapia là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Idaea laevigata

text:
Idaea laevigata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Trung Âu và Nam Âu.

Loài này có sải cánh dài 20 mm. Con trưởng thành bay làm hai đợt vào tháng 6 và tháng 7 và một lần nữa vào tháng 9.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Strange Wave at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1763
L
Côn trùng châu Âu


title: Conoderus submaculatus

text:
Conoderus submaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W.J. Macleay miêu tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Gemelina

text:
Gemelina là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2006 bởi Martins Neto & Gallego in Martins-Neto, Gallego & Mancuso.

Các loài
Chi này có các loài:
 Gemelina triangularis Martins Neto & Gallego in Martins-Neto, Gallego & Mancuso, 2006

Chú thích

Tham khảo

Họ Bổ củi


title: Timarcha interstitialis

text:
Timarcha interstitialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Timarcha


title: Agabus laferi

text:
Agabus laferi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nilsson miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Sân vận động mùng 1 tháng 5 Rungrado

text:
Sân vận động mùng 1 tháng 5 Rungrado (), còn được gọi là Sân vận động 1 tháng 5, là một sân vận động đa năng tọa lạc tại đảo Rungra, Bình Nhưỡng, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Sân được khai trương vào ngày 1 tháng 5 năm 1989, với sự kiện lớn đầu tiên là Lễ hội Thanh niên và Sinh viên thế giới lần thứ 13. Đây là sân vận động lớn nhất thế giới tính theo sức chứa. Sân vận động có diện tích 20,7 ha (51 mẫu Anh).

Sử dụng
Sân hiện đang được sử dụng cho các trận đấu bóng đá, một vài sự kiện điền kinh, nhưng thường xuyên nhất là cho các trò chơi đại chúng của Lễ hội Arirang. Sân cũng thường được cho là được sử dụng cho các vụ hành quyết.

Thiết kế
Mái vòm vỏ sò của sân có 16 vòm được sắp xếp trong một vòng, và giống như một bông hoa mộc lan. Nó tổ chức các sự kiện trên một sân chính trải dài trên 22.500 m² (242.000 sq ft). Tổng diện tích sàn của nó là hơn 207.000 m² (2.230.000 sq ft) trên tám tầng, và các thùy trên đỉnh mái của nó ở cách mặt đất hơn 60 m (200 ft).

Lịch sử
Sau khi Thế vận hội Mùa hè 1988 được trao cho Seoul, Bắc Triều Tiên lo sợ vị thế so với phía Hàn Quốc bị suy giảm nên đã nhân đôi nỗ lực để thể hiện mình là quốc gia hợp pháp của bán đảo Triều Tiên. Là một phần của những nỗ lực này, họ đã thành công trong việc giành quyền đang cai Lễ hội Thanh niên và Sinh viên thế giới lần thứ 13 tại Bình Nhưỡng vào năm 1989. Các dự án xây dựng lớn đã được khởi xướng để chuẩn bị cho lễ hội, một trong số đó là Sân vận động mùng 1 tháng 5 Rungrado. Vào thời điểm hoàn thành, nó là sân vận động lớn nhất từng được xây dựng ở châu Á.

Trong khi sân vận động được sử dụng cho các sự kiện thể thao, nó thường xuyên là nơi diễn ra các buổi biểu diễn lớn và các chương trình kỷ niệm nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành và quốc gia CHDCND Triều Tiên. Vào tháng 6–7 năm 2002, đây là nơi diễn ra buổi biểu diễn nghệ thuật và thể dục khổng lồ Lễ hội Arirang. Lễ hội có sự tham gia của hơn 100.000 người tham gia, gấp đôi số lượng khán giả, và được mở cho người nước ngoài. Những buổi biểu diễn này hiện là một đặc trưng hàng năm ở Bình Nhưỡng, thường là vào tháng 8 và tháng 9. Sự kiện này đã được Sách Kỷ lục Guinness công nhận năm 2007 là màn trình diễn thể dục dụng cụ lớn nhất từ trước đến nay, với 100.090 người tham gia.

Collision in Korea, sự kiện trả tiền theo lượt đấu vật chuyên nghiệp lớn nhất từ trước đến nay, được tổ chức tại sân vận động Rungrado vào ngày 28-29 tháng 4 năm 1995. Số lượng khán giả lần lượt là 150.000 và 190.000 người, theo chính quyền địa phương.

Sau dự án cải tạo kéo dài hai năm, sân vận động đã mở cửa trở lại vào năm 2015. Vào tháng 7 năm 2017, sân vận động Rungrado đã tổ chức sáu trận đấu vòng bảng như một phần của vòng loại giải vô địch bóng đá U-23 châu Á 2018.

Trong Hội nghị thượng đỉnh Liên Triều tháng 9 năm 2018 tại Bình Nhưỡng, Tổng thống Moon Jae-in của Hàn Quốc đã có bài phát biểu với Chủ tịch Kim Jong-un trước 150.000 khán giả CHDCND Triều Tiên. Bài phát biểu có chủ đề thống nhất, hòa bình và hợp tác.

Vào tháng 7 năm 2019, Kim Jong-un đã tổ chức tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình cho một buổi biểu diễn đặc biệt của buổi biểu diễn nghệ thuật và thể dục thể thao lớn mang tên "Chủ nghĩa xã hội bất khả chiến bại" nhân dịp kỷ niệm 70 năm quan hệ Trung-Triều.

Các sự kiện đáng chú ý
Lễ khai mạc và bế mạc của Lễ hội Thanh niên và Sinh viên thế giới lần thứ 13 năm 1989
Sự kiện đấu vật chuyên nghiệp Collision in Korea năm 1995
Hội nghị thượng đỉnh Liên Triều năm 2018

Sự kiện thường niên
Lễ hội Arirang
Marathon Bình Nhưỡng

Xem thêm

Danh sách sân vận động bóng đá tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Sân vận động Strahov
Sân vận động Yanggakdo

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Rungnado May Day Stadium 360 degree panorama
 Rungnado May Day Stadium view from above

Khởi đầu năm 1989 tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Địa điểm điền kinh Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Địa điểm bóng đá Bắc Triều Tiên
Sân vận động đa năng tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1989
Địa điểm thể thao Bình Nhưỡng


title: Tipula persplendens

text:
Tipula persplendens là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Đá hoa cương

text:
Đá hoa cương, còn gọi là đá granit (còn được viết là gra-nít, gờ-ra-nít, bắt nguồn từ từ tiếng Pháp granite /ɡʁanit/), là một loại đá mácma xâm nhập phổ biến có thành phần axít. Đá hoa cương có kiến trúc hạt trung tới thô, khi có các tinh thể lớn hơn nằm nổi bật trong đá thì gọi là kiến trúc porphia hay nổi ban. Đá hoa cương có màu hồng đến xám tối hoặc thậm chí màu đen, tùy thuộc vào thành phần hóa học và khoáng vật cấu tạo nên đá. Các khối đá hoa cương lộ ra trên mặt đất ở dạng khối và có xu hướng tròn cạnh khi bị phong hóa. Đá hoa cương đôi khi xuất hiện ở dạng trũng tròn được bao bọc bởi các dãy đồi được hình thành từ quá trình biến chất tiếp xúc nhiệt hay sừng hóa.

Đá hoa cương hầu hết có cấu tạo khối, cứng và xù xì, và được sử dụng rộng rãi làm đá xây dựng. Tỷ trọng riêng trung bình là 2.75 g/cm³ độ nhớt ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn là ~4.5 • 1019 Pa•s.

Khoáng vật học
Granit được phân loại dựa trên biểu đồ QAPF dùng cho đá granitoit hạt thô và được đặt tên dựa trên phần trăm của thạch anh, fenspat kiềm (Orthoclas, sanidin, hoặc microclin) và plagiocla trên 1/2 biểu đồ A-Q-P.
Granit thực thụ theo khái niệm của thạch học hiện đại chứa cả plagiocla và fenspat kiềm. Khi khối granitoit không có hoặc có ít plagiocla thì đá được gọi là granit kiềm. Khi granitoit chứa nhỏ hơn 10% Orthoclas thì được gọi là tonalit; pyroxen và amphibol là khoáng vật phổ biến trong tonalit. Granit chứa cả muscovit và biotit thì được gọi là granit hai mica. Granit hai mica thường có nhiều fenspat kali và ít plagiocla, thường gọi là granit kiểu S hoặc granit kiểu A. Dạng phun trào có cùng thành phần hóa học với granit gọi là ryolit.
Granit nguyên thủy có độ thấm sơ cấp thấp nhưng có độ thấm thứ cấp cao.

Thành phần khoáng vật
Tỷ lệ trung bình của các thành phần khoáng vật trong granit trên thế giới được xếp loại theo phần trăm khối lượng theo thứ tự giảm dần như sau:
 SiO2 — 72.04%
 Al2O3 — 14.42%
 K2O — 4.12%
 Na2O — 3.69%
 CaO — 1.82%
 FeO — 1.68%
 Fe2O3 — 1.22%
 MgO — 0.71%
 TiO2 — 0.30%
 P2O5 — 0.12%
 MnO — 0.05%
Dựa trên 2485 kết quả phân tích

Phân bố

Granit được biết như là loại đá cấu tạo nên phần lớn vỏ lục địa của Trái Đất. Granit thường xuất hiện ở dạng khối tương đối nhỏ, nhỏ hơn 100 km² và trong thể batholith, chúng thường đi cùng với các đai tạo núi. Các mạch nhỏ có thành phần giống granit được gọi là mạch aplit và chúng thường phân bố ở rìa của khối xâm nhập granit. Ở một vài nơi, các khối pegmatit hạt rất thô cũng đi cùng với granit.
Granit đã xâm nhập vào lớp vỏ của Trái Đất trong suốt các giai đoạn địa chất, mặc dù đa số trong chúng có tuổi tiền Cambri. Đá granit là đá nền bị phủ bởi hầu hết các đá trầm tích mỏng trong vỏ lục địa.

Ngoài việc phân bố phổ biến trên thế giới, các khu vực được biết đến với các mỏ granit nổi tiếng như: Brasil - Phần Lan - Ấn Độ - Na Uy - Bồ Đào Nha (Chaves - Vila Pouca de Aguiar) - Tây Ban Nha (Galicia - Extremadura) - miền nam châu Phi (Angola - Namibia - Nam Phi - Zimbabwe) - Thuỵ Điển (Bohuslän) - Hoa Kỳ (New Hampshire - Vermont - Minnesota - Bắc Carolina)

Nguồn gốc

Granit là đá xâm nhập được hình thành từ macma. Mácma granit có thể có nhiều nguồn gốc khác nhau và nó thường là các đá xuyên cắt qua các đá khác. Hầu hết các dạng xâm nhập của granit diễn ra trong lớp vỏ Trái Đất ở độ sâu thường lớn hơn 1.5 kilomet cho đến 50 km trong vỏ lục địa mỏng. Nguồn gốc của đá granit rất đa dạng nên cũng sẽ có nhiều cách phân loại khác nhau. Phân loại theo khu vực theo kiểu Pháp, Anh và Mỹ. Các phân loại này dẫn đến các nhầm lẫn bởi vì chúng được phân loại dựa trên những cách xác định theo nhiều ý nghĩa khác nhau. Các phân loại chung nhất là 'alphabet-soup' được sử dụng nhiều vì chúng dựa trên nguồn gốc của macma.

Nguồn gốc địa hóa
Các khối granitoit kết tinh từ mácma vì vậy chúng có thành phần gần với điểm eutectic (hay nhiệt độ thấp nhất trên đường cong cotectic). Mácma tiến hóa theo eutectic bởi sự phân dị mácma, hoặc do chúng thể hiện cấp thấp trong một phần mácma nóng chảy. Kết tinh phân đoạn làm giảm hàm lượng sắt, magiê, titan, calci và natri, và làm giàu kali và silic. Fensapt kiềm (giàu kali) và thạch anh là hai thành phần chính của đá granit.

Quá trình này đề cập đến nguồn gốc của nguồn mácma tạo ra granit, cũng như thành phần hóa học của nó. Tuy nhiên, thành phần và nguồn gốc của mácma tạo granit cũng để lại dấu hiệu về khoáng vật và địa hóa của đá nguồn trước khi tan chảy thành mácma. Thành phần hóa học, cấu trúc và khoáng vật cuối cùng của granit thường khác biệt với nguồn gốc của nó. Ví dụ, granit hình thành từ đá trầm tích nóng chảy có thể có nhiều fenspat kali, trong khi granit kết tinh từ bazan nóng chảy có thể giàu plagiocla. Trên là sự phân loại "alphabet" hiện đại.

Phân loại Alphabet soup
Chappell và White đề xuất phương pháp này lần đầu tiên để chia granit thành hai loại là granit kiểu I và granit kiểu S hay granit có nguồn gốc từ đá trầm tích. Cả hai loại granit nay đều được hình thành từ sự nóng chảy các đá biến chất cấp cao, hoặc các đá granit hoặc các đá xâm nhập mafic khác, cũng có thể là các đá trầm tích.

Kiểu M hay kiểu manti cũng được xếp loại sau này để chỉ các đá granit kết tinh từ mácma mafic có nguồn gốc chắc chắn là từ manti. Loại này rất hiếm gặp bởi vì rất khó để chuyển từ bazan thành granit thông qua quá trình kết tinh phân đoạn.

Granit kiểu A- hay còn gọi là granit tạo sơn được hình thành bên trên các hoạt động phun trào núi lửa kiểu "điểm nóng" và khác nhau về đặc điểm khoáng vật học và địa hóa. Các loại granit này được hình thành từ sự nóng chảy của phần bên dưới vỏ Trái Đất trong các điều kiện rất khô (không có dung dịch tham gia). Các đá ryolit ở Yellowstone caldera là các ví dụ về đá có thành phần tương tự với granit kiểu A.

Granit hóa
Theo thuyết loại trừ phổ biến trước đây, sự granit hóa chỉ granit được hình thành tại chỗ bởi biến chất trao đổi bằng dung dịch mang đến các nguyên tố như kali và loại bỏ các nguyên tố khác như calci trong đá biến chất để tạo thành granit. This was supposed to occur across a migrating front. Việc tạo ra granit từ đá biến chất được nung nóng là rất khó, nhưng có thể quan sát quá trình tạo ra đá amphibolit và granulit. Sự granit hóa và tan chảy bởi quá trình biến chất là rất khó nhận biết trừ khi cấu tạo leucosome và melanosome có mặt trong các đá gơnai. Khi đá biến chất bị nóng chảy nó sẽ không còn là đá biến chất mà là mácma, vì vậy các đá thể hiện dấu hiệu chuyển tiếp giữa hai loại đá, nhưng lúc này đá granit không nhất thiết là phải xuyên cắt vào các đá khác. Trong tất cả các trường hợp, sự nóng nảy đá ở dạng rắn cần nhiệt độ cao, và cũng có nước và các chất dễ bay hơi khác có vai trò làm chất xúc tác để làm giảm nhiệt độ hóa rắn của đá.

Dâng lên và tan chảy
Dâng lên và tan chảy tạo ra một lượng lớn granit trong phần trên trong vỏ lục địa, và cũng là đối tượng tranh cãi của các nhà địa chất. Do các cơ chế mà họ đưa ra thiếu các dấu hiện ngoài thực tế, vì họ chỉ dựa chủ yếu trên các giả thuyết từ các số liệu mà họ thu thập được.Có hai giả thuyết chính về sự dâng lên của mácma trong vỏ Trái Đất:
 (Stokes Diapir): là dạng một khối mácma xâm nhập và phá hủy các đá nằm trên nó
 Fracture Propagation: mácma dâng lên theo khe nứt (đứt gãy)
Trong hai cơ chế này, Stokes diapir đã được sử dụng trong nhiều năm mà không có lý do nào để thay thế nó. Ý tưởng cơ bản của nó là mácma xâm nhập vào vỏ Trái Đất như là một khối độc lập theo nguyên tắc đẩy nổi. Khi nó xâm nhập lên trên, nó nung chảy các đá xung quanh làm chúng ứng xử theo định luật Newton cho chất lưu và dòng chảy này được bao bọc bởi khối đá mác ma cho phép nó đi qua nhanh hơn mà không bị mất nhiều nhiệt (Weinberg, 1994). Điều này hoàn toàn hợp lý đối với phần bên dưới của vỏ gồm các đá nóng, dẻo, dễ biến dạng, nhưng lại không phù hợp với phần trên của vỏ nơi mà các đá lạnh hơn và giòn hơn. Các đá ở phần trên không dễ biến dạng, khi mácma dâng lên trong ống (pluton), nó phải tốn nhiều nhiệt hơn để nung nóng các đá xung quanh, chúng sẽ bị lạnh và hóa rắn trước khi xâm nhập lên các phần bên trên trong vỏ Trái Đất.

Ngày nay, xâm nhập theo đứt gãy (fracture propagation) là cơ chế được các nhà địa chất sử dụng khi giải thích các vấn đề chính liên quan đến sự di chuyển các khối mácma lớn trong vỏ Trái Đất lạnh và giòn. Mácma dâng lên trong các kênh nhỏ dọc theo hệ thống đứt gãy đã tồn tại trước và mạng lưới các đới căng giãn (chịu ứng suất cắt) đang hoạt động và kết tinh lại giữa các đứt gãy này gọi theo cơ chế tự chèn tạo thành các dyke (Clemens, 1998). Khi các kênh dẫn này mở ra, thì dòng mácma đầu tiên sẽ chen vào, hóa rắn và tạo một dạng chống mất nhiệt để các mácma sau xâm nhập vào.

Mácma granit phải tạo một không gian cho riêng nó hoặc xâm nhập vào các đá khác để tạo thành các đá xâm nhập, và một số cơ chế tổng quát cũng được đưa ra để giải thích sự có mặt của khác khối batholith lớn:
 Dừng lại, ở nơi mà granit phá vỡ đá xung quanh và đẩy chúng lên trên khi đó nó di chuyển các khối bên trên vỏ
 Đồng hóa, ở nơi mà granit tan chảy, tiếp tục đi lên và đẩy các vật liệu bên trên theo đường đi của nó
 Sự phồng lên, ở nơi mà khối granit phồng lên khi bị ép và tiêm nhập vào vị trí của nó

Hầu hết các nhà địa chất ngày nay đồng ý rằng sự kết hợp của các hiện tượng này có thể sử dụng để giải thích sự xâm nhập của granit, và không phải tất cả các đá granit có thể được giải thích một cách đầy đủ bởi một cơ chế hay theo cơ chế khác.

Phóng xạ tự nhiên
Granit là nguồn phóng xạ tự nhiên giống như hầu hết các đá tự nhiên khác. Tuy nhiên, một số loại granit có lượng phóng xạ cao có thể gây nguy hiểm. Một số loại granit có hàm lượng Urani khoảng 10 đến 20 ppm. Trong khi đó, các đá mafic khác như tonalit, gabbro hoặc diorit hàm lượng này khoảng từ 1 đến 5 ppm, trong đá vôi và các đá trầm tích thì hàm lượng này thấp hơn. Một số ống dẫn (pluton) granit lớn là nguồn chứa các kênh dẫn cổ hay các tích tụ quặng urani, ở đó urani bị rửa trôi từ granit và pegmatite có lượng phóng xạ cao lắng đọng cùng trầm tích. Granit có thể được xem là có khả năng gây các tai biến phóng xạ tự nhiên, ví dụ như các làng phát triển trên nền đá granit có thể chịu phóng xạ cao hơn các làng ở nơi khác. Các tầng hầm và các phòng được thiết kế trong đất trên nền đá granit trở thành bẫy giữ khí radon, một loại khí hiếm nặng hơn không khí và là sản phẩm phân rã từ urani. Radon can also be introduced into houses by wells drilled into granite. Khí radon tác động mạnh tới sức khỏe, và là nguyên nhân gây ung thư xếp thứ 2 tại Mỹ sau khói thuốc.

Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, granit vẫn là nguồn phóng xạ tự nhiên trội hơn khi so sánh với các đá khác. Có rất nhiều tài liệu công bố của các cơ quan khảo sát địa chất trên thế giới có thể truy cập trực tuyến để xem các yếu tố gây nguy hiểm ở các vùng có granit và các nguyên tắc được liên quan đến việc phòng chống sự tích tụ khí radon trong nền nhà và nhà kính.

Một nghiên cứu về granit dùng làm mặt bàn bởi National Health and Engineering Inc of USA , được đưa ra vào tháng 11 năm 2008, tuy nhiên nghiên cứu này không tìm thấy một loại đá granit đơn lẻ có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe. Hàm lượng radon và phóng xạ của đá đều nằm bên dưới giới hạn trung bình, và giá trị này rất phở biến ở Mỹ. Dựa trên kết quả thí nghiệm từ khoảng hơn 400 mẫu của 115 loại đá granit làm mặt bàn, các nhà khoa học kết luận being potentially problematic. Các đá được thí nghiệm bao gồm khoảng 80% các loại đá dùng làm mặt bàn trên thị trường tiêu thụ của Mỹ.

Sử dụng

Thời Cổ đại

Kim tự tháp đỏ của Ai Cập (thế kỷ 26 trước Công Nguyên), được đặt tên bởi bề mặt đá granit có sắc đỏ nhạt lộ ra trên mặt, là kim tự tháp lớn thứ 3 ở Ai Cập.. Kim tự tháp của Menkaure, cũng cùng tuổi với kim tự tháp trên, được làm từ các khối đá vôi và granit. Kim tự tháp lớn của Giza (2580 TCN) chứa một cái quan tài lớn bằng granit được trang trí bằng "granit đỏ Aswan". Kim tự tháp đen bị phá hủy gần như hoàn toàn cùng thời với Amenemhat III, khi đó được làm bằng granit được đánh bóng, ngày nay được trưng bày tại sảnh chính của Bảo tàng Ai Cập tại Cairo (xem Dahshur). Ngoài ra, người Ai Cập cổ đại còn dùng granit làm cột, giá cửa, ngạch cửa, chốt cửa, tường và lót nền nhà. Làm thế nào họ lấy được các khối granit mà vẫn còn nguyên vẹn. Tiến sĩ Patrick Hunt giả thuyết rằng người Ai Cập sử dụng emery có độ cứng cao hơn độ cứng trong thang độ cứng Mohs.

Các ngôi đền Hindu lớn ở miền Nam Ấn Độ, được xây dựng vào thế kỷ 11, thời vua Rajaraja Chola I, cũng được làm bằng granit. Khối lượng granit được sử dụng rất nhiều trong các kiến trúc này và có thể so sánh với Kim tự tháp lớn của Giza.

Ngày nay

Granit được sử dụng rộng rãi ở dạng đá khối và lót nền trong các tòa nhà công cộng và thương mại, và làm bia tưởng niệm. Granit được sử dụng làm móng nhà rất phổ biến ở New England. Đường sắt granit,là đường sắt đầu tiên tại Mỹ được xây dựng từ khối lượng lớn granit được khai thác từ các mỏ đá ở Quincy, Massachusetts, đến sông Neponset vào thập niên 1820. Cùng với sự gia tăng mưa axít ở một số nơi trên thế giới, granit bắt đầu thay thế đá hoa, một loại đá từng được ưa chuộng trên thế giới. Granit được đánh bóng cũng là loại đá phổ biến được chọn để làm mặt bàn trong nhà bếp do nó đạt chất lượng về độ bền và đẹp.

Ngày nay đá granite chủ yếu được sử dụng ở dạng tấm, độ dầy 20 mm, được đánh bóng một mặt, chuyên dùng cho các công trình gia dụng và tòa nhà như để làm đá granite ốp cầu thang, ốp thang máy, mặt tiền. Một số loại đá granite phổ biến và được ưa chuộng nhất hiện nay là Đá Granite Kim Sa, Đá Granite Đỏ Ruby.

Bê tông với một lượng lớn cát sẽ có bề mặt gồ ghề giống như granit, và thường được sử dụng làm vật liệu thay thế granit. Một lượng granit khổng lồ được dùng trong xây dựng đường sắt Haytor Granite Tramway, Devon, England, năm 1820. Các đá curling có đường nét cong là loại đá trang trí truyền thống được làm bằng granit Ailsa Craig. Các đá đầu tiên được làm vào thập niên 1750, lấy từ Ailsa Craig ở Scotland. Do granit loại này rất hiếm nên giá của nó khoảng 1,500 USD. Khoảng 60–70% các đá được sử dụng ngày nay có nguồn gốc từ granit Ailsa Craig, mặc dù đảo này đã trở thành khu bảo tồn thiên nhiên và không còn hoạt động khai thác đá.

Vách đá giả

Granit là một trong những đá được các nhà leo núi chọn lựa vì nó không có bậc, vững chắc, hệ thống khe nứt, masát. Các nơi có vách đá bằng granit nổi tiếng dùng để leo như Yosemit, Bugaboos, dãy núi Mont Blanc (gồm các đỉnh như Aiguille du Dru, Aiguille du Midi và Grandes Jorasses), Bregaglia, Corse, các phần của Karakoram, dãy Fitzroy, Patagonia, đảo Baffin, Cornish coastvà Cairngorms.

Vách đá granit cũng có thể làm nhân tạo như trong các phòng tập thể dục và các công viên trò chơi trông có cảm giác giống như granit. Hầu hết chúng được làm bằng vật liệu tổng hợp vì granit thật rất nặng nên không dùng để dán lên các vách tường tập leo, cũng như trong các tòa nhà có tường cố định.

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách khoáng vật
 Danh sách các loại đá
 Đá xâm nhập
 Skarn
 Greisen
 Barre (town), Vermont "thủ đô granit của thế giới, xứ sở của Rock of Ages Corporation
 Elberton, Georgia, "thủ đô granit của thế giới"
 Aberdeen, thành phố lớn thứ 3 Scotland có tên gọi khác là "Thành phố granit (Granite City)"
 Quartz monzonit
 Fall River Granit
 Stone Mountain, Georgia

Liên kết ngoài

Thạch luận
Đá xâm nhập
Vòm granit
Biểu tượng quốc gia Phần Lan
Đá felsic