title: Hóa vô cơ

text:
Hóa vô cơ liên quan đến tổng hợp và hành vi của các hợp chất vô cơ và cơ kim. Lĩnh vực này bao gồm tất cả các hợp chất hóa học ngoại trừ vô số các hợp chất hữu cơ (hợp chất dựa trên carbon, thường chứa liên kết CH), là các đối tượng của hóa học hữu cơ. Sự khác biệt giữa hai ngành không phải là tuyệt đối, vì có nhiều sự chồng chéo trong phân ngành hóa học cơ kim. Nó có ứng dụng trong mọi khía cạnh của ngành hóa chất, bao gồm xúc tác, khoa học vật liệu, chất màu, chất hoạt động bề mặt, lớp phủ, thuốc, nhiên liệu và nông nghiệp.

Khái niệm chính

Nhiều hợp chất vô cơ là các hợp chất ion, bao gồm các cation và anion được nối bằng liên kết ion. Ví dụ về muối (là hợp chất ion) là magiê chloride MgCl 2, bao gồm các cation magiê Mg2+ và anion chloride Cl-; hoặc natri oxit Na2O, bao gồm các cation natri Na+ và các anion oxit O2−. Trong bất kỳ loại muối nào, tỷ lệ của các ion sẽ làm các ion dương và âm trung hòa, do đó hợp chất khối là trung hòa về điện. Các ion được mô tả bởi trạng thái oxy hóa của chúng và sự dễ hình thành của chúng có thể được suy ra từ tiềm năng ion hóa (đối với cation) hoặc từ ái lực điện tử (anion) của các nguyên tố gốc.

Các lớp quan trọng của các hợp chất vô cơ là các oxit, cacbonat, sunfat và halide. Nhiều hợp chất vô cơ được đặc trưng bởi các điểm nóng chảy cao. Muối vô cơ thường là chất dẫn kém ở trạng thái rắn. Các tính năng quan trọng khác bao gồm điểm nóng chảy cao của chúng và dễ dàng kết tinh. Trong đó một số muối (ví dụ NaCl) rất hòa tan trong nước, một số khác (ví dụ FeS) thì không.

Phản ứng vô cơ đơn giản nhất là sự dịch chuyển kép khi trộn hai muối, các ion bị tráo đổi mà không thay đổi trạng thái oxy hóa. Trong các phản ứng oxy hóa khử, một chất phản ứng, chất oxy hóa, làm giảm trạng thái oxy hóa của nó và chất phản ứng khác, chất khử, có trạng thái oxy hóa tăng. Kết quả cuối cùng là sự trao đổi điện tử. Trao đổi điện tử cũng có thể xảy ra gián tiếp, ví dụ trong pin, một khái niệm quan trọng trong điện hóa học.

Khi một chất phản ứng có chứa các nguyên tử hydro, một phản ứng có thể xảy ra bằng cách trao đổi các proton trong hóa học axit-base. Trong một định nghĩa chung hơn, bất kỳ phân tử hóa học nào có khả năng liên kết với các cặp electron đều được gọi là axit Lewis; ngược lại, bất kỳ phân tử nào có xu hướng tặng electron đều được gọi là base Lewis. Là một sàng lọc của các tương tác axit-base, lý thuyết HSAB tính đến độ phân cực và kích thước của các ion.

Các hợp chất vô cơ được tìm thấy trong tự nhiên dưới dạng khoáng chất. Đất có thể chứa sắt sulfide dưới dạng pyrite hoặc calci sulfate dưới dạng thạch cao. Các hợp chất vô cơ cũng được tìm thấy đa nhiệm dưới dạng các phân tử sinh học: dưới dạng điện phân (natri chloride), trong dự trữ năng lượng (ATP) hoặc trong xây dựng (xương sống polyphosphate trong DNA).

Hợp chất vô cơ nhân tạo quan trọng đầu tiên là ammoni nitrat để bón cho đất thông qua quy trình Haber. Các hợp chất vô cơ được tổng hợp để sử dụng làm chất xúc tác như vanadi (V) oxit và titan (III) chloride, hoặc làm thuốc thử trong hóa học hữu cơ như nhôm lithi hydride.

Phân ngành hóa học vô cơ là hóa học cơ kim, hóa học cụm và hóa học sinh học vô cơ. Những lĩnh vực này là lĩnh vực nghiên cứu tích cực trong hóa học vô cơ, nhằm vào các chất xúc tác mới, chất siêu dẫn và liệu pháp y học.

Hóa vô cơ công nghiệp
Hóa vô cơ là một lĩnh vực thực tiễn cao của khoa học. Theo truyền thống, quy mô của nền kinh tế của một quốc gia có thể được đánh giá bằng năng suất axit sunfuric của họ. 20 hóa chất vô cơ hàng đầu được sản xuất tại Canada, Trung Quốc, Châu Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ (dữ liệu năm 2005): nhôm sunfat, amonia, ammoni nitrat, ammoni sulfat, muội than, clo, axit hydrochloric, hydro, hydro peroxide, axit nitric, nitơ, oxy, axit phosphorric, natri cacbonat, natri clorat, natri hydroxide, natri silicat, natri sunfat, axit sunfuric và titan dioxide.

Sản xuất phân bón là một ứng dụng thực tế khác của hóa học vô cơ công nghiệp.

Hóa học vô cơ mô tả
Hóa học vô cơ mô tả tập trung vào việc phân loại các hợp chất dựa trên tính chất của chúng. Một phần phân loại tập trung vào vị trí trong bảng tuần hoàn của nguyên tố nặng nhất (nguyên tố có trọng lượng nguyên tử cao nhất) trong hợp chất, một phần bằng cách nhóm các hợp chất bởi sự tương đồng về cấu trúc của chúng.

Phân loại hóa học vô cơ:

Hợp chất phối hợp

Các hợp chất phối trí cổ điển có các kim loại liên kết với " các cặp đơn độc " của các electron nằm trong nhóm nguyên tử chính của các phối tử như H 2 O, NH 3, Cl - và CN -. Trong các hợp chất phối hợp hiện đại, hầu hết các hợp chất hữu cơ và vô cơ có thể được sử dụng làm phối tử. "Kim loại" thường là kim loại từ các nhóm 3-13, cũng như các nguyên tố lanthan và  actini, nhưng từ một góc độ nhất định, tất cả các hợp chất hóa học có thể được mô tả là phức hợp phối hợp.

Cấu trúc lập thể của các phức hợp phối hợp có thể khá phong phú, như được gợi ý bởi sự phân tách của Werner của hai chất đối kháng của [Co((OH)2Co (NH3)4)3] 6+, một minh chứng ban đầu rằng tính chirality không phải là hợp chất hữu cơ. Một chủ đề trong chuyên ngành này là hóa học phối hợp siêu phân tử.

Ví dụ: [Co (EDTA)] -, [Co (NH3)6] 3+, TiCl 4 (THF) 2.

Hợp chất nhóm chính

Những hợp chất này có các yếu tố từ các nhóm I, II, III, IV, V, VI, VII, 0 (không bao gồm hydro) của bảng tuần hoàn. Do khả năng phản ứng thường tương tự nhau, các yếu tố trong nhóm 3 (Sc, Y và La) và nhóm 12 (Zn, Cd và Hg) cũng thường được bao gồm, và đôi khi cả lanthanide và actinide cũng được đưa vào.

Các hợp chất nhóm chính đã được biết đến từ khi bắt đầu hóa học, ví dụ, lưu huỳnh nguyên tố và phosphor trắng chưng cất. Các thí nghiệm về oxy, O2, của Lavoisier và Priestley không chỉ xác định được một loại khí diatomic quan trọng, mà còn mở đường cho việc mô tả các hợp chất và phản ứng theo tỷ lệ cân bằng hóa học. Phát hiện tổng hợp amonia thực tế sử dụng chất xúc tác sắt của Carl Bosch và Fritz Haber vào đầu những năm 1900 đã tác động sâu sắc đến nhân loại, chứng tỏ tầm quan trọng của tổng hợp hóa học vô cơ. Các hợp chất nhóm chính điển hình là SiO2, SnCl4 và N2O. Nhiều hợp chất nhóm chính cũng có thể được phân loại là nhóm organometallic, vì chúng có chứa các nhóm hữu cơ, ví dụ B (CH3)3). Các hợp chất nhóm chính cũng xảy ra trong tự nhiên, ví dụ, phosphat trong DNA và do đó có thể được phân loại là chất sinh học. Ngược lại, các hợp chất hữu cơ thiếu (nhiều) phối tử hydro có thể được phân loại là vô cơ, chẳng hạn như fullerene, buckytubes và oxit carbon nhị phân.

Ví dụ: tetrasulfur tetranitride S4N4, diborane B2H6, silicones, buckminsterfullerene C60.

Các hợp chất kim loại chuyển tiếp
Các hợp chất chứa kim loại từ nhóm 4 đến 11 được coi là hợp chất kim loại chuyển tiếp. Các hợp chất với kim loại từ nhóm 3 hoặc 12 đôi khi cũng được kết hợp vào nhóm này, nhưng cũng thường được phân loại là hợp chất nhóm chính.

Các hợp chất kim loại chuyển tiếp cho thấy một hóa học phối hợp phong phú, thay đổi từ tứ diện cho titan (ví dụ TiCl4) sang mặt phẳng vuông cho một số phức niken đến bát diện cho phức hợp phối của coban. Một loạt các kim loại chuyển tiếp có thể được tìm thấy trong các hợp chất quan trọng về mặt sinh học, chẳng hạn như sắt trong hemoglobin.

Ví dụ: pentacarbonyl sắt, tetrachloride titan, cisplatin.

Hợp chất cơ kim (organometallic)

Thông thường, các hợp chất organometallic được coi là có chứa nhóm M-C-H. Kim loại (M) trong các loài này có thể là nguyên tố nhóm chính hoặc kim loại chuyển tiếp. Về mặt vận hành, định nghĩa của một hợp chất organometallic thoải mái hơn bao gồm cả các phức hợp lipophilic cao như carbonyl kim loại và thậm chí cả các kim loại alkoxit.

Các hợp chất organometallic chủ yếu được coi là một loại đặc biệt vì các phối tử hữu cơ thường nhạy cảm với quá trình thủy phân hoặc oxy hóa, đòi hỏi hóa học organometallic sử dụng các phương pháp chuẩn bị chuyên biệt hơn so với truyền thống trong các phức loại Werner. Phương pháp tổng hợp, đặc biệt là khả năng điều khiển các phức trong dung môi có công suất phối hợp thấp, cho phép khám phá các phối tử rất yếu như hydrocarbon, H2 và N2. Bởi vì các phối tử là hóa dầu trong một số ý nghĩa, lĩnh vực hóa học cơ kim đã được hưởng lợi rất nhiều từ sự liên quan của nó với ngành công nghiệp.

Ví dụ: Cyclopentadienyliron dicarbonyl dimer (C5H5)Fe(CO)2CH3, Ferrocene Fe (C5H5)2, Molybdenum hexacarbonyl Mo(CO)6, Diborane B2H6, Tetrakis (triphenyl)) Pd [P (C6H5)3]4

Phân loại phản ứng hóa học trong hóa vô cơ
Có thể chia các phản ứng hóa học trong hóa vô cơ thành hai loại là phản ứng không có sự thay đổi số oxy hóa và phản ứng có sự thay đổi số oxy hóa.

Phản ứng không thay đổi số oxy hóa
 Phản ứng hóa hợp là phản ứng tạo thành một chất mới từ hai chất khác nhau. Ví dụ: CaO + CO2 → CaCO3
 Phản ứng phân hủy là trong đó 1 chất bị phân tích thành 2 hay nhiều chất khác nhau. Ví dụ: CaCO3 → CaO + CO2
 Phản ứng thế là phản ứng giữa một kim loại mạnh với một muối của kim loại yếu hơn, trong đó nguyên tử kim loại mạnh này thay thế kim loại yếu.                                          Ví dụ: Fe + CuCl2 →  FeCl2 + Cu
 Phản ứng trao đổi trong dung dịch các chất điện ly là phản ứng giữa các ion dương (cation) với các ion âm (anion) tạo thành các chất kết tủa, chất dễ bay hơi và các chất điện ly yếu. Ví dụ: AgNO3 + NaCl → NaNO3 + AgCl

Phản ứng trao đổi bao gồm các phản ứng sau:
 Phản ứng trung hòa giữa axit và base. Ví dụ: NaOH + HCl  NaCl + H2O
 Phản ứng thủy phân là phản ứng của một muối (trong thành phần có gốc axit yếu hay base yếu) với nước trong đó gốc axit yếu kết hợp với ion H+ tạo thành axit yếu này và gốc base yếu kết hợp với ion OH- tạo thành base yếu này.

Phản ứng có thay đổi số oxy hóa
 Phản ứng oxy hóa - khử là phản ứng trong đó có sự trao đổi electron giữa một chất khử (chất cho electron) với một chất oxy hóa (chất nhận electron).

Ví dụ 1:    2H2 + O2 → 2H2O

Ví dụ 2:    Fe + 6HNO3 → Fe(NO3)3 + 3H2O + 3NO2

Các nhánh của hóa vô cơ
Các nhánh chính của hóa vô cơ bao gồm:
 Khoáng chất như muối, silicát, đá,...
 Kim loại và hợp kim như sắt, đồng, nhôm, thép, gang,...
 Các hợp chất của các nguyên tố á kim như oxy, nitơ, phosphor, clo,... Ví dụ: nước (H2O), axít sunphuríc (H2SO4),...
 Các phức chất của kim loại, ví dụ [NiCl4]2-
 Tổng hợp vô cơ
 Xúc tác vô cơ
 Hóa phóng xạ
 Sinh học vô cơ

Xem thêm
Hóa hữu cơ

Tham khảo

Hóa học
Bài cơ bản sơ khai


title: Diplostephium ramiglabrum

text:
Diplostephium ramiglabrum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Diplostephium ramiglabrum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Diplostephium
Thực vật Ecuador


title: Allopachria zetteli

text:
Allopachria zetteli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allopachria


title: Albuzzano

text:
Albuzzano là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 30 km về phía nam của Milan and about 9 km về phía đông của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.500 người và diện tích là 15,3 km².

Đô thị Albuzzano có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Barona, Cascina De Mensi, Alperolo, Torre d'Astari, và Vigalfo.

Albuzzano giáp các đô thị sau: Belgioioso, Cura Carpignano, Filighera, Linarolo, Valle Salimbene, Vistarino.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.albuzzano.pv.it/

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Cheumatopsyche calawagana

text:
Cheumatopsyche calawagana là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Le Frestoy-Vaux

text:
Le Frestoy-Vaux là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Frestoyvaux


title: 8887 Scheeres

text:
8887 Scheeres (1994 LK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 6 năm 1994 bởi E. F. Helin ở Palomar. Nó được đặt theo tên của Daniel J. Scheeres, now một giáo sư ở the University of Colorado.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8887 Scheeres

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Coelioxys humahuakae

text:
Coelioxys humahuakae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1909


title: Saint-Chaffrey

text:
Saint-Chaffrey là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Saintchaffrey


title: KGB (định hướng)

text:
KGB có thể là:
Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Ủy ban An ninh Nhà nước, cơ quan tình báo của Liên bang Xô Viết.
Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus
Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Khu liên hợp an ninh công cộng (Комплекс гражданской безопасности)
Tên của quán rượu KGB, một quán rượu lấy cảm hứng từ chủ đề Xô Viết đóng tại thành phố New York.
Tên viết tắt bằng tiếng Anh của Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britian - KGB), một chính thể tồn tại từ năm 1707 đến 1801.
Đài phát thanh KGB-FM (101.5 FM) đóng tại San Diego, California, Hoa Kỳ.
KGB-AM là tên từ năm 1928 đến năm 1982 của đài phát thanh KLSD đóng tại San Diego, California, Hoa Kỳ.
Viết tắt của Killer Green Bud, một tên gọi khác của vị thuốc làm từ cây Đại Ma.
Tên viết tắt bằng tiếng Anh của Cục Thế hệ Kiến thức, a directory assistance and knowledge market company.
Tên viết tắt của Tập đoàn Koryeo Golden Box, một công ty phân phối của Hàn Quốc.


title: Euhesma anthracocephala

text:
Euhesma anthracocephala là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1914


title: Meliturgula haematospila

text:
Meliturgula haematospila là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Meliturgula
Động vật được mô tả năm 1936


title: Kính hiển vi quang học

text:
Kính hiển vi quang học là một loại kính hiển vi sử dụng ánh sáng khả kiến để quan sát hình ảnh các vật thể nhỏ được phóng đại nhờ một hệ thống các thấu kính thủy tinh. Kính hiển vi quang học là dạng kính hiển vi đơn giản, lâu đời nhất và cũng là phổ biến nhất. Các kính hiển vi quang học cũ thường phải quan sát hình ảnh trực tiếp bằng mắt nhìn qua thị kính, nhưng các kính hiện đại hiện nay còn được gắn thêm các CCD camera hoặc các phim ảnh quang học để chụp ảnh.

Lịch sử
Bằng chứng lịch sử ban đầu liên quan đến sự ra đời của kính hiển vi quang học là công bố về khả năng phóng đại các vật thể bằng các kính phóng đại trong cuốn Books of Optics vào năm 1021 bởi Ibn al-Haytham (Alhazen). Sau khi cuốn sách này được xuất bản, Roger Bacon ở Anh quốc đã lý giải và mô tả cơ chế của việc phóng đại này vào thế kỷ 13, và dẫn đến sự phát triển của kính lúp phóng đại ở Italia .

Những kính hiển vi ban đầu được phát minh vào năm 1590 ở Middelburg, Hà Lan . Ba người thợ tạo kính là Hans Lippershey (người đã phát triển các kính viễn vọng trước đó), Zacharias Janssen, cùng với cha của họ là Hans Janssen là những người đầu tiên xây dựng nên những kính hiển vi sơ khai. Năm 1625, Giovanni Faber là người xây dựng một kính hiển vi hoàn chỉnh đặt tên là Galileo Galilei .

Các cấu trúc của kính hiển vi quang học tiếp tục được phát triển tiếp theo đó, và kính hiển vi chỉ được sử dụng một cách phổ biến hơn ở Italia, Anh quốc, Hà Lan vào những năm 1660, 1670. Marcelo Malpighi ở Italia bắt đầu sử dụng kính hiển vi để nghiên cứu cấu trúc sinh học ở phổi. Đóng góp lớn nhất thuộc về nhà phát minh người Hà Lan Antoni van Leeuwenhoek, người đã phát triển kính hiển vi để tìm ra tế bào hồng cầu và tinh trùng và đã công bố các phát hiện này .

Cấu tạo và hoạt động

Một kính hiển vi quang học gồm có nhiều bộ phận, có thể chia thành các phần như sau:
 Nguồn sáng;
 Hệ hội tụ và tạo chùm sáng song song;
 Giá mẫu vật;
 Vật kính (có thể là một thấu kính hoặc một hệ thấu kính) là bộ phận chính tạo nên sự phóng đại;
 Hệ lật ảnh (lăng kính, thấu kính);
 Thị kính là thấu kính tạo ảnh quan sát cuối cùng;
 Hệ ghi ảnh.

Như hình ảnh ở bên, các phần (theo đánh số) có thể được mô tả như sau:

1. Thị kính: Có thể từ một đến 2 thấu kính thủy tinh cho phép tạo ra ảnh cuối cùng của vật qua hệ quang học. Độ phóng đại của thị kính khá nhỏ, thường chỉ dưới 10x, và được lắp đặt trong một ống trụ, cho phép thay đổi dễ dàng.

2. Giá điều chỉnh vật kính hay còn gọi là đĩa quay gắn các vật kính có thể xoay đĩa để chuyển sang vật kính khác

3. Vật kính: là thấu kính quan trọng nhất của các hệ tạo ảnh nhờ thấu kính, là một (hoặc có thể là hệ nhiều thấu kính) có tiêu cự ngắn, cho phép phóng đại vật với độ phóng đại lớn. Nhờ có giá điều chỉnh, các vật kính khác nhau có thể xoay để thay đổi trị số phóng đại. Trên vật kính có thể ghi các trị số phóng đại 4x, 5x, 10x, 20x, 40x, 50x, 80x hay 100x. Trong một số vật kính đặc biệt, người ta có thể sử dụng dầu nhằm tăng độ phân giải của hệ thống.

4, 5. Giá vi chỉnh, cho phép điều chỉnh độ cao của mẫu vật để lấy nét trong quá trình tạo ảnh.

6. Giá đặt mẫu vật hay còn gọi là bàn kính.

7. Hệ thống đèn, gương... tạo ánh sáng để chiếu sáng mẫu vật.

8. Hệ thống khẩu độ, và các thấu kính hội tụ để hội tụ và tạo ra chùm sáng song song chiếu qua mẫu vật.

9. Vi chỉnh cho phép dịch chuyển mẫu vật theo chiều ngang để quan sát các phần khác nhau theo ý muốn.

Kính hiển vi quang học hoạt động hoàn toàn trên nguyên tắc khúc xạ ánh sáng qua hệ các thấu kính thủy tinh. Vật kính, là loại thấu kính có tiêu cự ngắn, là bộ phận chính tạo nên sự phóng đại ảnh của mẫu vật. Ảnh tạo ra qua thấu kính này là ảnh thật, và ngược chiều so với vật mẫu ban đầu. Ảnh được quan sát ở thị kính chỉ được lật đúng chiều nhờ hệ thấu kính (hoặc lăng kính) trung gian đóng vai trò hệ lật ảnh. Tùy theo cách thức quan sát, ghi nhận ảnh mà ảnh được tạo ra ở thị kính có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo. Ảnh này sẽ là ảnh ảo khi hệ thị kính được thiết kế để quan sát trực tiếp bằng mắt thường, hoặc sẽ là ảnh thật khi hệ thị kính được ghép vào các thiết bị ghi nhận như phim quang học hoặc CCD camera.

Giới hạn độ phân giải
Độ phân giải của một hệ quang học là khả năng phân biệt các điểm không gian, được định nghĩa bằng khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất có thể phân biệt được nhờ hệ quang học này. Độ phân giải của kính hiển vi quang học bị quy định bởi khả năng phân giải của các thấu kính, mà ở đây bị giới hạn bởi hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng. Độ phân giải của kính hiển vi quang học sẽ bị giới hạn bởi bước sóng ánh sáng khả kiến và chỉ số khẩu độ:

với  là bước sóng ánh sáng, NA là thông số khẩu độ. Vì thế, độ phân giải của các kính hiển vi quang học tốt nhất chỉ vào khoảng vài trăm nm. Ví dụ với hệ kính sử dụng ánh sáng xanh (λ = 550 nm), chỉ số khẩu độ đối với không khí là 0,95 hoặc có thể đạt cao nhất là 1,5 nếu sử dụng dầu. Như vậy, độ phân giải tốt nhất của hệ có thể đạt được khoảng dưới 200 nm. Có nghĩa là những điểm trong khoảng cách này sẽ không thể nào phân biệt được.

Các loại kính hiển vi quang học
 Kính hiển vi đồng tiêu
  Kính hiển vi quang học quét trường gần
 Kính hiển vi huỳnh quang (Fluorescence microscope)
 Kính hiển vi quang phổ tử ngoại (Ultraviolet–visible spectroscopy)
 Kính hiển vi so sánh (Comparison microscope)
 Kính hiển vi đảo ngược (Inverted microscope)
 Kính hiển vi thạch học (Petrographic microscope)

Tham khảo

Liên kết ngoài

A collection of early microscopes
Historical microscopes , an illustrated collection with more than 3000 photos of scientific microscopes by European makers
Metallurgical microscope (SubsTech - free and open knowledge source in Materials Engineering)
Molecular Expressions, concepts in optical microscopy
Online tutorial of practical optical microscopy
Optical microscope videos
Structure Magazine
Microscopy Information Easily understandable articles relating to optics, techniques and specimen preparation.
OpenWetWare
CurrentProtocols

Kính hiển vi

Phát minh của Hà Lan


title: Ban ngày vùng cực

text:
Ban ngày vùng cực hay Mặt Trời lúc nửa đêm là một hiện tượng tự nhiên diễn ra tại các địa điểm có vĩ độ nằm ở phía bắc của vòng Bắc Cực cũng như ở các địa điểm có vĩ độ ở phía nam của vòng Nam Cực khi Mặt Trời vẫn còn được nhìn thấy vào thời gian ban đêm tại các địa điểm đó. Khi có thời tiết tốt, Mặt Trời được nhìn thấy liên tục 24 giờ mỗi ngày. Số lượng ngày với Mặt Trời lúc nửa đêm trong mỗi năm tăng dần lên khi người ta tiến sát lại gần hơn về phía cực của Trái Đất.

Do hiện tại không có điểm định cư nào của con người ở phía nam của vòng Nam Cực, nên vùng lãnh thổ của các quốc gia với dân cư quan sát được hiện tượng tự nhiên này chỉ là những vùng lãnh thổ nào nằm phía trên vòng Bắc cực, nghĩa là thuộc các vùng đất thuộc Hoa Kỳ (vùng Alaska), Canada, Đan Mạch (vùng Greenland), Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Nga, rìa phía bắc của Iceland. Khoảng một phần tư lãnh thổ của Phần Lan nằm ở phía bắc của vòng Bắc Cực và ở điểm xa nhất về phía bắc của đất nước này thì Mặt Trời không lặn trong 73 ngày liên tục trong mùa hè. Tại Svalbard, khu vực xa nhất về phía bắc có cư dân sinh sống thuộc Na Uy, Mặt Trời không lặn từ khoảng ngày 19 tháng 4 tới ngày 23 tháng 8 hàng năm. Tại các điểm gần sát với hai cực thì Mặt Trời có thể được nhìn thấy liên tục trong vòng khoảng nửa năm. Hiện tượng này được ghi nhận ở cả hai vùng cực (bắc và nam), nhưng tại các khoảng thời gian chênh lệch nhau ở hai vùng này khoảng 6 tháng.

Hiện tượng tự nhiên ngược lại, ban đêm vùng cực, diễn ra về mùa đông khi Mặt Trời nằm dưới đường chân trời trong suốt cả 24 giờ liên tục mỗi ngày.

Nguyên nhân
Do độ nghiêng trục quay của Trái Đất khoảng 23° 27', nên về mùa hè của một trong hai bán cầu thì thời gian ban ngày (khoảng thời gian có ánh sáng từ Mặt Trời) sẽ tăng dần lên theo sự tăng lên của vĩ độ (theo giá trị tuyệt đối, nếu coi các vĩ độ ở Nam Bán cầu có dấu âm) và đến một giá trị nhất định của vĩ độ thì Mặt Trời sẽ không lặn trong một số ngày nhất định. Độ dài thời gian có Mặt Trời lúc nửa đêm tăng lên từ 1 ngày tại vòng cực (vĩ độ 66° 33') tới khoảng 6 tháng tại cực. Tại các vĩ độ như thế, thông thường người ta gọi hiện tượng này là ban ngày vùng cực.

Tại hai cực bắc và nam của Trái Đất thì Mặt Trời chỉ mọc và lặn có một lần mỗi năm. Trong vòng 6 tháng khi Mặt Trời nằm phía trên đường chân trời tại các cực thì nó chuyển động liên tục xung quanh đường chân trời, đạt đến vòng tròn chuyển động cao nhất của nó trên bầu trời vào sát thời điểm hạ chí tại mỗi cực.

Do hiện tượng khúc xạ nên Mặt Trời lúc nửa đêm có thể thấy tại các vĩ độ thấp hơn đáng kể so với vòng cực, mặc dù nói chung không vượt quá 1 độ (phụ thuộc vào các điều kiện thời tiết tại mỗi địa phương). Ví dụ, người ta có thể nhìn thấy Mặt Trời lúc nửa đêm tại một số vùng thuộc Iceland, mặc dù phần lớn lãnh thổ của nó nằm dưới vòng Bắc cực một cách đáng kể (đảo Grímsey là ngoại lệ). Ngay cả những vùng xa nhất về phía bắc của Scotland (và những nơi nào có cùng vĩ độ) cũng có "hoàng hôn" lờ mờ trên bầu trời phương bắc vào khoảng thời gian này.

Đêm trắng

Các vị trí nằm trong khoảng từ khoảng vĩ độ 60 trở lên nhưng ở phía nam vòng Bắc cực hay phía bắc vòng Nam Cực thay vì có ban ngày vùng cực thì có tranh tối tranh sáng (hoàng hôn hay rạng đông) lúc nửa đêm. Tuy rằng vào khoảng thời gian xung quanh hạ chí, Mặt Trời vẫn nằm ở phía dưới đường chân trời tới 6 độ (tranh tối tranh sáng dân dụng), nhưng các hoạt động bình thường cần độ chiếu sáng thích hợp như đọc sách báo, vẫn có thể thực hiện được mà không cần có ánh sáng nhân tạo, với điều kiện bầu trời quang mây.

Ở các vĩ độ cao hơn vòng cực, đêm trắng có thể quan sát thấy trong khoảng thời gian từ 1-3 tuần trước và sau ban ngày vùng cực.

Đêm trắng đã trở thành biểu tượng chung của Sankt Peterburg (Nga), nơi nó diễn ra mỗi năm từ khoảng 11 tháng 6 tới 2 tháng 7, và 10 ngày cuối tháng 6 được kỷ niệm bằng một lễ hội với các sự kiện văn hóa.

Tác động lên con người
Nhiều người cảm thấy khó ngủ trong đêm khi Mặt Trời còn chiếu sáng. Nói chung, các du khách và những người mới đến chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Một số cư dân bản xứ cũng chịu ảnh hưởng, nhưng nói chung ở mức độ nhẹ hơn. Ngược lại, các hiệu ứng của ban đêm vùng cực, được coi là nguyên nhân dẫn đến rối loạn tâm trạng theo mùa (SAD) hay trầm cảm mùa đông, một kiểu trầm cảm do sự thiếu ánh sáng tự nhiên gây ra.

Xem thêm

 Ban đêm vùng cực
 Tranh tối tranh sáng
 Hoàng hôn
 Rạng đông
 Vòng Bắc Cực
 Vòng Nam Cực
 Hạ chí
 Đông chí

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hiện tượng tự nhiên
Địa lý học
Hiện tượng Trái Đất
Mặt Trời


title: Fréthun

text:
Fréthun (francization of Free Town) là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Fréthun on the Quid website

Frethun


title: Areias, São Paulo

text:
Areias là đô thị ở bang São Paulo ở Brasil. Dân số năm 2003 là 3.697, mật độ dân số là 12,04 người /km² với diện tích 307 km². Đô thị này nằm ở độ cao 509 m.

Diễn biến dân số

Dân số

Theo điều tra dân số năm 2000 của IBGE, đô thị này có 3.600 dân, trong đo 2.452 thị dân và 1.148 nông dân. Tuổi thọ bình quân là 65,57 năm. Tỷ lệ biết đọc biết viết là 84,97%.

Các đô thị giáp ranh

Tham khảo

Liên kết ngoài
  http://www.areias.sp.gov.br
  Areias on citybrazil.com.br
  Areias on Explorevale

Đô thị bang São Paulo


title: Penia afonini

text:
Penia afonini là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Super Street Fighter II

text:
Super Street Fighter II là một trò chơi điện tử đối kháng phát triển và phát hành bởi Capcom vào năm 1993. Đây là trò chơi thứ 4 trong loạt Street Fighter II và chỉ được phát hành trên hệ máy thùng. Ngoài việc nâng cao tính cân bằng, trò chơi này còn giới thiệu thêm 4 nhân vật mới.

Hệ thống trò chơi
Hệ thống trò chơi của Super Street Fighter II tương tự như hệ thống trò chơi của Street Fighter II: Hyper Fighting.

Nhân vật
Mười hai nhân vật của Street Fighter II đều quay trở lại. Tính cân bằng của các nhân vật được nâng cao hơn và nhiều nhân vật có thêm các chiêu thức đặc biệt mới.

Bốn nhân vật mới được thêm vào bao gồm:
T. Hawk, đến từ México
Cammy, đến từ Anh
Fei Long, ngôi sao điện ảnh từ Hồng Kông
Dee Jay, đến từ Jamaica

Đón nhận
Trên bài báo tháng 2 năm 1994 của tạp chí Gamest, Street Fighter II Dash Turbo (Hyper Fighting) và Super Street Fighter II được đề cử cho giải Trò chơi của năm nhưng đã không trò chơi nào thắng giải (trò chơi thắng giải là Samurai Shodown); Super Street Fighter II đứng ở vị trí thứ 3, ngoài ra, Super còn đứng thứ 3 trong hạng mục Trò chơi Đối kháng hay nhất, VGM tốt nhất và Đồ họa tốt nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Shoryuken.com (the online center of competitive Street Fighter)

Street Fighter
Trò chơi điện tử năm 1992
Trò chơi Capcom
Trò chơi điện tử đối kháng

pt:Super Street Fighter II


title: 24520 Abramson

text:
24520 Abramson (tên chỉ định: 2001 CW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 1 tháng 2 năm 2001. Nó được đặt theo tên Ronit Batya Roth Abramson, an American high school student whose environmental sciences project won second place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2001


title: (8173) 1991 RX23

text:
{{DISPLAYTITLE:(8173) 1991 RX23}}

(8173) 1991 RX23 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 11 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

008173
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
008173
19910911


title: Huỳnh Thị Nhân

text:
Huỳnh Thị Nhân (10 tháng 11 năm 1952, quê quán tại huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh). Bà từng là Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X. Bà từng đảm nhiệm các chức vụ: Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Tài chính, Thứ trưởng Thường trực Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà là Thạc sĩ kinh tế chuyên ngành kinh tế học phát triển.

Tiểu sử
Bà Huỳnh Thị Nhân (tên thường gọi: Ba Nhân) sinh tại xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh; hiện sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Bà từng học Cao cấp Lý luận Chính trị, Tốt nghiệp Cử nhân Kinh tế, Cử nhân Luật, Cử nhân Chính trị, Thạc sĩ Kinh tế;

Công tác Đảng và chính quyền tại TP Hồ Chí Minh

Từ tháng 5 năm 1975 đến tháng 10 năm 1986 Bà công tác tại xã Bà Điểm là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bà Điểm, rồi là Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Hóc Môn, huyện ủy viên Huyện ủy Hóc Môn, Trưởng phòng Tài chính huyện, Phó chủ tịch ủy ban nhân dân huyện Hóc Môn phụ trách kinh tế
Tháng 3 năm 1990 Bà là Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch ủy ban nhân dân huyện Hóc Môn, bà là Đại biểu Quốc hội khóa VIII.
Tháng 5 năm 1995 đến tháng 6 năm 2001 bà là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Khóa 6, Ủy viên ủy ban nhân dân Thành phố, Giám đốc Sở Tài chánh - Vật giá thành phố (nay là Sở Tài chính), Đại biểu HĐND Thành phố Khóa V
Tháng 6 năm 2001 đến tháng 10 năm 2003, bà giữ các chức vụ Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Khóa 7, Đại biểu HĐND Thành phố Khóa VI, Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phụ trách mảng công tác kinh tế (Tài chính, Thương mại, Du lịch, Kho bạc nhà nước, Hải quan, Thuế, Bảo hiểm xã hội...)

Công tác tại các cơ quan Trung ương Đảng và Chính phủ

Tháng 10 năm 2003 đến tháng 4 năm 2006, bà được Thủ tướng Chính phủ điều động ra Hà Nội giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính, Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Tài chính và được phân công phụ trách mảng công tác Quản lý Công sản, Kho bạc Nhà nước, Tài chính công, lương và Công tác văn phòng...
Ngày 4 tháng 4 năm 2006, Thủ tướng Phan Văn Khải đã ký Quyết định 504/2006/QĐ-TTg về việc điều động bà Huỳnh Thị Nhân, thôi giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính để giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động -Thương binh xã hội.
Tháng 4 năm 2006, bà được giới thiệu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X và trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương. Bà giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Lao động Thương binh Xã hội (đến tháng 12 năm 2007), Thứ trưởng Thường trực Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
Ngày 11 tháng 12 năm 2008, bà chính thức nhận quyết định phân công của Bộ Chính trị về phân công Ủy viên Trung ương Đảng thôi giữ chức Thứ trưởng Thường trực Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về tham gia Ban chấp hành, Ban Thường vụ, và chỉ định bà giữ chức Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh.

Công tác tại phía nam

Với cương vị Phó bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, Bà Huỳnh Thị Nhân được giao phụ trách công tác Trưởng ban Chỉ đạo Đại hội Đảng bộ Thành phố, Trưởng ban Chỉ Đạo Cuộc Vận Động  Người Việt Nam Ưu Tiên Dùng Hàng Việt Nam  Thành phố, Xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, công tác Dân vận, công tác Mặt trận tổ quốc và một số công tác khác do Ban Thường vụ Thành ủy phân công.
Trực tiếp phụ trách: Quận ủy Quận 1, Đảng ủy Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn, Đảng ủy khối Ngân hàng, Đảng ủy Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn. Chịu trách nhiệm theo dõi chỉ đạo các nhóm: Xây dựng Đảng, Dân vận - Mặt trận.
Ngày 12 Tháng 11 năm 2010, bà nhận quyết định phân công của Bộ Chính trị về phân công Ủy viên Trung ương Đảng thôi giữ chức Phó Bí thư Thành Ủy Thành phố Hồ Chí Minh về giữ chức Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng phụ trách phía Nam.

Vào đầu tháng 04 năm 2013 thì Bà Huỳnh Thị Nhân chính thức về hưu

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bà Huỳnh Thị Nhân được Bộ Chính trị chỉ định làm Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh
Chỉ định đồng chí Huỳnh Thị Nhân làm Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh

Người Sài Gòn
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Nữ thứ trưởng Việt Nam
Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam
Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Việt Nam


title: Saint-Marc-sur-Couesnon

text:
Saint-Marc-sur-Couesnon () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Marc-sur-Couesnon được gọi là Médardais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Geography of Brittany
 The page of the commune on infobretagne.com
 The data base Mérimée - the French architectural heritage

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Platypria chaetomys

text:
Platypria chaetomys là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Platypria


title: Stereocyclops histrio

text:
Stereocyclops histrio là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1954
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil


title: Calliostoma thrincoma

text:
Calliostoma thrincoma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

T


title: Orthetrum icteromelas

text:
Orthetrum icteromelas là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Angola, Botswana, Cameroon, Chad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Gambia, Ghana, Guinea, Kenya, Madagascar, Malawi, Mauritius, Mozambique, Namibia, Nigeria, Sierra Leone, Nam Phi, Sudan, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể Burundi. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.

Hình ảnh

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Orthetrum icteromelas . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Orthetrum


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 – Khu vực châu Á (Vòng 3)

text:
Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng 3, vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực châu Á.

Thể thức
Trong vòng này 15 đội giành chiến thắng ở vòng 2 cùng các đội hạt giống 1–5 trong bảng xếp hạng AFC World Cup (Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Bahrain). Các đội được chia làm 5 nhóm gồm 4 đội sau lễ bốc thăm tại Marina da Glória ở Rio de Janeiro, Brasil on ngày 30 tháng 7 năm 2011.

Vòng đấu này chính thức khởi tranh từ 2 tháng 9 năm 2011 và kết thúc vào 29 tháng 2 năm 2012.

Hạt giống
20 đội tham dự vòng này được chia làm các nhóm 5 người. Bảng xếp hạng vào tháng 7 năm 2011 được sử dụng để phân chia. Nhóm 1 là các đội hạt giống.

Syria được thay thế bởi Tajikistan trong vòng 3 vào 19 tháng 8 năm 2011.

Các bảng

Bảng A

|}

Bảng B

|}

Bảng C

|}

Bảng D

|}

Bảng E

|}

Danh sách cầu thủ ghi bàn

6 bàn

 Younis Mahmoud

 Park Chu-Young

5 bàn

 Okazaki Shinji

4 bàn

 Joshua Kennedy
 Ismail Abdul-Latif

 Sayed Saeed

 Khalfan Ibrahim

3 bàn

 Alex Brosque
 Mohammed Tayeb Al Alawi
 Hao Tuấn Mẫn

 Mojtaba Jabbari
 Javad Nekounam
 Nashat Akram

 Hassan Maatouk
 Ismail Matar

2 bàn

 Brett Holman
 Mahmood Abdulrahman
 Vu Hải
 Trịnh Trịnh
 Cristian Gonzáles
 Hadi Aghily
 Ashkan Dejagah
 Gholamreza Rezaei
 Andranik Teymourian

 Mike Havenaar
 Kagawa Shinji
 Hassan Abdel-Fattah
 Abdallah Deeb
 Amer Deeb
 Ahmed Hayel
 Yousef Nasser
 Mahmoud El Ali

 Pak Nam-Chol
 Mohammed Razak
 Nasser Al-Shamrani
 Ji Dong-Won
 Lee Keun-Ho
 Teerasil Dangda
 Bashir Saeed
 Alexander Geynrikh

1 bàn

 Brett Emerton
 Mile Jedinak
 Harry Kewell
 Luke Wilkshire
 Lý Vĩ Phong
 Vu Đại Bảo
 Trịnh Trí
 Bambang Pamungkas
 Karim Ansarifard
 Jalal Hosseini
 Milad Meydavoudi
 Alaa Abdul-Zahra
 Karrar Jassim
 Mustafa Karim
 Hawar Mulla Mohammed
 Qusay Munir
 Komano Yuichi
 Konno Yasuyuki
 Maeda Ryoichi
 Nakamura Kengo
 Yoshida Maya

 Baha' Abdul-Rahman
 Anas Bani Yaseen
 Basem Fat'hi
 Fahad Al Enezi
 Bader Al-Mutwa
 Hussain Fadel
 Musaed Neda
 Ali Al Saadi
 Abbas Ali Atwi
 Roda Antar
 Mohammed Ghaddar
 Akram Moghrabi
 Jang Song-Hyok
 Hussain Al-Hadhri
 Amad Al Hosni
 Abdulaziz Al-Muqbali
 Abdulaziz Al Sulaiti
 Mohamed El-Sayed
 Mohammed Kasola
 Sebastián Soria
 Salem Al-Dossari

 Ahmed Al-Fraidi
 Naif Hazazi
 Mohammed Noor
 Mohammad Abdul
 Aleksandar Đurić
 Kim Jung-Woo
 Koo Ja-Cheol
 Lee Dong-Gook
 Akhtam Khamroqulov
 Sompong Soleb
 Ismail Al Hammadi
 Ali Al-Wehaibi
 Ahmed Khalil
 Mahmoud Khamees
 Odil Ahmedov
 Server Djeparov
 Timur Kapadze
 Aleksandr Shadrin
 Maksim Shatskikh
 Sanzhar Tursunov

phản lưới nhà

 Mahmoud Baquir Younes (trận gặp Kuwait)
 Rashid Al Farsi (trận gặp Thái Lan)

 Walid Abbas (trận gặp Kuwait)

 Hamdan Al Kamali (trận gặp Hàn Quốc)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Results and schedule (FIFA.com version)
 Results and schedule (AFC.com version)

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Bóng đá châu Á năm 2011


title: Masio

text:
Masio (Mas in Piedmontese) là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông nam của Torino và khoảng 20 km về phía tây nam của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.488 người và diện tích là 22,3 km².

Đô thị Masio có các frazione (subdivision) Abazia.

Masio giáp các đô thị: Cerro Tanaro, Cortiglione, Felizzano, Incisa Scapaccino, Oviglio, Quattordio, và Rocchetta Tanaro.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.masioinrete.it/

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Ormosia tenuispinosa

text:
Ormosia tenuispinosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Précey

text:
Précey  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 48 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Tipula leonensis

text:
Tipula leonensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ceridia mira

text:
Ceridia mira là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở dry bush phía đông và phía bắc Kenya.

Chiều dài cánh trước khoảng 19–21 mm đối với con đực và 22–24 mm đối với con cái. Nó rất giống với Ceridia heuglini.

Chú thích

Tham khảo

Ceridia


title: Grande, Stormarn

text:
Grande là một đô thị ở huyện Stormarn bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 7,87 km2, dân số thời điểm 30/9/2005 là 670 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Stormarn


title: Nam Bộ

text:
Nam Bộ hoặc là miền Nam là một trong 3 miền địa lý của Việt Nam (gồm Nam Bộ, Trung Bộ, và Bắc Bộ). Phần lớn địa hình Nam Bộ là đồng bằng phù sa thuộc hệ thống sông Đồng Nai và sông Cửu Long, Nam Bộ được chia làm hai vùng là Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long (hay còn gọi là Tây Nam Bộ, miền Tây). Từ thế kỷ 17, Nam Bộ là phần lãnh thổ mới nhất của Việt Nam trong quá trình Nam tiến, và từng được gọi là Gia Định rồi Nam Kỳ (1832–1945).

Thời Pháp thuộc, Nam Bộ là một xứ thuộc địa với tên gọi Nam Kỳ, vốn xuất hiện từ thời vua Minh Mạng của Nhà Nguyễn. Tên gọi Nam Bộ ra đời từ thời Đế quốc Việt Nam năm 1945. Nam Bộ còn được gọi là Nam Phần từ 1948 tới 1975 thời Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa.

Địa lý

Vị trí, địa hình

Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía tây giáp Vịnh Thái Lan, phía đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và phía đông bắc giáp với Duyên Hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (miền Trung, Trung Bộ).

Đông Nam Bộ có độ cao từ 0–986m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000 ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700km.

Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực miền tây tỉnh An Giang, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

Hai hệ thống sông lớn nhất trong vùng là sông Đồng Nai và sông Cửu Long. Ngược với dòng sông Đồng Nai có lượng phù sa thấp, dòng sông Cửu Long có lượng nước đổ về trung bình khoảng 4.000 tỷ m3 và hàng năm vận chuyển khoảng 100 triệu tấn phù sa, giữ vai trò rất quan trọng đối cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long có diện tích 39.734km². Cho đến nay, Đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn là một vùng đất thấp, độ cao trung bình so với mặt biển chỉ vào khoảng 5m. Một số khu vực như tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và phía tây sông Hậu đang tồn tại ở mức thấp hơn mặt biển, chính vì vậy mà hàng năm có tới 1 triệu ha bị ngâp nước mặn trong thời gian từ 2 đến 4 tháng. Các nhà nghiên cứu lịch sử về vùng đất này cho rằng, cách đây hàng triệu năm nơi này vốn là một vịnh lớn nhưng đã được bồi đắp dần bởi phù sa của sông Cửu Long.

Khu vực đồi núi chủ yếu tập trung ở vùng Đông Nam Bộ như núi Bà Rá (Bình Phước) cao 736m, núi Chứa Chan (Đồng Nai) cao 839m, núi Bao Quan (Bà Rịa – Vũng Tàu) cao 529m, núi Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu) cao 461m, núi Bà Đen (Tây Ninh) cao 986m – nóc nhà của miền Đông và Nam Bộ... Khu vực phía tây có dãy Thất Sơn (An Giang) với núi Cấm cao 716m – nóc nhà của miền Tây và dãy Hàm Ninh (Kiên Giang).

Khí hậu
Nam Bộ nằm trong vùng đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa và cận xích đạo, nền nhiệt ẩm phong phú, ánh nắng dồi dào, thời gian bức xạ dài, nhiệt độ và tổng tích ôn cao. Biên độ nhiệt ngày đêm giữa các tháng trong năm thấp và ôn hòa. Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng từ 80–82% . Khí hậu hình thành trên hai mùa chủ yếu quanh năm là mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4. Về mùa vụ sản xuất có khác với khu vực Đồng bằng Bắc Bộ. Lượng mưa hàng năm dao động từ 966–1325mm và góp trên 70–82% tổng lượng mưa trong suốt cả năm. Mưa phân bố không đều, giảm dần từ khu vực giáp ranh từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống khu vực phía Tây và Tây Nam. Ở khu vực Đông Nam có lượng mưa thấp nhất. Khi xuất hiện cường độ mưa lớn xảy ra trên một số khu vực trong vùng, thường gây hiện tượng xói mòn ở những vùng gò cao. Khi mưa kết hợp với cường triều và lũ sẽ gây ngập úng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của dân cư trong vùng. Vì hiện tượng biến đổi khí hậu chung, vùng Đồng bằng Nam Bộ trong thời gian tới có thể bị tác động rất lớn do các nguồn nước ở các sông bị cạn kiệt, đặc biệt là sông Mê Kông. Theo các nhà khoa học thì tới năm 2070, sự thay đổi thời tiết trong vùng sẽ tác động đến nguồn nước của Đồng bằng sông Cửu Long, chủ yếu thông qua các dòng sông vừa và nhỏ, các dòng chảy bị giảm thiểu đi

Lịch sử

Trước kia đây là lãnh thổ của nước Phù Nam và Chân Lạp nhưng dân cư rất thưa thớt.

Năm 1623, chúa Nguyễn chính thức yêu cầu triều đình Chân Lạp để cho dân Việt mở rộng địa bàn khai phá trên những vùng đất thưa dân và để quản lý, chúa Nguyễn lập ở Prey Nokor (vùng Sài Gòn ngày nay) một trạm thu thuế và mở một dinh điền ở Mô Xoài. Vua Chân Lạp đã chấp thuận đề nghị này. Vào thời điểm đó, cư dân Việt đã có mặt ở hầu khắp miền Đông Nam Bộ và Sài Gòn.

Thời chúa Nguyễn và nhà Tây Sơn, vùng đất này là xứ Gia Định (Gia Định thành), mới được khai khẩn từ thế kỷ 17. Năm 1698, xứ Gia Định được chia thành 3 dinh: Phiên Trấn, Trấn Biên và Long Hồ.

Vua Gia Long (nhà Nguyễn) gọi vùng này là Gia Định Thành, bao gồm 5 trấn: Phiên An (địa hạt Gia Định), Biên Hòa, Vĩnh Thanh (tức là Vĩnh Long và An Giang), Định Tường và Hà Tiên.

Năm 1834, vua Minh Mạng gọi là Nam Kỳ (xem lịch sử Nam Kỳ)

Tháng 12 năm 1845, ba nước An Nam (Việt Nam), Xiêm (Thái Lan) và Cao Miên (Campuchia) đã ký một Hiệp ước, trong đó thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ thuộc Việt Nam. Năm sau, triều Nguyễn và Xiêm lại ký một Hiệp ước có nhắc lại điều đó. Đây là Hiệp ước mà sau này Cao Miên cũng tham gia. Như vậy muộn nhất là đến năm 1845, các nước láng giềng với Việt Nam, trong đó có cả Campuchia đã ký các văn bản pháp lý chính thức công nhận vùng đất Nam Bộ là của Việt Nam.

Năm 1859, Pháp đánh chiếm thành Gia Định, mở đầu cuộc xâm lược đất Việt Nam.

Năm 1862, ngày 13 tháng 4, triều đình Huế cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Biên Hòa, Gia Định và Định Tường) nhượng cho Pháp.

Năm 1867, Pháp đơn phương tuyên bố toàn bộ 6 tỉnh Nam Kỳ là lãnh địa của Pháp. Từ đó, Nam Kỳ được hưởng quy chế thuộc địa, với chính quyền thực dân, đứng đầu là một thống đốc người Pháp.

Hiệp ước Quý Mùi (25 tháng 8 năm 1883) nhập thêm tỉnh Bình Thuận vào Nam Kỳ (thuộc địa Pháp) coi như trừ số tiền bồi thường chiến phí còn lại mà triều đình Huế chưa trả hết, nhưng năm sau, Hiệp ước Giáp Thân (6 tháng 6 năm 1884) lại trả tỉnh Bình Thuận về cho Trung Kỳ.

Năm 1887, Nam Kỳ trở thành một vùng lãnh thổ nằm trong Liên bang Đông Dương. Năm 1933, quần đảo Trường Sa được sáp nhập vào Nam Kỳ thuộc Pháp.

Tháng 3 năm 1945 Thống sứ Nhật Nashimura đổi Nam Kỳ thành Nam Bộ.

Năm 1945, thời Đế quốc Việt Nam với chính phủ Trần Trọng Kim tuyên bố sáp nhập Nam Kỳ lại thành một bộ phận của nước Việt Nam. Sau khi Cách mạng tháng Tám nổ ra, Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ đã ra mắt ngày 25 tháng 8 năm 1945 do Trần Văn Giàu làm Chủ tịch.

Thực dân Pháp nổ súng ở Sài Gòn ngày 23 tháng 9 năm 1945 rồi dần dần đánh rộng ra chiếm lại Nam Bộ. Chính phủ Nam Kỳ quốc được thành lập theo sự chỉ đạo của Pháp hòng tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam với tên Nam Kỳ Quốc.

Năm 1946, trước khi sang Pháp tìm kiếm một giải pháp hòa bình, Hồ Chí Minh đã viết thư gửi đồng bào Nam Bộ, ông khẳng định: "Đồng bào Nam Bộ là dân nước Việt Nam. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi!"

Không đánh bại được Việt Minh, Pháp phải dùng "giải pháp Bảo Đại", thành lập chính phủ Quốc gia Việt Nam thuộc Pháp. Cuối cùng ngày 22 tháng 5 năm 1949, Quốc hội Pháp chính thức bỏ phiếu thông qua việc trả Nam Bộ cho Quốc gia Việt Nam. Nam Bộ trở thành lãnh thổ nằm trong Quốc gia Việt Nam.

Các tỉnh Nam Bộ qua các thời kỳ

Thời nhà Nguyễn
Dưới thời vua Minh Mạng năm 1832 vùng này chia thành 6 tỉnh (do đó có tên gọi Nam Kỳ Lục tỉnh hay Lục tỉnh). Đó là các tỉnh: Phiên An, năm 1836 đổi thành Gia Định (tỉnh lỵ là tỉnh thành Sài Gòn), Biên Hòa (tỉnh lỵ là tỉnh thành Biên Hòa), Định Tường (tỉnh lỵ là tỉnh thành Mỹ Tho) ở miền Đông; Vĩnh Long (tỉnh lỵ là tỉnh thành Vĩnh Long), An Giang (tỉnh lỵ là tỉnh thành Châu Đốc) và Hà Tiên (tỉnh lỵ là tỉnh thành Hà Tiên) ở miền Tây.

Thời Pháp thuộc
Sau khi chiếm được Nam Kỳ mà họ gọi là Cochinchine, thực dân Pháp xóa bỏ cách phân chia địa giới hành chánh cũ của triều Nguyễn. Năm 1876, Pháp chia Nam Kỳ thành 4 khu vực hành chính lớn, mỗi khu vực lại được chia nhỏ thành "hạt" (arrondissement) còn gọi là "địa hạt", "hạt tham biện" hay "tiểu khu" do tham biện cai trị:
Khu vực Sài Gòn có 5 tiểu khu: Tây Ninh, Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Bà Rịa và Gia Định
Khu vực Mỹ Tho có 4 tiểu khu: Mỹ Tho, Gò Công, Tân An và Chợ Lớn
Khu vực Vĩnh Long có 4 tiểu khu: Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh và Sa Đéc
Khu vực Bát Xắc (Ba Thắc) có 6 tiểu khu: Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Rạch Giá, Cần Thơ và Sóc Trăng

Sau khi đổi tên gọi "hạt" (arrondissement) thành "tỉnh" (province), từ 1/1/1900, Nam Kỳ có tất cả 20 tỉnh, phân bố như sau:
Miền Đông có 4 tỉnh: Tây Ninh, Thủ Dầu Một, Biên Hòa và Bà Rịa.
Miền Trung có 9 tỉnh: Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho, Gò Công, Tân An, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh và Sa Đéc.
Miền Tây có 7 tỉnh: Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Rạch Giá, Cần Thơ, Sóc Trăng và Bạc Liêu.

Ngoài ra còn có 3 thành phố Sài Gòn (cấp 1), Chợ Lớn (cấp 2), thành phố tự trị Cap Saint Jacques và Côn Đảo không thuộc tỉnh nào. Năm 1905, xóa bỏ thành phố Cap Saint Jacques (Vũng Tàu), chuyển thành địa lý hành chính thuộc tỉnh Bà Rịa.

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1945–1975
Đối với chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kể từ năm 1946 thì Nam Bộ bao gồm 21 tỉnh thành trong tổng số 72 tỉnh thành của cả nước, gồm 20 tỉnh: Chợ Lớn, Gia Định, Bà Rịa, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Tây Ninh, Tân An, Mỹ Tho, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Sa Đéc, Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Cần Thơ, Sóc Trăng, Gò Công, Rạch Giá, Bạc Liêu và thành phố Sài Gòn.

Ngày 12/10/1951, Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ (thuộc chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) chia Liên khu Nam Bộ thành 2 phân liên khu:
Phân liên khu Miền Đông gồm 5 tỉnh: Gia Định Ninh (Gia Định + Tây Ninh), Thủ Biên (Thủ Dầu Một + Biên Hòa), Bà Rịa - Chợ Lớn, Mỹ Tho và Long Châu Sa.
Phân liên khu Miền Tây gồm 6 tỉnh: Bến Tre, Vĩnh Trà (Vĩnh Long + Trà Vinh), Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Long Châu Hà.

Quốc gia Việt Nam và VNCH 1949–1975
Trong khi đó với sự hình thành của Việt Nam Cộng hòa, theo Sắc lệnh 143-NV ngày 22 tháng 10 năm 1956 dưới nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam thì Nam phần (tức Nam Bộ) gồm 22 tỉnh và Đô thành Sài Gòn. Đó là các tỉnh Phước Long, Bình Long, Biên Hòa, Long Khánh, Bình Dương, Bình Tuy, Phước Tuy, Gia Định, Long An, Tây Ninh, Định Tường, Kiến Tường, Kiến Phong, Kiến Hòa, Trà Vinh (năm 1957 đổi tên là Vĩnh Bình), Vĩnh Long, An Giang, Phong Dinh, Kiên Giang, Ba Xuyên, An Xuyên và Côn Sơn.

Sau này lập thêm các tỉnh Phước Thành (1959-1965), Chương Thiện (1961), Gò Công (1963), Hậu Nghĩa (1963), Châu Đốc (1964), Bạc Liêu (1964), Sa Đéc (1966), bỏ tỉnh Côn Sơn (1965). Như vậy năm 1962, Nam phần có 24 tỉnh rồi tăng lên thành 27 tỉnh vào thời kỳ 1966-1975: Phước Long, Bình Long, Long Khánh, Biên Hòa, Bình Dương, Bình Tuy, Phước Tuy, Gia Định và Biệt khu Thủ đô (Sài Gòn), Hậu Nghĩa, Long An, Tây Ninh, Gò Công, Định Tường, Kiến Tường, Kiến Phong, Sa Đéc, Kiến Hòa, Vĩnh Bình, Vĩnh Long, Châu Đốc, An Giang, Phong Dinh, Chương Thiện, Ba Xuyên, Bạc Liêu, Kiên Giang, An Xuyên. Tỉnh Bình Tuy sau này nhập vào tỉnh Thuận Hải, nay là một phần tỉnh Bình Thuận thuộc Trung Bộ.

Các tỉnh Nam phần của Việt Nam Cộng hòa thuộc Quân khu III và IV.

Sau năm 1975
Sau khi đất nước thống nhất, năm 1976 toàn Nam Bộ được chia thành 13 tỉnh thành trong tổng số 38 tỉnh thành của cả nước: Thành phố Hồ Chí Minh, Sông Bé, Tây Ninh, Đồng Nai, Long An, Đồng Tháp, An Giang, Tiền Giang, Hậu Giang, Kiên Giang, Bến Tre, Cửu Long, Minh Hải.

Năm 1979, thành lập Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo, tương đương cấp tỉnh. Do đó thời kỳ 1979–1991, Nam Bộ có 13 tỉnh thành và 1 Đặc khu trong tổng số 39 tỉnh thành và 1 Đặc khu của cả nước.

Từ năm 1991, với việc tỉnh Cửu Long tách ra thành 2 tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh và Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo trở thành tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thì Nam Bộ có 15 tỉnh thành trong tổng số 53 tỉnh thành của cả nước.

Từ năm 1997, với việc tỉnh Sông Bé tách ra thành 2 tỉnh Bình Dương và Bình Phước, tỉnh Hậu Giang tách ra thành 2 tỉnh Cần Thơ và Sóc Trăng, tỉnh Minh Hải tách ra thành 2 tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau thì Nam Bộ có 18 tỉnh thành trong tổng số 61 tỉnh thành của cả nước.

Từ năm 2004, tỉnh Cần Thơ tách ra thành TP. Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang nên Nam Bộ có 19 tỉnh thành trong tổng số 63 tỉnh thành của cả nước.

Các đơn vị hành chính

Nam Bộ có 19 tỉnh và thành phố được chia làm 2 tiểu vùng:
Đông Nam Bộ (còn gọi là Miền Đông) gồm có 5 tỉnh và 1 thành phố
Đồng bằng sông Cửu Long (còn gọi là Tây Nam Bộ hay Miền Tây) gồm có 12 tỉnh và 1 thành phố
Các tỉnh sau đây đôi khi cũng thuộc khu vực Nam bộ:

 Bình Thuận
 Ninh Thuận
 Lâm Đồng

Danh sách các tỉnh thành thuộc Nam Bộ
Mục dân số và diện tích ghi theo số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam trên trang Wikipedia của các tỉnh thành Việt Nam.
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |STT
!width= "16%" |Tỉnh thành
!width= "18%" |Thủ phủ
!width= "5%" |Thành phố
!width= "5%" |Thị xã
!width= "5%" |Quận
!width= "4%" |Huyện
!width= "8%" |Dân số(người)
!width= "8%" |Diện tích(km²)
!width= "8%" |Mật độ(km²)
!width= "5%" |Biển số xe
!width= "5%" |Mã vùng ĐT
|-
| colspan="12" | Đông Nam Bộ
|-
| 1
| Hồ Chí Minh
| Quận 1
| 1
|
| 16
| 5
| 8.993.082
| 2.061,2
| 4.363
| 41, 50–59
| 28
|-
| 2
| Bà Rịa – Vũng Tàu
| Bà Rịa
| 2
| 1
| rowspan="3" |
| 5
| 1.148.313
| 1.980,8
| 580
| 72
| 254
|-
| 3
| Bình Dương
| Thủ Dầu Một
| 4
| 1
| 4
| 2.627.195
| 2.694,7
| 975
| 61
| 274
|-
| 4
| Bình Phước
| Đồng Xoài
| 1
| 2
| 8
| 1.011.100
| 6.880,6
| 147
| 93
| 271
|-
| 5
| Đồng Nai
| Biên Hòa
| 2
| colspan="2" |
| 9
| 3.097.107
| 5.905,7
| 524
| 39, 60
| 251
|-
| 6
| Tây Ninh
| Tây Ninh
| 1
| 2
|
| 6
| 1.178.320
| 4.041,4
| 292
| 70
| 276
|-
| colspan="12" |Đồng bằng sông Cửu Long
|-
| 1
| Cần Thơ
| Ninh Kiều
| colspan="2" |
| 5
| 4
| 1.250.792
| 1.438,96
| 869
| 65
| 292
|-
| 2
| An Giang
| Long Xuyên
| 2
| 2
| rowspan="2" |
| 7
|1.904.532
| 3.536,93
| 539
| 67
| 296
|-
| 3
| Bạc Liêu
| Bạc Liêu
| 1
| 1
| 5
| 918.207
| 2.669
| 344
| 94
| 291
|-
| 4
| Bến Tre
| Bến Tre
| 1
| colspan="2" |
| 8
| 1.288.463
| 2.394
| 538
| 71
| 275
|-
| 5
| Long An
| Tân An
| 1
| 1
|
| 13
| 1.763.754
| 4.494,93
| 392
| 62
| 272
|-
| 6
| Cà Mau
| Cà Mau
| 1
| colspan="2" |
| 8
| 1.193.894
| 5.221.19
| 228
| 69
| 290
|-
| 7
| Sóc Trăng
| Sóc Trăng
| 1
| 2
| rowspan="3" |
| 8
| 1.195.741
| 3.311,87
| 361
| 83
| 299
|-
| 8
| Hậu Giang
| Vị Thanh
| 2
| 1
| 5
| 726.792
| 1.621,7
| 448
| 95
| 293
|-
| 9
| Trà Vinh
| Trà Vinh
| 1
| 1
| 7
| 1.009.168
| 2.358,2
| 428
| 84
| 294
|-
| 10
| Đồng Tháp
| Tp. Cao Lãnh
| 3
| colspan="2" |
| 9
| 1.693.300
| 3.383,8
| 500
| 66
| 277
|-
| 11
| Vĩnh Long
| Vĩnh Long
| 1
| 1
|
| 6
| 1.022.791
| 1.525,6
| 670
| 64
| 270
|-
| 12
| Kiên Giang
| Rạch Giá
| 3
| colspan="2" |
| 12
| 2.109.000
| 6.348,53
| 332
| 68
| 297
|-
| 13
| Tiền Giang
| Mỹ Tho
| 1
| 2
|
| 8
| 1.772.785
| 2.510,6
| 706
| 63
| 273
|-
! Tổng cộng
! 19 tỉnh thành
! –
! 28
! 17
! 21
! 138
! 36.714.336
! 64.682,71
! 567,606
! –
! –
|}

Văn hoá

Có thể nhìn nhận khởi điểm lịch sử văn hóa Nam Bộ được tính mốc là năm 1623 khi vua Chân Lạp cho chúa Nguyễn di dân Việt đến định cư ở Prey Kôr (Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay). Vùng đất Nam Bộ bấy giờ chỉ là một vùng hoang dại với hệ thống đất đai trũng, úng, sình lầy và sông rạch chằng chịt. Bắt đầu từ các cửa biển Cần Giờ, Soài Rạp, Cửa Tiểu, Cửa Đại trở vào. Cuối thế kỷ XVII, chúa Nguyễn tiếp nhận một đoàn người Hoa đến quy thuận và cho họ đến khai phá và định cư ở Biên Hoà – Đồng Nai. Tiếp đó mộ dân từ Quảng Bình vào và chia đặt doanh, huyện, lập hộ tịch. Như vậy, phải gần một thế kỷ sau Nam Bộ mới bước đầu được định hình một vùng văn hóa. Một nền văn hoá vùng miền hình thành qua thời gian một thế kỷ không phải là dài và khi người Việt đến vùng đất mới mang theo hành trang với vốn văn hóa đúc kết hàng ngàn năm của dân tộc Việt đã góp phần tạo nên nền tảng của hệ giá trị văn hóa Nam Bộ. Những giá trị trải qua quá trình tương tác với môi trường tự nhiên và xã hội trong lịch sử, dần tạo nên những giá trị của nền văn hóa Nam Bộ như hiện nay.

Đất Nam Bộ còn là một vựa lúa chính, đồng thời là vựa trái cây nổi tiếng với đủ các chủng loại hoa quả miền nhiệt đới. Từ chôm chôm, vú sữa, măng cụt, sầu riêng cho đến mít, chuối, xoài, ổi, nhãn, cam, quýt,... Mỗi địa phương đều có bảo tồn loại sản vật riêng, đa dạng và phong phú. Với ưu thế sông ngòi, kênh rạch chằng chịt và bưng biền ngập nước mênh mông là nơi sinh sống lý tưởng của rắn, rết, cá sấu, rùa, ba ba, tôm, cá, cua, còng... và cả các loại chim chóc nữa. Nam Bộ tập trung nhiều món ăn ngon, nhiều sản vật lạ từ lâu đã đi vào kho tàng văn học dân gian.

Nam Bộ vừa có bề dày tiến trình lịch sử văn hóa lại vừa là vùng đất giàu sức trẻ do các tộc người ở đây đang dày công xây dựng nên. Từ vị thế địa lý, văn hóa Nam Bộ, đang giúp trở thành trung tâm của quá trình tiếp biến văn hóa, phần nào tạo cho vùng có những nét đặc thù, diện mạo mới đối với các vùng văn hóa khác ở Việt Nam. Hệ giá trị văn hóa Nam Bộ là truyền thống văn hóa dân tộc và những giá trị cốt lõi hình thành phong cách văn hóa riêng vùng. Tính mở của một vùng đất mới làm nên tính năng động, nhạy bén, dám nghĩ, dám làm của người dân Nam Bộ. Tính mở là cơ sở cho việc tiếp nhận và tiếp biến thành công nhiều giá trị văn hóa cao và hiện nay có thêm nền văn minh hiện đại.

Kinh tế

Từ thế kỷ XVII, các chúa Nguyễn đã tổ chức các đơn vị hành chính, sắp đặt quan cai trị, lập sổ sách quản lý dân đinh, ruộng đất và định ra các loại thuế. Từ đó, về cơ bản tổ chức hành chính và kinh tế trên vùng đất Nam Bộ đã được kiện toàn.

Dưới thời nhà nước Phù Nam, cư dân của quốc gia có truyền thống hàng hải và thương mại phát triển, Vương quốc Phù Nam có hải cảng giao thương với nước ngoài ở Óc Eo (gần núi Ba Thê – An giang ngày nay). Phù Nam có quan hệ buôn thương với nhiều khu vực lân cận, mở rộng đến cả Trung Hoa, Ấn Độ và Địa Trung Hải. Những hiện vật phát hiện được rất nhiều từ thế kỉ thứ XIX đến nay ở các địa phương Miền Tây Nam Bộ đã chứng tỏ truyền thống hàng hải và thương mại của Phù Nam phát triển rất mạnh mẽ. Về phía biên giới Tây-Nam, Triều Nguyễn tiếp tục thực hiện bằng chính sách của Nguyễn Ánh nửa sau thế kỷ 18. Luồng buôn bán, giao thương qua hai đường chính là cửa khẩu Châu Đốc và đường biển Hà Tiên. Trong thế kỷ 18 và 19, Châu Đốc là vùng biên thuỳ quan trọng ở tuyến biên giới Tây – Nam, nơi đây từng được coi là "phong vũ biểu" không chỉ trong mối quan hệ bang giao giữa Đàng Trong với Chân Lạp, mà nó còn là "hàn thử biểu" của mối giao thương Gia Định – Nam Vang. Do đó, con đường buôn bán Gia Định- Nam Vang không chỉ có tác động đến sự phát triển kinh tế của vùng đất này, mà còn ảnh hưởng đến tình hình chính trị, xã hội, giao lưu văn hoá của các cộng đồng cư dân trong khu vực.

Hiện nay bộ mặt kinh tế của Nam Bộ Việt Nam đã hoàn toàn khác xưa. Trở thành một trong những vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Được tập trung ở những tỉnh và thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Phước, Tây Ninh, Long An và Tiền Giang. Vùng kinh tế có nhiều tiềm năng, lợi thế, năng động, sáng tạo, duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tạo động lực phát triển kinh tế chung của Việt Nam. Với giải pháp cho đầu tư phát triển kinh tế – xã hội, là khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của toàn vùng để phát triển ổn định và bền vững, là cầu nối để hội nhập, hợp tác kinh tế với các nước trong khu vực. Có mức tăng trưởng kinh tế trung bình là 12,6%/năm, chiếm 60% sản xuất công nghiệp của đất nước theo giá trị, 70 % của doanh thu xuất khẩu của cả nước và 40% của tổng sản phẩm nội địa của đất nước (GDP). Thu nhập đầu người bên trong khu vực này là 31,4 triệu VNĐ/năm.

Danh lam thắng cảnh
Chợ Bến Thành (Thành phố Hồ Chí Minh): Nằm ở trung tâm thành phố. Khởi công xây dựng từ năm 1912 và khánh thành năm 1914. Năm 1985, Ủy ban Nhân dân thành phố và Quận 1 cho chỉnh trang, sửa chữa lớn. Hiện nay có khoảng 3.000 hộ kinh doanh trong chợ. Hình ảnh chợ Bến Thành được dùng làm biểu tượng cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Chợ Lớn (Thành phố Hồ Chí Minh): Khu mua bán sầm uất nhất thành phố, với rất đông người gốc Hoa sinh sống.
Địa đạo Củ Chi: Thuộc xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi, cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh 70km về phía tây bắc. Địa đạo này là một kỳ quan rộng lớn và dài 250km. Đường hầm sâu dưới đất từ 3–8m. Hệ thống địa đạo gồm 3 tầng. Tầng một cách mặt đất 3m, tầng 2 cách mặt đất 5m, tầng 3 cách mặt đất 8–10m.
Vũng Tàu: Là một trung tâm du lịch lớn. Bao gồm sự kết hợp hài hoà giữa quần thể thiên nhiên biển, núi và kiến trúc đô thị cùng các công trình như tượng đài, chùa chiền, nhà thờ, thánh thất...
Khu sinh thái Bình Châu – Hồ Cốc: tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, cách Thành phố Hồ Chí Minh 150km. Bình Châu cùng với rừng ngập mặn Vàm Sát đã được Tổ chức Du lịch Thế giới (WTO) công nhận là hai trong 65 "Khu du lịch sinh thái bền vững nhất trên thế giới".
Toà Thánh Tây Ninh: Được xây dựng vào năm 1935, thuộc địa bàn phường Long Hoa, thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh. Có diện tích 12km2. Được xem là một trong những Thánh địa tôn giáo lớn nhất thế giới. Là nơi đặt trung ương giáo hội của Hội Thánh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Tòa Thánh Tây Ninh.
Cù Lao An Bình và Bình Hòa Phước: Nằm giữa sông Tiền, gồm 4 xã: An Bình, Bình Hoà Phước, Hoà Ninh, Đồng Phú, thuộc huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Cù lao rộng khoảng 60km2, đất đai màu mỡ và trù phú, khu vực này có nhiều cây ăn trái như: chôm chôm, xoài, nhãn, sầu riêng...
 Làng Hoa Sa Đéc: Làng hoa Sa Đéc có vị trí nằm bên bờ sông Tiền thuộc tỉnh Đồng Tháp, khởi nguyên ban đầu là một Làng hoa Tân Quy Đông, một làng nghề truyền thống hơn 100 năm tuổi.
Chùa Kiến An Cung: hay còn gọi là chùa Ông Quách, tọa lạc ngay trung tâm thành phố Sa Đéc, có niên đại trên trăm năm tuổi, là một công trình kiến trúc tiêu biểu của văn hoá Trung Hoa và là một trong những điểm du lịch Đồng Tháp thu hút đông đảo khách đến tham quan. Công trình này đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia năm 1990.
Chợ nổi Ngã Bảy: Thuộc thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang, là một chợ trên sông nổi tiếng của khu vực miền Tây Nam Bộ. Chợ chuyên bán các loại trái cây và nông thổ sản.
Vườn Quốc gia Tràm Chim: Thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, có diện tích khoảng 7.588ha. Với hệ sinh vật phong phú đa dạng, là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật, trong đó có nhiều loài chim quý hiếm trên thế giới.
Chùa Tây An: Thuộc xã Vĩnh Tế, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, do một vị quan triều Nguyễn đời Thiệu Trị (1847) là Tổng đốc Doãn Uẩn chỉ đạo xây dựng. Ngôi chùa có kiến trúc hài hoà với cảnh trí thiên nhiên, vẻ đẹp lộng lẫy.
Hà Tiên: Là một thành phố biên giới, tỉnh Kiên Giang. Hà Tiên được hình thành cách đây gần 300 năm có tên tuổi gắn liền với dòng họ Mạc. Là nơi hội tụ của nhiều danh lam thắng cảnh, thiên nhiên hoang sơ, quyến rũ.
Côn Đảo: Thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, cách thành phố Vũng Tàu 180 km. Bao gồm 14 đảo lớn, nhỏ, có địa thế hùng vĩ, có nhiều phong cảnh và bãi biển đẹp cùng với di tích nhà tù nổi tiếng.
Đảo Phú Quốc: Nằm trong vịnh Thái Lan, thuộc thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Bao gồm 22 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó đảo Phú Quốc lớn nhất có diện tích 573km², dài 50km, nơi rộng nhất 25km. Ngoài đồi núi, đảo còn có đồng bằng, rừng tự nhiên.

Một số hình ảnh

Xem thêm

Địa lý Việt Nam
Trung Bộ
Bắc Bộ

Chú thích

N
N
Vùng của Việt Nam


title: Prototheora parachlora

text:
Prototheora parachlora là một loài bướm đêm thuộc họ Prototheoridae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Hepialoidea


title: Hoplitis zonalis

text:
Hoplitis zonalis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1895


title: 829

text:
Năm 829 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 829


Giải LVFCS cho ca khúc trong phim hay nhất là một trong các giải của LVFCS dành cho ca khúc trong một phim, được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 1997.

Các ca khúc đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng LVFCS
LVFCS


title: Lapara halicarnie

text:
Lapara halicarnie là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Florida.

Ấu trùng có lẽ ăn các loài Pinus palustris và Pinus taeda.

Chú thích

Tham khảo

Lapara


title: 3368 Duncombe

text:
3368 Duncombe (1985 QT) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 8 năm 1985 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3368 Duncombe

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Nephrotoma parvirostra

text:
Nephrotoma parvirostra là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: La Hối

text:
La Hối (1920 – 1945) là một nhạc sĩ Việt Nam, chiến sĩ chống phát xít Nhật, tác giả nhạc phẩm nổi tiếng Xuân và tuổi trẻ.

Tiểu sử
La Hối sinh năm 1920 tại Hội An (Quảng Nam) trong một gia đình gốc Quảng Đông (Trung Quốc) đã định cư nhiều đời tại Việt Nam. Ngay từ nhỏ ông đã thể hiện năng khiếu về âm nhạc. Trong những năm 1936–1938 La Hối học ở Sài Gòn, thời gian này ông có dịp học hỏi, trau dồi âm nhạc cổ điển phương Tây.

Năm 1939, La Hối và các bạn thành lập Hội yêu Nhạc (Société Philharmonique), ông làm hội trưởng. Một số nhạc sĩ nổi tiếng bây giờ như Dương Minh Ninh (tác giả ca khúc Gấm vàng), Lê Trọng Nguyễn (tác giả Nắng chiều), Lan Đài (tác giả Chiều tưởng nhớ)... đã từng được ông hướng dẫn âm nhạc.

Năm 1945 La Hối gia nhập và trở thành một trong những người lãnh đạo một tổ chức chống phát xít Nhật. Ông cùng các đồng chí in truyền đơn, nổ bom, phá đường, phá cầu, tập kích quân đội Nhật. Tháng 5 năm 1945, La Hối và 10 đồng chí bị hiến binh Nhật bắt. Sau khi bị tra tấn tàn nhẫn tất cả bị xử bắn chôn chung một mộ tại chân núi Phước Tường, nay đã được cải táng về Nghĩa trang Chống phát xít Nhật ở Hội An. Khi ấy ông vừa mới 25 tuổi.

Nhạc phẩm Xuân và tuổi trẻ của ông vốn do Diệp Truyền Hoa đặt lời tiếng Hoa. Sau khi ông mất, nhà thơ Thế Lữ đến Quảng Nam, biết được gương hy sinh dũng cảm của ông, đã xúc động mà đặt lời Việt cho ca khúc. Ngoài Xuân và tuổi trẻ La Hối còn một ca khúc khác là Xuân sắc quê hương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nhạc sĩ La Hối  trên trang Nhịp cầu âm nhạc

Nhạc sĩ tiền chiến
Người Quảng Nam
Người Việt gốc Hoa
Họ La


title: Volt-Ampere

text:
Volt-Ampere, còn được viết tắt là VA, là đơn vị đo công suất dòng điện. Nó được tính bằng cách nhân hiệu điện thế tính theo Volt với cường độ dòng điện tính theo Ampere. Đơn vị này thường được sử dụng cho công suất biểu kiến của mạch điện xoay chiều.

Trong mạch điện một chiều (DC), VA tương đương với Watt. Tuy nhiên trong dòng điện xoay chiều, VA thường dùng để tính công suất biểu kiến, còn Watt dùng để tính công suất thực. Trên cùng một mạch điện xoay chiều, công suất biểu kiến thường có độ lớn lớn hơn công suất thực; ví dụ trong bộ lưu điện (UPS), một VA công suất biểu kiến có thể tương đương với khoảng 1,6 Watt công suất thực (hệ số công suất lúc đó là 1/1,6 = 0,625).

Khi thêm các tiền tố SI, chúng ta có các đơn vị như:
kVA = 1.000 VA (tiền tố k nghĩa là kilo)
MVA = 1.000.000 VA (tiền tố M nghĩa là mega)

Đơn vị kVA thường được sử dụng trong công nghiệp để tính công suất truyền tải điện năng của các máy biến thế.

Xem thêm
Watt

Tham khảo

Đơn vị đo công suất
Đơn vị điện


title: Sân bay Seinäjoki

text:
Sân bay Seinäjoki ()  là một sân bay ở Ilmajoki, Phần Lan .

Các hãng hàng không và tuyến bay
Finncomm Airlines (Helsinki)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức của sân bay

Sân bay Phần Lan
Airport


title: Copelatus buqueti

text:
Copelatus buqueti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Opostegoides thailandica

text:
Opostegoides thailandica là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Puplesis và Robinson năm 1999, và được tìm thấy ở tỉnh Loei ở Thái Lan.

Liên kết ngoài

Opostegoides


title: Euxoa messoria

text:
Euxoa messoria (tên tiếng Anh: Darksided Cutworm hoặc Reaper Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Newfoundland phía tây đến Yukon, phía nam đến Virginia và Missouri ở phía đông và New Mexico, Arizona và California in the west.

Sải cánh dài 32–36 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn lá của cây táo, cultivated vegetables và flowers, cũng như various các loài thực vật khác.

Liên kết ngoài
Images
Species info
Bug Guide
The Noctuinae (Lepidoptera: Noctuidae) of Great Smoky Mountains National Park, U.S.A.

Chú thích

Euxoa


title: Chrysolina brahma

text:
Chrysolina brahma là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Breitenau am Hochlantsch

text:
Breitenau am Hochlantsch là một đô thị thuộc huyện Bruck an der Mur thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Breitenau am Hochlantsch có diện tích 62,48 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1985 người.

Tham khảo


title: Partamona testacea

text:
Partamona testacea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Klug mô tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 1807


title: Marie

text:
Marie  có thể đề cập đến:
Marie Curie
Marie, Alpes-Maritimes
Marie Antoinette

Xem thêm
Mary
Maria


title: Osterfeld

text:
Osterfeld is a town in the huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Osterfeld có diện tích 7,07 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1340 người. Osterfeld nằm ở đông nam Naumburg. Đô thị này thuộc Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Wethautal.

Tham khảo


title: Laureana Cilento

text:
Laureana Cilento là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Laureana Cilento có diện tích 13 km2, dân số là 1180 người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Bàn tay đen

text:
Tổ chức Bàn tay đen (Tiếng Serbia: Црна рука, Crna ruka) là một tổ chức khủng bố được thành lập vào ngày 10 tháng 6 năm 1910 tại Belgrade, Serbia. Tổ chức này tự đặt nhiệm vụ cho mình là chấm dứt ách thống trị của Đế quốc Áo-Hung tại Balkan và thống nhất dân thiểu số Serbia với dân tộc Serbia độc lập. Cũng chính tổ chức này đã gây ra vụ ám sát thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand vào ngày 28 tháng 6 năm 1914 tại Sarajevo, Bosna và Hercegovina và vụ ám sát đó đã trở thành nguyên nhân trực tiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Sự thành lập và phương châm hoạt động

Tổ chức Bàn tay đen thành lập vào ngày 10 tháng 6 năm 1910 tại Belgrad, Serbia. Cầm đầu tổ chức này là đại tá Dragutin Dimitrijević, bí danh là Apis. Ông vừa là người lãnh đạo tổ chức Bàn tay đen vừa là người chỉ huy quân lính trinh sát Serbia.

Phương châm của tổ chức này là "Thống nhất hay là chết" (Уједињење или смрт, Ujedinjenje ili smrt) còn trên dấu hiệu của tổ chức này vẽ hình một cái đầu lâu với hai khúc xương bắt chéo, bên cạnh là trái bom, con dao găm và thuốc độc và nhiệm vụ của tổ chức là thống nhất dân tộc thiểu số Serbia với dân tộc Serbia độc lập.

Vụ ám sát thái tử Áo-Hung

Việc thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand đến tham dự buổi tập trận của quân đội Áo-Hung tại Sarajevo, Bosna và Hercegovina gây nên sự bất mãn trong các thành viên của tổ chức này cộng với việc Franz Ferdinan lúc nào cũng ủng hộ việc mở rộng Đế quốc Áo-Hung khiến ông trở thành kẻ thù và mục tiêu của tổ chức này do đó ngày 28 tháng 6 năm 1914, 6 thành viên của tổ chức này trong đó có Gavrilo Princip, kẻ trực tiếp bắn chết thái tử Áo-Hung đã tham gia vào vụ ám sát này, gây nên một trong những vụ ám sát gây chấn động nhất thế giới thế kỷ 20, là nguyên nhân trực tiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Black Hand
 Black Hand
 Black Hand Constitution

Thế chiến thứ nhất
Tổ chức khủng bố
Tổ chức tội phạm
Hội kín
Đế quốc Ottoman trong Thế chiến thứ nhất


title: Shumen

text:
Shumen là một thị trấn thuộc tỉnh Shumen, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 80511 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Shumen
Thị trấn Bulgaria


title: Philodendron gualeanum

text:
Philodendron gualeanum là một loài thực vật thuộc họ Araceae.

Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Philodendron gualeanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
gualeanum
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Luận tội tại Hoa Kỳ

text:
Tại Hoa Kỳ, luận tội hay đàn hặc () là một quyền lực của ngành lập pháp Hoa Kỳ, được dùng đến để chính thức truy tố một viên chức dân sự nào của chính phủ vì những hành động phạm pháp thực hiện trong khi đang tại chức. Việc xét xử thực sự về những điều truy tố này và sau cùng là việc truất phế một viên chức bị kết án là 1 hành động khác, riêng biệt.

Luận tội có thể nói là tương ứng với các bước truy tố phạm nhân tại các tòa án thông thường trong khi việc xét xử bởi một viện lập pháp khác thì tương ứng với việc xử án trước một thẩm phán và bồi thẩm đoàn tại các tòa án thông thường. Thông thường, hạ viện của ngành lập pháp sẽ luận tội viên chức và thượng viện sẽ tiến hành xét xử.

Tại cấp liên bang, Điền khoản 2 Hiến pháp Hoa Kỳ (đoạn 4) có nói rằng "Tổng thống, Phó tổng thống, và các viên chức dân sự khác của Hoa Kỳ sẽ bị truất phế dựa trên sự luận tội vì bị kết án là phản quốc, hối lộ hay các tội nặng nhẹ khác." Hạ viện là nơi có quyền duy nhất luận tội trong khi đó Thượng viện Hoa Kỳ là nơi duy nhất có quyền xét xử tất cả những vụ luận tội. Việc truất phế các viên chức bị luận tội là tự động nếu bị xét xử là có tội tại Thượng viện.

Luận tội có thể xảy ra tại cấp bậc tiểu bang; ngành lập pháp tiểu bang có thể tiến hành luận tội các viên chức của tiểu bang trong đó gồm có thống đốc tiểu bang dựa theo hiến pháp của tiểu bang.

Tại Hội nghị Philadelphia, Benjamin Franklin có nói rằng, trong lịch sử, việc truất phế các viên chức hành chính trưởng "đáng ghét" đã được thực hiện bằng cách ám sát. Franklin đề nghị rằng một cơ chế thủ tục hóa cho việc truất phế — là luận tội — nên được sử dụng hơn.

Tiến trình luận tội cấp liên bang

Hạ viện Hoa Kỳ

Tiến trình luận tội có thể được một thành viên của Hạ viện Hoa Kỳ mở đầu dựa trên ý kiến chung của chính hạ viện, bằng cách đưa ra một danh sách có tuyên thệ gồm các lời buộc tội hay yêu cầu chuyển việc luận tội lên ủy ban thích hợp. Tiến trình luận tội có thể được khởi sự bởi người không cùng thành viên với người bị luận tội. Ví dụ, khi Hội Tư pháp Hoa Kỳ đề nghị luận tội một thẩm phán liên bang (cùng thành viên với hội tư pháp) thì việc làm thế nào để sắp xếp và tiến hành luận tội một cách thỏa đáng có thể là công việc của một công tố viên đặc biệt, Tổng thống, một nghị viện lãnh thổ hay tiểu bang, đại bồi thẩm đoàn, hay bằng trưng cầu dân ý (không thuộc thành viên với thẩm phán).

Tùy theo loại quyết định luận tội mà việc luận tội sẽ được chuyển đến một ủy ban nào đó xử lý. Một quyết định luận tội một cá nhân đặc biệt nào đó thì thường được chuyển đến Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ. Một quyết định cho phép tiến hành một cuộc điều tra có liên quan đến tiến trình luận tội thì được chuyển đến Ủy ban Luật pháp Hạ viện Hoa Kỳ, và rồi sau đó chuyển đến Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ. Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ bằng cách biểu quyết sẽ quyết định xem có đầy đủ chứng cứ để luận tội hay không. Nếu ủy ban này tìm thấy được chứng cớ để luận tội thì họ sẽ xúc tiến việc truy tố hành động sai phạm bằng một hay nhiều hơn các điều khoản nhằm tiến tới việc luận tội. Quyết định luận tội hay các điều khoản luận tội sau đó được báo cáo lên toàn hạ viện cùng với những lời đề nghị của ủy ban đặc trách luận tội.

Hạ viện tranh luận về giải pháp luận tội và có thể vào lúc cuối cùng sẽ xem xét giải pháp chung hay biểu quyết cho từng mục luận tội riêng biệt. Biểu quyết lấy đa số đơn giản là cần có để mỗi mục hay toàn phần giải pháp luận tội được thông qua. Nếu Hạ viện biểu quyết thông qua việc luận tội thì các đại diện (thường thường được gọi theo tiếng Anh là "House managers") được chọn ra để đệ trình vụ việc lên Thượng viện Hoa Kỳ. Hiện nay, các đại diện, vừa được nói đến ở trên, được chọn lựa theo giải pháp trong khi trong lịch sử Hạ viện đôi khi sẽ tự chọn ra các đại diện này hay thông qua 1 giải pháp cho phép sự bổ nhiệm các đại diện này theo ý của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ.

Hạ viện cũng sẽ thực hiện 1 giải pháp để thông báo với Thượng viện về hành động của mình. Sau khi nhận được thông báo, Thượng viện sẽ thực hiện việc thông báo cho Hạ viện biết là Thượng viện đã sẵn sàng để nhận các đại diện luận tội từ Hạ viện gửi đến. Các đại diện luận tội của Hạ viện sau đó sẽ xuất hiện trước Thượng viện và trình bày các mục luận tội. Sau khi đọc các cáo trạng, các đại diện luận tội của Hạ viện quay trở về Hạ viện và báo cáo miệng trước Hạ viện.

Thượng viện Hoa Kỳ
Việc tiến hành khởi tố được mở ra trong hình thức một cuộc xét xử mà trong đó mỗi bên có quyền gọi nhân chứng và thực hiện việc thẩm vấn. Các thành viên thuộc Hạ viện Hoa Kỳ, những người được gọi chung trong tiếng Anh là "house manager" (tạm dịch là đại diện luận tội của Hạ viện Hoa Kỳ) trong suốt vụ xét xử, sẽ trình bày hồ sơ truy tố và viên chức bị luận tội cũng có quyền chuẩn bị việc biện hộ cùng với các luật sư của mình. Các thượng nghị sĩ cũng phải tuyên thệ hay xác nhận rằng họ sẽ thực thi nhiệm vụ của mình một cách trung thực. Sau khi lắng nghe những lời buộc tội, Thượng viện Hoa Kỳ thường bế quan để nghị án. Việc kết án viên chức bị luận tội cần có một đa số hai phần ba số phiếu tại Thượng viện.

Thượng viện sẽ đưa ra phán quyết dựa trên quyết định của chính mình, cho dù là kết án hay tha bổng. Một bản phán quyết sẽ được bộ trưởng bộ ngoại giao điền vào. Sau khi bị kết án, viên chức bị luận tội sẽ tự động bị truất phế khỏi chức vụ và cũng có thể bị cấm giữ 1 chức vụ khác trong tương lai. Viên chức bị truất phế cũng có thể phải chịu sự truy tố hình sự. Tổng thống Hoa Kỳ không thể ban lệnh ân xá cho những viên chức bị luận tội, nhưng có thể ân xá đối với bất cứ một vụ xét xử hình sự nào xảy ra sau đó.

Kể từ thập niên 1980, Thượng viện Hoa Kỳ bắt đầu sử dụng "Các Ủy ban Xét xử Luận tội" theo Luật Thượng viện XII. Những ủy ban này trông coi giai đoạn tìm bằng chứng cho những vụ xét xử, lắng nghe các chứng cứ và giám sát việc điều tra cũng như thẩm vấn các nhân chứng. Các ủy ban này sau đó sẽ tổng kết thành hồ sơ chứng cứ và đệ trình hồ sơ này lên Thượng viện; tất cả các thượng nghị sĩ lúc đó sẽ có dịp xem qua các bằng chứng trước khi thượng viện tiến hành biểu quyết kết án hay tha bổng. Mục đích của các ủy ban là làm cho tiến trình xét xử luận tội được nhanh chóng bằng không thì sẽ mất rất nhiều thì giờ cho thượng viện. Các bị cáo đã phản đối việc sử dụng những ủy ban này vì họ cho rằng những ủy ban như thế là một sự vi phạm quyền xét xử công bằng đối với bị cáo cũng như vi phạm cơ chế bắt buộc theo hiến pháp là Thượng viện phải là một bộ phận có "quyền lực duy nhất xét xử tất cả những vụ luận tội". Một số thẩm phán bị luận tội đã tìm sự can thiệp của tòa án trong các vụ xét xử luận tội họ dựa theo những lý do nêu trên nhưng các tòa án đã từ chối tham dự vào vì Hiến pháp đã trao quyền độc nhất cho ngành lập pháp trong việc luận tội và truất phế.

Lịch sử
Khi soạn thảo Điều khoản II, Đoạn bốn, Hiến pháp Hoa Kỳ, George Mason muốn chọn việc luận tội dành riêng cho "hành chính sai trái" hơn nhưng James Madison, người muốn chọn việc luận tội chỉ dành riêng cho hành vi phạm tội, lại là người đặc trách vấn đề. Vì thế, những vụ luận tội có thể chỉ được thực hiện đối với tội "phản quốc, hối lộ và tội nặng nhẹ khác." Tuy nhiên, một số học giả như Kevin Gutzman lại tranh cãi quan điểm này và cho rằng thuật từ tiếng Anh "high crimes and misdemeanors" (tội nặng nhẹ) là chủ ý mang một ý nghĩa rộng nhiều hơn nữa.

Theo truyền thống Quốc hội Hoa Kỳ xem việc luận tội như là một quyền lực chỉ sử dụng cho các vụ việc nghiêm trọng; Hạ viện Hoa Kỳ thực sự khởi sự thủ tục luận tội chỉ có 62 lần kể từ năm 1789. Có hai vụ không đi đến giai đoạn xét xử vì các cá nhân đáng ra bị luận tội đã rời nhiệm sở.

Đã có 19 viên chức liên bang thực sự bị luận tội. Trong số này có 15 vị thẩm phán liên bang: 12 người là thẩm phán tòa án khu vực, hai người là thẩm phán tòa phúc thẩm (một trong số này cũng là thẩm phán của tòa thương mại Hoa Kỳ), và một người là thẩm phán Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ. Trong số 4 người khác là hai vị Tổng thống Hoa Kỳ, một vị bộ trưởng và một vị thượng nghị sĩ. Trong số 18 viên chức bị luận tội có bảy người bị kết án. Một người, cựu quan tòa Alcee Hastings, được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ sau khi bị truất phế khỏi chức vụ.

Vụ luận tội Thượng nghị sĩ William Blount của Tennessee năm 1797 bị bế tắc vì lý do Thượng viện Hoa Kỳ thiếu thẩm quyền đối với ông. Vì trong một hành động riêng biệt không có liên quan đến tiến trình luận tội ông, Thượng viện Hoa Kỳ đã đuổi ông ra khỏi Thượng viện và vì vậy Thượng viện Hoa Kỳ có thể đã không còn thẩm quyền đối với ông nữa khi ông không còn là thượng nghị sĩ hay vì lý do các thượng nghị sĩ không phải là các viên chức dân sự của chính phủ liên bang nên không phải chịu sự luận tội. Không có thành viên quốc hội nào khác từng bị luận tội mặc dù Hiến pháp cũng cho phép cả hai viện Quốc hội trục xuất thành viên của mình. Việc này đôi khi có xảy ra ở cả hai viện. Trục xuất, không như luận tội, không ngăn cản một cá nhân giữ 1 chức vụ mới trong tương lai.

Luận tội tổng thống Hoa Kỳ
Ngày 24 tháng 2 năm 1868, Tổng thống thứ 17 Andrew Johnson trở thành tổng thống đầu tiên trong lịch sử bị luận tội của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, 3 tháng sau, ông đã được Thượng viện tha bổng.

Ngày 9 tháng 8 năm 1974, Tổng thống thứ 37 Richard Nixon từ chức khi biết chắc chắn rằng mình sắp bị luận tội khi Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ đã chấp thuận việc luận tội ông trước đó.

Ngày 19 tháng 12 năm 1998, Tổng thống thứ 42 Bill Clinton bị Hạ viện bỏ phiếu luận tội do khai man và ngăn cản công lý. Tuy nhiên, ngày 12 tháng 2 năm 1999, ông được tha bổng bởi Thượng viện.

Ngày 18 tháng 12 năm 2019, Tổng thống thứ 45 Donald Trump bị Hạ viện bỏ phiếu luận tội do lạm quyền và cản trở Quốc hội. Tuy nhiên, ngày 5 tháng 2 năm 2020, ông được tha bổng bởi Thượng viện.

Các viên chức bị luận tội ở Hoa Kỳ

Đòi hỏi luận tội
Mặc dù việc luận tội thật sự một công chức là một sự kiện hiếm thấy nhưng việc đòi hỏi luận tội, đặc biệt là đối với các tổng thống, thì rất là phổ biến, có từ thời chính phủ của tổng thống George Washington vào giữa thập niên 1790. Trên thực tế, đa số trong số 62 giải pháp luận tội được nhắc đến ở trên là để đối phó với việc làm của các tổng thống.

Mặc dù gần như tất cả những giải pháp luận tội được đưa ra phần nhiều là chuyện nhỏ nhặt và rồi bị bỏ qua chẳng bao lâu sau khi chúng được trình ra nhưng cũng có một số giải pháp luận tội đi đến kết quả như trông đợi. Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ Andrew Mellon và Thẩm phán Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ Abe Fortas, cả hai đều từ chức để đối phó với mối đe dọa bị gọi ra điều trần luận tội, và nổi tiếng nhất là vụ Tổng thống Richard Nixon từ chức sau khi Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ báo cáo xong các điều khoản luận tội ông trước Hạ viện.

Luận tội tại cấp bậc tiểu bang
Các nghị viện tiểu bang có thể luận tội các viên chức tiểu bang trong đó có cả thống đốc. Nơi xét xử luận tội có thể khác nhau chút ít so với mô hình liên bang — Ví dụ tại tiểu bang New York, hạ viện tiểu bang luận tội và thượng viện tiểu bang xét xử sự vụ nhưng các thành viên gồm có 7 quan tòa thuộc Tòa án Phúc thẩm Tiểu bang New York (đây là cấp bậc tòa hiến pháp cao cấp nhất của tiểu bang New York) cùng ngồi với các thượng nghị sĩ tiểu bang trong vai trò đoàn bồi thẩm . Việc luận tội và bãi nhiệm các thống đốc đôi khi xảy ra xuyên suốt lịch sử Hoa Kỳ, thường thường là bị truy tố vì tội tham nhũng. Tổng số có ít nhất 11 thống đốc tiểu bang đã đối diện với 1 vụ xét xử luận tội; thống đốc thứ 12 là Lee Cruce của tiểu bang Oklahoma, thoát kết án sau luận tội chỉ nhờ vào tỉ lệ 1 phiếu biểu quyết duy nhất vào năm 1912. Một số người khác, gần đây nhất là John G. Rowland của tiểu bang Connecticut đã chịu từ chức hơn là đối mặt việc bị luận tội khi các sự kiện cho thấy ông chắc chắn bị luận tội. Vụ luận tội một thống đốc mới đây nhất xảy ra vào ngày 14 tháng 1 năm 2009 khi Hạ viện tiểu bang Illinois biểu quyết 117-1 để luận tội Rod Blagojevich vì bị cáo buộc tham nhũng; sau cùng ông bị Thượng viện tiểu bang Illinois tước chức vụ và cấm giữ chức vụ tương lai vào ngày 29 tháng 1. Ông là thống đốc tiểu bang thứ 8 trong lịch sử Mỹ bị tước chức vụ.

Việc tiến hành luận tội hay tước chức vụ của các viên chức cấp địa phương thì khá khác nhau. Ví dụ, tại New York, một thị trưởng bị tước chức vụ trực tiếp từ thống đốc tiểu bang "ngay sau khi được nghe" các cáo trạng — luật lệ không có đi sâu vào chi tiết loại truy tố nào là cần thiết hay thống đốc phải tìm hiểu cái gì trước khi tước chức vụ một thị trưởng.

Tham khảo

United States Embassy Bogota, Colombia - "An Overview of the Impeachment Process"
Jefferson's manual for impeachment


title: Sinnar

text:
Sinnar là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nashik thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Sinnar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 651 mét (2135 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sinnar có dân số 31.727 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sinnar có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Sinnar, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Oecetis laevis

text:
Oecetis laevis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Oxynopterus cumingii

text:
Oxynopterus cumingii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1842.

Chú thích

Tham khảo

Oxynopterus


title: São José

text:
São José có thể chỉ:

Brasil
São José, Santa Catarina
São José do Alegre, Minas Gerais
São José dos Ausentes, Rio Grande do Sul
São José da Barra, Minas Gerais
São José do Barreiro, São Paulo
São José dos Basílios, Maranhão
São José da Bela Vista, São Paulo
São José do Belmonte, Pernambuco
São José da Boa Vista, Paraná
São José do Bonfim, Paraíba
São José do Brejo do Cruz, Paraíba
São José de Caiana, Paraíba
São José do Calçado, Espírito Santo
São José do Campestre, Rio Grande do Norte
São José dos Campos, São Paulo
São José do Cedro, Santa Catarina
São José do Cerrito, Santa Catarina
São José dos Cordeiros, Paraíba
São José da Coroa Grande, Pernambuco
São José do Divino, Minas Gerais
São José do Divino, Piauí
São José do Egito, Pernambuco
São José de Espinharas, Paraíba
São José do Goiabal, Minas Gerais
São José do Herval, Rio Grande do Sul
São José do Hortêncio, Rio Grande do Sul
São José do Inhacorá, Rio Grande do Sul
São José do Jacuípe, Bahia
São José do Jacuri, Minas Gerais
São José da Lagoa Tapada, Paraíba
São José da Laje, Alagoas
São José da Lapa, Minas Gerais
São José do Mantimento, Minas Gerais
São José de Mipibu, Rio Grande do Norte
São José das Missões, Rio Grande do Sul
São José do Norte, Rio Grande do Sul
São José do Ouro, Rio Grande do Sul
São José das Palmeiras, Paraná
São José do Peixe, Piauí
São José do Piauí, Piauí
São José dos Pinhais, Paraná
São José de Piranhas, Paraíba
São José do Povo, Mato Grosso
São José de Princesa, Paraíba
São José dos Quatro Marcos, Mato Grosso
São José dos Ramos, Paraíba
São José de Ribamar, Maranhão
São José do Rio Claro, Mato Grosso
São José do Rio Pardo, São Paulo
São José do Rio Preto, São Paulo
São José do Sabugi, Paraíba
São José da Safira, Minas Gerais
São José do Seridó, Rio Grande do Norte
São José da Tapera, Alagoas
São José de Ubá, Rio de Janeiro
São José do Vale do Rio Preto, Rio de Janeiro
São José da Varginha, Minas Gerais
São José da Vitória, Bahia
São José do Xingu, Mato Grosso

Bồ Đào Nha (lục địa)
São José, một giáo khu ở đô thị Lisbon
São José, một giáo khu ở đô thị Viseu

Bồ Đào Nha: Açores
São José, một giáo khu ở đô thị Ponta Delgada

Tòa nhà
Tòa nhà São José, Lagoa (Algarve), trung tâm văn hóa ở Bồ Đào Nha.

Thể thao
São José Esporte Clube, câu lạc bộ bóng đá Brasil.
Esporte Clube São José, câu lạc bộ bóng đá Brasil.
Sociedade Esportiva e Recreativa São José, câu lạc bộ bóng đá Brasil.

Xem thêm

San José


title: Malilipot, Albay

text:
Malilipot là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 37.785 người trong.

Các khu phố (barangay)

Malilipot được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000

Đô thị của Albay


title: Lý thuyết tiền công hiệu quả

text:
Lý thuyết tiền công hiệu quả là những lý thuyết của kinh tế học vĩ mô và kinh tế học lao động lý giải tại sao các doanh nghiệp trả tiền công cho công nhân cao hơn mức cân bằng của thị trường lao động. Những lý thuyết tiền công hiệu quả đều cho rằng tiền công cao làm tăng năng suất lao động và hiệu quả lao động. Các lý thuyết này được đưa ra từ những năm 1950 bởi trường phái cổ điển mới sau đó được phát triển thêm. Chúng lý giải một trong những nguyên nhân dẫn đến tính cứng nhắc của tiền lương (căn nguyên của thất nghiệp chờ việc): doanh nghiệp vẫn trả tiền công cho người lao động cao hơn mức cân bằng của thị trường, họ không thể cắt giảm tiền công ngay cả khi cung về lao động vượt quá cầu.

Các lý thuyết cổ điển mới về tiền công hiệu quả
 Lý thuyết dinh dưỡng: lý thuyết này phổ biến ở các nước nghèo, nó cho rằng tiền công ảnh hưởng đễn chế độ dinh dưỡng của người lao động. Nếu được trả tiền công cao, người lao động sẽ có chế độ dinh dưỡng tốt hơn và do vậy sẽ khoẻ mạnh hơn, có năng suất lao động cao hơn. Đây là lý do khiến doanh nghiệp trả tiền công cao nhằm duy trì lực lượng lao động khoẻ mạnh và đạt được năng suất lao động cao. Tuy nhiên lý thuyết này rõ ràng không có nhiều ý nghĩa đối với các nước phát triển có mức sống cao, nơi mà tiền công trả cho người lao động cao hơn rất nhiều so với mức cần thiết để có sức khoẻ tốt.
 Lý thuyết tối thiểu hoá sự thay thế công nhân: có một số nguyên nhân dẫn đễn người lao động bỏ việc là tìm việc làm mới tốt hơn, thay đổi ngành nghề hoặc chuyển đi sinh sống ở nơi khác... Doanh nghiệp trả tiền công cao, người lao động càng có động cơ để không bỏ việc và do đó doanh nghiệp tránh được chi phí tuyển mộ, đào tạo lao động mới. Lý thuyết này tỏ ra đúng đắn ở các nước phát triển.
 Lý thuyết lựa chọn bất lợi: lý thuyết này cho rằng chất lượng lao động bình quân của một doanh nghiệp phụ thuộc vào mức tiền công mà doanh nghiệp đó trả cho người lao động của mình. Nếu doanh nghiệp trả tiền công không đủ cao, những người lao động giỏi nhất sẽ bỏ đi tìm việc làm ở doanh nghiệp khác và như vậy chất lượng lao động bình quân của lao động giảm xuống (thuật ngữ kinh tế học gọi đây là sự lựa chọn bất lợi). Thông qua việc trả tiền công cao hơn mức cân bằng của thị trường lao động, doanh nghiệp giảm được hiện tượng lựa chọn bất lợi, duy trì và cải thiện chất lượng bình quân của lực lượng lao động dẫn đến có năng suất lao động cao.
 Lý thuyết ngăn ngừa sự suy giảm đạo đức, còn gọi là lý thuyết ngăn ngừa sự lười biếng: lý thuyết này cho rằng tiền công cao làm tăng nỗ lực của người lao động. Doanh nghiệp không thể giám sát một cách triệt để nỗ lực của người lao động bằng kỷ luật lao động, bản thân họ sẽ tự quyết định mức độ cần mẫn của mình. Người lao động có thể quyết định sẽ lao động cần mẫn hoặc trốn việc, lãn công kể cả khi bị phát hiện sẽ bị đuổi việc. Các nhà kinh tế gọi thái độ không chân thực này là sự suy giảm đạo đức. Doanh nghiệp giảm bớt sự suy giảm đạo đức bằng cách trả tiền công cao. Tiền công càng cao tổn thất mà người lao động phải gánh chịu khi bị đuổi việc càng lớn và do đó giảm được số lượng người lười biếng làm tăng năng suất lao động.

Tất cả các lý thuyết cổ điển mới kể trên đều dựa trên một giả thiết là người ta hành động vị kỷ, chỉ xuất phát từ lợi ích của mình mà không quan tâm đến lợi ích của người khác và của xã hội.

Một trong những minh chứng rất có giá trị cho các lý thuyết tiền công hiệu quả là "ngày làm việc 5 đô la của Henry Ford": năm 1914, Ford Motor đã bắt đầu trả cho công nhân 5 đô la một ngày trong khi mức bình quân thời kỳ đó chỉ có 2 đến 3 đô la một ngày. Sau này Henry Ford cho rằng đó là một trong những biện pháp cắt giảm chi phí tuyệt vời nhất. So với thời kỳ trước, số công nhân nghỉ việc giảm 75% và một báo cáo của thời kỳ đó đã viết rằng: "Mức tiền công cao của Ford đã quét sạch sự chây ỳ và chống đối... người lao động trở nên cực kỳ dễ bảo và có thể nói chắc chắn rằng từ hôm tất niên năm 1913 đó, không có nhà máy nào của Ford không cắt giảm đáng kể chi phí lao động của mình." Thực tế cho thấy lợi nhuận của Ford Motor tăng lên đáng kể khi thực thi chính sách tiền công này.

Mô hình xã hội học về tiền công hiệu quả
Trái với các lý thuyết cổ điển mới được xây dựng dựa trên giả thiết người ta hành động vị kỷ, mô hình xã hội học về tiền công hiệu quả lại được xây dựng dựa trên giả thiết người ta có thể hành động vị tha với điều kiện có sự đền đáp cũng như có chuẩn mực về sự công bằng. Mô hình này cho rằng nỗ lực của người lao động phụ thuộc vào tiêu chuẩn công việc của nhóm lao động liên quan. Bằng cách trả tiền công cao hơn, doanh nghiệp có thể cải thiện tiêu chuẩn công việc của nhóm và qua đó cải thiện được mức độ nỗ lực bình quân của người lao động. Điều này được lý giải bằng một nguyên nhân xã hội học: người lao động nỗ lực hơn như là một sự đền đáp cho hành động chủ doanh nghiệp đã trả tiền công cho họ cao hơn mức tối thiểu cần thiết, phần trả cao hơn này được coi là chủ doanh nghiệp đã cho không người lao động. Tuy vậy lập luận này sẽ không đứng vững khi người lao động cho rằng họ không cần thiết phải nỗ lực hơn khi mức tiền công cao vì họ cho rằng họ xứng đáng được hưởng điều đó, việc trả tiền công cao thuần tuý chỉ là sự công bằng chứ không phải họ đã được cho không một phần tiền công. Vậy thì điều gì khiến các doanh nghiệp vẫn trả tiền công cao? Câu trả lời cho trường hợp này là giả thuyết về tiền công - nỗ lực. Theo đó người lao động hình thành một tiêu chuẩn về tiền công hợp lý. Nếu tiền công trả cho họ ở dưới mức tiêu chuẩn, những nỗ lực của họ sẽ bị suy giảm tương ứng. Tuỳ thuộc vào độ co giãn của mối quan hệ giữa tiền công và nỗ lực cũng như chi phí mà doanh nghiệp phải gánh chịu do sự suy giảm đạo đức mà mức tiền công hợp lý sẽ trở thành yếu tố mấu chốt trong mặc cả về tiền công. Vì một lý do nào đó doanh nghiệp phải trả tiền công cao hơn cho một nhóm người lao động (ví dụ để giảm bớt tình trạng bỏ việc do cung về loại lao động này thiếu theo lý thuyết tiền công hiệu quả) thì điều đó sẽ dẫn đến đòi hỏi của các nhóm khác trong doanh nghiệp về sự công bằng. Sự đòi hỏi này kéo theo thu nhập của các nhóm lao động khác trong doanh nghiệp cũng tăng lên.

Tham khảo

 Kinh tế vĩ mô - Gregory Mankiw (1997), Nhà xuất bản Thống kê và Đại học Kinh tế quốc dân.

Kinh tế học vĩ mô
Kinh tế học lao động


title: Omaspides

text:
Omaspides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1837 bởi Chevrolat in Dejean.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Omaspides boliviana Borowiec, 2003
 Omaspides clathrata (Linnaeus, 1758)
 Omaspides semilineata (Boheman, 1854)
 Omaspides sobrina (Boheman, 1854)
 Omaspides unicolor Borowiec, 1998

Chú thích

Tham khảo

Stolaini


title: Brad Paisley

text:
Brad Douglas Paisley (sinh ngày 28 tháng 10 năm 1972) là một ca sĩ - nhạc sĩ nhạc đồng quê và nghệ sĩ ghi-tar người Mỹ. Phong cách của anh ấy pha trộn giữa nhạc đồng quê truyền thống và rock miền Nam, và những bài hát của anh pha trộn sự hài hước và văn hóa Pop.

Paisley đã thắng giải Nam ca sĩ của năm của CMA & ACM (CMA and ACM Male Vocalist of the Year) vào năm 2008. Bắt đầu với việc phát hành album Who Needs Pictures vào năm 1999, Paisley đã thu 7 album phòng thu và một bộ sưu tập chủ đề Giáng sinh mang nhãn Arista Nashville, tất cả các album của anh đều được chứng nhận vàng hoặc cao hơn bởi RIAA. Hơn nữa, anh có 25 singles được xếp hạng trên Billboard Hot Country Songs của Hoa Kỳ, 16 trong số đó đã đạt #1 với một đĩa đơn ghi liên tiếp đến 10 vị trí hàng đầu trên bảng xếp hạng. Vào ngày 10 tháng 11 năm 2010, Paisley đoạt giải Nhân vật giải trí của năm (Entertainer of the Year award)tại lễ trao giải thường niên CMA Awards.

Lưu diễn
 Brooks & Dunn's Neon Circus & Wild West Show 2003
 Mud & Suds Tour 2004 (w/ Sara Evans, Andy Griggs)
 Two Hats & A Redhead Tour 2005 (w/ Reba McEntire, Terri Clark)
 Time Well Wasted Tour 2006 (w/ Sara Evans, Sugarland, Carrie Underwood, Jake Owen, Josh Turner, Billy Currington)
 Bonfires & Amplifiers Tour 2007–2008 (w/ Taylor Swift, Jack Ingram, Kellie Pickler, Rodney Atkins, Chuck Wicks)
 The Paisley Party Tour 2008 (w/ Chuck Wicks, Julianne Hough, Jewel)
 The Paisley Party Tour 2009 (w/ Dierks Bentley, Darius Rucker, Crystal Shawanda)
 American Saturday Night Tour 2009 (w/ Dierks Bentley, Jimmy Wayne)
 American Saturday Night Tour 2010 (w/ Miranda Lambert, Justin Moore)
 The H2O Tour 2010 (w/ Darius Rucker, Justin Moore, Easton Corbin, Steel Magnolia, Josh Thompson)
 The H2O Frozen Over Tour 2011 (w/ Darius Rucker, Jerrod Niemann)
 H2O II: Wetter and Wilder World Tour (w/ Darius Rucker, Blake Shelton, Jerrod Niemann, Sunny Sweeney, Brent Anderson, Edens Edge)

 Album
Album phòng thu
 1999: Who Needs Pictures 2001: Part II 2003: Mud on the Tires 2005: Time Well Wasted 2006: Brad Paisley Christmas 2007: 5th Gear 2008: Play 2009: American Saturday Night 2011: This is Country MusicTổng hợp
 2010: Hits Alive Giải thưởng
Chú thích:
 Academy of Country Music
 1999 – Top New Male Vocalist of the Year
 2004 – Vocal Event of the Year ("Whiskey Lullaby")
 2004 – Video of the Year ("Whiskey Lullaby")
 2005 – Album of the Year ("Time Well Wasted")
 2005 – Vocal Event of the Year ("When I Get Where I'm Going")
 2005 – Video of the Year ("When I Get Where I'm Going")
 2007 – Top Male Vocalist of the Year
 2008 – Top Male Vocalist of the Year
 2008 – Video of the Year ("Online")
 2009 – Video of the Year ("Waitin' on a Woman")
 2009 – Vocal Event of the Year ("Start a Band")
 2009 – Top Male Vocalist of the Year
 2010 – Top Male Vocalist of the Year
 2011 – Top Male Vocalist of the Year
 Country Music Association Awards
 2000 – Horizon Award
 2001 – Vocal Event of the Year ("Too Country")
 2002 – Music Video of the Year ("I'm Gonna Miss Her")
 2004 – Musical Event of the Year ("Whiskey Lullaby")
 2004 – Music Video of the Year ("Whiskey Lullaby")
 2006 – Album of the Year (Time Well Wasted)
 2006 – Musical Event of the Year ("When I Get Where I'm Going")
 2007 – Music Video of the Year ("Online" – director Jason Alexander)
 2007 – Male Vocalist of the Year
 2008 – Music Video of the Year ("Waitin' on a Woman")
 2008 – Male Vocalist of the Year
 2009 – Male Vocalist of the Year
 2009 – Musical Event of the Year ("Start A Band" with Keith Urban)
 2010 – Entertainer of the Year
 Grammy Awards
 2008 – Best Country Instrumental Performance ("Throttleneck")
 2009 – Best Country Instrumental Performance ("Cluster Pluck")
 2009 – Best Male Country Vocal Performance ("Letter to Me")
 Country Weekly Presents the TNN Music Awards
 2000 – The Discovery Award
 2000 – Song of the Year ("He Didn't Have to Be")
 2000 – CMT Music Video of the Year ("He Didn't Have to Be")
 Flameworthy Awards/CMT Music Awards
 2002 – Concept Video of the Year ("I'm Gonna Miss Her")
 2005 – Collaborative Video of the Year ("Whiskey Lullaby")
 2006 – Most Inspiring Video of the Year ("When I Get Where I'm Going")
 2008 – Comedy Video of the Year ("Online")
 2009 – CMT Performance of the Year ("Country Boy")
 2009 – Collaborative Video of the Year ("Start a Band")
 2009 – Male Video of the Year ("Waitin' On a Woman")
 American Music Awards
 2008 – Favorite Country Male Artist
 2010 – Favorite Country Male Artist
 American Country Awards
 2010 – Artist of the Year - Male
 Orville H. Gibson Guitar Award 2002 – Best Country Guitarist (Male)
 Nashville Songwriters Association International Award 2002 – Songwriter/Artist of the Year
 2005 – Songwriter/Artist of the Year
 ASCAP Country Music Award''
 2004 – Songwriter/Artist of the Year

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang chính thức

Sinh năm 1972 births
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Nam ca sĩ Mỹ
Sinh năm 1972
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Scotland
Người viết bài hát từ Tây Virginia
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ
Ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ
Nghệ sĩ guitar người Mỹ
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ guitar chính