title: Belbeuf

text:
Belbeuf là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official town website
Belbeuf Rowing Club = Club Nautique de Belbeuf  rowing on the Seine, in picturesque surroundings, a few kilometres upstream of Rouen
Belbeuf on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Peridela

text:
Peridela là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Villa Basilica

text:
Villa Basilica là một đô thị ở tỉnh Lucca trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 50 km về phía tây bắc của Florence và khoảng 13 km về phía đông bắc của Lucca. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.792 người và diện tích là 36,5 km².

Villa Basilica giáp các đô thị: Bagni di Lucca, Borgo a Mozzano, Capannori, Pescia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lucca


title: 7511 Patcassen

text:
7511 Patcassen (1981 EX24) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 bởi S. J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring trong khóa học thuộc Khảo sát tiểu hành tinh Schmidt-Caltech vương quốc Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 7511 Patcassen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Benimakia cloveri

text:
Benimakia cloveri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Benimakia


title: Laccophilus corystes

text:
Laccophilus corystes là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zhang miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Leioproctus bathycyaneus

text:
Leioproctus bathycyaneus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1973


title: Nurieux-Volognat

text:
Nurieux-Volognat là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Nurieuxvolognat


title: Scabricola desetangsii

text:
Scabricola desetangsii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scabricola
Động vật được mô tả năm 1838


title: Diplopoma crenulatum

text:
Diplopoma crenulatum là một loài nắp ốcte]] ốc đất liền, là động vật chân bụng sống trên cạn động vật thân mềm động vật chân bụng thuộc họ Pomatiidae.

Phân bố
Distribution của Diplopoma crenulatum include:
 Guadeloupe - Diplopoma crenulatum crenulatum
 Marie-Galante - Diplopoma crenulatum crenulatum
 La Désirade - Diplopoma crenulatum crenulatum

Chú thích

Diplopoma


title: Niersbach

text:
Niersbach là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Niersbach có diện tích 12,81 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 724 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Triaenodes celatus

text:
Triaenodes celatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triaenodes


title: Turcia

text:
Turcia là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.216 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Tipula stoneana

text:
Tipula stoneana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Saint-Vallier, Charente

text:
Saint-Vallier  là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 18,21 km², dân số năm 1999 là 167 người. Khu vực này có độ cao 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvallier


title: Canarium erythrinum

text:
Canarium erythrinum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1817


title: 17821 Bölsche

text:
17821 Bölsche là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1285.7315053 ngày (3.52 năm).

Nó được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Air Botswana

text:
Air Botswana (mã IATA = BP, mã ICAO = BOT) là hãng hàng không quốc gia của Botswana, trụ sở ở Gaborone. Hãng có căn cứ chính ở Sân bay quốc tế Sir Seretse Khama và có các tuyến bay quốc nội cùng vài tuyến quốc tế trong vùng. Ngoài ra hãng cũng đảm nhận các chuyến bay thuê bao.

Lịch sử

Air Botswana được thành lập và bắt đầu hoạt động từ tháng 4 năm 1972 để kế tục hãng "Botswana Airways" - Chính Botswana Airways cũng thay thế hãng Botswana National Airways từ năm 1969 - Tháng 4/1988 chính phủ Botswana nắm quyền sở hữu Air Botswana và có dự định tư nhân hóa hãng này từng phần trong năm 2004, nhưng chưa thực hiện được. Hiện hãng có 314 nhân viên (tháng 3/2007)

Các nơi đến
(Tháng 6/2008):
 Botswana
 Francistown
 Gaborone
 Kasane
 Maun
 Nam Phi
 Johannesburg
 Zimbabwe
 Harare

Đội máy bay

 3 ATR 42-500
 2 BAe 146-100

Máy bay ngưng hoạt động

 1 Raytheon Beech 1900D

Tai nạn

Ngày 11.10.1999 viên phi công Chris Phatswe của Air Botswana đã tự ý lên 1 máy bay ATR42 (số đuôi A2-ABB) của hãng đang đậu ở Sân bay quốc tế Sir Seretse Khama vào lúc sáng sớm và bay lên không trung. Anh ta dùng vô tuyến đòi nói chuyện với tổng thống Festus Mogae, tổng giám đốc Air Botswana, đồn cảnh sát trung tâm Gaborone và với cô bạn gái. Vì tổng thống đi vắng, anh ta được phép nói chuyện với phó tổng thống Seretse Ian Khama. Dù đã cố gắng thuyết phục anh ta đáp xuống đất để bàn bạc về các khiếu nại của anh ta, nhưng anh ta quả quyết là sẽ tự tử. Sau khi bay lòng vòng khoảng 2 giờ, anh ta đã lao máy bay xuống chỗ 2 máy bay ATR42 khác của hãng đang đậu ở sân bay và đã bị chết. Rất may là không có ai (ngoài anh ta) bị thiệt mạng,

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Air Botswana
 Air Botswana UK

Hãng hàng không Botswana


title: Dạm ngõ

text:
Lễ dạm ngõ (còn gọi là lễ xem mặt, đám nói (miền Nam)) là một nghi lễ trong phong tục hôn nhân của người Việt. Lễ này nhằm chính thức hóa quan hệ hôn nhân của hai gia đình.

Lễ chạm ngõ ngày nay là buổi gặp gỡ giữa hai gia đình. Nhà trai xin đến nhà gái đặt vấn đề chính thức cho đôi nam nữ được tìm hiểu nhau một cách kỹ càng hơn trước khi đi đến quyết định hôn nhân. Buổi lễ này, không cần vai trò hẹn trước của người mối (kể cả những trường hợp yêu nhau nhờ mai mối), không cần lễ vật rườm rà.

Về bản chất, lễ này chỉ là một ứng xử văn hóa, thông qua đó hai gia đình biết cụ thể về nhau hơn (về gia cảnh, gia phong), từ đó dẫn tới quyết định tiếp tục hay không quan hệ hôn nhân của hai gia đình. Lễ vật của lễ chạm ngõ theo truyền thống rất đơn giản: chỉ có trầu cau.

Xét về mặt chức năng: nếu bỏ qua lễ này mà đi thẳng vào lễ ăn hỏi thì mọi việc sẽ bị cảm thấy đường đột, ngang tắt, không có khởi đầu. Vì thế, tuy không phải là một lễ trọng nhưng lại là một lễ không thể thiếu trong tiến trình hôn lễ. Hơn nữa, lễ này không tốn kém (lễ vật chỉ có trầu cau) mà lại biểu thị được bản sắc văn hóa dân tộc (văn hoá trầu cau) thì việc bỏ qua lễ này là điều không hợp lý. Đối với lễ này, thường người Việt Nam vẫn tiến hành theo khuôn mẫu cổ truyền.

Thành phần tham gia
Nhà trai: Ba(bố), mẹ, chú rể tương lai, người mối (nếu có). Có thể có Ông bà nội, ngoại hoặc chú bác cậu dì bên nội, ngoại.
Nhà gái: Cả gia đình nhà gái(Cha, mẹ, cô dâu tương lai; ông bà nội, ngoại hoặc đại diện nội, ngoại).

Trang phục
Mọi người mặc trang phục lịch sự ăn nói nhẹ nhàng có văn hoá. Không nhất thiết mặc comple và áo dài (vì còn phụ thuộc vào thời tiết nắng mưa và địa hình, khoảng cách nhà gái...)

Lễ vật của nhà trai

Trầu, cau, chè, thuốc, bánh kẹo, hoa quả (nếu có điều kiện), mỗi thứ đều phải tính chẵn. Lễ này đơn giản, không phải thủ tục rườm rà.

Nhà gái

Dọn dẹp nhà cửa sạch, đẹp. Ăn mặc đẹp, trang trọng. Khi đoàn khách nhà trai đến, đón chào niềm nở. Tiếp khách bằng trà (nếu có trà thơm là tốt nhất). Khi nhà gái đồng ý nhận lễ vật, mang đặt lên bàn thờ thì cuộc lễ coi như kết thúc. Sau đó hai bên có thể ngồi lại nói chuyện đôi chút.

Tham khảo

Phong tục Việt Nam
Lễ cưới
Văn hóa Nhật Bản


title: Thái Điện

text:
Thái Điện (tiếng Trung: 蔡甸区, Hán Việt: Thái Điện khu) là một quận của thành phố Vũ Hán (武汉市), thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Thái Điện có diện tích 1100 km2, dân số năm 2004 là 480.000 người. Quận này được chia ra thành 7 nhai đạo, 3 trấn và 1 hương

Tham khảo

Vũ Hán
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc


title: Hanyū, Saitama

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Saitama, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Saitama


title: Amoria zebra

text:
Amoria zebra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

[[Thể loại:Amoria
Amoria


title: Edpercivalia maxima

text:
Edpercivalia maxima là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Edpercivalia


title: Bolitoglossa hiemalis

text:
Bolitoglossa hiemalis là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Castro, F., Herrera, M.I. & Lynch, J. 2004. Bolitoglossa hiemalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu Colombia


title: Armodorum

text:
Armodorum là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Vandeae
Lan Bali


title: Cambrin

text:
Cambrin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official website of the village
 The CWGC extension to the communal cemetery
 The CWGC military cemetery
 Communauté d'agglomération de l'Artois website
 Cambrin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Epiphragma juquicola

text:
Epiphragma juquicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Logarit tự nhiên

text:
Logarit tự nhiên (còn gọi là logarit Nêpe) là logarit cơ số e do nhà toán học John Napier sáng tạo ra. Ký hiệu là:  loge(x) bằng . Logarit tự nhiên của một số x là bậc của số e để số e lũy thừa lên bằng x. Tức là ln(x)=a ⇔ ea=x. Ví dụ, ln(7.389) bằng 2 vì e2=7.389... Trong đó logarit tự nhiên của e bằng 1 và logarit tự nhiên của 1 bằng 0

Logarit tự nhiên được xác định với mọi số thực a (trừ số 0) là vùng dưới đồ thị  từ 1 đến a. Sự đơn giản của định nghĩa được sánh với các công thức khác kéo theo logarit tự nhiên, dẫn đến thuật ngữ "tự nhiên". Định nghĩa có thể được mở rộng đến số phức, được giải thích dưới đây.

Hàm số của logarit tự nhiên, nếu được coi là hàm số có nghĩa của biến thực, là hàm số của hàm mũ. Điều này dẫn đến sự đồng nhất:

Như tất cả các logarit, logarit tự nhiên biến nhân thành cộng:

Do đó, hàm số logarit là một hàm số đơn điệu đi từ tập số thực dương dưới phép nhân vào tập số thực dưới phép cộng. Được miêu tả:

Logarit được định nghĩa cho cơ số dương khác 1, không chỉ là số e. Tuy nhiên, logarit của các cơ số khác chỉ khác nhau bởi hàm số nhân liên tục từ logarit tự nhiên và thường được định nghĩa bằng thuật ngữ sau cùng. Logarit được sử dụng để giải các phương trình có số mũ là biến số. Ví dụ, Logarit được sử dụng để tính chu kì bán rã, hằng số phân rã, hoặc thời gian chưa biết trong những vấn đề phân rã chứa mũ. Logarit rất quan trọng trong nhiều lĩnh vực của toán học và khoa học và được sử dụng trong tài chính để giải quyết những vấn đề liên quan đến lãi suất kép.

Lịch sử
Người đầu tiên đề cập đến logarit tự nhiên là Nicholas Mercator trong tác phẩm Logarithmotechnia được công bố vào năm 1668, mặc dù giáo viên toán John Speidell đã biên soạn một bản về logarit tự nhiên. Ban đầu nó được gọi là logarit hyperbol, vì nó tương ứng với diện tích của một hyperbol. Nó cũng đôi khi được gọi là logarit Nêpe, mặc dù ý nghĩa ban đầu của thuật ngữ này là hơi khác nhau.

Nguồn gốc của thuật ngữ logarit tự nhiên
Ban đầu, logarit tự nhiên được coi là logarit cơ số 10, cơ số này "tự nhiên" hơn cơ số e. Nhưng theo toán học thì số 10 không có ý nghĩa đặc biệt. Ứng dụng của nó về văn hóa - làm cơ sở cho nhiều hệ thống đánh số xã hội, có khả năng phát sinh từ đặc trưng các ngón tay của con người. Các nền văn hóa khác đã dựa trên hệ thống số đếm của họ cho sự lựa chọn chẳng hạn như 5, 8, 12, 20, và 60.

Loge là logarit tự nhiên bởi vì nó được bắt nguồn và xuất hiện thường xuyên trong toán học. Ví dụ hãy xem xét các vấn đề phân biệt một hàm lôgarit:

Nếu cơ số b bằng e, thì đạo hàm chỉ đơn giản là , và tại x=1 thì đạo hàm bằng 1. Mặt khác logarit cơ số e là logarit tự nhiên nhất vì có thể định nghĩa nó dễ dàng trong thuật ngữ của tích phân đơn giản hay dãy Taylor và điều này lại không đúng đối với logarit khác.

Những chiều hướng sau của sự tự nhiên không có ứng dụng trong tính toán. Như ví dụ sau, có một số dãy số đơn giản liên quan đến logarit tự nhiên. Pietro Mengoli và Nicholas Mercator gọi nó là logarithmus naturalis trong vài thập kỷ trước khi Isaac Newton và Gottfried Leibniz phát triển phép tính.

Những định nghĩa

ln(x) được định nghĩa chính là diện tích dưới đường cong f (x) =  từ 1 đến x, gần giống như tích phân.

Điều này định nghĩa một logarit vì nó đáp ứng các đặc tính cơ bản của một logarit:

Điều này có thể được chứng minh bằng cách cho phép:  như sau:

Số e sau đó được định nghĩa là số thực duy nhất để ln(a) = 1.

Ngoài ra, nếu hàm số mũ được định nghĩa bằng cách sử dụng chuỗi vô hạn, thì logarit tự nhiên được định nghĩa là hàm ngược của nó, tức ln là hàm số sao cho . Vì phạm vi của hàm mũ trên những đối số thực là tất cả các số thực dương và vì hàm số mũ là hàm luôn tăng, nên hàm log được xác định cho tất cả số dương x.

Tính chất

Logarit tự nhiên trong giải tích
Logarit tự nhiên thừa nhận hàm số của giải tích đơn giản theo dạng: g(x) = f '(x)/f(x): một nguyên hàm của g(x) được cho bởi ln(|f(x)|). Đó là một trường hợp bởi vì những quy tắc của chuỗi và thực tế sau đây:

cách khác

và

Đây là một ví dụ trong trường hợp của g(x) = tan(x):

Đặt f(x) = cos(x) và f'''(x)= - sin(x):

với C'' là một hằng số tùy ý của tích phân.

Logarit tự nhiên có thể được tích hợp bằng cách sử dụng tích phân của các bộ phận:

Giá trị số
Để tính giá trị số logarit tự nhiên của một số, dãy số Taylor mở rộng có thể được viết lại như sau:

Để đạt được tốc độ tốt hơn của độ hội tụ, tính đồng nhất sau đây có thể được sử dụng:

{|
|-
|
|
|-
|
|
|}

với  và x>0

Cho ln(x) vào x>1, giá trị của x càng gần 1, tốc độ của sự hội tụ càng nhanh. Những sự đồng nhất kết hợp với logarit tự nhiên có thể được đẩy lên để khai thác điều này:

{|
|-
|
|
|-
|
|
|-
|
|
|-
|
|
|}

Kỹ thuật này đã được sử dụng trước máy tính, bằng cách tham khảo bảng số và thực hiện các thao tác như trên.

Độ chính xác cao
Để tính logarit tự nhiên với nhiều chữ số chính xác, hướng tiếp cận của dãy số Taylor không có hiệu quả vì sự hội tụ rất chậm. Vì vậy, các nhà toán học đã thay thế hướng này và sử dụng phương pháp Newton để đảo ngược hàm mũ để có sự hội tụ của dãy nhanh hơn.

Cách tính khác cho kết quả có độ chính xác khá cao là công thức:

với M là dãy truy hồi giữa trung bình cộng và trung bình nhân của 1 và 4/s và:

với m được chọn sao cho p đạt đến sự chính xác. (Đối với hầu hết các kết quả, giá trị 8 của m là đúng.) Trong thực tế, nếu phương pháp này được sử dụng, phép nghịch đảo Newton đối với logarit tự nhiên có thể được tính toán hàm mũ có hiệu quả. (Hằng số ln2 và pi có thể được tính toán trước với độ chính xác mong muốn để sử dụng nhiều dãy số cho trước một cách nhanh chóng.)

Xem thêm
John Napier - nhà phát minh ra logarit
Logarit
hàm số
số e
Nicholas Mercator - người đầu tiên sử dụng thuật ngữ lôgarit tự nhiên
Leonhard Euler

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Demystifying the Natural Logarithm (ln) | BetterExplained

Phép toán hai ngôi
Giải tích toán học
Hàm số toán học
E (hằng số toán học)

de:Logarithmus#Natürlicher Logarithmus


title: Lillianes

text:
Lillianes là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 18 km², dân số 473 người..

Đô thị này có làng trực thuộc: Chessun, Chessun Vieux, Chichal, Prà, Rouby, Fey, They, Court, Foby, Tournoun, Suc, Lazé, Bonnesheures, Barmetta, Barbià, Salé, Las, Toux, Coeurtes, Fangeas, Verigo, Mattet, Costey, ParteJoux, Grange, Choulere, Moler, Tetoun, Sassa, Moliné, Pines, Senecha, Russy, Vallomy, Montcervier, Rive, Piatta, Perapiana, Traversagn, Duzeré, Mirioux, Verfey, Riasseu, Berlechuz, Couleura.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Carema (TO), Fontainemore, Graglia (BI), Issime, Perloz, Pollone (BI), Settimo Vittone (TO), Sordevolo (BI).

Biến động dân số

Tham khảo

Lillianes


title: Dytiscus marginalis

text:
Dytiscus marginalis là một loài bọ cánh cứng bản địa của châu Âu và Bắc Á, và chúng đặc biệt phổ biến ở Anh.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Dytiscus
Bọ cánh cứng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758


title: 13620 Moynahan

text:
13620 Moynahan (1995 FM3) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 3 năm 1995 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13620 Moynahan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Fusinus assimilis

text:
Fusinus assimilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Nazarovo, Krasnoyarsk Krai

text:
Nazarovo, Krasnoyarsk Krai (tiếng Nga: Назарово) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Krasnoyarsk Krai. Dân số:

Tham khảo

Thành phố của Nga
Vùng Krasnoyarsk
Nazarovo, Krasnoyarsk Krai


title: Physorhinus marginatus

text:
Physorhinus marginatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: .yt

text:
.yt là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Mayotte. Nó được ủy quyền cho cơ quan đăng ký Pháp, và địa chỉ Web cơ quan tên miền chính thức, nic.yt chuyển hướng đến trang của nhà đăng ký Pháp, AFNIC, nhưng việc đăng ký hiện đã bị dừng. Tuy nhiên bạn vẫn có thể đăng ký tên miền .yt với các nhà cung cấp dịch vụ tên miền khác ngoài AFNIC.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.yt whois information

Y t
Y t
Y t

sv:Toppdomän#Y


title: Calvi, Benevento

text:
Calvi là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 60 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 10 km về phía đông nam của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.378 người và diện tích là 22,2 km².

Calvi giáp các đô thị: Apice, Mirabella Eclano, Pietradefusi, San Giorgio del Sannio, San Nazzaro, Venticano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Ontur

text:
Ontur là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Ontur có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Ontur có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Ypsolopha parodaula

text:
Ypsolopha parodaula là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Vân Nam ở Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

Ypsolopha


title: Ganeshpur

text:
Ganeshpur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bhandara thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ganeshpur có dân số 8183 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Ganeshpur có tỷ lệ 83% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 88%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Ganeshpur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: 1890

text:
Năm 1890 (MDCCCXC) là một năm bắt đầu vào Thứ tư trong Lịch Gregory và là một năm bắt đầu vào Thứ hai trong Lịch Julius.

Theo âm dương lịch Việt Nam, hầu như các ngày trong năm 1890 trùng với năm âm lịch Canh Dần.

Sự kiện

Tháng 1 - Tháng 3
 Ngày 1 tháng 1:
 Vương quốc Ý thành lập Eritrea thuộc Ý ở Sừng châu Phi.
 Ở Michigan, người hấp gỗ Mackiaw đốt cháy trong lửa trên sông Đen.
 2 tháng 1: Tàu hơi nước Persia bị đắm ở Corsica; 130 người bị mất tích.
 11 tháng 1 - Tối hậu thư Anh 1890: Vương quốc Anh yêu cầu Bồ Đào Nha rút quân từ Mozambique và Angola (hầu hết ngày nay là Zimbabwe và Zambia).
 15 tháng 1 - The Sleeping Beauty với phần nhạc bởi Tchaikovsky, được công chiếu tại Nhà hát Mariinsky ở Xanh Pê-téc-bua, Nga.
 25 tháng 1:
 Hiệp hội Công nhân mỏ Hoa Kỳ được thành lập.
 Nellie Bly hoàn thành hành trình vòng quanh thế giới trong 72 ngày.
 9 tháng 2: Cục Thời tiết Hoa Kỳ được thành lập, trực thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ.
 11 tháng 2: Thành phố Araucária thành lập ở Brazil.
 17 tháng 2 - Tàu hơi nước Duburg của Anh bị chìm ở vùng biển nam Trung Quốc, 400 người mất tích.
 24 tháng 2: Chicago được chọn là chủ nhà của Triển lãm Thế giới Columbia.
 1 tháng 3:
 Tàu hơi nước Quetia của Anh bị chìm ở eo biển Tores; 124 người tử vong.
 Léon Bourgeois thay thế Jean Antoine Ernest Constans làm Bộ trưởng Nội vụ Pháp.
 3 tháng 3: Trận bóng bầu dục đầu tiên trong lịch sử Đại học Tiểu bang Ohio, diễn ra ở Delaware, Ohio. Ohio State Buckeyes đấu với Ohio Wesleyan. Đội chủ nhà thắng 20–14.

 4 tháng 3: Cầu Forth, bắc qua Firth of Forth, được thông xe cho giao thông đường sắt.
 8 tháng 3: Đại học Tiểu bang Bắc Dakota được thành lập ở Fargo.
 17 tháng 3: Tuyến đường sắt đầu tiên ở Transvaal, Randtram, được mở giữa Boksburg và Braamfontein ở Johannesburg.
 20 tháng 3: Kaiser Wilhelm II cách chức Otto von Bismarck.
 27 tháng 3:
 Lốc xoáy Thung lũng Missisipi tháng 3 năm 1890: ít nhất 24 cơn lốc xoáy lớn được ghi nhận, giết chết 146 người.
 Preston North End vô địch English Football League Championship sau khi giảnh thắng ở trận đấu cuối cùng trước Notts County.
 28 tháng 3: Đại học Tiểu bang Washington được thành lập ở Pullman.

Tháng 4 - Tháng 6

 Tháng 4, 1890: Cuộc thi đua không gian tiến hành trong tháng 4 này khi Gustave Eiffel hoàn thành việc xây dựng Tháp Eiffel tại Paris, Pháp, để chuẩn bị cho Triển lãm Thế giới năm 1889. Tháp Eiffel đã trở thành biểu tượng nổi tiếng của Paris và Pháp.
 Tháng 5, 1890: Đạo luật Sherman Antitrust Act được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua. Đạo luật này nhằm kiểm soát hoạt động của các công ty và tổ chức trong việc ngăn chặn cạnh tranh và thực hiện các hành vi độc quyền.
 Tháng 6, 1890: Trong lĩnh vực văn học, tác phẩm "The Picture of Dorian Gray" của tác giả Oscar Wilde được xuất bản lần đầu tại Anh Quốc. Cuốn sách này nhanh chóng trở thành một tác phẩm vĩ đại trong văn học Anh và đã thể hiện phong cách văn học tinh tế của Wilde.
 Tháng 6, 1890: Bà Clara Barton thành lập Hiệp hội Hồng Xã Khoa Mỹ (American Red Cross) để cung cấp sự cứu giúp trong trường hợp thiên tai và chiến tranh. Đây là một trong những tổ chức cứu trợ quốc tế lớn nhất và quan trọng trên thế giới.

Tháng 7 - Tháng 12

 Tháng 7, 1890: Wyoming trở thành tiểu bang thứ 44 của Hoa Kỳ. Wyoming là tiểu bang đầu tiên mà phụ nữ được bầu cử làm thẩm phán, và nó nổi tiếng với việc tiên phong trong việc đảm bảo quyền bình đẳng cho phụ nữ trong việc bầu cử.
 Tháng 8, 1890: Thế kỷ 19 là thời kỳ vàng trong việc chế tạo và phát triển xe lửa. Trong tháng 8 này, J.J. Healy và J.W. Vrooman nhận bằng sáng chế cho "hệ thống thí nghiệm phanh tự động cho xe lửa."
 Tháng 9, 1890: Samuel Langhorne Clemens, nổi tiếng với bút danh Mark Twain, viết và xuất bản cuốn tiểu thuyết hài hước "A Connecticut Yankee in King Arthur's Court" (Một kỹ sư tại thời của vua Arthur). Cuốn sách này là một trong những tác phẩm nổi tiếng của ông.
 Tháng 10, 1890: Hạt Sioux ở Hoa Kỳ phải chấp nhận việc tách biệt thành các khu vực dành riêng cho họ (Indian reservations) thông qua Đạo luật Phiếu bầu (Dawes Act) năm 1887. Điều này gây ra sự mất mát lớn đối với vùng đất của họ.
 Tháng 11, 1890: Hội chợ thế giới Chicago (World's Columbian Exposition) kết thúc sau sáu tháng diễn ra. Hội chợ này được tổ chức để kỷ niệm 400 năm Columbus khám phá Châu Mỹ và đã giới thiệu nhiều sáng chế và đổi mới quan trọng, bao gồm việc giới thiệu điện mạng công cộng đầu tiên.
 Tháng 12, 1890: Hạt Wounded Knee ở South Dakota trở thành nơi diễn ra Trận Wounded Knee, một cuộc xung đột đẫm máu giữa quân đội Mỹ và người Lakota Sioux. Cuộc xung đột này đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến giữa Chính phủ Mỹ và các bộ tộc bản địa.

Sinh
 28 tháng 1 - Từ Cung Hoàng thái hậu, Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. (m. 1980)
 10 tháng 2 – Boris Pasternak, nhà văn Nga, tác giả Bác sĩ Zhivago, giải Nobel Văn học năm 1958 (từ chối giải) (m. 1960)
 11 tháng 4 – Rachele Mussolini, người Ý, vợ của Benito Mussolini (m. 1979)
 19 tháng 5 – Hồ Chí Minh, lãnh tụ Đảng Cộng sản Việt Nam, cố Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (m. 1969)
 9 tháng 9 – Harland Sanders, Nhà sáng lập KFC (m. 1980)
 15 tháng 9 – Agatha Christie, nữ nhà văn Anh (m. 1976)
 14 tháng 10 – Dwight David Eisenhower, tổng thống thứ 34 của Mỹ (m. 1969)
 22 tháng 11 – Charles de Gaulle, tổng thống Pháp (m. 1970)
23 tháng 12 – Hoàng phi Chí Lạc, thứ phi của vua Thành Thái (m. 1996)

Mất
8 tháng 5 – Nguyễn Phúc Hồng Phó, tước phong Thái Thạnh Quận vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1833).
29 tháng 7 – Vincent van Gogh, họa sĩ Hà Lan (s. 1853)
20 tháng 8 – Nguyễn Phúc Miên Trữ, tước phong Tuân Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1820).
Không rõ – Nguyễn Phúc Đôn Trinh, phong hiệu Phú Lệ Công chúa, công chúa con vua Thiệu Trị (s. 1838).

Tham khảo


title: .nl

text:
.nl là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Hà Lan. Việc đăng ký được thực hiện thông mạng lưới các nhà tham gia. Nó là một trong những tên miền quốc gia phổ biến nhất, xếp hạn thứ tư trong Tóm tắt Ngành công nghiệp tên miền VeriSign, sau .de, .uk và .eu.

Nó là tên miền quốc gia đầu tiên từng được đăng ký. Cơ quan quản lý tên miền.nl được chuyển cho Piet Beertema của Centrum voor Wiskunde en Informatica vào năm 1986.

Từ ngày 31 tháng 1, 1996, tên miền.nl được đăng ký bởi Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN). Người đăng ký phải trả cho SIDN một khoản phí đối với mỗi tên miền từ ngày 1 tháng 4, năm 1996, cho đến khi đó việc đăng ký là miễn phí. Trong những ngày đầu tiên, phần lớn các người đăng ký là các trường đại học và phòng nghiên cứu của các công ty lớn, như Phòng nghiên cứu Philips.

Các cá nhân được phép đăng ký một tên miền cấp 2.nl từ năm 2003. Như đã dự đoán trước, các cá nhân được phép đăng ký một tên miền cấp 3 từ năm 2000. Những 'tên miền cá nhân' như vậy có dạng janjansen.123.nl. Chúng không bao giờ phổ biến, và sự đăng ký đã được hoãn lại từ năm 2006. Vì chỉ có khoảng 500 tên miền như vậy được đăng ký, tương phản với khoảng 2 triệu tên miền cấp 2, SIDN đã thông báo dừng đăng ký tên miền đến năm 2008 từ ngày 4 tháng 7 năm 2007. Những người sở hữu tên miền như vậy sẽ được SIDN liên lạc và đề nghị một khoản phí nhỏ nếu họ hợp tác.

Giá của tên miền.nl khác nhau, nhưng tùy vào nhà đăng ký giá vào khoảng 10 đến 15 euro. 70% tên miền.nl được sử dụng cho kinh doanh. Một cuộc thăm dò bởi SIDN cho thấy ít nhất 62% tất cả các tên miền.nl đều có trang web.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA .nl whois information
 .nl Registry website
 List of .nl participants

N l
N l
N l

sv:Toppdomän#N


title: Dichagyris flavina

text:
Dichagyris flavina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết Balkan và through large parts của Cận Đông và Trung Đông. Nó được tìm thấy ở Bulgaria, România, Macedonia, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, miền nam Nga, Armenia, Syria, Liban, Israel, Jordan, Iran và Iraq.

Sải cánh dài 35–44 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7. Có một lứa một năm.

Phụ loài
Dichagyris flavina flavina
Dichagyris flavina pretiosa (Romania to Yugoslavia)

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Israel

Chú thích

Dichagyris
Côn trùng châu Âu


title: Lục tài tử thư

text:
Lục tài tử thư (六才子書), nghĩa là sáu sách tài tử, chỉ 6 bộ sách do Kim Thánh Thán chọn ra làm những tác phẩm ưu tú nhất, gồm có:

Đệ nhất tài tử thư: Nam Hoa kinh của Trang Tử

Đệ nhị tài tử thư: Ly Tao của Khuất Nguyên

Đệ tam tài tử thư: Thủy hử của Thi Nại Am

Đệ tứ tài tử thư: Sử ký của Tư Mã Thiên

Đệ ngũ tài tử thư: Thơ luật của Đỗ Phủ

Đệ lục tài tử thư: Tây sương ký của Vương Thực Phủ

Thất tài tử thư
Ngoài danh sách "Lục tài tử thư" còn có những danh sách khác mà người ta gọi là "Thất tài tử thư", cũng cho là của Kim Thánh Thán chọn. Những danh sách này ngoài 6 tác phẩm nêu trên thường có thêm bộ Tây du ký hay Tam Quốc diễn nghĩa. Tuy nhiên danh sách "Lục tài tử thư" được lưu truyền từ xưa đến nay vẫn được xem là danh sách chính của Kim Thánh Thán, các danh sách còn lại là người sau thêm vào.

Xem thêm
Kim Thánh Thán
Tứ đại danh tác
Tứ đại kì thư

Tham khảo

Văn bản cổ điển Trung Quốc
Văn học Trung Quốc


title: You and I

text:
You and I  có thể đề cập đến:
You and I (bài hát của Lady Gaga)
You and I (bài hát của Queen)


title: Minas Gerais

text:
Minas Gerais () là một trong 26 bang của Brasil. Đây là bang đông dân thứ nhì của quốc gia, đây là bang giàu thứ nhì, diện tích rộng thứ 4 Brasil. Thủ phủ bang là thành phố Belo Horizonte. Bang này nằm ở khu vực gần trung tâm địa lý của Brasil. Các sản phẩm chính khu vực này là cà phê và sữa. Bang Minas Gerais nổi tiếng với di sản kiến trúc và nghệ thuật thuộc địa ở các thành phố lịch sử như Ouro Preto, Diamantina, Tiradentes và Serro. Ở phía nam có các suối nước nóng khoáng như Caxambu, São Lourenço, São Thomé das Letras, Monte Verde và các vườn quốc gia Caparaó và Canastra. Cảnh quan của bang này đặc trung với núi, thung lũng và các vùng đồng bằng màu mỡ. Tại Serra do Cipó, Sete Lagoas, Cordisburgo và Lagoa Santa, có các hang động và thác nước.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Trang web của chính quyền bang Minas Gerais
  Trang web của Hội đồng lập pháp Minas Gerais
  Trang web của Tòa án Công lý Minas Gerais

Bang của Brasil


title: Lipotriches negligenda

text:
Lipotriches negligenda là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1896


title: Fines

text:
Fines là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 23 km², dân số năm 2005 là 2032 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Fines - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  [ Fines] - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Lịch Julius

text:
Lịch Julius, hay như trước đây phiên âm từ tiếng Pháp sang là lịch Juliêng, được Julius Caesar giới thiệu năm 46 TCN và có hiệu lực từ năm 45 TCN (709 ab urbe condita). Nó đã được lựa chọn sau khi có sự tư vấn của nhà thiên văn người Alexandria là Sosigenes và đã được thiết kế để gần đúng với năm chí tuyến, đã được biết ít nhất là từ thời Hipparchus. Nó có các năm thường 365 ngày được chia thành 12 tháng, và ngày nhuận được thêm vào tháng Hai sau mỗi 4 năm. Vì thế năm Julius trung bình dài 365,25 ngày.

Lịch Julius được duy trì sử dụng cho đến tận thế kỷ 20 ở một số quốc gia và hiện vẫn còn được một số nhà thờ Chính thống giáo sử dụng. Tuy nhiên, quá nhiều ngày nhuận được thêm vào để phù hợp với các mùa thiên văn trong sơ đồ này. Trung bình, các điểm phân và điểm chí diễn ra sớm hơn khoảng 11 phút trên năm so với lịch Julius, làm cho lịch này có thêm một ngày dư ra sau mỗi 134 năm. Trong khi Hipparchus và có lẽ cả Sosigenes đã biết về sai khác này (mặc dù có thể không phải là giá trị chính xác), nó đã được coi là ít quan trọng. Tuy nhiên, nó tích lũy đáng kể theo thời gian và cuối cùng dẫn đến sự cải cách lịch năm 1582 trong đó người ta đã thay thế lịch Julius bằng lịch Gregorius có độ chính xác cao hơn.

Ký hiệu "kiểu cũ" (OS) đôi khi được sử dụng để chỉ ngày tháng trong lịch Julius, ngược lại với "kiểu mới" được dùng để chỉ ngày tháng trong lịch Gregorius. Ký hiệu này được sử dụng khi có nguy cơ gây nhầm lẫn các số liệu về ngày tháng trong các văn bản.

Từ La Mã tới Julius
Năm thông thường trong lịch La Mã trước đó chứa 12 tháng có tổng cộng 355 ngày. Để bổ sung, tháng nhuận, Mensis Intercalaris, đôi khi được chèn vào giữa tháng Hai và tháng Ba. Tháng nhuận này được tạo ra bằng cách chèn 22 ngày trước 5 ngày cuối cùng của tháng Hai, tạo ra tháng có 27 ngày. Nó bắt đầu khi tháng Hai bị cắt ngắn có 23 hay 24 ngày, vì thế nó có tác dụng thêm vào 22 hay 23 ngày đối với năm, tạo ra năm nhuận có 377 hay 378 ngày.

Theo Censorinus và Macrobius, chu kỳ nhuận lý tưởng bao gồm các năm thường có 355 ngày xen kẽ với các năm nhuận, mà các năm nhuận này lại xen kẽ các năm 377 và 378 ngày. Trong hệ thống này, năm La Mã trung bình là 366,25 ngày trong 4 năm, làm cho nó có sự chuyển dịch trung bình khoảng 1 ngày trên năm khi so sánh với bất kỳ điểm chí hay điểm phân nào. Macrobius miêu tả một sự hoàn thiện hơn nữa, trong đó có 8 năm trong tổng số 24 năm chỉ có 3 năm nhuận có 377 ngày và 5 năm thường 355 ngày (16 năm còn lại là 8 năm thường, 4 năm nhuận 377 ngày và 4 năm nhuận 378 ngày). Sự hoàn thiện này làm cho độ dài trung bình của năm là 365,25 ngày trên 24 năm. Trong thực tế, các năm nhuận không diễn ra dưới dạng giản đồ phù hợp với các hệ thống lý tưởng này, mà được các giáo hoàng xác định. Như có thể xác định từ các chứng cứ lịch sử, chúng đã không diễn ra có quy luật như là các mô hình lý tưởng đề xuất. Chúng thường diễn ra trong năm thứ hai hay thứ ba của chu kỳ 4 năm, nhưng đôi khi bị bỏ quên lâu hơn, và thỉnh thoảng diễn ra trong 2 năm liên tiếp.

Nếu quản lý chính xác hệ thống này thì về trung bình năm La Mã sẽ khá phù hợp với năm chí tuyến. Tuy nhiên, nếu quá nhiều năm nhuận bị bỏ quên, giống như đã xảy ra sau cuộc chiến tranh lần thứ hai của người La Mã với người Punici (Poenici) và trong thời kỳ nội chiến, thì lịch đã nhanh chóng dịch xa ra khỏi sự phù hợp với năm chí tuyến. Ngoài ra, do các năm nhuận thông thường được xác định rất muộn, do đó nói chung thì các công dân La Mã thường là không biết về ngày đó, cụ thể là nếu anh (chị) ta ở một nơi nào đó khá xa thành phố. Vì các lý do này, những năm cuối cùng trước khi lịch Julius ra đời sau này được gọi là các năm lộn xộn. Các vấn đề trở nên gay gắt trong thời kỳ Julius Caesar đảm nhận chức vụ hoàng đế, từ năm 63 TCN tới năm 46 TCN, trong thời gian này chỉ có 5 tháng nhuận thay vì 8 và đã không có tháng nhuận nào trong 5 năm La Mã cuối cùng trước năm 46 TCN.

Cải cách của Julius đã có ý định chỉnh sửa điều này một cách vĩnh cửu. Trước khi nó có hiệu lực, số ngày nhuận bị bỏ quên trước đó trong thời kỳ làm Giáo hoàng của Julius Caesar đã được bù lại bằng cách chèn 67 ngày (22+23+22) giữa tháng 11 và tháng 12 của năm 46 TCN trong dạng hai tháng để bổ sung cho 23 ngày đã được thêm vào từ tháng Hai. Vì thế 90 ngày đã được bổ sung cho năm này của lịch Cộng hòa La Mã, làm cho nó có tới 445 ngày. Do nó là năm cuối cùng của loạt các năm bất quy tắc, nên năm rất dài này đã và đang được nói đến như là năm lộn xộn cuối cùng. Năm đầu tiên để lịch mới được sử dụng là năm 45 TCN.

Sai sót năm nhuận
Mặc dù lịch mới là đơn giản hơn nhiều so với lịch La Mã, nhưng các Giáo hoàng hình như vẫn hiểu sai thuật toán. Họ thêm ngày nhuận sau mỗi 3 năm thay vì sau mỗi 4 năm. Theo Macrobius, sai sót này là kết quả của việc tính gộp, vì thế chu kỳ 4 năm đã được coi như là bao gồm cả năm thứ nhất và năm thứ tư. Điều này tạo ra quá nhiều ngày nhuận. Caesar Augustus khắc phục sự khác biệt này bằng cách phục hồi tần suất chính xác sau 36 năm sai lầm. Ông cũng bỏ qua một số ngày nhuận nhằm tổ chức lại lịch của năm.

Trật tự lịch sử của các năm nhuận (tức các năm có ngày nhuận) trong thời kỳ này đã không được các nguồn sử liệu cổ đại đưa ra rõ ràng, mặc dù sự tồn tại của chu kỳ năm nhuận ba năm một lần đã được xác nhận bởi câu ghi lại trên bia có niên đại khoảng từ năm 9 TCN tới năm 8 TCN. Nhà niên đại học Joseph Scaliger năm 1583 đã thiết lập được là cải cách của Augustus đã diễn ra năm 8 TCN, và suy luận ra là chuỗi các năm nhuận thời kỳ đó là các năm 42, 39, 36, 33, 30, 27, 24, 21, 18, 15, 12, 9 TCN, 8, 12 v.v. Giả thiết này vẫn là giải pháp được chấp nhận rộng rãi nhất hiện nay. Đôi khi người ta cũng cho rằng năm 45 TCN cũng đã là năm nhuận.

Nhiều giải pháp khác cũng đã được đưa ra theo thời gian. Năm 1614, Kepler đề nghị rằng chuỗi chính xác các năm nhuận thời đó là 43, 40, 37, 34, 31, 28, 25, 22, 19, 16, 13, 10 TCN, 8, 12 v.v. Năm 1883, nhà niên đại học người Đức Matzat đề nghị các năm 44, 41, 38, 35, 32, 29, 26, 23, 20, 17, 14, 11 TCN, 4, 8, 12 v.v., dựa vào một đoạn trong Dio Cassius có đề cập tới ngày nhuận của năm 41 TCN và được nói trong đó là mâu thuẫn với quy tắc (của Caesar). Trong những năm thập niên 1960, Radke cho rằng cải cách trên thực tế được thực hiện khi Augustus trở thành Giáo hoàng Maximus năm 12 TCN, và cho rằng chuỗi đúng phải là 45, 42, 39, 36, 33, 30, 27, 24, 21, 18, 15, 12 TCN, 4, 8, 12 v.v.

Năm 1999, một tờ giấy cói (papyrus) Ai Cập đã được công bố, nó cung cấp bảng lịch thiên văn cho năm 24 TCN theo cả ngày tháng của người La Mã và người Ai Cập. Từ điều này, nó có thể chỉ ra là chuỗi có khả năng nhất là 44, 41, 38, 35, 32, 29, 26, 23, 20, 17, 14, 11, 8 TCN, 4, 8, 12 v.v, rất gần với chuỗi mà Matzat đưa ra. Chuỗi này chỉ ra rằng chuỗi năm nhuận Julius chuẩn được bắt đầu từ năm 4, năm thứ mười hai của cải cách của Augustus. Ngoài ra, theo chuỗi này thì năm La Mã thực tế đã đồng nhất với năm Julius đón trước trong khoảng thời gian từ năm 32 TCN tới 26 TCN. Điều này giả thiết rằng một trong các mục đích của việc tổ chức lại lịch của cải cách Augustus là để đảm bảo các ngày tháng quan trọng trong sự nghiệp của ông, nổi tiếng nhất là ngày thất thủ của Alexandria, ngày 1 tháng 8 năm 30 TCN, đã không bị ảnh hưởng bởi sự chỉnh sửa của ông.

Ngày tháng La Mã trước năm 32 TCN thông thường là diễn ra từ 1 đến 2 ngày trước ngày có cùng ngày Julius như thế, vì thế ngày 1 tháng 1 trong lịch La Mã của năm đầu tiên sau cải cách của Julius trên thực tế rơi vào ngày 31 tháng 12 năm 46 TCN (ngày Julius). Một hiệu ứng lạ lùng của điều này là sự ám sát Caesar diễn ra vào ngày Ides (ngày thứ 15) của tháng 3 năm 44 TCN chính là ngày 14 tháng 3 năm 44 TCN trong lịch Julius.

Đặt tên các tháng
Ngay sau cải cách của Julius, mười hai tháng của lịch La Mã đã được đặt tên là Ianuarius, Februarius, Martius, Aprilis, Maius, Iunius, Quintilis, Sextilis, September, October, November và December, giống như tên gọi của chúng trước cải cách. Nhưng độ dài của chúng đã được thiết lập lại theo các giá trị như ngày nay. Tháng nhuận cũ (Mercedonius) đã bị bãi bỏ và thay thế bằng ngày nhuận duy nhất tại cùng thời điểm (tức là 5 ngày trước khi kết thúc tháng Februarius). Tháng đầu tiên của năm vẫn tiếp tục là Ianuarius, giống như nó đã là như thế kể từ năm 153 TCN.

Người La Mã sau đó đổi tên các tháng theo tên gọi của Caesar và Augustus, họ đổi tên Quintilis (nguyên thủy là "tháng thứ Năm", với tháng Ba = tháng thứ nhất) thành Iulius (tháng Bảy) vào năm 44 TCN và Sextilis ("tháng thứ Sáu") thành Augustus (tháng Tám) vào năm 8 TCN. (Cũng lưu ý rằng chữ cái J đã không có cho đến tận thế kỷ 17). Quintilis đã được đổi tên để tưởng nhớ tới Caesar do nó là tháng sinh nhật của ông. Theo senatusconsultum được Macrobius trích dẫn, Sextilis đã được đổi tên để tưởng nhớ Augustus vì một số trong số các sự kiện đáng kể nhất trong thời kỳ nắm quyền của ông, mà tột đỉnh của nó là thất thủ của Alexandria, đã diễn ra trong tháng này.

Các tháng khác cũng đã được đổi tên bởi các vị hoàng đế khác, nhưng nói chung không có sự thay đổi nào trong số này tồn tại sau khi họ chết. Caligula đổi tên September (tức "tháng thứ Bảy") thành Germanicus; Nero đổi tên Aprilis (tháng Tư) thành Neroneus, Maius (tháng Năm) thành Claudius và Iunius (tháng Sáu) thành Germanicus; và Domitian đổi tên September thành Germanicus và October ("tháng thứ Tám") thành Domitianus. Vào thời khác, September cũng đã được đổi tên thành Antoninus và Tacitus, và November ("tháng thứ Chín") đã được đổi tên thành Faustina và Romanus. Commodus là người duy nhất trong việc đổi tên cả 12 tháng theo các tên mà ông chấp nhận, theo trật tự từ tháng 1 tới tháng 12 là: Amazonius, Invictus, Felix, Pius, Lucius, Aelius, Aurelius, Commodus, Augustus, Herculeus, Romanus, Exsuperatorius.

Tồn tại lâu hơn cả trong số các tên gọi sớm nở tối tàn của thời kỳ các hoàng đế La Mã hậu Augustus là các tên gọi do Charlemagne đưa ra. Ông đổi tên tất cả các tháng theo cách gọi nông nghiệp trong tiếng Đức cổ. Chúng đã được sử dụng cho đến tận thế kỷ 15, và với một số sửa đổi thì dùng cho đến tận cuối thế kỷ 18 tại Đức và Hà Lan, theo trật tự từ tháng 1 đến tháng 12 là: Wintarmanoth (tháng mùa đông), Hornung (mùa xuân), Lentzinmanoth (tháng ăn chay), Ostarmanoth (tháng Phục Sinh), Winnemanoth (tháng chăn thả), Brachmanoth (tháng cày bừa), Heuvimanoth (tháng cỏ khô), Aranmanoth (tháng thu hoạch), Witumanoth (tháng củi gỗ), Windumemanoth (tháng rượu vang), Herbistmanoth (mùa thu/tháng thu hoạch) và Heilagmanoth (tháng Thánh). Sự phiên dịch tên gọi của các tháng này ngày nay vẫn còn được sử dụng trong một số ngôn ngữ Slav, chẳng hạn như trong tiếng Ba Lan.

Độ dài các tháng
Theo học giả Sacrobosco (thế kỷ 13) thì sơ đồ nguyên thủy của các tháng trong lịch Julius là rất đều, xen kẽ các tháng dài và ngắn. Từ tháng 1 đến tháng 12 thì độ dài các tháng (theo Sacrobosco cho lịch Cộng hòa La Mã) là:

30, 29, 30, 29, 30, 29, 30, 29, 30, 29, 30, 29, tổng cộng 354 ngày.

Sacrobosco cho rằng Julius Caesar đã thêm 1 ngày vào mọi tháng, ngoại trừ tháng Hai, tổng cộng là 11 ngày nữa, tạo ra năm có 365 ngày. Ngày nhuận có lẽ đã được thêm vào tháng Hai trong năm nhuận:

31, 29 (hay 30), 31, 30, 31, 30, 31, 30, 31, 30, 31, 30

Ông cho rằng sau đó Augustus đã thay đổi nó thành:

31, 28 (hay 29), 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31

tạo ra độ dài các tháng rất không có quy tắc, làm sao để độ dài của tháng Augustus không thể ngắn hơn (và như thế là kém hơn) độ dài của tháng Iulius. Đây chính là độ dài các tháng mà ngày nay chúng ta đang dùng.

Mặc dù giả thuyết này vẫn còn được nhắc lại một cách rộng rãi, nhưng nó có lẽ là sai. Thứ nhất, một bức vẽ trên tường về lịch Cộng hòa La Mã vẫn còn tồn tại Bức họa lịch La Mã  nó xác nhận rằng độ dài các tháng đã không đều trước khi Julius Caesar cải cách nó:

29, 28, 31, 29, 31, 29, 31, 29, 29, 31, 29, 29

Ngoài ra, cải cách Julius đã không thay đổi các ngày Nones và Ides. Cụ thể thì các ngày Ides là muộn (trong ngày thứ 15 chứ không phải thứ 13) trong các tháng 3, 5, 7 và 10, nó chỉ ra rằng các tháng này luôn luôn có 31 ngày trong lịch La Mã, trong khi thuyết của Sacrobosco cho rằng độ dài của tháng 10 đã bị thay đổi. Ngoài ra, thuyết của Sacrobosco là mâu thuẫn một cách rõ ràng với các thuyết của các tác giả thế kỷ 3 và 5 là Censorinus và Macrobius, và cuối cùng thì nó là mâu thuẫn với các độ dài các mùa được Varro đưa ra năm 37 TCN (trước khi có cải cách của Augustus), với ngày thứ 31 Sextilis được đưa ra trong tờ giấy cói Ai Cập từ năm 24 TCN, và với tháng Hai 28 ngày được chỉ ra trong Fasti Caeretani có niên đại trước năm 12 TCN.

Đánh số năm
Phương pháp chủ yếu mà người La Mã đã dùng để xác định năm cho các mục đích ngày tháng là đặt tên nó theo ngày mà hai quan chấp chính tối cao nhận nhiệm vụ. Từ năm 153 TCN, họ đã nhận công việc vào ngày 1 tháng 1, và Julius Caesar đã không thay đổi sự bắt đầu của năm. Vì vậy năm chấp chính này đã là năm theo tên quan chấp chính hoặc năm được đặt tên. Các năm La Mã đã được đặt tên theo cách này cho đến khi quan chấp chính cuối cùng đã được đề cử vào năm 541. Rất ít khi người La Mã đánh số năm kể từ khi thành lập thành phố Roma, ab urbe condita (AUC). Phương pháp này đã được các nhà sử học La Mã sử dụng để xác định số năm từ một sự kiện cho đến một sự kiện khác mà không dùng để xác định năm. Các nhà sử học khác nhau có các ngày tháng khác nhau cho ngày thành lập Roma. Fasti Capitolini, một bản khắc chứa danh sách chính thức các quan chấp chính đã được Augustus công bố, sử dụng kỷ nguyên năm 752 TCN. Kỷ nguyên được Varro sử dụng là năm 753 TCN đã được nhiều nhà sử học hiện đại chấp nhận. Vì thế các biên tập viên thời kỳ Phục Hưng thường bổ sung nó vào các bản thảo mà họ xuất bản, tạo ra một ấn tượng sai là người La Mã đã đánh số các năm của họ. Phần lớn các nhà sử học hiện đại ngầm giả sử rằng nó bắt đầu vào ngày mà các quan chấp chính nhận nhiệm vụ và các tài liệu cổ như Fasti Capitolini (sử dụng các hệ thống AUC khác) cũng làm tương tự. Tuy nhiên, năm AUC của Varro về hình thức không bắt đầu vào ngày 1 tháng 1, mà là vào "ngày Thành lập", 21 tháng 4. Điều này đã ngăn không cho nhà thờ La mã thời kỳ đầu không kỷ niệm ngày Phục Sinh sau ngày 21 tháng 4 vì các hoạt động lễ hội gắn liền với Ngày Thành lập đã mâu thuẫn với nghi lễ trọng thể của mùa ăn chay là điều phải tuân thủ cho đến tận thứ bảy trước Lễ Phục Sinh vào ngày chủ nhật.

Bổ sung thêm cho các năm quan chấp chính thì người La Mã đôi khi sử dụng năm cầm quyền của hoàng đế. Anno Diocletiani, được đặt tên theo Diocletian, thông thường được những người Thiên chúa giáo gốc Alexandria sử dụng để đánh số các lễ Phục Sinh của họ trong thế kỷ 4 và 5. Năm 537, Justinian đã ra lện từ nay trở đi thì ngày tháng phải thêm cả tên của hoàng đế, để bổ sung thêm cho năm chỉ mục và tên quan chấp chính (điều cuối cùng này chỉ kết thúc 4 năm sau đó). Sắc lệnh này làm cho năm của Byzantin bắt đầu vào ngày 1 tháng 9, nó vẫn được sử dụng tại các giáo hội Chính thống giáo phương Đông để tính thời điểm bắt đầu của năm tế lễ. Năm 525 Dionysius Exiguus đề nghị hệ thống anno Domini, nó dần dần được phổ biến trong thế giới Thiên chúa giáo phương Tây, khi mà hệ thống này được Bede chấp nhận. Các năm được đánh số từ ngày được cho là ngày hiện thân của Chúa Giê-su hay ngày Lễ Truyền Tin, tức ngày 25 tháng 3, mặc dù nó nhanh chóng được đổi sang ngày Lễ Giáng Sinh, sau đó lại quay lại ngày Lễ Truyền Tin tại Anh, và năm được đánh số cuối cùng đã bắt đầu vào Lễ Phục Sinh tại Pháp.

Từ Julius tới Gregorius
Nói chung lịch Julius đã được sử dụng ở châu Âu từ thời kỳ Đế chế La Mã cho đến tận năm 1582, khi Giáo hoàng Gregorius XIII công bố lịch Gregorius, nó nhanh chóng được các quốc gia Công giáo chấp thuận. Các quốc gia theo Tin Lành đã theo lịch này muộn hơn, còn các nước Đông Âu thì còn muộn hơn nữa. Vương quốc Anh có ngày thứ Năm 14 tháng 9 năm 1752 tiếp theo ngay sau ngày thứ Tư 2 tháng 9 năm 1752. Thụy Điển chấp nhận lịch mới năm 1753, nhưng có thời kỳ 12 năm bắt đầu từ năm 1700 đã sử dụng lịch Julius sửa đổi. Nga duy trì lịch Julius cho đến tận Cách mạng Nga (chính vì thế nó được gọi là 'Cách mạng tháng Mười Nga' nhưng diễn ra vào tháng 11 theo lịch Gregorius) năm 1917, trong khi Hy Lạp vẫn tiếp tục sử dụng lịch Julius cho đến tận năm 1923.

Mặc dù tất cả các quốc gia Đông Âu đã chấp nhận lịch Gregorius trước hoặc vào năm 1923, nhưng các Giáo hội Chính thống giáo trong nước họ thì lại không như vậy. Lịch Julius cải cách đã được đưa ra trong hội nghị tôn giáo ở Constantinopolis tháng 5 năm 1923, chứa các phần theo Mặt Trời mà chúng đã và sẽ đồng nhất với lịch Gregorius cho đến tận năm 2800, và phần theo Mặt Trăng để tính Lễ Phục Sinh theo thiên văn tại Jerusalem. Tất cả các giáo hội Chính thống giáo đã từ chối việc chấp nhận phần theo Mặt Trăng, vì thế gần như tất cả các giáo hội Chính thống giáo vẫn tiếp tục kỷ niệm Lễ Phục Sinh theo lịch Julius (chỉ có Giáo hội Chính thống giáo Phần Lan sử dụng lễ Phục Sinh Gregorius). Phần theo Mặt Trời chỉ được một số giáo hội Chính thống giáo chấp nhận, bao gồm Constantinople, Alexandria, Antioch, Hy Lạp, Síp, Romania, Ba Lan, Bulgaria (năm 1963), và Giáo hội Chính thống giáo tại Mỹ (viết tắt trong tiếng Anh: OCA) mặc dù một số giáo xứ OCA được cho phép sử dụng lịch Julius). Vì thế, các giáo hội này kỷ niệm Lễ Giáng Sinh cùng một ngày với những người Thiên chúa giáo phương Tây là 25 tháng 12 theo lịch Gregorius cho đến tận năm 2800. Các giáo hội Chính thống giáo Jerusalem, Nga, Serbia, Gruzia, Ukraina và những người Hy Lạp theo lịch cũ vẫn tiếp tục sử dụng lịch Julius đối với những ngày tháng cố định của họ, vì thế họ kỷ niệm Lễ Thánh Đản vào 25 tháng 12 theo lịch Julius (tức 7 tháng 1 theo lịch Gregorius cho đến tận năm 2100).

Xem thêm
 Lịch Gregorius
 Ngày Julius
 Năm Julius
 Lịch Julius đón trước
 Lịch La Mã

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chuyển đổi Julius-Gregorius
 Các loại lịch theo thời đại trên WebExhibits.
 Ngày tháng La Mã
 Lịch La Mã
 Lịch Julius-Gregorius tóm tắt - So sánh lịch Julius và Gregorius cho ngày tháng bất kỳ nằm giữa năm 1582 và 2100 bằng cách sử dụng tham chiếu cạnh nhau.

Lịch Julius
La Mã cổ đại
Julius, lịch
Lịch La Mã


title: Andrena fulgida

text:
Andrena fulgida là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1980


title: Quân đội nhà Mạc

text:
Quân đội nhà Mạc phản ánh việc tổ chức quân đội và chính sách quân sự của nhà Mạc trong 65 năm tồn tại trong lịch sử Việt Nam.

Tổ chức
Do tình hình đất nước luôn trong tình trạng chiến tranh, nhà Mạc rất chú trọng xây dựng lực lượng quân đội đủ mạnh để bảo vệ chính quyền.

Năm 1528, Mạc Thái Tổ sai phò mã Lâm quốc công Nguyễn Quốc Hiền và một số đại thần trong triều sửa đổi lại binh chế. Nhà Mạc tổ chức lại các vệ và ty quân sự. Trong cả nước được chia ra 4 vệ, ngoài 2 vệ Cẩm Y và Kim Ngô có từ trước, lập thêm 2 vệ là Hưng Quốc và Chiêu Vũ. Bốn vệ này thống lĩnh toàn bộ quân đội thường trực ở kinh thành và các trấn.

Bốn vệ chủ lực quân đội nhà Mạc bao gồm:
 Binh lính Hải Dương thuộc vệ Hưng Quốc
 Binh lính Kinh Bắc thuộc vệ Kim Ngô
 Binh lính Sơn Tây thuộc vệ Cẩm Y
 Binh lính Sơn Nam thuộc vệ Chiêu Vũ

Trên thực tế, trong phần lớn thời gian tồn tại, nhà Mạc chỉ kiểm soát được khu vực từ Ninh Bình trở ra, do đó nhân sự trưng tập đưa vào quân đội chủ yếu là người dân vùng Bắc Bộ. Bên dưới các vệ, nhà Mạc còn phân bổ cho các Ty, mỗi Ty đặt một viên chỉ huy sứ, một viên chỉ huy đồng tri, một viên chỉ huy thiêm sự, 10 viên trung hiệu, 1100 viên trung sĩ, chia làm 22 viên túc trực.

Sử sách để lại không còn nhiều tư liệu về việc tổ chức quân đội của nhà Mạc trong các chế độ trưng tập binh lính ở các địa phương, luyện tập, các binh chủng và vũ khí... Toàn bộ quân đội nhà Mạc lúc đông đảo nhất có 12 vạn quân. Bản thân các vua Mạc từng nhiều lần thân chinh ra trận. Ngoài Mạc Thái Tổ xuất thân là võ tướng dựng nghiệp, các vua sau như Mạc Thái Tông, Mạc Hiến Tông, Mạc Mậu Hợp cũng thường xuyên tự làm tướng cầm quân giao tranh với các lực lượng chống đối, chủ yếu là quân nhà Lê trung hưng. Điều này được xem là một nét đặc thù nổi bật về tổ chức quân sự của nhà Mạc.

Chính sách
Để cổ vũ lòng trung thành, khuyến khích tinh thần chiến đấu của quân sĩ, động viên các tướng hiệu tăng cường lực lượng, nhà Mạc có những ưu đãi cho lực lượng quân đội qua chế độ "lộc điền", hay còn gọi là "binh điền". Khác với thời Lê sơ, lộc điền vốn chỉ dành cho quan lại, lộc điền thời Mạc ưu tiên cho binh sĩ. Chế độ này tuy ban hành từ năm 1528 thời Mạc Thái Tổ nhưng đến năm 1543 thời Mạc Hiến Tông mới thực hiện được. Lộc điền chủ yếu lấy từ nguồn ruộng công ở các làng xã và ruộng chùa. Với việc áp dụng biện pháp này, chính sách "ngụ binh ư nông" từ thời nhà Lý tồn tại 500 năm từ đó bị phá sản, các triều đại từ nhà Mạc về sau đều không còn áp dụng chính sách này

Nhà Mạc lấy phần ruộng công của làng xã ban cho quân sĩ, do đó ruộng của làng xã trở thành một thứ lương bổng. Theo chế độ lộc điền do Thiếu sư Mạc Ninh Bang đề xuất, quân sĩ được hưởng như sau:
 Xã nào có nhiều ruộng công phải cấp cho viên Trung hiệu hạng nhất mỗi người 2 phần rưỡi, Trung sĩ hạng nhất mỗi người 2 phần;
 Xã nào ít ruộng thì cấp cho mỗi người một phần.
 Các cấp bậc dưới được phân chia giảm dần

Phần ruộng mang cấp không quá 2 mẫu. Số lượng binh lính nhà Mạc thời điểm cao nhất là 12 vạn, diện tích lộc điền khoảng vài chục vạn mẫu. Ruộng cấp cho binh sĩ thường thuộc loại "nhất đẳng điền". Sau khi cấp cho quân sĩ xong, số ruộng còn lại mới chia đều cho các đinh trong xã.

Tuy được hưởng chính sách đãi ngộ như vậy nhưng phần binh lính được hưởng vẫn đóng khung trong khuôn khổ "khẩu phần" ruộng công từng làng. Chính sách này đã giúp nhà Mạc tạo nên một đội ngũ quân sĩ khá đông đảo và trung thành để bảo vệ quyền lợi triều đình.

Hoạt động
Trong 65 năm tồn tại, nhà Mạc chủ yếu phải đối phó với các lực lượng chống đối trong nước cả phía bắc (như chúa Bầu) và phía nam (Lê Ý, nhà Lê trung hưng), do đó hoạt động quân sự nhà Mạc chủ yếu là cuộc nội chiến chống các lực lượng này.

Năm 1540, trước nguy cơ về chiến tranh với nhà Minh không xảy ra (do sự cầu viện của nhà Lê trung hưng), Mạc Thái Tổ chủ động dùng biện pháp giảng hòa để giữ yên biên giới phía bắc. Với các nước Ai Lao, Chiêm Thành nhà Mạc cũng không xảy ra xung đột. Ai Lao từng giúp nhà Lê trung hưng trong thời kỳ đầu nhưng không trực tiếp có hoạt động quân sự chống nhà Mạc.

Xem thêm
 Nhà Mạc
 Chiến tranh Lê-Mạc
 Quân đội nhà Lê sơ
 Quân đội nhà Lê trung hưng
 Quân đội nhà Đinh
 Quân đội nhà Lý
 Quân đội nhà Trần
 Quân đội nhà Tây Sơn
 Quân đội nhà Nguyễn

Tham khảo
 Viện Sử học (1996), Vương triều Mạc, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử

Chú thích

Lịch sử quân sự Việt Nam
Quân sự Việt Nam thời Mạc


title: Baeoura sternata

text:
Baeoura sternata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Micropterix aglaella

text:
Micropterix aglaella là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae.

Chú thích

Tham khảo

Micropterix
Động vật được mô tả năm 1840
Côn trùng châu Âu


title: Pittosporum gomonenense

text:
Pittosporum gomonenense là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Pittosporum gomonenense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Pittosporum


title: Indian Telephone Industry

text:
Indian Telephone Industry là một thị trấn thống kê (census town) của quận Gonda thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Indian Telephone Industry có dân số 9547 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Indian Telephone Industry có tỷ lệ 87% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 89%, và tỷ lệ cho phái nữ là 85%. Tại Indian Telephone Industry, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Champagnat-le-Jeune

text:
Champagnat-le-Jeune là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 670 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Champagnatlejeune


title: Rhabdomastix corax

text:
Rhabdomastix corax là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Ormosia subcornuta

text:
Ormosia subcornuta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Zelippistes

text:
Zelippistes là một chi ốc biển trong họ Capulidae. Chi này trước đây thuộc họ Trichotropidae.

Các loài
Các loài trong chi Zelippistes gồm:
 Zelippistes benhami (Suter, 1902)
 Zelippistes excentricus Petuch, 1979

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Capulidae


title: Ligueux, Dordogne

text:
Ligueux là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 6,66 km2, dân số năm 2006 là 251 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ligueux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Ligueux


title: Euxoa medialis

text:
Euxoa medialis (tên tiếng Anh: Median-banded Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Manitoba và miền trung Wisconsin, phía tây đến tây nam Alberta và California; phía bắc đến miền nam Alberta và phía nam đến south-miền trung México.

Sải cánh dài khoảng 40 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 9 ở Alberta.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Euxoa


title: Oncidium forbesii

text:
Oncidium forbesii là một loài phong lan bản địa của đông nam Brasil.

Hình ảnh

Tham khảo

F


title: Coelioxoides exulans

text:
Coelioxoides exulans là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Coelioxoides
Động vật được mô tả năm 1887


title: Atarba bipunctulata

text:
Atarba bipunctulata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Agrypnus variabilis

text:
Agrypnus variabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Albese con Cassano

text:
Albese con Cassano là một đô thị ở tỉnh Como, Lombardia, Italia. Đô thị này có diện tích 8 km2, dân số 3986 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Enida taiwanensis

text:
Enida taiwanensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Enida


title: Labeo sp. nov. 'Baomo'

text:
{{Bảng phân loại
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Cypriniformes
| familia = Cyprinidae
| genus = Labeo
| species = L. sp. nov. 'Baomo'''
| binomial = Labeo sp. nov. 'Baomo| binomial_authority =
| synonyms =
| image =
| name = Labeo sp. nov. 'Baomo}}Labeo sp. nov. 'Baomo''' là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Kenya.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Vreven, E. 2004. Labeo sp. nov. 'Baomo'. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Labeo


title: Cryptoschesis

text:
Cryptoschesis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Cryptoschesis imitans Diakonoff, 1988

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: Penia tomentosa

text:
Penia tomentosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Saalburg-Ebersdorf

text:
Saalburg-Ebersdorf là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 71,87 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3967 người. Thị trấn nằm bên sông Saale, 10 km về phía tây nam Schleiz, và 30 km về phía tây Plauen.

Tham khảo


title: Telebasis sanguinalis

text:
Telebasis sanguinalis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Telebasis sanguinalis được Calvert miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Telebasis


title: Dermomurex scalaroides

text:
Dermomurex scalaroides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dermomurex


title: Collorgues

text:
Collorgues là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Collorgues nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Sceloenopla integra

text:
Sceloenopla integra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Khứu giác

text:
Khứu giác (hay cảm giác mùi) là một trong năm giác quan của con người và động vật. Giác quan này có tác dụng cảm nhận mùi thông qua việc hít thở thông thường hay bằng hành vi đánh hơi. Ở người cơ quan này là mũi. Ở các động vật bậc cấp, giác quan này có vai trò rất quan trọng; ở người vai trò của khứu giác có phần giảm sút.

Xem thêm
Hệ khứu giác - hệ thống cơ quan ở người và thú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mammalian Odor Perception through Genetics
Research on Interesting Questions About Smells
Insect Olfaction of Plant Odour
Smells and Odours - How Smell Works at thenakedscientists.com
Olfaction at cf.ac.uk
Structure-odor relations: a modern perspective at flexitral.com (PDF)

Khứu giác


title: Bulbophyllum ochroleucum

text:
Bulbophyllum ochroleucum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

ochroleucum]]

O


title: Quartucciu

text:
Quartucciu là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 8 km về phía đông bắc của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 11.418 và diện tích là 27,9 km².

Đô thị Quartucciu có các frazione (subdivision) Sant'Isidoro.

Quartucciu giáp các đô thị: Cagliari, Monserrato, Maracalagonis, Quartu Sant'Elena, Selargius, Settimo San Pietro, Sinnai.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.quartucciu.ca.it/

Đô thị tỉnh Cagliari


title: Vermicularia gracilis

text:
Vermicularia gracilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vermicularia


title: Nhạc phim Tây du ký (phim truyền hình 1986)

text:
Bộ phim truyền hình Tây Du Ký phiên bản 1986 là sử dụng nhiều ca khúc này. Trong phần một Với 25 tập phim, bộ phim có đến 20 ca khúc sử dụng trong phim và có 30 khúc hòa tấu. Ngoài một ca khúc chủ đề cuối phim "Đường chúng ta đi"- Cảm vấn lộ tại hà phương (敢问路在何方 (片尾曲)) do Tưởng Đại Vi (蒋大为) hát, còn có các ca khúc nằm rải rác ở các tập phim. Nhiều ca khúc trong phim được nhiều nghệ sĩ sau này hát lại. Âm nhạc sử dụng cho phần hai cũng là nguyên nhân thất bại cho phim, nếu như phần một, âm nhạc đã khiến cho phim thành công thì chính phần hai, âm nhạc đã được thay mới hoàn toàn.

Danh sách ca khúc
"Đường chúng ta đi"- Cảm vấn lộ tại hà phương (敢问路在何方 (片尾曲))
Đại náo Thiên Cung (Tập 3: Đại Thánh Náo Thiên Cung)
Thủ kình quy lai (取经归来)(Tập 25: Ba thăng cực lạc thiên), Tưởng Đại Vi hát
Tập 16: Tây Quốc Nữ Giới có 3 ca khúc:
Tình Nữ Nhi (女儿情 (原), Ngô Tĩnh hát đầu tiên Tề Thiên lạc, phiên bản phát hành hiện tại Lý Linh Ngọc hát
nhạc Đường Tăng ở Tây Lương Nữ (trong giấc mơ)
Đường Tăng ở Tây Lương Nữ Quốc- Tương kiến nan biệt diệc nan (相见难别亦难), Ngô Tĩnh hát bản đầu tiên, và bản sửa (có tài liệu viết bản phát hành rộng rãi hiện do Lý Linh Ngọc hát)
Trời Quang Nguyệt Nhi Minh
Thanh Thanh Cây Bồ Đề (青青菩提树) (Tập 25 Ba thăng cực lạc thiên), Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Lý Tĩnh Nhàn hát
500 năm ruộng dâu biển cạn- "Ngũ bách niên tang điền thương hải (五百年桑田沧海) (Tập 5: Hầu Vương hộ Đường Tăng), Úc Quân Kiếm hát500 năm dưới Ngũ Hành Sơn. (Tập 4:Giam dưới Ngũ Hành Sơn)Vô Đáy Thuyền Ca (Tập 25: Ba Thăng Cực Lạc Thiên), Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Diệp Mao hátThiên Trúc Thiếu Nữ (天竺少女) (Tập 24: Thiên Trúc thâu Ngọc Thố'), Lý Linh Ngọc hát
Thủ Kinh Quy Lai (Tập 25: "Ba thăng cực lạc thiên"), Đới Anh Lộc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Tưởng Đại Vi hát
Đại Thánh Ca (Tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung), Hồ Dần Dần hát
Tề Thiên Đại Thánh Tôn Ngộ Không
Phong Vũ Hành Lộ Nan
Tiêu Dao Tự Tại Đích Tôn Đại Thánh
Hà Tất Tây Thiên Vạn Lý Dao - Bài ca Hạnh Tiên (何必西天万里遥) (Tập 19: Vào nhầm Tiểu Lôi Âm), Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Ngô Tĩnh hát
Sắp đến Tây Phương
Bị Thầy đuổi vì đánh chết Bạch Cốt Tinh- Xuy bất tán giá điểm điểm sầu (Tập 10: Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh), Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Uất Quân Kiếm hát
Lên quét Bảo Tháp Xá Lợi- Tình không nguyệt nhi minh (晴空月儿明) (Tập 18: Quét tháp giải oan), Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Trì Trọng Thoại hát
Đại náo Thiên Cung
Đường Tăng trữ hoài (唐僧抒怀) -Tâm sự Đường Tăng, Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh phổ nhạc, Trì Trọng Thoại hát
Ca khúc chủ đề: Đường chúng ta đi, sử dụng thử nghiệm khi phát sóng tập 6 năm 1985, và 11 tập năm 1986 do Trương Bạo Mặc hát, đến năm 1988 chính thức do Tưởng Đại Vi hát.
Bài 云荡荡海茫茫, bài hát chính trong tập "Trừ yêu Ô Kê quốc" phiên bản thử nghiệm năm 1982.
百曲千折显精诚, do Vương Lập Bình viết lời, soạn nhạc, do Ngô Nhạn Trạch xướng, là bài chủ đề 2 tập phát năm 1984, sau đến 1986 thì 西游记序曲 thay thế.
走啊走, do Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh phổ nhạc (tập 4), năm 1986 không dùng, sau phát 1988 toàn bộ các tập mới dùng, do Chu Lập Phu hát.
Bài 他多想是棵小草 - Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Ding Xiao Qing - Đinh Tiểu Thanh xướng (tập 4), dùng trong bản phát năm 1986, sau đó bản phát năm 1988 là bài Ngũ bách niên tang điền thương hải- Úc Quân Kiếm xướng, thay thế.
生无名本无姓, do Phó Lâm, Hiểu Lĩnh viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, và Hoàng Tiểu Quần hát, có bản Vương Tiểu Thanh hát, sau được thay thế bằng bài Đại thánh ca, do Diêm Túc viết lời, Hứa Kính Thanh soạn nhạc, Hồ Dần Dần hát, chính thức từ 1988.

Tưởng Đại Vi và Hồ Dần Dần đã hát các bài nêu trên từ chương trình Tề Thiên Lạc năm 1986, chào xuân 1987. Bản Cảm vấn lộ tại hà phương trong phim khác với tại chương trình Tề Thiên lạc.

Ngoài ra các bản sau này có bản có một số sửa lại nhạc phim khác. Một số chèn thêm 猪八戒之歌 - 马国光, 猪八戒背媳妇 - 贾斌 hay 吹不散这点点愁 - 牟玄甫, hay bài Ngũ bách niên tang điền thương hải - đồng ca.

Các ca khúc sử dụng trong phim để lại ấn tượng cho người xem và trở thành những ca khúc bất hủ được nhiều thế hệ đón nhận. Ca từ và giai điệu của các ca khúc nhẹ nhàng, dễ nhớ và dễ dàng đi vào lòng người xem.
Các đoạn hòa tấu trong phim:
 Nhạc đầu phim: 序曲(主题曲)
 Vũ Khúc: Thiên Đình ca - xuấn hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn.
 Vũ khúc: Dùng phép trêu Bát Giới- xuấn hiện ở tập 8: Đường Tăng 3 lần gặp nạn.
 Vũ khúc: Tôn Ngộ Không loạn bàn đào - xuấn hiện ở tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung (trường đoạn giáp mặt Xích Cước Đại tiên)
 Vũ khúc: Yêu Quái - xuất hiện tập 11: Hoàng Bào lão Quái.
 Vũ khúc: Mở màn.
 Vũ khúc: Học võ - xuất hiện ở tập 1: Hầu vương xuất thế.
 Vũ khúc: Gian nan - xuất hiện tập 11 - Hoàng Bào lão yêu.
 Vũ khúc: Tiên nữ hay vũ khúc đời Đường - xuất hiện tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung.
 Hòa tấu: Cung Quảng Hằng
 Hòa tấu: Khúc nhạc Bật Mã Ôn, xuất hiện tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung.
 Hòa tấu: Cầu Duyên, xuất hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn
Hòa tấu: Khúc Tứ Thanh động xuất hiện ở tập 22: Tứ Thám động vô đáy
Hòa tấu: Khúc ca tự do của loài khỉ, xuất hiện ở tập 1: Hầu vương xuất thế
Hòa tấu: Đứa bé trên dòng sông - xuất hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn.

Các ca khúc chính phần hai:

心中有路是坦途 - 迟重瑞

Xin Zhong You Lu Shi Tan Tu – Chi Chong Rui [Trì Trọng Thuỵ]

通天大道宽又阔 (西游记续主题曲) - 崔京浩＆三叶草

Tong Tian Da Dao Kuan You Kuo – Cui Jing Hao & San Ye Cao [Thôi Kinh Hạo & Tam Diệp Thảo]
就这样走 - 陈小涛

Jiu Zhe Yang Zou – Chen Xiao Tao [Trần Tiểu Đào]

留不住去也难 - 李殊

Liu Bu Zhu Qu Ye Nan – Li Shu [Lý Thù]

西游记大联唱

Xi You Ji Da Lian Chang

Một số ca khúc

Đường đi ở nơi đâu?
Cảm vấn lộ tại hà phương? (chữ Hán: 敢問路在何方? / Dám hỏi đường ở nơi đâu?) là một bài hát Trung Quốc, nguyên từ của Diêm Túc (閻肅) được Hứa Kính Thanh (許鏡清) phổ nhạc. Đây là ca khúc chính của phim Tây Du Ký 1986, được phát ở phần mở đầu và kết thúc phim với giọng của danh ca Tưởng Đại Vĩ (蔣大為). Ông hát bài này nhiều lần. Cũng nhiều bản nhạc không lời ca khúc này được phổ biến rộng rãi.

Tại Việt Nam, tựa bài hát thường được dịch là Đường đi ở nơi đâu? hay Đường đi dưới chân ta, phần lời cũng được một số người dịch.

Tương kiến nan, biệt diệc nan

Tương kiến nan, biệt diệc nan (gặp nhau khó, biệt li khó) nguyên từ của Diêm Túc (閻肅) được Hứa Kính Thanh (許鏡清) phổ nhạc, là bài hát trong bộ phim Tây Du Ký đoạn cuối của tập phim thỉnh kinh nữ nhi quốc khi Đường Tăng từ biệt nữ vương lên đường tiếp tục cuộc hành trình đến Tây Trúc thỉnh kinh. Bài hát mang tâm trạng và nỗi buồn sâu lắng của cuộc chia li giữa Tây Lương và Đường Tăng khi duyên phận giữa hai người không thành. Bài hát có cùng điệu nhạc với bài Tình nhi nữ nhưng lời hát khác và cảm xúc của bài hát cũng khác hẳn so với cảm xúc ý nhị, e ấp và ca từ đầy lãng mạn, thơ mộng của bài Tình nhi nữ. Nó mang nỗi buồn của một bài thiên phú biệt li với ca từ rất quyến luyến, bin rịn khi người ra đi chỉ vì giữ chữ "đạo" và vẹn toàn lời hứa với tổ quốc giang sơn, còn kẻ ở lại thì vương vấn đôi dòng lệ khi không thể giữ được cái "chí" của người ra đi. Trong phim gốc và bản sửa lại nhạc, bài hát do Ngô Tĩnh (吴静) thể hiện (có tài liệu viết bản phát hành rộng rãi hiện do Lý Linh Ngọc hát).

Trên các trang web nghe nhạc bài hát này vẫn có tên là bài Đường Tăng ở Tây Lương nữ quốc

Tình nhi nữ
Tình nhi nữ (女儿情) là tên bài hát trong một tập phim của bộ phim Tây Du Ký, đạo diễn Dương Khiết (楊潔, yáng jie), Trung Quốc. Bài hát do Dương Khiết chấp lời, được Hứa Kính Thanh (許鏡清) phổ nhạc, trong phim phiên bản gốc xướng bởi Ngô Tĩnh (吴静), một số phiên bản phát hành sau này Lý Linh Ngọc hát. Đây là tập phim khi Đường Tăng trên đường đi Tây Trúc thỉnh kinh thì lạc vào một nữ quốc và được nữ vương của nước này mến mộ tài năng, đức độ của Đường Tăng nên muốn giữ lại.

Bài hát có âm điệu và lời lẽ da diết, ngọt ngào, là tâm trạng chung của Đường Tăng và nữ vương của Tây Lương quốc. Tập phim này là một trong những tập gây được ấn tượng với người xem, vì tập này thể hiện tính bản năng con người bằng xương bằng thịt của Đường Tăng nhất. Đường Tăng vốn là một nhà sư từ bi, nhân hậu và có quyết tâm tu hành nhưng gặp phải nhiều khó khăn, dụ dỗ. Ở tập phim này, có những giới hạn mà bản thân Đường Tăng không thể vượt qua nếu không bị yêu quái cuốn đi.

Bài hát còn có tên khác là Giấc mộng nữ vương. Và một lời khác là Tương kiến nan, biệt diệc nan (gặp nhau khó, biệt ly khó) là bài hát cuối tập phim khi mà Đường Tăng từ biệt nữ vương ra đi.
Ca khúc Tình nhi nữ sau được rất nhiều ca sĩ thể hiện và phổ nhạc không lời. Riêng ca sĩ Lý Linh Ngọc thu âm ca khúc này không dưới năm lần, bao gồm cả hát thêm lời ca khúc Tương kiến nan, biệt diệc nan như là lời hai và hát song ca.

Thiếu nữ Thiên Trúc
Thiếu nữ Thiên Trúc (天竺少女) hay Shaliwoa là bài hát trong phim Tây du ký, nguyên từ của Diêm Túc (閻肅) được Hứa Kính Thanh (許鏡清) phổ nhạc do nữ ca sĩ, diễn viên Lý Linh Ngọc trình bày. Trong tập phim Thiên Trúc bắt Ngọc Thố, Đường Tăng bị bắt kết hôn cùng công chúa Tây Trúc – do Ngọc Thố giả dạng. Tôn Ngộ Không bày kế cho sư phụ giả vờ đồng ý, rồi đêm động phòng sẽ ra tay giải cứu. Bài hát Thiếu nữ Tây Trúc cất lên trong không khí hân hoan của đám cưới giả, và tâm trạng rối bời của Đường Tăng. Bài hát mang âm hưởng dân ca Ấn Độ này trở thành một ca khúc pop cổ điển Trung Hoa nổi tiếng và sau nhiều ca sĩ thể hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tây du ký (phim truyền hình 1986)
Nhạc phim truyền hình


title: .gb

text:
.gb là tên miền Quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) để dành cho Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland. Được giới thiệu cùng lúc với tên miền cao nhất khác của Anh (.uk), nó chưa bao giờ được dùng rộng rãi, và nó không còn đăng ký được với tên miền này, và bị liệt vào không sử dụng nữa.

Quy định trong Hệ thống tên miền là tên miền Quốc gia cấp cao nhất được dẫn xuất từ mã 2 ký tự tương ứng trong danh sách ISO 3166-1. Theo như mã đúng dành cho Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland là GB, và tên miền.gb do đó được ủy quyền.

Mô hình Đăng ký tên JANET trước đây đã dùng "UK" làm mã Quốc gia, do đó UK cũng áp dụng cho Jon Postel của IANA cho tên miền.uk. Nó được đảm bảo, và tất cả các tên miền UK hiện được phân phát là.uk, chứ không phải.gb.

.gb được dùng trong một số năm, chủ yếu bởi tổ chức, chính phủ và dịch vụ e-mail thương mại sử dụng hạ tầng email dựa trên X.400. Điều này đơn giản hóa việc dịch giữa tên miền DNS và địa chỉ X.400, sử dụng "GB" làm mã Quốc gia..

Với cái chết của email X.400 và mục tiêu chung của IANA là một tên miền một Quốc gia, việc sử dụng.gb do đó đã bị phủ nhận;tên miền vẫn tồn tại, nhưng nó không cho đăng ký tên miền con nữa.

Một tên miền con.gb vẫn tồn tại trong DNS (đến năm 2007): dra.hmg.gb, thuộc về Cơ quan Nghiên cứu Phòng vệ trước đây của Chính quyền của Nữ hoàng. Tuy nhiên, tên miền không được dùng nữa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA .gb whois information
 JANET(UK) website
 www.dra.hmg.gb Last accessible copy of www.dra.hmg.gb in the Internet Archive

G b
G b
Giới thiệu vào năm 1985

sv:Toppdomän#G


title: Vesperelater gemmiferus

text:
Vesperelater gemmiferus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Vesperelater


title: Tonnoirella

text:
Tonnoirella là một chi ruồi trong họ Limoniidae. Chúng thường được tìm thấy ở Tasmania và Úc.

Các loài
Tonnoirella gemella Alexander, 1928

Chú thích

Tham khảo

Limoniidae


title: Nomia ridleyi

text:
Nomia ridleyi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1910


title: Chùa Phụng Sơn

text:
Chùa Phụng Sơn, tên chữ là Phụng Sơn Tự, còn có tên là chùa Gò, tọa lạc ở số 1408 Đường 3 tháng 2, phường 2, quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ngôi cổ tự này đã được xếp hạng là "Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia" vào ngày 16 tháng 11 năm 1988.

Nguồn gốc
Chùa Phụng Sơn được thiền sư Liễu Thông (1754-1840)  tạo lập vào đầu thế kỷ 19, dưới triều vua Gia Long trên nền của một ngôi chùa Chân Lạp cổ, giống các chùa Giác Lâm và chùa Cây Mai, nằm trên một đồi nhỏ bao quanh là ao Bàu Chuông có trồng sen.

Tương truyền, trên đường đi vân du vào phủ Gia Định, thiền sư Liễu Thông trông thấy cảnh trí nơi này thanh tịnh, thích hợp cho việc tu hành, nên dựng một am tranh tại đây, và được người dân quanh vùng gọi bằng một cái tên dân dã là chùa Gò. Một hôm, có một con chim phụng đến đậu trên cây ngô đồng (Firmiana simplex) trước am cất tiếng gáy, thiền sư cho đó là điềm lành, nên đặt tên chùa là Phụng Sơn Tự, có nghĩa chùa trên núi có chim công.

Kiến trúc

Năm 1904, am lá được xây cất lại. Và kể từ đó cho đến nay, chùa có hai lần trùng tu lớn, đó là vào thời hòa thượng Huệ Minh trụ trì (1904 -1915) và vào năm 1960. Năm 1963, hòa thượng Thích Phước Quang cho xây lại cổng tam quan, do kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng vẽ kiểu. Tuy được trùng tu lại vài lần, nhưng chùa vẫn theo kiến trúc cổ với bộ khung gỗ và mái ngói âm dương. Chùa Phụng Sơn xây theo kiểu chữ "quốc" (chữ Hán), dài trên 40 m, rộng gần 20 m, có hàng hiên chạy quanh bốn phía. Bên trong chùa chia ra hai khu rõ rệt, phía trước là chính điện, cách một sân lộ thiên, phía sau là nhà giảng.

Hai bên sân lộ thiên có đông lang và tây lang, nối liền hai nơi. Sân lộ thiên có hòn non bộ, tượng Quan Âm và cây cảnh, nhờ có khoảng sân này nên chùa được thoáng đãng, sáng sủa. Nơi chính điện, các cột đều làm bằng gỗ tốt, lâu ngày đã trở nên đen bóng. Chùa thờ kiểu "tiền Phật, hậu Tổ". Điện Phật có nhiều tượng Phật xưa bằng gỗ, thiếp vàng chạm trổ mỹ thuật. Tổng cộng chùa có khoảng 40 pho tượng thờ. Nhiều tượng thờ do nhóm thợ từ Sa Đéc, do hòa thượng Huệ Minh mời đến chùa để tạo tác vào những năm đầu thế kỷ 20. Có nhiều pho tượng quý như bộ Di Đà Tam Tôn, bộ Ngũ Hiền thượng kỳ thú, pho tượng Phật bằng đá, tượng Tiêu Diện...

Di tích
Khu đất chùa Gò tọa lạc là một di tích khảo cổ học. Tài liệu của Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh cho biết vào các năm 1988 và 1991, các nhà khảo cổ học đã tìm được những mặt người bằng đất nung, đồ gốm... thuộc văn hóa Óc Eo. Ở đây cũng đã tìm thấy một tượng Phật bằng đồng theo phong cách Thái Lan...

Năm 1909, nhà sư Huệ Minh đã đem giống mai, có nguồn gốc từ chùa Cây Mai về trồng ở chùa. Đây là giống mai quý hiếm, được nhiều nhà thơ thuộc nhóm Bạch Mai thi xã, như Trịnh Hoài Đức, Nguyễn Thông, Tôn Thọ Tường... ca ngợi, và cho đến nay chỉ còn lại một cây mai già ở bên hông chùa.

Vào thời kỳ đất đai chưa bị đô thị hóa, cả khu vực chùa tọa lạc rất vắng vẻ, chung quanh gò còn có bàu sen rộng và hào nước bao bộc. Nay khuôn viên chùa đã bị lấn chiếm, hào nước bị rác rưởi lấp cạn và bàu sen bị thu hẹp lại bởi các căn nhà mọc lên quanh bờ. Vì vậy, chùa đã mất đi nhiều vẻ đẹp thiên nhiên và không khí tĩnh lặng cần có của một tự viện danh tiếng...

Giá trị
Chùa Phụng Sơn là một trong những ngôi chùa cổ, còn in đậm nét sự có mặt của tín ngưỡng dân gian, Như bên hành lang chánh điện thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, một trong những vị nữ thần được tôn kính và thờ tự phổ biến ở miền Nam. Dấu vết của quá trình sinh sống và cộng cư của nhiều dân tộc tại vùng đất này còn được thể hiện qua hình ảnh ngôi miếu nhỏ thờ Ông Tà (Neak Tà) trong khuôn viên chùa, bên những ngôi tháp Tổ. Đó là dạng tín ngưỡng, là một nét văn hóa phổ biến của cư dân Khmer. Là một trong những ngôi chùa cổ còn lưu lại đậm nét về địa thế, kiến trúc, nghệ thuật tạc tượng, cách bày trí và thờ cúng, chùa Phụng Sơn đã góp phần mang lại một giá trị văn hóa - nghệ thuật phong phú, đa dạng trong dòng phát triển của văn hóa Phật giáo tại Nam Bộ.

Chú thích

Liên kết ngoài
Mai Sơn Tự Và Mai Khâu Tự .
Phụng sơn Tự trên web Báo Bình Dương

Phụng Sơn
Phù Nam
Di tích khảo cổ Việt Nam
Văn hóa Óc Eo
Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 11


title: Roussillon, Vaucluse

text:
Roussillon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 343 mét trên mực nước biển.

Roussillon nằm trong biên giới của Parc Naturel Régional de Luberon.

Dân số
(bron: INSEE).

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài

 Trang mạng văn phòng du lịch
Roussillon on Mapquest
Website of the Parc naturel régional du Luberon
Conservatoire des Ocres

Xã của Vaucluse


title: Merimnetria homoxyla

text:
Merimnetria homoxyla là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu.

Ấu trùng ăn Gouldia coriacea. Ấu trùng làm tổ kén trên thân cây chủ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Merimnetria
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Trâu (họ người)

text:
Trâu là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Triều Tiên (Hangul: 추, Romaja quốc ngữ: Chu) và Trung Quốc (chữ Hán: 鄒, Bính âm: Zou). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 35.

Người Trung Quốc họ Trâu nổi tiếng
 Trâu Diễn, học giả người nước Kì thời Chiến Quốc
 Trâu Tĩnh, tướng dưới quyền Lưu Yên, thái thú U Châu cuối thời Đông Hán
 Trâu Văn Hoài, nhà điện ảnh Hồng Kông, người sáng lập hãng Golden Harvest
 Trâu Triệu Long, diễn viên Hồng Kông

Nhân vật nghệ thuật
Trâu Uyên, Trâu Nhuận, hai trong số 108 anh hùng Lương Sơn Bạc trong Thủy hử.

Xem thêm
 Chu (họ) (đôi khi còn được gọi là Châu)

Tham khảo

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ tên


title: Lusotitan

text:
Lusotitan là tên của một chi Sauropoda thuộc họ Brachiosaurid. Nó sống trong thời kì Tithonian thuộc Jura muộn ở châu Âu.

Lusotitan được biết nhờ vào xương lưng (xương sống), và những phần của hông và chi. Dựa vào những thứ náy các nhà khoa học cho rằng loài khủng long này dài 25m (82 feet). Loài điển hình của chi Lusotitan là Lusotitan alataiensis. Trước đây, Lusotitan có tên gọi là Brachiosaurus alataiensis, mô tả bởi de Lapparent và Zbyszewski năm 1957 được quy vào chi mới năm 2003.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Brachiosauridae  from Thescelosaurus!

Khủng long châu Âu
Khủng long kỷ Jura
Họ Uyển long
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Vút bay (phim)

text:
Vút bay (tựa gốc tiếng Anh: Up) là một bộ phim hoạt hình máy tính của Mỹ năm 2009 do Pixar Animation Studios sản xuất và Walt Disney Pictures phát hành. Phim do Pete Docter đạo diễn, Bob Peterson đồng đạo diễn (trong phim điện ảnh đầu tay do ông làm đạo diễn), và sản xuất bởi Jonas Rivera. Docter và Peterson cũng viết kịch bản và câu chuyện của bộ phim, với Tom McCarthy đồng viết phần sau. Phim có sự tham gia lồng tiếng của Ed Asner, Christopher Plummer, Jordan Nagai và Peterson. Bộ phim tập trung vào người đàn ông góa vợ lớn tuổi Carl Fredricksen và Nhà thám hiểm vùng hoang dã Russell, những người thực hiện hành trình đến Nam Mỹ để thực hiện lời hứa mà Carl đã hứa với người vợ quá cố Ellie. Trên đường đi, họ gặp một chú chó biết nói tên là Dug, và chạm trán với một con chim khổng lồ tên là Kevin, đang bị săn đuổi bởi nhà thám hiểm Charles Muntz, thần tượng thời thơ ấu của Carl.

Ban đầu phim có tên là Heliums, Docter đã hình thành bản phác thảo cho Vút bay vào năm 2004 dựa trên những tưởng tượng thoát khỏi cuộc sống khi nó trở nên quá khó chịu. Ông và mười một nghệ sĩ khác của Pixar đã dành ba ngày ở Venezuela để thu thập nghiên cứu và cảm hứng. Thiết kế của các nhân vật đã được biếm họa và cách điệu đáng kể, và các nhà làm phim hoạt hình đã được thử thách với việc tạo ra vải giống như thật. Nhà soạn nhạc Michael Giacchino đã soạn nhạc cho phim. Đây là bộ phim đầu tiên của Pixar được trình chiếu ở định dạng 3D.

Vút bay ra mắt tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 62 vào ngày 13 tháng 5 năm 2009, được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 29 tháng 5. Bộ phim đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ các nhà phê bình về kịch bản, hoạt hình, nhân vật, chủ đề, câu chuyện, giọng hát của Asner, vở nhạc kịch của Giacchino và trình tự mở đầu. Các tổ chức như National Board of Review và American Film Institute đã vinh danh Vút bay là một trong 10 phim hay nhất năm 2009. Phim thu về 735,1 triệu USD trên toàn thế giới, kết thúc thời gian chiếu rạp với tư cách là phim có doanh thu cao thứ sáu trong năm 2009. Vút bay đã được đề cử cho năm giải thưởng tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 82, chiến thắng hai giải và nhận giải nhiều giải thưởng. Trong số này, nó trở thành bộ phim hoạt hình thứ hai trong lịch sử nhận được đề cử cho Giải Oscar cho Phim hay nhất.

Nội dung
Qua một bộ phim tài liệu, khán giả được biết đến nhà thám hiểm nổi tiếng Charles F. Muntz (Christopher Plummer), người đã thám hiểm thế giới bằng khinh khí cầu khổng lồ của ông với tên "The Spirit of Adventure". Trong chuyến du hành táo bạo nhất của mình, ông trở về từ Nam Mỹ với một bộ xương của một sinh vật lớn và chưa nhận dạng được. Các nhà khoa học hoài nghi và cho rằng đây là một mẫu vật giả, và từ đó Muntz tự lưu vong. Muntz thề rằng ông sẽ không trở về cho đến khi tìm được bằng chứng.

Carl Fredricksen (Jeremy Leary), một cậu bé nhút nhát, ít nói và từ lâu đã ngưỡng mộ Muntz, cũng bị sốc, nhưng tin tưởng rằng Muntz sẽ trở về và chứng minh mình là đúng. Một ngày, Carl kết bạn với một cô gái tinh nghịch và đầy nghị lực tên là Ellie (Elizabeth Docter), cũng là một người hâm mộ Muntz. Cô viết giấc mơ của mình vào sổ lưu niệm cá nhân, cho Carl biết rằng cô muốn di chuyển căn nhà câu lạc bộ đến Thác Paradise — một thác nước vách đá hùng vĩ ở Nam Mỹ, và kêu gọi cậu hãy hứa sẽ giúp cô. Trong đoạn phim ngắn kế tiếp, khán giả chứng kiến Carl và Ellie trưởng thành, kết hôn, và sống đến bạc đầu trong căn nhà cũ mà họ đã gặp nhau đầu tiên, với Carl làm việc như một người bán bóng bay đồ chơi trong khi Ellie làm nhân viên sở thú. Họ không thể có con, và luôn tiết kiệm để có đủ tiền du lịch đến Thác Paradise, nhưng luôn gặp những vướng bận về tài chính khác. Cuối cùng, khi họ có thể thực hiện chuyến đi được, thì Ellie qua đời do tuổi già, Carl trở thành một người góa vợ cô đơn và cay đắng với cuộc đời vắng bóng bà vợ yêu quý.

Nhiều năm sau, Carl (Edward Asner) bây giờ là một người cao tuổi, sống một mình trong căn nhà đó - nhưng bây giờ đang nằm giữa một trung tâm đô thị mới. Không muốn di chuyển, cuối cùng Carl đã xô xát với một công nhân xây dựng về hộp thư bị hư của mình, và buộc phải theo lệnh tòa án đến ở tại một nơi dành cho người nghỉ hưu. Ông lập ra một kế để giữ lời hứa với Ellie: biến căn nhà của mình thành một khinh khí cầu tạm, sử dụng hàng vạn bóng bay để nâng nó ra khỏi nền móng. Russell (Jordan Nagai), một Hướng đạo sinh đang cố gắng lấy chuyên hiệu cuối cùng trong môn "Giúp đỡ người già", cũng trốn theo trên cái cổng vòm trước cửa nhà sau khi đã bị Carl lừa và sai bảo đi bắt con chim "snipe" (một loài chim cực kỳ khó bắt được).

Sau khi bị kẹt trong một trận bão, họ hạ cánh gần một khe núi lớn đối diện với Thác Paradise. Họ dùng trọng lượng thân thể làm chấn lưu (để kéo căn nhà nổi) và đi lại xung quanh khe núi, với hy vọng rằng họ sẽ đến được thác nước trước khi các bóng bay xì hơi. Họ gặp một con chim không bay to lớn và đầy màu sắc mà Russell đặt tên là Kevin (Pete Docter) (về sau họ mới biết đó là một con chim mái), và một con chó tên Dug (Bob Peterson) đeo một vòng cổ đặc biệt cho phép nó có thể nói được. Dug là thành viên có địa vị thấp nhất trong một đàn chó rất thông minh của Charles Muntz. Muntz, vì chưa tìm được mẫu vật còn sống của con vật mà xưa kia bị cho là giả tạo, vẫn còn sống trong lưu vong. Vẫn tin tưởng rằng ông và các con chó của mình sẽ tìm được con thú ấy, Muntz đã huấn luyện các con chó như một đội quân đầy tớ.

Muntz mời Carl và Russell vào khinh khí cầu khổng lồ của mình. Lúc đầu Carl rất vui mừng được gặp mặt thần tượng thời thơ ấu, nhưng sau đó nhận thấy rằng Muntz có mặt tối: Khi Muntz biết được về Kevin, Carl nhận thấy Muntz đang tìm cách bắt nó, và đã giết những nhà thám hiểm trước đó đã trở thành chướng ngại. Carl, Russell, Dug, và Kevin chạy trốn khỏi đội quân chó của Muntz, nhưng Kevin đã bị thương trong lúc chạy trốn. Khi mọi người đưa Kevin về với các con, Muntz và bầy chó cũng đến (do có thiết bị định vị trong vòng cổ của Dug) và đốt lửa dưới căn nhà của Carl, buộc Carl phải bỏ Kevin để chữa cháy; Muntz bắt được con chim và bỏ đi. Carl cuối cùng đưa căn nhà đến thác nước (đúng như lời đã hứa với người vợ) và các bóng bay cũng đã xì hơi. Buồn bã vì Carl đã bỏ Kevin để cứu căn nhà và tin rằng tự mình có thể cứu được con chim đó, Russell đã gắn bóng bay của Carl vào mình và dùng một máy thổi lá để đi tìm khinh khí cầu của Muntz.

Ngồi trong căn nhà của mình, Carl buồn bã mở ra quyển lưu niệm từ niên thiếu của Ellie, và bất ngờ tìm được những hình ảnh trong cuộc sống chung của họ trong những trang trước kia còn trống, và một lời ghi cuối từ Ellie, cảm ơn ông cho "cuộc phiêu lưu", và động viên ông hãy đi tìm một "cuộc phiêu lưu mới". Hớn hở, ông ra ngoài để tìm Russell, nhưng chỉ thấy cậu bé đã bay xa. Carl giảm nhẹ trọng lượng của căn nhà bằng cách vứt đi những đồ nội thất cũ và những vật dụng có kỷ niệm tình cảm khác, và đuổi theo Russell. Russell cuối cùng bị bắt, nhưng Carl đến kịp lúc để cứu cậu bé và thả Kevin. Muntz rượt đuổi theo họ trong khinh khí cầu cho đến khi ông dồn họ vào căn nhà với một khẩu súng săn trong khi Carl cố gắng giữ thăng bằng. Một khi Muntz vào được, Carl dụ Kevin ra ngoài cửa sổ bằng một thanh kẹo sô-cô-la trong lúc Dug và Russell ôm theo. Muntz nhảy ra theo, nhưng chỉ chụp được dây bóng bay và rơi xuống chết. Không còn dây giữ, căn nhà rơi xuống, nhưng Carl không quan tâm nữa.

Carl dùng khinh khí cầu của Muntz và đưa Kevin về với các con, rồi chở Russell và Dug về lại thành phố. Khi cha của Russell không tham dự lễ lên cấp cho con, Carl thực hiện vai trò đó và hãnh diện gắn chuyên hiệu cuối cùng cho Russell: là một cái nắp chai mà Ellie đã đưa cho Carl khi họ vừa gặp mặt - "Chuyên hiệu Ellie". Russell coi Carl như người cha, trong khi Dug - nay có địa vị cao nhất trong bầy chó của Muntz - coi Carl như chủ nhân mới. Khi cả ba bắt đầu những cuộc phiêu lưu mới, khán giả nhìn thấy căn nhà đã rơi đúng chỗ, ngay tại Thác Paradise.

Các nhân vật và diễn viên

Nhân vật chính
 Edward Asner trong vai Carl, một ông già cổ hủ, chống nạng và lãng tai. Ông là một người đàn ông góa vợ cay đắng với cuộc đời.
 Jordan Nagai trong vai Russell, một hướng đạo sinh và hành khách bất đắc dĩ trong căn nhà của Carl. Mặc dù chưa bao giờ đến nơi hoang dã, cậu rất buồn vì cha cậu lúc nào cũng bận rộn và không có thời gian để chơi với cậu; trong chuyến đi, Russell có một câu nói với Carl gợi ý rằng cha mẹ cậu không còn sống chung nữa. Docter đã thử giọng trên 400 cậu bé toàn quốc cho vai này. Nagai, một người Mỹ gốc Nhật, đến cuộc thử giọng với người anh, người thật sự thử giọng. Docter nhận thấy Nagai có cư xử và cách nói không ngừng giống Russell và chọn cậu cho vai này. Nagai chỉ được bảy tuổi khi nhận vai. Docter khuyến khích Nagai nhập vai bằng hành động cũng như lời nói khi thu âm cho vai này, và đã kéo cậu ngược đầu và cù lét cậu trong cảnh Russell gặp Kevin. Nhiều người Mỹ gốc Á đã chú ý đến việc Pixar đã chọn một người gốc châu Á làm vai chính, khác với việc thường lệ là dùng một diễn viên không phải gốc Á cho các vai của nhân vật Á châu.
 Bob Peterson trong vai Dug, một con chó biết nói. Peterson cũng là nhà viết kịch bản cho bộ phim.
 Pete Docter lồng giọng của con chim Kevin. Russell đã đặt tên con chim là Kevin, một tên phái nam, và chỉ sau này mới biết được Kevin là một con chim mái. Pete Docter cũng là đạo diễn của phim.
 Christopher Plummer trong vai Charles F. Muntz, nhân vật phản diện chính trong phim. Ông là một nhà thám hiểm từ khi Carl và Ellie còn nhỏ và vốn là thần tượng của họ. Ông bỏ đi và sống ở Nam Mỹ từ khi một mẫu vật ông đem về bị cho là giả mạo, và thề sẽ không trở về cho đến khi đem về được con vật đó còn sống. Chính khao khát đó đã biến ông ta thành kẻ ác.

Nhân vật phụ
 Ellie khi đã trưởng thành: không có giọng nói
 Elizabeth Docter trong vai Elie khi còn nhỏ. Diễn viên đóng vai là con gái của đạo diễn, và cô cũng đã vẽ một vài hình ảnh mà Ellie đã vẽ trong phim.
 Jeremy Leary trong vai Carl lúc còn trẻ.

Sản xuất

Ý tưởng về một căn nhà biết bay được sinh ra từ ý nghĩ của đạo diễn Pete Docter về việc thoát khỏi cuộc sống khi nó trở nên khó chịu, mà ông giải thích bắt nguồn từ việc khó khăn cư xử với những người khác trong lúc ông đang trưởng thành. Kịch bản được bắt đầu viết vào năm 2004. Diễn viên kiêm nhà văn Thomas McCarthy đã giúp Docter và Bob Peterson trong việc định hình câu chuyện trong vòng ba tháng. Docter chọn một ông già cho nhân vật chính sau vẽ một bức tranh có ông già khó tính cầm nhiều bóng bay mỉm cười. Hai người nghĩ rằng một ông già là một ý kiến hay cho nhân vật chính vì họ cảm thấy trải nghiệm của họ và cách nhìn cuộc sống của họ là một nguồn hài hước phong phú. Docter không lo lắng về việc lấy một nhân vật cao tuổi làm nhân vật chính, và cho rằng trẻ em sẽ có cảm tình với Carl như là cảm tình họ có đối với ông bà.

Nhân vật Charles Muntz, có hình ảnh giống Kirk Douglas, được lấy cảm hứng từ Howard Hughes và Errol Flynn. Tên của nhân vật được lấy cảm hứng từ nhà sản xuất hoạt hình Charles B. Mintz, người đã đánh cắp nhân vật Oswald the Lucky Rabbit từ Walt Disney, buộc Disney phải tạo nhân vật thay thế là Chuột Mickey. Mintz, tương tự như Muntz, cũng bị trả báo sau này.

Docter đã lấy Venezuela làm bối cảnh sau khi Ralph Eggleston cho ông xem một video của các núi tepui. Trong năm 2004, Docter và 11 họa sĩ Pixar khác đã tốn ba ngày đến Monte Roraima bằng máy bay, xe jeep, và trực thăng. Họ ở đó 3 đêm vẽ cảnh, và khám phá các loài kiến, muỗi, bọ cạp, nhái, và rắn. Họ cũng đã bay đến Matawi Tepui và trèo lên Thác nước Ángel, cũng như Brasil. Docter cảm thấy "chúng tôi không thể sử dụng được [các loại đá và thực vật mà chúng tôi đã thấy]. Thực tế thật là khó tin, nếu chúng tôi đưa chúng vào phim, bạn cũng sẽ không tin." Các động vật trong phim cũng khó thiết kế, vì chúng phải phù hợp với môi trường kỳ quái của các tepuis, nhưng cũng phải giống thật vì những ngọn núi này tồn tại trong thực tế. Các nhà làm phim đến Sở thú Sacramento để xem một loài chim quý hiếm từ Hy Mã Lạp Sơn để vẽ Kevin. Các họa sĩ thiết kế Russell như một người Mỹ gốc Á, và mô hình tương tự như Peter Sohn, một nhân viên Pixar và là người lồng tiếng cho Emile trong phim Ratatouille và cũng đạo diễn cho phim ngắn Partly Cloudy (cùng chiếu trong rạp với phim Vút bay).

Một đạo diễn kỹ thuật tính rằng nếu muốn căn nhà của Carl bay được trong thực tế, ông cần phải có 23 triệu bóng bay, nhưng Docter nhận thấy rằng số lượng đó sẽ làm các bóng bay giống như những dấu chấm nhỏ. Thay vào đó, những bóng bay được tạo trong phim có kích cỡ gấp hai lần Carl. Có tổng cộng 10.927 bóng bay được sử dụng trong những cảnh ngôi nhà đang bay, 20.622 bóng bay cho cảnh ngôi nhà cất cánh, và các số lượng khác trong những cảnh khác.

Phát hành
Khi bộ phim được chiếu tại Rạp El Capitan ở Hollywood từ ngày 29 tháng 5 đến 23 tháng 7 năm 2009, nó được kèm theo chương trình biểu diễn Lighten Up! với nhiều nhân vật Disney.

Tại Colombia, bộ phim nhận được chú ý bất ngờ vì nhân vật Carl Fredricksen nhìn giống cựu tổng thống Julio César Turbay Ayala.

Bộ phim được ra mắt bằng đĩa Blu-ray và DVD tại Bắc Mỹ vào ngày 10 tháng 11 năm 2009 và tại Anh vào ngày 15 tháng 2 năm 2010. Đĩa sẽ gồm bộ phim cùng với phim ngắn Partly Cloudy và Dug's Special Mission, cũng như lời bàn luận của đạo diễn Pete Docter, phim tài liệu Adventure is Out There về chuyến du hành đến Nam Mỹ của các nhà làm phim, và đoạn phim The Many Endings of Muntz.

Đón nhận

Phê bình

Từ khi được phát hành, Vút bay đã nhận nhiều khen thưởng từ giới phê bình. Tại website Rotten Tomatoes, 98% nhà phê bình chuyên nghiệp đã đánh giá cao bộ phim, trong 252 bài phê bình, với điểm trung bình là 8,6/10. Tại website Metacritic bộ phim cũng đạt số điểm cao 88. Nhà phê bình Roger Ebert đã cho bộ phim 4 ngôi sao, số điểm tối đa.

Tờ The Hollywood Reporter khen bộ phim, cho rằng nó "làm say mê, cảm động, và có thể nói đây là nỗ lực vui nhộn nhất của Pixar."

Mặc dù tờ San Francisco Chronicle nói rằng bộ phim "có nhiều đoạn nhàm chán", nó cũng cho rằng có những cảnh trong Vút bay "xứng đáng nằm trong danh sách những khoảng khắc vĩ đại nhất trong phim".

Tạp chí Variety đánh giá "Vút bay là một bộ phim tinh tế lạ thường"

Dug, con chó biết nói, thắng giải Palm Dog do các nhà phê bình Anh tại Liên hoan phim Cannes trao tặng cho diễn xuất chó hay nhất. Dug thắng con cáo từ phim Antichrist và con chó đen từ Inglourious Basterds.

Theo thống kê của trang web xếp hạng phim They Shoot Pictures, Don't They?, Up đứng thứ 110 trong số 250 phim xuất sắc nhất thế kỉ 21. Cũng theo thống kê của trang web này, Up đứng thứ 2 trong số những phim hoạt hình xuất sắc nhất năm 2009, sau Fantastic Mr. Fox

Doanh thu
Vút bay đoạt doanh thu cao nhất trong tuần ra mắt, giành được 68.108.790 USD tại Bắc Mỹ trong ba ngày đầu. Đây là con số cao hơn số mà các nhà phân tích dự đoán. Trong tuần lễ thứ nhì, bộ phim giảm xuống 35%, và giành được 44.244.000 USD trong ba ngày cuối tuần thứ nhì. Các ước lượng ban đầu cho thấy bộ phim sẽ giành địa vị cao nhất trong tuần thứ nhì, nhưng các số liệu sửa đổi cho thấy nó đứng thứ nhì, với doanh thu ít hơn phim The Hangover của Warner Bros. chỉ khoảng 1 triệu USD, nhưng cao hơn phim Land of the Lost của diễn viên Will Ferrell hơn 25 triệu USD. Trong tuần lễ thứ ba, bộ phim giảm doanh thu xuống chỉ 30%, một lần nữa chỉ thua The Hangover vài triệu để đứng thứ nhì. Với doanh thu 30.762.280 USD trong tuần đó, đây là doanh thu cao thứ 11 cho tuần thứ ba của một bộ phim. Đến cuối năm 2009, bộ phim đã có doanh thu 293 triệu USD tại Hoa Kỳ và Canada và 430 triệu USD trong các lãnh thổ khác, tổng cộng doanh thu toàn cầu là 723 triệu USD. Đây là bộ phim có doanh thu toàn cầu cao thứ nhì của Pixar, chỉ thua Finding Nemo.

 Các giải thưởng và đề cử
Vút bay đã thắng Giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất và Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất năm 2009.Vút bay đã thắng Giải nhạc phim gốc hay nhất và Giải phim hoạt hình hay nhất tại  Giải Quả cầu vàng lần thứ 67. Nó cũng được đề cử cho 9 giải Annie trong 8 lĩnh vực, thắng giải "Phim hoạt hình hay nhất" và "Đạo diễn hay nhất". Up cũng đoạt giải Golden Tomato từ website Rotten Tomatoes cho bộ phim có số điểm phê bình cao nhất trong năm 2009. Thêm vào đó, nó thắng hai giải Chọn lựa của Nhà phê bình (Critics' Choice Award) cho Phim Hoạt hình hay nhất và Nhạc phim gốc hay nhất. Nó cũng được đề cử cho ba giải trong Giải Grammy lần thứ 52 và thắng hai giải.

Cùng với phim Avatar, Vút bay là một trong hai bộ phim 3 chiều đầu tiên được đề cử cho Giải Oscar cho phim xuất sắc nhất. Đây là bộ phim hoạt hình thứ nhì được đề cử cho giải này, sau Người đẹp và quái vật'' năm 1991.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Đi chu du bằng bóng bay qua Up
 Up - Vút bay, một thành công không phải ngẫu nhiên

Phim năm 2009
Phim tiếng Anh
Phim 3D thập niên 2000
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim hài hước có tính kịch của thập niên 2000
Phim phiêu lưu hài hước
Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Phim hàng không
Phim giành giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất
Phim và người giành Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim của Pixar
Phim về tuổi già
Phim hoạt hình máy tính
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim 3D
Phim hoạt hình Mỹ
Phim 3D Mỹ
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim hài hoạt hình
Phim lấy bối cảnh ở Hoa Kỳ
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim do Pete Docter đạo diễn
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2000
Phim hoạt hình máy tính năm 2009
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em của Mỹ
Phim Mỹ
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim giành giải BAFTA cho phim hoạt hình hay nhất
Nhạc nền phim của Michael Giacchino
Phim về động vật
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim của Walt Disney Pictures
Phim hài thập niên 2000
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim giành giải Quả cầu vàng cho Phim hoạt hình hay nhất
Phim đôi bạn


title: Cổ (định hướng)

text:
Cổ trong tiếng Việt có thể chỉ:
Bộ phận của cơ thể người và động vật: cổ
Họ người Trung Quốc: Cổ (họ)
Huyện trực thuộc địa cấp thị Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc: Cổ huyện
Gọi tắt của cổ phiếu.
Gọi tắt của cổ đại.
Cổ (chất độc)


title: Parornix oculata

text:
Parornix oculata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Gallerucida tonkinensis

text:
Gallerucida tonkinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida
Côn trùng Việt Nam


title: Hydropsyche arcturus

text:
Hydropsyche arcturus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Cryoturris filifera

text:
Cryoturris filifera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cryoturris


title: Pyrrhalta sikanga

text:
Pyrrhalta sikanga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Navia (Tây Ban Nha)

text:
Navia là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.

Giáo khu
 Andés
 Anleo
 Navia
 Piñera
 Polavieja
 Puerto de Vega
 Villanueva
 Villapedre

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Web del Descenso de la ría del mismo nombre
 Federación Asturiana de Concejos
 Asociación Juvenil de Navia (AJUNA)
 Enlaces sobre Navia. Guía del Occidente
 Club Natación Villa de Navia
 Navia, một viên ngọc trong cửa sông

Đô thị ở Asturias


title: Bifrenaria atropurpurea

text:
Bifrenaria atropurpurea là một loài lan và loài điển hình của chi Bifrenaria.

Chú thích

Tham khảo

atropurpurea