title: Thiên hoàng Kōmei

text:
là vị Thiên hoàng thứ 121 của Nhật Bản, theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Ông ở ngôi từ ngày 10 tháng 3 năm 1846 tới ngày 30 tháng 1 năm 1867. Tên thật của ông là  và trước khi lên ngôi ông có hiệu là "Hi Cung" ().

Phả hệ
Thiên hoàng Kōmei là con trai thứ tư của Thiên hoàng Ninkō. Chính phi của ông là Asako Kujo (九条夙子). Sau khi Thiên hoàng qua đời năm 1867, con ông là Mutsuhito lên nối ngôi đã phong Asako làm Hoàng hậu Eishō (英照皇后, còn gọi là Thái hậu Eishō). Mutsuhito là con thứ hai của Thiên hoàng Kōmei và Nakayama Yoshiko (中山慶子). Thiên hoàng Kōmei có sáu người con, gồm bốn người con gái và hai người con trai; nhưng chỉ có Mutsuhito - tức Thiên hoàng Minh Trị tương lai - là người duy nhất sống qua 2 tuổi.

Lên ngôi Thiên hoàng

Ngày 10 tháng 3 năm 1846, thân vương Osahito lên ngôi ngay sau khi cha băng hà, lấy hiệu là Thiên hoàng Kōmei. Ông dùng lại niên hiệu của cha lập thành niên hiệu Kōka nguyên niên (3/1846 - 2/1848).

Nước Mỹ "mở cửa" Nhật Bản (1853 - 1854)
Thời kỳ Thiên hoàng Kōmei lên ngôi đã chứng kiến sự "thúc bách" đòi mở cửa của các nước phương Tây với Nhật Bản, mở đầu là Mỹ. Thập niên 50 của thế kỷ XIX, cách mạng công nghiệp ở Mỹ phát triển mạnh nên công nhân Mỹ làm việc suốt ngày đêm mà không nghỉ ngơi nên họ cần đèn để soi sáng. Để kiếm nguyên liệu cho việc soi đèn, người Mỹ sử dụng tinh dầu (hay dầu cá) của cá voi (có nhiều ở phương Đông) làm nhiên liệu để đốt và thắp đèn. Hơn nữa, Mỹ muốn "mở cửa" Nhật Bản để có chỗ đứng trong con đường buôn bán với Trung Hoa. Chính những nguyên nhân đó đã thúc đẩy Mỹ phải "mở cửa" Nhật Bản. Một nhà văn Herman Melville đã viết: "Nhật Bản, cái nước đóng kín cửa khóa hai vòng kia, nếu một ngày nào phải tỏ ra hiếu khách, đó cũng là nhờ có những con tàu săn cá voi như chúng ta. Và chuyện như thế đang sắp sửa được thực hiện".

Ngày 7 tháng 8 năm 1853, Tư lệnh hạm đội Đông Ấn Độ của Mỹ là Matthew C. Perry (1794-1858) dẫn 4 chiếc thuyền có trang bị đại pháo đến thành phố cảng Uraga trao cho chính quyền quốc thư của Tổng thống Mỹ Millard Fillmore (1800-1874, tổng thống thứ 13, tại chức 1850-53) đòi Nhật phải mở cửa thông thương. Trước đe dọa này, Mạc phủ dùng kế hoãn binh, hẹn Perry năm sau sẽ trả lời. Perry vừa rút đi thì lập tức Đề đốc Putyaacutetin (Evfmij Vasalievich, 1803-1883)  đến Nagasaki và cũng đưa ra đòi hỏi tương tự như của Perry.

Trước tình hình ấy, Mạc phủ lúng túng không biết phải giải quyết như thế nào. Viên rōjū shuza (Lão trung thủ tọa, tương đương Thủ tướng Nhật lúc đó) là Abe Masahiro (1843 - 1855) tiến hành cuộc trưng cầu ý kiến xem ý kiến của các tầng lớp nhân dân Nhật Bản như thế nào. Trong số 61 ý kiến từ gần 400 bức thư trả lời của daimyo, cận thần của Shogun, nho gia thì có 26 ý kiến (chung) là nhượng bộ và chấp nhận đòi hỏi của Mỹ, 14 ý kiến mơ hồ và một số ý kiến khác không rõ rệt.

Ngày 13/02/1854, Perry trở lại Nhật với 7 chiếc thuyền xâm nhập vào sâu trong vịnh Edo, có ý dùng võ lực thật sự nếu thương thuyết không xong. Sau khi đặt chân lên Yokohama, thái độ của Perry trước sau vẫn cứng rắn tuy lời lẽ trong công hàm ngoại giao của Tổng thống Fillmore rất lịch sự. Masahiro ở thế quá kẹt đành phải chấp thuận đòi hỏi mở cửa hải khẩu của Mỹ. Ông cử Hayashi Akira làm đại diện của Nhật, ký với Perry bản Điều ước Kanagawa (31 tháng 3 năm 1854)

Nội dung của Hiệp ước thân thiện năm 1854, ngoài những lời hoa mỹ, có 4 điều khoản chính:

1) Nhật Bản sẽ cung cấp lương thực, chất đốt cho tàu thuyền Mỹ.

2) Hai bên hứa cứu hộ lẫn nhau mỗi khi có tàu thuyền gặp nạn.

3) Nhật thừa nhận việc Mỹ gửi lãnh sự đến đóng tại Shimoda và Hakodate.

4) Nhật dành cho Mỹ quyền quốc gia được ưu đãi đặc biệt.

Ngay sau Mỹ, Nhật lại ký với Nga hiêp ước Puyaacutetin. Hiệp ước này quy định là lãnh thổ của Nhật kể từ đảo Etorofu (Trạch Tróc) trở xuống phía Nam, còn từ đảo Uruppu (Đắc Phủ) trở lên phía bắc là lãnh thổ của Nga. Riêng đảo Karafuto (Hoa Thái) là nơi dân chúng hai nước có thể sống tạp cư. Nơi đây, hai bên không phân biên giới và dân chúng có thể tự do chọn nơi sinh sống. Người Nga được ghé Shimoda, Hakodate cũng như một cảng thứ ba là Nagasaki.

Năm 1856, Townsend Harris (1804-1878) được Tổng thống Mỹ là Franklin Pierce cử làm Tổng lãnh sự đầu tiên của Mỹ tại Shimoda, Nhật Bản (1856 - 1862). Đến trấn nhậm nhiệm sở mới, Harris tìm cách thương lượng với Shogun để ký Hiệp ước thông thương với người Nhật. Tuy nhiên, viên rōjū shuza kế nhiệm Masahiro là Hotta Masayoshi (1855 - 1858) lại là một người cứng rắn, cự tuyệt việc thông thương với Mỹ. Thêm nữa, vị Thiên hoàng tại ngôi là Kōmei lại rất ghét người ngoại quốc thậm tệ. Tư tưởng "nhương di" (bài ngoại) của triều đình trở thành tư tưởng chủ đạo và không được thay đổi. Để gây sức ép buộc Nhật Bản phải mở cửa, Harris bèn lấy sự việc quân Anh - Pháp đánh bại quân Thanh và ký với nhà Thanh Hiệp ước Thiên Tân (1858) để buộc được viên Đại lão Ii Naosuke (cầm quyền từ 1858 - 1860), buộc ông phải thông thương. Thương thuyết thành công, viên đại lão Naosuke ký với Mỹ Hiệp ước thông thương Mỹ - Nhật (6/1858) gồm 5 điểm:

1) Nhật mở cửa cho Mỹ các hải cảng ở Kanagawa, Nagasaki, Niigata, Hyôgo và hai đô thị Edo và Ōsaka.

2) Việc thông thương có nghĩa là mậu dịch được tự do.

3) Mở những nơi cư trú cho người ngoại quốc ở các bến cảng nhưng họ không được đi lại trên toàn quốc.

4) Thừa nhận quyền lãnh sự tài phán (trị ngoại pháp quyền).

5) Thừa nhận chế độ quan thuế theo hiệp định (Nhật Bản không có chủ quyền về quan thuế).

Thanh trừng và vụ ám sát Đại lão Ii Naosuke (1858 - 1860)
Tháng 9/1858, Vụ thanh trừng Ansei (kéo dài đến 1859). Đại lão Naosuke tiến hành thanh trừng 100 người của Mạc phủ phản đối việc ông đưa người khác làm Shogun và hiện thực hóa Hiệp ước thương mại Mỹ - Nhật. Sự kiện này nhen nhóm hận thù của phe tôn vương do Satsuma chủ trương phải ám sát ông để báo thù.

Năm 1860, Đại lão Naosuke đã gửi Shinmi Masaoki (Tân Kiến Chính Hưng (新 見 正 興), 1822-1869) làm Đại sứ đầu tiên của Nhật Bản tại Mỹ. Cùng theo ông sang Mỹ là Phó đại sứ Muragaki Norimasa (村 垣 範 正), và Oguri Tadamasa (小 栗 忠順). Đoàn người hộ tống Đại sứ Nhật gồm 72 người, được Tổng thống Mỹ James Buchanan làm tiệc chiêu đãi tại thủ đô Washington, D.C. Để tỏ rõ tình hữu nghị với Nhật, Tổng thống Mỹ đã tặng cho phái đoàn Nhật một chiếc đồng hồ vàng khắc chân dung Tổng thống, làm quà gửi tặng Shogun.

Tháng 3/1860, nhân sự kiện đại ngục năm Ansei (1858 - 1859), các phiên sĩ Mito liên kết với các phiên sĩ của phiên Satsuma để mưu việc ám sát Ii Naosuke để báo thù. Ngày 3 tháng 3 âm lịch (24/3/1860), nhân lúc các người lính bảo vệ (60 người) của Ii Naosuke không kịp chuẩn bị tuốt kiếm bảo vệ chủ, những kẻ ám sát bắt đầu xuất hiện dưới chân thành Edo (cổng Sakuradamon) chặn kiệu của Ii Naosuke đang tiến vào thành Edo. Theo lời thuật của các nhân chứng, sau một tiếng súng lệnh, những kẻ tập kích gồm 17 ronin của Mito do Arimura Jisaemon (有村次左衛門), một samurai của phiên Satsuma cầm đầu đã ào ra, tiến sát tới kiệu của Ii Naosuke và đâm vào đó nhiều nhát kiếm. Sau đó họ đã lôi Ii Naosuke người bê bết máu từ trong kiệu ra và chém rơi đầu. Vụ Ii Naosuke bị ám sát được các nhà viết sử gọi là "Cuộc biến loạn ngoài cổng Sakuradamon" (Sakuradamongai no hen).

Năm 1861 - 1862, công sứ quán Anh ở Nhật của viên công sứ Anh Sir Rutherford Alcock (1859 - 1864) liên tiếp bị các lãng sĩ của phe tôn nhương (tôn quân) tấn công: năm 1861, các làng sĩ của phiên Mito tấn công công sứ quán Anh làm hai người bị thương. Năm sau (1862), nhóm võ sĩ phiên Chōshū của Takasugi Shinsaku phóng hỏa thiêu rụi công sứ quán.

Cuộc đấu tranh giữa các phái (Satsuma, Chōshū) nhằm trao trả quyền hành cho Thiên hoàng
Trong phái "tôn nhương" (sonjō), bắt đầu có những tiếng nói kêu gọi hãy dẹp bỏ Mạc phủ để xây dựng một chính quyền mới với triều đình là trung tâm. Viên rōjū (hiếu trung) mới là Andō Nobumasa (1860–1862), người thay thế Ii Naosuke, đã tính đến việc xúc tiến việc kết hợp một cách êm đẹp giữa phái tôn nhương với phái theo mạc phủ trong một quá trình gọi là "công vũ hợp thể" (kōbu gattai). Andō dự tính đưa công chúa Chikako kết hôn với Shogun Tokugawa Iemochi, dù bà đã có hứa hôn với hoàng thân Arisugawa-no-Miya Taruhito. Việc này làm cho phái "tôn vương" do Mito, Satsuma và Aizu nổi giận và liên tiếp đem quân tấn công phái "nhương di" (chống người ngoại quốc, do phiên Chōshū cầm đầu): năm 1862, nhóm phiên sĩ của Mito tập kích đại quan Andō Nobumasa bên ngoài cửa Sakashita thành Edo, nhưng ông chỉ bị thương. Biến sự leo thang khiến cho lễ cưới của công chúa Chikako với tướng quân Iemochi có nguy cơ bị phá hoại, vì vậy Mạc phủ phải huy động quân đội đến từ hàng chục phiên khác nhau để bảo vệ đám rước dâu. Năm 1863 - 1864, sau sự kiện tập kích lữ quán Ikedaya (6/1864), phiên Chōshū phát binh trả đũa Satsuma và Aizu ở Kyoto vào Satsuma và Aizu ở Kyôto. Sử gọi là cuộc thảo phạt Chōshū lần thứ nhất. Chōshū thất bại, Mạc phủ buộc 3 vị karō (gia lão, trọng thần lãnh đạo chính trị của phiên) phải nhận lấy trách nhiệm gây nên cuộc chiến và mổ bụng tự sát (seppuku). Đầu của họ được gửi về mạc phủ để tạ tội, kết cuộc xem như đã được tha thứ.

Nhưng phe chống đối ở phiên Chōshū vẫn không chịu, tiếp tục các cuộc tấn công chống Mạc phủ và nước ngoài. Tháng 9/1864, sau khi bị quân nước ngoài truy kích và đánh bại, daimyō của phiên Chōshū là Mōri Takachika (1836-1869) cải cách quân đội theo kiểu phương Tây. Daimyō của phiên Satsuma là Shimazu Tadayoshi (1858-1871) bị trường hợp tương tự: quân đội Anh của viên công sứ Harry Smith Parkes (1865 - 1883) dùng thuyền nã pháo vào Kagoshima. Quân đội Satsuma chống trả mạnh mẽ và Anh đã bí mật ký mật ước liên minh với Satsuma, chống Mạc phủ rõ rệt. Tháng 1/1866, phiên Satsuma ký thỏa thuận đồng minh chống Mạc phủ. Đến tháng 6/1866, Mạc phủ cử quân thảo phạt Chōshū lần thứ hai. Nhưng lần này, Chōshū sử dụng vũ khí tối tân của phương Tây và có liên minh với Satsuma nên nhiều lần đánh bại quân Mạc phủ. Trận vây thành Hiroshima (9/1866), quân đội Mạc phủ liên tiếp thua trận và lợi dụng cơ hội Shogun Tokugawa Iemochi chết để rút quân.

Vị Shogun kế vị là Tokugawa Yoshinobu lên cầm quyền ngày 10/1/1867 đã đóng đô tại Kyoto mà không về Edo nữa. Dựa vào sự giúp đỡ của công sứ Pháp Léon Roches (1809-1901, lưu trú từ 1864-1868), Shogun tiến hành cải cách đất nước. Nghe theo lời khuyên của lãnh chúa phiên Tosa, Yamauchi Toyoshige (Sơn Nội Phong Tín, 1827-1872; do Sakamoto Ryōma thuyết phục) muốn trao trả chính quyền cho Thiên hoàng. Mặc dù người phát kiến là Ryōma bị ám sát chết trong một khu nhà trọ vào năm 1867, nhưng chính quyền Mạc phủ ngày càng sa lầy nghiêm trọng. Trước tình hình đó, Chōshū và Satsuma vận động daimyō của phiên Tosa là Yamauchi Toyonori (1859-1869) thuyết phục Shogun phải trao trả quyền hành cho Thiên hoàng để tránh nội chiến.

Đúng lúc tình hình đang phức tạp, Thiên hoàng Kōmei đột ngột băng hà, hưởng dương 37 tuổi. Kế vị ông là Thái tử Mutsuhito, lên ngôi và trở thành Thiên hoàng Meiji (Minh Trị Thiên hoàng).

Gia quyến

 Song thân:

Thân phụ: Thiên hoàng Ninkō

Thân mẫu: Fujiwara no Tsuneko, cung phi

 Chính thất:

Nữ ngự: Kujō Asako (九条夙) (1935-1897), con gái của quan nhiếp chính Kujou Hisatada, sau được phong là Hoàng Thái hậu Eishō.

 Các cung phi:

Bojo Nobuko (坊城伸子) (1830-1850), không rõ thân thế, đã sinh cho Thiên hoàng người con trai đầu tiên là Hoàng tử Myōkōgein.

Nakayama Yoshiko (中山慶子) (1836-1907), con gái của Nakayama Tadayasu và là sinh mẫu của Thiên hoàng Minh Trị.

Horikawa Kiko (堀河紀子) (1837-1910),không rõ thân thế, đã sinh cho Thiên hoàng 2 người con gái là Công chúa Suma và công chúa Rie.

Imaki Shigeko (今城重子) (1828-1901), không rõ thân thế và không sinh được người con nào cho Thiên hoàng.

Imaki Naoko (今城尚子), không rõ năm sinh, năm mất lẫn gia thế và cũng không có con.

Các niên hiệu của Thiên hoàng Kōmei
Thiên hoàng Kōmei là vị Thiên hoàng cuối cùng thay đổi niên hiệu trong thời gian trị vì. Kể từ thời con ông là Minh Trị, chỉ một niên hiệu duy nhất (được đồng nhất với danh hiệu chính thức của Thiên hoàng) được đặt và không thay đổi cho tới khi ông qua đời.

 Hoằng Hoá (Kōka, 1844-1848)
 Gia Vĩnh (Kaei, 1848-1854)
 An Chính (Ansei, 1854-1860)
 Vạn Diên (Man'en, 1860-1861)
 Văn Cửu (Bunkyū, 1861-1864)
 Nguyên Trị (Genji, 1864-1867)
 Khánh Ứng (Keiō, 1865-1868)

Chú thích

Tham khảo
 Cullen, Louis M. (2003). A History of Japan, 1582-1941: Internal and External Worlds. Cambridge: Cambridge University Press. 10-ISBN 0-521-52918-2; 13-ISBN 978-0-521-52918-1; OCLC 50694793
 Jansen, Marius B. (2002). The Making of Modern Japan. Cambridge: Harvard University Press. 10-ISBN 0-674-00991-6; 13-ISBN 978-0-674-00991-2; OCLC 52086912
 Keene, Donald. (2002). Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-12340-X; 13-ISBN 978-0-231-12340-2; OCLC 46731178
 Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
 __. (1956). Kyoto: the Old Capital, 794-1869. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 36644

Xem thêm
 Thiên hoàng
 Danh sách Thiên hoàng
 Thiên hoàng Minh Trị
 Nội Thân vương Chikako
 Thiên Chương viện
 Hoàng gia Nhật Bản

Thiên hoàng
Thiên hoàng Hiếu Minh
Thiên hoàng Hiếu Minh


title: Palacios del Arzobispo

text:
Palacios del Arzobispo là một đô thị ở tỉnh Salamanca in phía tây Tây Ban Nha, Cộng đồng tự trị Castile và León. Đô thị này có cự ly 33 km so với tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 209 người.

Đô thị này có diện tích 27.73 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 824 m trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37111.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Anthocharis bieti

text:
Anthocharis bieti là một loài bướm ngày phân bố chủ yếu ở Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Tây Mỗ

text:
Tây Mỗ là một phường thuộc quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Phường Tây Mỗ nằm ở phía tây nam quận Nam Từ Liêm, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Mỹ Đình 1, Phú Đô và Đại Mỗ
Phía tây giáp huyện Hoài Đức
Phía nam giáp phường Đại Mỗ và quận Hà Đông
Phía bắc giáp phường Xuân Phương và huyện Hoài Đức.

Phường có diện tích 6,05 km², dân số năm 2022 là 28.808 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Phường Tây Mỗ gồm có bốn khu dân cư chính: Tây Mỗ, Miêu Nha, Phú Thứ và Nhuệ Giang.

Lịch sử
Trước đây, Tây Mỗ là một xã thuộc huyện Từ Liêm cũ, được thành lập vào ngày 19 tháng 2 năm 1964 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Hữu Hưng cũ.

Khi mới thành lập, xã Tây Mỗ có 3 thôn: Tây Mỗ, Phú Thứ và Miêu Nha.

Ngày 27 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 132/NQ-CP. Theo đó, thành lập phường Tây Mỗ thuộc quận Nam Từ Liêm trên cơ sở toàn bộ 604,53 ha diện tích tự nhiên và 22.557 người của xã Tây Mỗ.

Chú thích

Xem thêm


title: Coulobres

text:
Coulobres là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 72mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 229 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Schimmelius tertius

text:
Schimmelius tertius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Schimmelius


title: 21313 Xiuyanyu

text:
21313 Xiuyanyu (1996 XY14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 12 năm 1996 bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở Xinglong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21313 Xiuyanyu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Polyptychoides obtusus

text:
Polyptychoides obtusus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

Polyptychoides


title: Albericus tuberculus

text:
Albericus tuberculus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Richards, S. & Menzies, J. 2004. Albericus tuberculus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Albericus
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Polycentropus ibarrai

text:
Polycentropus ibarrai là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Alba de Cerrato

text:
Alba de Cerrato là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 99 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: Battambang (huyện)

text:
Huyện Battambang () (Bat Dambang) là một huyện (srok) thuộc tỉnh Battambang, tây bắc Campuchia. Huyện này hiện nay đã được nâng cấp thành Thành phố Battambang.

Hành chính
Huyện được chia thành 10 xã (khum).

Số xã and villages

Tham khảo

Huyện Campuchia
Tỉnh Battambang


title: Giới (sinh học)

text:
Trong phân loại sinh học, một giới (kingdom hay regnum) là một đơn vị phân loại ở cấp cao nhất (theo lịch sử), hoặc là cấp ngay dưới lãnh giới (trong hệ thống ba lãnh giới mới). Mỗi giới được chia thành các nhóm nhỏ hơn, gọi là ngành (nói chung là "phylum" nhưng đối với thực vật thì hay dùng "division"). Hiện tại, các tài liệu về phân loại tại Hoa Kỳ sử dụng hệ thống 6 giới:

 Animal - Động vật
 Plantae - Thực vật
 Fungi - Nấm
 Protista - Sinh vật Nguyên sinh
 Archaea - Vi khuẩn cổ
 Bacteria - Vi khuẩn

Trong khi đó, các tài liệu tương tự tại Anh và Australia lại sử dụng hệ thống 5 giới:

 Animalia - Động vật
 Plantae -Thực vật
 Fungi - Nấm
 Protista - Sinh vật Nguyên sinh
 Monera - Giới Khởi sinh

Carolus Linnaeus đã phân biệt hai giới của sự sống: Animalia cho động vật và Vegetabilia cho thực vật (Linnaeus cũng xem xét các khoáng vật và đặt chúng trong giới thứ ba, gọi là Mineralia). Linnaeus phân chia mỗi giới thành các lớp, sau này được gộp lại thành các phylum cho động vật và division cho thực vật. Khi các sinh vật đơn bào lần đầu tiên được phát hiện, chúng được phân chia giữa hai giới: dạng có thể vận động trong ngành động vật Protozoa, còn các dạng tảo màu và vi khuẩn thuộc về ngành thực vật gọi là Thallophyta hay Protophyta. Tuy nhiên, một lượng lớn các dạng rất khó để xếp đặt, hoặc được các tác giả khác nhau đặt vào các giới khác nhau. Ví dụ, chi tảo có thể vận động như Euglena và niêm khuẩn dạng giống như trùng biến hình. Kết quả là Ernst Haeckel đã đề xuất việc tạo ra giới thứ ba, gọi là Protista cho chúng.

Hai siêu giới, bốn giới
Việc phát hiện ra vi khuẩn có cấu trúc tế bào khác biệt cơ bản với các sinh vật khác - tế bào vi khuẩn có 1 hay 2 lớp màng nằm tại hay gần với bề mặt của nó, trong khi các sinh vật khác có cấu trúc phức tạp hơn với nhân và các cơ quan tử khác được phân chia bằng các màng nội tế bào — đã dẫn tới việc nhà vi sinh vật học Edouard Chatton đề xuất việc phân chia sự sống thành các sinh vật có nhân vào Eukaryota và các sinh vật không nhân vào Prokaryota.

Đề xuất của Chatton đã không được chọn ngay, hệ thống điển hình hơn là của Herbert Copeland, trong đó ông xếp các sinh vật nhân sơ (Prokaryota) vào một giới riêng, ban đầu gọi là Mychota nhưng sau đó được gọi là Monera hay Bacteria. Hệ thống bốn giới của Copeland đặt tắt cả các sinh vật nhân thực mà không là động vật hay thực vật vào giới Protista.

Dần dần, một điều trở nên rõ ràng là các khác biệt giữa sinh vật nhân thực và sinh vật nhân sơ có tầm quan trọng như thế nào, và Stanier cùng C.B. van Niel đã truyền bá đề xuất của Chatton trong thập niên 1960.

Năm giới
Robert Whittaker đã công nhận một giới bổ sung cho nấm là Fungi. Kết quả là Hệ thống năm giới, được đề xuất năm 1968, đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến và với một số cải tiến vẫn còn được sử dụng trong rất nhiều tác phẩm về sinh học, hoặc tạo thành nền tảng cho các hệ thống nhiều giới mới hơn. Nó dựa chủ yếu vào các khác biệt trong cách thức lấy các chất dinh dưỡng:
 Plantae chủ yếu là sinh vật đa bào tự dưỡng.
 Animalia là sinh vật đa bào dị dưỡng
 Fungi là sinh vật đa bào hoại sinh.
 Hai giới còn lại, Protista và Monera, bao gồm các quần thể đơn bào và tế bào đơn giản.

Sáu giới
Trong những năm khoảng 1980 nổi lên tầm quan trọng của phát sinh loài học và việc định nghĩa lại các giới như là các nhóm đơn ngành, là các nhóm hợp thành từ các sinh vật có mối quan hệ tương đối gần gũi nhau. Animalia, Plantae, Fungi nói chung đã được quy về các nhóm cốt lõi của các dạng có quan hệ gần gũi, còn các dạng khác được đặt trong Protista. Dựa trên các nghiên cứu RNA, Carl Woese đã phân chia Prokaryota (giới Monera) thành hai giới, gọi là Eubacteria (vi khuẩn thực) và Archaebacteria (vi khuẩn cổ). Carl Woese đã cố gắng thiết lập hệ thống Ba Giới Chính (Urkingdom) trong đó Thực vật, Động vật, Sinh vật nguyên sinh, Nấm được gộp lại trong một giới chính của tất cả các dạng sinh vật nhân thực. Eubacteria và Archaebacteria tạo thành hai urkingdom khác. Việc sử dụng ban đầu của các "hệ thống sáu giới" là sự hòa trộn hệ thống năm giới kinh điển và hệ thống ba giới của Woese. Những hệ thống sáu giới như vậy đã trở thành tiêu chuẩn trong nhiều tác phẩm.

Một loạt các giới sinh vật nhân thực mới cũng được đề xuất, nhưng phần lớn hoặc là nhanh chóng bị coi là không hợp lệ, bị hạ xuống cấp ngành hay lớp, hoặc bị hủy bỏ. Giới duy nhất vẫn còn được sử dụng khá rộng rãi là giới Chromista do Cavalier-Smith đề xuất, bao gồm các sinh vật như tảo bẹ (Laminariales), tảo cát (Bacillariophyceae), thủy khuẩn (Oomycetes). Vì thế sinh vật nhân thực được phân chia thành 3 nhóm chủ yếu là dị dưỡng (Animalia, Fungi, Protozoa) và 2 nhóm chủ yếu là quang hợp, (Plantae, bao gồm cả tảo đỏ, tảo lục và Chromista. Tuy nhiên, nó không được sử dụng rộng rãi do sự không chắc chắn về tính đơn ngành của hai giới cuối cùng này.

Woese nhấn mạnh sự giống nhau về gen so với biểu hiện và hành vi ra ngoài, dựa trên so sánh các gen của RNA ribosome ở mức phân tử để xếp loại các thể loại phân loại. Thực vật trông không giống như động vật, nhưng ở mức tế bào thì cả hai nhóm đều là sinh vật nhân thực, có cơ cấu tổ chức hạ tế bào tương tự, bao gồm nhân tế bào, cái mà Eubacteria và Archaebacteria không có. Quan trọng hơn, thực vật, động vật, nấm, sinh vật nguyên sinh là tương tự nhau trong cấu trúc gen của chúng ở mức phân tử, dựa trên các nghiên cứu rRNA, hơn là giống với Eubacteria hay Archaebacteria. Woese cũng phát hiện ra rằng tất cả các sinh vật nhân chuẩn, gộp lại với nhau như là một nhóm, về mặt di truyền là có quan hệ họ hàng gần gũi với Archaebacteria hơn là quan hệ của nhóm này với Eubacteria. Điều này có nghĩa là Eubacteria và Archaebacteria là các nhóm tách rời ngay cả khi so sánh với Eukaryota. Vì thế, Woese đã thiết lập hệ thống ba vực, cho rằng tất cả các dạng Eukaryota là có quan hệ di truyền gần gũi hơn khi so sánh với mối quan hệ di truyền với Eubacteria hay Archaebacteria, mà không có sự thay thế các "hệ thống sáu giới" với hệ thống ba giới. Hệ thống ba vực là "hệ thống sáu giới" trong đó hợp nhất các giới của Eukaryota thành vực Eukarya, dựa trên sự tương tự gen tương đối của chúng khi so sánh với vực Bacteria và vực Archaea. Woese cũng công nhận rằng giới Protista không là nhóm đơn ngành và có thể phân chia tiếp ở mức giới. Ví dụ, một số tác giả chia giới Protista ra thành Protozoa và Chromista.

Tổng quan

Lưu ý rằng sự tương đương trong bảng trên là không hoàn hảo. Ví dụ Haeckell đặt tảo đỏ (Florideae của Haeckell, hiện nay là Florideophyceae) và tảo lục-lam (Archephyta của Haeckell; hiện nay là Cyanobacteria) trong Plantae của ông, nhưng trong phân loại hiện nay chúng được coi là thuộc về Protista và Bacteria. Tuy nhiên, bảng này cho thấy sự đơn giản hóa hữu ích; các vực trong bảng được coi là của Chatton, trên thực tế ông không phân cấp cho hai nhóm này và cũng không đặt tên chính thức cho chúng.

Tham khảo

Xem thêm
 Miêu tả theo nhánh học
 Hệ thống hóa
 Phân loại giới Động vật

Liên kết ngoài
 Khái niệm năm giới
 Phân loại của Whittaker

Phân loại sinh học
Danh pháp động vật học
Danh pháp thực vật học
Thuật ngữ sinh học


title: Quận Pickens, South Carolina

text:
Pickens County là một quận trong bang South Carolina. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có dân số 110,757 người. Năm 2005, Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ước tính rằng dân số đã đạt mức 113,575 người. Quận lỵ đóng ở Pickens. Quận này thuộc Vùng thống kê dân số đô thị Greenville–Mauldin–Easley vùng đô thị Greenville-Mauldin-Easley.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 512 dặm Anh vuông (1.326 km²), trong đó, 497 dặm Anh vuông (1.287 km²) là diện tích đất và 15 dặm Anh vuông (39 km²) trong tổng diện tích (2.92%) là diện tích mặt nước. Quận này có điểm cao nhất ở South Carolina, núi Sassafras, cao 3560 feet (1085 m).

Các quận giáp ranh
Quận Transylvania, Bắc Carolina - Bắc
Quận Greenville, Nam Carolina - Đông
Quận Anderson, Nam Carolina - Nam
Quận Oconee, Nam Carolina - Tây

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 110.757 người, 41.306 hộ, và 28.459 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 223 người trên mỗi dặm Anh vuông (86/km²). Đã có 46,000 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 93 trên mỗi dặm Anh vuông (36/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 90,27% người da trắng, 6,82% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,16% người thổ dân châu Mỹ, 1,18% người gốc châu Á, 0,01% người các đảo Thái Bình Dương, 0,70% từ các chủng tộc khác, và 0,85% từ hai hay nhiều chủng tộc. 1,70% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào. 27,9% là người Mỹ, 11,8% người Anh, 11,6% người Ireland, 10,3% German và 5,0% Scotch-Irish theo kết quả điều tra dân số năm 2000.

Có 41.306 hộ trong đó có 31,20% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 55,60% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 9,40% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 31,10% là không gia đình. 23,30% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 8,20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Quy mô trung bình của hộ là 2,50 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,95,

Cơ cấu độ tuổi dân cư quận này như sau 22,30% dưới độ tuổi 18, 17,50% từ 18 đến 24, 27,60% từ 25 đến 44, 21,20% từ 45 đến 64, và 11,40% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Độ tuổi trung bình là 33 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 99,60 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 98,20 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $36.214, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $44.507, Nam giới có thu nhập bình quân $31.795 so với mức thu nhập $22.600 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $17.434, Khoảng 7,80% gia đình và 13,70% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 12,20% những người có độ tuổi 18 và 11,70% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Đại học
Đại học Clemson
Đại học Southern Wesleyan

Thành phố và thị xã
Arial (CDP)
Central
Clemson
Easley
Liberty
Norris
Pickens
Six Mile

Tham khảo

Vùng đô thị Greenville, South Carolina
P


title: Adicella triramosa

text:
Adicella triramosa là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Escardes

text:
Escardes  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 191 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Peyre, Landes

text:
Peyre là một xã, trong tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 10,25  km², dân số năm 2006 là 198 người. Peyre nằm ở khu vực có độ cao trung bình 111 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Peyre trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Peyre


title: 2148 Epeios

text:
2148 Epeios là một Trojan của Sao Mộc bay trong quỹ đạo  điểm Lagrangian của Mặt Trời-Sao Mộc. Nó được đặt theo tên anh hùng Hy Lạp cổ đại Epeius. Nó được phát hiện bởi Richard Martin West ngày 24 tháng 10 năm 1976 ở đài thiên văn La Silla ở Chile. 2146 Stentor cũng được phát hiện cùng ngày bởi West.

Liên kết ngoài
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Conoderus flavobasalis

text:
Conoderus flavobasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: VSFilter

text:
VSFilter là một bộ lọc DirectShow có khả năng rip phụ đề từ các tệp VOB ra một vài định dạng. Nó cũng có khả năng kết xuất phụ đề lên video, cho dù khi đang chiếu hoặc chuyển mã. Nó là một phần của dự án guliverkli, có tên trước đó là VobSub.

Sau khi ngừng phát triển vào năm 2005 với phiên bản v2.37, năm 2007 nó trở thành một bộ phận của dự án Guliverkli2 với phiên bản 2.38.

Các định dạng phụ đề hỗ trợ

Xem thêm
 VLC media player
 Media Player Classic

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ dự án guliverkli
 Trang chủ dự án Guliverkli2

Phần mềm cho Windows
Định dạng phụ đề


title: Chalcolepidius porcatus

text:
Chalcolepidius porcatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1767.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepidius


title: Natri acetat

text:
Natri acetat, (hay natri etanoat) là muối natri của axit acetic có công thức hóa học CH3COONa Nó là hóa chất rẻ được sản xuất hàng loạt cho sự sử dụng rộng rãi.

Ứng dụng

Công nghiệp
Natri acetat được dùng trong công nghiệp dệt để trung hòa nước thải có chứa axít sunfuric, và như là chất cản màu trong khi dùng thuốc nhuộm anilin. Nó còn là chất tẩy trong nghề thuộc da, và nó giúp làm trì hoãn sự lưu hoá chloropren trong sản xuất cao su nhân tạo.

Thực phẩm
Natri acetat có thể được thêm vào thực phẩm như là một gia vị. Nó cũng có thể được dùng trong dạng natri điacetat — một hợp chất tỉ lệ 1:1 của natri acetat và axit acetic, với số E E262. Dạng này dùng thường xuyên trong các gói khoai tây chiên ở Mỹ. Nhiều loại hàng Mỹ, kể cả hãng quốc gia Frito Lay, bán những gói khoai tây chiên mà có chứa chất này, cùng với lactose và một tỉ lệ nhỏ các chất khác, thay cho muối và giấm thực sự.

Dung dịch đệm
Là base liên hợp của một axit yếu, dung dịch natri acetat và axit acetic có thể hoạt động như là một chất đệm để giữ cho độ pH ổn định một cách tương đối. Điều nay thực sự có ích đặc biệt trong các ứng dụng hóa sinh nơi mà các phản ứng phụ thuộc vào độ pH.

Miếng sưởi (heating pad)
Natri acetat còn được dùng trong việc tiêu thụ chất đệm đun nóng, sưởi tay (hand warmer) và trong băng nóng (hot ice). Tinh thể natri acetat ngậm 3 nước (CH3COONa·3H2O) tan chảy ở 58 ℃, hòa tan trong nước kết tinh. Khi đun nóng lên 100 ℃, và rồi được làm lạnh, dung dịch trở nên quá bão hòa. Dung dịch này có khả năng làm chậm đông đến nhiệt độ phòng mà không bị kết tinh. Bằng cách cho hai đĩa kim loại va vào nhau trong chất đệm đun nóng, một trung tâm có cấu tạo hạt nhân được hình thành mà làm cho dung dịch kết tinh hóa thành natri acetat ngậm 3 nước dạng rắn một lần nữa. Quá trình liên kết của sự kết tinh có tỏa nhiệt, sau đó nhiệt tỏa ra. Nhiệt tỏa ra của sự nấu chảy vào khoảng 264–289 kJ/kg. Khác với những chất giữ nhiệt khác mà phụ thuộc vào những phản ứng một chiều, natri acetat dễ dàng nạp lại nhiệt bằng cách đun nóng chảy cho đến khi tất cả các tinh thể bị tan chảy. Vì thế, nó có thể tái chế không ngừng.

Điều chế

Natri acetat không đắt, cho nên nó được mua thường xuyên từ người cung cấp hóa chất, thay vì phải tổng hợp từ phòng thí nghiệm. Nó thỉnh thoảng được sản xuất trong các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm bởi phản ứng của axit acetic với natri carbonat, natri bicarbonat, hay natri hydroxide. Những phản ứng này tạo ra natri acetat cùng với nước. carbon dioxide được tạo ra trong phản ứng với natri carbonat và bicarbonat, và nó thoát ra khỏi bình phản ứng dưới dạng khí (ngoại trừ có áp suất được giữ ổn định).
CH3–COOH + Na+[HCO3]– → CH3–COO– Na+ + H2O + CO2↑
Phản ứng này còn được biết là "phản ứng núi lửa" giữa bột nổi và giấm. 84 g natri bicarbonat (bột nổi) tác dụng với 750 mL giấm 8% thu được dung dịch chứa 82 g natri acetat. Bằng cách cho bốc hơi nhiều nước, nó có thể tinh chế thành dung dịch cô đặc hoặc dạng tinh thể.

Các phản ứng
Natri acetat có thể dùng để điều chế este với một alkyl halide như là brometan:
H3C–COO– Na+ + Br–CH2–CH3 → H3C–COO–CH2–CH3 + NaBr
Trong phản ứng này, natri acetat được thêm vào với caesi để gia tăng tính ưa hạt nhân của gốc carboxylat.

Natri acetat có thể dùng để tạo "hot ice", nơi mà nước bị quá bão hòa với nó, làm lạnh, và cho thêm một lượng nhỏ natri acetat.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hot Ice – Instructions, Pictures, and Videos
Sodium Acetate Experiment yields instant crystals

Muối hữu cơ
Hợp chất natri
Phụ gia thực phẩm
Muối acetat


title: Trần Đại Định

text:
Trần Đại Định (chữ Hán: 陳大定, ?-1732) là võ tướng thời chúa Nguyễn Phúc Chú trong lịch sử Việt Nam.

Ông chính là người cho đắp lũy Hoa Phong để bảo vệ Sài Gòn vào năm 1731, và là một trong số ít người đã góp phần đem đất Pream Mesar (Mỹ Tho) và Longhôr (Vĩnh Long) sáp nhập vào Đại Việt.

Thân thế
Trần Đại Định là người Việt gốc Hoa, quê ở Trấn Biên (Biên Hòa). Ông là con của Tổng binh Trần Thượng Xuyên, một tướng cũ của nhà Minh (Trung Quốc) chạy sang Đại Việt vào năm 1679 đời chúa Nguyễn Phúc Tần.

Năm 1720, cha mất, Trần Đại Định được tập phong giữ chức tổng binh, tước Định Viễn hầu, chỉ huy cả hai đạo binh Phiên Trấn và Long Môn.

Sự nghiệp

Đánh đuổi quân ngoại xâm
Ngày 18 tháng 4 (âm lịch) năm Tân Hợi (1731) một lãng nhân tên Prea Sot (Sà Tốt) thuộc Chân Lạp, đã xúi giục những người dân bản xứ nổi dậy (kể từ đây gọi tắt là "quân Sà Tốt") chém giết tất cả những người Việt Nam đang sống trong vùng Banam, rồi cùng kéo xuống Gia Định cướp phá.

Đang yên ổn bất thần có biến, quan dân thảy đều hoảng sợ. Lúc bấy giờ, Cai cơ Trương Phước Vĩnh đang nắm quyền Thống suất có nhiệm vụ bảo vệ di dân Việt ở Gia Định, vội phái Cai cơ Đạt Thành hầu (tước hầu, không rõ họ) đem binh chống ngăn quân Sà Tốt ở Bến Lức. Vì quân ít, viện binh lại tới không kịp, nên Đạt Thành hầu bị giết tại trận.

Được tin, tướng Phúc Vĩnh liền cử Giám quân cai đội Nguyễn Cửu Triêm (hay Nguyễn Phúc Triêm, tước Triêm Ân hầu) đến ứng cứu quân ở Bến Lức, đẩy được quân Sà Tốt về Vũng Gù (Mỹ Tho). Lại điều thêm Tổng binh Trần Đại Định đem quân Long Môn chận đánh ở Vườn Trầu (Hóc Môn), và phá được tiền binh của đối phương.

Để bảo vệ Sài Gòn lâu dài, Trần Đại Định bèn đốc quân đắp nối thêm lũy Hoa Phong (1731).

Song song đó, tướng Phúc Vĩnh chia quân ra làm ba đạo, tự mình cầm thủy quân theo đường sông Tiền, còn Phúc Triêm và Đại Định thì theo đường bộ rồi đồng loạt tiến công. Quân Sà Tốt chống cự không nổi tháo chạy về nước.

Tổng binh Trần Đại Định liền thúc quân truy đuổi sang tận đất Chân Lạp. Ở Lovek (La Bích), vua Chân Lạp là Satha II (Nặc Tha) sợ vạ lây bèn ẩn trốn, rồi gởi thư cho tướng Đại Định để thanh minh rằng mọi việc không do mình gây ra, cam kết sẽ bắt nạp nhóm cầm đầu, khẩn xin dừng đại binh.

Trần Đại Định đem việc ấy báo về, nhưng tướng Phước Vĩnh không nghe theo, muốn truy nã đến cùng. Vua Nặc Tha nghe vậy cả sợ, bèn chạy trốn xa.

Đến tháng 7 năm ấy gặp kỳ mưa lụt, việc quân nhiều gặp bất lợi, tướng Phước Vĩnh vì thế mới chấp thuận, và truyền cho Đại Định dẫn quân về lại Gia Định

Tức thì tàn quân Prea Sot tụ tập lại, rồi đi cướp phá như cũ. Vua Nặc Tha khi này đã trở về La Bích, sức yếu không chống nổi phải bỏ chạy.

Tháng giêng năm Nhâm Tý (1732), tướng Trương Phước Vĩnh tiếp được tin ngoài biên báo về, liền đốc binh tiến sang Chân Lạp, quân Sà Tốt lại chạy trốn. Tháng 3, tướng Trương Phước Vĩnh để Trần Đại Định ở lại ứng phó, còn mình thì kéo đại binh về Gia Định.

Bị vu oan
Đã nhiều năm dùng binh mà việc biên giới chưa yên, tướng Phước Vĩnh bị triều đình nghiêm trách. Sợ giáng tội, tướng Vĩnh bèn bí mật tâu rằng: việc ấy là do Trần Đại Định chần chừ trong việc hành quân, lại tư thông với vua Cao Miên...
Trong lúc đó, Trần Đại Định đóng binh ở La Bích, vừa tấn công, vừa phủ dụ, còn vua Nặc Tha thì dùng mưu kế diệt được hết nhóm cầm đầu quân nổi dậy. Để chuộc lỗi, vua Chân Lạp cắt hai vùng là Pream Mesar (Mỹ Tho) và Longhôr (Vĩnh Long) dâng lên chúa Nguyễn.

Thành công, tướng Đại Định kéo binh về báo tiệp, nhưng khi về đến Gia Định, thì mới hay tướng Phúc Vĩnh đang định họp để tra vấn mình.

Trịnh Hoài Đức, tác giả sách Gia Định thành thông chí, kể:
Đại Định tự nghĩ rằng: Trước đây do Đại soái (chỉ Phúc Vĩnh) điều độ không đúng, đến nỗi Đạt Thành hầu bị quân giặc giết, tiếp đến lại ăn của hối lộ rồi rút quân, tiến thoái bừa bãi, thế mà nay lại đổ tội cho ta, nếu để cho hắn bắt giữ hạch hỏi, thì hắn lấy quyền thế áp đảo thành ra bản án, thì mối oan ở dưới cái chậu úp, lấy ai bộc bạch cho. Chi bằng ta về kinh để tâu xin cứu xét, có chết cũng cam tâm.Ông nghĩ thế, bèn nhân đang đêm cùng thuộc hạ cưỡi một chiếc thuyền chiến về kinh. Khi thuyền đến gần núi Bút La có người em chú bác của Đại Định là Thành can rằng: Phúc Vĩnh là người thế thần của nước Nam, trong triều có nhiều người thân thích, nay anh muốn tỏ rõ được sự uẩn khúc thì ai là người biện bạch, chi bằng chạy thẳng về Việt Đông (Trung Quốc) tìm nơi an thân cho khỏi bị người ta giết.
Đại Định nói: Cha ta là Thượng Xuyên công nhờ ân dày của triều đình...Nay nhất thời viên biên soái (chỉ Phúc Vĩnh) có lòng che lấp riêng tư, nếu mình không về triều đình bày tỏ, tất là có tội phản nghịch, thì sự nghiệp của tổ tông khác gì núi đổ thành hang hốc, chẳng những làm tôi bất trung mà làm con cũng bất hiếu, còn mặt mũi nào đứng giữa trời đất nữa. Nói đoạn bèn quát bắt thuyền phải vô cửa Hàn (Đà Nẵng), Thành cương quyết không nghe, giành lấy tay lái với đà công rồi cho thuyền nhắm thẳng biển Đông mà chạy. Đại Định thấy gió Nam thổi mạnh, sợ khi thuyền đến Quỳnh Hải thì khó trở buồm quay lại, trong lòng tức bực, gấp gáp bèn rút gươm ra chém Thành, rồi quát người lái thuyền phải quay vào cửa Hàn để thả neo, rồi đem hết chuyện trình lên quan dinh Quảng Nam nhờ đề đạt.

Mất trong ngục
Từ đêm Đại Định trốn đi, thì Trương Phước Vĩnh cho là ông đã trốn về Quảng Đông, nên lệnh bắt cả nhà Đại Định, và đem việc ấy tâu lên để thỉnh chỉ...Chúa Nguyễn Phúc Chú bèn hạ dụ câu lưu Trần Đại Định ở Quảng Nam và sai quan vào Gia Định phúc thẩm. Trần Đại Định ở trong lao suốt ngày không xiết phẫn uất, thọ bệnh đến 12 đêm sau thì mất.

Kịp khi tờ phúc thẩm tâu lên, có Nguyễn Cửu Triêm làm chứng nói Đại Định không hề chần chừ việc quân để tư thông cùng Cao Miên, Đại Định mới được minh oan. Chúa Nguyễn truy tặng ông làm Đô đốc đồng tri, thụy là Tương Mẫn.

Nhân quân Sà Tốt sợ Cửu Triêm như "sợ cọp" (chữ của Trịnh Hoài Đức), nên ông này được thăng chức Cai cơ. Còn Trương Phúc Vĩnh mắc tội tâu bày không thật, nên bị bãi quyền Thống suất, giáng xuống làm Cai đội, rồi điều Cai cơ Nguyễn Hữu Doãn đến thay chức Điều Khiển ở Gia Định. Cũng ngay năm này (1732), chúa Nguyễn Phúc Chú sai đặt dinh Long Hồ và lập châu Định Viễn để cai quản hai vùng đất vừa thu được.

Hậu duệ
Vợ Trần Đại Định là con gái của Tổng binh Mạc Cửu. Bà sinh ra Trần Đại Lực (còn gọi là Trần Hầu; ?-1770). Khi ông bị giam cầm ở Quảng Nam, bà đã dẫn con từ Trấn Biên (Biên Hòa) về lại quê mình, tức trấn Hà Tiên. Sau Trần Đại Lực được phong làm cai đội, cầm quân dưới quyền của cậu là Mạc Thiên Tứ.

Xem thêm
Nguyễn Phúc Chú
Long Hồ (dinh)
Trần Thượng Xuyên
Trần Hầu
Lũy Hoa Phong (còn gọi là lũy Lão Cầm)

Chú thích

Nguồn tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu (phần Tiền biên). Nhà xuất bản Văn Học, 2002.
Trịnh Hoài Đức, Gia Định thành thông chí (quyển 6: Thành trì chí, tiểu mục: Cầu Cao Miên, bản điện tử)
Nguyễn Đình Đầu, Địa lý lịch sử Thành phố Hồ Minh, in trong "Địa chí Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh" (quyển 1). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Minh, 1987.
Nhóm Nhân Văn Trẻ, Hỏi đáp Lịch sử Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Trẻ, 2007.

Võ tướng chúa Nguyễn
Người Việt gốc Hoa
Người Đồng Nai
Mất năm 1732
Hầu tước nhà Lê trung hưng


title: Borowiecius siamensis

text:
Borowiecius siamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Anton miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Borowiecius


title: Nguyễn Phúc Miên Bảo (sinh 1820)

text:
Để tránh nhầm lẫn với một hoàng tử con vua Minh Mạng có cùng tên gọi, xem Nguyễn Phúc Miên Bảo (sinh 1835).

Nguyễn Phúc Miên Bảo (về sau đọc trại thành Bửu) (chữ Hán: 阮福綿寶; 30 tháng 5 năm 1820 – 8 tháng 3 năm 1854), tước phong Tương An Quận Vương (襄安郡王), biểu tự Duy Thiện (惟善), hiệu Khiêm Trai (謙齋), là một hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Quận vương Miên Bảo cùng với hai người anh khác mẹ là Tùng Thiện vương Miên Thẩm và Tuy Lý vương Miên Trinh, nổi tiếng văn hay chữ tốt nức thời, được liệt vào Mạc Vân thi xã. Người đời gọi cả ba ông là Nguyễn triều Tam Đường (阮朝三堂).

Tiểu sử
Hoàng tử Miên Bảo sinh ngày 19 tháng 4 (âm lịch) năm Canh Thìn (1820), là con trai thứ 12 của vua Minh Mạng, mẹ là Ngũ giai An tần Hồ Thị Tùy. Hoàng tử là con thứ tư của bà An tần.

Miên Bảo có sức khỏe lạ thường, ưa võ nghệ và giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Khi trưởng thành, hoàng tử tính tình thận trọng, biết giữ lễ nghĩa, chăm lo đọc sách, thông khắp kinh sử, có tiếng là thơ hay, càng giỏi về thơ quốc âm. Năm Minh Mạng thứ 6 (1825), Dưỡng Chính đường được dựng xong, vua cho hoàng tử Miên Bảo cùng với các anh ra đó học tập.

Năm Minh Mạng thứ 14 (1833), hoàng tử Miên Bảo ra ở phủ riêng. Năm thứ 20 (1839), ông được sách phong làm Tương Quốc công (襄國公). Năm thứ 21 (1840), vua cho đúc các con thú bằng vàng để ban thưởng cho các hoàng thân anh em, các hoàng tử công và hoàng tử chưa được phong tước. Quốc công Miên Bảo được ban cho một con giao long bằng vàng nặng 11 lạng 6 đồng cân.

Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), quốc công Miên Bảo và quốc công Miên Mật hộ giá vua anh ra Bắc thành, hầu hạ tả hữu cẩn thận, được vua khen ngợi. Năm sau (1843), Miên Bảo được gia phong làm Tương An công (襄安公), còn Miên Mật phong làm Quảng Ninh công. Ông được cử làm giáo đạo dạy hai hoàng tử, và cũng là hai cháu ruột của ông, là An Phong công Hồng Bảo và Phúc Tuy công Hồng Nhậm.

Hồng Bảo tuy là con trưởng nhưng lại không được vua cha Thiệu Trị truyền ngôi, mà ngôi báu lại thuộc về hoàng nhị tử Hồng Nhậm, tức vua Tự Đức. Hồng Bảo âm mưu đoạt ngôi 2 lần đều thất bại, qia quyến đều bị xử giảo. Khi đó, Tự Đức nghi thân công Miên Bảo có nhúng tay vào vụ việc trên, song không có chứng cứ buộc tội. Buồn vì bị theo dõi và vì xót thương cho số phận Hồng Bảo, ông đóng cửa ở lỳ trong phủ riêng, lấy thơ và rượu làm khuây.

Năm Tự Đức thứ 7 (1854), Giáp Dần, ngày 10 tháng 2 (âm lịch), thân công Miên Bảo qua đời, hưởng dương 34 tuổi, thụy là Cung Nghị (恭毅). Năm 1878, nhân dịp lễ Ngũ tuần đại khánh (mừng vua được 50 tuổi), vua Tự Đức truy tặng cho ông làm Tương An Quận vương (襄安郡王). Dụ rằng:“Các chú của trẫm là Tương An công, Quảng Ninh công đã mất, đều là người có học có hạnh, cùng với Tùng Thiện, Tuy Lý cũng suýt soát như nhau, mà nết kính cẩn hiền hậu là tính trời sinh hình như còn hơn. Cho nên là em yêu quý của triều trước đã được đặc ân bao phong, mà cùng trẫm vốn rất thân hậu, chẳng may mất sớm, chưa kịp gia ơn, nay gặp năm khánh tiết, ban ơn không đâu là không khắp, huống hổ đến người cố cựu rất thân ư? Vậy nên biểu dương tên hay cho xứng với người mà yên ủi linh hồn, khuyến khích người sau.”

Tẩm mộ và phủ thờ của quận vương Miên Bảo hiện tọa lạc tại phường Thủy Biều, thành phố Huế (gần Hổ Quyền). Ông được táng cạnh Phong Hòa Công chúa Nhu Thuận và Nghĩa Quốc công Miên Tể, là chị và em ruột của ông.

Gia quyến

Anh chị em
Bà An tần Hồ Thị Tùy sinh được 3 hoàng tử và 1 hoàng nữ, là:

 Phong Hòa Công chúa Nhu Thuận (21 tháng 4 năm 1819 – 18 tháng 10 năm 1844), hoàng nữ thứ 8, mất sớm chưa kịp lấy chồng.
 Nghĩa Quốc công Miên Tể (21 tháng 10 năm 1822 – 5 tháng 12 năm 1844), hoàng tử thứ 18. Ông là người khiêm tốn, có lễ độ.
 Hòa Thạnh vương Miên Tuấn (12 tháng 6 năm 1827 – 22 tháng 6 năm 1907), hoàng tử thứ 37, cũng là một thi sĩ. Cháu nội của ông là công tôn Ưng Lang, là một nhạc sĩ.

Con cái
Quận vương Miên Bảo có 18 con trai và 7 con gái. Ông được ngự chế ban cho bộ chữ Y (衣) để đặt tên cho các con cháu trong phòng. Con trai thứ hai của ông là công tử Hồng Bị tập phong làm Tương An Huyện công (襄安縣公), năm Thành Thái thứ 4 (1892) gia phong làm Tương An Quận công (襄安郡公).

Tác phẩm
Quận vương Miên Bảo khi mất có để lại khá nhiều tác phẩm thi văn:

Khiêm Trai thi tập, do người em là Miên Tuấn tập hợp và cho khắc in sau khi tác giả đã mất (khoảng năm 1878-1883). Thi tập gồm 14 quyển, 655 bài thơ chữ Hán, làm theo thể cổ phong hoặc Đường luật, lấy đề tài tả cảnh, tự tình, vịnh truyện, vịnh vật...
Khiêm Trai văn tập gồm 2 quyển, 74 bài.

Ngoài ra, ông còn sáng tác nhiều thơ Nôm, song vì không khắc in, nên thất lạc nhiều, chỉ còn lại:

 Hoài Cổ dài 100 câu và Trăm thương dài 36 câu, cả hai khúc ngâm đều được làm theo thể lục bát phối hợp song thất lục bát, để tỏ bày mối tình tri kỷ cùng nỗi xót thương thầm kín của tác giả đối với Hồng Bảo.
 Thơ Đường luật thất ngôn bát cú: còn truyền lại 13 bài.
 Hòa Lạc ca (Bài ca về chiếc thuyền Hòa Lạc): liên ngâm cùng với Miên Thẩm, Miên Trinh.
 Truyện Từ Thức, diễn Nôm theo truyện Từ Thức trong Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ.

Căn cứ nội dung, Nguyễn Khuê tạm chia thơ Miên Bửu thành mấy khuynh hướng, lược ghi:

 Mảng thơ nói đến nếp sống của giai cấp quý tộc, lòng tôn quân, ca ngợi các vua nhà Nguyễn, như: Cung họa ngự chế sơ chính nguyên vận (Kính họa nguyên vận bài ngự chế sơ chính), Tạ từ y cung ký nhất luật (Kính chép một bài thơ luật tạ ơn vua ban áo)...
 Mảng thơ chịu ảnh hưởng Nho, Phật và Lão, như: Thuật sự, Khiển hoài, Linh Hựu quán niệm hương hành chí đồ trung đắc cú (Bài thơ làm trên đường đi dâng hương chùa Linh Hựu), Nhân sự (Việc người đời), Đăng các (Lên các), Đề Lão tử thừa ngưu xa quá quan đồ (Đề tranh Lão tử cưỡi xe trâu qua cửa ải)...
 Mảng thơ sầu vì cha mẹ mất, anh em, bạn bè xa cách, như: Hạ nhật cảm hoài ký trọng đệ Chất Uyển (Ngày hè cảm hoài gửi em Chất Uyển), Lưu biệt thứ vận xá đệ Trọng Chân (Lưu biệt, họa theo vần em Trọng Chân), Tống nhân chi Quảng Nam (Đưa người đi Quảng Nam)...
 Mảng thơ sầu tình, thương vay khóc mướn, sầu trước cảnh thiên nhiên, hoài cổ, như: Không đề, Trách tình nhân lỗi hẹn, Thu khuê, Đãi nguyệt (Chờ trăng), Sầu tư, Đại nhân điếu kỹ (Thay người điếu kỹ nữ), Du Tây Hồ hành (Khúc hát dao chơi Hồ Tây), Văn cầm (Nghe đàn), Bi xuân (Thương xuân), Long Biên hoài cổ thứ vận phụng họa Minh Tĩnh chủ nhân (Long Biên hoài cổ, kính họa theo vần Minh Tĩnh chủ nhân)...
 Mảng thơ lo sợ bị vạ lây và liên quan đến Hồng Bảo, như: Trăm thương, Hoài cổ ngâm, Hoàng nhị tử thư trai nguyên tịch hội ẩm (Rằm tháng Giêng hội ẩm tại phòng sách của Hoàng tử thứ hai)...

Nhận xét
Về tài văn chương của ông, Đại Nam liệt truyện (chính biên) có chép (dịch):
(Vương) nổi tiếng về thơ, rất sở trường về quốc âm, đặt ra điền từ, thường có nhiều bài hay, sánh ngang với Tùng Thiện Vương và Tuy Lý Vương.

Trong bài Gửi Tuy Lý công, vua Tự Đức có câu:

Trích thêm ba đánh giá, của:
 Trần Thanh Mại: Tương An sở trường về thi quốc âm, chẳng những đứng về bậc nhất trong các hoàng thân thuở bấy giờ, mà đối với tất cả danh nhân trong làng thơ xưa của ta cũng đã chiếm một địa vị rất cao.
 Hoàng Trọng Thược: Nói đến thi sĩ đất Thần kinh, trước hết phải kể đến ba anh em Tùng Thiện Vương, Tuy Lý Vương và Tương An Quận vương. Họ chẳng những nổi tiếng ở Việt Nam, mà cả Trung Quốc thời bấy giờ cũng phải khâm phục.
 Từ điển văn học (bộ mới):
Thơ Miên Bửu có một số bài đề cập đến sinh hoạt nhàn nhã của những người trong hoàng phái, mô tả cuộc sống dưới dạng thanh bình no đủ, đề cao công đức triều Nguyễn…phần này không có giá trị gì mấy...Đáng chú ý là mảng thơ trữ tình, đa sầu, đa cảm. Như ông xót thương người kỹ nữ bạc mệnh (Đại nhân điếu kỹ - Thay người điếu kỹ nữ), buồn trước những dấu tích lịch sử hưng phế (Long Biên hoài cổ thứ vận phụng họa Minh Tĩnh chủ nhân - Long Biên hoài cổ, kính họa theo vần Minh Tĩnh chủ nhân) và ngậm ngùi với mọi đổi thay của cảnh sắc thiên nhiên (Thu khuê - Phòng khuê mùa thu, Sầu tư - Nhớ sầu, Dạ tọa đối nguyệt vịnh sầu - Đêm ngồi ngắm trăng vịnh nỗi sầu, Xuân nhật khúc từ - Những lời trong buồng khuê ngày xuân...).Ngoài ra, ông cũng làm một số bài thơ tình, tình cảm khá chân thật dù hình ảnh chỉ là ước lệ (Trách tình nhân lỗi hẹn, Không đề). Và từ khi ông bị nghi ngờ, thơ ông càng tăng chất u buồn, chứa đựng tâm sự của người lo"cháy thành vạ lây", vọng về quá khứ, xót thương người tri kỷ, nói lên thói tình bạc bẽo, tráo trở...Thơ ông giàu hình ảnh, âm điệu, cách dùng điển tích, sử dụng ngôn ngữ điêu luyện và mạnh bạo, nhiều khi không theo nếp mòn xưa cũ...

Một số bài thơ
{|valign="top"
|
Thuật sự
Cận nhật thư trai nhất sự vô,
Bằng song ngột ngột tọa như ngu.
Ninh hưu lộng xảo thêm xà túc,
Bất cảm khoa hùng loát hổ tu.
Thủ chuyết tiện thành diên thọ thuật,
Thận ngôn tức thị hộ thân phù.
Thế gian tối thiểu tri cơ giả,
Tiếu ngã hành tàng thậm viễn vu.
Tạm dịch:
Phòng sách việc đời tránh bấy nay,Nương song vò võ tựa đần ngây.
Trò thêm chân rắn đừng khoe khéo,Chuyện vuốt râu hùm dám nói hay.
Giữ vụn lại thành thêm tuổi thọ,Gìn lời ấy chính bớt ương tai.
Thế gian kẻ biết cơ trời ít,Cười tớ hành tàng chuyện nước mây.
|
Trăm thương
(trích)
...Thương ôi! bóng ngả ngàn dâu,
Ngựa qua cửa hé, sao sầu ban mai.
Thương ôi! xuân bất tái lai,
Kẻ tài người sắc biết ai đó chừ?
Thương ôi! nay khóc người xưa,
Người xưa có biết bây giờ mà thương!
Dầu có thương, không thương cũng chớ,
Dầu không thương, không nhớ cũng thôi.
|
...Thương là thương sinh ly, tử biệt,
Khiến người dưng thảm thiết lọ ta!
Thương thay con tạo khéo ngoa,
Thấy người nằm đó, biết ta đời nào?
Thương thay đổi vật dời sao,
Bể sâu cũng cạn, non cao cũng bằng.
Biết làm răng oán chừ cho được?
Thương phản hồn không chước hồi sanh.
Thương thay một tấm Thôi thành,
Cỏ cao trăm thước, rêu doanh mấy màu.
Thương nhau xin nhớ lời nhau:
Đừng năng dây ngọc mà đau lòng vàng .
|}

 Tham khảo
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục
 Nguyễn Khuê (1974), Tâm trạng Tương An Quận Vương, Trung tâm sản xuất học liệu (thuộc Bộ Giáo dục và Thanh niên) xuất bản, Sài Gòn
 Từ điển Văn học'' (bộ mới) (2004), Nhà xuất bản Thế giới

Xem thêm
 Gia đình Minh Mạng

Chú thích

Hoàng tử Minh Mạng
Công tước nhà Nguyễn
Vương tước truy phong Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn


title: Suthaliya

text:
Suthaliya là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rajgarh thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Suthaliya có dân số 7601 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Suthaliya có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 37%. Tại Suthaliya, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Aumeville-Lestre

text:
Aumeville-Lestre  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 10 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Aumevillelestre


title: Sissonne (tổng)

text:
Tổng Sissonne là một tổng ở tỉnh Aisne trong vùng Hauts-de-France.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Sissonne thuộc quận Laon. Độ cao thay đổi từ 67 m (Mâchecourt) đến 208 m (Saint-Erme-Outre-et-Ramecourt) với độ cao trung bình 95 m.

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Sissonne gồm 20 xã với dân số là 10 479 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Boncourt || align="right" | 225 || align="right" | 2350 || align="right" | 02097
|-
| Bucy-lès-Pierrepont || align="right" | 418 || align="right" | 2350 || align="right" | 02133
|-
| Chivres-en-Laonnois || align="right" | 339 || align="right" | 2350 || align="right" | 02189
|-
| Coucy-lès-Eppes || align="right" | 612 || align="right" | 2840 || align="right" | 02218
|-
| Courtrizy-et-Fussigny || align="right" | 66 || align="right" | 2820 || align="right" | 02229
|-
| Ébouleau || align="right" | 203 || align="right" | 2350 || align="right" | 02274
|-
| Gizy || align="right" | 662 || align="right" | 2350 || align="right" | 02346
|-
| Goudelancourt-lès-Pierrepont || align="right" | 147 || align="right" | 2350 || align="right" | 02350
|-
| Lappion || align="right" | 292 || align="right" | 2150 || align="right" | 02409
|-
| Liesse-Notre-Dame || align="right" | 1 327 || align="right" | 2350 || align="right" | 02430
|-
| Mâchecourt || align="right" | 122 || align="right" | 2350 || align="right" | 02448
|-
| Marchais || align="right" | 381 || align="right" | 2350 || align="right" | 02457
|-
| Mauregny-en-Haye || align="right" | 420 || align="right" | 2820 || align="right" | 02472
|-
| Missy-lès-Pierrepont || align="right" | 95 || align="right" | 2350 || align="right" | 02486
|-
| Montaigu || align="right" | 671 || align="right" | 2820 || align="right" | 02498
|-
| Nizy-le-Comte || align="right" | 250 || align="right" | 2150 || align="right" | 02553
|-
| Saint-Erme-Outre-et-Ramecourt || align="right" | 1 861 || align="right" | 2820 || align="right" | 02676
|-
| Sainte-Preuve || align="right" | 85 || align="right" | 2350 || align="right" | 02690
|-
| La Selve || align="right" | 190 || align="right" | 2150 || align="right" | 02705
|-
| Sissonne || align="right" | 2 113 || align="right" | 2150 || align="right" | 02720
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Sissonne trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Sissonne sur Mapquest
 Vị trí của tổng Sissonne trên một bưu thiếp của Pháp

Tổng của Aisne


title: Critonia eggersii

text:
Critonia eggersii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Critonia eggersii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Critonia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Vũ Hoa Đài

text:
Vũ Hoa Đài (tiếng Trung: 雨花台区, Hán Việt: Vũ Hoa Đài khu) là một quận của thành phố Nam Kinh (南京市), tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 131,9 km2, dân số năm 2002 là 180.000 người. Quận Vũ Hoa Đài có 7 nhai đạo.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Nam Kinh


title: Piancogno

text:
Piancogno là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 13 km², dân số 4108 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Các đô thị giáp ranh gồm: Angolo Terme, Borno, Cividate Camuno, Darfo Boario Terme, Esine, Ossimo

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Peristernia philberti

text:
Peristernia philberti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peristernia


title: Lê Bình, Kiềm Đông Nam

text:
Huyện Lê Bình tên cổ là phủ Lê Bình (chữ Hán giản thể: 黎平县, bính âm: Lípíng Xiàn, âm Hán Việt: Lê Bình huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Miêu và dân tộc Đồng Kiềm Đông Nam, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4439 km², dân số năm 2002 là 480.000 người, trong đó người Đồng chiếm khoảng 70%. Lê Bình giáp:
 Phía đông với các huyện tự trị Tĩnh Châu, Thông Đạo thuộc tỉnh Hồ Nam
 Phía nam với các huyện Tòng Giang cùng trực thuộc châu tự trị Kiềm Đông Nam và huyện tự trị Tam Giang thuộc tỉnh Quảng Tây.
 Phía tây với huyện Dong Giang cùng thuộc Kiềm Đông Nam.
 Phía bắc với các huyện Cẩm Bình và Kiếm Hà cùng thuộc Kiềm Đông Nam.

Mã số bưu chính của huyện Lê Bình là 557300. Chính quyền huyện đóng ở trấn Đức Phượng.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 8 trấn và 16 hương.
 Các trấn:
 Đức Phượng (德凤)
 Cao Truân (高屯)
 Trung Triều (中潮)
 Mạnh Ngạn (孟彦)
 Ngao Thị (敖市)
 Thủy Khẩu (水口)
 Hồng Châu (洪州)
 Thượng Trọng (尚重)
 Các hương:
 Vĩnh Tòng (永从)
 Thuận Hóa Dao tộc (顺化瑶族)
 La Lý (罗里)
 Mao Cống (茅贡)
 Cửu Triều (九潮)
 Bá Trại (坝寨)
 Nham Động (岩洞)
 Khẩu Giang (口江)
 Song Giang (双江)
 Lôi Động Dao tộc Thủy tộc (雷洞瑶族水族)
 Triệu Hưng (肇兴)
 Long Ngạch (龙额)
 Địa Bình (地坪)
 Đức Thuận (德顺)
 Đại Giá (大稼)
 Đức Hóa (德化)
 Bình Trại (平寨)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền Lê Bình

Kiềm Đông Nam
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2007

text:
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ lần thứ 35 được tổ chức vào ngày 18 tháng 11 năm 2007 tại Nokia Theatre, thành phố Los Angeles, California. Đây là lần đầu tiên các giải thưởng được quyết định qua bình chọn trực tuyến (từ ngày 9 tháng 10 đến ngày 2 tháng 11 năm 2007). Người dẫn chương trình cho năm này là Jimmy Kimmel.

Đề cử và giải thưởng
 Tên người đoạt giải được in đậm

Pop/Rock
Nam nghệ sĩ nhạc pop/rock xuất sắc
Akon
Timbaland
Justin Timberlake

Nữ nghệ sĩ nhạc pop/rock xuất sắc
Beyoncé
Fergie
Avril Lavigne

Nhóm nhạc pop/rock xuất sắc
Nickelback
Maroon 5
Linkin Park

Album pop/rock được ưa thích
Daughtry của ban nhạc Daughtry
FutureSex/LoveSounds của Justin Timberlake
Minutes To Midnight của Linkin Park

Nhạc Country
Nam nghệ sĩ nhạc country xuất sắc
Tim McGraw
Toby Keith
Brad Paisley

Nữ nghệ sĩ nhạc country xuất sắc
Martina McBride
Carrie Underwood
Taylor Swift

Nhóm nhạc nhạc country xuất sắc
Big & Rich
Brooks & Dunn
Rascal Flatts

Album nhạc country được ưa thích
Some Hearts của Carrie Underwood
Let It Go của Tim McGraw
Me And My Gang của Rascal Flatts

Nhạc Soul & Blues
Nam nghệ sĩ nhạc Soul & Blues xuất sắc
Akon
T-Pain
Ne-Yo

Nữ nghệ sĩ nhạc Soul & Blues xuất sắc
Beyoncé
Fantasia
Rihanna

Album nhạc Soul & Blues xuất sắc
Double Up của R. Kelly
FutureSex/LoveSounds của Justin Timberlake
B'day của Beyoncé

Rap/Hip-hop
Nam nghệ sĩ Rap/Hip-hop xuất sắc
Young Jeezy
T.I.
Fabolous

Nhóm Rap/Hip-hop xuất sắc
Bone Thugs-n-Harmony
Pretty Ricky
Shop Boyz

Album Rap/Hip-hop xuất sắc
Strength & Loyalty của Bone Thugs-n-Harmony
The Inspiration của Young Jeezy
T.I. vs. T.I.P. của T.I.

Nhạc đương thời của thanh thiếu niên
Nghệ sĩ/Nhóm nhạc được ưa thích
John Mayer
Norah Jones
Ban nhạc Daughtry

Nhạc Rock alternative
Nghệ sĩ/Nhóm nhạc xuất sắc
Linkin Park
The White Stripes
My Chemical Romance

Nhạc Latin
Nghệ sĩ xuất sắc
Daddy Yankee
Juan Luis Guerra
Jennifer Lopez

Nghệ sĩ đương đại có nhiều ảnh hưởng
Nghệ sĩ/Nhóm nhạc xuất sắc
Casting Crowns
Jeremy Camp
tobyMac

Những giải thưởng khác
Nghệ sĩ mới đột phá
Ban nhạc Daughtry
Plain White T's
Robin Thicke

Nhạc phim được ưa thích
Nhạc phim High School Musical 2
Nhạc phim Hairspray
Nhạc phim Dreamgirls

Nghệ sĩ được bình chọn nhiều nhất qua điện thoại (T-Mobile tài trợ)
Akon
Ban nhạc Daughtry
Fergie
Norah Jones
Carrie Underwood

Nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng quốc tế (hạng mục không có đề cử)
Beyoncé

Trình diễn
Những nghệ sĩ đã trình diễn tại lễ trao giải:
Chris Brown (hát cùng T-Pain)
Daughtry
Duran Duran
Fergie
Céline Dion
Alicia Keys (hát cùng Junior Reid, Beenie Man và Chaka Demus & Pliers)
Jonas Brothers
Avril Lavigne
Maroon 5
Rascal Flatts
Rihanna (hát cùng Ne-Yo)
Nicole Scherzinger
Will.i.am
Mary J.Blige
Sugarland (hát cùng Beyoncé Knowles)
Queen Latifah

Tham khảo

Liên kết ngoài
2007 Giải thưởng Âm nhạc Mỹ trên ABC.com
Danh sách người đoạt giải (Yahoo! News)

American Music Awards
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ


title: Dương Ngọc Long

text:
Dương Ngọc Long là một chính khách tại Việt Nam. Ông từng là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2011-2015) và Phó Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên.

Tiểu sử
Ông Dương Quốc Long nguyên quán tại Yên Dũng, Bắc Giang. Ông là người dân tộc Kinh và là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam từ ngày 23/10/1982.

Nhà riêng của ông ở tại Tổ 11, phường Phan Đình Phùng, thành phố Thái Nguyên.

Giáo dục
Ông có trình độ Cử nhân chuyên ngành Tài chính-Kế toán và Cử nhân lí luận chính trị.

Sự nghiệp
Ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên khóa XVII (2005-2010). Năm 2010 ông đã được bầu vào Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên khóa XVIII (2010-2015) và giữ chức vụ Bí thư Thành ủy thành phố Thái Nguyên. Hiện ông vẫn được giao nhiệm vụ phụ trách thành phố Thái Nguyên.

Tháng 12 năm 2015, ông Bùi Thanh Hải, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thái Nguyên đã đọc quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn việc miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2011-2016 đối với ông Dương Ngọc Long để nghỉ công tác chờ đủ tuổi nghỉ hưu theo Nghị định số 26/2015/NĐ-CP của Chính phủ, phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2011-2016 đối với ông Vũ Hồng Bắc.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Bắc Giang
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Stigmella sophorae

text:
Stigmella sophorae là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Chiều dài cánh trước khoảng 3 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 2 và từ tháng 8 đến tháng 12. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Sophora tetraptera và Sophora microphylla. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna of New Zealand - Number 16: Nepticulidae (Insecta: Lepidoptera)

S


title: Indianola, Mississippi

text:
Indianola là một thành phố quận lỵ quận Sunflower  trong tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 12.066 người.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Mississippi


title: Aeolus leprieuri

text:
Aeolus leprieuri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Aulla

text:
Aulla là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Massa-Carrara trong vùng Toscana. Aulla có diện tích 59 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 10.529 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Aulla giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Massa-Carrara


title: 9155 Verkhodanov

text:
9155 Verkhodanov (1982 SM7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 9 năm 1982 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9155 Verkhodanov

Thiên thể phát hiện năm 1982
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Castelnou

text:
Castelnou là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 109 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: 5401 Minamioda

text:
5401 Minamioda (1989 EV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 3 năm 1989 bởi T. Nomura và K. Kawanishi ở Minami-Oda.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5401 Minamioda

Tiểu hành tinh Gefion
Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tào Tuyên công

text:
Tào Tuyên công (chữ Hán: 曹宣公; trị vì: 594 TCN-578 TCN), tên thật là Cơ Cường (姬彊), là vị vua thứ 18 của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tham gia chiến tranh chư hầu
Tào Tuyên công là con của Tào Văn công – vua thứ 17 nước Tào. Năm 595 TCN, Tào Văn công mất, Cơ Cường lên nối ngôi, tức là Tào Tuyên công.

Tháng 6 năm 589 TCN, Tào Tuyên công mang quân họp với liên quân Tấn, Lỗ, Vệ đi đánh Tề. Liên quân gặp quân Tề ở núi Mị Châm, giao tranh ác liệt. Quân Tấn hăng hái đánh bại quân Tề. Vua Tề nhờ có Phùng Sửu Phụ giả dạng đóng thế ngồi trong xe và tự mình lẻn trốn thoát sự truy kích của quân Tấn.

Nước Sở mạnh lên. Sở Cung vương đánh bại nước Vệ và nước Lỗ, hội kiến chư hầu. Tào Tuyên công đi dự hội cùng các nước Tần, Tống, Trần, Vệ, Lỗ, Trịnh, Tề, Chu, Tiết, Tắng tại đất Thục (thuộc nước Lỗ).

Năm 588 TCN, nước Tấn giận nước Trịnh theo Sở đánh Lỗ và Vệ, bèn kêu gọi chư hầu đánh Trịnh. Tào Tuyên công lại theo nước Tấn, cùng Tống, Lỗ, Vệ đi đánh Trịnh. Trịnh lại xin giảng hòa.

Năm 581 TCN, Tấn Cảnh công tập hợp chư hầu đi đánh nước Trịnh. Tào Tuyên công cùng các nước Tề, Tống, Vệ cùng theo Tấn đánh Trịnh. Nước Trịnh phải cống nạp và xin giảng hòa.

Năm 578 TCN, vì Tần Hoàn công vừa thề hòa hiếu với nước Tấn rồi ngay lập tức xâm phạm bờ cõi Tấn, Tấn Lệ công họp chư hầu mang quân đánh Tần. Tào Tuyên công cùng các nước Tề, Lỗ, Vệ, Trịnh, Tống, Chu, Đằng theo Tấn đánh nước Tần. Liên quân do Tấn đứng đầu đánh bại quân Tần ở đất Mã Toại, bắt được tướng Tần là Thành Sai và Bất Canh Nhữ Phủ.

Giữa lúc đó Tào Tuyên công mất trong quân. Ông ở ngôi được 17 năm. Em ông là Cơ Phụ Sô lên nối ngôi, tức là Tào Thành công.

Xem thêm
Tào Văn công
Tào Thành công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 3, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tào
Năm sinh thiếu
Mất năm 578 TCN


title: Boumourt

text:
Boumourt là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 224 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Bulbophyllum torquatum

text:
Bulbophyllum torquatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

torquatum]]

T


title: Ruino

text:
Ruino là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía nam của Milan và khoảng 30 km về phía đông nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 785 người và diện tích là 21,3 km².

Ruino giáp các đô thị sau: Borgoratto Mormorolo, Caminata, Canevino, Fortunago, Montalto Pavese, Nibbiano, Rocca de' Giorgi, Val di Nizza, Valverde, Zavattarello.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Saint-Étienne-de-Mer-Morte

text:
Saint-Étienne-de-Mer-Morte là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 1003 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintetiennedemermorte


title: Họ actini

text:
Trong hóa học, họ actini (tiếng Anh: actinide hoặc actinoid) hay nhóm actini là nhóm gồm có 15 nguyên tố kim loại với số hiệu nguyên tử từ 89 tới 103, gồm các nguyên tố từ actini cho đến lawrenci. Tên của họ nguyên tố này cũng được lấy từ nguyên tố đầu tiên trong họ đó, actini, và nhóm này thường được kí hiệu là An khi nói về bất cứ nguyên tố nào thuộc họ actini.

Tất cả các nguyên tố trong họ actini đều là nguyên tố f, do đa số đều chưa đủ electron ở lớp 5f, trừ nguyên tố lawrenci cuối cùng là nguyên tố d. Actini thi thoảng cũng được cho là nguyên tố d thay vì lawrenci, tuy nhiên điều này không được chấp nhận rộng rãi. Tương quan với họ lanthan, cũng là một họ với đa số là nguyên tố f, các nguyên tố ở họ actini có hóa trị đa dạng hơn, khi chúng đều có bán kính nguyên tử và bán kính ion lớn, thể hiện nhiều tính chất vật lý hơn bình thường. Trong khi mà actini và các nguyên tố sau americi của họ này có tính chất tương tự với họ lanthan, các nguyên tố như thori, protactini, hay urani lại giống với các kim loại chuyển tiếp hơn, và neptuni cùng với plutoni không thiên về bên nào trong hai trường hợp trên.

Tất cả các nguyên tố thuộc họ này đều có tính phóng xạ và giải phóng năng lượng khi bị phân rã, với urani, thori và plutoni là những nguyên tố họ actini dồi dào nhất trên Trái Đất—chúng được sử dụng trong các lò phản ứng hạt nhân và vũ khí hạt nhân. Urani và thori cũng là những nguyên tố đã từng được sử dụng nhiều trong lịch sử, và americi được sử dụng trong buồng ion ở những máy phát hiện khói hiện đại—một bộ phận quan trọng của công cụ báo cháy.

Trong tự nhiên, thori và urani xuất hiện với lượng tương đối đáng kể. Sự phân rã của urani cũng tạo ra actini và protactini - neptuni và plutoni cũng có thể được tạo ra từ các phản ứng bên trong quặng urani, còn các nguyên tố còn lại trong họ actini đều là những nguyên tố tổng hợp. Các vụ thử vũ khí hạt nhân cũng đã ít nhất giải phóng ra môi trường sáu nguyên tố trong họ này, thường nặng hơn plutoni ra môi trường, một nghiên cứu từ năm 1952 với chủ đề bom H đã chỉ ra sự xuất hiện của americi, curium, californi, berkeli, einsteini và fermi.

Trong bảng tuần hoàn hóa học, các nguyên tố f thường được biểu diễn bằng hai hàng ở dưới phần bảng chính, trong một số phiên bản lại thường được đưa trực tiếp vào bảng.

Tìm ra, định nghĩa và tổng hợp

Giống với các nguyên tố trong họ Lanthan, nhìn chung các nguyên tố trong họ actini đều có tính chất tương tự với chúng. Có thể phân họ actini ra thành hai nhóm gối lên nhau - các nguyên tố siêu urani là các nguyên tố đứng sau urani trong bảng tuần hoàn và các nguyên tố siêu plutoni, tương tự là các nguyên tố đứng sau plutoni. So sánh với họ Lanthan - khi mà ngoại trừ promethi thì các nguyên tố đều có thể tìm thấy trong tự nhiên - điều này là rất hiếm thấy với họ actini khi mà đa số không có trong tự nhiên, chỉ có trong tự nhiên như thori hay urani với số lượng tương đối. Các nguyên tố dễ thấy nhất, chắc chắn là thori và urani, theo sau đó là plutoni, americi, actini, protactini, neptuni và curium

Sự xuất hiện của các nguyên tố siêu urani lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1934 bởi Enrico Fermi trong thí nghiệm của ông. Tuy nhiên, mặc dù khi đó bốn nguyên tố trong họ actini đã được biết đến, việc tính chất của chúng giống với các nguyên tố trong họ Lantan thì chưa được công nhận một cách rộng rãi. Người ta chỉ cho rằng nó là những nguyên tố bình thường trong chu kì 7, với thori, protactini và urani lần lượt tương ứng với hafni - tantal và wolfram, cho tới khi mà việc tổng hợp urani dần dần thay đổi quan điểm này. Năm 1944, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng curium không thể có số oxi hóa cao hơn +4 (khi mà nguyên tố khi đó được cho là tương ứng với nó - platin ở chu kì 6 - có thể đạt tới số oxi hóa +6), từ đó khiến nhà hóa học Glenn Seaborg phát biểu giả thuyết họ actini. Các nghiên cứu về những nguyên tố đã biết và những phát hiện mới về những nguyên tố siêu urani dần dần củng cố sự đúng đắn cảu giả thuyết này.

Khi đó, có hai phương pháp chính để điều chế các đồng vị của những nguyên tố siêu plutoni là (1) chiếu xạ các nguyên tố nhẹ với neutron và (2) chiếu xạ bằng các hạt tích điện được gia tốc. Phương pháp đầu tiên rất quan trọng trong thực tiễn, khi mà việc chiếu xạ bằng neutron trong các lò phản ứng hạt nhân cho phép sản xuất một số lượng lớn các nguyên tố tổng hợp trong họ, tuy nhiên lại bị giới hạn khi chỉ sử dụng với các nguyên tố nhẹ. Lợi thế của phương pháp thứ hai là các nguyên tố nặng hơn plutoni - hoặc là các đồng vị khuyết neutron có thể được tổng hợp - điều mà phương pháp thứ nhất không thể.

Trong những năm 1962 - 1966, các nhà khoa học ở Mỹ đã thử tổng hợp đồng vị của những nguyên tố siêu plutoni bằng cách sử dụng chuỗi sáu thử nghiệm hạt nhân dưới lòng đất. Những mẩu đất đá nhỏ trong khu vực nổ được lấy ra ngay lập tức để phân tích thành phần hóa học của chúng, tuy nhiên không có đồng vị nào với số khối trên 257 được tìm thấy, dù đã có những dự đoán khi đó rằng đồng vị này có chu kỳ bán rã với phân rã alpha dài. Lý do cho việc này là do sự phân hạch tự phát của những nguyên tố với tốc độ quá lớn, ví dụ như phát xạ neutron và phản ứng phân hạch.

Từ actini đến urani
Urani và thori là những nguyên tố đầu tiên trong họ actini được phát hiện - với urani vào năm 1789 do nhà hóa học người Đức Martin Heinrich Klaproth tìm thấy trong quặng uraninit. Ông đặt tên urani cho nguyên tố này dựa trên tên tiếng Anh của Thiên Vương tinh - Uranus, hành tinh được phát hiện 8 năm trước đó. Klaproth đã phân lập thành công một hỗn hợp màu vàng (giống với natri diuranat) bằng cách phân hủy quặng uraninit trong acid nitric và xử lý sản phẩm sau phản ứng bằng xút. Sau đó, ông cô đặc hỗn hợp màu vàng vừa thu được với than củi, sau đó chiết xuất một sản phẩm màu đen mà ông đã nhầm tưởng rằng đó không là kim loại. Sáu mươi năm sau, nhà khoa học người Pháp Eugène-Melchior Péligot đã khẳng định sản phẩm ông thu được là một oxit của urani. Ông cũng đã thành công tổng hợp được một mẫu của kim loại urani bằng việc đốt nóng urani(IV) chloride với kali. Ông cũng đã tính toán số khối của urani khi đó là 120, tuy nhiên sau này vào năm 1872, Dmitri Ivanovich Mendeleev đã đính chính nó thành 240 khi sử dụng các định luật biến đổi tuần hoàn, giá trị này được xác nhận bằng thực nghiệm vào năm 1882 với K. Zimmerman.

Oxit của thori cũng đã được tìm ra bởi Friedrich Wöhler trong quặng khoáng thoranit được tìm thấy ở Na Uy vào năm 1827.Jöns Jacob Berzelius đã định nghĩa và đưa ra nhiều tính chất liên quan tới nó vào năm 1828. Bằng việc cho thori(IV) chloride tác dụng với kali, ông đã thành công điều chế ra được kim loại này và đặt tên nó là thori - dựa trên tên của nhân vật trong thần thoại Hy Lạp - Zeus.

Actini được khám phá vào năm 1899 bởi André-Louis Debierne, một trợ lý của Marie Curie, trong phần dư của quặng uraninit sau khi đã chiết xuất hết radi và plutoni. Ông đã miêu tả tính chất của nó (vào năm 1899) giống với titani và (vào năm 1900 là) giống với thori. Tuy nhiên, sự khám phá này của Debierne đã bị thách thức vào năm 1971 và năm 2000, khi cho rằng phát hiện của ông vào năm 1904 đã mâu thuẫn với chính các công trình của ông vào năm 1899 - 1900. Tuy nhiên, quan điểm này lấy nền tảng từ công trình năm 1902 của Friedrich Oskar Giesel - người đã phát hiện ra một nguyên tố phóng xạ và đặt tên cho nó là emanium - có các tính chất giống với lanthan. Cái tên actinium - tên của nguyên tố này trong tiếng Anh lấy từ tiếng Hy Lạp cổ đại với nghĩa tia. Kim loại này không được tìm ra bằng sự phóng xạ của chính bản thân nó, mà là sự phóng xạ của những sản phẩm con của nó. Do sự tương đồng với actini, lanthan và các nguyên tố tương tự, actini nguyên chất chỉ có thể được điều chế từ năm 1950 - tuy nhiên khái niệm về họ actini đã được giới thiệu lần đầu tiên bởi Victor Goldschmidt vào năm 1937.

Protactini đã được phân lập thành công vào năm 1900 bởi William Crookes. Nó lần đầu tiên được định nghĩa vào năm 1913, khi mà Kasimir Fajans và Oswald Helmuth Gohring nhận ra nguyên tố 234mPa có chu kì bán rã rất ngắn (1,17 phút) trong khi nghiên cứu về 238U. Họ đã đặt tên cho nguyên tố này là brevium (nguyên gốc từ tiếng La Tinh brevis với ý nghĩa ngắn gọn), sau này được đổi thành protoactinium (với ý nghĩa nguyên tố chùm đầu tiên) vào năm 1918 khi hai nhóm các nhà khoa học, dẫn đầu bởi Lise Meitner người Áo - Otto Hahn người Đức và Frederick Soddy, John Cranston người Anh, học độc lập tìm ra đồng vị tồn tại bền hơn là 231Pa. Cái tên này sau đó được rút gọn là protactinium vào năm 1949. Năm 1960, A. G. Maddock và những người cộng sự tại Anh đã điều chế được 130 gram protactini từ 60 tấn dư của quặng uraninit.

Từ Neptuni trở đi
Neptuni (đặt tên theo tên tiếng Anh của Sao Hải Vương là Neptune - hành tinh tiếp theo sau Sao Thiên Vương - Uranus được đặt tên cho nguyên tố urani) được tìm ra bởi Edwin McMillan và Philip H. Abelson vào năm 1940 tại Berkeley, California. Họ đã điều chế được đồng vị 239Np (chu kì bán rã là 2,4 ngày) bằng việc bắn phá urani bằng những hạt neutron chậm. Đây cũng là nguyên tố siêu urani đầu tiên được tổng hợp.

Các nguyên tố siêu urani không hề xuất hiện trong tự nhiên với số lượng đáng kể và thường được tổng hợp bằng các phản ứng hạt nhân trong các lò phản ứng hạt nhân. Ví dụ, urani-238 có thể trở thành plutoni-239 thông qua chuỗi phản ứng sau:

^{238}_{92}U + ^{1}_{0}n -> ^{239}_{92}U ->[{β-}][{23,5 phút}] ^{239}_{93}Np ->[{β-}][{2,3 ngày}] ^{239}_{94}Pu ->[{α}][{2,4.10000 năm}] ^{235}_{92}U

Phản ứng tổng hợp này được sử dụng bởi Fermi và những người cộng sự trong lò phản ứng mà họ tự thiết kế tại Hanford Site - phản ứng đã giúp điều chế ra một số lượng đáng kể plutoni-239 cho các vũ khí hạt nhân trong dự án Manhattan và kho vũ khí hạt nhân sau chiến tranh của Hoa Kỳ.

Nguyên tố trong họ actini có số khối lớn nhất được tổng hợp bằng việc bắn phá urani, plutoni, curium và californi bằng các ion của nito, oxy, carbon, neon hoặc bo trong máy gia tốc hạt. Chẳng hạn, nobeli được tổng hợp bằng cách bắn phá urani-238 bằng neon-22 theo phương trình ^{238}_{92}U + ^{22}_{10}Ne -> ^{256}_{102}No + 4^{1}_{0}n

Những đồng vị đầu tiên của các nguyên tố siêu plutoni như americi-241 và curium-242 được tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1944 bởi Glenn T. Seaborg, Ralph A. James và Albert Ghiorso. Cụ thể, curi-242 thu được bằng cách bắn phá plutoni-239 bằng các hạt alpha 32-MeV: ^{239}_{94}Pu + ^{4}_{2}He -> ^{242}_{96}Cm + ^{1}_{0}n

Americi-241 và curi-242 cũng có thể được điều chế bằng việc chiếu xạ plutoni trong các lò phản ứng hạt nhân. Curium cũng được đặt tên theo đôi vợ chồng nhà hóa học Marie Curie và Pierre Curie - những người đã tìm ra radi và có nhiều đóng góp cho các nghiên cứu về phóng xạ.

Việc bắn phá curi-242 với hạt alpha cũng đx tạo ra một đồng phân của californi là 245Cf (1950), tương tự với americi-241 đã tạo ra berkeli-243. Nguyên tố mới này được đặt dựa trên tên của Berkeley, California.

Năm 1945, B. B. Cunningham đã tạo ra hợp chất đầu tiên của một nguyên tố plutoni là americi(III) hydroxide. Vài năm sau đó, vài miligram của americi và microgram của curi đã được sử dụng để tạo ra đồng vị của berkeli (Thomson, 1949) và californi (Thomson, 1950). Một lượng thấy được cuẩ các nguyên tố này được điều chế vào năm 1958 bởi Cunningham và Thomson, và hợp chất đầu tiên của californi (0,3 µg CfOCl) được tạo ra lần đầu năm 1960 bởi Cunningham và J. C. Wallmann.

Einsteini và fermi lần đầu tiên được định nghĩa vào những năm 1952 - 1953 trong vụ thử bom hạt nhân Ivy Mike (ngày 1 tháng 11 năm 1952) - lần đầu tiên một quả bom H được thử nghiệm thành công. Sự tiếp xúc ánh sáng của urani-238 và với một lượng lớn neutron từ vụ nổ đã tạo ra các đồng vị lớn hơn của urani là 253 và 255, sau đó sự phân rã beta đã tạo ra einsteini-253 và fermi-255. Việc tìm ra các nguyên tố mới và những kiến thức mới trong việc bắt giữ neutron của nguyên tố đã được giữ tuyệt mật bởi quân đội Hoa Kỳ cho tới năm 1955 trong hoàn cảnh của Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, đội nghiên cứu ở Berkeley đã có thể tự tạo ra einsteini và fermi bằng các phương pháp phi quân sự, như bắn phá plutoni-239 và công bố nghiên cứu này vào năm 1954 với khẳng định rằng đây chắc chắn không phải công trình đầu tiên về các nguyên tố này. Nghiên cứu Ivy Mike sau đó được giải mật và công bố vào năm 1955. Số lượng đáng kể einsteini (khoảng vài micrograms) đã được giới thiệu vào năm 1961 bởi Cunningham và những người cộng sự, nhưng điều này với fermi là chưa thể.

Đồng vị đầu tiên của mendelevi - 256Md (chu kì bán rã là 87 phút) được tổng hợp bởi Albert Ghiorso, Glenn T. Seabord, Gregory R. Choppin, Bernard G. Harvey và Stanley G. Thompson khi họ đang bắn phá 253Es bằng cấc hạt alpha trong các cyclotron 60-inch tại Berkeley - đây cũng là đồng vị của nguyên tố đầu tiên được tổng hợp bằng từng nguyên tử một.

Có nhiều nỗi lực trong việc thu được đồng vị của nobeli như ở Thụy Điển năm 1957 và Mỹ năm 1958, nhưng kết quả đầu tiên tổng hợp được là 256No bởi một nhóm các nhà hóa học người Nga vào năm 1965, và được định nghĩa bởi IUPAC vào năm 1992. Trong thí nghiệm của họ, họ đã bắn phá urani-238 với neon-22.

Năm 1961, Ghiorso đã thu được đồng vị đầu tiên của lawrenci bằng việc chiếu xạ californi (chủ yếu là californi-252) bằng ion bo-11 và bo-10. Số khối của đồng vị này khi đó không rõ ràng giữa 258 và 259, và vào năm 1965, 256Lr đã được tổng hợp bởi Flyorov và những cộng sự từ 243Am và 18O. Từ đó, IUPAC đã ghi nhận nhóm nhà vật lý hạt nhân tại Dubna và Berkeley là những người cùng tìm ra lawrenci.

Đồng vị

Tham khảo

Nguyên tố hóa học
Actini


title: Cancellaria obtusa

text:
Cancellaria obtusa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cancellaria


title: Sarteano

text:
Sarteano là một đô thị ở tỉnh Siena trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 100 km về phía đông nam của Florence và khoảng 60 km về phía đông nam của Siena.

Sarteano giáp các đô thị: Cetona, Chianciano Terme, Chiusi, Pienza, Radicofani, San Casciano dei Bagni.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.sarteano.siena.it/
 Contrada di San Martino - Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Siena


title: Propsephus vulneratus

text:
Propsephus vulneratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: 22567 Zenisek

text:
22567 Zenisek (1998 HK33) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 4 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22567 Zenisek

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pianoro

text:
Pianoro là một đô thị thuộc tỉnh Bologna trong vùng Emilia-Romagna nước Ý. Đô thị này có diện tích 107 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2004 là 16.591 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Carteria, Gorgognano, Guzzano, Livergnano, Montecalvo, Montelungo Musiano, Pian di Macina, Rastignano, Sesto.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Bolognano, Loiano, Monterenzio, Monzuno, Ozzano dell'Emilia, San Lazzaro di Savena, Sasso Marconi.

Biến động dân số

==Tham khảo==

Đô thị tỉnh Bologna


title: Béhuard

text:
Béhuard là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 17 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Moalboal

text:
Moalboal là một đô thị hạng 4 của tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 27.398 người.

Đô thị này nằm trên một bán đảo ở mũi tây nam Cebu, Moalboal phía tây giáp eo biển Taño. Từ bờ biển tây có thể nhìn thẩy đảo Negros. Moalboal có cự ly 89 km so với Thành phố Cebu.

Moalboal nằm giữa các thị xã Alcantara và Badian. Dân ở đây nói tiếng Cebuano. Kinh tế địa phương dựa vào ngành ngư nghiệp và nông nghiệp.

Các đơn vị dân cư
Moalboal được chia thành các đơn vị hành chính gồm 15 khu dân cư (khu phố) (barangay).
Agbalanga
Bala
Balabagon
Basdiot
Batadbatad
Bugho
Buguil
Busay
Lanao
Poblacion East
Poblacion West
Saavedra
Tomonoy
Tuble
Tunga

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philippines
Moalboal Around Cebu

Đô thị của Cebu


title: Elburgo/Burgelu

text:
Elburgo (Basque: Burgelu) là một đô thị trong tỉnh Álava, thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.
Đô thị này có diện tích 32,09 km², dân số 524 người (INE 2007) với mật độ 16,33 người/km². Mã số bưu chính là 01192

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ELBURGO in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia

Đô thị ở Álava


title: Donzacq

text:
Donzacq là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp

Tham khảo

Xem thêm
 Xã của tỉnh Landes

Biến động dân số

Xã của Landes


title: Lệ Ba

text:
Lệ Ba (chữ Hán giản thể: 荔波县, bính âm: Lìbō Xiàn, âm Hán Việt: Lệ Ba huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Bố Y và dân tộc Miêu Kiềm Nam, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2432 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 16 vạn người. Mã số bưu chính của huyện Lệ Ba là 558400. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 5 trấn (Ngọc Bình, Mâu Lan, Lập Hóa, Giáp Lương và Triều Dương), 12 hương.

Tham khảo

Kiềm Nam
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Nephrotoma xinjiangensis

text:
Nephrotoma xinjiangensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Świętokrzyskie

text:
Świętokrzyskie là một trong 16 tỉnh của Ba Lan. Nó nằm ở phía đông nam Ba Lan, trước đây thuộc tỉnh Lesser Poland và được lấy tên từ dãy núi Więtokrzyskie. Kielce là thủ phủ và thành phố lớn nhất của tỉnh Więtokrzyskie.

Tỉnh Świętokrzyskie giáp với sáu tỉnh khác: phía bắc giáp với tỉnh Masovian, phía đông giáp với tỉnh Lublin, phía đông nam giáp với tỉnh Subcarpathian, phía nam giáp với tỉnh Lesser Poland, phía tây nam giáp với tỉnh Silesian và giáp với tỉnh Łódź ở phía tây bắc.

Tỉnh này được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1999, tách từ tỉnh Kielce trước đây, một phần phía đông của tỉnh Częstochowa và một phần phía tây của tỉnh Tarnobrzeg (theo diện tích cải cách của chính quyền địa phương Ba Lan được thông qua vào năm 1998). Tổng diện tích của tỉnh Więtokrzyskie là 11.672 km², đây cũng là tỉnh có diện tích nhỏ thứ hai trong số các tỉnh của Ba Lan (sau Opole). Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2014, dân số của tỉnh Więtokrzyskie là 1.263.176 người với mật độ 110 người/km².

Các thành phố và thị trấn

Tỉnh Więtokrzyskie bao gồm 32 thành phố và thị trấn. Chúng được liệt kê dưới đây theo thứ tự dân số giảm dần (theo số liệu chính thức năm 2006 [3]):

Khu vực hành chính
Tỉnh Świętokrzyskie được chia thành 14 huyện: 1 huyện thành phố và 13 huyện nông thôn. Chúng được chia thành 102 xã.

Các hạt được liệt kê trong bảng sau (theo thứ tự dân số giảm dần):

Khu bảo tồn

Các khu vực được bảo tồn của tỉnh Świętokrzyskie bao gồm một Công viên Quốc gia và chín Công viên Cảnh quan. Chúng được liệt kê dưới đây.

 Vườn quốc gia Świętokrzyski
 Công viên cảnh quan Chęciny-Kielce
 Công viên cảnh quan Cisów-Orłowiny
 Công viên cảnh quan Jeleniowska
 Công viên cảnh quan Kozubów
 Công viên cảnh quan Nida
 Công viên cảnh quan Przingbórz (một phần trong tỉnhŁódź)
 Công viên cảnh quan Sieradowice
 Công viên cảnh quan suchedniów-Oblęgorek
 Công viên cảnh quan Szaniec

Tham khảo

Tỉnh của Ba Lan


title: Limonius subauratus

text:
Limonius subauratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Procraerus basilaris

text:
Procraerus basilaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Trifurcula moravica

text:
Trifurcula moravica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Z. và A. Lastuvka năm 1994. Nó được tìm thấy ở Áo, Cộng hòa Séc và Ý.

Chú thích

Tham khảo

Trifurcula
Côn trùng châu Âu


title: ESET

text:
ESET là một công ty bảo mật có trụ sở ở Bratislava, Slovakia thành lập năm 1992 sau khi sáp nhập hai công ty tư nhân.  Công ty tư nhân này có các văn phòng ở San Diego, California; Wexford, Ireland; London,  Vương quốc Anh; Buenos Aires, Argentina; và Praha, Cộng hòa Séc.

Sản phẩm

Sản phẩm đầu tiên của ESET là NOD, một chương trình chống virus cho máy tính chạy MS-DOS.  Năm 1998, ESET cho ra phiên bản NOD32 v1.0 dùng trên Microsoft Windows, và tiếp tới là bản 2.0 trong năm 2003.  Phần hỗ trợ cuối cùng cho phiên bản v2.x là v2.70.39, phát hành vào tháng 11 năm 2006 để hỗ trợ Microsoft Windows Vista.  Vào tháng 11 năm 2007, ESET đưa ra phiên bản v3.0 và đổi tên thành ESET NOD32 Antivirus.  Công ty cũng giới thiệu sản phẩm mới là ESET Smart Security, gồm ESET NOD32 Antivirus với chức năng chống spam và tường lửa. Vào ngày 2 tháng 3 năm 2009, ESET cho ra mắt ESET NOD32 Antivirus và ESET Smart Security v4.0, là phiên bản ổn định mới nhất.

ESET NOD32 Antivirus và ESET Smart Security hỗ trợ Windows 2000, XP, Server 2003, Vista và Server 2008.  Hỗ trợ 64-bit (x86-64, không có IA-64), mặc dù chương trình chạy được trên cả các vi xử lý 32-bit và 64-bit. Người dùng các phiên bản  Microsoft Windows cũ hơn, như Windows 95, 98, Me và NT 4.0, sẽ chỉ có thể cài bản v2.70.39.

ESET cũng có phiên bản cho các thiết bị di động là ESET Mobile Antivirus cho người dùng Windows Mobile. Ngoài chức năng chống phần mềm độc hại nó còn có thêm chức năng lọc tin SMS rác.

Năm 2013, chương trình này đã có đến v6 dành cho cả ESET NOD32 và ESET Smart Security. Và hiện nay đang cho chạy bản thử nghiệm preview v7.

Công nghệ
ESET sử dụng hợp ngữ trong các chương trình của họ để giảm tài nguyên CPU sử dụng và tăng cường dung lượng đĩa hiệu dụng.

ESET gọi cỗ máy phát hiện virus của mình là ThreatSense, sử dụng các bộ chữ ký chung và chẩn đoán. Không nên nhầm với ThreatSense.Net, là một hệ thống của ESET để gửi các file bị nghi ngờ hay là malware về các chuyên gia nghiên cứu của họ.

Các chương trình của ESET thường được kiểm định bởi các tổ chức như AV-Comparatives, AV-Test và Virus Bulletin.  ESET là công ty đầu tiên nhận 54 giải thưởng VB100 từ Virus Bulletin và không bỏ qua một mối nguy cơ nào trong bài kiểm tra của Virus Bulletin trong 6 năm cuối. Các sản phẩm ESET được chứng thực bởi ICSA Labs và West Coast Labs.

Tham khảo

Liên kết ngoài
ESET (tiếng Anh)
ESET (tiếng Slovakia)
ESET (tiếng Việt)
ESET (trang chủ Bắc Mỹ)
ESET (trang mạng Thái Lan)
ESET (trang toàn cầu)
ESET (diễn đàn hỗ trợ chính thức, tài trợ bởi Wilders Security)

Công ty phần mềm Slovakia
Công ty Slovakia
Công ty phần mềm bảo mật máy tính


title: Bussy, Cher

text:
Bussy là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Bussy on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Sporting Clube de Portugal

text:
Sporting Clube de Portugal (ˈspɔɾtĩɡ ˈklub(ɨ) dɨ puɾtuˈɡaɫ) cũng được biết đến với tên gọi Sporting, Sporting CP, và phổ biến nhất là Sporting Lisbon ở các quốc gia dùng ngôn ngữ tiếng Anh là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha. Câu lạc bộ hiện đang thi đấu ở Giải vô địch bóng đá Bồ Đào Nha và được người hâm mộ đặt biệt danh là Leões (Tiếng Việt: Những chú sư tử).

Sporting CP chỉ được thành lập tạm thời vào ngày 14 tháng 4 năm 1906 với tên gọi Campo Grande Sporting Club. Sau đó, vào ngày 1 tháng 7 Sporting chính thức được thành lập với tên gọi Sporting Clube de Portugal do António Félix da Costa Júnior đề cử. Đây là câu lạc bộ thành công thứ ba tại Bồ Đào Nha với 18 chức vô địch quốc gia, đứng sau Benfica (37 chức vô địch) và Porto (28 chức vô địch).

Danh hiệu

Các giải đấu trong nước

 The National Championship (*Hiện nay đã không còn)Vô địch (4): 1922–1923, 1933–1934, 1935–1936, 1937–2020
 Về nhì (6): 1922, 1924–1925, 1927–1928, 1932–1933, 1934–1935, 1936–1937

 Portuguese LigaVô địch (19): 1940–1941, 1943–1944, 1946–1947, 1947–1948, 1948–1949, 1950–1951, 1951–1952, 1952–1953, 195 6- 1957–1958, 1961–1962, 1965–1966, 1969–1970, 1973–1974, 1979–1980, 1981–1982, 1999–2000, 2001–2002, 2020–21
 Về nhì (19):

 Cup of Portugal Vô địch (15): 1940–41 1944–45 1945–46 1947–48 1953–54 1962–63 1970–71 1972–73 1973–74 1977–78 1981–82 1994–95 2001–02 2006–07 2007–08
 Về nhì (16):

 Portuguese League Cupbồ đào nhaVô địch (-)200Về nhì (2): 2007–2008, 2008–200917

 SuperCup Cândido de Oliveirasdcght

 Vô địch (7): 1982, 1987, 1995, 2000, 2002, 2007, 2008
 Về nhì (1): 1980

 Lisbon Championship
 Vô địch (18): 1914–1915, 1918–1919, 1921–1922, 1922–1923, 1924–1925, 1927–1928, 1930–1931, 1933–1934, 1934–1935, 1935–1936, 1936–1937, 1937–1938, 1938–1939, 1940–1941, 1941–1942, 1942–1943, 1944–1945, 1946–1947
 Về nhì (10): 1907–1908, 1912–1913, 1916–1917, 1917–1918, 1920–1921, 1923–1924, 1925–1926, 1931–1932, 1939–1940, 1945–1946

 Taça de Honra Vô địch (10): 1914–1915, 1915–1916, 1916–1917, 1946–1947, 1948–1949, 1960–1961, 1962–1963, 1964–1965, 1983–1984, 1990–1991
 Về nhì (-):

 Taça Império (*inauguration of Sân vận động Quốc gia)
 Winner (1): 1943–1944

 Copa BES

 Vô địch (1): 2005–2006
 Về nhì (3): 2003–2004, 2004–2005, 2007–2008

 Các giải đấu lớn ở châu Âu
  UEFA Cup Winners' Cup/Cúp C2 Vô địch (1): 1963–1964
 Về nhì (-):

 UEFA Cup Vô địch (-)
 Về nhì (1): 2004–2005

 Latin Cup
 Vô địch (-)
 Về nhì (1): 1949

 Friendly competitions
 Teresa Herrera Trophy Vô địch (1): 1961
 Về nhì (-):

 Iberian Trophy (Badajoz, Tây Ban Nha)
 Vô địch (2): 1967, 1970
 Về nhì (1): 2005

 Trofeo Internacional Montilla-Moriles (Córdoba, Tây Ban Nha)
 Vô địch (1): 1969
 Về nhì (-):

 International Tournament in Caracas
 Vô địch (1): 1981
 Về nhì (-):

 Tournament of Bulgaria
 Vô địch (1): 1981
 Về nhì (-):

 Tournament City San Sebastián
 Vô địch (1): 1991
 Về nhì (-):

 Iberian Cup
 Vô địch (1): 2000
 Về nhì (-):

 Trofeo Ciudad de Vigo Vô địch (1): 2001
 Về nhì (1): 1977

 Guadiana Trophy Vô địch (3): 2005, 2006, 2008
 Về nhì (-):

 Colombino Trophy Vô địch (1): 2006
 Về nhì (-):

 Trofeo Santiago Bernabéu Vô địch (-) Về nhì (1): 2008

 Fenway Football Challenge Vô địch (-) Về nhì (1): 2010

 Barclays New York Challenge Vô địch (1): 2010
 Về nhì (-):

 Đội hình hiện tại

 Cầu thủ cho mượn

 Chủ tịch
Danh sách đầy đủ:

 1906–1910 Alfredo Augusto das Neves Holtreman (Visconde de Alvalade)
 1910 Luís Caetano Pereira
 1910–1912 José Holtreman Roquette (José Alvalade)
 1912–1913 Luís Caetano Pereira
 1913–1914 José da Mota Marques
 1914–1918 Daniel Queirós dos Santos
 1918 Mário de Lemos Pistacchini
 1918 António Nunes Soares Júnior
 1918–1921 Mário de Lemos Pistacchini
 1921 António Nunes Soares Júnior
 1921–1922 Manuel Garcia Carabe
 1922–1923 Júlio Barreiros Cardoso de Araújo
 1923–1924 Pedro Sanches Navarro
 1924–1925 Júlio Barreiros Cardoso de Araújo
 1925–1926 José Salazar Carreira
 1926–1927 Pedro Sanches Navarro
 1927–1928 António Nunes Soares Júnior
 1928–1929 Joaquim Guerreiro de Oliveira Duarte
 1929 Eduardo Mário Costa
 1929–1931 Álvaro José de Sousa
 1931 Artur Silva
 1932 Álvaro Luís Retamoza Dias
 1932–1942 Joaquim Guerreiro de Oliveira Duarte
 1942–1943 Augusto Amado de Aguilar

 1943 Prof. Dr. Diogo Alves Furtado
 1943–1944 Alberto da Cunha e Silva
 1944–1946 Augusto Fernando Barreira de Campos
 1946–1953 António José Ribeiro Ferreira
 1953–1957 Carlos Cecílio Góis Mota
 1957–1958 Francisco de Cazal-Ribeiro
 1958–1961 Guilherme Braga Brás Medeiros
 1961–1962 Gaudêncio L. da Silva Costa
 1962–1963 Commodore Joel Azevedo da Silva Pascoal
 1963–1964 General Horácio de Sá Viana Rebelo
 1964–1965 General Martiniano A. Piarra Homem de Figueiredo
 1965–1973 Guilherme Braga Brás Medeiros
 1973 Dr. Orlando Valadão Chagas
 1973 Manuel Henrique Nazareth
 1973–1986 João António dos Anjos Rocha
 1986–1988 Amado de Freitas
 1988–1989 Jorge Manuel Alegre Gonçalves
 1989–1995 José de Sousa Cintra
 1995–1996 Pedro Miguel Santana Lopes
 1996–2000 José Alfredo Parreira Holtreman Roquette
 2000–2005 António Augusto Serra Campos Dias da Cunha
 2005–2009 Filipe Soares Franco
 2009– José Eduardo Bettencourt

 Tham khảo

 Liên kết ngoài

 Trang web chính thức: Trang web chính thức của CLB
 Sporting CP trên Facebook
 Các trang web chính thức của người hâm mộ: Ultras Juventude Leonina
 Directivo Ultras XXI
 Torcida Verde
 Các trang web không chính thức và web của người hâm mộ:'''
 Sporting Apoio Trang web của NHM
 Detailed up-to-date Sporting news
 Portal Sporting
 Diễn đàn SCP – Cộng đồng Sporting
 Wiki Fórum SCP  Tất cả mọi thứ bạn luôn muốn biết về Sporting
 Portuguesefutebol.com Bóng đá Bồ Đào Nha
 PSNL Soccer  Nhận Thông tin hiện tại về Sporting
 Tudo sobre Sporting
 Trang web của NHM
 Dữ liệu về Sporting Clube de Portugal
 Sporting Ba Lan
 Sporting Hàn Quốc

Thành lập năm 1960
Câu lạc bộ bóng đá Bồ Đào Nha


title: Sorhageniella

text:
Sorhagenia là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Cosmopterigidae

en:Sorhageniella


title: Charidotis terenosensis

text:
Charidotis terenosensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Buzzi miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Charidotis


title: Arthroleptis zimmeri

text:
Arthroleptis zimmeri là một loài ếch thuộc họ Arthroleptidae.
Đây là loài đặc hữu của Ghana.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng thoái hóa nghiêm trọng and.

Chú thích

Tham khảo
 Rödel, M.-O. 2004. Arthroleptis zimmeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Arthroleptis
Động vật đặc hữu Ghana


title: Megophrys parallela

text:
Xenophrys parallela là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Đây là loài đặc hữu của Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Inger, R. 2006. Megophrys parallela. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

Chi Ếch sừng châu Á
Xenophrys
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật đặc hữu Indonesia
Động vật Sumatra


title: Thiel-sur-Acolin

text:
Thiel-sur-Acolin  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Thielsuracolin


title: Bulbophyllum dunstervillei

text:
Bulbophyllum dunstervillei là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

dunstervillei]]

D


title: Cape Byron

text:
Cape Byron là mũi đất ở phía đông Úc và là điểm cực đông của đất liền Úc, đồng thời cũng là một trong Các điểm cuối cùng của Trái Đất.

Địa lý
Mũi đất Byron nằm ở phần phía đông của Byron Shire Council - một khu Hành chính địa phương - ở bang New South Wales, tại tọa độ địa lý , cách thành phố Byron Bay khoảng 3 km về phía đông bắc, ngó thẳng ra Thái Bình Dương.

Trên mũi đất Byron này, có tháp hải đăng Cape Byron Lighthouse cao 18 m cũng như đường mòn đi bộ và nhiều nơi quan sát đàn cá voi Humpback di trú trên biển.

Về mặt hành chính, Cape Byron do "Byron Shire Council" (Hội đồng quận Byron) quản lý, cũng như Cape Byron Marine Park rộng 22.000 ha.

Lịch sử
Mũi đất này được thuyền trưởng James Cook, một nhà thám hiểm người Anh đặt tên khi ông ta đi qua đây ngày 15.5.1770, để vinh danh một nhà thám hiểm người Anh khác là thuyền trưởng John Byron - người đã đi vòng quanh địa cầu trên chiến hạm HMS Dolphin của Hải quân Hoàng gia Anh trong các năm 1764-1766.

Năm 1901 tháp hải đăng được khai trương.

Cape Byron Marine Park được thành lập trong tháng 11 năm 2002.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 About Cape Byron
 Map of Cape Byron
 Image of Cape Byron

Địa lý Úc
Các điểm cuối cùng của Trái Đất
Điểm cực Trái Đất


title: 5171 Augustesen

text:
5171 Augustesen (1987 SQ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1988 bởi P. Jensen ở Brorfelde.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5171 Augustesen

005171
Được phát hiện bởi Poul Jensen
Tiểu hành tinh được đặt tên
005171
19870925


title: 24858 Diethelm

text:
24858 Diethelm (1996 BB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1996 bởi M. Wolf và P. Pravec ở Ondrejov.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24858 Diethelm

Được phát hiện bởi Marek Wolf
Được phát hiện bởi Petr Pravec
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: 6006 Anaximandros

text:
6006 Anaximandros (1989 GB4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1989 bởi Elst, E. W. ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6006 Anaximandros

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Nomioides rotundiceps

text:
Nomioides rotundiceps là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Handlirsch mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Nomioides
Động vật được mô tả năm 1888


title: Jeuxey

text:
Jeuxey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,49 km², dân số năm 1999 là 688 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jeuxey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Gibberula caelata

text:
Gibberula caelata là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: 4529 Webern

text:
4529 Webern (1984 ED) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1984 bởi E. Bowell ở Flagstaff.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4529 Webern

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984