title: Freetown

text:
Freetown là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Sierra Leone. Đây là thành phố cảng lớn bên bờ Đại Tây Dương, tọa lạc ở Western Area của Sierra Leone và có dân số 1.070.200 người . Freetown là trung tâm hành chính, tài chính, giáo dục, giao thông, văn hóa và kinh té của quốc gia này.
Kinh tế Freetown phần lớn dựa vào cảng của thành phố này, là cảng tự nhiên lớn nhất ở châu Phi, là cảng tự nhiên lớn thứ 3 thế giới.. Cảng của Freetown là hải cảng chính phục vụ xuất nhập khẩu của Sierra Leone. Thành phố này có các ngành lọc dầu, cắt kim cương, chế biến cá, thuốc lá.
Freetown có Fourah Bay College, đại học lâu đời nhất châu Phi, được lập năm 1827. Thành phố Freetown do John Clarkson thành lập và làm nơi trú ngụ của các nô lệ Mỹ tự do, gọi là 'Nova Scotians' (cũng gọi là 'Settlers') là những người được Sierra Leone Company đưa đến Sierra Leone năm 1792.

Khí hậu
Freetown có khí hậu nhiệt đới gió mùa (phân loại khí hậu Köppen Am). Nhiệt độ trung bình hàng năm là khoảng 28 °C.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thủ đô châu Phi
Sierra Leone
Khởi đầu thập niên 1790 ở châu Phi
Thành phố cảng châu Phi


title: Oepfershausen

text:
Oepfershausen là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 12,26 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 517 người.

Tham khảo


title: Dolenjske Toplice

text:
Dolenjske Toplice là một khu tự quản ở đông nam Slovenia. Khu vực này thuộc khu vực Hạ Carniola. Dolenjske Toplice có diện tích km2, dân số là người (năm). Thị xã nổi tiếng với các khu vực tắm nhiệt được thiết lập năm 1658 bởi các công tước Auersperd.

Tham khảo

Khu tự quản của Slovenia


title: Tinh thể lỏng

text:
Tinh thể lỏng là những chất mang trạng thái của vật chất nằm giữa trạng thái tinh thể của chất rắn và trạng thái của chất lỏng nên có một số tính chất của cả hai chất; ngoài ra một số chất tinh thể lỏng còn thay đổi màu của mình một cách rõ rệt. Tinh thể lỏng có thể chảy như một dòng chất lỏng, nhưng lại có các phân tử sắp xếp hay định hướng như của tinh thể.

Có nhiều pha trạng thái khác nhau của tinh thể lỏng, có thể được phân biệt dựa trên các tính chất quang học khác nhau của chúng, chẳng hạn như tính lưỡng chiết. Khi được xem dưới một kính hiển vi sử dụng nguồn sáng phân cực, nhiều pha tinh thể lỏng xuất hiện dưới nhiều kết cấu sắp đặt khác nhau. Mỗi "miếng" trong kết cấu tương ứng với một miền mà các phân tử của tinh thể lỏng được hướng vào một hướng khác nhau. Tuy vậy trong một miền, các phân tử được sắp xếp theo thứ tự. Tinh thể lỏng có thể không luôn luôn ở trạng thái tinh thể lỏng (cũng giống như nước không luôn luôn ở trạng thái lỏng: nó có thể ở trạng thái rắn hay trạng thái hơi).

Tinh thể lỏng có thể được chia thành ba loại: thay đổi pha theo nhiệt độ (thermotropic), thay đổi pha theo nồng độ (lyotropic) và metallotropic.

Tinh thể lỏng thermotropic và lyotropic chủ yếu bao gồm các phân tử hữu cơ, mặc dù một số khoáng chất cũng được biết đến. Tinh thể lỏng thermotropic chuyển đổi trạng thái khi nhiệt độ thay đổi, trong khi tinh thể lỏng lyotropic thay đổi trạng thái như là một hàm số phụ thuộc vào nồng độ của mesogen trong một dung dịch (thường là nước) cũng như là thay đổi về nhiệt độ. Tinh thể lỏng metallotropic bao gồm cả phân tử hữu cơ và vô cơ; quá trình chuyển đổi tinh thể lỏng của chúng còn phụ thuộc vào tỷ lệ thành phần vô cơ–hữu cơ.

Các pha của tinh thể lỏng

Tinh thể lỏng thermotropic
Một pha tinh thể lỏng là thermotropic nếu order parameter của nó được xác định bởi nhiệt độ. Nếu nhiệt độ quá cao, nó sẽ trở thành pha lỏng đẳng hướng thông thường. Nếu nhiệt độ quá thấp, hầu hết các vật liệu tinh thể lỏng sẽ trở thành tinh thể thông thường.

Tinh thể lỏng lyotropic
Một tinh thể lỏng lyotropic bao gồm hai hoặc nhiều thành phần thể hiện tính chất của tinh thể lỏng trong các phạm vi nồng độ nhất định. Trong pha lyotropic, các phân tử dung môi lấp đầy không gian xung quanh các hợp chất để cung cấp tính lưu (fluidity) cho system.

Tinh thể lỏng metallotropic
Các pha của tinh thể lỏng cũng có thể dựa trên các pha vô cơ có nhiệt độ nóng chảy thấp như ZnCl2 có cấu trúc hình thành từ các tứ diện liên kết. Việc thêm vào các phân tử long chain soap-like dẫn đến một loạt các pha mới cho thấy nhiều tính chất của tinh thể lỏng như là một function của tỷ lệ thành phần vô cơ–hữu cơ và nhiệt độ. Loại vật liệu này đã được đặt tên là metallicotropic.

Ứng dụng
Tinh thể lỏng có thể ứng dụng để chế tạo màn hình tinh thể lỏng, sử dụng trong các thiết bị như ti vi, điện thoại, máy tính, đồng hồ thông minh.

Tham khảo

Công nghệ
Tinh thể
Vật liệu quang học
Vật chất ngưng tụ mềm
Tinh thể lỏng
Trạng thái vật chất


title: Geranomyia feuerborni

text:
Geranomyia feuerborni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ussel, Lot

text:
Ussel là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Smicridea urra

text:
Smicridea urra là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Sang Khom (huyện)

text:
Sang Khom () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Udon Thani, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông nam theo chiều kim đồng hồ) là: Ban Dung, Phen và Phon Phisai của Nong Khai Province.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) được thành lập ngày 15 tháng 5 năm 1975, khi ba tambon Sang Khom, Ban Yuat and
Chiang Da được tách ra từ Phen. On ngày 21 tháng 5 năm 1990 đơn vị này được nâng cấp thành huyện district.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 52 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Sang Khom


title: Tuyên Hóa, Trương Gia Khẩu

text:
Tuyên Hóa () là một khu (quận) thuộc thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Tuyên Hóa cách Bắc Kinh 180 km về phía tây bắc. Tuyên Hóa vốn là một thành phố có lịch sử lâu dài và có vị trí quân sự quan trọng. Trong thời gian gần đây, quận được công nghiệp hóa mạnh mẽ với các khu phát triển công nghệ cao. Tuyên Hóa cũng được biết đến với ngành trồng nho.

Nhai đạo

Trấn
 Bàng Gia Bảo (庞家堡镇)

Hương
 Hà Tử Tây (河子西乡)
 Xuân Quang (春光乡)
 Hầu Gia Miếu (侯家庙乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu


title: Lasioglossum concessum

text:
Lasioglossum concessum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1946


title: Elasmosomus parallelus

text:
Elasmosomus parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Elasmosomus


title: Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum

text:
Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum (tên tiếng Anh: Campus of the University of Da Nang in Kon Tum) là một trong 7 trường thành viên của Đại học Đà Nẵng. Trường được thành lập vào ngày 14 tháng 02 năm 2007, có chức năng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ đại học và sau đại học đa ngành, đa lĩnh vực cho các tỉnh Tây Nguyên và các tỉnh vùng Đông nam Lào, Đông bắc Campuchia.

Mục tiêu
Phát triển cộng đồng: Phân hiệu đào tạo vì sự phát triển cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
Hợp tác cùng phát triển: Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là thành viên của Đại học Đà Nẵng, coi trọng việc hợp tác với các trường thành viên thuộc Đại học Đà Nẵng. Phân hiệu cũng sẽ hợp tác chặt chẽ với các trường cao đẳng, đại học và các cộng đồng kinh doanh trên vùng đất Tây Nguyên. Tất cả mọi sự hợp tác vì sự phát triển bền vững.
Thực tế và hữu hiệu: Phân hiệu sẽ thường xuyên tìm hiểu nhu cầu khu vực để xây dựng cơ cấu ngành đào tạo, chương trình học phù hợp với nhu cầu phát triển của Tây Nguyên. Đào tạo nguồn nhân lực có khả năng vận dụng các kiến thức đã học vào việc cải tiến đời sống lao động của cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.

Cơ sở vật chất
Toàn bộ cơ sở của Phân hiệu được chia thành hai khu vực:
Khu vực Giảng đường và Hiệu bộ của Phân hiệu tại 704 Phan Đình Phùng - thành phố Kon Tum với diện tích 1,5 ha.
Khu vực Ký túc xá sinh viên và khu học tập thể dục, thể thao tại 306 Duy Tân - thành phố Kon Tum với diện tích 2,3 ha.

Quy mô và Hệ thống đào tạo
Phân hiệu tuyển sinh hàng năm với quy mô từ 400 đến 500 sinh viên hệ chính quy. Dựa trên thế mạnh của Đại học Đà Nẵng - đại học đa ngành trọng điểm quốc gia, Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum từng bước mở rộng các chuyên ngành đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội của các tỉnh Tây Nguyên.

Phân hiệu chiêu sinh 17 chuyên ngành đào tạo thuộc 4 trường đại học thành viên của Đại học Đà Nẵng là trường Đại học Bách khoa, trường Đại học Kinh tế, trường Đại học Sư phạm và trường Đại học Ngoại ngữ. Ngoài đào tạo hệ đại học, Phân hiệu mở các khoá đào tạo sau đại học nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Tây Nguyên.

Các chuyên ngành đào tạo đại học:
Kỹ thuật điện - điện tử
Công nghệ Thông tin
Công nghệ sinh học
Kỹ thuật xây dựng
Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông
Kinh tế Xây dựng
Kế toán
Kiểm toán
Kinh tế Phát triển
Quản trị Kinh doanh
Quản lý nhà nước
Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
Tài chính - Ngân hàng
Tài chính Doanh nghiệp
Sư phạm Toán
Sư phạm Giáo dục Tiểu học
Luật kinh tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum

Đại học Đà Nẵng
Trường đại học và cao đẳng tại Kon Tum
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam


title: Aulonocara baenschi

text:
Aulonocara baenschi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Xem thêm
Danh sách các loài freshwater aquarium fish

Chú thích

Tham khảo

 Kazembe, J. & Makocho, P. 2005. Aulonocara baenschi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Aulonocara
Động vật được mô tả năm 1985


title: Phygasia diancangana

text:
Phygasia diancangana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Phygasia


title: Sicyodes

text:
Sicyodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Ngày Quốc tế Phụ nữ

text:
Ngày Quốc tế Phụ nữ hay còn gọi là Ngày Liên Hợp Quốc vì Nữ quyền và Hòa bình Quốc tế được tổ chức vào ngày 8 tháng 3 hằng năm với vai trò là tâm điểm trong phong trào đấu tranh vì quyền của phụ nữ, thu hút sự chú ý đến các vấn đề như bình đẳng giới, quyền sinh sản, bạo lực và lạm dụng đối với phụ nữ. Ngày này được Liên Hợp Quốc chính thức hóa vào năm 1975.

Lễ kỷ niệm ngày Quốc tế nữ giới lần đầu tiên được tổ chức vào ngày 28 tháng 2 năm 1909 tại New York, Mỹ do Đảng Xã hội Mỹ tổ chức. Một cuộc biểu tình nhân ngày Phụ nữ vào ngày 8 tháng 3 năm 1917 tại Petrograd, Đế quốc Nga đã làm dấy lên cuộc Cách mạng Nga 1917. Liên bang Xô viết (Liên Xô) tuyên bố ngày này là ngày nghỉ quốc gia kể từ năm 1917, sau đó ngày lễ này chủ yếu được tổ chức trong các nước thuộc phong trào Xã hội Chủ nghĩa và các nước Cộng sản cho đến khi được Liên Hợp Quốc thông qua vào năm 1977.

Ngày lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ ngày nay có thể là một ngày lễ chung ở một số quốc gia, hoặc trở thành một ngày lễ lớn bị bỏ qua ở những nơi khác. Ở một số quốc gia, ngày này là ngày để biểu tình; ở những quốc gia khác, ngày này là ngày tôn vinh nữ giới.

Lịch sử

Lễ kỷ niệm Ngày Phụ nữ tổ chức sớm nhất được tổ chức vào ngày 28 tháng 2 năm 1909 tại New York, Mỹ do Đảng Xã hội Mỹ tổ chức để tưởng niệm cuộc đình công năm 1908 của Hiệp hội Công nhân May mặc Quốc tế. Không có cuộc đình công nào vào ngày 8 tháng 3 năm đó.

Trong Hội nghị Phụ nữ do Quốc tế thứ II (Quốc tế Xã hội chủ nghĩa) tổ chức ngày 8 tháng 3 năm 1910, Chủ tịch Clara Zetkin, một phụ nữ người Đức, đã đề nghị chọn một ngày quốc tế phụ nữ để kỷ niệm những phụ nữ đã đấu tranh trên toàn thế giới.

Tháng 8 năm 1910, Hội nghị Phụ nữ Thế giới được tổ chức tại Copenhagen, Đan Mạch. Luise Zietz đề nghị việc tạo ra một Ngày Phụ nữ Quốc tế hằng năm và được Clara Zetkin ủng hộ. Tuy vậy ngày cụ thể vẫn chưa xác định. Các đại biểu (100 phụ nữ từ 17 quốc gia) đồng ý với ý tưởng này là một chiến lược nhằm thúc đẩy quyền bình đẳng, bao gồm cả việc phụ nữ được quyền bầu cử.

Năm 1911, ngày Quốc tế Phụ nữ được tổ chức lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 3 ở Áo, Đan Mạch, Đức và Thụy Sĩ, với hơn một triệu người tham gia. Chỉ riêng ở đế chế Áo-Hung đã có 300 cuộc biểu tình. Tại Viên, phụ nữ diễu hành tại Ringstrasse và mang các biểu ngữ tôn vinh những người đã hy sinh của Công xã Paris. Phụ nữ yêu cầu họ được quyền bầu cử và giữ chức vụ công. Họ cũng phản đối việc phân biệt đối xử về giới tính trong việc làm. Trong khi đó tại Hoa Kỳ, người Mỹ vẫn tiếp tục tổ chức Ngày Phụ nữ Quốc gia vào ngày Chủ nhật cuối cùng của tháng 2.

Năm 1913, phụ nữ Nga đã có Ngày Phụ nữ Quốc tế đầu tiên vào ngày thứ bảy cuối cùng của tháng 2 (theo lịch Julian sau đó được sử dụng ở Nga).

Mặc dù đã có những cuộc đình công của phụ nữ được tổ chức, các cuộc tuần hành và biểu tình khác trong những năm trước năm 1914 đều không diễn ra vào ngày 8 tháng 3.

Năm 1914 ngày Quốc tế Phụ nữ được tổ chức vào ngày 8 tháng 3, có thể bởi vì ngày đó là chủ nhật và kể từ đó ngày này được tổ chức vào ngày 8 tháng 3 ở tất cả các quốc gia. Ngày 8 tháng 3 năm 1914, phụ nữ Đức đòi quyền bầu cử nhưng đến ngày 12 tháng 10 năm 1918 mới được chấp thuận. Tại Luân Đôn (Anh) có một cuộc diễu hành từ Bow tới Quảng trường Trafalgar để ủng hộ cuộc bầu cử của phụ nữ vào ngày 8 tháng 3 năm 1914. Sylvia Pankhurst bị bắt trước trạm Charing Cross trên đường tới Quảng trường Trafalgar.

Ngày 23 tháng 2 năm 1917 theo lịch Nga, dương lịch là ngày 8 tháng 3 năm 1917, tại Saint Petersburg, các phụ nữ Nga đã ra đường biểu tình đình công, đòi bánh mì, đòi trả chồng con họ trở về từ chiến trận, và đòi chấm dứt chế độ Sa hoàng. Cuộc đình công này đã khiến hoàng đế Nikolai II phải thoái vị và góp phần rất lớn vào cuộc Cách mạng Tháng Mười ở Nga. Leon Trotsky đã viết, "23 tháng 2 (8 tháng 3) là ngày Phụ nữ Quốc tế, các cuộc gặp gỡ và hành động đã được dự báo trước, nhưng chúng ta không thể tưởng tượng được ngày Phụ nữ này sẽ khởi nguồn cho cuộc cách mạng. Mặc dù có các lệnh ngược lại, nhưng các công nhân dệt may đã rời bỏ công việc của họ tại một số nhà máy và cử các phái đoàn yêu cầu hỗ trợ cho cuộc đình công... điều này dẫn đến các cuộc đình công hàng loạt... tất cả phụ nữ đã tràn ra đường phố." Bảy ngày sau, Sa hoàng Nicholas II thoái vị và Chính phủ lâm thời trao quyền bầu cử cho phụ nữ.

Sau Cách mạng tháng Mười, Alexandra Kollontai và Vladimir Lenin đã biến ngày này thành ngày lễ chính thức ở Liên bang Xô viết, nhưng đó là một ngày làm việc cho đến năm 1965. Vào ngày 8 tháng 5 năm 1965, theo lệnh của Chủ tịch Liên bang Xô viết, ngày này được tuyên bố là một ngày nghỉ ở Liên Xô "để kỷ niệm những thành tích xuất sắc của phụ nữ Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa cộng sản, trong việc bảo vệ Tổ quốc của họ trong Chiến tranh ái quốc vĩ đại, chủ nghĩa anh hùng và sự hy sinh quên mình ở tiền tuyến lẫn hậu phương, và đánh dấu sự đóng góp to lớn của phụ nữ để tăng cường tình hữu nghị giữa các dân tộc, và cuộc đấu tranh cho hòa bình. Tuy nhiên, Ngày Phụ nữ cũng phải được kỷ niệm như những ngày lễ khác."

Từ việc áp dụng chính thức ở Liên Xô sau cuộc Cách mạng năm 1917, ngày lễ này chủ yếu được kỷ niệm ở các nước cộng sản và phong trào cộng sản trên toàn thế giới. Ngày lễ này được những người cộng sản ở Trung Quốc tổ chức hằng năm kể từ năm 1922, và được những người cộng sản Tây Ban Nha tổ chức vào năm 1936. Lãnh đạo cộng sản Dolores Ibárruri đã dẫn đầu một cuộc tuần hành của phụ nữ ở Madrid vào năm 1936 vào thời điểm trước Nội chiến Tây Ban Nha.

Vào năm 1927, tại thành phố Quảng Châu, Trung Quốc, đã có một cuộc tuần hành của 25.000 phụ nữ và nam giới ủng hộ, bao gồm đại diện của Quốc dân đảng, YWCA và các tổ chức lao động. Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào ngày 1 tháng 10 năm 1949, Hội đồng Nhà nước tuyên bố vào ngày 23 tháng 12 rằng ngày 8 tháng 3 sẽ là một ngày lễ chính thức với phụ nữ ở Trung Quốc được nghỉ nửa ngày. Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào ngày 1 tháng 10 năm 1949, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc tuyên bố vào ngày 23 tháng 12 năm 1949 rằng ngày 8 tháng 3 sẽ là kỳ nghỉ chính thức cho phụ nữ ở Trung Quốc với một nửa ngày nghỉ.

Ngày này chủ yếu vẫn là một ngày lễ của các quốc gia cộng sản cho đến khoảng năm 1967 khi nó được các nhà nữ quyền làn sóng thứ hai áp dụng. Ngày này lại nổi lên như một ngày của chủ nghĩa hoạt động, và đôi khi được biết đến ở châu Âu với cái tên "Ngày Quốc tế Phụ nữ Đấu tranh". Trong những năm 1970 và 1980, các nhóm phụ nữ được các tổ chức cánh tả và lao động tham gia kêu gọi trả lương bình đẳng, cơ hội kinh tế bình đẳng, quyền hợp pháp bình đẳng, quyền sinh sản, trợ cấp chăm sóc trẻ em và phòng chống bạo lực đối với phụ nữ.

Liên Hợp Quốc bắt đầu kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ trong Năm Quốc tế Phụ nữ - năm 1975. Năm 1977, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã mời các quốc gia thành viên tuyên bố ngày 8 tháng 3 là Ngày của Liên Hợp Quốc về quyền phụ nữ và hòa bình thế giới.

Ngày Quốc tế Phụ nữ đã gây ra bạo lực ở Tehran, Iran vào ngày 4 tháng 3 năm 2007, khi cảnh sát đánh hàng trăm người đàn ông và phụ nữ đang lên kế hoạch cho một cuộc biểu tình. (Một cuộc biểu tình trước đó cho sự kiện này đã được tổ chức tại Tehran vào năm 2003.) Cảnh sát đã bắt giữ hàng chục phụ nữ và một số được trả tự do sau nhiều ngày biệt giam và thẩm vấn. Shadi Sadr, Mahbubeh Abbasgholizadeh và một số nhà hoạt động cộng đồng khác được thả vào ngày 19 tháng 3 năm 2007, chấm dứt cuộc tuyệt thực kéo dài mười lăm ngày.

Trong thế kỷ XXI, ở phương Tây, ngày này ngày càng được các công ty lớn tài trợ và được sử dụng để quảng bá những thông điệp tốt đẹp hơn là những cải cách xã hội triệt để. Năm 2009, công ty tiếp thị của Anh, Aurora Ventures, đã thành lập trang web "Ngày Quốc tế Phụ nữ" với sự tài trợ của công ty. Trang web này bắt đầu quảng bá hashtag làm chủ đề cho ngày này, được sử dụng trên toàn thế giới. Ngày này được kỷ niệm bằng các bữa sáng và các phương tiện truyền thông xã hội gợi nhớ đến những lời chúc mừng trong Ngày của Mẹ.

Trong văn hóa hiện đại
Hiện nay ngày Quốc tế Phụ nữ là ngày lễ chính thức tại các nước Afghanistan, Angola, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Bulgaria, Burkina Faso, Campuchia, Cuba, Gruzia, Guinea-Bissau, Eritrea, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Lào, Madagascar, Moldova, Mông Cổ, Nga, Nepal, Tajikistan, Trung Quốc, Turkmenistan, Uganda, Ukraina, Uzbekistan, Việt Nam và Zambia.

Tại một số quốc gia, như Cameroon, Croatia, Romania, Bosnia và Herzegovina, Bulgaria và Chile, ngày 8 tháng 3 không phải là một kỳ nghỉ lễ mặc dù vẫn được tổ chức rộng rãi. Vào ngày này, đàn ông thường tặng những người phụ nữ trong cuộc sống của họ - mẹ, vợ, bạn gái, con gái, bạn bè, đồng nghiệp,... - hoa và những món quà nhỏ. Ở một số quốc gia (như Bulgaria và Romania) nó cũng được coi là tương đương với Ngày của Mẹ, và trẻ em cũng tặng những món quà nhỏ cho mẹ và bà mình.
Tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Tiệp Khắc, lễ kỷ niệm lớn theo kiểu của Liên Xô được tổ chức hằng năm. Sau sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản tại nước này, lễ kỷ niệm đã bị rơi vào quên lãng, do nó thường được coi là một trong những biểu tượng chính của chế độ cũ. Ngày Quốc tế Phụ nữ được thiết lập lại như là một ngày quan trọng chính thức tại nước này  tại Nghị viện Cộng hòa Séc năm 2004 theo đề nghị của Đảng Dân chủ Xã hội và Đảng Cộng sản. Điều này đã gây ra một số tranh cãi vì phần lớn công chúng cũng như các đảng chính trị coi ngày lễ này là một tàn tích của quá khứ cộng sản.

Ngày Quốc tế Phụ nữ đã gây ra bạo lực ở Tehran, Iran vào ngày 4 tháng 3 năm 2007, khi cảnh sát đánh đập hàng trăm đàn ông và phụ nữ đang lên kế hoạch tuần hành ngày 8/3. (Một cuộc mít tinh trước đó đã được tổ chức tại Tehran năm 2003.) Cảnh sát đã bắt giữ hàng chục phụ nữ và một số đã được thả ra sau vài ngày biệt giam và thẩm vấn. Shadi Sadr, Mahbubeh Abbasgholizadeh và nhiều nhà hoạt động cộng đồng khác đã được thả ra vào ngày 19 tháng 3 năm 2007, chấm dứt cuộc tuyệt thực kéo dài mười lăm ngày.

Tại Ý, để chào mừng ngày này, đàn ông tặng hoa mimosa vàng cho phụ nữ. Nhà hoạt động chính trị cộng sản Teresa Mattei đã chọn hoa mimosa vào năm 1946 như một biểu tượng của ngày Quốc tế Phụ nữ ở Ý bởi vì bà cảm thấy những biểu tượng của Pháp trong ngày này, bao gồm hoa violet và linh lan, quá khan hiếm và tốn kém để có thể áp dụng hiệu quả ở Ý.

Tại Hoa Kỳ, nữ diễn viên và nhà hoạt động nhân quyền Beata Pozniak đã vận động hành lang với Thị trưởng Los Angeles và Thống đốc California để vận động các thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ đề nghị công nhận chính thức về ngày lễ này. Vào tháng 2 năm 1994, H. J. Res. 316 được giới thiệu bởi Rep. Maxine Waters, cùng với 79 nhà đồng tài trợ, trong nỗ lực chính thức công nhận ngày 8 tháng 3 năm đó là Ngày Quốc tế Phụ nữ. Dự luật sau đó đã được đề cập và được giữ lại trong Ủy ban Lưỡng viện về Bưu điện và Dịch vụ dân sự. Hai viện chưa bỏ phiếu bầu lần nào cho điều luật này.

Tại Việt Nam, ngày Quốc tế Phụ nữ còn được coi là ngày kỷ niệm cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng – 2 vị nữ tướng anh hùng dân tộc đầu tiên đã đánh đuổi giặc ngoại xâm phương Bắc. Tinh thần dân tộc và ý chí đấu tranh của phụ nữ Việt Nam cũng được bắt nguồn từ truyền thống dân tộc này.

Hoạt động kỷ niệm

Tại một số quốc gia, ngày Quốc tế Phụ nữ được kỷ niệm bằng những hoạt động liên hoan, diễu hành đòi quyền bình đẳng với nam giới ở các mức lương, ở cơ hội giáo dục đào tạo và thăng tiến trong nghề nghiệp, hay là điều kiện an sinh xã hội, chống mãi dâm và bạo lực đối với phụ nữ, nói chung là những vấn đề thực tiễn. Ngày này, thường là phụ nữ châu Âu và Bắc Mỹ từ chối nhận hoa, vì xem đó là một dấu hiệu không bình đẳng và chỉ có tính cách hình thức.

Ở Việt Nam, ngày này thường là ngày phái nam tặng phụ nữ hoa (thường là hoa hồng) và quà, sự kiện thường được tổ chức ở các cơ quan, đoàn thể,... nơi có phụ nữ làm việc và tham gia.

Xem thêm

Chú thích

Liên kết ngoài

Tiếng Việt
 Phụ nữ làm chính trị: Những nữ nguyên thủ quốc gia, Võ Phan Thanh Bình, 09/03/2006
Tiếng Anh
 International Women's Day 2013
 Lịch sử sơ thảo của ngày
 Lịch sử chi tiết
 People Opposing Woman Abuse
 Những người phụ nữ quyền lực nhất thế giới Caroline Howard, Forbes, 22/8/2012
 Những người phụ nữ giàu nhất thế giới 2013 Forbes 4/3/2013
Video
 Nghe bài hát Bread & Roses, Judy Collins trình bày.
 Xem hợp xướng Bread & Roses

Nữ giới
Ngày lễ
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Ba
Lịch sử nữ giới
Ngày Liên Hợp Quốc
Chủ nghĩa nữ giới
Nữ giới trong lịch sử


title: 23410 Vikuznetsov

text:
23410 Vikuznetsov là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1244.9481043 ngày (3.41 năm).

Nó được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1978.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Celina angustata

text:
Celina angustata là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Celina


title: Eschweilera rabeliana

text:
Eschweilera rabeliana là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Eschweilera rabeliana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Eschweilera
Thực vật Brasil


title: Mauvaisin

text:
Mauvaisin  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: ACB (định hướng)

text:
ACB có thể là viết tắt cho các tổ chức sau đây:

Ngân hàng
 African Central Bank (Ngân hàng Trung ương Phi châu), một trong ba cơ quan tài chính của Liên minh châu Phi
 Asia Commercial Bank, tên tiếng Anh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu tại Việt Nam
 Tên cũ Asia Commercial Bank của Public Bank (Ngân hàng Công cộng) tại Hồng Kông
Thể thao:
 Asociación de Clubs de Baloncesto, tên tiếng Tây Ban Nha của liên hội bóng rổ tại Tây Ban Nha
 Australian Cricket Board, cơ quan điều hành trò chơi cricket tại Úc
Các ngành khác:
 American Council of the Blind, một tổ chức dành cho người mù tại Hoa Kỳ
 Association for Clinical Biochemistry, một tổ chức chuyên nghiệp tại Anh dành cho các nhà sinh hóa học


title: Catoptria conchella

text:
Catoptria conchella là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 24–30 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Catoptria
Côn trùng châu Âu


title: Thrypticomyia niveitibia

text:
Thrypticomyia niveitibia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Thrypticomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Kinh Thư

text:
Kinh Thư (書經 Shū Jīng) hay còn gọi là Thượng Thư (尚書) là một bộ phận trong bộ sách Ngũ Kinh của Trung Quốc, ghi lại các truyền thuyết, biến cố về các đời vua cổ có trước Khổng Tử. Khổng Tử san định lại để các ông vua đời sau nên theo gương các minh quân như Nghiêu, Thuấn chứ đừng tàn bạo như Kiệt, Trụ.

Nội dung Kinh Thư chủ yếu là ghi chép lại lời nói của vua tôi thời thượng cổ (Nghiêu, Thuấn) cho đến thời nhà Hạ, nhà Thương và thời Tây Chu. Từ khi Hán Vũ Đế bắt đầu đặt chức Ngũ kinh bác sĩ, địa vị của Kinh Thư không hề thay đổi. Quá trình biên soạn, chỉnh lý và lưu truyền của Kinh Thư cực kỳ phức tạp, trong lịch sử xuất hiện quá nhiều văn bản có bố cục, nội dung và thể chữ khác nhau, một bộ phận được các học giả trong triều đình tổ chức chỉnh lý, hiệu đính và ban hành thành bản chính thức. Văn bản Kinh Thư ngày nay chủ yếu xuất hiện vào thời Đông Tấn, nguồn gốc của nội dung một số thiên trong văn bản này bắt đầu bị nghi ngờ từ thời Nam Tống. Đến đầu thời nhà Thanh, một số thiên trong Kinh Thư bị các học giả như Diêm Nhược Cừ xác định là giả (ngụy thư), thậm chí bị loại bỏ ra khỏi Kinh Thư.

Tên gọi
Kinh Thư có tên đầy đủ là Thượng Thư (尚書), tức là sách ghi chép các tư liệu từ thời Thượng cổ. Trong Thượng Thư tự, Khổng Dĩnh Đạt nói: "Thượng" (尚) tức là "thượng" (上), là sách kể từ thời thượng cổ đến nay, nên được gọi là "Thượng Thư" (尚書)". Trong Thượng Thư chính nghĩa, Mã Dung nói: "Thời thượng cổ có sách của họ Ngu, nên gọi là Thượng Thư".

Ban đầu Thượng Thư được gọi tắt là Thư (書), sớm nhất là trong sách Mặc Tử, thiên Minh quỷ hạ: "Trên nhất là Hạ thư, rồi đến Thương, Chu thư". Thượng Thư còn có nghĩa là sử thời Thượng cổ, như Vương Sung nói trong sách Luận hành, thiên Chính thuyết: "Thượng Thư là sách nói về đế vương thời Thượng cổ, hoặc là bề trên làm việc gì thì bề dưới ghi chép lại, cho nên gọi là Thượng Thư". Hán thư, Nghệ văn chí nói: "Tả sử ghi chép lời nói, hữu sử ghi chép sự việc". Thượng Thư cũng được xem là tả sử vì ghi chép các lời nói hoặc mệnh lệnh. Trong thực tế, Thượng Thư không chỉ ghi chép lời nói mà còn ghi chép cả sự thật lịch sử.

Sách Vĩ thư nói rằng ngày xưa Thượng Thư bao gồm 3240 thiên, về sau Khổng Tử san định còn 120 thiên. Theo Hán thư, Nghệ văn chí thì Khổng Tử san định Thượng Thư còn 100 thiên. Vì được Khổng Tử san định nên Thượng Thư còn được gọi là Kinh Thư (書經), một trong Ngũ kinh của Nho giáo.

Văn bản
Văn bản Kinh Thư có hai loại: bản Kim văn của Phục Sinh thời Tây Hán, bao gồm 29 thiên, và bản Cổ văn thời Đông Tấn, trên có lời tựa của Khổng An Quốc, bao gồm 58 thiên. Đến đời Đường Huyền Tông niên hiệu Thiên Bảo, hai bản Kim văn và Cổ văn được nhập làm một thành bản Kinh Thư hiện nay.

Cuối thời Tây Hán, bắt đầu xảy ra cuộc tranh chấp giữa 2 phái Kim văn học và Cổ văn học, kết quả phái Cổ văn học ngày một thịnh lên trong khi phái Kim văn học suy yếu dần. Tranh chấp giữa Kim văn học và Cổ văn học còn kéo dài đến cuối thời Thanh.

Kim văn Thượng Thư

Theo Sử ký Tư Mã Thiên, Nho lâm liệt truyện, Phục Sinh tên là Thắng, làm quan bác sĩ đời Tần. Tần Thủy Hoàng ra lệnh đốt sách chôn nho, Phục Sinh phải giấu sách Thượng Thư ở trong vách. Sang đời Hán, Phục Sinh tìm lại sách Thượng Thư nhưng mất đi vài chục thiên, chỉ còn lại 29 thiên, liền đem dạy ở Tề, Lỗ. Vua Hán Văn Đế hạ chiếu tìm người hiểu được sách Thượng Thư, chỉ có Phục Sinh hiểu được nên được vời vào triều. Nhưng do ông già quá (đã hơn 90 tuổi) không đi được nên Hán Văn Đế sai Tiều Thố đến nhà Phục Sinh để học sách Thượng Thư.

Theo lời tựa sách Cổ văn Thượng Thư của Vệ Hoằng, thì khi Tiều Thố đến nhà Phục Sinh, Phục Sinh già nói không được đúng tiếng, phải sai con gái mình dạy Tiều Thố. Vì tiếng nói khác nhau nên nhiều chỗ Tiều Thố không hiểu được, chỉ hiểu lược lấy ý rồi học thuộc lòng.

Theo lời Khổng Dĩnh Đạt thì bản Thượng Thư mà Phục Sinh truyền dạy chỉ có 28 thiên, còn thiên Thái thệ thì không phải vì nó được tìm thấy vào đời Hán Vũ Đế, sau bị các sử gia gộp chung vào thành ra 29 thiên.

Bản Kinh Thư của Phục Sinh được viết bằng kim văn, nên gọi là Kim văn Thượng Thư.

Phục Sinh truyền lại lời giải thích Kinh Thư của mình cho Âu Dương Sinh (Âu Dương Hòa Bá) và Trương Sinh, Trương Sinh truyền lại cho Âu Dương Cao, Hạ Hầu Thắng (Đại Hạ Hầu) và Hạ Hầu Kiến (Tiểu Hạ Hầu), nên Kim văn Thượng Thư được truyền lại cho ba nhà. Hán Vũ Đế đặt chức Ngũ kinh bác sĩ, phong họ Âu Dương làm học quan. Đến thời Hán Tuyên Đế, sau sự kiện Thạch Cừ nghị tấu, cả ba nhà đều được phong làm học quan.

14 quan bác sĩ thời Đông Hán đều thuộc ba nhà là họ Âu Dương, Đại Hạ Hầu và Tiểu Hạ Hầu, nhưng bản Kim văn Thượng Thư của ba nhà nay đều đã thất truyền, ngày nay chỉ có thể căn cứ vào phần tàn khuyết của kinh văn khắc trên đá trong niên hiệu Hy Bình đời Hán Linh Đế để suy đoán diện mạo bản Kim văn Thượng Thư của họ Âu Dương.

Cổ văn Thượng Thư
Theo Hán thư, Nghệ văn chí, cuối thời Hán Vũ Đế, Lỗ Cung Vương sai người phá nhà cũ của Khổng Tử ở Khúc Phụ (Sơn Đông) để mở rộng cung thất, phát hiện một bản Kinh Thư được viết bằng chữ khoa đẩu, cùng với Lễ ký, Luận ngữ, Hiếu kinh khoảng vài chục thiên. Khi Lỗ Cung Vương vào nhà Khổng Tử thì nghe thấy tiếng đàn cầm đàn sắt và chuông khánh nên sợ không dám phá nữa. Khổng An Quốc là hậu duệ Khổng Tử được sách này, khảo cứu được 29 thiên. Hán Vũ Đế sai Khổng An Quốc soạn Thư truyện. Bản này được gọi là Cổ văn Thượng Thư, về sau thất truyền.

So với bản Kim văn của Phục Sinh thì bản Cổ văn của Khổng An Quốc có thêm 16 thiên, lời văn khác nhau hơn 700 chỗ, là văn bản vô cùng quý giá thời Tiên Tần. Thời Hán Vũ Đế, hậu duệ hoặc học sinh của Khổng An Quốc dâng bản Cổ văn Thượng Thư này cho triều đình, Lưu Hướng gọi bản này là Trung cổ văn. Sử ký, Nho lâm liệt truyện nói rằng họ Khổng có một bản Cổ văn Thượng Thư, Khổng An Quốc dùng kim văn để đọc nó, tìm thấy các thiên đã mất (dật thiên) được hơn 10 thiên.

Cổ văn Thượng Thư bắt đầu được lưu truyền trong dân gian, ảnh hưởng còn ít. Thời Hán Bình Đế, Lưu Hâm sau khi so sánh sự khác biệt giữa Cổ văn và Kim văn thì nghiêng hẳn về Cổ văn, kiến nghị triều đình lấy các kinh sách Cổ văn làm quốc học, dẫn đến cuộc tranh chấp giữa Cổ văn và Kim văn. Thời Đông Hán, bản Cổ văn hoàn chỉnh của Khổng An Quốc bị thất truyền, Đỗ Lâm ở Hà Tây tìm được một bản Cổ văn Thượng Thư được viết bằng sơn trên thẻ tre, cũng bao gồm 29 thiên giống như bản Kim văn Thượng Thư, nhưng không có thêm 16 thiên như trong bản của Khổng An Quốc. Cuối thời Đông Hán, các nhà kinh học như Giả Quỳ, Mã Dung và Trịnh Huyền chú thích bản viết bằng sơn trên thẻ tre này, tích cực đề xướng việc học tập bản Cổ văn này của Đỗ Lâm, số người học dần dần tăng lên, bản Đỗ Lâm dần dần chiếm ưu thế trong giới học thuật.

Ngụy Cổ văn Thượng Thư
Vào thời Hán Thành Đế, Trương Bá ở Đông Lai sửa chữa lại 29 thiên trong Kinh Thư, dựa vào Tả truyện, Thượng Thư tự biên soạn thành một bản Kinh Thư bao gồm 102 thiên, gọi là Nhất bách linh nhị thiên Thượng Thư. Sau đó bản này bị phát hiện là sách ngụy tạo, nên Trương Bá bị hạ ngục, bản Thượng Thư ngụy tạo này sau khi lưu truyền được một thời gian thì bị thất truyền.

Đến thời Tây Tấn xảy ra loạn Vĩnh Gia, thư viện hoàng gia của nhà Tấn bị hủy hoại nghiêm trọng, bản Kim văn Thượng Thư của ba phái Âu Dương Cao, Đại Hạ Hầu và Tiểu Hạ Hầu đều bị mất toàn bộ, nên kinh văn và chú sớ của bản Kim văn Thượng Thư do Phục Sinh truyền lại đều bị thất truyền, vì vậy bản Cổ văn Thượng Thư viết bằng sơn trên thẻ tre của Đỗ Lâm do Trịnh Huyền chú thích trở thành bản Kinh Thư chủ yếu lúc bấy giờ. Đến thời Tấn Nguyên Đế, Thái thú quận Dự Chương là Mai Trách dâng một bản Kinh Thư lên triều đình, bản này bao gồm 58 thiên, tự nhận là lấy từ bản Cổ văn Thượng Thư đã thất truyền của Khổng An Quốc, trong đó ngoài 33 thiên có trong Kim văn Thượng Thư và bản viết bằng sơn trên thẻ tre của Đỗ Lâm (nguyên có 29 thiên bị chia nhỏ thành 33 thiên) còn có thêm 25 thiên Cổ văn Thượng Thư, đầu sách có phần Truyện (tức là lời tựa) được cho là do Khổng An Quốc viết. Bản này về sau bị gọi là Ngụy Khổng truyện Thượng Thư.

Các học giả thời Đường rất tin tưởng bản Kinh Thư này và dùng nó làm bản chính thức, Khổng Dĩnh Đạt vâng lệnh vua biên soạn Thượng Thư chính nghĩa bao gồm 20 quyển, là một trong Ngũ kinh chính nghĩa, Thập tam kinh chú sớ, được khắc vào đá trong niên hiệu Khai Thành đời Đường Văn Tông, trở thành bản tiêu chuẩn dùng trong khoa cử, từ đó bộ Ngụy Khổng truyện Thượng Thư này hoàn toàn thay thế bản do Trịnh Huyền chú thích, có ảnh hưởng hơn 1000 năm, bản Cổ văn Thượng Thư do Trịnh Huyền chú thích hoàn toàn thất truyền.

Tuy nhiên, bắt đầu từ thời Tống, nhiều học giả như Chu Hy, Ngô Vực bắt đầu nghi ngờ tính chân thực của Ngụy Khổng truyện Thượng Thư, Ngô Vực cho rằng bản Kinh Thư của Phục Sinh quanh co trúc trắc, khó đọc khó hiểu, trong khi 25 thiên có trong Ngụy Khổng truyện Thượng Thư lại đơn giản dễ hiểu. Chu Hy cho rằng: "Trong bản Thượng Thư lấy từ vách nhà họ Khổng, các thiên như Vũ mô, Ngũ tử chi ca, Dận chinh, Thái thệ, Vũ thành, Quýnh mệnh, Vi Tử chi mệnh, Sái Trọng chi mệnh, Quân Nha đều bình thường dễ hiểu, còn lời truyền lại của Phục Sinh đều khó đọc, tại sao Phục Sinh thiên về ghi nhớ những lời khó hiểu, còn những lời dễ hiểu lại không ghi nhớ? Việc này không thể hiểu được".

Đến thời nhà Thanh, các học giả như Diêm Nhược Cừ và Huệ Đống khảo cứu rằng bản Cổ văn Thượng Thư này là giả, không phải là nguyên bản của Khổng An Quốc. Diêm Nhược Cừ mất 30 năm khảo cứu, biên soạn thành sách Thượng Thư Cổ văn sớ chứng gồm 8 quyển, dùng phương pháp khảo chứng "lấy hư chứng thực, lấy thực chứng hư", liệt kê 128 điều chứng cứ, nhận định rằng 25 thiên có trong Ngụy Khổng truyện Thượng Thư đều do người thời Ngụy Tấn làm giả, 33 thiên còn lại (Ngụy Khổng truyện Thượng Thư chia 29 thiên trong bản Kim văn Thượng Thư của Phục Sinh thành 33 thiên) thật giả lẫn lộn, từ đó 25 thiên trong Kinh Thư bị xem là ngụy thư. Điển hình như trong thiên Đại Vũ mô, vua Thuấn nói 16 chữ: "Nhân tâm duy nguy, đạo tâm duy vi, duy tinh duy nhất, doãn chấp quyết trung" (人心惟危，道心惟微，惟精惟一，允執厥中: tâm của người thì nguy, tâm của đạo thì vi, phải giữ cho tâm tinh thuần và chuyên nhất thì mới đạt được mức trung), Diêm Nhược Cừ cho rằng trong 16 chữ ấy thì 12 chữ đầu được lấy từ Đạo kinh do Tuân Tử dẫn lại, 4 chữ sau được lấy từ Luận ngữ. Người cùng thời là Mao Kỳ Linh biên soạn Cổ văn Thượng Thư oan từ phản bác lại quan điểm của Diêm Nhược Cừ, cho rằng: "Dùng trăm kế để bài bác, cuối cùng cũng không thể lấy lời nói càn mà giành được chân lý". Tuy vậy quan điểm của Diêm Nhược Cừ được đại đa số học giả chấp nhận, vì vậy ngày nay bản Kinh Thư này được gọi là Ngụy Khổng truyện Thượng Thư hoặc Ngụy Cổ văn Thượng Thư. Nhưng suy cho cùng bản này có phải là ngụy thư hay không, nếu là ngụy thư thì tác giả là ai, cho đến nay vẫn chưa rõ. Hiện nay một số bản Thượng Thư đã loại bỏ 25 thiên trong Ngụy Khổng truyện Thượng Thư, chỉ giữ lại 33 thiên tương ứng với 29 thiên trong Kim văn Thượng Thư.

Bản Kinh Thư mới phát hiện

Tháng 7 năm 2008, Trường Đại học Thanh Hoa có được một bản sách viết trên thẻ tre từ thời Chiến Quốc, do cựu sinh viên Triệu Vĩ Quốc mua được ở nước ngoài trao tặng, qua giám định của các chuyên gia, thì bản Thẻ tre Thanh Hoa này có niên đại vào cuối thời Chiến Quốc, cách đây khoảng 2300-2400 năm, có xuất xứ từ nước Sở. Trong bản thẻ tre này phát hiện được nhiều thiên trong Kinh Thư, là văn bản có trước thời kỳ đốt sách chôn nho của nhà Tần. Có một số thiên đã được lưu truyền như Kim đằng, Khang cáo, Cố mệnh..., nhưng lời văn có nhiều chỗ khác nhau, thậm chí tên các thiên cũng không giống nhau, ngoài ra còn có nhiều thiên trước nay chưa hề thấy. Ví dụ như một thiên có tên là Phó Duyệt chi mệnh, tức là thiên Duyệt mệnh mà các văn bản thời Tiên Tần trích dẫn, so với bản ngụy Cổ văn đang được lưu truyền hoàn toàn không giống nhau.

Cho đến nay một phần ba nội dung của bản thẻ tre Thanh Hoa này đã được duyệt xét sơ bộ, có 2 nội dung đã được công bố, đó là thiên Bảo huấn và nhạc thi thời Chu Vũ Vương. Thiên Bảo huấn vốn không có tiêu đề mà do các chuyên gia căn cứ vào nội dung để đặt tên, nội dung là di ngôn của Chu Văn Vương lúc lâm chung nói với con trai mình là Cơ Phát (tức Chu Vũ Vương). Nhạc thi được Chu Vũ Vương dùng khi cử hành lễ Ẩm chí trong nhà tông miếu của Chu Văn Vương, là thơ ca dùng trong yến ẩm, có thể là nguyên văn của Kinh Nhạc đã bị thất truyền.

Đến cuối năm 2010 xuất bản công trình Đại học Thanh Hoa lưu trữ thẻ tre thời Chiến Quốc (1), (ISBN 9787547501788), bao gồm 9 thiên tác phẩm được viết bằng văn tự nước Sở thời Chiến Quốc: Doãn chí, Doãn cáo, Trình ngụ, Bảo huấn, Kỳ dạ, Kim đằng, Hoàng môn, Tế công và Sở cư. Trong đó 8 thiên đầu đều thuộc Kinh Thư hoặc có đặc điểm giống các thiên trong Kinh Thư.

Ngày 7 tháng 1 năm 2013, xuất bản tiếp công trình Đại học Thanh Hoa lưu trữ thẻ tre thời Chiến Quốc (3), bao gồm 8 thiên tác phẩm từng thất truyền cách đây hơn 2000 năm: 3 thiên Phó Duyệt chi mệnh, các thiên Chu Công chi cầm vũ, Nhuế Lương Phu bí, Lương thần, Chúc từ và Xích Hộc chi tập Thang chi ốc, trong đó 3 thiên Phó Duyệt chi mệnh tương ứng với 3 thiên Duyệt mệnh trong Kinh Thư.

Ngày 9 tháng 4 năm 2015, công bố tiếp công trình Đại học Thanh Hoa lưu trữ thẻ tre thời Chiến Quốc (5) bao gồm 6 thiên tác phẩm: Mệnh huấn, Hậu Phụ, Phong Hứa chi mệnh, Thang xử ư Thang Khâu, Thang tại Thí Môn, Ân Cao Tông vấn ư Tam Thọ; trong đó ba thiên đầu là những thiên thuộc Kinh Thư: trừ thiên Mệnh huấn đã thấy trong Dật Chu thư, hai thiên Hậu Phụ và Phong Hứa chi mệnh mới được phát hiện. Trong đó thiên Hậu Phụ ghi chép lời đối thoại giữa thiên tử nhà Chu với hậu duệ nhà Hạ, được Mạnh Tử dẫn lại: "Thiên giáng hạ dân, tác chi quân, tác chi sư, duy viết kỳ trợ Thượng đế sủng chi" (Trời sinh ra dân chúng, có người làm vua, có người làm thầy, để giúp cho Thượng đế, được ân sủng), bản Ngụy Cổ văn Thượng thư đặt đoạn này vào thiên Thái thệ là sai lầm.

Bố cục
Bản Kinh Thư hiện hành được chia làm 4 phần: Ngu thư (ghi chép về đời Nghiêu Thuấn), Hạ thư (ghi chép về nhà Hạ), Thương thư (ghi chép về nhà Thương) và Chu thư (ghi chép về nhà Chu, đến thời Tần Mục công). Bản Kim văn thời Tây Hán chia làm 5 phần: Đường thư, Ngu thư, Hạ thư, Thương thư và Chu thư. Bản Cổ văn thời Đông Hán chia làm 3 phần: Ngu Hạ thư, Thương thư và Chu thư.

Tiêu đề một số thiên dùng chữ khác nhau, chủ yếu là do giả tá, tuy nhiên có trường hợp dùng sai chữ. Ví dụ như thiên thứ 57 trong bản hiện hành có tên là Phí thệ (費誓), thiên thứ 31 trong bản thời Đông Hán có tên là Bí thệ (粊誓), thiên thứ 28 trong bản thời Tây Hán có tên là Tiên thệ (鮮誓), hai chữ Tiên (鮮) và Bí (粊) có thể dùng thay cho nhau, hơn nữa còn cùng một địa danh, trong khi chữ Phí (費) không cùng địa danh, hai địa điểm này tuy gần nhau nhưng không phải là một, vì vậy tên của thiên này không nên viết thành Phí (費).

Nội dung
Nội dung chủ yếu của Kinh Thư là ghi chép lịch sử Trung Quốc thời thượng cổ, bắt đầu từ thời Nghiêu, Thuấn và kết thúc vào thời Tần Mục công, bao gồm ba triều đại Hạ, Thương, Chu. Nhượng Tống đánh giá Kinh Thư "là một cuốn sử cổ nhất nước Tàu, mà có lẽ cổ nhất cả thế gian". Trong tác phẩm Thượng Thư thông luận của Trần Mộng Gia, ở chương 1 đã thống kê trong 9 tác phẩm thời Tiên Tần bao gồm Luận ngữ, Mạnh Tử, Tả truyện, Quốc ngữ, Mặc Tử, Lễ ký, Hàn Phi Tử, Tuân Tử, Lã thị Xuân Thu có tổng cộng 168 chỗ trích dẫn từ Kinh Thư. Kinh Thư có vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử và tư tưởng chính trị của Trung Quốc thời cổ đại.

Các thiên trong Kinh Thư có thể chia làm sáu loại:
Điển (典): chế độ kiến thiết của đời Đào Đường và Hữu Ngu. Bao gồm 2 thiên Nghiêu điển và Thuấn điển.
Mô (謨): lời điều trần của quan đời Hữu Ngu. Bao gồm 2 thiên Đại Vũ mô và Cao Dao mô.
 Huấn (訓): lời khuyên bảo. Bao gồm thiên Y huấn là lời khuyên bảo của Y Doãn đối với Thái Giáp.
 Cáo (誥): lời răn bảo hoặc bố cáo ra khắp thiên hạ. Bao gồm 8 thiên, như thiên Đại cáo là lời bố cáo của Chu Công sau khi dẹp loạn "Tam giám" và tiêu diệt Vũ Canh.
 Thệ (誓): lời thề, khi dụng binh tức là bài hịch. Bao gồm 6 thiên, như thiên Tần thệ ghi lại lời thề của Tần Mục công.
 Mệnh (命): lời sắc mệnh của người trên ban khắp thiên hạ. Bao gồm 7 thiên như các thiên Duyệt mệnh, Vi Tử chi mệnh.

Các thiên trong Kinh Thư đều có nghĩa lý cổ xưa thâm thúy, khó đọc khó hiểu, trong đó thể cáo đặc biệt trúc trắc khó hiểu, mỗi lời mỗi chữ đều có nhiều cách giải thích khác nhau, Hán thư, Nho lâm truyện nói rằng: "Một bộ kinh có đến hơn trăm vạn lời giải thích", ví dụ như bốn chữ "viết nhược kê cổ" (曰若稽古) có rất nhiều cách giải thích khác nhau, lên tới 3 vạn chữ, như Trịnh Huyền giải thích là: "Kê cổ nghĩa là theo đạo trời, nói phép tắc của vua Nghiêu giống như đạo trời", Vương Túc giải thích là: "Khảo cứu phép cũ mà làm theo". Vì vậy Hàn Dũ trong Tiến học giải nói các thiên Chu cáo, Ân Bàn trúc trắc khó hiểu. Khi Tư Mã Thiên viết Sử ký cũng đã dịch một đoạn Kinh Thư để đưa vào tác phẩm của mình, như trong thiên Nghiêu điển của Kinh Thư có câu "khâm nhược hạo thiên" (欽若昊天), trong Sử ký, Ngũ đế bản kỷ được viết thành "kính thuận hạo thiên" (敬順昊天). Dương Hùng trong Pháp ngôn, thiên Vấn thần nói rằng: "Theo thuyết xưa Kinh Thư có khoảng 100 thiên [...] Ngu Hạ thư rộng lớn thay, Thương thư mênh mông thay, Chu thư chính trực thay". Vương Quốc Duy cho rằng gần một nửa Kinh Thư không thể giải thích được.

Ngu thư ghi chép lịch sử cổ đại của Trung Quốc thời Nghiêu, Thuấn. Cố Viêm Vũ trong Nhật tri lục, quyển 2 nói: "Nghi rằng thời cổ có Nghiêu điển không có Thuấn điển, có Hạ thư không có Ngu thư, mà Nghiêu điển cũng nằm trong Hạ thư". Nhật tri lục tập thích dẫn lời Tôn thị Chí Tổ nói rằng: "Xét trong Tả truyện, Văn công năm thứ 18 có nói rõ về Ngu thư, kể công lao của vua Thuấn là làm sáng rõ ngũ điển..., vậy sao lại nói chỉ có Hạ thư không có Ngu thư? Thiết nghĩ người xưa lấy hai điển (Nghiêu điển, Thuấn điển) làm Ngu thư, từ Đại Vũ mô trở xuống làm Hạ thư". Thiên Vũ cống trong Hạ thư ghi chép địa lý Trung Quốc sau khi vua Vũ trị thủy thành công, số người nghiên cứu thiên này rất nhiều, thiên Cam thệ xuất hiện trong sách Mặc Tử thời Chiến Quốc, Ngu thư cũng xuất hiện trong Tả truyện. Chu thư ghi lại các tư liệu quan trọng của nhà Chu trong những năm đầu lập quốc, phần nhiều là những ghi chép của chính bản thân Chu Công.

Mạnh Tử từng nói thiên Vũ thành trong Kinh Thư không thể tin hết được: "Trọn tin Kinh Thư chẳng bằng không có Kinh Thư. Trong thiên Vũ thành ta chỉ tin được hai ba đoạn mà thôi. Người có nhân thì vô địch trong thiên hạ. Lấy chí nhân đánh chí bất nhân, tại sao máu lại chảy đến mức trôi cả chày?".

Có rất nhiều tác phẩm nghiên cứu, chú thích Kinh Thư, như Thượng Thư khảo dị của Mai Trạc, Thượng Thư Cổ văn sớ chứng của Diêm Nhược Cừ, Cổ văn Thượng Thư khảo của Huệ Đống đều là những tác phẩm được lưu truyền đến ngày nay. Học giả đời Thanh là Tôn Tinh Diễn mất hơn 20 năm để hoàn thành tác phẩm Thượng Thư Kim Cổ văn chú sớ, là bản chú thích Kinh Thư khá tốt, Tôn Tinh Diễn còn cho rằng "chắc chắn còn nhiều chỗ thiếu sót sai lầm". Gần đây có Thượng Thư chính độc của Tăng Vận Càn và Đồng văn Thượng Thư của Mưu Đình cũng là những bản tốt. Tác phẩm Thượng Thư hiệu thích dịch luận của Cố Hiệt Cương và học trò của ông là Lưu Khởi Vu là một tập đại thành nghiên cứu về Kinh Thư.

Khái niệm chủ yếu
 "Dân duy bang bản" (Dân là gốc của nước) - Kinh Thư, thiên Ngũ tử chi ca (五子之歌) viết: Dân duy bang bản, bản cố bang ninh (民惟邦本，本固邦寧), nghĩa là "Dân là gốc của nước, gốc vững thì nước yên".
 "Vương đạo lạc thổ" (Đường vua, đất vui) - Kinh Thư, thiên Hồng phạm (洪範) viết: Vô hữu tác hảo, tuân vương chi đạo (無有作好、遵王之道), nghĩa là "Yêu chớ theo cách thiên vị, hãy theo đạo Vương".
 "Quy mã phóng ngưu" (Trả ngựa, thả bò) - Trong Kinh Thư, thiên Vũ thành (武成), sau khi Vũ Vương (nhà Chu) đã trả thù đối Trụ Vương (nhà Thương), có viết: Quy mã ư Hoa Sơn chi dương, phóng ngưu ư Đào Lâm chi dã (歸馬于華山之陽、放牛于桃林之野), nghĩa là "Trả ngựa ở hướng nam của núi Hoa Sơn và thả con bò ở đồng của rừng Đào Lâm", tức là chiến tranh đã được kết thúc rồi.

Bản dịch tiếng Việt
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, tháng 4 năm 1395 Hồ Quý Ly dịch thiên Vô dật trong Kinh Thư ra chữ Nôm để dạy Trần Thuận Tông. Tác phẩm diễn Nôm toàn bộ Kinh Thư hiện còn là Thư kinh đại toàn toàn tiết yếu diễn nghĩa (書經大全節要演義), bản viết tay ký hiệu AB. 145/1-5, 382 trang, lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Ngoài ra còn có Thư kinh diễn nghĩa (書經演義) của Lê Quý Đôn viết bằng chữ Hán năm 1772, bản viết tay ký hiệu A.1251, 184 trang, dẫn giải và chú thích từng thiên, từng đoạn và từng câu văn trong Kinh Thư, được Ngô Thế Long và Trần Văn Quyền dịch
ra chữ quốc ngữ, Nhà xuất bản TP.HCM xuất
bản năm 1993 và Thư kinh tiết yếu (書經節要) cũng viết bằng chữ Hán của Bùi Huy Bích, bản viết tay ký hiệu VHv.4/1-4, 704 trang, tóm lược nội dung Kinh Thư, có chú thích và bình luận.

Các bản Kinh Thư dịch ra chữ quốc ngữ là:

 Thượng Thư, bản dịch của Nhượng Tống (1940), Nhà xuất bản Tân Việt xuất bản năm 1963, Nhà xuất bản Văn học tái bản năm 2001
 Kinh Thư, bản dịch của Thẩm Quỳnh, Trung tâm Học liệu xuất bản tại Sài Gòn năm 1968, in lần thứ hai năm 1973
 Kinh Thư, bản dịch của Trần Lê Sáng và Phạm Kỳ Nam, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin năm 2004

Chú thích

Liên kết ngoài

 Shu Jing (Nguyên bản chữ Hán)
 Shu Jing (Books of History)

Tác phẩm Nho giáo
Văn bản cổ điển Trung Quốc
Các văn bản lịch sử Trung Quốc
Sách thiên niên kỷ 1 TCN


title: Giáo hoàng Sôtêrô

text:
Sôtêrô (Tiếng Latinh:Soterus) là vị Giáo hoàng thứ 11 kế vị Thánh Phêrô và là vị Giáo hoàng thứ 12 của giáo hội Công giáo. Ông được biết đến như là "giáo hoàng của tình yêu". Soterus có nguồn gốc từ tiếng Hi-lạp "σωτήρ" (sōtēr) có nghĩa là Saviour (người cứu vớt, người cứu thoát). Triều đại của ông kéo dài trong khoảng từ năm 166 cho tới 174. Theo niên giám tòa thánh năm 1861 thì ông lên ngôi năm 168 và ở ngôi trong 9 năm, 1 tháng, vài ngày. Niên giám năm 2003 xác định triều đại của ông kéo dài từ năm 166 cho tới năm 175. Niên giám năm 2008 thì triều đại của Giáo hoàng Soterus bắt đầu vào năm 162 hoặc 168 và kết thúc vào năm 170 hoặc 177.

Tiểu sử
Ông sinh tại Fondi, Campania, Ý. Danh mục Liber Pontificalis cho rằng ông được sinh ra trong một gia đình có nguồn gốc Hi-lạp. Có lẽ chính vì nguồn gốc Hi-lạp đã khiến ông quan tâm tới các vấn đề của giáo hội Hi-lạp. Ngay sau khi lên ngôi Giáo hoàng, ông đã tổ chức quyên góp tiền để gửi cho nhà thờ ở đến cộng đoàn Kitô hữu ở Corinth đang chịu sự bách đạo tàn bạo hiếm có. Soterus đã thay mặt cho giáo hội Rô-ma gửi cho nhà thờ Corinth. Đức Soter là người đầu tiên nhận ra đặc tính bí tích của hôn nhân.

Ông được mô tả là vị Giáo hoàng của lòng bác ái. Tương truyền ông cấm phụ nữ dâng hương trước mặt cộng đồng tín hữu và xác định hôn nhân chỉ hợp lệ (là một bí tích) nếu được linh mục cử hành.

Giáo hoàng Soterus đã giúp đỡ rất nhiều người nghèo khó. Ông đặc biệt quan tâm tới những người bị kết tội đang phải làm việc trong những hầm mỏ nguy hiểm. Họ bị đày tới đó vì đã không chịu chối bỏ niềm tin vào Chúa Giêsu. Những kitô hữu can đảm này luôn phải chịu đói khát. Họ chỉ được phép nghỉ ngơi chút ít thôi. Các tín hữu khác thì bị giam hãm trong chốn lao tù. "Giáo hoàng Soterus tốt lành" đã làm mọi cách có thể để khuyến khích và giúp đỡ họ.Ông cũng trợ giúp những kitô hữu ở xa Rôma. Vị Giáo hoàng thánh thiện này là một nhà giảng thuyết danh tiếng. Mọi kitô hữu đều ưa thích nghe ngài giảng giải về Đạo giáo của mình. Ông gợi hứng nơi họ lòng can đảm dám liều chết vì Chúa Giêsu hơn là tế lễ cho các ngẫu thần.

Hiện giờ chúng ta có được những đoạn của một bức thư mà Giám mục Côrintô là Điônisiô đã gửi cho ông. Ông này cảm ơn Soterus vì những món quà mà cộng đoàn Ki tô hữu Rô ma vừa mới gửi cho những người nghèo của Côrintô. Người ta quy cho ông là tác giả của một bức thư về phong trào Montan và về sụ tiền định nhưng có lẽ điều này thiếu chính xác.

Roman Martyrology cho rằng Đức Soterus tử đạo năm 175 và được chôn cất tại nghĩa trang Callistus tại Rome. Tuy nhiên không có bằng chứng về việc ông đã chịu tử vì đạo. Theo một truyền thống khác thì có thể ông đã được chôn cất tại Vatican gần thánh Phê-rô. Sau đó, dưới triều của Giáo hoàng Sergio II, hài cốt của ông được chuyển giao cho nhà thờ Basilica of St Sylvester và Martin. Theo một truyền thống khác, một phần hài cốt đó được lưu giữ trong một nhà thờ của Toledo.

Ông được suy tôn như một vị thánh và được kính nhớ vào ngày 22 tháng 4 cùng với thánh Caius. Tuy nhiên nó không còn được tiếp tục trong Lịch Tridentine và trong các phiên bản của Lịch Rôma kề từ năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

 Pope Soter, Wikipedia Tiếng Anh
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Thánh Linus, Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

Soter
Mất năm 174
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý


title: Chilma

text:
Chilma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hylaeus bothros

text:
Hylaeus bothros là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1910


title: Melanoxanthus sicardi

text:
Melanoxanthus sicardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Koloko

text:
Koloko là một tổng thuộc  tỉnh Kénédougou ở tây nam Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Koloko..

Các thị xã và làng xã
Bassemkoukouri, Bendogo, Bissighin, Kogho-Peulh, Linonghin, Rimalga, Ronsin, Santi, Tangandogo, Tanghin N° 1, Tanghin N° 2, Tanlallé, Tensobtenga, Tollinghin và Zorgo.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Kénédougou


title: Quận Doniphan, Kansas

text:
Quận Doniphan là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Tham khảo

Quận của Kansas


title: 1422

text:
Năm 1422 là một năm thường bắt đầu vào ngày Thứ Sáu trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

 30 tháng 5 - Georg Purbach, nhà thiên văn học và toán học người Đức (mất 1461)
 2 tháng 6 - Ferdinand I của Napoli (mất 1494)
 3 tháng 7 - Vua Louis XI của Pháp (mất 1483)
 24 tháng 8 - Thomas Rotherham, giáo sĩ Anh (mất 1500)
 24 tháng 11 - Baron von Raß Balzers, hậu duệ của Frederick II

Mất

Tham khảo

Năm 1422


title: Fissurella formosa

text:
Fissurella formosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fissurella


title: Ngọc Bích (nhạc sĩ)

text:
Ngọc Bích (tên đầy đủ: Nguyễn Ngọc Bích, 1924 - 2001) là một nhạc sĩ tiền chiến Việt Nam, được biết đến nhiều qua các ca khúc như "Đôi chim giang hồ", "Trở về bến mơ", "Mộng chiều xuân" và dưới thời Đệ Nhất Cộng hòa (Việt Nam Cộng hòa) là "Suy tôn Ngô Tổng thống". Nhạc sĩ Ngọc Bích còn là một ca sĩ và khi đi hát ông dùng nghệ danh Kim Ngọc.

Cuộc đời
Ông sinh năm 1924 tại Hà Nội (theo một vài tài liệu khác thì ông sinh năm 1925). Cha của ông là bác sĩ thú y Nguyễn Huy Bằng, một người có tài sử dụng nhiều nhạc cụ cổ truyền như đàn bầu, tam thập lục, tỳ bà... Từ năm 10 tuổi Ngọc Bích đã tỏ ra những năng khiếu về âm nhạc, ông bắt đầu học về ký âm pháp với thầy Nguyễn Văn Thông cùng Đỗ Thế Phiệt, Nguyễn Văn Huấn, Nguyễn Văn Ngạc, Nguyễn Hiền, Tu My Đỗ Mạnh Cường.

Sau khi tốt nghiệp tiểu học, Ngọc Bích đậu vào trường Bưởi. Cùng năm đó, ông tham dự đơn ca ở Nhà hát lớn Hà Nội, chương trình ca nhạc giữa các màn kịch, do nhạc sĩ Thẩm Oánh đặc trách. Ông còn được nhạc sĩ Nguyễn Thiện Tơ hướng dẫn. Năm 1940, ông có qua trình diễn tại Côn Minh, Trung Quốc. Năm 1942, Ngọc Bích chơi đàn với ban nhạc tại vũ trường TaKara ở khu phố Khâm Thiên, vốn là tiệm khiêu vũ đầu tiên chơi nhạc sống tại Hà Nội.

Khoảng năm 1942, khi vừa vào năm thứ hai, bậc cao đẳng tiểu học, Ngọc Bích rời trường Bưởi để quyết tâm theo đuổi con đường âm nhạc. Năm 1943, ông lại cùng một ban nhạc lớn sang biểu diễn tại Côn Minh cho lực lượng Đồng Minh.

Ông tham gia kháng chiến chống Pháp ở liên khu 3, cùng người bạn học là nhạc sĩ Nguyễn Hiền. Theo lời kể của Phạm Duy, trong thời gian ở Lào Kai, ông có cùng Ngọc Bích hát tại quán Biên Thùy và còn tiếp tục đi cùng nhau vài năm sau đó.

Ngọc Bích bắt đầu sáng tác từ năm 1947, khởi sự với các bản tình ca viết theo theo nhịp swing và blues mới lạ. Trong những năm đầu của thập niên 1950, một vài nhạc phẩm của Ngọc Bích đã được rất nhiều người ưa thích khi phát trên Đài Phát thanh Hà Nội như các bài "Hương tình", "Trở về bến mơ",... qua giọng ca Tâm Vấn. Các ca khúc của ông thời gian đó còn nổi tiếng của giọng ca của ca sĩ Anh Ngọc.

Thời kỳ kháng chiến chống Pháp là khoảng thời gian Ngọc Bích sáng tác mạnh mẽ với những ca khúc như "Khúc nhạc chiều mơ", "Thiếu nữ trên mây ngàn" ("Bông hoa rừng"), "Lời hẹn xưa", "Con đò đưa xác", "Thuở trăng về", "Đêm trăng xưa", "Bến đàn xuân", "Đôi chim giang hồ", "Dưới trăng thề". Bài "Đôi chim giang hồ" đã được thí sinh Trần Trọng Ngọc, tức nhạc sĩ Tuấn Khanh sau này, chọn trình diễn trong cuộc thi tuyển lựa ca sĩ của đài phát thanh Pháp Á tại Hà Nội vào năm 1953 và đoạt giải khôi nguyên.

Ông có bài "Con đò đưa xác" (lời Nguyễn Văn Đức) với nội dung bi thương, ai oán cho nạn nhân của nạn đói năm Ất Dậu 1944 – 1945. Bài này được ca sĩ Châu Kỳ thu vào đĩa hát từ những năm đầu thập niên 1950.

Đặc biệt, Ngọc Bích là người sử dụng đầu tiên nhịp điệu swing hay blues trong các bài phục vụ kháng chiến như "Say chiến công", "Bà già giết giặc". Năm 1949, Ngọc Bích rời bỏ kháng chiến và trở về Hà Nội.

Năm 1954, Ngọc Bích vào miền Nam Việt Nam. Ban đầu ông làm việc tại các nhà hàng có ca nhạc, sau đó Ngọc Bích bị gọi đi lính và làm việc tại Đài Phát thanh Quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Ông tiếp tục sáng tác và hoạt động âm nhạc tại các đài Pháp Á, Sài Gòn, đài Tiếng nói Quốc gia Việt Nam và trên sân khấu đại nhạc hội ở các rạp chiếu bóng.

Khi Ngô Đình Diệm trưng cầu dân ý nhằm xác định lãnh đạo tương lai của Quốc gia Việt Nam, cũng như đa số những thanh niên có cảm tình với Ngô Đình Diệm, Ngọc Bích soạn bài "Vè Bảo Đại". Sau khi Ngô Đình Diệm lên làm tổng thống thì Ngọc Bích cùng nhà văn Thanh Nam đã sửa lại lời bài "Vè Bảo Đại" thành bài "Suy tôn Ngô Tổng thống".

Năm 1975, Ngọc Bích rời Việt Nam và định cư tại Hoa Kỳ. Tại đây ông tham gia nhóm AVT hải ngoại của nghệ sĩ Lữ Liên cùng Vũ Huyến (nhạc sĩ Vũ Minh). Sau đó ban AVT cùng Thúy Liễu, vợ của nghệ sĩ Lữ Liên, thành lập ban thoại kịch Gió Nam, đã cùng đoàn nghệ sĩ của Hoàng Thi Thơ qua châu Âu trình diễn từ năm 1976. Sau đó họ cùng biểu diễn ở nhiều nơi trên thế giới.

Năm 1988, khi nhạc sĩ Nguyễn Hiền đến Hoa Kỳ thì Ngọc Bích và Nguyễn Hiền cùng một vài người bạn lập ra ban Saigon Band chơi nhạc giúp vui cho mọi người ở Little Saigon, Westminster, California.

Theo lời nhạc sĩ Nguyễn Hiền, Ngọc Bích rất thận trọng trong lĩnh vực sáng tác, chú ý nhiều về cách sử dụng các âm trình, cung bậc, tránh tối đa những quãng mang tính cách phương Tây. Ngọc Bích luôn cố giữ bản sắc Việt Nam trong nhạc của mình, sợ mình làm nhạc có khuynh hướng Tây phương. Nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn nhận xét: "Nhạc của Ngọc Bích biểu tượng cho tuổi trẻ thành thị một thời, cái thời ông gọi là "chiến chinh" nhưng "ngát hương thanh bình" (Trở về bến mơ)"

Ngọc Bích qua đời ngày 15 tháng 10 năm 2001 vì nhồi máu cơ tim, tại Los Angeles, California, một tuần sau khi đến dự đám táng nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ.

Đời tư
Ông lập gia đình với ca sĩ Lệ Nga và họ có một người con trai tên là Kim Ngọc.

Một số tác phẩm
Anh nghiện súng
Bà già giết giặc
Bản đàn xưa
Bến đàn xuân
Bến nhạc lòng
Bộ đội tập bò
Chiều tàn trong mắt em (Ngọc Bích - Mai Trung Tĩnh)
Con đò đưa xác (Ngọc Bích & Nguyễn Văn Đức)
Chờ một kiếp mai (Xuân Tiên & Ngọc Bích)
Đêm trăng xưa
Đôi chim giang hồ
Đón gió mới
Dưới trăng thề
Giấc mơ ngàn
Ghi ơn Ngô thủ tướng (1955)
Gió mùa chinh phu
Hồn theo gió
Hương tình
Hương lan
Hoài niệm (lời Thanh Nam)
Khát vọng tình thương
Khúc nhạc chiều mơ
Khúc nhạc tương tư
Lời hẹn xưa
Mơ về sông Hương
Mộng chiều xuân
Mộng ngày xanh
Một đêm vui
Nắng mới
Nhịp xe hoàng hôn
Nhớ xuân
Nhắn gió xuân
Ru hồn cố nhân (lời Thanh Nam)
Say chiến công
Suy tôn Ngô Tổng thống (lời Thanh Nam)
Thiếu nữ trên ngàn (Bông hoa rừng)
Thu về
Thuở trăng về
Tiếng hát bình minh
Tiếng hát chiều thu
Tiếng vọng chiều rừng
Trở về bến mơ
Vè Bảo Đại
Xuân nhớ chiến sĩ

Tham khảo

Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ tình khúc 1954–1975
Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Người Mỹ gốc Việt
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người Hà Nội
Học sinh trường Bưởi
Nguyễn Ngọc Bích


title: Prolymnia

text:
Prolymnia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Antigonos II Gonatas

text:
Antigonos II Gonatas (tiếng Hy Lạp: Αντίγονος B΄ Γονατᾶς, 319 – 239 TCN) là vị quốc vương đã thiết lập triều đại Antigonos ở Macedonia. Ông là một vị vua đầy quyền uy và nổi tiếng vì đã đánh bại cuộc xâm lược vùng Balkan của những người Gaul man rợ.

Lai lịch
Antigonos Gonatas được sinh ra vào khoảng năm 319 TCN, có lẽ là ở vùng Gonnoi thuộc Thessaly. Biệt danh Gonatas của ông bắt nguồn từ tên tấm sắt bảo vệ đầu gối (âm cổ Hy Lạp: gonu-gonatos, tiếng Hy Lạp hiện đại: epigonatida, tiếng Anh: kneecap).

Cha của Antigonos là Demetrius Poliorcetes - con trai của Antigonos, người kiểm soát rất nhiều đất đai châu Á thời Alexandros Đại đế. Mẹ ông là Phila con gái của Antipater. Antipater chính là người đã từng kiểm soát Macedonia và Hy Lạp, và được công nhận là nhiếp chính của đế chế Macedonia. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau khi Antipater qua đời, đã xảy ra sự phân chia cai trị các vùng đất bởi các thế lực Diadochi (các thống tướng của Alexandros, đã phân chia đế chế Alexandros sau khi ông mất năm 323
TCN)

Do sự nghiệp của cha và ông của Antigonos đã tạo điều kiện lớn cho tương lai của ông sau này. Sau khi tới gần nhất, bất cứ ai trong việc hợp nhất đế chế của Alexandros, Antigonos Monophthalmus lại bị đánh bại và bị giết chết tại trận Ipsus. Các phần lãnh thổ của ông đã bị phân chia cho các kẻ thù là Cassander, Ptolemaios, Lysimachos, và Seleukos.

Thống tướng thời Demetrios
Lúc Antigonos 18 tuổi, cha ông là Demetrios đã thoát chết trong trận đánh tranh giành địa vị và chỉ còn trong tay 9.000 binh sĩ. Sự ngờ vực giữa những kẻ chiến thắng với nhau cho phép Demetrios xây dựng lại một phần sức mạnh của cha mình là Antipater. Ông ta đã chinh phục Athena và rất nhiều vùng lãnh thổ Hy Lạp. Năm 294 TCN, ông ta đã đoạt được ngai vàng Macedonia từ Alexandros, con trai của Kassandros.

Do Antigonos Gonatas là cháu trai của Antipater và là cháu của Kassandros, thông qua người mẹ của ông, sự có mặt của ông đã giảng hòa với các vị cựu vương và giúp cho sự cai trị của cha ông.

Vào năm 292 TCN, trong khi Demetrios đang tiến hành chiến dịch ở Boeotia, ông nhận được tin Lysimachus, vua của Thrace và là kẻ thù của cha ông, đang bị bắt làm tù binh bởi Dromichaetes, một người man tộc. Hy vọng thu hồi được Thrace và vùng Tiểu Á của Lysimachos, Demetrios đã ủy nhiệm quyền chỉ huy quân đội tại Boeotia cho Antigonos và lập tức hành quân về phía Bắc. Trong khi ông đi, người Boeotia nổi dậy nhưng đã bị đánh bại bởi Antigonos, và sau đó ông đã cho đóng đinh họ ở Thebes.

Sau thất bại trong cuộc xâm lược Thrace, Demetrios quay trở lại cùng với con trai tại cuộc vây hãm Thebes. Người Thebes đã bảo vệ thành phố của mình một các ngoan cường, Demetrios đã ép buộc quân đội của mình tấn công với tổn thất lớn mặc dù có ít cơ hội để chiếm được nó. Nhiều nguồn cho rằng, do lo âu với những tổn thất nặng nề của cha, Antigonos hỏi cha:
Thưa cha, tại sao chúng ta  cho phép những cuộc sống được ném đi  một cách lãng phí như vậy?

Demetrios đã trả lời, thể hiện quan điểm về cuộc đời người lính với câu:
Chúng ta không phải tìm lương thực cho cái chết.

Vào năm 291 TCN, cuối cùng Demetrios đã chiếm được thành phố sau khi sử dụng các dụng cụ vây hãm để phá vỡ các bức tường của thành phố. Nhưng việc kiểm soát Macedonia và phần lớn Hy Lạp chỉ là bước chuẩn bị cho những cuộc chinh phục xa hơn. Ông ta có mục tiêu là khôi phục lại đế chế của Alexandros và bắt đầu vào việc chuẩn bị một kế hoạch lớn, tiến hành xây dựng 500 tàu chiến trong đó có nhiều con tàu rất lớn.

Việc chuẩn bị như vậy đã tự nhiên đánh động cho các vị vua khác, Seleukos, Ptolemaios, Lysimachus và Pyrrhus, những người ngay lập tức thành lập một liên minh với nhau để phản ứng lại với Demetrius. Vào mùa xuân năm 288 TCN, hạm đội của Ptolemaios có mặt ở Hy Lạp, kéo theo các thành bang nổi loạn. Lysimachos tấn công Macedonia từ phía đông trong khi Pyrros làm như vậy từ phía Tây. Demetrios đã để Antigonos ở lại kiểm soát Hy Lạp còn ông thì tới Macedonia để xem xét tình hình.

Lúc này người Macedonia đã phải chịu đựng sự độc đoán và kiêu ngạo của Demetrios và không khó khăn trong việc chuẩn bị để gây ra một chiến dịch chống lại ông ta. Năm 287 TCN, Pyrros đã chiếm thành phố Macedonia của vùng Verroia và đội quân của Demetrios bị bỏ mặc đã gia nhập với kẻ thù, người đã lãnh đạo những người Macedonia với sự dũng mãnh của mình. Do việc này mà Pila, mẹ của Antigonos, đã tự sát bằng độc dược. Trong khi đó ở Hy Lạp, người Athen đã nổi loạn. Tiếp đó Demetrios trở lại và vây hãm thành phố nhưng ông ta nhanh chóng trở nên thiếu kiên nhẫn hơn và quyết định đi tìm điều thú vị hơn. Để Antigonos nắm quyền lãnh đạo chiến tranh ở Hy Lạp, ông ta tập hợp toàn bộ tàu chiến cùng với 11.000 bộ binh và toàn bộ kị binh lên tàu để tấn công Caria và Lydia, các địa phương của Lysimachos.

Bằng cách tách khỏi con trai và xuất phát vào châu Á, Demetrios có vẻ đã đưa cái rủi ro về với mình. Trong thực tế điều đó đã chuốc thêm sự sợ hãi và căm ghét của các vị vua khác. Ngay khi Demetrios bị đuổi khỏi Tiểu Á từ dãy Taurrus bởi quân đội của Lysimachos và Seleukos, Antigonos lại giành được thành công tại Hy Lạp. Hạm đội của Ptolemaios bị đuổi khỏi và Athena đầu hàng.

Trong thời hỗn loạn
Vào năm 285 TCN, Demetrios dần dần suy yếu với chiến dịch không hiệu quả của mình và đã đầu hàng Seleukos. Tại thời điểm này ông đã viết cho con trai và các thống tướng của mình ở Athen và Corinth rằng từ nay về sau ông đã là một người chết và bỏ qua bất kì lá thư nào mà họ nhận được có dấu của ông. Trong khi đó, Macedonia đang bị chia sẻ giữa Pyrros và Lysimachos nhưng giống như hai con sói chia nhau những phần của miếng thịt. Họ sớm đánh nhau và Lysimachos đuổi Pyrros khỏi Macedonia và chiếm toàn bộ vương quốc.

Sau khi vua cha bị bắt, Antigonos đã chứng minh mình là người con hiếu thảo. Ông đã viết thư cho tất cả các vua, đặc biệt là Seleukos, rằng chấp nhận đổi toàn bộ các tỉnh mà mình kiểm soát và chấp nhận trở thành con tin thay thế cho vua cha nhưng không thành công. Vào năm 283 TCN, Demetrios qua đời trong tình trạng bị giam cầm ở Syria, hưởng thọ tuổi 55. Khi Antigonos nghe tin thi hài của vua cha đang được đưa đến chỗ ông, ông đã ra khơi với toàn bộ hạm đội của mình. Khi gặp tàu của Seleukos gần Cyclades, ông đã đưa thi hài đến Corinth và tổ chức tang lễ rất lớn. Sau này, thi hài được chuyển đến thị trấn Demetrias mà cha ông đã thành lập ở Thessaly.

Vào năm 282 TCN, Seleukos tuyên bố chiến tranh với Lysimachos và đánh bại và giết chết ông ta tại trận Corupedium ở Lydia vào năm tiếp theo. Ông ta sau đó vượt biển tới châu Âu để đoạt lấy Thrace và Macedonia. Tuy nhiên, Ptolemaios Keraunos, con trai Ptolemaios, đã cho ám sát ông và cướp lấy ngôi vua của Macedonia. Antigonos quyết định đây là thời gian để giành lại vương quốc nhưng khi ông hành quân về phía Bắc, Ptolemaios Keraunos đã đánh bại đội quân của ông.

Tuy nhiên, sự thành công của Ptolemaios lại quá ngắn. Trong mùa đông của năm 279 TCN, một đoàn người di cư rất lớn của người Gaul tiến vào Macedonia bắt đầu từ những cánh rừng phía Bắc, hủy diệt quân đội của Ptolemaios và giết chết ông ta trong một trận đánh. Hai năm sau đó là 2 năm hỗn loạn không có chính quyền trong toàn vương quốc. Sau khi cướp bóc Macedonia, người Gaul tiến hành xâm lược Hy Lạp. Antigonos đã giúp sức trong việc phòng thủ Hy Lạp chống lại những người man tộc nhưng những người Aetolia mới là những người lãnh đạo trong việc đánh bại người Gaul. Năm 278 TCN, một đội quân Hy Lạp với một số lượng lớn người Aetolia đã chống lại một cuộc tấn công của người Gaul tại Thermopylae và Delphi, gây ra tổn thất nặng nề và buộc họ phải rút lui.

Năm sau (277 TCN), Antigonos, khởi hành tới Hellespont, vùng đất gần Lysimachia, nơi nối với Thrace Chersonese. Khi một đội quân người Gaul dưới sự chỉ huy của Cerethrius xuất hiện, Antigonos tiến hành tập kích. Ông rời khỏi trại của mình và kéo tàu của mình lên cạn. Sau đó ông che giấu quân đội của mình. Người Gaul chiếm lấy trại và và khi họ tấn công những con tàu của ông. Quân đội của Antigonos đã xuất hiện, mai phục họ với biển ở phía đằng sau. Bằng cách này, Antigonos đã có thể gây ra một thất bại tan nát cho họ và lên tiếng đòi hỏi ngai vàng của Macedonia dành cho mình. Cũng vào thời gian này, với nhiều điều thuận lợi khác, con trai và cũng là người kế vị của ông, Demetrius II của Macedonia được sinh ra.

Vua của Macedonia

Antigonus chống lại Pyrros

Pyrros, vua của xứ Ipiros, láng giềng phía tây của Macedonia, là một vị tướng lanh lợi tài giỏi, nổi tiếng vì sự dũng cảm của mình nhưng lại không biết nắm bắt được cơ hội, khiến nó trở nên vô ích, vì vậy Antigonos đã so sánh Pyrros như là một kẻ chuyên chơi súc sắc, người đã ném một cách xuất sắc, nhưng không biết làm thế nào để sử dụng chúng. Khi người Gaule đánh bại Ptolemaios Keraunos và ngôi vua xứ Macedonia bị bỏ trống, Pyrros đang tham gia các chiến dịch ở nước ngoài. Nhằm mục đích xâm lược Ý trước và sau đó là châu Phi, Pyrros đã tham gia vào cuộc chiến tranh chống lại La Mã và Carthage, hai nước mạnh nhất tại miền tây Địa Trung Hải. Sau đó, Pyrros đã mất sự ủng hộ của các thành phố Hy Lạp tại Ý và Sicilia bởi thái độ ngạo mạn của mình. Cần tiếp viện, Pyrros đã viết thư cho Antigonus như là một vị vua Hy Lạp đồng hương, yêu cầu ông cho quân đội và tiền bạc, nhưng Antigonus lịch sự từ chối. Năm 275 TCN, người La Mã đã chiến thắng Pyrrhus trong trận Beneventum quyết định. Pyrrhus đã thoát được khỏi các cuộc chiến tranh gần đây của ông ở Sicilia, và trước chiến thắng người La Mã, do đó ông quyết định kết thúc chiến dịch của ông ở Ý và trở lại Epirus.

Pyrros của rút lui từ Ý trở về, tuy nhiên, đó là một điều rất không may mắn cho Antigonos. Quay trở lại Epirus với một đội quân tám nghìn bộ binh và năm trăm con ngựa, ông cần tiền để trả cho họ. Điều này khuyến khích ông tìm kiếm một cuộc chiến khác, vì vậy năm tới, sau khi tuyển thêm một lực lượng lính đánh thuê người Gaul cho quân đội của mình, ông đã xâm lược Macedonia với ý định làm đầy kho bạc của mình với việc cướp bóc. Tuy nhiên chiến dịch đã tốt hơn so với dự kiến. Làm chủ của nhiều thị trấn và có thêm được hai nghìn kẻ đào ngũ gia nhập, hy vọng của ông bắt đầu lớn dần và ông đã tuy tìm Antigonus. Quân lính Macedonia của Antigonus rút lui, nhưng những lính đánh thuê Celt của ông, những người đã phụ trách những con voi của ông, đứng vững cho đến khi quân đội của Pyrros bao quanh họ, và rồi họ đầu hàng cùng với những con voi. Pyrros bây giờ đuổi theo phần còn lại của quân đội của Antigonos, khi mà mất tinh thần bởi thất bại trước đó, họ từ chối chiến đấu. Khi hai quân đội đối mặt nhau, Pyrros gọi cho các tướng lĩnh khác nhau và thuyết phục toàn lính bộ binh đào ngũ. Antigonos đã trốn thoát bằng cách che giấu danh tính của mình. Pyrrhus bây giờ nắm quyền kiểm soát thượng Macedonia và Thessaly trong khi Antigonos chiếm giữ các thị trấn ven biển.

Nhưng cũng giống như người chơi súc sắc lãng phí vận may của mình, Pyrros bây giờ lãng phí thắng lợi của ông. Khi chiếm được Aegae, thủ đô cổ của Macedonia, ông đã để một đơn vị đồn trú gồm rất nhiều người Gaul, những người đã xúc phạm người Macedonia bằng cách đào lên những ngôi mộ các vua của họ và vứt vung vãi các bộ xương khi họ tìm kiếm vàng. Ông cũng bỏ qua việc tiêu diệt kẻ thù của mình.

Trước khi chiến dịch này kết thúc, Pyrros đã bắt tay vào một cuộc phiêu lưu mới. Năm 272 trước Công nguyên, Cleonymos, một người Sparta, mời ông sang tấn công vùng Laconia. Thu thập một đội quân gồm 25 ngàn bộ binh, hai ngàn con ngựa, và 24 voi chiến, ông tiến vào Peloponnese và chiếm đóng Megalopolis ở Arcadia. Antigonos, sau khi đoạt lại một phần của Macedonia, tập hợp một lực lượng mà những gì ông có thể có và đi thuyền đến Hy Lạp để chống lại ông ta. Do một phần lớn quân đội Spartan do vua Areus đang ở đảo Crete vào thời điểm đó, Pyrros đã hy vọng rất lớn để chiếm thành phố một cách dễ dàng, nhưng các công dân tổ chức kháng chiến, cho phép một trong các chỉ huy của Antigonos, Aminias, người Phocia, vào thành phố với một lực lượng lính đánh thuê từ Corinth. Chẳng bao lâu sau, nhà vua Sparta, Areos, trở về từ đảo Crete với 2.000 chiến binh.

Thành phố quan trọng nhất vùng Peloponnese sau Sparta là Argos. Hai nhân vật đứng đầu thành phố, Aristippos và Aristeas, là đối thủ của nhau. Vì Aristippos là một đồng minh của Antigonos, Aristeas mời Pyrros đến với Argos để giúp ông ta nắm quyền lãnh đạo thành phố. Antigonos, nhận thức được rằng Pyrros đang tiến về Argos, liền hành quân cùng quân đội của mình, chiếm một vị trí vững mạnh trên một số vùng đất cao gần thành phố. Khi Pyrros biết được điều này, ông đóng trại ở Nauplia và ngày hôm sau gửi một bức thư tới chỗ Antigonos, gọi ông ta là một kẻ hèn nhát và khiêu khích ông xuống và chiến đấu trên đồng bằng. Antigonos trả lời rằng ông sẽ chọn thời điểm riêng của mình để chiến đấu và rằng nếu Pyrros đã mệt mỏi với cuộc sống, ông ta có thể tìm nhiều cách để chết.

Người Argos, lo ngại rằng lãnh thổ của họ sẽ trở thành một bãi chiến trường, gửi những đại sứ tới chỗ hai vị vua cầu xin họ đi nơi khác và cho phép thành phố của họ là trung lập. Cả hai vị vua đồng ý, nhưng Antigonos nhận được sự tin tưởng của người Argos bằng việc giao con trai mình làm con tin. Pyrros, vừa mới bị mất một con trai khi rút lui từ Sparta, đã không như vậy. Thật vậy, với sự giúp đỡ của Aristeas, ông đã âm mưu chiếm thành phố. Vào giữa đêm, ông tiến quân quân đội của mình qua các bức tường thành phố và tiến vào thông qua một cổng mà Aristeas đã mở ra. Lính Gaul của ông chiếm lấy khu chợ, nhưng ông đã gặp khó khăn khi đưa những con voi của ông vào thành phố qua cửa nhỏ. Điều này giúp cho người Argos có thời gian để tập hợp. Họ chiếm những cứ điểm mạnh và gửi sứ giả tới cầu xin Antigonos để được giúp đỡ.

Khi Antigonos nghe nói rằng Pyrros đã phá bỏ hiệp ước để tấn công thành phố, ông tiến vào thành phố và gửi một lực lượng mạnh vào bên trong để giúp đỡ người Argos. Cùng lúc vua Areus đến với một lực lượng gồm 1.000 lính Crete và Sparta tranh bị nhẹ. Những lực lượng này đã tấn công người Gaul ở khu chợ. Pyrros, nhận ra rằng quân Gaul của ông chịu sức ép mạnh, bây giờ tiến vào thành phố với quân đội nhiều hơn, nhưng trận chiến trên các đường phố hẹp này sớm dẫn đến sự nhầm lẫn và binh lính đã bị thất lạc và đi lang thang xung quanh. Hai lực lượng hiện tạm dừng và chờ đợi ánh sáng ban ngày. Khi mặt trời mọc, Pyrros đã thấy được lực lượng mạnh mẽ của phe đối lập và quyết định điều tốt nhất là rút lui. Sợ rằng các cửa sẽ là quá hẹp cho quân đội của mình để dễ dàng thoát ra khỏi thành phố, ông đã gửi một tin nhắn để con trai ông, Helenos, người ở bên ngoài với đội quân chính, yêu cầu ông ta để phá vỡ một phần của bức tường. Mệnh lệnh, tuy nhiên, không được người truyền tin truyền đạt rõ ràng. Hiểu sai những gì được yêu cầu, Helenos và phần còn lại gồm các con voi và một số binh sĩ được chọn tiến vào thành phố để giúp đỡ cha mình.

Với một số quân đội của mình đang cố gắng để ra khỏi thành phố và những người khác cố gắng để vào được bên trong, quân đội Pyrros bị rơi vào tình trạng hỗn loạn. Điều này đã trở nên tồi tệ hơn bởi những con voi.Con voi lớn nhất đã bị ngã ngay cổng và chặn đường, trong khi một con voi, có tên là Nicon, cố gắng để tìm thấy người quản tượng của nó. Con thú này quay lại dẫm đạp lên những người đào tẩu, đè nát lẫn cả chiến hữu và kẻ thù, cho đến khi nó tìm thấy người chủ đã chết, sau đó nó nâng ông ta lên, đặt ông ta vào ngà của nó, và trở nên điên cuồng. Trong sự hỗn loạn này Pyrros đã bị một gạch ném vào đầu bởi một người phụ nữ già và bị giết bởi Zopyros, một người lính của Antigonos. Điều này đã kết thúc binh nghiệp của người lính nổi tiếng nhất vào thời đại ông.

Lúc đó Hoàng tử Alcyoneos nghe tin rằng Pyrros đã bị giết chết, ông ta liền chạy đến cầm lấy thủ cấp của Pyrros mang về dâng lên vua cha Antigonos II. Thấy vua cha đang đàm đạo với quần thần, ông đặt thủ cấp trước chân của vua cha. Nhìn thấy, Quốc vương Antigonos II hiểu ý liền lấy Vương trượng đánh Alcyoneus, rầy la ông một tên súc sinh man rợ vô nhân đạo và tống cổ ông đi chỗ khác. Nhớ lại cảnh trận vong của tiên vương Antigonos I, cảnh tử tù của tiên vương Demetrios I năm xưa, Antigonos II lấy vạt áo lau nước mắt vì thấy Pyrros cũng đã phải chịu bi kịch tương tự. Sau đó, Antigonos II ra lệnh cho hỏa thiêu và an táng trọng thể đầu và thi hài của Pyrros. Toàn bộ Quân đội và trại lính của Pyrros bị Antigonos II bắt giữ và tiếp đãi nồng hậu. Khi gặp Hoàng tử đáng thương Helenos, Alcyoneos liền khoác cho ông ta một chiếc áo choàng không tay, sau đó chào mời tử tế và dẫn ông lên diện kiến vua Antigonos II. Antigonos II phán Alcyoneus:

Nói đoạn Antigonos II khen ngợi Helenos, hỏi thăm ông tận tình và đưa ông về Ipiros.

Đây không phải là kết thúc của các vấn đề Antigonus đối với Epirus: ngay sau khi Alexandros II, con trai của Pyrros và người kế vị ông ta là vua của Epirus, lặp lại cuộc phiêu lưu của cha mình bằng cách chinh phục Macedonia. Nhưng chỉ một vài năm sau, khi Alexandros không chỉ bị đuổi khỏi Macedonia bởi Demetrios, con trai Antigonos, ông cũng bị mất Epirus và buộc phải sống lưu vong ở Acarnania. Cuộc sống lưu vong của ông đã không kéo dài, vì người Macedonia cuối cùng phải từ bỏ Epirus do chịu áp lực từ các đồng minh của Alexandros, người Acarnania và người Aetolia. Alexandros dường như đã qua đời vào khoảng năm 242 TCN, để lại đất nước dưới quyền nhiếp của vợ ông,Olympias.

Chiến tranh Chremonides
Với việc khôi phục lại các vùng lãnh thổ bị chiếm bởi Pyrros, và cùng với các đồng minh chịu mang ơn ở Sparta và Argos, và những đội quân đồn trú tại Corinth và thành phố khác, Antigonos đã đảm bảo sự kiểm soát Macedonia và Hy Lạp. Một cách cẩn thận hơn, ông đã bảo vệ quyền lực của mình bằng cách cho thấy rằng ông muốn tránh những thăng trầm của vận mệnh mà sự nghiệp của cha và ông nội của ông đã gặp phải. Nhận thức được rằng người Hy Lạp yêu tự do và quyền tự chủ, ông đã cẩn thận ban cho họ điều tương tự điều này càng nhiều vì nó không xung đột với quyền lực của ông. Ngoài ra, ông đã cố gắng để tránh bị chê bai là đem đến sự cai trị trực tiếp bằng cách kiểm soát những người Hy Lạp thông qua trung gian. Chính vì lý do này mà Polybius nói, "Chưa bao giờ có người đàn ông nào cai trị tuyệt đối ở Hy Lạp như Antigonos."

Các giai đoạn tiếp theo trong sự nghiệp của Antigonus thì không được ghi lại và những gì chúng ta biết đã được ghép lại với nhau từ một vài mảnh vỡ lịch sử: Antigonos dường như để có được mối quan hệ rất tốt với Antiochos, vị vua nhà Seleukos của châu Á, người đã dành tình yêu cho Stratonice, em gái của Antigonos, rất nổi tiếng. Một liên minh tự nhiên đe dọa quốc gia kế tục thứ ba, nhà Ptolemaios của Ai Cập. Tại Hy Lạp, Athen và Sparta, vốn bực bội với sự thống trị của Antigonos, bây giờ đoàn kết với nhau. Trong năm 267 TCN, có lẽ với sự khuyến khích từ Ai Cập, một người Athens với tên là Chremonides đã thuyết phục người Athens gia nhập cùng với người Sparta cùng tuyên bố chiến tranh với Antigonos (xem chiến tranh Chremonides).

Vị vua Macedonia phản ứng bằng cách tàn phá lãnh thổ của người Athen với một quân đội trong khi phong tỏa thành phố bằng đường biển. Trong chiến dịch này, ông cũng phá hủy khu rừng và đền thờ của Poseidon đứng tại lối vào Attica gần biên giới với Megara. Để hỗ trợ người Athen và ngăn chặn quyền lực của Antigonos phát triển mạnh hơn, Ptolemaios II Philadelphos, vị vua của Ai Cập, đã phái một đội tàu để phá vỡ sự phong tỏa. Đô đốc của quân Ai Cập, Patroclus, đã đổ bộ lên trên một hòn đảo nhỏ không có người ở gần Laurium và củng cố nó như là một căn cứ cho các hoạt động hải quân.

Đế quốc Seleukos đã ký kết một hiệp ước hòa bình với Ai Cập, nhưng con rể của Antiochos, Magas, vua của Cyrene, đã thuyết phục Antiochos tận dụng hoàn cảnh thuận lợi từ cuộc chiến tranh ở Hy Lạp để tấn công Ai Cập. Để chống lại điều này, Ptolemaios đã gửi thư cho bọn cướp biển và thảo khấu, sai họ đột kích và tấn công các vùng đất và các tỉnh của Antiochos, trong khi quân đội của ông đã tiến hành một chiến dịch phòng thủ, nhằm giữ chân quân đội Seleukos hùng mạnh hơn. Mặc dù thành công trong việc bảo vệ Ai Cập, Ptolemaios II đã không thể bảo vệ Athen khỏi tay Antigonos. Năm 263 trước Công nguyên, người Athens và Sparta, sau nhiều năm kiệt sức bởi chiến tranh và sự tàn phá các vùng đất của họ, đã lập lại hòa bình với Antigonos, do đó ông vẫn giữ lại được ảnh hưởng của ông ở Hy Lạp.

Ptolemaios II tiếp tục can thiệp vào công việc nội bộ của Hy Lạp và điều này đã dẫn đến cuộc chiến tranh vào năm 261 TCN. Sau hai năm mà có ít sự thay đổi, Antiochos II, vị vua mới nhà Seleukos, đã ký kết một thỏa thuận quân sự với Antigonos, và cuộc chiến tranh Syria lần thứ hai bắt đầu. Trong một cuộc tấn công phối hợp, Ai Cập bị mất những vùng đất ở Anatolia và Phoenicia, và thành phố Miletus, mà được giữ bởi đồng minh của họ, Timarchos, nó đã bị Antiochos II Theos chiếm đóng. Năm 255 trước Công nguyên, Ptolemaios đã phải ký kết hiệp ước hòa bình, nhượng các vùng đất cho nhà Seleukos và xác nhận Antigonos là bá chủ của Hy Lạp.

Chống lại Aratos

Sau khi thành công trong việc đẩy lùi các mối đe dọa từ bên ngoài nhằm tranh giành sự kiểm soát Hy Lạp, mối de dọa chính cho quyền lực của Antigonus lại nằm trong tình yêu tự do của người Hy Lạp. Năm 251 trước Công nguyên, một nhà quý tộc trẻ tuổi ở thành phố Sicyon,Aratos, đã lật đổ bạo chúa Nicocles, người đã cai trị với sự mặc nhận của Antigonos, giải phóng người dân, và kêu gọi những người lưu vong trở về. Điều này dẫn đến sự hỗn loạn và chia rẽ bên trong thành phố. Sợ rằng Antigonos sẽ lợi dụng sự chia rẽ này để tấn công thành phố, Aratos đã thỉnh cầu thành phố tham gia vào liên minh Achaea, một liên minh của một vài thị trấn nhỏ của người Achaea ở Pelopennese.

Thích sử dụng mưu mẹo hơn là sức mạnh quân sự, Antigonos đã tìm cách giành lại quyền kiểm soát toàn bộ Sicyon thông qua việc lôi kéo người thanh niên trẻ tuổi đứng về phía ông. Theo đó, ông đã gửi cho ông ta một món quà là 25 talent, nhưng Aratos, thay vì bị mua chuộc bởi sự giàu có này, ngay lập tức ông ta ban tặng nó cho những người đồng bào của mình. Với số tiền này và một số tiền ông nhận được từ Ptolemaios II Philadelphos, ông đã có thể hòa giải các phe phái khác nhau ở Sicyon và đoàn kết toàn bộ thành phố.

Antigonos đã gặp rắc rối bởi sự gia tăng quyền lực và sự yêu mến của dân chúng dành cho Aratos. Nếu ông ta nhận được thêm nữa sự hỗ trợ quân sự và tài chính từ Ptolemaios, Aratos sẽ có thể đe dọa địa vị của ông. Do đó, ông quyết định hoặc lôi kéo được ông ta về phía mình hoặc ít nhất là làm mất uy tín của ông ta với Ptolemaios. Để làm điều này, ông đã tỏ ra rất kính trọng ông ta. Khi ông làm lễ hiến tế cho các vị thần tại Corinth, ông đã gửi một phần thịt lễ tới cho Aratos tại Sicyon, và khen ngợi Aratos trước mặt các vị khách của mình:

Những lời này đã dễ dàng được nhiều người tin vào, và khi họ bẩm báo cho Ptolemaios, ông ta bán tin bán nghi họ. Nhưng mà Aratos còn lâu mới trở thành một người bạn của Antigonos, ông ta chỉ coi ông là một kẻ đàn áp tự do đối với thành phố của mình. Vào năm 243 TCN, bằng một cuộc tấn công ban đêm, ông ta đã chiếm giữ được Acrocorinth, pháo đài có vai trò chiến lược quan trọng mà giúp Antigonos kiểm soát eo đất và do đó cả bán đảo Pelopennese. Khi tin tức về thành công này lan tới Corinth, người Corith đã đứng lên khởi nghĩa, lật đổ phe thân Antigonos trong thành phố, và tham gia vào liên minh Achaea. Tiếp đó Aratos chiếm luôn cảng Lechaeum và thu giữ 25 con tàu của Antigonos.

Thất bại này của Antigonos đã gây ra một cuộc tổng khởi nghĩa chống lại quyền lực của Macedonia. Người Megara nổi dậy và cùng với người Troezen và Epidauros ghi danh vào liên minh Achaea. Với việc được tăng cường thêm sức mạnh, Aratos xâm chiếm lãnh thổ của người Athen và cướp phá Salamis. Và với bất cứ người Athen tự do nào mà ông ta bắt được, họ đều được trao trả lại cho người dân Athen mà không đòi tiền chuộc để khuyến khích họ tham gia vào cuộc khởi nghĩa. Tuy nhiên, người Macedonia vẫn giữ được ảnh hưởng của họ ở Athens và phần còn lại của Hy Lạp.

Qua đời và đánh giá
Năm 239 TCN, Antigonos qua đời ở tuổi 80 và để lại vương quốc của mình cho con trai là Demetrios II, ông ta đã trị vì vương quốc trong 10 năm tiếp theo. Ngoại trừ một thời gian ngắn sau khi ông đánh bại người Gaul, Antigonos không phải là một người anh hùng hay một tướng lĩnh quân đội thành công. Kỹ năng của ông chủ yếu là chính trị. Ông luôn dựa vào sự khôn ngoan, kiên nhẫn, và kiên trì để đạt được mục tiêu của mình. Người ta cũng cho rằng ông là người được lòng dân nhờ vào sự trung thực của mình và sự trau dồi nghệ thuật, mà ông thực hiện bằng cách tập hợp quanh mình những người có tài năng thi ca xuất sắc, đặc biệt là các triết gia, nhà thơ và nhà sử học. Một ngôi mộ ở Vergina hiện nay được cho là của ông.

Tham khảo
 Plutarch, Parallel Lives, "Demetrius", "Pyrrhus", "Aratus"
 Justin, Epitome of Pompeius Trogus, xxiv. 1, xxv. 1-3, xxvi. 2
 Polybius, Histories, ii. 43-45, ix. 29, 34
 Gabbert, Janice; Antigonus II Gonatas: A Political Biography (1997)
 Thirlwall, Connop; History of Greece, vol. viii. (1847)
 Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Antigonus Gonatas" , Boston, (1867)
 Encyclopædia Britannica, "Antigonus Gonatas" , (1911)
 F. W. Walbank, "Antigonus Gonatus in Thrace (281-277 B.C.)," in Studia in Honorem Georgi Mihailov (Sofia, 1995),

Chú thích

Liên kết ngoài
 Antigonus II Gonatas entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Sinh năm 319 TCN
Mất năm 239 TCN
Vua Macedonia
Vua Macedonia thế kỷ 3 TCN
Người Hy Lạp thế kỉ 3 TCN
Phật giáo ở Địa Trung Hải cổ đại
Vua thế kỉ 3 TCN
Mất thập niên 230 TCN
Năm 239 TCN
Năm 319 TCN


title: Các chỉ số kinh tế Thái Lan

text:
Nét đặc trưng

Từ năm 1999, kinh tế Thái Lan đã có dấu hiệu phục hồi với tốc độ tăng trưởng kinh tế nằm trong khoảng 4,4% và 6,2% (2004). Năm 2005 GDP tăng trưởng 4,5%. Những nguyên nhân chính như giá dầu tăng vọt, nạn sóng thần ảnh hưởng lên ngành du lịch và hạn hán đã kìm hãm quá trình phục hồi kinh tế. Dù vậy, sự bất ổn chính trị do cuộc đảo chính tháng 9 năm 2006 đã làm cho tốc độ tăng trưởng kinh tế trong quý IV chỉ còn 0,7%.

Chỉ số lạm phát của đồng baht là 1,8% năm 2003.

GDP của Thái Lan năm 2002 là 107,2 tỷ euro, theo đầu người là 1.700 euro; và tỷ trọng các ngành kinh tế:

 47.7% Dịch vụ
 43.3% Công nghiệp
 10% Nông nghiệp và Ngư nghiệp

Dù chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu GDP nhưng nông nghiệp vẫn là lĩnh vực thu hút nhiều lao động nhất và chiếm vị trí quan trọng trong xã hội. Số người lao động vào năm 2001 là 37,2 triệu, phân bố theo từng lĩnh vực:

 49% nông và ngư nghiệp
 14% công nghiệp
 37% dịch vụ

Tỷ lệ thất nghiệp là 1.5%.

Trong 163 nước được điều tra thì Thái Lan xếp thứ 65 về tham nhũng. (2005: 59/159; 2004: 64/146; 2003: 75/133; 2002: 64/102; 2001: 62/92).

Chi tiêu chính phủ

Giữa 1992 và 2000, ngân sách được chi tiêu cho các mục đích:

 Y tế 6%
 Giáo dục 17%
 Quốc phòng 7%

Chi tiêu chính phủ Thái Lan năm 2000 là 18,375 tỷ euro, thu nhập từ thuế là 16.3 tỷ euro.

Các chỉ số kinh tế

Các chỉ số kinh tế chính nói lên sự phát triển của GDP, lạm phát, chi tiêu chính phủ và ngoại thương trong những năm gần đây:

Ghi chú
Bài này được dịch từ mục kinh tế, trang Thailand, Wikipedia tiếng Đức

Chú thích

Kinh tế Thái Lan


title: Coelioxys joergenseniana

text:
Coelioxys joergenseniana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

J
Động vật được mô tả năm 1916


title: Guilvinec

text:
Guilvinec hoặc Le Guilvinec () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Guilvinec được gọi là Guilvinistes.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài

 Official website
 French Ministry of Culture list for Guilvinec

Xã của Finistère
Port cities and towns in France


title: Amorosi

text:
Amorosi là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 45 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 30 km về phía tây bắc của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.931 người và diện tích là 11,0 km².

Amorosi giáp các đô thị: Castel Campagnano, Melizzano, Puglianello, Ruviano, San Salvatore Telesino, Telese Terme.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Ampedus funiushanensis

text:
Ampedus funiushanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Cryptocephalus flavipes

text:
Cryptocephalus flavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1781.

Chú thích

Tham khảo

F


title: Gynoplistia conjuncta

text:
Gynoplistia conjuncta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Thuyết bất khả tri

text:
Thuyết bất khả tri (Tiếng Anh: agnosticism) là quan điểm triết học cho rằng tính đúng hay sai của một số tuyên bố nhất định - đặc biệt là các tuyên bố thần học về sự tồn tại của Chúa Trời hay các vị thần - là chưa biết và không thể biết được hay không mạch lạc. Một số người theo thuyết bất khả tri suy diễn từ đó rằng các tuyên bố đó không liên quan đến ý nghĩa của cuộc sống.

Có lẽ nhà tư tưởng bất khả tri (hay hoài nghi) đầu tiên là Sanjaya Belatthiputta (Samjayin Vairatiputra), một người cùng thời với Phật Thích Ca Mâu Ni, như đã được ghi trong kinh Phật. Người ta kể rằng khi được hỏi có cuộc sống sau cái chết hay không ông đã trả lời là có thể có và có thể không, và từ chối phỏng đoán xa hơn.

Thuật ngữ "bất khả tri" (agnosticism) được đưa ra năm 1869 bởi Thomas Henry Huxley (1825-1895), một nhà tự nhiên học người Anh, người đã lấy cảm hứng từ các tư tưởng của David Hume và Emmanuel Kant. Thuật ngữ này còn được dùng để miêu tả những người chưa bị thuyết phục hay cố tình chưa đưa ra quan điểm về sự tồn tại của các vị thần thánh cũng như các vấn đề tôn giáo khác.

Thuyết bất khả tri, khi tập trung vào những gì có thể biết, là một luận điểm nhận thức luận về bản chất và giới hạn của kiến thức con người; trong khi thuyết vô thần và thuyết hữu thần là các quan điểm bản thể học (một nhánh của siêu hình học nghiên cứu về các loại thực thể tồn tại). Không nên lẫn lộn thuyết bất khả tri với một cách nhìn đối lập với học thuyết về sự ngộ đạo và thuyết ngộ đạo - đây là các khái niệm tôn giáo nói chung không liên quan đến thuyết bất khả tri.

Những người theo thuyết bất khả tri có thể tuyên bố rằng không thể có tri thức tinh thần "tuyệt đối" hay "chắc chắn" hay, nói cách khác, rằng tuy những sự chắc chắn đó là có thể có nhưng cá nhân họ không có tri thức đó. Trong cả hai trường hợp, thuyết bất khả tri bao hàm một hình thức của chủ nghĩa hoài nghi đối với các khẳng định tôn giáo. Điều này khác với sự phi tín ngưỡng (irreligion) đơn giản của những người không suy nghĩ về chủ đề này.

Thuyết bất khả tri khác với thuyết vô thần mạnh (còn gọi là "vô thần tích cực" - "positive atheism" hay "vô thần giáo điều" - "dogmatic atheism"). Thuyết này phủ nhận sự tồn tại của bất cứ thần thánh nào. Tuy nhiên, dạng vô thần phổ biến hơn - thuyết vô thần yếu - chỉ là sự không có mặt của đức tin vào thánh thần, không tương đương nhưng có tương thích với thuyết bất khả tri. Chủ nghĩa vô thần phê phán (critical atheism) khẳng định cho rằng "Chúa Trời" hay "các vị thần" là các khái niệm có ý nghĩa, nhưng ta không có bằng chứng cho các khái niệm đó, do đó trong khi chờ đợi, ta phải chọn lập trường mặc định là không tin vào các khái niệm đó.

Ví dụ
Một số ví dụ về khả năng:

- Con người không thể biết sự vật, hiện tượng nào đó có tồn tại không nếu không dùng giác quan cảm nhận hoặc đo đạc thông tin về vật, hiện tượng đó.

- Con người thậm chí có thể nhận những giác quan bị tác động bởi bên thứ ba (một vật, hiện tượng nào đó) sao cho con người không thể tìm thấy (tìm thấy ở đây là một dạng của một biểu hiện hay một hiện tượng trong triết học hiện đại) một nguyên tố mà ngành khoa học đang cần để lý giải thế giới chẳng hạn.

- Những khám phá lớn về vật lý thường được con người đo đạc qua những cỗ máy tinh vi, tuy nhiên, việc nhìn qua 1 màn hình để nói hiện tượng gì tồn tại hoặc không là một lỗ hổng dễ nhận thấy, và tất nhiên ảnh hưởng đến cả ngành khoa học.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bất khả tri
Phong trào triết học
Triết học tôn giáo
Chủ nghĩa thế tục
Chủ nghĩa hoài nghi


title: Synoestropsis grisoli

text:
Synoestropsis grisoli là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Synoestropsis


title: Monodonta lugubris

text:
Monodonta lugubris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Monodonta


title: Littorina brevicula

text:
Littorina brevicula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Littorina


title: Winterswijk

text:
Winterswijk là một đô thị thuộc tỉnh Gelderland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích  km², dân số là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland


title: Cám Du

text:
Cám Du (chữ Hán phồn thể:贛榆, chữ Hán giản thể: 赣榆区) là một quận thuộc địa cấp thị Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1408 ki-lô-mét vuông, dân số 1,07 triệu người. Mã số bưu chính là 222100. Chính quyền quận đóng ở trấn Thanh Khẩu. Về mặt hành chính, quận này được chia ra các đơn vị gồm nhai đạo, trấn, hương.

Các đơn vị hành chính
Cuối năm 2004, quận này có 18 trấn:
Thanh Khẩu 92,80 km²，dân số 165024 người；
Chá Uông 72,30 km²，dân số 51650 người；
Thạch Kiều, Cám Du 73,43 km²，dân số 60429 người；
Kim Sơn, Cám Du 70,00 km²，dân số 47420 người；
Hắc Lâm, Cám Du 87,98 km²，dân số 42766 người；
Lợi Trang, Cám Du 61,30 km²，dân số 34179 người；
Hải Đầu, Cám Du 79,00 km²，dân số 79739 người；
Tháp Sơn, Cám Du 84,98 km²，dân số 65236 người；
Cám Mã, Cám Du 84,30 km²，dân số 82820 người；
Ban Trang, Cám Du 90,48 km²，dân số 55710 người；
Thành Đầu, Cám Du 66,70 km²，dân số 48511 người；
Môn Hà, Cám Du 48,54 km²，dân số 35724 người；
Thành Tây, Cám Du 45,27 km²，dân số 45299 người；
Quan Đôn, Cám Du 79,00 km²，dân số 38816 người；
Tống Trang, Cám Du 31,20 km²，dân số 26260 người；
Sa Hà, Cám Du 131,56 km²，dân số 114645 người；
Đôn Thương, Cám Du 47,44 km²，dân số 37749 người；
La Dương, Cám Du 37.33 km²，dân số 35609 người.

Con số thống kê năm 2004.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Liên Vân Cảng


title: Thác Kuang Si

text:
Thác Kuang Si (Tat Kuang Si) là quần thể nhiều thác lớn nhỏ tập trung tại núi Kuang Si cách trung tâm Luangprabang 29 km về phía Nam.

Mô tả

Thác được bao bọc bởi núi rừng rậm rạp, có rất nhiều thác lớn nhỏ trong khu vực Kuang Si. Thác Kuang Si được xem là điểm tham quan được xếp là một trong những điểm tham quan hấp dẫn nhất. Khi đưa vào khai thác du lịch, thác Kuang Si được xây dựng thành khu công viên rất rộng. Người ta đã xây dựng những con đường nhựa xuyên suốt các ngọn thác này. Nước ở đây rất xanh, xuất phát từ thượng nguồn và mang theo một lượng tảo khổng lồ. Thác có màu xanh quanh năm chính là do loại tảo này. Mùa khô nước thác ít hơn và thời điểm tham quan thác thuận lợi rơi vào mùa nước nhiều, cảnh thác mới hùng vĩ. Cảnh nơi đây rất đẹp. Phía dưới khu vực thác có nhiều bãi tắm dành cho du khách.

Phương tiện
Đến Kuang Si có thể bằng 2 cách: bằng xe tuk tuk hoặc bằng xe bus. Nếu đi bằng tuk tuk với giá là 200.000 kip cho 6 người. Nếu đi bằng xe bus thì đặt vé tại các khách sạn và nhà nghỉ hay các công ty du lịch, xe bus sẽ khởi hành hằng ngày có 2 chuyến vào lúc 11.30 và 13.30.

Giá vé
Vé tham quan Kuang Si là 20.000 kip.

Dịch vụ
Các dịch vụ ở đây khá đa dạng, du khách có thể băng rừng, khám phá hay có thể tắm thác dưới dòng thác đổ rất mạnh hay leo thác mạo hiểm.

Tham khảo

 Cambodge - Laos - VietNam, Michel Blanchard, 1990

Kuang Si
Louangphabang


title: Aplotarsus tibiellus

text:
Aplotarsus tibiellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Chevrolat miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Aplotarsus


title: 8058 Zuckmayer

text:
8058 Zuckmayer (3241 T-3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1977 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8058 Zuckmayer

Thiên thể phát hiện năm 1977
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nấm mối

text:
Nấm mối (danh pháp khoa học: Termitomyces albuminosus) là loài nấm thuộc họ Lyophyllaceae.
Loài này từng được đặt tên là Collybia albuminosa.

Tên gọi nấm mối vì nấm chỉ xuất hiện ở nơi có nhiều mối sinh sống. mối ở đây là loại mối đất chứ không phải mối sống trên cây. Mối đất làm ổ to như trái dừa khô, hình dáng từng hốc đất, ổ mối đất màu trắng hoặc hơi ngả vàng. Tuy nhiên thông tin liên quan tới mối chưa được khoa học xác nhận vì chưa có nghiên cứu cụ thể và không có ai đào nấm mối mà đào xuống lòng đất để kiểm tra xem có ổ mối hay không, thông tin này vẫn là nghi vấn.
Nấm mối xuất hiện vào đàu mùa mưa, khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm. Thường nấm mối xuất hiện ở nơi đất cao, có địa hình thoát nước tốt, và có nhiều lá khô hoặc cành cây mục có ánh nắng xuyên qua vì mối không thể làm ổ ở nơi đất quá ẩm ướt. Thức ăn của chúng là cành hoặc lá cây khô.

Nấm mối có màu đen nhạt ở phần ô nấm, càng về đỉnh màu càng đậm hơn, thân màu trắng, lúc chưa trưởng thành nấm mối có phần ô rất nhỏ nhô lên mặt đất và phần thân lớn gấp 5 đến 6 lần ô nấm nằm trong đất, khi lớn hơn ô nấm sẽ to ra và phần thân bị teo lại giống như cái ô đặt trưng của đa số loài nấm rừng nhiệt đới. Nấm mối có mùi đặc trưng của nấm, và có mùi giống cây khô, mùi của tổ mối, nấm mối không có độc tố và rất giàu dinh dưỡng nên khi nở thường bị các loài côn trùng vây quanh và bị ăn rất nhanh.

Tham khảo

A
A
A
A
A
A
Nấm châu Á
Nấm được mô tả năm 1972
Nấm ăn


title: Traismauer

text:
Traismauer là một đô thị thuộc huyện Sankt Pölten-Land trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Nomia apicalis

text:
Nomia apicalis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1941


title: Búa

text:
Búa là dụng cụ để tạo sức va chạm cho vật khác. Búa thường được xài nhiều nhất vào vấn đề đóng đinh, rèn vũ khí và đập vật dụng khác. Búa thường được thiết kế với những mục đích riêng biệt và kích thước,công năng. Búa thường cầm vừa khít với tay, đầu búa là phần nặng nhất. Búa cơ bản được thiết kế để dùng linh hoạt với tay, nhưng cũng có những máy móc hiện đại có chức năng dùng cho vật nặng hơn.

Búa có thế là dụng cụ lâu tuổi nhất được phát hiện. Búa đá được biết xuất hiện đầu tiên vào năm 26.000 trước công nguyên.

Búa là dụng cụ căn bản của nhiều nghề nghiệp khác nhau. Búa còn được sử dụng thiết kế để nén một lực từ caplock mechanism của súng ngắn.

Lịch sử

Sự sử dụng các vật dụng thô sơ được biết vào khoảng năm 2.400.000 trước công nguyên với nhiều hình dạng khác nhau được sử dụng để đập, chặt gỗ, xương, hoặc làm bẻ các loại đá khác và tạo thành vật dụng. Cục đá được dính với cây gỗ được bao bọc bằng da hoặc lông thú được sử dụng để làm thành cây búa vào năm 30.000 trước công nguyên là thời kỳ chính giữa của Thời đại đồ đá cũ. Nó được các nhà Khảo cổ học tra cứu và phát hiện búa có lẽ là vật dụng được sử dụng sớm nhất của loài người.

Chú thích

Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ cơ khí cầm tay


title: Metaporus meridionalis

text:
Metaporus meridionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
M


title: Amegilla nigricornis

text:
Amegilla nigricornis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1873