title: Kanon

text:
là một visual novel người lớn phát triển bởi Key, một thương hiệu thuộc Visual Art's, và phát hành tại Nhật Bản vào ngày 4 tháng 6 năm 1999 trên hệ điều hành Windows của máy tính cá nhân (PC). Kanon là trò chơi đầu tay của Key, công ty cũng phát triển nên những tác phẩm nổi tiếng khác như AIR và CLANNAD. Phiên bản dành cho mọi lứa tuổi trên PC phát hành vào tháng 1 năm 2000, sau đó được chuyển sang các hệ máy Dreamcast, PlayStation 2 và PlayStation Portable. Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của Aizawa Yuichi, một nam sinh cao trung vừa về lại thành phố nơi mà anh từng đến chơi cách đây bảy năm, cùng một chút hồi ức còn sót lại về những chuyện đã xảy ra ở đó. Anh lần lượt lấy lại ký ức của mình sau khi gặp gỡ một vài cô gái bản xứ.

Lối chơi của Kanon đi theo một cốt truyện phân nhánh có tính tương tác với nhiều kịch bản và tập trung chủ yếu vào năm nhân vật nữ chính. Tác phẩm sau khi phát hành đã được chuyển thể sang nhiều loại hình truyền thông khác. Hai loạt manga ra mắt thường kỳ trong các tạp chí Dengeki Daioh và Dragon Age Pure. Các hợp tuyển manga, light novel, drama CD và art book cũng được phát hành, cùng nhiều album âm nhạc khác. Toei Animation sản xuất một bộ anime truyền hình dài 13 tập phát sóng 2002 và một tập OVA ra mắt năm 2003. Kyoto Animation thực hiện phiên bản phim làm lại dài 24 tập và phát sóng từ tháng 10 năm 2006 đến 3 năm 2007. Anime này ban đầu được ADV Films cấp phép phân phối tại Bắc Mỹ vào năm 2008, nhưng sau đó bản quyền đã được chuyển nhượng sang cho Funimation sau khi ADV đóng cửa. Sê-ri phim của Kyoto Animation thể hiện mối tương quan giữa cái tên Kanon và dòng nhạc canon khi sử dụng các bản nhạc Kanon in D-dur, hay Canon cung Rê trưởng, của Pachelbel, làm nhạc nền trong một số cảnh của tác phẩm.

Kanon đứng hạng nhì trong danh sách PC game bán chạy nhất toàn Nhật Bản vào thời điểm ra mắt, và nhiều lần nằm trong tốp 50 toàn quốc sau đó. Tác phẩm đã bán thành công hơn 300.000 bản trên nhiều hệ máy. Kanon được đánh giá là siêu phẩm nhờ xây dựng nên một cốt truyện chặt chẽ mang ý nghĩa sâu sắc. Song hành cùng tác phẩm là khái niệm "trò chơi cướp nước mắt" đã phát triển hoàn chỉnh thành thể loại , được ví như cuộc cách mạng làm thay đổi hướng đi của toàn bộ ngành công nghiệp bishōjo game. Sự thành công của Kanon là nguồn động lực để các nhân viên của Key tự tin hơn khi thực hiện các tác phẩm tiếp theo, cũng như đã giúp công ty này trở nên nổi tiếng trong thị trường game Nhật Bản đầy biến động lúc bấy giờ. Một số tác giả như Tanaka Romeo và Ryukishi07 đã chịu ảnh hưởng đặc biệt từ Kanon rồi từ đó tạo ra những trò chơi tên tuổi để đời của họ về sau.

Cách chơi

Kanon là một visual novel lãng mạn mà trong đó người chơi sẽ vào vai Aizawa Yuichi. Gần như toàn bộ thời gian chơi chỉ là đọc những lời tự sự và hội thoại. Văn bản trong trò chơi thường kèm theo một  nhân vật, đại diện cho người mà Yuichi đang giao tiếp, trên một họa nền; sprite có thể thay đổi thường xuyên theo biểu cảm nhân vật. Người chơi sẽ bắt gặp những CG artwork ở một số thời điểm trong kịch bản, khi đó họa nền và sprite nhân vật được thay thế bởi một họa phẩm riêng biệt, tùy tình huống. Sau khi trò chơi được hoàn thành ít nhất một lần, một tùy chọn đến trang trưng bày CG và chơi các bản nhạc nền sẽ hiện ra trên màn hình tiêu đề game. Kanon đi theo một cốt truyện phân nhánh với nhiều cái kết khác nhau, và tùy thuộc vào những quyết định người chơi thực hiện trong suốt quá trình thưởng thức mà kịch bản sẽ tiến triển theo một hướng cụ thể.

Có năm mạch kịch bản chính để người chơi trải nghiệm, mỗi mạch truyện tập trung vào câu chuyện của một nữ chính. Visual novel thường cung cấp những tùy chọn để người chơi lựa chọn xuyên suốt kịch bản, và văn bản sẽ tạm ngưng không chạy tiếp cho đến khi người chơi đã đưa ra quyết định của mình. Để đọc được toàn bộ kịch bản, người chơi phải chơi lại nhiều lần, mỗi lần lại đưa ra các lựa chọn khác nhau để câu chuyện đi tiếp theo một hướng khác. Sau khi người chơi hoàn thành kịch bản của Mai, mạch truyện của cô ở lần chơi lại tiếp theo sẽ cung cấp thêm một lựa chọn để mở ra phần truyện về quá khứ của Sayuri. Maeda Jun, một trong hai nhà biên kịch của Kanon, bình luận vào tháng 3 năm 2001 rằng công chúng Nhật Bản có thể đã nhìn Key như một hãng chuyên làm các trò chơi êm dịu bởi ảnh hưởng từ tác phẩm này, nhưng ông cũng khẳng định rằng chẳng ai trong nhóm phát triển Kanon từng nghĩ sẽ như thế.

Phiên bản dành cho người lớn (eroge) chứa những CG thể hiện cảnh làm tình giữa Yuichi và một trong các nữ chính. Về sau, Key đã phát hành những phiên bản Kanon không có nội dung tình dục. Những phiên bản người lớn có một đoạn quan hệ tình dục trong từng kịch bản của năm nữ chính, vào thời điểm sau khi đã qua 50-75% thời gian chơi mỗi mạch truyện, chưa tính một cảnh làm tình tưởng tượng. Ngoài ra, có hai cảnh khỏa thân sử dụng chung một họa nền. Suzumoto Yūichi, nhà biên kịch gia nhập Key sau này, chia sẻ rằng những cảnh sex trong Kanon mang ý nghĩa rất hạn hẹp và có thể dễ dàng loại bỏ mà không ảnh hưởng đến câu chuyện. Maeda từng được hỏi là ông nghĩ gì nếu các cảnh sex được vẽ nhằm mục đích kích thích bản năng tự nhiên của con người, nhưng ông đã nói rằng nó chẳng thể nào xảy ra trong các trò chơi như Kanon hay tựa game thứ hai của Key là AIR.

Tổng quan

Chủ đề và thiết lập
Có nhiều địa điểm quan trọng xuất hiện trong Kanon, nhưng tên của chúng thường ít khi được đề cập rõ ràng trong những tác phẩm của Key. Thời điểm câu chuyện bắt đầu là vào mùa đông, chính vì thế tuyết luôn xuất hiện trong hầu hết các màn chơi, và phong cảnh thành phố luôn bao phủ bởi một lớp tuyết trắng. Khu mua sắm là địa điểm xuất hiện nhiều nhất trong câu chuyện mỗi khi các nhân vật đi vào thành phố, và đặc biệt là mỗi khi có sự hiện diện của Ayu trong phần đầu câu chuyện. Trường trung học là nơi mà Yuichi và các nhân vật chính khác cùng góp mặt, bao gồm cả sân trường, là địa điểm chính trong kịch bản của Shiori và Mai, cũng là địa điểm chung nơi Yuichi giao tiếp với các nhân vật khác.

Có nhiều chủ đề khác nhau được đề cập xuyên suốt cốt truyện của Kanon. Âm nhạc là một trong số đó, điển hình là tựa đề các tập anime phát sóng năm 2006–2007 đều móc nối với những dòng nhạc như Overture (khúc dạo đầu) hay Introit (thánh ca). Phép màu cũng đóng vai trò chính trong suốt tác phẩm; cốt truyện và các nhân vật trong Kanon cũng bị tác động ít nhiều theo những cách khác nhau mỗi khi phép lạ xảy ra. Đưa ra lời hứa và thực hiện lời hứa đó là một yếu tố thúc đẩy mạch truyện. Yuichi sau cùng đã có những lời hứa quan trọng với cả năm nhân vật nữ chính, và cùng thời điểm đó thực hiện những lời hứa trong quá khứ của anh với bốn người còn lại khi anh đến thành phố chơi ngày còn bé.

Một trong những mô típ xuyên suốt của Kanon là hiện tượng mất trí nhớ. Ba nhân vật chính—Yuichi, Ayu và Makoto—bị ảnh hưởng bởi việc mất trí nhớ theo nhiều cách khác nhau; chủ đề này được sử dụng như một công cụ dẫn dắt mạch truyện. Một đề tài phụ khác là mối liên quan đến các món ăn ưa thích của năm nhân vật nữ chính. Newtype USA có đoạn bình luận về Kanon như sau: "Mỗi khi các nhân vật chính ăn thứ gì thực sự ngon thì họ trông vô cùng dễ thương và tràn đầy sức sống", mặc cho thiết lập và giai điệu ảm đạm luôn che phủ toàn bộ visual novel. Năm món ăn ưa thích của họ là: taiyaki (Ayu), dâu tây (Nayuki), nikuman (Makoto), kem (Shiori) và gyūdon (Mai).

Nhân vật chính

Người chơi sẽ vào vai Aizawa Yuichi, nam chính của Kanon. Anh là một học sinh trung học khoảng 17 tuổi có óc khôi hài, thích trêu chọc các cô gái cùng tuổi mà anh quen biết và tương tác với họ suốt câu chuyện. Mặc dù vậy, Yuichi rất tốt bụng với bạn bè và sẵn sàng làm mọi thứ kể cả phải bỏ thời gian và tiền bạc của mình để giúp đỡ bất cứ ai xung quanh. Anh khá rộng lượng và không đòi hỏi báo đáp từ những người từng được mình giúp. Tsukimiya Ayu, một trong những nữ chính của Kanon, là một cô gái có chiều cao khiêm tốn, tương đối lập dị và bí ẩn, có thể dễ dàng nhận ra cô ngay vì chiếc cặp có đôi cánh đeo sau lưng, chiếc xước tóc màu đỏ, và khi nói về chính mình thường đệm đại từ nhân xưng , vốn chỉ dùng cho nam giới. Ayu thường xuất hiện trong tác phẩm khi đang ăn taiyaki, cô cũng hay lẩm nhẩm từ  mỗi khi rơi vào những trạng thái cảm xúc kích động khác nhau như thất vọng, đau đớn và sợ hãi. Em họ của Yuichi là Minase Nayuki, cũng là một nữ chính, đã có tình cảm với anh ngay từ khi còn bé và đang phải cố gắng học cách đối mặt với tình cảm của mình, đặc biệt là khi Yuichi có "nguy cơ" phải lòng một cô gái khác. Nayuki nói chậm hơn so với những người xung quanh và luôn gặp khó khăn khi cố thức dậy vào buổi sáng, trừ một vài dịp còn dậy sớm hơn cả Yuichi khi cô có tâm sự.

Nữ chính thứ ba của Kanon, Sawatari Makoto, người đã bắt chuyện với Yuichi vài ngày sau khi anh đến thành phố, là một cô gái bị mất trí nhớ nhưng lại tin chắc rằng mình có mối thù sâu nặng với Yuichi từ lần cuối anh đến nơi này. Makoto rất tinh nghịch và luôn tìm cách chơi khăm Yuichi; tương tự Ayu, từ cửa miệng mỗi khi gặp chuyện khó xử hay bối rối của Makoto là . Cô yêu mùa xuân và ước ao nó kéo dài mãi mãi. Yuichi tình cờ làm quen với Misaka Shiori, một nữ chính khác hiện là học sinh trung học năm thứ nhất luôn bị hành hạ bởi một căn bệnh lạ bẩm sinh. Diễn biến căn bệnh khiến cho thể chất của Shiori ngày càng yếu đi, đồng thời khiến cô phải thường xuyên nghỉ học. Shiori luôn cố gắng trở nên mạnh mẽ để có thể đối mặt với bệnh trạng và kết bạn được với mọi người, dù không quen biết hầu hết bạn bè cùng tuổi. Nữ chính cuối cùng của Kanon là Kawasumi Mai, một học sinh trung học năm thứ ba cùng trường với Yuichi. Cô tỏ ra lạnh nhạt với hầu hết mọi người xung quanh, nhưng thực ra con người cô rất tình cảm và luôn quan tâm chăm sóc người khác; Mai sẽ "trừng phạt" bất cứ ai dám trêu cô bằng một đòn đánh karate chớp nhoáng thẳng vào đầu.

Cốt truyện
Cốt truyện của Kanon xoay quanh năm cô gái mà cuộc sống của họ có mối liên hệ với cùng một chàng trai. Aizawa Yuichi là học sinh trung học năm thứ hai, anh đã từng đến thành phố chơi khi còn bé, cũng là nơi mà Kanon lấy bối cảnh bảy năm sau đó. Câu chuyện khởi đầu từ thứ Tư, ngày 6 tháng 1 năm 1999 khi Yuichi trở lại thành phố và cảm thấy bỡ ngỡ trước quang cảnh và dân cư nơi đây. Trước đó anh đã quyết định sẽ trọ ở nhà cô em họ của mình, Minase Nayuki, cùng mẹ cô bé là Akiko. Sau bảy năm dài, Yuichi đã quên hầu như mọi thứ về thành phố mà mình từng đến ngày xưa và cần được gợi nhớ lại những gì mà anh để lại phía sau khi rời khỏi đó. Nayuki ngay lập tức đã liên tục tìm cách phục hồi trí nhớ cho Yuichi nhưng bất thành. Trong suốt câu chuyện, Yuichi nhận ra có rất nhiều thế lực siêu nhiên ẩn trong thành phố và chúng đã giúp anh lấy lại được ký ức về những sự kiện xảy ra bảy năm trước.

Vào ngày Yuichi vừa trở về thành phố, Nayuki đã dẫn anh đi tham quan đó đây. Nayuki chợt nhớ rằng mình cần mua vài thứ để chuẩn bị cho bữa tối, nhưng Yuichi không muốn cùng cô đi vào khu mua sắm vì anh sợ bị lạc. Đúng lúc Yuichi đang chờ Nayuki trên vỉa hè thì một cô gái lập dị tên là Tsukimiya Ayu lao đến rồi đâm thẳng vào người anh. Đứng lên được rồi, cô gái ấy kéo anh ta vào quán cà phê gần đó và tự thú rằng mình đã vô tình lấy bịch taiyaki mà chưa trả tiền, sau một sự cố làm cô kinh hãi người bán hàng. Họ hẹn gặp nhau vào một hôm khác, rồi Ayu chạy biến mất dạng. Vài ngày sau đó, Yuichi gặp Sawatari Makoto, một cô gái bị mất trí nhớ, đột nhiên xông ra tấn công anh rồi tự mình lăn ra ngất xỉu. Sau khi đã hiểu rõ sự tình, cô sống tạm ở nhà của Nayuki mặc dù ban đầu Yuichi đòi giao nộp cô cho cảnh sát. Một cô gái khác có liên hệ với quá khứ của Yuichi là Kawasumi Mai, học sinh trung học năm thứ ba cùng trường với anh. Cô luôn chiến đấu chống lại những con quỷ xuất hiện trong trường vào đêm khuya khi không có ai. Hậu quả là cô liên tục bị đổ lỗi về những tai nạn hư hỏng đồ đạc trong trường vì không bao giờ chối nhận điều đó, cũng bởi Mai có kĩ năng giao tiếp quá kém và hiểu rằng sẽ không ai tin câu chuyện ma quỷ của cô. Yuichi cũng tình cờ gặp một cô gái nữa là Misaka Shiori, người thu hút anh bởi câu chuyện về cuộc đời của cô. Shiori chịu đựng một căn bệnh lạ bẩm sinh, khiến thể trạng cô thường xuyên đau ốm và phải nghỉ học suốt. Yuichi bắt chuyện với Shiori sau một lần gặp cô trên sân trường. Cô kể rằng mình đứng ngoài sân trường gần như mỗi ngày để chờ gặp một ai đó.

Những việc kì lạ bắt đầu xảy ra tại thành phố này, kéo theo đó là những ký ức tuổi thơ đau buồn của các nhân vật chính. Makoto thực chất là một con cáo nhỏ từng được Yuichi chăm sóc trong dịp đến thành phố ngày trước. Phép màu khiến cô biến thành người để tìm gặp Yuichi, và giờ đây cô dần không còn điều khiển được suy nghĩ cũng như hành vi của mình. Yuichi sau nhiều lần chạm trán với quỷ cùng Mai cũng từng chút một nhớ ra những kỷ niệm thuở nhỏ năm xưa giữa hai người. Căn bệnh của Shiori ngày càng nặng hơn và mọi người đều nghĩ cô khó lòng qua khỏi. Mẹ của Nayuki bị một tai nạn giao thông và hôn mê, đây là một cú sốc đối với cô, và Yuichi nhận thức được tình cảm mà Nayuki dành cho anh nhiều năm trước. Yuichi là bạn thanh mai trúc mã với Ayu và họ thường xuyên hẹn gặp nhau quanh một gốc cây cổ thụ to nằm sâu trong rừng, anh tặng cô một con búp bê nhỏ cùng lời hứa sẽ thực hiện ba điều ước của cô; bất hạnh thay Ayu ngã từ trên cây xuống và thực tế đã bất tỉnh suốt bảy năm. Yuichi phải làm mọi cách để giữ đúng lời hứa và hoàn thành tâm nguyện của họ, trong khi đó những phép màu trong thành phố vẫn liên tục xảy ra.

Phát triển
Hầu hết phát triển viên của Kanon ban đầu làm việc tại hãng Tactics thuộc công ty phát hành visual novel NEXTON. Sau khi cho ra mắt tựa game thứ ba là ONE ~Kagayaku Kisetsu e~, gần như toàn bộ nhân viên của Tactics rời bỏ NEXTON và tìm kiếm một hãng phát hành khác có thể tạo cho họ một môi trường làm việc tự do hơn để phát triển trò chơi tiếp theo. Hinoue Itaru, người đã từng một lần làm việc ở Visual Art's, giới thiệu các đồng nghiệp của bà với chủ tịch công ty này là ông Baba Takahiro. Baba tạo cho nhóm phát triển sự tự do đúng theo ý muốn của họ, và họ chính thức chuyển về làm việc cho Visual Art's qua việc thành lập thương hiệu Key vào ngày 21 tháng 7 năm 1998 và bắt tay vào thực hiện Kanon. Hoạch định phát triển Kanon do Hisaya Naoki dẫn dắt, đồng thời là một trong hai nhà biên kịch cùng với Maeda Jun. Hisaya viết kịch bản cho Ayu, Nayuki và Shiori, còn Maeda viết phần truyện của Makoto và Mai. Họa sĩ Hinoue Itaru làm chỉ đạo nghệ thuật và thiết kế nhân vật kiêm đồ họa vi tính. Riêng khâu đồ họa vi tính còn được phân ra cho ba phát triển viên khác—Din, Miracle Mikipon, Shinory—và các họa nền do Torino phụ trách. Âm nhạc trong game được sáng tác bởi Orito Shinji, OdiakeS và Maeda Jun. Kanon là tác phẩm đầu tiên và cũng là cuối cùng của Key có sự tham gia của hai trong số các nhân viên chủ chốt là Hisaya Naoki và OdiakeS, trước khi họ tiếp tục theo đuổi sự nghiệp của mình ở những hãng visual novel khác. Game engine chính dùng để thiết kế Kanon là AVG32, một chương trình do Visual Art's tự phát triển và dùng làm nền tảng hỗ trợ cho hoạt động sản xuất của họ.

Lịch sử phát hành
Kanon ra mắt lần đầu như một trò chơi dành cho người lớn vào ngày 4 tháng 6 năm 1999 dưới cả hai hình thức giới hạn và thông thường dành cho PC Windows sử dụng ổ CD-ROM. Ấn bản giới hạn còn kèm thêm một album phối lại những bản nhạc nền dùng trong visual novel mang tựa Anemoscope. Key đã thực hiện thêm một phiên bản trò chơi dành cho mọi lứa tuổi và phát hành vào ngày 7 tháng 1 năm 2000 trên Windows. Ngày 26 tháng 11 năm 2004, một bản cập nhật dành cho phiên bản người lớn gọi là Kanon Standard Edition được tung ra, trong đó hỗ trợ khả năng tương thích với 2000/XP sử dụng ổ DVD-ROM. Standard Edition kết hợp những đồ họa bổ sung đã được thêm vào phiên bản mọi lứa tuổi đầu tiên của trò chơi, cùng các thay đổi kỹ thuật khác như tăng thêm số lượng khe lưu. Phiên bản mọi lứa tuổi của Standard Edition phát hành ngày 28 tháng 1 năm 2005. Một bản cập nhật dành cho mọi lứa tuổi tương thích với Windows Vista được Key giới thiệu vào ngày 31 tháng 7 năm 2009 trong một hộp trọn bộ năm visual novel khác của hãng gọi là Key 10th Memorial Box. Một bản cập nhật khác tương thích với Windows 7 cũng dành cho mọi lứa tuổi gọi là Kanon Memorial Edition ra mắt ngày 30 tháng 4 năm 2010.

Kanon đã được chuyển sang một số hệ máy console, đầu tiên là trên Dreamcast vào ngày 14 tháng 9 năm 2000 bởi NEC Interchannel. NEC Interechannel tiếp tục phát hành phiên bản PlayStation 2 (PS2) vào ngày 28 tháng 2 năm 2002. Bởi thành tích doanh số nổi bật của mình, phiên bản PS2 đã được tái phát hành như một "Best game" (trò chơi bán chạy nhất) vào ngày 22 tháng 12 năm 2004 với giá thành rẻ hơn khoảng một nửa so với giá của lần ra mắt đầu tiên. Bản PS2 đã được đóng thành bộ và bán ra với tựa "Key bộ 3 tác phẩm Premium Box" cùng với các bản PS2 tương ứng của AIR và CLANNAD vào ngày 30 tháng 7 năm 2009. Phiên bản dành cho PlayStation Portable (PSP) được Prototype phát hành ngày 15 tháng 2 năm 2007. Bản PSP đầu tiên này kèm theo đĩa DVD đặc biệt có nội dung là thông điệp từ năm diễn viên lồng tiếng và đoạn video mở đầu đã qua chỉnh sửa so với phiên bản trong game. Năm diễn viên góp mặt trong DVD là Kōda Mariko trong vai Minase Nayuki, Satō Akemi trong vai Misaka Shiori, Iizuka Mayumi trong vai Sawatari Makoto, Minaguchi Yūko trong vai Minase Akiko và Sugita Tomokazu trong vai Aizawa Yuichi. Diễn viên Horie Yui lồng tiếng cho Tsukimiya Ayu đã ghi âm một đoạn giới thiệu ngắn trong DVD, nhưng không xuất hiện trực tiếp trong đĩa. Prototype cũng cung cấp phiên bản PSP có thể tải về trực tuyến thông qua PlayStation Store vào ngày 9 tháng 10 năm 2009.

Phiên bản trên điện thoại di động FOMA và SoftBank 3G được Prototype phát hành thông qua Visual Art's Motto vào tháng 5 năm 2007. Visual Art's MottoSP ra mắt Kanon trên thiết bị Android vào ngày 30 tháng 11 năm 2011. Phiên bản trên iOS phát hành ngày 4 tháng 4 năm 2013. Kanon cũng có thể cài đặt và chơi dưới dạng đĩa Blu-ray, được thương hiệu Asoberu! BD-Game của Visual Art's giới thiệu vào ngày 16 tháng 12 năm 2011. Trong lần ra mắt đầu tiên của Kanon trên Windows đã không có sự tham gia của các diễn viên lồng tiếng, nhưng về sau trên các hệ máy Dreamcast và PS2, mọi nhân vật đều được lồng tiếng toàn phần với ngoại lệ duy nhất là Yuichi. Tuy vậy, diễn viên Sugita Tomokazu đã vào vai Yuichi trong phiên bản PSP.

Chuyển thể

Sách

Năm light novel dành cho người lớn sáng tác bởi Shimizu Mariko và ấn hành bởi Paradigm đã phát hành ở Nhật Bản từ tháng 10 năm 1999 đến tháng 8 năm 2000. Hinoue Itaru, họa sĩ của visual novel nguyên tác, đã trực tiếp minh họa bìa và tranh bên trong những thư phẩm này. Mỗi quyển light novel tập trung vào một nhân vật nữ chính và đặt nhan đề theo tên các nhạc phẩm chủ đạo của từng cô gái trong trò chơi nguyên tác. Tập đầu tiên là  và tập thứ hai phát hành trong tháng 12 năm 1999 là . Tập thứ ba, , ra mắt trong tháng 3 năm 2000; và tập thứ tư có nhan đề The Fox and the Grapes (nói về Makoto) ấn hành hai tháng sau đó. Light novel cuối cùng mang tựa  xuất bản vào tháng 8 năm 2000. Paradigm đã tái phát hành năm tập light novel khi liên doanh với Visual Art's qua ấn hiệu VA Bunko của họ, trong đó loại bỏ mọi hình ảnh khiêu dâm, bắt đầu từ Yuki no Shōjo vào ngày 27 tháng 6 năm 2009, và hoàn tất với Hidamari no Machi vào ngày 20 tháng 12 năm 2009. Để bù vào phần nội dung bị lượt bỏ, Shimizu đã viết thêm vào các tình tiết mới cho mỗi tập. Cuốn tiểu thuyết thứ sáu lấy tựa , tiếp tục do Shimizu chấp bút và minh họa bởi ZEN, đã phát hành vào ngày 31 tháng 3 năm 2011.

Một tuyển tập tiểu thuyết dài hai tập do Jive ấn hành dưới nhãn hiệu Jive Character Novel vào tháng 9 và tháng 12 năm 2004 lấy tựa . Sách do nhiều tác giả và họa sĩ phối hợp sáng tác. Quyển artbook đầu tiên phát hành trong tháng 11 năm 2000 bởi Enterbrain có nhan đề Kanon: Kōshiki Genga Settei Shiryōshū ~The Ultimate Art Collection of "Kanon"~, dày 239 trang, chứa nhiều minh họa nghệ thuật và hình phác thảo thiết kế nhân vật, cùng các bài bình luận về đồ họa hay hành động của các nhân vật trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Ngày 20 tháng 6 năm 2002, artbook tiếp theo giới thiệu bộ anime năm 2002 lấy tựa Kanon the animation – Dream Days được Kadokawa Shoten ấn hành; quyển sách cung cấp nhiều bài giới thiệu nhân vật, minh họa nghệ thuật và phỏng vấn đoàn làm phim. Ichijinsha tiếp tục cho ra mắt một artbook khác dày 127 trang là Kanon Visual memories vào ngày 25 tháng 7 năm 2007; quyển này tập trung vào phiên bản anime làm lại năm 2006 và so sánh với những nội dung mà Kadokawa Shoten đã biên tập trong artbook về sê-ri năm 2002. Kanon Visual memories kèm theo một đĩa CD phát ra 86 cách phát âm từ "ugū" của Ayu, do diễn viên Horie Yui phụ trách. Mỗi từ "ugū" chỉ kéo dài hai giây rồi sau đó ngưng một chút trước khi tiếp tục.

Drama CD và chương trình phát thanh
Một bộ năm đĩa drama CD đã phát hành từ ngày 29 tháng 9 năm 2000 đến 27 tháng 4 năm 2001; mỗi đĩa kể câu chuyện của từng nữ chính. Một bộ năm đĩa hợp tuyển drama CD ra mắt từ ngày 22 tháng 12 năm 2001 đến 25 tháng 5 năm 2002 một lần nữa tập trung vào từng nữ chính trong mỗi đĩa. Một chương trình phát thanh quảng bá phiên bản trên Dreamcast của Kanon mang tựa  dài 13 buổi thu âm từ ngày 6 tháng 10 đến 29 tháng 12 năm 2000. Chương trình do Movic sản xuất với hai phát thanh viên Tamura Yukari và Kawakami Tomoko, cũng là các seiyū của Mai và Sayuri. Một vở kịch phát thanh với nhan đề  dài 53 buổi từ ngày 6 tháng 10 năm 2001 đến 5 tháng 10 năm 2002. Chương trình phát trên sóng TBS Radio và Radio Kansai, với phát thanh viên Minaguchi Yūko, diễn viên lồng tiếng cho Minase Akiko, và phần diễn xuất do Kisaichi Atsushi đảm trách. Các seiyū khác của Kanon cũng góp mặt trong vai trò khách mời. Năm CD biên tập chứa toàn bộ nội dung của các buổi phát sóng đã ra mắt từ ngày 30 tháng 8 năm 2002 đến 26 tháng 4 năm 2003.

Manga
Bộ manga Kanon thứ nhất minh họa bởi Morishima Petit, đăng trên tạp chí Dengeki Daioh của MediaWorks từ số tháng 2 năm 2000 đến số tháng 7 năm 2002. Các chương đơn trên tạp chí được tập hợp lại thành hai tankōbon xuất bản bởi MediaWorks dưới ấn hiệu Dengeki Comics của họ vào ngày 27 tháng 9 năm 2000 và 27 tháng 7 năm 2002. Mỗi tập truyện dài ba chương, tổng cộng là sáu chương. Ngoài các chương lời tựa trong tập 1 và lời bạt trong tập 2, bốn chương còn lại tập trung vào bốn nữ chính, họ là (theo thứ tự): Misaka Shiori, Sawatari Makoto, Kawasumi Mai và Tsukimiya Ayu. Nayuki không có chương riêng, nhưng bù lại cô được cho xuất hiện ở hầu hết cảnh truyện có Yuichi trong đó. Manga này khác với visual novel ở chỗ nó không chuyển tải toàn bộ kịch bản của Shiori, Makoto và Mai. Gần cuối từng câu chuyện của họ ban đầu dự định sẽ giải đáp hết mọi nghi vấn đưa ra trước đó, nhưng bộ truyện đã kết thúc sớm các kịch bản này. Nguyên do ở việc manga đã đặt trọng tâm vào phần truyện của Ayu.

Bộ manga thứ hai minh họa bởi Shimotsuki Kinusa có tựa  với phụ đề each regret of Kanon (tạm dịch: từng sự hối tiếc của Kanon) đã ra mắt từ số thứ hai đến số thứ bảy của tạp chí Dragon Age Pure, do Fujimi Shobo ấn hành từ ngày 29 tháng 6 năm 2006 đến 20 tháng 10 năm 2007. Tập truyện đầu tiên phát hành tại Nhật Bản vào ngày 1 tháng 4 năm 2007 và tập trung vào câu chuyện của Nayuki. Tập truyện thứ hai phát hành ngày 8 tháng 12 năm 2007 và xoay quanh bốn nữ chính còn lại. Có tất cả chín chương truyện: năm chương trong tập 1 và bốn chương trong tập 2. Hai bộ manga khác chỉ dài một tập cũng có nội dung liên quan đến cả Kanon và AIR, đầu tiên là  do Izumi Rei sáng tác và được Kadokawa Shoten phát hành trong tháng 5 năm 2002. Quyển truyện chia thành 12 chương với tổng cộng 140 trang, gồm hai phần riêng biệt tập trung vào từng tác phẩm, nhưng với một thiết lập giả định rằng các nhân vật ở hai tác phẩm đều quen biết nhau. Manga thứ hai do Suda Sagiri minh họa mang tên , được Enterbrain xuất bản vào tháng 8 năm 2003, gắn nhãn hiệu Magi-Cu Comics.

Ngoài ra còn có các bộ hợp tuyển manga khác được ấn hành và minh họa bởi nhiều công ty và họa sĩ khác nhau. Quyển mở màn trong tuyển tập truyện đầu tiên do Ichijinsha ấn hành dưới tựa  ra mắt vào tháng 11 năm 2000, gắn nhãn hiệu DNA Media Comics. Những quyển còn lại trong bộ truyện tiếp tục được phát hành đều đặn suốt hai năm và kết thúc với tập 14 vào tháng 12 năm 2002; một tập bổ sung thứ 15 phát hành trong tháng 2 năm 2007. Ichijinsha xuất bản tiếp hai quyển trong tuyển tập theo phong cách bốn khung tranh (yonkoma), có nhan đề , vào tháng 4 và tháng 6 năm 2001. Softgarage phát hành các mẫu truyện chỉ trong một quyển đơn vào tháng 12 năm 2002, lấy tựa . Tháng 4 năm 2004, Ohzora cho ra mắt một tuyển tập gồm nhiều mẫu truyện dựa theo cả Kanon và AIR với nhan đề .

Từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2004, Ohzora tiếp tục phát hành năm tập manga dựa theo Kanon do năm họa sĩ khác nhau phụ trách. Công ty này sau đó chọn ra một số truyện trong các hợp tuyển manga mà họ từng phát hành và đưa vào một bộ dài hai tập với tên Kanon Anthology Comics Best Selection, ra mắt trong tháng 12 năm 2006 và tháng 1 năm 2007. Ohzora còn xuất bản thêm 13 quyển trong một tuyển tập Kanon khác dưới nhãn hiệu Twin Heart Comics. Một công ty hiện đã phá sản là Raporto phát hành 21 quyển thuộc tuyển tập Kanon dưới nhãn hiệu Raporto Comics từ tháng 11 năm 2000 đến tháng 10 năm 2002. Tuyển tập manga cuối cùng, một tập hợp nhiều mẫu truyện theo phong cách bốn khung tranh, đã ra mắt dưới dạng quyển đơn bởi Enterbrain với nhan đề Magi-Cu 4-koma Kanon vào tháng 1 năm 2007, gắn nhãn hiệu MC Comics. Mỗi bộ truyện trên được viết và vẽ bởi trung bình khoảng 20 người mỗi tập.

Anime

Bộ anime Kanon đầu tiên được sản xuất bởi hãng phim hoạt hình Toei Animation với vai trò đạo diễn của Itō Naoyuki. 13 tập phim đã phát sóng tại Nhật Bản trên kênh Fuji TV từ ngày 31 tháng 1 đến 28 tháng 3 năm 2002. Sau đó phim cũng được chiếu trên Kansai TV. Một tập bổ sung dưới dạng OVA mang tựa "Kanon Kazahana" đã ra mắt công chúng vào tháng 3 năm 2003. Loạt anime này và tập OVA sử dụng hai ca khúc chủ đề "Florescence" và "Flower" làm nhạc phẩm mở đầu và kết thúc mỗi tập phim. Tuy "Kaze no Tadoritsuku Basho" không được dùng làm bài hát kết phim ở 12 tập đầu của anime và cả OVA, nó đã được chọn dùng ở cuối tập 13, trở thành nhạc phẩm khép lại toàn bộ loạt phim. Ngoài ra ca khúc mở đầu "Last regrets" của visual novel cũng được lồng vào gần cuối tập 13 trong một phân đoạn hồi tưởng.

Từ năm 2006, Kyoto Animation, hãng phim đã chuyển thể thành công bộ anime dựa theo một visual novel khác của Key là AIR, đã quyết định thực hiện một bản chuyển thể mới dành cho Kanon. Bản phim lần này do Ishihara Tatsuya làm đạo diễn, phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 5 tháng 10 năm 2006 đến 15 tháng 3 năm 2007 trên kênh BS-i với tổng cộng 24 tập. ADV Films công bố vào ngày 21 tháng 9 năm 2007 tại hội nghị Anime Weekend Atlanta rằng họ là đơn vị cấp bản quyền phát hành phiên bản anime Kanon mới tại Bắc Mỹ. ADV Films từng tung ra một trailer quảng cáo phim vào tháng 8 năm 2007, nhưng họ đã xóa video này đi sau khi nó lan ra khắp Internet. Tập phim lồng tiếng Anh đầu tiên đã được chiếu giới thiệu trực tuyến trên Anime News Network từ ngày 23 đến 30 tháng 12 năm 2007. Vào tháng 7 năm 2008, bản quyền phát hành phiên bản tiếng Anh của Kanon đã được ADV chuyển nhượng sang Funimation Entertainment, và công ty mới này tiếp tục phát hành bộ phim tại thị trường Bắc Mỹ. Phim cũng được cấp phép phân phối bằng tiếng Anh ở Úc và New Zealand bởi Madman Entertainment; và bằng tiếng Hoa ở Đài Loan bởi Proware Multimedia International.

Bản anime truyền hình Kanon thứ hai có chất lượng hoạt họa được cải tiến và có cùng dàn seiyū với bản phim đầu tiên, ngoại lệ là Yuichi và Kuze. Không giống bản phim đầu tiên, sê-ri anime thứ hai lấy những nhạc phẩm chủ đề trong visual novel nguyên tác làm ca khúc mở đầu - kết thúc và nhạc phim. Chỉ có một bài hát chơi nền ở tập 16 không bắt nguồn từ visual novel, đó là "Last regrets -X'mas floor style-" thể hiện bởi Shimamiya Eiko, lấy trong album đầu tay của I've Sound, Regret. Các bản nhạc khác lấy từ một số album biên khúc phát hành những năm trước, bao gồm Anemoscope, Recollections, Re-feel và Ma-Na.

Âm nhạc

Visual novel có hai ca khúc chủ đề: bài hát mở đầu là "Last regrets" và bài hát kết thúc là , đều do Ayana thể hiện. Maeda Jun sáng tác lời hai nhạc phẩm và phần biên khúc do Takase Kazuya của nhóm I’ve Sound thực hiện. Năm nhân vật trong Kanon có các nét chủ đạo thuộc thể loại nhạc nền. Bài của Ayu là ; bài của Nayuki là ; bài của Makoto là "The Fox and the Grapes"; bài của Shiori là ; cuối cùng là bài của Mai có tựa đề .

Album nhạc đầu tiên, Anemoscope, được gói kèm theo nguyên bản Kanon vào tháng 6 năm 1999. Một đĩa đơn phát hành sau đó lấy tên "Last regrets/Place of wind which arrives" chứa hai ca khúc mở đầu - kết thúc cộng thêm ba bài nhạc nền đã qua biến tấu và phiên bản nam ca của bài hát mở đầu. Album tổng hợp chọn ra một số bài trong hai đĩa nhạc đầu ra mắt vào tháng 12 năm 2001 mang tên Recollections. Soundtrack nguyên bản của Rewrite phát hành tháng 10 năm 2002, gồm 22 nhạc phẩm khác nhau cùng các phiên bản ngắn của hai bài hát chủ đề. Một album biến tấu bằng piano ra mắt trong tháng 12 năm 2003 với nhan đề Re-feel chứa năm nhạc phẩm trong Kanon và năm nhạc phẩm trong AIR. Ngoại trừ album và đĩa đơn đầu tiên, mỗi đĩa nhạc trên đều phát hành dưới nhãn Key Sounds Label, hãng thu âm của Key; đó là bởi vì hai đĩa nhạc đầu tiên ra mắt trước khi hãng thu âm này thành lập.

Đĩa soundtrack nguyên bản đầu tiên của bộ anime sản xuất bởi Toei Animation phát hành vào tháng 5 năm 2002; và đĩa thứ hai ra mắt tiếp sau đó vào tháng 7 cùng năm. Ca khúc mở đầu anime này là "Florescence" và bài hát kết thúc là "Flower", đều thể hiện bởi Fujiwara Miho; đĩa đơn maxi chứa hai nhạc phẩm mở đầu và kết thúc ra mắt trong tháng 6 năm 2002. Một album gồm các nhạc phẩm trong anime đầu tiên được biến tấu bằng hộp nhạc phát hành vào tháng 7 năm 2003 gọi là Orgel de Kiku Sakuhin Shū. Những đĩa nhạc trên được sản xuất bởi Frontier Works và Movic. Một đĩa đơn nữa kỷ niệm loạt anime năm 2006 của Kyoto Animation mang tựa "Last regrets/Kaze no Tadoritsuku Basho", chứa phiên bản gốc, ngắn và remix của hai nhạc phẩm mở đầu - kết thúc; đĩa này do Key Sounds Label sản xuất.

Đón nhận

Doanh số và đánh giá
Theo một bảng xếp hạng về doanh số thu được của các bishōjo game trên toàn quốc ở Nhật Bản, ấn bản Windows Kanon trong lần ra mắt đầu tiên đã đứng ở vị trí thứ Hai và cũng là thành tích cao nhất của tác phẩm. Với tổng cộng 39.683 bản được bán thành công, trò chơi đã nằm trong tốp 10 visual novel bán chạy nhất năm 1999 ở Nhật Bản. Ba năm sau vào tháng 6 năm 2002, ấn bản gốc quay lại với hạng #45 rồi rơi xuống vị trí #46 trong hai tuần kế tiếp. Trong lần xuất hiện cuối vào đầu tháng 7 năm 2002, ấn bản này đã tăng lên hạng #41. Kanon Standard Edition trụ ở vị trí thứ #16 trong bảng xếp hạng. Ấn bản này vẫn được vinh danh trong tốp 50 game bán chạy nhất suốt hai tháng sau, lần lượt giữ các vị trí #47 và #35. Phiên bản mọi lứa tuổi của Kanon Standard Edition ra mắt ở vị trí #42 toàn quốc, nhưng vào tháng sau đã tăng lên hạng #35, và đó cũng là lần xuất hiện cuối cùng của nó. Phiên bản trên Dreamcast bán được 42.379 bản trong tuần đầu tiên phát hành, và là trò chơi console bán chạy thứ tư của tuần đó ở Nhật Bản. Kanon đã bán được hơn 300.000 bản trên nhiều hệ máy khác nhau, chưa tính trên PSP.

Phiên bản đầu tiên trên PS2 phát hành năm 2002 được nhận lời bình trên tạp chí chuyên về trò chơi điện tử Nhật Bản Famitsu, với số điểm tổng cộng là 29/40 (qua bốn lượt đánh giá riêng đạt các điểm 7, 8, 7 và 8). Suzumoto Yūichi nhận xét trong cuộc phỏng vấn vào tháng 3 năm 2001 rằng ông cảm thấy có thể tóm tắt ngắn gọn đoạn kết của Kanon là "hoàng tử và công chúa sống hạnh phúc mãi về sau. Hết", cho thấy đó là một cái kết mà không có khả năng phát sinh thêm bất cứ chuyện gì về sau. Trong số ra tháng 10 năm 2007, tạp chí Dengeki G's Magazine tổ chức một cuộc khảo sát để chọn ra tốp 50 bishōjo game hay nhất mọi thời đại. Có 249 tựa game được đề cử, và Kanon giữ hạng Năm với 71 phiếu bầu. Tháng 9 năm 2008, trang tin Dengeki Online tổ chức đợt khảo sát game thủ kéo dài một tháng. Trong phần thăm dò: "Trò chơi nào đã khiến bạn cảm động đến rơi lệ?", Kanon xếp hạng Năm; ba tác phẩm khác của Key là CLANNAD, AIR và Little Busters! lần lượt chiếm các vị trí Hai, Bảy và Mười.

Kịch bản của Kanon được nhà phê bình Yukino Yoshi nhận xét là "sử dụng những tình tiết giản dị để miêu tả những việc không bình thường," và sự kết hợp một cách hài hòa nhiều yếu tố trong kịch bản đã lôi cuốn người chơi. Diễn tiến nghiêm trọng theo thời gian cộng thêm khả năng dàn dựng các tình huống bi kịch dễ dàng đánh vào tâm lý độc giả, khiến họ trăn trở hay bật khóc vì những khoảnh khắc tươi đẹp thường ngắn ngủi. Các nhân vật được xây dựng với những tính cách và phong thái khác nhau cũng thúc đẩy chiều sâu cốt truyện và giúp cho giá trị chơi lại tăng lên. Kanon được nhiều học giả ví như siêu phẩm gây chấn động, "là một bước ngoặt lớn của dòng bishōjo game." Trái với các trò chơi thế hệ trước luôn chú trọng vào những nội dung tình dục, tác phẩm này đã hướng người chơi tập trung vào tận hưởng âm nhạc và kịch bản, đồng thời "có được những trải nghiệm mới về một tình cảm trong sáng và sự đau khổ đến nghẹn ngào". Do trò chơi được thực hiện ở thời điểm các công ty phần mềm Nhật Bản không muốn sử dụng công nghệ đồ họa của phương Tây, thêm vào đó các kỹ thuật đồ họa hoàn toàn tạo ra tại Nhật Bản cũng không nhiều; vậy nên để so sánh với những visual novel đời mới như Da Capo II, các nhà phê bình đã bỏ qua khía cạnh này của Kanon. Khuyết điểm quan trọng của ấn bản gốc trên PC là không được lồng tiếng, bắt buộc người chơi phải đọc để hiểu cốt truyện đang đi đến đâu.

Bộ anime thứ hai của Kanon được đánh giá trên Anime News Network bởi nhà phê bình Theron Martin, với nhận định anime này là "nơi hội tụ của các nhân vật mang phong cách moe", và cái cách mà yếu tố moe sử dụng trong phim đã khiến người xem "có cảm giác như họ đang chìm trong cái hồ của vẻ đáng yêu ướt át". Loạt phim được so sánh với anime truyền hình của AIR như sau: "Giống như AIR, bốn tập đầu chỉ đơn giản là 'nam đến một phố thị và bắt đầu giết thời gian bằng cách giao tiếp với các cô gái dễ thương.' Không như AIR ở chỗ sự giao tiếp này đôi khi rất buồn cười". Martin cũng so sánh Kanon với một bộ anime chuyển thể từ visual novel khác là Shuffle!; ông miêu tả Kanon như đang "dội bom" vào tác phẩm này. Martin nêu quan điểm về tạo hình nhân vật: "Các nhận vật rất dễ thương với người xem... tốt hơn nhiều so với những gì mà Shuffle! thể hiện". Ông lưu ý đến sự chuyển tiếp giữa những khoảnh khắc hài hước và nghiêm túc như một đặc điểm của bộ phim. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một trong những thiếu sót của sê-ri, đó là việc nó "sử dụng hai con bài là sự trong sáng và phong cách moe cùng một lúc", khiến cho cốt truyện bị tác động ít nhiều. Yuichi được mô tả là "quá thất thường để có thể trông cậy" hay quá dễ tin. Mặc dù còn những nhược điểm, Martin vẫn đánh giá bộ phim là "một trong những tác phẩm thể hiện moe tốt nhất từ trước đến nay", đồng thời ca ngợi chất lượng sản xuất của Kyoto Animation đã giúp Kanon trở thành "một trong những anime đẹp nhất trong năm qua". Martin còn bổ sung thêm một sự so sánh khác, ví Kanon là "đối cực của Gurren Lagann", một anime có nội dung tập trung vào những cảnh hành động.

Ảnh hưởng

Maeda Jun đã tuyên bố vào tháng 3 năm 2001 rằng Kanon là một thành công lớn, nó đã thúc đẩy ông tiếp tục sáng tác và giúp Key có thêm tự tin để phát triển các sản phẩm sau này, tiêu biểu là hai siêu phẩm AIR và CLANNAD. Hơn nữa, Maeda còn nói thêm rằng không chỉ mình ông mới có suy nghĩ như vậy. Nhà biên kịch Suzumoto Yūichi cho biết Kanon khi ra đời vào năm 1999 đã gây ấn tượng với ông và là nguồn động lực để ông xin gia nhập vào Visual Art's, để rồi trở thành người viết kịch bản của Key từ tháng 2 năm 2002.

Các nhân viên của Key từng tham gia thực hiện ONE ~Kagayaku Kisetsu e~ và kế đến là Kanon đã hình thành nên tên gọi cho một khái niệm mới là "crying game" (một nhánh của bishōjo game, có khả năng khiến người chơi khóc thương cho số phận của các nhân vật), motif này vốn từng được một số tựa game khác sử dụng, điển hình là To Heart của Leaf. Sự thành công của ONE và Kanon đã củng cố tên gọi này, dần dần biến nó thành khái niệm cơ bản và bắt đầu được áp dụng bởi các hãng visual novel khác khi phân loại các tựa game của họ như D.O. với trò chơi Kana – Imōto, KID với Memories Off, Circus với Da Capo, Studio Mebius với Snow và Minori với Wind – a breath of heart; "crying game" đã giúp tạo ra thể loại  và phát triển thành một trong những hướng đi mới cho các visual novel đời sau.

Những nhân vật trong Kanon cũng xuất hiện ở một vài trò chơi dōjin không liên quan đến tác phẩm. Chẳng hạn như Eternal Fighter Zero của hãng Twilight Frontier, trong đó lấy hầu hết các nhân vật xuất hiện trong Kanon và cả tác phẩm trước đó của Key là ONE. Trò Glove on Fight có xuất hiện hai nhân vật trong Kanon là Tsukimiya Ayu và Minase Akiko trong tư thế sẵn sàng chiến đấu (vì đây là game đối kháng) với các nhân vật trong các tác phẩm khác. Nhân vật Tsukimiya Ayu đặc biệt còn xuất hiện trong các không gian khác ngoài Kanon, chẳng hạn như tại trang thứ 67 của webcomic Megatokyo, có thể nhìn thấy cô đang ăn taiyaki trong một góc tranh nhỏ.

Do sự nổi tiếng của Kanon, đặc biệt là sau khi chuyển thể anime thứ hai ra mắt năm 2006, nhiều vật dụng được sản xuất đã in logo của tác phẩm như cốc cà phê, thẻ thanh toán, áp phích cùng các bức tượng nhỏ và artbook có in hình các nhân vật. Năm ngày trước khi trò chơi xuất hiện trên hệ máy PS2, một máy in PlayStation 2 mang tên Tapis MPR-505 đã được tung ra thị trường, nó có thể in bất cứ hình ảnh nào từ màn hình chơi game. Kanon là một trong ba trò chơi khánh thành chiếc máy này, hai game khác là America Ōden Ultra Quiz của DigiCube và Marle de Jigsaw của Nippon Ichi Software. Năm 2007, nhiều bức tượng nhỏ mang hình dáng Ayu trong các tư thế khác nhau đã được sản xuất. Phiên bản chibi của cô mặc bộ đồ giáng sinh ra mắt ngày 29 tháng 1 năm 2007 bởi Movic. Một số khác do Russian Blue, Kotobukiya và Max Factory sản xuất. Các nhân vật khác của Kanon cũng được sản xuất bởi nhiều hãng khác nhau, kể cả nhân vật nam chính.

Chú thích

Liên kết ngoài

Kanon của công ty Key
Website chính thức của bộ anime Kanon đầu tiên
Website chính thức của bộ anime Kanon thứ hai

Trò chơi trên Windows
Chương trình Tokyo Broadcasting System
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi PlayStation Portable
Trò chơi Dreamcast
Trò chơi SoftBank 3G
Trò chơi FOMA
Eroge
Anime năm 2002
Anime năm 2006
Anime năm 2007
Manga năm 2000
Manga năm 2002
Manga năm 2006
Manga năm 2007
Manga Ichijinsha
Light novel
Anime và manga lãng mạn
Anime và manga chính kịch
Anime và manga kỳ ảo
Shōnen manga
Manga năm 2001
Sản phẩm của Key
Visual novel
Bài Nhật Bản chọn lọc
Kyōto Animation
Shōjo manga
Funimation
Anime và manga harem
Trò chơi điện tử năm 1999
Manga dài tập
Trò chơi trên Android
Trò chơi trên iOS
Trò chơi trên thiết bị di động


title: Caspoggio

text:
Caspoggio là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 100 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 11 km về phía bắc của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.559 người và diện tích là 6,8 km².

Caspoggio giáp các đô thị: Chiesa in Valmalenco, Lanzada, Montagna in Valtellina, Torre di Santa Maria.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.caspoggio.so.it

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Perdita cowaniae

text:
Perdita cowaniae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1956


title: Quận Elliott, Kentucky

text:
Quận Elliott là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 6.748 người, 2.638 hộ gia đình, và 1.925 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 29 trên một dặm vuông (11 / km2). Có 3.107 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 13 trên một dặm vuông (5,0 / km 2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 99,04% người da trắng, 0,03% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,07% người Mỹ bản xứ, 0,01% các đảo Thái Bình Dương, 0,01% từ các chủng tộc khác, và 0,83% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,59% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 2.638 hộ, trong đó 33,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 60,00% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,70% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 27,00% là không lập gia đình. 24,70% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,00% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,54 và cỡ gia đình trung bình là 3.02.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 25,40% dưới độ tuổi 18, 9,10% 18-24, 27,50% 25-44, 24,70% từ 45 đến 64, và 13,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 95,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,50 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 21.014, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 27.125. Phái nam có thu nhập trung bình USD 29.593 so với 20.339 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 12.067 USD. Có 20,80% gia đình và 25,90% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 30,50% những người dưới 18 tuổi và 26,40% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Marly-le-Roi

text:
Marly-le-Roi là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 16.759 người (thời điểm 1999). Thành phố nằm khoảng 15 km về phía tây của Paris.

Các thành phố kết nghĩa
  Leichlingen (Rheinland), Đức
  Marlow-on-Thames, Vương quốc Anh
  Kita, Mali
  Viseu, Bồ Đào Nha

Tham khảo

Xã của Yvelines


title: Anne, Vương nữ Vương thất và Vương phi xứ Oranje

text:
Anna xứ Hannover (; 2 tháng 11 năm 1709 - 12 tháng 1 năm 1759), hay Anne, Vương nữ Vương thất Anh, là một vương nữ của Anh, vợ Thân vương xứ Oranje Willem IV, nhiếp chính của Hà Lan từ năm 1751 đến năm 1759.

Cuộc đời
Anna sinh 2 tháng 11 năm 1709 tại cung điện Herrenhausen tại Hannover, là con gái vua George II của Anh và vương hậu Caroline von Brandenburg-Ansbach. Anna sinh ra 5 năm trước khi ông nội của bà là thống đốc Georg Ludwig thừa kế ngôi vua nước Anh và trở thành vua George I của Anh.

Ngày 25 tháng 3 năm 1734, ở tuổi 25, Anna kết hôn với Thân vương Willem IV van Oranje-Nassau. Trong 17 năm chung sống, họ có với nhau 5 người con, gồm:
 Một người con gái (1736-1736)
 Một người con gái (1739-1739)
 Carolina van Oranje-Nassau (1743-1787), kết hôn năm 1760 với vương tử Charles của dòng họ Nassau-Weilburg (mất năm 1788)
 Anna Maria van Oranje-Nassau (1746-1746)
 Willem V van Oranje-Nassau, thống đốc của Hà Lan.

Khi chồng mất, bà trở thành nhiếp chính xứ Hà Lan cho con trai mình - Willem V van Oranje-Nassau. Những bước đầu làm chính trị của bà rất tốt, bà được quyền quyết định các nghị quyết. Nhưng cùng thời gian đó, bà trở nên chuyên chế vượt quá sức dự kiến. Anna đã cố gắng củng cố ngôi vị nhiếp chính của mình cho đến khi bà qua đời một cách đột ngột vào ngày 12 tháng 1 năm 1759 ở La Haye. Mẹ chồng của bà đã giữ vững ngôi nhiếp chính cho con trai bà từ năm 1759 đến năm 1765, và sau đó, Carolina van Oranje-Nassau cũng là nhiếp chính của em trai mình từ năm 1765 đến năm 1766.

Về dung mạo, trên các bức họa còn lưu lại, Anna được nhận xét là có khuôn mặt khá giống đương kim nữ vương của Hà Lan Beatrix.

Tham khảo

Vương nữ Vương thất
Vương nữ Anh
Vương nữ Liên hiệp Anh
Phu nhân thống đốc Hà Lan
Vương tộc Hannover
Người Hannover
Vương tộc Oranje-Nassau


title: 4126 Mashu

text:
4126 Mashu (1988 BU) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 1 năm 1988 bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4126 Mashu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: P53

text:
Tumor protein p53, hay còn gọi là p53 là một protein quan trọng nằm trong điều hòa chu kỳ tế bào - gọi là gen áp chế khối u p53. Khi có tổn thương ở DNA, p53 làm ngừng chu kỳ tế bào cho đến khi DNA bị tổn thương được sửa chữa hoặc p53 có thể làm sự chết rụng tế bào (tiếng Anh apoptosis) nếu không còn khả năng sửa chữa DNA.

Rb là gen có chức năng ngăn cản diễn tiến chu kỳ tế bào bằng cách gắn kết với E2F1 và ngăn cản sự sao chép các gen cần thiết cho tế bào vào pha S. Sở dĩ p53 ngăn cản được chu trình tế bào vì nó hoạt hóa quá trình phiên mã tạo ra CKI, P21 để luân phiên ức chế sự hoạt hóa của CDK. Một khi CDK bị hoạt hóa nó sẽ phosphoryl hóa Rb và làm mất tác dụng của Rb.

Những đột biến mất chức năng p53 làm tăng tính bất ổn định di truyền và làm giảm chết tế bào theo lập trình. Người ta phát hiện thấy trên 50% người mắc các bệnh về ung thư (như ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư phổi, ung thư gan...) đều có những điểm khác biệt trên gene mã hoá p53 so với người bình thường.

Hình ảnh

Tham khảo

Nguyễn  ánh
Mutations of the p53 Gene as a Prognostic Factor in Aggressive B-Cell Lymphoma - NEJM
Medical Progress: Clinical Implications of the p53 Tumor-Suppressor Gene - NEJM
Cancer Therapy Meets p53 - NEJM

Sinh học phân tử
Chu kỳ tế bào
Ung thư
Protein người
Protein
Gen theo nhiễm sắc thể ở người


title: Gendrey

text:
Gendrey là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Mas de las Matas

text:
Mas de las Matas là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 1.272 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Montigny-sur-l'Hallue

text:
Montigny-sur-l'Hallue là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D78, khoảng 13 dặm Anh về phía đông bắc của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Montigny-sur-l'Hallue trên trang mạng của INSEE
 Montigny-sur-l'Hallue trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Coprobius

text:
Coprobius là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Bờ Đông Hoa Kỳ

text:
Bờ Đông Hoa Kỳ, bờ Đông nước Mỹ hay Đông Duyên hải Hoa Kỳ (; hay còn gọi là "Eastern Seaboard" hoặc "Atlantic Seaboard") là những thuật ngữ dùng để chỉ các tiểu bang duyên hải ở bờ đông giáp với Đại Tây Dương, nằm ở khoảng giữa và phía bắc Hoa Kỳ và kéo dài lên đến biên giới với Canada. Theo nghĩa địa lý, thuật ngữ Eastern Seaboard thường được dùng rộng rãi hơn; theo cách phổ thông thì thuật ngữ "East Coast" thường được sử dụng nhiều nhất, đặc biệt là để chỉ phân nửa phía bắc của vùng này mà còn được biết là đông bắc Hoa Kỳ. Nửa phía nam của vùng này thường được xem là thuộc Nam Hoa Kỳ hay Đông Nam Hoa Kỳ hơn. Các thành phố lớn gồm có Washington, Thành phố New York, Newark, Philadelphia, Pittsburgh, Boston, Baltimore, Richmond, Raleigh, Charlotte, Atlanta, Jacksonville và Miami. Dân số của vùng kéo dài từ Florida đến Maine là khoảng 111.508.688 (khoảng 36% tổng dân số quốc gia).

Các tiểu bang bao gồm
Thuật ngữ Đông Duyên hải thường có liên quan với đông bắc Hoa Kỳ và Các tiểu bang Trung-Đại Tây Dương, đặc biệt là về khái niệm văn hoá như "Eastern college" (đại học miền đông) hay "East-coast liberal" (người theo chủ nghĩa tự do đông duyên hải). Các tiểu bang thường bao gồm là Maryland, Delaware, Pennsylvania, New Jersey, và New York, các tiểu bang thuộc vùng Tân Anh Cát Lợi, và Đặc khu Columbia. Phần Đông Nam của duyên hải này từ nam Virginia đến Florida thì đặc trưng có liên quan văn hoá với vùng Nam Hoa Kỳ lớn hơn. "Đông Duyên hải" cũng còn dùng để chỉ dải đô thị hoá cao nằm dọc theo duyên hải từ Boston đến Washington, D.C., được biết như là "Hàng lang đông bắc", một định nghĩa không bao gồm các khu vực ít người thuộc vùng nằm phía trên của tiểu bang New York, tây Pennsylvania và bắc Tân Anh Cát Lợi.

Xem thêm
 Duyên hải Đại Tây Dương
 Địa chất Dãy núi Appalachia
 Bờ Tây Hoa Kỳ

Tham khảo

Bờ biển Hoa Kỳ
Đông Duyên hải Hoa Kỳ
Đông Hoa Kỳ
Địa mạo Florida
Đông Bắc Hoa Kỳ
Đông Nam Hoa Kỳ


title: Lâm Bưu

text:
Lâm Bưu (林彪, bính âm: Lín Biāo; Wade-Giles: Lin Piao; tên khai sinh: 林育蓉 Lâm Dục Dung; 1907-1971) là một nhà hoạt động chính trị và quân sự Trung Quốc, nguyên soái của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng.

Tham gia cách mạng
Lâm Bưu sinh năm 1907, trong một gia đình địa chủ ở Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc. Năm 1925 ông gia nhập Liên đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc, sau đó gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc khi đang theo học Trường Quân sự Hoàng Phố. Trong cuộc Vạn Lý trường chinh Lâm Bưu giữ chức Sư trưởng Bát lộ quân. Năm 1945, Lâm Bưu giữ chức tư lệnh quân dã chiến Đông Bắc.

Khi Chiến tranh Triều Tiên nổ ra, Lâm Bưu lấy cớ ốm đau không nhận chỉ huy quân chí nguyện Trung Quốc ở Triều Tiên và Bành Đức Hoài đảm nhiệm cương vị này.

Đỉnh cao quyền lực

Năm 1955, ông được phong nguyên soái và thường xuất hiện bên cạnh Mao Trạch Đông như nhân vật số hai trong quân đội.

Năm 1955, Lâm Bưu vào Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc cùng lúc với Đặng Tiểu Bình và đến năm 1958, Lâm Bưu là một trong 5 Phó Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Năm 1966, Lâm Bưu nhảy từ vị trí thứ 6 lên vị trí thứ 2 khi trở thành Phó Chủ tịch Đảng duy nhất.

Tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ IX (1969) Lâm Bưu là Phó Chủ tịch Đảng duy nhất và được chọn là người kế vị Mao Trạch Đông, được mệnh danh là "Phó Thống soái".

Lâm Bưu còn là Phó Thủ tướng từ năm 1954 cho đến lúc mất (1971).

Năm 1959, Lâm Bưu giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng thay Bành Đức Hoài đang bị đình chỉ mọi chức vụ và quản chế tại nhà riêng. Lâm Bưu cũng được coi là kiến trúc sư của Cách mạng Văn hóa.

Trốn chạy
Ngày 13 tháng 9 năm 1971, Lâm Bưu tử nạn máy bay ở Mông Cổ khi đang trốn chạy sau vụ mưu sát Mao Trạch Đông không thành. Tuy nhiên có người cho rằng Lâm Bưu không phải chết vì máy bay bị rơi mà do hỏa tiễn bắn khi đi ăn tiệc về.

Năm 1973, Lâm Bưu bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc. Năm 1981, ông bị Tòa án Tối cao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kết tội phản cách mạng.

Sinh thời Lâm Bưu được coi là một trong những tướng lĩnh xuất sắc nhất của Hồng quân Trung Quốc. Tuy nhiên theo sử gia Philip Short, một chuyên gia về Mao Trạch Đông thì Lâm Bưu không phải là một nhà chiến lược quân sự lỗi lạc và cũng không phải là một tên phản loạn như tuyên truyền

Chú thích

Liên kết ngoài

Tiếng Anh:
The Lin Biao Reference Archive
Lin Biao Biography From Spartacus Educational
Distorting History: Lessons From The Lin Biao Incident  article by Qiu Jin author of "The Culture of Power: The Lin Biao Incident in the Cultural Revolution," Stanford University Press (tháng 6 năm 1999), ISBN 0804735298

Chính khách Trung Quốc
Lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc
Nhà cách mạng Trung Quốc
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Phó Thủ tướng Trung Quốc


title: Tuấn Phong

text:
Tuấn Phong (sinh năm 1952), tên thật: Nguyễn Tuấn Phong, là một ca sĩ giọng nam cao Việt Nam, thành công với thể loại nhạc đỏ. Ông hiện là giảng viên khoa Thanh nhạc thuộc Đại học Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh và được phong danh hiệu "Nghệ sĩ ưu tú" năm 1996.

Tiểu sử và sự nghiệp
Tuấn Phong sinh năm 1952 tại Hà Nội. Ông là con cả trong một gia đình có 5 anh chị em. Cha của ông làm việc tại Thư viện Quốc gia Việt Nam và là một người rất say mê văn học, nghệ thuật. Gia đình ông ngụ tại phố Nguyễn Thái Học, quận Ba Đình nhưng quê gốc của ông ở làng Bằng A, xã Hoàng Liệt, huyện Thanh Trì (nay thuộc phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai), Hà Nội.

Tuấn Phong say mê âm nhạc từ nhỏ. Năm 1968, với bài hát "Tiếng cồng giải phóng, tiếng cồng chiến thắng" của nhạc sĩ Y-Na (Hoàng Vân), cậu bé 16 tuổi đã đoạt giải trong Hội thi ca hát giới trẻ Thủ đô. Tuấn Phong tốt nghiệp trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, khoa Sinh học. Tuy nhiên, do niềm đam mê âm nhạc, ông đã bỏ lại sự nghiệp khoa học để học tiếp tại Nhạc viện Hà Nội.

Năm 1972, Tuấn Phong gia nhập Đoàn ca múa Nhân dân miền Nam. Năm 1975, ngay sau ngày thống nhất đất nước, Tuấn Phong đã theo đoàn văn nghệ miền Bắc vào Thành phố Hồ Chí Minh và lập nghiệp tại đây. Từ năm 1978 đến 1984, Tuấn Phong học thanh nhạc tại Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh. Ông đã công tác tại Đoàn ca múa nhạc Bông Sen, rồi sau đó chuyển sang nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Ông từng đảm nhiệm cương vị Trưởng khoa thanh nhạc của Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Tuấn Phong từng đoạt giải Nhì Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 1981 với bài hát "Dấu chân phía trước" của Phạm Minh Tuấn và giải Nhì cuộc thi Dòng nhạc Thính phòng năm 1988.

Tuấn Phong được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu và Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Hương nâng đỡ trong suốt hành trình hoạt động âm nhạc của mình. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu khẳng định: "Nếu Phạm Duy có Thái Thanh, Trịnh Công Sơn có Khánh Ly thì tôi có Tuấn Phong".

Tự chọn cho mình dòng nhạc thính phòng với tính chất hàn lâm cao, Tuấn Phong đã chinh phục khán giả bằng chất giọng cộng minh với âm vực rộng. Tuấn Phong được mệnh danh là "người được mệnh danh làm nổi tiếng cho những ca khúc được giới thiệu lần đầu và làm sống lại những ca khúc đã cũ", "người nghệ sĩ luôn tự tìm bài hát để biểu diễn và đặc biệt thành danh ở sự sáng tạo trong cách thể hiện".

Với những ca khúc như "Thơ tình cuối mùa thu", "Tiếng thu", "Người ấy bây giờ đang ở đâu", "Tương tư chiều"... của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, Tuấn Phong đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng người nghe về một ca sĩ của dòng nhạc nhẹ trữ tình. Bài hát được nhiều người nhớ đến nhất khi nhắc đến Tuấn Phong là "Thuyền và biển" (nhạc: Phan Huỳnh Điểu - thơ: Xuân Quỳnh). Chính nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phải khẳng định: "Tuấn Phong là người thể hiện thành công nhất ca khúc Thuyền và biển của Xuân Quỳnh và tôi".

Ông cũng được nhiều khán giả yêu mến qua những ca khúc mang âm hưởng hào hùng như: "Ba Đình nắng" (Bùi Công Kỳ), "Chào em cô gái Lam Hồng" (Ánh Dương), "Tôi người lái xe" (An Chung), "Dáng đứng Việt Nam" (Nguyễn Chí Vũ), "Tình em" (Huy Du), "Tổ quốc yêu thương" (Hồ Bắc), "Tiểu đoàn 307" (Nguyễn Hữu Trí), "Diệt phát xít" (Nguyễn Đình Thi)...

Tuấn Phong được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 1996.

Hiện nay, Tuấn Phong đang dồn tâm sức cho công việc giảng dạy thanh nhạc tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Ông đồng thời là tác giả của một số ca khúc như: Mùa thu và em (thơ: Vũ Quốc Anh), Nửa vời (thơ: Nghiêm Huyền Vũ), Chùm nhỏ thơ yêu (thơ: Chế Lan Viên), Hà Nội- kỉ niệm suốt đời tôi...

Ngoài hoạt động âm nhạc, Tuấn Phong còn làm thơ, viết lời bình, làm MC, viết văn. Ông hiện là một trong những giọng đọc thơ quen thuộc trên Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Liên kết ngoài

Chú thích

Người Hà Nội
P
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam


title: Ngâu

text:
Ngâu hay Ngâu ta (danh pháp khoa học: Aglaia duperreana) là loài cây bụi nhỏ thuộc chi Gội. Xuất xứ loài này là từ Việt Nam, nhưng hiện tại nó đã xuất hiện khắp vùng Đông Nam Á. Ở Việt Nam, người ta buộc phải gọi nó bằng cái tên Ngâu ta hay Ngâu Việt để phân biệt khi loài Ngâu ngoại lại từ Trung Quốc tràn sang.

Sinh học
Cây dạng bụi có thể cao tới 3,6 mét. Tán dạng tròn, phân cành nhiều. Lá dạng lá kép lông chim 1 lần lẻ. Lá kép có từ 5-7 lá chét; lá chét dạng trứng ngược có đầu tròn, đuôi nhọn hoặc nêm. Hoa nhỏ li ti màu vàng, tự bông dạng chùm mọc ở nách lá, cho mùi thơm dịu thanh khiết.

Khác với ngâu Tàu với mũi lá nhọn, ngâu ta có đầu lá tròn và dáng cây mọc thành bụi lớn hơn.

Sinh thái
Cây ưa đất hơi ẩm, có thành phần cơ giới từ sét tới cát pha, dinh dưỡng đất trung bình. Ngâu ưa ánh nắng trực tiếp, nhưng cũng có thể chịu bóng râm bán phần.

Sử dụng

Trong văn hóa người Việt, ngâu là một trong 3 loài gắn liền với nghệ thuật thưởng thức trà hương của người xưa. Đôi khi hoa Ngâu cũng được dùng làm hoa cúng, hay là dùng như hương thơm ướp vào quần áo.

Cây ngâu gắn liền với kiến trúc Việt cổ. Nhà dân dã thuần Việt thường có cây ngâu trước sân. Đình chùa và các công trình văn hóa tín ngưỡng của người Việt cũng luôn có bóng dáng và hương thơm của hoa ngâu. Trong kiến trúc hiện đại ở Việt Nam cũng như Đông Nam Á, thì Ngâu được sử dụng nhiều trong cảnh quan làm cây cảnh, có thể xén cắt hình khối dễ dàng (tròn đều, vuông góc).

Trong y học truyền thống phương Đông, cây Ngâu trở thành 1 vị thuốc. Tuy nhiên điều này chưa có phòng thí nghiệm nào nghiên cứu sâu.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

New Insecticidal Rocaglamide Derivatives from the Roots of Aglaia duperreana

Chi Gội
Cây cảnh
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan
Thực vật Việt Nam


title: Lagupie

text:
Lagupie  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 29 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Liotrigona voeltzkovi

text:
Liotrigona voeltzkovi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Liotrigona
Động vật được mô tả năm 1900


title: Phượng Sơn (định hướng)

text:
Phượng Sơn có thể có các nghĩa sau:

Địa danh
 Xã Phượng Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.
 Thành phố Phượng Sơn thuộc huyện Cao Hùng, Đài Loan
 Huyện Phượng Sơn thuộc địa cấp thị Hà Trì, Quảng Tây, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
 Phiên âm Hán Việt của huyện Pongsan-gun, tỉnh Hwanghae Bắc, Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Nhân vật
 Phượng Sơn, tướng quân cuối đời nhà Thanh
 Điền Phượng Sơn, tỉnh trưởng Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Xem thêm
Phương Sơn


title: Thần thể

text:
Thần thể (zh. 神體, sa. इष्टदेवता iṣṭadevatā) - dịch sát nghĩa từ Phạn văn là "vị thần (devatā) được (hành giả) ước nguyện (iṣṭa)". Một cách gọi thông dụng của khái niệm này là " Bản Tôn " hay Bổn Tôn, (Yidam)

Quan điểm Phật giáo
Theo Phật giáo, Thần thể là hiện thân của những vị Bồ Tát (sa. bodhisattva) siêu việt, nói chung là tất cả những vị được tôn xưng trong Đại thừa Phật giáo. Đặc biệt trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng, người ta thường thấy hai cách trình bày hiện thân của một vị, đó là dạng phẫn nộ (sa. krodha) và dạng tịch tĩnh (sa. śānta). Ví dụ như Quán Thế Âm (sa. avalokiteśvara) dưới dạng tịch tịnh và Ma-ha-ca-la (sa. mahākāla) trong trạng thái phẫn nộ. Trong những Thành tựu pháp (sa. sādhana), hiện thân của một Thần thể dưới hai dạng nêu trên là biểu tượng của hai loại Chủng tử tương ứng trong tâm của người tu tập, đó là thanh tịnh và hung hăng, phá hoại.

Như vị Thiền sư hiện đại người Tây Tạng là Chög-yam Trung-pa nói, "phẫn nộ" ở đây không nên hiểu là một tâm trạng, cảm xúc phụ thuộc vào cái tự ngã và "phá hoại" "hung hăng" ở đây cũng không nên hiểu theo lẽ "bất thiện" thông thường. Những năng lượng tiềm tàng được biểu hiện qua các vị phẫn nộ cũng rất có ích và cần thiết trong quá trình tu chứng như những vị tịch tĩnh. Cái được tiêu huỷ, phá hoại ở đây chính là những ảo ảnh gây chướng ngại trên con đường đạt giải thoát và chủ thể đang sợ hãi, cảm thấy bị công kích chính là cái ngã – đúng hơn là cái huyễn ngã chưa từng có thật – của hành giả. Sự tôn sùng cả hai dạng tại Tây Tạng – không phân biệt tốt xấu theo lẽ thường – cũng thường gây sự hiểu lầm rằng Phật tử ở đây "tôn thờ quỷ thần ngoại đạo".

Song song với Phật giáo (sa. buddhakula), Kim cương thừa (sa. vajrayāna) cũng thừa nhận và tôn sùng "100 gia đình của chư vị hộ thần cao quý tịch tịnh và phẫn nộ." 100 vị này thường được nhắc đến trong Tử thư và là một phần của giáo lý Ma-ha du-già (sa. mahāyoga) được Liên Hoa Sinh (sa. padmasambhava) Đại sư truyền sang Tây Tạng. Các vị Hộ thần này được xếp vào hai Mạn-đồ-la và hai Mạn-đồ-la này được xem như là sự mở rộng của Phật gia – vốn đã bao gồm năm vị Phật (Ngũ Như Lai).

Quan điểm Ấn Độ giáo
Theo Ấn Độ giáo, Thần thể là một vị thần được một đền thờ, một gia đình hoặc một nhóm tín ngưỡng chọn lựa, hoặc là một vị thần được chọn bởi một người có một mối tương quan đặc biệt với vị này. Đạo sư (sa. guru) thường truyền Thần thể cho một hành giả cùng với một chân ngôn đặc biệt. Đạo sư là người biết được những khía cạnh Thần thể có thể giúp hành giả. Dạng tôn xưng này thuộc về phép tu Tín ngưỡng du-già (sa. bhaktiyoga) và nó có thể có đối tượng là một cao nhân đắc đạo, hoặc một đấng giáng thế tối cao (sa. avatāra). Hình dạng của Thần thể gọi theo tiếng Phạn là Lakṣya, có thể hiểu là "có tướng".

Các Bản Tôn trong Kim Cang Thừa

Tham khảo

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Phật học
Mật tông
Phật giáo Tây Tạng
Ấn Độ giáo
Nghi thức Phật giáo


title: Hemitilapia oxyrhyncha

text:
Hemitilapia oxyrhyncha là một loài cá vây tia trong họ Cichlidae. It is sometimes still called Giant Haplochromis after its old chi Haplochromis. But it does not actually belong to the closest relatives của H. obliquidens (loài điển hình) and is thus usually separated thuộc chi monotypic Hemitilapia.

This fish được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kazembe, J. & Makocho, P. 2005. Hemitilapia oxyrhynchus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

O
Động vật được mô tả năm 1902
Haplochromis


title: Ambulyx adhemariusa

text:
Ambulyx adhemariusa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được miêu tả bởi Eitschberger, Bergmann, và Hauenstein, năm 2006. Nó được tìm thấy ở Tứ Xuyên ở Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

Ambulyx


title: Agrypnus pujoli

text:
Agrypnus pujoli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Neopitthea

text:
Neopitthea là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Giun lươn

text:
Strongyloides stercoralis, là tên khoa học của giun lươn, một loài giun hình ống ký sinh gây ra bệnh strongyloidiasis.

Strongyloides stercoralis là loài giun hình ống có khả năng ký sinh trong cơ thể người. Giai đoạn giun trưởng thành sống ký sinh trong màng nhầy ở ruột non. Chi Strongyloides bao gồm 53 loài và S. stercoralis là loài điển hình. S. stercoralis đã được báo cáo gặp ở các loài hữu nhũ khác, bao gồm mèo và chó. Tuy nhiên, các loài ký sinh ở chó không được coi là S. stercoralis điển hình, nhưng lại có liên hệ đến S. canis. Các loài lình trưởng thường bị nhiễm loài S. fuelleborni và S. cebus mặc dù S. stercoralis đã được báo cáo là tìm thấy trên các con linh trưởng bị giam giữ. Các loài Strongyloides ký sinh tự nhiên khác ở người, nhưng với phân bố hạn chế, là S. fuelleborni ở Trung Phi và S. kellyi ở Papua New Guinea.

Trong tiếng Anh của người Hoa Kỳ, Strongyloides thường được gọi là threadworm; trong tiếng Anh của người Anh threadworm là để chỉ Enterobius trong khi Strongyloides được gọi là pinworm.

Sinh sản
Giun lươn kí sinh trong tá tràng ruột. Từ trứng ở môi trường bên ngoài, ấu trùng nở ra và nhanh chóng bò trong đất ẩm

Tham khảo

S
Vật ký sinh
Động vật được mô tả năm 1876


title: Le Charme

text:
Le Charme là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 164-198 mét trên mực nước biển.

Sông Aveyron chảy qua thị trấn

Tham khảo

Charme


title: Thép hợp kim

text:
Thép hợp kim là thép (với thành phần chính là sắt và cacbon) được nấu pha trộn với các nguyên tố hoá học khác (đồng, mangan, niken,...) với tổng lượng nguyên tố thêm vào nằm khoảng từ 1,0% đến 50% tổng khối lượng hỗn hợp để cải thiện chất lượng thép thành phẩm. Tuỳ theo số lượng khác nhau của các nguyên tố và tỷ lệ của chúng trong thép mà thay đổi độ cứng, độ đàn hồi, tính dễ uốn, sức bền và khả năng chống oxy hóa của thép thành phẩm.

Tại Nga, Trung Quốc và một số nước phương đông, thép hợp kim được chia làm 3 nhóm: thép hợp kim thấp, thép hợp kim trung bình và thép hợp kim cao. Ở phương Tây chỉ phân biệt hai loại thấp và cao. Sự khác nhau giữa hai loại này không có sự ranh giới rõ ràng. Theo tiêu chuẩn của Nga, thép hợp kim thấp có tổng lượng hợp kim nhỏ hơn 2,5%, ở thép hợp kim cao tỉ lệ này lớn hơn 10%. Thông thường, cụm từ "thép hợp kim" dùng để đề cập đến thép hợp kim thấp.

Tham khảo

Thư mục
.

Thép
Hợp kim của sắt


title: Tundla

text:
Tundla là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Firozabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Tundla có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 168 mét (551 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tundla có dân số 40.336 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Tundla có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Tundla, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: 25798 Reneeschaaf

text:
25798 Reneeschaaf (tên chỉ định: 2000 CU82) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 4 tháng 2 năm 2000. Nó được đặt theo tên Renee Louise Schaaf, an American high school student whose energy và transportation project won second place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Alvania clathrella

text:
Alvania clathrella là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Athous novaki

text:
Athous novaki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Penecke miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Psychomyia pruthii

text:
Psychomyia pruthii là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Gouraincourt

text:
Gouraincourt  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Sông Othain tạo thành một phần ranh giới đông bắc thị trấn.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Conus dayriti

text:
Conus dayriti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

D
Động vật được mô tả năm 1983


title: Lilhac

text:
Lilhac là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Garonne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Garonne


title: Podara

text:
Podara là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Podara có dân số 16.806 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Podara có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Podara, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Proteuxoa desertorum

text:
Proteuxoa desertorum là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Nam Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Hydroglyphus inconstans

text:
Hydroglyphus inconstans là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroglyphus


title: Việt Nam tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2001

text:
Việt Nam tham dự Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2001 tại Malaysia từ ngày 9 đến ngày 17 tháng 9 năm 2001 với 416 vận động viên trong tổng số 623 thành viên toàn đoàn.

Các môn tham gia thi đấu

Đoàn Việt Nam tham gia tranh tài 24 trên 32 môn thể thao gồm:

Bảng huy chương

Dưới đây là bảng tổng sắp huy chương của đoàn Việt Nam:

Tham khảo

2001
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2001
Thể thao Việt Nam năm 2001


title: Fuente de Piedra

text:
Fuente de Piedra là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Chendamangalam

text:
Chendamangalam là một thị trấn thống kê (census town) của quận Ernakulam thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chendamangalam có dân số 28.133 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Chendamangalam có tỷ lệ 86% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 87%, và tỷ lệ cho phái nữ là 85%. Tại Chendamangalam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala
Ngoại ô Kochi


title: Mopleonus somereni

text:
Mopleonus somereni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Mopleonus


title: Valdemorillo de la Sierra

text:
Valdemorillo de la Sierra là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 81 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Ptilothrix corrientium

text:
Ptilothrix corrientium là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptilothrix
Động vật được mô tả năm 1910


title: Klostermansfeld

text:
Klostermansfeld là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz, Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Klostermansfeld có diện tích 8,8 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2740 người.

Tham khảo


title: Sân bay Myeik

text:
Sân bay Myeik là một sân bay ở Myeik, Myanmar .

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Sân bay Myanmar


title: Idiocera bistylata

text:
Idiocera bistylata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Ischnomelissa rhina

text:
Ischnomelissa rhina là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Brooks & Engel mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Ischnomelissa
Động vật được mô tả năm 1998