title: Cerotoma eborifrons

text:
Cerotoma eborifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Ruppel miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Cerotoma


title: Thanh thất

text:
Cây bút hay thanh thất, càng hom thơm, cun, bông xuất, xú xuân, bông xướt, càn thôn (danh pháp hai phần: Ailanthus triphysa là loài cây của các khu rừng mưa châu Á và châu Úc.

Phân bố
Cây bút có ở Ấn Độ, Sri Lanka, Trung Quốc, Malaysia, Myanmar, Thái Lan, Philippines, Indonesia và Việt Nam. Ở Australia, loài này có ở bang Tây Úc, bang Queensland và cực nam của khu bảo tồn thiên nhiên đảo Susan (bang New South Wales).

Tại Việt Nam, cây này phân bố từ Lạng Sơn cho đến Ninh Thuận và Gia Lai.

Mô tả
Cây thân gỗ trung bình, thường xanh, cao đến 35 m, đường kính đến 80 cm.
Cây mọc rải rác trong rừng nguyên sinh hoặc thứ sinh, có thể được trồng để lấy gỗ.

Sử dụng
Cây được trồng lấy gỗ hoặc làm cảnh, lấy bóng mát. Vỏ cây, lá, quả và nhựa cây đều có thể làm thuốc trị bệnh.

Tham khảo

Đọc thêm
 Floyd, A.G., Rainforest Trees of Mainland South-eastern Australia, Inkata Press 1989, ISBN 0-909605-57-2

Liên kết ngoài
 http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242301855

T
T
Thực vật Việt Nam
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Úc
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Sri Lanka
Thực vật Thái Lan
Thực vật Myanmar
Thực vật Ấn Độ
Thực vật New South Wales
Thực vật Queensland
Cây Sri Lanka
Thực vật Tây Úc
Thực vật Malesia


title: Neolamprologus furcifer

text:
Neolamprologus furcifer là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Tanganyika nơi nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia.

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Neolamprologus furcifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Neolamprologus


title: Nguyễn Văn Giai

text:
Nguyễn Văn Giai (chữ Hán: 阮文階, 1555 - 1628) là một Tam nguyên Hoàng giáp, từng giữ chức Tể tướng, tước Thái bảo, Quận công, công thần "khai quốc" thời Lê trung hưng, nổi tiếng chính trực và biết giữ nghiêm pháp luật triều đình, được nhà Lê xét công đánh nhà Mạc, ông đồng thời cũng là một nhà thơ

Tiểu sử
Ông sinh vào đêm 22 tháng 12 năm Giáp Dần, tức ngày 14 tháng 1 năm 1555, là người thôn Phù Lưu Trường, huyện Thiên Lộc, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An (nay là xã Ích Hậu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh). Xuất thân trong một gia đình có tổ tiên từng nhiều đời đỗ đạt nhưng đến đời người cha Nguyễn Văn Củng, thì chỉ còn là một khóa sinh nghèo. Vốn có sức khỏe bẩm sinh, Nguyễn Văn Giai vừa làm đủ các nghề khó nhọc vừa theo học.

Sự nghiệp
Khi đã có vốn chữ nghĩa, cần học lên, ông tìm đường ra xứ Bắc, làm thuê để tiếp tục học ở Thăng Long. Ông học rất thông minh, nổi tiếng về thơ Nôm và về tài ứng đối.

Năm 1579, nhà Lê trung hưng mở khoa thi ở Thanh Hóa, ông lại ra thi và lại đỗ Giải nguyên.

Tháng 8 năm 1580, nhà Hậu Lê mở khoa thi Hội đầu tiên ở sách Vạn Lại, ông đi thi tiếp, đỗ Hội nguyên(đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân), rồi vào thi Đình đỗ luôn Đình nguyên nhị giáp Tiến sĩ. Ông là vị Tam nguyên đầu tiên của thời nhà Lê trung hưng.

Ngay trong năm này, Nguyễn Văn Giai được Trịnh Tùng bổ nhiệm chức Tán ký lục trong quân đội. Ông đóng vai trò tham mưu kế sách quân sự trong trướng cho Trịnh Tùng, đóng góp công lao vào việc đánh bại nhà Mạc, chiếm kinh thành Thăng Long năm 1592. Năm sau, Nguyễn Văn Giai được thăng chức Đề hình Giám sát Ngự sử.

Năm 1608, ông được thăng làm Đô ngự sử. Lúc đó nhà Lê làm chủ Bắc Bộ, bắt đầu giao hiếu với nhà Minh. Trịnh Tùng giao cho ông và Đỗ Uông tới Nam Quan để hội khám nhưng tướng nhà Minh không đến.

Năm 1609, ông lại vâng mệnh lên Nam Quan hội khám cùng vua Lê. Năm đó gặp tướng nhà Minh. Sau khi tiếp kiến trở về, ông được thăng làm Tham tụng, Thượng thư bộ Lại, nắm việc cả sáu Bộ kiêm Đô ngự sử, Thiếu bảo, Lễ quận công.

Năm 1623, con thứ của Trịnh Tùng là Trịnh Xuân gây biến. Vua Lê Thần Tông phải chạy vào Thanh Hóa. Nguyễn Văn Giai tham gia bày mưu giúp chúa Trịnh dẹp yên biến loạn. Sau đó ông có công cùng đi đánh Mạc Kính Khoan ở Cao Bằng, được thăng làm Thiếu úy, gia phong Dực vận tán trị công thần, rồi thăng làm Thái bảo, được xem là người có công lao đứng đầu lúc đương thời.

Ông mất khi đang tại chức ngày 13 tháng 1 năm Mậu Thìn, tức 27 tháng 2 năm 1628. Triều đình truy tặng ông là Đại tư đồ, thụy là Cẩn Độ.

Đóng góp
Dưới quyền cai quản của Nguyễn Văn Giai, triều đình Lê trung hưng còn giữ được sự thống nhất nội bộ, mặc dầu xu hướng suy thoái đã không tránh được. Tuy không ngăn cản được Trịnh Tùng giết vua Lê Kính Tông vào năm 1619 nhưng ông ra sức nắm cương triều chính, không để xảy ra chuyện lục đục, năm bè bảy mảng. Khi có những mâu thuẫn tranh chấp giữa hai con Trịnh Tùng là Trịnh Tráng và Trịnh Xuân, Nguyễn Văn Giai đã cố sức dập tắt, cuối cùng bắt được Xuân về cho Tùng trị tội, nhờ đó các thế lực phản loạn bị dẹp yên.

Để chia bớt quyền hành của chúa Trịnh, ông đã có sáng kiến lập ra Phủ Thừa tướng bên cạnh Phủ chúa, ngấm ngầm bảo vệ vua Lê.

Nguyễn Văn Giai nổi tiếng là người thanh liêm, tự ông nêu gương cho các quan noi theo, ngay cả chúa Trịnh cũng kiềng nể. Gia phả còn chi lại lời ông răn bảo triều thần: Ta giữ việc triều chính cốt cho liêm chính, không nhận hối lộ của bất kỳ ai. Người có tài đức thì phải biết trọng dụng; ai có lỗi lầm phải biết lựa lời can ngăn; ai oan uổng phải biết cứu xét phân minh cẩn trọng và bênh vực; kẻ nghèo khó phải ra tay giúp đỡ. Không nên làm những điều bất chính để tích trữ vàng ngọc làm giàu; phải biết tu nhân tích đức cho đời sau con cháu vậy. Nhưng ông cũng là người mang tư tưởng chính thống cứng nhắc, đem tài sức mình dựng lại một thế lực thực tế đã mất vai trò lịch sử.

Bài thơ Tự trào
Ông còn là một nhà thơ Nôm nổi danh, có cái cười trào tiếu và triết lý thâm thúy về mọi sự ở đời, tuy số lượng thơ để lại không nhiều.

Ba vua, bốn chúa, bảy thằng con,Trên chửa lung lay, dưới chửa mòn.
Công nghiệp chưa thành sinh cũng uổngQuan tài sẵn đó chết thì chôn.
Giang hồ, lang miếu, trời đôi ngả,Bị gậy, cân đai, đất một hòn.
Cũng muốn sống thêm dăm tuổi nữa,Sợ ông Bành Tổ tống đồng môn

Nhà nghiên cứu Ngô Vui cho rằng đây không phải là thơ Tự trào của Nguyễn Văn Giai mà là bài thơ ông viết về chúa Trịnh Tùng và người anh Trịnh Cối. Theo quan điểm này, bài thơ ra đời năm 1623 là năm Trịnh Tùng mất, nếu điểm lại trong đời Nguyễn Văn Giai sống qua thì có 3 vua Lê Thế Tông, Lê Kính Tông và Lê Thần Tông và chỉ 2 đời chúa là Trịnh Tùng và Trịnh Tráng, không thể là "bốn chúa" như trong câu đầu. Nếu đặt vào địa vị Trịnh Tùng, thì có thể hiểu 3 vua là Lê Thế Tông, Lê Kính Tông và Lê Thần Tông, còn "bốn chúa" là 4 vua nhà Mạc, mà trong con mắt Trịnh Tùng không xem là "vua", gồm Mạc Mậu Hợp, Mạc Toàn, Mạc Kính Chỉ, Mạc Kính Cung. Cả bốn vị vua Lê và 4 "chúa" họ Mạc đều nhỏ tuổi so với Trịnh Tùng (người lớn tuổi nhất là Mậu Hợp cũng kém ông hơn 10 tuổi), bị Trịnh Tùng xem thường như hàng con nít, nên gọi chung họ là "7 thằng con".

Câu 2 "Trên chửa lung lay, dưới chửa mòn" ám chỉ cơ cấu thể chế lưỡng đầu mà Trịnh Tùng khởi đầu cho họ Trịnh: họ Trịnh và họ Lê dựa vào nhau cầm quyền, cùng mạnh cùng yếu. Câu 3 và 4 nói về Trịnh Cối tự bỏ hỏng cơ nghiệp, bị dồn vào "đất chết" buộc phải hàng kẻ thù là nhà Mạc. Câu 5 và 6 nói về thân phận trái ngược của 2 anh em, 2 người hai con đường, Trịnh Cối phải đi ở nhờ kẻ thù như kẻ “bị gậy” và cuối cùng chết ở đất nhà Mạc. Hai câu cuối nói về vị chúa vừa qua đời Trịnh Tùng.

Hình ảnh công cộng
 Hiện nay ở thành phố Hồ Chí Minh có một con đường mang tên đường Nguyễn Văn Giai nối đường Đinh Tiên Hoàng với đường Mai Thị Lựu.

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Ngô Vui (2012), Góp bàn chuyện trong sử cũ, Nhà xuất bản Lao động

Chú thích

Liên kết ngoài

 Nguyễn Huệ Chi: Tể tướng và nhà thơ Nguyễn Văn Giai - Thử phân tích một hiện tượng tích hợp giữa folklore và văn học viết
 Tể tướng và nhà thơ Nguyễn Văn Giai

Nhà thơ Việt Nam
Quan lại nhà Lê trung hưng
Tể tướng Việt Nam
Người Hà Tĩnh
Sinh năm 1553
Mất năm 1628
Hội nguyên Việt Nam
Bảng nhãn Việt Nam
Thủ khoa Nho học Việt Nam
Công tước nhà Lê trung hưng


title: Bắc Yên

text:
Bắc Yên là huyện miền núi thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Bắc Yên nằm ở phía đông bắc của tỉnh Sơn La, nằm cách thành phố Sơn La khoảng 100 km, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 193 km, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Phù Yên và huyện Mộc Châu
 Phía tây giáp huyện Mai Sơn
 Phía nam giáp huyện Yên Châu
 Phía bắc giáp huyện Mường La và huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái.

Huyện có đặc điểm địa hình và khí hậu đa dạng: độ cao trung bình so với mặt biển là 1.000m, có đỉnh Tà Xùa cao 2.865m; địa hình chia cắt, nhiều núi cao, vực sâu, độ dốc lớn; 85% diện tích có độ dốc hơn 25 độ. Có Sông Đà chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam qua 6 xã, 46 bản của huyện, ngoài ra còn có nhiều sông suối nhỏ khác có tiềm năng phong phú cho phát triển hệ thống thủy điện vừa và nhỏ. Hệ thống giao thông đường thủy thuận lợi cho lưu thông hàng hoá, vận tải...

Bắc Yên có tiềm năng lớn để phát triển các ngành nghề nông lâm nghiêp, đặc biệt là phát triển rừng nguyên liệu. Đặc sản của huyện là chè Tà Xùa, táo rừng (sơn tra), cá hồi,...

Lịch sử
Huyện Bắc Yên được thành lập ngày 20 tháng 10 năm 1964 trên cơ sở tách ra từ huyện Phù Yên, khi đó gồm có 8 xã: Chim Vàn, Hang Chú, Làng Chếu, Pắc Ngà, Phiêng Ban, Song Pe, Tà Xùa và Xím Vàng.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, sau khi giải tán Khu tự trị Tây Bắc, huyện Bắc Yên lại chuyển về tỉnh Sơn La quản lý.

Ngày 16 tháng 1 năm 1979, chia xã Phiêng Ban thành 2 xã: Hồng Ngài và Phiêng Ban.

Ngày 13 tháng 3 năm 1979, sáp nhập các xã Tạ Khoa, Chiềng Sại, Mường Khoa và Phiêng Côn của huyện Yên Châu vào huyện Bắc Yên.

Ngày 20 tháng 8 năm 1999, thành lập thị trấn Bắc Yên (thị trấn huyện lỵ huyện Bắc Yên) trên cơ sở 892 ha diện tích tự nhiên và 4.240 nhân khẩu của xã Phiêng Ban.

Ngày 17 tháng 4 năm 2008, Chính Phủ ban hành nghị định 47/2008/NĐ-CP, theo đó:
Thành lập xã Háng Đồng trên cơ sở điều chỉnh 13.108 ha diện tích tự nhiên và 2.017 nhân khẩu của xã Tà Xùa
Thành lập xã Hua Nhàn trên cơ sở điều chỉnh 3.536 ha diện tích tự nhiên và 1.798 nhân khẩu của xã Tạ Khoa; 2.321 ha diện tích tự nhiên và 1.259 nhân khẩu của xã Mường Khoa.

Huyện Bắc Yên có 1 thị trấn và 15 xã như hiện nay.

Hành chính
Bắc Yên có 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bắc Yên (huyện lỵ) và 15 xã: Chiềng Sại, Chim Vàn, Hang Chú, Háng Đồng, Hồng Ngài, Hua Nhàn, Làng Chếu, Mường Khoa, Pắc Ngà, Phiêng Ban, Phiêng Côn, Song Pe, Tạ Khoa, Tà Xùa, Xím Vàng.

Du lịch
Huyện Bắc Yên có tiềm năng và ngày càng phát triển về du lịch tự túc và nghỉ dưỡng, với các điểm nổi bật như vùng núi Tà Xùa nằm trong các xã Tà Xùa, Háng Đồng, Làng Chếu, Xím Vàng, Hang Chú; đồi Pu Nhi thuộc xã Phiêng Ban;...

Chú thích

Xem thêm


title: Ormosia loretta

text:
Ormosia loretta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Megachile antiqua

text:
Megachile antiqua là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1930


title: Chùa Kim Liên

text:
Chùa Kim Liên (Chữ Hán: 金蓮寺, Kim Liên tự) là ngôi chùa nằm trên một doi đất bằng phẳng trong làng Nghi Tàm, phường Quảng An, quận Tây Hồ (trước là xã Quảng An, huyện Từ Liêm), thành phố Hà Nội. Cuốn sách Văn hóa Việt Nam tổng hợp 1989-1995 (do Ban Văn hóa Văn nghệ Trung ương xuất bản tại Hà Nội năm 1989) đánh giá: Chùa Kim Liên là một trong 10 di tích kiến trúc cổ đặc sắc nhất Việt Nam.

Lịch sử
Vào thời Lý, vua Lý Thần Tông (1128-1138) cho lập ở vị trí này một cung điện mang tên cung Từ Hoa để Từ Hoa công chúa cùng các cung nữ trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải nằm bên trong khu vực có tên là Trại Tằm Tang. Khi công chúa qua đời, trên nền cũ của cung điện dựng lên một ngôi chùa.

Sang thời Trần, trại Tằm Tang đổi thành phường Tích Liên và chùa được mang tên Đống Long. Đến thời Lê chùa mang tên Đại Bi. Tấm bia trong chùa dựng thời vua Lê Nhân Tông ghi rõ: "năm Thái Hòa thứ nhất (tức năm 1443) dựng chùa, gọi là chùa Đại Bi".

Năm 1771 đời Lê Cảnh Hưng chùa được trùng tu, sửa chữa lớn và mang tên Kim Liên Tự (chùa Kim Liên).

Năm 1792, đời vua Quang Trung, chùa được xây dựng lớn, về diện mạo cơ bản giống như hiện nay.

Năm 1793 cũng đời vua Quang Trung chùa đã hoàn tất về diện mạo.

Kiến trúc
Từ xa nhìn lại .tam quan của chùa Kim Liên toát lên một vẻ đẹp thầm kín và kiêu hãnh với kiến trúc gỗ độc đáo: một hàng bốn cột gỗ tròn, bên trên có hệ con sơn đua rộng ra phía tầng dưới, thu hẹp dần ở tầng tên đỡ bộ vì mái với những tàu đao vút cong. Đôi cột cái ở giữa to cao nâng dải mái vươn lên tạo thành cổng lớn, cao rộng hơn hai cổng hai bên. Kiến trúc tam quan của chùa còn có những bức chạm nổi trên mặt gỗ với hình rồng, hình hoa lá tinh xảo, uyển chuyển.

Phong cách kiến trúc của chùa Kim Liên, có lẽ do ảnh hưởng từ nguồn cội là một vị trí cung điện và thờ một tôn thất nhà Lý, nên đượm dáng vẻ cung đình. Bố cục của chùa bao gồm một trục đối xứng từ tam quan đến nhà Tổ. Từ tam quan đi vào một khoảng sân dẫn vào ba nếp chùa xếp song song theo hình chữ "tam" (三), thứ tự từ chùa Hạ, chùa Trung quay mặt về hướng Tây đến chùa Thượng quay mặt về phía Đông. Ba lớp chùa được liên kết với nhau bằng tường gạch để trần có trổ cửa sổ tròn lồng chữ nhà Phật.

Mái chùa Kim Liên lợp ngói với cấu trúc hai tầng theo kiểu chồng diêm. Mỗi nếp 8 mái, có tám tàu đao hình rồng uốn cong. Chân cột kê trên đá tảng chạm hình hoa sen cách điệu.

Hiện vật
Bên trong chùa Kim Liên có nhiều pho tượng rất đẹp, các pho tượng Phật được bày thành hai lớp, trên cùng là bộ Tam thế, tiếp theo là tượng A-di-đà, tượng Quan Thế Âm và tượng Đại thế chỉ ở hai bên cùng A Nan Đà, Ca diếp là hai đại đệ tử của Đức Phật. Lớp dưới là Quân âm chuẩn đề, tượng Ngọc Hoàng, dưới cùng là tòa Cửu Long. Ngoài ra, chùa Kim Liên còn có tượng Tĩnh đô vương Trịnh Sâm, người đã cấp tiền hưng công tu tạo chùa năm Cảnh Hưng thứ 32 (1771). Các pho tượng đều mang phong cách điêu khắc thế kỷ 18-19.

Chùa còn lưu giữ được một tấm bia cổ hiện dựng phía bên phải cổng chùa trên bệ đá hình vuông, dù năm tháng đã làm phai mờ nhiều nét chữ nhưng còn xem được niên hiệu: Thái Hòa tam niên Ất Sửu, tức năm 1445 thời Lê Nhân Tông. Đây là tấm bia cổ nhất ở Hà Nội hiện nay.

Chùa Kim Liên trong thi văn
Danh sĩ Phạm Đình Hổ đả ghi lại trong Tang thương ngẫu lục về cảnh đẹp chùa Kim Liên như sau: "...chùa xoay lương ra sông Nhị, hồ Tây quanh trước mắt, khói sóng man mác, trời nước một màu...", "... phía bên trái có mấy gò nổi, tháp gạch xây ở trên, khóm trúc, cội tùng phơ phất... ".

Trụ trì

 Ni Trưởng Thích Đàm Thành: sinh năm 1956, Phó ban đặc trách ni giới Trung ương GHPGVN

Chú thích

Tham khảo
Mục từ Chùa Kim Liên, trong cuốn Văn hóa Việt Nam tổng hợp 1989-1995, Ban Văn hóa Văn nghệ Trung ương, Hà Nội, 1989, trang 335-336.

Xem thêm
Danh sách chùa Hà Nội

Liên kết ngoài
 Chùa Kim Liên
 Chùa Kim Liên
 Thăm các chùa nổi tiếng tại Hà Nội

Kim Liên


title: Gerhard Ertl

text:
Gerhard Ertl (sinh 10 tháng 10 năm 1936) là một nhà hóa học người Đức. Ông đã được Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển trao Giải Nobel Hóa học năm 2007 vào ngày 10 tháng 10 năm 2007.

Học vấn
Gerhard Ertl được sinh ra tại Stuttgart-Bad Cannstatt, Đức. Từ năm 1955 đến 1957, ông đã học tại Đại học Kỹ thuật Stuttgart và sau đó tại Đại học Paris (1957-1958) và Đại học Ludwig Maximilians ở München (1958-1959). Ông đã hoàn thành chương trình diplom vật lý (tương đương với thạc sĩ) tại Đại học Kỹ thuật Stuttgart năm 1961, đi theo người hướng dẫn luận văn Heinz Gerischer đến München và nhận học vị tiến sĩ tại Đại học Kỹ thuật München năm 1965.

Sự nghiệp hàn lâm
Sau khi nhận được học vị tiến sĩ, ông đã trở thành một trợ giảng tại Đại học Kỹ thuật München (1965-1968). Từ năm 1968 đến 1973, ông là giáo sư và giám đốc tại Đại học Kỹ thuật Hannover. Sau đó ông là giáo sư tại Viên Hóa Lý, Đại học Ludwig Maximilians (1973-1986). Trong thập niên 1970 và 1980, ông cũng là giáo sư thỉnh giảng tại Viện Công nghệ California, Đại học Wisconsin-Milwaukee và Đại học California tại Berkeley. Năm 1986, ông là giáo sư tại Đại học Tự do Berlin và tại Đại học Kỹ thuật Berlin. Ông là giám đốc Viện Fritz Haber của MPG từ năm 1986 cho đến khi về hưu năm 2004. Ông đã trở thành giáo sư tại Đại học Humboldt Berlin năm 1996.

Giải thưởng và Vinh dự
Huy chương Liebig (1987)
Giải Wolf về Hóa học (1998)
Giải Nobel Hóa học (2007)
Viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Leopoldina
Viện sĩ Viện hàn lâm giáo hoàng về Khoa học (2010)

Xem thêm
VLOS: Nobel Hóa học 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gerhard Ertl
 The Wolf Prize in Chemistry in 1998
 Publications by Gerhard Ertl

Người đoạt giải Nobel Hóa học
Nhà hóa học Đức
Người Đức đoạt giải Nobel
Người Baden-Württemberg
Nhân vật còn sống


title: Từ Châu

text:
Từ Châu (, (cũng được gọi là Bành Thành () trong thời cổ), là một địa cấp thị tỉnh Giang Tô, Trung Quốc.

Thành phố được biết đến vì có vị trí thuận lợi, là địa điểm trung chuyển giao thông vận tải ở bắc Giang Tô, và có đường cao tốc và đường sắt nối với các tỉnh Hà Nam và Sơn Đông, thành phố láng giềng Liên Vân Cảng, cũng như trung tâm kinh tế Thượng Hải.

Hành chính
Địa cấp thị Từ Châu có 11 đơn vị cấp huyện, bao gồm 5 quận nội thành, 2 thành phố cấp huyện và 4 huyện.

 Quận Vân Long (云龙区)
 Quận Tuyền Sơn (泉山区)
 Quận Cổ Lâu (鼓楼区)
 Quận Giả Uông (贾汪区)
 Quận Đồng Sơn (铜山区)
 Thành phố cấp huyện Bi Châu (邳州市)
 Thành phố cấp huyện Tân Nghi (新沂市)
 Huyện Tuy Ninh (睢宁县)
 Huyện Bái (沛县)
 Huyện Phong (丰县)

Các đơn vị này lại được chia ra 157 đơn vị cấp hương.

Địa lý và khí hậu
Từ Châu nằm ở đông nam của đồng bằng Hoa Bắc. Khu vực này có mùa xuân và mùa thu ngắn, mùa hè rất dài và nóng và mùa đông khá lạnh, có lượng mưa ít hơn lượng mưa trung bình.

Giáo dục

Đại học và Cao đẳng
 Đại học Công nghệ Mỏ Trung Quốc (中国矿业大学)
 Đại học Sư phạm Giang Tô (江苏师范大学)
 Đại học Y khoa Từ Châu (徐州医科大学)
 Đại học Kỹ thuật Từ Châu (徐州工程学院)

Trường phổ thông
 Đệ nhất Trung học thành phố Từ Châu (徐州市第一中学)

Lịch sử
Bành thành tên gọi khác của Từ Châu từng là kinh đô của Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ Đây cũng là nơi diễn ra trận đánh cuối cùng khốc liệt của Nội chiến Trung Quốc, Chiến dịch Hoài Hải 1948-49.

Xem thêm
 Trận Từ Châu
 Danh sách thành phố Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa theo dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền Từ Châu  (tiếng Hoa giản thể)
 Hướng dân thành phố Từ Châu (Jiangsu.NET)

Thành phố tỉnh Giang Tô


title: Hexatoma flavida

text:
Hexatoma flavida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Haplochromis latifasciatus

text:
Haplochromis latifasciatus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Kyoga tại Uganda. Chúng có thể đạt chiều dài .

Xem thêm
Danh sách các loài freshwater aquarium fish

Chú thích

Tham khảo

Haplochromis
Động vật Uganda
Động vật được mô tả năm 1929
Cá châu Phi


title: Jesi

text:
Jesi còn gọi là. Iesi là một thị xã ở tỉnh Ancona, vùng Marche, Italia.

Đây là một trung tâm thương mại và nông nghiệp nằm bên bờ bắc của sông Esino, cách cửa sông ở Biển Adriatic 17 km. Thị xã này đã từng là kinh đô của một quốc gia-thành phố độc lập. Hiện ở đây còn lưu giữ các tường thành xây thời Trung cổ.

Người Jesi
 Giancarlo Falappa
 Frederick II, Holy Roman Emperor
 Virna Lisi
 Roberto Mancini
 Valeria Moriconi
 Giovanni Battista Pergolesi
 Giancarlo Aquilanti
 Rafael Sabatini
 Giovanna Trillini
 Valentina Vezzali
 Paolo Polidori

Thành phố kết nghĩa
  - Cluj-Napoca, România
  - Mayenne, Pháp
  - Waiblingen, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thayer's Gazetteer

Đô thị tỉnh Ancona


title: Molophilus metuendus

text:
Molophilus metuendus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Nyctiophylax amaltheia

text:
Nyctiophylax amaltheia là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Hybosispa strandi

text:
Hybosispa strandi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Hybosispa


title: Africophilus inopinatus

text:
Africophilus inopinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Africophilus


title: Hydromanicus aphareus

text:
Hydromanicus aphareus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: 8343 Tugendhat

text:
8343 Tugendhat (1986 TG3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 10 năm 1986 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8343 Tugendhat

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Chelysida

text:
Chelysida là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1882.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Chelysida obtecta Fairmaire, 1882

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: (6791) 1991 UC2

text:
{{DISPLAYTITLE:(6791) 1991 UC2}}

(6791) 1991 UC2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 29 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Horgues

text:
Horgues là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Jhalrapatan

text:
Jhalrapatan là một thành phố và khu đô thị của quận Jhalawar thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Jhalrapatan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 317 mét (1040 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jhalrapatan có dân số 30.112 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Jhalrapatan có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Jhalrapatan, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Copelatus mimetes

text:
Copelatus mimetes là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Aeolus vulneratus

text:
Aeolus vulneratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Tasiocera aspistes

text:
Tasiocera aspistes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tasiocera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Jomalig

text:
Jomalig là một đô thị hạng 6 ở tỉnh Quezon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 6.111 người..

Các đơn vị hành chính
Jomalig, về mặt hành chính, được chia thành 5 khu phố (barangay).
Bukal
Casuguran
Gango
Talisoy (Pob.)
Apad

Ghi chú

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Quezon


title: Quản lý dự án phần mềm

text:
Quản lý dự án phần mềm việc lên kế hoạch có tính khoa học và nghệ thuật trong quá trình quản lý các dự án phần mềm. Nó chính là quy trình quản lý dự án theo các chính sách được lên kế hoạch, theo dõi và kiểm soát.

Lịch sử

Các công ty nhanh chóng nhận ra việc sử dụng lập trình phần mềm dễ hơn so với phần cứng vì vậy ngành công nghiệp sản xuất phần mềm nhanh chóng phát triển trong giai đoạn từ thập niên 1970 đến thập niên 1980.
Để quản lý các nỗ lực phát triển mới, các công ty ứng dụng các phương thức quản lý phần mềm, nhưng quá trình thử nghiệm bị chậm theo thực thi, đặc biệt là sự mẫu thuẫn xảy ra trong "vùng xám" giữa các đặc tả người dùng và phần mềm được chuyển giao. Để tránh các vấn đề trên, các phương thức quản lý dự án phần mềm tập trung vào các yêu cầu người dùng trong các sản phẩm phần mềm theo mô hình nổi tiếng đó là mô hình thác nước. Theo tổ chức IEEE, một số nguyên nhân dẫn đến sự thất bại trong việc quản lý dự án như sau:

 Dự án không có tính thực tế và không khớp
 Ước tính không chính xác nguồn lực cần thiết cho dự án
 Xác định yêu cầu hệ thống không đúng
 Báo cáo tình trạng dự án sơ sài
 Không quản lý độ rủi ro
 Việc giao tiếp khách hàng, người sử dụng và người phát triển dự án không tốt
 Sử dụng công nghệ chưa phát triển
 Không có khả năng xử lý độ phức tạp của dự án
 Phát triển thực hành không có hệ thống
 Thiếu kinh nghiệm trong việc quản lý dự án
 Các bên liên quan mang tính chính trị
 Các áp lực mang tính thương mại

Khái niệm
Quản lý dự án phần mềm là tập hợp các công việc được thực hiện bởi một tập thể (có thể có chuyên môn khác nhau, thực hiện công việc khác nhau, thời gian tham gia dự án khác nhau) nhằm đạt được một kết quả như dự kiến, trong thời gian dự kiến, với một kinh phí dự kiến. Trong thuật ngữ của chuyên ngành Công nghệ phần mềm, Quản lý dự án phần mềm là các hoạt động trong lập kế hoạch, giám sát và điều khiển tài nguyên dự án (ví dụ như kinh phí, con người), thời gian thực hiện, các rủi ro và quy trình thực hiện dự án nhằm đảm bảo thành công cho dự án. Quản lý dự án phần mềm cần đảm bảo cân bằng giữa ba yếu tố: thời gian, tài nguyên và chất lượng. Ba yếu tố này được gọi là tam giác dự án.

Quy trình quản lý dự án trong phần mềm
Quy trình quản lý dự án phần mềm là quy trình vận dụng những kiến thức, kỹ năng và kỹ thuật công nghệ vào hoạt động của dự án để đạt được mục tiêu của dự án đặt ra. Những ứng dụng này được đưa vào phần mềm theo một tiêu chuẩn hóa của quản lý dự án theo tiêu chuẩn PMI.

Để đảm bảo dự án thành công, các thành viên dự án phải đảm bảo:
 Lựa chọn quy trình phù hợp để đạt được mục tiêu của dự án
 Tuân theo các yêu cầu để đáp ứng được nhu cầu và mong đợi của các bên liên quan.
 Cân bằng được các yêu cầu (nhân tố) cạnh tranh trong dự án như: phạm vi công việc, ngân sách, tiến độ, chất lượng, rủi ro, thay đổi. Tùy theo quy mô của từng dự án mà các mỗi giai đoạn lại có thể gồm những quy trình nhỏ hơn.

Ngoài các lợi ích chiến lược nêu trên phần mềm còn cung cấp đầy đủ các tính năng hệ thống. Việc bảo mật được tiến hành một cách tuyệt đối nghiêm ngặt. Việc phân quyền được cụ thể đến từng vai trò của người sử dụng.

1. Khởi tạo dự án (Initiating):
Giai đoạn này thực hiện việc định nghĩa một dự án mới hoặc một phát sinh (hoặc trộn lẫn) mới của một dự án có sẵn như: Xác định yêu cầu của dự án, mức độ ưu tiên của dự án, phân tích các yêu cầu đầu tư, phân công trách nhiệm cho các bộ phận triển khai.

2. Lập kế hoạch dự án (Planning):
Giai đoạn này yêu cầu thiết lập phạm vi công viêc của dự án, điều chỉnh lại mục tiêu và xác định đường đi tới mục tiêu đó.

3. Triển khai (Executing):
Giai đoạn này thực hiện hoàn thành các công việc được xác định trong phần lập kế hoạch để đảm bảo các yêu cầu của dự án.

4. Giám sát và kiểm soát (Monitoring & Control):
Giai đoạn này yêu cầu việc theo dõi, rà soát và điều chỉnh lại tiến độ và khả năng thực hiện của dự án. Theo dõi các rủi ro, thay đổi, phát sinh trong quá trình thực hiện và có những đề xuất điều chỉnh kịp thời.

5. Kết thúc (Closing):
Giai đoạn này thực hiện để kết thúc tất cả các hoạt động của dự án để chính thức đóng lại dự án.

Các hoạt động chính trong quản lý dự án phần mềm

Xác định các bước thực hiện dự án phần mềm
Xác định yêu cầu chung
Trước tiên, cần xác định các yêu cầu chức năng (công việc phần mềm thực hiện) cũng như phi chức năng (công nghệ dùng để phát triển phần mềm, sử dụng trong hệ điều hành) của phần mềm. Tiếp theo cần xác định rõ tài nguyên cần thiết để xây dựng phần mềm. Tài nguyên ở đây có thể gồm có nhân tố con người, các thành phần, phần mềm có thể sử dụng lại, các phần cứng hoặc công cụ có sẵn cần dùng đến; trong đó nhân tố con người là quan trọng nhất. Điều cuối cùng là xác định thời gian cần thiết để thực hiện dự án. Trong quá trình này cần phải nắm bắt được bài toán thực tế cần giải quyết cũng như các hoạt động mang tính nghiệp vụ của khách hàng để có thể xác định rõ ràng yêu cầu chung của đề án, xem xét dự án có khả thi hay không.
Viết đề án
Viết đề án là quá trình xây dựng tài liệu mô tả đề án để xác định phạm vi của dự án, trách nhiệm của những người tham gia dự án; là cam kết giữa người quản lý dự án, người tài trợ dự án và khách hàng. Nội dung của tài liệu mô tả đề án thường có những nội dung sau:
 Bối cảnh thực hiện dự án: Căn cứ pháp lý để thực hiện dự án, hiện trạng công nghệ thông tin của khách hàng trước khi có dự án, nhu cầu ứng dụng phần mềm của khách hàng, đặc điểm và phạm vi của phần mềm sẽ xây dựng.
 Mục đích và mục tiêu của dự án: xác định mục đích tổng thể, tin học hóa hoạt động nào trong quy trình nghiệp vụ của khách hành, xác định mục tiêu của phần mềm gồm lượng dữ liệu xử lý, lợi ích phần mềm đem lại.
 Phạm vi dự án: Những người liên quan tới dự án, các hoạt động nghiệp vụ cần tin học hóa.
 Nguồn nhân lực tham gia dự án: Cán bộ nghiệp vụ, người phân tích, người thiết kế, người lập trình, người kiểm thử, người cài đặt triển khai dự án cho khách hàng, người hướng dẫn khách hàng sử dụng phần mềm, người bảo trì dự án phần mềm.
 Ràng buộc thời gian thực hiện dự án: Ngày nghiệm thu dự án, ngày bàn giao dự án.
 Ràng buộc kinh phí: Kinh phí trong từng giai đoạn thực hiện dự án.
 Ràng buộc công nghệ phát triển: Công nghệ nào được phép sử dụng để thực hiện dự án.
 Chữ ký các bên liên quan tới dự án.

Lập kế hoạch thực hiện dự án
Lập kế hoạch thực hiện dự án là hoạt động diễn ra trong suốt quá trình từ khi bắt đầu thực hiện dự án đến khi bàn giao sản phẩm với nhiều loại kế hoạch khác nhau nhằm hỗ trợ kế hoạch chính của dự án phần mềm về lịch trình và ngân sách.

Các loại kế hoạch thực hiện dự án
 Kế hoạch đảm bảo chất lượng: Mô tả các chuẩn, các quy trình được sử dụng trong dự án.
 Kế hoạch thẩm định: Mô tả các phương pháp, nguồn lực, lịch trình thẩm định hệ thống.
 Kế hoạch quản lý cấu hình: Mô tả các thủ tục, cấu trúc quản lý cấu hình được sử dụng.
 Kế hoạch bảo trì: Dự tính các yêu cầu về hệ thống, chi phí, nỗ lực cần thiết cho bảo trì.
 Kế hoạch phát triển đội ngũ: Mô tả kĩ năng và kinh nghiệm của các thành viên trong nhóm dự án sẽ phát triển như thế nào.

Quy trình lập kế hoạch thực hiện dự án
 Thiết lập các ràng buộc của dự án: thời gian, nhân lực, ngân sách
 Đánh giá bước đầu về các "tham số" của dự án: quy mô, độ phức tạp, nguồn lực
 Xác định các mốc thời gian trong thực hiện dự án và sản phẩm thu được ứng với mỗi mốc thời gian
 Trong khi dự án chưa hoàn thành hoặc chưa bị hủy bỏ thì thực hiện lặp đi lặp lại các công việc sau:
 Lập lịch thực hiện dự án
 Thực hiện các hoạt động theo lịch trình
 Theo dõi sự tiến triển của dự án, so sánh với lịch trình
 Đánh giá lại các tham số của dự án
 Lập lại lịch thực hiện dự án cho các tham số mới
 Thỏa thuận lại các ràng buộc và sản phẩm bàn giao của mỗi mốc thời gian
 Nếu có vấn đề nảy sinh thì xem xét lại các kĩ thuật khởi đầu đưa ra các biện pháp cần thiết

Cấu trúc kế hoạch thực hiện dự án
 Tổ chức dự án
 Phân tích các rủi ro
 Yêu cầu về tài nguyên phần cứng, phần mềm
 Phân công công việc
 Lập lịch dự án
 Cơ chế kiểm soát và báo cáo.

Tham khảo

Xem thêm
 Phân tích yêu cầu
 Thiết kế phần mềm
 Công nghệ phần mềm

Liên kết ngoài

 Software Engineering 6th Edition (presentation) - Ian Summerville

 Tài nguyên quản lý dự án phần mềm, Steve McConnell: http://www.construx.com/Page.aspx?nid=22
 Tài nguyên quản lý dự án phần mềm, Dan Galorath: http://www.galorath.com/wp/category/project-management

Phần mềm
Công nghệ phần mềm
Quản lý dự án phần mềm


title: Pegestorf

text:
Pegestorf là một đô thị trong huyện Holzminden, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị Pegestorf có diện tích 8,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 481 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Holzminden


title: 10350 Spallanzani

text:
10350 Spallanzani là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1564.6794817 ngày (4.28 năm).

Nó được phát hiện ngày 26 tháng 7 năm 1992.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Octhispa modesta

text:
Octhispa modesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Lasioglossum sedi

text:
Lasioglossum sedi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Nguyễn Văn Trân (định hướng)

text:
Nguyễn Văn Trân là một tên người Việt Nam:

 Nguyễn Văn Trân (1908-?), tên thật là Nguyễn Văn Trân, người Bình Đăng, tỉnh Chợ Lớn, cựu Chủ tịch Hành chính tỉnh Chợ Lớn, Chủ tịch Hành chính quận Cần Giuộc, học trường Stalin (1927-1930), cùng khóa với Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Dương Bạch Mai, người có công quy tụ lực lượng vũ trang Bình Xuyên tham gia khởi nghĩa và kháng chiến chống Pháp.
 Nguyễn Văn Trân (sinh năm 1917), người huyện Yên Phong (Bắc Ninh), cựu Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy kiêm Chủ tịch ủy ban kháng chiến Hà Nội, Tổng Thanh tra Chính phủ rồi Bộ trưởng Bộ Giao thông và Bưu điện trong Chính phủ Việt Nam.


title: (6431) 1967 UT

text:
(6431) 1967 UT là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Luboš Kohoutek ở Đài thiên văn Hamburg-Bergedorf ở Bergedorf, Germany, ngày 30 tháng 10 năm 1967.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1967
Được phát hiện bởi Luboš Kohoutek
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Võ Hoàng Bửu

text:
Võ Hoàng Bửu (sinh năm 1968) là cựu cầu thủ bóng đá của đội Cảng Sài Gòn và đội tuyển Việt Nam. Ông thường chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự. Ông là đội trưởng của đội tuyển Việt Nam tại một số các giải đấu như Tiger Cup 1996 và SEA Games 19 (1997). Võ Hoàng Bửu từng giành Quả bóng vàng Việt Nam năm 1996. Sau khi giải nghệ, ông chuyển sang làm công tác huấn luyện. Võ Hoàng Bửu có tiếng bởi tài đá phạt đền và ông luôn sút penalty thành công ở đội tuyển quốc gia.

Tiểu sử

Tại câu lạc bộ
Võ Hoàng Bửu khoác áo đội Cảng Sài Gòn từ đầu sự nghiệp bóng đá của mình. Cùng với đội Cảng Sài Gòn, Võ Hoàng Bửu đoạt chức vô địch quốc gia mùa bóng 1993-1994 và 1997, cùng Cúp quốc gia mùa bóng 1992.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Võ Hoàng Bửu lần đầu tiên được gọi tập trung đội tuyển vào năm 1993 để tham gia vòng loại World Cup 1994. Tại vòng loại này, ông được thi đấu chính thức trong 4 trên tổng số 8 trận. Sau đó, ông có tên trong danh sách đội tuyển tham dự SEA Games 17 (1993) tại Singapore. Tuy nhiên, do chấn thương, Võ Hoàng Bửu đã bỏ lỡ kì SEA Games này.

Ông trở thành một trong những thành viên chủ chốt của Đội tuyển Việt Nam giành huy chương bạc tại SEA Games 1995 và huy chương đồng tại SEA Games 1997. Ông cũng tham gia đội tuyển tại Tiger Cup 1996 (đoạt huy chương đồng). Ngoài khả năng phòng ngự xuất sắc, ông còn được biết đến như một chuyên gia sút phạt đền của đội tuyển. Tại SEA Games 95, ông là người ghi bàn thắng đầu tiên cho đội tuyển Việt Nam bằng quả sút phạt đền trong trận gặp Malaysia.

Năm 1996, trong trận giao hữu giữa đội tuyển Việt Nam và Câu lạc bộ Juventus của Italia tại sân vận động Hàng Đẫy, ông là người đã ghi bàn thắng rút ngắn tỉ số xuống 1-2 cho đội tuyển Việt Nam từ chấm phạt đền. Giải đấu thành công nhất đối với ông là Tiger Cup 1996, nơi ông được mang băng đội trưởng đội tuyển và ghi bàn thắng gỡ hòa 1-1 cho đội tuyển trong trận đấu cuối cùng của vòng bảng trước Indonesia từ chấm phạt đền. Ông còn ghi được thêm 3 bàn thắng từ chấm phạt đền nữa trong giải đấu này, một bàn trong trận mở màn với Campuchia, một bàn trong trận bán kết với Thái Lan và một bàn trong trận tranh giải ba với Indonesia. Với 4 bàn thắng, ông là cầu thủ Việt Nam ghi được nhiều bàn thắng nhất tại Tiger Cup 1996. Ông đã giành danh hiệu quả bóng vàng Việt Nam năm đó.

Năm 1997, ông tiếp tục là đội trưởng đội tuyển Việt Nam tại Sea Games 19 và cùng đội tuyển đoạt huy chương đồng. Năm 1998, do đã lớn tuổi và dính chấn thương, ông không còn được triệu tập vào đội tuyển quốc gia nữa. Tuy nhiên, năm 2000, ông được gọi trở lại đội tuyển tham dự Tiger Cup 2000 nhưng không để lại nhiều dấu ấn và quyết định giã từ đội tuyển ở tuổi 32.

Bàn thắng

Làm công tác huấn luyện
Sau khi giã từ sự nghiệp cầu thủ, Võ Hoàng Bửu chuyển qua huấn luyện đội trẻ của Cảng Sài Gòn. Mùa bóng 2007, Võ Hoàng Bửu chính thức trở thành huấn luyện viên trưởng của đội Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn nhưng do sức ép công việc khiến Bửu voi từ chức ngay giữa mùa và nhường lại cho Lư Đình Tuấn. Mùa giải 2008 ông đến dẫn dắt đội Tây Ninh thi đấu ở giải hạng nhất và giúp đội bóng này trụ hạng thành công. Sau đó ông trở về TP.HCM làm bóng đá phong trào thành phố. Năm 2009 được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội U19 Việt Nam thi đấu giải U19 Đông Nam Á và sau đó trở lại dẫn dắt đội TP.HCM nhưng không thành công.

Thành tích
Cấp CLB:
 Vô địch quốc gia Việt Nam: 1993-1994, 1997
 Cúp quốc gia: 1992
Cấp ĐTQG:
 Á quân SEA Games 18
 Huy chương đồng SEA Games 19
 Huy chương đồng Tiger Cup 1996
Cá nhân:
 Quả bóng vàng Việt Nam 1996

Chú thích

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cảng Sài Gòn
Người Sài Gòn
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Quả bóng vàng Việt Nam
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Tây Ninh
Tiền vệ bóng đá
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh


title: Abrostola anophioides

text:
Abrostola anophioides là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở đông nam châu Á, bao gồm Darjeeling và Đài Loan.

Chú thích

Tham khảo

Abrostola
Động vật được mô tả năm 1882


title: (52877) 1998 SU43

text:
{{DISPLAYTITLE:(52877) 1998 SU43}}

(52877) 1998 SU43 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 25 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sainville

text:
Sainville  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 154 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: 974

text:
974 là một năm trong lịch Gregory, theo âm lịch, năm này một phần là Quý Dậu, còn lại là Giáp Tuất

Sự kiện
 Một trận động đất lớn ở Anh.

Sinh
 Vua Đinh Phế Đế (tên húy là Đinh Toàn), vị vua thứ hai và cuối cùng của nhà Đinh trong lịch sử Việt Nam.
 12/2: Vua Lý Thái Tổ (tên húy là Lý Công Uẩn), vị vua đầu tiên của Triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

Mất
 Giáo hoàng Benedict VI
 Ratherius của Verona
 Shi Chonggui

Tham khảo

Năm 974


title: Aleksandr Sergeyevich Yakovlev

text:
Aleksandr Sergeyevich Yakovlev (tiếng Nga: Алекса́ндр Серге́евич Я́ковлев; 1 tháng 4 năm 1906 [19 tháng 3 lịch cũ] – 22 tháng 8 năm 1989) là nhà thiết kế máy bay của Liên Xô, Thượng tướng không quân (1946), viện sĩ viện hàn lâm Liên Xô (1976), 2 lần anh hùng lao động (1940, 1957), 6 lần được tặng giải thưởng Stalin (1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1948), giải thưởng Lê Nin (1971) và giải thưởng quốc gia Liên Xô (1977).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Alexander Sergeyevich Yakovlev

Kỹ sư Nga
Kỹ sư quân sự
Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Chính khách Liên Xô
Máy bay Yakovlev
Thượng tướng Liên Xô
Giải thưởng Stalin


title: 6208 Wakata

text:
6208 Wakata (1988 XT) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 12 năm 1988 bởi Endate và Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6208 Wakata

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Himalopsyche sichuanensis

text:
Himalopsyche sichuanensis là một loài Trichoptera thuộc họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Himalopsyche


title: Danh sách công ty New Zealand

text:
Dưới đây là danh sách các công ty New Zealand, có khoảng trên 100.000 công ty tại quốc gia này

Danh sách NZX 50 Companies
Danh sách dưới đây bao gồm 50 công ty lớn nhất New Zealand niêm yết trên Sàn giao dịch New Zealand theo free float market capitalisation:
 Auckland International Airport Limited
 Air New Zealand Limited
 AMP Limited
 Australia and New Zealand Banking Group Limited (ANZ)
 APN News & Media Limited
 AXA Asia Pacific Holdings Limited
 BIL International Limited
 Carter Holt Harvey
 Cavalier Corporation Limited
 Contact Energy Limited
 Capital Properties New Zealand Limited
 Fletcher Building Limited
 Fisher & Paykel Appliances Holdings Limited
 Fisher & Paykel Healthcare Corporation Limited
 Freightways Limited
 Guinness Peat Group Plc
 Hellaby Holdings Limited
 Hallenstein Glasson Holdings Limited
 Infratil Limited
 Lion Nathan Limited
 Mainfreight Limited
 Michael Hill International Limited
 Nuplex Industries Limited
 New Zealand Oil & Gas Limited
 Property For Industry Limited
 PGG Wrightson Limited
 Promina Group Limited
 Port of Tauranga Limited
 Pumpkin Patch Limited
 Rubicon Limited
 Ryman Healthcare Limited
 Sanford Limited
 Skycity Entertainment Group Limited
 Sky Network Television Limited
 Steel & Tube Holdings Limited
 Telecom Corporation of New Zealand Limited
 Tenon Limited
 Tourism Holdings Limited
 Telstra Corporation Limited
 TrustPower Limited
 Tower Limited
 Vector Limited
 Waste Management NZ Limited
 Westpac Banking Corporation
 The Warehouse Group

Các công ty khác
 Allied Pickfords
 Amtel Communications
 Bank of New Zealand
 BCL New Zealand
 Blis Technologies
 Brookers Ltd
 Canary Data Solutions Ltd
 Canterbury of New Zealand
 Carrad & Patterson Ltd
 Designline
 Eurekster
 Fonterra
 Foodstuffs
 Gabites Porter Consultants
 Genesis Power Limited
 Henshaw Signs Ltd
 IHUG
 Independent Newspapers Ltd
 Jade Software Corporation
 Meridian Energy Limited
 Mighty River Power Limited
 Netconcepts
 New Zealand Exchange Ltd ("NZX")
 Origin Pacific Airways
 Progressive Enterprises
 Provenco Group
 Quik Internet (NZ) Ltd
 Rebel Sport
 SLI Systems
 The Bell Tea Company
 The New Zealand Wine Company - formerly Grove Mill Wine Company
 Toll New Zealand
 Traffic Design Group
 Webforce Ltd
 Xelocity

Liên kết ngoài
 New Zealand Companies Office
Motor Vehicle Traders Register
New Zealand Exchange Ltd (formerly Stock Exchange)

Tham khảo

Công ty New Zealand
Kinh tế New Zealand


title: Oraesia

text:
Oraesia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Oraesia aeneofusa Hampson, 1926
 Oraesia albescens Seitz, 1940
 Oraesia argyrolampra Hampson, 1926
 Oraesia argyrosema Hampson, 1926
 Oraesia argyrosigna Moore, 1884
 Oraesia basiplaga Walker, 1865
 Oraesia camaguina Swinhoe, 1918
 Oraesia cerne Fawcett, 1916
 Oraesia emarginata Fabricius, 1794
 Oraesia excavata Butler, 1878
 Oraesia excitans Walker, 1857
 Oraesia glaucocheila Hampson, 1926
 Oraesia honesta Walker, 1857
 Oraesia igneceps Hampson, 1926
 Oraesia nobilis Felder & Rogenhofer, 1874
 Oraesia pierronii Mabille, 1880
 Oraesia provocans Walker, 1857
 Oraesia rectistria Guenée in Boisduval và Guenée, 1852
 Oraesia serpens Schaus, 1898
 Oraesia striolata Schaus, 1911
 Oraesia stupenda Dognin, 1912
 Oraesia subucula Dognin, 1910
 Oraesia triobliqua Saalmüller, 1880
 Oraesia wintgensi Strand, 1909

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Oraesia at funet.fi

Calpini


title: Felipe Massa

text:
Felipe Massa (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1981) là một tay đua Công thức 1 người Brasil. Anh đã giành ngôi vị thứ hai tại Giải Vô địch Thế giới Công thức 1 , với kết quả sát nút ngôi vô địch, và hiện đang có hợp đồng đua cho đội Scuderia Ferrari cho tới cuối mùa giải . Trong mùa giải năm 2009, Luca Badoer đã thay thế Massa tại các vòng đua 11 và 12, tiếp đó là Giancarlo Fisichella cho các vòng đua từ 13 tới 17, sau khi Massa bị chấn thương đầu tại .

Những năm đầu tiên
Ra đời tại São Paulo, Massa là một người Brasil có cha là dân nhập cư từ Cerignola, Italia.

Massa bắt đầu đua karting khi mới 8 tuổi, về thứ tư trong mùa giải đầu tiên tham dự. Anh tiếp tục tham gia các cuộc đua giành chức vô địch trong 7 năm, và vào năm 1998 chuyển tới Formula Chevrolet, kết thúc cuộc đua vô địch Brasil với vị trí thứ năm. Trong mùa giải tiếp sau, anh thắng 3 trong tổng số 10 cuộc đua và giành chức vô địch. Năm 2000, anh chuyển sang châu Âu và thi đấu trong loạt đua Formula Renault Italia, giành cả chức vô địch Italia và European Formula Renault năm ấy. Anh đã có thể chuyển sang thi đấu tại Formula Three, nhưng thay vào đó lại chọn Formula 3000 Euro-Series, nơi ganh giành thắng lợi 6 trong 8 cuộc đua và cả chức vô địch. Sau đó anh được đề nghị thử đua Công thức 1 với đội Sauber, và đội này đã ký hợp đồng với Massa năm 2002. Anh cũng đã lái cho Alfa Romeo trong European Touring Car Championship như một tay lái khách mời.

Sự nghiệp Công thức 1

Sauber (2002, 2004–2005)

Trong năm đầu tiên sự nghiệp đua Công thức 1, Massa thi đấu cùng nhà vô địch Formula 3000 Quốc tế năm 1999 Nick Heidfeld. Anh đã chứng minh mình là một tay lái có tiềm năng, nhưng đã phạm nhiều lỗi, gồm cả việc bị quay tròn nhiều lần trên đường đua. Tuy nhiên, Massa đã ghi được 4 điểm trong mùa giải đầu tiên, vị trí tốt nhất của anh là đứng thứ 5 tại  ở Circuit de Catalunya. Anh bị treo quyền thi đấu một vòng đua ở cuối mùa giải, lỡ cơ hội tham gia . Heinz-Harald Frentzen, cựu tay đua của Sauber lái thay cho Massa. Massa quay trở lại tại , nhưng Sauber xác nhận rằng Frentzen sẽ thi đấu cặp với Heidfeld trong mùa giải năm , khiến Massa mất vị trí. Thay vào đó, anh làm việc một năm với nhà cung cấp động cơ của Sauber, Ferrari, thu được kinh nghiệm khi lái thử cho đội giành chức vô địch.

Sau đó Sauber tái ký hợp đồng với Massa cho mùa giải 2004. Năm 2004, anh ghi được 12 trong số 34 điểm của Sauber, kết quả tốt nhất của anh là vị trí thứ tư tại . Giancarlo Fisichella ghi 22 điểm còn lại cho đội. Massa tiếp tục ở lại Sauber trong mùa giải năm . Dù chỉ ghi được 11 điểm, anh vẫn vượt qua người đồng đội Jacques Villeneuve trong hầu hết mùa giải và đứng trước Villeneuve trên bảng xếp hạng tay đua. Mùa giải năm , Massa tái gia nhập Ferrari, thi đấu cùng Michael Schumacher.

Ferrari (2006–Hiện tại)

2006
Massa khởi đầu tốt tại Ferrari, giành vị trí xuất phát thứ hai trong cuộc đua mở màn tại Bahrain, và từ vị trí 21 lên vị trí thứ 5 tại Malaysia, đánh bại đồng đội Michael Schumacher, người xuất phát từ vị trí 14. Tuy nhiên, tại Bahrain, trong cả cuộc đua thử ngày thứ 7 và cuộc đua chính, Massa lại có khuynh hướng bị quay xe, thua sát nút Fernando Alonso, người sau đó giành thắng lợi. Tại Australian GP anh đâm xe khi đua phân hạng, sau đó va chạm với Christian Klien và Nico Rosberg tại góc cua đầu tiên của cuộc đua. Tuy nhiên, Massa đã giành được podium đầu tiên trong sự nghiệp tại, Nürburgring, về thứ ba sau Michael Schumacher và Fernando Alonso. Anh cũng giành vòng nhanh nhất tại Barcelona năm 2006. Massa có bốn lần về đích ở vị trí podium nữa năm 2006, và lần đầu giànhpole và thắng lợi F1 tại  ở trường đua Istanbul Park. Vị trí tương lai của anh ở Ferrari được bảo đảm khi Michael Schumacher thông báo vào ngày 10 tháng 9 năm 2006 rằng anh sẽ nghỉ thi đấu F1 sau mùa giải năm 2006. Ngày 22 tháng 10, Massa giành thắng lợi cuộc đua tại quê nhà , biến anh thành tay đua Brasil đầu tiên giành chiến thắng tại Interlagos từ thời Ayrton Senna năm 1993. Massa kết thúc mùa giải với vị trí thứ ba và 80 điểm, sau nhà vô địch thế giới Fernando Alonso và đồng đội trong đội Ferrari Michael Schumacher.

2007

Trong cuộc đua thử trước mùa giải năm  Massa đã năm lần đứng đầu bảng xếp hạng thời gian và đạt fastest lap cho bốn vòng đua. Tuy nhiên, mùa giải năm 2007 của anh khởi đầu không tốt. Tại cuộc đua mở màn mùa giải ở , anh gặp vấn đề về hộp số khi đua phân hạng và phải thay động cơ. Massa xuất phát từ vị trí thứ 22 vì lỗi này và bị phạt 10-grid-slot vì thay động cơ. Anh sử dụng chiến thuật một pitstop trong cuộc đua và về đích ở vị trí thứ 6. Các vấn đề vẫn tiếp tục xảy ra với Massa tại Malaysia, nơi dù anh giành pole, hai tay đua của McLarens là Fernando Alonso và Lewis Hamilton đã vượt qua anh ngay ở khúc cua đầu tiên. Massa đã trượt ra khỏi đường đua khi cố vượt Hamilton, và bị tụt thêm hai vị trí nữa, rơi xuống hạng năm và cũng về đích ở vị trí này. Tuy nhiên, mùa giải của anh bất ngờ cải thiện, khi anh giành chiến thắng tại Bahrain và Tây Ban Nha, cả hai đều từ vị trí pole, và về thứ ba tại Monaco. Ban lãnh đạo cuộc đua  đã loại Massa vì rời đường pit khi đèn đỏ đang bật. Sau lần bị loại này, anh giành thắng lợi một chặng đua nữa tại , và thêm sáu lần nữa nằm trong số ba người về đích đầu tiên, gồm cả một lần về nhì tại grand prix ở quê hương Brasil. Massa đã dẫn đầu ở hầu hết các vòng đua tại Brasilian Grand Prix, cho tới khi nhường ngôi đầu lại cho đồng đội Kimi Räikkönen, nhờ thế Räikkönen đã đoạt chức vô địch mùa giải. Massa kết thúc mùa thi đấu năm 2007 ở vị trí thứ tư với 94 điểm.

Tháng 10 năm 2007, Massa kéo dài hợp đồng với Ferrari tới cuối năm 2010.

2008
Massa tiếp tục có một sự khởi đầu tồi tệ ở năm thứ ba thi đấu cho Ferrari. Đáng ngạc nhiên, đội đua looked off the pace khi Massa chỉ giành vị trí thứ tư và cuộc đua của anh còn tồi hơn, bị xoay vòng ở góc đầu tiên của vòng đầu tiên, ở vòng 26 anh va chạm với David Coulthard và cuối cùng phải bỏ cuộc vì lỗi động cơ.

Mọi việc trở nên sáng sủa hơn tại Malaysia khi anh giành pole, hơn nửa giây so với Räikkönen ở vị trí thứ hai, nhưng kết cục không diễn ra tốt đẹp. Massa dẫn đầu ở 16 vòng đầu tiên nhưng đã bị Räikkönen vượt qua ở pitstop. Anh vẫn có cơ hội chiến thắng và tiếp tục đuổi theo Räikkönen cho tới khi lại bị xoay xe ở vòng 31 khi vẫn đang ở vị trí thứ hai và phải bỏ cuộc.

Sau hai cuộc đua này mọi người bắt đầu cho rằng Massa đã quay trở lại với những cách mắc lỗi của mình khi anh mới tham gia làng đua F1, và rằng anh không thể điều khiển những chiếc xe đua F1 mà không có sự trợ giúp điều khiển sự văng xe (vốn đã bị loại bỏ từ đầu mùa giải năm 2008), nhưng cuộc đua tiếp theo đã khiến những suy nghĩ này phải ngừng lại.

Massa bước vào vòng đua  (nơi anh giành thắng lợi năm ) mà không có điểm nào. Anh có thành tích tốt nhất ở những cuộc đua thử, nhưng Robert Kubica qua mặt anh và giành pole. Khới đầu cuộc đua, Massa vượt qua Kubica thậm chí trước góc cua đầu tiên. Räikkönen nhanh chóng vượt lên ở vị trí thứ hai nhưng anh không thể lặp lại thành công ở Malaysia. Massa chạy nhanh hơn và dễ dàng có khoảng cách 3 giây vượt hơn và giành chiến thắng.

Tại Tây Ban Nha, Massa xuất phát ở vị trí thứ ba sau Räikkönen và Fernando Alonso. Anh đã vượt qua Alonso ở đầu cuộc đua và lên vị trí thứ hai sau Räikkönen. Anh tiếp tục ở sau người đồng đội trong suốt cuộc đua và không thể vượt hay có lợi thế ở những lần pitstop. Anh kết thúc cuộc đua ở vị trí thứ hai.

Massa giành pole ở vòng đua tiếp theo tại Thổ Nhĩ Kỳ. Anh dẫn đầu từ đầu, tiếp tục duy trì vị trí này sau những lần vào pit, nhưng bị Lewis Hamilton của đội đua McLaren với chiến thuật ba pitstop vượt qua ở lần vào pit thứ hai. Hamilton vượt lên nhưng anh không thể tạo đủ lợi thế để duy trì vị trí sau lần vào pit thứ ba. Massa khi ấy đã có lợi thế 7 giây và lần thứ hai giành chiến thắng trong mùa giải, và là chiến thắng thứ ba liên tiếp trên đường đua này.

Tại Monaco Massa giành pole, với sự ngạc nhiên của anh (trước cuộc đua anh đã nói mình không thích đường đua này) và tạo được 15 giây lợi thế trước Räikkönen trong cơn mưa, trước khi lợi thế đó bị mất bởi sự xuất hiện của xe an toàn. Räikkönen nhanh chóng mất lợi thế bám đuổi khi bị phạt một lần drive-through penalty. Sau khi xe an toàn rời đi, Massa một lần nữa vượt lên trước Robert Kubica, nhưng anh chạy vào một con đường thoát và mất vị trí dẫn đầu. Massa đã vượt qua được Kubica sau các pitstop nhưng chiến thuật một pitstop khi ấy của Lewis Hamilton đội McLaren đã mang lại tác dụng và Hamilton vượt qua cả hai người. Trong những lần vào pit, Massa đã đổ đủ nhiên liệu cho cả cuộc đua và vẫn tiếp tục ganh đua với Kubica. Đường đua khô đi và Massa lại phải vào pit để thay lốp trong khi Kubica thực hiện lần nạp nhiên liệu thứ hai cùng lúc ấy và vượt qua anh. Vì thế Massa chỉ về thứ ba sau Hamilton và Kubica.

Tại , Massa chỉ xuất phát ở vị trí thứ 6. Trong cuộc đua xe an toàn phải xuất hiện vì một va chạm liên quan tới Adrian Sutil. Tất cả các tay lái đều vào pit, nhưng Massa phải vào pit hai lần vì một chậm trễ với vòi tiếp nhiên liệu của anh, khiến anh rơi xuống vị trí thứ 17. Sau đó Massa tiếp tục trở lại, leo lên vị trí thứ 5 ở cuối cuộc đua. Hai đối thủ cạnh tranh danh hiệu với Massa đều không thể hoàn thành chặng đua khi Hamilton va chạm với chiếc xe đang đỗ của Räikkönen tại đường pit, cho phép Massa nhảy lên bằng điểm với Hamilton và vượt trước cả Räikkönen trong bảng xếp hạng tay đua.

Tại , Massa giành vị trí xuất phát thứ 2 sau Räikkönen. Massa ở sau đồng đội khoảng 3 tới 4 giây trong nửa đầu cuộc đua. Tuy nhiên, Räikkönen đã gặp một vấn đề về hệ thống thải khí, cho phép Massa vượt qua và giành chiến thắng. Chiến thắng này khiến Massa đứng đầu bảng xếp hạng tay đua, hơn 2 điểm so với Robert Kubica, 5 điểm so với Räikkönen và 10 điểm trước Hamilton. Massa là người Brasil đầu tiên dẫn đầu cuộc đua vô địch của các tay đua sau Ayrton Senna trong mùa giải Công thức 1 năm 1993.

Tại , Massa có thời gian tốt nhất ở cuộc đua thử nhưng nhanh chóng bị đâm xe. Mọi việc không tiến triển tốt hơn trong cuộc đua phân hạng cuối tuần đó, anh có thành tích tồi nhất và chỉ được xuất phát ở vị trí thứ 9. Trong cuộc đua ướt át, trong khi Hamilton vượt trội và Räikkönen về đích ở vị trí thứ 4, mọi điều một lần nữa trở nên tồi tệ với anh khi anh bị trượt xe năm lần và về đích ở vị trí 13, sau hơn một vòng so với các đối thủ. Và như vậy, ở nửa cuối mùa giải, Hamilton, Massa và Räikkönen đều có 48 điểm, và Robert Kubica chỉ hơn 2 so với họ.

Vòng đua thứ mười của mùa giải diễn ra tại Đức. Massa giành vị trí xuất phát thứ hai sau Hamilton. Anh ở vị trí thứ hai và được cho là sẽ hoàn thành vòng đua ở vị trí đó cho tới khi một vụ đâm xe liên quan tới Timo Glock buộc xe an toàn xuất hiện. Vì thông tin sai lầm, Hamilton tiếp tục ở ngoài trong khi những tay đua khác, với Massa dẫn đầu vào pit. Tuy nhiên, khi tất cả đã xong lần vào pit, Massa ở sau Nelson Piquet, Jr. người đã vào pit khi anh đang sử dụng chiến thuật một pitstop. Sau đó, khi Hamilton đã được bổ sung đầy đủ nhiên liệu trở lại cuộc đua ở 10 vòng cuối cùng, Massa không thể duy trì lợi thế và cuối cùng về đích thứ ba. Sau cuộc đua, Massa kém Hamilton điểm nhưng dẫn trước Räikkönen 3 điểm.

Tại , hai tay đua McLarens thống trị và giành hai vị trí xuất phát đầu tiên, và vị trí tốt nhất mà Massa có được chỉ là thứ 3. Tuy nhiên, ngay khi khởi đầu, Massa vượt qua cả Heikki Kovalainen và người giành pole là Hamilton trước góc cua đầu tiên. Từ thời điểm đó anh đã kiểm soát được cuộc đua và có được 5 giây lợi thế trước Hamilton. Khi Hamilton bị nổ lốp, Massa dẫn trước 20 giây và dường như đã có thắng lợi trong tay, nhưng khi chỉ còn 3 vòng nữa là cuộc đua kết thúc anh bị lỗi động cơ và phải nghỉ.

Vòng đua thứ 12 của mùa giải,  tại Valencia, Tây Ban Nha. Massa giành pole một cách khá dễ dàng tại đường đua mới, và dẫn đầu từ đầu. Tuy nhiên, trong một lần vào pit anh hoàn thành sớm và hầu như đã va chạm bánh với Adrian Sutil người đã bắt đầu vào đường pit. Massa để Sutil đi trước và mất một giây, anh dễ dàng giành lại, gồm cả việc lập fastest lap. Sau cuộc đua, ban điều hành quyết định phạt Massa €10,000 vì vụ việc với Sutil, nhưng anh vẫn giành chiến thắng và khi ấy chỉ còn kém Hamilton 6 điểm và dẫn trước Räikkönen 7 điểm. Cuộc đua này là lần tham dự Grand Prix thứ 100 của Massa, khiến anh tới nay vẫn là tay đua duy nhất giành chiến thắng tại Grand Prix thứ 100 của mình.

Cuộc đua tiếp theo là Bỉ, Massa giành vị trí xuất phát thứ hai sau Hamilton. Anh tụt một bậc khi xuất phát, chạy sau Räikkönen và tiếp tục ở vị trí thứ 3 cho tới vòng 42 trong số 44 vòng 44 khi Hamilton vượt qua Räikkönen lên dẫn đầu, sau một mánh khoé chạy cắt mặt. Hai người tiếp tục ganh đua trong suốt vòng đó, và sự việc khiến Finn bị đâm xe, tạo điều kiện cho Massa lên thứ hai, dù tay đua người Brasil ở sau 9 giây ở vòng đua cuối cùng. Hamilton về đích đầu tiên, nhưng bị ban tổ chức phạt 25 giây vì chạy cắt mặt, và vì thế Massa giành chiến thắng và chỉ còn kém Hamilton 2 điểm.

Tại Italia sân nhà của Ferrari, cuộc đua thử diễn ra trong tình trạng ẩm ướt, và Massa không có thành tích tốt chỉ đứng vị trí thứ 6, nhưng anh có một cơ hội lớn để dẫn đầu bảng xếp hạng tay đua khi Hamilton rơi xuống vị trí 15. Trong cuộc đua, Massa đã leo lên vị trí thứ ba, nhưng rơi trở lại vị trí thứ sáu khi phải vào pit nhiều hơn các tay đua một lần. Anh về đích ở vị trí đó, nhưng vì Hamilton chỉ về thứ 7, khoảng cách khi ấy chỉ còn 1 điểm.

Massa giành pole trong cuộc đua đêm đầu tiên trong lịch sử F1 khai trương đường đua , vượt qua thành tích tốt nhất của Hamilton sáu phần mười giây. Anh duy trì vị trí dẫn đầu sau 14 vòng, và vượt hơn Hamilton giây. Tuy nhiên, một vụ va chạm của Nelson Piquet, Jr. khiến xe an toàn xuất hiện, khiến các xe chạy sát nhau. Khi ấy là thời gian cho lần vào pit đầu tiên và trong khi dừng lại Massa đã được đèn xanh bật cho chạy, nhưng những người tiếp nhiên liệu vẫn đang đổ xăng vào xe. Massa chạy tiếp với vòi tiếp nhiên liệu vẫn dính trên xe và anh buộc phải dừng lại ở cuối đường pit. Các kỹ thuật viên phải chạy suốt chiều dài đường pit để lấy vòi ra, khi ấy Massa đã ở vị trí cuối cùng. Sau đó anh còn bị phạt một drive-through vì xuất phát không an toàn, và đã ở sau người cuối cùng của cuộc đua 15 giây. Anh không thể bù lại những thiệt hại đó và chỉ về đích ở vị trí 13 và Hamilton, người về thứ ba, khi ấy đã dẫn trước anh 7 điểm.

Tại  Massa cố gắng đề giành vị trí xuất phát thứ 5. Trong khi ấy, Hamilton, đối thủ chính của anh giành pole.<ref>Japanese Grand Prix BBC Sport'.' Truy cập 11 tháng 10 năm 2008.</ref> Lúc xuất phát có một vụ việc giữa Hamilton và Räikkönen, khiến Hamilton rơi xuống thứ sáu. Massa ở vị trí thứ năm, ngay trước đối thủ. Ở vòng thứ hai, khi Massa đâm vào chiếc xe chạy chậm phía trước của Jarno Trulli, Hamilton tìm cách vượt qua anh. Kết quả là một vụ va chạm, khiến Hamilton quay ngược xe, và Massa rơi xuống vị trí thứ bảy. Anh bị phạt một drive-through vì vụ việc này và rơi xuống vị trí 14. Anh đã nỗ lực rất nhiều, lập fastest lap và quay về vị trí thứ 8 với 1 điểm. Vị trí này sau đó được đôn lên là 7 sau một án phạt 25 giây gây tranh cãi do ban tổ chức đưa ra với Sébastien Bourdais, người bị cho là đã gây ra một vụ va chạm với Massa khi đang rời đường pit.

Tại  tuần sau đó Massa và đồng đội Räikkönen, dù đã thi đấu tuyệt vời ở Fuji, cố gắng duy trì tốc độ trong cả dịp cuối tuần, một tình thế mà Stefano Domenicali (giám đốc đội Ferrari) không thể giải thích. Massa xuất phát ở vị trí thứ ba sau người đồng đội Räikkönen và đối thủ cạnh tranh ngôi vô địch Hamilton. Tiếp tục tình hình như mấy ngày hôm trước, Massa phải cố gắng để duy trì khoảng cách với Hamilton, người đã vượt lên trước và có khoảng cách khá an toàn. Tuy cuối cùng anh đã có được tốc độ tốt hơn sau khi dùng loại lốp trung bình, anh không thể bắt kịp Hamilton. Tuy Räikkönen nhường lại vị trí thứ hai để Massa vẫn còn cơ hội cạnh tranh ngôi vô địch, Hamilton đã mở rộng khoảng cách lên 7 điểm trên bảng xếp hạng tay đua.

Massa vẫn lạc quan nói rằng "Chắc chắn là chúng tôi đang ở vị trí khó khăn nhưng chúng tôi biết nhiều điều có thể xảy ra tại một cuộc đua" và "Khi bạn thi đấu ở quê hương bạn luôn thi đấu tốt hơn", bởi trong hai năm trước đó anh đều có thành tích tốt tại Interlagos (về nhất năm 2006 và vị trí thứ hai năm 2007). Tại cuộc đua cuối cùng của mùa giải,  tình hình của Ferrari là: Felipe Massa kém Lewis Hamilton 7 điểm, đồng nghĩa với việc Massa hoặc phải về nhất và nhì để chiến thắng, và Hamilton phải ở ngoài top 5 - tình hình giống như Räikkönen một năm trước đó khi anh giành chức vô địch.

Cuộc đua phân hạng diễn ra tốt đẹp, Massa giành pole, trong khi Räikkönen đứng thứ 3, ngay trước Hamilton. Đã có một cơn mưa rào ngay trước cuộc đua, và vì thế tất cả các tay đua phải khởi đầu bằng loại lốp trung gian. Massa duy trì vị trí dẫn đầu, và sau 10 vòng tất cả các tay đua phải thay lốp cho đường khô khi đường đua khô đi. Dù trật tự có thay đổi, Massa vẫn dẫn đầu. Anh thi đấu tốt trong cả cuộc đua còn lại, lập fastest lap và dẫn trước 13 giây thậm chí khi tất cả các tay đua phải thay lốp trung gian sau một cơn mưa rào tiếp đó. Trong lúc ấy, Hamilton tiếp tục cạnh tranh. Anh ở vị trí thứ tư trong hầu hết cả cuộc đua cho tới trận mưa rào sau, phía sau Massa, Alonso và Räikkönen. Trong trận mưa rào thứ hai, Timo Glock đã quyết định liều khi tiếp tục sử dụng lốp cho đường khô. Anh ta ở vị trí thứ tư và Hamilton thứ năm. Với chỉ ba vòng đua nữa, Massa vẫn dẫn đầu và Hamilton thứ 5. Nếu cuộc đua kết thúc như vậy, Hamilton sẽ giành chức vô địch cả mùa giải. Sau đó Hamilton phạm một sai lầm, bị Sebastian Vettel vượt qua, rơi xuống vị trí thứ 6. Ở vòng đua cuối cùng, nếu trật tự giữ nguyên như vậy, Massa sẽ là nhà vô địch. Massa về đích và nghĩ rằng mình đã giành chức vô địch. Hamilton vẫn ở vị trí thứ sáu khi anh tới hai khúc cua cuối cùng, nhưng sau đó vượt qua Glock người vừa bị Vettel vượt qua và đang cố gắng chạy với những chiếc lốp cho đường khô, và leo lên vị trí thứ 5. Vượt qua vạch đích Hamilton giành chức vô địch cả mùa giải cho các tay đua với cách biệt chỉ một điểm so với Massa. Nếu hai người có cùng số điểm, Massa vì có 6 chiến thắng so với 5 của Hamilton sẽ giành ngôi vô địch.

Sau mùa giải năm 2008 F1.com gọi Massa "không còn là người gần như nữa" và nhấn mạnh rằng anh "Không còn là tay lái số hai ở Ferrari nữa, Massa hiện đã là một đối thủ". Sự trưởng thành của anh cũng được Chủ tịch Ferrari Luca di Montezemolo ca ngợi, nói "Tôi chỉ có thể tưởng tượng ra giây phút đó đau đớn với anh ta thế nào. Tuy nhiên, tôi muốn gửi tới anh những lời ca ngợi đặc biệt nhất của mình, không chỉ bởi những thành tích của anh ở ngoài đường đua trước mặt các fan hâm mộ, chứng tỏ anh ta quả thức xứng đáng với danh hiệu vô địch thế giới, mà cả vì sự trưởng thành của anh trong vai trò một nhân vật thể thao trong cuộc sống đời thường. Anh ta là một nhà vô địch vĩ đại và một người vĩ đại."

Trong cả quá trình mùa giải, Massa đã 6 lần giành pole - tại Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ, Monaco, Châu Âu, Singapore và Brasil. Anh ba lần lập fastest laps - tại Châu Âu, Nhật Bản và Brasil. Anh 6 lần giành thắng lợi - tại Bahrain, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Châu Âu, Bỉ và Brasil.

 2009

Felipe Massa thực hiện cuộc đua thử cuối cùng với chiếc xe đua năm 2009 của Ferrari - chiếc F60 tại Mugello ngày 12 tháng 1 năm 2009.

Ferrari xác nhận rằng họ sẽ trang bị cho chiếc F60 hệ thống KERS nhiều ngày trước khi mùa giải khai mạc tại . Cuộc đua thử ngày thứ sáu không suôn sẻ với Massa khi anh chỉ đứng thứ 7 và thứ 10 về thời gian. Cuộc đua phân hạng ngày thứ bảy cũng không tốt hơn khi anh chỉ giành vị trí thứ 7 (dù đã được đôn lên thứ 6 sau khi Glock của Toyota bị đánh tụt hạng). Trong cuộc đua, khả năng kém cỏi của Ferrari trong việc xử lý những chiếc lốp của họ khiến chiến thuật đua tấn công với những chiếc lốp siêu mềm/trung bình khá hiệu quả trong 6 vòng đua đầu tiên (khi những chiếc Ferrari tiến lên phía trước đoàn đua. Dù Massa cố gắng ở lại trong top 3 trong nửa đầu cuộc đua, độ mòn nhanh của những chiếc lốp siêu mềm buộc anh phải sử dụng chiến thuật 3 pitstop. Trước khi hoàn thành cuộc đua một vấn đề kỹ thuật buộc anh phải bỏ cuộc.

Tại Malaysia, một lỗi phán đoán của Ferrari khiến Massa không thể tham gia vào phần đầu cuộc đua phân hạng. Trong một cuộc phỏng vấn với Globo TV, Massa tiết lộ rằng anh và đội đua tin rằng thời gian ban đầu của anh đủ nhanh để tiến vào Q2, và tránh được việc phải cố giành thêm thời gian để bảo vệ động cơ xe. Tuy nhiên, điều này không đúng, và Massa sau đó chỉ đứng ở vị trí thứ 16. Trong cuộc đua, Massa được xếp hạng về đích thứ 9, ngay sau hạng có điểm, sau khi cuộc đua bị huỷ bỏ ở vòng số 33 bởi một cơn mưa lớn, ánh sáng kém, và chậm trễ thời gian. Massa cũng không thể ghi được điểm trong hai cuộc đua sau đó, phải bỏ cuộc tại  vì các vấn đề liên quan tới hệ thống điện, và về tận vị trí 14 ở Bahrain, vì một vấn đề của hệ thống KERS và cánh trước xe bị hư hỏng ngay từ vòng đầu tiên.

Tại Tây Ban Nha, Ferrari tới với một chiếc xe cải tiến với mục tiêu giải quyết những thiếu sót trong các cuộc đua trước đó. Với các thành phần khí động học mới, Massa đã cố gắng đạt vị trí xuất phát thứ 4. Anh đã cố gắng duy trì vị trí thứ 3 trong hầu hết cuộc đua trước khi một máy tính thông báo chiếc xe của anh có ít nhiên liệu hơn nó cần phải có, buộc anh phải tiết kiệm nhiên liệu trong 10 vòng còn lại, cho phép Vettel và Alonso vượt qua, sau cuộc đua anh mới biết rằng chiếc xe có đủ nhiên liệu và không cần phải chạy chậm lại để tiết kiệm. Chiếc xe cải tiến chứng minh khả năng của nó bằng cách lập fastest time đứng hạng 3 chỉ sau hai chiếc xe của Brawns và trước hai chiếc xe của Red Bull.

Monaco là một bước tiến khác trong tính năng của chiếc xe và Massa kết thúc cuộc đua ở vị trí thứ 4, với vòng đua nhanh nhất. Sau khi thi phân hạng đáng thất vọng với vị trí thứ 8, Massa đã có một cuộc đua không phạm sai lầm để lần đầu tiên trong mùa giải kết thúc chặng ở vị trí top 3 tại  ở trường đua Nürburgring. Sau khi thực hiện một sự khởi đầu tốt và leo lên vị trí thứ 4, anh đã dùng chiến dịch nhiên liệu khi bảo vệ vị trí khỏi các tay đua khác và chăm sóc cả những chiếc lốp xe của mình để cuối cùng về đích ở top 3.

 Chấn thương
Ngày 25 tháng 7 năm 2009, trong vòng đua phân hạng thứ hai tại , Massa bị một chiếc lò xo rơi ra từ chiếc Brawn của Rubens Barrichello đập vào mũ bảo hiểm ở đoạn có tốc độ cao của đường đua. Sau đó anh đâm thẳng xe vào bức tường lốp. Massa được máy bay đưa tới bệnh viện ÁEK tại Budapest, nơi anh được tiến hành phẫu thuật ở khu vực quanh mắt trái. Ban đầu điều kiện sức khoẻ của anh được miêu tả là "đe doạ đến tính mạng nhưng ổn định", nhưng có cải thiện nhanh chóng. Massa ra viện tuần sau đó và quay trở lại Brasil. Những cuộc thử nghiệm sau đó cho thấy Massa cần được thêm một mảnh titan vào xương sọ để tăng cường nó cho các cuộc đua. Nhà tư vấn của Ferrari đồng thời là tay đua bảy lần vô địch Michael Schumacher đã được yêu cầu thay thế Massa trong quá trình anh phục hồi, nhưng việc quay lại của Schumacher đã gặp trở ngại bởi một vụ tai nạn mô tô năm trước đó. Tay lái thử của Ferrari Luca Badoer trở thành người thay thế Massa tại Grands Prix Châu Âu và Bỉ. Sau hai cuộc đua mà Badoer không ghi được một điểm nào, ngày 3 tháng 9 năm 2009 Ferrari thông báo vị trí của Massa trong cả mùa giải còn lại sẽ do Giancarlo Fisichella người đã lái cho Force India cả mùa giải 2009 đảm nhiệm.

Như một phần sự quay trở lại với đường đua Công thức 1 Massa đã thực hiện một loạt các cuộc thử nghiệm thần kinh, được đồng thực hiện bởi đại diện y khoa của FIA tại Paris ngày 10 tháng 10 năm 2009. Những cuộc thử nghiệm diễn ra thành công và Ferrari thông báo rằng Massa sẽ, từ ngày 12 tháng 10 năm 2009 lái một chiếc Công thức 1 đời 2007 để tiếp tục quen với đường đua. Anh là người vẫy lá cờ kẻ ô tại 2009 Brasilian Grand Prix.

 2010
Massa started the  season with a second place finish in Bahrain, finishing sixteen seconds behind his team-mate Fernando Alonso.

 Thành tích đua xe
 Tóm tắt sự nghiệp

 Mùa giải đang diễn ra.

 Toàn bộ kết quả Euro Formula 3000
(key) (Các cuộc đua in đậm là vị trí pole)

 Toàn bộ kết quả Công thức 1

(key) (Các cuộc đua in đậm chỉ vị trí pole) (Các cuộc đua in nghiêng chỉ fastest lap)

 Mùa giải đang diễn ra.

 Đời sống cá nhân
Felipe Massa cưới Anna Raffaela Bassi ngày 30 tháng 11 năm 2007, tại São Paulo, Brasil. Con trai đầu của họ, Felipinho (Felipe Bassi Massa), sinh ngày 30 tháng 11 năm 2009.

Massa là một người bạn của nhà sản xuất đồng hồ Thuỵ Sĩ Richard Mille, người đã tặng nhiều model đồng hồ của mình cho anh (RM-005FM, RM-011).

Nicolas Todt, con trai của cựu giám đốc đội đua Ferrari và là chủ tịch FIA hiện tại Jean Todt, là người quản lý của Massa.

Dù Massa ủng hộ đội bóng đá São Paulo FC, anh cũng là fan của đội bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Fenerbahçe trước kia từng có Zico là huấn luyện viên. Ngày 24 tháng 8 năm 2007, Massa nói: "Zico là thần tượng thời trẻ của tôi, Roberto Carlos là bạn thân nhất của tôi. Tôi là một fan của Fenerbahçe, bởi vì nó giống như một câu lạc bộ bóng đá Brasil. Tôi yêu Thổ Nhĩ Kỳ, bởi tôi đã giành chiến thắng đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ, nó có một giá trị đặc biệt với tôi."

Massa tổ chức một giải Kart racing từ thiện, Desafio Internacional das Estrelas'' (Cuộc thi Quốc tế của các Ngôi sao) hàng năm từ năm 2005. Đáng chú ý, nhiều tay lái hàng đầu của Brasil đã tham gia vào giải này, như các tay đua Công thức 1 Rubens Barrichello và Nelson Piquet, Jr., những tay lái tham gia vào các giải đua xe mở rộng của Mỹ như Tony Kanaan, Mario Moraes, Felipe Giaffone, Vitor Meira, Roberto Moreno, và Gil de Ferran, và Stock Car Brasil vô địch Cacá Bueno. Ngoài ra, tay đua mô tô người Brasil Alex Barros cũng tham gia. Michael Schumacher và Luca Badoer đã cùng tham gia với các tay đua Brasil năm 2007. Vitantonio Liuzzi và Jeff Gordon cũng đã tham gia.

Xem thêm
 Những người Brasil nổi tiếng
 trong thể thao

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The official website for Felipe Massa
 Felipe Massa profile and statistics
 Felipe Massa statistics

Sinh năm 1981
Người São Paulo
Tay đua Brasil
Tay đua Formula Renault 2.0 Italia
Tay đua Công thức 1 Brasil
Tay đua Công thức 1 Ferrari
Tay đua Euro Formula 3000
Nhân vật còn sống
Người Brasil gốc Ý


title: Lasioglossum lorentzi

text:
Lasioglossum lorentzi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1911


title: Tutufa rubeta

text:
Tutufa rubeta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Vine, P. (1986). Red Sea Invertebrates. Immel Publishing, London. 224 pp.
 Steyn, D. G.; Lussi, M. (2005). Offshore Shells of Southern Africa: A pictorial guide to more than 750 Gastropods. Published by the authors. pp. i–vi, 1–289.
 Linnaeus, C. (1758). Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Editio decima, reformata [10th revised edition, vol. 1: 824 pp. Laurentius Salvius: Holmiae]
 Jousseaume, F. (1881). Description de nouvelles coquilles. Bulletin de la Société zoologique de France. 6: 172-188
 Schumacher, C. F. (1817). Essai d'un nouveau système des habitations des vers testacés. Schultz, Copenghagen. iv + 288 pp., 22 pls.
 Röding, P. F. (1798). Museum Boltenianum sive Catalogus cimeliorum e tribus regnis naturæ quæ olim collegerat Joa. Fried Bolten, M. D. p. d. per XL. annos proto physicus Hamburgensis. Pars secunda continens Conchylia sive Testacea univalvia, bivalvia & multivalvia. Trapp, Hamburg. viii, 199 pp.

R
Động vật được mô tả năm 1758


title: 8943 Stefanozavka

text:
8943 Stefanozavka là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1711.0573564 ngày (4.68 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1997.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Pomachilius pulchralis

text:
Pomachilius pulchralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Chuyến bay 858 của Korean Air

text:
Chuyến bay 858 của Korean Air là một chuyến bay thường lệ vận chuyển hành khách quốc tế giữa thủ đô Bagdad, Iraq, và Seoul, Hàn Quốc. Ngày 29 tháng 11 năm 1987, chiếc máy bay bay tuyến bay này, chiếc Boeing 707-3B5C, số đăng ký HL7406 đã phát nổ trong không trung bởi một quả bom do hai điệp viên Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên gài sẵn trong cabin hành khách.

Hai điệp viên, hành động theo lệnh từ chính phủ CHDCND Triều Tiên, đã cài đặt các thiết bị trong một khoang hành lý trên đầu ghế trước khi xuống máy bay trong thời gian đầu tiên dừng lại ở Abu Dhabi, UAE. Trong khi chiếc máy bay vượt qua vùng biển Andaman tới điểm dừng thứ hai ở Bangkok, Thái Lan, quả bom đã được kích hoạt và phá hủy chiếc máy bay. Tất cả 104 hành khách và 11 thành viên phi hành đoàn trên tàu đã thiệt mạng. Vụ tấn công xảy ra 34 năm sau khi Hiệp định đình chiến Triều Tiên kết thúc chiến tranh Triều Tiên, ngày 27 tháng 7 năm 1953.

Hai người đặt bom đã bị truy bắt từ Bahrain. Cả hai đều cố gắng tự sát bằng cách hút thuốc lá với chất kali xyanua khi họ nhận ra rằng họ sắp bị bắt. Thủ phạm nam giới chết, nhưng thủ phạm phụ nữ, Kim Hyon-Hui vẫn còn sống và thú nhận thực hiện vụ đánh bom. Cô đã bị kết án tử hình sau khi bị đưa ra xét xử về vụ đặt bom, nhưng sau đó được ân xá bởi Tổng thống Hàn Quốc, Roh Tae-woo. Lời khai của Kim ám chỉ Kim Jong-il, cựu lãnh đạo của Triều Tiên, như là người phải chịu trách nhiệm cuối cùng về vụ việc. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đặc biệt đề cập đến vụ đánh bom của KAL 858 là một "hành động khủng bố" và cho đến năm 2008, liệt kê Triều Tiên như là một quốc gia tài trợ cho khủng bố.

Kể từ sau cuộc tấn công này, mối quan hệ giữa hai miền Triều Tiên không có cải thiện nào đáng kể, mặc dù một số tiến triển đã được thực hiện dưới hình thức của hai Hội nghị Cấp cao liên Triều. Kim Hyon-Hui sau đó đã xuất bản một cuốn sách có tựa đề Những giọt lệ trong tâm hồn tôi (The Tears of My Soul), trong đó cô hồi tưởng lại quá trình được đào tạo trong một trại huấn luyện gián điệp được điều hành bởi quân đội Triều Tiên, và việc được cung cấp thông tin để thực hiện những vụ tấn công cá nhân của Kim Jong-il. Với CHDCND Triều Tiên, cô bị coi là một "kẻ phản bội", sau khi quyết định ở lại Hàn Quốc và chỉ trích Triều Tiên. Hiện tại, cô đang sống lưu vong, và dù dưới sự giám sát an ninh chặt chẽ liên tục, cô vẫn lo sợ cho sự trả thù từ thân nhân các nạn nhân của vụ đánh bom. "Việc là thủ phạm khiến tôi có một cảm giác đau đớn mà bản thân tôi phải đấu tranh với nó", cô phát biểu tại một cuộc họp báo vào năm 1990. "Trong cảm giác ấy, tôi vẫn phải là một tù nhân, hoặc một người bị giam cầm—bởi cảm giác tội lỗi."

Lịch sử
Vào ngày 12 tháng 11 năm 1986, hai điệp viên Triều Tiên bắt đầu đi từ Bình Nhưỡng, Triều Tiên trên một máy bay chở khách đến Mát-xcơ-va và vào Liên Xô. Từ đây, họ rời đi Budapest, Hungary vào buổi sáng hôm sau và ở lại nhà một điệp viên hướng dẫn của Triều Tiên trong vòng sáu ngày. Vào ngày 18 tháng 11, cả hai tới Viên, Áo bằng ô tô. Sau khi vượt qua biên giới vào nước Áo, người điệp viên hướng dẫn trên cung cấp hai hộ chiếu giả cho cặp đôi này. Giả làm khách du lịch lưu trú tại khách sạn Hotel Am Parkring tại Viên, cả hai mua vé máy bay của Austrian Airlines để bay từ Viên đến Belgrade, Nam Tư, sau đó tới Baghdad, Abu Dhabi, và cuối cùng là Bahrain. Họ cũng mua vé bay từ Abu Dhabi tới Roma, Ý để chạy trốn sau khi đặt bom trên chuyến bay.

Ngày 27 tháng 11, hai điệp viên hướng dẫn nữa từ Viên tới Nam Tư bằng tàu hỏa đưa cho họ một quả bom hẹn giờ, một đài bán dẫn hiệu Panasonic làm tại Nhật, trong đó chứa thuốc nổ, một kíp nổ, và một chai đựng chất nổ dạng lỏng để tăng sức công phá, được ngụy trang như một chai nước. Ngày hôm sau, họ đáp chuyến bay của hãng Iraqi Airways để bay từ Belgrade tới Sân bay quốc tế Saddam, Baghdad, Iraq. Họ đợi ở sân bay trong vòng ba giờ ba mươi phút để chờ chuyến bay KAL 858 — mục tiêu chính của họ — cất cánh vào lúc 11:30 đêm Hai điệp viên đã cài đặt thiết bị nổ tự tạo bên trên chỗ ngồi của họ, 7B và 7C, và sau đó xuống máy bay ở Sân bay quốc tế Abu Dhabi.

Trên chặng thứ hai của chuyến bay, từ Abu Dhabi tới Thái Lan, KAL 858 có 104 hành khách và 11 thành viên phi hành đoàn. Vào lúc 2:05 trưa Giờ chuẩn Triều Tiên (KST), chín giờ sau khi quả bom được cài đặt và là thời điểm gần kết thúc chuyến bay, quả bom phát nổ và máy bay nổ tung trên biển Andaman (), giết chết toàn bộ 115 người trên máy bay. Tín hiệu điện đàm cuối cùng nhận được từ phi công ngay trước vụ nổ là "Chúng tôi mong rằng sẽ đến được Bangkok đúng giờ. Thời gian và vị trí ổn định." 113 người trong đó là công dân Hàn Quốc, cùng với đó là một công dân Ấn Độ và một công dân Liban. Nhiều người trong số 113 công dân Hàn Quốc là công nhân trẻ tuổi về nước sau khi làm việc nhiều năm trong ngành xây dựng ở Trung Đông. Một nhà ngoại giao người Hàn Quốc làm việc tại Đại sứ quán ở Baghdad, cùng vợ của mình, cũng có mặt trên chuyến bay, được cho là mục tiêu chính của vụ tấn công này. Các mảnh vỡ của chiếc máy bay sau đó trôi dạt vào một bờ biển của Thái Lan. Người ta không tìm thấy được hộp đen của chiếc máy bay này.

Sau khi thực hiện vụ tấn công, hai kẻ đặt bom đã cố gắng bay từ Abu Dhabi tới Amman, Jordan — chặng đầu tiên của cuộc tẩu thoát — nhưng các cơ quan sân bay không chấp nhận visa của họ để tới Amman; do đó họ buộc phải bay tới Bahrain, nơi họ dự định từ đó sẽ tiếp tục bay tới Roma. Tuy nhiên, hộ chiếu của họ bị phát hiện là giả mạo ở Bahrain. Nhận ra rằng họ sẽ bị bắt giữ, cả hai ngay lập tức tìm cách hút thuốc lá tẩm kali xyanua để tự tử. Thủ phạm nam được đưa đến bệnh viện và chết tại đó, nhưng thủ phạm nữ, 25 tuổi, Kim Hyon Hui, còn sống, sau khi cảnh sát lấy được điếu thuốc lá từ miệng của cô.

Điều tra
Theo lời khai tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 15 tháng 12 năm 1987, Kim, được dẫn độ về Seoul, Hàn Quốc để giải độc, lúc đầu khai mình là trẻ mồ côi người Trung Quốc lớn lên tại Nhật, và không liên quan đến vụ tấn công. Lời khai này làm các nhà chức trách càng thêm nghi ngờ, vì trong khi bị thẩm vấn tại Bahrain, cô đã tấn công một sĩ quan cảnh sát và cố gắng cướp khẩu súng của người sĩ quan này, trước khi bị bắt giữ. Tại buổi điều trần, bằng chứng chống lại Kim chính là điếu thuốc lá, trong đó, phân tích cho thấy, là loại được sử dụng bởi một số điệp viên khác của Triều Tiên bị bắt giữ tại Hàn Quốc.

Phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Choi Young-jin, đại diện cho Hàn Quốc, cho biết sau tám ngày kể từ ngày thẩm vấn tại Hàn Quốc, cô được phép xem một bộ phim về cuộc sống ở Hàn Quốc trên vô tuyến truyền hình, và nhận ra rằng "cuộc sống... trên các đường phố của thủ đô Seoul là hoàn toàn khác với những gì cô đã được dẫn dắt để tin. Cô bắt đầu nhận ra rằng những gì cô đã được cho biết trong khi sống ở miền Bắc là hoàn toàn không đúng sự thật." Kim sau đó "tự giao nộp mình cho nữ điều tra viên" và thú nhận đã thực hiện các vụ đánh bom. Bằng tiếng Hàn, cô nói, "Hãy tha thứ cho tôi. Tôi xin lỗi. Tôi sẽ khai toàn bộ," và nói rằng cô đã bị "khai thác như một công cụ cho các hoạt động khủng bố của CHDCND Triều Tiên ", cùng với việc thú nhận một cách chi tiết và tự nguyện.

Kim khai, kế hoạch trốn chạy của cô bắt đầu từ Abu Dhabi qua Amman tới Roma, nhưng hai người đã chuyển hướng đến Bahrain do vấn đề với visa. Cô nói thêm rằng, cô đã bí mật di chuyển cùng với Kim Sung Il chuẩn bị cho vụ tấn công trong vòng ba năm. Khi cô mười sáu tuổi, cô đã được lựa chọn bởi Đảng Lao động Triều Tiên và được đào tạo một số ngôn ngữ. Ba năm sau, cô được học tại một trường đào tạo tình báo bí mật của Quân đội Nhân dân Triều Tiên, nơi cô được học cách thủ tiêu bằng tay không và sử dụng các loại súng trường và lựu đạn. Quá trình đào tạo khiến cho cô phải trải qua những mệt mỏi về thể chất và tâm lý. Năm 1987, khi 25 tuổi, Kim đã cho nổ một quả bom trên một chiếc máy bay phản lực của Hàn Quốc, một cuộc tấn công mà cô nói là sẽ thống nhất đất nước bị chia cắt của cô mãi mãi.

Vào tháng 1 năm 1988, Kim công bố tại một cuộc họp báo được tổ chức bởi Cơ quan Kế hoạch An ninh Quốc gia (NIS), là cơ quan mật vụ của Hàn Quốc, rằng cô và đồng phạm của mình là đặc vụ của Triều Tiên. Cô nói rằng họ đã để lại một máy phát thanh có chứa 350 gam thuốc nổ C-4 và một chai dung dịch có chứa khoảng 700 ml thuốc nổ PLX trên một giá đỡ trong khoang hành khách của máy bay. Kim bày tỏ sự hối hận về hành động của mình và cầu xin sự tha thứ của các gia đình của những người đã chết. Cô cũng cho biết vụ đánh bom trên đã được chính Kim Jong-il, con trai của Chủ tịch Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Kim Nhật Thành chỉ đạo, với mục đích làm chính phủ Hàn Quốc mất ổn định, làm gián đoạn cuộc bầu cử Quốc hội của Hàn Quốc vào năm 1988, và gây hoang mang cho các đoàn đại biểu tham gia Thế vận hội Mùa hè 1988 ở Seoul sau đó. "Tôi sẽ bị trừng phạt, sẽ phải chết hàng trăm lần vì tội lỗi của chính bản thân tôi," cô nói. Viết trên tờ The Washington Post vào ngày 15 tháng 1 năm 1988, nhà báo Peter Maass phát biểu rằng ông không cảm thấy thuyết phục với lời khai của Kim, vì có thể những lời khai và xin lỗi của Kim là bị ép buộc. Kim sau đó đã bị kết án tử hình đối với vụ đánh bom chuyến bay KAL 858, nhưng sau đó cô được ân xá bởi Tổng thống Hàn Quốc, Roh Tae-woo. "Những người phải được xét xử ở đây là các nhà lãnh đạo của Triều Tiên," ông phát biểu. "Đứa trẻ này là một nạn nhân của chế độ độc ác đó, như các hành khách trên chuyến bay KAL 858"

Hậu quả

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đặc biệt đề cập đến vụ đánh bom chiếc KAL 858 như một "hành động khủng bố" và, cho đến năm 2008, liệt kê CHDCND Triều Tiên như là một quốc gia tài trợ cho khủng bố được chỉ định rõ dựa trên kết quả cuộc điều tra của Hàn Quốc. Charles E. Redman, Trợ lý Ngoại trưởng về các vấn đề công cộng, cho biết trong tháng 1 năm 1988 rằng vụ việc là một "hành động giết người hàng loạt," và thêm rằng chính quyền đã "kết luận rằng bằng chứng về việc có tội của Triều Tiên tỏ ra rất thuyết phục. Chúng tôi kêu gọi tất cả các quốc gia lên án Triều Tiên cho hành động khủng bố này." Hành động này đã được thảo luận trong ít nhất hai cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nơi các cáo buộc và bằng chứng được đưa ra bởi tất cả các bên, nhưng không có nghị quyết nào được thông qua. Triều Tiên tiếp tục phủ nhận việc dính líu tới vụ tấn công chuyến bay KAL 858, nói rằng vụ việc là một "câu chuyện bịa đặt" tạo nên bởi Hàn Quốc và các nước khác.

Kim Jong-il trở thành lãnh đạo của Triều Tiên vào năm 1994, kế thừa vị trí của cha mình. Năm 2001, các nhà hoạt động xã hội phe cánh hữu và thân nhân của các nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công yêu cầu bắt giữ Kim Jong-il vì tội khủng bố khi ông đến thăm Seoul vào cuối năm đó. Hai kiến nghị đã được đệ trình để chống lại ông, với các nhà hoạt động và người thân nói rằng có bằng chứng mạnh mẽ—cụ thể là lời khai của Kim—cho thấy ông là người chịu trách nhiệm cuối cùng về vụ đánh bom. Họ cũng kêu gọi Kim Jong-il thực hiện một lời xin lỗi công khai về vụ việc và chính thức bồi thường cho gia đình các nạn nhân. Nhà lãnh đạo của một nhóm cánh hữu Hàn Quốc, luật sư Lee Chul-sung, nói rằng, "Kim Jong-il phải bị bắt và bị trừng phạt nếu ông ta đến Seoul mà không thừa nhận hành vi phạm tội của mình, đưa ra lời xin lỗi và bồi thường." Tuy nhiên, Kim Jong-il không bị bắt giữ. Ông qua đời vào tháng 12 năm 2011, và được kế thừa bởi con trai mình, Kim Jong-un.

Kim Hyon-hui

Năm 1993, nhà xuất bản William Morrow and Company xuất bản cuốn Những giọt lệ trong tâm hồn tôi (The Tears of My Soul), là tự thuật của Kim về cách mà cô được đào tạo như một đặc vụ gián điệp Triều Tiên và thực hiện vụ đánh bom chuyến bay KAL 858. Trong một cử chỉ ăn năn cho tội lỗi của mình, cô dành tặng tất cả số tiền thu được từ việc bán cuốn sách này cho gia đình các nạn nhân trên chiếc máy bay KAL 858. Cuốn sách nêu chi tiết việc đào tạo ban đầu của cô và cuộc sống ở Trung Quốc, Ma Cao, và trên toàn châu Âu, việc thực hiện vụ đánh bom, bản án mang tính tất yếu của mình, sự ân xá, và nhập tịch vào Hàn Quốc. Trong cuốn sách, Kim nói rằng Kim Jong-il chủ mưu vụ đánh bom, và ra lệnh cho cô thực hiện vụ đánh bom. Người ta cũng tin rằng Kim Jong-il chủ mưu Vụ đánh bom Rangoon năm 1983, trong đó Triều Tiên đã cố gắng ám sát Chun Doo-hwan, người lúc đó là Tổng thống Hàn Quốc. Câu chuyện của cô cũng đã được đưa lên màn ảnh nhỏ, với bộ phim Mayumi, đạo diễn bởi Shin Sang-ok vào năm 1990.

Trong năm 2010, Kim đã đến thăm Nhật Bản, nơi cô gặp gia đình của những người dân Nhật Bản bị bắt cóc bởi CHDCND Triều Tiên trong những thập niên 1970 và 1980, những người buộc phải dạy điệp viên Triều Tiên cách ngụy trang bản thân giống người Nhật—một số người, theo báo cáo, có thể đã dạy Kim tự thực hiện. Chính phủ Nhật Bản từ bỏ luật nhập cư để chuyến viếng thăm được diễn ra, kể từ khi Kim bị coi là một tội phạm trong nước bởi việc dùng hộ chiếu giả. Báo chí Nhật Bản, tuy nhiên, chỉ trích chuyến thăm, mà an ninh được thắt chặt do lo ngại rằng cô có thể bị tấn công. Kim đến Nhật trên một máy bay phản lực tư nhân được sự cho phép của chính phủ Nhật, và được hộ tống vào một chiếc ô tô được che chắn bởi những chiếc ô dù lớn. Trong suốt chuyến thăm, cô ở trong một nhà nghỉ thuộc sở hữu của Yukio Hatoyama, người lúc đó là Thủ tướng Nhật Bản. Kim hiện tại sống tại một địa điểm bí mật và vẫn đang được bảo vệ liên tục vì sợ bị trả thù, bởi thân nhân của các nạn nhân và cả chính phủ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, mà mô tả cô như một kẻ phản bội lý tưởng của họ.

Căng thẳng tiếp diễn

Căng thẳng giữa Triều Tiên và Hàn Quốc không hề giảm xuống kể từ khi ký hiệp định đình chiến năm 1953, và không có hiệp ước hòa bình chính thức vĩnh viễn kết thúc cuộc xung đột nào được ký kết. Tuy nhiên, năm 2000, cả hai nước tổ chức Hội nghị thượng đỉnh liên Triều lần đầu tiên, trong đó các nhà lãnh đạo của hai nước đã ký một Tuyên bố chung, nói rằng họ sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh thứ hai vào năm 2007. Hơn nữa, cả hai quốc gia đã tham gia vào các cuộc thảo luận về quân sự và chính trị tại Bình Nhưỡng, Seoul và đảo Jeju trong cùng năm. Ngày 2 tháng 10 năm 2007, Tổng thống Hàn Quốc Roh Moo-hyun bước qua Khu phi quân sự Triều Tiên trong chuyến thăm Bình Nhưỡng để hội đàm với Kim Jong-il. Cả hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tinh thần của Tuyên bố chung năm 2000 và đã có các cuộc thảo luận về các vấn đề khác nhau có liên quan để nhận thức rõ sự thúc đẩy của quan hệ Nam-Bắc, hòa bình trên bán đảo Triều Tiên, sự thịnh vượng chung của người dân Triều Tiên, và sự thống nhất Triều Tiên. Ngày 4 tháng 10 năm 2007, Tổng thống Hàn Quốc Roh Moo-hyun và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il đã ký tuyên bố hòa bình. Tài liệu này kêu gọi các cuộc đàm phán quốc tế để thay thế hiệp định đình chiến kết thúc chiến tranh Triều Tiên bằng một hiệp ước hòa bình vĩnh viễn.

Xem thêm

 Danh sách các vụ khủng bố
 Các tai nạn và sự cố hàng không
 Danh sách các tai nạn và thiên tai theo số người chết
 Danh sách các tai nạn và sự cố liên quan đến máy bay thương mại
 Các quốc gia tài trợ cho khủng bố
 Dòng thời gian của các vụ đánh bom máy bay
 Năm 1987 trong ngành hàng không
 Danh sách các vụ khủng bố năm 1987
 Chủ nghĩa khủng bố
 Chủ nghĩa khủng bố nhà nước
 Hậu quả của chiến tranh Triều Tiên

Triều Tiên
 Các bài viết có liên quan đến Triều Tiên (CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc)
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và vũ khí hủy diệt hàng loạt
 Quan hệ đối ngoại của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân
 Chính trị Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Liberty in North Korea (tên một tổ chức nhân quyền)

Sự cố tương tự
 Chuyến bay 103 của Pan Am
 Chuyến bay 434 của Philippine Airlines
 Chuyến bay 438 của Middle East Airlines

Chú thích

Liên kết ngoài
Bruce Cumings, tác giả cuốn Nguồn gốc chiến tranh Triều Tiên (The Origins of the Korean War), viết về vụ đánh bom trên tờ The Los Angeles Times

Năm 1987
Tai nạn và sự cố hàng không năm 1987
Kim Chính Nhật
Vụ bê bối chính trị ở Hàn Quốc
Vụ bê bối tình báo
Quan hệ Nam–Bắc Triều Tiên
Korean Air
Kim Jong-il
Không tặc