title: John Locke

text:
John Locke (1632–1704) là một bác sĩ, nhà triết học, nhà hoạt động chính trị người Anh. Ông là nhà triết học theo trường phái chủ nghĩa kinh nghiệm Anh trong lĩnh vực nhận thức luận. Ông cũng phát triển lý thuyết về khế ước xã hội, vai trò của nó tới chức năng và nguồn gốc nhà nước. Qua các tác phẩm của mình, ông luôn đấu tranh chống lại chủ nghĩa chuyên chế và đóng góp lớn đối với chủ nghĩa tự do cả về mặt cá nhân và thể chế. Về cá nhân, ông muốn con người dùng lý trí, trải nghiệm để đi tìm chân lý thay vì chấp nhận ý kiến áp đặt hoặc sinh ra bởi niềm tin mù quáng. Về mặt thể chế, cụ thể là nhà nước và nhà thờ, ông tách biệt các chức năng chính đáng và không chính đáng của các thể chế này và từ đó mà có sự khác nhau trong việc sử dụng bạo lực của các thể chế này tương ứng với đúng các chức năng của nó. Chính những khái niệm về quyền của tự nhiên, khế ước xã hội và nhiều đóng góp khác đã khiến ông trở thành một nhà tư tưởng lớn của phong trào Khai sáng và ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc Cách mạng Mỹ và bản Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, hiến pháp của cuộc cách mạng Pháp và qua đó các hiến pháp của phần lớn các nước theo chủ nghĩa tự do. Trong tác phẩm Hai khảo luận về Chính quyền, Locke lập luận rằng một chính phủ chỉ chính danh nếu được sự chấp thuận của người dân với mục đích bảo vệ quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của người dân trong xã hội. Nếu những điều kiện này không được đáp ứng, người dân có quyền đề kháng để thay đổi chính quyền ấy.

Tiểu sử
John Locke sinh ở Wrington, một làng nhỏ ở Somerset, vào ngày 29 tháng 8 năm 1632. Ông sinh trưởng trong gia đình Thanh giáo, là con trai của một chủ đất nhỏ hành nghề luật sư tại nông thôn và đã tham gia Nội chiến trong phe của Cromwell. Năm 1646 ông vào học trường Westminster tại Luân Đôn và học tiếp lên trường Christ Church của đại học Oxford vào năm 1652. Ông lấy bằng cử nhân năm 1656 và thạc sĩ năm 1658 và làm giảng viên tại trường từ 1660. Ông dạy ở đó môn triết học luân lý, bao gồm cả các vấn đề chính trị và quan hệ giữa chính trị và tôn giáo. Trong thời gian tại trường, ông còn quan tâm đến khoa học thực nghiệm và là hội viên Hội Hoàng gia năm 1668.

Năm 1668, ông làm thư ký cho Huân tước toàn quyền Carolinas, Huân tước Ashley tức Bá tước Shaftesbury. Khi Ashley thuyết phục vua Charles II thành lập Ban Thương mại và Thuộc địa, ông đảm nhiệm vị trí thư ký của Ban này. Sau 1674, khi Shaftesbury rời chính trường, ông về lại đại học Oxford lấy bằng cử nhân Y học và giấy phép hành nghề rồi sang miền Nam nước Pháp. Khi Shaftesbury trở lại vũ đài chính trị thì ông cũng lại trở về Anh năm 1679. Rồi vì sợ bị nghi ngờ dính líu đến một âm mưu ám sát nhà vua nên ông quyết định sang Hà Lan vào năm 1683. Nơi đây ông viết Lá Thư về Lòng Khoan dung bằng tiếng Latin và trước khi rời Hà Lan, tháng 2 năm 1689 tác phẩm Luận về sự hiểu biết của con người được hoàn thành.

Cuộc Cách mạng Vinh quang năm 1688 đă không chỉ đánh dấu một bước ngoặt cho nước Anh mà với cả John Locke. Ông trở về Anh trên cùng chiếc tàu chở Nữ hoàng Mary quay về Anh để cùng chồng cai trị vương quốc. Trong giai đoạn này, ông xuất bản tác phẩm Luận về sự hiểu biết của con người và Hai Chuyên Luận về Nhà nước. Đồng thời tác phẩm Lá Thư về Ḷòng Khoan dung mà ông viết bằng tiếng Latin cũng được dịch ra tiếng Anh. Trong những năm tiếp theo, ông quan hệ thân thiết với Quý bà Masham và sống tại Oates, Essex. Cũng trong giai đoạn này, ông viết nhiều thư từ, tranh luận bảo vệ cho các tác phẩm của mình. Ông cũng viết Tính hợp lý của Ki tô giáo và Một số Suy nghĩ về Giáo dục trong thời gian này.

Từ 1696 cho đến 1700, ông lại tham gia vào Ban Thương mại, một cơ quan quản lý nhiều việc trong đó có cả các việc về nước Mỹ trước khi xảy ra Cách mạng Hoa Kỳ. Sau khi về hưu, Locke trở về Oates sống những ngày cuối đời và mất ngày Chủ nhật 28 tháng 10 năm 1704.

Tác phẩm
 Thư về Lòng Khoan dung (A Letter Concerning Toleration) (1689)
 Lá thư thứ hai về Lòng Khoan dung (A Second Letter Concerning Toleration) (1690)
 Lá thư thứ ba về Lòng Khoan dung (A Third Letter for Toleration)(1692)
 Lá thư thứ tư về Lòng Khoan dung (Fourth Letter for Toleration) (sau khi mất)
 Luận về sự Hiểu biết của Con người (An Essay Concerning Human Understanding) (1689)
 Lá thư gửi Giám mục xứ Worcester (A Letter to the Bishop of Worcester) (1697)
 Hai khảo luận về chính quyền (Two Treatises of Government) (1689)
 Một số suy nghĩ về hậu quả của việc hạ thấp tỷ giá và tăng giá trị của tiền tệ (Some Considerations of the Consequences of Lowering of Interest, and Raising the Value of Money) (1691)
 Một số suy nghĩ tiếp theo về tăng giá trị của tiền tệ (Further Considerations concerning Raising the Value of Money) (1693)
 Vài suy nghĩ về Giáo dục (Some Thoughts Concerning Education) (1693)
 Tính hợp lý của Ki-tô giáo (The Reasonableness of Christianity, as Delivered in the Scriptures) (1695)
 Biện hộ cho tính hợp lý của Ki-tô giáo (A Vindication of the Reasonableness of Christianity)(1695)
 Biện hộ tiếp theo cho tính hợp lý của Ki-tô giáo (A Second Vindication of the Reasonableness of Christianity) (1695)
 Thuyết trình về phép màu của Chúa (Discourse on Miracles) (sau khi mất)
 Xem xét ý kiến của Cha Malebranche nhìn thấy tất cả mọi việc nhân danh Chúa (An Examination of Father Malebranche's Opinion of Seeing all things in God) (sau khi mất)
 Nhận xét về một số tác phẩm của Ông Norris (Remarks on Some of Mr Norris's Books) (sau khi mất)
 Con đường của hiểu biết (Conduct of the Understanding) (sau khi mất)

Ảnh hưởng
Locke có ảnh hưởng đến cả cuộc Cách mạng Hoa Kỳ và Cách mạng Pháp. Locke có nhiều ảnh hưởng đến triết học, chính trị và đặc biệt là cống hiến của ông cho chủ nghĩa tự do. Ông đóng góp cho nhân loại con đường thực nghiệm đi đến tri thức. Tư tưởng về chủ nghĩa tự do và khế ước xã hội của ông ảnh hưởng trực tiếp tới Voltaire, Montesquieu và sau này tới cả những Cha đẻ của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ như Alexander Hamilton, James Madison và Thomas Jefferson. Tên tuổi của John Locke được biết đến nhiều nhất qua cống hiến của ông cho chủ nghĩa tự do nói chung và ảnh hưởng với nước Mỹ nói riêng.

Con đường tri thức
Trong nhận thức luận, ông xem con người bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh giống như khi sinh ra chỉ là tờ giấy trắng mà sự trải nghiệm tự do viết lên đó. Khi con người suy nghĩ, đối tượng của sự hiểu biết chính là ý niệm. Và ý niệm bắt nguồn từ kinh nghiệm (hay trải nghiệm). Kinh nghiệm có hai dạng, một dạng là thực tại bên ngoài qua các giác quan mà con người có được những ý niệm đơn về sự vật và quá trình xung quanh. Một dạng khác chính là sự suy nghĩ cho ta biết sự vận động bên trong tâm thức của chúng ta, hay nói cách khác qua suy nghĩ hay hồi tưởng mà ta có được những ý niệm mới dựa trên những ý niệm đơn giản đã có từ trước trong tâm thức chúng ta. Vì vậy, suy nghĩ cũng là một dạng nhận thức nội tại. Các ý niệm đều có nguồn gốc từ cảm giác, suy nghĩ hay cả hai.

Từ kinh nghiệm, con người có được những ý niệm đơn. Khi đă trữ đầy nhiều ý niệm đơn, tâm thức con người có thể kết hợp chúng lại thành những ý niệm phức. Ý niệm đơn không thể do con người tự tạo ra, chúng chỉ có thể có từ kinh nghiệm, và trong quá trình nhận thức đó, tâm thức con người ở trạng thái thụ động. Còn khi kết hợp các ý niệm đơn thành nhiều những kiểu ý niệm phức khác nhau, tâm thức con người ở trạng thái hoạt động. Chính vì vậy mà ông là người được xem là theo chủ nghĩa kinh nghiệm vì không có thứ gì ở trong thế giới tâm thức mà lại không ở dạng ý thức trước đó, khi ý thức được mở rộng để bao hàm cả sự suy nghĩ.

Locke cũng xem các ý niệm đơn chính là phản ánh sát nhất của thực tại. Con người càng suy nghĩ làm giàu thêm những ý niệm mới thì càng đi xa thực tại bấy nhiêu. Tuy nhiên các ý niệm đơn này không có cùng mức độ ý nghĩa với thực tại. Có những ý niệm đơn như màu sắc, mùi vị, âm thanh không có sự tương đồng với vật thể ở trong đó nhưng có thuộc tính về hình ảnh, về chuyển động của cái vật thể không cảm thấy được, tức là có "sức mạnh để tạo ra sự cảm nhận trong chúng ta" và được gọi là đặc tính thứ cấp của vật thể. Mặt khác, những khái niệm như sự vững chắc, hình ảnh, chuyển động cũng là những ý niệm đơn nhưng lại có sự tương đồng với đặc trưng của cái vật thể, "mẫu hình của chúng có tồn tại thực bên trong bản thân vật thể và do vậy chúng là đặc tính sơ cấp của vật thể.

Bản chất của ngôn ngữ là liên hệ với các ý niệm và nó có vai trò quan trọng trong tìm kiếm tri thức. Ông xem ngôn từ chỉ là để giao tiếp  và cần phân biệt cái danh và cái thực chất. Trong tự nhiện không hề có biên giới rõ ràng nào và luôn tồn tại các trường hợp nằm ở vùng giáp ranh. Do vậy cái thực chất không thể được hiểu chỉ thông qua việc đưa ra ngữ nghĩa của cái tên được dùng để chỉ cái thực thể.

Locke cũng phân biệt giữa dạng thức (mode) và chất (substance). Khác với chất, dạng thức là một dạng tồn tại phụ thuộc mà Locke gọi nó là "ý niệm phức, mà dù bản thân nó được kết hợp như thế nào, nó không chứa trong nó cái giả định tồn tại của nó" (Luận về sự hiểu biết của con người q.II. xii.4, trang 165) hay nói đơn giản nó chính cái được nghĩ tới khi sắp xếp trật tự chất. Dạng thức cũng có hai kiểu như ông viết:

Có hai kiểu dạng thức cần được xem xét. Dạng đầu là các dạng chỉ có sự biến đổi hay kết hợp khác nhau của các ý niệm đơn mà không bị xáo trộn...; chính không là cái gì khác ngoài các ý niệm đồng nhất khác rõ ràng được xếp lại bên nhau mà tôi gọi là Dạng thức đơn giản.... Loại thứ hai kết hợp các ý niệm thuộc các kiểu khác nhau được xếp cùng nhau để trở thành dạng phức tạp hơn...; và tôi gọi chúng là các Dạng thức Hỗn hợp. (Luận, q. II, xii. 5., trang 165)

Locke xem tri thức là "sự nhận thức về sự chuyển tiếp và đồng ý hoặc không đồng ý và phản đối về bất kỳ một ý niệm nào trong các ý niệm của chúng ta " (Luận, q. IV. I. 1. tr. 525). Sự đồng ý hay không được chia thành bốn loại: đồng nhất hoặc đa dạng; quan hệ; cùng tồn tại hoặc chuyển tiếp nếu cần thiết; và sự tồn tại thực. Locke cũng phân biệt hai mức độ của tri thức: trực giác và chứng minh. Trong trực giác, sự đồng ý hay không được nhận thức ngay. Còn với loại sau, nó được nhận thức thông qua sự trung gian điều hòa của một ý niệm thứ ba, tuy nhiên từng bước của chứng minh cũng vẫn là trực giác khi sự đồng ý hay không được nhận thức tức thì. Ông xem toán học và luân lý học thuộc loại chứng minh.
Về cái tôi, Locke cùng quan điểm với Descartes rằng sự tồn tại của cái tôi được biểu hiện trong mọi trạng thái ý thức.

Bên cạnh hai dạng tri thức trên, Locke đề cập đến một dạng tri thức thứ ba, đó là sự hiểu biết không phải về Chúa trời và về cái tôi mà là tri thức về cái khách thể thực hay thế giới bên ngoài qua sự lĩnh hội của cảm giác.

Cả hai, trực giác và chứng minh đều là các mức độ của tri thức của chúng ta; cái đến tiếp theo... chính là niềm tin hoặc quan niệm, nhưng chưa phải là tri thức,.... Do vậy cái nhận thức khác trong tâm thức vận dụng đến cả cái tồn tại cụ thể của sự sống hữu hình ngoài bản thân chúng ta, đi xa hơn sự thống kê đơn giản, và chưa đủ hoàn thiện đến mức chắc chắn, được đi qua với tên gọi tri thức. (Luận, q. IV, xiv).

Cuối cùng, Locke đưa ra cái gọi là lương tri, để phân biệt với tri thức khi tâm thức con người ngay lập tức đi đến sự đồng ý hay không trước một ý niệm mà không đòi hỏi rằng "phải có bằng chứng chứng minh trong quá trình nhận thức" (Luận, q. 4, xix, ḍng 1-2).

Quyền tự nhiên và Khế ước xã hội
Chính lý thuyết về quyền tự nhiên và khế ước xã hội là cốt lõi cơ bản trong quan điểm của ông về nhà nước và tổ chức nhà nước. Quyền tự nhiên trước tiên là quyền mưu cầu sinh tồn của con người. Ông quan niệm tài sản là quyền tự nhiên và sinh ra do lao động. Chính lao động sinh ra giá trị tài sản của một vật thể. Và tài sản là tính có trước cả nhà nước và do vậy nhà nước không có quyền can thiệp.

Chính vì lao động tạo ra của cải, nhưng của cải cũng có giới hạn khi tích lũy vì khả năng sản xuất và tiêu thụ có hạn của con người. Để giải quyết vấn đề này cần có lưu thông tiền tệ. Chính tiền tệ khiến việc tích lũy là có thể mà tránh không bị lăng phí hay hư hỏng như khi tích lũy hàng hóa. Ông cho rằng bất bình đẳng sinh ra chính là do sự thỏa thuận ngầm trong việc sử dụng tiền tệ chứ không phải từ khế ước xã hội trong xã hội văn minh hay do các luật lệ điều chỉnh quyền sở hữu đất đai. Ông cũng nhận thức được vấn đề sẽ có khi việc tích lũy không có giới hạn, nhưng mới chỉ ám chỉ rằng chính quyền cần điều hòa mâu thuẫn giữa việc tích lũy của cải không có giới hạn với việc phân phối của cải bình đẳng hơn, mà chưa hề đề cập những nguyên tắc mà theo đó chính quyền làm được việc này.

Nhưng nguồn gốc của thể chế nhà nước không chỉ xuất phát từ nhu cầu kinh tế. Cũng như Hobbes, Locke quan niệm trong trạng thái tự nhiên tất cả mọi người đều bình đẳng và độc lập, không ai có quyền làm tổn hại đến người khác và mọi người đều có quyền trừng phạt kẻ vi phạm. Xã hội văn minh ra đời khi vì mục đích quản trị tốt hơn mà con người giao một số chức năng của mình cho các quan chức, và do vậy nhà nước hay hệ thống chính quyền ra đời và được thể chế bằng "khế ước xã hội". Do vậy, quyền lực của nhà nước là có giới hạn, và nhà nước có nghĩa vụ đối với người dân. Ngoài ra, quyền lực của nhà nước có thể bị thay đổi bởi chính người dân, người bị trị, những người đã trao quyền cho Nhà nước.

Ông cũng cho rằng con người là ích kỷ và đầy ham muốn. Chính vì vậy mà ngay từ thời ở trạng thái tự nhiên, khi nhà nước chưa ra đời, con người bên cạnh quyền tự nhiên của mình đă phải tự cho mình quyền xét xử và trừng phạt kẻ khác để duy trì luật của tự nhiên. Chính vì vậy, khi xã hội văn minh ra đời với thể chế nhà nước là hệ quả của khế ước xã hội, đây là một bước tiến văn minh hơn và giúp duy trì luật của tự nhiên thông qua luật lệ của xã hội văn minh. Và ngay cả một nhà nước chuyên chế do vua chúa cai trị cũng vẫn phải thực hiện đúng các chức năng của khế ước xã hội như một chính quyền dân sự nếu không muốn bị diệt vong. Chức năng của một chính quyền dân sự hợp lẽ là phải bảo vệ quyền tự nhiên của con người, tức là quyền của mỗi công dân được sống, được tự do, có sức khỏe và của cải. Ông cũng phân biệt quyền hạn của nhà nước do truyền ngôi với quyền hạn chính trị và độc tài. Quyền hạn truyền ngôi là hạn chế còn quyền hạn chính trị là lấy từ quyền của mỗi cá nhân để đảm bảo việc thực hiện luật của tự nhiên. Quyền của độc tài thì ngược lại, nó lấy quyền sống, tự do, sức khỏe và cả một phần của cải của người khác để phục vụ cho quyền lực của mình.

Theo quan điểm của Locke về khế ước xã hội, nhà nước không cần có quá nhiều quyền lực, vì như vậy chỉ khiến người dân bị đè nén. Ông cũng nhận thấy nguy cơ của quyền lực tuyệt đối, quyền của độc tài dù trao cho một cá nhân hay một nhóm người. Dạng nhà nước tốt nhất chính là quyền lực của hệ thống chính quyền được hạn chế bằng cách chia thành các nhánh và mỗi nhánh có quyền hạn riêng đủ cần thiết để thực hiện chức năng của mình. Ông cho rằng một hệ thống nhà nước cần có quyền xét xử độc lập mà việc ra quyết định được thực hiện chỉ dựa trên duy nhất hiến pháp của cả quốc gia. Ông tin rằng trách nhiệm của quốc hội là lập pháp và nhiệm vụ của nhà vua là hành động như một người chấp pháp tối cao.

Để duy trì trật tự xã hội, bất kỳ nhà nước nào cũng đều phải có sự đồng thuận của những người bị trị (Chuyên luận thứ hai về Nhà nước, tr. 95). Nhưng khó mà có thể đồng thuận tuyệt đối cho một luật lệ cụ thể được đưa ra, nên Locke chủ trương phải chấp nhận tính quyết định dựa trên ý kiến của đa số lên trên hành vi của mỗi cá nhân (Chuyên luận 2, tr. 97-98).

Cơ cấu nhà nước đối với Locke không quan trọng bằng việc quyền lập pháp – quyền quyết định trật tự xã hội và phúc lợi chung qua việc đặt ra luật lệ về việc chuyển nhượng, bảo toàn và thu nhận tài sản – phải được thực hiện theo cách mà mọi người đều đồng thuận (Chuyên luận 2, tr. 134- 138). Vì luật lệ duy trì một thời gian dài sau khi được thiết lập, nên cơ quan lập pháp không cần phải họp thường xuyên nhưng nhánh hành pháp nơi chịu trách nhiệm đảm bảo luật pháp được thực thi cần được duy trì hoạt động liên tục trong xã hội(Chuyên luận 2, tr. 144). Chức năng hành pháp được thực hiện bởi các quan chức, các vị bộ trưởng mà quyền lực của họ được trao từ nhánh lập pháp (Chuyên luận 2, tr. 153). Khi nhánh lập pháp ngưng họp, cơ quan hành pháp có đặc quyền xử trí tình hình khẩn cấp khi chưa có luật lệ quy định cho những tình huống này (Chuyên luận 2, tr. 160). Locke cũng đề cập: nếu lạm dụng đặc quyền này sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định và trật tự của quốc gia. Khi đó một trật tự mới, một khế ước xã hội mới sẽ ra đời để thực hiện quyền phán xét tối cao theo đúng luật của tự nhiên (Cách mạng).

Khoan dung tôn giáo
Locke xem bản chất con người là lý trí và khoan dung. Locke tin tưởng vào Chúa trời, nhưng ông không cho Chúa một vị trí nào trong tâm tưởng hay trái tim của con người. Chính hành vi và ý chí của con người mới là điều Locke quan tâm và ông cũng là cha đẻ của ngành tâm lý học hiện đại.

Quan điểm về tôn giáo của Locke là phải khoan dung. Một xã hội mới muốn thực hiện tốt chức năng của nó cần phải thống nhất không phải bằng một tôn giáo mà bằng lòng khoan dung. Và do vậy nhà thờ cần phải là các tổ chức tự nguyện chứ không phải gắn liền với nhà nước như Nhà thờ Anh giáo.

Cho dù ông mới chỉ giới hạn ở Ki-tô giáo hay nói đúng hơn là các giáo phái Kháng Cách, Locke là người đă đặt ra nguyên tắc khoan dung đối với tôn giáo. Quan điểm của Locke về khoan dung tôn giáo phù hợp với quan điểm của ông về chính quyền dân sự. Ông cho rằng quyền sống, tự do, sức khỏe và của cải là các quyền lợi dân sự và đây cũng là các quan tâm của chính quyền dân sự và các quan tòa. Các quan tòa có thể dùng sức mạnh và bạo lực nếu cần để duy trì các lợi ích dân sự và để chống lại bạo lực phá vỡ những quyền trên. Và đấy là chức năng của nhà nước. Còn đối với mối quan tâm tới sự cứu rỗi thì đấy không phải là lợi ích dân sự và nằm ngoài quyền hạn của chính quyền dân sự và các quan tòa. Trên thực tế, Locke đă bổ sung vào các quyền tự nhiên như quyền sống, quyền tự do, quyền có sức khỏe và của cải một thứ quyền nữa – đấy chính là quyền tự do lựa chọn con đường cứu rỗi của riêng mình. Ông cũng xem sự can thiệp của nhà nước để duy trì niềm tin đều không hợp lẽ. Vì sức mạnh mà vị quan tòa sử dụng lại không phải là phương tiện hiệu quả để thay đổi niềm tin. Vì chỉ có nhà thờ chân chính mới có quyền lực đó, nhưng mỗi nhà thờ đều cho rằng chính nhà thờ của mình mới là chân lý, trong khi không ai ngoài Chúa có thể phán xét điều này. Do vậy, điểm cốt lõi trong biện luận của ông về khoan dung tôn giáo là sự hoài nghi về khả năng hiểu biết tôn giáo.

Con người trí tuệ
Các nhà tự do như Locke cũng e sợ sự đa cảm của số đông. Người tự do phải là người đọc các tác phẩm trí tuệ, tin vào giáo dục và tin vào việc con người biết vượt lên hoàn cảnh như các nhà tư sản vẫn làm, và vì là người có trí tuệ nên cần biết đặt giá trị vào sự tự do tư tưởng và phản đối sự can thiệp của nhà thờ vào triết học và khoa học.

Chính từ quan niệm nhận thức luận của mình nên ông nhấn mạnh vai trò và quyền năng của giáo dục chính là tạo ra sự trải nghiệm trong tâm trí của trẻ em trong quá trình trưởng thành. Và "trí tuệ của đứa trẻ cũng dễ dàng thay đổi giống như nước vậy". Ông quên sự khác nhau bản năng giữa các đứa trẻ và nhấn mạnh tới mục tiêu rộng lớn của giáo dục chính là để có những con người phù hợp với cuộc sống, với thế giới chứ không phải là để vào đại học. Giáo dục quan trọng chính là đào tạo tính cách.

Giá trị và giá cả
Locke có ảnh hưởng đến kinh tế học tuy không nhiều như triết học. Locke cho rằng giá trị và giá cả được quyết định theo luật cung cầu. Locke cho rằng tiền tệ có hai chức năng, một là để đo giá trị và hai chính là để tích trữ thay cho hàng hóa. Sự giàu có được đo bằng có nhiều vàng bạc và vàng bạc điều khiển tất cả mọi tiện nghi của cuộc sống.. Locke cũng cho rằng một quốc gia cần phải có cân bằng thương mại nếu không sẽ thua thiệt so với các quốc gia khác khi giao dịch. Và khi dự trữ tiền tệ của cả thế giới tăng lên thì quốc gia cũng phải tìm mọi cách gia tăng dự trữ của mình. Trong ngoại thương, bên cạnh luồng dịch chuyển của hàng hóa còn có luồng dịch chuyển của dự trữ tiền tề của quốc gia và chính sự dịch chuyển lưu thông luồng tiền này quyết định tỷ giá hối đoái. Nếu dự trữ tiền tệ của quốc gia đủ lớn, quốc gia có thể ảnh hưởng đến việc gia tăng giao dịch ở mức giá trị cao hơn bình thường.

Ông cũng tính toán nhu cầu tiền tệ cho các nhóm kinh tế khác nhau liên hệ tới độ dài của quăng thời gian chi trả của từng nhóm (chủ đất, người lao động, người trung gian môi giới). Ông cũng xem rằng những người trung gian môi giới là những người góp phần mở rộng phạm vi lưu thông của tiền tệ và lợi nhuận của họ ăn vào phần lợi nhuận của người lao động và chủ đất.

Tựu trung, qua ngòi bút của mình phê phán nhà thờ Anh giáo và nhà nước chuyên chế Anh, John Locke đã có những đóng góp lớn không chỉ cho triết học, chính trị, thần học, về khế ước xã hội, về tự do tôn giáo, về quyền tự nhiên của con người, và đến kinh tế học và giáo dục, mà quan trọng hơn ông đã góp phần mình vào sự nghiệp giải phóng con người trước những ràng buộc của từng cá nhân và cả về mặt thể chế tổ chức chung của cả xã hội. Chính vì vậy ông không chỉ là nhà tư tưởng Khai sáng vĩ đại mà còn góp phần đóng góp cho chủ nghĩa tự do.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Tác phẩm

 Links to online books by John Locke
 The Works of John Locke
 1823 Edition, 10 Volumes on PDF files, and additional resources
 1824 Edition, 9 volumes in multiple formats
 John Locke Manuscripts
 Updated versions of Essay Concerning Human Understanding and Second Treatise of Government, edited by Jonathan Bennett
 Locke, Two Treatises of Government, ed. Thomas Hollis (A. Millar et al., 1764) See original text in The Online Library of Liberty

Tài nguyên

 Macmillan Encyclopedia of Philosophy entry on Locke
 John Locke Bibliography
 John Locke’s Theory of Knowledge by Caspar Hewett
 The Digital Locke Project
 Portraits of Locke
 Locke links
 A complex and positive answer to question Was Locke a Liberal?  – by Jerome Huyler
 Timeline of the Life and Work of John Locke at The Online Library of Liberty
 Locke on Property: A Bibliographical Essay by Karen Vaughn The Online Library of Liberty.

Locke, John
Locke, John
Locke, John
Locke, John
Locke, John
Bài cơ bản dài
Mất năm 1704
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà triết học Kitô giáo
Nhà triết học ngôn ngữ


title: Giải Grammy cho Thu âm của năm

text:
Giải Grammy cho Thu âm của năm (tiếng Anh: Grammy Award for Record of the Year) là một hạng mục trong giải Grammy do Viện thu âm nghệ thuật và khoa học quốc gia trao tặng hàng năm, nhằm "tôn vinh các cá nhân hoặc tập thể có thành tựu nghệ thuật xuất sắc trong lĩnh vực thu âm, không xét đến doanh số bán album hay vị trí trên các bảng xếp hạng âm nhạc". Thu âm của năm là một trong bốn hạng mục uy tín nhất trong hệ thống giải thưởng (cùng với Album của năm, Bài hát của năm và Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất), được trao giải hàng năm kể từ lễ trao giải đầu tiên vào năm 1959.

Lịch sử
 1959-1965: chỉ có nghệ sĩ thể hiện
 1966-1998: nghệ sĩ và nhà sản xuất
 1999-nay: nghệ sĩ, nhà sản xuất, thiết kế và phối khí
 Roberta Flack là nghệ sĩ đầu tiên thắng giải này trong 2 năm liên tiếp 1973 ("The First Time Ever I Saw Your Face") và 1974 ("Killing Me Softly with His Song"). Ban nhạc Ireland U2 cũng đạt thành tích này trong năm 2000 và 2001 với đĩa "Beautiful Day" và "Walk On". Các nghệ sĩ khác cũng thắng hai giải này là Henry Mancini ("Moon River", "Days of Wine and Roses"), Simon và Garfunkel ("Mrs. Robinson", "Bridge over Troubled Water"), The Fifth Dimension ("Up, Up and Away", "Aquarius/Let The Sunshine In") và Eric Clapton ("Tears in Heaven", "Change the World").

Danh sách chi tiết
 Dấu (*) đánh dấu ca khúc đồng thắng Bài hát của năm.

Thập niên 1960

Thập niên 1970

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

 Mỗi năm trao giải luôn được liên kết với lễ trao giải năm đó.

Xem thêm
 Giải Grammy cho Bài hát của năm
 Giải Grammy cho Album của năm
 Giải Grammy cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất

Chú thích

Chính
  Note: User must select the "General" category as the genre under the search feature.
Chú thích

Giải Grammy cho Thu âm của năm
Hạng mục giải Grammy


title: Redwood, Oregon

text:
Redwood là một khu thống kê trong Quận Josephine, Oregon, Hoa Kỳ. Dân số của khu thống kê này theo điều tra dân số năm 2000 là 5.844 người.

Địa lý
Redwood nằm ở vị trí  (42.420256, -123.381486).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, khu thống kê này có tổng diện tích 4,9 dặm vuông Anh (12,7 km²) trong đó đất chiếm 4,8 dặm vuông (12,5 km²) và nước chiếm 0,1 dặm vuông (0,2 km²) hay 1,22%.

Trong thập niên 1930 và thập niên 1940, vùng này chỉ có vài khu vườn có người ở, phần lớn còn lại là đầm lầy. Vì những người đi qua lại vào lúc xế chiều thường hay nghe tiếng ếch kêu nên khu vực này được gọi là "Frog Ponds" (ao ếch) mặc dù không có ao nào.

Khởi sự vào giữa thập niên 1950, đa số đầm lầy bị san lấp để dành chỗ cho các dự án phát triển nhà ở trong vùng Redwood.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận Josephine, Oregon


title: Đại học California tại Berkeley

text:
Viện Đại học California–Berkeley (tiếng Anh: University of California, Berkeley; viết tắt là UC Berkeley, Berkeley, Cal, hoặc California), còn gọi là Đại học California–Berkeley, là một viện đại học công lập uy tín hàng đầu nằm trong khu vực vịnh San Francisco, tại thành phố Berkeley, California. Đây là viện đại học đầu tiên và nổi tiếng nhất của hệ thống Viện Đại học California, một trong ba hệ thống giáo dục công lập của tiểu bang, bao gồm hệ thống California State University và California Community College.

Trường được công nhận bởi Times Higher Education World University Rankings là một trong sáu trường đại học danh giá nhất thế giới (cùng với Đại học Cambridge, Đại học Harvard, Viện Công nghệ Massachusetts, Đại học Oxford và Đại học Stanford) trong bảng xếp hạng công bố năm 2015 và nằm ở vị trí thứ tư theo bảng xếp hạng Best Global Universities của U.S News năm 2018-2019 với khảo sát bao gồm các trường của Mỹ và gần 50 quốc gia khác. Báo cáo của Academic Ranking of World Universities (ARWU) cũng xếp University of California, Berkeley ở vị trí thứ năm trong bảng xếp hạng toàn cầu. Xét về các ngành học, trường đứng thứ ba về Ngành Kỹ thuật, thứ tư trong Lĩnh vực Khoa Học Xã hội và thứ nhất về Toán Học và Khoa học Đời Sống. Trường cũng nổi tiếng trong việc đào tạo một số lượng lớn Kinh tế Gia.

Được thành lập năm 1868 do sáp nhập trường tư thục Trường Đại học California (College of California) và trường công lập Trường Đại học Cơ khí, Mỏ, và Nông nghiệp (Agricultural, Mining, and Mechanical Arts College), UC Berkeley đã có những đóng góp quan trọng về khoa học tự nhiên và các hoạt động xã hội. Các giảng viên, cựu sinh viên và nghiên cứu sinh của trường đã giành tổng cộng 107 giả Nobel (bao gồm 33 giải của cựu sinh viên), 9 giải Wolf, 14 huy chương Fields, 25 giải Turing, 45 học giả MacArthur, 20 giải Academy, và 19 giải Pulitzer. Berkeley có hệ thống giáo dục bậc cử nhân rất đa dạng và được xem là trung tâm nghiên cứu của rất nhiều ngành học. Viện đại học đạt nhiều thành tích về vật lý, hóa học và các ngành sinh học trong thế kỷ 20, như sáng chế ra máy cyclotron, cách ly thành công vi khuẩn bại liệt ở người, phát triển khái niệm tia laser, giải thích nguyên lý của quang hợp, thiết kế thí nghiệm chứng minh định lý Bell, tạo ra hệ điều hành BSD Unix, khám phá ra mối liên quan giữa sự giãn nở của vũ trụ và Vật chất tối, công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, Điều trị miễn dịch ung thư,... và phát hiện ra 17 nguyên tố hóa học – nhiều hơn bất cứ viện đại học nào khác trên thế giới, trong đó có Plutonium, Berkelium và Californium, cũng như thành lập nhiều công ty hàng đầu như Apple Inc., Intel, Tesla Motors, EBay, HTC, Activision Blizzard, SanDisk, VMware,... Viện đại học cũng đạt được nhiều giải thưởng về Toán, giải Nobel Kinh tế và giải Nobel Văn học. Các nhà vật lý của Berkeley nằm trong nhóm khoa học gia phát triển Dự án Manhatttan chế tạo bom nguyên tử trong Chiến tranh thế giới thứ hai và bom khinh khí không lâu sau đó.

Berkeley tham gia các cuộc thể thao giữa sinh viên các trường với tên California Golden Bears (Những con gấu vàng của California), đạt nhiều danh hiệu quốc gia trong các môn như bóng bầu dục Mỹ, bóng rổ nam, bóng chày, bóng nước, v.v. cũng như đã giành được 207 huy chương Thế vận hội Olympic (117 vàng, 51 bạc và 39 đồng). Màu áo chính thức của trường và đội thể thao là màu xanh dương và màu vàng.

Lịch sử

Thành lập
Năm 1866, vùng đất thời bây giờ là khuôn viên của đại học Berkeley được mua bởi trường tư College of California. Bởi vì không đủ kinh phí để vận hành, cuối cùng nó sáp nhập với trường công lập với tên gọi Cao đẳng Nông nghiệp, Khai mỏ, Cơ khí, Nghệ thuật để trở thành Đại học California. Văn bản thành lập trường được ký bởi Thống đốc bang California Henry H. Haight vào 23 tháng 3 năm 1868 và Henry Durant, người sáng lập ra College of California, trở thành Hiệu trưởng đầu tiên.

Trường đại học mở ra vào năm 1869 sử dụng các tòa nhà trước đây của College of California ở Oakland như là nơi tạm thời trong khi một campus mới đang được xây dựng. Với sự hoàn tất của North và South Halls vào năm 1875, trường dời về địa điểm hiện nay ở Berkeley với 167 sinh viên nam và 222 sinh viên nữ.

Phát triển ban đầu
Trường đại học này đã trưởng thành dưới quyền lãnh đạo của Benjamin Ide Wheeler, người là Hiệu trưởng trường từ 1899 đến 1919. Danh tiếng của trường các nổi khi Hiệu trưởng Wheeler đã thành công trong việc thu hút các giáo sư nổi tiếng về trường và thu hút được nhiều ngân sách cho việc nghiên cứu và cấp học bổng. Campus bắt đầu có dáng vẻ của một đại học tầm cỡ đương thời với các tòa nhà Beaux-Arts và neoclassical, bao gồm California Memorial Stadium (1923) được thiết kế bởi kiến trúc sư John Galen Howard; những tòa nhà này tạo thành phần chính campus của Đại học Berkeley hiện nay.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Ernest Orlando Lawrence lãnh đạo Phòng thí nghiệm phóng xạ ở trên các dãy đồi bên trên Berkeley bắt đầu các hợp đồng với Quân đội Hoa Kỳ để phát triển bom nguyên tử, có liên quan đến các nghiên cứu tiên phong trong vật lý hạt nhân ở Berkeley, bao gồm cả việc khám phá ra plutonium (lúc đó được xem là bí mật quốc gia) của Glenn Seaborg (Phòng 307 tòa nhà Gilman Hall, nơi Seaborg khám phá ra plutonium, sau này là một địa điểm lịch sử cấp quốc gia). Giáo sư vật lý của UC Berkeley J. Robert Oppenheimer được cử làm người đứng đầu về khoa học của Dự án Manhattan vào năm 1942. Cùng với hậu duệ của Phòng thí nghiệm phóng xạ, bây giờ là Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence tại Berkeley (Lawrence Berkeley National Laboratory), Đại học California cũng quản lý hai phòng thí nghiệm khá có cùng độ tuổi, Los Alamos National Laboratory và Lawrence Livermore National Laboratory, được thành lập vào 1943 và 1952.

Các ảnh hưởng chính trị trong những năm 1950 và 1960
Trong thời McCarthy vào năm 1949, Hội đồng quản trị đã đưa ra lời thề trung thành với chủ nghĩa chống cộng sản được ký tất cả bởi các nhân viên của Đại học California. Một số lớn các giáo sư phản đối lời thề này đã bị cho thôi việc; mười năm trôi qua trước khi họ được khôi phục lại vị trí cũ với lương cũ. Một trong số đó, Edward C. Tolman— một nhà tâm lý học so sánh nổi tiếng — đã có một tòa nhà đặt theo tên ông là nơi của khoa tâm lý và giáo dục. Lời thề"ủng hộ bảo vệ Hiến pháp Hoa Kỳ hiến pháp tiểu bang California chống lại tất cả các kẻ thù, trong nước và ngoài nước"vẫn còn bắt buộc đối với tất cả các nhân viên của Đại học California.

Tham khảo

Tham khảo

 A Brief History of the University of California, Berkeley
 Brief History of the University  from official website
 Berkeley: Historical Overview from University of California Digital Archives
 Atomicarchive.com
 Manhattan Project Heritage Preservation Association
 Cal Traditions 101
 Cal Band
 University of California Rally Committee
 Cal Athletics
 UC Berkeley Residential and Student Programs
 Landscape plan

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Berkeley NewsCenter
 The Daily Californian – tờ báo độc lập của sinh viên
 Trang web chính thức về điền kinh

Berkeley
California tại Berkeley
Liên minh Quốc tế các Đại học nghiên cứu


title: Alseodaphne micrantha

text:
Alseodaphne micrantha là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Chua L. S. L. 1998. Alseodaphne micrantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Chi Sụ
Thực vật dễ tổn thương


title: Partamona seridoensis

text:
Partamona seridoensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pedro & Camargo mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 2003


title: Atanatolica zongo

text:
Atanatolica zongo là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atanatolica


title: Chesneya elegans

text:
Chesneya elegans là một loài thực vật nở hoa trong chi Chesneya được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Chesneya


title: Ambonil

text:
Ambonil là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Ambonil nằm ở khu vực có độ cao từ 134-159 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Saint-Laurent, Haute-Garonne

text:
Saint-Laurent, also referred to as Saint-Laurent-sur-Save, là một xã ở tỉnh Haute-Garonne vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã Saint-Laurent, Haute-Garonne nằm ở khu vực có độ cao từ 211-341 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Saintlaurent


title: Ludiente

text:
Ludiente là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Ludiente có diện tích 31,4 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 197 người. Đô thị Ludiente nằm ở khu vực có độ cao 431 mét trên mực nước biển. Các đô thị giáp ranh: Castillo de Villamalefa, Zucaina, Cirat, Torrechiva, Toga, Argelita Arañuel y Lucena del Cid tất cả đều thuộc tỉnh Castellón.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Acanthoscelides lobatus

text:
Acanthoscelides lobatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

L


title: Mell

text:
(tên viết là MELL) là một nữ ca sĩ người Nhật đến từ thành phố Sapporo, tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản. Cô là một trong những thành viên chủ chốt của ban nhạc I've Sound và là một trong những ca sĩ hát chính. Cô đã phát hành 6 đĩa đơn và 1 album solo. Mell tham gia góp giọng trong nhiều nhạc phim anime như Black Lagoon, Hayate the Combat Butler, Rideback, Shakugan no Shana, Sky Girls,... và visual novel như planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~.

Danh sách đĩa nhạc

Maxi single

Album

DVD
Mell First Live Tour 2008 Scope DVD
Phát hành 29 tháng 4 năm 2009

Under Superstition
Way beyond there
Kill
No vain
On my own
Permit
Proof
Kicks!
Scope
Red fraction
The first finale in me
Egen
Virgin's high!

Danh sách bài hát

Đơn ca tại I've
 (5 tháng 2 năm 1999)
"Fall in Love" (24 tháng 9 năm 1999)
 (16 tháng 10 năm 1999)
"Repeat" (16 tháng 10 năm 1999)
"Fly to the Top" (16 tháng 7 năm 2000)
 (8 tháng 12 năm 2000)
 (22 tháng 12 năm 2000)
 (26 tháng 1 năm 2001)
 -comment te dire adieu- (2 tháng 3 năm 2001)
"World My Eyes -prototype-" (28 tháng 12 năm 2002)
 (28 tháng 12 năm 2002)
"Last in Blue" (28 tháng 12 năm 2003)
"Spiral" (27 tháng 6 năm 2003)
"Out Flow" (5 tháng 9 năm 2003)
"Our Youthful Days" (31 tháng 10 năm 2003)
"Permit" (17 tháng 12 năm 2004)
"Permit" -Unplugged mix- (17 tháng 12 năm 2004)
"Permit" -- (17 tháng 2 năm 2004)
"Permit" -- Unplugged Mix (17 tháng 12 năm 2004)
 (Mixed up ver.) (29 tháng 12 năm 2004)
"Egen" (14 tháng 1 năm 2005)
"Two face (Front Line Covers ver.)" (28 tháng 12 năm 2008)
"Disintegration (Front Line Covers ver.)" (28 tháng 12 năm 2008)
 (25 tháng 3 năm 2009)
"Bizarrerie Cage" (1 tháng 5 năm 2009)
"Noblest Love" (26 tháng 2 năm 2010)

Mell & Miki
 (14 tháng 7 năm 2000)

Kotoko & Mell
"See You"  (14 tháng 6 năm 2006)

I've Special Unit
"See You"  (P.V ver.) (5 tháng 9 năm 2003)
"Fair Heaven" (30 tháng 7 năm 2005)
; performed as Love Planet Five (4 tháng 4 năm 2007)

Solo
"Dear memories"
"The Winner Takes It All"
"Hello Goodbye" (Silent Half)
"Mermaid"
"Split" (...Split)
"Video-Killed-The-Radio-Star"
 (trong planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~)
"Strange Woman"
"Noyau"
"Mermaid in the City"
"Fin"
"Where Are You Now?"

Orihime

"Love Generation"

Aki & Kotoko & Mell & Naraku & Yokko-Q

Đóng góp C.G Mix chủ yếu của Mell
"Detect"

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Mell tại Geneon
Website chính thức của I've Sound

Nữ ca sĩ Nhật Bản
Ca sĩ I've Sound
Nhạc sĩ Nhật Bản
Người Hokkaidō
Nhân vật còn sống
Key Sounds Label
Nhạc sĩ từ Sapporo


title: Villerserine

text:
Villerserine là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 42.Ước lượng dân số năm 2004 là 36.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Jura


title: 3040 Kozai

text:
3040 Kozai (1979 BA) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 23 tháng 1 năm 1979 bởi W. Liller ở Cerro Tololo.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3040 Kozai

Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Naves, Nord

text:
Naves  là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 5,19 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 627 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 49 mét trên mực nước biển.

Cự ly  về phía đông bắc của Cambrai.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Chi Nguyệt quế

text:
Chi Nguyệt quế (danh pháp khoa học: Laurus) là một chi của các cây thân gỗ thường xanh thuộc về họ Nguyệt quế (Lauraceae). Chi này bao gồm hai loài, trong đó các đặc trưng cơ bản để phân biệt chúng thường bị chồng lên nhau (Mabberley 1997).

Laurus azorica (Seub.) Franco, từ đồng nghĩa L. canariensis Webb & Berth. Được biết đến với tên gọi nguyệt quế Azores hay theo tên gọi trong tiếng Bồ Đào Nha là Louro, Loureiro, Louro-da-terra, Louro-de-cheiro, nó là loài cây bản địa cả các rừng nguyệt quế cận nhiệt đới ẩm ướt của khu vực Açores và quần đảo Madeira cũng như có mặt tại Maroc.
Laurus nobilis L. (loài điển hình của chi Laurus), được biết đến như là nguyệt quế thực thụ, hay nguyệt quế Hy Lạp, nó là nguồn cung cấp một loại gia vị là lá nguyệt quế. Nó cũng là nguồn để làm các vòng nguyệt quế của người Hy Lạp cổ đại. Nó phân bổ trong khu vực dọc theo bờ biển của Địa Trung Hải từ Tây Ban Nha tới Hy Lạp.

Các hóa thạch có niên đại từ trước các thời kỳ băng hà gần đây cho thấy các loài thuộc chi Laurus trước kia đã từng phân bổ rộng hơn xung quanh khu vực Địa Trung Hải và Bắc Phi, khi mà khí hậu ẩm ướt và mát hơn so với ngày nay. Hiện nay người ta cho rằng sự khô hóa của lưu vực Địa Trung Hải trong các kỷ băng hà đã làm cho chi Laurus rút lui vào các khu vực khí hậu mát hơn, bao gồm miền nam Tây Ban Nha và các đảo thuộc Macaronesia. Với sự kết thúc của kỷ băng hà cuối cùng, L. nobilis đã phần nào phục hồi được khu vực phân bổ trước đây của nó xung quanh Địa Trung Hải.

Nghiên cứu gần đây cho thấy các loại cây được phân loại là L. nobilis ở khu vực miền bắc Tây Ban Nha lại chia sẻ nhiều sự tương đồng về mặt di truyền và hình thái với L. azorica hơn là đối với quần thể L. nobilis có nguồn gốc ở Pháp và Ý (Arroyo-Garcia và những người khác 2001).

Chú thích

Tham khảo

Arroyo-García, R., Martínez-Zapater, J.M., Fernández Prieto, J.A., & Álvarez-Arbesú R. (2001). AFLP evaluation of genetic similarity among laurel populations. Euphytica 122 (1): 155-164.
Barbero, M., Benabid, A., Peyre, C. & Quezel, P. (1981). Sur la presence au Maroc de Laurus azorica (Seub.) Franco. Anales Jard. Bot. Madrid 37 (2): 467-472. Có sẵn trực tuyến  (Tập tin pdf; bằng tiếng Pháp).
Mabberley, D.J (1997). The Plant Book: a Portable Dictionary of the Vascular Plants. Xuất bản lần thứ hai, các trang 393-394.
 Các bức ảnh về L. azorica


title: Platymantis mamusiorum

text:
Platymantis mamusiorum (Nakanai Wrinkled Bamboo Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của New Britain Island ở Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 Foufopoulos, J. and Brown 2006. Platymantis mamusiorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Platymantis
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Thesur

text:
Thesur là một thị xã panchayat của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thesur có dân số 6918 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thesur có tỷ lệ 86% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 89%, và tỷ lệ cho phái nữ là 83%. Tại Thesur, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Rocles, Allier

text:
Rocles là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Người nổi tiếng
De Lichy De Lichy

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Pages about Rocles
  Château de La Lande MH
  Castel of Montbillon

Xã của Allier


title: Nomada minor

text:
Nomada minor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gmelin mô tả khoa học năm 1790.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1790


title: Occidental Mindoro

text:
Occidental Mindoro hay Tây Mindoro là một tỉnh của Philippines thuộc vùng MIMAROPA ở Luzon. Tiunhr là nơi cư trú của người Mangyan bản địa. Tỉnh lị là Mamburao. Đúng như tên gọi của mình, Occidental Mindoro ở nửa phía tây của hòn đảo Mindoro. Phía tây là Biển Đông và đảo Palawan ở phía tây nam qua Eo biển Mindoro, phía bắc qua biển là Batangas.

Địa lý
Occidental Midoro về tổng thể có cả núi, đồi, sông, thung lũng và những đồng bằng rộng và một số hồ nước ngọt Những ngon núi cao nhất ở sâu trong nội địa và là ranh giới với tỉnh sónginh ở phía đông. Occidental Mindoro có hai mùa là mùa khô và mùa mưa, Mùa mưa bắt đầu vào cuối tháng 5 và kéo dài đến tháng 10. Mùa khô bắt đầu từ tháng 11, tháng 3 và tháng tư là khô hanh nhất, bầu trời quang đãng và nung nóng mặt đất.

Lịch sử
Lịch sử của Occidental Mindoro có liên quan mất thiết đến lịch sử giao thương của hòn đảo Mindoro. Xưa kia, hòn đảo được gọi là Ma-i. Đảo chính thức được gọi là Mait và được các thương nhân người Hoa biến đến trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện. Được đề cập đến biên niên sử của Trung Quốc vào năm 775 SCN và chi tiết hơn vào năm 1225. Đây là điểm thả neo chính của lộ trình thương mại Đông Nam Á thời kỳ tiền Philippines, các nhà buôn Ả Rập và Ấn Độ đã buôn bán với những người bản địa. Năm 1570, người Tây Ban Nha bắt đầu đô hộ hòn đảo và đặt tên đảo là"Mina de Oro"(mỏ vàng) sau khi họ tìm được một số kim lọa quý và thực tế là chưa từng tìm thấy vàng trên đảo.

Người dân bản địa Mindoro được người Tây Ban Nha gọi là Manguianes. Tuy nhiên những người bản địa tự coi mình thuộc về một sắc tộc hay thị tộc, Có 7 dân tộc hay thị tộc trên đảo và họ sinh sống, nói những thứ ngôn ngữ khác nhau. Người dân trên đảo không có các chiến binh, họ sống hòa bình và nhút nhát nhưng là những người bạn tốt.

Nhân khẩu
Tổng dân số Occidental Mindoro là 380.250 người theo thống kê năm 2000, là tỉnh ít dân thứ 21 trong cả nước, mật độ dân số là 61 người/km². Các ngôn ngữ chính là tiếng Tagalog, tiếng Ilocano, tiếng Visaya và những ngôn ngữ khác trong đất nước. Occidental là một xã hội đa văn hóa, dân cư chủ yếu là người nhập cư từ các tỉnh khác.

Người dân bản địa được gọi là Mangyan (Manguianes trong tiếng Tây Ban Nha, Mañguines trong tiếng Tagalog cổ) với 7 bộ tộc riêng biệt. Họ sống sâu trong nội địa đặc biệt là vùng cao nguyên. Họ được cho là đến từ Indonesia và đã định cư tại đảo từ thời tiền sử. Ngày nay, họ chỉ có số lượng 80.000 trên cả hai phần của hòn đảo, nhưng không có số liệu chính xác về họ vì nhiều người vẫn còn lảng tráng những người ở vùng thấp.

Hành chính
Tỉnh có 11 đô thị tự trị

Chú thích

Liên kết ngoài
WOW Philippines - Occidental Mindoro

Tỉnh của Philippines
Mindoro
Mimaropa


title: Ampedus cambodiensis

text:
Ampedus cambodiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Dicranomyia crassipes

text:
Dicranomyia crassipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Kê Proso

text:
Kê Proso, kê châu Âu (danh pháp hai phần: Panicum miliaceum). Cả tổ tiên hoang dại lẫn nơi rhuần hóa kê Proso đều không rõ, nhưng lần đầu tiên nó xuất hiện như là một loại cây trồng ở cả miền nam Kavkaz lẫn Trung Quốc vào khoảng năm 5000 TCN, cho thấy nó có thể đã được thuần hóa một cách độc lập ở từng khu vực. Nó vẫn được trồng rộng khắp tại Ấn Độ, Nga, Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ và România. Tại Hoa Kỳ, kê Proso chủ yếu được trồng để lấy hạt cho chim ăn. Nó được bày bán như là một loại thực phẩm tự nhiên và do nó không chứa gluten nên có thể được đưa vào trong khẩu phần ăn của những người không chịu được bánh mì.

Kê Proso thích nghi với nhiều loại đất và nhiều điều kiện khí hậu; nó có khoảng thời gian mỗi vụ mùa là khá ngắn và cần ít nước. Nhu cầu về nước của kê Proso có lẽ là thấp nhất trong số các loại cây lương thực chính. Nó là loại cây trồng tốt và phù hợp cho các kiểu canh tác đất khô và canh tác không cày xới đất. Kê Proso là một loài cây một năm trong họ Hòa thảo (Poaceae) với chiều cao cây có thể tới 100 cm (4 ft). Các đầu mang hạt mọc thành chùm. Các hạt nhỏ (2–3 mm) và có màu kem, vàng, đỏ cam, nâu v.v.

Kê Proso là cây thân thảo một năm như các loài kê khác, nhưng nó không có quan hệ họ hàng gần gũi với kê trân châu, kê đuôi cáo, kê chân vịt hay kê Barnyard.

Lịch sử và thuần hóa
Không giống như kê đuôi cáo, tổ tiên hoang dại của kê Proso vẫn chưa được nhận dạng rõ ràng và chắc chắn. Zohary và Hopf lưu ý rằng dạng cỏ dại của loài cây này được tìm thấy ở Trung Á, bao phủ một khu vực từ biển Caspi về phía đông tới Tân Cương và Mông Cổ, và cho rằng các khu vực bán khô cằn này có thể là nơi che giấu dạng kê "thật sự hoang dại". Họ cũng đề cập tới một điều là loài kê này cũng đã được thông báo là tìm thấy ở các khu vực thuộc thời đại đồ đá mới ở Gruzia (có niên đại khoảng 5000-4000 năm TCN), cũng như đã được khai quật tại các làng làm nghề nông nghiệp của nền văn hóa Nhưỡng Thiều ở miền đông Trung Quốc. Kê Proso dường như đã xuất hiện tại châu Âu không bao lâu sau khi nó xuất hiện tại Gruzia, đầu tiên tại miền đông và trung châu Âu. Tuy nhiên, nó phải mất một vài nghìn năm nữa để có thể du nhập vào các khu vực ngày nay là Italia, Hy Lạp, Iran, và chứng cứ sớm nhất cho việc gieo trồng nó tại khu vực Trung Cận Đông là phát hiện trong các đống phế tích của Nimrud, Iraq có niên đại khoảng năm 700 TCN.

Zonary và Hopf kết luận rằng trong khi kê Proso "không thuộc về bộ sưu tập cây trồng Trung Cận Đông thời đại đồ đá mới", thì nó đã tới châu Âu không muộn hơn khoảng thời gian mà các sự du nhập này xảy ra, và thừa nhận rằng kê Proso "là hình tượng cho thực nghiệm độc lập trong quá trình thuần hóa, một quá trình có thể đã bắt đầu... trước khi các loại cây trồng lương thực của Trung Cận Đông đến đây."

Liên kết ngoài
 Alternative Field Crops Manual: Millets
 Proso farming

Ghi chú

Kê
Cây trồng sử dụng không đúng mức
Panicum


title: Epiphragma distivena

text:
Epiphragma distivena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Browneopsis macrofoliolata

text:
Browneopsis macrofoliolata là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Browneopsis macrofoliolata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Browneopsis
Thực vật Ecuador


title: L'Ampolla

text:
L'Ampolla là một đô thị trong comarca Baix Ebre, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Tarragona
Baix Ebre


title: Sint-Katelijne-Waver

text:
Sint-Katelijne-Waver (các viết cũ: Kathelijne-Waver, tiếng Pháp Wavre-Sainte-Catherine) là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Onze-Lieve-Vrouw-Waver và nội thành Sint-Katelijne-Waver. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Sint-Katelijne-Waver có dân số  19.577 người. Tổng diện tích là 36,12 km² với mật độ dân số là 542 người trên mỗi km².

Kinh tế của Sint-Katelijne-Waver dựa vào nghề làm vườn.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Xã của Antwerpen


title: Joplin, Missouri

text:
Joplin (phát âm , như "giáp-lình") là một thành phố thuộc các quận Jasper và Newton ở tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Joplin là thành phố lớn nhất quận Jasper dù không phải là quận lỵ. Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 50.150 người. Năm 2009, vùng đô thị Joplin có dân số ước tính 174.300 người.

Địa lý
Joplin nằm tại tọa độ  (37,084167, −94,513056).

Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, thành phố này có tổng diện tích là 81,7 km² (31,5 sq mi). Trong đó, 81,4 km² (31,4 sq mi) là đất và 0,2 km² (0,1 sq mi) là nước. Diện tích mặt nước chiếm 0,32% tổng diện tích. Thành phố này nằm 306 m (1.004 ft) trên mực nước biển.

Lịch sử

Chì được khám phá ra tại thung lũng nhánh sông Joplin trước Nội chiến Hoa Kỳ, nhưng vùng này không mở mang cho đến thời kỳ sau chiến tranh. Vào năm 1871, sau khi nhiều mở kẽm được mở trong thung lũng, dân cư John C. Cox đệ trình một sơ đồ thành phố vào phía đông của thung lũng. Cox đặt tên làng này là Thành phố Joplin (Joplin City) theo suối nước và nhánh sông chạy gần. Cả hai được đặt tên theo mục sư Giám Lý Harris G. Joplin.

Dân cư Patrick Murphy của Carthage cũng đệ trình một sơ đồ thành phố vào phía kia của thung lũng với tên Murphysburg. Hai thành phố cuối cùng hợp nhất thành Thành phố Union (Union City), nhưng sự hợp nhất được quyết định là bất hợp pháp và hai thành phố bị chia. Theo lời đề nghị của Murphy, hai thành phố hợp nhất lại dưới tên Thành phố Joplin (City of Joplin) ngày 23 tháng 3 năm 1873.

Năm 1933, trong thời Đại Suy thoái, đôi kẻ cướp nổi tiếng Bonnie và Clyde ở Joplin vài tuần.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phần nhiều mỏ kẽm đóng cửa và dân số không còn lên như về trước. Đường chính chạy ngang qua Joplin trở thành một phần của Xa lộ 66.

Ngày 22 tháng 5 năm 2011, Joplin bị cơn lốc xoáy mạnh tới EF-5 càn quét qua thành phố, làm ít nhất 138 người bị thiệt mạng và hơn 900 người bị thương và phá Trung tâm Y tế Vùng Thánh Gioan (St. John's Regional Medical Center), nhiều nhà cửa, và vài nhà trường.

Nhân khẩu
Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số 45.504 người, 19.101 gia hộ, và 11.517 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 559,2 người/km² (1.448,4 người/sq mi). Có 21.328 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 262,1 người/km² (678,9 người/sq mi). Trong dân số thành phố này, 90,44% là người da trắng, 3,67% là người da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,53% là người Mỹ bản thổ, 0,74% là người gốc Á, 0,04% là người gốc Thái Bình Dương, 0,98% từ các chủng tộc khác, và 2,59% từ hơn một chủng tộc. 2,51% dân số là người Hispanic hay Latinh thuộc một chủng tộc nào đó. (Xem Chủng tộc và dân tộc trong Thống kê Dân số Hoa Kỳ.)

Trong số 19.101 gia hộ ở trong thành phố có 27,5% hộ có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 44,4% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,3% có một chủ hộ nữ không có mặt chồng, và 39,7% không phải gia đình. 32,4% gia hộ có cá nhân sống riêng và 12,5% có người sống một mình 65 tuổi trở lên. Cỡ hộ trung bình là 2,28 người và cỡ gia đình trung bình là 2,89 người.

Trong thành phố, 23,2% dân số chưa 18 tuổi, 13,5% từ 18–24 tuổi, 27,3% từ 25–44 tuổi, 20,3% từ 45–64 tuổi, và 15,6% từ 65 tuổi trở lên.

Thu nhập trung bình của một gia hộ trong thành phố là 30.555 đô la mỗi năm và thu nhập trung bình của một gia đình là 38.888 đô la. Phái nam có thu nhập trung bình 28.569 đô la so với 20.665 đô la của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.738 đô la. Có 10,5% của các gia đình và 14,8% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 18,8% những người chưa 18 tuổi và 9,4% của những người 65 tuổi trở lên.

Lịch sử dân số
Dân số của thành phố này là 7.038 năm 1880, 9.943 năm 1890, 26.023 năm 1900, 32.073 năm 1910, 29.902 năm 1920, 33.454 năm 1930, 37.144 năm 1940, 38.711 năm 1950, 38.958 năm 1960, 39.256 năm 1970, 39.126 năm 1980, 40.961 năm 1990, 45.504 năm 2000, và 50.150 năm 2010.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thành phố Joplin

Thành phố của Missouri
Quận Jasper, Missouri
Quận Newton, Missouri


title: Zhangixalus hui

text:
Zhangixalus hui là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Guanfu, W. & Zheng Zhong Hua 2004. Polypedates zhaojuensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

H
Động vật lưỡng cư Trung Quốc


title: Mascalucia

text:
Mascalucia là một đô thị ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia, có khoảng cách khoảng 160 km về phía đông nam của Palermo và cách khoảng 6 km về phía bắc của Catania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 26.068 người và diện tích là 16,2 km².

Mascalucia giáp các đô thị: Belpasso, Catania, Gravina di Catania, Nicolosi, Pedara, San Pietro Clarenza, Tremestieri Etneo.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.mascalucia.ct.it/
 mascalucia.eu

Đô thị tỉnh Catania


title: Peristeria elata

text:
Peristeria elata là một loài lan hiện diện từ Trung Mỹ đến Ecuador và Venezuela. Nó là loài điển hình của chi.
Tại Panama, loài này có nhiều ở các rừng núi rất ẩm. Nó là thực vật biểu sinh trên cành cây có rêu bao phủ ở độ cao khoảng 1100 mét. Kể từ năm 1980, loài này là quốc hia của Cộng hòa Panama.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dr. Karlheinz Senghas - Maxillaria, un genre chaotique - Richardiana
Eric A. Christenson - Vue d’ensemble du genre Maxillaria - Richardiana

elata


title: Vòi phun nước Wallace

text:
Vòi phun nước Wallace (tiếng Pháp: Fontaine Wallace) là các vòi phun nước nhỏ cung cấp nước sạch uống được. Các vòi phun này có cấu tạo như những ngôi đền nhỏ (tiếng Pháp: édicule, gốc từ tiếng Latinh: aedicula) làm bằng gang được điêu khắc cầu kì. Thành phố đầu tiên trang bị những vòi phun nước Wallace là Paris. Cái tên « Wallace » được đặt theo tên của Richard Wallace, người đã quyên tiền cho thành phố để thiết lập hệ thống này. Với trang trí điêu khắc đẹp, các vòi phun Wallace không chỉ có tác dụng cung cấp nước uống cho khách du lịch và người qua đường mà còn trở thành một biểu tượng thẩm mỹ cho thành phố Paris. Sau Paris một số thành phố khác trên thế giới cũng trang bị các vòi phun nước Wallace.

Lịch sử ra đời

Trong thập kỷ 1870 thành phố Paris phải trải qua một thời gian khó khăn do chiến tranh Pháp-Phổ (1870) và Công xã Paris (1871). Ngay sau giai đoạn này, thủ đô của Pháp bắt đầu quá trình xây dựng mới trên quy mô lớn. Hàng loạt công trình lớn và đại lộ mới được xây dựng, tiêu biểu là nhà thờ Sacré-Cœur, các đại lộ Raspail, Saint-Germain. Rất nhiều cá nhân và tổ chức đã quyên góp tiền cho công cuộc tái thiết này như Hội Chữ Thập Đỏ, Cứu Thế Quân, Société philanthropique... Một trong số này là Ngài Richard Wallace, người sau khi được thừa hưởng gia tài khổng lồ của cha để lại đã quyết định giành một phần để hỗ trợ tài chính cho người dân Paris. Wallace quan tâm tới công việc này tới mức ông đã ở luôn tại một biệt thự Paris để sẵn sàng giúp đỡ khi có yêu cầu. Sau khi qua đời, Wallace đã được chôn cất tại nghĩa trang danh giá bậc nhất của Paris, nghĩa trang Père-Lachaise.

Một trong những đóng góp của Richard Wallace cho thành phố Paris là hệ thống vòi phun nước mang tên ông. Sau cuộc bao vây năm 1870 của quân Phổ và Công xã Paris, rất nhiều máng dẫn nước của thành phố bị phá huỷ, dẫn đến việc giá nước sinh hoạt vốn đã cao lại tăng lên nhanh chóng. Việc thiếu nước uống làm những người nghèo khó dễ sa vào tình trạng nghiện rượu và người ta thấy rằng việc cung cấp nước uống miễn phí là cấp thiết. Với số tiền quyên góp của Wallace, một hệ thống các vòi phun nước được trạm trổ, mang tính thẩm mỹ cao được hình thành và lập tức tỏ ra hữu dụng. Ngay đến hiện tại, khi nước sạch đã không còn là vấn đề lớn của Paris thì các vòi phun nước Wallace vẫn rất cần thiết cho người dân thành phố cũng như khách du lịch vì đây là nguồn nước uống được lộ thiên và miễn phí duy nhất của thủ đô.

Đặc điểm

Ý tưởng
Đích thân Richard Wallace đưa ra ý đồ về hệ thống vòi phun nước. Theo đó các vòi phun phải vừa đảm bảo yêu cầu cung cấp nước sạch, vừa phải là những công trình mỹ thuật làm đẹp cho Paris. Về kích thước các vòi phun phải đủ lớn để có thể nhìn thấy từ xa nhưng không được quá to dẫn đến phá vỡ sự hài hoà của cảnh quan xung quanh. Giá thành của các vòi phun cũng không được quá đắt vì chúng phải được đặt ở nhiều nơi trong thành phố. Cuối cùng là vật liệu làm vòi phun phải bền, dễ gia công và thuận tiện cho bảo dưỡng. Màu sắc của vòi phun được toà thị chính Paris quyết định là màu xanh lá cây đậm để hài hoà với các công viên và các hàng cây vốn là nơi thường được chọn để đặt vòi phun.

Bốn mẫu vòi phun khác nhau đã được Wallace chế tạo, tất cả đều được làm bằng gang, loại vật liệu tương đối phổ biến khi đó vì giá rẻ, dễ đổ khuôn và bền. Để đúc các vòi phun Wallace cung cấp hầu hết chi phí cần thiết, thành phố Paris chi 1000 franc cho mẫu lớn và 450 franc cho mẫu gắn vào tường. Các vòi phun được đúc tại xí nghiệp ở Val d'Osne, Haute-Marne, gần với Saint-Dizier, cho đến nay đây vẫn là nơi cung cấp các vòi phun Wallace cho Paris.

Các mẫu vòi phun
Việc thiết kế mỹ thuật cho vòi phun được Wallace giao cho nhà điêu khắc Charles-Auguste Lebourg. Lebourg được giao nhiệm vụ thiết kế sao cho mỗi vòi phun Wallace dù nhỏ hay lớn đều phải là những tác phẩm nghệ thuật thực sự:

 Mẫu lớn (2,71 m - 610 kg): Lấy ý tưởng từ Đài phun nước Innocents, vòi phun có đế làm bằng đá Hauteville, phần bệ hình bát giác, phần vòi phun gồm bốn cột đỡ hình phụ nữ (các cariatide) quay lưng vào nhau, trên cùng là một mái tròn trang trí hình cá heo. Nước được phun ra thành một tia nhỏ bên trong mái vòm rồi chảy vào bồn nước được bảo vệ bằng lưới sắt. Ban đầu vòi nước còn gắn hai cốc sắt để tiện cho việc uống nước, nhưng từ năm 1952 các cốc này được bỏ đi để đảm bảo vệ sinh. Bốn cariatide của vòi phun Wallace tượng trưng cho Lòng tốt, Sự giản dị, Lòng từ thiện và Sự tiết độ, các cariatide này được điêu khắc hoàn toàn khác nhau.
 Mẫu cột (2,50 m - 500 kg): Mẫu này gần giống với mẫu lớn trừ việc các cariatide được thay thế bằng các cột thông thường để giảm giá thành. Chỉ được sản xuất khoảng 30 mẫu, hiện nay mẫu cột chỉ còn 2 vòi đang hoạt động tại phố Rémusat và đại lộ Ternes.
 Mẫu gắn tường (1,96 m - 300 kg): Mẫu này được trang trí bằng một đầu thần suối, từ đó chảy ra một dòng nước nhỏ đổ xuống bồn nước nằm giữa hai trụ vòi phun. Tương tự mẫu lớn, mẫu gắn tường cũng có hai cốc uống nước bằng kim loại đã được bỏ đi từ năm 1952. Mẫu này thường được gắn trên tường của bệnh viện, doanh trại, và hiện giờ chỉ còn một mẫu duy nhất hoạt động ở phố Geoffroy-Saint-Hilaire.
 Mẫu nhỏ (1,32 m - 130 kg): Mẫu này có hình dạng đơn giản là một vòi phun có nút bấm, nó thường được trang bị ở các quảng trường hoặc công viên công cộng để phục vụ người nghỉ ngơi và vui chơi trong công viên vốn thường có nhiều trẻ con. Do có kích cỡ nhỏ, loại vòi này được toà thị chính Paris chi trả hoàn toàn.

Vị trí đặt
Vị trí đặt của các vòi phun phụ thuộc vào chính quyền thành phố Paris. Chúng thường được đặt ở các địa điểm công cộng sao cho hợp lý nhất với khung cảnh xung quanh. Phần lớn vòi phun được đặt trong các quảng trường hoặc ở góc phố. Người chịu trách nhiệm lựa chọn vị trí là Eugène Belgrand, giám đốc hệ thống nước của Paris, một cộng sự của Georges Eugène Haussmann. Trừ Quận 1, hầu như tất cả các quận của Paris đều có vòi phun nước Wallace.

Vòi phun hiện tại
Hiện nay phần lớn các vòi phun vẫn tiếp tục hoạt động từ 15 tháng 3 đến 15 tháng 11 mỗi năm, trong mùa đông các vòi nước ngừng hoạt động để tránh nguy cơ đóng băng đường ống. Nó đã trở thành một biểu tượng của Paris và được thế giới biết đến, ngay cả khi quân đội Đức Quốc xã chiếm đóng thành phố, các vòi nước này cũng không bị đụng tới mặc dù một số tượng đài Paris đã bị người Đức nấu chảy để làm súng đạn. Tuy vậy các vòi phun này vẫn chưa được xếp hạng Di tích lịch sử Pháp trong khi một biểu tượng kém nổi tiếng hơn của Paris là Cột Morris đã được xếp hạng.

Sau Paris nhiều thành phố Pháp cũng trang bị các vòi phun Wallace như Bordeaux, Toulouse, Marseille... Bên ngoài nước Pháp, người ta còn thấy vòi phun Wallace ở Nam Phi, Brasil, Tây Ban Nha (Barcelona và San Sebastián), Hoa Kỳ (ở New Orleans), Anh (trong vườn Wallace Collection tại London), Jordan (tại Amman), Mozambique và Thuỵ Sĩ. Tại Canada các vòi Wallace xuất hiện ở Montréal (do chính quyền Paris trao tặng) và Québec. Ngoài ra trong tư dinh của một số nhân vật giàu có và nổi tiếng như Maurice Chevalier hay Brigitte Bardot cũng trang bị các vòi phun kiểu này.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

  108 Vòi phun nước Wallace  - Trang của thành phố Paris

Wallace
Quảng trường Paris
Công trình xây dựng Paris
Pháp năm 1872


title: Sololá (tỉnh)

text:
Sololá là một tỉnh ở phía tây Guatemala. Tỉnh lỵ là thành phố Sololá.
Tỉnh này có diện tích 1.061 km², dân số 307.661 người.

Các đô thị

 Concepción
 Nahualá
 Panajachel
 San Andrés Semetabaj
 San Antonio Palopó
 San José Chacayá
 San Juan La Laguna
 San Lucas Tolimán
 San Marcos La Laguna
 San Pablo La Laguna
 San Pedro La Laguna
 Santa Catarina Ixtahuacan
 Santa Catarina Palopó
 Santa Clara La Laguna
 Santa Cruz La Laguna
 Santa Lucía Utatlán
 Santa María Visitación
 Santiago Atitlán
 Sololá

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Solola video
 Interactive department map

Tỉnh của Guatemala


title: (134344) 1989 SG9

text:
{{DISPLAYTITLE:(134344) 1989 SG9}}

(134344) 1989 SG9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 24 tháng 9 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 134001–135000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gonophora unimaculata

text:
Gonophora unimaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Sân bay Miri

text:
Sân bay Miri (IATA: MYY, ICAO: WBGR) (tiếng Mã Lai: Lapangan Terbang Miri) phục vụ thành phố Miri, Sarawak ở Đông Malaysia. Đây là một trong những sân bay nội địa bận rộn nhất Malaysia. Sân bay này là trung tâm hoạt động của hãng FlyAsianXpress (FAX) đảm nhận chính các tuyến nội địa từ hãng Malaysia Airlines. Vị trí của Miri ở giữa Borneo của Malaysia khiến sân bay này thích họp cho dịch vụ hàng không nông thôn. Năm 2005, sân bay này phục vụ 1,59 triệu khách.

Các hãng hàng không và các điểm đến

AirAsia (Johor Bahru, Kota Kinabalu, Kuala Lumpur, Kuching)
Malaysia Airlines (Kota Kinabalu, Kuala Lumpur, Kuching)
MASwings (Ba'kelalan, Bario, Bintulu, Kota Kinabalu, Labuan, Lawas, Limbang, Long Akah, Long Banga, Long Lellang, Long Seridan, Marudi, Mukah, Mulu, Sibu)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Website chính thức
List of destinations from Miri

A-Z World Airports

Sân bay Malaysia


title: Obtusella roseotincta

text:
Obtusella roseotincta là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Obtusella


title: Autafond

text:
Autafond là một đô thị trong huyện Sarine thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị của bang Fribourg


title: Thuin

text:
Thuin là một đô thị ở tỉnh Hainaut. Đô thị Thuin gồm các đô thị cũ Leers-et-Fosteau, Biesme-sous-Thuin, Ragnies, Biercée, Gozée, Donstiennes, và Thuillies.

Thành phố kết nghĩa

: Torgnon
: Bletterans ở tỉnh Jura

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức (bằng tiếng Pháp)
Le Centre d’Histoire et d’Art de Thudinie  includes several historic references on the Thuin area (bằng tiếng Pháp)

Đô thị của Hainaut
Di sản thế giới tại Bỉ


title: Latirus rousi

text:
Latirus rousi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Argyritis

text:
Argyritis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: SMS Lothringen

text:
SMS Lothringen là chiếc cuối cùng trong số năm chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc lớp Braunschweig được Hải quân Đế quốc Đức (Kaiserliche Marine) chế tạo vào đầu thế kỷ 20. Nó được đặt lườn vào năm 1902 và đưa ra hoạt động vào năm 1906; tên của nó được đặt theo tiểu bang Lothringen, ngày nay là vùng Lorraine của Pháp. Các con tàu chị em với nó là Braunschweig, Elsass, Hessen và Preussen.

Lothringen đã phục vụ cùng với Hải đội Chiến trận 2 của Hạm đội Biển khơi Đức trong hầu hết quãng đời hoạt động. Nó đã tham gia cuộc xuất quân của hạm đội vào tháng 12 năm 1914 nhằm hỗ trợ cho cuộc bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby, trong đó Hạm đội Đức đã có cuộc đụng độ ngắn với một phân đội của Hạm đội Grand Anh Quốc. Do đã cũ và lạc hậu, nó được rút khỏi hoạt động thường trực của hạm đội vào năm 1916 để làm nhiệm vụ canh phòng tại biển Baltic và sau đó như một tàu huấn luyện. Sau chiến tranh, Lothringen được giữ lại phục vụ cho Hải quân Cộng hòa Đức được tái thành lập, được cải biến thành một tàu kho chứa tiếp liệu cho các tàu quét mìn Kiểu F. Nó được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào tháng 3 năm 1931 và được bán để tháo dỡ vào cuối năm đó.

Thiết kế và chế tạo

Lothringen được đặt lườn vào năm 1902 tại xưởng tàu của hãng Schichau-Werke ở Danzig dưới số hiệu chế tạo 716. Là chiếc thứ năm trong lớp, nó được đặt hàng dưới cái tên tạm thời "M" như một đơn vị mới của hạm đội. Con tàu có chi phí tổng cộng 23.801.000 Mác vàng Đức. Lothringen được hạ thủy vào ngày 27 tháng 5 năm 1904 và đưa ra hoạt động cùng hạm đội vào ngày 18 tháng 5 năm 1906.

Con tàu có chiều dài chung là , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước là  ở phía trước. Nó được cung cấp động lực bởi ba động cơ hơi nước ba buồng bành trướng đặt dọc dẫn động ba chân vịt. Hơi nước được cung cấp bởi tám nồi hơi kiểu Marine và sáu nồi hơi hình trụ, tất cả được đốt bằng than. Hệ thống động lực của Lothringen dự định cung cấp một công suất , cho phép nó đạt được tốc độ tối đa .

Dàn vũ khí của Lothringen bao gồm dàn pháo chính có bốn khẩu pháo  SK L/40 bắn nhanh đặt trên hai tháp pháo nòng đôi, một phía trước và một phía sau cấu trúc thượng tầng. Dàn pháo hạng hai của nó bao gồm mười bốn khẩu pháo  SK L/40 và mười tám khẩu pháo  SK L/35 bắn nhanh. Chúng được bổ sung bởi sáu ống phóng ngư lôi , tất cả được bố trí ngầm dưới lườn tàu.

Lịch sử hoạt động
Sau khi được đưa ra hoạt động, Lothringen được phân về Hải đội Chiến trận 2 của Hạm đội Biển khơi Đức. Nó đã tham gia lễ hội de Ruyter tại Amsterdam vào ngày 24 tháng 3 năm 1907. Vào năm 1909, Lothringen cùng với thiết giáp hạm cũ Mecklenburg giành được giải thưởng tác xạ chính xác hàng năm của Kaiser. Đến 1911, hai lớp thiết giáp hạm dreadnought đầu tiên của Đức Nassau và Helgoland được đưa ra hoạt động; các con tàu này được phân về Hải đội Chiến trận 1; trong khi các con tàu cũ thuộc các lớp Kaiser Friedrich và Wittelsbach, vốn chỉ trang bị pháo , được đưa về lực lượng dự bị. Đế quốc Đức giờ đây có một hạm đội thiết giáp hạm trang bị toàn pháo  hoặc lớn hơn. Lothringen đã có mặt trong chuyến đi huấn luyện hàng năm đến Na Uy vào tháng 7 năm 1914, vốn bị cắt ngắn do vụ Ám sát Thái tử Franz Ferdinand và sự căng thẳng trong quan hệ quốc tế diễn ra sau đó. Vào ngày 25 tháng 7, thủy thủ trên tàu được tin về Tối hậu thư mà Áo-Hung đưa ra cho Serbia; Lothringen rời Na Uy để gặp gỡ phần còn lại của hạm đội vào ngày hôm sau.

Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra vào tháng 8 năm 1914, Hạm đội Biển khơi Đức tiến hành một loạt các hoạt động nhằm thu hút một phần lực lượng của Hạm đội Grand Anh Quốc vốn vượt trội hơn về số lượng nhằm tiêu diệt chúng. Bằng cách tạo ra một tương quan lực lượng cân bằng, Hải quân Đức có thể thúc đẩy một trận chiến quyết định tại khu vực phía Nam của Bắc Hải. Hoạt động đầu tiên như vậy là cuộc bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby vào ngày 15-16 tháng 12 năm 1914. Phần chủ lực của hạm đội, trong đó có Lothringen, hoạt động như lực lượng hỗ trợ từ xa cho hải đội tàu chiến-tuần dương của Chuẩn đô đốc Franz von Hipper khi chúng bắn phá các thị trấn duyên hải của Anh. Vào chiều tối ngày 15 tháng 12, Hạm đội Đức với 12 thiết giáp hạm dreadnought và 8 thiết giáp hạm tiền-dreadnought đã tiếp cận trong khoảng cách  với một hải đội biệt lập gồm sáu thiết giáp hạm Anh. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa các tàu khu trục hộ tống đối địch đã khiến vị tư lệnh Đức, Đô đốc Friedrich von Ingenohl, tin rằng ông đang phải đối đầu với toàn bộ Hạm đội Grand Anh Quốc, nên ông đã tách ra khỏi trận chiến và quay trở về cảng nhà.

Giống như chiếc tàu chị em Preussen, Lothringen cũng lỡ mất trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916, cho dù vì một lý do khác. Trong khi Preussen được tạm thời điều động sang khu vực biển Baltic để phục vụ như tàu canh phòng, tình trạng vật chất của Lothringen ở mức độ kém và sự lạc hậu đã buộc tư lệnh hạm đội, Phó đô đốc Reinhard Scheer, rút nó ra khỏi hải đội. Trận Jutland cũng bộc lộ cho thấy các thiết giáp hạm tiền-dreadnought quá mong manh để có thể tham gia các hoạt động nơi tuyến đầu; vì vậy Hải đội Chiến trận 2 được cho tách khỏi Hạm đội Biển khơi. Lothringen trở thành một tàu canh phòng tại biển Baltic sau khi tách khỏi hạm đội; rồi trong năm tiếp theo nó được chuyển đến Wilhelmshaven nơi nó được sử dụng như một tàu thực tập và tàu huấn luyện kỹ sư. Nó phục vụ trong vai trò này cho đế khi chiến tranh chấm dứt vào năm 1918.

Hiệp ước Versailles, vốn thỏa thuận nhằm kết thúc cuộc xung đột, quy định Đức được phép giữ lại sáu thiết giáp hạm thuộc các "kiểu Deutschland hoặc Lothringen". Lothringen nằm trong số các con tàu được chọn. Giống như chiếc tàu chị em Preussen, nó được cải biến thành một tàu kho chứa tiếp liệu cho các tàu quét mìn Kiểu F tại xưởng tàu Kriegsmarinewerft tại Wilhelmshaven vào năm 1919; con tàu được tháo dỡ vũ khí và được lắp đặt các bệ để giữ các tàu quét mìn.

Lothringen hoạt động trong vai trò này cùng với Hải quân Cộng hòa Đức tái thành lập từ năm 1922 đến năm 1926. Sau đó nó được rút khỏi đăng bạ Hải quân vào ngày 31 tháng 3 năm 1931, được bán để tháo dỡ với giá 269.650 Mác, và được tháo dỡ bởi hãng Blohm & Voss tại Hamburg.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp thiết giáp hạm Braunschweig
Thiết giáp hạm của Hải quân Đức
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: 7204 Ondřejov

text:
7204 Ondřejov là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1590.6621065 ngày (4.35 năm).

Nó được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1995.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Andrena viridissima

text:
Andrena viridissima là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ribble mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1968


title: Tống Giáo Nhân

text:
Tống Giáo Nhân () (sinh ngày 5 tháng 4 năm 1882 - mất ngày 22 tháng 3 năm 1913), là một nhà cách mạng và chính trị gia Trung Hoa. Ông là nhà lãnh đạo tổ chức Quốc dân Đảng ở Trung Quốc. Năm 1905, cùng Tôn Trung Sơn thành lập Đồng minh Hội. Sau Cách mạng Tân Hợi 1911, ông được mời tham gia chính phủ của Viên Thế Khải. Sau đó tập hợp một số đảng viên có khuynh hướng dân chủ trong Quốc hội cùng Đồng minh Hội lập ra Quốc dân Đảng (1912), trở thành nhân vật đối lập với Viên Thế Khải.

Ngày 20 tháng 3 năm 1913, ông đã bị ám sát ở nhà ga Thượng Hải khi ông đang chuẩn bị bài diễn văn vận động ủng hộ chính phủ. Người ta nghi ngờ Viên Thế Khải là người xúi giục tổ chức cuộc ám sát này.

Tham khảo

Sinh năm 1882
Mất năm 1913
Người bị ám sát
Nhà cách mạng Trung Quốc
Tôn Trung Sơn


title: Danh sách kề

text:
Trong lý thuyết đồ thị, danh sách kề (tiếng Anh: adjacency list) là danh sách biểu diễn tất cả các cạnh hoặc cung trong một đồ thị.

Nếu đồ thị vô hướng, mỗi phần tử của danh sách là một cặp hai đỉnh là hai đầu của cạnh tương ứng. Nếu đồ thị có hướng, mỗi phần tử là một cặp có thứ tự gồm hai đỉnh là đỉnh đầu và đỉnh cuối của cung tương ứng.

Ví dụ, danh sách {a,b},{a,c},{b,c} mô tả đồ thị vô hướng trong hình dưới đây, trong đó ba đỉnh a, b, c được nối với nhau.

Thông thường, danh sách kề không coi trọng thứ tự giữa các cạnh.

Trong Khoa học máy tính, danh sách kề là một cấu trúc dữ liệu gắn bó chặt chẽ với việc biểu diễn đồ thị. Trong một biểu diễn danh sách kề, với mỗi đỉnh trong đồ thị, ta lưu trữ tất cả các đỉnh khác có cạnh nối với đỉnh đó - danh sách kề của đỉnh. Ví dụ, đồ thị trong hình vẽ có biểu diễn danh sách kề như sau:

Các thỏa hiệp

Đối thủ chính của danh sách kề là ma trận kề. Với một đồ thị có ma trận kề thưa, biểu diễn danh sách kề của nó chiếm ít không gian hơn, do nó không sử dụng phần không gian nào để lưu trữ các cạnh không tồn tại. Sử dụng cài đặt danh sách liên kết đơn giản trên một máy tính 32-bit, một danh sách kề cho một đồ thị vô hướng cần khoảng 16e byte, trong đó e là số cạnh của đồ thị.

Mặt khác, do mỗi ô trong ma trận kề chỉ đòi hỏi một bit, chúng có thể được biểu diễn rất gọn, chỉ chiếm  n2/8 byte không gian bộ nhớ liên tục, trong đó n là số đỉnh. Ngoài việc tiết kiệm bộ nhớ, lưu trữ gọn gàng này còn khuyến khích locality of reference (tính địa phương của các truy nhập đến bộ nhớ).

Lưu ý rằng một đồ thị có thể có nhiều nhất n2 cạnh (kể cả các khuyên). Giả sử d = e/n2 ký hiệu mật độ của đồ thị.
Ta có: 16e > n2/8, có nghĩa là danh sách kề chiếm nhiều không gian hơn khi d > 1/128. Do đó, chỉ nên dùng danh sách kề với đồ thị thưa.

Bên cạnh thỏa hiệp về không gian bộ nhớ, các cấu trúc dữ liệu khác nhau còn tạo thuận lợi cho các thao tác dữ liệu khác nhau. Với một danh sách kề, ta dễ dàng tìm mọi đỉnh kề với một đỉnh cho trước; ta chỉ cần đọc danh sách kề của đỉnh đó. Với một ma trận kề, ta phải duyệt toàn bộ một hàng, việc đó cần thời gian O(n). Còn nếu ta lại muốn biết giữa hai đỉnh cho trước có cạnh nối hay không, điều này có thể được xác định ngay lập tức với một ma trận kề, trong khi đó với một danh sách kề, việc này đòi hỏi thời gian tỷ lệ thuận với bậc nhỏ nhất của các đỉnh trong đồ thị.

Chú thích

Tham khảo

 The Boost Graph Library implements an efficient adjacency list
 Open Data Structures - Section 12.2 - AdjacencyList: A Graph as a Collection of Lists
 Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein. Introduction to Algorithms, Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0262032937. Pages 527–529 of section 22.1: Representations of graphs.
 AdjacencyList in Java

Lý thuyết đồ thị
Cấu trúc dữ liệu


title: Nomada laticrus

text:
Nomada laticrus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1883


title: Lapenne

text:
Lapenne  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Points of interest
 Le Parc aux Bambous

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Polymitia laristana

text:
Polymitia laristana là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Iran, the type locality is miền nam Iran, just phía bắc of Bandar Abbas.

Chú thích

Tham khảo

Polymitia


title: Lịch sử La Paz

text:
La Paz được thành lập vào năm 1548 bởi những thực dân Tây Ban Nha tại nơi mà những thực dân Tây Ban Nha xâm chiếm đất của những người da đỏ Nam Mỹ, Laja. Tên đầy đủ của thành phố (lúc mới thành lập) nguyên văn là Nuestra Señora de La Paz (nghĩa là Mẹ của hòa bình). Sau nhiều năm, La Paz chuyển về vị trí hiện tại, tức là ở thung lũng Chuquiago Marka.

Năm 1549, Juan Gutierrez Paniagua ra lệnh thiết kế lại La Paz để nơi này biến thành một khu đô thị với những khu công cộng, quảng trường, tòa thị chính và một nhà thờ. La Plaza de los Españoles, ngày nay là Plaza Murillo, là nơi tọa lạc những tòa thị chính cũng như những thánh đường lớn của La Paz.

Trải qua những năm bị Tây Ban Nha xâm lược, cuối cùng, vào năm 1781, trong vòng tổng cộng là sáu tháng, một nhóm người Aymara đã bao vây La Paz, đánh đuổi quân Tây Ban Nha. Dưới sự lãnh đạo của Tupac Katari, họ đã phá hủy hầu hết các nhà thờ và những tòa thị chính. Ba mươi năm sau, những người da đỏ Nam Mỹ tiếp tục bao vây La Paz bởi Ekeko. Vào năm 1809, sự đòi quyền độc lập và tự chủ bởi những người bản địa tiếp tục bùng nổ. Họ đòi quân Tây Ban Nha phải rút khỏi La Paz và phá hết những luật lệ không công bằng. Đó là ngày 16 tháng 7 năm 1809, Pedro Domingo Murillo đã nói rằng: "Cuộc cách mạng của những người Bolivia đã thắp nên một ngọn đèn bùng cháy mà khó ai có thể tắt nó đi". Điều này đã khiến Cuộc khởi nghĩa Nam Mỹ bùng nổ. Cũng chính vào ngày hôm đó, Pedro Domingo Murillo đã bị treo cổ ở La Plaza de los Españoles, nhưng tên ông vẫn còn được nhớ mãi trong mỗi người dân Nam Mỹ.

Cuộc khởi nghĩa vẫn diễn ra cho đến năm 1825, sau sự chiến thắng của những nước cộng hòa đánh đuổi hết toàn bộ quân Tây Ban Nha, tên đầy đủ của thành phố được đổi lại thành La Paz de Ayacucho (nghĩa là Hòa bình của Ayacucho)

Năm 1898, La Paz được chính quyền đặt làm thủ đô, cùng với đó là Sucre, một thủ đô khác của Bolivia.

Chú thích

Bolivia thuộc địa

Danh sách (Bolivia)


title: Mặt Riemann

text:
Trong toán học, mặt Riemann (hay còn gọi là diện Riemann), đặt tên theo nhà toán học Bernhard Riemann, là đa tạp phức một chiều. Mặt Riemann có thể được xem là những bản uốn cong của mặt phẳng phức: ở lân cận mỗi điểm chúng giống nhau là một mảnh trên mặt phẳng phức, nhưng tô pô toàn cục có thể khác. Ví dụ, chúng có thể giống mặt cầu hoặc mặt xuyến hoặc một số tấm dán lại với nhau.

Định nghĩa
Một mặt Riemann là một không gian tô pô Hausdorff X, với một át-lát vào C sao cho các phép biến đổi bản đồ là các hàm song chỉnh hình. Tức là X có một phủ mở (Ui) gồm các tập mở đồng phôi với các tập mở của C sao cho các ánh xạ đồng phôi  thỏa mãn là một hàm song chỉnh hình.

Mặt cầu Riemann
Xét . Gán cho nó hai hệ tọa độ (hay hai bản đồ) phức  và . Hàm đổi hệ tọa độ là hàm , là một hàm song chỉnh hình. Đây được gọi là mặt cầu Riemann (dựa theo phép đồng phôi giữa mặt cầu với compắc hóa Alexandroff của mặt phẳng phức).

Mặt xuyến phức
Mặt xuyến phức thường được định nghĩa là thương số của  dưới tác động của một lưới  với một số phức  có phần ảo lớn hơn .

Các mặt Riemann ứng với một hàm số
Xét một hàm số . Không phải lúc nào cũng tồn tại một hàm ngược  của . Tuy nhiên  có thể được định nghĩa như một hàm trên một mặt Riemann tương ứng với nó. Sau đây là các mặt Riemann ứng với  lần lượt bằng  (và các hàm ngược tương ứng ).

Hàm chỉnh hình
Một hàm số phức  trên một mặt Riemann được gọi là một hàm chỉnh hình nếu là một hàm chỉnh hình với mọi bản đồ  của . Tương tự, một hàm số phức bộ phận  được gọi là một hàm phân hình nếu  là một hàm phân hình với mọi bản đồ  của .

Cấu trúc vi phân
Một mặt Riemann có một cấu trúc vi phân cảm sinh từ cấu trúc vi phân của mặt phẳng phức, là một đa tạp vi phân hai chiều.

Xem thêm
Hình học phức

Tham khảo

 Forster, Otto, 1981, Lectures on Riemann Surfaces

Liên kết ngoài

Hình học phức


title: Andrena platalea

text:
Andrena platalea là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1975


title: Sakae-ku, Yokohama

text:
là một khu thuộc thành phố Yokohama, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản. Quận có diện tích 18,55 km2, dân số năm 2010 là 124.845 người.

Địa lý
Sakae nằm ở phía đông tỉnh Kanagawa và ở ranh giới tây nam của thành phố Yokohama. Khu vực này bằng phẳng với đồi nhỏ và thưa.

Quận giáp ranh
Quận Isogo
Quận Kanazawa
Quận Totsuka
Quận Konan
Kamakura, Kanagawa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của Yokohama