title: Tụ cầu khuẩn

text:
{{Bảng phân loại
| image = Staphylococcus aureus 01.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Kính hiển vi điện tử quét của các khuẩn lạc S. aureus: Lưu ý các cụm giống như nho phổ biến đối với các loài Staphylococcus.
| regnum = Bacteria
| phylum = Firmicutes
| classis = Bacilli
| ordo = Bacillales
| familia = Staphylococcaceae
| genus = Staphylococcus
| genus_authority = Rosenbach 1884
| subdivision_ranks = Species
| subdivision =
S. arlettae
S. aureus
S. auricularis
S. capitis
S. caprae
S. carnosus
S. chromogenes
S. cohnii
S. condimenti
S. croceolyticus
S. delphini
S. devriesei
S. epidermidis
S. equorum
S. felis
S. fleurettii
S. gallinarum
S. haemolyticus
S. hominis
S. hyicus
S. intermedius
S. kloosii
S. leei
S. lentus
S. lugdunensis
S. lutrae
S. lyticans
S. massiliensis
S. microti
S. muscae
S. nepalensis
S. pasteuri
S. pettenkoferi
S. piscifermentans
S. pseudintermedius
S. pseudolugdunensis
S. rostri
S. saccharolyticus
S. saprophyticus
S. schleiferi
S. sciuri
S. simiae
S. simulans
S. stepanoviciiS. succinus S. vitulinusS. warneriS. xylosus}}
Tụ cầu khuẩn (tiếng Anh: Staphylococcus có nguồn từ tiếng Hy Lạp staphyle nghĩa là chùm nho) là các cầu khuẩn Gram dương không tạo nha bào có đường kính khoảng 1 μm, không di động và sắp xếp theo mọi hướng và thường tạo thành cụm (tụ) trông giống như chùm nho.

Có thể nói tụ cầu khuẩn là một trong những vi khuẩn nổi tiếng nhất: được các nhà vi khuẩn học nổi tiếng quan tâm nghiên cứu, tỉ lệ gây bệnh rất cao, có khả năng gây nhiều bệnh nặng cũng như đề kháng kháng sinh rất mạnh. Các nhà vi khuẩn học lừng danh như Robert Koch (1878) và Louis Pasteur (1880) đều rất quan tâm nghiên cứu tụ cầu khuẩn ngay từ thời kỳ đầu của lịch sử ngành vi sinh vật học. Ngày 9 tháng 4 năm 1880, bác sĩ người Scotland Alexander Ogston đã trình bày tại hội nghị lần thứ 9 Hội Phẫu thuật Đức một báo cáo khoa học trong đó ông sử dụng khái niệm tụ cầu khuẩn (staphylococcus) và trình bày tương đối đầy đủ vai trò của vi khuẩn này trong các bệnh lý sinh mủ trong lâm sàng.

Coagulase
Trên phương diện gây bệnh, tụ cầu khuẩn được chia thành hai nhóm chính: tụ cầu có men coagulase và tụ cầu không có men coagulase.

Tụ cầu có men coagulase

Nhờ men coagulase này mà trên môi trường nuôi cấy có máu, vi khuẩn tạo nên các khuẩn lạc màu vàng. Do vậy vi khuẩn này còn gọi là tụ cầu vàng. Các vi khuẩn quan trọng của nhóm này là:

 Staphylococcus aureus hay còn gọi là tụ cầu vàng
 Staphylococcus intermediusTụ cầu không có men coagulase

Do không có men coagulase nên trên môi trường nuôi cấy không có máu, khuẩn lạc có màu trắng ngà. Trên lâm sàng thường gọi các vi khuẩn này là tụ cầu trắng. Các vi khuẩn nhóm này có thể kể:

 Staphylococcus epidermidis Staphylococcus saprophyticus Staphylococcus haemolyticus Staphylococcus capitis Staphylococcus simulans Staphylococcus hominis Staphylococcus warneri Cùng 16 chủng tụ cầu khuẩn khác không hiện diện ở người.

Tụ cầu khuẩn mọc dễ dàng trên các môi trường nuôi cấy ở nhiệt độ 37 °C. Màu đặc trưng của các khuẩn lạc là màu trắng như sứ hoặc màu trắng ngà. Khả năng tan máu của vi khuẩn được nuôi cấy cung cấp gợi ý quan trọng về tính chất của vi khuẩn này.

 Tụ cầu khuẩn có men coagulase (tụ cầu vàng)

Năm 1926, Julius von Daranyi là người đầu tiên phát hiện mối tương quan giữa sự hiện diện của hoạt động men coagulase huyết tương của vi khuẩn với khả năng gây bệnh của nó. Tuy nhiên mãi đến năm 1948, phát hiện này mới được chấp nhận rộng rãi.

 Đặc tính và các yếu tố độc lực
Trên lâm sàng việc phân biệt các chủng tụ cầu có khả năng gây bệnh và không gây bệnh thường dựa vào sự hiện diện của men Coagulase. Men này gắn với prothrombin trong huyết tương và hoạt hóa quá trình sinh fibrin từ tiền chất fibrinogen. Enzyme này cùng với yếu tố kết cụm (clumping factor), một enzyme vách vi khuẩn, giúp tụ cầu vàng tạo kết tủa fibrin trên bề mặt của nó. Tính chất này là yếu tố bệnh sinh cực kỳ quan trọng và yếu tố cũng đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán.

Tụ cầu vàng còn sản xuất nhiều yếu tố độc lực khác có liên quan đến cấu tạo của vách vi khuẩn.

 Vỏ polysaccharide: một số chủng tụ cầu vàng có thể tạo vỏ polysaccharide. Vỏ này cùng với protein A có chức năng bảo vệ vi khuẩn chống lại hiện tượng thực bào.
 Hầu hết các chủng tụ cầu vàng đều có khả năng tổng hợp một loại protein bề mặt (protein A) có khả năng gắn với mảnh Fc của các globuline miễn dịch. Chính nhờ hiện tượng gắn độc đáo này mà số lượng mảnh Fc giảm xuống. Vì mảnh Fc của các globuline miễn dịch có vai trò quan trọng trong hiện tượng opsonin hóa: chúng là các receptor cho các đại thực bào. Quá trình gắn trên giúp tụ cầu vàng tránh không bị thực bào bởi đại thực bào.
 Ngoài ra phần lớn các chủng tụ cầu đều có khả năng sản xuất một chất kết dính gian bào. Nhờ chất này, vi khuẩn tạo được một lớp màng sinh học bao phủ chính nó và vi khuẩn có thể phát triển trong lớp màng nhầy niêm mạc.

 Các yếu tố độc lực ngoại bào
Ngoài coagulase và yếu tố kết cụm, tụ cầu còn sản xuất một số men quan trọng góp phần tạo nên độc lực mạnh mẽ của chủng vi khuẩn này.

 Hyaluronidase: men này có khả năng phá hủy chất cơ bản của tổ chức, giúp vi khuẩn có thể phát tán trong tổ chức.
 Hemolysine và leukocidine: phá hủy hồng cầu (tan máu) và gây chết các tế bào hạt cũng như đại thực bào.
 Exfoliatine: là các men phá hủy lớp thượng bì. Men này gây tổn thương da tạo các bọng nước. Ví dụ điển hình là hội chứng Lyell do tụ cầu.
 Sáuđộc tố ruột (Enterotoxine A, B, C, D, E, F) bền với nhiệt. Các độc tố ruột này đóng vai trò quan trọng trong ngộ độc thực phẩm.
 Độc tố gây hội chứng sốc nhiễm độc: là nguyên nhân gây nên hội chứng sốc nhiễm độc, một hội chứng sốc trầm trọng.
 Hầu hết các chủng tụ cầu đều sản xuất được men penicillinase (beta-lactamase). Men này phá hủy vòng beta-lactam, cấu trúc cơ bản của các kháng sinh như penicilline G, Ampicilline và Ureidopenicilline, làm cho các kháng sinh này mất tác dụng.

 Vai trò của tụ cầu vàng trong lâm sàng

Tụ cầu có men coagulase gây nên rất nhiều bệnh lý khác nhau. Có thể chia các bệnh này theo khả năng xâm nhập hay sinh độc tố của tụ cầu:

A. Bệnh do tụ cầu xâm nhập

Các bệnh nhiễm trùng khu trú tại da và niêm mạc: những bệnh nhiễm trùng da và các phần phụ thuộc (chủ yếu là các chân lông và tuyến mồ hôi) tạo thành bệnh cảnh áp xe kinh điển của tụ cầu. Các tụ cầu khuẩn có khả năng tạo fibrin do đó tạo được một vách fibrin bao bọc ổ áp xe. Các ổ nhiễm trùng này có thể chỉ nhỏ như đầu đinh ghim (bệnh viêm nang lông) hoặc kích thước như quả táo trong áp xe cơ. Các vùng da có lông rậm bao phủ, tụ cầu thường là nguyên nhân gây nên các mụn đầu đanh. Tổn thương tại chỗ có thể nhẹ nhàng nhưng nó cũng là một mối nguy cơ phát tán vi khuẩn đến những cơ quan xa hơn. Mủ của các ổ áp xe do tụ cầu vàng thường có màu vàng, đặc và không hôi.

Nhiễm trùng các cơ quan sâu: nhiễm trùng các cơ quan bên trong cơ thể có thể do đường nội sinh: từ một ổ nhiễm viêm nhiễm ngoại vi, vi khuẩn theo đường máu và bạch huyết đến các cơ quan khác. Nhiễm trùng cũng có thể do nguyên nhân ngoại sinh: vi khuẩn đi từ môi trường vào cơ thể thông qua vết rách da sau chấn thương hoặc trong quá trình phẫu thuật. Các bệnh lý điển hình trong nhóm này có thể kể: viêm xương tủy xương, nhiễm trùng huyết, viêm tắc tĩnh mạch xoang hang, viêm nội tâm mạc, viêm màng não mủ…

B. Thể trung gian

Viêm da bọng nước (bong da sơ sinh, hội chứng bong da do tụ cầu) thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tác nhân gây bệnh là các chủng tụ cầu sản xuất độc tố Exofoliatine. Ngay sau triệu chứng sốt và đỏ da, bệnh được đặc trưng bằng dấu hiệu bong lớp biểu bì đồng thời hình thành bọng nước trên diện rộng. Bệnh thường diễn tiến lành tính. Mặc dù trên da hình thành nhiều bọng nước lớn nhưng ít khi đưa đến tình trạng rối loạn nước và điện giải. Lớp da non mới được hình thành khá nhanh. Tương tự với bệnh lý này là Hội chứng Lyell do tụ cầu và Chốc truyền nhiễm.

Hội chứng sốc nhiễm độc: thường gặp ở phụ nữ trẻ trong kỳ kinh nguyệt có dùng băng thấm hút mạnh. Chính do khả năng thấm hút tốt này mà băng có thời gian sử dụng lâu hơn. Một số loại bông thấm này có khả năng gắn với các ion magnesium do đó làm giảm lượng ion này trong âm đạo. Khoảng 20% phụ nữ có mang tụ cầu ở đường âm đạo. Do lượng ion magnesium giảm xuống, vi khuẩn này tăng cường sản xuất các ngoại độc tố gây sốc. Bệnh cảnh lâm sàng của hội chứng sốc nhiễm độc gồm đột ngột sốt cao, cảm giác mệt mỏi, tiêu chảy toàn nước, nhức đầu, đau cơ, nổi ban ngoài da và một hoặc nhiều dấu hiệu của sốc. Hội chứng này có tỉ lệ tử vong khá cao.

Hội chứng Thukydides: là thể đặc biệt của hội chứng sốc nhiễm độc. Hội chứng này có thể gặp ở thanh thiếu niên cả hai giới, thường gặp do bội nhiễm tụ cầu sau khi bị cúm. Tỉ lệ tử vong của hội chứng này rất cao (trên 50%). Biểu hiện lâm sàng về mặt hô hấp và tiêu hóa rất giống với bệnh dịch hạch do Thurykodides mô tả ở Athen và năm 430 trước công nguyên.

C. Bệnh do độc tố

Ngộ độc thực phẩm là bệnh điển hình nhất do độc tố ruột bền với nhiệt của tụ cầu. Sau khi ăn các thức ăn nguội hoặc kể cả các thức ăn nhiễm tụ cầu đã được nấu chín. Có thể phân thành hai thể:Viêm dạ dày ruột: nguyên nhân do ăn phải các thức ăn nhiễm độc tố tụ cầu. Bệnh thường xảy ra trong thời gian ngắn với triệu chứng nôn mửa dữ dội, tiêu chảy phân tóe nước, không sốt. Bệnh thường lành nhanh chóng và không cần điều trị kháng sinh.Viêm ruột non-đại tràng: nguyên nhân do thức ăn nhiễm một lượng lớn vi khuẩn tụ cầu (>105 vi khuẩn/g thức ăn) hoặc do vi khuẩn tăng sinh trong lòng ruột (có đến 2-30% số người mang vi khuẩn này trong ruột). Triệu chứng bệnh lý ở đường tiêu hóa như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy kéo dài hơn và cần phải điều trị kháng sinh.

Ngộ độc thực phẩm do tụ cầu khuẩn vàng (Staphylococcus aureus) ở Việt Nam thường gặp trong các tiệc cưới. Vì phải chuẩn bị cho nhiều thực khách (bình quân khoảng 200 người) nên thức ăn cần phải được nấu trước và để qua đêm. Tụ cầu khuẩn nhiễm từ môi trường hoặc từ người chế biến sẽ sinh sôi rất nhanh trong các thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng thích hợp (thường gặp nhất là các món sốt trứng, thịt nguội), và sinh ra độc tố đường ruột. Độc tố này rất bền với nhiệt, do đó trước khi ăn có đun lại cho sôi cũng không huỷ được độc tố. Khi ăn phải thức ăn có nhiễm độc tố đường ruột, chỉ sau 30 phút đến 1 giờ là các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy đã xảy ra.

 Dịch tễ học và phòng bệnh
Tụ cầu khuẩn thường chịu đựng tốt các thay đổi của môi trường như khô hạn, ánh nắng, nhiệt độ, thay đổi pH và độ mặn. Nhân viên y tế là những người có tỉ lệ mang vi khuẩn cực kỳ cao. Các biện pháp như mang mũ hoặc khăn trùm đầu, mạng che mặt hoặc khẩu trang và rửa tay thường xuyên là biện pháp phòng lây truyền vi khuẩn hữu hiệu nhất trong bệnh viện đặc biệt là trong các đơn vị hồi sức. Những biện pháp này cũng được áp dụng cho những người làm việc trong các bếp ăn tập thể hoặc trong các xưởng chế biến thực phẩm.

Tỷ lệ người mang vi khuẩn tụ cầu vàng trên da hoặc niêm mạc vào khoảng từ 10 đến 90%. Các khu vực cư trú thường gặp của tụ cầu vàng là tiền đình mũi, tóc, nách và nếp hậu môn. Đây là nguồn lây chéo trong các đơn vị hồi sức, đặc biệt là ở các bệnh nhân suy giảm miễn dịch như đái tháo đường, bệnh nhân AIDS hoặc xơ gan. Chủng vi khuẩn nguy hiểm trong các khu vực này là tụ cầu vàng đề kháng với methicillin.

 Tụ cầu không có men coagulase
Tụ cầu không có men coagulase là thành phần của hệ vi khuẩn bình thường của da và niêm mạc. Đại diện quan trọng nhất của nhóm này là Staph. epidermidis.

Trong một thời gian rất dài, các nhà vi khuẩn học đã xem vi khuẩn này không có tính gây bệnh. Tuy nhiên ngày nay người ta biết rõ rằng các tụ cầu khuẩn không có men coagulase, đặc biệt là Staph. epidermidis là nguyên nhân thường gặp sau phẫu thuật chấn thương chỉnh hình và cũng là nguyên nhân của nhiễm trùng bệnh viện. Các vi khuẩn này có khả năng tạo nên một lớp màng nhầy và dưới lớp màng nhầy nầy, vi khuẩn phát triển tạo thành các khuẩn lạc nhỏ bám vào các catheter bằng chất dẻo. Lớp nhầy này cũng bảo vệ vi khuẩn không bị tấn công bởi các tế bào có thẩm quyền miễn dịch của cơ thể và không bị tác động bởi kháng sinh.Staphylococcus saprophyticus'' là nguyên nhân gây nhiễm trùng tiết niệu thường gặp ở phụ nữ trẻ vì vi khuẩn này có khả năng bám dính vào tế bào biểu bì đường tiết niệu và sản xuất men urease.

Điều trị nhiễm trùng do các vi tụ cầu không có men coagulase thường khó khăn vì vi khuẩn này thường đa đề kháng kháng sinh. Một nguyên nhân khác nữa là việc xác định chính xác tác nhân nào trong nhóm vi khuẩn này gây bệnh để điều trị đặc hiệu rất khó vì chúng thường hiện diện trên da và niêm mạc.

Tham khảo
 Dinges MM, Orwin PM, Schlievert PM. Exotoxins of Staphylococcus aureus. Clin Microbiol Rev. 2000; 13: 16-34
 Hof H, Doerries R. Staphylokokken. Medizinische Mikrobiologie. Georg Thieme Verlag. Stuttgart. 2002. 275-284.
 Nhiễm tụ cầu nguy hiểm như thế nào?, Viện Y học ứng dụng Việt Nam, 17/07/2016
 Tụ Cầu Khuẩn Staphylococcus Aureus Kháng Methicillin (MRSA) , Thông tin y tế cộng đổng của Bang Columbia thuộc Anh, Canada, Tháng 3/2015

Chú thích

Tham khảo

Vi sinh vật học
Vi sinh vật
Bệnh truyền nhiễm
Nhi khoa
Thuật ngữ y học


title: Oedoparena minor

text:
Oedoparena minor là một loài ruồi trong họ Dryomyzidae.

Phân bố
Hokkaido, Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

Oedoparena
Động vật được mô tả năm 1981


title: Ateneria

text:
Ateneria là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ateneria
Catocalinae


title: Chi La bố ma

text:
Chi La bố ma (danh pháp khoa học: Apocynum) là một chi của khoảng 7 loài thực vật, chủ yếu sinh sống trong khu vực ôn đới Bắc bán cầu, nhưng lại hoàn toàn khong có mặt tại miền tây châu Âu.

Các loài trong chi Apocynum bị ấu trùng của một số loài trong bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) phá hại, như Amphipyra tragopoginis.

Các loài
Apocynum androsaemifolium:
Apocynum cannabinum: gai Anh điêng (Bắc Mỹ)
Apocynum hendersonii: (Bắc Á)
Apocynum pictum: bạch ma (Đông Á)
Apocynum sibiricum: gai Siberi (Bắc Á)
Apocynum venetum: la bố ma (Đông Âu, châu Á)

Sử dụng
Apocynum cannabinum được sử dụng như là nguồn cấp sợi cho thổ dân châu Mỹ. Apocynum venetum (tiếng Trung: 羅布麻 - la bố ma) được sử dụng như là trà thảo dược ở Trung Quốc.

Trong y học vi lượng đồng cân, Apocynum được sử dụng để điều trị bệnh tiêu chảy mạn tính và chứng phù.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

Treatment from the Jepson Manual

UVSC Herbarium - Apocynum


title: Setodes orcus

text:
Setodes orcus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Quận Grady, Georgia

text:
Quận Grady là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Cairo . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 23.659 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 2007 là 25.042 người.

Địa lý

Xa lộ chính
  U.S. Route 84
  U.S. Route 319
  State Route 35
  State Route 38
  State Route 93
  State Route 111
  State Route 112
  State Route 188

Quận giáp ranh
 Quận Mitchell, Georgia - bắc
 Quận Thomas, Georgia - đông
 Quận Leon, Florida - nam
 Quận Gadsden, Florida - tây nam
 Quận Decatur, Georgia - tây

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia
Khu dân cư thành lập năm 1905

Georgia 1905


title: Breisgau-Hochschwarzwald

text:
Breisgau-Hochschwarzwald là một huyện (Landkreis) nằm ở phía nam của bang Baden-Württemberg, thuộc nước Đức. Các huyện giáp ranh gồm Emmendingen, Schwarzwald-Baar, Waldshut, Lörrach, các tỉnh của Pháp Haut-Rhin và Bas-Rhin. Thành phố Freiburg bị huyện này bao quanh.

Huyện được lập năm 1973 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Freiburg, Müllheim và Hochschwarzwald.

Xã và thị trấn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Freiburg (vùng)
Huyện của bang Baden-Württemberg
Breisgau-Hochschwarzwald


title: 2167 Erin

text:
2167 Erin (1971 LA) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2167 Erin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Bidaurreta

text:
Bidaurreta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 5,09 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 127 người.

Đô thị nằm ở độ cao 432 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 19,5 km.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 BIDAURRETA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Macroglossum backi

text:
Macroglossum backi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

Macroglossum


title: Lasiambia

text:
Lasiambia là một chi ruồi trong họ Chloropidae.

Chú thích

Tham khảo
Europe
Nearctic

Chloropidae
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Paridea balyi

text:
Paridea balyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Paridea


title: Agraeus ponomarenkoi

text:
Agraeus ponomarenkoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Agraeus


title: Olivella mayabe

text:
Olivella mayabe là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella
Động vật được mô tả năm 1998


title: Sân bay Sofia

text:
Sân bay Sofia  (), cũng gọi là Vrazhdebna (Враждебна) (theo tên làng ở phía bắc) là sân bay chính của Sofia, Bulgaria. Đây là trung tâm của hãng Bulgaria Air (kế tục của hãng đã phá sản Balkan Airlines.
Năm 2017, lần đầu tiên sân bay đã vượt qua 6 triệu hành khách và xử lý tổng cộng 6.490.096 hành khách, tăng 30,3% so với 4.980.387 hành khách bị xử lý trong năm 2016. Năm 2018, sân bay đã xử lý gần 7 triệu hành khách. Sân bay đóng vai trò là căn cứ nhà của các hãng BH Air, Bulgaria Air và Bulgaria Air Charter và là căn cứ cho cả Ryanair và Wizz Air. Căn cứ không quân Vrazhdebna của Không quân Bulgaria cũng được đặt tại sân bay.

Lịch sử

Những năm đầu
Vào ngày 16 tháng 9 năm 1937, Sa hoàng Boris III đã ký một sắc lệnh tuyên bố đất đai trong Làng Vrazhdebna được phân bổ để xây dựng một sân bay. Xây dựng sau đó bắt đầu trên địa điểm có cự ly 11 km từ trung tâm thành phố. Hai năm sau, vào năm 1939, sân bay Sofia đã mở phòng chờ hành khách đầu tiên và sau hai năm nữa, tiếp theo là một sân bay được xây dựng hoàn chỉnh với đường băng được lát hoàn toàn.

Từ tháng 6 đến tháng 9 năm 1938, hãng hàng không Nam Tư Aeroput đã kết nối Sofia với ba lần tại Belgrade hàng tuần bằng cách sử dụng các máy bay Lockheed Model 10 Electra.
Từ tháng 6 đến tháng 9 năm 1938, hãng hàng không Aeroput của Nam Tư đã kết nối Sofia với ba lần hàng tuần ở Belgrade bằng máy bay Lockheed Model 10 Electra. [5]

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, các cơ sở đã được sử dụng bởi quân đội. Thư, vận chuyển hàng hóa và hành khách dễ hỏng bắt đầu vào năm 1947 từ các tòa nhà ở phía bắc của sân bay. Nhà ga hành khách (nay là Nhà ga 1) ở phía nam đã được hoàn thành trong Chiến tranh thế giới thứ hai theo cách của một ga cuối đường sắt châu Âu hiện đại theo thiết kế của kiến trúc sư Ivan Marangozov. Nó mở cửa sau vài năm trì hoãn vào năm 1947. Cấu trúc bao gồm cánh chính phủ ở phía tây, khu vực xử lý quốc tế ở giữa và khu vực xử lý trong nước ở phía đông. Vào thời điểm đó, theo kế hoạch, sân bay cuối cùng sẽ có hai đường băng giao nhau ở góc 30 độ với nhau.

Nhà ga đã đạt được công suất khoảng 600.000 hành khách mỗi năm vào cuối những năm 1960 và trải qua một số lần tân trang và mở rộng bắt đầu vào mùa xuân năm 1968. Năm 1975, một phần mở rộng xử lý khách quốc tế mới được mở ra ở phía tây của tòa nhà, khu vực nội địa ở phía đông được mở rộng, khu vực xử lý của chính phủ được chuyển đến một nhà ga chuyên dụng ở một khoảng cách về phía tây, khu vực xử lý VIP được mở trong nhà ga cũ, khu vực sân đỗ được mở rộng về phía đông và đường taxi mới mở. Một kho ngoại quan được mở ở phía đông của quảng trường nhà ga vào năm 1969 và một số nhà chứa máy bay mới tiếp theo ở phía đông của cơ sở bảo trì đầu tiên vào những năm 1970. Một hệ thống xử lý hành lý ký gửi mới được mở ra ở phía bắc của tòa nhà vào đầu những năm 1980, việc tân trang lại giao thông và mỹ phẩm đã được thực hiện vào năm 1990, với một phần mở rộng đáng kể trên đất liền sau năm 2000.

Nhà ga hành khách thứ hai của sân bay này đã chính thức khai trương ngày 27/12/2006.

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hãng vận tải hàng hóa
 DHL Aviation (Sân bay Halle Leipzig)
 TNT Airways (Liège)
 Farnair

Thống kê

Tham khảo

Ghi chú
  Sofia Echo — Plans on the runway
  Standard — Niki Vassilev Leaves Sofia without New Airport
  Dnevnik — Strabag seeks new revision, arbitration looms
  Ministry of transportation Minister Mutafchiev met Strabag representatives  (in Bulgarian)
  Winter charter traffic at Sofia airport
  Sofia Echo — New demands for completion of Sofia Airport project

Xem thêm
 Danh sách sân bay Bulgaria

Liên kết ngoài

 Trang mạng của Sân bay Sofia
 Strabag — Sofia Airport project

Sofia
Sân bay Bulgaria


title: Sabatinca perveta

text:
Sabatinca perveta là một loài bướm đêm tuyệt chủng thuộc họ Micropterigidae. Chúng được người ta biết đến với chỉ một mẫu đơn nhất được tìm thấy ở Burmese amber nơi ngày nay là Myanmar. Người ta giải thuyết rằng chúng có gốc Cretaceous bị vùi ở lớp đất sét Miocenic và do đó có niên đại từ 112,2 và 98,9 mya.

Chú thích

Tham khảo

Sabatinca


title: Euoplocephalus

text:
Euoplocephalus nghĩa là 'đầu được vũ trang tốt' (tiếng Hy Lạp eu-/ευ- nghĩa là 'tốt', hoplo-/οπλο- nghĩa là 'vũ trang' và kephale / κεφαλη nghĩa là 'đầu') là một trong những chi khủng long Ankylosaurian lớn nhất, có kích cỡ của một con voi nhỏ. Đây cũng là chi có các mẫu hóa thạch tốt nhất trong nhóm Ankylosauria. Các chi có thể đồng nghĩa với Euoplocephalus bao gồm Anodontosaurus, Dyoplosaurus, và Scolosaurus, mặc dù Dyoplosaurus được coi là một đơn vị phân loại hợp lệ trong một phân tích gần đây.

Chú thích

Tham khảo

Khủng long Bắc Mỹ
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Ankylosauridae
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Nguyễn Tài

text:
Nguyễn Tài (11 tháng 12 năm 1926 - 16 tháng 2 năm 2016) tên khai sinh là Nguyễn Tài Đông, biệt danh Tư Trọng, Tư Duy, Ba Sáng, quê làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên (quê nhà văn Nguyễn Công Hoan - cha ông). Ông nguyên là Cục trưởng Cục Bảo vệ Chính trị nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Thứ trưởng Bộ Công an nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Trong chiến tranh Việt Nam, ông là tù nhân của CIA (Cơ quan Tình báo Trung ương Mĩ) trong 5 năm, với biệt danh "The Man in the Snow White Cell". Được đối phương ca ngợi về lòng trung thành với Đảng Cộng sản, nhưng sau năm 1975, khi đương chức Thứ trưởng Bộ Công an, ông bị địch tung tin thất thiệt nhằm hạ uy tín cũng như li gián. Sau đó ông được đưa ra khỏi Bộ Công An để điều tra nhằm xác minh. Cuối năm 1981, ông được điều sang công tác dân sự, công tác tại Ủy ban Pháp luật Nhà nước, rồi làm Tổng cục trưởng đầu tiên của Tổng cục Hải quan Tổng cục Hải quan Việt Nam (1985 - 1989).

Ông từ trần do bệnh tại Bệnh viện 198 - Bộ Công an, hưởng thọ 91 tuổi.

Tiểu sử
Nguyễn Tài Đông là người con thứ hai của nhà văn Nguyễn Công Hoan, đảng viên. Ba người chú của ông là Nguyễn Công Mỹ - tổng giám đốc Nha Bình dân học vụ, Nguyễn Công Miều (tức Lê Văn Lương) - ủy viên Bộ Chính trị và Nguyễn Công Bông, hoạt động cách mạng và bị đày lên Sơn La. Anh ruột ông là Nguyễn Tài Khoái hy sinh năm 1947.

Nguyễn Tài không theo nghiệp văn giống cha. Ông Tài tham gia cách mạng khá sớm, gia nhập Đoàn thanh niên cứu quốc năm 18 tuổi, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam tháng 3-1945.

Tháng 9-1945, ông bắt đầu công tác trong ngành an ninh.

Trong Kháng chiến chống Pháp, khi mới 21 tuổi, ông là Trưởng ty Công an Hà Nội, rồi Giám đốc Sở Công an đặc khu Hà Nội (nay là Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội). Tháng 9 năm 1951, dưới sự chỉ đạo của ông và lực lượng điệp báo bộ công an, một nữ điệp báo viên thành Hà Nội đã đánh bom cảm tử tàu chiến Pháp. Đây được xem là vụ đánh bom cảm tử đầu tiên trên thế giới bởi phụ nữ.

Tháng 9-1958, ông là Cục trưởng Cục bảo vệ chính trị 2, mật danh KG2 (Bộ Công an).

Đầu những năm 1960, ông là người được Lãnh đạo Bộ Công an giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy toàn diện cuộc chiến chống gián điệp - biệt kích, góp phần làm thất bại âm mưu phá hoại miền Bắc của đối phương.

Theo nguyện vọng của ông, ngày 21-3-1964 ông được Trung ương cử vào miền Nam trực tiếp chiến đấu, được xem là "người có cấp cao nhất trong ngành công an từ trước đến lúc đó đi Nam".

Tại miền Nam, ông trở thành ủy viên Ban An ninh của Trung ương cục miền Nam, trực tiếp làm phó (1965), rồi trưởng (1966) Ban An ninh khu Sài Gòn - Gia Định, ủy viên, rồi ủy viên thường vụ Thành ủy. Trong các cương vị đó, ông đã có công rất lớn trong việc xây dựng và phát triển Ban An ninh khu Sài Gòn - Gia Định thành một lực lượng vững mạnh, được chính quyền Hà Nội khen thưởng danh hiệu Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Ngay cả đối phương, trước thời gian ông bị bắt, cũng không nắm được đầy đủ về người lãnh đạo T4.

Bị bắt khi hoạt động tại miền Nam
Năm 1964, ông vào hoạt động trong chiến trường miền Nam, giữ cương vị Phó ban An ninh Sài Gòn Gia định.

Ngày 23 tháng 12 năm 1970 trên đường đi dự một cuộc họp của Thường vụ Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, ông bị bắt trong địa phận tỉnh Bến Tre. Đối phương hỏi: theo giấy căn cước, ông tên Nguyễn Văn Lắm, sinh ở Định Thủy, Mỏ Cày, Bến Tre, tại sao nói giọng Bắc? Ông giải thích: cha người Bắc, mẹ người Nam, sinh ở quê mẹ nhưng lớn lên ở quê cha, năm 1954 di cư vào Nam, sống ở Bến Tre. Để không ảnh hưởng tới tổ chức và nhân sự của Thành ủy (mà ông là ủy viên thường vụ) và Ban An ninh T4 (mà ông là trưởng ban), ông tạo ra một lý lịch giả, tự nhận là Nguyễn Văn Hợp, đại úy của Cục nghiên cứu, mới vào Nam tháng 11-1970 (một tháng trước khi bị bắt), bị bắt trên đường đi Hồng Ngự để được để được giao nhiệm vụ cụ thể, tạo dựng vỏ bọc hợp pháp nhằm qua Pháp hoạt động. (Lời khai này đã gây ra rắc rối cho ông sau năm 1975, trong vấn đề thẩm tra và đánh giá lại quá trình ông bị bắt). Sau này, đối phương phát hiện ra danh tính thật của ông nhờ chỉ điểm của những chiêu hồi viên.

Tháng 11 năm 1971, Bí thư thành ủy Sài Gòn - Gia Định Trần Bạch Đằng viết thư nhân danh Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam gửi Mỹ đặt vấn đề trao đổi Nguyễn Tài với một tù binh Mỹ là Douglas Ramsey - nhân viên bộ ngoại giao Mỹ bị bắt từ năm 1966. Mỹ từ chối vì cho rằng "Nguyễn Tài quá quan trọng để đáng đổi lấy Ramsey". Sau này, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn nói rằng đó là một hình thức ngăn cản Mỹ và Việt Nam Cộng hòa thủ tiêu Nguyễn Tài. Kết quả là các cuộc tra tấn đối với Nguyễn Tài lập tức chấm dứt, mạng sống của ông trở thành quá giá trị đối với CIA để có thể rủi ro, "ông trở thành một con tốt trong một ván cờ chính trị cấp cao".

Đầu năm 1972, qua đề nghị trao đổi của miền bắc, Cơ quan Tình báo trung ương CIA "nhận thức được giá trị của Tài" nên giành lấy quyền thẩm vấn ông từ tay Trung tâm thẩm vấn quốc gia. Lần lượt CIA cử hai chuyên viên thẩm vấn có trình độ cao là Peter Kapusta và Frank Snepp (Sau mấy tháng hỏi cung mà không moi được thông tin gì mới, Peter Kapusta lấy lý do "vợ bị tai nạn ô-tô bên Mỹ" để xin về nước. Frank Snepp được cử sang thay. Lúc đó Snepp còn trẻ, mới 28 tuổi, đỗ thạc sĩ ngành quốc tế học tại Đại học Columbia. Bắt đầu làm việc cho CIA từ 1968, qua Nam Việt Nam năm 1969, sau đó về Mỹ. Tháng 10-1972, sang Sài Gòn để phụ trách thẩm vấn Nguyễn Tài vì, như Snepp tự nhận, anh ta là "một trong những chuyên gia của CIA thông thạo nhất về chính sách và chiến lược của Bắc Việt Nam" ) từ Mỹ sang để trực tiếp tiến hành việc hỏi cung ông Tài. Khác với các thẩm vấn viên của Thiệu, các chuyên gia CIA không dùng nhục hình làm biện pháp duy nhất. CIA sử dụng kết hợp các kỹ thuật cả về thể xác lẫn tâm lý trong một phương pháp cùng cực. Việc đầu tiên của CIA là cho xây cho ông Tài một xà-lim đặc biệt ngay trong khuôn viên Trung tâm thẩm vấn quốc gia của Thiệu, một xà-lim hình vuông, mỗi cạnh 2 mét. Các bức tường đều sơn trắng toát khiến tinh thần người tù luôn bị căng thẳng; trần gắn 5 ngọn đèn thắp sáng choang 24 trên 24 giờ nhằm làm cho người tù mất khái niệm về thời gian. Xà-lim kín mít khiến người tù "không bao giờ thấy ánh sáng bình minh của ngày mới", chỉ có một lỗ nhỏ trên cánh cửa ra vào để đưa thức ăn. Tường và cửa đều dày, cách âm, người bên trong không nghe tiếng động bên ngoài. Trên trần có gắn máy thu âm và thu hình ngày đêm truyền hình ảnh và âm thanh sang phòng bên cạnh để các cai ngục có thể bí mật theo dõi mọi hành động và cử chỉ của người tù. Ngoài ra, còn có hệ thống máy lạnh mở ở công suất cao vì CIA biết ông Tài chịu lạnh kém. Snepp gọi xà-lim đặc biệt đó là "môi trường làm mất phương hướng" (disorienting environment). Theo McCoy, bị biệt giam ở đó trong thời gian dài, người tù bị "một sức ép tâm lý mãnh liệt" khiến nhận thức của họ bị rối loạn và có thể tiết lộ thông tin một cách vô ý thức. So với các nhục hình của các thẩm vấn viên của Thiệu, cách hỏi cung bằng tra tấn tinh thần và tâm lý của các chuyên viên CIA tinh vi hơn, độc ác hơn.

Năm 2009, tức gần 40 năm sau, Snepp thú nhận "vẫn còn bị ám ảnh bởi những gì tôi đã làm" trong thời gian thẩm vấn ông Tài. Nguyễn Tài tìm cách chống lại các thủ đoạn "làm mất phương hướng" của các thẩm vấn viên CIA. Theo Otterman, "ông tự động thức dậy lúc 6 giờ sáng mỗi ngày. Lúc đó, ông hát thầm Quốc ca của Bắc Việt Nam, tập các động tác thể dục đơn giản, sáng tác các bài thơ, bài hát trong đầu, chào một ngôi sao mà ông vẽ trên tường xà-lim tượng trưng cho Quốc kỳ của Bắc Việt Nam. Ông lặp đi lặp lại những sinh hoạt đó trong ngày và đi ngủ vào lúc 10 giờ tối mỗi ngày". Cuối cùng, Otterman kết luận: "Tài đã đánh bại các phương pháp của KUBARK (mật danh của CIA) vì đã giữ vững thế chủ động cả về thể chất lẫn tinh thần". McCoy thừa nhận điều đó: "Phần lớn những thông tin mà ông khai có lẽ chỉ là những thông tin bị làm sai lạc một cách có tính toán". Do đó, theo Otterman, "trong ba năm... các thẩm vấn viên CIA vật lộn với Tài nhưng không thu được hiệu quả". Frank Snepp được giao thẩm vấn 8 tù nhân tại Trung tâm thẩm vấn quốc gia, nhưng ông thú nhận "thẩm vấn Nguyễn Tài là thẩm vấn nhiều thách thức nhất của tôi" và kết luận: cho đến 30-4-1975, "Tài đã trải qua hơn bốn năm bị biệt giam trong xà-lim nhưng ông chưa từng khai nhận một cách đầy đủ ông là ai".

Ngày 27-1-1973, Hiệp định Paris được ký. Theo Hiệp định Paris, hai bên trao trả cho nhau tù binh và tù dân sự. Nhưng Việt Nam Cộng hòa vi phạm trắng trợn hiệp định, tiếp tục giam giữ nhiều người (trong đó có ông Tài) đến tận 30-4-1975, tức thêm 2 năm 3 tháng nữa. Cuối năm 1974, ông gửi lá thư thứ hai cho "nhà đương cục Mỹ và Việt Nam Cộng hòa" yêu cầu trao trả theo đúng Hiệp định Paris.

Ngày 26-4-1975, khi 5 cánh quân của miền bắc sắp tiến vào Sài Gòn, "một viên chức cao cấp của CIA gợi ý cho nhà cầm quyền Nam Việt Nam cần làm cho Nguyễn Tài biến mất" để tránh việc "Tài được giải thoát bởi các đồng chí chiến thắng của ông ta". Nguyễn Khắc Bình, tư lệnh Cảnh sát quốc gia kiêm đặc ủy trưởng Phủ đặc ủy trung ương tình báo, ra lệnh cho số cầm đầu Trung tâm thẩm vấn quốc gia thủ tiêu ông Tài theo lệnh của CIA. Tuy nhiên, theo Pribbenow, "lệnh đến quá trễ. Tất cả các viên chức cao cấp của Phủ đặc ủy trung ương tình báo đang tìm cách chạy trốn khỏi Nam Việt Nam". Bản thân các viên chức CIA - trong đó có Frank Snepp - cũng lo tháo chạy thoát thân. Hai năm sau, 1977, trong lúc quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đang gián đoạn, Snepp hoàn toàn không có tin tức gì về ông Tài, yên trí là Nguyễn Khắc Bình đã thi hành lệnh của CIA, nên anh ta viết trong cuốn Decent Interval (Khoảng cách thích đáng): "Tài bị đưa lên một máy bay và bị ném xuống biển Đông ở độ cao 1.000 feet". Sự thật không phải vậy. Pribbenow cho biết: "Các nhân viên cấp dưới (của Trung tâm thẩm vấn quốc gia) sợ bị trừng phạt nếu những người Cộng sản chiến thắng biết họ đã giết Tài", do đó họ "không dám thi hành (lệnh thủ tiêu) vì sợ mang thêm tội với Cách mạng".

Trưa 30-4-1975, một tiểu đoàn thuộc Quân đoàn IV tiến vào Sài Gòn, chiếm Phủ đặc ủy trung ương tình báo. Ông Tài được giải thoát khỏi xà-lim trắng toát sau 4 năm 4 tháng 10 ngày bị biệt giam

Hoạt động sau năm 1975
Sau khi ra khỏi nhà tù, Nguyễn Tài quay lại làm việc ở trong ngành Công an Việt Nam với chức vụ Ủy viên Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh, Giám đốc Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Nội vụ - phụ trách điều tra xét hỏi nhân viên tình báo VNCH sau năm 1975. Rồi ông bị đình chỉ công tác vì có một tài liệu nói ông đã bị CIA sử dụng cùng với một số nội dung về ông trong hồi ký Decent Interval của Frank Snepp - chuyên gia CIA từng tham gia thẩm vấn ông.

Tài liệu này là của cục phản gián - phòng chống gián điệp (dưới quyền Nguyễn Sỹ Huynh) thu được, nói về cách "giải quyết 4 tù binh là cán bộ cao cấp miền bắc" bị quân lực VNCH bắt, được viết vào năm 1973. Năm 1976, tài liệu được gửi đi sao lưu và phân tích tại cục kỹ thuật nghiệp vụ - bộ nội vụ, do sự tắc trách về dịch thuật, và sự yếu kém về chuyên môn của một số cục nghiệp vụ an ninh nội bộ và kỹ thuật, tài liệu này được một số kẻ cơ hội trong bộ nội vụ, dưới sự tiếp tay của các thứ trưởng đường thời như Hoàng Thao, Dương Trọng Thông đã biến thành tài liệu về "cách sử dụng 4 tù binh là cán bộ cao cấp của miền bắc". Ban đầu các đối thủ chính trị của ông đã dựng lên rằng, tài liệu này do lực lượng kỹ thuật bộ nội vụ chụp trộm trong vali của một doanh nhân người Nhật (được cho là điệp báo viên nước ngoài) công tác tại Việt Nam, nhằm vu cho ông làm việc với CIA. Sau 1975, ông được giao xét hỏi nhân viên khối đặc biệt (tình báo) của Tổng nha cảnh sát VNCH, trong số này có những ngươi đã tham gia hỏi cung ông trong thời gian ông ngồi tù, điều này đặt ra nghi ngờ với Lê Đức Thọ và ban Bảo vệ nội bộ Đảng.

Tháng 10 năm 1977, Nguyễn Tài bị đình chỉ chức vụ lập tức và triệu tập lấy lời khai tại ban bảo vệ Trung ương Đảng (lúc này dưới quyền của Phan Văn Đáng, tức Hai Văn - nguyên phó bí thư trung ương cục miền nam). Tên ông cũng bị bôi đen trong cuốn sách lịch sử của bộ công an. Trong suốt 4 năm, ông đã đề nghị làm rõ vụ việc, tham gia đối chất với những cán bộ an ninh phụ trách thu thập tài liệu và kiểm chứng nguồn gốc văn bản thu được. Ông Lê Đức Thọ cũng trực tiếp xuống hỏi cung các nhân viên Tổng nha cảnh sát về Nguyễn Tài, nhưng áp đặt ý định của mình lên những người này, để có bằng chứng đưa Nguyễn Tài ra khỏi ngành công an. Năm 1981, vì những chỉ đạo chủ quan và công tác thẩm tra không được nghiêm túc, Ban bí thư ra kết luận, do Lê Đức Thọ ký, cho rằng ông đã dao động, phạm khuyết điểm khai báo cơ sở nhưng không quan trọng, ngay cả thứ trưởng Viễn Chi (nguyên cục trưởng Cục Phái Khiển A13 tiền thân của Tổng cục Tình báo Công an nhân dân Việt Nam) người chịu trách nhiệm các hoạt động tình báo của Hà Nội cũng không bảo vệ ông. Ông đã không hài lòng về kết luận này của Trung ương.

Với chủ trương miệng không sử dụng tiếp những cán bộ bị đối phương bắt trong lực lượng an ninh - tình báo, cuối năm 1981, ông được điều sang công tác dân sự, công tác tại Ủy ban Pháp luật Nhà nước, rồi làm Tổng cục trưởng đầu tiên của Tổng cục Hải quan Tổng cục Hải quan Việt Nam (1985 - 1989).

Sau 11 năm đằng đẵng, nhờ sự công tâm của thế hệ lãnh đạo mới trong Đảng, những người từng làm việc với ông trong thời gian chiến tranh như Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Mười Hương, ông được minh oan vào năm 1988. Kết luận số 570 ngày 23/12/1988 của Ban Bí thư khoá VI, ngay trong những dòng đầu ghi rõ "Tài liệu làm căn cứ cho việc đình chỉ công tác đối với đồng chí Nguyễn Tài để thẩm tra là không đúng". Văn bản cũng khẳng định "Đồng chí Nguyễn Tài đã có tinh thần chịu đựng sự tra tấn dã man của địch, khôn khéo đối phó với địch, bảo vệ cơ sở và những bí mật của Đảng mà mình biết". Kết luận này là kết luận cuối cùng, thay cho các kết luận trước kia của Ban bí thư về thẩm tra thời gian ngồi tù của ông trong chiến tranh.

Ông về hưu năm 1992.

Năm 2003, Ban Tư tưởng- Văn hóa Trung ương yêu cầu ông không phát tán rộng rãi hồi ký của mình, trong hồi ký của ông, những đánh giá về những người thẩm tra vụ án chính trị của ông như Phan Văn Đáng và Lê Đức Thọ, đi ngược lại những đánh giá chung của Đảng Cộng sản.

Trong mắt đồng đội và đối phương bên kia chiến tuyến
Trong chiến tranh Việt Nam, có hàng trăm vạn người Việt Nam bị chính quyền Việt Nam Cộng Hòa và Hoa Kỳ bắt giam, tù đày và tra tấn, nhưng Nguyễn Tài được cho là người được các tác giả Mỹ đề cập đến nhiều nhất. Họ gọi ông là "Người trong xà-lim trắng toát" (The Man in the Snow White Cell).

Đặc biệt, Frank Snepp - chuyên viên CIA thẩm vấn ông trong thời gian lâu nhất, được CIA thưởng Huân chương công trạng về tình báo (Intelligence Medal of Merit, ngày 16-12-1975) - giữ nhiều ấn tượng sâu đậm về ông. Hugh D.S.Greenway kể: "Sau chiến tranh [ở Việt Nam], Snepp rời khỏi CIA, nhưng anh ta không thể đưa Tài ra khỏi tâm trí của mình. Anh ta sang Paris để nói với phái bộ Việt Nam [ở Pháp] rằng Tài đã xử sự một cách đáng kính trọng và đã chết một cách dũng cảm (Tai had comported himself honorably and died bravely)".

Năm 1977, Snepp dành hẳn một chương trong cuốn hồi ký Decent Interval để kể chuyện ông Tài. Cuốn hồi ký này là một trong những nguyên nhân để Ban bảo vệ Trung ương xem xét lại hoạt động ngồi tù của ông. Sau đó, trong một số bài phỏng vấn, Sneep cảm thấy hối tiếc và dành thái độ tôn trọng, khâm phục Nguyễn Tài.

Vào ngày 27-4-2009, gần tới dịp kỷ niệm lần thứ 34 ngày giải phóng miền Nam, Snepp viết trên báo Los Angeles Times một bài nhan đề "Bị quá khứ tra tấn" (Tortured by the Past) thuật lại thời gian thẩm vấn ông Tài.

Những người Mỹ khác, tuy không chia sẻ lập trường chính trị của ông, họ vẫn dành cho ông nhiều từ tốt đẹp như "một cán bộ Cộng sản tận tâm" (a dedicated Communist cadre), "kiên quyết" (determined), "một người từng trải, thông minh, được đào tạo tốt" (sophisticated, intelligent, well-educated man), "một người cứng cỏi không dễ gì làm suy yếu" (a tough nut to crack)...

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, người từng có thời gian hoạt động chung với ông trên chiến trường miền Nam, nhận định: "Quá trình hoạt động cũng như quá trình đấu tranh kiên trung, mưu trí khi bị địch bắt trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ của đồng chí Nguyễn Tài cho thấy đồng chí thực sự xứng đáng là một anh hùng".

Nhắc đến Nguyễn Tài, không chỉ nhắc đến người Cộng sản trung thành với chế độ Hà Nội, giữ vững niềm tin trong suốt thời gian cầm tù của đối phương, mà còn phải nhắc đến 4 năm bị đình chỉ chức vụ, bị nghi oan là làm việc với CIA, 11 năm ròng rã, đòi lại chân lý và công bằng của ông.

Nhận định đó được nhiều người tán thành.

Các giải thưởng và danh hiệu
Năm 2002, ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và sau đó được thưởng Huân chương Hồ Chí Minh. Cố vấn Võ Văn Kiệt đã đưa ra đề nghị này với hai lý do: "Trung kiên bảo vệ Cách mạng trong nhà tù Mỹ - Ngụy" và "dũng cảm bảo vệ nhân cách trong sáng của một đảng viên trước nhân dân".

Ngoài ra, ông còn được các danh hiệu cao quý khác như:

 Huân chương Độc lập hạng nhất
 Huân chương Quân công hạng nhất
 Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất và hạng Nhì
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
 Huân chương Giải phóng hạng Nhì
 Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Đại tá" an ninh Nguyễn Tài và cuộc đối mặt với CIA
The Man in the Snow White Cell _ Limits to Interrogation

Người Hưng Yên
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Thứ trưởng Bộ Công an (Việt Nam)
Đại tá Công an nhân dân Việt Nam
Tổng cục Hải quan Việt Nam


title: Cung điện Hoàng gia Thái Lan

text:
Cung điện Hoàng gia Thái Lan ở Băng Cốc (tiếng Thái: พระบรมมหาราชวัง Phra Borom Maha Ratcha Wang) là một khu phức hợp các di tích nằm kề nhau gồm: Cung điện Chitralada, Quốc tự Wat Phra Kaew, Chakri Mahaprasad, Hoàng cung và Cung điện Huy Hoàng.

Vào năm 1782, khi Rama I lật đổ Taksin, sáng lập Vương triều Chakri và quyết định chuyển nơi ở của Hoàng gia từ Hoàng cung ở Thonburi (tỉnh Thoburi cũ, được sáp nhập vào Bangkok từ năm 1972) bên tả ngạn sông Chao Phraya tới Rattanakosin (nơi mà ngày nay là trung tâm Bangkok) ở hữu ngạn Chao Phraya, ông bắt đầu cho xây dựng một loạt kiến trúc bao gồm các cung điện và đền đài xa hoa tại đó để biểu lộ thân phận cao quý của Vương tộc. Từ đó về sau, mỗi Quốc vương kế tục đều cho xây thêm một vài công trình kiến trúc. Ngày nay, Hoàng cung thể hiện rõ một kiểu kiến trúc phức hợp, pha trộn giữa truyền thống Thái và Trung Hoa, cho đến thời Phục Hưng của Pháp và Ý.

Giống như sơ đồ bố trí với Hoàng cung tại Ayuthaya, Hoàng cung ở Bangkok có rào xung quanh, biểu hiện đặc điểm pha trộn của Thái Lan giữa những yếu tố trần thế và thần linh. Có những bức tường cao bao bọc xung quanh, có lỗ châu mai và có hai lối đi vào bằng cổng chính.

Lịch sử
Cung điện Hoàng gia Thái Lan được bắt đầu từ ngày 06/04/1782, theo lệnh của Phật vương Yodfa Chulaloke (Rama I). Sau khi lên ngôi thay thế vua Taksin triều Thonburi, Rama I đã có ý định xây dựng một đô thành mới cho triều đại Chakri. Ông quyết định di dời vị trí quyền lực từ các thành phố Thonburi, phía tây sông Chao Phraya, đến phía đông tại Bangkok. Kinh đô mới được tạo thành hòn đảo nhân tạo khi kênh được đào dọc theo bờ phía đông. Hòn đảo được đặt tên là 'đảo Rattanakosin'. Trước đó Hoàng cung là Hoàng cung Derm được xây dựng cho Vua Taksin vào năm 1768.

Hoàng cung mới được xây dựng trên một mảnh đất hình chữ nhật phía tây của hòn đảo, giữa Wat Pho ở phía nam, Wat Mahathat ở phía bắc và với sông Chao Phraya dọc theo phía tây. Vị trí này trước đó do cộng đồng người Hoa chiếm giữ, Rama I đã ra lệnh cho cộng đồng chuyển đến một khu vực phía nam và bên ngoài các bức tường thành phố; Ngày nay khu vực này được gọi là Yaowarat (khu người Hoa).

Do vật liệu được chuẩn bị trong thời gian ngắn và kinh phí không đủ, cung điện ban đầu được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ, các kết cấu khác nhau và được bao quanh bởi hàng rào đơn giản. Ngày 10/6/1782, nhà vua tổ chức nghi lễ vượt sông từ Thonburi đến cung điện mới. Ba ngày sau đó vào ngày 13/6, nhà Vua tổ chức lễ đăng quang vắn tắt, trở thành vị vua đầu tiên của Vương quốc Rattanakosin mới. Trong vài năm sau nhà vua bắt đầu thay thế các cấu trúc bằng gỗ việc tái thiết, tái xây dựng các bức tường, pháo đài, cổng, điện vương và khu ở của Hoàng gia. Công trình tái xây dựng này bao gồm một ngôi chùa, hiện tại được gọi là chùa Phật Ngọc.

Để tìm vật liệu nhiều hơn cho các công trình xây dựng, Vua Rama I ra lệnh cho người của mình để đi lên thượng nguồn đến kinh đô cũ của Ayutthaya, đã bị phá hủy vào năm 1767 trong cuộc chiến tranh giữa Miến Điện và Xiêm. Họ được giao nhiệm vụ tháo dỡ và loại bỏ như gạch và một số vật liệu khác họ có thể tìm thấy, trong khi không loại bỏ bất kỳ từ những ngôi đền. Họ bắt đầu bằng cách lấy vật liệu từ các pháo đài và các bức tường của thành phố; và cuối cùng họ đã san bằng Hoàng cung cũ. Những viên gạch được chở xuống sông Chao Phraya bằng sà lan, nơi họ đã dần dần đưa vào các bức tường của Bangkok và Đại Hoàng cung. Hầu hết các xây dựng ban đầu của Đại Hoàng cung dưới thời trị vì của Vua Rama I để thực hiện bằng nghĩa vụ hoặc bắt buộc. Sau khi hoàn thành các bước cuối cùng xây dựng đại điện đăng quang, nhà Vua tổ chức lễ đăng quang theo truyền thống một cách đầy đủ vào năm 1785.

Cách bố trí của Đại Hoàng cung tương tự Hoàng cung Ayutthaya tại vị trí, tổ chức, và các khu vực của tòa nhà riêng biệt, tường, cửa và pháo đài. Cả hai cung điện gắn liền với đặc trưng gần gũi với dòng sông. Các vị trí nhằm mục đích phục vụ như là một giai đoạn rước thuyền trong các nghi lễ cũng tương ứng với cung điện cũ. Về phía bắc của Đại Hoàng Cung có một mảnh đất lớn, Thung Phra Men (bây giờ gọi là Sanam Luang), được sử dụng như là một không gian mở cho các nghi lễ Hoàng gia và là quảng trường diễu hành. Tại Hoàng cung Ayutthaya cũng có một khu vực có chức năng tương tự. Con đường chạy từ bắc dẫn tới Pháo đài Hoàng cung (Tiền Cung), nơi ở của vua thứ 2 (phó vương) Xiêm La.

Đại Hoàng Cung được chia thành bốn khu chính, ngăn cách nhau bởi vô số tường và cửa: Ngoại cung, Trung cung, Nội cung và Chùa Phật Ngọc. Mỗi chức năng của các cung điện và quyền ra vào được xác định bởi pháp luật và truyền thống. Ngoại cung nằm phía tây bắc của Đại Hoàng cung; bên trong gồm văn phòng Hoàng gia và (trước đây) Bộ nhà nước. Phía đông bắc là Chùa Phật Ngọc, nơi cầu nguyện Hoàng gia và nhà Phật Ngọc. Trung cung vị trí quan trọng nhất gồm Đại điện Nhà nước và Đại điện đăng quang. Nội cung, nằm ở cuối phía nam gồm các cấu trúc phức tạp, được chỉ dành cho phái nữ, vì nó đặt hậu cung của nhà vua.

Trong suốt triều đại của Phật vương Loetla Nabhalai (Rama II), tổng diện tích của Đại Hoàng Cung được mở rộng về phía nam đến tường của Wat Pho. Trước đây khu vực này là nơi có trụ sở các cơ quan Hoàng gia khác nhau. Sự mở rộng này làm tăng diện tích của cung điện từ 213.674 mét vuông (2.299.970 dặm vuông) đến 218.400 mét vuông (2.351.000 dặm vuông). Bức tường mới, pháo đài và cổng được xây dựng để phù hợp với sự mở rộng. Sau đợt mở rộng này việc thiết kế được thực hiện bên trong.

Theo truyền thống, cung điện ban đầu được gọi là Phra Ratcha Wang Luang (พระราชวัง หลวง) hoặc 'Hoàng Cung', tương tự như các cung điện cũ ở Ayutthaya. Tuy nhiên, dưới thời trị vì của vua Mongkut (Rama IV) tên Phra Boromma Maha Ratcha Wang hoặc 'Đại Hoàng Cung' lần đầu tiên được sử dụng trong các tài liệu chính thức. Sự thay đổi này của tên đã được thực hiện bởi Hoàng tử Chutamani (em trai nhà vua) với danh hiệu phó vương Pinklao năm 1851. Việc công bố danh hiệu của mình mô tả hoàng cung như là cung điện "tối cao" (บรม; Borom) và 'vĩ đại' (มหา; Maha). Danh hiệu này đã được đưa ra để phân biệt với các cung điện khác và cung điện phó vương (Tiền Cung), còn được gọi là Phra Bovorn Ratcha Wang (พระ บวร ราชวัง) hoặc cung điện 'vinh quang' (บวร; Bovorn).

Trong suốt thời kỳ quân chủ chuyên chế 1782-1932, Đại Hoàng Cung là trung tâm hành chính và tôn giáo cả nước. Là nơi cư ngụ chính của quốc vương, trong cung điện cũng là nơi hoạt động của chính phủ, với hàng ngàn người bao gồm cả vệ binh, quan chức, cung phi, công chúa, các Bộ trưởng và các cận thần. Đại Hoàng Cung được coi như là một thành phố trong Bangkok. Vì lý do đặc biệt này Luật Hoàng Cung đã được tạo ra để trị vì nhân dân và thiết lập hệ thống phân cấp và trật tự.

Đến những năm 1920 một loạt các cung điện được xây dựng mới với mục đích sử dụng của nhà vua; gồm cung điện hiện đại hơn cung điện Dusit, được xây dựng vào năm 1903 và Cung điện Phaya Thai vào năm 1909. Những cung điện ở Bangkok khác nhau bắt đầu thay thế Đại Hoàng Cung là địa điểm chính cư ngụ cho nhà vua và triều đình của ông. Cho đến năm 1925 sự chuyển dần ra khỏi cung điện đã được hoàn tất. Sự phát triển và tập trung của nhà nước Xiêm cũng có nghĩa là các cơ quan chính phủ khác nhau đã phát triển về kích thước và cuối cùng đã được chuyển ra khỏi Đại Hoàng Cung đến các trụ sở. Mặc dù vậy Đại Hoàng cung vẫn là nới tổ chức chính thức và lễ nghi của chế độ quân chủ. Sự kết thúc của chế độ quân chủ tuyệt đối đến năm 1932, khi cuộc cách mạng lật đổ chế độ truyền thống và thay thế bằng chế độ quân chủ lập hiến.

Ngày nay Đại Hoàng cung vẫn là nơi tổ chức nghi lễ đồng thời phục vụ du lịch.

Hoàng cung

Hoàng cung là một ví dụ điển hình của việc kết hợp kiến trúc truyền thống Thái Lan với phong cách phương Tây. Tuy ngày nay cung điện này không còn là nơi ở của Hoàng gia Thái Lan, nhưng nó vẫn là địa điểm diễn ra các sự kiện quan trọng, trong đó có cả lễ đăng quang của quốc vương. Nhiều người Thái tin rằng những ai viếng thăm ngôi chùa trong cung điện nơi có bức tượng Phật bằng ngọc xanh sẽ nhận được phước lành.

Cung điện Huy Hoàng
Cung điện Huy Hoàng chiếm một khoảnh đất 1,5 km², hằng ngày mở cửa từ 8h đến 11h30 sáng và từ 1h đến 3h30 chiều, đón khách có thu phí, yêu cầu trang phục nghiêm trang. Nơi đây là một khu vực rộng lớn gồm: đền thờ hoàng tộc, nơi sưu tầm vũ khí Hoàng gia, những đồng tiền và viện bảo tàng nhỏ lưu giữ đồ tạo tác của cung điện Huy Hoàng.

Khi quốc vương Ananda Mahidol (Rama VIII) qua đời vào năm 1946, em ông là quốc vương Bhumibol Adulyadej (Rama IX) lên nối ngôi, hoàng cung mới được xây dựng hiện đại và tiện nghi hơn tại vùng Dusit cách đó không xa. Hiện thời, cung điện Huy Hoàng chỉ được sử dụng làm nơi tổ chức đại yến của quốc gia, của Hoàng gia và cử hành những buổi lễ quốc gia.

Cung điện Chitralada

Wat Phra Kaew

Hậu cung
Nội Cung, hay 「Khet Phra Racha Than Chan Nai; เขต พระ ราชฐาน ชั้น ใน」, gọi đơn giản là Fai Nai (ฝ่าย ใน; nghĩa đen là "Bên trong"), chiếm khu vực phía Nam quần thể Đại Hoàng cung. Khu vực này là nơi ở của nhà Vua và hậu cung. Các hậu cung tần ngự thường được dân chúng gọi là "Cấm nữ" hay 「Nang harm; นาง ห้าม」. Ngoài ra, con cái của nhà Vua, vô số cung nữ và người hầu cũng cư ngụ trong Nội Cung. Hậu cung của nhà Vua được chọn từ các gia đình cao quý, điển hình như vương tộc và quý tộc, đôi khi cũng có cống nữ từ các xứ chư hầu. Chế độ hậu cung trên thực tế đã chấm dứt dưới thời Vua Rama VI khi ông từ chối nạp thiếp. Tuy nhiên sự tồn tại của hậu cung chỉ chính thức kết thúc dưới thời Vua Rama VII vào đầu thế kỷ 20, khi nhà Vua ra lệnh cấm tục này và chỉ lấy một người vợ duy nhất: Vương hậu Rambhai Barni. Đến thời điểm này, số người sống trong Nội Cung giảm xuống chỉ còn vài người (đa số là các cung phi triều trước) và dần dần không còn ai. Về mặt lịch sử, Nội Cung gần như là một khu dân cư, phân tách bởi một vài con hẻm và bãi cỏ, bên trong có cửa tiệm, nội các, học viện, nhà kho, với các phép tắc và cung quy, mọi công việc giám sát điều hành đều thuộc quyền hậu phi. Những người đàn ông làm những công việc đặc thù như sửa chữa, tu bổ và bác sĩ khi vào Nội Cung làm nhiệm vụ phải được các cận vệ nữ giám sát. Các Vương tử được nuôi dạy trong Nội cho đến tuổi dậy thì, sau khi làm lễ cạo đầu, tất cả sẽ được đưa ra ngoài để học hành. Hiện tại Nội Cung không có ai sinh sống và các viện bên trong không được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào, tuy nhiên cho đến nay toàn bộ Nội Cung vẫn không được mở cửa cho công chúng tham quan.

Số người sống trong Nội Cung thay đổi theo từng thời kỳ, nhưng căn cứ tất cả các ghi chép thì đều rất lớn. Vương hậu có hệ thống nhân sự riêng với khoảng 200 đến 300 cung nữ. Đa số cung nữ được chọn từ các gia đình quý tộc, các tiểu Vương nữ cũng sở hữu một số lượng người hầu nhất định. Mỗi phi thiếp, còn gọi là 「Chao Chom; เจ้าจอม」, cũng có một hệ thống nhân sự hầu hạ khá lớn, số lượng người hầu sẽ tăng lên đáng kể nếu phi thiếp nào sinh con cho nhà Vua, bởi theo lệ nếu có con thì vị phi đó sẽ được nâng lên địa vị 「Chao Chom Manda; เจ้าจอมมารดา」, tương ứng với "Phi mẫu". Mỗi hậu cung tần ngự có một viện riêng, quy mô tương xứng với cấp bậc và địa vị dựa theo cung quy. Tổng cộng số người sống trong Nội Cung ở một thời điểm nhất định có thể lên đến gần 3.000 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

http://palaces.thai.net/night/index_gp.htm  Official website

Bangkok
Địa điểm du lịch Bangkok
Hoàng gia Thái Lan
Quận Phra Nakhon
Kiến trúc Thái Lan


title: Puchheim

text:
Puchheim là một đô thị near Munich thuộc huyện Fürstenfeldbruck, trong bang Bayern, nước Đức. Đô thị Puchheim có diện tích 12,23 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 19.419 người.

Tham khảo


title: Omphalagria

text:
Omphalagria là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Omphalagria hemiochra Hampson, 1910
 Omphalagria togoensis Gaede, 1915

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Omphalagria at funet

Hadeninae


title: Heliothis albipuncta

text:
Heliothis albipuncta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Nam Phi.

Liên kết ngoài
 Synonymous Checklist of the South African Lepidoptera

Chú thích

Heliothis


title: Vouzon

text:
là một commune thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loir-et-Cher


title: Chalepus aeneiceps

text:
Chalepus aeneiceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Mikania cuencana

text:
Mikania cuencana là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Mikania cuencana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Mikania
Thực vật Ecuador


title: Ceratina nautlana

text:
Ceratina nautlana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1897


title: Xenolechia

text:
Xenolechia là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Selected Species
Xenolechia aethiops (Humphreys & Westwood, 1845)
Xenolechia lindae Huemer & Karsholt, 1999
Xenolechia pseudovulgella Huemer & Karsholt, 1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
Xenolechia at Fauna Europaea

Litini


title: Fusinus cinereus

text:
Fusinus cinereus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Tham khảo

Fusinus


title: Saletto

text:
Saletto là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, located about 70 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 35 km về phía tây nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.659  người và diện tích 10,8 km².

Saletto giáp các đô thị: Megliadino San Fidenzio, Montagnana, Noventa Vicentina, Ospedaletto Euganeo, Poiana Maggiore, Santa Margherita d'Adige.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21 (21st World Jamboree) đã được tổ chức vào tháng 7 và tháng 8 năm 2007, và là một phần lễ kỷ niệm 100 năm Phong trào Hướng đạo Thế giới năm 2007. Sự kiện này được Anh Quốc tổ chức trong năm 2007 để đánh dấu sinh nhật lần thứ 100 năm ngày thành lập Hướng đạo trên Đảo Brownsea.

Sự kiện này được tổ chức trong 12 ngày (từ 27 tháng 7 đến 8 tháng 8) tại Công viên Hylands, Chelmsford, Essex. Nơi này được chọn vì dễ đến bằng đường không và đường biển, và nó cũng gần Công viên Gilwell, một khu cắm trại quan trọng và trung tâm huấn luyện các huynh trưởng.

Khoảng gần 40.000 Hướng đạo sinh từ 151 quốc gia có phong trào Hướng đạo được công nhận (công nhận là ám chỉ đến tình trạng thành viên trong Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới) đã cắm trại trong dịp này, cùng với nhiều người khác đến tham quan trong ngày. Cũng có trên 8.600 thành viên của Đội Phục vụ Quốc tế (Internatational Service Team) đến từ khắp nơi trên thế giới.

Mục đích
Trại Họp mặt đầu tiên được tổ chức năm 1920 tại Olympia, London ở Anh Quốc. Kể từ đó, sự kiện này được phổ biến tổ chức cứ bốn năm một lần, với một lần đứt quãng khoảng giữa lần trại họp bạn năm 1937 và 1947 vì Chiến tranh thế giới thứ hai, và cũng bị gián đoạn một lần giữa hai kỳ họp bạn năm 1975 và 1983 vì tình trạng mất ổn định chính trị tại Iran. Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới đã được tổ chức tại nhiều quốc gia, mặc dù nó chưa bao giờ diễn ra tại Phi châu. Mục đích của trại họp bạn là để khích lệ thám hiểm, tình hữu nghị quốc tế, và phát triển thanh thiếu niên.

Tham gia

Sự kiện này mở cho tất cả các thành viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới (World Organization of the Scout Movement - WOSM) tuổi từ 14 đến 17 tuổi tính từ lúc bắt đầu cuộc trại hợp bạn vào 27 tháng 7 năm 2007. Thành viên của Hội Nữ Hướng đạo Thế giới (World Association of Girl Guides and Girl Scouts - WAGGGS) có thể tham gia nếu tổ chức quốc gia thuộc WOSM của thành viên đồng ý. Những ai muốn tham dự phải được hội Hướng đạo bản xứ của mình chọn lựa.

Tuy nhiên, nhiều thành viên trưởng thành cũng có thể tham dự, để mang đến một chương trình thật phong phú, và cũng để giám sát và giúp đỡ các thanh thiếu niên. Họ hoạt động như là thành viên của đội phục vụ và ban nhân sự quốc tế (International Staff/Service Team - ITS).

Mỗi phong trào Hướng đạo quốc gia chọn lựa các đại diện của mình trong nhiều cách khác nhau (thí dụ, tại Anh Quốc, sự lựa chọn do châu hoặc vùng thực hiện).

Quan khách gồm mọi lứa tuổi cũng được chào đón tại trại họp bạn. Tuy nhiên, thời biểu và khu vực mà quan khách có thể viếng thăm có giới hạn để giữ một sự kiện suôn sẻ cho tất cả tham dự viên.

Kỳ trại họp bạn thế giới này là kỳ trại họp bạn lớn thứ nhì từng được tổ chức với khoảng 40.000 tham dự viên và thành viên đội phục vụ/ban nhân sự quốc tế, và hàng ngàn quan khách. Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 3 năm 1929 là lớn nhất từng được tổ chức với 50.000 tham dự viên.

Hiện nay tất cả trừ sáu lãnh thổ trên thế giới có phong trào Hướng đạo được công nhận đang gởi các Hướng đạo sinh đến kỳ họp bạn này, và nhiều nỗ lực đã tiến hành để có được đại diện từ mỗi lãnh thổ.

Chủ đề

Mỗi Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới đều có một chủ đề, và chủ đề năm 2007 là "Một Thế giới, Một Lời hứa". Câu châm ngôn này được ghi vào trong phù hiệu mừng 100 năm Hướng đạo và có dịch ra các ngôn ngữ địa phương của tất cả các tổ chức Hướng đạo thành viên của WOSM. Khẩu hiệu này cũng có trong lời ca của Bài hát Chính thức của Trại Họp bạn kỳ này.

Vài sự việc: - Giữa nửa đêm thứ năm ngày 26 và nửa đêm thứ sáu ngày 27 các xe buýt đến Công viên Hylands cứ mỗi hai phút một chuyến. - Nếu một người có thể một mình mở đủ hộp giấy đựng nước cam cho các thành viên của đội phục vụ và ban nhân sự quốc tế mỗi người một ly cùng với đồ ăn sáng thì người đó phải mất cả ngày hôm trước và cả đêm hôm đó để làm chuyện này. - Nhiều quốc gia tham dự Trại Họp bạn thế giới hơn tham dự vào Thế vận hội.

Thu hút

Sự thu hút chính và sự kiện gồm có:
Lễ khai mạc: Trại được thông báo cho một buổi lễ đặc biệt. Thái tử William và Hoàng từ Phillip đã tham dự buổi lễ và đại diện cho Hoàng gia
Làng Thế giới: Sáu vùng trên đất trại nơi các Hướng đạo sinh có thể trải qua những sự việc như sáng tạo, kỹ thuật, và văn hoá.
Thám du Gilwell: Các hoạt động thử thách và thám hiểm tại Công viên Gilwell.
Làng Phát triển Địa cầu: Khám phá các thử thách chính của thế giới qua chương trình thực tế được điều hành bởi các chuyên gia từ Liên Hợp Quốc và các tổ chức tương tự và các tổ chức từ thiện như Oxfam.
Ngày Hành động Cộng đồng: Một ngày dành để tạo khác biệt cho cộng đồng qua việc dấn thân vào các hoạt động như phát hoang cỏ bụi và cây ở Rừng Epping, tái trang trí một ngôi nhà cho trẻ em.
Các chương trình hàng ngày: biểu diễn bởi ca đoàn Trại Họp bạn Thế giới từ Anh Quốc. Sẽ có nhiều tiết mục biểu diễn.
Nghi lễ Bình minh: Sự kiện này đánh dấu 100 năm Hướng đạo; tất cả các Hướng đạo sinh đã tham dự với nhau để tuyên hứa lại qua một cầu truyền hình trực tiếp đến Đảo Brownsea, nơi trại Hướng đạo đầu tiên đã xảy ra. Ca đoàn cũng phục vụ văn nghệ trong và sau sự kiện sáng sớm. Các sự kiện tương tự đã diễn ra lúc 8 giờ sáng giờ địa phương ngày 1 tháng 8 khắp thế giới. Lord Baden-Powell, cháu của người sáng lập ra phong trào Hướng đạo cũng hiện diện, và ông đã đọc một bài diễn văn mà ông nội của ông đã nhờ đọc giùm lúc mất.

Giải thưởng Hữu nghị được giới thiệu cho Đội Phục vụ Quốc tế.

Các tiểu trại

Mỗi khu trung tâm (hub) có 4 tiểu trại (subcamp) và mỗi tiểu trại có 2.000 Hướng đạo sinh và chương trình riêng của tiểu trại. Trong các tiểu trại, mỗi đoàn (troop) có 36 tham dự viên. Bốn khu trung tâm là:

Khu trung tâm cho người lớn là dành riêng cho thành viên Đội Phục vụ Quốc tế và những người lớn khác, không có quan hệ với một tiểu trại nào hoặc đơn vị tham dự nào và nó có chương trình hoạt động riêng của nó lần đầu tiên:
Đảo (Island)
Sông chảy xiết (Gave)
Dãy đá san hô (Reef)
Quần đảo (Archipelago)

Chuẩn bị

Mọi chuẩn bị cho sự kiện này bao gồm một Trại Họp bạn Hướng đạo quy mô nhỏ hơn đó là EuroJam 2005 có đến 10.000 Hướng đạo sinh cắm trại trong cùng địa điểm. Cuộc diễn tập này cho phép các nhà hoạch định Trại Họp bạn thử nghiệm một số khía cạnh của sự kiện, bao gồm điều khiển dòng người khổng lồ trong khu vực. Thực phẩm và các nhu yếu phẩm dùng cho kỳ Trại EuroJam cũng đạt được kỷ lục về lượng đặt hàng chỉ một lần trên mạng Internet đến một siêu thị và được giao bằng các xe hàng toa nối lớn. Trại Họp bạn Thế giới lần này chắc chắn phá kỷ lục nếu như ban tổ chức trại chọn đặt hàng trên mạng lần nữa.

"Scouts Shops Ltd", có trách nhiệm cung cấp phần nhiều các trang thiết bị cho Trại Họp bạn Thế giới lần thứ 21, báo cáo rằng giá thép trên thị trường thế giới gia tăng vì sự đặt hàng của Trại Họp bạn.

Liên hoan trước Sự kiện của đoàn Vương quốc Anh
Cả đoàn của Vương quốc Anh đã đến một ngày trước những đoàn còn lại của thế giới, và trong đêm họ đến họ đã có một buổi liên hoan trên sân khấu của Trung tâm Nhiệt đới (Tropical Hub) với các tiết mục trình diễn của Liberty X và Lemar và cũng có sự hiện diện của Jason King (Radio 1) và người dẫn chương trình truyền hình của đài CBBC là Anne Foyye. Peter Duncan, Hướng đạo Trưởng của Hội Hướng đạo Vương quốc Anh cũng có mặt trên sân khấu.

Bài hát chính thức

You've got to try just a little, to make a better day
You've got to try just a little, and your hope will find a way
You've got to work just a little, to find the friend in you
And if you hurt just a little, maybe a friend will help you too
Face your doubt with unity, all the colours that you bring
Live each day in harmony, come and sing it:

Jambo - hello, it's a world scout jamboree
One hundred years to date, let's all celebrate
Jambo - hello, join together always be
One world - one promise
One world - one promise

Why don't we help one another, that's what we're here to do
There's so much to learn from each other, to do the best that you can do.
Why don't we all work together, it's a better way to live
And if we look to the future, we'll have so much more to give
Join the fun, here in the sun, it's our centenary
Everyone, sing along, let the whole world hear us:

Jambo - hello, it's a world scout jamboree
One hundred years to date, let's all celebrate
Jambo - hello, join together always be
One world - one promise
One world - one promise

Why don't we join
Together
Work
Together
sing
Together
(We will walk hand in hand...)
We'll have fun
together
Friends
Forever
Make the world as one

Jambo - hello, it's a world scout jamboree
One hundred years to date, let's all celebrate
Jambo - hello, join together always be
One world - one promise
One world - one promise

Xem thêm

Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới
Hướng đạo

Tham khảo

Liên kết ngoài

21st World Scout Jamboree English Homepage
Scouting 2007 Centenary English Homepage
Jamboree Histories at ScoutBase
Jamboree Histories at Scout.org
Greater London North Jamboree Unit
Jamboree Blog Site
Daily log and photos of an American Scouting contingent

21


title: Macrochisma magathura

text:
Macrochisma magathura là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Macrochisma

en:Macrochisma magathura


title: Samurai Sentai Shinkenger

text:
dịch là Chiến đội Samurai Shinkenger, là series Super Sentai thứ 33 do Toei Company sản xuất được trình chiếu ngày 15 tháng 2 năm 2009, sau khi Engine Sentai Go-onger kết thúc một tuần và tập cuối phát sóng ngày 7 tháng 2 năm 2010. Song song với Kamen Rider Decade và Kamen Rider W trong giờ phim Super Hero Time của TV Asahi. Chủ đề của bộ phim là truyền thống văn hóa Nhật Bản. Khẩu hiệu của bộ phim là "Thiên Hạ Ngự Miễn!!" (天下御免, Tenkagomen).

Bản Mỹ hoá là Power Rangers Samurai và Power Rangers Super Samurai.

Bộ phim được thuyết minh và phát hành tại Việt Nam bởi hãng phim Phương Nam với tên Shinkenger - Siêu nhân thần kiếm. Chữ thần kiếm được dịch từ chữ katakana shinken (シンケン), và viết theo kanji là 真剣 (Chân Kiếm).

Câu chuyện
Gedoushuu, thế lực của những sinh vật sống tại dòng sông Sanzu, âm mưu xâm chiếm thế giới loài người. Mười tám thế hệ trước, chúng đã bị các Shinkenger đầu tiên đánh bại và phong ấn. Ngày nay, bọn cầm đầu đã sống lại và đang từng bước thực hiện mưu đồ của mình một lần nữa. Để ngăn chặn chúng, các Shinkenger một lần nữa được tập hợp, với sự lãnh đạo của trưởng tộc thứ mười tám nhà Shiba - "Shinken Red"  Shiba Takeru, cùng với sự giúp đỡ của năm kiếm sĩ hộ vệ khác.

Nhân vật

Shinkenger

Sử dụng sức mạnh Mojikara (モヂカラ (文力), Văn Lực), 6 người trẻ tuổi đã trở thành Shinkenger để chiến đấu chống lại Gedoushu.

 -
Tộc trưởng đời thứ 18 của gia tộc Shiba, nhưng thật ra chỉ là một kagemusha - chiến binh thế mạng của Shiba Kaoru - tộc trưởng thứ 18 thật sự của gia tộc xuất hiện ở tập 44, cuối cùng anh được Kaoru nhận làm con nuôi và trở thành tộc trưởng đời thứ 19 của gia tộc Shiba. Anh được Hikoma Kusakabe nuôi dạy từ nhỏ để trở thành một thiếu chủ. Dù anh luôn tỏ ra lạnh lùng nhưng lại rất nhân hậu, luôn lo lắng quan tâm đồng đội và rất có trách nhiệm. Ngoài mặt luôn tỏ vẻ bề trên với Chiaki nhưng lại rất quan tâm cậu. Nhiều lần, Takeru cũng nhận được lời khuyên thích đáng từ Mako. Thời gian đầu, Takeru cùng với Mako hay đứng ngoài cuộc những cuộc vui của các đồng đội nhưng càng về sau anh càng mở rộng lòng mình hơn. Anh và Genta là bạn thân thời thơ ấu của nhau.
 Mojikara: Hoả (火).
 Origami: Shishi Origami (Sư Tử Chiết Thần), Tora Origami (Hổ Chiết Thần) và Ushi Origami (Ngưu Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Rekka Daizantou (Liệt Hỏa Đại Trảm Đao), Mogyu Bazooka (Mãnh Ngưu Công Pháo).
 -
Sinh ra trong gia đình nhiều đời phục vụ gia tộc Shiba. Ryūnosuke mơ được làm diễn viên kịch kabuki dù được cha mẹ dạy dỗ để thành 1 kiếm sĩ từ thuở nhỏ. Là 1 người cô độc, nghiêm túc, rất nhiệt tình trong vai trò hộ vệ cho Takeru dù có đôi lúc sự cứng nhắc đó làm cậu có phần quá khích với các đồng đội và không ít lần khiến cả đội phải phì cười vì sự gàn dở của cậu.
 Mojikara: Thủy (水).
 Origami: Ryu Origami (Long Chiết Thần), Kajiki Origami (Đà Mộc Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Water Arrow (Thủy Tiễn).
 -
“Chị đại” của cả đội, là một cô gái trẻ tốt bụng, nhân hậu và dịu dàng và luôn quan tâm đến đồng đội, tuy nhiên Mako cũng khá hài hước. Cô là người luôn đứng phía sau khuyên nhủ thiếu chủ Takeru khi cậu có những ý định nông nổi, và cô cũng là người duy nhất trong đội dám gọi thẳng tên Takeru và không gọi là Thiếu chủ. Mako cũng rất thích nấu ăn, nhưng ngoài Kotoha thì chẳng có ai ăn được đồ ăn do cô nấu. Ngay từ nhỏ, cô đã sống xa cha mẹ và phải sống với bà ngoại - người cũng muốn cô trở thành một Shinkenger. Từng làm việc ở nhà trẻ trước khi được triệu tập làm Shinkenger. Ở tập 34, cha cô đã trở lại với mục đích là muốn cô từ bỏ việc làm samurai và đến Hawaii sống với bố mẹ, nhưng cuối cùng ông đã để cô ở lại. Cuối tập phim ấy, cô đã gặp lại mẹ mình, chính là Shinken Pink đời trước.
 Mojikara: Thiên (天).
 Origami: Kame Origami (Quy Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Heaven Fan (Thiên Phiến).
 -
Vốn chỉ là cậu học sinh cấp 3, rất thẳng tính, hiếu thắng và có phần…trẻ trâu. Nhưng cậu rất biết quan tâm đến đồng đội và biết cách vực dậy tinh thần người khác. Ban đầu, cậu không hề thích trở thành hộ vệ cho Takeru và thường xuyên gây gổ với anh nhưng dần nhận được sự quan tâm và bớt kiếm chuyện với Takeru hơn. Dù tính tình trẻ con nhất nhóm nhưng cậu lại hay là người đưa ra những chiến lược làm bất ngờ quân địch. Cậu cũng rất hay bảo vệ Kotoha.
 Mojikara: Mộc (木).
 Origami: Kuma Origami (Hùng Chiết Thần), Kabuto Origami (Đâu Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Wood Spear (Mộc Thương).
 -
Thành viên nhỏ nhất nhưng cũng là cô gái mạnh mẽ nhất đội. Là một cô gái rất ngây thơ nhưng luôn giấu kín những cảm xúc trong lòng, luôn tươi cười. Cô rất ngưỡng mộ Takeru và Mako, Kotoha cũng đặc biệt quý mến Chiaki. Cô ưa thích cá tính thẳng thắn như anh. Kotoha trước đây làm ở 1 tiệm mĩ nghệ đồ tre nứa, thổi sáo rất giỏi. Lúc đầu người được chọn làm Shinken Yellow là chị cô - Mitsuba - chứ không phải cô, nhưng vì sức khỏe của chị cô rất yếu, nên Kotoha đã thay chị thực hiện nhiệm vụ làm Shinken Yellow. Trong đội, cô là người duy nhất ăn được những món do Mako nấu, thậm chí còn khen ngon, trong khi những người khác đều…phát ói.
 Mojikara: Thổ (土).
 Origami: Saru Origami (Hầu Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Land Slicer (Thổ Thái Đao).
 -
Genta là một người bạn thơ ấu của Takeru, kiếm sống bằng nghề đẩy xe bán sushi dạo (thật ra là bị Kusakabe Hikoma bắt). Anh tự tạo ra năng lượng Mojikara điện tử cho riêng mình. Đồng hành cùng anh còn có đèn lồng Daigouyo do anh tạo ra.
 Mojikara: Quang (光).
 Origami: Ika Origami (Ô Tặc Chiết Thần), Ebi Origami (Hải Lão Chiết Thần).
 Vũ khí: Sakana-maru (Ngư Hoàn).

Nhân vật khác

Là quản gia của nhà Shiba. Ông có nhiệm vụ chăm sóc và huấn luyện Takeru cùng năm hộ vệ khác. Ông luôn tỏ ra nghiêm khắc với các Shinkenger, thậm chí nghiêm khắc cả với cậu chủ của mình. Nhưng ông cũng rất quan tâm và luôn chăm sóc chu đáo cho họ. Ông còn là người rất trung thành, nhất là với cậu chủ Takeru. Ông đã giấu kín thân phận là kẻ thế thân của Takeru từ lúc cậu là một cậu bé đến tận lúc trưởng thành, luôn ở bên chăm sóc cho cậu với lý tưởng rằng “Dù cậu có thế nào, cậu vẫn luôn là Thiếu chủ của tôi”.
 -
Là truyền nhân thứ 18 thật sự của gia tộc Shiba xuất hiện ở tập 44 và là mẫu thân của Takeru, dù xét về tuổi tác, Kaoru còn…nhỏ tuổi hơn Takeru. Trước đó cô đã phải sống ẩn dật, luôn cố gắng tập luyện chăm chỉ để có thể sử dụng được Mẫu tự Phong Ấn và thực hiện ước nguyện của cha cô - Shinken Red đời thứ 17 đã hy sinh để bảo vệ thế hệ đời sau. Cô luôn giữ vẻ ngoài lạnh lùng nhưng rất tốt bụng. Cô được Tanba huấn luyện để trở thành một samurai. Hay dùng một cây quạt để đánh vào đầu của Tanba mỗi khi ông quá đáng với những Shinkenger khác. Khi Mẫu tự Phong Ấn đã không có tác dụng đối với Chimatsuri Doukoku, cô đã rời khỏi vị trí tộc trưởng, nhận Takeru làm con nuôi để cậu đường hoàng trở thành một tộc trưởng chính thức của gia tộc Shiba. Trong seri Kaizoku Sentai Gokaiger, chính Kaoru là người trao lại quyền năng của Shinkenger cho nhóm Gokaiger.
 Mojikara: Hoả (火).
 Origami: Shishi Origami (Sư Tử Chiết Thần), Tora Origami (Hổ Chiết Thần) và Ushi Origami (Ngưu Chiết Thần).
 Vũ khí: Shinken-maru >> Rekka Daizantou (Liệt Hỏa Đại Trảm Đao), Mogyu Bazooka (Mãnh Ngưu Bazooka).

Dụng cụ

Gedoushu

Gedoushu (外道衆, Gedōshū, Ngoại Đạo Chúng) là nhóm những linh hồn tà ác sống trong 1 chiếc thuyền cũ kĩ trên dòng sông Sanzu (三途の川, Tam Đồ Xuyên). Bọn chúng tấn công loài người để mực nước sông dâng lên tận thế giới loài người, khi đó chúng sẽ tàn phá và chiếm lấy nhân gian. Tuy trước đây Gedoushu từng nhiều lần bị đánh bại bởi 17 thế hệ Shinkenger trước đó, nhưng giờ đây, chúng đã thức tỉnh và tiếp tục quấy nhiễu sự bình yên của nhân loại.

Các tập

Các tập phim của Shinkenger được gọi chung là "Màn" (幕, Maku, mạc)

Phim

Samurai Sentai Shinkenger: The Fateful War
 sẽ trình chiếu ở các rạp ở Nhật Bản 8 tháng 8 năm 2009, cùng lúc với phim về Kamen Rider Decade.

Shinkenger VS Go-onger

Goseiger VS Shinkenger

DVD đặc biệt

V-Cinema
Vào 21 tháng 6, 2010, V-Cinema phát hành . Câu chuyện kể về một thành viên còn sống sót của Gedoushu tên là . Sáu samurai phải tập hợp vượt qua con đường nối liền các chiều không gian, tập hợp lại để đánh bại hắn. Câu chuyện cũng có sự tham gia của  trong vai tên là .

Diễn viên
Dẫn truyện:
Shiba Takeru/Shinken Red:
Ikenami Ryunosuke/Shinken Blue:
Shiraishi Mako/Shinken Pink:
Tani Chiaki/Shinken Green:
Hanaori Kotoha/Shinken Yellow:
Umemori Genta/Shinken Gold:
Kusakabe Hikoma:
Shiba Kaoru/Shinken Red:
Fuwa Juzo:
Chimatsuri Doukoku:
Usukawa Dayu:
Shitari Bony:

Đóng thế
Shinken Red, Shinken-Oh:
Shinken Blue:
Shinken Pink:
Shinken Green:
Shinken Yellow:
Shinken Gold:
Chimatsuri Doukoku:
Shitari Bony:
Usukawa Dayu:
Fuwa Juzo:

Ca khúc
Đầu

Lời: Fujibayashi Shoko
Sáng tác: YOFFY
Soạn nhạc: Project.R (Ōishi Kenichiro & Psychic Lover)
Trình bày: Psychic Lover (Project.R)
Cuối

Lời: Fujibayashi Shoko
Sáng tác: Takatori Hideaki
Soạn nhạc: Project.R (Kagoshima Hiroaki)
Trình bày: Takatori Hideaki (Project.R)
Xen kẽ
 trình bày bởi Takatori Hideaki (Project.R)
 trình bày bởi Kushida Akira
Bài hát mở đầu và kết thúc của Shinkenger được trình bày bởi Psychic Lover và Hideaki Takaori, 2 thành viên của nhóm Project.R. Shinkenger là series thứ 2 (sau Bakuryuu Sentai Abaranger) có nhạc mở đầu ngay trong cảnh chiến đấu đầu phim.

Tham khảo và ghi chú
<div id="endnoteQshinken">[α] "Shinkenger" (シンケンジャー, Shinkenjā?) là một cách viết ghép giữa "Thần Kiếm" (神剣, Shinken?) hay "Chân Kiếm" (真剣, Shinken?) và "Ranger" (レンジャー, Renjā?).

Liên kết ngoài
Shinkenger ở TV Asahi
Shinkenger ở Toei Company
Shinkenger ở Columbia Music Entertainment

Samurai Sentai Shinkenger
Sentai những năm 2000


title: Neopristilophus insitivus

text:
Neopristilophus insitivus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Neopristilophus


title: Coelaenomenodera femorata

text:
Coelaenomenodera femorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Hiệp hội bóng đá Hoàng gia Bỉ

text:
Hiệp hội bóng đá Hoàng gia Bỉ (; ; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Bỉ. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Bỉ là thành viên sáng lập FIFA năm 1904 và gia nhập UEFA năm 1954.

Tham khảo

Liên kết ngoài
     Trang chủ

Bỉ
Bóng đá Bỉ


title: Cleurie

text:
Cleurie là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 11,04 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 669 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 531 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Cleurisiens.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site municipal
 Site personnel
 Cleurie trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Colaspis

text:
Colaspis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Colaspis braxatibiae Blake, 1978
 Colaspis brownsvillensis Blake, 1975
 Colaspis corumbensis Blake, 1978
 Colaspis diduma Blake, 1975
 Colaspis ekraspedona Blake, 1978
 Colaspis flavantenna Blake, 1978
 Colaspis guatemalensis Blake, 1975
 Colaspis juxaoculus Blake, 1978
 Colaspis lampomela Blake, 1978
 Colaspis manausa Blake, 1978
 Colaspis paracostata Blake, 1978
 Colaspis purpurala Blake, 1978
 Colaspis shuteae Blake, 1975
 Colaspis spinigera Blake, 1975

Chú thích

Tham khảo

Eumolpini


title: Bulbophyllum connatum

text:
Bulbophyllum connatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Raphitoma densa

text:
Raphitoma densa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Raphitoma
Động vật được mô tả năm 1884


title: 23324 Kwak

text:
23324 Kwak là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1521.4711273 ngày (4.17 năm).

Nó được phát hiện ngày 20 tháng 1 năm 2001.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Kham

text:
Kham (tiếng Tây Tạng: ཁམས; chuyển tự Wylie: Khams; chữ Hán giản thể: 康巴; Pinyin: Kāngbā), là một vùng hiện này được chia ra giữa các đơn vị cấp tỉnh của Trung Quốc là Khu tự trị Tây Tạng, và Tứ Xuyên nơi dân tộc Khampa, một phân nhóm của dân tộc Tây Tạng đang sinh sống. Vùng này cũng đã là một trong ba tỉnh truyền thống của Tây Tạng. Trong thời kỳ Trung Hoa Dân quốc quản lý Trung Hoa đại lục (1911-1949), phần lớn khu vực này được gọi là tỉnh Tây Khang (西康省 Xīkāng Shěng). Khu vực này có quy chế "khu vực hành chính đặc biệt" cho đến năm 1939, khi nó trở thành một tỉnh của Trung Quốc.
Ít nhất một phần 3 dân Kham nói các ngôn ngữ Quangic, một nhánh của ngôn ngữ có liên hệ nhưng không gần gũi đối với tiếng Tây Tạng Kham.

Kham gồm 50 huyện đã được đưa vào các tỉnh của Trung Quốc Tứ Xuyên (16 huyện), Vân Nam (3 huyện), và Thanh Hải (6 huyện) cũng như phần phía đông của Khu tự trị Tây Tạng (25 huyện).

Kham có địa hình núi non lởm chởm, các hẻm núi chảy từ tây bắc qua đông nam. Các sông ở đây gồm Mekong, Dương Tử, Nhã Lung, và Salween.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
 Thomas Laird: The Story of Tibet: Conversation With the Dalai Lama, Grove Press, New York, ISBN 978-0-8021-1827-1
 Andreas Gruschke: The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces: Kham, 3 vols. (2 published so far), White Lotus Press, Bangkok 2004. ISBN 974-480-049-6

Liên kết ngoài
 Khampa Network
 Seven Days in Permitless Tibet Magazine article about traveling overland across Kham

Tây Tạng
Vân Nam
Khu tự trị Tây Tạng
Tứ Xuyên


title: Hạnh Hoa Lĩnh

text:
Hạnh Hoa Lĩnh (杏花岭区, âm Hán Việt: Hạnh Hoa Lĩnh khu) là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây,, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là một cổ thành của Thái Nguyên. Đây là nơi tập trung các cơ quan chính quyền của thành phố Thái Nguyên cũng như các ngân hàng lớn, các khách sạn 5 sao của Sơn Tây. Quận Hạnh Hoa Lĩnh có thánh đường Thiên Chúa giáo lớn nhất tỉnh Sơn Tây.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Thái Nguyên, Sơn Tây


title: Đường mòn Oregon

text:
Những người tiên phong du hành suốt Đường mòn Oregon, một trong các con đường di dân trên bộ chính yếu của lục địa Bắc Mỹ, bằng các toa xe kéo để định cư trong những phần đất mới của Hoa Kỳ trong thế kỷ 19. Đường mòn Oregon đã giúp Hoa Kỳ thực hiện mục tiêu văn hóa Vận mệnh Hiển nhiên, đó là việc mở rộng lãnh thổ quốc gia từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương. Cuộc hành trình từ 5 đến 6 tháng kéo dài trên phân nửa lục địa khi con đường mòn mở rộng 2.170 dặm Anh (3.500 cây số) về phía tây xuyên qua các lãnh thổ và vùng đất mà sau này trở thành 6 tiểu bang của Hoa Kỳ là Missouri, Kansas, Nebraska, Wyoming, Idaho và Oregon. Giữa 1841 và 1869, Đường mòn Oregon được người định cư dùng để di cư đến Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ ngày nay. Ngay sau khi đường xe lửa liên lục địa đầu tiên được xây vào năm 1869, việc sử dụng đường mòn này bởi những người du hành đường xa thưa thớt dần khi đường xe lửa từ từ thay thế nó.

Lịch sử

Những người Astoria
Con đường trên bộ đầu tiên băng ngang lục địa mà bây giờ là Hoa Kỳ và đã được vẽ bản đồ một cách rõ ràng là con đường mà Lewis và Clark đã đi qua từ năm 1804 đến năm 1805. Họ tin rằng họ đã tìm được một con đường thực tiễn để đến duyên hải miền tây. Tuy nhiên, con đèo băng ngang Rặng Thạch Sơn mà họ sử dụng có tên là Đèo Lolo quá ra rất khó cho các toa xe kéo vượt qua. Năm 1810, John Jacob Astor chuẩn bị một cuộc hành trình thám hiểm (thường được biết là Cuộc hành trình thám hiểm Astor hay Những người Astoria) để tìm con đường vận tải trên bộ cho việc thiết lập một trạm trao đổi mua bán da thú ở cửa sông Columbia ngay đồn Astoria. Đa số những người cộng tác với Astor và tất cả những người đồng hành của ông là cực nhân viên của Công ty Tây Bắc (North West Company) hay còn được biết là Nor'Westers.

Vì sợ bị người bản thổ Mỹ "Bàn chân Đen" (Blackfoot) tấn công nên đoàn thám hiểm rẻ về phía nam con đường của Lewis và Clark, vùng bây giờ là Nam Dakota. Sau đó họ đi qua vùng bây giờ là Wyoming và rồi đi xuống sông Snake đến sông Columbia.

Nhóm người của đoàn trong đó có Robert Stuart quay trở lại phía đông sau khi ban giám đốc của Công ty Da thú Mỹ bán đồn lủy ở đó cho ban giám đốc Công ty Tây Bắc thuộc Vương quốc Anh. Đoàn thám hiểm bất chợt gặp Đèo Nam: một con đèo rộng, thấp xuyên qua Rặng Thạch Sơn tại Wyoming. Đoàn thám hiểm tiếp tục đi theo ngã sông Platte. Con đường này quá ra là con đường thực tiễn đối với toa xe kéo. Nhật ký của Stuart có ghi chép lại tỉ mỉ về điều này.

Đồn Astoria được giao lại của Hoa Kỳ kiểm soát vào cuối chiến tranh. Tuy nhiên Công ty Vịnh Hudson của Vương quốc Anh trở thành công ty kiểm soát việc mua bán da thú trong vùng, đặc biệt là sau khi nó nhập với Công ty Tây Bắc năm 1821.

Đại hoang mạc Mỹ
Việc mở rộng lãnh thổ về phía tây đã không bắt đầu ngay lập tức. Các bản báo cáo từ các cuộc hành trình thám hiểm vào năm 1806 của Trung úy Zebulon Pike và năm 1819 của Thiếu tá Stephen Long đã diễn tả Đại Bình nguyên như "không hợp cho con người sinh sống" và như là "Đại Hoang mạc Mỹ". Những mô tả này phần nhiều dựa vào tính tương đối thiếu cây gỗ và nước lộ thiên trong vùng. Hình ảnh về những vùng đất cát hoang gợi lên những thuật từ như "sa mạc" bị xét lại sau khi có những báo cáo nói về từng đàn từng đàn bò bison khổng lồ. Không lâu sau đó thì Tầng ngậm nước Ogallala được phát hiện và được dùng cho tưới tiêu hoa màu. Đường xe lửa cho phép các nông sản được giao đến tận các chợ xa và gỗ được nhập cảng vào vùng. Trong lúc đó, Đại Bình nguyên vẫn không thu hút số đông dân định cư, đặc biệt khi so sánh với vùng đất phì nhiêu, sông lớn và các hải cảng của duyên hải Oregon.

Con đường mà sau này được gọi là Đường mòn Oregon bắt đầu được những nhà buôn da thú và các nhà thám hiểm thị sát vào đầu năm 1823. Đường mòn bắt đầu được các nhà buôn da thú, các đoàn truyền đạo, và các đoàn trinh sát của quân đội sử dụng thường xuyên trong thập niên 1830. Vào cùng lúc đó, một nhóm nhỏ gồm những cá nhân và gia đình đã cố gắng lần theo con đường và một số trong đó đã thành công đi đến Đồn Vancouver thuộc bang Washington.

Nhóm người Peoria
Ngày 1 tháng 5 năm 1839, một nhóm người từ Peoria, Illinois khởi hành với ý định thuộc địa hóa Xứ Oregon nhân danh Hoa Kỳ và đuổi các công ty mua bán da thú của Vương quốc Anh đang hoạt động ở đó. Những người này là trong số những nhà tiên phong đầu tiên dẫm chân lên Đường mòn Oregon. Những người này do Thomas J. Farnham lãnh đạo và tự gọi họ là "Oregon Dragoons". Họ mang một lá cờ lớn có in khẩu hiệu "OREGON HOẶC LÀ MỒ CHÔN". Mặc dù nhóm này tách ra trên đường mòn, một số thành viên đã đến được Oregon và trở thành một trong những người tiên phong nổi bật thời xưa của vùng đó.

Cuộc hành trình thám hiểm Elm Grove
Ngày 16 tháng 5 năm 1842, đoàn xe kéo có tổ chức đầu tiên trên Đường mòn Oregon khởi hành từ Elm Grove, Missouri với hơn 100 nhà tiên phong (các thành viên của đoàn sau đó không đồng ý về số lượng của đoàn người. Có người nói đoàn gồm có 160 người lớn nhỏ trong khi có người thì nói rằng cả đoàn chỉ có 105 người). Đoàn người này do Elijah White lãnh đạo. Ông được bổ nhiệm làm người nhân viên cấp thấp đặc trách về người bản thổ tại Oregon. Đây là vị viên chức Hoa Kỳ đầu tiên trong vùng (chưa được Quốc hội Hoa Kỳ xác nhận). Mặc dù chính sách của công ty là không khuyến khích di dân Hoa Kỳ nhưng John McLoughlin, đại diện của Công ty Vịnh Hudson ở Đồn Vancouver đã mời người định cư Mỹ thức ăn và cho mượn nông cụ sản xuất.

Đất cho không
Sức thu hút to lớn nhất đối với việc định cư là được làm chủ đất mà không tốn tiền mua. Năm 1843, các dân định cư của Thung lũng Willamette qua bầu cử đã thảo ra một hiến pháp tổ chức tiến trình khẩn hoang đất trong vùng. Những cặp vợ chồng được phép tuyên bố chủ quyền 640 mẫu Anh (khoảng chừng 1 dặm vuông hay 260 hécta) không phải trả tiền và những ai độc thân có thể tuyên bố chủ quyền 320 mẫy Anh (130 hécta).

Năm 1848, Hoa Kỳ chính thức tuyên bố những gì còn lại của Xứ Oregon là lãnh thổ Hoa Kỳ sau khi hữu hiệu phân chia xứ này với Vương quốc Anh. Đạo luật Phân chia đất năm 1850 thay thế luật trước đây nhưng vẫn công nhận những phần đất đã được tuyên bố chủ quyền trước đó. Dân định cư sau năm 1850 có thể được cấp 320 mẫu Anh nếu kết hôn và 160 mẫu anh nếu độc thân. Điều kiện là phải sống và canh tác trong 4 năm. Năm 1854, đất không còn cho không nữa những vẫn còn rất rẻ; khoảng $1,25/mẫu Anh hay $0.51/hécta).

Mở đường mòn
Sự kiện được gọi là "Đại di cư năm 1843" hay "Đoàn toa xe kéo năm 1843",, được ước tính có khoảng 1000 di dân do Marcus Whitman lãnh đạo, đã đến Thung lũng Willamette. Hàng trăm ngàn người nữa theo sau, đặc biệt là sau khi vàng được tìm thấy tại California năm 1848. Đường mòn vẫn được sử dụng trong Nội chiến Hoa Kỳ nhưng lưu thông giảm xuống sau năm 1869 khi đường xe lửa liên lục địa được hoàn thành. Đường mòn này tiếp tục được sử dụng vào trong thập niên 1890. Các xa lộ hiện đại dần dần chạy song song với nhiều đoạn của đường mòn trong đó có Quốc lộ Hoa Kỳ 26 chạy theo phần lớn chiều dài của đường mòn.

Những con đường di dân khác cho dân định cư trước khi đường xe lửa liên lục địa được xây gồm có đi theo thủy lộ bằng tàu quanh Mũi Sừng của Nam Mỹ hoặc đến eo đất nhỏ mà ngày nay là Panama nơi phân chia Bắc và Nam Mỹ. Ở đó, một cuộc hành trình bằng xe lừa gian nan qua các đầm lầy và rừng mưa nhiệt đới đầy nguy hiểm chực chờ khách du hành. Sau đó họ đi tàu đến San Francisco, California.

Thống kê
Di cư đến Lãnh thổ Oregon gia tăng rất nhiều giữa năm 1840 và 1852. Theo Sách Thống kê về Đường mòn Oregon của William E. Hill, con số tăng lên từ 13 người năm 1840 đến 1.475 người 4 năm sau đó, gần gấp hai lần năm sau đó và đến con số 4.000 người năm 1847. Di dân giảm đáng kể trước năm 1850 khi có đến 6.000 du hành đến Oregon. Năm 1851 con số lại giảm xuống lần nữa (khoản 3.600 người) nhưng gia tăng trở lại với con số 10.000 người năm 1852. Cũng trong năm đó có khoảng 60.000 di cư đến Utah và California. Con số 13.500 người nữa đến Oregon trong năm 1853-54. Năm 1859 khi Oregon trở thành tiểu bang có đến 5.000 người đến Oregon.

Trong 20 năm từ 1840-1859 có khoảng 52.000 di dân đến Oregon, nhưng gần 5 lần con số đó chọn đi đến California hay Utah.

Di sản
Việc mở rộng lãnh thổ về phía tây và Đường mòn Oregon đặc biệt đã gây cảm hứng cho nhiều bài hát nói về những kinh nghiệm của người định cư. "Nông trại Chú Sam" đã khuyến khích cư dân duyên hải phía đông "Đến đây ngay. Đất của chúng ta đủ rộng lớn, vì vậy đừng lo lắng. Chú Sam đủ giàu có để cho tất cả chúng ta mỗi người 1 nông trại".

Câu chuyện về Đường mòn Oregon đã gây cảm hứng cho một trò chơi điện tử giáo dục cùng tên, đó là trò chơi The Oregon Trail.

Xem thêm
 Lãnh thổ Kansas (1854-1861)
 Lãnh thổ Nebraska (1854-1867)

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Oregon or the Grave
 Historic Sites on the Oregon Trail
 Oregon Trail History Library
 Oregon Trail: The Trail West
 Oregon National Historic Trail Home Page
 Oregon Trail Map 1843
 Mitchell Map of 1846
 Music of the Oregon Trail
 Photos and History of the Oregon Trail in Central Wyoming
 Oregon Trail history from Oregon Department of Transportation  (with maps)
 The Oregon Trail Game Online

Xứ Oregon
Đường mòn Quốc gia Hoa Kỳ
Xa lộ Lincoln
Hẻm núi Sông Columbia


title: Castels

text:
Castels (trong tiếng Occitan Castèl) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,6 km2, dân số năm 2007 là 541 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

}}

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Castels trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Castels


title: Drackenstedt

text:
Drackenstedt là một đô thị thuộc huyện Börde, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Camptopoeum khuzestanum

text:
Camptopoeum khuzestanum là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Camptopoeum
Động vật được mô tả năm 1985


title: Dauphin, Alpes-de-Haute-Provence

text:
Dauphin là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Calliostoma magaldii

text:
Calliostoma magaldii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: Lasioglossum vechti

text:
Lasioglossum vechti là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1980


title: Liphanthus brevicornis

text:
Liphanthus brevicornis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ruz & Toro mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Liphanthus
Động vật được mô tả năm 1983


title: Hyalina dearmasi

text:
Hyalina dearmasi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hyalina


title: 1711

text:
Năm 1711 (MDCCXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày). Năm 1711 của lịch Thụy Điển là một năm thường bắt đầu vào chủ nhật, một ngày trước của lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
Ái Tân Giác La Hoằng Lịch
Tuệ Hiền Hoàng quý phi

Mất
13/3:Nicolas Boileau Despreaux(sinh 1636)

Tham khảo

Năm 1711


title: Andrena rufosignata

text:
Andrena rufosignata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1902


title: Lasioglossum sphecodoides

text:
Lasioglossum sphecodoides là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1853


title: Limnophila imitatrix

text:
Limnophila imitatrix là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Teinoptila ingens

text:
Teinoptila ingens là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở Burundi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Taxonomic study of the genus Teinoptila Sauber, 1902 from China (Lepidoptera: Yponomeutidae)

Teinoptila


title: Tả truyện

text:
Tả truyện (tiếng Trung Quốc: 左傳; bính âm: Zuo Zhuan; Wade-Giles: Tso Chuan), Xuân Thu Tả thị truyện (), hay Tả thị Xuân Thu (), là tác phẩm sớm nhất của Trung Quốc viết về lịch sử phản ánh giai đoạn từ năm 722 TCN đến năm 468 TCN.

Tác giả
Theo truyền thống, Tả truyện thường được coi là tác phẩm của Tả Khâu Minh, và là truyện của kinh Xuân Thu, mặc dầu một số học giả hiện nay vẫn còn tranh luận về điều này. Đa phần học giả nổi tiếng trong số đó, như Dương Bá Tuấn (楊伯峻) cho rằng tác phẩm đã được sáng tác thời Chiến Quốc, và nó đã được hoàn thành không muộn hơn năm 389 TCN.

Nhà sử học hiện đại Trung Quốc là Lê Đông Phương diễn giải về tác giả Tả truyện theo hướng khác. Ông nêu các luận điểm:

Tác giả Tả thị Xuân Thu (tức Tả truyện) không thể là Tả Khâu Minh vì họ của Tả Khâu Minh là Tả Khâu chứ không phải Tả.
Hai chữ Tả truyện có thể không phải là tên người mà là tên địa phương. Tả Thị là quê của danh tướng Ngô Khởi. Ngô Khởi lại là đệ tử của một người học trò của Khổng Tử, tên là Bốc Thương - còn gọi là Tử Hạ. Tử Hạ có sở trường về văn chương.
Có thể chính Tử Hạ mới là tác giả sách này. Ngô Khởi mang bộ sách này về quê Tả Thị. Về sau, bộ sách ấy được các đệ tử của ông mang từ Tả Thị qua nơi khác. Khi sách được truyền bá, người ta quen gọi "Sách Xuân Thu xuất phát từ họ Tả" - và nói gọn lại là Tả thị Xuân Thu, hay Tả truyện.

Nội dung
Theo thứ tự 12 đời vua nước Lỗ từ Lỗ Ẩn Công năm thứ nhất đến Lỗ Ai Công năm thứ hai mươi bảy, tổng cộng 254 năm, Tả truyện ghi chép lịch sử các nước chư hầu lúc bấy giờ, toàn bộ khoảng 18 vạn chữ.

Cuối sách phụ thêm sự kiện Trí bá diệt vong vào năm Lỗ Điệu Công thứ tư.

Đánh giá
Cuốn sách này là một trong những nguồn tài liệu quan trọng để hiểu được lịch sử giai đoạn Xuân Thu.

Cuốn sách cũng chứa đựng thông tin đầu tiên đề cập tới cờ vây trong đoạn viết về năm thứ 25 Lỗ Tương Công theo lịch Gregory là năm 548 TCN.

Với phong cách hành văn dễ hiểu và cô đọng, Tả truyện cũng là một tác phẩm quý giá trong những văn bản kinh điển Trung Quốc. Tác phẩm này và cuốn Sử ký Tư Mã Thiên được nhiều thế hệ coi là những khuôn mẫu văn chương có phong cách duy nhất thời Trung Hoa cổ đại.

Về sau, đời Tây Tấn có danh tướng Đỗ Dự say mê sách Tả truyện đến mức thường mang theo trên mình ngựa khi đi ra ngoài, nên bị gọi là mắc "bệnh Tả truyện".

Tham khảo

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Zuozhuan Digital Concordance . bởi El Colegio de Mexico, dữ liệu tiếng Anh dựa trên bản dịch đầy đủ bởi nhà Hán học kiêm truyền giáo người Anh thế kỷ 19 - James Legge.
 Giới Chi Thôi bất ngôn lộc

Điển tịch cổ điển Trung văn
Lịch sử Trung Quốc
Văn bản cổ điển Trung Quốc
Văn học Trung Quốc
Các văn bản lịch sử Trung Quốc
Tác phẩm Nho giáo


title: 3846 Hazel

text:
3846 Hazel (1980 TK5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1980 bởi Shoemaker, C. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3846 Hazel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Lăng Cha Cả

text:
Lăng Cha Cả là lăng mộ của Giám mục Bá Đa Lộc (tục gọi là "Cha Cả", tức Pierre Joseph Georges Pigneau de Béhaine). Ngôi mộ xưa là một di tích lịch sử ở Thành phố Hồ Chí Minh. "Lăng Cha Cả" còn được dùng để gọi khu vực gần mộ, nay thuộc địa phận phường 4, quận Tân Bình. Ngôi mộ đã được giải tỏa trong thập niên 1980, còn nay nơi đây là một nút giao thông cùng mức dưới hình thức một vòng xoay giao thông, ở giữa có đặt quả địa cầu lớn.

Lịch sử
Giám mục người Pháp Bá Đa Lộc mất năm 1799 ở Thị Nại trong trận vây thành Quy Nhơn. Vì được vua Gia Long trọng vọng, coi là "Giám mục Thượng sư", ông được đưa về an táng ở gần ngôi nhà cũ tỉnh Gia Định. Khu vực đó là khu Vườn Xoài, Tân Sơn Nhứt phía tây bắc Sài Gòn. Triều đình giao việc xây mộ cho linh mục Barthélémy Sang.

Khu Tân Sơn Nhứt sang thế kỷ 20 phát triển và xây cất lên, hòa nhập vào khu ngoại ô Sài Gòn. Phía bắc lăng là phi trường quốc tế Tân Sơn Nhứt (ngày nay là Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất) và Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa (ngày nay là Bộ Tư lệnh Quân khu 7 Quân đội nhân dân Việt Nam). Về phía tây là bến xe lớn cho xe đò. Với những thay đổi đó ngôi lăng bị thu hẹp lại làm điểm tròn nằm lọt giữa đường Võ Tánh. Tuy vậy khu mộ được giữ gìn đến hết thời Việt Nam Cộng hòa.

Sang năm 1980, Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra lệnh giải tỏa lăng mộ. Ngày 2 tháng 3 năm 1983, ngôi lăng bị san bằng và việc cải táng hoàn tất. Di hài của Giám mục Bá Đa Lộc được giao lại cho tổng lãnh sự Pháp đưa về Pháp. Mấy nếp nhà cũ bị san bằng. Còn lại là điểm tròn làm vòng xoay lưu thông trên đường Hoàng Văn Thụ ngày nay. Tại đây, một cầu vượt thép được khởi công vào ngày 5 tháng 2 năm 2013 và hoàn thành vào ngày 27 tháng 4 cùng năm.

Kiến trúc
Tuy Giám mục Bá Đa Lộc là người Pháp, nhưng kiến trúc mộ ông theo kiểu Việt Nam, có bình phong, bái đường và hậu cung. Lăng Cha Cả là khu đất rộng khoảng 2000 m2, gồm một dãy nhà lợp ngói, cột và vách bằng gỗ quý, ở trước có bia đá lớn.

Theo Phạm Quỳnh nhân chuyến du ngoạn Nam Kỳ năm 1918 thì Lăng Cha Cả được mô tả như sau:

Thông tin thêm

Năm 1925, có tin ngôi mộ thật của Giám mục Bá Đa Lộc nằm tại làng Ngọc Hội, cách thành phố Nha Trang ba cây số.{{efn|Theo bài đăng trong tạp chí thì tại làng Ngọc Hội có một ngôi mộ và một cái miếu nhỏ. Hai bên miếu có khắc hai con rồng và hai câu đối bằng chữ Hán:
Minh tâm thù đại đức,Khắc cốt báo thâm ân.Ở giữa đôi rồng có đề "Bá Đa Lộc chi mộ", cũng bằng chữ Hán. Và ở phía sau ngôi miếu này, có khắc một cây Thánh Giá. Ngay sau ngôi miếu là một bức bình phong. Mặt tiền bức bình phong có khắc hình hai con chim phượng, hai câu đối và mấy dòng chữ Hán: Thượng đế nhơn từ cứu hạt Bá Đa Lộc linh hồn kim dĩ văn thế khiết thăng thiên quốc hưởng chân phước vô cùng.Ở mặt hậu bức bình phong cũng có khắc hai câu đối và một bài thơ chữ Hán, theo thể thất ngôn luật Đường.}}

Sau khi Nam Phong tạp chí đăng tải nghi vấn này, ngày 13 tháng 3 năm 1925, quan công sứ và linh mục nhà thờ Bình Can (Nha Trang) đã cho khai quật mộ để xét. Đào thấu bên dưới, thì chỉ góp nhặt được một ít xương mục, một cái hàm còn dính ba cái răng và hai, ba cái răng khác nữa đã rơi ra ngoài...

Đăng lại đoạn tin này, Phan Thứ Lang, tác giả Sài Gòn vang bóng, nêu giả thuyết:Thời đó, Nguyễn Ánh còn phải chống đỡ nhà Tây Sơn, nên rất có thể sợ Tây Sơn có ngày chiến thắng, khiến ông phải bôn tẩu lần nữa. Vì vậy việc chôn cất Bá Đa Lộc phải giấu kín, cho làm đám tang Bá Đa Lộc thật lớn và cho dựng lăng ở Gia Định để đánh lạc hướng. Mãi đến năm 1925, người Pháp mới đem chút xương cốt còn lại của Ba Đa Lộc từ ngôi mộ thực ở Nha Trang về cải táng nơi lăng ở Gia Định.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lăng Cha Cả (Bá Đa Lộc): Thực và hư
 Lăng Cha Cả trên bản đồ Google maps
 Hình ảnh và vị trí Lăng Cha Cả xưa và nay

Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Cha Cả
Vòng xoay giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Bulbophyllum marivelense

text:
Bulbophyllum marivelense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

marivelense]]

M


title: Sân bay quốc tế Mostar

text:
Sân bay quốc tế Mostar (tiếng Croatia: Međunarodna Zračna Luka Mostar)  là một sân bay gần Mostar, Bosna và Hercegovina. Sân bay Mostar được mở cửa cho hoạt động bay dân sự năm 1965.

Năm 1984, sân bay này thành sân bay quốc tế. Đây là một sân bay dự bị của Sân bay quốc tế Sarajevo trong mùa Thế vận hội mùa Đông năm 1984. Sân bay này cũng được người hành hương sử dụng để đi Međugorje.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
Austrian Airlines (Wien) (dự kiến tháng 9 năm 2008)
B&H Airlines (Istanbul-Atatürk, Stuttgart)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Mostar
Mostar