title: Khối Schengen

text:
Khối Schengen () là một khu vực gồm 27 quốc gia châu Âu thực hiện chính sách "Khu vực tự do, an ninh, công lý" của Liên minh châu Âu. Khu vực này bãi bỏ kiểm soát quản lý biên giới và hộ chiếu tại đường biên giới chung giữa các quốc gia, cho phép các công dân di chuyển tự do giữa các quốc gia thành viên mà không cần thủ tục thị thực. Tên của khu vực này được đặt theo Hiệp ước Schengen được ký năm 1985 tại Schengen, Luxembourg.

Có 23 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu tham gia Khối Schengen, cùng với 4 quốc gia của Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) là Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ đã ký các thỏa thuận liên quan đến Hiệp định Schengen dù không phải là thành viên của EU. Ba nước khác là thành viên của EU như Bulgaria, Síp và Rumani cam kết sẽ tham gia vào Khối Schengen trong tương lai, trong khi Ireland vẫn giữ quyết định không tham gia và vận hành chính sách thị thực riêng. Monaco, San Marino và Thành Vatican cũng duy trì biên giới mở cho quốc gia khác vì theo thông lệ họ không thể quá cảnh đến một quốc gia khác mà không thông qua một quốc gia trong Khối Schengen.

Khu vực Schengen có dân số hơn 423 triệu người và diện tích 4.312.099 kilômét vuông. Mỗi năm, có tổng cộng 1,3 tỷ lượt đi lại ở biên giới Khối Schengen, trong đó có khoảng 1,7 triệu người đi làm qua biên giới mỗi ngày. Schengen cũng có tác động tích cực đến hoạt động thương mại, với khoảng 57 triệu lượt vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ mỗi năm, với giá trị 2,8 nghìn tỷ euro. Mức giảm chi phí thương mại do Schengen thay đổi từ 0,42% đến 1,59% tùy thuộc vào địa lý, đối tác thương mại và các yếu tố khác. Ngoài ra các quốc gia ngoài Khối Schengen cũng được hưởng lợi. Các quốc gia trong Khối Schengen đã tăng cường kiểm soát biên giới với các quốc gia không thuộc Khối Schengen để đảm bảo an ninh và quản lý di dân hiệu quả. Tuy nhiên, đôi khi cũng có các vấn đề về an ninh và tội phạm liên quan đến di dân trái phép.

Lịch sử

Hiệp ước Schengen được ký vào 14/6/1985 bởi 5 trong 10 thành viên của Cộng đồng châu Âu (EC) tại Schengen, Luxembourg. Khối Schengen được thành lập tách biệt với Cộng đồng châu Âu do không thoả thuận được việc bãi bỏ kiểm soát biên giới với các thành viên.

Hiệp ước được bổ sung vào năm 1990 bởi Công ước Schengen, trong đó đề xuất bãi bỏ kiểm soát biên giới nội bộ và chính sách thị thực chung. Các hiệp định và quy tắc đã được thông qua và tách biệt với Cộng đồng châu Âu nên dẫn đến việc hình thành Khối Schengen vào 26/3/1995.

Tuy nhiên khi có thêm nhiều thành viên của Liên minh châu Âu (EU) tham gia thoả thuận Hiệp ước Schengen. Thì Khối Schengen cũng đã nhận được sự đồng thuận đưa vào các thủ tục pháp lý của EU. Hiệp ước và các công ước liên quan đã được đưa vào dòng chính của luật Liên minh châu Âu theo Hiệp ước Amsterdam năm 1997 và có hiệu lực vào năm 1999. Hệ quả của việc trở thành một phần của Luật Liên minh châu Âu đã dẫn đến việc thay đổi một số quy định trước đây của hiệp định. Trong đó gồm việc các quốc gia ngoài Liên minh châu Âu sẽ không được tham gia.

Vương quốc Anh, Ireland và các quốc gia phụ thuộc của Anh Quốc đã cùng thực hiện một chính sách Khu vực tự do đi lại (CTA) kể từ năm 1923, Vương quốc Anh không muốn bãi bỏ kiểm soát biên giới với bất kỳ quốc gia nào khác ngoài CTA nên đã chọn không tham gia. Dù Ireland có nhiều thuận lợi trong việc thoả thuận hiệp ước nhưng họ đã không làm vậy vì muốn duy trì biên giới mở với Bắc Ireland.

Thành viên

Thành viên hiện tại

Khối Schengen hiện có 27 quốc gia thành viên, trong đó có 23 quốc gia là thành viên của Liên minh châu Âu (EU), và 4 quốc gia không thuộc EU.

Trong số 4 quốc gia không thuộc EU, có 2 quốc gia là Iceland và Norway, là thành viên của Liên minh Hộ chiếu Bắc Âu và được xem là các quốc gia liên quan đến hoạt động của Khối Schengen. Năm 2008, Thụy Sĩ cũng được phép tham gia Khối Schengen với tư cách tương tự. Trong khi đó, Croatia tham gia Khối Schengen vào ngày 1 tháng 1 năm 2023.

Ireland là quốc gia duy nhất trong EU không tham gia Khối Schengen và duy trì chính sách Khu vực tự do đi lại (CTA) với Anh Quốc và các nước phụ thuộc Anh. Ba tiểu quốc Monaco, San Marino và Thành Vatican duy trì biên giới mở hoặc bán mở với các quốc gia thành viên Khối Schengen. Bulgaria, Síp và Romania đang chuẩn bị để tham gia Khối Schengen và phải được đánh giá đầy đủ trước khi thực hiện đầy đủ các quy tắc của khối Schengen. Quá trình đánh giá này bao gồm các bảng câu hỏi và các chuyến thăm của các chuyên gia EU tới các tổ chức và nơi làm việc được lựa chọn ở quốc gia được đánh giá.

Xem thêm
Hiệp ước Schengen

Tham khảo

Khu vực Schengen
Giao thông và Liên minh châu Âu
Châu Âu đa tốc độ
Thực thi pháp luật ở châu Âu
Giấy tờ du lịch quốc tế
Cửa khẩu quốc tế
Kế hoạch xúc tiến cửa khẩu


title: OpenLeaks

text:
OpenLeaks là một dự án trang mạng do những người bất mãn với cách điều hành WikiLeaks của Julian Assange lập ra. Theo mục tiêu trang mạng này sẽ cung bố các thông tin mật của thế giới. Daniel Domscheit-Berg, một cựu phát ngôn viên của WikiLeaks người Đức, đã công bố trang web vào tháng 12 năm 2010, mà theo ông nó sẽ giải quyết được các vấn đề về tổ chức của WikiLeaks.. Theo đó "tổ chức này được điều hành một cách dân chủ bởi toàn bộ thành viên, chứ không do một cá nhân hoặc một nhóm nào đó" Một người sáng lập của OpenLeaks cho biết tổ chức này sẽ không công bố trực tiếp tài liệu danh nghĩa Openleaks sẽ giúp tránh được áp lực chính trị như WikiLeaks đang phải đối phó hiện nay.OpenLeaks sẽ không đăng tải bất cứ tài liệu nào mà sẽ chuyển thẳng đến giới truyền thông hoặc các tổ chức phi chính phủ.

Chú thích

Website


title: Aurora, Isabela

text:
Aurora là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Isabela, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 31.547 người trong 5.896 hộ.

Các đơn vị hành chính

Aurora được chia ra 33 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Municipality of Aurora

Đô thị của Isabela


title: Tristan da Cunha

text:
Tristan da Cunha () là một nhóm đảo ở xa về phía nam Đại Tây Dương, cách Nam Phi 2816 km (1750 dặm) và cách Nam Mỹ 3360 km (2088 dặm). Nó là lãnh thổ phụ thuộc của lãnh thổ hải ngoại của Anh Saint Helena, cách đó 2173 km (1350 dặm) về phía nam. Lãnh thổ bao gồm đảo chính, Tristan da Cunha (diện tích: 98 km², 38 sq mi), cũng như vài đảo không có người ở: Đảo Inaccessible và Quần đảo Nightingale. Đảo Gough, nằm cách 395 km (245 mi) về phía đông nam của đảo chính, cũng là một phần của lãnh thổ. Tristan da Cunha là quần đảo xa nhất trên thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tristan da Cunha Official Website
 Tristan Times

 Visiting information –DEAD LINK- Put together by the former British administrator

 Photos
 Tristan da Cunha image gallery
 Contains bibliography
 First postcode for remote UK isle – BBC News
 The Utmost Parts of the Earth, by William F. Taylor – Account of the island from 1856
 TristanDaCunha.co.uk
 Marooned on Tristan
 Information site on Tristan Da Cunha
 World's most remote island gets advanced medical support from team led by IBM and Beacon Equity Partners  Tristan Times, ngày 14 tháng 11 năm 2007
 World's Most Remote Island Gets Advanced Medical Support From Team Led by IBM and Beacon Equity Partners IBM press release, Armonk, NY - ngày 14 tháng 11 năm 2007

Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Núi lửa đang hoạt động

Núi lửa ở Đại Tây Dương
Núi lửa ở Vương quốc Anh


title: Carl Wieman

text:
Carl Edwin Wieman (sinh ngày 26.3.1951) là nhà vật lý người Mỹ ở Đại học British Columbia đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 2001 cho việc sản xuất Ngưng tụ Bose-Einstein đích thực đầu tiên trong năm 1995 chung với Eric Allin Cornell,.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Wieman sinh tại Corvallis, Oregon, tốt nghiệp trung học ở trường Corvallis High School. Ông đậu bằng cử nhân khoa học ở Học viện Công nghệ Massachusetts năm 1973 và bằng tiến sĩ ở Đại học Stanford năm 1977.

Trong nhiều năm qua, Wieman đã có nhiều nỗ lực nghiên cứu nhằm cải tiến việc giáo dục khoa học. Hiện nay ông là chủ tịch Ban Giáo dục Khoa học của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ. Ông đã sử dụng và khuyến khích dùng phương pháp "peer instruction" (giảng dạy ngang hàng) của Eric Mazur, một hệ thống sư phạm mà các giáo viên nhiều lần đưa ra các câu hỏi multiple-choice (có nhiều chọn lựa) để các sinh viên trả lời ngay tức khắc bằng một thiết bị (không dây) nhấn nút. Nếu phần lớn sinh viên trong lớp chọn phải câu trả lời sai thì họ phải bàn bạc với nhau và trả lời lại.
Wieman là người sáng lập và là trưởng dự án PhET (Physics Education Technology Project), một dự án hướng dẫn trên trang web của trường Đại học Colorado cung cấp một dãy nhiều các mô phỏng để cải thiện cách dạy và học vật lý, hóa học, sinh học, khoa học Trái Đất và toán học. Link. Ông cũng là thành viên trong Ban cố vấn của Liên hoan Khoa học và Kỹ thuật Hoa Kỳ.

Ngày 1.1.2007 Wieman gia nhập ban giáo sư Đại học British Columbia và lãnh đạo một chương trình sáng kiến giáo dục khoa học ở đây với quỹ vốn tài trợ 12 triệu dollar Mỹ, nhưng vẫn duy trì liên hệ với Đại học Colorado nơi ông đứng đầu dự án giáo dục khoa học mà ông sáng lập ở đây.

Gần đây Wieman đã được đề cử làm Phó giám đốc Phòng chính sách Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng ngày 24.3.2010. Buổi điều trần của ông trước Ủy ban Thương mại diễn ra ngày 20.5.2010 và ông đã được ủy ban nhất trí thông qua. Ngày 16.9.2010 ông đã được xác nhận bởi sự nhất trí đồng thuận của Quốc hội Hoa Kỳ.

Giải thưởng và Vinh dự
Tiến sĩ danh dự của Đại học Chicago (1997)
Huy chương Lorentz (1998)
Giải Arthur L. Schawlow về Khoa học Laser (1999) của Hội Vật lý Hoa Kỳ
Giải Nobel Vật lý (2001) (chung với Eric Allin Cornell và Wolfgang Ketterle cho các nghiên cứu cơ bản về Ngưng tụ Bose-Einstein.
Năm 2004, ông được bầu là Giáo sư của Năm (Professor of the Year) trong mọi trường đại học và viện nghiên cứu Hoa Kỳ.
Huy chương Oersted (2007)

Một số xuất bản phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 2001
Carl Wieman's blog at ScientificBlogging.com
Carl E. Wieman biography at the Nobel Foundation
Globe and Mail Article
Homepage của Carl Wieman ở Đại học Colorado
Carl E. Wieman patents  at Patent Genius

Sinh năm 1951
Nhân vật còn sống
Nhà vật lý Mỹ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Nhà vật lý thực nghiệm
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Stanford
Người Mỹ gốc Đức


title: Ancizan

text:
Ancizan  là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 734-2843 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Cao Du (nhà báo)

text:
Cao Du (高瑜) (sinh 3 tháng 2 năm 1944) là nhà báo người Trung Quốc.

Sự nghiệp
Bà bắt đầu sự nghiệp từ năm 1979, làm phóng viên cho Hãng tin Trung quốc (China News Service). Năm 1988, bà trở thành phó trưởng ban biên tập tờ Tuần báo kinh tế, do các nhà trí thức bất đồng chính kiến chủ trương. Bà cũng làm nhà báo tự do (freelance journalist) cho nhiều tờ báo ở Trung quốc và ở Hồng Kông. Tháng 11 năm 1988, bà đăng một bài trên tờ Mirror Monthly của Hồng Kông, bị thị trưởng thành phố Bắc Kinh mô tả là một "chương trình chính trị gây rối loạn và nổi loạn". Thậm chí ông ta còn gán cho bà là một "kẻ thù của nhân dân". Sau Sự kiện Thiên An Môn năm 1989, bà bị bắt và sau 15 tháng giam giữ, bà được thả vì sức khỏe suy yếu. Đến tháng 10 năm 1993 bà lại bị bắt, tới tháng 11 năm 1994 bà bị xử tù 6 năm vì bị buộc tội "xuất bản các bí mật quốc gia".

Tháng 2 năm 1999, bà được thả ra trước thời hạn vì sức khỏe suy sụp.

Chi tiết về vụ bắt giữ vào năm 2014

Gaoyu bị bắt bởi Bắc Kinh Văn phòng Công an vào ngày 24 tháng 4 năm 2014. Chính quyền nói rằng Gaoyu " rò rỉ một tài liệu cấp độ bí mật của ĐCSTQ bằng cách gửi nó đến ở nước ngoài trang web chống Trung Quốc trong tháng 8 năm 2013. Bắc Kinh điều tra vấn đề này và gần đây phát hiện ra rằng các leaker là Gaoyu. Tuy nhiên, nó là rất khó khăn cho bộ phận an ninh Trung Quốc để sàng lọc ra những người đã gửi tài liệu qua email ra nước ngoài đặc biệt là sau một thời gian dài vừa qua. Cách duy nhất mà chính quyền Trung Quốc bắt Gaoyu là bởi báo cáo bí mật. Người ta tin rằng Wenyunchao là đằng sau này. Wenyunchao là một phóng viên và biên tập viên trước từ Trung Quốc, hiện nay ông sống tại New York, Hoa Kỳ như là một học giả thỉnh giảng của Columbia University.However, Wenyunchao là cung cấp tin bí mật và honeypot rằng CPC cư ở nước ngoài cố ý. Công việc của mình đang thu hút một số bất đồng chính kiến chống Trung Quốc và báo cáo hành vi của họ bí mật cho các cơ quan an ninh Trung Quốc, giúp chính phủ Trung Quốc giám sát Internet. Như các đồng đẳng của Gaoyu, Wenyunchao có nhiều kết nối và ông biết nơi mà các tin nhắn đến từ đâu. Sau khi ông nhìn thấy tài liệu bí mật mà Gaoyu gửi đi, ngay sau ông biết rằng là đã được Gaoyu người phân phối các tài liệu, sau đó ông đã báo cáo bí mật cho Trung Quốc. Sau khi nhận được thông tin từ Wenyunchao, Bắc Kinh phân tích nó và theo dõi Gaoyu một thời gian dài. Vài tháng sau đó, sau khi nhận được đủ bằng chứng authoriy, họ bắt Gaoyu.

Công chúng cho thấy tài liệu mà Gaoyu tiết lộ là [ [ Liên quan đến tình hình trong tư tưởng Sphere ] ] hay còn gọi là văn bản số 9 do văn phòng trung ương ĐCSTQ. Bởi ý kiến của nhiều người sử dụng Internet Trung Quốc, đó là không có gì bí mật và quan trọng, nhưng chỉ là một tài liệu chống nhân quyền.

Giải thưởng
Năm 1995 Cao Du được trao Giải Bút vàng Tự do.
Năm 1995 bà được trao Giải Dũng cảm trong nghề báo" (Courage in Journalism Award) của "Quỹ truyền thông của Phụ nữ quốc tế" (International Women's Media Foundation'').
Tháng 3 năm 1999, bà trở thành nhà báo nữ đầu tiên được trao Giải Guillermo Cano cho Tự do Báo chí trên thế giới của UNESCO.
Năm 2000 Bà được chỉ định là một trong số 50 "Anh hùng của Tự do Báo chí thế giới" của "Viện Báo chí quốc tế"

Tham khảo

Người họ Cao tại Việt Nam
Nhân vật bất đồng chính kiến Trung Quốc
Nhà báo Trung Quốc
Nhà hoạt động nhân quyền
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Pectocera ingridae

text:
Pectocera ingridae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Pectocera


title: Idiocera leechi

text:
Idiocera leechi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Arctoscelia

text:
Arctoscelia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Arctoscelia onusta Warren, 1897

Chú thích

Tham khảo

 Arctoscelia at funet.fi

Lithinini
Ennominae


title: Couratari pyramidata

text:
Couratari pyramidata là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Couratari pyramidata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Couratari
Thực vật Brasil


title: Tôm càng xanh

text:
Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii), còn được gọi là tôm sông khổng lồ hay tôm nước ngọt khổng lồ là một loài tôm thuộc họ Tôm gai quan trọng về mặt thương mại. Nó được tìm thấy ở khắp các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Ấn Độ đến Đông Nam Á và Bắc Úc. Tôm càng xanh cũng đã được giới thiệu đến các vùng của Châu Phi, Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand, Châu Mỹ và Caribe. Nó là một trong những loài tôm nước ngọt lớn nhất trên thế giới và được nuôi trồng thủy sản rộng rãi ở một số quốc gia để làm thực phẩm. Trong khi M. rosenbergii được coi là loài nước ngọt, giai đoạn ấu trùng của nó phụ thuộc vào vùng nước lợ. Một khi cá thể tôm đã phát triển vượt qua giai đoạn sinh vật phù du và trở thành con non, nó sẽ sống hoàn toàn trong nước ngọt.

Nó còn được gọi là tôm Malaysia, scampi nước ngọt (Ấn Độ), hoặc cherabin (Úc). Ở địa phương, nó được gọi là Golda Chingri ở Bangladesh, udang galah ở Indonesia và Malaysia, uwang hoặc ulang ở Philippines, và koong mae nam hoặc koong ghram gram ở Thái Lan.

Mô tả

M. rosenbergii có thể phát triển đến chiều dài hơn 30 cm. Chúng chủ yếu có màu nâu nhưng có thể khác nhau. Các cá thể nhỏ hơn có thể có màu xanh lục và hiển thị các sọc dọc mờ nhạt. Râu rất nổi bật và chứa 11 đến 14 răng lưng và 8 đến 11 răng bụng. Cặp chân đầu tiên dài và rất mỏng, kết thúc bằng những móng vuốt mỏng manh được sử dụng làm phần phụ ăn. Cặp chân đi bộ thứ hai lớn hơn nhiều và mạnh mẽ, đặc biệt là ở con đực. Các móng vuốt có thể di chuyển được của cặp chân đi bộ thứ hai được bao phủ bởi lớp lông dày đặc khiến nó có vẻ ngoài mượt mà như nhung. Màu sắc của móng vuốt ở con đực thay đổi tùy theo sự thống trị xã hội của chúng.

Con cái có thể được phân biệt với con đực bởi phần bụng rộng hơn của chúng và cặp chân thứ hai nhỏ hơn. Các lỗ sinh dục được tìm thấy trên các đoạn cơ thể chứa cặp chân thứ năm và cặp chân thứ ba tương ứng ở con đực và con cái.

Hình thái
Con đực có ba kiểu hình thái khác nhau. Giai đoạn đầu tiên được gọi là "đực nhỏ" (small male; SM); giai đoạn nhỏ nhất này có móng vuốt ngắn, gần như mờ. Nếu điều kiện cho phép, những con đực nhỏ sẽ phát triển và biến hình thành "vuốt cam" (orange claws; OC), có móng vuốt màu cam lớn trên cặp chân thứ hai, có thể có chiều dài gấp 0,8 đến 1,4 lần kích thước cơ thể của chúng. Những con đực OC sau này có thể chuyển sang giai đoạn thứ ba và cuối cùng, "vuốt xanh" (blue claws; BC). Chúng có những móng vuốt màu xanh lam và cặp chân thứ hai của chúng có thể dài gấp đôi cơ thể.

Các con đực của M. rosenbergii có một hệ thống phân cấp nghiêm ngặt: các con đực BC thống trị các con OC, và tiếp tục, các con OC thống trị các con SM. Sự hiện diện của BC đực ức chế sự phát triển của SM và làm chậm quá trình biến hình của OC thành BC; một con OC sẽ tiếp tục phát triển cho đến khi nó lớn hơn con đực BC lớn nhất trong vùng lân cận trước khi biến đổi. Cả ba giai đoạn con đực đều hoạt động tình dục và những con cái đã trải qua giai đoạn giao phối trước khi sinh sản sẽ hợp tác với bất kỳ con đực nào để sinh sản. BC đực bảo vệ con cái cho đến khi vỏ của chúng cứng lại; OC và SM không có hành vi như vậy.

Vòng đời
Khi giao phối, con đực đặt các ống sinh tinh ở mặt dưới của lồng ngực con cái, giữa các chân đi bộ. Sau đó, con cái sẽ đùn trứng, đi qua các ống sinh tinh. Con cái mang theo những quả trứng đã được thụ tinh cho đến khi chúng nở; thời gian có thể thay đổi tùy điều kiện, nhưng nói chung là dưới ba tuần. Con cái đẻ 10.000–50.000 trứng đến năm lần mỗi năm.

Từ những quả trứng này nở ra giai đoạn ấu trùng đầu tiên của động vật giáp xác. Chúng trải qua một số giai đoạn ấu trùng trước khi biến đổi thành hậu ấu trùng, ở giai đoạn này chúng dài 7,1–9,9 mm và nhìn giống con trưởng thành. Sự biến đổi này thường diễn ra khoảng 32 đến 35 ngày sau khi nở. Những con hậu ấu trùng này sau đó sẽ di chuyển trở lại vùng nước ngọt.

Xem thêm
Trại nuôi tôm nước ngọt

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 FAO Fisheries & Aquaculture: Macrobrachium rosenbergii
 Aquaculture of Texas

R
Động vật được mô tả năm 1879
Động vật giáp xác thương mại
Động vật giáp xác ăn được


title: Paranthidium jugatorium

text:
Paranthidium jugatorium là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Say mô tả khoa học năm 1824.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Paranthidium
Động vật được mô tả năm 1824


title: Dysgonia calefasciens

text:
Dysgonia calefasciens  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở khu vực đông bắc của Himalaya, Thái Lan, Sundaland, Philippines tới Seram.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info

Dysgonia


title: Khop (huyện)

text:
Khop là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Xayabury ở bắc Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào


title: Oecetis evirga

text:
Oecetis evirga là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Tứ phân vị

text:
Tứ phân vị là đại lượng mô tả sự phân bố và sự phân tán của tập dữ liệu. Tứ phân vị có 3 giá trị, đó là tứ phân vị thứ nhất, thứ nhì, và thứ ba. Ba giá trị này chia một tập hợp dữ liệu (đã sắp xếp dữ liệu theo trật từ từ bé đến lớn) thành 4 phần có số lượng quan sát đều nhau.

Giá trị tứ phân vị thứ hai Q2 chính bằng giá trị trung vị

Giá trị tứ phân vị thứ nhất Q1 bằng trung vị phần dưới

Giá trị tứ phân vị thứ ba Q3 bằng trung vị phần trên

Ví dụ: Tập dữ liệu bao gồm {5, 7, 9, 14, 25, 34, 48}

Tập dữ liệu trên đã được sắp xếp theo thứ tự tăng dần, dễ dàng nhận thấy giá trị trung vị nằm giữa chính là 14

Trung vị của tập dữ liệu phần dưới {5, 7, 9} là 7

Và trung vị của tập dữ liệu phần trên {25, 34, 48} là 34

Vậy Q1 = 7

Q2 = 14

Q3 = 34

Tham khảo

Thống kê ứng dụng trong kinh tế - xã hội. Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc. Nhà xuất bản Thống kê. Năm 2008.

Xem thêm
Phân vị
Độ trải giữa
Trung vị

Các đại lượng số mô tả dữ liệu

cs:Kvantil#Kvartil
de:Quantil#Quartil
es:Medidas de posición no central#Cuartiles
ru:Квантиль#Медиана и квартили
uk:Квантиль#Медіани і квартилі


title: Diarsia barlowi

text:
Diarsia barlowi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Diarsia


title: Pin quả chanh

text:
Pin quả chanh là một thiết bị dùng trong thí nghiệm được trình bày trong nhiều quyển sách về khoa học trên khắp thế giới. Nó bao gồm hai vật bằng kim loại, như cây đinh tráng kẽm và đồng xu bằng đồng, ghim vào một quả chanh. Đồng xu đóng vai trò điện cực dương (cathode) còn cây đinh thì đóng vai trò điện cực âm (anode). Hai điện cực này tạo ra một phản ứng điện hóa dẫn đến hình thành một hiệu điện thế.

Mục đích của thí nghiệm này là giúp cho sinh viên hiểu được cách hoạt động của pin điện hóa. Sau khi mẫu pin đã được gắn kết, một máy đo điện sẽ được dùng để đo đạc hiệu điện thế sinh ra. Để có một hiệu ứng trực quan hơn, vài quả chanh được mắc nối tiếp có thể được dùng để thắp sáng một bóng đèn LED tiêu chuẩn. Đèn dây tóc thường không được sử dụng bởi vì pin quả chanh không thể tạo ra được cường độ dòng điện đủ lớn cho bóng đèn loại này. Đồng hồ điện tử cũng hoạt động tốt, và một số nhà sản xuất đồ chơi cũng cung cấp các bộ đồ chơi có đồng hồ chạy bằng hai viên pin quả chanh hay pin khoai tây.

Năng lượng cung cấp cho mạch điện có từ việc khử các ion kim loại trên điện cực. Một cách đơn giản, trái chanh đã cung cấp điều kiện cho phản ứng xảy ra. Trong pin trái chanh, cả hai quá trình oxy hóa và khử đều diễn ra. Ta xét ví dụ về pin chạy bằng đồng và kẽm. Ở anode, kẽm bị oxy hóa như sau:
Zn → Zn2+ + 2 e-.

Ở cathode, hydro bị khử:
2H++ 2e- → H2.

Khoai tây, táo, hay bất kỳ loại hoa quả nào có chứa acid hay chất điện phân đều có thể dùng được, nhưng thường nhất là chanh vì nó chứa nhiều acid hơn hết.. Một số cặp kim loại khác, như magnesi-đồng, có hiệu năng cao hơn: ví dụ, dùng một mảnh magnesi thay cho kẽm sẽ giúp tăng điện áp từ 1.1 V lên 1.6 V. (Mức điện áp còn tùy thuộc vào loại chanh.) Song, kẽm và đồng được dùng nhiều hơn cả vì chúng an toàn hơn và dễ kiếm hơn.

Mô tả bằng video
Lemon Battery
Orange Battery
Potato Battery

Xem thêm
Pin điện hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài
EduMation
 Potato battery

Pin
Electron


title: Millery, Rhône

text:
Millery là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Quần đảo Tân Siberia

text:
Quần đảo Tân Siberi () là một quần đảo ở miền viễn Bắc của Nga, ở phía bắc của bờ biển Đông Siberia giữa biển Laptev và biển Đông Siberi, bắc Cộng hòa Sakha (Yakutia).

Tham khảo

Liên kết
 New Siberian Islands - aerial photographs of these islands.
 Location of Nanosnyy

Đảo của Siberia
Quần đảo biển Laptev
Quần đảo biển Đông Siberia
Đảo không người ở Nga
Quần đảo Cộng hòa Sakha


title: Xanthopenthes jansoni

text:
Xanthopenthes jansoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Dipropus aterrimus

text:
Dipropus aterrimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Stemonoporus angustisepalus

text:
Stemonoporus angustisepalus là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Tham khảo

 Ashton, P. 1998. Stemonoporus angustisepalus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Stemonoporus


title: Bruchus glaucus

text:
Bruchus glaucus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Chersotis

text:
Chersotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Chersotis acutangula Staudinger, 1892
 Chersotis alpestris [Schiffermüller], 1775
 Chersotis anatolica Draudt, 1936
 Chersotis andereggii Boisduval, [1837]
 Chersotis capnistis Lederer, 1871
 Chersotis cuprea [Schiffermüller], 1775
 Chersotis cyrnea Spuler, 1908
 Chersotis deplana Freyer, 1831
 Chersotis deplanata Eversmann, 1843
 Chersotis eberti Dufay & Varga, 1995
 Chersotis ebertorum Koçak, 1980
 Chersotis elegans Eversmann, 1837
 Chersotis fimbriola Esper, [1803]
 Chersotis gratissima Corti, 1932
 Chersotis juncta Grote, 1878
 Chersotis kacem Le Cerf, 1933
 Chersotis laeta Rebel, 1904
 Chersotis larixia Guenée, 1852
 Chersotis margaritacea Villers, 1789
 Chersotis multangula Hübner, [1803]
 Chersotis ocellina [Schiffermüller], 1775
 Chersotis oreina Dufay, 1984
 Chersotis poliogramma (Hampson, 1903)
 Chersotis rectangula [Schiffermüller], 1775
 Chersotis sordescens Staudinger, 1900
 Chersotis transiens Staudinger, 1896
 Chersotis vicina Corti, 1930
 Chersotis zukowskyi Draudt, 1936

Hình ảnh

Tham khảo

 Chersotis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuinae


title: Villa Park, California

text:
Villa Park là một thành phố tại quận Cam, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố này bị thành phố Orange bao quanh. Thành phố nằm trong Vùng Đại Los Angeles. Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 5812 người, giảm so với 5999 người theo điều tra năm 2000, là thành phố nhỏ nhất quận Cam, California về dân số (La Palma là thành phố nhỏ nhất về diện tích.

Tham khảo

Thành phố của California
Quận Cam, California


title: San Roque de Riomiera

text:
San Roque de Riomiera là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 35,7 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 446 người với mật độ 12,49 người/km². Đô thị này có cự ly 43 km so với tỉnh lỵ Santander.

Kinh tế
54,3% dân số đô thị này là tham gia vào lĩnh vực công nghiệp khâu đầu, 10,9% làm trong ngành xây dựng ngành công nghiệp 8% đến 26,8%, và khu vực dịch vụ. Trong thị trấn này tỷ lệ hoạt động là 33,7% và tỷ lệ thất nghiệp là 9,2%, trong khi mức trung bình trong Cantabria là khoảng 52,5% và 14,2% tương ứng.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria


title: Limbodessus usitatus

text:
Limbodessus usitatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts & Humphreys miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Đài Nhi Trang

text:
Đài Nhi Trang (tiếng Trung: 台儿庄区, Hán Việt: Đài Nhi Trang khu) là một quận của địa cấp thị Tảo Trang, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này nằm ở yết hầu của Đại Vận Hà, là cửa ngõ của Từ Châu nên có vị trí chiến lược quân sự quan trọng.

Chú thích

Xem thêm
 Trận Đài Nhi Trang

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Tảo Trang


title: Kim Basinger

text:
Kimila Ann "Kim" Basinger (phát âm: /bæsɪndʒɚ/ bass-in-jer; sinh ngày 8 tháng 12 năm 1953) là một nữ diễn viên đoạt giải Oscar và cựu người mẫu thời trang Hoa Kỳ.

Danh mục phim

Hoạt động truyền hình
Charlie's Angels (1976) (tập: Angels in Chains)
Dog and Cat (1977) (bị huỷ dự án sau 6 tập)
The Ghost of Flight 401 (1978)
Katie: Portrait of a Centerfold (1978)
From Here to Eternity (1979) (miniseries)
From Here to Eternity (1980) (bị huỷ dự án sau 13 tập)
Killjoy (1981)
Sean Connery, an Intimate Portrait (1997) (phim tài liệu)
The Simpsons (1998: 13.17) (vai chính mình)

Chú thích

Liên kết ngoài

Kim Basinger Fansite

Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Basinger, Kim
Người ăn chay
Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Anh
Nhạc sĩ nhạc dance Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Người hoạt động xã hội vì quyền động vật
Người Athens, Georgia
Nữ diễn viên Georgia
Nữ người mẫu Mỹ
James Bond
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: Pagny-la-Ville

text:
Pagny-la-Ville  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Pagnylaville


title: Cá heo

text:
Cá heo là động vật có vú sống ở đại dương và sông nước có quan hệ mật thiết với cá voi. Có gần 40 loài cá heo thuộc 17 chi sinh sống ở các đại dương, số ít còn lại sinh sống tại một số con sông trên thế giới (sông Dương Tử, sông Amazon, sông Ấn, sông Hằng,...). Kích thước của cá heo có thể từ  và  (Cá heo Maui), cho tới  và  (Cá heo đen lớn hay Cá voi sát thủ). Cá heo có trên toàn thế giới và thường cư ngụ ở các biển nông của thềm lục địa. Cá heo là loài ăn thịt, chủ yếu là ăn cá và mực. Họ cá voi đại dương Delphinidae là họ lớn nhất trong bộ cá heo và cũng là họ xuất hiện muộn nhất: khoảng 10 triệu năm trước đây, trong thế Trung Tân. Cá heo là một trong số những động vật thông minh và được biết đến nhiều trong văn hóa loài người nhờ hình thức thân thiện và thái độ tinh nghịch và hồ hởi với con người.

Phân loại và phân bố

 Tiểu bộ Odontoceti, cá voi có răng
 Họ Platanistidae
 Cá heo sông Hằng và sông Ấn, Platanista gangetica với 2 phân loài
 Cá heo sông Hằng, Platanista gangetica gangetica
 Cá heo sông Ấn, Platanista gangetica minor
 Họ Iniidae
Cá heo sông Amazon, Inia geoffrensis
 Cá heo sông Orinoco (phân họ Orinoco), Inia geoffrensis humboldtiana
 Cá heo sông Araguaia (Araguaian boto), Inia araguaiaensis
 Cá heo sông Bolivia, Inia boliviensis
 Họ Lipotidae
 Cá heo sông Dương Tử (hay cá heo sông Trung Quốc), Lipotes vexillifer (có thể đã tuyệt chủng, từ tháng 12 năm 2006)
 Họ Pontoporiidae
 Cá heo La Plata, Pontoporia blainvillei
 Họ Delphinidae, cá heo đại dương
 Chi Delphinus
 Cá heo mõm dài, Delphinus capensis
 Cá heo mõm ngắn, Delphinus delphis
 Chi Tursiops
 Cá heo mũi chai, Tursiops truncatus
 Cá heo mũi chai Ấn Độ Dương, Tursiops aduncus
 Cá heo Burruna, Tursiops australis, một loài mới được phát hiện từ biển xung quanh Melbourne vào tháng 9 năm 2011.
 Chi Lissodelphis
 Cá heo đầu bò phương bắc, Lissodelphis borealis
 Cá heo đầu bò phương nam, Lissodelphis peronii
 Chi Sotalia
 Cá heo Tucuxi, Sotalia fluviatilis
 Costero, Sotalia guianensis
 Chi Sousa
 Cá heo lưng bướu Thái Bình Dương, Sousa chinensis
 cá heo trắng Trung Quốc, Sousa chinensis chinensis
 Cá heo lưng bướu Đại Tây Dương, Sousa teuszii
 Chi Stenella
 Cá heo đốm Đại Tây Dương, Stenella frontalis
 Cá heo Clymene, Stenella clymene
 Cá heo đốm nhiệt đới, Stenella attenuata
 Cá heo Spinner, Stenella longirostris
 Cá heo sọc, Stenella coeruleoalba
 Chi Steno
 Cá heo răng nhám, Steno bredanensis
 Chi Cephalorhynchus
 Cá heo Chile, Cephalorhynchus eutropia
 Cá heo Commerson, Cephalorhynchus commersonii
 Cá heo Heaviside, Cephalorhynchus heavisidii
 Cá heo Hector, Cephalorhynchus hectori
 Chi Grampus
 Cá voi Risso, Grampus griseus
 Chi Lagenodelphis
 Cá heo Fraser, Lagenodelphis hosei
 Chi Lagenorhynchus
 Cá heo hông trắng Đại Tây Dương, Lagenorhynchus acutus
 Cá heo sẫm màu, Lagenorhynchus obscurus
 Cá heo vằn chữ thập, Lagenorhynchus cruciger
 Cá heo hông trắng Thái Bình Dương, Lagenorhynchus obliquidens
 Cá heo Peale, Lagenorhynchus australis
 Cá heo mõm trắng, Lagenorhynchus albirostris
 Chi Orcaella
 Cá heo mũi hếch Australia, Orcaella heinsohni
 Cá heo Irrawaddy, Orcaella brevirostris
 Chi Peponocephala
 Cá voi đầu dưa, Peponocephala electra
 Chi Orcinus
 Cá voi sát thủ (orca), Orcinus orca
 Chi Feresa
 Cá heo voi lùn, Feresa attenuata
 Chi Pseudorca
 Cá ông chuông, Pseudorca crassidens
 Chi Globicephala
 Cá voi đầu tròn vây dài, Globicephala melas
 Cá voi đầu tròn vây ngắn, Globicephala macrorhynchus
 Chi †"Australodelphis †Australodelphis mirusSáu loài trong họ Delphinidae thường được gọi là "cá voi", nhưng về mặt di truyền là cá heo.
 Cá voi đầu dưa, Peponocephala electra Cá hổ kình, Orcinus orca Cá heo voi lùn, Feresa attenuata Cá ông chuông, Pseudorca crassidens Cá voi đầu tròn vây dài, Globicephala melas Cá voi đầu tròn vây ngắn, Globicephala macrorhynchusCá heo đại dương

Cá heo sông

 Cá heo lai
Năm 1933, ba con cá heo lạ xuất hiện ở bờ biển Ireland. Chúng được xem là các cá thể lai giữa cá heo Risso và cá heo mũi chai (Bottlenose) Việc lai tạo này sau đó được thực hiện lại với các cá heo được nuôi trong bể và cũng tạo ra con lai. Trong bể nuôi, người ta lai giữa cá heo mũi chai và cá heo răng cứng (Rough-toothed) và cũng tạo ra con lai. A Common-Bottlenose hybrid lives at SeaWorld California. Các loài lai khác cũng xuất hiện trong bể nuôi trên toàn cầu hoặc được xác nhận là có trên biển như cá heo Mũi chai với cá heo đốm Đại tây dương. Loài lai nổi tiếng nhất có tên gọi Wolphin lai giữa Cá heo ngụy sát thủ và cá heo Mũi chai. Wolphin có khả năng sinh sản. Hiện giờ có một cặp Wolphin tại Công viên hải sinh ở Hawaii; con đầu tiên được sinh ra năm 1985 do cá bố là Cá heo ngụy sát thủ và mẹ là Mũi chai. Người ta cũng thấy Wolphins tự do trên đại dương.

 Tiến hóa và giải phẫu

 Tiến hóa

Cá heo, cũng như cá voi, là hậu duệ của động vật có vú trên cạn, và tất có thể thuộc ngành Artiodactyl. Tổ tiên của cá heo hiện đại ngày này có thể đã xuống nước khoảng 50 triệu năm trước ở kỷ Eocene.

Xương cá heo hiện đại có hai xương chậu nhỏ hình cây gậy và được cho hai chân sau đã bị teo đi. Tháng 10 năm 2006, một cá heo Mũi chai lạ bị bắt ở Nhật Bản; con cá này có 2 vây nhỏ ở hai bên khe bộ phận sinh dục và được các nhà khoa học xác định là chân sau phát triển hình thành.

 Giải phẫu học
Cá heo có thân hình thoi suôn tối ưu cho bơi với tốc độ cao. Vây đuôi được sử dụng để tạo sức đẩy còn vây mang và toàn bộ đuôi để điều chỉnh hướng bơi. Vây lưng đối với các loài có vây lưng dùng để ổn định cơ thể khi bơi.

Dù mỗi loài có khác nhau, đặc điểm chung ở hầu hết cá heo là các sắc màu xám với bụng có màu nhạt hơn. Trên da cá heo thường có các đốm với màu tương phản và sắc độ khác..

Đầu cá heo có bộ phận phát sóng rada sinh học ở trán. Nhiều loài có hàm phát triển dài tạo thành một cái mỏ rõ rệt. Một số loài như loài Mũi chai có miệng hình cánh cung như một nụ cười cố định. Một vài loài khác có thể có tới 250 răng. Cá heo thở bằng một lỗ ở trên đầu. Não cá heo phát triển to và phức tạp và có cấu trúc khác hẳn hầu hết động vật có vú trên cạn.

Khác hầu hết động vật có vú khác, cá heo không có lông mao. Trừ một chút lông ở mỏ lúc sinh ra và mất đi nhanh chóng sau đó. Một ngoại lệ duy nhất là loài cá heo sông Boto, trên mỏ chúng mọc những sợi lông nhỏ rất dai dẳng.

Cơ quan sinh sản của cá heo được đặt ở phần dưới của cơ thể. Cá heo đực có 2 khe, một khe chứa dương vật và một khe chứa hậu môn. Cá heo cái chỉ có một khe sinh dục chứa cả âm vật và hậu môn. Khe chứa vú được đặt ở hai bên khe chứa bộ phận sinh dục.

Nghiên cứu mới đây tại Quỹ động vật có vú hải dương quốc gia Mĩ cho thấy cá heo là loài động vật duy nhất khác loài người mà cũng có biểu hiện tự nhiên của Bệnh béo phì loại 2 và đây là cơ sở để nghiên cứu kỹ hơn bệnh này cũng như phương hướng điều trị cho cả người và cá heo.

 Giác quan
Hầu hết cá heo đều có nhãn lực tinh tường cả trong môi và ngoài môi trường nước và có thể cảm nhận các tần số cao gấp 10 lần tần số người có thể nghe được. Mặc dù cá heo có lỗ tai nhỏ ở hai bên đầu, người ta cho rằng trong môi trường nước, cá nghe bằng hàm dưới và dẫn âm thanh tới tai giữa qua những khe hở chứa mở trong xương hàm. Nghe cũng được dùng để phát sóng rada sinh học, một khả năng tất cả các loài cá heo đều có. Người ta cho rằng răng cá heo được dùng như cơ quan thụ cảm, chúng nhận các âm thanh phát tới và chỉ chính xác vị trí của đối tượng. Xúc giác của cá heo cũng rất phát triển, với đầu dây thần kinh phân bổ dày đặc trên da, nhất là ở mũi, vây ngực và vùng sinh dục. Tuy nhiên cá heo không có các tế bào thần kinh thụ cảm mùi và vì vậy chúng được tin là không có khứu giác. Cá heo cũng có vị giác và thể hiện thích một số thức ăn cá nhất định. Hầu hết thời gian của cá heo là dưới mặt nước, cảm nhận vị của nước có thể giúp cá heo ngửi theo cách là vị nước có thể cho cá biết sự hiện diện của các vật thể ngoài miệng mình.

Dù cá heo không có lông, chúng vẫn có nang lông giúp thực hiện một vài chức năng xúc giác. Người ta tin rằng, các sợi lông nhỏ trên mỏ của loài cá heo sông Boto hoạt động như một hệ thống xúc giác để bù đắp cho thị giác kém của loài này.

 Tham khảo

 Đọc thêm
 Carwardine, M., Whales, Dolphins and Porpoises, Dorling Kindersley, 2000. ISBN 0-7513-2781-6
 De Rohan, Anuschka. Why dolphins are deep thinkers, The Guardian, 3 tháng 7 năm 2003.
 Williams, Heathcote, Whale Nation'', New York, Harmony Books, 1988. ISBN 978-0-517-56932-0

Liên kết ngoài

 Dolphin (mammal) trên Encyclopædia Britannica
Conservation, research and news:
 The Whale & Dolphin Conservation Society (WDCS)
 The Dolphin Institute
 The Dolphin research center
 Digital Library of Dolphin Development  Cetacean origins, Thewissen Lab
 The Bottlenose Dolphin Research Institute
 The Oceania Project, Caring for Whales and Dolphins
 Tursiops.org: Current Cetacean-related news
 Whale Trackers - An online educational documentary series about whales, dolphins and porpoises .
 World Wide Fund for Nature (WWF) - information on whales, dolphins, and porpoises

Photos:
 Red Sea Spinner Dolphin - Photo gallery
 PBS NOVA: Dolphins: Close Encounters
 David's Dolphin Images
 Images of Wild Dolphins in the Red Sea
 National Geographic
 earthOCEAN Photos of Dolphins

Tiểu bộ Cá voi có răng
Động vật biển
Cá heo

ml:ഡോള്‍ഫിന്
ru:Дельфиновые


title: Xastilia kosugei

text:
Xastilia kosugei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xastilia


title: Tây Hạ Cảnh Tông

text:
Tây Hạ Cảnh Tông (chữ Hán: 西夏景宗; 7 tháng 6, 1003-9 tháng 1, 1048), tên thật là Thác Bạt Nguyên Hạo (拓跋元昊), sau lấy quốc tính của nhà Đường thành Lý Nguyên Hạo (李元昊) và nhà Tống thành Triệu Nguyên Hạo (赵元昊),, sau đổi tên thành Ngôi Danh Nãng Tiêu (嵬名曩霄) hay Ngôi Danh Nãng Ninh (嵬名曩甯) là vị Hoàng đế khai quốc của triều đại Tây Hạ trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 1032 đến năm 1048.

Xuất thân và khởi nghiệp
Lý Nguyên Hạo, có tài liệu chép là tên chữ Hán là Lý Nguyên Mân, tên Đảng Hạng là Thác Bạt Nang Tiểu, là con trai của Lý Đức Minh - thủ lĩnh của tộc Đảng Hạng. Mẹ ông có tên là Vệ Mộ, họ là Mộ Dung (Mộ Dung là dòng họ lập ra nước Nam Yên (398-410) thời Ngũ Hồ thập lục quốc). Từ nhỏ, ông là một cậu bé thông minh, ham học, thích nghiên cứu những điều lý thú trong thiên nhiên. Nhờ sự học hành giỏi giang đó, khi lớn lên, Lý Nguyên Hạo là một người có học thức uyên bác. Ông lại thông giỏi 2 thứ tiếng: tiếng Tây Tạng và tiếng Trung (chữ Hán). Ngay từ tuổi thiếu thời đến khi trưởng thành, ngoài việc học hành, Nguyên Hạo còn được huấn luyện trở thành một nhà chiến lược quân sự xuất chúng.

Năm 1028, theo lệnh của cha ông thống lãnh quân Đảng Hạng đánh chiếm Cam Châu, thừa thắng tấn công cả phủ Tây Lương, khống chế cả vùng phía Tây Hoàng Hà và khu vự Hà Thao. Do chiến công này, Lý Đức Minh đã lập ông làm Thái tử, dự định sẽ lập quốc.

Kiến quốc xưng đế
Sau khi cha của ông mất vào năm 1032, ông lên kế vị cha làm thủ lĩnh, lãnh tước phong Định Nan quân Tiết độ sứ, Tây Bình vương. Nước Liêu phong ông làm Hạ quốc vương. Tuy xưng phiên thần với cả Tống Liêu, nhưng thực tế ông xây dựng chính quyền độc lập, tự xưng là "Ngột tốt", tức "thiên tử" trong tiếng Đảng Hạng. Việc làm này bị các quý tộc Đảng Hạng phản đối, tuy nhiên, ông không nhượng bộ, dùng các thủ đoạn tàn khốc triệt để tiễn trừ cựu phái. Bên cạnh đó, ông cũng tích cực tự gây dựng cho mình một lực lượng quân đội hùng mạnh gồm 50 vạn quân, nhằm đủ sức bảo vệ lãnh thổ Đảng Hạng mà cả Tống Liêu đều dòm ngó.

Khi làm thủ lĩnh, Lý Nguyên Hạo kế thừa ước mơ của cha và ông nội là kiến quốc, xưng đế, xây dựng một triều đại thịnh vượng. Ông sinh ra trong thời buổi li loạn, đất nước Trung Quốc có loạn, nhà Đường mất, rồi tiếp đó là thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc. Sau đó, thời kỳ này cũng chấm dứt, nhà Tống lên thay. Quân đội nhà Tống tích cực bành trướng lãnh thổ, mong muốn thống nhất Trung Nguyên. Tống binh từng đem binh đánh sang miền đất của ông, kết quả bị ông đánh cho đại bại. Phải nói trong cuộc lãnh đạo quân đội của mình chống xâm lăng, ông là "một người lãnh đạo bền bỉ và mạnh mẽ".

Năm 1034, Lý Nguyên Hạo đem quân tấn công lộ Hoàn Khánh, kết quả là đại thắng, bắt được tướng Tống là Tề Tông Củ. Sau đó, Cảnh Tông chuyển hướng sang tấn công tộc Duy Ngô Nhĩ ở phía Tây vào năm 1036. Cuộc chiến với người Duy Ngô Nhĩ có vẻ mang lại nhiều thắng lợi hơn, ông thắng được bộ tộc này, chiếm lấy một dải đất rộng lớn mà ngày nay chính là tỉnh Cam Túc. Để chiếm được một miền đất rộng lớn như vậy cũng phải mất một thời gian hơi lâu.

Ngày 11 tháng 10 năm Đại Khánh thứ 2 (10 tháng 11 năm 1038), Lý Nguyên Hạo chính thức lên ngôi hoàng đế, lấy quốc hiệu là Đại Hạ, đóng đô tại phủ Hưng Khánh (nay là Ngân Xuyên, khu tự trị Ninh Hạ, Trung Quốc). Nhà Tống chỉ gọi Đại Hạ của ông là Tây Hạ.

Văn trị võ công
Ngay khi lên ngôi hoàng đế, Cảnh Tông sai đại thần Gia Luật Nhân Vinh phỏng theo văn tự Khiết Đan, lập ra chữ viết Tây Hạ, dốc sức phát triển văn hóa, giáo dục. Bên cạnh đó, Cảnh Tông 3 lần phát động chiến dịch đánh Tống: Tam Xuyên (nay thuộc Diên An, Thiểm Tây), Hiếu Thủy (nay thuộc Long Đức, Ninh Hạ) và Định Xuyên (nay thuộc Cố Nguyên, Cam Túc) và đều thắng lớn cả ba trận. Quân Tây Hạ cũng đụng độ với quân Liêu và đại thắng ở trận núi Hạ Lan, từ đó khẳng định vị thế chân vạc với Tống - Liêu.

Mục tiêu của Cảnh Tông là chiếm giữ vùng đất Quan Trung, nên dốc lực công phá Trường An, tuy nhiên quân Tống ngoan cường chống trả, đánh bại quân Tây Hạ. Do phát động chiến tranh liên tục làm ảnh hưởng đến kinh tế Tây Hạ, binh lực cũng không đủ sức tham chiến dài lâu, Cảnh Tông buộc phải ký hòa ước Khánh Lịch 1044 với Tống, qua đó tạo uy hiếp với Liêu quốc. Dù phải xưng thần với Tống và Tống Nhân Tông công nhận Cảnh Tông là quốc vương xứ Thổ Phồn (Hạ quốc vương), nhưng đổi lại, nhà Tống mỗi năm phải "cho" trà và bạc mỗi thứ 25 vạn rưỡi lạng cho Tây Hạ. Tuy quân Tây Hạ rút đi để trả lại thành cho nhà Tống, khi rút lui, họ dùng chiến lược tiêu thổ, mang đi hoặc đốt cháy quân dụng của Tống. Nhà Tống chỉ còn tiếp nhận được những tòa thành rỗng không.

Sau khi đình chiến với Tống, Cảnh Tông bắt đầu thời kỳ xây dựng đất nước. Đầu tiên, ông ra sức củng cố chính quyền, dùng những người Hán làm cố vấn trong triều. Bản thân Cảnh Tông cũng biết tiếng Hán, cũng hâm mộ văn hóa Hán, nên từ cải cách, củng cố đến tổ chức của ông cũng đều y theo người Hán. Lối xưng hô, cách ăn mặc, cách học tập cũng như vậy. Ông khuyến khích quan dân học tiếng Hán, cho in ấn nhiều sách vở, dịch văn tự từ tiếng Hán sang tiếng Thổ Phồn.

Tuy trọng văn hóa Trung Hoa, nhưng Cảnh Tông cũng cố gắng không để cuộc sống văn minh xa hoa của người Hoa ảnh hưởng vào nước mình, vì nó sẽ làm nản ý chí dân tộc của ông, lâu dần sẽ mất đi tính chất mạnh mẽ hiếu chiến của người Thổ Phồn, đó là điều ông không muốn. Ông cũng giảm đi và rồi cắt đứt quan hệ giao thương với nhà Tống, và cố gắng để cho đất nước của mình không bị Hán hóa quá đậm.

Cái chết
Suốt thời gian 16 năm ở ngôi, tuy có nhiều thành tựu văn trị vũ công, nhưng bản chất Cảnh Tông là người tàn bạo, lo sợ nạn ngoại thích, nghi kị công thần, thường xuyên tùy tiện giết hay bãi miễn đại thần. Về sau, Cảnh Tông trở nên đam mê tửu sắc, hoang phí quốc khố.

Do Cảnh Tông hoang dâm, cướp con dâu mình là vợ của thái tử Ninh Lệnh Ca, sủng ái Một Tạng phu nhân, phế truất hoàng hậu Dã Lợi gây nên sự phẫn uất của hai người. Tháng 1 âm lịch năm 1048, hai mẹ con hợp mưu sát Cảnh Tông. Cảnh Tông bị thái tử đâm và chết vì mất máu. Tướng quốc Một Tạng Ngoa Bàng lập tức bắt giữ và xử tử cả hai người, đồng thời hợp mưu với đại tướng Nặc Di Thưởng, lập chị mình là hoàng hậu Một Tạng Hắc Vân làm thái hậu và đưa cháu mình là Lý Lượng Tộ lên kế vị, chính là Tây Hạ Nghị Tông, truy tôn thụy hiệu Cảnh Tông Vũ Liệt hoàng đế, an táng ông tại Thái lăng, Hưng Khánh phủ.

Gia quyến

Thê thiếp

 Hoàng hậu Dã Lợi thị , sau bị phế truất
 Mật Khắc Mặc Đặc thị , không được Cảnh Tông sủng ái , sinh hạ A Lý.
 Na Lạp thị
 Tác thị
 Gia Luật thị , tức Hưng Biền Công chúa nhà Liêu.
 Một Tạng thị (?-1056) tên Hắc Vân , nguyên là vợ của tướng Dã Lợi Ngộ Khất (野利遇乞) , sau được Cảnh Tông sủng ái , phong làm Phu nhân rồi Hoàng hậu, ép Dã Lợi Hoàng hậu tu hành , sinh được một con trai tức chính Tây Hạ Nghị Tông sau này , sau bị giết.
 Mặc Mục thị
 Một Tạng thị , nguyên là vợ của Thái tử Ninh Lệnh Ca , sau bị ép làm thiếp của Cảnh Tông.

Con cái

 Một con trai , do Mặc Mục thị sinh ra , vì giống người khác nên bị Cảnh Tông nghi ngờ rồi giết chết.
 A Lý , do Mật Khắc Đặc thị sinh ra , bị Cảnh Tông giết.
 Ninh Minh Ca (?-1042) , do Dã Lợi Hoàng hậu sinh ra , bị Cảnh Tông ghét bỏ vì yêu thích Đạo giáo.
 Ninh Lệnh Ca (1032-1048) , do Dã Lợi Hoàng hậu sinh ra , mưu sát Cảnh Tông , sau bị xử tử.
 Tích Ly , do Dã Lợi Hoàng hậu sinh ra , chết yểu.
 Tây Hạ Nghị Tông , do Một Tạng Hoàng hậu sinh ra.

Chú thích

Xem thêm
 Tây Hạ
 Tây Hạ Nghị Tông

Vua Tây Hạ
Sinh năm 1003
Mất năm 1048
Vua Trung Quốc bị giết


title: Gulbarga

text:
Gulbarga là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Gulbarga thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Gulbarga có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 455 mét (1492 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gulbarga có dân số 427.929 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Gulbarga có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Gulbarga, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Karnataka

ru:Гулбарга (округ)


title: Briel-sur-Barse

text:
Briel-sur-Barse  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Brielsurbarse


title: Penthophlebia

text:
Penthophlebia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Clavus beckii

text:
Clavus beckii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clavus
Động vật được mô tả năm 1842


title: Oncocephala scabrosa

text:
Oncocephala scabrosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Đại tá Toon

text:
Đại tá Toon, còn được viết là Colonel Toon hay Tomb, thậm chí được viết là Nguyen Toon hoặc phiên âm Việt là Nguyễn Tuân, là một huyền thoại về phi công tiêm kích của Không quân Nhân dân Việt Nam. Được cho là đã hạ 13 máy bay Mỹ, ông đã bị bắn rơi vào ngày 10 tháng 5 năm 1972, bởi Đại úy Hải quân Randy "Duke" Cunningham (phi công) và Trung úy Hải quân William "Irish" Driscoll (hoa tiêu) trên chiếc F-4 Phantom II của Hải quân Hoa Kỳ.

Huyền thoại ra đời
Trong thời gian diễn ra những cuộc đối đầu giữa Không quân Nhân dân Việt Nam và các phi công của Hải quân Hoa Kỳ, các phi công Mỹ thường xuyên ghi nhận hình ảnh chiếc máy bay MiG-17 mang số hiệu 3020, cũng như chiếc MiG-21 mang số hiệu 4326, với ký hiệu 13 ngôi sao đỏ trên mũi, biểu hiện cho việc đã bắn hạ 13 máy bay của đối phương. Các phi công Mỹ cho rằng những chiếc máy bay đó do một phi công của Không quân Nhân dân Việt Nam điều khiển. Trong những lần bắt được tín hiệu liên lạc trao đổi giữa mặt đất hoặc giữa các phi công với nhau, họ thường xuyên nghe thấy từ "Toon" hoặc "Tomb" thường xuyên được lặp đi lặp lại. Họ cho rằng đấy là tên của người phi công huyền thoại. Từ đó huyền thoại về người phi công siêu cấp có biệt danh là "Toon" ra đời.

Sự ám ảnh của các phi công Mỹ đối với "Toon" suốt từ năm 1967 đến 1972. Trong những cuộc trao đổi với nhau, họ liên tục thêm thắt vào cái tên huyền thoại này. "Toon" được "phong" cấp bậc "đại tá", thậm chí gán cho cái họ "Nguyen" rất đặc thù Việt Nam. Một số tài liệu còn ghi rõ tên Việt của ông là "Nguyễn Tuân". Những lời đồn đại này đã ảnh hưởng không ít đến tâm lý của các phi công Mỹ, dẫn đến việc vội vã ném bom khi chưa đến mục tiêu, hoặc lảng tránh không chiến khi thấy MiG xuất hiện.

Mãi đến ngày 10 tháng 5 năm 1972, chiếc MiG-17 mang số hiệu 3020 đã bị chiếc F-4 Phantom II của Hải quân Hoa Kỳ do Đại úy Randy "Duke" Cunningham (phi công) và Trung úy William "Irish" Driscoll (hoa tiêu) bắn hạ. Từ đó, huyền thoại về "Đại tá Toon" trong các phi công Hải quân Mỹ mới kết thúc.

Huyền thoại không được xác định
Trên thực tế, phía Việt Nam không đưa các phi công có cấp bậc Thiếu tá trở lên để tham gia không chiến. Một số người cho rằng đây là phi công Đinh Tôn hoặc Phạm Tuân, là những phi công có tên gọi gần âm với "Toon". Tuy nhiên, đây lại là những phi công được huấn luyện chuyên cho tập kích B-52 chứ không thiên về không chiến, do đó số máy bay bắn hạ được của họ cũng chưa đủ để xếp vào nhóm Ace (Ách).

Thông thường, các phi công Mỹ chỉ điều khiển riêng một máy bay, trừ trường hợp máy bay bị bắn hạ hoặc bị hỏng thì họ mới chuyển sang điều khiển máy bay khác. Ngược lại, do số lượng máy bay rất ít, các phi công Việt Nam thường thay phiên nhau sử dụng chung máy bay để chiến đấu. Hầu hết các máy bay có số lần bắn hạ đối phương cao đều là chiến công của nhiều phi công khác nhau điều khiển nó. Điều này dẫn đến sự ngộ nhận của phi công Hải quân Mỹ để hình thành nên "Đại tá Toon".

Theo một số nhà nghiên cứu, cái tên "Toon" hoặc "Tomb" không hẳn là một cái tên Việt Nam. Họ cho rằng đấy có thể chỉ là một tín hiệu nhiễu vô tuyến thường xuyên xuất hiện, do được lặp đi lặp lại nhiều lần nên các phi công Mỹ bị nhầm lẫn đấy là tên của người phi công. Trên thực tế, trong trao đổi liên lạc giữa mặt đất và các phi công Việt Nam không bao giờ sử dụng tên thật mà chỉ sử dụng các bí danh để chỉ phi đội hoặc các vị trí máy bay.

Sự thật huyền thoại

Mãi sau chiến tranh, một số thông tin được phía Việt Nam công bố. Theo đó, chiếc máy bay MiG-17F mang số hiệu 3020, là thuộc trung đoàn 923 Yên Thế. Chiếc máy bay này có màu sơn xanh loang lổ, được các phi công Mỹ thường gọi là Green Snake theo màu sơn của những chiếc máy bay cùng loại. Chiếc máy bay này được nhiều phi công đã thay phiên nhau điều khiển nó và họ đã bắn hạ ít nhất 8 máy bay đối phương bằng chính chiếc máy bay này. Hai trong số các phi công đó được xác định là Nguyễn Văn Bảy (có biệt danh là Bảy A) và Lê Hải. Cả hai đều là phi công xếp hạng Ace: Nguyễn Văn Bảy được xác nhận bắn hạ 7 máy bay đối phương, Lê Hải bắn hạ 6. Cả hai người về sau đều được phong Anh hùng, đều còn sống đến sau chiến tranh và đều được phong cấp Đại tá. Còn người phi công đã bị Randy "Duke" Cunningham và William "Irish" Driscoll bắn hạ thì không có thông tin nào được công bố.

Riêng về chiếc MiG-21PF mang số hiệu 4326, hiện được trưng bài tại bảo tàng không quân phía nam, (87 Thăng Long phường 4 quận Tân Bình TP.HCM).Trước đây là ở bảo tàng phòng không sân bay Bạch Mai-Hà Nội, từng thuộc trung đoàn 921 Sao Đỏ. Chiếc máy bay này cũng được xác nhận là do nhiều phi công luân phiên sử dụng và đã từng hạ được 13 máy bay đối phương trong đó có B52.

Về sau, trong đó có 6 phi công từng điều khiển máy bay này được phong Anh hùng, trong đó có cả có phi công Nguyễn Văn Cốc được xác nhận là bắn hạ 9 chiếc đối phương (Mỹ thừa nhận 7), cao nhất Không quân Việt Nam.

Tuy nhiên, kỷ lục của Không quân Nhân dân Việt Nam lại thuộc về chiếc MiG-21 PF số hiệu 4324 thuộc đoàn 921, được sử dụng bởi 12 phi công khác nhau, từng cất cánh chiến đấu 69 lần, tiếp chiến 22 lần, khai hỏa 25 quả tên lửa đối không, bắn hạ 14 máy bay Mỹ trong khoảng thời gian tháng 11 năm 1967 đến tháng 5 năm 1968. Đây là chiếc máy bay "may mắn" vì không chỉ nó có số lượng máy bay do nó bắn hạ cao nhất (14 chiếc) mà 3/4 phi công điều khiển đều từng bắn hạ đối phương. Trong số 12 phi công đã từng điều khiển máy bay này, có chín người đã bắn hạ máy bay đối phương, 8 phi công đạt đẳng cấp Ace, 7 người được tuyên dương anh hùng, 5 người trở thành tướng lĩnh. Hiện nay máy bay này đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam ở Hà Nội.

Sau khi Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa, một số cựu phi công Mỹ sang thăm Việt Nam để tìm hiểu và đã xác nhận Đại tá Toon chỉ là một nhân vật tưởng tượng của các phi công Mỹ và thường xuyên được họ đưa ra làm đề tài chuyện phiếm. Như là một sự khâm phục của các phi công Mỹ, Đại tá Toon là một sự tổng hợp của các phi công giỏi của Việt Nam, giống như những "nghệ sĩ sôlô" ném bom đơn độc ban đêm trong Thế chiến thứ hai được gọi là "máy giặt Charlie" vậy.

Xem thêm
Không quân Nhân dân Việt Nam

Ghi chú

Tham khảo
North Vietnamese Aces
Ethell, Jeffrey and Alfred Price. One Day in a Long War. London:Guild Publishing, 1990.

Người Việt Nam giả tưởng
Chiến tranh Việt Nam
Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam


title: Calliandra decrescens

text:
Calliandra decrescens là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Calliandra decrescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

decrescens
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Gynoplistia fergusoniana

text:
Gynoplistia fergusoniana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 1088 Mitaka

text:
1088 Mitaka là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1927 WA. Nó được đặt tên theo tên của thành phố Mitaka.

Xem thêm

List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1927


title: Parapenthes varimaculatus

text:
Parapenthes varimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Jiang in Jiang & Wang miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

V


title: Sân bay quốc tế Kemerovo

text:
Sân bay quốc tế Kemerovo ()  là một trong 2 sân bay ở Kemerovo Oblast (tiếng Nga: Кемеровская область, Kemerovskaya oblast), Nga, tây nam Siberia. Sân bay này nằm cách Kemerovo 10 km về phía đông nam. Đây là một sân bay dân dụng phục vụ các máy bay cỡ vừa. Một đường cất hạ cánh dài 2750 m cũ hơn hiện được dùng làm đường lăn.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Aeroflot (Moscow-Sheremetyevo)
Dalavia (Sochi, Khabarovsk) [theo mùa]
KrasAir (Krasnoyarsk-Yemelyanovo, Moscow-Domodedovo)
S7 Airlines (Adler/Sochi, Anapa, Moscow-Domodedovo)
Sibaviatrans (Krasnoyarsk-Yemelyanovo)
Ural Airlines (Baku-Heydar Aliyev)

Vận tải mặt đất
Các thành phố gần sân bay này trong Kemerovo Oblast: Prokopyevsk(157 km), Mezhdurechensk (216 km), Kiselyovsk (148 km), Osinniki (200 km), Belovo (95 km), Tashtagol (300 km), Kemerovo (7 km), Anzhero-Sudzhensk (91 km), Leninsk-Kuznetskiy (68 km), Yurga (92 km), Guryevsk (109 km), Mariinsk (147 km) được kết nối với sân bay này bằng taxi và xe buýt.

Xem thêm
Sân bay Novokuznetsk Spichenkovo (nằm ở Kemerovo Oblast, Nga cách Kemerovo 170 km)
Sân bay Novosibirsk Tolmachevo (nằm ở Novosibirsk Oblast, Nga cách Kemerovo 221 km)
Sân bay Bogashevo (nằm ở Tomsk Oblast, Nga cách Kemerovo 136 km)

Tham khảo

Các điểm đến Kemerovo
Sân bay Kemerovo tại cơ sở dữ liệu các sân bay Nga

Liên kết ngoài
World Aero Data thông tin sân bay UNEE
Great Circle Mapper: KEJ / UNEE - Kemerovo, Kemerovo, Russian Federation (Russia)
 ASN lịch sử tai nạn của UNEE
 NOAA/NWS current quan sát thời tiết
Ghi chép lịch sử thời tiết Kemerovo

Sân bay Nga
Sân bay Kemerovo Oblast
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Neolimonia huacapistanae

text:
Neolimonia huacapistanae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Neolimonia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Họ Huyền sâm

text:
Scrophulariaceae là danh pháp khoa học của một họ thực vật, trong một số tài liệu về thực vật bằng tiếng Việt trước đây gọi là họ Mõm sói/chó hoặc họ hoa Mõm sói/chó, tuy nhiên các tên gọi này hiện nay không thể coi là chính xác được nữa, do loài hoa mõm sói (Antirrhinum majus) và toàn bộ chi chứa loài này là chi Antirrhinum đã được APG chuyển sang họ Mã đề (Plantaginaceae). Trong khi đó, chi điển hình của họ này là Scrophularia L., cho dù họ này được hiểu theo nghĩa hẹp (sensu stricto) hay nghĩa rộng (sensu lato) đều không thay đổi, không phụ thuộc vào hệ thống phân loại mới hay cũ. Đây là lý do tại sao Wikipedia tiếng Việt tạm thời chọn huyền sâm (Scrophularia bucrgeriana Miq.), một loài cây được biết khá nhiều tại Việt Nam như là một loài cây thuốc trong Đông y làm tên gọi cho họ này, mặc dù chưa thấy tài liệu nào ngoài Wikipedia gọi như vậy, ngoại trừ việc dịch thẳng các từ figwort / fig-wort từ tiếng Anh sang.

Trong quá khứ họ này được coi là chứa khoảng 275 chi và trên 5.000 loài, nhưng định nghĩa của nó đã được thay đổi đáng kể kể từ khi hàng loạt các nghiên cứu phát sinh loài ở mức phân tử đã chỉ ra rằng định nghĩa truyền thống là cực kỳ cận ngành. Nhiều chi gần đây đã được chuyển sang các họ khác trong phạm vi bộ Hoa môi (Lamiales), bao gồm một số họ mới (Olmstead và những người khác, năm 2001; hay Olmstead năm 2003). Các họ khác trong bộ Hoa môi cũng có định nghĩa được mở rộng để thích hợp với các chi được chuyển từ họ Scrophulariacae nghĩa rộng sang. Các thành viên trong họ Scrophulariaceae phân bổ rộng khắp thế giới, với đa số được tìm thấy ở vùng ôn đới, bao gồm cả các khu vực miền núi thuộc vùng nhiệt đới.

Họ này chủ yếu là cây thân thảo, ít thây cây thân gỗ hay cây bụi, với hoa không có quy luật. Ước tính hiện nay có khoảng 1.700 loài thuộc 56-65 chi được coi là thuộc về họ này (APG II, cập nhật tháng 12 năm 2005). Nó bao gồm một số loài cây thuốc, trong số đó có:
 Leptandra
 Rehmannia, Địa hoàng Trung Hoa, sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc
 Scrophularia, Huyền sâm
 Verbascum, Hoa phổi

Các chi
 Agalinis Raf. – giả Địa hoàng
 Alectra Thunb.- Hắc sóc
 Alonsoa Ruiz & Pav.
 Aureolaria Raf. – giả Địa hoàng
 Brachystigma Pennell – Địa hoàng sa mạc
 Buchnera L. -- Hắc thảo
 Buddleja—Bọ chó
 Capraria L.
 Dasistoma Raf.
 Diplacus Nutt.
 Gerardia
 Hemianthus Nutt. -- Trân châu (hay bị viết sai thành chân trâu/chân châu/trân trâu)
 Ilysanthes
 Lendneria Minod
 Leptandra
 Leucospora Nutt.
 Macranthera Nutt.
 Mimetanthe Greene
 Rehmannia Libosch. -- Sinh địa (thục địa), địa hoàng
 Schwalbea L.
 Scrophularia L. – Huyền sâm
 Seymeria Pursh
 Striga Lour. -- Cỏ ma ký sinh
 Tomanthera
 Torenia L. -- Tô liên, cỏ hồ điệp
 Verbascum L. -- Hoa phổi
và còn nhiều nữa.

Các chi đã chuyển
Các chi sau đây, theo truyền thống được đặt trong họ Scrophulariaceae, hiện nay đã được Angiosperm Phylogeny Group chuyển sang các họ khác, dựa trên các chứng cứ di truyền học:

Calceolariaceae
 Calceolaria
 Jovellana
 Porodittia

Họ Lệ dương/Cỏ chổi - Orobanchaceae
 Bartsia
 Bellardia
 Castilleja
 Cordylanthus
 Euphrasia
 Melampyrum
 Odontites
 Orobanche
 Orthocarpus
 Parentucellia
 Pedicularis
 Rhinanthus
 Triphysaria

Họ Hông - Paulowniaceae
 Paulownia - Hông, bao (bào, phao, pháo) đồng

Họ Thấu cốt thảo - Phrymaceae
 Glossostigma
 Mazus
 Mimulus

Họ Mã đề - Plantaginaceae
 Amphianthus
 Angelonia
 Antirrhinum
 Bacopa
 Besseya
 Chaenorrhinum
 Chelone
 Chionophila
 Collinsia
 Cymbalaria
 Digitalis - Mao địa hoàng
 Dopatrium
 Epixiphium
 Galvezia
 Gambelia
 Gratiola
 Hebe
 Holmgrenanthe
 Howelliella
 Keckiella
 Kickxia
 Lagotis
 Leucophyllum
 Limnophila
 Limosella
 Linaria
 Lindernia
 Lophospermum
 Mabrya
 Maurandella
 Maurandya
 Mecardonia
 Micranthemum
 Misopates
 Mohavea
 Nemesia
 Neogaerrhinum
 Nothochelone
 Nuttallanthus
 Penstemon
 Pseudorontium
 Russelia
 Sairocarpus
 Schistophragma
 Scoparia
 Stemodia
 Synthyris
 Tonella
 Veronica
 Veronicastrum

Tham khảo

 Olmstead, R. G., dePamphilis, C. W., Wolfe, A. D., Young, N. D., Elisons, W. J. & Reeves P. A. (2001). "Disintegration of the Scrophulariaceae". Tạp chí Thực vật học Hoa Kỳ (American Journal of Botany) số 88: các trang 348-361. - trực tuyến tại đây .
 Olmstead, R. G., "Whatever happened to the Scrophulariaceae?", tạp chí Fremontia, số 30, trang 13-22 năm 2003 - trực tuyến tại đây .
 Oxelman, B.; Kornhall, P.; Olmstead, R.G.; Bremer, B., Further disintegration of the Scrophulariaceae, tạp chí Taxon, số 54, các trang 411-425, năm 2005

Liên kết ngoài

 Danh sách Kew về họ Scrophulariaceae

Huyền sâm, họ


title: Bayas

text:
Bayas là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 mét trên mực nước biển

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Carisio

text:
Carisio là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 20 km về phía tây bắc của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 953 người và diện tích là 30,1 km².

Carisio giáp các đô thị: Balocco, Buronzo, Cavaglià, Formigliana, Salussola, Santhià, và Villanova Biellese.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Kurtziella newcombei

text:
Kurtziella newcombei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

newcombei


title: Ivan Gašparovič

text:
Ivan Gašparovič (sinh ngày 27 tháng 3 năm 1941) là một nhà chính trị, giáo sư luật học đã được bầu làm tổng thống Slovakia từ ngày 15 tháng 6 năm 2004. Ông cũng là tổng thống đầu tiên của Slovakia được bầu lại.

Gašparovič sinh ra ở Poltár, gần Lučenec và Banská Bystrica, nay là nam trung bộ Slovakia, lúc đó là Đệ nhất cộng hoà Slovakia. Cha ông, Vladimir Gašparović, đã di cư đến Slovakia từ Croatia vào thời điểm kết thúc cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và đã làm giáo viên trung học ở Bratislava.

Từ năm 1959-1964, Gašparovič học luật ở Khoa luật Đại học Comenius ở Bratislava, là trường đại học trung ương ở Slovakia, from 1959 to 1964.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  campaign website
 Official website

Tổng thống Slovakia
Sinh năm 1941
Nhân vật còn sống


title: 3266 Bernardus

text:
3266 Bernardus (1978 PA) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 11 tháng 8 năm 1978 bởi Schuster, H.-E. ở La Silla.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3266 Bernardus

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Halictus senilis

text:
Halictus senilis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Eversmann mô tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1852


title: Tipula subglacialis

text:
Tipula subglacialis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Perdita tumida

text:
Perdita tumida là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Voltido

text:
Voltido là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông nam của Milan và khoảng 20 km về phía đông của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 436 người và diện tích là 12,3 km².

Voltido giáp các đô thị: Ca' d'Andrea, Drizzona, Piadena, San Martino del Lago, Solarolo Rainerio, Torre de' Picenardi.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Charente

text:
Charente là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Nouvelle-Aquitaine, tỉnh lỵ Angoulême, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Cognac, Confolens.

Tham khảo

Charente
Tỉnh của Pháp
Tỉnh của Nouvelle-Aquitaine
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Bessan

text:
Bessan là một xã trong tỉnh Hérault thuộc vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 0-84 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 4025 người.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Hérault


title: Mangifera sumbawaensis

text:
Mangifera sumbawaensis là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Mangifera sumbawaensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
sumbawaensis
Thực vật dễ tổn thương


title: Đông Hòa (định hướng)

text:
Đông Hòa có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
 Phường Đông Hòa, thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương
 Xã Đông Hòa, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình
 Xã Đông Hòa, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
 Xã Đông Hòa, huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
 Xã Đông Hòa, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Đông Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang

Xem thêm
 Xã Đông Hòa Hiệp, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang
 Hòa Đông


title: Microtatorchis

text:
Microtatorchis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Asconopsis

text:
× Asconopsis viết tắt trong thương mại là Ascps là một chi lan lai giữa các chi Ascocentrum và Phalaenopsis (Asctm x Phal).

Chú thích

Thể loai:Lan lai


title: Anthophila alpinella

text:
Anthophila alpinella là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở đông bắc Hoa Kỳ và miền nam Canada tới British Columbia, dãy núi Rocky, và dọc theo bờ biển Thái Bình Dương tới Marin County.
Ở Canada, cá thể trưởng thành được ghi nhận từ đầu tháng 6 tới đầu tháng 7 và vào tháng 9.

Ấu trùng ăn các loài Urtica, bao gồm Urtica dioica. Chúng tạo thành một mạng lưới ở phía đầu lá của thực vật chủ. Ấu trùng có thể được tìm thấy vào tháng 4, tháng 7 và tháng 8.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Anthophila
Động vật được mô tả năm 1904


title: Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên

text:
Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (tiếng Triều Tiên: 조선중앙통신사, Phiên âm: Choseon Chung-ang Tongsinsa, chữ Hán: 朝鮮中央通信社, Hán-Việt: Triều Tiên Trung ương Thông tin xã, tên giao dịch quốc tế: Korean Central News Agency - viết tắt: KCNA) là cơ quan thông tấn nhà nước của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Cơ quan này thể hiện quan điểm của chính phủ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cho cả độc giả trong và ngoài nước. Theo website chính thức của cơ quan này, Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên là tiếng nói của Đảng Lao động Triều Tiên và Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Nó được thành lập vào ngày 5/12/1946.

Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên có các cơ quan thường trú tại Trung Quốc, Nga, Cuba, Ấn Độ, Iran, Ai Cập, và Nhật Bản.

Tổ chức
KCNA là cơ quan tin tức duy nhất ở Triều Tiên. Hàng ngày KCNA cung cấp tin tức cho tất cả các tổ chức truyền tin trong nước bao gồm báo chí, phát thanh và truyền hình qua Đài Truyền hình Trung ương Triều Tiên và Đài Phát thanh Trung ương Triều Tiên. KCNA phu thuộc Ủy ban Phát thanh Trung ương Triều Tiên, kiểm soát bởi Ban Tuyên giáo và Cổ động Đảng Lao động Triều Tiên. Kể từ Tháng 12 năm 1996, KCNA cũng đưa tin qua internet với máy chủ web đặt tại Nhật Bản rồi đến Tháng 10 năm 2010 thì có trang web mới mở rộng lãnh vực tin tức không những tin quốc nội mà cả thê giới. Trang này được kiểm soát từ thủ đô Bình Nhưỡng.

Ngoài bản Tiếng Triều Tiên, KCNA còn phiên bản tiếng Anh, Nga và Tây Ban Nha. Trang web của KCNA bị cấm ở Hàn Quốc từ năm 2004; người dùng chỉ được truy cập nếu có giấy phép của nhà chức trách.. Ngoài phục vụ như một cơ quan tin tức, nó cũng sản xuất tóm tắt tin tức thế giới cho các quan chức Triều Tiên. Nó cũng bị cáo buộc để tiến hành thu thập thông tin bí mật.

Có trụ sở tại thủ đô Bình Nhưỡng, tại 1 Potonggang-dong, Quận Potonggang, KCNA có văn phòng tại một số thành phố. KCNA cũng có các thỏa thuận trao đổi báo chí với khoảng 46 cơ quan báo chí nước ngoài bao gồm Yonhap của Hàn Quốc. Tuy nhiên, các đối tác chủ yếu của nó là Itar-Tass và Tân Hoa Xã. KCNA có các phóng viên và văn phòng tại sáu quốc gia, bao gồm Nga và Trung Quốc. KCNA cũng hợp tác với Reuters và Associated Press, hai tổ chức có văn phòng tại Bình Nhưỡng. Các nhà báo KCNA đã đào tạo ở nước ngoài với BBC và Reuters. KCNA là thành viên của Tổ chức các Cơ quan báo chí Châu Á - Thái Bình Dương. Năm 2004, cơ quan này đã tuyển dụng 2.000 người. Theo trang web của mình, KCNA là "cơ quan ngôn luận của Đảng Lao động Triều Tiên và Chính phủ CHDCND Triều Tiên. Tổ chức này đã được mô tả là "cơ quan chính thức". Tháng 6 năm 1964 tại một trong những hoạt động chính thức đầu tiên của mình, Kim Jong-il đã đến thăm trụ sở KCNA và nói rằng cơ quan nên "tuyên truyền tư tưởng cách mạng của Lãnh tụ (Kim Il-Sung) rộng rãi trên toàn thế giới. Tuy nhiên, cơ quan này cũng được cho là cung cấp một cái nhìn sâu sắc duy nhất vào "tâm lý" của Triều Tiên.

Một cuộc nói chuyện được với các quan chức tại KCNA ngày 12/6/1964, vạch ra chức năng của hãng thông tấn:

Chủ đề lặp lại
Các bài viết của KCNA thường xoay quanh một số chủ đề cụ thể (ví dụ trong phần tham khảo):

 Chi tiết các buổi biểu diễn của các sự kiện văn hóa, thường được tham dự bởi các quan chức khác nhau.
 Thông tin về các hành động và thái độ của Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia khác, đặc biệt là liên quan đến hợp tác quân sự, các sự kiện lịch sử hoặc thương mại giữa các quốc gia đó. Các cuộc tấn công cá nhân vào các nhà lãnh đạo Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc không được biết đến.
 Phát sóng vị thế CHDCND Triều Tiên chính thức về các tranh chấp đang diễn ra với Nhật Bản về những vấn đề như Chongryon và Phụ nữ giải khuây.
 Lưu ý việc cử hành các sự kiện và ý tưởng của CHDCND Triều Tiên ở các nước khác.
 Kêu gọi thống nhất Bán đảo Triều Tiên theo tư tưởng Juche.
Thúc đẩy sùng bái cá nhân với Kim Jong-un, Kim Jong-il và Kim Il-sung. Những trường hợp như vậy sẽ nêu chi tiết các thói quen hàng ngày của các nhà lãnh đạo, hoặc khen ngợi từ các tổ chức thân thiện ở các nước khác.
Những phát triển công nghệ mới, chẳng hạn như một chất bảo quản cho hoa Kimjongilia, một loại thuốc trừ sâu và vòng lọc và vòng tay làm sạch máu mới, trong số những thứ khác.
Tài liệu tham khảo cho các viện, nhóm hoặc trung tâm "để nghiên cứu ý tưởng Juche".

Phong cách biên tập
KCNA sử dụng ngôn ngữ tiêu cực, chẳng hạn như "kẻ phản bội", "người hâm mộ" hoặc "cặn bã của con người", cho các chính phủ (đặc biệt là Hàn Quốc và Hoa Kỳ), các tổ chức hoặc cá nhân, những người chỉ trích chính phủ CHDCND Triều Tiên. Ngược lại, Kim Jong-un, Kim Jong-il và Kim Il-sung là những đặc điểm tích cực như "trí tuệ xuất sắc", "khả năng độc nhất vô nhị" hay "đức hạnh cao thượng".

Kiểm duyệt
Sau khi thanh trừng và hành hình Jang Song-thaek, KCNA đã tiến hành hoạt động kiểm duyệt lớn nhất trên trang web của mình. Khoảng 35.000 bài báo cáo gốc tiếng Hàn đã bị xóa. Đếm bản dịch, tổng cộng 100.000 bài viết đã bị xóa. Ngoài ra, một số bài báo đã được chỉnh sửa để bỏ qua tên của ông ta. Không phải tất cả các bài viết đã xóa đều đề cập trực tiếp đến Jang Song-thaek

Xem thêm
 Truyền thông Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Internet ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Đài Truyền hình Trung ương Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website bằng tiếng Anh với máy chủ đặt tại trực tiếp tại Triều Tiên
Website bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha đặt tại Nhật Bản
KCNA Website bằng tiếng Triều Tiên đặt tại Nhật Bản ,

Trang web Bắc Triều Tiên
Truyền thông đại chúng Bắc Triều Tiên
Hãng thông tấn


title: Hexatoma vulcan

text:
Hexatoma vulcan là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Triepeolus dacotensis

text:
Triepeolus dacotensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Stevens mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1919


title: Quận Coke, Texas

text:
Quận Coke (tiếng Anh: Coke County) là một quận tọa lạc ở cao nguyên Edwards trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Robert Lee. Dân số năm 2000 là 3864 người. Đây là quận cấm hay quận khô của tiểu bang.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: 9449 Petrbondy

text:
9449 Petrbondy (1997 VU2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1997 bởi L. Šarounová ở Ondřejov.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9449 Petrbondy

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Barbus apleurogramma

text:
Barbus apleurogramma (tên tiếng Anh: East African Red-finned Barb) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở Burundi, Kenya, Rwanda, và Tanzania.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, đầm nước, hồ nước ngọt, đầm nước ngọt, và vùng đồng bằng nội địa.
Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Tham khảo

 Ntakimazi, G., Twongo, T.K. & Hanssens, M. 2005. Barbus apleurogramma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

A
Cá nước ngọt châu Phi
Động vật được mô tả năm 1911


title: Trận chiến đèo Côn Lôn

text:
Trận đèo Côn Luân () là một loạt các trận đanh giữa Nhật và Trung Quốc trong việc tranh giành đèo Côn Lôn.

Sư đoàn 200 (), đơn vị cơ giới hóa đầu tiên của Quân Cách mạng Quốc dân, đã đoạt được một chiến thắng vang dội đối với quân Nhật, xóa sổ một lữ đoàn quân Nhật Bản. Sư đoàn 200 được trang bị 240 xe tăng T-26, 30 xe tăng BT-5.

Tham khảo

Trung Quốc năm 1939
1940 ở Trung Quốc
South Guangxi 1939|Battle of South Guangxi
Xung đột năm 1939
Xung đột năm 1940
Nhật Bản năm 1939
Nhật Bản năm 1940
Lịch sử Quảng Tây


title: Cuộc tấn công của Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ

text:
Cuộc tấn công của Lữ đoàn Khinh Kỵ binh là cuộc tiến công của lực lượng Kỵ binh Anh vào Pháo binh Nga ở trận Balaclava vào năm 1855 trong Chiến tranh Krym. Cuộc tấn công này kéo dài khoảng 20 phút, và theo Bộ Tham mưu của Raglan, khoảng 678 lính Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ quân Anh phải chống nhau với 25.000 quân Nga được bố phòng vững chắc. Biến cố này thể hiện lòng dũng cảm và nề nếp kỷ cương cao của những người lính Anh, nhưng đồng thời là một sai lầm lớn của bộ tư lệnh quân Anh trong cuộc chiến. Được xem là một tấn bi kịch điển hình của tấn công trực diện, cuộc tiến công này cũng vạch ra sự yếu kém về liên lạc của Quân đội Anh hồi ấy. Cho dù cuộc tiến công này đã nâng cao tiếng tăm của Lữ đoàn Khinh Kỵ binh Anh, biến cố này cũng được cho là một biểu hiện của sự ngu xuẩn của chiến tranh. Cuộc tiến công này góp phần không nhỏ vào việc định hình trận Balaclava nói riêng và cuộc Chiến tranh Krym đẫm máu nói chung vào lịch sử.

Biến cố này xuất pháp từ việc Tư lệnh quân Anh là Đại tướng Fitzroy James Somerset, Nam tước thứ nhất của Raglan nhận thấy quân Nga đang di dời các cỗ pháo của quân Ottoman tại cao điểm Causeway - nơi mà quân Nga đã chiếm được từ tay quân Ottoman trong trận Balaclava, và quyết tâm phải ngăn chặn điều ấy. Ông liền ra lệnh cho Trung tướng George Bingham, Bá tước thứ ba của Lucan, phải đem Kỵ binh đến ngăn quân Nga mang các hỏa pháo đi. Nhưng từ sở chỉ huy của mình, Lucan lại không thấy cao điểm Causeway - điều mà Raglan không lượng trước, thay vì đó ông nghĩ rằng Raglan muốn đánh tràn qua thung lũng phía Bắc - nơi quân Kỵ binh Anh dễ dàng làm mồi cho Pháo binh Nga. Lucan biết rằng điều này là không thể, nhưng người báo lệnh cấp trên cho ông là Đại úy Lewis Edward Nolan lại khăng khăng buộc Lucan tuân lệnh. Lucan lại hạ lệnh cho thuộc cấp là Chuẩn tướng James Brudenell, Bá tước thứ 7 của Cardigan phải tiến công ngay theo ý nghĩ của ông, cho dù Cardigan cũng nhận thấy hậu quả của một cuộc tấn công trực diện. Những rắc rối này thể hiện sự hỗn loạn nghiêm trọng trong Bộ Chỉ huy Quân đội Anh, với tầm nhìn hẹp hòi của Lucan và Cardigan về quân lệnh của Raglan. Bất chấp mọi thứ, Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ đã sẵn sàng xung phong. Dù họ biết rằng các chỉ huy của họ đã nhầm lẫn, những người lính vẫn tuân thủ thượng lệnh.<ref name="mackenzie169">Robert Mackenzie, The 19th Century: A History", các trang 168-169.</ref> Vốn không ưa gì Lucan, Nolan liền xông pha và ông là một trong những tử sĩ đầu tiên của cuộc tiến công này. Lính Pháo binh và Pháo thủ Nga bắn nã ác liệt từ nhiều phía, gây thiệt hại nặng nề cho Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ.

Trong cuộc pháo kích ấy, quân Nga đã lỡ tay tàn sát một vài Kỵ binh của mình, khiến quân Kỵ binh Nga phải lui về phía sau. Song, trước sự bất ngờ của quân Nga, một vài Kỵ binh Anh đã tiếp cận với Pháo binh Nga. Để báo thù cho các đồng đội của mình, họ xuyên suốt và thảm sát đối phương. Họ thậm chí đã đánh bật đội Kỵ binh Cossack Nga. Với sức tàn sát khủng khiếp, cứ đi đến đâu, họ giết đến đấy,Roman Johann Jarymowycz, Cavalry from hoof to track, các trang 95-96., khiến cho quân Nga bị phân rã. Khi quân Nga được tăng viện, những người lính Kỵ binh nhẹ đã tập kết lại và rút về. Nhiều binh sĩ đã lập chiến công trong cuộc tháo lui này và quân Kỵ binh Pháp cũng ồ ạt tiến công, gây tổn thất lớn cho quân Nga. Cuộc tấn công này được xem là một biểu hiện cho lòng can trường của Kỵ binh Pháp, nhưng thực ra quân Kỵ binh Nga cũng đã rã rời với cuộc tiến công của Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ của Anh. Lữ đoàn Trọng Kỵ binh Anh cũng cứu viện. Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ gần như là bị tiêu diệt, trong khi quân Nga cũng chịu tổn hại không nhỏ.Michael C. C. Adams, Echoes of war: a thousand years of military history in popular culture, các trang 112-114. Nhiều ngựa chiến đã chết và chỉ dưới 200 tàn binh Anh trở về căn cứ, mà không thể đạt được mục tiêu lớn nào. Vì cái gía rất đắt của nó, cuộc tấn công hào hùng của họ đã được xem một dạng chiến thắng kiểu Pyrros. Quân Nga vẫn giữ được cao điểm Causeway. Song, tướng Cardigan coi trách nhiệm chỉ huy chiến trận của ông đã hoàn tất, và ông là người đầu tiên trở về căn cứ. Trận Balaclava đã kết thúc bất phân thắng bại. Hình ảnh những người lính Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ Anh hăng hái xông pha mà không sợ cái chết trong cuộc tấn công này, đã được khắc họa qua truyện thơ nổi tiếng cùng tên của nhà thơ Anh Quốc Alfred, Huân tước Tennyson được nhiều người mến mộ.Christopher B. Ricks, Tennyson, trang 359 Sự gắn bó của cuộc tấn công này với thơ ca đã góp phần khiến cho nó ám ảnh sâu nặng vào tâm trí của dư luận Anh Quốc, khác với chiến công hiển hách của Lữ đoàn Kỵ binh nặng tại Balaclava.

 Xem thêm
 Cuộc tấn công của Pickett

 Chú thích

 Liên kết ngoài

Infodial.co.uk , List of names of troopers who took part in the Charge
Nationalarchives.gov.uk, The National Archives: Charge of the Light Brigade
Eserver.org , The Charge of the Light Brigade by Lord Alfred Tennyson
Virginia.eud , A copy of the poem hand-written by Tennyson
BBC.co.uk, illustrated history of the Charge of the Light Brigade
Loc.gov, Roger Fenton photographs
Kipling.org.uk, The Last of the Light Brigade'' by Rudyard Kipling
Plus.com, Casualty list
NPR.org, Retelling the Tale of the Light Brigade
Findagrave.com, The monument to the charge in Ukraine
www.archive.org Trumpeter Martin Landfrey (or Lanfried) plays the charge he sounded at the Charge of the Light Brigade. He uses a bugle which was previously used by Wellington's forces at the Battle of Waterloo in 1815. Edison cylinder recording, ngày 2 tháng 8 năm 1890, London.
Julienco.com, Illustrated London News Article dated ngày 30 tháng 10 năm 1875 about the 21st Anniversary Reunion dinner at Alexandra Palace on ngày 25 tháng 10 năm 1875.

Lịch sử Quân đội Anh thế kỷ 19
Chiến tranh Krym
Xung đột năm 1854
Những đợt tấn công của Kỵ binh


title: Oecetis struckii

text:
Oecetis struckii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Tự thú của một tín đồ shopping

text:
Tự thú của một tín đồ shopping (tên gốc tiếng Anh: Confessions of a Shopaholic) là một bộ phim hài lãng mạn năm 2009 của Mỹ dựa trên cuốn tiểu thuyết ăn khách Tín đồ shopping của Sophie Kinsella. Đoàn làm phim gồm đạo diễn P. J. Hogan, ngôi sao điện ảnh Isla Fisher và Hugh Dancy. Bộ phim được trình chiếu tại Mĩ vào ngày 13 tháng 2 năm 2009 và khởi chiếu tại Việt Nam vào ngày 17 tháng 4 năm 2009.

Nội dung
Tham vọng lớn nhất của Rebecca Bloomwood (Isla Fisher) là được nhận vào làm ở tờ tạp chí thời trang danh tiếng, Alette. Nhưng trong lúc chờ thời, cô phóng viên chuyên viết bài về chủ đề vườn tược cho một tạp chí nhỏ coi mua sắm là niềm đam mê lớn nhất. Rebecca sẵn sàng lao tới mọi cuộc giảm giá của những cửa hàng thời trang hàng hiệu và tiêu tiền không tính toán trước những món đồ đắt giá. Cô nàng hoàn toàn không có khả năng kiềm chế thú vui mua sắm, bất lực trước việc kiểm soát chi tiêu. Hậu quả là món nợ hơn 9.000 USD vượt xa khả năng thanh toán.
Sống cùng cô bạn thân, phòng ngủ của Rebecca tràn ngập quần áo giày dép, mà phần lớn trong số đó chưa từng được dùng tới. Được bạn khuyên can bao lần, nhưng Rebecca chẳng hề có dấu hiệu của sự tỉnh ngộ. Giữa lúc cần kiếm tiền để trả nợ, cô nàng lại bị mất việc. Lối thoát duy nhất lúc đó là xin vào làm ở tờ tạp chí thời trang. Nhưng con đường tới đích quả thật chông gai, khi Rebecca lại được nhận vào tạp chí tài chính Successful Savings.
Sếp của Rebecca là Luke Brandon (Hugh Dancy) một anh chàng điển trai, nhưng là người của những con số. Bài viết thử việc của cô nàng đam mê mua sắm nằm ngoài sự hiểu biết vốn bấy lâu chỉ xoay quanh vườn tược và thời trang. Nhưng chính Luke đã giúp Rebecca tiếp cận vấn đề. Không những thế, sự tường tận về các loại thẻ tín dụng đã giúp nàng phóng viên tập sự có một bài viết độc đáo và ấn tượng. Mọi việc có lẽ sẽ suôn sẻ theo hướng tiến lên mấy tầng lầu phía trên, nếu như những bài viết sau đó của Rebecca được độc giả hưởng ứng nồng nhiệt, và cô nàng được mời lên nói chuyện trên truyền hình…

Hậu trường

Việc chuyển thể
Cuốn Confessions of a Shopaholic của tác giả Sophie Kinsella cùng với bốn tập tiếp theo: Shopaholic Takes Manhattan, Shopaholic Ties the Knot, Shopaholic and Sister và Shopaholic and Baby được coi là một hiện tượng xuất bản khi thu hút được độc giả đông đảo ở cả Anh và Mỹ. Theo báo Washington Post, có thời điểm ba trong bốn cuốn đều có trong danh sách top ten sách bán chạy nhất. Hơn 15 triệu độc giả trên 35 quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam đều rất yêu mến cô nàng Rebecca Bloomwood vui tính, nghiện mua sắm.

Thành công của loạt sách đã khiến nhà sản xuất Jerry Bruckheimer chú ý. Chad Oman - đồng sản xuất bộ phim - nói: "Khi lần đầu đọc cuốn sách, tôi biết đó thực sự là bộ phim chúng tôi muốn dựng. Đó là một câu chuyện thông minh, dí dỏm, quyến rũ và đầy cảm xúc". Còn Mike Stenson thì nói: "Nhìn vào tình trạng khủng hoảng nợ nần ở Mỹ, mỗi người có tới 27 cái thẻ tín dụng thì bạn sẽ thấy ai cũng có một chút Rebecca Bloomwood trong mình".Đạo diễn P. J. Hogan, từng chọc thiên hạ cười no bụng với Muriel’s Wedding và My Best Friend’s Wedding được chọn làm đạo diễn cho phim. Hogan nhận định: "Rebecca Bloomwood là tuýp nhân vật tôi hoàn toàn ủng hộ. Một tín đồ shopping là người tin vào phương pháp trị liệu bằng mua sắm. Ai cũng biết khi chán nản, chúng ta đều coi mua sắm là cách để lấy lại sự vui vẻ. Vấn đề là Rebecca không thể ngừng lại được".

Chọn vai diễn
Vai diễn Rebecca Bloomwood hoàn toàn không đơn giản và cái tên Isla Fisher được đưa ra sau nhiều cân nhắc kĩ lưỡng. Jerry Bruckheimer nhận xét: "Có nhiều kinh nghiệm đóng phim hài, Isla Fisher lèo lái câu chuyện thật khéo kéo. Thật thú vị khi chứng kiến sự thông minh, dí dỏm và hài hước của cô ấy trong từng cảnh quay". Bản thân Isla cũng là người hâm mộ loạt tiểu thuyết của Kinsella. "Rebecca là một nhân vật thú vị. Cô nàng vui tươi, lạc quan, đáng yêu, tốt tính, mê những vật sáng lấp lánh. Cô nàng luôn thích đồ mới như trẻ con. Tôi đã đọc hết bộ truyện, đó là những cuốn sách rất hài hước, tôi đã thực sự ước có được vai diễn này", diễn viên này tiết lộ.

Sản xuất
Trong phiên bản điện ảnh của Confessions of a Shopaholic, bối cảnh của câu chuyện được dời về Mỹ. Tác giả Kinsella nói: "Trong nguyên tác, Rebecca là người Anh nhưng hình mẫu Rebecca Bloomwood có ở khắp nơi. Điều quan trọng là chúng ta hiểu tâm lý, điểm yếu và sự hài hước của cô ấy. Bộ phim hai cuốn đầu trong loạt sách, trong đó, cuốn thứ hai có bối cảnh ở New York. Rất nhiều địa điểm yêu thích của tôi đã xuất hiện trong phim. Ở Mỹ, chỉ có một nơi phù hợp để xây dựng câu chuyện này. Bản thân thành phố New York cũng là một nhân vật. Nó là biểu tượng của các thành phố, là kinh đô thời trang của thế giới".

Các nhà làm phim hiểu rằng các nhân vật trong câu chuyện Confessions of a Shopaholic cần có những phục trang thật lộng lẫy. Họ tìm tới Patricia Field, một trong những nhà thiết kết trang phục hàng đầu. Bà là người luôn đi trước thời đại, sáng tạo những mẫu thiết kế mới độc đáo, rực rỡ và rất có phong cách. Patricia Field có 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thời trang. Bà cũng là người góp mặt trong nhóm thiết kế phục trang cho bộ phim Yêu nữ thích hàng hiệu.

Câu chuyện Confessons of a Shopaholic đã lôi cuốn bà và dàn diễn viên chính xinh đẹp, cá tính càng kích thích nguồn cảm hứng sáng tạo của nhà thiết kế lừng danh. Field nói: "Tôi làm việc với diễn viên để hiểu hình tượng nhân vật họ muốn thể hiện. Tôi cũng có ý tưởng của mình và chúng tôi chia sẻ cho nhau. Isla rất dễ mến và quyến rũ, mang lại cảm hứng để tôi tạo ra những bộ phục trang cho cô ấy, khi xem phim tôi thật sự hào lòng".

Phản hồi

Confessions of a Shopaholic có rất nhiều ý kiến trái chiều. Vào ngày 6 tháng 3 năm 2009, bộ phim giành được số điểm là 38 trên 30 bài đánh giá của trang Metacritic. Trên trang Rotten Tomatoes, bộ phim được bầu chọn là 23%, dựa trên 113 bản đánh giá cùng một đánh giá chung là "Bộ phim hài lãng này quy tụ một dàn sao trẻ rất đặc biệt nhưng phim lại gửi đến người xem một thôn điệp khá lộn xộn."

Màn trình diễn của Isla Fisher nhận được nhiều đánh giá tích cực và giúp cô giành một đề cử giải Choice Movie Actress: Comedy at the Teen Choice Awards 2009, nhưng giải thưởng lại thuộc về Anne Hathaway cho phim Bride Wars. Bộ phim đồng thời nhận được đề cử cho Choice Movie: Romance nhưng lại thuộc về Twilight.

Bộ phim giành vị trí thứ #4 trên bảng xếp hạng đứng sau Taken, He's Just Not That into You, và Friday the 13th với doanh thu là $15,054,000 trong 2,507 rạp phim. Vào 22 tháng 5 năm 2009, bộ phim giành được $44,277,350 tại và tổng cộng $106,904,619 toàn thế giới.

Phát hành đĩa DVD
Bộ phim được phát hành dưới dạng DVD và Blu-ray tại Bắc Mĩ vào ngày 23 tháng 6 năm 2009 và tại Úc vào ngày 5 tháng 8 năm 2009.

Diễn viên
 Isla Fisher trong vai Rebecca Bloomwood
 Hugh Dancy trong vai Luke Brandon
 Krysten Ritter trong vai Suze Cleath-Stuart
 John Goodman trong vai Graham Bloomwood
 Joan Cusack trong vai Jane Bloomwood
 John Lithgow trong vai Edgar West
 Kristin Scott Thomtrong vai trong vai Alette Naylor
 Leslie Bibb trong vai Alicia Billington
 Robert Stanton trong vai Derek Smeathe
 Lynn Redgrave trong vai a Drunken Lady at Party
 Julie Hagerty trong vai Haley
 Nick Cornish trong vai Tarquin Cleath-Stuart
 Fred Armisen trong vai Ryan Koenig
 Wendie Malick trong vai Miss Korch
 John Salley trong vai a D. Freak
 Tuomtrong vai Hiltunen trong vai Janne Virtanen

Nhạc phim

Nhạc phim của Confessions of a Shopaholic được phát hành 17 tháng 2 năm 2009 bởi hãng đĩa Hollywood Records. Trước đó, danh sách các bài hát trong album đã được đăng lên trang Tommy2.net vào ngày 25 tháng 1 năm 2009. Trong bản danh sách chính thức, Adrienne Bailon đã hát ca khúc "Big Spender" thay thế Girlicious, và nhóm Pussycat Dolls đã hát "Bad Girl" thay thế bản của Rihanna và Chris Brown. Ngoài ra, Ric Ocasek đã hát "Emotion in Motion" thay thế, và ca khúc "Music Of The Sun" do Rihanna đã bị thay thế bởi "Calling You" do Kat DeLuna. Stuck With Each Other của Shontelle với Akon đã trở thành nhạc phim chính thức trong bộ phim, ca khúc "Fashion" của Lady Gaga đồng thời cũng có mặt trong danh sách ca khúc.

Liên kết ngoài

Liên kết

Phim hài lãng mạn Mỹ
Phim năm 2009
Phim Mỹ
Phim hài lãng mạn thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim tiếng Anh
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim dựa trên tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhạc nền phim của James Newton Howard
Phim quay tại Connecticut
Nhạc phim Hollywood Records
Phim của Touchstone Pictures


title: Mật mã Affine

text:
Mật mã Affine là một dạng mật mã thay thế dùng một bảng chữ cái, trong đó mỗi chữ cái được ánh xạ tới một số sau đó mã hóa qua một  hàm số toán học đơn giản. Một phép dịch Caesar là mật mã Afin, trong đó các chữ cái được mã hóa với hàm , với  là bước dịch.

Mô tả
Trong mật mã Affine, đầu tiên bảng chữ cái của thông điệp cần mã hóa có kích thước  sẽ được chuyển thành các con số tự nhiên từ . Sau đó dùng một hàm mô đun để mã hóa và chuyển thành bản mã.

Hàm mã hóa cho một ký tự như sau:

Với  là kích thước của bảng chữ cái,  và  là khóa mã. Giá trị  được chọn sao cho  và  là nguyên tố cùng nhau. Hàm giải mã là

với  là nghịch đảo của  theo mô đun . Tức là

Nghịch đảo mô đun của  chỉ tồn tại nếu  và  là nguyên tố cùng nhau.
Hàm giải mã là hàm ngược của hàm mã hóa:

Đọc thêm
 Hàm Affine
 Mã hóa Atbash
 Mã hóa Caesar
 ROT13

Tham khảo

Mật mã cổ điển


title: Tipula leucoprocta

text:
Tipula leucoprocta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bigotilia montana

text:
Bigotilia montana là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được biết đến ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Bigotilia


title: 4524 Barklajdetolli

text:
4524 Barklajdetolli (1981 RV4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1981 bởi Zhuravleva, L. V. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4524 Barklajdetolli

004524
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Tiểu hành tinh được đặt tên
004524
19810908


title: Giáp (Thiên can)

text:
Giáp (甲) là một trong số 10 can của Thiên can, thông thường được coi là thiên can thứ nhất. Do sử dụng thiên can địa chi có tính tuần hoàn nên có thể coi đứng trước nó là Quý, đứng sau nó là Ất.

Về phương hướng thì Giáp chỉ hướng bắc đông bắc. Theo Ngũ hành thì Giáp tương ứng với Mộc, theo thuyết Âm-Dương thì Giáp là Dương.

Thiên can gắn liền với chu kỳ sinh trưởng của thực vật. Giáp chỉ vỏ hạt cây cỏ.

Năm trong lịch Gregory ứng với can Giáp kết thúc là 4. Ví dụ 1974, 1984, 1994, 2004, 2014, 2024 v.v.

Các can chi Giáp
 Giáp Tý
 Giáp Dần
 Giáp Thìn
 Giáp Ngọ
 Giáp Thân
 Giáp Tuất

Tham khảo

Can Chi


title: Ōnishi Takijirō

text:
(1891-1945) là một Phó đô đốc Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông nổi tiếng vì được xem là cha đẻ của chiến thuật Kamikaze.

Tiểu sử

Khởi đầu sự nghiệp
Ōnishi sinh ngày 2 tháng 6 năm 1891, quê ở làng Ashida (nay là một phần của thành phố Tamba) tại quận Hyōgo trong một gia đình samurai lâu đời. Ông tốt nghiệp khóa 40 học viện Hải quân Hoàng gia Nhật Bản, hạng 20/144 năm 1912. Ông tham gia thực tập với quân hàm chuẩn úy trên tuần dương hạm Soya và Tsukuba, sau đó là thiết giáp hạm Kawachi với quân hàm Thiếu úy.

Sau đó, với quân hàm Trung úy, ông được đưa đến làm việc trên tàu phóng thủy phi cơ Wakamiya, và đã có những đóng góp cho sự phát triển bước đầu của Không lực hải quân Nhật. Năm 1918, ông được phái sang Anh và Pháp để tìm hiểu về sự phát triển của các máy bay chiến đấu và việc sử dụng chúng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Sau khi trở về, ông được thăng hàm Đại úy và tiếp tục làm việc trong nhiều vị trí khác nhau tại ban tham mưu liên quan đến không hải quân trong suốt thập niên 20. Ông cũng đồng thời là một huấn luyện viên hướng dẫn bay.

Sau khi được thăng hàm Thiếu tá, ngày 10 tháng 12 năm 1928, ông được điều đến làm chỉ huy phi đội trên hàng không mẫu hạm Hōshō. Ngày 15 tháng 11 năm 1932, ông trở thành chỉ huy phó hàng không mẫu hạm Kaga. Ông được thăng hàm Chuẩn đô đốc vào ngày 15 tháng 11 năm 1939.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Vào giai đoạn đầu của cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương, Onishi là Trưởng phòng phát triển không quân thuộc Bộ Vũ khí (Gunjushō), và là người chịu một số trách nhiệm về kỹ thuật trong cuộc tấn công Trân Châu Cảng, dưới quyền đô đốc Yamamoto Isoroku. Bản thân Ōnishi đã từng phản đối cuộc chiến tranh với Mỹ, một đối thủ vượt trội hơn Nhật Bản về tài nguyên và theo ông cuối cùng Mỹ sẽ buộc Nhật phải đầu hàng không điều kiện. Tuy nhiên, không hạm đội số 11 của ông cũng đã tham gia tấn công quân Mỹ tại Philippines từ các căn cứ ở Đài Loan. Ngày 1 tháng 5 năm 1943, ông được thăng hàm phó đô đốc.

Mặc dù là một đô đốc, Ōnishi cũng tỏ ra vô cùng hứng thú về tâm lý học, đặc biệt là phản ứng của những người lính trong hoàn cảnh nguy hiểm (năm 1938, ông xuất bản cuốn sách mang tựa đề "War Ethics of the Imperial Navy").

Cha đẻ của Kamikaze

Cho đến thời điểm Hải quân Đế quốc Nhật thất bại trong trận Midway, Ōnishi vẫn ra sức phản đối các phương thức tấn công tự sát. Tuy nhiên, khi quần đảo Mariana bị rơi về tay người Mỹ, ông đã phải thay đổi ý kiến vì tình hình chiến sự đã ngày càng nguy kịch hơn đối với người Nhật. Ngày 17 tháng 10 năm 1944, tại phi trường Clark gần Manila, Ōnishi đã đến thay thế Phó đô đốc Teraoka nắm quyền chỉ huy không hạm đội số 1. Nhiệm vụ của ông là yểm trợ về mặt không lực cho việc bảo vệ Philippines nhưng khi đó trong tay ông chỉ có 40 máy bay.

Ngày 19 tháng 10 năm 1944, tại phi trường Mabalacat, trên đảo Luzon, Ōnishi đã tập hợp các sĩ quan chỉ huy của đội bay 201, chuẩn bị cho cuộc đụng độ trên vịnh Leyte và biển Sibuyan. Trong bài nói chuyện của mình, ông phát biểu:
"Theo ý kiến của tôi, chỉ có một cách duy nhất để lực lượng yếu kém của chúng ta hiện nay bảo vệ được Philippines. Đó là thành lập một đơn vị tấn công tự sát gồm các máy bay A6M Zero mang trong mình mỗi chiếc 250-kg bom, sau đó lao vào chiến hạm địch... Các anh nghĩ sao?"
Cả 26 phi công của đội bay đều đồng lòng quyết tử. Chiến thuật Kamikaze đã chính thức ra đời từ thời điểm này, mang tên của trận bão đã đánh tan hạm đội Mông Cổ xâm lược Nhật Bản vào thế kỷ 13. Ngày 25 tháng 10 năm 1944, cuộc tấn công đầu tiên của các Kamikaze đã diễn ra. Năm chiếc Zero, dẫn đầu bởi Seki Yukio, được hộ tống bởi phi công giỏi nhất Nhật Bản Nishizawa Hiroyoshi, đã đánh chìm tàu sân bay St. Lo. Tuy nhiên, chiến thuật Kamikaze cũng đã không thể cứu vãn thất bại của Nhật Bản tại Philippines cũng như trong toàn bộ cuộc chiến.

Sau khi được triệu hồi về Tokyo, Ōnishi trở thành Tham mưu phó Bộ tổng tham mưu Hải quân Hoàng gia Nhật Bản vào ngày 19 tháng 5 năm 1945. Ngày 13 tháng 8 năm 1945, khi nước Nhật đã chuẩn bị đầu hàng Đồng Minh, Onishi vẫn nằm trong phe chủ chiến của triều đình và đã phát biểu:

2 giờ sáng ngày 14 tháng 8, ông đã đến gặp thủ tướng Kantaro Suzuki, nhờ thủ tướng tâu trình lên Thiên hoàng kế sách "chuyển bại thành thắng" là sử dụng 2.000 phi công cảm tử tiêu diệt toàn bộ hạm đội Hoa Kỳ đang tập trung tại vùng biển Nhật Bản, sau đó sẽ tập trung sức lực cho Đạo quân Quan Đông phản công tiêu diệt Hồng quân Liên Xô ở Mãn Châu. Thủ tướng Suzuki không đồng tình nhưng vẫn dẫn Onishi vào yết kiến Thiên hoàng. Thiên hoàng nghe xong chỉ lắc đầu rồi nghẹn ngào nói:"Không được đâu, tổn thất quá nhiều rồi!"

Takijiro Ōnishi đã tự sát bằng phương thức tự mổ bụng (Seppuku) tại bản doanh của mình vào ngày 16 tháng 8 năm 1945, một ngày sau khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Đồng Minh. Trong tờ giấy để lại, ông đã xin tạ lỗi trước linh hồn của khoảng 4.000 phi công đã bỏ mạng trong các phi vụ Kamikaze dưới lệnh của mình, đồng thời mong muốn những công dân trẻ Nhật còn sống sót sau chiến tranh phải cố sức làm việc để xây dựng lại nước Nhật. Ōnishi cũng đồng thời mong cái chết của mình sẽ là sự tạ tội trước những phi công Kamikaze đã hy sinh và những gia đình của họ. Vì vậy, Onishi đã không sử dụng hình thức Kaishakunin (hình thức để người khác chặt đầu giúp, sau khi tự mổ bụng), và chết vì vết thương sau 15 giờ.

Thanh gươm mà Ōnishi đã dùng để mổ bụng tự sát hiện vẫn còn được lưu giữ tại bảo tàng Yushukan nằm kế đền Yasukuni tại Tokyo. Tro cốt của ông thì được chia làm 2 phần, thứ nhất là tại mộ phần của ông ở ngôi chùa Thiền tông Sōji-ji, thuộc Tsurumi, Yokohama, và phần còn lại ở làng Ashida thuộc quận Hyōgo.

Trong khi đó, vợ của ông, bà Onishi, dì của Trung úy phi công Sasai Junichi, sống tàn tạ, rách rưới, lang thang xin ăn trên đường phố vào những ngày đầu sau chiến tranh. Sau đó, bà đã được phi công nổi tiếng Sakai Saburo, bạn của Sasai, mời đến làm việc chung tại một quán ăn nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hải chiến tại Leyte và Kamikaze

Xem thêm
Kamikaze
Hải chiến vịnh Leyte

Phó đô đốc Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Người mổ bụng tự sát
Sinh năm 1891
Người Hyōgo


title: Vriesea ospinae

text:
Vriesea ospinae là một loài thuộc chi Vriesea.

Giống
 Vriesea 'Espirito Santo'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

ospinae


title: Morrisonia

text:
Morrisonia là một loài bướm đêm chi thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Morrisonia confusa - Confused Woodgrain (Hübner, [1831])
 Morrisonia evicta (Grote, 1873)
 Morrisonia latex - Fluid Arches (Guenée, 1852)
 Morrisonia mucens (Hübner, [1831])
 Morrisonia triangula Sullivan & Adam, 2009

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Morrisonia at funet

Orthosiini


title: Dactylolabis retrograda

text:
Dactylolabis retrograda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Gia tộc Miyoshi

text:
Gia tộc Miyoshi (三好氏, Tam Hảo thị) là một gia đình Nhật Bản có nguồn gốc từ Thiên hoàng Seiwa (850-880) và gia tộc Minamoto (Seiwa-Genji). Họ là chi út của gia tộc Ogasawara và gia tộc Takeda.

Vào đầu thế kỷ 14, Ogasawara Nagafusa định cư ở Shikoku. Cháu 8 đời của ông đinh cư ở huyện Miyoshi (tỉnh Awa) và lấy địa danh này làm họ. Họ là chư hầu lớn của gia tộc Hosokawa và rồi nắm toàn quyền ở đảo Shikoku.

Trong thời Sengoku, họ kiểm soát vài tỉnh, bao gồm Settsu và Awa (ngày nay là vùng Kinki). Mặc dù danh tiếng của họ đã phai nhạt, Ogasawara, một gia tộc có liên hệ gần với họ, sẽ tiếp tục là một lực lượng chính trị quan trọng trong suốt thời Edo.

Trong các thuộc hạ của gia tộc này có Matsunaga Hisahide và con trai ông là Hisamichi.

Các thành viên đáng chú ý của gia tộc
 Miyoshi Yukinaga
 Miyoshi Nagahide
 Miyoshi Motonaga
 Miyoshi Nagayoshi
 Miyoshi Yoshikata
 Sogō Kazumasa
 Atagi Fuyuyasu
 Atagi Nobuyasu
 Sogō Masayasu
 Sogō Nagahide
 Miyoshi Yoshitsugu
 Miyoshi Nagaharu
 Miyoshi Yoshioki
 Miyoshi Nagayasu
 Miyoshi Masayasu
 Iwanari Tomomichi
 Miyoshi Yasunaga
 Miyoshi Masanaga
 Miyoshi Hideyuki – chính trị gia Nhật Bản thời Showa.

Tham khảo

 Japanese Wikipedia
 thông tin và cây phả hệ gia đình Miyoshi

M
Gia tộc Miyoshi


title: Carneville

text:
Carneville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche