title: Cả Mọc

text:
Cả Mọc (khoảng 1870 - 1947), tên khai sinh là Hoàng Thị Uyên; là một danh nhân thành đạt, là nhà từ thiện, và là người thành lập nhà nuôi dưỡng trẻ miễn phí đầu tiên tại Hà Nội, Việt Nam trước năm 1945.

Cuộc đời
Hoàng Thị Uyên (tức Cả Mọc sau này) là người làng Kim Lũ, xã Đại Kim huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Kim Giang, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội).

Bà là con gái ông cử Hoàng Đạo Thành, hiệu Cúc Lữ, từng làm Tri phủ, nhưng sau đó từ quan về quê, rồi tham gia phong trào Duy Tân. Để khơi dậy lòng yêu nước trong nhân dân, ông viết: Đại Nam hành nghĩa liệt nữ truyện, Việt sử tân ước toàn biên, Việt sử tứ sự.

Bà còn có người em ruột tên Hoàng Đạo Thúy. Ông này là một nhà giáo yêu nước, là một trong những người đầu tiên thành lập Phong trào Hướng đạo ở Việt Nam.

Về nhà chồng
Đến tuổi lấy chồng, bà Cả Mọc nhận lời làm vợ ông Nguyễn Huy Vị, hiệu Hoành Tô, là con trai một của ông tú Nguyễn Đôn, người làng Hạ Đình (nay là phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội). Chung sống được mấy năm thì chồng mất, khi hai người chưa có đứa con nào. Không lâu sau, cha chồng cũng qua đời, bà Cả Mọc vẫn ở vậy để phụng dưỡng bà Tú (mẹ chồng), dù lúc bấy giờ tuổi bà chỉ ở khoảng 20.
Quá thương nhớ chồng con, bà Tú đâm ra quẩn trí, thường hành hạ người con dâu trẻ đủ điều. Biết tình cảnh này, sư cụ chùa Quan Nhân liền đem bà Cả Mọc về giấu nuôi trong chùa. Thế nhưng, khi vắng con dâu, bà Tú càng phát cuồng hơn. Cuối cùng, nhà sư đành phải đưa bà Cả Mọc về nhà để chăm sóc cho bà. Sau, hiểu được bà Cả Mọc thực sự là người nết na, hiếu thảo, tâm trí bà Tú dần hồi phục và cũng không còn đay nghiến người con dâu nữa.

Ra thành thị kiếm sống
Vì nhà chồng không có ruộng để cấy cày nên hằng ngày, bà Cả Mọc phải thức dậy thật sớm, nấu cơm cho mẹ chồng xong, vội vàng quẩy gánh đi theo những người cùng làng ra thành thị kiếm sống. Tại phố Hàng Đào (Hà Nội), bà làm thuê cho các gia đình khá giả, để kiếm được tiền nuôi thân và nuôi mẹ chồng. Đến khi bà Tú quyết vào ở hẳn trong chùa, bà Cả Mọc mới đến trọ ở ngõ Miếu (Hàng Bạc), để khỏi phải đi về khuya sớm.

Nhờ chăm chỉ và tiện tặn, ít lâu sau bà dành dụm được một ít vốn. Vay mượn thêm của bạn bè, bà Cả Mọc mở một cửa hàng nhỏ bán tơ lụa ở phố Hàng Đào, đặt tên là Nghĩa Lợi. Và cũng nhờ mua bán thật thà, giữ được chữ tín, nên cửa hàng của bà ngày một đông khách.
Khắm khá, bà Cả Mọc cùng với người em gái lo việc phụng dưỡng cha (khi ông Thành bỏ quan về nhà ở ẩn), nuôi hai em và hai cháu mồ côi. Gặp một em bé bị bỏ bên đường, bà cũng bế về nuôi. Người con nuôi sau này lớn lên đi theo cách mạng, bị nhà cầm quyền Pháp bắt được; và họ đã cho lính đến nhà bà xét hỏi, gây khó dễ suốt mất tháng liền.

Đến khi các em, các cháu đã tự lo được cho bản thân, bà mẹ chồng cũng đã được bà xây cho một ngôi chùa để nơi trì tụng, bà bắt đầu dành phần lớn tâm trí và tiền bạc vào việc làm từ thiện... Chuyện kể rằng vào năm 1923 và nhiều năm sau đó, Nam Định và Thái Bình cứ liên tiếp bị lụt lội, khiến dân tình hết sức đói khổ. Trước tình cảnh ấy, bà xuất ngay tiền nhà ủng hộ. Hết tiền, bà còn hăng hái đi đến các nơi quen biết để vận động, quyên góp thêm.

Làm việc nghĩa
Không chỉ có vậy, vào năm 1930, lúc này tuổi bà đã trên dưới 60, bà quyết định lập nhà nuôi dạy trẻ mồ côi, như bấy lâu nay bà đã thầm ước nguyện. Buổi đầu e ngại, bà Cả Mọc đến gặp ông Nguyễn Văn Vĩnh, chủ báo Trung Bắc Tân Văn, để mời ông đứng ra lập hội. Nghe xong, ông Vĩnh khuyên bà nên mạnh dạn đứng ra làm và ông hứa sẽ ủng hộ và cổ động cho nhiều người cùng tiếp tay.

Ít lâu sau, Hội Tế sinh ra đời, bà Cả Mọc được bầu làm Hội trưởng, bác sĩ Trần Văn Lai làm hội phó, nhà giáo Hoàng Đạo Thúy làm thư ký, còn vợ ông Phạm Quỳnh (chủ báo tạp chí Nam Phong) làm thủ qủy. Và ít lâu sau nữa, một khu đất rộng hơn ngàn mét vuông ở ngõ Hàng Đũa (nay là phố Ngô Sỹ Liên), gần Văn Miếu được bà Cả Mọc bỏ tiền túi ra mua, rồi cho xây dựng lên ở đó một khu nhà gồm nhiều căn nhỏ vây quanh bốn mặt, cổng đi vào có mái ba tầng cong như mái chùa, có đắp hàng chữ nổi "Ấu nhân chi ấu" (mang ý nghĩa: Yêu con mình, yêu cả con người), do kiến trúc sư Đào Huân vẽ kiểu.

Khi hiểu mục đích cao cả này, các thanh niên ở Hướng đạo sinh Hà Nội rủ nhau đến góp công (sau này họ còn lãnh trách nhiệm trông nom và dạy dỗ trẻ), ông Thanh (chủ thầu xây dựng) không nhận tiền công thợ; còn các ông Hoàng Đạo Thúy, Ngô Bích San, Phạm Lợi, Trịnh Hữu Ngọc (họa sĩ vẽ trang trí lớp)...thì tình nguyện tổ chức "Trại trẻ và Lớp mẫu giáo" đồng thời lo luôn việc làm đồ chơi, học cụ...Hoạt động thường xuyên của khu nhà là "sáng nhận trẻ đến, chiều trả trẻ về". Nếu cha mẹ trẻ nào bận phải đi xa nhiều ngày, cũng được nhận giữ. Ở đây, trẻ có người tắm rửa, cho trẻ ăn uống miễn phí. Nhưng ai có lòng hảo tâm tặng quà hay tiền thì Hội Tế Sinh thu nhận.

Tiếng lành đồn xa, khu nhà của Hội Tế Sinh ngày càng được nhiều chức sắc Việt và Pháp đến thăm viếng, và tỏ lời khen ngợi, trong số đó có phái viên của chính phủ Pháp là Justin Godard (năm 1937), vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương...

Bên cạnh đó, bà Cả Mọc còn làm nhiều việc từ thiện khác, chẳng hạn như:
Năm 1940, bà hiến cho hội Phật giáo một ngôi chùa và một trang trại ở Kim Anh (Phúc Yên).
Năm 1941, bà lại hiến cho Hội Tế Sinh một khu đất ở Phù Ninh, rồi còn đứng ra vận động xây được một bệnh viện (có cả nhà dưỡng lão) ở nơi đó.
Khoảng năm 1943, bà mua một miếng đất ở Nội Bài (nay thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội), để lập một dãy nhà dài 30 mét, dùng làm nơi nuôi dưỡng những ông bà lão không có nơi nương tựa. Trong mấy năm liền, bà lo ăn ở và khám chữa bệnh cho khoảng ba mươi người.

Vì những nghĩa cử vừa kể, năm 1946, bà Cả Mọc được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời đến Bắc Bộ Phủ (nay là Nhà khách chính phủ) dùng trà và nhận lời khen ngợi...

Mất
Năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, bà Cả Mọc đưa các cháu sơ tán lên Nội Bài và mất ngày 19 tháng 7 năm đó, ở ngay nơi mảnh đất có ngôi nhà dành để nuôi dưỡng những người già neo đơn

Thông tin thêm
Trong cuốn tiểu thuyết Trúng số độc đắc của Vũ Trọng Phụng (được xuất bản năm 1938), tác giả đã xúc động kể về nhà Tế Sinh vì ông thường xuyên đến thăm trại. Nhờ báo đưa tin, vua Bảo Đại mới biết ở nước Nam có một trại trẻ văn minh đến như vậy, và đã quyết định ra thăm. Hôm đó bà cử bác sĩ Lai tiếp khách, còn bà vẫn cứ buôn bán bình thường, đến lúc vua cho gọi thì bà mới đến.
Khi trở lại Huế, nhà vua có gửi ra ban tấm bảng vàng "Tiết nghĩa" cho bà Cả Mọc nhưng bà từ chối, vì cho rằng đó là việc làm bình thường. Thế nhưng mấy năm sau, phụ nữ Vinh tặng bà bức hoành "Gia đình theo Phật" thì bà vui vẻ nhận.

Hiện nay, cửa hàng tơ lụa xưa (nay là số 25 Hàng Đào) vẫn còn; và nơi có khu nhà Tế Sinh, giờ đây là Bệnh viện Đa Khoa Hồng Hà (số 16, phố Nguyễn Như Đổ, phường Văn Miếu, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội).

Nguồn tham khảo
Lê Minh Quốc, Các nữ doanh nhân Việt Nam. Nhà xuất bản Trẻ, 2009.
Một người Hà Nội.

Chú thích

Thương nhân Việt Nam
Người Hà Nội
Tổ chức từ thiện
Nhà từ thiện
Các tổ chức viện trợ nhân đạo
Mất năm 1947


title: Masquières

text:
Masquières  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Valence, Charente

text:
Valence là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Dolichopeza aquila

text:
Dolichopeza aquila là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Santa Cruz, Zambales

text:
Santa Cruz là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Zambales, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 49.269 người trong 9,754 hộ.

Các đơn vị hành chính
Santa Cruz được chia thành 28 barangay:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
 Barangay Level Classifieds for Santa Cruz

Đô thị của Zambales


title: Burlesque (nhạc phim)

text:
Burlesque: Original Motion Picture Soundtrack là một album nhạc phim với các bài hát được thể hiện bởi Christina Aguilera và Cher cho bộ phim Vũ nữ. Được phát hành vào ngày 22 tháng 11 năm 2010 bởi RCA Records. Bài hát đầu tiên được trích ra là "Express" phát sóng trên radio vào ngày 19 tháng 11 năm 2010 và sau đó được trích làm đĩa đơn. Album bao gồm 10 bài hát, với 8 bài của Aguilera và 2 bài của Cher, đây là lần đầu tiên Cher thu âm nhạc phim trong suốt 7 năm. Album được các nhà phê bình đánh giá rất cao nhờ sự trở lại của Cher trong bài "You Haven't Seen the Last of Me". Diane Warren thắng một Giải Quả cầu vàng cho ca khúc trong phim hay nhất nhờ bài hát này, và "Bound to You" của Christina Aguilera cũng được đề cử trong cùng hạng mục. Với album này, Aguilera được đề cử một giải Grammy cho "Tác phẩm âm nhạc biên soạn xuất sắc nhất cho phim ảnh", còn "You Haven't Seen the Last of Me" được đề cử cho hạng mục "Bài hát xuất sắc nhất được viết cho phim ảnh" ở Giải Grammy lần thứ 54. Đến nay, album đã bán được hơn 574.000 bản ở Mỹ và hơn 1.000.000 bản trên thế giới.

Đánh giá chuyên môn

Stephen Thomas Erlewine của Allmusic nhận xét rằng đây là sự trở lại của Aguilera sau Bionic và quay về với Back to Basics. Ông ta đánh giá chất lượng sản xuất album rất tốt và nhấn mạnh sự thành công nhờ lời bài hát, ông còn nói "Một số ca khúc rất hay, khi Christina đong đưa giọng hát theo âm nhạc của Etta khiến tôi nhớ lại về 'Ain't No Other Man'". Kerri Mason của tạp chí Billboard nói bài hát mà Aguilera cộng tác cùng Sia Furler, tức "Bound to You", "làm rung động người nghe giống như You Lost Me trong Bionic".

Thành công về thương mại
Tại Mỹ, album xuất hiện lần đầu tại vị trí thứ 18 với 63,000 bản được tiêu thụ trong tuần đầu tiên và đứng hạng 4 trên bảng Digital Albums. Nó cũng từng đứng đầu bảng xếp hạng của iTunes. Vào tuần lễ bộ phim ra bản DVD, thì album lọt vào top 5 trên iTunes và đứng đầu bảng Billboard Top Soundtrack Albums. Ở Australia, album vươn đến vị trí thứ 2, trở thành album có thứ hạng cao thứ nhì của Aguilera tại nước này, chỉ sau Back to Basics đã đạt vị trí quán quân. Album nhạc phim này được chứng nhận là đĩa vàng tại đây với 35,000 bản được tiêu thụ vào tháng 6 năm 2011. Ở Canada, album đạt hạng 16 và được chứng nhận đĩa Vàng nhờ bán hơn 40,000 bản. Ở Hoa Kỳ, album đã bán được hơn 500.000 bản và chứng nhận đĩa Vàng.

Độ thành công của các bài hát
 "Express" là đĩa đơn chiêu thị, được phát lần đầu ở Ryan Seacrest's KIIS FM Radio Show vào ngày 3 tháng 11 năm 2010 nhưng không được gửi đến các đài radio để phát sóng. Bài hát đã đạt nhiều vị trí trên các bảng xếp hạng quốc tế và đứng thứ hai trên bảng Bubbling Under Hot 100.
 "You Haven't Seen the Last of Me" xuất hiện lần đầu trên bảng U.S. Dance/Club Play Songs ở vị trí #35 rồi sau đó vươn đến vị trí quán quân tại bảng này, và đạt vị trí #3 trên bảng BR Hot Dance Club Songs.
 "Show Me How You Burlesque" đạt vị trí #70 trên bảng U.S. Billboard Hot 100, #92 trên bảng Canadian Hot 100, #8 trên bảng New Zealand Singles Chart, #89 trên bảng German Singles Chart, #26 trên bảng Swiss Singles Chart và #29 trên bảng Australian Singles Chart.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng theo tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Ngày phát hành

Chú thích

Nhạc phim năm 2010
Album năm 2010
Album của Christina Aguilera
Album của Cher
Album nhạc pop
Album soul


title: Cassida sareptana

text:
Cassida sareptana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Cassida
Bọ cánh cứng châu Á


title: Đại Quan

text:
Đại Quan có thể là:
Quận Đại Quan (大观区) một quận của địa cấp thị Anh Khánh, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Huyện Đại Quan, Chiêu Thông (大关县, Hán Việt: Đại Quan huyện) là một huyện trong địa cấp thị Chiêu Thông, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Niên hiệu của Tống Huy Tông, Bắc Tống.


title: Palaeorhiza robusta

text:
Palaeorhiza robusta là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Lieftinck mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1983


title: Archaeobelodon

text:
Archaeobelodon là một loài đã tuyệt chủng sống ở châu Phi và châu Âu thuộc Bộ vòi. Archaeobelodon là tổ tiên của Platybelodon và Amebelodon. Archaeobelodon có một cái vòi và ngà. Thuộc họ gomphothere sống khoảng đầu đến giữa của thế Miocene.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Gomphotheriidae
Chi động vật có vú


title: Lepturus calcareus

text:
Lepturus calcareus là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Lepturus calcareus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Lepturus
Thực vật Yemen


title: Lophomilia

text:
Lophomilia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Lophomilia albicosta Yoshimoto, 1995
 Lophomilia albistria Yoshimoto, 1993
 Lophomilia diehli Kononenko & Behounek, 2009
 Lophomilia flaviplaga Warren, 1912
 Lophomilia hoenei Berio, 1977
 Lophomilia kobesi Kononenko & Behounek, 2009
 Lophomilia kogii Sugi, 1977
 Lophomilia nekrasovi Kononenko & Behounek, 2009
 Lophomilia polybapta Butler, 1879
 Lophomilia rustica Kononenko & Behounek, 2009
 Lophomilia striatipurpurea Holloway, 1976
 Lophomilia takao Sugi, 1962
 Lophomilia violescens Yoshimoto, 1993

Chú thích

Tham khảo

 Berio (1977). Annali del Museo Civico di Storia Naturale Giacomo Doria 81: 237, fig. 26.
 Butler (1879). Illustration typical specimens of Lepidoptera Heterocera in the collection of the British Museum 3: 66. pl.57:7.
 Kononenko, V. & Behounek, G. (2009). "A revision of the genus Lophomilia Warren, 1913 with description of four new species from East Asia (Lepidoptera: Noctuidae: Hypeninae)." Zootaxa 1989: 1-22.
Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Holloway (1976). Moths of Borneo with special reference to Mount Kinabalu: 16, pl. 6: 68.
 Sugi (1962). Akitu 10: 37.
 Sugi (1977). Tyõ to Ga 28: 39.
 Warren (1912). Novitates Zoologicae 19: 38.
 Yoshimoto (1993). Moths of Nepal Tinea 13 (supplement 3): 77, pl. 53: 19.
 Yoshimoto (1995). Moths of Nepal Tinea 14 (supplement 2): 74, pl. 116: 11.

Acontiinae


title: Wickede

text:
Wickede () là một đô thị ở huyện Soest, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Wickede tọa lạc bên bờ sông Ruhr, khoảng 20 km về phía nam Hamm, 20 km về phía tây nam của Soest.

Các đô thị giáp ranh
 Arnsberg
 Ense
 Fröndenberg
 Menden
 Unna
 Werl

Các khu phố
Sau cuộc cải cách chính quyền địa phương năm 1969 Wickede có 5 khu vực dân cư:
 Echthausen (1.622 dân)
 Schlückingen (218 dân)
 Wiehagen (1.452 dân)
 Wimbern (1.003 dân)
 Wickede (8.564 dân)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Aspásia, São Paulo

text:
Aspásia là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Aspásia có dân số (năm 2007) là 1.790 người, diện tích là 69,394 km², mật độ dân số 25,8 người/km². Aspásia nằm ở độ cao 403 m. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu cận nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, Aspásia có:
 Tổng dân số 1861 người, trong đó, dân số thành thị: 1175, nông thôn: 686 người.
 Nam giới: 967, nữ giới: 894 người.
 Mật độ dân số 31,22 người/km².
 Tuổi thọ bình quân: 69,8 năm.
 Tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi tử vong (trên 1 triệu): 18,64
 Tỷ lệ biết đọc biết viết: 82,25% dân số.

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Austrolimnophila praepostera

text:
Austrolimnophila praepostera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: (31425) 1999 BF3

text:
{{DISPLAYTITLE:(31425) 1999 BF3}}(31425) 1999 BF3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 16 tháng 1 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pyrophorus validus

text:
Pyrophorus validus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Pyrophorus


title: 2446 Lunacharsky

text:
2446 Lunacharsky (1971 TS2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 10 năm 1971 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2446 Lunacharsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Triepeolus custeri

text:
Triepeolus custeri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1926


title: Ludioschema cyaneum

text:
Ludioschema cyaneum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Ludioschema


title: Du kích Liên Xô

text:
Quân Du kích Liên Xô là các thành viên của phong trào kháng chiến thực hiện chiến tranh du kích chống lại sự chiếm đóng của Đức Quốc xã ở Liên Xô trong suốt Chiến tranh thế giới thứ II.

Phong trào được thiết lập và chỉ huy bởi chính quyền Liên Xô dựa trên kiểu mẫu của Hồng quân. Đối tượng chính của cuộc chiến tranh du kích, được thực hiện bởi các đơn vị du kích Liên Xô, là phá vỡ mặt trận phía Đông của quân Đức, đặc biệt là các tuyến lưu thông đường bộ và đường sắt.

Việc thành lập lực lượng kháng chiến Liên Xô chống Đức
Kế hoạch của chiến tranh du kích được Hội đồng nhân dân và Đảng Cộng sản Liên Xô phác thảo. Các chỉ thị được công bố vào ngày 29 tháng 7 năm 1941 cùng các tài liệu đi kèm. Lực lượng du kích riêng rẽ và các nhóm nghi binh sẽ được bố trí trên các khu vực bị quân Đức chiếm đóng, người Đức thực hiện việc giết choc cũng như các vùng mà đường bộ, hệ thống liên lạc viễn thông bị gián đoạn, các nguồn tài nguyên giá trị bị phá hủy. Stalin, trong bài phát biểu trên radio vào ngày 3 tháng 8 năm 1941, liên tục lặp đi lặp lại các mệnh lệnh và chỉ thị cho nhân dân. Trong bài diễn văn vào 16 tháng 8 năm 1941, Hitler đã chỉ ra lợi điểm mà chiến tranh du kích, xảy ra ở hậu phương quân Đức, mang đến. Nó cho phép Đức Quốc xã một sự tha thứ khi tiến hành thực hiện việc "phá huỷ bất cứ thứ gì chống lại người Đức".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lịch sử Liên Xô


title: 3 skilling vàng

text:
3 skilling vàng (tiếng Thụy Điển: Gul tre skilling banco, tiếng Anh: Treskilling Yellow) là con tem đắt giá nhất thế giới hiện nay. Tem có giá mặt 3 skilling được Thụy Điển phát hành năm 1855, hiện chỉ còn một con duy nhất trên thế giới. Con tem này hiếm như vậy là do việc dùng nhầm màu khi in (màu vàng thay vì màu xanh lam-lục).

Người đầu tiên khám phá ra con tem này là Georg Wilhelm Baeckman, trên một lá thư ở nhà bà của ông vào năm 1886. Baeckman đã bán nó cho một nhà sưu tập tem với giá 7 kronor. Gần đây nhất, vào 1996, nó được mua với giá 2,5 triệu franc Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của con tem 3 skilling vàng
Con tem cao giá nhất thế giới, bài trên trang web Tem Việt Nam

Sưu tầm tem
Tem


title: Tứ sắc

text:
Tứ sắc là tên một trò chơi bài lá phổ biến ở miền Trung và miền Nam Việt Nam. Đây chính là một dạng khác của bộ bài tam cúc. Tứ Sắc thích hợp với số lượng người chơi là 4 người, tuy nhiên 2 hay 3 người đều chơi được.

Quân bài

Lá bài Tứ Sắc làm bằng bìa, hình chữ nhật. Bộ bài có 7 đạo quân (Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã và Tốt) mỗi đạo quân có 16 lá chia đều ra 4 màu xanh, vàng, trắng, đỏ do vậy có tên là "tứ sắc". Tuy nhiên, trên mặt quan bài chỉ viết chữ chứ không minh họa hình ảnh giống như bài Tam cúc và bài Tổ tôm, đồng thời kích thước cũng nhỏ và ngắn hơn. Phía mặt ngoài lá bài chỉ có một màu và các đạo quân khác màu nhưng có giá trị như nhau cho mỗi loại quân cùng tên. Mỗi màu có 28 lá và cả bộ bài có 112 lá.

Mục đích
Mục đích của trò chơi Tứ sắc là làm tròn bài, cách làm này được gọi là tới, bằng cách kết hợp các nhóm bài chẵn và lẻ. Người nào tới trước thì người đó thắng và không có nhì, ba, bét.

Các khái niệm

Chẵn
Khái niệm chẵn cho các quân, nhóm quân thỏa mãn điều kiện sau:
Từ 2 đến 4 lá bài giống nhau và cùng màu.
Riêng quân Tốt (Chốt) có thể từ 3 đến 4 lá bài khác màu.
Tướng có từ 1 đến 4 lá bài.
Bốn lá bài giống nhau mà cùng màu được gọi là quan hay quằn (đọc theo giọng miền Nam là guằn).
Ba lá bài giống nhau mà cùng màu được gọi là khạp

Lẻ
Khái niệm lẻ cho các quân, nhóm quân thỏa mãn điều kiện sau:
Bộ ba Tướng - Sĩ - Tượng, Xe - Pháo - Mã cùng màu.

Rác
Những lá bài thừa ra không được xếp vào chẵn hay lẻ thì được gọi là rác hay cu ki.
Phải đếm cho chẵn bài rồi mới được tới không thì thền nếu cây bài lẻ

Cách chơi

Chia bài
Một người sẽ chia bài cho những người chơi cùng cứ 5 lá một lượt cho đến khi đủ 20 lá một người. Người nào muốn lấy cái sẽ được chia thêm 1 quân nữa và được ra bài đầu tiên. Phần bài còn lại được úp kín, đặt ở giữa (gọi là nọc hay tỳ) để cho mọi người có thể lấy được thêm về sau. Mọi người sẽ sắp xếp bài theo các bộ chẵn và lẻ, rác để chuẩn bị làm tròn bài.

Cách ăn vào bài
Ăn vào bài chẵn:

Người nào cầm cái sẽ đánh trước một lá rác vào cửa bên phải của mình. Người ngồi bên phải nhà cái nếu trên tay đã có một lá rác giống lá đánh ra đó thì sẽ lấy vào làm một đôi (chẵn). Sau khi ăn quân này thì người đó phải có trách nhiệm đánh sang bên phải mình một lá rác khác để bài trên tay mình luôn có số lượng là 20 lá. Nếu hai người còn lại có một đôi giống quân bài nhà cái đánh ra thì một trong hai nhà đó có quyền lấy lá bài đó về và phải đánh trả lại lá bài rác vào cửa đó. Cách ăn lá bài và trả lại lá bài hơi giống trong chơi bài tá lả. Tuy nhiên, trong hai người còn lại đó, người nào có số lượng lá bài chẵn nhiều hơn thì được ưu tiên vào chẵn (ăn quân) hơn.

Ăn vào bài lẻ:

Nếu nhà cái đánh ra một quân Pháo xanh, mà nhà bên tay phải đã có quân Xe xanh và Mã xanh thì sẽ được lấy bài vào lẻ. Nếu người này không có bài để lấy vào lẻ thì hai người còn lại cũng không được lấy mặc dù trên tay có cặp quân chờ lẻ sẵn. Nguyên tắc ăn lẻ là: phải ăn đúng vị trí cửa đánh.

Nếu người bên tay phải có thể ăn Pháo xanh vào lẻ, nhưng hai nhà còn lại thì có thể ăn quân đó vào chẵn thì hai người này được ưu tiên ăn quân rác vừa được nhà cái đánh. Luật chơi của Tứ Sắc là: ưu tiên chẵn trước, lẻ sau.

Nếu cả ba người còn lại không thể lấy con rác do nhà cái đánh thì theo thứ tự, người ngồi bên tay phải nhà cái sẽ được lấy (còn gọi là kéo hay lật) một lá bài ở tập bài giữa chiếu (nọc) và lại tuân theo những quy định trên để mọi người ăn vào bài chẵn, lẻ cho đến khi xuất hiện tới.

Tới là tình huống khi một người đã hết rác và có hai tình huống chờ để tới:
Bài đã chẵn (hay còn gọi là xên):

Khi một người đã hết rác thì chỉ cần chờ đến lượt mình hoặc người khác lấy bài ra từ nọc được lá Tướng thì được tới và sẽ thắng. Hoặc khi trên tay đã có hai lá bài của bộ bài chẵn mà bài do người khác vừa đánh ra có thể lấy để kết hợp cùng làm bộ chẵn thì cũng sẽ được tới. Nếu bài ăn vào chẵn đó tạo thành đủ 4 quân thì được tới ở giá trị tới Quan.

Bài đang chờ vào chẵn hoặc lẻ thì vừa hết rác.

Khi một người đã đủ các bộ chẵn hoặc lẻ mà chỉ cần thêm 1 lá bài phù hợp nữa là hết rác thì trường hợp này gọi là chờ vào chẵn hoặc lẻ để được tới.

Trong khi chơi, các lá bài được lấy vào chẵn hoặc lẻ thì được để dưới chiếu bài trước mặt, để mọi người cùng nhìn thấy chứ không được cầm lên trên tay. Nếu ngay từ lúc chia bài, trên tay đã có 4 lá bài giống nhau (có Quan) thì cũng phải hạ Quan này xuống chiếu để mọi người cùng biết.

Bài bụng
Đây là trường hợp trên tay có Xe-Xe-Pháo-Mã hoặc Xe-Pháo-Pháo-Mã hoặc Xe-Pháo-Mã-Mã. Trường hợp này được coi là không may vì người chơi không được lấy hai con giống nhau ra ăn.

Ví dụ như đang có Xe-Xe-Pháo-Mã, cho dù người khác có đánh Xe ra cũng không được ăn. Trong trường hợp người đánh Xe ra ở ngay bên tay trái mình, lúc đó, cách ăn đúng đắn là dùng Pháo-Mã ăn (trở thành Xe-Pháo-Mã), còn hai con Xe còn lại trên tay mình trở thành bài liền. Nếu người chơi dùng đôi Xe để ăn con Xe cùng màu, thì hai con  Pháo và Mã còn lại sẽ thành rác, nếu người chơi đánh một trong hai con này ra mà người khác có quân Mã hoặc Pháo thì người đánh con Xe sẽ phải đền bài. Nếu người chơi phía trên không đánh con Xe hoặc người cầm Xe-Xe-Pháo-Mã không bốc được con Xe, thì để hết rác trên bài buộc người chơi phải đánh một con Xe ra và giữ lại bộ lẻ Xe-Pháo-Mã, hành động này gọi là "tề bài". Trường hợp này áp dụng cho cả người chơi có đôi Tốt cùng màu và hai con Tốt khác màu, Tướng-Sĩ-Sĩ-Tượng cùng màu và cả Tướng-Sĩ-Tượng-Tượng cùng màu.

Cách tính điểm
Người tới phải xòe bài ra để tính lệnh (điểm). Cách tính như sau
Đôi: không được lệnh nào
Tướng: 1 lệnh
3 con đã khui (Xe-Pháo-Mã, Tướng-Sĩ Tượng, ba con cùng màu hoặc ba con chốt khác màu): 1 lệnh
4 con đã khui: 6 lệnh
Khạp (còn trên tay): 3 lệnh
Quằn (còn trên tay): 8 lệnh
4 con chốt khác màu: 2 lệnh
Ngoài ra, người tới còn được cộng thêm 3 lệnh nữa
Số lệnh cuối cùng bắt buộc phải lẻ (15 hoặc 21 lệnh), nếu không tức là đã đánh sai luật và người tới có thể bị phạt.
Nếu tới quan (có sanh hay có khui đã mở), số lệnh sẽ được gấp đôi

Chến
Làm cái gọi là giữ chến. Khi bắt đầu cuộc chơi, gọi là đậu chến, mọi người bỏ ra một số tiền bằng nhau và chơi cho đến khi có một người hết tiền (đứt chến). 1 lần chơi như vậy cũng gọi là 1 chến.

Các khái niệm khác
Đứt đầu: nếu không đủ ba con Xe-Pháo-Mã hoặc Tướng-Sĩ-Tượng thì gọi là đứt đầu. Ví dụ như đứt đầu tướng tức là chỉ có sĩ-tượng cùng màu và thiếu tướng
Nhập xác: nếu đang đứt đầu tướng mà lật được con tướng, thì gọi là nhập xác. Trường hợp này được coi là may mắn

Các câu thành ngữ từ Tứ Sắc
Chốt độc đi tiên, để lâu chung tiền: nếu chỉ có một con tốt/chốt rác thì nên đánh ra ngay khi có cơ hội, nếu không để đến tàn cuộc mới đánh thì làm mồi cho người khác tới (người ta thường đợi tốt/chốt để tới vì nhiều cơ hội hơn - tốt/chốt có thể ghép vào các con chốt khác màu)
Chẵn tay, may cái, xách dái về không: trong lúc cái chia bài, nếu chia chẵn (bốc lên vừa đủ năm con để chia) thì cái sẽ được tới bàn này, nhưng đến cuối cùng cũng sẽ thua hết
Đứt chến: hết tiền
1 quằn 3 khạp: 1 vợ lớn 3 vợ nhỏ, tức là người lăng nhăng

Thông tin thêm
Tứ Sắc cũng giống như một số bài lá khác là được dùng để xem bói vận mệnh.

Người Huế cũng dùng bộ bài tứ sắc để chơi theo một cách khác nhưng gồm 3 người chơi gọi là bài xệp. "Bài vụ", "Tứ Sắc", '"mạt chược" và "kiệu" được coi là bốn trò chơi cung đình Huế.

Xem thêm
Tam cúc
Tổ Tôm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bách khoa toàn thư văn hóa Việt

Bài lá
Trò chơi dân gian Việt Nam


title: Greifenberg

text:
Greifenberg là một đô thị thuộc huyện Landsberg trong bang Bayern của nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Webpage of the local Shooting Club "Schmied von Kochel"


title: Tức Đồng

text:
Chòm sao Tức Đồng 喞筒 hay Máy Bơm (tiếng Latinh: Antlia để chỉ máy bơm) là một tên gọi tương đối mới cho chòm sao do nó mới chỉ được đặt tên trong thế kỷ 18, do nó quá mờ để có thể nhận biết được đối với các nhà thiên văn học cổ đại (đặc biệt là người Hy Lạp). IAU đã công nhận nó như là một trong 88 chòm sao hiện đại. Nằm ở bầu trời được quan sát từ bán cầu bắc, Tức Đồng được bao quanh bởi chòm sao Trường Xà (Rắn biển/Hydra), chòm sao La Bàn (Pyxis), Thuyền Phàm (Cánh buồm của con thuyền thần thoại Argo/Vela) và cuối cùng là chòm sao Bán Nhân Mã (Centaurus).

Các đặc trưng nổi bật
Tức Đồng là một chòm sao mờ không có các sao sáng. Các sao ít mờ nhất của nó bao gồm:
 α Ant: là ngôi sao chủ yếu của chòm sao nhưng độ sáng biểu kiến của nó chỉ có 4,25. Lớp quang phổ của nó là K4 III

Các thiên thể bầu trời sâu thẳm
 NGC 2997: Thiên hà xoắn ốc dạng Sc nằm nghiêng 45° so với hướng nhìn thông thường của con người.
 NGC 3132: Đây là một tinh vân còn được gọi là tinh vân Eight Burst hay tinh vân Nhẫn phương Nam. Tại khu vực tâm của nó là một hệ thống sao đôi.
 PGC 29194: Đây là thiên hà lùn dạng phỏng cầu với độ sáng biểu kiến chỉ có 14,8m cũng thuộc về Nhóm địa phương.
 Thiên hà vệ tinh lùn Antlia 2
 thiên hà lùn Tức Đồng

Lịch sử
Nhà thiên văn học người Pháp Abbé Nicolas Louis de Lacaille đã đặt tên thêm cho 13 chòm sao đối với khu vực bầu trời phía nam để điền cho đủ các khu vực ít sao, trong đó có Tức Đồng. Nguyên thủy nó được đặt tên là Antlia pneumatica (tiếng Latinh để chỉ cái bơm không khí được Robert Boyle phát minh), điều này giải thích tại sao trong một số ngôn ngữ khác như tiếng Anh chẳng hạn, thông thường người ta gọi nó là bơm không khí.

Một điều thú vị là chưa có người nào có ý định đặt danh pháp Bayer phù hợp với độ sáng biểu kiến của chúng.

Không có truyện thần thoại nào gắn với Tức Đồng do Lacaille đã không tuân theo truyền thống lấy tên gọi từ các truyện thần thoại cho các chòm sao mới này và thay vào đó, chủ yếu lấy các tên gọi của các thiết bị hay công cụ sử dụng trong khoa học.

Các sao chủ yếu và tên gọi

Nguồn: The Bright Star Catalogue, tái bản lần thứ 5., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao phương nam


title: 9661 Hohmann

text:
9661 Hohmann (1996 FU13) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 3 năm 1996 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9661 Hohmann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Héricourt, Haute-Saône

text:
Héricourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Monolepta marginella

text:
Monolepta marginella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

M
Động vật được mô tả năm 1903


title: Symplocos clethrifolia

text:
Symplocos clethrifolia là một loài thực vật thuộc họ Symplocaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Barriga, P. & Pitman, N. 2004. Symplocos clethrifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Bonifacio, Misamis Occidental

text:
Bonifacio là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Misamis Occidental, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 27.810 người trong 5.502 hộ.

Các đơn vị hành chính

Bonifacio được chia ra 28 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn của Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Misamis Occidental


title: Plestan

text:
Plestan () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plestan được gọi là Plestannais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Plestan

Xã của Côtes-d'Armor


title: Val Masino

text:
Val Masino là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 90 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 20 km về phía tây bắc của Sondrio, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 962 người và diện tích là 116 km².

Đô thị Val Masino có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Cataeggio, Filorera, và San Martino.

Val Masino giáp các đô thị: Ardenno, Bondo (Thụy Sĩ), Buglio in Monte, Chiesa in Valmalenco, Civo, Novate Mezzola, Stampa (Thụy Sĩ), Vicosoprano (Thụy Sĩ).

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Molophilus bunyipensis

text:
Molophilus bunyipensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Penia eschscholtzi

text:
Penia eschscholtzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1831.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Trung Dũng (doanh nhân)

text:
Trung Dũng, sinh năm 1967, (thường được biết dưới tên tiếng Anh Trung Dung) là lập trình viên, tỷ phú người Mỹ gốc Việt.

Khi bước chân lên đất Mỹ năm 1985, ông chỉ có 2 USD nhưng 15 năm sau, ông đã chuyển nhượng công ty OnDisplay của ông cho Vignette Corp với giá gần 1,8 tỉ USD. Câu chuyện về thành công của ông đã trở thành "huyền thoại" trong giới công nghệ cao, và được nhiều tạp chí nổi tiếng như Forbes, Fortune, Financial Times, Wall Street Journal, San Francisco Chronicle... tường thuật và in trong cuốn sách The American Dream (Giấc mơ Mỹ) của biên tập viên Dan Rather của đài CBS.

Tiểu sử và thành tích
Sinh ngày 26 tháng 3 năm 1967. Có thông tin cho rằng ông thật ra là họ Dụng, là họ của người dân tộc Chăm, cha của ông là người Chăm đất Phan Rí và mẹ là người Việt.
Cha là Dũng Văn Đối, trung tá của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, thị trưởng một tỉnh lỵ tại miền Nam và sau 1975 phải đi học tập cải tạo, tài sản gia đình bị tịch thu. Gia đình túng quẫn, ông phải vừa học vừa bán hàng để phụ gia đình.
Vượt biển đến Indonesia năm 1984, sau hai lần thất bại và đến Hoa Kỳ tị nạn từ năm 1985.
Thời gian đầu ông cùng chị gái sống tại Louisiana, sau đó hai chị em chuyển sang Boston. Một năm sau, ông ghi tên vào học ở trường Đại học Massachusetts, Boston. Ông vừa học vừa làm đủ thứ công việc, từ rửa chén trong nhà hàng đến làm kỹ thuật viên, để nuôi sống mình và gia đình. Hàng tháng, ông vẫn gửi về Việt Nam 300-400 USD để giúp gia đình. Đến năm 1990, gia đình ông được đoàn tụ.
Tốt nghiệp cử nhân khoa học máy tính và toán học ứng dụng tại Đại học Massachusetts, Boston năm 1988. Lấy bằng cao học (master), đang học tiến sĩ thì bỏ dở vì mẹ bệnh ung thư nặng. Sau này, năm 1992 ông lấy bằng Tiến sĩ ngành Khoa học máy tính tại trường Đại học Boston.
Vợ của ông là bác sĩ Nam Phương tốt nghiệp Đại học Stanford về ngành ung thư.
Làm kỹ sư trưởng (Senior Engineer) cho công ty Open Market.
Bỏ việc làm tại Open Market, thành lập công ty On Display Inc năm 1996. Lúc đầu khó khăn nhưng sau nhờ sự hỗ trợ của Mark Pine, từng là ủy viên quản trị công ty Sybase Inc, nhiều nhà đầu tư đã giúp vốn cho ông. Công ty đặt trụ sở chính tại San Ramon, California và được xem là một trong 10 công ty IPO (công ty lần đầu lên sàn chứng khoán) thành đạt nhất Hoa Kỳ của năm 1999.
Năm 2000, chuyển nhượng công ty OnDisplay cho Vignette Corp với giá gần 1,8 tỉ USD.
Năm 2001, sáng lập và hiện là giám đốc điều hành công ty Fogbreak ở Walnut Creek, Bắc California. Công ty phát triển dây chuyền phân phối & hợp tác dịch vụ phần mềm (a venture-backed company developing collaborative supply chain software). Công ty được các công ty lớn như Matrix Partners, Greylock, và Sigma Partners góp vốn đầu tư.
Tháng 5 năm 2004, được trao tặng Giải Đuốc Vàng từ Đại hội Liên hoan Người Mỹ gốc Việt Toàn quốc (VANG).
Năm 2005, ông thành lập và là giám đốc điều hành tập đoàn V-Home Group, gồm những doanh nhân người Mỹ gốc Việt thành đạt muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam.
Năm 2006, được nhận danh hiệu vinh danh nước Việt.

Ông nói tiếng Việt và Anh lưu loát, hiếu thảo và bản tính khiêm tốn, có lòng với sinh hoạt cộng đồng và thường tham gia những sinh hoạt cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ.

Các công ty sáng lập hoặc điều hành
OnDisplay Inc
DICentral
DICentral Vietnam
Fogbreak Software Home Page ở Walnut Creek, Bắc California

Tổ chức
Vietnamese Silicon Valley Network (VSVN)
Vietnam Education Foundation (VEF) , Quỹ Giáo dục Việt Nam
V-Home Group

Tham khảo
Vinh danh người Việt tại Hoa Kỳ , Giải đuốc vàng
Người hùng thời đại thông tin

Liên kết ngoài
Tiếng Việt:
Trung Dung và giấc mơ Việt Nam
Người dựng nên sản nghiệp 1,8 tỉ USD từ... 2 USD
Tỉ phú Việt kiều Mỹ - Người tiên phong kỹ nghệ phần mềm Fogbreak
Người hùng thời đại thông tin
Tỷ phú "2 đô" và huyền thoại Việt trên đất Mỹ
Chàng trai gốc Việt sở hữu 1,8 tỷ USD
Tiếng Anh:
Fogbreak Software Home Page
Former OnDisplay Founder To Speak At Technology in the Vineyards
Vinh danh người Việt tại Hoa Kỳ , Giải đuốc vàng
Vietnamese refugee a success on the Internet - He started with determination, $2, AP, 2000
Biography

Tỷ phú Hoa Kỳ
Người Chăm
Forbes 400
Doanh nhân Việt Nam
Doanh nhân gốc Việt
Người Mỹ gốc Việt
Nhân vật còn sống
Lập trình viên Mỹ
Giáo sư gốc Việt
Nhà từ thiện Mỹ
Tỷ phú USD người Việt


title: Perdita washingtoniae

text:
Perdita washingtoniae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Prešov (vùng)

text:
Vùng Prešov (, ) là một vùng nằm ở đông bắc của Slovakia, giáp biên giới với các tỉnh Śląskie, Małopolskie, Podkarpackie của Ba Lan và tỉnh Zakarpatsk của Ukraina. Vùng Prešov có diện tích 8.974,5 km², dân số 818.916 người (năm 2013), mật độ dân số 91 người/km². Vùng có 13 quận huyện, được chia thành 666 đô thị, trong đó có 23 thành phố, thị trấn. Vùng này được thành lập vào năm 1996 và là khu vực đông dân nhất trong số tất cả các vùng của Slovakia. Trung tâm hành chính và cũng là đô thị lớn nhất của vùng là Prešov.

Địa lý
Vùng này nằm ở đông bắc Slovakia và có diện tích là 8.975 km². Cảnh quan núi non chi phối toàn bộ vùng. Các phần của dãy núi Tatra, High Tatras và Belianske Tatras gần như nằm hoàn toàn trong vùng này, trong đó có đỉnh núi cao nhất Slovakia, Gerlachovský štít (2655 mét). Các dãy núi và cao nguyên khác trong vùng có thể kể đến Cao nguyên Šarišská, Ondavská, Laborec; Dãy núi Čergov, Slanské, Pieniny, Levoča, Bukovec, Vihorlat và vùng đất thấp Đông Slovakia. Các lưu vực chính trong vùng là Lưu vực Podtatranská, lưu vực Hornadská, đồng bằng châu thổ Košice.

Nhân khẩu học
Mật độ dân số của vùng là khoảng 90,8 người/km², thấp hơn mức trung bình của cả nuơc (110 người/km²). Các đô thị lớn nhất của vùng là Prešov, Poprad, Humenné, Bardejov và Snina. Theo điều tra dân số năm 2011, dân số của cả vùng là 814.527 người, đa số người Slovak (90,7%), người Di-gan (4,0%), người Rusyn (2,7%), người Ukraina (dưới 1%) và Séc (dưới 0,5%).

Phân cấp hành chính
Vùng có 13 quận huyện, với 666 đô thị, trong đó có 23 thành phố, thị trấn là nơi chiếm một nửa dân số của cả vùng.
 Bardejov
 Humenné
 Kežmarok
 Levoča
 Medzilaborce
 Poprad
 Prešov
 Sabinov
 Snina
 Stará Ľubovňa
 Stropkov
 Svidník
 Vranov nad Topľou

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Prešovský samosprávny kraj Trang chính

Vùng của Slovakia
Vùng Prešov


title: Laufen (huyện)

text:
Laufen hay Laufental () là một trong 5 huyện của xứ Basel chủ yếu nói tiếng Đức, Thụy Sĩ. Thủ phủ là thị xã Laufen. Trước năm 1994, huyện này thuộc tổng Bern. Năm 1979, các huyện nói tiếng Pháp của Bern được nhập vào để tạo bang Jura. Laufen thành một vùng đất lọt của Bern.

Các đô thị
Laufen có tổng cộng 13 đô thị:

Chú thích

Tham khảo

Huyện của Thụy Sĩ


title: Charidotella egregia

text:
Charidotella egregia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: Huyền Trân Công chúa

text:
Huyền Trân Công chúa  (chữ Hán: 玄珍公主; sinh năm 1287, mất ngày 9 tháng 1 năm 1340), là công chúa đời nhà Trần, Hòa thân công chúa, là con gái của Trần Nhân Tông, em gái của Trần Anh Tông, vợ thứ 3 của vua Chế Mân. Năm 1306, Huyền Trân công chúa được gả cho Quốc vương Chiêm Thành là Chế Mân (tiếng Phạn: Jaya Sinhavarman III) để đổi lấy hai châu Ô, Lý (từ đèo Hải Vân, Thừa Thiên Huế đến phía bắc Quảng Trị ngày nay). Một năm sau, Chế Mân chết, Huyền Trân công chúa được Trần Anh Tông sai Trần Khắc Chung đưa về. Câu chuyện về Huyền Trân công chúa được truyền tụng trong dân gian, không chỉ vì lý do chính trị mà còn về khía cạnh văn hóa thơ, ca nhạc cũng như nghệ thuật sân khấu.

Cuộc đời
Công chúa không rõ tên thật, theo dã sử Đền thờ Huyền Trân công chúa tại Huế, bà được cho là hạ sinh vào năm 1289, mẹ công chúa có thể là Khâm Từ Bảo Thánh hoàng hậu - trưởng nữ của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn. Tuy nhiên, cũng có khả năng bà là con gái của Tuyên Từ hoàng hậu, em gái của Khâm Từ hoàng hậu. Năm 1301, Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông nhận lời mời, du ngoạn vào Chiêm Thành, được Quốc vương Chiêm Thành là Chế Mân tiếp đãi nồng hậu, có ở lại trong cung điện Chiêm Thành gần 9 tháng. Khi ra về, Thái thượng hoàng có hứa gả con gái cho Chế Mân, mặc dù khi đó Chế Mân đã có 2 người vợ là Vương Hậu Bhaskaradevi (nguyên phối) và Vương hậu Tapasi, người Java (Indonesia ngày nay). Sau đó nhiều lần, Chế Mân cử sứ sang hỏi về việc hôn lễ, nhưng nhiều quan lại nhà Trần phản đối, chỉ có Văn Túc vương Trần Đạo Tái và Nhập nội hành khiển Trần Khắc Chung chủ trương tán thành.

Năm Bính Ngọ, Hưng Long năm thứ 14 (1306), tháng 6, Chúa Chiêm Thành là Chế Mân dâng hai châu Ô, Rý (còn gọi là Lý) làm hồi môn, vua Trần Anh Tông khi đó mới đồng ý gả Công chúa Huyền Trân cho Chế Mân. Công chúa khi về Chiêm Thành, được phong làm Vương hậu thứ 3 với phong hiệu là Paramecvari . Năm Đinh Mùi (1307), vào tháng 5, quốc vương Chế Mân chết. Nghĩa là chỉ một năm sau khi cuộc liên hôn giữa Đại Việt và Chiêm Thành diễn ra. Thế tử Chế Đa Da sai sứ thần Bảo Lộc Kê sang dâng voi trắng và có thể cũng để báo tang sự việc này.

Theo Đại Việt sử ký chép lại, Trần Anh Tông khi đó nghe rằng theo tục nước Chiêm, Quốc vương chết thì Vương hậu phải lên giàn hỏa để tuẫn tang. Trần Anh Tông liền cử Hành khiển Trần Khắc Chung vờ sang viếng tang, tìm cách cứu công chúa. Trần Khắc Chung thành công, cứu được công chúa và đưa xuống thuyền, đưa công chúa về Đại Việt bằng đường biển. Cuộc hải hành này kéo dài tới một năm. Trong cuộc hành trình trở về, công chúa còn đi theo Thế tử Đa Da, vì vậy về sau không ít người cho rằng Thế tử là con của công chúa. Tuy nhiên xét theo hành trạng có thể cử sứ thần sang báo tang, Thế tử rất có thể chẳng phải là con của Huyền Trân công chúa, và việc đi cùng với công chúa về là do lý do chính trị nào đó mà thôi. Về sau, Đại Việt sử ký không còn bất kỳ ghi chép nào về hành trạng của công chúa.

Cuối đời

Theo dã sử và thần tích tại đền thờ của bà, sau khi bà trở về Thăng Long thì theo di mệnh của Thái Thượng hoàng, công chúa xuất gia ở núi Trâu Sơn (nay thuộc Bắc Ninh). Công chúa thọ Bồ tát giới và được ban pháp danh Hương Tràng (香幢). Cuối năm Tân Hợi (1311), Hương Tràng cùng một thị nữ trước đây, bấy giờ đã quy y đến làng Hổ Sơn, huyện Thiên Bản (nay thuộc Nam Định), lập am dưới chân núi Hổ để tu hành. Sau đó, am tranh trở thành điện Phật, tức chùa Hổ Sơn hay còn gọi là Quảng Nghiêm Tự.

Bà mất ngày mồng 9 tháng giêng năm Canh Thìn (1340). Dân chúng quanh vùng thương tiếc và tôn bà là Thần Mẫu và lập đền thờ cạnh chùa Hổ Sơn. Ngày công chúa mất sau này hàng năm trở thành ngày lễ hội đền Huyền Trân trên núi Ngũ Phong ở Huế. Các triều đại sau đều sắc phong công chúa Huyền Trân là thần hộ quốc. Nhà Nguyễn ban chiếu ghi nhận công lao của công chúa Huyền Trân "trong việc giữ nước giúp dân, có nhiều linh ứng", nâng bậc tăng là "Trai Tĩnh Trung Đẳng Thần" .

Nhận định
Một số người đời sau cho rằng câu chuyện Huyền Trân lên giàn thiêu có phần thêu dệt, chuyện nêu lý do công chúa phải lên giàn hỏa chỉ là cớ do sách Việt sau này viết thêm. Theo tiến sĩ Po Dharma, Huyền Trân công chúa không thể hội đủ điều kiện để xin lên giàn hỏa thiêu vì nếu theo truyền thống Champa xưa, đây là một vinh dự và chỉ có Vương hậu chính thức mới được phép hoả thiêu trên giàn hỏa thiêu với chồng của mình. Trong kinh điển theo đạo Bà La Môn đều không nhắc đến tục lệ này của người Champa, chưa chắc đã có tục lệ như thế. Cho dù có tục lệ đó đi nữa, thì việc hỏa táng phải tổ chức trong vòng 7 ngày sau khi chết, vì khí hậu nhiệt đới không cho phép bảo quản thi hài được lâu hơn, đến khi tin đưa về Đại Việt và dù Trần Khắc Chung có lên tàu sang ngay cũng không thể nào kịp, trong điều kiện giao thông thời đó. Chuyện Trần Khắc Chung tư thông với Huyền Trân có thể là vì bị gièm pha, đồn thổi vì sự chênh lệch tuổi tác quá lớn và Trần Khắc Chung được tiếng đạo đức, trên tàu còn rất nhiều người khác cùng đi, như là An Phủ Sứ Đặng Vân (Đặng Thiệu), không dễ dàng hành động.

 Sử thần Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt Sử ký Toàn thư chê trách chuyện này:
Ngày xưa Hán Cao Hoàng vì nước Hung Nô nhiều lần làm khổ biên cương, mới lấy con gái nhà dân làm công chúa gả cho thiền vu. Kết hôn với người không cùng giống nòi, các tiên nho đã từng chê trách, song dụng ý là muốn binh yên, dân nghỉ, thì còn có thể nói được. Nguyên Đế thì vì Hô Hàn sang chầu, xin làm rể nhà Hán, nên lấy nàng Vương Tường mà ban cho, cũng là có cớ. Còn như Nhân Tông đem con gái gả cho chúa Chiêm Thành là nghĩa làm sao? Nói rằng nhân khi đi chơi đã trót hứa gả, sợ thất tín thì sao không đổi lại lệnh đó có được không? Vua giữ ngôi trời mà Thượng hoàng đã xuất gia rồi, vua đổi lại lệnh đó thì có khó gì, mà lại đem gả cho người xa không phải giống nòi để thực hiện lời hứa trước, rồi sau lại dùng mưu gian trá cướp về, thế thì tín ở đâu

 Theo Phạm Văn Sơn trong Việt sử toàn thư: Duy việc Trần Khắc Chung lập mưu đưa Huyền Trân trở về nước sau khi Chiêm Vương qua đời, dù muốn sao ta cũng phải nhận là một việc bất tín đối với Chiêm Thành. Thì phản ứng của nước Chiêm là lẽ dĩ nhiên và chính đáng. Còn người Việt đã thắng một canh bạc không lương thiện lắm lại còn ra bộ não nùng xót xa.

 Trích lưu bút của bà Trương Mỹ Hoa, nguyên phó Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam lưu tại điện thờ Huyền Trân Công Chúa, Huế: Có những vấn đề của phụ nữ phải được giải quyết từ Quốc gia, có những vấn đề của Quốc gia phải giải quyết từ người phụ nữ.

 Trong thơ ca nghệ thuật

Câu chuyện về Huyền Trân đã trở thành một đề tài trong thi ca, nghệ thuật.

Trong dân gian, có lẽ vì thời đó người Việt coi người Chăm là dân tộc thấp kém nên đã có câu:Tiếc thay cây quế giữa rừngĐể cho thằng Mán thằng Mường nó leoTương truyền là bài "Nước non ngàn dặm" theo điệu Nam Bình, có người cho rằng chính công chúa đã soạn ra trong lúc đi đường sang Chiêm:Nước non ngàn dặm ra đi...Mối tình chi!Mượn màu son phấnĐền nợ Ô, Lý.Xót thay vì,Đương độ xuân thì.Số lao đao hay là nợ duyên gì?...Nhạc sĩ Phạm Duy cũng dùng những chữ đầu trong bài này để viết thành ca khúc "Nước non ngàn dặm ra đi", nói về tâm sự của Huyền Trân công chúa khi sang Chiêm Quốc:Nước non ngàn dặm ra đi...Dù đường thiên lý xa vờiDù tình cố lý chơi vơiCũng không dài bằng lòng thương mến người...Một số tác phẩm có nói đến Huyền Trân như:

Âm nhạc
 Trường ca Con đường Cái Quan của Phạm DuyNăm tê trong lúc sang XuânTôi theo Công chúa Huyền Trân tôi lên đườngĐường máu xương đã lắm oán thươngĐổi sắc hương lấy cõi giang sanTôi đi theo bước ái tìnhĐi cho trăm họ được hòa bình ấm noĐèo núi cao nghe gió vi vuThổi phấn son bay tới kinh đô.... Tiễn biệt Huyền Trân của Phạm Duy phổ thơ Đào Tiến Luyện
 Nước non ngàn dặm ra đi của Phạm Duy
 Huyền Trân Công chúa của nhạc sĩ Nguyễn Hiền
 Nhớ của nhạc sĩ Châu Kỳ
 Tình sử Huyền Trân của Nam Lộc
 Sương gió Chiêm Thanh - cổ nhạc

Thơ
 Công chúa Huyền Trân của Hoàng Cao Khải (?)Đổi chác khôn ngoan khéo nực cười,Vốn đà không mất lại thêm lời,Hai châu Ô Lý vuông ngàn dặm,Một gái Huyền Trân của mấy mươi... !
 Tiễn biệt Huyền Trân của Đào Tiến Luyện

Tiểu thuyết lịch sử
Bộ "Bão táp triều Trần" của Hoàng Quốc Hải gồm 4 tập: Bão táp cung đình, Thăng Long nổi giận, Huyền Trân Công chúa, Vương triều sụp đổ'', được xuất bản lần đầu cả bộ năm 2003. Dịch giả Chapuis Gérard đã hoàn thành bản dịch Huyền Trân Công Chúa/Requiem pour une Princesse sang tiếng Pháp cuối năm 2009 và dự kiến phát hành năm 2012 .

Xem thêm

 Chế Mân
 Trần Khắc Chung
 Ngọc Vạn
 Ngọc Khoa
 Công chúa An Tư

Chú thích

Liên kết ngoài
 Huyền Trân Công Chúa
 Hoàng hậu PARAMECVARI của Champa
 Nhìn lại một sự kiện lịch sử - 700 năm cuộc tình Chế Mân và Huyền Trân công chúa
 Công chúa Huyền Trân trong niềm hoài vọng của nhân dân Huế
 Kỳ bí về ngôi miếu cổ rửa mối oan tình

Công chúa nhà Trần
Tu sĩ Phật giáo Việt Nam
Sinh năm 1289
Mất thế kỷ 14


title: Phố Hàng Bồ

text:
Phố Hàng Bồ nằm trong khu vực phố cổ Hà Nội. Thời kì thuộc Pháp vào cuối thế kỉ XIX phố có tên tiếng Pháp là Rue des Paniers. Từ sau năm 1945 phố chính thức mang tên Hàng Bồ. Cùng thời gian đó phố là nơi tập trung các cửa hàng bán dụng cụ đan bằng tre nứa như bồ, sọt, thúng mủng. Vào những dịp Tết Nguyên Đán hàng hoá truyền thống được chất đầy trên phố, kẻ mua người bán tấp nập.

Vị trí

Phố Hàng Bồ hiện nay thuộc phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Phố dài khoảng 0,27 km theo hướng Đông – Tây. Đầu phố phía Đông là ngã tư giao với các phố Hàng Đào, Hàng Ngang và Hàng Bạc. Đầu phố phía Tây là ngã tư giao với các phố Hàng Thiếc, Thuốc Bắc và Bát Đàn.

Phố nằm ở vị trí cách Hồ Hoàn Kiếm 0,35 km về phía Bắc và cách chợ Đồng Xuân 0,5 km về phía Nam

Lịch sử

Khu vực phố Hàng Bồ nguyên là đất thôn Xuân Hoa (đoạn phía Đồng) và thôn Nhân Nội (đoạn phía tây), tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương cũ. Tới giữa thế kỷ XIX, thôn Xuân Hoa hợp với thôn Yên Hoa thành thôn Xuân Yên. Và tổng Tiền Túc cũng đã đổi ra là tổng Thuận Mỹ. Thời Pháp thuộc, phố Hàng Bồ có tên gọi "Rue des Paniers", tuy nhiên sau cách mạng, Hà Nội đã chính thức hóa tên gọi "Hàng Bồ". Khoảng những năm đầu thế kỷ XX, có nhiều ngườiHoa kiều gốc Triều Châu cư trú ở khu phố này; họ cân thóc gạo và hoa quả, một số thì mở hiệu ảnh.

Dấu vết các làng cũ ở phố Hàng Bồ là những đình miếu còn sót lại: đền Xuân Yên (của thôn Xuân Hoa cũ) ở số nhà 44 phố Hàng Cân thờ công chúa Lân Ngọc, đền Xuân Yên của thôn Yên Hoa cũ ở số 6 phố Lương Văn Can thờ Nguyên quận phu nhân, đền Nhân Nội ở số nhà 84A phố Hàng Bồ cũng thờ công chúa Lân Ngọc và đình Nhân Nội ở số nhà 33 phố Bát Đàn thờ thần Bạch Mã. Đoạn giữa phố, cho tới đầu thời Pháp thuộc, là nơi tập trung những cửa hàng bán các thứ bồ đan bằng tre nứa. Còn đoạn đầu phố, chỗ tiếp giáp phố Hàng Đào, Hàng Ngang thời trước có tên là phố Hàng Dép. Ở đây tập trung các cửa hàng bán guốc dép.

Xem thêm

Phố cổ Hà Nội

Chú thích

Liên kết ngoài

B
Hàng Bồ


title: Hắc Long Giang (định hướng)

text:
Hắc Long Giang (黑龙江, sông rồng đen) có thể là:
Tên Trung Quốc của sông Amur, nằm tại ranh giới giữa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Nga.
Tỉnh Hắc Long Giang nằm tại đông bắc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Công ty Vắc xin Pasteur Đà Lạt

text:
Công ty Vaccine Pasteur Đà Lạt là một doanh nghiệp trực thuộc Bộ Y tế Việt Nam, nằm tại số 18 đường Lê Hồng Phong, thành phố Đà Lạt. Tiền thân của cơ sở này là Viện Pasteur Đà Lạt được thành lập từ năm 1936 theo đề xuất của bác sĩ Alexandre Yersin, một học trò của Louis Pasteur. Công ty Vaccine Pasteur Đà Lạt hiện nay có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và sản xuất các loại vaccine để phục vụ nhu cầu y tế, chữa bệnh của Việt Nam. Trụ sở của Công ty Vaccine Pasteur Đà Lạt cũng là một trong những công trình kiến trúc công sở tiêu biểu của thành phố.

Lịch sử
Ngày 1 tháng 1 năm 1936, theo đề xuất của bác sĩ Alexandre Yersin, chính quyền Pháp quyết định thành lập Viện Pasteur Đà Lạt, cơ sở cuối cùng trong chuỗi các Viện Pasteur tại Đông Dương. Bác sĩ Alexandre Yersin cũng chính là người đã thành lập Viện Pasteur Nha Trang vào năm 1895 và Viện Pasteur Hà Nội năm 1920. Viện Pasteur Đà Lạt khi đó có nhiệm vụ nghiên cứu các bệnh nhiệt đới, làm một số xét nghiệm y tế phục vụ việc bảo vệ sức khỏe cho con người, sản xuất những chế phẩm sinh học cung cấp cho Viện Pasteur Sài Gòn và kiểm nghiệm nước uống cho địa phương. Viện Pasteur Đà Lạt còn thành lập một khu trồng cây canh ki na tại xã Xuân Thọ để khảo nghiệm và sản xuất ký ninh. Trước năm 1975, Viện Pasteur Đà Lạt là một trong những cơ sở sản xuất thuốc chủng ngừa lớn nhất Đông Nam Á, vì vậy đôi khi viện còn sản xuất thuốc chủng cho một vài quốc gia khác trong khu vực.

Sau năm 1975, Bộ Y tế Việt Nam quyết định thành lập Trung tâm nghiên cứu và sản xuất vaccine quốc gia dựa trên ba cơ sở: Viện Pasteur Đà Lạt, Phòng sản xuất của Viện Pasteur Nha Trang và Phòng sản xuất vaccine của Viện vệ sinh dịch tễ Hà Nội. Đến năm 1982, Viện Pasteur Đà Lạt được đổi lại thành Phân viện vaccine Đà Lạt, và từ năm 1986 trở thành cơ sở hai của Viện vaccine quốc gia đóng tại Nha Trang. Năm 2004, Phân viện Vaccine Đà Lạt được Chính phủ Việt Nam đầu tư hơn 5 triệu đô la để xây dựng và lắp đặt một nhà máy sản xuất vaccine hiện đại có công suất thiết kế 6 triệu liều/năm, sản xuất các chủng loại vaccine thế hệ mới theo công nghệ lên men của Hoa Kỳ. Từ năm 2008, Bộ Y tế quyết định chuyển Phân viện Vaccine Đà Lạt thành Công ty Vaccine Pasteur Đà Lạt, một đơn vị hạch toán kinh tế tự chủ trực thuộc Bộ Y tế.

Kiến trúc
Công trình Viện Pasteur Đà Lạt được khởi công xây dựng vào năm 1932 và hoàn thành vào tháng 6 năm 1935. Toàn bộ cơ sở bao gồm một khối nhà chính làm văn phòng, bên cạnh là các phòng thí nghiệm, phòng tiệt trùng, phòng vaccine, phòng lạnh... Giống như phần lớn các công trình kiến trúc ở Đà Lạt, Viện Pasteur có bố cục tổng thể theo hình khối nằm ngang ổn định, gắn kết chặt chẽ với mặt đất. Công trình gồm hai tầng, mặt ngoài đối xứng gần như hoàn hảo, được trang trí bởi những cửa sổ kiểu cách đa dạng, một phần tường tầng trệt xây theo lối thô giáp. Kiến trúc của Viện Pasteur Đà Lạt chịu nhiều ảnh hưởng từ trào lưu kiến trúc mới. Công trình là tổ hợp của những mảng khối hình chữ nhật, các hình khối mạnh mẽ, đường nét đơn giản và rõ ràng. Nhìn từ ngoài vào, mặt chính của viện trang trí một chân dung Louis Pasteur đắp nổi và dòng chữ "Viện Pasteur Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt" ở phía trên. Mặt đứng của công trình phản ánh trung thực cấu trúc của mặt bằng. Hệ mái bằng có phần tường xây cao hơn mái hắt, một nét mới trong hình thức kiến trúc thời kỳ này. Xung quanh viện bao bọc bởi một số biệt thự, trước đây vốn là nơi ở của các bác sĩ làm việc trong viện.

Xem thêm
 Kiến trúc Đà Lạt
 Danh sách các công trình kiến trúc Đà Lạt

Tham khảo

Công trình kiến trúc Pháp tại Đà Lạt
Đà Lạt
Pasteur Đà Lạt


title: Tinodes schlingeri

text:
Tinodes schlingeri là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Tinodes


title: Tipula foliacea

text:
Tipula foliacea là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ichtratzheim

text:
Ichtratzheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Đạo giáo Việt Nam

text:
Đạo giáo Việt Nam là Đạo Giáo đã được bản địa hóa khi du nhập từ Trung Quốc vào Việt Nam. Đạo giáo Việt Nam là một trong ba tôn giáo phổ biến nhất ở Việt Nam.

Lịch sử hình thành và phát triển của Đạo giáo Việt Nam
Đạo giáo thâm nhập vào Việt Nam từ khoảng cuối thế kỷ thứ 2. Đạo giáo có hai phái tu là nội tu và ngoại dưỡng, phái nội tu phổ biến ở Việt Nam hơn.

Đạo giáo đi vào Việt Nam, đặc biệt là Đạo giáo phù thủy, tìm thấy ngay rất nhiều điểm tương đồng với tín ngưỡng ma thuật của người Việt nên Đạo giáo ăn sâu vào người Việt rất dễ dàng. Trước đó người Việt đã từng sùng bái ma thuật, phù phép. Họ tin rằng những lá bùa, những câu thần chú có thể chữa được bệnh tật và trị được tà ma. Tương truyền Hùng Vương vì giỏi phù phép nên có uy tín thu thập được 15 bộ để lập nên nước Văn Lang. Dưới thời Bắc thuộc, Đạo giáo rất phát triển ở Việt Nam. Nhiều quan lại Trung Hoa sang Việt Nam cai trị đều thích phương thuật, ví dụ Cao Biền đời Đường từng "cưỡi diều tìm long mạch" để triệt nguồn nhân tài Việt Nam. Thế nên, nếu Nho giáo phải đến thời Lý mới được thừa nhận thì Đạo giáo hòa trộn với tín ngưỡng ma thuật đến mức không còn ranh giới.

Từ Trung Quốc vào Việt Nam, Đạo giáo cũng vẫn giữ hai phái là Đạo giáo nhân gian thờ Đức Ngọc Hoàng Thượng đế, Thái Thượng Lão Quân, thần Trấn Vũ (Huyền Vũ), Quan Thánh Đế Quân. Bên cạnh đó, có sự kết hợp với tín ngưỡng dân gian, Đạo giáo còn thờ nhiều vị thần thánh khác của người Việt như Đức thánh Trần, Thánh mẫu Liễu Hạnh, cùng với Tam Phủ, Tứ Phủ, cho thấy sự hòa quyện giữa Đạo giáo và tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.

Ngoài ra, các pháp sư Việt Nam từ Bắc chí Nam còn thường hay thờ các thần Ngũ Hổ bằng bức tranh con hổ hay Quan Lớn Tuần Tranh là hai con rắn Thanh Xà và Bạch Xà quấn trên xà nhà trước bàn thờ. Dưới các triều Đinh, Lê, Lý, Trần đều có chọn các đạo sĩ làm cố vấn bên cạnh các nhà sư: nên có chức đạo quan và tăng quan. Tương truyền vua Đinh Tiên Hoàng từng lấy lễ thầy trò để tiếp đãi pháp sư Văn Du Tường, nhờ ông chém chết yêu quái vốn là Mộc tinh ở cây chiên đàn lâu năm. Đời nhà Lý các đạo sĩ Trần Tuệ Long và Trịnh Trí Không giữ địa vị quan trọng trong triều.

Dưới thời vua Lê Thần Tông, thế kỷ 17, xuất hiện một trường phái Đạo giáo Việt Nam có quy mô rất lớn gọi là Nội đạo, do Trần Toàn là một vị quan triều Lê, không theo nhà Mạc, từ quan về tu Tiên, mở Đạo trường ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa), có 10 vạn tín đồ, được tôn là Thượng Sư. Tương truyền vua Lê Thần Tông bị bệnh mọc lông cọp được Trần Toàn dùng bùa phép và thần chú chữa khỏi. Ông còn cứu sống cho con Chúa chết đã 2 ngày, nên được Vua và Chúa cho người cất nhà cho và tự tay vua ghi 3 chữ "Nội Đạo Tràng". Ba người con trai của ông được tôn là "Tam Thánh". Phái Đạo này phát triển vào Nghệ An và ra Bắc, đến tận thế kỷ 20 hãy còn tồn tại nhiều trung tâm của đạo này ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nội.

Đặc biệt, Đạo giáo đã đem sang Việt Nam phương pháp cầu Tiên. Giới sĩ phu xưa thường cùng nhau tổ chức cầu Tiên để hỏi về vận nước, chuyện kiết hung đại sự… Nhiều đàn cầu Tiên nổi danh một thời như đền Ngọc Sơn (Hà Nội), đền Tản Viên (Sơn Tây), đền Đào Xá (Hưng Yên)… Đầu thế kỷ 20, các đàn cầu Tiên (gọi là thiện đàn) mọc lên khắp nơi.

Kinh sách của Đạo giáo được truyền sang Việt Nam hiện vẫn còn truyền tụng, ngoài 2 quyển đầu tiên là Đạo Đức Kinh của Đức Lão Tử và Nam Hoa Kinh của Trang Tử, còn có quyển Huỳnh Đình Kinh dạy cách luyện Đạo, Thanh Tịnh Kinh và Cảm Ứng Kinh dạy về lẽ lành dữ trả vay cho người tu giải thoát. Tất cả tương truyền là do Đức Thái Thượng Đạo Tổ giáng cơ dạy từ xưa bên Trung Quốc.

Đặc biệt, Đạo giáo khi vào Việt Nam, hòa quyện với văn hóa tín ngưỡng dân gian đã hình thành một khuynh hướng của những người thật sự không phải là tín đồ đạo Lão nhưng có tư tưởng gần với phái Tiên Đạo hay Đạo giáo Thần Tiên, tức ưa thích đời sống thanh tĩnh nhàn lạc. Đó là những bậc trí thức Nho giáo, sinh không gặp thời, gặp chuyện bất bình nơi chốn quan trường hay các bậc anh hùng đã làm xong phận sự nam nhi đến lúc công thành thân thối lui về ẩn dật, vui thú điền viên cùng với thiên nhiên thi phú, cuộc cờ chén rượu mà theo dòng lịch sử, chẳng hạn như Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Công Trứ,... với cuộc sống "tri túc, tiện túc, đãi túc, hà thời túc; tri nhàn, tiện nhàn, đãi nhàn, hà thời nhàn" của học thuyết Lão Trang.

Thời Bắc thuộc, Đạo giáo chỉ phổ biến trong dân gian, đến thời phong kiến độc lập, các nhà Đinh, Lê, Lý, Trần đều coi trong các đạo sỹ không kém các tăng sư, bên cạnh Tăng quan còn có cả Đạo quan.

Ngày nay, Đạo giáo Việt Nam với tư cách là một tôn giáo không còn tồn tại nữa, tuy nhiên những ảnh hưởng của nó đến đời sống xã hội, nhất là tại các vùng kém phát triển thì vẫn còn rất mạnh mẽ.

Đặc điểm của Đạo giáo Việt Nam

Tính tổng hợp
Tổng hợp là một đặc điểm quan trọng của tín ngưỡng truyền thống nên giống như các tôn giáo khác khi du nhập vào Việt Nam, Đạo giáo bị hòa trộn với tín ngưỡng truyền thống. Đối với Đạo giáo thì rất đặc biệt, Đạo giáo phù thủy rất tương đồng với tín ngưỡng ma thuật nên sự hòa trộn xảy ra rất mãnh liệt đến không thể phân biệt nổi đâu là Đạo giáo, đâu là tín ngưỡng. Rất nhiều nhà nghiên cứu quy hết cho mọi tín ngưỡng Việt Nam là Đạo giáo, còn đối với người dân thích đồng bóng, bùa chú,... thì lại không biết Đạo giáo là gì.

Đạo giáo còn hòa trộn với các tôn giáo khác như Phật giáo. Chử Đồng Tử là người vừa tu đắc đạo thành Phật, vừa được coi là tổ sư của Đạo giáo Việt Nam. Đạo giáo còn ảnh hưởng đến các nhà Nho, các nhà nho khi gặp chuyện bất bình trong chốn quan trường thì hay lui về ẩn dật, tìm thú vui nơi thiên nhiên, sống cuộc sống an bình thanh thản, đó là các tu của Đạo giáo. Các nhà Nho còn tổ chức phụ tiên (cầu tiên) để hỏi trời đất về chuyện thời thế, tốt, xấu,... Nhiều đàn phụ tiên nổi tiếng như đền Ngọc Sơn (Hà Nội), đền Tản Viên (Sơn Tây), đền Đào Xá (Hưng Yên),... Nhiều nhà Nho còn lập đàn phụng tiên ngay tại tư gia và nơi làm việc như Hoàng giáp Nguyễn Thượng Hiền.

Tính linh hoạt và âm dương hòa hợp
Sau tính tổng hợp là tính linh hoạt và âm dương hòa hợp là những đặc tính của Đạo giáo Việt Nam. Đạo giáo thờ các vị thần là Ngọc Hoàng Thượng đế (Ngọc Hoàng), Thái Thượng Lão Quân (Lão Tử), Quan Thánh Đế (Quan Công), người Việt còn thờ các vị thánh của riêng mình. Câu tục ngữ, "Tháng 8 giỗ cha, tháng 3 giỗ mẹ" là để chỉ Đức Thánh Trần (Trần Hưng Đạo) và Bà Chúa Liễu (Liễu Hạnh Công chúa). Việc thờ đức Thánh Trần với tam phủ và tứ phủ đi liền với tín ngưỡng đồng bóng. Ngoài ra Đạo giáo Việt Nam còn thờ các vị thần khác như: Tam Bành, Độc Cước, Huyền Đàn,...

Đạo giáo chủ trương không tham gia vào đời sống xã hội (xuất thế) nhưng khi vào đến Việt Nam thì Đạo giáo còn được dùng làm vũ khí chống áp bức (nhập thế). Ví dụ, đời Hồ Quý Ly, có Trần Đức Huy dùng pháp thuật để thu hút đông đảo người theo chống lại triều đình sau đó bị dẹp.

Xem thêm
Đạo giáo

Tham khảo

Đạo giáo Việt Nam
Tôn giáo tại Việt Nam


title: Brachytarsophrys platyparietus

text:
Brachytarsophrys carinense là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Nó được tìm thấy ở Trung Quốc và có thể có ở Việt Nam.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Năm 2009, Fei L. và ctv coi danh pháp khoa học này chỉ là đồng nghĩa của Brachytarsophrys carinense.

Chú thích

Tham khảo
 Lau, M.W.N. 2004. Brachytarsophrys platyparietus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Brachytarsophrys

ca:Brachytarsophrys platyparietus
en:Brachytarsophrys platyparietus
fr:Brachytarsophrys platyparietus
pt:Brachytarsophrys platyparietus


title: Mitra heinickei

text:
Mitra heinickei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: Erythromma

text:
Erythromma là một chi chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Các loài
Erythromma có 4 loài:
 Erythromma humerale Selys, 1887
 Erythromma lindenii (Selys, 1840)
 Erythromma najas (Hansemann, 1823)
 Erythromma viridulum Charpentier, 1840

Hình ảnh

Tham khảo

Coenagrionidae


title: Dicranomyia submarina

text:
Dicranomyia submarina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Atarba javanica

text:
Atarba javanica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Phibun Rak (huyện)

text:
Phibun Rak () là một huyện (amphoe) ở miền trung của tỉnh Udon Thani, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Nong Han, Chai Wan, Si That, Kumphawapi và Prachaksinlapakhom.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) được thành lập ngày 1 tháng 4 năm 1992 thông qua việc tách 3 tambon từ Nong Han.

Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 11 tháng 10 năm 1997.

Hành chính
Huyện này được chia thành 3 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 37 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có 3 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Phibun Rak


title: Per Teodor Cleve

text:
Per Teodor Cleve (sinh 10.2.1840 tại Stockholm; từ trần 18.6.1905 tại Uppsala) là một nhà hóa học và địa chất học người Thụy Điển.

Cuộc đời và Sự nghiệp

Ông là con của Frederik Teodor Cleve và Ulrika Sophia Glansberg. Gia tộc Cleve gốc Đức. Cụ nội của Per là F.A.Cleve sang Thụy Điển trong thập niên 1760.

Ông tốt nghiệp bằng trung học phổ thông ở Stockholm năm 1858, sau đó ghi tên theo học ở Đại học Uppsala từ tháng 5 cùng năm, và đậu bằng tiến sĩ năm 1863.

Sau thời gian làm việc ở đại học Uppsala và các chuyến du hành châu Âu cùng Bắc Mỹ, ông được bổ nhiệm làm giáo sư tổng quát và hóa học nông nghiệp ở đại học Uppsala năm 1874.

Cleve đã khám phá ra các nguyên tố holmi và thulium năm 1879. Năm 1874, ông kết luận rằng didymium về thực chất là 2 nguyên tố, ngày nay gọi là neodymi và praseodymi.

Khoáng chất cleveite được nhà địa chất học Adolf Erik Nordenskiöld đặt theo tên ông năm 1878 để vinh danh ông.

Cleve là cha của nhà thực vật học kiêm hóa học Astrid Cleve và là ông ngoại của Ulf von Euler (con của Astrid Cleve), nhà sinh lý học kiêm dược lý học đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1970.

Ông kết hôn với nhà văn Caralma Öhbom năm 1874. Họ có ba người con: Astrid Cleve, Agnes Cleve-Jon-And, và Célie Brunius.

Vinh dự
 Viện sĩ Viện Hàn lân Khoa học Hoàng gia Thụy Điển năm 1871
 Hội viên Hội Khoa học Hoàng gia tại Uppsala, năm 1875
 Hội viên Hội Khoa học Đan Mạch, năm 1880
 Hội viên Hội Địa văn học Hoàng gia tại Lund, năm 1882
 Hội viên Hội Khoa học Na Uy năm 1892
 Huy chương Davy của Royal Society năm 1894
 Hội viên danh dự Hội Vi sinh vật học Hoàng gia, năm 1879
 Hội viên danh dự Hội Hóa học Hoàng gia, năm 1883
 Hội viên danh dự Royal Society (London) năm 1904
 Tiến sĩ danh dự (luật học) đại học Glasgow
 Phát ngôn viên Ủy ban giải Nobel Hóa học 1900-1905

Các tác phẩm
 Lärobok i kemi (Sách giá khoa Hóa học, 3 quyển 1872-75; ấn bản mới quyển 1 năm 1877, và quyển 2 năm 1888)
 Om stenkol (i "Ur vår tids forskning", 1872; andra upplagan 1874)
 Om korallerna (i "Ur vår tids forskning", 1873)
 Kort lärobok i oorganisk och organisk kemi för begynnare (1874; fjärde omarbetade upplagan "Lärobok i kemiens grunder", 1899)
 Kemiskt handlexikon (1883)
 Qvalitativ kemisk analys (1885; tredje upplagan 1900)
 Carl Wilhelm Scheele (minnesskrift, 1886)
 A Treatise on the Phytoplankton (1897)
 The Seasonal Distribution of Atlantic Plankton Organisms (1901)
 Les variations annuelles de l'eau de surface de l'ocean atlantique (1901, tillsammans med G. Ekman och O. Pettersson)

Chú thích

Tham khảo

  - subscription required

Liên kết ngoài

Sinh năm 1840
Mất năm 1905
Nhà hóa học Thụy Điển
Nhà địa chất học Thụy Điển
Người khám phá các nguyên tố hóa học
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển
Người phát hiện ra nguyên tố hóa học


title: Bathytoma helenae

text:
Bathytoma helenae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

helenae


title: Homoncocnemis

text:
Homoncocnemis từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae, hiện tại được coi là đồng nghĩa của Sympistis.

Former species
 Homoncocnemis fortis (Grote, 1880)

Tham khảo

Homoncocnemis at funet

Sympistis


title: Hopea sulcata

text:
Hopea sulcata là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Hopea sulcata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
S


title: Quận Mahaska, Iowa

text:
Quận Mahaska là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Oskaloosa, Iowa. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: T'aekkyŏn

text:
T'aekkyŏn là một môn võ thuật truyền thống Triều Tiên với nhiều động tác trong giống như những điệu múa. Những bức tranh tường trong các lăng mộ vương gia Cao Câu Ly ở Samsil cho thấy T'aekkyŏn xuất hiện ngay từ thời Tam Quốc Triều Tiên, được truyền bá từ Cao Câu Ly sang Tân La. Tuy nhiên tác phẩm sớm nhất viết về T'aekkyŏn (mang tên Manmulmo hay Jaemulmo do Lee Sung-Ji viết) xuất hiện mãi đến tận năm 1790.  Thông thường, T'aekkyŏn được phiên âm La Tinh thành Taekkyon hay Taekyon.

Hưng thịnh và suy tàn

Thật ra trước đây T'aekkyŏn chưa bao giờ được phổ biến trên toàn bán đảo Triều Tiên, nhưng nó rất thịnh hành tại khu vực xung quanh Hán Thành, kinh đô của vương quốc Triều Tiên. Vào thời cực thịnh của mình, thậm chí vua Triều Tiên đương thời cũng thường xuyên luyện tập T'aekkyŏn và các trận tỉ thí T'aekkyŏn (Subak) rất phổ biến. Tuy nhiên, người kế ngôi vị vua ấy lại ra lệnh cấm tiệt các trận tỉ thí vì sự lan tràn của nạn cá độ liên quan đến các trận T'aekkyŏn - đã có trường hợp con bạc gán cả vợ con, nhà cửa của mình - điều này khiến cho T'aekkyŏn trở thành một môn võ thuật thuần túy. Sau đó Subak chia làm hai loại yusul và T'aekkyŏn, during the early Joseon Dynasty.

Tuy nhiên, sự thịnh hành của T'aekkyŏn suy giảm nghiêm trọng khi Tống nho phát triển mạnh tại Triều Tiên, và trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Triều Tiên thì môn võ này gần như bị mai một. Tuy nhiên, sau khi nền đô hộ của phát xít Nhật sụp đổ vào năm 1945, T'aekkyŏn được phục hưng trở lại. Thật vậy, khi người Nhật ra sức cấm đoán và tìm cách hủy diệt T'aekkyŏn, vị võ sư cuối cùng của T'aekkyŏn cổ truyền là Song Duk-Ki vẫn cố gắng duy trì việc tập tuyện đều đặn môn võ này và ông đã gieo những mầm mống đầu tiên cho sự phục hưng của T'aekkyŏn. Ông được công nhận là "di sản văn hóa sống" của Hàn Quốc theo Important Intangible Cultural Asset số 76 vào ngày 1 tháng 6 năm 1983. Song Duk-ki là võ sư Hàn Quốc duy nhất được công nhận danh hiệu này.

Các đòn thế võ thuật

T'aekkyŏn bao gồm nhiều loại đòn thế khác nhau, từ đòn đấm, đòn đá cũng như khóa khớp, cụng đầu. Tuy nhiên hiện nay thì một số chi phái T'aekkyŏn không thật sự nhấn mạnh tất cả các loại đòn thế này. Các đòn chân của T'aekkyŏn rất phong khú và đa dạng, đặc biệt là các đòn low kick như ddanjuk và các động tác nhảy.

Xem thêm
 Danh sách các chủ đề liên quan đến Triều Tiên
 Võ thuật Triều Tiên
 Văn hóa Triều Tiên
 Taekwondo
 Hoa lang

Chú thích

Liên kết ngoài

 Traditional Taekkyon association
 Kyulyun Taekkyun association
 Korean Taekkyon association
 The neutral German Taekkyon organisation (also in English), links to all Taekkyon associations
 Taekkyon Korea
 Antonio Graceffo writes about learning taekkyon in Korea
 Taekkyon History
 Principles of Taekkyon Skills

Võ thuật Triều Tiên


title: Nephrotoma citrina

text:
Nephrotoma citrina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Plagiodera recchiai

text:
Plagiodera recchiai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Plagiodera


title: Đông y

text:
Đông y hay y học cổ truyền Trung Quốc là một nhánh của y học cổ truyền được phát triển dựa trên hơn 3.500 năm hành nghề y của Trung Quốc bao gồm nhiều hình thức khác nhau như thảo dược, châm cứu, trị liệu bằng cạo gió, xoa bóp, nắn xương, khí công và liệu pháp ăn kiêng, nhưng gần đây cũng chịu ảnh hưởng của y học phương Tây hiện đại. Đông y được sử dụng rộng rãi trong vùng văn hóa Đông Á  nơi có một lịch sử lâu dài, và những năm sau đó, Đông y ngày càng được phổ biến trên toàn cầu. Một trong những nguyên lý cơ bản của Đông y là năng lượng sống của cơ thể (khí), không phải là một hiện tượng đã được kiểm chứng về mặt khoa học, được cho là lưu thông qua các đường đi, được gọi là các kinh lạc, được cho là có các nhánh kết nối với các cơ quan và chức năng cơ thể."  Các khái niệm về cơ thể và bệnh tật được sử dụng trong Đông y phản ánh nguồn gốc cổ xưa của nó và sự nhấn mạnh của nó đối với các quá trình động đối với cấu trúc vật chất, tương tự như lý thuyết humoral của châu Âu.

Nghiên cứu khoa học cho đến nay chưa tìm thấy bằng chứng cho các khái niệm truyền thống của Trung Quốc như khí công, kinh lạc và các huyệt đạo.  Lý thuyết và thực hành Đông y không dựa trên kiến thức khoa học hiện có và có sự bất đồng giữa các thầy thuốc về cách thức chẩn đoán và điều trị nào nên được sử dụng cho bất kỳ bệnh nhân nào. Hiệu quả của thuốc thảo dược Trung Quốc vẫn ít được nghiên cứu và hỗ trợ. Có những lo ngại về một số thực vật có khả năng độc hại, các bộ phận động vật và dược phẩm từ Trung Quốc. Cũng có những lo ngại về buôn bán và vận chuyển trái phép các loài có nguy cơ tuyệt chủng bao gồm tê giác và hổ, và quyền lợi của các động vật bị nuôi nhốt, đặc biệt là gấu. Một đánh giá về nghiên cứu hiệu quả chi phí cho Đông y cho thấy các nghiên cứu có mức độ bằng chứng thấp, nhưng cho đến nay vẫn chưa cho thấy kết quả có lợi. Nghiên cứu dược phẩm đã khám phá tiềm năng tạo ra các loại thuốc mới từ các phương thuốc truyền thống, với rất ít kết quả thành công. Một bài xã luận của tạp chí Nature đã mô tả Đông y là "đầy các kiến thức giả khoa học" và nói rằng lý do rõ ràng nhất mà nó không đưa ra nhiều phương pháp chữa trị là vì phần lớn các phương pháp điều trị của nó không có cơ chế hoạt động hợp lý.  Những người ủng hộ Đông y thì lại cho rằng các nghiên cứu từ phương Tây cho đến nay đã bỏ lỡ các tính năng chính của nghệ thuật Đông y, chẳng hạn như các tương tác chưa biết giữa các thành phần khác nhau và các hệ thống sinh học tương tác phức tạp.

Các học thuyết của y học Trung Quốc bắt nguồn từ các cuốn sách như Hoàng đế nội kinh (黄帝内经) và Thương hàn luận (伤寒论), cũng như trong các quan niệm vũ trụ học như âm dương và ngũ hành. Bắt đầu từ những năm 1950, những quan niệm này đã được chuẩn hóa tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, bao gồm cả những nỗ lực để tích hợp chúng với các quan niệm hiện đại về giải phẫu và bệnh lý. Trong những năm 1950, chính phủ Trung Quốc đã thúc đẩy một hình thức Đông y được hệ thống hóa.

Đông y mô tả sức khỏe là sự tương tác hài hòa giữa các thực thể này và thế giới bên ngoài, và bệnh tật là sự bất hòa trong tương tác. Chẩn đoán Đông y nhằm mục đích theo dõi các triệu chứng của mô hình bất hòa tiềm ẩn, bằng cách đo mạch, kiểm tra lưỡi, da và mắt, và xem xét thói quen ăn và ngủ của người đó cũng như nhiều thứ khác.

Triết lý y học

Lý luận Đông y dựa trên nền tảng triết học cổ Trung Hoa: Âm Dương, Ngũ Hành. Âm Dương, Ngũ Hành cân bằng thì cơ thể khỏe mạnh, việc chữa bệnh nhằm lập lại trạng thái cân bằng của các yếu tố đó trong khi Tây y dựa trên các kiến thức về giải phẫu, sinh lý, vi sinh v.v. cùng các thành tựu của các ngành khoa học hiện đại.

Bên cạnh Âm Dương, Ngũ Hành, cơ sở lý luận Đông y còn bao gồm: học thuyết Thiên Nhân hợp nhất, học thuyết kinh lạc, bát cương, học thuyết tạng tượng. Mặc dầu tạng tượng học Đông y có nhiều điểm tương đồng với giải phẫu và sinh lý học Tây y, các từ Hán-Việt dùng để chỉ các tạng (Tâm, Can, Tỳ, Phế, Thận), phủ (vị, đởm, tam tiêu, bàng quang, tiểu trường, đại trường) trong Đông y không đồng nhất với các từ chỉ các cơ quan theo giải phẫu học Tây y (tim, gan, lách, phổi, cật; dạ dày, mật v.v.). Bởi lẽ Đông y có một hệ thống lý luận khác, theo đó, việc chia tách cơ thể thành các bộ phận khác nhau một cách rạch ròi chỉ là khiên cưỡng, do cơ thể là một thể thống nhất.

Trái ngược với văn hóa phương Tây, văn hóa phương Đông coi trọng "cân bằng" và "điều hòa". "Trung dung" - tức cân bằng giữa hai thái cực, được người xưa tôn vinh là tiêu chuẩn tối cao trong triết lý tu thân của bậc quân tử. Trong quan hệ với thiên nhiên, phương Đông không chủ trương chế phục mà hướng tới sự hòa hợp – "thiên nhân hợp nhất". Trong quan hệ giữa người với người, từ ngàn năm xưa "dĩ hòa vi quý" đã trở thành phương châm xử thế cơ bản. Đặc tính văn hóa đó đã ảnh hưởng sâu sắc tới quan niệm và phương pháp chữa bệnh của Đông y học. Về bệnh tật, Đông y quan niệm mọi thứ đều do "âm dương thất điều" - mất sự cân bằng và trung dung gây nên. Để chữa trị bệnh tật, Đông y sử dụng 8 biện pháp cơ bản - "hãn" (làm ra mồ hôi), "thổ" (gây nôn), "hạ" (thông đại tiện), "hòa" (hòa giải), "ôn" (làm ấm), "thanh" (làm mát), "tiêu" (tiêu thức ăn tích trệ), "bổ" (bồi bổ) để khôi phục cân bằng chỉnh thể, hóa giải mâu thuẫn giữa "chính khí" (sức chống bệnh) và "tà khí" (tác nhân gây bệnh). Trong 8 phép đó, không có biện pháp nào mang tính đối kháng, tấn công trực diện vào "bệnh tà" như trong Tây y.

Đặc biệt để thực hiện việc hóa giải có hiệu quả nhất, Đông y chủ trương "trị vị bệnh" (chữa từ khi bệnh chưa hình thành). 2000 năm trước, Nội kinh - bộ sách kinh điển của Đông y đã viết: Bậc thánh y không chờ khi bệnh hình thành rồi mới chữa trị, mà chữa từ khi chưa phát bệnh. Bệnh đã hình thành mới dùng thuốc, xã hội đã rối loạn mới lo chấn chỉnh, khác gì khi khát nước mới lo đào giếng, giặc tới nơi mới đúc binh khí, chẳng quá muộn sao? (Thánh nhân bất trị dĩ bệnh, trị vị bệnh; bệnh dĩ thành nhi hậu dược chi, loạn dĩ thành nhi hậu trị chi, ví do khát nhi xuyên tỉnh, đấu nhi chú binh, bất diệc vãn hồ). Do chủ trương "trị vị bệnh" nên Đông y rất coi trọng dưỡng sinh - nâng cao "chính khí", chính khí đầy đủ thì bệnh tật không thể xâm phạm (Chính khí tồn nội, tà bất khả can). Đó cũng là tư tưởng "tướng giỏi không cần đánh mà thắng" trong Tôn Tử binh pháp (Bất chiến nhi khuất nhân chi sư). Trong sách Nội kinh, dưỡng sinh được đặt vào vị trí tối cao, còn trị liệu chỉ được xem là biện pháp ở bình diện thấp. Tấn công trực tiếp vào "bệnh tà" chỉ được Đông y xem như biện pháp cuối cùng, bất đắc dĩ. "Trị vị bệnh", "phòng bệnh hơn chữa bệnh" - là chiến lược y tế vô cùng sáng suốt và là nét văn hóa độc đáo của Đông y từ ngàn năm xưa. Ngày nay, khi phổ bệnh đang có xu hướng chuyển từ nhiễm trùng sang bệnh tâm thân, nội tiết, chuyển hóa, phương thức sống,... thì chiến lược đó sẽ còn có giá trị thực tiễn và khoa học to lớn hơn nữa.

Đông y là nhân thuật, nên đối tượng chính của Đông y không phải là "bệnh" mà là "con người". Con người trong Đông y cùng với môi trường, vũ trụ hợp thành một chỉnh thể thống nhất, người xưa gọi đó là "Thiên nhân hợp nhất". Bản thân con người cũng là một chỉnh thể thống nhất, nên tinh thần và thể xác hợp nhất với nhau, người xưa gọi đó là "Hình thần hợp nhất".

Phương châm cơ bản của Đông y trong chữa bệnh là "lưu nhân trị bệnh" - nghĩa là trước hết phải giữ lấy mạng sống của con người, sau đó mới nghĩ tới vấn đề khống chế, tiêu trừ ổ bệnh. Mục tiêu chữa bệnh của Đông y là lập lại trạng thái "cân bằng chỉnh thể". Do đó trong quá trình chữa bệnh, Đông y coi trọng khả năng tự khôi phục và tái tạo của cơ thể con người, lấy việc huy động tiềm năng của con người làm phương châm chính. Vì vậy, bệnh nhân được coi là chủ thể, "nhân vi bản bệnh vi tiêu" - nghĩa là người là gốc, là chủ thể, bệnh chỉ là ngọn.

Đông y dùng thuốc tùy theo nguyên tắc "Biện chứng luận trị" - nghĩa là tùy theo chứng trạng biểu hiện ở người bệnh mà sử dụng phép chữa, bài thuốc khác nhau. Trên lâm sàng, trăm người mắc cùng một bệnh, có thể được chữa trị bằng hàng trăm phương thuốc khác nhau. Vì phương thuốc được lập ra theo nguyên tắc "Biện chứng luận trị" - tức phỏng theo bệnh tình cụ thể ở từng người bệnh. "Phương giả phỏng dã" như y gia thời xưa thường nói.

Chẩn bệnh

Chẩn đoán Đông y dùng các phương pháp vọng chẩn (quan sát bệnh nhân và hoàn cảnh), văn chẩn (lắng nghe âm thanh từ thể trạng và tâm sự của bệnh nhân), vấn chẩn (hỏi bệnh nhân và người nhà những điều liên quan), thiết chẩn (khám bằng tay và dụng cụ) để xác định bệnh trạng.

Điều trị

Điều trị Đông y gồm có phương pháp châm cứu, các thuốc uống hoặc dùng ngoài da, và cả xoa bóp.

Phương pháp châm cứu dựa trên hệ thống kinh mạch được miêu tả chi tiết với hàng trăm huyệt trên cơ thể. Các huyệt và các đường kinh mạch có mối liên hệ với các tạng, phủ trong cơ thể, để điều trị các rối loạn ở tạng phủ nào, rối loại kiểu nào thì can thiệp vào các huyệt tương ứng và một số huyệt khác để hỗ trợ nếu cần thiết. Điều đặc biệt là hệ thống các huyệt, kinh mạch đó không thể dùng các phương pháp giải phẫu, sinh lý của Tây y để miêu tả được, tuy rằng trong thời đại ngày nay, châm cứu được sử dụng như một phương pháp gây vô cảm (gây tê) trong một số cuộc phẫu thuật (Đông Tây y kết hợp).

Thuốc Bắc là các vị thuốc được khai thác và bào chế theo sách của Trung Quốc truyền sang (và phát triển bởi các lương y người Việt). Thuốc Nam là các vị thuốc do các thầy thuốc khám phá trên lãnh thổ Việt Nam. Các vị thầy thuốc nổi tiếng được xem là bậc tổ của nghề y Việt Nam là Lê Hữu Trác (còn lưu truyền bộ Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh là sách căn bản của Đông y Việt Nam) và Tuệ Tĩnh (tác giả của câu nói nổi tiếng "Nam dược trị Nam nhân" - thuốc Nam dùng chữa bệnh cho người Nam).

Lưu ý: Phương pháp cạo gió được dùng rộng rãi trong dân gian chưa được ngành Đông y chính thức công nhận và phương pháp chích lể cũng còn nhiều bàn cãi.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (GS Đỗ Tất Lợi)
 Đông dược - Chữa bệnh phòng bệnh Tâm - Tỳ - Phế - Thận - Can (BS CKII Đỗ Hữu Định)
 Từ Ngoại cảm tới Nội thương và Kinh nghiệm chữa trị bằng Đông y Đông dược (BS CKII Đỗ Hữu Định)
Dược Học Cổ Truyền Toàn Tập (PGS.TS.BS Trần Văn Kỳ)

Liên kết ngoài

Y học cổ truyền
Dược khoa
Ngụy khoa học
Đông y
Y học thay thế


title: 10 TCN

text:
Năm 10 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 10 TCN


title: Gymnopilus filiceus

text:
Gymnopilus filiceus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus filiceus at Index Fungorum

filiceus


title: Victrix marginelota

text:
Victrix marginelota là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Liban và Israel.

Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 10. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
The Acronictinae, Bryophilinae, Hypenodinae và Hypeninae of Israel

Chú thích

Victrix
Động vật được mô tả năm 1888


title: Triepeolus rugosus

text:
Triepeolus rugosus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1962


title: Ictalurus pricei

text:
Cá Yaqui là một loài cá trong họ Ictaluridae. Nó là loài đặc hữu của México.

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Ictalurus pricei . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật đặc hữu México
Ictalurus
Cá México
Loài nguy cấp


title: Kuma (tàu tuần dương Nhật)

text:
Kuma (tiếng Nhật: 球磨) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc dẫn đầu trong lớp của nó bao gồm năm chiếc. Tên của nó được đặt theo sông Kuma tại tỉnh Kumamoto. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, nó đã hoạt động rộng rãi trong nhiều chiến dịch tại Philippines và Đông Ấn thuộc Hà Lan cho đến khi bị đánh chìm ngoài khơi Penang ngày 11 tháng 1 năm 1944.

Thiết kế và chế tạo
Kuma là một trong số năm tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Kuma được chế tạo, và được dự tính để hoạt động trong cả vai trò tuần tiễu tầm xa tốc độ cao cũng như chỉ huy các hải đội tàu khu trục hay tàu ngầm.

Lịch sử hoạt động

Các hoạt động ban đầu
Kuma được hoàn tất vào ngày 31 tháng 8 năm 1920 tại xưởng hải quân Sasebo. Ngay sau khi được đưa vào hoạt động, Kuma được giao nhiệm vụ hỗ trợ cho cuộc đổ bộ binh lính Nhật tại Siberi trong vụ Can thiệp Siberi chống lại Hồng quân Bolshevik. Sau đó, nó đặt căn cứ tại cảng Arthur, và tuần tra dọc theo bờ biển Trung Quốc giữa Nhượng địa Quan Đông và Thanh Đảo, Trung Quốc.

Khi cường độ của cuộc chiến tranh Trung-Nhật ngày càng gia tăng, Kuma thực hiện việc tuần tra dọc theo bờ biển Trung Quốc, hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ của lực lượng Nhật Bản tại miền Trung nước này.

Chiếm đóng Philippines
Ngày 10 tháng 4 năm 1941, Kuma được phân về Hải đội Tuần dương 16 của Phó Đô đốc Ibo Takahashi thuộc Hạm đội 3. Vào lúc diễn ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 8 tháng 12 năm 1941, Kuma đang tham gia cuộc chiếm đóng Philippines, đã khởi hành rời căn cứ của nó ở Mako thuộc quần đảo Pescadores cùng với các tàu tuần dương Ashigara và Maya và các tàu khu trục Asakaze và Matsukaze. Từ ngày 10 đến ngày 11 tháng 12, Kuma hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ tại Aparri và Vigan, và nó bị năm máy bay ném bom Boeing B-17 Flying Fortress thuộc Phi đội 14 Không lực Lục quân Hoa Kỳ tấn công không thành ngoài khơi Vigan. Đến ngày 22 tháng 12, Kuma hỗ trợ cho cuộc đổ bộ tại vịnh Lingayen, Philippines.

Vào ngày 3 tháng 1 năm 1942, Kuma được tái bố trí vào Hạm đội Viễn chinh Phương Nam 3 của Phó Đô đốc Rokuzo Sugiyama. Nó được phân công tuần tra chung quanh quần đảo Philippine từ ngày 10 tháng 1 đến ngày 27 tháng 2 năm 1942. Đến tháng 3, Kuma được phân công hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ tại phía Nam Philippines, bắn phá cảng Cebu vào ngày 1 tháng 3, và hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên Zamboanga thuộc Mindanao vào ngày 3 tháng 3. Một Lực lượng Đổ bộ Hải quân Đặc biệt từ Kuma đã cứu được khoảng 80 người mang quốc tịch Nhật bị bắt giữ tại đây.

Ngày 9 tháng 4 năm 1942, ngoài khơi Cebu, Kuma cùng với tàu phóng ngư lôi Kiji bị các tàu tuần tra-phóng lôi PT boat Mỹ PT-34 và PT-41 tấn công. Kuma trúng phải một trong số tám quả Ngư lôi Mark 18 phóng ra, nhưng nó đã không phát nổ. Chiếc PT-34 sau đó bị các máy bay Mitsubishi F1M "Pete" xuất phát từ tàu chở thủy phi cơ Sanuki Maru tiêu diệt.

Ngày 10 tháng 4, Kuma hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên Cebu của Lữ đoàn Bộ binh 35 Kawaguchi và Trung đoàn Bộ binh 124, vào ngày 16 tháng 4 cho cuộc đổ bộ lên Panay của Lữ đoàn Bộ binh 9 Kawamura và Trung đoàn Bộ binh 41. Vào ngày 6 tháng 5, Kuma yểm trợ cho cuộc tấn công cuối cùng vào pháo đài của quân Mỹ trên đảo Corregidor trong vịnh Manila. Sau đó, Kuma tiếp tục tuần tra tại khu vực Manila cho đến ngày 12 tháng 8 năm 1942.

Các chiến dịch Đông Ấn và New Guinea
Sau khi được tái trang bị tại Xưởng hải quân Kure trong tháng 9, Kuma quay trở lại Manila vào ngày 20 tháng 9 năm 1942 và được tái bố trí vào Hạm đội Viễn chinh Phương Nam 2 của Phó Đô đốc Shiro Takasu (lực lượng Đông Ấn thuộc Hà Lan). Nó được gửi đến Hong Kong để nhận lên tàu các đơn vị của Sư đoàn 38 Lục quân và chuyển đến Rabaul, New Britain vào ngày 10 tháng 10. Sau đó Kuma đi đến Makassar, Celebes nơi nó thực hiện các cuộc tuần tra cho đến ngày 13 tháng 4 năm 1943, xen kẽ với các cuộc chuyển quân tăng cường đến Rabaul, Kaimana, New Guinea và Kabui, New Guinea.

Từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 5 năm 1943, Kuma được tái trang bị tại căn cứ hải quân Seletar ở Singapore, rồi sau đó nối tiếp các cuộc tuần tra chung quanh Đông Ấn thuộc Hà Lan cho đến ngày 23 tháng 6.

Ngày 23 tháng 6 năm 1943, trong khi ở lại Makassar cùng với các tàu tuần dương Kinu, Ōi và Kitakami cùng thuộc Hải đội Tuần dương 16, Kuma bị 17 máy bay ném bom Consolidated B-24 Liberator thuộc Phi đội 319/Liên đội 90 của Không lực 5 tấn công. Cả bốn chiếc tàu tuần dương chỉ chịu đựng những thiệt hại nhẹ do những quả bom ném suýt trúng.

Ngày 24 tháng 6 năm 1943, cờ hiệu của Hải đội Tuần dương 16 được chuyển từ chiếc Kinu sang Kuma. Sau đó cả hai chiếc tàu tuần dương khởi hành rời Makassar cho những chuyến tuần tra chung quanh Đông Ấn thuộc Hà Lan cho đến ngày 23 tháng 10. Từ ngày 1 tháng 11, Kuma được tái trang bị tại Singapore. Tháp pháo 140 mm Số 5 của nó được tháo dỡ, cũng như là máy phóng và cần cẩu; và thay vào đó là hai tháp pháo phòng không ba nòng 25 mm Kiểu 96, nâng tổng số khẩu phòng không 25 mm trên chiếc Kuma lên mười nòng (2×3 và 2×2). Việc tái trang bị được hoàn tất vào ngày 12 tháng 11, và nó tiếp nối các cuộc tuần tra và vận chuyển chung quanh Đông Ấn thuộc Hà Lan, xen kẽ với các chuyến đi đến cảng Blair, quần đảo Andaman, Penang, Mergui, Burma cho đến ngày 9 tháng 1 năm 1944.

Ngày 11 tháng 1 năm 1944, sau khi khởi hành rời Penang cùng tàu khu trục Uranami để thực tập chống tàu ngầm, Kuma bị chiếc tàu ngầm anh Quốc HMS Tally-Ho (P317) đặt căn cứ tại Trincomalee, Ceylon phát hiện ở vị trí 16 km (10 dặm) về phía Tây Bắc Penang. HMS Tally-Ho đã bắn một loạt bảy ngư lôi từ khoảng cách 1.700 m (1.900 yard). Trinh sát viên trên chiếc Kuma đã phát hiện các đợt sóng của ngư lôi, và cho dù đã bẻ lái hết mức, Kuma vẫn bị trúng hai quả ngư lôi về phía sau bên mạn phải, khiến con tàu bốc cháy. Kuma bị chìm với mũi trước tại tọa độ  do phát nổ những quả mìn sâu của chính nó. Tàu khu trục Uranami đã vớt những người sống sót của chiếc Kuma bao gồm Thuyền trưởng Sugino, nhưng 138 thành viên thủy thủ đoàn đã chết theo con tàu.

Kuma được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 10 tháng 3 năm 1944.

Danh sách thuyền trưởng
 Tohei Aoki (sĩ quan trang bị trưởng): 14 tháng 7 năm 1919 - 31 tháng 8 năm 1920
 Tohei Aoki: 31 tháng 8 năm 1920 - 15 tháng 2 năm 1921
 Rekizo Miyamura: 15 tháng 2 năm 1921 - 1 tháng 11 năm 1921
 Kumagoro Migita: 1 tháng 11 năm 1921 - 20 tháng 11 năm 1922
 Jutaro Takahashi: 20 tháng 11 năm 1922 - 15 tháng 10 năm 1923
 Shigeru Matsushita: 15 tháng 10 năm 1923 - 10 tháng 5 năm 1924
 Saisuke Hashimoto: 10 tháng 5 năm 1924 - 1 tháng 12 năm 1924
 Makoto Imagawa: 1 tháng 12 năm 1924 - 20 tháng 4 năm 1925
 Toki Yamamoto: 20 tháng 4 năm 1925 - 1 tháng 12 năm 1925
 Kanzo Fukushima: 1 tháng 12 năm 1925 - 1 tháng 11 năm 1926
 Hiroshi Ono: 1 tháng 11 năm 1926 - 1 tháng 12 năm 1927
 Yoshihiro Hayashi: 1 tháng 12 năm 1927 - 30 tháng 11 năm 1929
 Teijiro Sugisaka: 30 tháng 11 năm 1929 - 1 tháng 12 năm 1930
 Chuichi Yunokawa: 1 tháng 12 năm 1930 - 1 tháng 12 năm 1931
 Sadao Tsunoda: 1 tháng 12 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1932
 Yazuru Kumaoka: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
 Shigenori Horiuchi: 15 tháng 11 năm 1933 - 10 tháng 4 năm 1935
 Aritaka Aihara: 10 tháng 4 năm 1935 - 15 tháng 11 năm 1935
 Daigo Tadashige: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
 Tsutomu Sato: 1 tháng 12 năm 1936 - 15 tháng 6 năm 1938
 Sukeyoshi Yatsushiro: 15 tháng 6 năm 1938 - 18 tháng 5 năm 1939
 Kengo Kobayashi: 18 tháng 5 năm 1939 - 15 tháng 11 năm 1939
 Shiro Hiratsuka: 15 tháng 11 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
 Matsuro Eguchi: 15 tháng 10 năm 1940 - 20 tháng 9 năm 1941
 Kiyomi Shibuya: 20 tháng 9 năm 1941 - 14 tháng 11 năm 1942
 Ichiro Yokoyama: 14 tháng 11 năm 1942 - 14 tháng 8 năm 1943
 Shuichi Sugino: 14 tháng 8 năm 1943 - 11 tháng 1 năm 1944

Tham khảo

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

Tabular record:  CombinedFleet.com: Kuma history

Xem thêm
Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II

Lớp tàu tuần dương Kuma
Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Dendrobates duellmani

text:
Dendrobates duellmani là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Loài này có ở Ecuador và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Hình ảnh

Tham khảo

 Monteza, J.I., Coloma, L.A., Ron, S., Almandáriz, A., Cisneros-Heredia, D. & Jungfer, K.-H. 2004. Dendrobates duellmani. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Dendrobates
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Ecuador
Ranitomeya


title: 1868

text:
1868 (số La Mã: MDCCCLXVIII) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory.

Sự kiện

Tháng 1
 3 tháng 1 – Nhật hoàng Minh Trị hạ lệnh mở đầu duy tân hiến pháp.
 5 tháng 1:
 Mở đầu chiến tranh Paraguay - Brasil.
 Quân đội Brasil đánh chiếm Asuncion.
 Bùng nổ chiến tranh Mậu Thìn tại Nhật Bản.
 10 tháng 1: Mạc phủ tướng quân Đức Xuyên Khánh Gia tuyên bố Minh Trị duy tân là phi pháp.

Tháng 7

Vua Tự Đức cho xây dựng vườn ngự Dữ Dã (Dữ Dã viên) trên Cồn Dã Viên ở Huế.

Tháng 10
 10 tháng 10 – Cuba độc lập.

Sinh
 Không rõ - Hoàng Thị Loan, Mẹ của Hồ Chí Minh (m. 1901)
 18 tháng 4 – Dương Thị Thục, tôn hiệu Khôn Nghi Hoàng thái hậu, thứ thất của vua Đồng Khánh (m. 1944).

Mất

 17 tháng 5 – Kondō Isami, cục trưởng của Shinsengumi (s. 1834)
 19 tháng 7 – Okita Sōji, đội trưởng đội 1 Shinsengumi (s. 1844)

Xem thêm

Tham khảo

68


title: Eucera douglasiana

text:
Eucera douglasiana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1906


title: Oligoneurina ficicola

text:
Oligoneurina ficicola là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Ấu trùng ăn Carissa và Ficus ingens. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Oligoneurina


title: Mayacaceae

text:
Mayaca là một chi thực vật hạt kín, thường đặt trong họ của chính nó là Mayacaceae. Trong hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với hệ thống APG II năm 2003), người ta gán nó vào bộ Poales trong nhánh commelinids. Hệ thống Cronquist năm 1981 cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Commelinales của phân lớp Commelinidae.

Đặc điểm
Chi này chứa 4-10 loài cây thân thảo bò lan, có cách phát triển giống như thạch tùng, chủ yếu tại vùng nhiệt đới châu Mỹ, tới tây nam Hoa Kỳ, 1 loài tại vùng nhiệt đới châu Phi. Không có nơ lá sát gốc hay sát ngọn. Ưa ẩm hay ưa điều kiện đầm lầy, cắm rễ. Lá hoặc nổi hoặc chìm dưới mặt nước. Lá đơn, nhỏ, mọc so le, không cuống, lợp lên nhau. Lá nguyên mép hay cắt khía ở đỉnh, thẳng hay hình chỉ hoặc hình mác, 1 gân lá. Hoa nhỏ, màu trắng tới hồng, cân đối, lưỡng tính, mọc ở đầu cành, có lá bắc. Quả nang không dày cùi thịt, nứt khi chín, mở bằng 3 van. Hạt có nội nhũ chứa bột. Phát tán có lẽ nhờ nước.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mayacaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com .
Mayacaceae trong Flora of North America
Phân loại trong NCBI
Liên kết tại CSDL


title: Cha-uat (huyện)

text:
Cha-uat () là một huyện (amphoe) ở phía nam của tỉnh Nakhon Si Thammarat, miền nam Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) là Thung Song, Chulabhorn, Ron Phibun, Chaloem Phra Kiat, Chian Yai và Hua Sai của Nakho Si Thammarat Province, Ranot của tỉnh Songkhla, Khuan Khanun và Pa Phayom của tỉnh Phattalung và Huai Yot của tỉnh Trang.

Vườn quốc gia Khao Pu - Khao Ya nằm ở the dãy núi Nakhon Si Thammarat tại biên giới hai tỉnh Phattalung và Trang.

Lịch sử
Tiểu huyện (King Amphoe) được lập năm 1923, khi đơn vị này được tách từ huyện Ron Phibun. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 1/1/1953.

Hành chính
Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 88 làng (muban). Cha-uat là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Cha-uat and Tha Pra Cha. Có 11 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Huyện của Nakhon Si Thammarat


title: 15199 Rodnyanskaya

text:
15199 Rodnyanskaya (tên chỉ định: 1974 SE) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean gần Nauchnyj, Ukraine, ngày 19 tháng 9 năm 1974. Nó được đặt theo tên Larisa Zinov'evna Rodnyanskaya, a Ukrainian film director và producer.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1974
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh


title: Lepidaploa violiceps

text:
Lepidaploa violiceps là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Lepidaploa violiceps. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Lepidaploa
Thực vật Ecuador


title: 1762

text:
Năm 1762 (số La Mã: MDCCLXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

Sự kiện

Sinh
 29 tháng 4 - Jean-Baptiste Jourdan, người Pháp (mất 1833)
 19 tháng 5 - Johann Gottlieb Fichte, nhà triết học Đức (mất 1814)
 12 tháng 8 - King George IV của Vương quốc Anh (mất 1830)
 11 tháng 9 - Joanna Baillie, nhà văn người Scotland (mất 1851)
 23 tháng 10 - Samuel Morey, nhà phát minh người Mỹ (mất 1843)
 30 tháng 10 - André Chénier, nhà văn người Pháp (mất 1794)
 1 tháng 11 - Spencer Perceval, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1812)

Mất
 5 tháng 1 - Elizabeth của Nga (sinh 1709)
 11 tháng 1 - Louis-François Roubiliac, nhà điêu khắc người Pháp (sinh 1695)
 11 tháng 2 - Johann Tobias Krebs, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1690)
 12 tháng 2 - Laurent Belissen, nhà soạn nhạc Pháp (sinh 1693)
 20 tháng 2 - Tobias Mayer, nhà thiên văn học Đức (sinh 1723)
 21 tháng 3 - Nicolas Louis de Lacaille, nhà thiên văn học Pháp (sinh 1713)
 26 tháng 5 - Alexander Gottlieb Baumgarten, nhà triết học Đức (sinh 1714)
 17 tháng 6 - Prosper Jolyot de Crébillon, nhà văn người Pháp (sinh 1674)
 19 tháng 6 - Johann Ernst Eberlin, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1702)
 13 tháng 7 - James Bradley, Nhà thiên văn Hoàng gia Anh (sinh 1693)
 28 tháng 7 - George Dodington, 1st Baron Melcombe, nhà chính trị Anh (sinh 1691)
 21 tháng 8 - Lady Mary Wortley Montagu, nhà văn người Anh (sinh 1689)
 31 tháng 8 - Nhật hoàng Momozono của Nhật Bản (sinh 1741)
 17 tháng 9 - Francesco Geminiani, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1687)
 6 Tháng 10 - Francesco MANFREDINI, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1684)

Tham khảo

Năm 1762


title: Prothysana felderi

text:
Prothysana felderi là một loài bướm đêm thuộc họ Bombycidae hay Apatelodidae (nếu họ này được xem là có hiệu lực). Nó được tìm thấy ở México, phía nam đến Panama vào Nam Mỹ, ít ra đến Ecuador.

Nó ăn những loại cây Philodendron, Heliconia, Welfia georgii, Chamaedora tepejilote, Piptocarpha poeppigiana, Pentaclethra macroloba, Stigmaphyllon lindinianum, Piper colonense, Piper hispidum, Piper auretum, Piper peltata, Neea psychotroides, Lycianthes synanthera, Heliocarpus appendiculatus, Miriocarpa longipes và Aegifila falcata.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The identity of some unrecognized Neotropical Bombycoidea(Lepidoptera) described by Francis Walker
 Species info

Prothysana


title: Thais grandis

text:
Thais grandis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thais


title: Bazzania bhutanica

text:
Bazzania bhutanica là một loài rêu tản thuộc họ Lepidoziaceae. Đây là loài đặc hữu của Bhutan. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Bryophyte Specialist Group 2000. Bazzania bhutanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Bhutan
B


title: Orgelet

text:
Orgelet là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Pozuelo del Rey

text:
Pozuelo del Rey là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Pozuelo del Rey có diện tích 30,93 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 895 người. Đô thị Pozuelo del Rey nằm ở khu vực có độ cao 809 mét trên mực nước biển. Cự ly so với Madrid là 40 km.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Dicranoptycha linsdalei

text:
Dicranoptycha linsdalei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Priay

text:
Priay là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Blakea brunnea

text:
Blakea brunnea là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Gleason mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Liên kết ngoài

Blakea
Thực vật được mô tả năm 1941


title: Synanthedon vespiformis

text:
Synanthedon vespiformis (tên tiếng Anh: Yellow-legged Clearwing) là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở miền Cổ bắc.

Sải cánh dài 18–20 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài sồi, but also from the genera Populus, Aesculus và Salix.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Yellow-legged Clearwing at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1761
Synanthedon
Côn trùng châu Âu