title: Perdita geminata

text:
Perdita geminata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1964


title: Tanaka Shizuichi

text:
(1 tháng 10 năm 1887 – 24 tháng 8 năm 1945), là một Đại tướng của Lục quân Đế quốc Nhật Bản, những người vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, người chỉ huy Đông Bộ Quân, khu vực từ Tokyo - Yokohama.

Tiểu sử
Sinh ra ở tỉnh Hyōgo, Tanaka tốt nghiệp khóa 19 Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) và khóa 28 Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản). Sau đó ông đạt được tấm bằng văn học tại đại học Oxford nước Anh, ông nghiên cứu các tác phẩm của đại văn hào William Shakespeare. Ông đã lãnh đạo một nhóm du học sinh Nhật Bản diễu hành ăn mừng chiến thắng ở Luân Đôn vào cuối Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Từ năm 1930 đến năm 1932, ông chỉ huy Trung đoàn 2 Bộ binh IJA. Sau đó ông được cử tới Washington DC với vai trò Tùy viên quân sự, nơi đây ông gặp Douglas MacArthur, lúc này MacArthur làm Tham mưu trưởng Quân đội Hoa Kỳ. Trong thời gian làm việc lâu dài tại Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, ông đã rất yêu thích nơi này và công khai ủng hộ những vấn đề liên quan đến phương Tây. Từ năm 1934 đến năm 1935, Tanaka làm tham mưu trưởng Sư đoàn 4 IJA.

Chiến tranh Trung-Nhật lần 2 bắt đầu, Tanaka chỉ huy Lữ đoàn 5 Bộ binh IJA và tham gia trận Vũ Hán năm 1938. Ông được triệu về Nhật Bản và được bổ nhiệm làm người đứng đầu Quân đoàn Kempeitai, ở vùng Kanto. Từ năm 1939- 1940, ông trở về Trung Quốc chỉ huy Sư đoàn 13 IJA.

Chiến tranh Thái Bình Dương bắt đầu, Tanaka được chọn làm Tổng Tư lệnh Đông Bộ Quân và sau đó là thành viên của Bộ Tham mưu. Ông là người phản đối việc tấn công Trân Châu Cảng.

Năm 1942, Tanaka đến Philippines chỉ huy Quân đoàn 14 IJA và sau đó giữ chức Thống đốc Philippines từ năm 1942- 1943. Năm 1943, ông được thăng chức Đại tướng nhưng vào năm 1944, ông phải quay về Nhật Bản dễ chữa bệnh sốt rét. Từ năm 1944- 1945, ông được bổ nhiệm vào Bộ trưởng chiến tranh. Ngày 19 tháng 3 năm 1945, chỉ huy Đông Bộ Quân.

Việc ông chỉ huy Sư đoàn 1 Vệ binh Hoàng gia, rất có lợi nếu như ông tham gia cuộc đảo chính của nhóm Thiếu tá Kenji Hatanaka vào ngày 15 tháng 8 năm 1945. Hatanaka tìm cách chiếm Hoàng cung, để ngăn việc Thiên hoàng công bố tin Nhật Bản đầu hàng. Khi ông được yêu cầu tham gia cuộc đảo chính, ông đã từ chối và đã huy động Đông Bộ Quân chống lại nhóm đảo chính. Sau khi thực hiện một số cuộc gọi và ra lệnh phong tỏa Hoàng cung, ông đã lái xe của mình tới mắng chửi Hatanaka.

Được coi là anh hùng của sự kiện ngày 15 tháng 8, và thấy chưa làm hết trách nhiệm để kết thúc cuộc đảo chính, và ông cảm chịu trách nhiệm khi Tokyo bị quân Đồng Minh đánh bom. Ngày 19 tháng 3, ông đã cố gắng từ chức 3 lần, sau khi ông thất bại trong việc ngăn ngừa thiệt hại Minh Trị Thần Cung, Hoàng cung và các khu vực quan trọng khác, nhưng đơn từ chức của ông bị từ chối

Sau khi kết thúc chiến tranh, ngày 24 tháng 8, tại văn phòng làm việc của mình Dai Ichi ở thủ đô Tokyo, ông đã bắn vào tim, tự sát.

Tham khảo

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Đại tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Người Hyōgo


title: Zappendorf

text:
Zappendorf là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Colletes claripes

text:
Colletes claripes là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1925


title: Ludioschema placidus

text:
Ludioschema placidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Ludioschema


title: Quận Hennepin, Minnesota

text:
Quận Hennepin là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 1.152.425. người, là quận đông dân nhất ở Minnesota và quận đông dân thứ 32 tại Hoa Kỳ; hơn một phần năm dân Minnesota sinh sống ở Hạt Hennepin. Its county seat is Minneapolis,. Quận lỵ đóng ở Minneapolis,, thành phố đông dân nhất của bang. Quận được đặt tên để vinh danh Cha thám hiểm thế kỷ 17 Louis Hennepin..

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Hoplitis decaocta

text:
Hoplitis decaocta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Plectrosternus coolsi

text:
Plectrosternus coolsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Plectrosternus


title: Aslamidium lescheni

text:
Aslamidium lescheni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Aslamidium


title: Vriesea guttata

text:
Vriesea guttata là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Cherry Bow'
 Vriesea 'Cupid's Bow'
 Vriesea 'Donneaina'
 Vriesea 'Golden Plaits'
 Vriesea 'Inspektor Perring'
 Vriesea 'Karamea Granada'
 Vriesea 'Lav (Lavender)'
 Vriesea 'Petersiana'
 Vriesea 'Regent'
 Vriesea 'Sanderiana'
 Vriesea 'Wingding'

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
guttata


title: Shamshi-Adad V

text:
Shamshi-Adad V (Thế kỷ 9 TCN—811 TCN) là vua của Assyria từ 824—811 TCN. Ông được đặt theo tên của thần Adad, người còn được gọi là Hadad.

Gia đình
Ông là con trai và người kế vị của Shalmaneser III, chồng của Shammuramat (một số người xem đây là Semiramis thần thoại) và là cha của Adad-nirari III, người kế vị ông làm vua.

Ông cũng là ông nội của Shalmaneser IV.

Tiểu sử

Những năm đầu của triều đại ông cho thấy một loạt cuộc tranh giành quyền kế vị Shalmaneser.

Cuộc nổi dậy đã được lãnh đạo bởi Assur-danin-pal, anh trai ông, và nổ ra năm 826 TCN. Theo bia tưởng niệm được viết bằng chữ khắc của Shamshi-Adad, Assur-danin-pal đã thành công trong việc chiếm được 27 thành phố quan trọng bao gồm cả Nineveh. Cuộc nổi dậy kéo dài cho đến năm 820 trước Công nguyên, làm suy yếu đế quốc Assyria và vương quyền ở đó. Sự suy yếu này còn kéo dài cho đến khi Tiglath-pileser III ra chiếu cải cách.

Trong những năm sau, Shamshi-Adad ra quân đánh miền Nam Lưỡng Hà, và đã ký hiệp ước với vua Babylon là Marduk-Zakir-shumi I.

Năm 814 TCN ông đã đánh bại vua Babylon là Murduk-balassu-iqbi trong trận Dur-Papsukkal và vài bộ lạc người Aramean định cư tại Babylon.

Mức độ chiến thắng của Shamshi-Adad đến mức ông đã nhận được sự phục tùng của vua Babylon và, sau khi lấy được chiến lợi phẩm từ một số thành phố của Babylon, ông trở về Assyria cùng với các kho báu và thần của cung điện (tức là đại diện thiêng liêng của các vị thần).

Tham khảo

Vua Assyria
Năm sinh không rõ


title: FIFA Football 2003

text:
FIFA Football 2003 là một trò chơi bóng đá do hãng EA Sports phát hành vào tháng 10 năm 2002. FIFA 2003 có thể chơi được trên Windows, PlayStation, PlayStation 2, GameCube, Xbox, Game Boy Advance, Mobile phone. Có 3 cầu thủ chính được chọn làm quảng cáo cho FIFA 2003 là: Roberto Carlos, Ryan Giggs và Edgar Davids, tại Hoa Kỳ là Landon Donovan. Phần bình luận trận đấu do John Motson và Ally McCoist đảm nhận. Bài hát chính của game: "To Get Down" do Timo Maas/Fatboy Slim trình bày.

Cách chơi

Các giải đấu trong FIFA 2003
 Austrian FMobile Bundesliga
 Belgian League
 BrazilianLeague
 Danish Superligaen
 FA Premier League
 Ligue de Football Profssionnel
 German Bundesliga
 Italian League
 K-League
 MLS
 Norwegian Tippeligaen
 Scottish Premier League
 Spanish Primera Division
 Swedish Allsvenskan
 Swiss Nationalliga A

Ngoài ra còn có phần Rest of World gồm 40 CLB từ các giải đấu khác nhau và phần International gồm 38 đội tuyển quốc gia trên thế giới.

Các đội tuyển quốc gia trong FIFA 2003

 Áo
Brasil
Cameroon
 Scotland
 Na Uy
 Đan Mạch
 Nam Phi
 Ả Rập Saudi
 Paraguay
Nga
Phần Lan
Hy Lạp
Slovenia

Senegal
Ireland
 Bỉ
Thụy Sĩ
 Nigeria
 Úc
 Thụy Điển
 Ecuador
Anh
 Bulgaria
 Mexico
 Hàn Quốc
 Đức

 Hoa Kỳ
 Tunisia
 Croatia
 Nhật Bản
Argentina
Tây Ban Nha
 Thổ Nhĩ Kỳ
 Costa Rica
 Trung Quốc
 Bồ Đào Nha
 Ba Lan
 Uruguay

FIFA 2003 sử dụng 22 sân vận động

 Old Trafford
 Anfield
 Highbury
 Sân vận động Olympic
 Westfalenstadion
 BayArena
 Sân vận động Công viên các Hoàng tử
 Félix-Bollaert
 Gerland
 Santiago Bernabéu
 Camp Nou
 Mestalla

 Alpi
 Olimpico
 San Siro
 Yokohama
 Ali Samiyen
 Amsterdam Arena
 Constant Vanden Stock
 Olympic Style
 Oval Style
 Closed Square
 Open Square Style

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của hãng EA

Trò chơi điện tử năm 2002
Trò chơi Xbox
Trò chơi PlayStation
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi Game Boy Advance
Trò chơi GameCube
Trò chơi trên Windows
Trò chơi của Electronic Arts
FIFA (loạt trò chơi)
Trò chơi trên thiết bị di động


title: Leptotarsus opifex

text:
Leptotarsus opifex là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Mexipyrgus churinceanus

text:
Mexipyrgus churinceanus là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae.

Phân loài
 Mexipyrgus churinceanus lugoi - Mexipyrgus De Lugo Snail

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
 Steven G. Johnson: Age, phylogeography and population structure of the microendemic banded spring snail, Mexipyrgus churinceanus. - Molecular Ecology, Volume 14, Issue 8, Pages 2299 - 2311, Published Online: 1 tháng 6 năm 2005.
 Steven G. Johnson, C. Darrin Hulsey and Francisco J. García de León: Spatial mosaic evolution of snail defensive traits. - BMC Evolutionary Biology 2007, 7:50, doi:10.1186/1471-2148-7-50.

Mexipyrgus
Động vật đặc hữu México


title: Ignelater dominicanensis

text:
Ignelater dominicanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Garcia & Pina miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Ignelater


title: Force

text:
Force là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùngMarche, cách khoảng 70 km về phía nam của Ancona và khoảng 15 km về phía tây bắc của Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số là 1.565 người và diện tích là 34,2 km².

Force giáp các đô thị: Comunanza, Montefalcone Appennino, Montelparo, Palmiano, Rotella, Santa Vittoria in Matenano, Venarotta.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Nymphargus luteopunctatus

text:
Nymphargus luteopunctatus là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae, formerly placed in Cochranella. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới và sông.
Its conservation status is unclear.
Nymphargus Luteopunctatus has 2-3 large vomerine teeth and is green with yellow spots bordered by black. When viewed from above it has a rounded snout.

Nguồn
 Castro, F. & Acosta-Galvis, A. 2004. Cochranella luteopunctata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Nymphargus
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Martagny

text:
Martagny  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Nước cứng

text:
Nước cứng là loại nước chứa hàm lượng chất khoáng cao, chủ yếu là hai ion calci (Ca2+) và magnesi (Mg2+). Nước cứng được hình thành khi nước ngầm thấm qua những lớp đá vôi, đá phấn, hoặc thạch cao mà những loại đá này vốn chứa lượng lớn ion calci và magie ở dạng hợp chất cacbonat, hydro cacbonat, sulfat. Trong nước cứng cũng có thể chứa các ion sắt; khi bị oxy hóa, những ion này sẽ xuất hiện dưới dạng vết ố nâu đỏ trên bề mặt vật liệu tráng men hoặc vải sợi. Ngoài ra, những ion kim loại khác như stronti, nhôm, bari, mangan, kẽm cũng có thể gây ra hiện tượng nước cứng, nhưng vì hàm lượng trong nước của những ion này thường rất thấp nên không đáng kể.

Nước cứng là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng trong các ngành công nghiệp; do vậy, độ cứng của nước công nghiệp cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh những tổn hại cho các thiết bị sử dụng nước như lò hơi, tháp giải nhiệt. Trong hoạt động thường ngày, nước cứng thường được nhận biết thông qua hiện tượng xà bông khi pha trong nước sẽ không tạo bọt hoặc sự hình thành cặn vôi trong bình nấu nước sôi. Khi nước cứng trở thành vấn đề nghiêm trọng, người ta cần sử dụng hệ thống làm mềm nước (khử cứng) để giảm tác hại gây ra bởi nước cứng.

Nguyên nhân

Độ cứng của nước được xác định bằng nồng độ những cation đa hóa trị tồn tại trong nước. Cation đa hóa trị là những hợp chất phức kim loại có điện tích lớn hơn 1+ (nghĩa là có hóa trị II trở lên). Những cation thường gặp trong nước cứng là ion Ca2+ và Mg2+. Khi nước thẩm thấu qua các lớp đá khoáng trong tầng ngậm nước, những ion này sẽ hòa tan vào nước. Loại đá khoáng chứa ion calci và magnesi chủ yếu là dolomit (). Nước mưa và nước cất được xem là "nước mềm" vì chứa rất ít ion kim loại.

Nước mưa, vốn chứa ít ion kim loại, khi rơi xuống đất sẽ trở thành nước mặt, kéo theo các tạp chất như bụi bẩn, chất rắn hòa tan, huyền phù, đồng thời khí cacbon dioxide (CO2) có trong không khí. Khí CO2 trong các quá trình sinh học, như phân hủy sinh vật, sẽ tiếp tục được hấp thu vào nước mặt và các tầng nước ngầm. Cacbon dioxide khi hòa tan trong nước sẽ tạo dung dịch axit cacbonic (). Axit cacbonic sẽ hòa tan những loại đá khoáng như dolomit (chứa calci cacbonat và magie cacbonat) hoặc đá vôi (chứa calci cacbonat) theo phản ứng hóa học sau:

Các quá trình hấp thụ CO2 vào nước và phản ứng hòa tan các đá khoáng cacbonat sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được dung dịch loãng chứa muối hydro cacbonat (bicacbonat) của calci và magnesi. Quá trình cân bằng hóa học được thể hiện bằng phương trình tổng quát như sau (với calci cacbonat đại diện cho độ cứng của nước):

Phản ứng trên có tính thuận nghịch. Nước mưa chứa CO2 sẽ phản ứng với calci cacbonat và hòa tan ion calci vào nước, đồng thời tạo ion hydro cacbonat. Ngược lại, khi cacbon dioxide bị bay hơi khỏi dung dịch (ví dụ, do nhiệt độ tăng lên), cân bằng hóa học sẽ dịch chuyển về bên trái theo nguyên lý Le Chatelier, tạo thành kết tủa calci cacbonat dạng rắn, dưới dạng đá calcit, thạch nhũ, hoặc măng đá.

Độ cứng tạm thời

Độ cứng tạm thời, hay còn gọi là "độ cứng cacbonat", là độ cứng tương đương với hàm lượng cacbonat và hydro cacbonat trong nước của ion calci và magnesi. Nước cứng tạm thời chứa hai cation calci và magnesi (Ca2+, Mg2+) cùng hai anion cacbonat và hydro cacbonat (, ). Hàm lượng cation Ca2+, Mg2+ liên quan đến độ cứng của nước. Tuy nhiên, khác với độ cứng vĩnh cửu, độ cứng tạm thời có thể được xử lý bằng phương pháp dùng nhiệt độ. Khi đun sôi nước, ion hydro cacbonat sẽ tạo thành cacbonat, phương trình cân bằng sẽ dịch chuyển về bên trái, tạo thành calci cacbonat kết tủa khỏi dung dịch. Dung dịch sau khi kết thúc quá trình gia nhiệt trở thành "nước mềm". Phản ứng hóa học được biểu diễn như sau:

Với ΔH là nhiệt được cung cấp.

Độ cứng vĩnh cửu
Độ cứng vĩnh cửu, hay còn gọi là độ cứng phi cacbonat, gây ra do sự có mặt của các muối chloride và sulfat như CaCl2, CaSO4, MgCl2, MgSO4. Những muối này không kết tủa khi đun sôi nước do các ion chloride và sulfat không bị phân hủy do nhiệt như ion hydro cacbonat trong nước cứng tạm thời. Do vậy, loại độ cứng này không thể xử lý được bằng phương pháp nhiệt. Khi một mẫu dung dịch nước được đun sôi, các ion hydro cacbonat () sẽ phân hủy thành  và khí CO2; các ion Ca2+ và Mg2+ sẽ kết hợp với  tạo kết tủa. Phản ứng này sẽ dừng lại khi toàn bộ lượng ion cacbonat đã được kết tủa hết. Lượng ion Ca2+ và Mg2+ còn lại trong dung dịch chính là độ cứng vĩnh cửu. Độ cứng vĩnh cửu có thể được loại bỏ bằng phương pháp hóa học, khi sử dụng vôi tôi (), sođa (), hoặc natri aluminat ().

Độ cứng toàn phần
Độ cứng toàn phần, hay còn gọi là "độ cứng tổng", bằng tổng hàm lượng toàn bộ các ion calci và magnesi có trong dung dịch, được thể hiện dưới hàm lượng tương đương của . Nói cách khác, độ cứng toàn phần bằng giá trị độ cứng tạm thời và độ cứng vĩnh cửu cộng lại. Độ cứng tạm thời được tính dựa trên hàm lượng ion hydro cacbonat, còn độ cứng toàn phần được tính dựa trên hàm lượng ion calci và magnesi. Nếu độ cứng tạm thời lớn hơn hoặc bằng độ cứng toàn phần, có thể suy ra giá trị độ cứng vĩnh cửu bằng 0 và độ cứng tạm thời chính là giá trị độ cứng của dung dịch.

Ảnh hưởng

Trong sinh hoạt

Nước cứng làm giảm khả năng tạo bọt của xà phòng, đồng thời làm giảm tác dụng tẩy rửa do tạo muối calci không tan. Công thức hóa học của xà bông có chứa những hợp chất muối natri của những axit hữu cơ mạch dài, như natri oleat hoặc natri stearat. Khi sử dụng trong nước mềm, muối natri stearat hòa tan dễ dàng, ion stearat () thể hiện hoạt tính tẩy rửa của xà phòng. Tuy nhiên, khi sử dụng trong nước cứng, ion stearat sẽ phản ứng kết hợp với ion calci hoặc magnesi tạo thành hợp chất tủa không tan, calci stearat, thường được gọi là "váng bọt xà phòng" (soap scum). Những váng bọt này khi bám trên quần áo sẽ khó tẩy sạch, đồng thời làm giảm độ bền quần áo và vải sợi.

Đối với các đồ dùng trong nhà bếp để đun nấu như bình nấu nước hoặc bình nóng lạnh, CaCO3 tạo ra khi đun sôi nước, gây cáu cặn, làm giảm khả năng dẫn và truyền nhiệt, tiêu hao điện năng, gây lãng phí, đồng thời nhanh làm hỏng sản phẩm. Dùng nước cứng để nấu ăn sẽ làm đậu, thịt khó chín, làm mất vị và màu sắc thực phẩm.

Trong công nghiệp

Các thành phần calci cacbonat và magnesi cacbonat trong nước cứng dẫn đến tình trạng bám cặn trên bề mặt thiết bị nhiệt, gây tắc nghẽn, làm giảm hệ số lưu lượng trên đường ống, gây hư hỏng dẫn đến chi phí sửa chữa hoặc thay thế cao.

Nước cứng không được phép dùng trong nồi hơi vì khi đun sôi nước cứng thì calci cacbonat (CaCO3) và magie cacbonat (MgCO3) sẽ kết tủa bám vào phía trong thành nồi hơi tạo thành một lớp cáu cặn cách nhiệt, làm giảm hệ số cấp nhiệt, đồng thời gây hiện tượng quá nhiệt cho kim loại, dẫn đến hư hỏng thiết bị, đường ống kim loại. Chỉ cần một lớp mỏng calci cacbonat với độ dày 0,8mm (khoảng 1/32in) bên trong bề mặt nồi hơi sẽ làm tăng lượng nhiên liệu tiêu thụ cao hơn 5%–8% so với nồi hơi có bề mặt không bị bám cáu cặn.

Đối với sức khỏe
Vào thập niên 1970, người ta phát hiện tỉ lệ mắc bệnh tim mạch của người dân ở những vùng sử dụng nước mềm cao hơn so với tỉ lệ của những người ở khu vực sử dụng nước cứng. Nhiều nghiên cứu được thực hiện ở Hoa Kỳ, Canada, và Châu Âu, để tìm ra mối liên quan hệ giữa ảnh hưởng của nước cứng trong sinh hoạt đối với những bệnh tim mạch. Tuy những nghiên cứu này chỉ mới ở giai đoạn sơ bộ và chưa hoàn thiện, người ta đưa ra giả thiết rằng những nguyên tố như calci, magnesi, mangan, trong nước cứng có tác dụng ngăn ngừa nguyên nhân gây bệnh tim mạch.

Nhiều nghiên cứu sau đó chỉ ra rằng nước cứng không những không có hại cho sức khỏe con người mà ngược lại, còn có một số lợi ích nhờ vào các nguyên tố calci và magnesi có trong nước cứng. Nước cứng được xem là nguồn cung cấp hai nguyên tố này cho cơ thể con người. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), calci và magnesi là những nguyên tố thiết yếu và có lợi ích đối với con người. Việc thiếu hụt những nguyên tố này trong khẩu phần dinh dưỡng sẽ dẫn đến nhiều vấn đề về sức khỏe. Ví dụ, việc thiếu hụt hấp thu calci sẽ dễ dẫn đến các bệnh như ung thư dạ dày, loãng xương, sỏi thận, ung thư đại tràng, cao huyết áp, đột quỵ, bệnh động mạch vành...  Nguyên tố magnesi là loại cation nhiều thứ tư trong cơ thể con người và nhiều thứ hai trong các dịch nội bào. Nguyên tố magnesi được cho là yếu tố có lợi chính trong nước cứng. Việc thiếu hụt magnesi sẽ dễ dẫn đến các bệnh như cao huyết áp, bệnh động mạch vành, giảm hấp thụ insulin, tiểu đường, ung thư thực quản, ung thư buồng trứng. Một số nghiên cứu khuyến cáo nồng độ tối ưu trong nước uống của nguyên tố calci là 40–80 ppm và magnesi là 20–30 ppm; còn độ cứng toàn phần trong nước tối ưu là 2–4 mmol/L (tương đương 200–400ppm).

Phương pháp làm mềm nước
Có nhiều phương pháp làm mềm nước cứng (khử cứng); một số phương pháp phổ biến trong công nghiệp và dân dụng là:
Trao đổi ion (Ion exchange)
Khử muối khoáng (Demineralization)
Kết tủa (Precipitation)
Thẩm thấu ngược (Reverse osmosis)
Chưng cất (Distillation)
Bốn phương pháp — khử khoáng, thẩm thấu ngược, chưng cất, kết tủa — làm giảm độ cứng của nước bằng cách loại bỏ chất khoáng rắn khỏi nước. Lượng tổng chất rắn hòa tan (TDS) trong nước được giảm đáng kể hoặc thậm chí bị loại bỏ hoàn toàn. Ngược lại, phương pháp trao đổi ion giảm độ cứng bằng cách loại bỏ các ion gây độ cứng là calci–magnesi và thay thế bằng các ion đơn hóa trị như natri, kali. Trong phương pháp trao đổi ion, lượng tổng chất rắn hòa tan của dung dịch không thay đổi.

Trao đổi ion

Trong phương pháp làm mềm nước cứng bằng công nghệ trao đổi ion, nước cần xử lý được đi qua một thiết bị chứa những hạt nhựa trao đổi ion. Những hạt nhựa này được làm từ một loại polyme có chứa những nhóm chức mang điện tích âm. Những nhóm chức liên kết yếu với những ion trái dấu (mang điện tích dương) để đảm bảo trung hòa điện tích. Khi tiếp xúc với dung dịch, những ion trái dấu này (cation) dễ dàng tách ra khỏi polyme, di chuyển vào dung dịch, đồng thời trao đổi với những cation khác có sẵn trong dung dịch và liên kết với các nhóm thế của polyme. Trong các thiết bị làm mềm nước dân dụng, polyme trong hạt nhựa trao đổi ion có chứa nhóm chức . Cation trong polyme là natri (Na+) sẽ trao đổi với cation calci (Ca2+) trong nước cứng theo phản ứng hóa học sau:

Với R là công thức rút gọn của mạch polyme.

Nước cứng sau khi đi qua lớp hạt trao đổi ion sẽ giảm nồng độ Ca2+ và Mg2+, đồng thời chứa ion Na+ trong dung dịch. Khi những hạt nhựa trở nên bão hòa calci và magnesi, tức không thể trao đổi thêm ion, nước cứng đi qua thiết bị trao đổi ion sẽ không thể được làm mềm nữa. Lúc này, thiết bị trao đổi ion cần được hoàn nguyên bằng cách bơm dung dịch muối natri chloride (NaCl) nồng độ 10% vào thiết bị. Nồng độ natri cao trong dung dịch hoàn nguyên sẽ để dịch chuyển phản ứng trao đổi ion về bên trái, hạt nhựa sẽ mất cation Ca2+ và liên kết lại với cation Na+.

Có 4 loại hạt nhựa trao đổi ion cơ bản là cation axit mạnh (SAC), cation axit yếu (WAC), anion base mạnh (SBA), và anion base yếu (WBA). Trong đó, phương pháp natri zeolit, sử dụng loại hạt nhựa cation axit mạnh (SAC), là phương pháp làm mềm nước trao đổi ion phổ biến nhất. Zeolit được chia thành ba loại sản phẩm chính: zeolite đá xanh (greensand – dùng cho nước có độ cứng tương đối thấp), zeolite cacbon (dùng cho độ cứng trung bình), và zeolite nhựa styren (dùng cho độ cứng cao). Phản ứng hóa học của cột trao đổi ion zeolit như sau:

Với Z là công thức rút gọn của zeolit.

Ưu điểm của phương pháp làm mềm nước bằng trao đổi ion là thiết bị vận hành đơn giản, hiệu quả, chi phí đầu tư quy trình vận hành tự động hoặc bán tự động thấp. Ngoài ra, nước muối NaCl dùng để hoàn nguyên cũng rẻ tiền và an toàn khi sử dụng. Hệ thống trao đổi ion có thể hoạt động hiệu quả ở nhiều loại kích cỡ thiết bị từ nhỏ đến lớn, nên hệ thống này phù hợp cho nhiều ứng dụng trong dân dụng và công nghiệp. Nhược điểm của phương pháp này là chỉ xử lý được độ cứng nhưng không xử lý được chất rắn hòa tan, độ kiềm, và silica (SiO2) trong nước. Thiết bị làm mềm nước natri zeolit không thể thay thế hoàn toàn cho hệ thống làm mềm nước vôi–sođa (phương pháp kết tủa). Ngoài ra, phương pháp trao đổi ion không hiệu quả với loại nước có độ đục cao. Nếu nước đầu vào có độ đục cao, cần sử dụng hệ thống tách–lọc trước khi đưa vào thiết bị làm mềm nước. Hạt nhựa trao đổi ion cũng dễ bị ảnh hưởng bởi kim loại nặng và những chất oxy hóa mạnh như clo. Những chất này cần được xử lý bằng natri sunfit hoặc đi qua bộ lọc than hoạt tính trước khi làm mềm bằng cột trao đổi ion.

Khử muối khoáng
Trong một số quy trình và thiết bị đặc biệt như nồi hơi áp suất cao hoặc sản xuất thiết bị điện tử, việc làm mềm nước cứng không chỉ loại bỏ các ion độ cứng (Ca2+, Mg2+), mà còn yêu cầu phải loại bỏ toàn bộ chất rắn hòa tan từ các ion khác như . Do vậy, cần dùng đến phương pháp khử muối khoáng.

Phương pháp khử muối khoáng, hay còn gọi là phương pháp khử ion (deionization), về bản chất là một phương pháp trao đổi ion nhằm loại bỏ toàn bộ muối vô cơ khỏi dung dịch nước. Trong phương pháp này, hai thiết bị trao đổi ion được đặt và hoạt động nối tiếp nhau. Thiết bị đầu tiên được gọi là cột trao đổi cation. Trong thiết bị này, các ion calci, magnesi, natri... sẽ được trao đổi với ion hydro (H+). Dung dịch trước lọc khi đi qua cột trao đổi cation sẽ được chuyển hóa thành axit dưới dạng axit sunfuric, axit hydrochloride, cacbon dioxide. Phương trình phản ứng minh họa như sau:

Với Z là công thức rút gọn của zeolit.

Dung dịch sau lọc là dung dịch có tính axit, được di chuyển tiếp qua thiết bị thứ hai, được gọi là cột trao đổi anion. Tại đây, các anion gốc axit như  sẽ được trao đổi với ion hydroxide (OH-). Dung dịch sau lọc của cột trao đổi anion sẽ là dung dịch nước không chứa ion. Phương trình phản ứng minh họa như sau:

Khi vật liệu trao đổi ion trong các thiết bị khử muối khoáng đã bão hòa và giảm hẳn hiệu quả, chúng có thể được hoàn nguyên tương tự như cột trao đổi ion natri zeolit, chỉ khác là thay vì sử dụng nước muối thì người ta dùng dung dịch axit và base loãng làm dung dịch hoàn nguyên. Đối với cột trao đổi cation, hạt nhựa zeolit được bơm dung dịch  hoặc HCl loãng (nồng độ ban đầu là 2%, tăng dần đến khoảng 6%–8%). Cột trao đổi anion được hoàn nguyên bằng dung dịch NaOH loãng (nồng độ khoảng 4%).

Ưu điểm của phương pháp khử muối khoáng là dung dịch sau khi lọc sẽ hoàn toàn loại bỏ các ion, nên được gọi là "nước khử ion" (deionized water). Tuy nhiên, do sử dụng các dung dịch axit và base như , HCl, NaOH, KOH để hoàn nguyên, dễ gây nguy hiểm cho người vận hành. Ngoài ra, hạt zeolit sử dụng trong thiết bị rất đắt tiền khi cần thay thế. Do vậy, phương pháp này thường chỉ áp dụng cho những hệ thống công nghiệp lớn.

Kết tủa

Phương pháp kết tủa, hay còn gọi là "phương pháp làm mềm nước bằng vôi–sođa", là một trong hai phương pháp làm mềm nước phổ biến nhất. Phương pháp này loại bỏ Ca2+, Mg2+ ra khỏi nước dựa trên cơ sở tính tan thấp của CaCO3 và Mg(OH)2 bằng cách dùng vôi tôi (Ca(OH)2) và sođa (Na2CO3). Sau đó, các hợp chất kết tủa CaCO3 và Mg(OH)2 vừa tạo kết tụ tạo thành bông cặn, sau đó được tách ra khỏi nước bằng các biện pháp kết bông, lắng, lọc.

Trong phương pháp làm mềm nước kết tủa, độ pH cần được điều chỉnh để dung dịch có tính kiềm để hỗ trợ phản ứng tạo kết tủa (tối thiểu pH 9,4 đối với Ca2+ và pH 10,6 đối với Mg2+). Do vậy, vôi tôi (Ca(OH)2) được sử dụng để tăng pH cho dung dịch.

Đối với độ cứng cacbonat (độ cứng tạm thời), Ca(OH)2 được cho vào nước. Ca(OH)2 phản ứng với các ion độ cứng theo cơ chế dịch chuyển cân bằng từ  thành  và tạo thành hợp chất CaCO3 ít tan. Các phản ứng xảy ra trong quá trình làm mềm nước cứng bao gồm:

Đối với độ cứng phi cacbonat (độ cứng vĩnh cửu), sođa và vôi cùng được thêm vào nước để tạo kết tủa theo các phản ứng sau:

Phương pháp khử cứng bằng vôi–sođa chia thành ba loại chính: phương pháp lạnh, ấm, và nóng. Với phương pháp vôi–sođa lạnh, những phản ứng hóa học xảy ra ở nhiệt độ thường. Với phương pháp vôi–sođa ấm, nhiệt độ của những phản ứng hóa học khoảng 50–60 °C. Đối với phương pháp vôi–sođa nóng, nhiệt độ nước từ 105 °C đến 115 °C. Khi đó, phản ứng hóa học diễn ra nhanh hơn, chất tủa rắn cũng dễ được loại bỏ nhờ quá trình lọc, do vậy phương pháp nóng là loại phổ biến nhất. Ngoài ra, phương pháp vôi–sođa nóng cũng dễ dàng loại bỏ silic oxit trong nước vì silic oxit sẽ bám vào Mg(OH)2 kết tủa vừa được tạo thành; điều này không thực hiện được đối với phương pháp lạnh và ấm.

Phương pháp làm mềm nước bằng vôi–sođa có một số nhược điểm nhất định. Do chất tủa có tính tan yếu, nên dung dịch sau khi được làm mềm vẫn chứa một lượng nhỏ độ cứng – khoảng 50–85mg/L CaCO3. Phương pháp này cũng tạo ra lượng cặn bùn lớn cần có quy trình xử lý chặt chẽ, đồng thời pH cũng cần theo dõi và điều chỉnh liên tục, vì nếu không sẽ gây ra những vấn đề trong hệ thống xử lý.

Thẩm thấu ngược

Hiện tượng thẩm thấu là quá trình di chuyển của dung dịch qua một lớp màng bán thấm; chiều của dung dịch sẽ đi từ nơi có nồng độ thấp (nhược trương) đến nơi có nồng độ cao (ưu trương). Dòng dịch chuyển này sẽ dừng lại khi nồng độ hai bên màng bán thấm cân bằng với nhau hoặc khi áp suất thẩm thấu ngăn sự di chuyển của dung dịch.

Hiện tượng thẩm thấu ngược là khi sử dụng một áp suất bên ngoài lớn hơn áp suất thẩm thấu, làm dung dịch đi xuyên qua màng bán thấm từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp. Do vậy, màng bán thấm chỉ cho phân tử nước đi qua và giữ lại những ion muối. Thiết bị thẩm thấu ngược có thể loại bỏ những thành phần vật chất lớn hơn 0,0005μm, bao gồm những ion muối khoáng hòa tan như Cl-, , Na+, K+, Ca2+, Mg2+, cũng như các tạp chất khác như cặn, vi khuẩn, virus, flo, amiăng, các kim loại nặng. Hệ thống thẩm thấu ngược còn được gọi là hệ thống lọc RO (Reverse Osmosis), lọc tinh, lọc nano (ultrafiltration, nanofiltration).

Chưng cất

Chưng cất là phương pháp dùng nhiệt năng để đun sôi nước đến điểm sôi, tạo thành hơi nước. Hơi nước sẽ được ngưng tụ và thu hồi lại. Những chất rắn hòa tan và chất lỏng có nhiệt độ sôi cao hơn nhiệt độ sôi của nước (100°C ở áp suất khí quyển) sẽ được loại bỏ khỏi nước sau khi chưng cất. Ngoài ra, phương pháp chưng cất có thể loại bỏ vi khuẩn, virus, và các tạp chất ion như asen, bari, cadmi, crom, chì, nitrat, natri, sulfat... Phương pháp chưng cất thường được dùng để khử muối trong nước biển, xử lý nước cấp nồi hơi, cung cấp nước uống tinh khiết. Tuy nước cất có độ tinh khiết rất cao, nhưng phương pháp này có nhược điểm là chi phí vận hành cao do sử dụng nhiều năng lượng.

Đo lường

Phương pháp đo
Độ cứng trong nước có thể được xác định bằng phương pháp thí nghiệm hóa lý như chuẩn độ hoặc đo bằng thiết bị đo. Phương pháp đo độ cứng của nước phổ biến nhất là phương pháp chuẩn độ dùng axit etylendiamintetraaxetic (EDTA). Phương pháp chuẩn độ EDTA có thể được thực hiện trong phòng thí nghiệm với những thiết bị như buret hoặc với những bộ kit thí nghiệm được chuẩn bị sẵn. Khi chỉ cần đo khoảng giá trị độ cứng của nước mà không cần độ chính xác, có thể dùng giấy thử chỉ thị màu. Độ cứng cũng có thể được đo bằng phương pháp so màu khi dùng dung dịch EDTA và máy quang phổ. Ngoài ra, cũng có thể dùng thiết bị có đầu điện cực chọn lọc ion khi mẫu nước chứa nhiều tạp chất và độ đục cao, dẫn đến khó thực hiện đo bằng phương pháp so màu.

Đơn vị
Độ cứng toàn phần là tổng nồng độ mol của các ion Ca2+ và Mg 2+ được tính theo đơn vị mol/L hoặc mmol/L. Tuy nhiên, độ cứng của nước thường có nhiều đơn vị khác nhau, tùy theo thang đo được sử dụng, như độ cứng tổng quát (dGH), độ cứng Đức (°HD) (không còn được sử dụng nữa), độ cứng Anh (°Clark), độ cứng Pháp (°fH), độ cứng Mỹ (ppm hoặc mgCaCO3/L).

{| class="wikitable"
|+ Bảng quy đổi đơn vị độ cứng của nước
|-
!  || 1 mmol/L || 1 ppm, mg/L || 1 °HD || 1 °e, °Clark || 1 °fH
|-
! mmol/L
| 1        || 0,009991 || 0,1783   || 0,1424   || 0,09991
|-
! ppm, mg/L (Độ cứng Mỹ)
| 100,1    || 1        || 17,85    || 14,25    ||10
|-
! °HD (Độ cứng Đức)
| 5,608    || 0,05603  || 1        || 0,7986   || 0,5603
|-
! °e, °Clark (Độ cứng Anh)
| 7,022    || 0,07016  || 1,252    || 1        || 0,7016
|-
! °fH (Độ cứng Pháp)
| 10,01    ||0,1|| 1,785    || 1,425    || 1
|}

Phân loại
Độ cứng của nước cứng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thành phần các nguyên tố hòa tan trong nước, độ pH, nhiệt độ; do vậy, một thang đo rất khó mô tả chính xác độ cứng của nước. Tuy nhiên, Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đã đưa ra thang đo so sánh và phân loại độ cứng của nước như sau:
{| class="wikitable"
|-
! Phân loại || mg-CaCO3/L || mmol/L || °HD || ppm
|-
|Nước mềm || 0–60 || 0–0,60 || 0–3,37 || 0–60
|-
|Nước tương đối cứng || 61–120 || 0,61–1,20 || 3,38–6,74 || 61–120
|-
|Nước cứng || 121–180 || 1,21–1,80 || 6,75–10,11 || 121–180
|-
|Nước rất cứng || ≥ 181 || ≥ 1,81 || ≥ 10,12 || ≥ 181
|}

Nước biển có độ cứng toàn phần (chỉ tính dựa trên nồng độ ion Ca2+ và Mg2+) là khoảng 6.558mg/L theo CaCO3, còn nước ngọt có độ cứng toàn phần dưới 75mg/L. Những loài cá nước ngọt được khuyến nghị nên nuôi trong môi trường có độ cứng từ 20 đến 400mg/L. Tại Việt Nam, theo Quy chuẩn Kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành, độ cứng tính theo CaCO3 trong nước sinh hoạt có giới hạn tối đa là 350mg/L được áp dụng đối với các cơ sở cung cấp nước.

Các loại chỉ số

Chỉ số bão hòa Langelier
Chỉ số bão hòa Langelier (LSI) được xem là chỉ số thường gặp nhất trong các chỉ số bão hòa calci cacbonat, được dùng để xác định khả năng hình thành cáu cặn của nước. Chỉ số bão hòa Langelier được đề xuất lần đầu tiên vào năm 1936, bởi Giáo sư Đại học California, W. F. Langelier. Chỉ số bão hòa Langelier dựa trên ảnh hưởng của độ pH đối với độ tan của calci cacbonat trong nước, theo những phương trình cân bằng sau:

Chỉ số bão hòa Langelier được xác định bằng hiệu số giữa độ pH đo được của nước (pHa) và độ pH khi bão hòa CaCO3 (pHs), với điều kiện độ cứng và độ kiềm không đổi trong hai trường hợp. Công thức xác định chỉ số bão hòa Langelier được biểu diễn như sau:
LSI = pHa − pHs

 Nếu LSI > 0, nước có xu hướng hình thành cáu cặn do quá bão hòa CaCO3.
 Nếu LSI < 0, nước có xu hướng hòa tan CaCO3 có trong nước; do vậy, không có xu hướng tạo thành cáu cặn.
 Nếu LSI = 0, trong nước tồn tại trạng thái cân bằng của CaCO3, tuy nhiên, những yếu tố như tính chất nước, nhiệt độ, sự bay hơi, đều có thể thay đổi trạng thái cân bằng và chỉ số LSI.

Độ pH bão hòa CaCO3 (pHs) được tính theo công thức sau:
pHs = (9,3 + A + B) – (C + D)
Trong đó:
A =
B = −13,12 × log10(°C + 273) + 34,55
C = log10 [Ca2+] − 0,4
D = log10 [ACaCO3]

Ghi chú:
 [TDS]: Tổng chất rắn hòa tan (mg/L)
 [Ca2+]: Nồng độ Ca2+ tính theo CaCO3 (mg/L hoặc ppm)
 [ACaCO3]: Độ kiềm tính theo CaCO3 (mg/L hoặc ppm)

Giả sử một mẫu nước có kết quả phân tích hóa lý như sau:
 Nhiệt độ = 25 °C
 pH = 7,5
 TDS = 320 mg/L
 Calci = 150 mg/L (or ppm) tính theo CaCO3
 Độ kiềm A = 34 mg/L (or ppm) tính theo CaCO3

 Công thức tính chỉ số bão hòa LSI:
 LSI = pHa − pHs
 pHs = (9,3 + A + B) − (C + D) với:
 A =  = 0,15
 B = −13,12 × log10(°C + 273) + 34,55 = 2,09 (ở điều kiện nhiệt độ 25 °C)
 C = log10[Ca2+] – 0,4 = 1,78
 D = log10[ACaCO3] = 1,53
 pHs = (9,3 + 0,15 + 2,09) – (1,78 + 1,53) = 8,23
 LSI = 7,5 – 8,23 = −0,73
 Chỉ số bão hòa LSI nhỏ hơn 0; do vậy, mẫu nước không có xu hướng tạo thành cáu cặn.

Một số nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm ra mối liên hệ giữa chỉ số bão hòa Langelier và sự ăn mòn kim loại. Khi chỉ số LSI lớn hơn 0, cáu cặn có thể được hình thành, giúp tạo lớp bảo vệ kim loại chống lại sự ăn mòn. Khi LSI nhỏ hơn 0, lớp cáu cặn không thể hình thành, dẫn đến kim loại có thể bị tấn công bởi tác động ăn mòn của môi trường. Tuy nhiên, việc sử dụng chỉ số LSI nhằm dự báo độ ăn mòn vẫn gây tranh cãi. Theo P.R. Roberge (1999), chỉ số LSI không được dùng làm chỉ số xác định khả năng ăn mòn đối với thép hoặc những kim loại khác dùng trong ngành xây dựng. Chỉ số LSI chỉ thể hiện độ ổn định của cáu cặn calci cacbonat có sẵn trong môi trường nước hoặc những cấu trúc chứa calci cacbonat khác. Chỉ số LSI và các chỉ số bão hòa khác không đảm bảo tính chất ngăn ngừa ăn mòn. Theo một số nghiên cứu, chỉ số bão hòa LSI chỉ được dùng để dự đoán khả năng xảy ra hiện tượng ăn mòn trong môi trường nước có khoảng pH từ 6,5 đến 9,5.

Chỉ số Ryznar
Chỉ số ổn định Ryznar (RSI), hay còn gọi chỉ số bão hòa Ryznar, dựa trên dữ liệu đo lường độ dày lớp cáu cặn trong hệ thống cấp nước đô thị để dự đoán ảnh hưởng tính chất hóa học của nước. Chỉ số RSI được xây dựng dựa trên những quan sát thực nghiệm của tốc độ ăn mòn và sự hình thành lớp màng cáu cặn trong đường ống nước bằng thép. Cũng giống như chỉ số LSI, chỉ số RSI cũng dựa trên lý thuyết tính bão hòa CaCO3; tuy nhiên, khác với LSI, chỉ số RSI chỉ có giá trị dương (lớn hơn 0).

Chỉ số RSI được tính theo công thức sau:

 RSI = 2 pHs − pH
 pHs: pH ở điều kiện bão hòa CaCO3
 pH: Giá trị đo của mẫu nước
 Nếu RSI trong khoảng 6,5 < RSI < 7, nước được xem tương đương ở trạng thái cân bằng bão hòa với calci cacbonat.
 Nếu RSI < 6, nước ở trạng thái quá bão hòa CaCO3, có xu hướng tạo thành cáu cặn. Chỉ số RSI càng thấp, khả năng tạo cáu cặn càng nhiều.
 Nếu RSI > 7, cặn calci cacbonat không thể hình thành (nước ở trạng thái dưới bão hòa CaCO3). Nếu RSI > 8, có thể dẫn đến hiện tượng ăn mòn. Nếu RSI > 9, có thể gây hư hỏng những cấu kiện thiết bị bằng sắt hoặc thép, như bơm, trong khoảng thời gian ngắn.

Chỉ số Puckorius
Chỉ số tạo cáu cặn Puckorius (PSI) được sử dụng nhằm định lượng mối liên hệ giữa trạng thái bão hòa và khả năng hình thành cáu cặn bằng cách ước lượng khả năng tạo dung dịch đệm (buffering) của nước. Nước có nồng độ calci cao nhưng có tính kiềm và khả năng đệm thấp có thể dẫn đến việc độ bão hòa calci cacbonat cao. Nồng độ calci cao sẽ dẫn đến tích số giữa ion và hoạt độ cao. Đồ thị của tích số ion–hoạt độ và lượng tủa rắn trong nước cho thấp nếu calci bị kết tủa, sẽ làm độ pH tăng mạnh do tính đệm của dung dịch thấp.

Chỉ số PSI được tính theo công thức gần giống với chỉ số RSI. Tuy nhiên, chỉ số Puckorius sử dụng pH cân bằng thay vì pH thực (pH đo lường) nhằm xét đến sự ảnh hưởng của tính đệm trong dung dịch:
 PSI = 2 pHcb − pHs
Với pHcb = 1,465 × log10[A] + 4,54.

Độ kiềm: [A] = .
 PSI < 5,5: Nước có xu hướng tạo thành cáu cặn.
 5,5 < PSI < 6,5: Khoảng giá trị PSI tối ưu. Dung dịch ở trạng thái cân bằng.
 PSI > 6,5: Nước có xu hướng ăn mòn.

Các loại chỉ số khác
Ngoài 3 chỉ số được nêu trên, một số loại chỉ số bão hòa khác được sử dụng như Chỉ số Larson–Skold, Chỉ số Stiff–Davis, và Chỉ số Oddo–Tomson.

Tham khảo

Nước
Chất lỏng
Dạng nước
Đá vôi


title: Aponoea

text:
Aponoea là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Amastra rubens

text:
Amastra rubens là một loài ốc đất thân mềm chân bụng có phổi thuộc họ Amastridae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii.

Ghi chú

Amastra
Động vật Mỹ


title: Aristaea onychota

text:
Aristaea onychota là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Nigeria, Sao Tome và Principe, Nam Phi và Zambia.

Ấu trùng ăn Lantana camara, Lantana rugosa, Lippia asperifolia và Lippia javanica. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Aristaea


title: Ischnophanes

text:
Ischnophanes là một chi bướm đêm thuộc họ Coleophoridae.

Chú thích

Tham khảo

Coleophoridae


title: Evergestella

text:
Evergestella là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Glaphyriinae


title: Nhật Quang

text:
Nhật Quang là một xã thuộc huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nhật Quang nằm ở trung tâm huyện Phù Cừ, là cửa ngõ giao thương giữa tỉnh Hưng Yên với tỉnh Hải Dương, có vị trí địa lý
Phía đông giáp tỉnh Hải Dương với ranh giới là sông Cửu An
Phía tây giáp xã Đình Cao và xã Tống Phan
Phía nam giáp xã Tiên Tiến và xã Tam Đa
Phía bắc giáp xã Quang Hưng và xã Tống Phan.

Xã Nhật Quang có diện tích 5,12 km², dân số năm 2019 là 5.768 người, mật độ dân số đạt 1.176 người/km².

Hành chính
Xã Nhật Quang được chia thành 3 thôn: Nhật Lệ, Quang Yên, Tân An.
Trụ sở UBND xã đặt tại thôn Quang Yên

Lịch sử
Sau năm 1946, Nhật Quang là một xã thuộc huyện Phù Cừ.

Ngày 26 tháng 1 năm 1968, tỉnh Hưng Yên hợp nhất với tỉnh Hải Dương thành tỉnh Hải Hưng và xã Nhật Quang thuộc huyện Phù Cừ, tỉnh Hải Hưng.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 58-CP về việc hợp nhất hai huyện Phù Cừ và Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên và xã Nhật Quang thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hải Hưng.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên và xã Nhật Quang thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định 17-CP về việc chuyển xã Nhật Quang thuộc huyện Phù Tiên về huyện Phù Cừ mới tái lập quản lý.

Kinh tế
Đây là một xã kinh tế thuần nông, kinh tế nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo, các lĩnh vực dịch vụ, công nghiệp chưa phát triển. Tuy nhiên trong những năm gần đây, nền kinh tế của xã có sự chuyển biến tích cực nhờ vào lượng tiền từ Kiều bào và người dân gốc Nhật Quang ở nhiều nơi gửi về.

Hiện nay xã đang phát triển mô hình kinh tế trang trại, các loại hình doanh nghiệp cũng đang có bước phát triển.

Lao động
Xã có khoảng 3.500 người trong độ tuổi lao động, toàn xã có hơn 200 người đang đi xuất khẩu lao động và làm việc tại các nước như: Nhật, Hàn, Đài Loan, Angola,... đứng thứ 2 toàn huyện. Hàng năm đem lại gần 50 tỷ kiều hối. Nhờ số tiền này hỗ trợ mà bộ mặt xã thay đổi nhanh chóng.

Du lịch
 Đền Bà (còn gọi là Chùa Bà) tọa lạc tại thôn Tân An, thờ Nguyên Phi Ỷ Lan Hoàng Thái Hậu triều nhà Lý, có phong cảnh đẹp và giá trị kiến trúc nghệ thuật cao, có giá trị lịch sử lâu đời và được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Hàng năm đền mở hội từ ngày 20 đến 24 tháng 7 âm lịch.
 Nhà thờ giáo họ Quang Lệ,Quang Yên, nơi lưu giữ trầm tích lịch sử hàng trăm năm  thiên chúa giáo du nhập vào xã.
 Chùa Thôn Nhật Lệ với gốc Lộc Vừng cổ thụ, là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân trong thôn.đang hòan tất thủ tục xếp hạng di tích LS cấp tỉnh.
 Khu lăng cụ Tuần Nhật, vị Tuần phủ đáng kính người Nhật Quang , đã có công phát cháo chẩn cho dân quanh vùng trong đại nạn đói 1945, hiện nay còn sót lại khu lăng mộ đá, voi đá, ngựa đá rất có giá trị lịch sử.
 Ngoài ra xã còn nhiều căn nhà ngói 5 gian, 3 gian có niên đại 70, 80 năm, mang giá trị kiến trúc tiêu biểu vùng nông thôn đồng bằng bắc bộ, cần được gìn giữ trước quá trình đô thị hóa nhanh chóng.

Giao thông
Các tuyến đường giao thông chạy qua địa bàn xã:
Đườngquốc lộ 38B mới (Thành phố Hưng Yên -  Khu Đại học Phố Hiến - Tiên Lữ - Nhật Quang) kết nối Quốc lộ 37 đi cầu Yên Lệnh và Quốc lộ 39A...
Tỉnh lộ 386 từ La Tiến đi Ân Thi
DH64 dọc sông Cửu An từ  Minh Tân -  Quang Hưng - Nhật Quang đi  Tam Đa - Nguyên Hòa.
Đường liên xã chạy đến trung tâm xã kết nối với các tuyến đường trong huyện.
 Đường GTNT liên xã từ cổng làng Quang Yên (DH 80) đi DH 64 bề rộng 5,5M trải nhựa, lề đường mỗi bên 1 M kè đá Taluy giúp nhân dân đi lại thuận tiện.
 Đề xuất, kiến nghị các cấp ủy xây cầu bắc qua sông Cửu An tại vị trí chợ Nhật cũ sang Đảo Cò xã Chi Lăng Nam (Thanh Miện, Hải Dương) để nhân dân đi lại thuận tiện. Giúp tạo đà phát triển kinh tế, giao thương cho xã.

Chú thích

Tham khảo


title: Bad Klosterlausnitz

text:
Bad Klosterlausnitz là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Bad Klosterlausnitz có diện tích 16,6 km².

Tham khảo


title: Brookula enderbyensis

text:
Brookula enderbyensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.

This species được tìm thấy ở ly at quần đảo Auckland, New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Brookula


title: 16807 Terasako

text:
16807 Terasako (1997 TW25) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 10 năm 1997 bởi A. Nakamura ở Kuma Kogen Astronomical Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16807 Terasako

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Barbus quadripunctatus

text:
The Four-spotted Barb (Barbus quadripunctatus) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở Kenya và Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Nguồn
 Vreven, E. 2005. Barbus quadripunctatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Q


title: Amin (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, Amin có thể là:
 Amin (còn được viết là amine) là hợp chất hữu cơ có nguyên tử gốc là nitơ (đạm khí).
 Tên gọi của cựu tổng thống Uganda Idi Amin Dada
 Tên gọi của cự tổng thống Hafizullah Amin
 Tên gọi của Al-Amin em trai của Al-Mamun.


title: Tipula profuga

text:
Tipula profuga là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Altenkirchen, Vorpommern-Rügen

text:
Altenkirchen là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Vega de Liébana

text:
Vega de Liébana là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 133,21 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 871 người với mật độ 6,54 người/km². Đô thị này có cự ly 124 km so với tỉnh lỵ Santander.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria


title: Drepanoplatynus

text:
Drepanoplatynus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Oniticellini


title: Landquart (huyện)

text:
Landquart là một huyện thuộc bang Graubünden, Thụy Sĩ. Huyện này có diện tích  và dân số 22.450 người (tháng 12 năm 2004).

Huyện này có hai Kreise (phó huyện) và 11 đô thị:

Tham khảo

Huyện của Thụy Sĩ


title: Họ Tầm ma

text:
Họ Tầm ma (danh pháp khoa học: Urticaceae) là một họ thực vật có hoa. Tên gọi của họ này có nguồn gốc từ chi Urtica (tầm ma). Urticaceae bao gồm một số loài cây đáng chú ý và hữu ích, bao gồm các chi Urtica (tầm ma), Boehmeria nivea (gai), Pipturus albidus (mamaki) và Debregeasia saeneb (ajlai).

Họ này chứa khoảng 2.600 loài, gộp nhóm trong 53 tới 79 chi, tùy theo từng hệ thống phân loại. Các chi đa dạng nhất là Pilea (500 tới 715 loài), Elatostema (khoảng 300 loài), Urtica (khoảng 80 loài), Cecropia (khoảng 75 loài) và Coussapoa (khoảng 50 loài).

Urticaceae có thể tìm thấy khắp nơi trên thế giới, ngoại trừ vùng địa cực.

Phân loại
Hệ thống APG II đặt Urticaceae trong bộ Hoa hồng (Rosales), trong khi các hệ thống cũ hơn coi nó là một phần của bộ Gai (Urticales), trong đó chứa các họ Ulmaceae, Moraceae và Cannabaceae. APG vẫn còn coi bộ Urticales cũ như là một nhóm đơn ngành nhưng không công nhận nó như một bộ theo đúng nghĩa.

Phát sinh chủng loài
Phát sinh chủng loài phân tử gợi ý về các mối quan hệ sau (xem thêm ):

Miêu tả

Urticaceae có thể là cây bụi (như chi Pilea), dây leo, cây thân thảo (như chi Urtica và Parietaria) hay hiếm hơn là cây thân gỗ (như Dendrocnide, Cecropia).

Phiến lá của chúng thường có mép lá nguyên với các lá kèm. Các lông gai thường có mặt.

Urticaceae thường có hoa đơn tính và có thể là đơn tính cùng gốc hay đơn tính khác gốc. Chúng thụ phấn nhờ gió. Phần lớn phát tán hạt phấn khi nhị hoa thuần thục và các chỉ nhị của chúng thẳng ra một cách nhanh chóng: một cơ chế chuyên biệt kỳ dị và dễ thấy.

Cecropia chứa nhiều loại có kiểu sống cộng sinh với kiến.

Các chi
Danh sách 56 chi dưới đây lấy theo GRIN, xếp theo từng tông.
 Boehmerieae Gaudich., 1830
 Archiboehmeria C.J. Chen, 1980: 1 loài (Archiboehmeria atrata) - cổ gai, thiệt trụ ma.
 Astrothalamus C.B. Rob., 1911: 1 loài (Astrothalamus reticulatus).
 Boehmeria Jacq., 1760 (bao gồm cả Splitgerbera): 80 loài gai, trữ ma.
 Chamabainia Wight, 1853: 1–2 loài cà ma, vi trụ ma.
 Cypholophus Wedd., 1854: 15 loài long quan ma.
 Debregeasia Gaudich., 1844 (bao gồm cả Morocarpus): 4 loài đề gia, trứng cua, thủy ma.
 Gibbsia Rendle, 1917: 2 loài.
 Gonostegia Turcz., 1846: 5 loài.
 Hemistylus Benth., 1843: 4 loài.
 Hyrtanandra (bao gồm cả Gonostegia, Memorialis). Có thể gộp trong chi Pouzolzia - thuốc dòi, bọ mắm
 Neodistemon Babu & A. N. Henry, 1970 (bao gồm cả Distemon): 1 loài (Neodistemon indicum) - tân lưỡng hùng, song hùng.
 Neraudia Gaudich., 1830: 5 loài.
 Nothocnide Blume, 1856 (bao gồm cả Pseudopipturus): 4 loài.
 Oreocnide Miq. 1851 (có thể bao gồm cả Villebrunea): 15 loài nái, nai, vũ tiền, ná nang, tử ma.
 Phenax Wedd., 1854: 12 loài.
 Pipturus Wedd. 1854: 30 loài.
 Pouzolzia Gaudich., 1826 [1830] (bao gồm cả Goethartia): 70 loài thuốc vòi (dòi, giòi), bọ mắm, vụ thủy cát.
 Rousselia Gaudich., 1826 [1830]: 3 loài.
 Sarcochlamys Gaudich., 1844 (bao gồm cả Sphaerotylos): 1 loài (Sarcochlamys pulcherrima).
 Villebrunea (có thể gộp trong Oreocnide) - nai, chéo béo.
 Cecropieae Gaudich., 1830
 Cecropia Loefl., 1758 (bao gồm cả Ambaiba): 70–80 loài xê rốp.
 Coussapoa Aubl., 1775: > 50 loài.
 Leucosyke Zoll. & Moritzi, 1845 (bao gồm cả Misiessya): 35 loài.
 Maoutia Wedd., 1854 (bao gồm cả Robinsoniodendron): 15 loài gai ráp, ta me, thủy ti ma.
 Musanga R. Br., 1818: 2 loài.
 Myrianthus P. Beauv., 1804 [1805] (bao gồm cả Dicranostachys): 7 loài.
 Pourouma Aubl., 1775: > 50 loài.
 Elatostemateae Gaudich., 1830, đồng nghĩa: Lecantheae Wedd., 1854; Procrideae Wedd., 1856.
 Aboriella Bennet, 1981 (bao gồm cả Dunniella, Smithiella). Có thể gộp vào chi Pilea: 1 loài (Aboriella myriantha).
 Achudemia Blume, 1856: 3 loài. Có thể gộp vào chi Pilea.
 Elatostema J.R. Forst. & G. Forst., 1775 (bao gồm cả Elatostematoides): Khoảng 300 loài cao hùng, lâu thê thảo.
 Gyrotaenia Griseb., 1861: 4 loài.
 Lecanthus Wedd., 1854: 1-3 loài bạch hoa.
 Meniscogyne Gagnep., 1928: 2 loài.
 Myriocarpa Benth., 1844 [1846]: 18 loài.
 Pellionia Gaudich., 1826 (bao gồm cả Polychroa). Có thể gộp vào Elatostema: 60 loài phu lệ.
 Petelotiella Gagnep., 1929: 1 loài (Petelotiella tonkinensis) - bạch lô.
 Pilea Lindl., 1821 (bao gồm cả Neopilea): 250 loài hổ nhĩ, mạo đài, lãnh thủy hoa.
 Procris Comm. ex Juss., 1789: 20 loài cung nữ, sung đất, đằng ma.
 Sarcopilea Urb., 1912: 1 loài (Sarcopilea domingensis).
 Forsskaoleeae Gaudich., 1830
 Australina Gaudich., 1830: 2 loài.
 Didymodoxa E. Mey. ex Wedd., 1857: 2 loài.
 Droguetia Gaudich., 1830: 7 loài đơn nhị ma.
 Forsskaolea L., 1764: 6 loài.
 Parietarieae Gaudich., 1830
 Gesnouinia Gaudich., 1830: 2 loài.
 Parietaria L., 1753 (bao gồm cả Nesobium): 20 loài tường anh, tường thảo.
 Soleirolia Gaudich., 1830 (bao gồm cả Helxine): 1 loài (Soleirolia soleirolii).
 Urticeae Lamarck & DC. 1806, đồng nghĩa: Urereae Gaudich. 1830.
 Dendrocnide Miq., 1851: 28 loài han, nàng hai, mán, hỏa ma.
 Discocnide Chew, 1965: 1 loài (Discocnide mexicana).
 Girardinia Gaudich., 1830: 2 loài giác đơn.
 Hesperocnide Torr., 1857: 2 loài.
 Laportea Gaudich., 1826 [1830] (bao gồm cả Fleurya, Haynea, Parsana, Sceptrocnide, Schychowskya): 21 loài han, mán, ngải ma.
 Nanocnide Blume, 1856: 2 loài vi tiền, han.
 Obetia Gaudich., 1844: 7 loài.
 Poikilospermum Zipp. ex Miq., 1864 (bao gồm cả Conocephalus): 20 loài.
 Touchardia Gaudich., 1847: 1–2 loài.
 Urera Gaudich., 1826 [1830]: 35 loài.
 Urtica L., 1753: 80 loài tầm ma, ngứa chẻ.
 Zhengyia T. Deng, D.G. Zhang & H. Sun 2013: 1 loài (Zhengyia shennongensis).
 Incertae sedis
 Metatrophis F. Br., 1935: 1 loài (Metatrophis margaretae).

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

 Stevens P. F. (2001 trở đi). Angiosperm Phylogeny Group. Phiên bản 12-2-2009. Urticaceae
  Sandro Pignatti, Flora d'Italia, Edagricole, Bologna 1982. ISBN 88-506-2449-2
 Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). Urticaceae  Các họ thực vật có hoa: miêu tả, minh họa, nhận dạng và thông tin tra cứu. Phiên bản: 25-11-2008. http://delta-intkey.com


title: Bulbophyllum renipetalum

text:
Bulbophyllum renipetalum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

renipetalum]]

R


title: Xenuroturris

text:
Xenuroturris là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Xenuroturris bao gồm:
 Xenuroturris castanella Powell, 1964
 Xenuroturris cerithiformis Powell, 1964: đồng nghĩa của Iotyrris cerithiformis (Powell, 1964)
 Xenuroturris cingulifera (Lamarck, 1822): đồng nghĩa của Iotyrris cingulifera (Lamarck, 1822)
 Xenuroturris emmae Bozzetti, 1993
 Xenuroturris gemmuloides Powell, 1967
 Xenuroturris kingae Powell, 1964
 Xenuroturris legitima Iredale, 1929
 Xenuroturris millepunctata (Sowerby III, 1908)

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: P-800 Oniks

text:
P-800 Oniks (Tiếng Nga: П-800 Оникс, có tên khác là Яхонт (Yakhont) là tên xuất khẩu, "Oniks" có nghĩa là ngọc mã não (Onyx), "Yakhont" là hồng ngọc) là tên lửa hành trình/chống hạm/tấn công đất liền siêu thanh sử phát triển bởi NPO Mashinostroyeniya như là phiển bản sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng của tên lửa P-80 Zubr. Tên định danh của Tổng cục Tên lửa và Pháo binh thuộc Bộ Quốc phòng Liên bang Nga cho loại tên lửa này là 3M55, tên kí hiệu của NATO là SS-N-26 "Strobile". Được phát triển từ năm 1983, và đến năm 1990 đã được thử nghiệm trên tàu Project 1234.7. Năm 2002, tên lửa đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm và được chính thức đưa vào biên chế. Nó được kì vọng là sẽ thay thế cho tên lửa P-270 Moskit và P-700 Granit.

Mô tả
Tên lửa được điều khiển trong quá trình bay nhờ lực nâng khí động học. Tầng đẩy nhiên liệu rắn được gắn ở sau buồng đốt của động cơ phản lực dòng thẳng và được tách ra bởi khí nén sau khi đốt hết nhiên liệu.

Ưu điểm

 Tầm bắn vượt đường chân trời.
 Có thể tự hoạt động độc lập ("bắn và quên").
 Quỹ đạo bay đa dạng (bay bám biển hay bay "cao-thấp").
 Đạt tốc độ siêu thanh trong suốt quá trình bay.
 Phù hợp với nhiều loại nền phóng (tàu mặt nước, tàu ngầm và các bệ phóng từ bờ biển).
 Hoạt động được trong môi trường tác chiến điện tử và dưới hỏa lực của địch.

Lịch sử hoạt động

Syria
Năm 2010, cố vấn Tổng thống Nga Sergei Prikhodko nối rằng Nga đã đưa các tên lửa P-800 đến Syria dựa theo hợp đồng kí năm 2007. Syria đã nhận được 2 hệ thống phòng thủ bờ biển Bastion với 36 tên lửa mỗi hệ thống.

Tháng 5 năm 2013, Nga đã tiếp tục chuyển giao các tên lửa cho chính quyền Syria với radar tiên tiến nhằm chống lại bất kì cuộc xâm lược quân sự trong tuơng lai. Một nhà kho chứa tên lửa Bastion đã bị phá hủy trong một cuộc không kích ngày 5 tháng 7 năm 2013 vào Latakia bởi Israel, nhưng các nhà phân tích quân sự Mỹ đã nhận định rằng một số tên lửa đã được chuyển đi trước cuộc không kích.

Tên lửa Oniks đã được Quân đội Nga sử dụng vào năm 2016 nhằm vào các mục tiêu của Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS.

Cuộc tấn công của Nga vào Ukraine 2022
Tháng 5 năm 2022, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Sergei K. Shoigu thông báo rằng Quân đội Nga đã sử dụng tên lửa Oniks trong Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine. Tên lửa đã được sử dụng để phá hủy các kho thiết bị quân sự của Quân đội Ukraine gần Odessa. Một số nguồn tin cho rằng tên lửa Oniks cũng đã được Nga sử dụng ở Donbass.

Thông số kĩ thuật

 Chiều dài: 8.9 m
 Đường kính: 0.7 m
 Sải cánh: 1.7 m
 Trọng lượng: 3,100 kg
 Tốc độ tại độ cao lớn: 750 m/s (Mach 2.5)
 Tốc độ gần mặt đất: Mach 2
 Động cơ: Động cơ phản lực dòng thẳng, nặng 200 kg, lực đẩy 4 tấn
 Tầm bắn: 120-300 km / 600 km với phiên bản nội địa
 Với quỹ đạo bay kết hợp (cao - thấp): 300 km
 Với quỹ đạo bay thấp trong suốt hành trình: 120 km
 Trần bay: Từ 10.000 - 14.000 m
 Đầu nổ:
 Phiên bản nội địa: Đầu nổ mảnh bán xuyên giáp, nhiệt áp nặng 300 kg
 Phiên bản xuất khẩu: Đầu nổ mảnh nặng 200 kg
 Nhiên liệu: Nhiên liệu động cơ phản lực T-6

Radar dẫn đường

 Radar chủ động - thụ động đơn xung mọi thời tiết
 Tẩm hoạt động: 50 km với phiên bản chủ động
 Trạng thái mặt biển có thể phóng: Lên đến cấp 7
 Thời gian khởi động từ lúc được bật: Không quá 2 phút
 Mức tiêu thụ: Lên đến 38A
 Góc tối đa của mục tiêu mà radar có thể tìm kiếm: ± 45°
 Trọng lượng đầu dò: 85 kg

Phiên bản

 3M55 Oniks - Phiên bản cơ sở cho Nga
 P-800 Yakhont - Phiên bản xuất khẩu của Oniks
 P-800 Bolid - Phiên bản phóng từ tàu ngầm
 BrahMos - Phiên bản phát triển bởi Ấn Độ và Nga, sản xuất bởi BrahMos Aerospace. Phiên bản siêu vượt âm BrahMos-II cũng đang được phát triển
 Bastion-P - Hệ thống phòng thủ bờ biển cơ động của Nga
 Kh-61 - Phiên bản phóng từ trên không
 Oniks-M - Phiên bản cải tiến của 3M55 Oniks với tầm bắn tăng đến 800 km, cải thiện độ chính xác và khả năng kháng tác chiến điện tử

Nền phóng

Trên biển

Hiện tại

 Tàu hộ tống lớp Đô đốc Grigorovich
 Tàu hộ tống lớp Buyan-M
 Tàu hộ tống lớp Karakurt
 Tàu hộ tống lớp Steregushchiy (phiên bản xuất khẩu)
 Tàu ngầm hạt nhân lớp Yasen
 Tàu hộ tống lớp Ahmad Yani
 Khinh hạm lớp Đô đốc Gorshkov

Tuơng lai

 Tàu sân bay lớp Đô đốc Kuznetsov
 Tàu chiến - tuần duơng lớp Kirov
 Tàu khu trục lớp Lider
 Tàu hộ tống lớp Gremyashchiy
 Tàu ngầm hạt nhân lớp Oscar

Trên đất liền
Hệ thống phòng thủ bờ biển K-300P Bastion-P:

 4 xe phóng K-340P với 2 tên lửa Oniks mỗi xe (kíp xe gồm 3 người)
 1-2 xe chỉ huy và điều khiển PBRK (kíp xe gồm 5 người)
 1 xe an ninh cảnh báo MOBD
 4 xe vận chuyển và nạp đạn TLV K342P

Quốc gia vận hành
nhỏ|460x460px|Các nước vận hành tên lửa P-800
  Hezbollah - 12 tên lửa.
  - 4 hệ thống phóng thẳng đứng gắn trên tàu KRI Oswald Siahaan thuộc lớp tàu hộ tống Ahmad Yani.
  - 3 hệ thống phòng thủ bờ biển K-300-P Bastion-P được chuyển giao vào năm 2010, toàn bộ được biên chế cho Lữ đoàn Tên lửa - Pháo bờ biển độc lập 11 gần Anapa thuộc Hạm đội Biển Đen và tàu Project 1234.7 thuộc lớp tàu hộ tống Nanuchka IV. Hệ thống Bastion-P cũng được triển khai bởi lực lượng Nga tại Bán đảo Crimea. Hạm đội Phương Bắc đang sỡ hữu 2 hệ thống và Hạm đội Baltic sỡ hữu ít nhất 1 hệ thống. Năm 2016, 2 hệ thống nữa đã được chuyển giao cho Hạm đội Thái Bình Duơng. Phiên bản phóng từ tàu ngầm được đưa vào hoạt động từ năm 2016. Thêm 2 hệ thống được chuyển giao vào năm 2017 và 1 hệ thống vào năm 2018. 1 hệ thống đã được chuyển giao cho Hạm đội Thái Bình Duơng vào đầu năm 2019. Bộ Quốc phòng Nga đã có một hợp đồng mua tên lửa 3M55N Oniks vào năm 2020. 3 hệ thống nữa đã được chuyển giao vào năm 2021.

  - 2 hệ thống Bastion-P chuyển giao năm 2011 gồm 72 tên lửa.
  - 3 hệ thống phòng thủ bở biển Bastion-P gồm 60 tên lửa.

Xem thêm

 3M54 Kalibr
 3M51 Alfa

Liên kết ngoài
Russian/Sovjet Sea-based Anti-Ship Missiles DTIG - Defense Threat Informations Group, Nov 2005
Warfare.ru details
Russian missile export details
NPO Mashinostroyeniya details
SS-N-26  (Federation of American Scientists)
Sunburns, Yakhonts, Alfas and the Region  (Australian Aviation, Sept 2000) (PDF)
www.dtig.org  Russian/Sovjet Sea-based Anti-Ship Missiles (pdf),

Tên lửa
Tên lửa Nga
Tên lửa hành trình chống hạm Nga
Tên lửa hành trình chống hạm Liên Xô


title: 21630 Wootensmith

text:
21630 Wootensmith (1999 NM9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21630 Wootensmith

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: 1558

text:
Năm 1558 (số La Mã: MDLVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Julius.

Sự kiện
 Hàng nghìn người cùng gia quyến và các tướng đi theo Chúa Tiên Nguyễn Hoàng di cư từ Bắc vào Nam, trấn thủ ở vùng Thuận Hóa.
 Triều đại của Elizabeth đệ nhất, Nữ vương của nước Anh và Ireland, bắt đầu.
 Maldives rơi vào vùng ảnh hưởng của người Bồ Đào Nha.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1558


title: Anostirus castaneus

text:
Anostirus castaneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anostirus


title: Trélévern

text:
Trélévern () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Trélévern được gọi là Trélévernais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Trelevern


title: Tipula fragilis

text:
Tipula fragilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Vriesea barbosae

text:
Vriesea barbosae là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
barbosae


title: Giải trình tự ADN

text:
Giải trình tự DNA là quy trình xác định trình tự của phân tử DNA.

Hiện nay, trong lĩnh vực sinh học nói chung và sinh học phân tử nói riêng thì việc giải trình tự nucleotide của một đoạn gen hay của cả bộ gen của một loài sinh vật là một kỹ thuật hết sức quan trọng mang tính quyết định để xác định kiểu loài

Từ những năm 1977 một số phương pháp giải trình tự gen đã được phát minh như:
Phương pháp giải trình tự gen theo phương pháp hóa học (Alan Maxam và Walter Gilbert)
Phương pháp giải trình tự gen bằng enzyme hay phương pháp Dideoxy (Frederick Sanger)

Cả hai phương pháp này đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển của bộ môn sinh học hiện đại. Ngày nay, rất nhiều máy giải trình tự gen tự động đều dựa trên nguyên tắc chính là phương pháp giải trình tự gen của Sanger.

Xem thêm
Xác định trình tự

Tham khảo

Xác định trình tự


title: Cúc lục lăng

text:
Cúc lục lăng hay linh đan hôi (danh pháp hai phần: Laggera alata), là một loài thực vật thuộc họ Cúc (Asteraceae). Loài này được (D.Don) Sch.Bip. ex Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.

Mô tả
Cúc lục lăng là cây thảo sống nhiều năm, cao 40–100 cm. Thân mập, phần cành tới phần trên, có cánh suốt dọc thân. Lá thuôn dài đến 8 cm, đầu tù, gốc thuôn dần, mép có răng nhỏ, có lông mịn sát và tuyến tiết. Chuỳ hoa ở ngọn các nhánh; hoa đầu cao 6-7mm, lá bắc nhiều hàng, nhọn. Quả bế cao 1mm, có lông mào trắng, dài 4-5mm. Ra hoa từ mùa thu đến đầu mùa xuân.

Y học
Bộ phận dùng: toàn cây - Herba Laggerae Alatae. Cúc lục lăng có vị đắng và cay, tính ấm, có mùi thơm; có tác dụng tiêu thũng trừ độc, tán ứ, giảm đau, thường dùng trị:
 Viêm Amidan, viêm họng;
 Cảm cúm, ho kéo dài;
 Đau thấp khớp, đau lưng;
 Viêm thận, phù thũng;
 Vô kinh, đau bụng trước khi sinh.

Liều dùng 15-30g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài trị mụn nhọt, viêm mô tế bào, tràng nhạc, đau xương, bỏng, eczema, rắn cắn; lấy một lượng vừa đủ cây tươi giã đắp ngoài hoặc đun nước tắm rửa.

Các nhà khoa học thuộc Bộ môn Y học cổ truyền và Nghiên cứu thuốc từ thiên nhiên, trường đại học Chiết Giang, thành phố Hàng Châu, Trung Quốc đã công bố kết quả nghiên cứu đặc tính kháng viêm của nhóm chất phenol (TPLA) có trong cúc lục lăng: TPLA có tác dụng chống viêm trên mô hình chống viêm cấp và mãn tính. Cơ chế chống viêm của nó có thể có liên quan tới quá trình ức chế sự tạo thành PGE2 (prostaglandin E2 gây viêm và đau), có ảnh hưởng tới hệ chống oxy hóa, và ngăn ngừa quá trình giải phóng lysozyme (men phá hủy thực bào và mô, làm gia tăng quá trình gây viêm). Thành phần chính trong nhóm chất phenol (TPLA) cũng đã được xác định, đó chính là các axít dicaffeoylquinic.

Flavonoit toàn phần có trong cúc lục lăng cũng đã được báo cáo là có tác dụng bảo vệ gan.

Chú thích

Tham khảo

A
Thực vật được mô tả năm 1873
A


title: Tudelilla

text:
Tudelilla tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 19,06 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 395 người với mật độ 20,72 người/km². Đô thị này có cự ly 40 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Romiguières

text:
Romiguières là một commune thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Hérault

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Hérault


title: Trịnh Đình Cửu

text:
Trịnh Đình Cửu (1906-1990) là một nhà cách mạng và chính khách Việt Nam. Ông là một trong 5 đại biểu chính thức của 2 tổ chức Cộng sản (Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng) tham gia trong hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc. Trong hội nghị này, ông được bầu làm người đứng đầu lâm thời điều hành Ban Chấp hành Trung ương Đảng khi Đảng được thành lập với cương vị Phụ trách Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam từ tháng 2 đến tháng 10 năm 1930, khi Trần Phú đã được bầu làm lãnh đạo Đảng thay ông trên cương vị chính thức Tổng Bí thư.

Thân thế
Trịnh Đình Cửu sinh ngày 19 tháng 6 năm 1906, quê quán ở làng Định Công Hạ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội). Ông là người con thứ 5 trong gia đình có 9 anh em. Thân phụ ông có biệt danh là Tú Mẫn, từng thi đỗ Tú tài, có thời gian đã ra làm quan trong chế độ Pháp thuộc. Thân mẫu ông làm nghề buôn tơ lụa Hà Đông, có nhà ở 61 phố Hàng Đào, Hà Nội và có cửa hàng bán tơ lụa.

Tú Mẫn tuy làm quan, nhưng rất căm ghét thực dân Pháp. Sau này ông thôi làm quan, về mở lớp dạy học. 2 ông bà dồn tất cả tiền của cho con cái ăn học, nhờ thế mà Trịnh Đình Cửu thi đỗ vào Trường Bưởi Hà Nội cùng lớp với Ngô Gia Tự. Tại đây, do ảnh hưởng của phong trào yêu nước, ông cùng các bạn học Nguyễn Đức Cảnh, Ngô Gia Tự bắt đầu có ý tưởng cách mạng, nuôi chí giành độc lập tự do cho đất nước. Nhóm học sinh này tham gia phong trào để tang Phan Châu Trinh, đòi ân xá Phan Bội Châu.

Hoạt động cách mạng
Năm 1927, Trịnh Đình Cửu bí mật sang Trung Quốc dự lớp huấn luyện về lý luận do Nguyễn Ái Quốc phụ trách, tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, được huấn luyện tại Quảng Châu. Sau khi về nước, ông tham gia phong trào vô sản hóa của Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ.

Tháng 3 năm 1929, Trịnh Đình Cửu là một trong 7 người thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên tại số nhà 5D Hàm Long, Hà Nội. Cũng trong năm này, ông tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng. Thời gian này, ông gặp và sau đó lập gia đình với một người đồng chí là bà Nguyễn Thị Lệ.

Đầu năm 1930, Trịnh Đình Cửu được cử làm đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng sang Hương Cảng tham gia Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc. Tại hội nghị này, các đại biểu của 2 đảng (An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Đảng) đã đồng ý gác lại các mâu thuẫn, hợp nhất thành 1 chính đảng duy nhất lấy tên gọi là Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời và được giao nhiệm vụ Phụ trách Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông chỉ đạo biên tập báo Tranh đấu, cơ quan phát ngôn của Trung ương Đảng.

Tháng 4 năm 1930, Trần Phú về nước và được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời. Tháng 10 năm 1930, Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp ở Hương Cảng (Trung Quốc), Ban Chấp hành Trung ương chính thức được bầu ra và Trần Phú được bầu Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.

Đầu năm 1931, Trịnh Đình Cửu cùng vợ là Nguyễn Thị Lệ xuống Hải Phòng đón Lê Duẩn từ Nam bộ ra để chuẩn bị cùng sang Trung Quốc. Ba người trú ngụ tại một ngôi nhà ở phố Cầu Đất, Hải Phòng. Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, ngày 20 tháng 4 năm 1931, do có phản bội chỉ điểm, mật thám Pháp phát hiện và bắt một lúc cả ba người và sau đó đưa về giam tại nhà giam Hỏa Lò, Hà Nội.

Tháng 5 năm 1931, cả ba người đều bị kết án tù khổ sai. Ông và Lê Duẩn bị lưu đày nhiều nơi trước khi bị đày ra Côn Đảo. Tuy nhiên, đến tháng 7 năm 1936, do tác động của Mặt trận Bình dân tại chính quốc Pháp, ông cùng nhiều tù nhân chính trị được trả tự do, bao gồm cả Lê Duẩn và vợ ông.

Sau khi ra tù, Trịnh Đình Cửu trở về Hà Nội và chính thức làm lễ cưới với bà Nguyễn Thị Lệ. Do sức khỏe giảm sút nhiều, ông và vợ sống công khai nhưng vẫn hoạt động bí mật cho Đảng cho đến tận Cách mạng tháng 8.

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, ông được bầu vào Xứ ủy Bắc Kỳ, Chính trị viên Trường võ bị Trần Quốc Tuấn. Tháng 3 năm 1949, Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc được thành lập tại Định Hóa, Thái Nguyên. Ông được cử làm Phó Giám đốc của Trường. Ông giữ chức vụ này cho đến tháng 8 năm 1950, khi trường Nguyễn Ái Quốc chuyển trường sở về xã Vinh Quang (nay thuộc xã Kim Bình), huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.

Sau năm 1950, Trịnh Đình Cửu vẫn công tác như một cán bộ cao cấp của Trung ương Đảng. Năm 1960, ông nghỉ hưu sớm.

Trịnh Đình Cửu qua đời ngày 24 tháng 10 năm 1990 tại Hà Nội. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh.

Gia đình
Trịnh Đình Cửu lập gia đình với bà Nguyễn Thị Lệ, sinh năm 1909. Bà Lệ cũng là một trong những đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông bà sống với nhau từ năm 1929, nhưng mãi đến năm 1936, khi 2 ông bà ra tù mới chính thức làm đám cưới.

Hai người có với nhau 3 người con:
 Người con trai đầu sinh năm 1929, được gửi nhờ một cơ sở cách mạng ở tỉnh Hải Dương nuôi hộ. Sau Cách mạng tháng 8, ông bà được tin con trai đầu lòng đã mất sớm.
 Người con trai thứ hai sinh năm 1931 khi bà đang ở trong tù, được gửi ra ngoài để nuôi dưỡng, nhưng sau đó bị thất lạc không rõ tông tích.
 Con gái của ông bà tên Trịnh Tô Hợp, từng được cử sang Liên Xô học nghiên cứu tên lửa, sau tham gia quân đội, cấp bậc Đại tá, Trưởng phòng tại Phân viện tên lửa.

Danh hiệu và tôn vinh
 Huân chương Hồ Chí Minh.

Tên của ông được đặt cho một con đường tại Thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.

Sáng 5-12-2018, tại Kỳ họp thứ bảy, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XV đã thông qua Nghị quyết về việc đặt tên và điều chỉnh độ dài một số đường phố, công trình công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tại phường Định Công quận Hoàng Mai, phố Trịnh Đình Cửu dài 2.500m. Đường bờ phải sông Lừ, đoạn từ ngã tư giao cắt phố Lê Trọng Tấn và phố Nguyễn Lân đến đoạn giao cuối phố Trần Hoà.

Chú thích

Tham khảo
 Người Cộng sản tham gia sáng lập Đảng
 Trịnh Đình Cửu - Người chiến sỹ kiên trung
 Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2/1930, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, 17:20 | 09/07/2008.
 đưa đại biểu tới dự Hội nghị thành lập Đảng

Người Hà Nội
Học sinh trường Bưởi
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Huân chương Hồ Chí Minh


title: Sân bay Saarbrücken

text:
Sân bay Saarbrücken , tên tiếng Đức Flughafen Saarbrücken là một sân bay ở Saarbrücken, Đức. Năm 1964, sau nhiều năm xây dựng, sân bay này bắt đầu hoạt động. Năm 1972, sân bay này trở thành một trong 17 sân bay quốc tế của Đức. Thời kỳ 2006/2007, sân bay này gặp khó khăn vì phải cạnh tranh với sân bay Zweibrücken quân sự cách đó 40 km. Sân bay quân sự này được sử dụng làm sân bay dân dụng. Năm 2005 là năm đỉnh cao của sân bay Saarbrücken với 500.000 lượt khách thông qua.
Năm 2007, sân bay này đã phục vụ 350.592 lượt khách.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 airberlin (~30 chuyến/tuần đi Berlin-Tegel, Nuenberg, Palma de Mallorca)
 airberlin của hãng Luftfahrtgesellschaft Walter (~15 chuyến/ tuần đi Düsseldorf)
 OLT Ẽpress (Warschau)
 Luxair (~50 chuyến mỗi tuần đi Berlin-Tegel, Hamburg, Luxembourg)
 Sky Airlines (1 chuyến mỗi tuần đi Antalya)
 SunExpress (3 chuyến mỗi tuần đi Antalya)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay Saarbrücken
 Du lịch đặt phòng trang web của Sân bay Saarbrücken

Sân bay Đức


title: Aeolus unifasciatus

text:
Aeolus unifasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Fusiturricula armilda

text:
Fusiturricula armilda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusiturricula


title: 5989 Sorin

text:
5989 Sorin (1976 QC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 8 năm 1976 bởi N. S. Chernykh ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5989 Sorin

Thiên thể phát hiện năm 1976
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sergey Iosifovich Paradzhanov

text:
Sergey Parajanov (, ; , Sargis Hovsepi Parajanyan; , Serhiy Yosypovych Paradzhanov; Sergey Iosifovich Paradzhanov; thường được phát âm như Paradzhanov hay Paradjanov) (9 tháng 1, 1924 - 20 tháng 7, 1990) là một nhà điện ảnh nổi tiếng của Liên Xô (nay là Armenia).

Tiểu sử và sự nghiệp

Vinh danh

Xem thêm

 Official Site (Parajanov.com)
 Sergej Parajanov Museum
 Parajanov at The Internet Movie Database
 ENCI.com
 The Parajanov Case, March 1982
 Sergei Parajanov's 75th birthday
 The Cinemaseekers Honor Roll
 Interview with Ron Holloway
 Film about Parajanov Museum in Yerevan
 Actress Sofiko Chiaureli and many others about him
 Arts: Armenian Rhapsody
 Excerpted from "Paradjanov’s Films on Soviet Folklore" by Jonathan Rosenbaum
 For those who want to know more about Parajanov
 Sayat Nova at YouTube
 TV channel in Los Angeles on Sergei Parajanov
 Evening Moscow Newspaper Spouses of Sergei Parajanov and Mikhail Vartanov received awards in Hollywood

Sergey Iosifovich Paradzhanov

Sinh năm 1924
Mất năm 1990
Họa sĩ thế kỷ 20
Đạo diễn điện ảnh Liên Xô
Người song tính nam
Đạo diễn LGBT
Chết vì ung thư phổi


title: 10771 Ouro Prêto

text:
10771 Ouro Prêto là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1922.3222678 ngày (5.26 năm).

Nó được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1990.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Rachecourt-Suzémont

text:
Rachecourt-Suzémont là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Sông Blaise chảy qua thị trấn.

Tham khảo

Rachecourtsuzemont


title: Hinte

text:
Hinte là một đô thị ở huyện Aurich, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Hinte có diện tích 48,06 km². Đô thị này có cự ly khoảng 20 km về phía nam của Norden, và 6 km về phía bắc của Emden.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Aurich


title: Euhesma crabronica

text:
Euhesma crabronica là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1914


title: Anthophora candidifrons

text:
Anthophora candidifrons là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1946


title: Gap-Sud-Ouest (tổng)

text:
Tổng Gap-Sud-Ouest là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Hautes-Alpes trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Gap-Sud-Ouest gồm 1 xã có dân số 9 350 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Gap || align="right" | 9 350 (1) || align="right" | 05000 || align="right" | 05061
|}
(1) một phần của xã.

Biến động dân số

Xem thêm
 Hautes-Alpes
 Quận của Hautes-Alpes
 Tổng của Hautes-Alpes
 Xã của Hautes-Alpes
 Danh sách các tổng ủy viên hội đồng Hautes-Alpes

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vị trí của tổng Gap-Sud-Ouest trên một bưu thiếp của Pháp

Gap-Sud-Ouest


title: Venkatagiri

text:
Venkatagiri là một thị trấn thống kê (census town) của quận Nellore thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Venkatagiri có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 426 mét (1397 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Venkatagiri có dân số 31.342 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Venkatagiri có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Venkatagiri, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Triệu Sơn

text:
Triệu Sơn là một huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Triệu Sơn có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Đông Sơn
 Phía đông nam giáp huyện Nông Cống
 Phía nam giáp huyện Như Thanh
 Phía tây nam giáp huyện Thường Xuân
 Phía tây bắc giáp huyện Thọ Xuân
 Phía đông bắc giáp huyện Thiệu Hóa.

Huyện Triệu Sơn có diện tích 290,05 km², dân số năm 2019 là 202.386 người, mật độ dân số đạt 698 người/km².

Địa hình
Triệu Sơn là một huyện bán sơn địa nhưng diện tích chủ yếu vẫn là đồng bằng, địa hình thấp dần về phía bắc, với vài con sông suối nhỏ chảy vào sông Chu ở hai huyện bên: Thọ Xuân và Thiệu Hóa, ở phía nam có một vài ngọn núi thấp với độ cao khoảng 250 – 300 m, như núi Nưa ở thị trấn Nưa.

Tài nguyên
Huyện Triệu Sơn có mỏ cromit Cổ Định tại thị trấn Nưa với trữ lượng lớn nhất Việt Nam.

Lịch sử
Huyện Triệu Sơn được thành lập vào ngày 25 tháng 2 năm 1965, trên cơ sở tách 13 xã: Thọ Ngọc, Thọ Tiến, Thọ Cường, Thọ Bình, Thọ Dân, Thọ Tân, Thọ Phú, Thọ Vực, Thọ Sơn, Thọ Thế, Xuân Thịnh, Xuân Thọ, Xuân Lộc thuộc huyện Thọ Xuân và 20 xã: Hợp Tiến, Hợp Thắng, Hợp Lý, Hợp Thành, Minh Châu, Minh Dân, Minh Sơn, Dân Lý, Dân Lực, Dân Quyền, An Nông, Vân Sơn, Nông Trường, Tiến Nông, Khuyến Nông, Thái Hòa, Tân Ninh, Đồng Tiến, Đồng Thắng, Đồng Lợi thuộc huyện Nông Cống.

Khi mới thành lập, huyện gồm 33 xã: An Nông, Dân Lực, Dân Lý, Dân Quyền, Đồng Lợi, Đồng Thắng, Đồng Tiến, Hợp Lý, Hợp Thắng, Hợp Thành, Hợp Tiến, Khuyến Nông, Minh Châu, Minh Dân, Minh Sơn, Nông Trường, Tân Ninh, Thái Hòa, Thọ Bình, Thọ Cường, Thọ Dân, Thọ Ngọc, Thọ Phú, Thọ Sơn, Thọ Tân, Thọ Thế, Thọ Tiến, Thọ Vực, Tiến Nông, Vân Sơn, Xuân Lộc, Xuân Thịnh và Xuân Thọ.

Ngày 5 tháng 1 năm 1987, thành lập xã Triệu Thành trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của xã Hợp Thành.

Ngày 3 tháng 6 năm 1988, thành lập thị trấn Triệu Sơn (thị trấn huyện lỵ huyện Triệu Sơn) trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của các xã Minh Châu, Minh Dân và Minh Sơn.

Ngày 25 tháng 1 năm 1994, thành lập xã Bình Sơn trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của hai xã Thọ Bình và Thọ Sơn.

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó:
Thành lập thị trấn Nưa trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Tân Ninh
Sáp nhập các xã Minh Dân và Minh Châu vào thị trấn Triệu Sơn.

Huyện Triệu Sơn có 2 thị trấn và 32 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Triệu Sơn có 34 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Triệu Sơn (huyện lỵ), Nưa và 32 xã: An Nông, Bình Sơn, Dân Lực, Dân Lý, Dân Quyền, Đồng Lợi, Đồng Thắng, Đồng Tiến, Hợp Lý, Hợp Thắng, Hợp Thành, Hợp Tiến, Khuyến Nông, Minh Sơn, Nông Trường, Thái Hòa, Thọ Bình, Thọ Cường, Thọ Dân, Thọ Ngọc, Thọ Phú, Thọ Sơn, Thọ Tân, Thọ Thế, Thọ Tiến, Thọ Vực, Tiến Nông, Triệu Thành, Vân Sơn, Xuân Lộc, Xuân Thịnh, Xuân Thọ.

Kinh tế
Tốc độ tăng trưởng kinh tế: 9,1%/năm, trong đó: nông - lâm nghiệp tăng: 5,5%; công nghiệp - xây dựng cơ bản tăng: 24%; dịch vụ tăng: 12,5%.

Cơ cấu kinh tế: nông - lâm nghiệp 55%; công nghiệp - xây dựng cơ bản 18%; dịch vụ 27%.

Tại xã Dân Quyền đã có khu tập trung sản xuất với các nhà máy sản xuất tre, luồng, mì chính.

Giáo dục
Huyện có các trường trung học phổ thông gồm: THPT Triệu Sơn 1, THPT Triệu Sơn 2, THPT Triệu Sơn 3, THPT Triệu Sơn 4, THPT Triệu Sơn 5, trường Phổ thông Triệu Sơn và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Triệu Sơn.

Các xã đều có ít nhất một trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở.

Trụ sở chính Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa cũng nằm trên địa bàn huyện.

Giao thông
Huyện có đường quốc lộ 47 chạy qua theo hướng đông - tây, nối thành phố Thanh Hóa qua thị trấn huyện lỵ Triệu Sơn, tới thị trấn Lam Sơn (Thọ Xuân), thông tuyến với đường Hồ Chí Minh.

Huyện có 2 tuyến xe buýt chạy qua:

 Tuyến số 4 nối từ thành phố Thanh Hóa đến thị trấn Thường Xuân (Thường Xuân), đi qua ngã ba cầu Thiều (xã Dân Lý), Giắt (thị trấn Triệu Sơn), ngã tư Dân Lực
 Tuyến số 17 nối từ thành phố Sầm Sơn đến Hợp Lý, đi qua Giắt (thị trấn Triệu Sơn), Sim (xã Hợp Tiến), Hợp Lý.

Đây là địa phương có tuyến Đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 đi qua.

Tham khảo

Xem thêm


title: Monasterio de Rodilla

text:
Monasterio de Rodilla là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 224 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Guioa parvifoliola

text:
Guioa parvifoliola là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 van Welzen, P.C. 1998. Guioa parvifoliola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
Guioa


title: Hoengseong

text:
Quận Hoengseong (Hán Việt: Hoành Thành) là một quận ở đạo (tỉnh) Gangwon, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 997,82 km², dân số năm 2001 là 47362 người. Dân tộc sử quan cao đẳng học hiệu, nằm ở quận này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính quyền quận Hoengseong

Gangwon
Huyện Hàn Quốc


title: Sinh lý học thực vật

text:
Sinh lý học thực vật là một phân ngành của thực vật học liên quan đến chức năng hoặc sinh lý của thực vật. Những chuyên ngành có liên quan mật thiết gồm có hình thái học thực vật (cấu trúc của thực vật), sinh thái học thái thực vật (tương tác với môi trường), hóa thực vật (hóa sinh của thực vật), sinh học tế bào, di truyền, lý sinh và sinh học phân tử.

Những quá trình cơ bản như quang hợp, hô hấp, dinh dưỡng thực vật, chức năng của hormone thực vật, hướng kích thích, vận động ứng động, chu kỳ sáng, phát sinh quang hình thái, nhịp điệu sinh học, sinh lý căng thẳng môi trường, nảy mầm ở hạt, chức năng ngủ, khí khổng và thoát hơi nước, tất cả những phần của mối quan hệ nước ở thực vật, đều các nhà sinh lý học thực vật lựa chọn để nghiên cứu.

Mục tiêu
Những lĩnh vực mà sinh lý học thực vật nghiên cứu bao gồm mọi hoạt động bên trong của thực vật—những quá trình hóa học và vật lý gắn liền với sự sống khi chúng diễn ra ở thực vật. Điều này tức là nghiên cứu ở nhiều cấp độ quy mô và thời gian. Ở quy mô nhỏ nhất là các tương tác phân tử của quang hợp và khuếch tán bên trong nước, khoáng chất và chất dinh dưỡng. Ở quy mô lớn nhất là những quá trình phát triển, thời vụ, trạng thái ngủ và kiểm soát sinh sản ở thực vật. Những phân ngành chính của sinh lý thực vật gồm có hóa thực vật (nghiên cứu về hóa sinh của thực vật) và bệnh học thực vật (nghiên cứu về bệnh ở thực vật). Phạm vi của sinh lý thực vật dưới dạng một phân ngành có thể được chia thành nhiều lĩnh vực nghiên cứu chính.

Đầu tiên, nghiên cứu hóa thực vật được gộp vào môn sinh lý học thực vật. Để hoạt động và tồn tại, thực vật tạo ra một loạt các hợp chất hóa học không có ở các sinh vật khác. Quang hợp đòi hỏi một lượng lớn sắc tố, enzym và các hợp chất khác để hoạt động. Vì không thể di chuyển nên thực vật cũng phải tự vệ bằng hóa chất trước động vật ăn cỏ, mầm bệnh và cạnh tranh từ các thực vật khác. Chúng thực hiện bằng cách tạo độc tố và các hóa chất có mùi hôi. Các hợp chất khác bảo vệ cây chống lại bệnh tật, giúp cây sống sót trong hạn hán và chuẩn bị ngủ đông, trong khi các hợp chất khác được sử dụng để thu hút loài thụ phấn hoặc động vật ăn cỏ để phát tán hạt chín.

Thứ hai, sinh lý học thực vật gồm nghiên cứu các quá trình sinh học và hóa học của từng tế bào thực vật. Tế bào thực vật có một số đặc điểm giúp phân biệt chúng với tế bào động vật, từ đó dẫn đến những khác biệt lớn trong cách hoạt động và phản ứng trong đời sống thực vật khác với đời sống động vật. Ví dụ, tế bào thực vật có thành tế bào hạn chế hình dạng của tế bào thực vật và do đó hạn chế tính linh hoạt và khả năng di chuyển của thực vật. Tế bào thực vật cũng chứa chất diệp lục, một hợp chất hóa học tương tác với ánh sáng, qua đó cho phép thực vật tự sản sinh chất dinh dưỡng riêng thay vì tiêu thụ các sinh vật sống khác như động vật.

Thứ ba, sinh lý học thực vật liên quan đến những tương tác giữa các tế bào, mô và cơ quan bên trong thực vật. Các tế bào và mô khác nhau chuyên hóa về mặt vật lý và hóa học để thực hiện các chức năng khác nhau. Rễ và rễ giả có chức năng làm móc giữ chặt thực vật và thu khoáng chất trong đất. Lá lấy ánh sáng để sản xuất chất dinh dưỡng. Để cả hai cơ quan này tiếp tục sinh sống, các khoáng chất mà rễ thu được phải được vận chuyển đến lá, còn các chất dinh dưỡng được tạo ra trong lá phải được vận chuyển đến rễ. Thực vật phát triển theo một số cách để có được sự vận chuyển này, chẳng hạn như mô mạch, và chức năng của nhiều phương thức vận chuyển đang được các nhà sinh lý học thực vật nghiên cứu.

Hóa sinh thực vật

Những nguyên tố hóa học cấu tạo nên thực vật — chủ yếu là carbon, oxy, hydro, nitơ, phosphor, lưu huỳnh,... — giống như với mọi dạng sống khác: động vật, nấm, vi khuẩn và thậm chí cả virus. Chỉ có chi tiết về cấu trúc từng phân tử của chúng là khác nhau.

Bất chấp tương đồng cơ bản này, thực vật tạo ra vô số hợp chất hóa học với những đặc tính độc đáo mà chúng sử dụng để đối phó với môi trường. Những sắc tố được thực vật sử dụng để hấp thụ hoặc phát hiện ánh sáng, rồi được con người chiết xuất để sử dụng trong thuốc nhuộm. Những sản phẩm thực vật khác có thể được sử dụng để sản xuất cao su hoặc nhiên liệu sinh học có giá trị thương mại. Những hợp chất có thể xem là nổi tiếng nhất từ thực vật là những hợp chất có hoạt tính dược lý, chẳng hạn như acid salicylic (từ đó tạo ra aspirin) morphin và digoxin. Những công ty dược phẩm chi hàng tỷ đô la mỗi năm để nghiên cứu các hợp chất thực vật nhằm mang lại lợi ích tiềm năng cho ngành y.

Nguyên tố cấu thành
Thực vật cần một lượng lớn chất dinh dưỡng, chẳng hạn như carbon và nitơ để tồn tại. Một vài chất dinh dưỡng được gọi là chất dinh dưỡng đa lượng, trong đó tiền tố macro- (đa) để chỉ số lượng cần có chứ không phải kích thước của các hạt dinh dưỡng. Những chất dinh dưỡng khác (được gọi là chất dinh dưỡng vi lượng) thì chỉ cần một lượng rất nhỏ để thực vật duy trì sức khỏe. Những chất dinh dưỡng vi lượng như vậy thường được hấp thụ dưới dạng các ion hòa tan trong nước lấy từ đất, mặc dù thực vật ăn thịt thu được một số chất dinh dưỡng vi lượng từ con mồi mà chúng bắt được.

Bảng dưới đây liệt kê các nguyên tố chất dinh dưỡng cần có ở cây trồng. Việc sử dụng trong thực vật được khái quát hóa.

Sắc tố

Nằm trong số những phân tử quan trọng nhất đối với chức năng của thực vật là các sắc tố. Sắc tố thực vật gồm nhiều loại phân tử khác nhau, có thể kể đến porphyrin, carotenoid và anthocyanin. Mọi sắc tố sinh học hấp thụ chọn lọc các bước sóng ánh sáng nhất định, đồng thời phản xạ các bước sóng khác. Ánh sáng được hấp thụ có thể được thực vật sử dụng để tạo ra những phản ứng hóa học, trong khi các bước sóng ánh sáng phản xạ sẽ xác định màu sắc mà sắc tố hiện trước mắt.

Diệp lục là sắc tố chính ở thực vật; nó là một porphyrin hấp thụ các bước sóng ánh sáng đỏ và xanh lam, đồng thời phản chiếu màu xanh lục. Chính sự hiện diện và lượng diệp lục tương đối dồi dào đã mang lại cho thực vật màu xanh lục. Mọi thực vật trên cạn và tảo lục đều có hai dạng sắc tố này: diệp lục a và diệp lục b .Tảo bẹ, tảo silic và các roi quang hợp quang hợp khác chứa diệp lục c thay vì b, còn tảo đỏ chứa diệp lục a. Mọi chất diệp lục đóng vai trò làm phương tiện chính mà thực vật sử dụng để chặn ánh sáng và cung cấp nhiên liệu cho quang hợp.

Carotenoid là các tetraterpenoid màu đỏ, cam hoặc vàng. Chúng hoạt động như các sắc tố phụ trong thực vật, giúp thúc đẩy quang hợp bằng cách thu thập các bước sóng ánh sáng mà diệp lục không hấp thụ được dễ dàng. Những carotenoid quen thuộc nhất là carotene (sắc tố màu cam có trong cà rốt), lutein (sắc tố màu vàng có trong trái cây và rau quả) và lycopene (sắc tố màu đỏ tạo màu của cà chua). Carotenoid đã được chứng minh là hoạt động như chất chống oxy hóa và thúc đẩy thị lực khỏe mạnh ở người.

Anthocyanin (nghĩa đen là "hoa xanh") là các sắc tố flavonoid tan trong nước có màu từ đỏ đến xanh tùy theo độ pH. Chúng có mặt ở mọi mô của thực vật bậc cao, cung cấp màu sắc cho lá, thân, rễ, hoa và quả, mặc dù không phải lúc nào cũng đủ số lượng để có thể nhận thấy. Anthocyanin có thể nhìn thấy rõ nhất trong cánh hoa, nơi chúng có thể chiếm tới 30% trọng lượng khô của mô. Chúng cũng chịu trách nhiệm tạo ra màu tím ở mặt dưới của các cây chịu bóng nhiệt đới như Tradescantia zebrina. Ở những cây này, anthocyanin lấy ánh sáng xuyên qua lá và phản xạ nó trở lại những vùng có chất diệp lục, nhằm tối đa hóa việc sử dụng ánh sáng có sẵn.

Betalain là các sắc tố màu đỏ hoặc màu vàng. Giống như anthocyanin, chúng hòa tan trong nước, nhưng không như anthocyanin, chúng là các hợp chất có nguồn gốc từ indol được tổng hợp từ tyrosin. Loại sắc tố này chỉ được tìm thấy ở bộ Cẩm chướng (kể cả chi xương rồng và chi dền ), và không bao giờ cùng xuất hiện ở thực vật có anthocyanin. Betalain chịu trách nhiệm tạo ra màu đỏ đậm của củ dền và được sử dụng làm chất tạo màu thực phẩm với mục đích thương mại. Các nhà sinh lý học thực vật chưa chắc chắn về chức năng của betalain ở thực vật sở hữu chúng, nhưng có một số bằng chứng sơ bộ cho thấy chúng có thể có đặc tính diệt nấm.

Tín hiệu và chất điều hòa

Thực vật cho ra các hormone và các chất điều hòa sinh trưởng khác có tác dụng làm tín hiệu báo phản ứng sinh lý ở mô của chúng. Chúng còn tạo ra các hợp chất như phytochrome nhạy cảm với ánh sáng và có tác dụng kích thích sinh trưởng hoặc phát triển nhằm phản ứng với các tín hiệu môi trường.

Hormone thực vật

Hormone thực vật (còn gọi là chất điều hòa sinh trưởng thực vật (PGR) hoặc phytohormone) là những hóa chất điều hòa sinh trưởng của thực vật. Theo định nghĩa động vật tiêu chuẩn, hormone là các phân tử tín hiệu được tạo ra ở những vị trí cụ thể, xảy ra ở nồng độ rất thấp và gây ra các quá trình thay đổi trong tế bào đích ở những vị trí khác. Không như động vật, thực vật thiếu các mô hoặc cơ quan tạo hormone cụ thể. Hormone thực vật thường không được vận chuyển đến các bộ phận khác của cây và việc sản xuất không bị hạn chế ở những địa điểm cụ thể.

Hormone thực vật là những hóa chất có hàm lượng nhỏ, có tác dụng thúc đẩy và tác động đến sinh trưởng, phát triển và biệt hóa ở tế bào và mô. Hormone rất quan trọng đối với sự sinh trưởng của thực vật; chúng tác động đến các quá trình ở thực vật từ lúc ra hoa đến phát triển hạt, trạng thái ngủ và nảy mầm. Chúng điều hòa những mô nào sinh trưởng hướng lên và mô nào sinh trưởng hướng xuống, hình thành lá và phát triển thân cây, sự phát triển và độ chín của quả, cũng như rụng và thậm chí cả khi cây chết.

Tạo hình quang học
Trong khi đa số mọi người biết rằng ánh sáng rất quan trọng để thực vật quang hợp, nhưng ít người nhận ra rằng độ nhạy cảm của thực vật với ánh sáng đóng vai trò kiểm soát phát triển cấu trúc thực vật (tạo hình). Việc sử dụng ánh sáng để kiểm soát phát triển cấu trúc được gọi là tạo hình quang học và phụ thuộc vào sự hiện diện của thụ quan sáng chuyên biệt, tức sắc tố hóa học có khả năng hấp thụ bước sóng ánh sáng cụ thể.

Thực vật sử dụng bốn loại thụ quan sáng: phytochrome, cryptochrome, quang sắc tố UV-B và protochlorophyllide a. Hai loại sắc tố đầu tiên (phytochrome và cryptochrome) là thụ quan sáng protein mang cấu trúc phân tử phức tạp được hình thành nhờ kết hợp protein với sắc tố nhạy cảm với ánh sáng. Cryptochrome còn được gọi là thụ quan sáng UV-A, vì nó hấp thụ ánh sáng tử ngoại ở vùng sóng dài "A". Thụ quan UV-B là một hoặc nhiều hợp chất chưa xác định rõ ràng, mặc dù một số bằng chứng cho thấy carotene hoặc riboflavin có thể là loại thụ quan này. Protochlorophyllide a (như tên gọi của nó) là tiền hóa chất của diệp lục.

Chu kỳ sáng

Nhiều thực vật có hoa sử dụng sắc tố phytochrome để cảm nhận thay đổi độ dài ngày theo mùa, mà chúng xem là tín hiệu để trổ hoa. Tính nhạy cảm với độ dài ngày này được gọi là chu kỳ sáng. Nói rộng hơn, thực vật có hoa có thể được phân loại thành thực vật ngày dài, thực vật ngày ngắn hoặc thực vật ngày trung bình, tùy thuộc vào phản ứng cụ thể của chúng đối với thay đổi độ dài ngày. Cây ngày dài cần độ dài ánh sáng ban ngày tối thiểu nhất định để bắt đầu trổ hoa, vì vậy những cây này ra hoa vào mùa xuân hoặc mùa hè. Ngược lại, cây ngày ngắn trổ hoa khi độ dài ánh sáng ban ngày giảm xuống dưới mức độ dài ngày tới hạn nhất định. Cây ngày trung bình không bắt đầu ra hoa dựa trên chu kỳ sáng, mặc dù một số cây có thể sử dụng độ nhạy nhiệt độ (xuân hóa).

Mặc dù cây ngày ngắn không thể ra hoa trong những ngày hè dài, nhưng đấy thực ra không phải khoảng thời gian tiếp xúc với ánh sáng làm hạn chế ra hoa. Đúng hơn, cây ngày ngắn cần thời gian dưới bóng tối không bị gián đoạn tối thiểu là 24 giờ (độ dài ngày ngắn) trước khi khâu phát triển trổ hoa có thể bắt đầu. Bằng thực nghiệm, giới khoa học xác định rằng cây ngày ngắn (đêm dài) sẽ không ra hoa nếu chiếu ánh sáng kích hoạt phytochrome lên cây vào ban đêm.

Sinh lý học môi trường

Nghịch lý thay, một mặt phân ngành sinh lý học môi trường là môn nghiên cứu non trẻ về sinh thái thực vật, mặt khác lại là một trong những môn nghiên cứu lâu đời nhất. Sinh lý học môi trường là tên gọi cho phân ngành này mà một số nhà sinh lý học thực vật ưa dùng, nhưng nó còn có một số tên khác trong khoa học ứng dụng. Phân ngành gần như đồng nghĩa với sinh lý học sinh thái, sinh thái cây trồng, trồng trọt và nông học. Tên cụ thể được áp dụng cho phân ngành này là đặc trưng cho quan điểm và mục tiêu nghiên cứu. Dù được áp dụng tên nào thì nó cũng chỉ cách mà thực vật phản ứng với môi trường của chúng và do đó trùng lặp với môn sinh thái học.

Các nhà sinh lý học môi trường đánh giá phản ứng của thực vật với các yếu tố vật lý như bức xạ (kể cả ánh sáng và tia cực tím), nhiệt độ, lửa và gió. Đặc biệt quan trọng là quan hệ giữa nước (có thể đo được bằng bom áp suất) và áp lực của hạn hán hoặc lũ lụt, trao đổi khí với khí quyển, cũng như chu trình của chất dinh dưỡng như nitơ và carbon.

Trong khi thực vật (một dạng sinh vật sống) có thể tiếp nhận và truyền kích thích và tổn thương vật lý, chúng không cảm thấy đau như các thành viên của giới động vật đơn giản vì thiếu thụ quan đau, dây thần kinh hay một bộ não, và rộng hơn là thiếu ý thức.

Nhiều thực vật được cho là có thể tiếp nhận và phản ứng kích thích cơ học ở cấp độ tế bào, một vài thực vật như bẫy kẹp hay trinh nữ lại nổi bật nhờ "khả năng cảm nhận rõ ràng của chúng". Mặc dù vậy, toàn bộ giới thực vật không thấy đau, bất kể có thể phản ứng với ánh sáng mặt tròi, trọng lực, gió và bất kì kích thích bên ngoài nào như công trùng cắn, vì chúng thiếu hệ thần kinh. Nguyên do chính là không như các thành viên của giới động vật thành công hoặc thất bại do sự đau định hình, sự tiến hóa của thực vật đơn giản là do sự sống và cái chết định hình.

Hướng kích thích và vận động ứng động
Thực vật có thể phản ứng với kích thích có hướng và vô hướng. Phản ứng với kích thích có hướng (chẳng hạn như trọng lực hoặc ánh sáng mặt trời) được gọi là hướng kích thích. Phản ứng với kích thích vô hướng, chẳng hạn như nhiệt độ hoặc độ ẩm, là một vận động ứng động.

Hướng kích thích ở thực vật là kết quả của sinh trưởng biệt hóa tế bào, tức hiện tượng các tế bào ở một bên của cây dài ra hơn các tế bào ở phía bên kia, khiến bộ phận uốn về hướng kia sinh trưởng kém hơn. Trong số các hướng kích thích phổ biến ở thực vật là hướng sáng, hiện tượng cây bị uốn về phía nguồn sáng. Tính hướng sáng giúp cây tiếp xúc tối đa với ánh sáng, ở những chỗ cần thêm ánh sáng để quang hợp hoặc giảm thiểu ánh sáng ở những chỗ chịu ánh sáng và nhiệt độ cao. Hướng đất giúp rễ cây xác định hướng đất và sinh trưởng hướng xuống. Hướng kích thích thường là kết quả của tương tác giữa môi trường và sản xuất một hoặc nhiều hormone thực vật.

Vận động ứng động là kết quả của sinh trưởng biệt hóa tế bào, hoặc do những thay đổi về áp suất trương ở mô thực vật có thể xảy ra nhanh chóng. Một ví dụ quen thuộc là tính chạm (phản ứng chạm) ở bẫy kẹp, một loại cây ăn thịt. Những bẫy gồm có các phiến lá đã bị biến đổi chứa các sợi lông kích hoạt nhạy cảm. Khi côn trùng hoặc động vật khác chạm vào những sợi lông này, chiếc lá sẽ gập lại. Cơ chế này cho phép cây bẫy và tiêu hóa côn trùng nhỏ để có thêm chất dinh dưỡng. Mặc dù bẫy nhanh chóng bị đóng lại do thay đổi áp suất bên trong tế bào, nhưng lá phải phát triển chậm để tái lập cơ hội thứ hai để bẫy côn trùng.

Bệnh ở thực vật

Về mặt kinh tế, một trong những môn nghiên cứu sinh lý học môi trường quan trọng nhất là bệnh học thực vật, tức môn nghiên cứu về bệnh ở thực vật và cách mà thực vật chống bệnh. Thực vật dễ bị nhiễm các loại sinh vật gây bệnh như động vật, bao gồm virus, vi khuẩn và nấm, cũng như bị côn trùng và giun tròn xâm nhập về mặt vật lý.

Bởi vì đặc điểm sinh học của thực vật khác với động vật nên các triệu chứng và phản ứng của chúng cũng khá khác nhau. Trong một số trường hợp, thực vật có thể rụng lá hoặc hoa bị nhiễm bệnh để ngăn bệnh lây lan, quá trình này được gọi là rụng. Hầu hết động vật không lựa chọn cách này để khống chế bệnh tật. Bản thân sinh vật gây bệnh ở thực vật cũng khác với sinh vật gây bệnh ở động vật vì thực vật thường không thể nhiễm bệnh qua tiếp xúc vật lý thông thường. Mầm bệnh thực vật có xu hướng lây nhiễm qua bào tử hoặc bị vật trung gian truyền bệnh.

Một trong những tiến bộ quan trọng nhất trong khống chế bệnh dịch ở thực vật là phát hiện hỗn hợp Bordeaux vào thế kỷ 19. Hỗn hợp là thuốc diệt nấm đầu tiên được biết tới, kết hợp đồng sulfat và vôi. Hỗn hợp được ứng dụng vào việc ức chế sự lây lan của sương phấn tơ, căn bệnh là mối đe dọa thiệt hại nghiêm trọng cho ngành công nghiệp rượu vang của Pháp.

Lịch sử

Lịch sử sơ khai

Francis Bacon công bố một trong những thí nghiệm sinh lý học thực vật đầu tiên, nằm trong cuốn sách Sylva Sylvarum vào năm 1627. Bacon đã trồng một số thực vật trên cạn (kể cả hoa hồng) trong nước và kết luận rằng chỉ cần dùng đất để giữ cho cây đứng thẳng. Jan Baptist van Helmont đã công bố thí nghiệm định lượng đầu tiên về sinh lý học thực vật vào năm 1648. Ông trồng một cây liễu trong một cái chậu chứa 200 pound đất khô trong 5 năm. Đất chỉ mất đi 2 ounce trọng lượng khô và van Helmont kết luận rằng thực vật lấy toàn bộ trọng lượng từ nước thay vì đất. Năm 1699, John Woodward công bố thí nghiệm về sự sinh trưởng của cây bạc hà ở các nguồn nước khác nhau. Ông phát hiện ra rằng cây trồng phát triển tốt hơn nhiều trong nước ủ trong đất thay vì trong nước cất.

Stephen Hales được xem là vị cha đẻ của sinh lý học thực vật với nhiều thí nghiệm trong cuốn sách có nhan đề Vegetable Staticks (1727); mặc dù Julius von Sachs là người thống nhất các mảng sinh lý học thực vật và tập hợp chúng thành một môn học. Lehrbuch der Botanik được xem là kinh thánh về sinh lý học thực vật vào thời đó.

Ứng dụng kinh tế

Sản xuất thực phẩm
Trong trồng trọt, nông nghiệp cùng với khoa học thực phẩm, sinh lý học thực vật là một chủ đề quan trọng liên quan đến quả, rau và các bộ phận tiêu thụ khác của thực vật. Các chủ đề nghiên cứu bao gồm: yêu cầu khí hậu, rụng quả, dinh dưỡng, chín quả. Sản xuất cây lương thực cũng xoay quanh nghiên cứu sinh lý học thực vật, bao gồm các chủ đề như thời gian trồng và thu hoạch tối ưu cũng như bảo quản hậu thu hoạch để con người tiêu thụ và sản xuất các sản phẩm thứ cấp như thuốc và mỹ phẩm.

Xem thêm

 Cơ sinh học
 Giải phẫu thực vật
 Hình thái học thực vật
 Trao đổi chất thứ cấp ở thực vật
 Phân ngành thực vật học

Chú thích

Đọc thêm

 Lincoln Taiz, Eduardo Zeiger, Ian Max Møller, Angus Murphy: Fundamentals of Plant Physiology. Sinauer, 2018.

Nhánh thực vật học
Sinh lý học thực vật


title: Brachypsyche rara

text:
Brachypsyche rara là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Brachypsyche


title: Lasnamäe

text:
Lasnamäe là một quận của Tallinn, thủ đô Estonia. Dân số là 115.000, phần lớn nói tiếng Nga. Quận nằm ở phía đông của Tallinn. Ở phía đông giáp sông Pirita; ở phía bắc và tây bắc một vách đá vôi (một phần của Klint Baltic) tách Lasnamäe từ Pirita và Kesklinn. Huyện nằm trên một cao nguyên đá vôi phẳng có độ cao 30–52 m trên mực nước biển. Điểm cao nhất trong Lasnamäe Hill Sõjamägi tại 54 m so với mực nước biển.

Lasnamäe có thể được chia thành hai khu vực riêng biệt: phía bắc là khu dân cư, trong khi phần phía Nam xung quanh Peterburi Road (đường cao tốc Tallinn-Narva) và lên đến biên giới với Rae giáo xứ chủ yếu là công nghiệp. Sân bay Tallinn Lennart Meri nằm ở Lasnamäe.

Hành chính
Quận Lasnamäeđược chia thành 16 phó quận: 16 subdistricts: Katleri, Kurepõllu, Kuristiku, Laagna, Loopealse, Mustakivi, Pae, Paevälja, Priisle, Seli, Sikupilli, Sõjamäe, Tondiraba, Uuslinn, Väo, Ülemiste.

Chú thích

Tham khảo

Quận của Tallinn