title: Durban

text:
Durban (, có nguồn gốc từ từ itheku nghĩa là "vịnh/phá") là thành phố đông dân thứ ba Nam Phi sau Johannesburg và Cape Town, và là thành phố lớn nhất của tỉnh KwaZulu-Natal. Nằm ở bờ biển phía đông Nam Phi, Durban là cảng hoạt động tấp nập nhất cả nước. Đây cũng là một trong những trung tâm du lịch lớn nhờ khí hậu cận nhiệt đới ấm áp và các bãi biển trải dài của thành phố. Durban là một phần của Đô thị tự quản eThekwini, bao gồm các thị trấn lân cận và có dân số khoảng 3,44 triệu người, và là một trong những thành phố lớn nhất nằm bên bờ Ấn Độ Dương của lục địa Phi. Đây cũng là trung tâm sản xuất quan trọng thứ hai ở Nam Phi sau Johannesburg.

Lịch sử
Các bằng chứng khảo cổ tại dãy núi Drakensberg cho thấy khu vực Durban đã có người sắt bắt hái lượm định cư từ khoảng năm 100.000 trước Công nguyên. Những người này sống tại khu vực KwaZulu-Natal ngày nay cho đến khi những người Bantu ở phía Bắc bắt đầu công cuộc mở rộng lãnh thổ.
Người ta không biết nhiều về lịch sử của những cư dân đầu tiên, vì không có tư liệu lịch sử của khu vực này cho đến khi nhà thám hiểm Bồ Đào Nha Vasco da Gama nhìn thấy họ lần đầu tiên. Vasco da Gama đi thuyền dọc bờ biển KwaZulu-Natal vào mùa Giáng Sinh năm 1497 trong chuyến hành trình tìm kiếm một tuyến đường từ châu Âu đến Ấn Độ. Ông đặt tên cho khu vực này là "Natal", nghĩa là Giáng sinh trong tiếng Bồ Đào Nha.

Những người châu Âu đầu tiên
Năm 1822, Đại úy James King, thuyền trưởng của con tàu Salisbury, và Francis George Farewell, cả hai đều là cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Anh bước ra từ chiến tranh Napoléon, tham gia vào việc giao thương giữa Cape và Vịnh Delagoa. Trong chuyến trở về Cape năm 1823, họ đã không may gặp phải cơn bão lớn và quyết định neo đậu trong Vịnh Natal. Mọi việc diễn ra tốt đẹp và họ tìm thấy nơi neo đậu an toàn khỏi cơn bão.

Đại úy King quyết định lập bản đồ vịnh và đặt tên cho "Quần đảo Salisbury và Farewell". Năm 1824, Farewell cùng với một công ty thương mại tên là J. R. Thompson & Co., đã quyết định mở quan hệ thương mại với Vua Shaka của Zulu và thành lập một trạm mậu dịch tại Vịnh. Henry Francis Fynn, một thương nhân khác tại Vịnh Delagoa, cũng tham gia vào quan hệ thương mại này.

Fynn rời Vịnh Delagoa và tới Vịnh Natal trên chiếc thuyền Julia, trong khi Farewell dành sáu tuần sau đó trên con tàu Antelope. Họ có tổng cộng 26 người có mong muốn định cư, nhưng chỉ có 18 người ở lại. Trong chuyến viếng thăm vua Shaka, Henry Francis Fynn kết bạn với nhà vua bằng cách giúp ông hồi phục vết thương bị đâm sau vụ ám sát bởi một trong những người anh em cùng cha khác mẹ của mình. Shaka tỏ lòng biết ơn bằng cách cấp cho Fynn một "dải đất quanh bờ biển dài 25 dặm và sâu vào trong đất liền một trăm dặm." Vào ngày 7 tháng 8 năm 1824 họ kết thúc đề nghị chuyển nhượng đất đai với vua Shaka, trong đó có vịnh Natal và phần đất mười dặm về phía nam của vịnh, hai mươi lăm dặm về phía bắc của vịnh và một trăm dặm trong đất liền.
Farewell nắm quyền sở hữu khhu đất này và cắm lá cờ Union Jack cùng với 4 phát súng đại bác và hai mươi phát súng hỏa mai chào mừng. Trong số 18 người định cư đầu tiên, chỉ 6 người ở lại và có thể coi họ là những người thành lập Port Natal như một thuộc địa của Anh.

Thành phố Durban hiện đại bắt đầu hình thành từ năm 1824 khi khu định cư được thiết lập ở bờ phía bắc của vịnh gần Quảng trường Farewell ngày nay.

Trong cuộc gặp gỡ của 35 cư dân người châu Âu trong lãnh thổ của Fynn vào ngày 23 tháng 6 năm 1835, người ta quyết định xây dựng một thị trấn thủ phủ và đặt tên là "D'Urban" theo tên của Sir Benjamin D'Urban, thống đốc đương nhiệm của Thuộc địa Cape thời điểm đó.

Cộng hòa Natalia

Những người Voortrekkers (những người di cư từ Thuộc địa Cape sang phía đông Nam Phi vào thế kỷ 19) thành lập Cộng hòa Natalia vào năm 1839, với thủ đô là Pietermaritzburg.

Căng thẳng giữa những người Voortrekker và người Zulu buộc thống đốc của Thuộc địa Cape phải điều động một lực lượng dưới quyền Đại úy Charlton Smith nhằm thiết lập chính quyền thực dân Anh tại Natal, do người Anh lo sợ mất quyền kiểm soát ở Cảng Natal. Quân đội có mặt tại đây vào ngày 4 tháng 5 năm 1842 và xây dựng một công sự mà sau này gọi là Pháo đài cổ. Vào đêm 23 và 24 tháng 5 năm 1842, người Anh tấn công trại Voortrekker tại Congella. Cuộc tấn công thất bại, còn người Anh phải rút về trại của họ và bị bao vây tại đây. Một thương nhân địa phương tên là Dick King và người hầu của anh ta là Ndongeni thoát khỏi cuộc phong tỏa và cưỡi ngựa đến Grahamstown hết một quãng đường dài  trong mười bốn ngày để gọi quân tiếp viện. Quân tiếp viện đến Durban 20 ngày sau đó; người Voortrekker rút lui, và cuộc bao vây chấm dứt.

Xung đột dữ dội với dân Zulu đã dẫn đến cuộc sơ tán tại Durban, và do áp lực quân sự nên cuối cùng người Afrikaner buộc phải chấp nhận sáp nhập vào Anh vào năm 1844.

Chính trị
Với sự kết thúc của thời kỳ Apartheid, Durban chịu sự tái cấu trúc của chính quyền địa phương. Đô thị tự quản EThekwini được thành lập vào năm 1994 sau cuộc bầu cử đa chủng tộc đầu tiên của Nam Phi, với thị trưởng đầu tiên là Sipho Ngwenya. Thị trưởng được bầu với nhiệm kỳ 5 năm; tuy nhiên Sipho Ngwenya chỉ tại vị hai năm. Năm 1996, thành phố trở thành một phần của Durban UniCity như là một phần của các quá trình chuyển tiếp và trở thành Khu tự quản đô thị eThekwini vào năm 1999, khi Nam Phi áp dụng hệ thống quản lý các khu vực tự quản mới. Vào tháng 7 năm 1996, Obed Mlaba được bổ nhiệm làm thị trưởng Durban UniCity; năm 1999, ông được bầu làm thị trưởng eThekwini và được bầu lại vào năm 2006. Sau cuộc bầu cử địa phương tháng 5 năm 2011, James Nxumalo, cựu Chủ tịch Hội đồng Thành phố, được bầu làm thị trưởng mới. Vào ngày 23 tháng 8 năm 2016, Zandile Gumede được bầu làm thị trưởng mới cho đến ngày 13 tháng 8 năm 2019. Vào ngày 5 tháng 9 năm 2019 Mxolisi Kaunda tuyên thệ nhậm chức thị trưởng mới.

Địa lý
Durban nằm trên bờ biển phía đông Nam Phi, nhìn ra Ấn Độ Dương. Thành phố nằm ở cửa sông Umgeni, con sông cũng là ranh giới phía bắc của Durban, trong khi các phần khác của dòng sông chảy qua chính thành phố. Durban có một bến cảng tự nhiên, Cảng Durban, đây là cảng nhộn nhịp nhất ở Nam Phi và là cảng bận rộn thứ tư ở Nam bán cầu.

Khí hậu
Durban có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phân loại khí hậu Köppen Cfa), với mùa hè nóng và ẩm, mùa đông khô và ấm, không có tuyết và sương giá. Durban có lượng mưa hàng năm là . Nhiệt độ trung bình vào mùa hè dao động trong khoảng , trong khi vào mùa đông, nhiệt độ trung bình là .

Nhân khẩu

Durban là một thành phố đa dạng về sắc tộc, với sự phong phú về tín ngưỡng và truyền thống. Người Zulu tạo thành nhóm dân tộc lớn nhất. Thành phố có một số lượng lớn người gốc Anh và Ấn Độ. Ảnh hưởng của người Ấn ở Durban rất đáng kể khi họ mang đến nhiều loại ẩm thực, văn hóa và tôn giáo.

Trong những năm sau khi Apartheid kết thúc, thành phố bắt đầu bùng nổ dân số khi người châu Phi được phép di chuyển vào trong thành phố. Dân số tăng 2,34% từ năm 1996 đến năm 2001, dẫn đến các khu ổ chuột hình thành xung quanh thành phố. Từ 2001 đến 2011, tốc độ tăng dân số chậm lại xuống còn 1,08% mỗi năm và các khu ổ chuột đã trở nên ít phổ biến hơn khi chính phủ bắt đầu xây dựng nhà ở thu nhập thấp.

Dân số của thành phố Durban và các vùng ngoại ô trung tâm như Durban North, Durban South và Berea tăng 10,9% từ năm 2001 đến 2011 và từ 536.644 lên 595.061. Số người châu Phi da đen tăng lên trong khi số người trong tất cả các nhóm chủng tộc khác giảm. Người da đen tăng từ 34,9% lên 51,1%. Người Ấn Độ hoặc người Á giảm từ 27,3% xuống 24,0%. Người da trắng giảm từ 25,5% xuống 15,3%. Người da màu lai giảm từ 10,26% xuống 8,59%. Các chủng tộc khác có tỷ lệ 0,93%.

Nhân khẩu của thành phố cho thấy 68% dân số trong độ tuổi lao động và 38% dân số ở Durban dưới 19 tuổi.

Durban có số triệu phú đô la cao nhất tăng lên mỗi năm so với bất kỳ thành phố Nam Phi nào với số lượng tăng 200 phần trăm từ năm 2000 đến 2014.

Tự nhiên
 Burman Bush
 Vườn thực vật Durban
 Rừng Hawaan
 Khu dự trữ thiên nhiên New Germany
 Khu dự trữ thiên nhiên Pigeon Valley
 Công viên chim Sông Umgeni
 Khu dự trữ thiên nhiên Umhlanga Lagoon
Khu dự trữ thiên nhiên Kenneth Stainbank
Vườn thú Mitchell Park

Kinh tế

Khu vực Đại đô thị Durban có một nền kinh tế rộng lớn và hết sức đa dạng, bao gồm các ngành công nghiệp chế biến, du lịch, giao thông vận tải và tài chính. Vị trí ven biển với những bến cảng lớn đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế của Durban so với nhiều thành phố khác của Nam Phi, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu hàng hóa. Durban là thành phố cảng lớn nhất của Nam Phi và đồng thời cũng là điểm trung chuyển côngtenơ lớn nhất Nam bán cầu. Khí hậu ôn hòa cùng với sự đa dạng của các cộng đồng văn hóa tại địa phương càng khiến cho Durban trở thành một địa điểm du lịch hấp dẫn tại Nam Phi. Một trong những địa điểm du lịch hấp dẫn nhất thành phố là khu Golden Mile.

Số lượng việc làm đã tăng lên trong vòng 20 năm qua. Tuy nhiên, việc cắt giảm việc làm trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp khiến cơ hội có một việc làm tốt tại Durban trở nên cạnh tranh hơn. Mặc dù đã có thêm những việc làm mới trong lĩnh vực kinh doanh năng động song vẫn chưa thể cung cấp đủ việc làm cho người dân Durban. Khoảng 30% dân số thành phố đang trong tình trạng thất nghiệp, từ đó kéo theo nhiều hậu quả nghiệm trọng khác về mặt xã hội. Tình trạng tội phạm lan tràn đã đe dọa đến sự phát triển của du lịch cũng như nhiều ngành kinh tế khác.

Tỉ lệ tội phạm cao tại Durban cũng khiến cho quận thương mại trung tâm trải qua sự khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Nhiều doanh nghiệp quyết định dời đi nơi khác vì lý do an ninh. Gần đây, chính quyền thành phố Durban đang nỗ lực xây dựng nhiều khu trung tâm kinh tế mới cũng như đảm bảo về mặt trị an để thu hút các công ty quay lại thành phố này. World Cup 2010 được tổ chức một phần tại Durban cũng là hy vọng cho sự hồi phục của nền kinh tế địa phương trong tương lai.

Truyền thông

Hai tờ báo tiếng Anh chủ yếu được xuất bản tại Durban là tờ The Mercury vào buổi sáng và tờ The Daily News vào buổi chiều đều là chi nhánh của công ty Independent Newspapers. Như hầu hết các tờ báo tại Nam Phi, doanh số của các tờ báo này đã giảm trong những năm gần đây. Các tờ báo xuất bản bằng tiếng Zulu gồm có tờ Isolezwe (thuộc Independent Newspapers), "UmAfrika" và Ilanga. Independent Newspapers cũng xuất bản ấn bản Post, một tờ báo hướng đến cộng đồng người gốc Ấn Độ. Từ "Sunday Tribune" cũng được Independent Newspapers xuất bản như ấn bản đặc biệt vào chủ nhật.

Tại Durban, rất nhiều các tờ tuần san ngoại ô được xuất bản bởi tập đoàn Caxton và có rất nhiều các tờ báo nhỏ của các khu vực dân cư, phần lớn trong số chúng không tồn tại lâu nhưng một số lại có doanh thu khá ổn định.

Một số tạp chí về phong cách sống cũng được xuất bản tại Durban với số lượng lớn, một số được tiêu thụ trên cả nước. Tạp chí MetroBeat được gửi hàng tháng đến 400.000 hộ gia đình có lượng độc giả lên tới 1,6 triệu người.

East Coast Radio, thuộc sở hữu của tập đoàn truyền thông khổng lồ Kagiso là đài phát thanh bằng tiếng Anh chủ yếu tại Durban. Tập đoàn truyền thông SABC cũng mở hai trụ sở tại đây với các đài phát thành phục vụ cộng đồng người da đen nói tiếng Zulu và người Ấn Độ.

Thể thao

Durban ban đầu đã thành công trong quá trình giành quyền tổ chức Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung 2022, nhưng phải rút lui vào tháng 3 năm 2017 khỏi vai trò của chủ nhà vì lý do hạn chế tài chính. Birmingham của Anh là chủ nhà thay thế.

Durban là thành phố trụ sở của đội rugby Cell C Sharks thi đấu tại Currie Cup ở trong nước cũng như tại giải Super Rugby ở đấu trường quốc tế. Sân nhà Kings Park của Sharks có sức 56.000 chỗ.

Thành phố là nơi có hai câu lạc bộ trong Premier Soccer League — AmaZulu và Golden Arrows. AmaZulu thi đấu sân nhà tại Sân vận động Moses Mabhida. Golden Arrows thi đấu tại Sân vận động King Zwelithini ở khu ngoại ô Umlazi, nhưng đôi khi chơi một số trận đấu của họ tại Sân vận động Moses Mabhida hoặc Sân vận động Chatsworth. Đây cũng là trụ sở của một số đội bóng đang thi đấu tại NFD như Royal Eagles FC và Royal Kings.

Durban có đội cricket KwaZulu-Natal, đội thi đấu với tên Dolphins khi thi đấu tại giải Sunfoil Series. Cricket ở Durban diễn ra tại Sân cricket Kingsmead.

Durban tổ chức hai trận đấu tại Giải vô địch cricket thế giới 2003. Vào năm 2007 thành phố tổ chức chín trận đấu, trong đó có một trận bán kết, của giải ICC World Twenty20 đầu tiên. Mùa giải Indian Premier League 2009 được tổ chức ở Nam Phi và Durban được chọn làm địa điểm tổ chức. Năm 2010 chứng kiến thành phố đăng cai sáu trận đấu, bao gồm một trận bán kết, tại Champions League Twenty20 2010.

Durban là một trong những thành phố chủ nhà của Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. A1GP từng tổ chức một cuộc đua tại Đường đua Durban từ năm 2006 tới 2008. Durban tổ chức Phiên họp IOC thứ 123 vào tháng 7 năm 2011.

Thành phố có Trường đua Greyville, một địa điểm đua ngựa thuần chủng và hàng tổ năm tổ chức nhiều cuộc đua ngựa hàng đầu tại Nam Phi, nổi bật trong số đó là July Handicap và Greyville Gold Cup. Trường đua Clairwood ở phía nam thành phố là một địa điểm đua ngựa nổi tiếng trong nhiều năm, tuy nhiên đã bị cơ quan đua ngựa KwaZulu-Natal bán vào năm 2012.

Durban tổ chức nhiều sự kiện thể thao sức bền như Comrades Marathon, Dusi Canoe Marathon và Ironman 70.3.

Giao thông vận tải

Hàng không

Sân bay quốc tế King Shaka phục vụ cả các chuyến bay nội địa và quốc tế, với lịch trình đến Sân bay Heathrow, Dubai, Istanbul, Doha, Mauritius, Lusaka, Windhoek và Gaborone, cũng như tám điểm đến trong nước. Vị trí của sân bay thuộc Tam giác Vàng giữa Johannesburg và Cape Town, rất quan trọng để đi lại và giao thương giữa ba thành phố lớn của Nam Phi. Sân bay mở cửa vào tháng 5 năm 2010. Sân bay quốc tế King Shaka tiếp đón 5,99 triệu hành khách trong giai đoạn 2018-2019, tăng 6,6% so với 2017-2018. Sân bay quốc tế King Shaka được xây dựng tại La Mercy, cách trung tâm Durban khoảng  về phía bắc. Tất cả các hoạt động tại Sân bay quốc tế Durban đã được chuyển sang Sân bay quốc tế King Shaka kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2010, dự kiến cho các chuyến bay đến Singapore, Mumbai, Kigali, Luanda, Lilongwe và Nairobi.

Biển

Durban là một thành phố cảng có truyền thống lâu đời. Cảng Durban, trước đây gọi là Cảng Natal, là một trong số ít bến cảng tự nhiên nằm giữa Port Elizabeth và Maputo. Cảng nằm ở điểm bắt đầu của một hiện tượng thời tiết đặc biệt có thể làm biển động dữ dội. Hai đặc điểm này đã khiến Durban trở thành một cảng để sửa chữa tàu từ những năm 1840 khi cảng mới thành lập. Durban hiện là cảng bận rộn nhất ở Nam Phi, cũng như là cảng container bận rộn thứ ba tại Nam Bán cầu.

Durban là bến đậu du thuyền phổ biến nhất ở miền Nam châu Phi. Các điểm đến trong hành trình từ Durban của tàu MSC Musica bao gồm Mozambique, Mauritius, Réunion, Madagascar cũng như các điểm đến trong nước khác như Port Elizabeth và Cape Town. Nhiều tàu thuyền khác cũng ghé qua Durban mỗi năm, trong đó có một số tàu lớn nhất thế giới, chẳng hạn như RMS Queen Mary 2, tàu biển chở khách lớn nhất thế giới. Durban sẽ xây dựng một bến đậu du thuyền mới trị giá 200 triệu rand, dự kiến hoạt động vào tháng 10 năm 2019, Durban Cruise Terminal. Chủ thầu là KwaZulu Cruise Terminal (Pty) Ltd, công ty có 70% sở hữu của MSC Cruises SA và 30% của Africa Armada Consortium. Bến đỗ mới sẽ có thể chứa hai tàu du lịch bất cứ lúc nào.

Căn cứ hải quân Durban trên đảo Salisbury (ngày nay được nối với đất liền và là một phần của Cảng Durban), là căn cứ hải quân của Anh Quốc trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Vào năm 2012, chính phủ quyết định cải tạo và mở rộng các cơ sở vật chất cho căn cứ hải quân Durban để trở thành căn cứ của đội tàu tuần tra Hải quân Nam Phi. Quá trình hoàn tất vào năm 2015.

Đường sắt
Durban giới thiệu tuyến đường sắt cho tàu hơi nước đầu tiên ở Nam Phi khi Công ty Đường sắt Natal bắt đầu vận hành một tuyến giữa Point và thành phố Durban vào năm 1860.

Shosholoza Meyl, dịch vụ đường sắt chở khách của Spoornet, khai thác hai dịch vụ đường sắt chở khách đường dài từ Durban: một dịch vụ hàng ngày tới và đi từ Johannesburg qua Pietermaritzburg và Newcastle, cùng một dịch vụ hàng tuần tới và đi từ Cape Town qua Kimberley và Bloemfontein. Các chuyến tàu này dừng tại Ga đường sắt Durban.

Metrorail vận hành một dịch vụ commuter rail ở Durban và khu vực lân cận. Mạng lưới Metrorail chạy từ Ga Durban tới tận Stanger ở bờ biển phía bắc, Kelso ở bờ biển phía nam và Cato Ridge ở sâu trong nội địa.

Người ta đã đề xuất ý tưởng về một đường sắt cao tốc giữa Johannesburg và Durban.

Đường bộ

Do Durban là cửa ngõ để đi vào phía nam lục địa châu Phi nên đã dẫn tới sự phát triển của các tuyến đường quốc lộ xung quanh thành phố. Đường cao tốc phía Tây N3, nối Durban với vùng kinh tế Gauteng, đi về phía tây của thành phố. Đường vành đai ngoài N2 nối Durban với Đông Cape ở phía nam và Mpumalanga ở phía bắc. Đường cao tốc phía Tây đặc biệt quan trọng vì hàng hóa được vận chuyển bằng xe tải đến và đi từ Witwatersrand để chuyển đến cảng.

Đường cao tốc phía tây N3 bắt đầu ở khu trung tâm thương mại và đi về phía tây, dưới Cầu Tollgate và xuyên qua các vùng ngoại ô Sherwood và Mayville. Nút giao EB Cloete (có biệt danh chính thức là Nút giao Spaghetti) nằm ở phía đông của Westville, cho phép chuyển tuyến giữa N2 Đường vành đai ngoài và Xa lộ Tây.

Đường vành đai ngoài N2 cắt qua thành phố từ bờ biển phía bắc tới bờ biển phía nam. Con đường này cung cấp kết nối hết sức quan trọng đến các thị trấn ven biển (như Scottburgh và Stanger) phụ thuộc vào Durban.

Durban cũng có một hệ thống các tuyến đường cao tốc và xa lộ hai chiều có dải phân cách, kết nối các vùng ngoại ô nằm ở phía bắc, phía tây và phía nam của thành phố. M4 gồm hai phân đoạn. Đoạn phía bắc, được đặt tên là Ruth First Highway, ở đoạn đầu là một đường cao tốc thay thế tại Ballito nơi nó tách ra khỏi N2. Đoạn này đi qua vùng ngoại ô phía bắc Umhlanga và La Lucia nơi nó trở thành xa lộ hai chiều và kết thúc ở rìa phía bắc của CBD. Đoạn phía nam của M4, Albert Lutuli Highway, bắt đầu từ rìa phía nam của CBD, kết nối với Sân bay quốc tế Durban cũ, từ đó kết nối lại với Đường vành đai ngoài N2.

Xe buýt
Một số công ty vận hành các dịch vụ xe buýt đường dài từ Durban đến các thành phố khác ở Nam Phi. Xe buýt có một lịch sử lâu dài ở Durban. Hầu hết xe buýt được điều hành bởi các chủ sở hữu người Ấn Độ từ đầu những năm 1930. Xe buýt tư nhân không được chính phủ trợ cấp cũng vẫn phục vụ cộng đồng. Xe buýt hoạt động trong tất cả các khu vực của đô thị eThekwini.

Durban trước đây được phục vụ bởi hệ thống xe buýt điện Durban, lần đầu tiên đưa vào hoạt động năm 1935.

Taxi
Durban có hai loại taxi: taxi thường và taxi minibus. Không giống như ở nhiều thành phố khác, taxi không được phép lái xe quanh thành phố để chèo kéo khách hàng và thay vào đó phải được đặt xe qua điện thoại đến một địa điểm cụ thể. Một số công ty phục vụ khu vực Durban và các vùng lân cận. Những chiếc taxi này cũng có thể được gọi để hỗ trợ khách đi từ sân bay hay tại bến.

Taxi minibus là phương thức vận tải tiêu chuẩn cho phần lớn người dân không có khả năng mua xe ô tô cá nhân. Do nhu cầu đi lại lớn của tầng lớp lao động Nam Phi, taxi minibus thường chở quá số hành khách cho phép nên dễ xảy ra tai nạn. Minibus thường được sở hữu và vận hành trong các nhóm, và bạo lực giữa các nhà khai thác taxi đôi khi bùng phát dữ dội, đặc biệt là trên các tuyến taxi béo bở.

Các ứng dụng chia sẻ xe như Uber và Taxify đã được triển khai tại Durban và được nhiều người lao động ủng hộ.

Cơ sở giáo dục

Trường tư thục
Star College, Westville
Al Falaah College
Clifton School
Crawford College, La Lucia
Crawford College, North Coast
Durban Girls' College
Eden College Durban
Highbury Preparatory School
Hillcrest Christian Academy
Holy Family College
St. Francis College, Marianhill
Kearsney College
Maris Stella School
Orient Islamic School
Roseway Waldorf School
St. Henry's Marist Brothers' College
St. Mary's Diocesan School for Girls, Kloof
Thomas More College

Trường công lập
 Bechet High School
 Brettonwood High School
 Crossmoor Secondary Schoo;l
 Durban Academy High School
 Durban Girls' High School (DGHS)
 Durban High School (DHS)
 Durban North College
 Enaleni High School (EHS)
 George Campbell School of Technology
 Glenwood High School
 Hillcrest High School
 Hunt Road Secondary School
 Isipingo Secondary School
 Kingsway High School
Kharwastan Secondary
 Kloof High School
 Kloof Junior Primary School
 Kloof Pre-Primary School
 Kloof Senior Primary School
Marklands Secondary School
Montarena Secondary School
 Northlands Girls' High School
 Northwood School
 Ogwini Comprehensive High School
 Pinetown Boys' High School
 Pinetown Girls' High School
 Port Natal High School
 Queensburgh Girls' High School
 Savannah Park Secondary School
Simla Primary School
 Virginia Preparatory School
 Westville Boys' High School
 Westville Girls' High School
Wingen Heights Secondary
Woodhurst Secondary

Đại học

 Đại học Công nghệ Durban
 Đại học Công nghệ Mangosuthu
 Regent Business School
 Đại học KwaZulu-Natal
 Đại học Nam Phi
 Varsity College
 Mancosa
 Oval International

Thành phố kết nghĩa
Durban là thành phố kết nghĩa với:
 Alexandria, Ai Cập
 Antwerpen, Vlaanderen, Bỉ
 Bremen, Đức
 Bulawayo, Zimbabwe
 Chicago, Illinois, Hoa Kỳ
 Gwangju, Hàn Quốc
 Eilat, Israel
 Quảng Châu, Trung Quốc
 Le Port, Réunion
 Cao Hùng, Đài Loan
 Leeds, Anh Quốc
 Maracaibo, Venezuela
 Maputo, Mozambique
 Nantes, Pháp
 New Orleans, Louisiana, Hoa Kỳ
 Oran, Algérie
 Rotterdam, Hà Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Khu tự quản Đô thị eThekwini
 Cục Du lịch Durban
 Snake City, National Geographic Wild

Thành phố cảng Ấn Độ Dương
Thành phố của Nam Phi
Thành phố cảng Nam Phi
Thành phố ven biển Nam Phi
Khu dân cư ở EThekwini
Lịch sử KwaZulu-Natal
Khu dân cư thành lập năm 1824
Khởi đầu năm 1880
Đế quốc Anh năm 1880


title: Lợi nhuận trước thuế và lãi

text:
Lợi nhuận trước lãi vay và thuế hay thu nhập trước lãi vay và thuế (tiếng Anh: earnings before interest and taxes—EBIT) là một chỉ tiêu dùng để đánh giá khả năng thu được lợi nhuận của công ty, bằng thu nhập trừ đi các chi phí, nhưng chưa trừ tiền (trả) lãi và thuế thu nhập.

EBIT được đề cập đến như "khoản kiếm được từ hoạt động kinh doanh", "lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh" hay "thu nhập ròng từ hoạt động".

 Công thức để tính EBIT là: EBIT = Thu nhập - Chi phí hoạt động

Có thể xem công thức tính EBIT một cách cụ thể hơn như sau:
 EBIT = Tổng Doanh thu - Tổng biến phí - Tổng định phí

Nói cách khác, EBIT là tất cả các khoản lợi nhuận trước khi tính vào các khoản thanh toán tiền lãi và thuế thu nhập. Một yếu tố quan trọng đóng vai trò giúp cho EBIT được sử dụng rộng rãi là nó đã loại bỏ sự khác nhau giữa cấu trúc vốn và tỷ suất thuế giữa các công ty khác nhau.

Do đã loại bỏ lãi vay và thuế, hệ số EBIT làm rõ hơn khả năng tạo lợi nhuận của công ty, và dễ dàng giúp người đầu tư so sánh các công ty với nhau.

Ví dụ

Chú thích

Tham khảo

Thuật ngữ tài chính
Tài chính doanh nghiệp
Trước thuế


title: Doanh trại Selimiye

text:
Doanh trại Selimiye hay còn được gọi là Doanh trại Scutari (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Selimiye Kışlası) là một doanh trại của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ nằm tại huyện Üsküdar một phần của Istanbul hướng về châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ. Nó được xây dựng đầu tiên vào năm 1800 bởi Sultan Selim III để dành cho những người lính của quân đội thường trực mới thành lập trong khuôn khổ của những nỗ lực cải cách quân đội Ottoman "Nizam-i Cedid ".

Xây dựng
Các doanh trại ban đầu được xây dựng bằng vật liệu chủ yếu là gỗ và được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng tiếng người Armenia là Krikor Balyan đã bị đốt cháy vào năm 1806 bởi những người chống lại cải cách. Theo lệnh của Sultan Mahmud II, phải xây dựng lại các doanh trại bằng đá và bắt đầu khởi công từ năm 1825 và nó đã được hoàn thành vào ngày 06 tháng 02 năm 1828. Doanh trại này là một tòa nhà hình chữ nhật khổng lồ (200 x 267 mét) với một mặt bằng để cho các cuộc diễu hành lớn ở khu trung tâm. Cấu trúc có ba tầng trên và hai tầng cánh phía đông do địa hình nghiêng. Trong suốt triều đại của Sultan Abdülmecid, doanh trại được cải tạo hai lần, lần đầu tiên năm 1842-1843 và một lần nữa trong hai năm 1849-1850. Trong quá trình này, một tòa tháp cao bảy tầng nằm trong bốn góc, tạo cho doanh trại có hình dáng như ngày hôm nay.

Trong chiến tranh

Trong cuộc chiến tranh Crimean (1854-1856), doanh trại đã được bàn giao cho quân đội Anh, trên đường từ nước Anh đến Krym. Sau đó, doanh trại đã chuyển đổi thành một bệnh viện dã chiến. Ngày 04 tháng 11 năm 1854, Florence Nightingale đến Scutari với 38 y tá tình nguyện viên. Họ chăm sóc cho hàng ngàn binh sĩ bị thương và bị nhiễm trùng cho đến khi cô này trở về nhà vào năm 1857 và được chào đón như một nữ anh hùng. Khoảng 6.000 binh sĩ đã chết trong trại lính này trong thời kỳ chiến tranh, chủ yếu là do nguyên nhân bị nhiễm dịch tả. Những người chết được chôn cất tại một nghĩa địa bên cạnh doanh trại, mà sau đó đã trở thành nghĩa trang Haydarpaşa.

Ngày nay
Ngày nay, tháp canh phía bắc doanh trại là một bảo tàng. Và trong thời kỳ Cộng hòa, Trại Selimiye đã được sử dụng cho mục đích khác nhau như trường trung học và nhà tù. Ngày nay, nó phục vụ như là trụ sở quân đội. Doanh trại Selimiye nằm trong khu Harem khu vực giữa Üsküdar và Kadıköy, gần biển Marmara. Con đường cao tốc kết nối đến cuối trạm xe buýt và một đường bộ đường cao tốc Istanbul-Ankara chạy gần bên cạnh doanh trại.

Chú thích

Tham khảo

Doanh trại
Quân sự
Chiến tranh Krym


title: Venkatraman Ramakrishnan

text:
Venkatraman "Venki" Ramakrishnan (; sinh năm 1952 tại Chidambaram, Tamil Nadu, Ấn Độ) là một nhà sinh học cấu trúc tại Phòng thí nghiệm MRC Sinh học Phân tử, Đại học Cambridge, Vương quốc Anh. Ông là một người Mỹ gốc Ấn nhưng hiện làm việc tại Anh. Venkatraman Ramakrishnan nhận bằng cử nhân hóa sinh tại Đại học Baroda, Ấn Độ, năm 1971. Năm 1976, ông hoàn thành bằng tiến sĩ hóa sinh tại Đại học Ohio, Hoa Kỳ. Ngoài hóa sinh, Venkatraman Ramakrishnan cũng nghiên cứu về lý sinh và Sinh học tính toán. Năm 2009, ông được trao giải Nobel hóa học cùng với hai nhà khoa học khác là Thomas A. Steitz và Ada Yonath.

Tham khảo

Sinh năm 1952
Nhà hóa sinh Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Nhà lý sinh học
Nhân vật còn sống
Nhà hóa sinh Anh
Hội viên Hội Hoàng gia
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Người Ấn Độ đoạt giải Nobel


title: Allodape exoloma

text:
Allodape exoloma là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Allodape
Động vật được mô tả năm 1915


title: Chuột rút

text:
Chuột rút, hay vọp bẻ, là cảm giác đau gây ra bởi sự co rút, thường là co cơ. Nó có thể do lạnh hay hoạt động quá sức. Việc sức khỏe giảm sút hoặc bị ngộ độc cũng có thể gây ra chuột rút, đặc biệt ở dạ dày.

Nguyên nhân
Có hai nguyên nhân chính dẫn đến chuột rút. Nguyên nhân thứ nhất là thiếu oxy đến cơ, nguyên nhân thứ hai là thiếu nước và muối ăn. Các rối loạn điện giải có thể gây ra chuột rút hay tetany của cơ, đặc biệt là hạ calci máu (thiếu calci) hoặc hạ kali máu (thiếu kali) (chẳng hạn như khi ra mồ hôi quá nhiều mà không được bù đắp).

Ở phụ nữ, sự hành kinh cũng gây ra chuột rút ở mức độ nhất định tại vùng bụng gây đau lan tỏa ra thắt lưng và đùi. Lý do là máu phải chảy qua cổ tử cung nhiều hơn.

Một số phụ nữ mang thai cũng hay bị chuột rút, nhiều khi vào ban đêm.

Hậu quả
Chuột rút có thể xảy ra với những vận động viên thể thao hoạt động với cường độ cao, mất nước và khoáng chất do ra mồ hôi nhiều, ảnh hưởng đến thành tích thể thao.

Chuột rút nguy hiểm nếu xảy ra trong khi bơi lội, cơn đau do chuột rút có thể dẫn đến giảm khả năng bơi và nghiêm trọng hơn là tử vong do chết đuối.

Phòng ngừa
Có bác sĩ cho rằng để phòng tránh chuột rút, có thể uống nhiều nước, ăn đủ muối khoáng; cung cấp các chất này thường xuyên sau khi ra mồ hôi. Trước khi bơi lội hay hoạt động thể thao, các bác sĩ đề nghị khởi động để điều hòa tuần hoàn máu, tránh tiếp xúc với nước lạnh đột ngột để giảm nguy cơ máu khó tuần hoàn, ăn uống đủ dinh dưỡng (đủ calo) để giữ ấm cơ thể.

+ Nếu đang bơi, hãy lật nằm ngửa, đẩy thẳng hai chân dang mạnh ra, uốn 10 ngón chân ngược lên phía mặt, đập mạnh 2 gót xuống nước.

+ Nếu đang ngồi nên đứng bật dậy, chân trái xoải thẳng ra phía sau, lật ngược 5 ngón chân ép chặt đất. Chân phải co gối, úp mạnh lòng bàn chân lên mặt đất, sau 2 phút đổi động tác 2 chân.

Chữa trị
Chuột rút do thiếu oxy có thể được chữa bằng việc hít thở sâu, và làm giãn cơ. Chuột rút do thiếu nước và muối ăn có thể chữa bằng việc giãn cơ, uống thêm nước và ăn thêm muối. Với chuột rút do gắng sức do bất thường về chất điện giải (chủ yếu là mất kali và không phải calci, magnesi và natri), chất lỏng thích hợp và đủ kali giúp cải thiện triệu chứng.

Chuột rút cơ bắp cũng được chữa bằng cách xoa bóp nhẹ lên chỗ bị đau, giãn cơ và chườm nóng hoặc chườm lạnh. Việc chườm nóng làm tăng tuần hoàn máu và làm cơ đàn hồi hơn, tuy nhiên một số người cảm thấy việc chườm nóng làm đau hơn là chườm đá. Sau khi đỡ đau cũng có thể vận động nhẹ tăng dần để máu lưu thông tốt hơn.

Chuột rút do kinh nguyệt có thể được chữa bằng uống các thuốc loại ibuprofen, tập thể dục giãn cơ hoặc tắm bồn nước nóng. Nếu các biện pháp trên không giúp giảm đau, đây có thể không phải chuột rút mà là các bệnh khác và có thể khám phụ khoa.

Trường hợp chuột rút thường xuyên, kéo dài, hay bị vào ban đêm do thiếu máu chi dưới nên sử dụng các thuốc hoạt huyết hay Varicause để điều trị.

Thuốc
Quinine là một phương pháp điều trị truyền thống, nhưng chỉ được chứng minh là có hiệu quả trong khoảng 40% trường hợp. Do hiệu quả thấp và tác dụng phụ tiêu cực, việc sử dụng nó như một loại thuốc không được FDA khuyến cáo.  Vitamin B phức hợp, naftidrofuryl, lidocaine và thuốc chẹn kênh calci có thể có hiệu quả đối với chứng chuột rút cơ bắp.

Chuột rút chân lúc ngủ đêm
Chuột rút chân lúc ngủ đêm là sự co cơ có thể xảy ra ở cơ bắp chân, cơ bàn chân trong lúc ngủ hay nằm nghỉ. Triệu chứng có thể là cẳng chân duỗi đơ với các ngón chân quắp xuống. Chuột rút kiểu này có thể xảy thoáng qua trong vài giây hoặc vài phút và sự đau kéo dài một lúc sau đó. Chuột rút kiểu này hay xảy ra với người lớn tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra với bất cứ ai.

Kiểu chuột rút này vẫn chưa rõ nguyên nhân. Có thể lý do là thiếu một số khoáng chất (magiê, kali, calci và natri), thiếu nước hoặc nằm bất động lâu quá. Các nguyên nhân hiếm gặp hơn có thể gây ra bởi tác dụng phụ của thuốc men.

Cần thận trọng với các trường hợp chuột rút thường xuyên, kéo dài đặc biệt xảy ra vào ban đêm. Đó là dấu hiệu của thiếu máu chi dưới, bệnh viêm tắc động mạch chi mạn tính. Cần phải đến cơ sở y tế để tránh nguy cơ cắt cụt chi.

Để dứt cơn chuột rút này nhanh chóng, bạn có thể đứng thẳng để máu cung cấp tới hai chân nhanh hơn, cơn chuột rút sẽ chấm dứt sau vài giây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
tiếng Việt
Vọp bẻ do kinh nguyệt trên trang Sức khỏe sinh sản.
Chuột rút vào ban đêm trên VnExpress.
tiếng Anh
 What are Cramps?
 Cramps trên Patient UK
 Leg cramps at night

Dấu hiệu y khoa


title: Lavoye

text:
Lavoye  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Hermevilleenwoevre


title: Oecetis makris

text:
Oecetis makris là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Kiki Håkansson

text:
Kerstin (Kiki) Håkansson, hay Kiki Haakonson (sinh 17 tháng 6 năm 1929) là Hoa hậu Thế giới 1951 người Thuỵ Điển.

Bà là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất trong cuộc thi mặc trang phục áo tắm bikini. Trong suốt hai thập kỉ sau đó, các hoa hậu thế giới khác chỉ mặc áo tắm một mảnh khi đăng quang. Người kế vị danh hiệu Hoa hậu Thế giới vào năm 1952 là May Louise Flodin, cũng đến từ Thụy Điển. Kiki Haakonson cũng là Hoa hậu Thế giới có thời gian tại vị lâu nhất. Bà ở ngôi 475 ngày (tương đương 16 tháng). Bà mất 11 tháng 11 năm 2011 thọ 82 tuổi.

Tham khảo

Haakonson, Kiki
Sinh thập niên 1920
Sinh năm 1929
Nhân vật còn sống


title: Wendy Wu - Homecoming Warrior

text:
Wendy Wu - Homecoming Warrior là một Phim nguyên bản của Disney với diễn viên Brenda Song từ phim The Suite Life of Zack & Cody và Shin Koyamada từ phim The Last Samurai. Bộ phim này có trên 5,7 triệu người xem vào lúc cao điểm khiến cho phim Wendy Wu: Homecoming Warrior trở thành phim Disney có lượng người xem cao thứ tám

Nội dung phim
Một truyền thuyết của Trung Hoa kể lại rằng cứ mỗi 90 năm thì tên quỷ Yan-Lo lại thoát ra được khỏi nhà giam để tiếp tục làm hại mọi người trên thế giới này. Chỉ có nữ chiến binh Yin mới là người có đủ khả năng đánh bại Yan-Lo và bắt giữ hắn. Tuy nhiên, rắc rối nhất là ở chỗ Yin liên tục đầu thai qua nhiều kiếp khác nhau nên cứ 90 năm trên trái đất lại có một nữ chiến binh Yin trong một nhân dạng hoàn toàn mới.

Năm 2006, Yin đang sống tại Fair Springs, California trong hình dáng của cô nữ sinh đáng yêu xinh đẹp Wendy Wu. Tuy nhiên, Wendy Wu lại là 1 cô nữ sinh quá vô tư, ham mua sắm và đang tìm mọi cách để giành được ngôi Nữ hoàng của trường. Khi võ sư Shen tìm gặp cô để giải thích về trách nhiệm của cô với sự sống của thế giới, Wendy không tin rằng đó là sự thật, thậm chí cô còn muốn tránh nhiệm vụ đó đi. Nhưng không lâu sau đó, Wendy lại bắt đầu bộc lộ những năng lực và sức mạnh tiềm ẩn hết sức phi thường. Bằng chứng là cô có thể đá một cú đá bóng của Rồng mà chỉ có những người giỏi Kung Fu mới làm được

Ngay lúc đó, tên quỷ Yan-Lo cũng bắt đầu thực hiện kế hoạch trừ khử Wendy Wu. Hắn lần lượt nhập hồn của hắn vào những người thân của Wendy tiếp cận cô bé đáng yêu. Wendy Wu cũng mau chóng luyện tập Kung-fu cùng Shen, khoá học đã rất thành công nhưng Wendy vẫn hay nghĩ đến vương miện Nữ hoàng. Đến gần ngày giáp mặt với Yan-Lo thì Wendy Wu phát hiện ra cái ngày đó lại trùng với lễ trao vương miện mà cô hằng mong ước. Cuối cùng, cô đã không đi chiến đấu, cô tự trấn an mình: "Thế giới vốn đã là quỷ dữ rồi, Yan Lo có thể chờ". Nhờ những người đồng đội (là các thầy cô giáo được linh hồn các sư phụ già nhập vào để giúp Wendy học võ) báo tin mà cô mới biết được rằng Shen đã một mình tham gia vào cuộc chiến để cứu thế giới. Lúc này, cô mới bắt đầu sợ hãi và vội chạy đến khu bảo tàng nơi Yan Lo và Shen đang đấu tay đôi. Wendy Wu cùng Shen và các nhà sư hợp tác với nhau để đánh bại Yan Lo, lúc cô bị Yan Lo đánh ngã, cũng chính là lúc bà ngoại cô đến để động viên và giúp đỡ cô bằng cách cho cô mặc bộ quần áo của cụ tổ Wendy ngày xưa, khi làm cho Yan Lo ra khỏi Jessica, cô đã nói rằng cô không cần chiếc vương miện nữa vì cô đã có thứ quan trọng hơn nhiều. Khi Yan Lo hiện hình dưới hình dạng thật của hắn, hắn đã mạnh lên nhiều, Shen đã phải hy sinh nhưng Wendy đã cứu Shen và dùng sức mạnh của cô để hồi sinh anh. Rồi Wendy và Shen hợp sức lại, cả hai đều đã đánh bại được Yan Lo. Yan Lo đã bị tiêu diệt hoàn toàn và Shen sống kiếp cuối cùng của mình với gia đình của Wendy.

Diễn viên-Nhân vật
- Brenda Song - Wendy Wu

- Shin Koyamada - Shen

- Justin Chon - Peter Wu

- Andy Fischer-Price - Austin

- Anna Hutchinson - Lisa

- Paul Willis - Principal Nunan

- Michael Saccente - Mr. Garibay

- James Gaylyn - Mr. Medina

- Sally Stockwell - Coach Gibbs

- Timothy Raby - Mr. Tobias

- Ellen Woglom - Jessica Dawson

- Sally Martin - Tory

- Tsai Chin - Grandma Wu

- Geoff Dolan - Security Guard
Với nhiều tư thế võ đẹp sẽ làm cho người coi rất thích thú, nhất là thu hút nhiều thiếu nhi và cũng là bài học hay bổ ích nói về tình đoàn kết giữa bạn bè

Chú thích

Phim năm 2006
Jetix
Phim nguyên bản ở Kênh Disney
Phim tiếng Anh
Phim truyền hình Mỹ
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim tưởng tượng hài hước
Phim hài-chính kịch thập niên 2000
Phim Mỹ
Phim thiếu nhi
Phim teen
Phim chính kịch thiếu niên Mỹ


title: Maoridaphne supracancellata

text:
Maoridaphne supracancellata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Maoridaphne


title: Saint-Jean-des-Bois

text:
Saint-Jean-des-Bois là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Jean-des-Bois nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandesbois


title: AGM-130

text:
AGM-130 là loại tên lửa không đối đất tầm dài của Hoa Kỳ, nó được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định hoặc di chuyển chậm. Một máy bay F-15E có thể được hai quả tên lửa này.
AGM-130 là loại vũ khí chính xác có điều khiển và có khả năng tái xác lập mục tiêu. AGM-130 sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp với Hệ thống định vị toàn cầu (GPS).

Biến thể

 AGM-130A là loại cải tiến từ AGM-130, có tầm bắn linh hoạt hơn để tấn công mục tiêu di động.

 AGM-130LW được thiết kế cho máy bay như F-16. Nó là mẫu thiết kế nhẹ hơn, đầu đạn nhỏ hơn nên có khả năng điều khiển tốt hơn, tránh hư hỏng, thiệt hại trên đường bay. Ngoài ra, còn được kết hợp giữa hệ thống dẫn quán tính (INS) và hệ thống định vị toàn cầu (GPS).

 AGM-130C mang đầu đạn xuyên giáp để đục các mục tiêu cứng. Chưa bao giờ được đưa vào sử dụng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Boeing (Rockwell) AGM-130 - Designation Systems
Rockwell AGM-130 on APA

Xem thêm
Danh sách các tên lửa

Tên lửa
Danh sách tên lửa
Tên lửa Hoa Kỳ


title: Jean Vilar

text:
Jean Vilar (25 tháng 3 năm 1912 - 28 tháng 5 năm 1971) là một diễn viên sân khấu và điện ảnh người Pháp, đồng thời cũng là đạo diễn và là người sáng lập Festival Avignon vào năm 1947. Jean Vilar sinh tại Sète, miền Nam nước Pháp. Năm 1932, ông lên Paris học về văn chương, nhưng cũng theo học cả về triết học và sân khấu. Năm 1935, Jean Vilar xuất lần đầu trong vở Faiseur của Honoré de Balzac tại nhà hát Atelier. Năm 1947, trong sân Cung điện của Giáo hoàng ở Avignon, Jean Vilar tổ chức tuần lễ kịch nghệ, sau đó trở thành Festival Avignon. Ông giữ vai trò tổ chức liên hoan này cho tới tận khi mất vào năm 1971. Ngoài ra, Jean Vilar còn là Nhà hát quốc gia đại chúng (Théâtre national populaire) từ 1951 đến 1963.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang của maison Jean-Vilar, một trung tâm tư liệu về Jean Vilar và Festival Avignon

Nam diễn viên sân khấu Pháp
Nam diễn viên điện ảnh Pháp
Đạo diễn điện ảnh Pháp
Sinh năm 1912
Mất năm 1971


title: 71 TCN

text:
Năm 71 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Hứa Bình Quân

Tham khảo

Năm 71 TCN


title: Cárcar

text:
Cárcar là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Hyposmocoma fractistriata

text:
Hyposmocoma fractistriata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở núi Waianae.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Birtlingen

text:
Birtlingen là một xã ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Birtlingen có diện tích 2,93 km², dân số thời điểm ngày 30 tháng 6 năm 2006 là 71 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Carinola

text:
Carinola là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 45 km về phía tây bắc của Napoli và khoảng 30 km về phía tây bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.164 người và diện tích là 63,7 km².

Đô thị Carinola có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) San Ruosi, Ventaroli, San Donato, Casale, Nocelleto, S. Croce, Croce di Casale, và Casanova.

Carinola giáp các đô thị: Falciano del Massico, Francolise, Sessa Aurunca, Teano.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Jamides parasaturatus

text:
Jamides parasaturatus là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Loài này có ở Sumatra và Malaysia bán đảo.

Phân loài
Jamides parasaturatus parasaturatus (Sumatra)
Jamides parasaturatus paramalaccanus (Peninsular Malaya)

Chú thích

Tham khảo

Jamides


title: Danh sách hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

text:
Phần mềm có bản quyền
 4th Dimension
 ANTs Data Server
 Dataphor
 Daffodil database
 DB2
 Tập tinMaker Pro
 Informix
 InterBase
 Matisse
 Microsoft Access
 Microsoft SQL Server
 Mimer SQL
 NonStop SQL
 Oracle
 Sand Analytic Server (trước đây là Nucleus)
 SmallSQL
 Sybase ASA (trước đây là Watcom SQL)
 Sybase
 Sybase IQ
 Teradata
 ThinkSQL
 VistaDB

Phần mềm miễn phí hoặc nguồn mở
 Cloudscape
 Firebird
 HSQLDB
 Ingres (cơ sở dữ liệu)
 MaxDB
 MonetDB
 MySQL
 PostgreSQL
 SQLite
 tdbengine

Lịch sử
 Oracle Rdb
 Paradox
 SQL/DS
 Sybase SQL Server

Xem thêm
 Danh sách các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ
 So sánh các hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

Tham khảo

Hệ quản trị cơ sở dữ liệu


title: Desmopachria pilosa

text:
Desmopachria pilosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được K.B.Miller miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Tipula longitudinalis

text:
Tipula longitudinalis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Pescosansonesco

text:
Pescosansonesco là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý. Đô thị này có diện tích 18 km², dân số năm 2001 là 556 người. Các làng trực thuộc: Colle della Guardia, Dogli e Decontra.

Các đô thị giáp ranh gồm: Bussi sul Tirino, Capestrano (AQ), Castiglione a Casauria, Corvara, Pietranico.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Paleosepharia fusiformis

text:
Paleosepharia fusiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Jiang miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Paleosepharia


title: Megalorhipida leucodactyla

text:
Megalorrhipida leucodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Review of the Pterophoridae (Lepidoptera) from the Philippines

Megalorhipida
Động vật Cộng hòa Congo
Côn trùng Ethiopia
Động vật được mô tả năm 1793


title: Miyagi Riko

text:
là một nữ tác giả truyện tranh Nhật Bản.

Những truyện tranh cô đã viết:
 Love Monster (Quái vật đáng yêu)
 Mei-chan's Butler (メイちゃんの執事, Mei-chan No Shitsuji, Chàng quản gia của bé Mei)
 Hana Ni Nare!
 Garden Story
 Iton Yori Ai wo Komete
 Oni ga Saku
 Reiko
 Roo no Oukoku
 Tsuki no Umareru Mori

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Họa sĩ manga
Người Tokyo


title: Soirans

text:
Soirans  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Biệt đội siêu anh hùng

text:
Biệt đội siêu anh hùng (hay Avengers: Biệt đội siêu anh hùng, tựa gốc tiếng Anh: The Avengers) là một bộ phim siêu anh hùng của Mỹ công chiếu vào năm 2012 được xây dựng dựa trên nguyên mẫu các thành viên của biệt đội siêu anh hùng Avengers của Marvel Comics, do Marvel Studios sản xuất và Walt Disney Studios Motion Pictures phân phối phát hành. Đây là bộ phim thứ 6 kết thúc Giai đoạn 1 trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). Bộ phim do Joss Whedon viết kịch bản kiêm đạo diễn, với sự tham gia của các diễn viên chính bao gồm Robert Downey, Jr., Chris Evans, Mark Ruffalo, Chris Hemsworth, Scarlett Johansson, Jeremy Renner trong vai các thành viên của đội Avengers, cùng với Tom Hiddleston, Clark Gregg, Cobie Smulders, Stellan Skarsgård và Samuel L. Jackson. Trong The Avengers, Nick Fury, người điều hành của tổ chức gìn giữ hòa bình S.H.I.E.L.D., chiêu mộ Tony Stark, Bruce Banner, Thor, và Steve Rogers để để thành lập một đội có khả năng ngăn chặn em trai của Thor, Loki chinh phục Trái đất.

Quá trình thực hiện The Avengers bắt đầu khi Marvel Studios nhận được khoản vay từ Merrill Lynch vào tháng 4 năm 2005. Sau thành công của Người Sắt vào tháng 5 năm 2008, Marvel tuyên bố The Avengers sẽ được ra mắt vào tháng 7 năm 2011. Với việc diễn viên Scarlett Johansson ký hợp đồng vào tháng 3 năm 2009, bộ phim bị dời lại đến năm 2012. Whedon bắt đầu vào tháng 4 năm 2010 và đã viết lại kịch bản ban đầu của Zak Penn. Quá trình sản xuất bắt đầu vào tháng 4 năm 2010 ở Albuquerque, New Mexico, trước khi chuyển đến Cleveland, Ohio vào tháng 8 năm 2011 và thành phố New York vào tháng 9 năm 2011. Bộ phim được chuyển thành định dạng 3D vào cuối quá trình sản xuất.

Biệt đội siêu anh hùng được công chiếu vào ngày 11/04/2012 tại El Capitan Theatre Hollywood, California. Phim nhận được nhiều nhận xét tích cực từ hầu hết những nhà phê bình phim, đồng thời cũng thiết lập nhiều kỷ lục phòng vé, bao gồm phim có doanh thu mở màn ấn tượng nhất tại Bắc Mỹ và phim cán mốc 1 tỷ đô nhanh nhất trên toàn thế giới. Với tổng doanh thu đạt hơn 1.46 tỷ đô la, Biệt đội siêu anh hùng cũng trở thành phim đứng thứ 3 trong danh sách những phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ. Phim đã được lên kế hoạch phát hành trên đĩa Blu-ray và DVD vào ngày 25 tháng 9 năm 2012. Các phần tiếp theo của phim bao gồm Avengers: Đế chế Ultron, Avengers: Cuộc chiến vô cực và Avengers: Hồi kết lần lượt phát hành vào các năm 2015, 2018 và 2019.

Nội dung
Loki gặp gỡ The Other - thủ lĩnh của một chủng tộc ngoài Trái Đất – Chitauri và là thủ hạ của một kẻ bí ẩn, nhận một cây trượng gắn đá Tâm trí để lấy khối Tesseract – vật chứa Viên đá Không gian. Chúng đã hứa với Loki bằng việc cho phép hắn sử dụng đội quân của mình để xâm chiếm Trái Đất. Nick Fury – Giám đốc của S.H.I.E.L.D và trung tá Maria Hill đi đến trung tâm nghiên cứu chức năng, nơi việc sơ tán đang diễn ra, Tiến sĩ Erik Selvig là người dẫn đầu nhóm nghiên cứu tại đây. Đặc vụ Phil Coulson giải thích rằng khối Tesseract đang tăng cường hoạt động. Nó đột ngột khởi động và mở ra cánh cổng, cho phép Loki đi đến Trái Đất. Loki lấy đi khối Tesseract, tẩy não tiến sĩ Selvig cùng một vài đặc vụ thành nô lệ của mình, trong đó có cả đặc vụ Clint Barton.

Đáp trả lại cuộc tấn công, Fury phục hồi lại chiến lược khởi động nhóm Avengers. Đặc vụ Natasha Romanoff được đưa đến Ấn Độ để thuyết phục tiến sĩ Bruce Banner, còn đặc vụ Coulson đến gặp Tony Stark để nhờ anh phục hồi lại những nghiên cứu của tiến sĩ Selvig. Fury đến gặp Steve Rogers để nói về nhiệm vụ lấy lại khối Tesseract. Trong khi Barton lấy đi chất Iridi cần thiết để ổn định năng lượng của khối Tesseract, Loki đã gây rối với người dân tại Đức, điều này dẫn đến việc chạm trán với Rogers, Stark và Romanoff, kết thúc với việc Loki đầu hàng dường như khá dễ dàng. Trong lúc Loki được đưa tới S.H.I.E.L.D, Thor – anh trai nuôi của Loki đã đến (nhờ Odin dùng năng lượng tối thay cho cầu Bifrost bị phá hủy) và bắt Loki với hy vọng thuyết phục Loki quay về Asgard. Stark và Rogers đuổi theo giao chiến với Thor. Không thắng được hai người kia, Thor đồng ý đưa Loki về Helicarrier của S.H.I.E.L.D. cho đến khi khối Tesseract được tìm thấy. Tại đó Loki bị giam, còn Banner và Stark dò tìm Tesseract. Các siêu anh hùng trở nên chia rẽ sau lời nói của Loki. Lần lượt Rogers, Stark và Banner nghi ngờ cả Fury do họ phát hiện S.H.I.E.L.D định dùng khối Tesseract để sản xuất vũ khí - giống với HYDRA ngày trước. Ngay khi Banner nhìn thấy và sắp nói ra vị trí của khối Tesseract, Barton và nhóm tay sai của Loki đã tấn công Helicarrier, vô hiệu hóa hai động cơ khiến nó rơi. Banner ngã bị thương và biến thành Hulk. Stark và Rogers cố gắng khởi động lại được một động cơ để trực hạm bay được trở lại. Thor cố kiềm chế cơn giận của Hulk nhưng bị đánh bại do không dám tung hết sức trên trực hạm. Romanoff đối đầu với Barton và hạ anh ta bất tỉnh, giúp anh ta thoát khỏi sự khống chế của Loki. Loki trốn thoát sau khi lừa Thor vào lồng giam, sát hại đặc vụ Coulson và thả rơi chiếc lồng (nhưng Thor về sau tự thoát ra được). Hulk rơi xuống mặt đất và trở lại thành Banner sau cuộc tấn công của một máy bay S.H.I.E.L.D.

Fury dùng cái chết của Coulson để khích lệ tinh thần nhóm siêu anh hùng và mong họ sẽ trở lại làm việc như một đội thống nhất. Stark và Rogers nhận ra rằng Loki muốn đánh bại các siêu anh hùng công khai để khẳng định vị thế thống trị của hắn trên Trái Đất. Hắn dùng khối Tesseract kết hợp thiết bị tiến sĩ Selvig chế tạo để mở cổng từ phía trên tòa tháp Stark, cho quân Chitauri tràn vào. Nhóm siêu anh hùng tập hợp để bảo vệ thành phố New York (vị trí của tòa tháp), nhưng họ nhanh chóng nhận ra mình sẽ bị áp đảo bởi số lượng gần như vô tận của quân đội Chirauti. Với sự chỉ huy của Rogers, nhóm vừa sơ tán nạn nhân vừa chống cự lại được phần nào. Banner đã trở lại hình dáng Hulk và hạ gục Loki. Romanoff đi đến cánh cổng, nơi Tiến sĩ Selvig đã thoát khỏi được sự khống chế của Loki, ông nói rằng cây quyền trượng có thể đóng cánh cổng lại. Trong lúc đó, cấp trên của Fury - Hội đồng An ninh Thế giới, định ngăn chặn sự xâm lược bằng việc phóng đạn hạt nhân vào Manhattan. Stark đã lái tên lửa hạt nhân vào cánh cổng, tới chỗ tàu mẹ của bọn Chitauri. Chiếc tàu mẹ bị phá hủy khiến tất cả Chitauri chết, chặn được cuộc xâm lược Trái Đất. Bộ áo giáp của Stark tới lúc này cạn năng lượng và anh đã rơi tự do qua cánh cổng, Hulk nhanh chóng cứu được Stark từ trên cao. Romanoff đóng cánh cổng lại để bảo vệ Trái Đất. Sau cùng, Thor đưa Loki và khối Tesseract về Asgard. Fury nói rằng nhóm siêu anh hùng sẽ trở lại nếu cả thế giới lại cần tới họ.

Ở đoạn mid-credit, tướng lĩnh của Chitauri báo với chủ nhân của hắn, Thanos, về thất bại của Loki và lo ngại rằng chống lại con người là chết. Thanos nghe xong, liền quay ra và cười. Trong after-credit, nhóm Avengers lặng lẽ ăn Shawarma tại một quán còn ngổn ngang theo lời mời của Stark.

Diễn viên

Robert Downey, Jr. vai Tony Stark / Iron man (Người Sắt):
 Một người tự nhận mình là bác ái, tỉ phú, đào hoa và nhà từ thiện với bộ đồ cơ khí do tự anh ta sáng chế. Downey được phân vai như một phần trong hợp đồng của anh với hãng Marvel, bao gồm Người Sắt 2 và The Avengers. Downey nói rằng anh muốn nhân vật của mình xuất hiện đầu tiên: "Tôi cần ở trong cảnh phim đầu tiên. Tôi không biết anh nghĩ gì nhưng nhân vật của tôi phải làm điều này". Đạo diễn nói: "Thôi được, cứ thử xem". "Chúng tôi đã thử điều này và có vẻ nó không hiệu quả lắm, bởi vì đây là một điều gì đã khác đi, câu chuyện và những ý tưởng là cho chính, mọi người phải như là một cái xúc tu của con bạch tuộc" - Downey nói. Về sự phát triền tính cách của nhân vật, Downey phát biểu rằng: "Trong Người Sắt 1, đó là một câu chuyện nguyên bản, anh ta mở màn cho sự xuất hiện và tìm lại vị trí của mình, Người Sắt 2 thì không phải là một việc riêng biệt nữa, phải giao tiếp và tạo không gian cho người khác, còn trong The Avengers, anh ấy sẽ bỏ lại những thứ đó".
 Chris Evans vai Steve Rogers / Captain America (Đội trưởng Mỹ):
Một cựu chiến binh từ Thế chiến thứ II đã được tăng cường tới mức đỉnh cao của thể chất, nhờ một thí nghiệm huyết thanh. Evans được phân vai như một phần của hợp đồng đóng cho 3 phim của Marvel. Evans nói rằng nhân vật Steve Rogers sẽ sâu sắc hơn trong The Avengers: "Nó thực sự là việc anh ta cố gắng để đến với Thế giới hiện đại, bạn phải tưởng tượng ra, nó thực sự là một cú sốc để chấp nhận rằng bạn đang ở trong một nơi hoàn toàn khác, những người bạn biết đã không còn, những người bạn quan tâm,.. anh ta là một chiến binh, những người anh ta chiến đấu cùng, tất cả những anh em,.. họ đều đã chết, anh ta hoàn toàn đơn độc. Tôi nghĩ cái phân cảnh bắt đầu, như là việc cá nhảy khỏi nước, nó thực sự khó, như là một viên thuốc đắng mà bạn không dễ dàng gì nuốt nó. Sau đó phải tìm đến sự cân bằng với thế giới hiện tại". Về vấn đề khác nhau giữa Captain và Tony, Evans nói: "Tôi nghĩ đó chắc chắn là một sự phân đôi, sự khác biệt giữa tôi và Tony, một gã thì sặc sỡ, nổi bật và ngọt xớt, một gã thì vị tha, và họ phát hiện rằng mình phải hòa hợp với nhau, trong sự yên lặng. Điều đó khá thú vị đấy".
 Mark Ruffalo vai Bruce Banner / Hulk (Người khổng lồ xanh):
Một nhà khoa học thiên tài, người mà do sự tiếp xúc với bức xạ gamma đã biến thành một con quái vật khi bị kích thích hoặc tức giận. Ruffalo được phân vai sau thỏa thuận giữa Marvel và Edward Norton thất bại. Về việc thay thế, Ruffalo nói: "Tôi là bạn của Ed, ừ, đó không phải là cách tốt cho chúng tôi. Nhưng cách tôi nhìn nhận vấn đề là Ed đã truyền lại vai diễn này cho tôi". Về nhân vật Hulk, Ruffalo nói: "Anh ta là một người phải đấu tranh với 2 mặt – một sáng một tối, và mọi thứ anh ta làm được thể hiện qua sự kiểm soát của anh ta. Tôi lớn lên trong series truyền hình Bill Bixby TV, nơi mà tôi nghĩ đã cho tôi một sắc thái thực sự và một cách nhìn nhân văn hơn với nhân vật Hulk. Tôi thích những phẩm chất đó". Về vị trí của Hulk trong đội, Ruffalo nói: "Anh ta giống như một đồng đội mà chẳng có ai dám chắc rằng họ muốn có trong đội mình. Anh ấy rất dễ bị kích động. Đây cũng là lần đầu tiên mà diễn viên đóng vai Banner phải đóng luôn vai Hulk". Ruffalo nói với tạp chí New York Times: "Tôi rất hào hứng, chưa ai từng đóng vai Hulk bằng chính mình, họ luôn dùng công nghệ CGI. Còn trong The Avengers, họ sẽ ghi lại những hành động của tôi như phim Avatar vậy, vì thế tôi thực sự đóng vai Hulk, nó thực sự thú vị". Để tạo ra giọng của Hulk, họ dùng giọng của Ruffalo trộn với giọng của Lou Ferrigne và những người khác. Tuy nhiên, câu nói duy nhất của Hulk ("Punny God") được thể hiện duy nhất bằng giọng của Ruffalo.
 Chris Hemsworth vai Thor (Thần sấm):
Vị thần sấm dựa trên câu chuyện về thần Bắc Âu cùng tên. Hemsworth được phân vai như một phần trong hợp đồng nhiều phim với Marvel. Trước đây anh cũng đã từng làm việc với đạo diễn Whedon trong phim The cabin in the woods. Hemsworth nói rằng anh có thể giữ được hình thể như trong Thor, bằng cách tăng lượng thức ăn của mình, gồm ức gà, cá, bít tết và trứng mỗi ngày. Khi được hỏi chính xác là bao nhiêu, anh nói: "Cơ thể tôi đã tăng lượng protein lên rất nhiều". Anh cũng nói về động cơ thúc đẩy của Thor: "Đó hơn cả vấn đề cá nhân, trong cảnh mà em trai của anh ấy kích động mọi thứ lên, rồi có cả người khác, đó là những kẻ xấu họ cần hạ gục. Đó là cách giải quyết cho tôi, hay là cho Thor. Anh ta luôn phải chiến đấu cho những điều cao đẹp hơn, tôi cũng từng cãi cọ với anh em trong nhà, thậm chí với gia đình, và tôi là người duy nhất có quyền giận họ, vì vậy nó cũng có vài nét tương đồng như vậy trong phim".
 Scarlett Johansson vai Natasha Romanoff / Black Widow (Góa Phụ Đen):
Một gián điệp đã được huấn luyện kĩ càng cho tổ chức gìn giữ hòa bình thế giới, S.H.I.E.L.D. Về nhân vật và mối quan hệ với Mắt Ưng, Johansson nói: "Những nhân vật của chúng tôi có chiều dài lịch sử. Họ đã chiến đấu cùng với nhau trong khoảng thời gian dài, trong nhiều trận đấu, tại những mảnh đất khác nhau. Chúng tôi là hai thành viên của nhóm Biệt Đội Siêu Anh Hùng này, những người được huấn luyện như những chiến binh thực thụ, chúng tôi không có siêu năng lực. Mặc dù vậy, Góa phụ đen chắc chắn là một người trong đội, cô ấy không đơn giản để đóng một vai làm nền hay chỉ với một con mắt hình viên kẹo ngọt ngào, cô ấy ở đó để chiến đấu, vì thế tôi không bao giờ cảm thấy mình là một cô gái đơn độc. Chúng tôi có nhiều kỹ năng và khiến tôi cảm thấy mọi người ngang bằng nhau". Về việc huấn luyện, Johansson nói: "Mặc dù Người Sắt 2 cũng là một trong số đó nhưng tôi chưa bao giờ phải làm thứ gì như thế, tôi chưa bao giờ phải dồn mình để tập luyện thể chất nhiều như vậy, hoặc là một phần của cái gì đó rất lớn lao. Để đóng trong The Avengers, tôi đã trải qua nhiều tháng để rèn luyện với đội đóng thế, chiến đấu với những nam diễn viên khác, nó thật điên cuồng. Tôi chẳng làm gì ngoài việc phải đánh nhau – lúc nào cũng như thế".
 Jeremy Renner vai Clint Barton / Hawkeye (Mắt diều hâu):
Một điệp viên của S.H.I.E.L.D và là người giỏi bắn cung, được biết đến trong truyện tranh như là "Người bắn giỏi nhất thế giới". Renner nói đó là một vai diễn với sức mạnh thể chất và anh đã phải rèn luyện thể chất cùng và việc bắn cung với hiệu suất cao nhất. Về vai diễn, Renner nói: "Khi tôi xem Người Sắt, tôi nghĩ đó là một cú khởi đầu đến gần với những siêu anh hùng. Sau đó họ nói với tôi về nhân vật Hawkeye, và tôi thích cách anh ta không thực sự là một siêu anh hùng, anh ta chỉ là một người với khả năng bắn cung giỏi. Tôi có thể thích hợp với việc đó". Về khả năng bắn cung của Hawkeye, Renner nói: "Đó là một cuộc chơi đơn độc. Anh ta là kẻ ngoại đạo. Sự kết nối duy nhất là nhân vật của Scarlett, Natasha. Đó như là tay trái với tay phải vậy. Họ cùng tồn tại, và bạn cần cả hai, đặc biệt khi đến với nhiệm vụ nào sử dụng đến tay chân".
 Tom Hiddleston vai Loki:
Em trai của Thor và cũng là kẻ thù (dựa trên vị thần cùng tên). Về quá trình tiến hóa của nhân vật của anh ấy từ bộ phim Thor, Hiddleston nói, "Tôi nghĩ Loki mà chúng ta thấy trong The Avengers còn tiến bộ hơn nữa. Bạn phải tự hỏi mình câu hỏi: Một trải nghiệm thú vị biết bao khi biến mất vào một hố sâu được tạo ra bởi một loại siêu vụ nổ hạt nhân nào đó do chính anh ấy chế tạo? Vì vậy, tôi nghĩ rằng vào thời điểm Loki xuất hiện trong The Avengers , anh ấy đã nhìn thấy một vài điều. "  Về động cơ của Loki, Hiddleston nói, "Ở phần đầu của The Avengers, anh ta đến Trái đất để khuất phục nó và ý tưởng của anh ta là thống trị loài người với tư cách là vua của họ. Và giống như tất cả những kẻ chuyên quyền ảo tưởng trong lịch sử nhân loại, anh ta nghĩ đây là một ý tưởng tuyệt vời bởi vì nếu mọi người bận rộn tôn thờ anh ta, sẽ không có chiến tranh vì vậy anh ta sẽ tạo ra một loại hòa bình thế giới bằng cách cai trị họ như một bạo chúa. Nhưng anh ta cũng bị ảo tưởng rằng anh ta nghĩ rằng quyền lực vô hạn sẽ mang lại cho anh ta sự tự tôn, vì vậy tôi chưa bỏ qua sự thật rằng anh ta vẫn bị thúc đẩy bởi sự ghen tuông khủng khiếp và kiểu sa đọa tinh thần này. "
 Samuel L. Jackson vai Nick Fury:
Người điều hành của S.H.I.E.L.D., người mà trong những bộ phim trước nảy ra ý tưởng về "Chiến dịch báo thù". Jackson được mang đến dự án với một hợp đồng tuyển chọn để đóng vai nhân vật đến 9 phim của Marvel. Jackson nói rằng anh thực sự phải diễn nhiều hơn những bộ phim trước đây: "Bạn không cần phải chờ đến cuối phim để thấy tôi đâu". Về vai diễn, Jackson nói: "Nó thực sự tuyệt vời khi được đóng một vai tốt để mà chống lại một kẻ phản diện trong xã hội".
 Clark Gregg vai Phil Coulson:
Một đặc vụ của S.H.I.E.L.D, người quan sát các hoạt động của nhiều lĩnh vực. Gregg được phân vai như một phần của hợp đồng với nhiều phim của Marvel. Nói về vai diễn của mình, nó được trải rộng ra trong The Avengers: "Những gì đặc vụ Coulson làm đã trở thành một phần đặc biệt của câu truyện này, tầm quan trọng của những việc anh ta làm là mang những siêu anh hùng lại với nhau. Nó hơi siêu thực, như ai đó đang chơi trò lố bịch vậy. Nhưng không phải vậy, nó là điều thực tế, tôi phải có mặt và làm những công việc đó, và cảm thấy đó là một sự trả giá tuyệt vời cho chuyến hành trình đã qua và những sự thật tôi đã tìm được trong 5 năm qua". Gregg nói rằng Whedon đã cho thấy được quá khứ của nhân vật, đặc biệt là việc trở thành một fan của Captain America (Đội Trưởng Mỹ).
 Cobie Smulders vai Maria Hill:
Một điệp viên của S.H.I.E.L.D, người làm việc thân cận với Nick Fury. Smulders, người mà Joss Whedon từng cân nhắc cho bộ phim live-action Wonder Woman chưa sản xuất của mình, được chọn từ danh sách ngắn các nữ diễn viên tiềm năng bao gồm Morena Baccarin. Thỏa thuận của Smulders sẽ tích hợp cô ấy vào chín bộ phim. Về sự chuẩn bị của mình, Smulders nói, “Tôi đã thuê huấn luyện viên black-ops tuyệt vời này để dạy tôi cách cầm súng, đưa tôi đến trường bắn, cách đánh, cách giữ mình, cách đi bộ và cơ bản là cách nhìn. Tôi không đánh nhiều trận trong phim, đó là lý do tại sao tôi không được mời làm huấn luyện viên, nhưng tôi muốn trông như mình có đủ khả năng." Về nhân vật này, Smulders nói, "Tôi có thể liên tưởng đến việc cô ấy là một người mẹ, một nữ doanh nhân và cố gắng làm việc toàn thời gian, nuôi gia đình và có một sự nghiệp. Chúng tôi được yêu cầu làm rất nhiều việc những ngày này. Tôi cảm thấy cô ấy chỉ làm tất cả về công việc của mình và giữ cho mọi thứ tiếp tục. "

Stellan Skarsgård, Gwyneth Paltrow và Maximiliano Hernández lần lượt đảm nhận vai trò của họ từ các bộ phim MCU trước đó là Erik Selvig, Pepper Potts và Jasper Sitwell. Paul Bettany trở lại lồng tiếng cho JARVIS. Alexis Denisof, cộng tác viên thường xuyên của Whedon, thủ vai "The Other", và Damion Poitier miêu tả chủ nhân của anh ta, Thanos (không có tên trong phim), trong một after-credit. Powers Boothe và Jenny Agutter xuất hiện với tư cách là thành viên của Hội đồng An ninh Thế giới sau đó được tiết lộ là Gideon Malick và Nghị viên Hawley. Người đồng sáng tạo của Avengers, Stan Lee đã xuất hiện với tư cách khách mời trong một bản tin. Harry Dean Stanton xuất hiện trong vai một nhân viên bảo vệ, và đạo diễn phim người Ba Lan Jerzy Skolimowski xuất hiện trong vai Georgi Luchkov, người thẩm vấn của Romanoff. Warren Kole có một vai trò ngắn gọn trong vai một kỹ thuật viên cầu nối của SHIELD, người được bắt gặp vào vai Galaga .  Enver Gjokaj , người sau này đóng vai Daniel Sousa trong loạt phim Agent Carter, xuất hiện trong vai một cảnh sát.

Sản xuất

Phát triển

"Nó đi về hiện thân đầu tiên của Avengers, nó đi đến The Ultimates, nó nói về tất cả những thứ về nó, nó chẳng có nghĩa, và nó hơi lố bịch. Có một thần Sấm, có một con quái vật xanh khổng lồ, có một chỉ huy nước Mỹ đến từ thập niên 40, có một Tony Stark chẳng muốn chơi với ai cả. Để rồi cuối cùng, những con người không thuộc về nhau đó và cả bộ phim, sẽ nói về việc tìm ra chính bản thân mình trong cộng đồng. Và không chỉ tìm ra được họ không những thuộc về nhau mà còn rất cần nhau nữa, rất nhiều. Điều này sẽ được diễn đạt thông qua những cảnh đấm đá, và đó sẽ là trung tâm của bộ phim" – Joss Whedon, đạo diễn của Avengers nói về bộ phim.

Avi Arad – giám đốc điều hành của Marvel lần đầu tiên thông báo về kế hoạch phát triển bộ phim vào tháng 4 năm 2005, sau khi Marvel Enterprise tuyên bố hoạt động độc lập bằng việc liên kết với Merrill Lynch đã cho ra 1 danh sách tạm thời các bộ phim sẽ được phân phối bởi Paramout Pictures. Marvel thảo luận kế hoạch của họ trong một bài diễn văn ngắn để thiết lập sự đồng nhất và làm quen với khán giả trước khi kết hợp các nhân vật lại thành bộ phim tổng hợp. Người viết kịch bản Zak Penn cho phim Hulk 2008 được Marvel thuê lại để viết kịch bản cho Avengers. Tháng 6/2007, Penn xác nhận việc liên quan của mình tới bộ phim nhưng không nghĩ là nó sẽ tiến hành sớm đến vậy. Vào khoảng thời gian 2007 – 2008, Marvel đàm phán với Writers Guil of America để đảm bảo rằng họ sẽ tạo một bộ phim dựa trên bản truyện tranh tương tự. Sau sự thành công của Người Sắt (2008), công ty định tháng 7/2011 là thời điểm phát hành Avengers.

Việc casting bắt đầu từ tháng 10/2008 với hợp đồng của Robert và Don Cheadle – người tái xuất trong Người Sắt 2. Mặc dù trước đó Cheadle từ chối việc này trong lần phỏng vấn với MTV News. Cùng lúc đó, hai sự kiện xảy ra với Marvel, Jon Favreau được mang đến như một nhà sản xuất cho Avengers. Công ty đã ký một hợp đồng thuê dài hạn với Raleigh Studios để sản xuất 3 bộ phim kinh phí lớn: Người Sắt 2, Thor, Captain America.
Tháng 2/2009, Samuel ký hợp đồng với Marvel để đóng vai Nick Fury trong Người Sắt 2 và những phim khác, như là một người kết nối các nhân vật. Tháng 9/2009, Edward phát biểu anh sẽ trở lại với vai Hulk trong Avengers. Tháng tiếp theo, nhà sàn xuất Jou Favreau phát biểu anh sẽ không đạo diễn bộ phim nhưng sẽ chắc chắn có lời nói của mình trong đó. Jou cũng phát biểu về những việc có liên quan đến phim: "Nó sẽ rất khó khăn, tôi đã liên quan rất nhiều trong việc tạo ra thế giới của Người Sắt, và Người Sắt là một anh hùng dựa trên những công nghệ hiện đại rất nhiều, với Avengers, bạn phải giới thiệu thêm vài diện mạo siêu nhiên mới nữa, bởi vì Thor, là hai trong những người được yêu thích nhất trong truyện tranh, và phải mất nhiều thời gian để làm cho nó có hiệu quả tốt, nhất là không để nó đi qua xa với thực tế những gì chúng tôi đã tạo ra". Tháng 3/2009, diễn viên Scarlett Johansson thế Emily Blunt để đóng vai Natasha trong Người Sắt 2, một thỏa thuận sau đó đưa cô tới Avengers. Có một bản thảo trước khi có sự gia nhập của Scarlett là có thêm một nữ anh hùng mới tên là 'Wasp'. Ngày tiếp theo Marvel thông báo sẽ dời ngày phát hành đến ngày 4/5/2012, gần 1 năm sau đó. Chris Hemsworth và Tom Hiddleston tham gia vào Avengers vào tháng 6 với vai diễn trước đây của mình.
Tháng 7/2009, Penn nói về tiến trình tập hợp các bộ phim: "Công việc của tôi là việc kết hợp qua lại giữa các phim và chắc chắn rồi cuối cùng chúng tôi phải làm theo cấu trúc của truyện tranh rằng các bộ phim đó phải được gắn kết với nhau", "Đây là nơi mà tất cả những tình tiết trong phim này phải có liên quan đến tình tiết trong phim kia" – Penn phát biểu. Tháng tiếp theo đó, giám đốc Kevin Fiege của Marvel phát biểu rằng anh sẽ thêm vài tuyến nhân vật vào Avengers và Hulk sẽ là một trong những nhân tố đó.
tháng 1/2010, Kevin Feige được hỏi nếu có phải là quá khó để kết hợp tính thần thoại trong Thor với khoa học hư cấu trong Người Sắt và Captain America. "Không" – Kevin trả lời, "Bởi vì tôi đang làm Thor của thế hệ mới, chứ không phải Thor trong cuốn sách dính đầy bụi ở thư viện. Trong phim Thor, có một chủng tộc gọi là Asgardians, và chúng tôi đã kết nối điều này qua "Cây thế giới Yggdrasil" mà chúng tôi chưa biết, nó là khoa học thực sự, và Thor sẽ chỉ ra điều này cho chúng ta biết". Tháng 3/2010, báo cáo cho rằng Penn đã hoàn thành xong kịch bản đầu tiên. Cuối tháng 3, Chris Evans cũng nhận lời để đóng vai Captain trong Avengers.
Tháng 4/2010, nhiều báo cáo cho rằng Joss Whedon đã gần hoàn thành hợp đồng để trở thành đạo diễn chính thức và làm việc với kịch bản của Penn.

Tiền kỳ

Joss Whedon – một fan hâm mộ của bộ truyện tranh cùng tên được thông báo sẽ làm đạo diễn cho Avengers vào tháng 7/2010, điều đó lần đầu được nhắc đến bởi Arad và người đồng sáng lập truyện tranh Stan Lee. Arad phát biểu: "Ý kiến cá nhân của tôi cho rằng Joss sẽ tạo ra một bộ phim tuyệt vời, anh ta yêu thích những nhân vật, đó như là một phần trong cuộc sống của anh ta vậy, nên bạn biết đó, anh ta sẽ bảo vệ nó...".
Việc casting diễn ra đến hết năm 2010 với sự tham gia của Jeremy Renner, Mark Ruffalo và Clark Gregg. Nói về sự thay thế của Edward Norton, giám đốc Kevin Ferge phát biểu: "Quyết định của chúng tôi không dựa trên yếu tố tiền bạc, mà nguyên căn là cần một diễn viên là hiện thân của sự sáng tạo và đồng điệu với những diễn viên khác. Avengers đòi hỏi người diễn phải phát triển khả năng của mình như một phần của việc tập hợp lại, dẫn chứng như Robert, Chris.H, Chris.E, Samuel, Scarlett,... và những diễn viên khác.
Tháng 8/2010, có thông báo rằng Paramout Pictures và Marvel sẽ khởi quay vào tháng 2/2011, đồng thời tuyên bố rằng phim sẽ được định dạng 3D. Địa điểm quay ban đầu được định ở Los Angeles, nhưng sau đó là New York, và cuối cùng là New Mexico. Tháng 10/2010,Walt Disney đồng ý trả Paramout Pictures ít nhất 115 triệu đô la cho việc phân phối toàn cầu cho 2 bộ phim Người Sắt 3 và The Avengers.
Tháng 12/2010, thống đốc Bill Richard bang New Mexico và đồng chủ tịch Marvel thông báo phim sẽ được khởi quay tại Albuquerque, New Mexico, chủ yếu là từ tháng 4 đến tháng 12/2011, những phần khác được quay tại Michigan.
Việc casting diễn ra đến năm tiếp theo. Tháng 2/2011, Cobie Smulders giành được vai Maria Hill.

Quay phim

Phim bắt đầu quay vào ngày 25/4/2011 tại New Mexico. Tháng 6/2011, diễn viên đóng thế Jeremy Fitzgerald bị thương phần đầu khi thử cú ngã 9 mét từ tòa nhà. Người phát ngôn của Marvel nói trên TMZ.com rằng mặc dù bị thương, nhưng Jeremy đã phục hồi và tiếp tục công việc. Những cảnh quay tiếp theo tại Pennsylvania và Worthington.
Việc sản xuất tiếp tục trở lại Ohio vào tháng 8/2011, nơi diễn ra hơn 4 tuần để quay. Con đường East 9th của thành phố cũng được chọn làm bản thay thế cho con đường 42nd Street của thành phố New York trong cảnh đánh nhau đỉnh điểm. Nhiều cảnh quay khác cũng được diễn ra tại Ohio và một phần được quay tại Stuttgart, Đức. Việc quay phim kết thúc tại thành phố New York, diễn ra trong 2 ngày, địa điểm tại công viên Avenue Park và công viên Central Park.

Hậu kỳ

Tháng 12/2011, Disney thông báo phim sẽ được chuyển qua định dạng 3D. Wheldon nói: "Tôi không thích lắm việc xem phim với cái kính, nhưng tôi muốn thấy không gian mà tôi đang ở đó và những thứ liên quan tới, vì thế 3D có vẻ hợp gu của tôi". Công nghệ đã tiến xa trong 2 năm gần đây, Wheldon cũng phát biểu rằng đây chắc chắn không phải là bộ phim 3D kinh khủng.
Avengers có hơn 2200 cảnh quay hiệu ứng thị giác được hoàn thành bởi 14 công ty, trong đó có ILM, công ty từng làm việc trong phim Hulk của đạo diễn Lý An, là nơi chịu trách nhiệm cho việc tạo ra nhiều hiệu ứng chính cho phim.

Âm nhạc

Tháng 11/2011, Marvel thông báo rằng Alan Silvestri – người đã phối nhạc nền cho Captain America, sẽ viết nhạc cho Avengers, Silvestri nói: "Tôi đã làm việc cho nhiều bộ phim có nhiều ngôi sao tham gia và những phim mà các nhân vật đều như nhau, nhưng phim này có vẻ hơi khó khăn vì mỗi nhân vật có một thế giới riêng và một vị trí khác nhau. Đây thực sự là một thử thách để tìm ra con đường để thể hiện được riêng rẽ tính cách từng nhân vật, nhưng đồng thời phải có sự kết hợp các nhân vật với nhau, ngụ ý rằng có một sự tồn tại gọi là nhóm Avengers, và nó cần phải được miêu tả hết được những tính cách của họ". Silvestri đã phối âm với dàn nhạc giao hưởng Orchestra của London, phụ trách bởi hãng thu âm Abbey Road Studios.

Marketing

Bộ phim được giới thiệu tại Comic-Con International ở San Diego, thông qua đoạn trailer cho thấy hình ảnh của Samuel L.Jackson, tiếp theo là sự giới thiệu của dàn diễn viên.
Tháng 6/2011, Marvel thông báo hãng sẽ không có thông báo gì mới tại triển lãm Comic-Con International ở San Diego sau khi những nhà sản xuất quyết định rằng nó chưa được chuẩn bị để so sánh với những bộ phim trước cộng với sự mong đợi lớn từ người hâm mộ khi nó đang còn trong quá trình sản xuất. Tháng kế tiếp, một đoạn trailer ngắn của Captain America được tung ra trên mạng.Tháng 8/2011, Walt Disney Pictures, Pixar Animation Studios và Marvel giới thiệu danh sách những phim sắp tới của Walt Disney, bao gồm cả Avengers tại triển lãm D23 Expo bang California, sự giới thiệu bao gồm cảnh phim và sự xuất hiện của dàn diễn viên. Tháng 10/2011, hãng Marvel tổ chức buổi giới thiệu tại tại New York Comic-Con, một số cảnh phim và buổi thảo luận bao gồm nhà sản xuất Kevin Feige và một số diễn viên. Trailer chính thức được đưa lên iTunes Movie Trailers, đã có hơn 10 triệu lược tải về trong 24 giờ đầu tiên, phá vỡ kỉ lục cho những trailer được xem nhiều nhất trên mạng. Tuy nhiên, kỉ lục bị phá vỡ bởi trailer của The Dark Knight Rises – hơn 12.5 triệu lược tải về trong 24 giờ. Đoạn trailer thứ hai của Avengers được tung ra trên iTunes tháng 2/2012, chạm đến kỉ lục 13.7 triệu lược tải trong 24 giờ đầu tiên, phá vỡ kỉ lục trước đó của The Dark Knight Rises. Tháng 1/2012, Marvel tổ chức giao lưu trực tuyến thông qua mạng xã hội Twitter. Bao gồm đạo diễn Joss Whedon và một số diễn viên.

Phát hành

Tháng 2/2012, Disney thông báo tựa phim sẽ được thay đổi tại Anh để tránh trùng tên với một sê-ri truyền hình tại nước này.
Phim được phát hành vào ngày 11/4/2012 tại nhà hát El Capitan – Hollywood, C.A.

Doanh thu

Phòng vé
Dự đoán sự thích thú của khán giả đối với bộ phim được miêu tả là "cực kỳ mạnh mẽ". Phim được dự đoán là sẽ thu về 125 triệu đô-la trong tuần mở đầu tại Bắc Mĩ, với số lượng vé trực tuyến đã được bán sạch. Phim đã vượt qua doanh thu của Harry Potter và Bảo bối Tử thần để trở thành bộ phim có doanh thu tuần đầu tiên cao nhất mọi thời đại với hơn 200 triệu đô la được thu về chỉ trong 3 ngày cuối tuần.

Thế giới
Tính đến 12/8/2012, Avengers thu về $617,291,916 tại Bắc Mĩ và $844,600,000 tại những quốc gia khác. Tổng cộng thu về $ 1,519,557,910 – đồng nghĩa với việc trở thành bộ phim đứng thứ 5 trong danh sách những phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Nó cũng là bộ phim với nội dung dựa trên truyện tranh có doanh thu cao nhất, là bộ phim siêu anh hùng có doanh thu cao nhất, cũng là bộ phim có doanh thu cao nhất được phát hành bởi Walt Disney.

Xem thêm

 Avengers: Biệt đội siêu anh hùng
 Avengers: Đế chế Ultron
 Avengers: Cuộc chiến vô cực
 Avengers: Hồi kết
 Avengers: The Kang Dynasty
 Avengers: Secret Wars

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Avengers (loạt phim)
Phim năm 2012
Phim 3D
Phim tiếng Anh
Phim giả tưởng Mỹ
Phim hành động Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim 3D năm 2012
Phim 3D Mỹ
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim quay tại thành phố New York
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Surround 7.1
Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Phim quay tại Los Angeles
Phim IMAX
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim do Joss Whedon đạo diễn
Kịch bản phim của Joss Whedon
Phim hành động thập niên 2010
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở Đức
Công nghệ ghi hình chuyển động trong điện ảnh
Phim về cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh
Phim lấy bối cảnh năm 2012
Avengers (truyện tranh)
Phim của Vũ trụ Điện ảnh Marvel


title: Melanochromis joanjohnsonae

text:
Trân châu Likoma (Melanochromis joanjohnsonae) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. (chỉ sống ở) to Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là

Xem thêm
Danh sách các loài freshwater aquarium fish

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Melanochromis joanjohnsonae . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Melanochromis


title: Gottfried Leibniz

text:
Gottfried Wilhelm Leibniz (cũng là Leibnitz hay là von Leibniz (1 tháng 7 (21 tháng 6 Lịch cũ) năm 1646 – 14 tháng 11 năm 1716) là một nhà bác học người Đức với các tác phẩm chủ yếu viết bằng tiếng Latin và tiếng Pháp.

Ông được giáo dục về luật và triết học, và phục vụ như là factotum cho hai gia đình quý tộc lớn người Đức, Leibniz đã đóng một vai trò quan trọng trong chính trị của châu Âu và các vấn đề ngoại giao trong thời đại của ông. Ông chiếm vị trí quan trọng ngang nhau trong cả lịch sử triết học và lịch sử toán học. Ông khám phá ra vi tích phân độc lập với Isaac Newton, và ký hiệu của ông được sử dụng rộng rãi từ đó. Ông cũng khám phá ra hệ thống số nhị phân, nền tảng của hầu hết các cấu trúc máy tính hiện đại. Trong triết học, ông được nhớ đến nhiều nhất với chủ nghĩa lạc quan, i.e., kết luận của ông là vũ trụ của chúng ta là, trong một nghĩa giới hạn, là một vũ trụ tốt nhất mà Thiên Chúa có thể tạo ra. Ông, cùng với René Descartes và Baruch Spinoza, là một trong ba nhà lý luận (rationalist) nổi tiếng của thế kỉ 17, nhưng triết học của ông cũng nhìn ngược về truyền thống Scholastic và dự đoán trước logic hiện đại và triết học phân tích. Leibniz cũng có nhiều đóng góp lớn vào vật lý và kỹ thuật, và dự đoán những khái niệm sau này nổi lên trong sinh học, y học, địa chất, lý thuyết xác suất, tâm lý học, ngôn ngữ học và công nghệ thông tin. Ông cũng viết về chính trị, luật, đạo đức học, thần học, lịch sử và ngữ văn, đôi khi làm cả vài câu thơ. Đóng góp của ông trong nhiều lĩnh vực khác nhau xuất hiện rải rác trong các tạp chí và trong trên mười ngàn lá thư và những bản thảo chưa xuất bản. Nhiều bản thảo của ông được viết bằng tốc ký sử dụng sáng chế của riêng ông sử dụng số nhị phân để mã hóa các chuỗi ký tự. Cho đến nay, không có sưu tập đầy đủ về những tác phẩm và bản thảo của Leibniz, và do đó thống kê hết những thành tựu ông đạt được là không thể biết được.

Tiểu sử
Tóm tắt sự nghiệp của Leibniz:
 1646-1666: những năm định hình
 1666–74: Chủ yếu phục vụ cho Vương công-Tuyển hầu tước xứ Mainz, Johann Philipp von Schönborn, và quan Thượng thư của Phủ Chúa xứ Mainz là Nam tước von Boineburg.
 1672–76. Sống ở Paris, có hai lần ghé tham quan trọng tới Luân Đôn.
 1676–1716. Phục vụ cho Gia tộc Hannover.
 1677–98. Đình thần, ban đầu cho John Frederick, Công tước xứ Brunswick-Lüneburg, sau đó là cho em trai của ông này, Công tước (sau đó là Tuyển hầu tước) Ernst August của Hannover.
 1687–90. Du lịch rộng khắp Đức, Áo, và Ý, nghiên cứu cho một cuốn sách mà Tuyển hầu tước đã thuê ông viết về lịch sử của Gia tộc Brunswick.
 1698–1716: Quan viên trong cung đình của Tuyển hầu tước Georg Ludwig của Hannover.
 1712–14. Tại thành Viên. Được đề cử làm Cố vấn Triều đình năm 1713 bởi Charles VI, Hoàng đế Thánh chế La Mã, tại triều đình Hapsburg ở Viên.
 1714–16: Georg Ludwig, khi trở thành George I của Anh, đã cấm Leibniz không cho theo ông tới Luân Đôn. Leibniz trải qua những ngày cuối đời không ai chú ý tới.

Đầu đời
Gottfried Leibniz được sinh ra vào 1 tháng 7 năm 1646 ở Leipzig cha là Friedrich Leibniz và mẹ là Catherina Schmuck. Sau này, ông thường ký tên là "von Leibniz", và trong nhiều tái bản của các tác phẩm của ông sau khi ông qua đời người ta thường in tên ông ở trang bìa là "Freiherr [Bá tước] G. W. von Leibniz." Nhưng không có tài liệu nào khẳng định ông được phong danh hiệu quý tộc.

Khi Leibniz lên sáu tuổi, cha của ông, một Giáo sư Triết học Đạo đức tại Đại học Leipzig, qua đời, để lại một thư viện cá nhân mà Leibniz được tự do đi vào đọc từ năm lên bảy tuổi. Đến năm 12 tuổi, ông đã tự học tiếng Latin, mà ông đã sử dụng thoải mái cho đến suốt đời, và bắt đầu học tiếng Hy Lạp.

Ông vào học đại học trường của cha ông vào năm 14 tuổi, và hoàn thành bằng đại học năm 20 tuổi, chuyên về luật và nắm vững các khóa học đại học trong các môn cổ điển, logic, triết học. Tuy nhiên, giáo dục của ông về toán không thỏa mãn tiêu chuẩn của Pháp và của Anh. Vào năm 1666 (20 tuổi), ông xuất bản cuốn sách đầu tiên của ông, cũng là luận án habilitation của ông về triết học, De Arte Combinatoria (Về nghệ thuật tổ hợp). Khi Leipzig từ chối không bảo đảm một vị trí giảng dạy về luật sau khi ông tốt nghiệp, Leibniz đã trình luận án mà ông dự tính nộp cho Leipzig sang đại học khác, Đại học Altdorf, và có được bằng tiến sĩ luật trong vòng 5 tháng. Sau đó ông từ chối một ví trí giảng dạy tại Altdorf, và trải quãng đời còn lại phục vụ cho hai gia đình quý tộc lớn ở Đức.

1666–1674
Vị trí đầu tiên của Leibniz là một giả kim thuật được trả lương ở Nürnberg, cho dù là ông không biết gì về vấn đề đó cả. Không lâu sau đó ông gặp Johann Christian von Boineburg (1622–1672), bộ trưởng chính bị thất sủng của Tuyển hầu (Elector) của xứ Mainz, Johann Philipp von Schönborn. Von Boineburg thuê Leibniz làm trợ lý, và không lâu sau giảng hòa với Tuyển hầu và giới thiệu Leibniz cho ông ta. Leibniz liền thảo ra một bài luận về luật pháp để trình cho Tuyển hầu với hy vọng xin được việc làm. Chiến thuật đó thành công; vị Elector yêu cầu Leibniz giúp ông soạn thảo lại bộ luật cho tỉnh của ông. Vào năm 1669, Leibniz được bổ nhiệm Hội thẩm viên trong Tòa Thượng thẩm. Mặc dù von Boineburg mất cuối năm 1672, Leibniz vẫn được sử dụng bởi vợ của ông cho đến bà cho ông thôi việc vào năm 1674.

Von Boineburg đã làm nhiều việc để làm tăng danh tiếng của Leibniz, và những lá thư và các văn bản pháp lý soạn thảo bởi Leibniz đã bắt đầu thu hút những sự chú ý thuận lợi. Phục vụ của Leibniz đối với Tuyển hầu về sau đã có vai trò trong ngoại giao. Ông xuất bản một bài viết, dưới bút danh của một nhà quý tộc người Ba Lan không có thật, biện luận cho (nhưng không thành công) một ứng viên người Đức cho hoàng gia Ba Lan. Chính trị châu Âu trong thời trưởng thành của Leibniz là tham vọng của vua Louis XIV của Pháp, được sự trợ giúp của sức mạnh quân sự và kinh tế của Pháp. Trong khi đó, cuộc Chiến tranh ba mươi năm đã làm những vùng châu Âu nói tiếng Đức kiệt quệ, phân rã, và lạc hậu về kinh tế. Leibniz đề nghị bảo vệ vùng châu Âu nói tiếng Đức bằng cách làm phân tán sự chú ý của Louis bằng cách sau. Pháp sẽ được mời đánh chiếm Ai Cập như là một bước tiến vững chắc để dần đi đến việc chinh phục Đông Ấn của Hà Lan. Đổi lại, Pháp phải đồng ý không quấy phá Đức và Hà Lan. Kế hoạch này đã được Tuyển hầu ủng hộ một cách cảnh giác. Vào năm 1672, nhà nước Pháp đã mời Leibniz đến Paris để thảo luận, những dự tính đó không thành do các sự kiện sau đó và việc đó không còn quan trọng nữa. Napoleon đã thất bại trong việc xâm lược Ai Cập vào năm 1798 có thể xem như là một sự thi hành không thành công dự tính của Leibniz.

Do đó Leibniz bắt đầu trải qua vài năm ở Paris, trong thời gian đó ông đã mở rộng hẳn kiến thức về toán và vật lý của ông, và bắt đầu đóng góp vào cả hai ngành. Ông đã gặp Malebranche và Antoine Arnauld, những triết gia hàng đầu của Pháp vào thời điểm đó, và nghiên cứu những tác phẩm của René Descartes và Blaise Pascal, cả những bản thảo chưa xuất bản cũng như những cuốn đã xuất bản. Ông làm bạn với một nhà toán học người Đức, Ehrenfried Walther von Tschirnhaus; họ liên lạc với nhau cho đến cuối đời. Đặc biệt là Leibniz đã làm quen với nhà vật lý và toán học người Hà Lan là Christiaan Huygens, lúc đó khả nổi ở Paris. Ngay sau khi đến Paris, Leibniz đã thức tỉnh; kiến thức của ông về toán và vật lý rất rời rạc. Với Huygens như là người hướng dẫn, ông bắt đầu một chương trình tự học mà không lâu sau đã đem lại kết quả là ông bắt đầu có những đóng góp lớn cho cả hai ngành đó, bao gồm cả việc đưa ra vi phân và tích phân theo ý của ông.

Khi mọi việc rõ ràng rằng Pháp sẽ không thi hành kế hoạch về Ai Cập như là theo đề nghị của Leibniz, vị Tuyển hầu gửi cháu ông, tháp tùng bởi Leibniz, trong một nhiệm vụ liên quan tới nhà nước Anh ở London, đầu năm 1673. Nơi đó Leibniz đã làm quen với Henry Oldenburg và John Collins. Sau khi trình bày cho Hiệp hội Hoàng gia (Royal Society) một loại máy tính mà ông thiết kế và xây dựng từ năm 1670, loại máy đầu tiên có thể tính được 4 phép toán cơ bản, Hiệp hội đã phong ông làm thành viên nước ngoài. Chuyến đi đã kết thúc đột ngột khi tin về Tuyển hầu qua đời đưa tới, và Leibniz phải quay lại Paris ngay sau đó mà không phải Mainz như đã dự tính trước.

Cái chết đột ngột của hai nhà bảo trợ Leibniz trong cùng một mùa đông đồng nghĩa với việc Leibniz phải đi tìm một cơ sở mới cho sự nghiệp của ông. Về việc đó, một lời mời năm 1669 từ Công tước xứ Brunswick để ghé thăm Hanover đã được xem là bước ngoặt. Leibniz khước từ lời mời, nhưng bắt đầu liên lạc với vị Công tước năm 1671. Vào năm 1673, Công tước phong cho ông chức Cố vấn mà Leibniz miễn cưỡng chấp nhận 2 năm sau đó, chỉ sau khi mọi việc rõ ràng là không có việc làm ở Paris, nơi ông có những cảm hứng về khoa học, hay là với triều đình Hapsburg sắp tới.

Hoàng tộc Hannover 1676–1716
Leibniz trì hoãn chuyến đi đến Hannover cho tới cuối năm 1676, sau khi làm một chuyến đi ngắn tới London, nơi mà có lẽ ông đã được xem một số công trình chưa xuất bản của Newton về vi tích phân. Sự kiện này dường như đã ủng hộ những lời cáo buộc, xảy ra nhiều thập kỉ sau đó, rằng ông đã ăn cắp vi tích phân từ Newton. Trong chuyến đi từ London đến Hannover, Leibniz dừng lại ở Den Haag nơi ông đã gặp Leeuwenhoek, người đã khám phá ra vi sinh vật (microorganisms). Ông cũng trải qua vài ngày tranh luận hăng say với Spinoza, người vừa mới hoàn thành tác phẩm chính, Đạo đức. Leibniz kính trọng kiến thức của Spinoza, nhưng không hài lòng với những kết luận của ông mâu thuẫn với giáo lý Thiên chúa giáo.

Năm 1677, ông được thăng chức, theo yêu cầu của ông, lên chức Privy Counselor of Justice, một vị trí ông nắm giữ cho tới cuối đời. Leibniz đã phục vụ ba đời cai trị liên tiếp của hoàng tộc Brunswick như là sử gia, cố vấn chính trị, và sau hết, như là quản thư cho thư viện của công tước. Từ dạo đó ông đã sử dụng ngòi bút của mình trên tất cả các vấn đề khác nhau liên quan tới chính trị, lịch sử và thần học có liên quan tới Hoàng tộc Brunswick; các tài liệu đó làm thành một phần có giá trị đối với lịch sử trong giai đoạn đó.

Trong một vài người ở miền bắc nước Đức đón tiếp Leibniz nồng nhiệt là Nữ Tuyển hầu tước (Electress) Sophia xứ Hanover (1630–1714), con gái bà là Sophia Charlotte xứ Hanover (1668–1705), Hoàng hậu Phổ và đồ đệ trung thành của bà, và Caroline xứ Ansbach, người tình của cháu nội bà, vua George II tương lai. Đối với những người phụ nữ này ông vừa là bạn, cố vấn, và liên lạc viên. Đổi lại, họ nồng nhiệt với ông hơn là chồng của họ và cả vua trong tương lai George I của Anh. Tỷ như Hoàng hậu Sophia Charlotte nước Phổ, bà thích đàm luận với Leibniz hơn hẳn bất kỳ một yến tiệc linh đình nào trong cung đình xa hoa của Vua Friedrich I khi đó.

Dân số của Hannover chỉ vào khoảng 10.000, đã tầm vóc nhỏ bé của nó cuối cùng đã làm Leibniz không hài lòng. Tuy vậy, là một đại thần của Hoàng tộc Brunswick là một vinh dự, đặc biệt là uy tín của Hoàng tộc đó tăng đáng kể trong thời gian Leibniz liên hệ với họ. Vào năm 1692, Công tước của Brunswick trở thành Tuyển hầu theo thừa kế của Thánh chế La Mã. Bộ luật Hòa giải 1701 của Anh đã chỉ định Nữ tuyển hầu Sophia và con cháu của bà như là thành viên hoàng gia của Liên hiệp Anh, khi cả Vua William III và em dâu và cũng là người kế ngôi ông, Hoàng hậu Anne, qua đời. Leibniz đã đóng một vai trò trong việc đề ra và các thương lượng dẫn tới bộ luật đó, nhưng không luôn luôn mang lại hiệu quả. Chẳng hạn, một vài thứ ông xuất bản giấu tên ở Anh, nghĩ rằng sẽ đem lại lợi ích cho hoàng tộc Brunswick, bị kiểm duyệt chính thức bởi Quốc hội Anh.

Gia tộc Brunswick đã có những ưu đãi đáng kể với những công sức mà Leibniz dành cho những theo đuổi về khoa học mà không liên quan gì đến việc triều đình, những việc chẳng hạn như hoàn thiện vi tích phân, viết về những loại toán khác, logic, vật lý, và triết học, và trao đổi thư từ với rất nhiều người. Ông bắt đầu nghiên cứu về vi tích phân trong năm 1674; những chứng cứ sớm nhất là những bài toán ông sử dụng nó còn lại trong những cuốn sổ tay của ông năm 1675. Cho tới năm 1677 ông đã có một hệ thống hoàn thiện trong tay, nhưng không xuất bản nó cho tới năm 1684. Những bài báo về toán quan trọng nhất của ông được xuất bản trong giai đoạn 1682 và 1692, thường là trong tạp chí ông và Otto Mencke sáng lập năm 1682, tạp chí Acta Eruditorum. Tạp chí này đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao uy tín khoa học và toán học của ông, và hệ quả là nâng cao uy tín của ông trong ngoại giao, lịch sử, thần học và triết học.

Tuyển hầu Ernst August thuê Leibniz viết về lịch sử của Hoàng tộc Brunswick, truy ngược về thời gian của Charlemagne hay là xưa hơn nữa, hy vọng là cuốn sách khi hoàn thành sẽ đẩy mạnh thêm những tham vọng đế vương của ông ta. Từ 1687 đến 1690, Leibniz đi khắp nơi trong nước Đức, Áo và Ý, tìm kiếm những tư liệu cho công trình này. Nhiều thập kỉ trôi qua nhưng cuốn sách lịch sử không hề xuất hiện; vị Tuyển hầu kế tiếp khá bực mình với sự sao nhãng rõ rệt của Leibniz. Leibniz không bao giờ hoàn thành công trình này, một phần vì một số lượng lớn những công trình trên các lãnh vực khác nhau của ông được xuất bản, nhưng cũng một phần vì ông nhất định muốn viết một cuốn sách uyên bác dựa trên tài liệu được nghiên cứu kỹ lưỡng, trong khi những người tài trợ ông chỉ cần ông viết một cuốn sách nhỏ ở tầm mức phổ thông, một cuốn sách có lẽ là giống như gia phả với những lời bình luận, được hoàn thành trong ba năm hay ngắn hơn. Họ không biết rằng thật ra ông đã thi hành phần lớn những công việc mà ông được giao: khi các tư liệu mà Leibniz đã viết ra và sưu tầm về lịch sử của Hoàng tộc Brunswick cuối cùng cũng được xuất bản vào thế kỉ 19, nó gồm tới 3 tập.

Năm 1711, John Keill, viết trong tạp chí của Hội Hoàng gia (Royal Society) và với sự ủng hộ của Newton, đã cáo buộc Leibniz ăn cắp vi tích phân từ Newton. Do đó đã bắt đầu cuộc tranh cãi ai khám phá vi tích phân đầu tiên đã làm tối đi quãng đời còn lại của Leibniz. Một cuộc điều tra chính thức bởi Hội Hoàng gia (trong đó Newton là một người tham dự nhưng không công khai), đã diễn ra để đáp lại yêu cầu của Leibniz là Keill phải rút lại lời cáo buộc đó. Các nhà viết sử toán học từ 1900 trở đi đã thừa nhận Leibniz vô tội, chỉ ra những khác biệt quan trọng giữa hai phiên bản vi tích phân của Leibniz và Newton.

Năm 1711, trong khi du hành phía bắc châu Âu, Sa hoàng Peter Đại Đế (Nga) dừng chân ở Hannover và gặp Leibniz, và Leibniz bắt đầu tìm hiểu về số vấn đề liên quan tới Nga trong quãng đời còn lại của ông. Năm 1712, Leibniz bắt đầu cư trú tại Viên trong hai năm, nơi ông được bổ nhiệm làm cố vấn triều đình cho hoàng tộc Habsburg. Khi Hoàng hậu Anne qua đời năm 1714, Tuyển hầu Georg Ludwig trở thành Vua George I của Anh, dưới các điều khoản của Act of Settlement năm 1701. Mặc dù Leibniz đã làm rất nhiều để sự kiện này diễn ra, công lao to lớn của ông không được công nhận. Mặc cho sự can thiệp của Công chúa xứ Wales, Caroline của Ansbach, George I đã cấm Leibniz không được đi theo ông đến London cho đến khi ông hoàn thành ít nhất là một tập của cuốn sách viết về lịch sử của hoàng tộc Brunswick mà cha ông đã thuê Leibniz viết gần 30 năm trước đó. Hơn thế nữa, nếu George I mời cả Leibniz vào triều đình của ông ta ở London thì đó sẽ là một điều trêu chọc Newton, người được xem như đã chiến thắng trong cuộc tranh cãi ai phát minh ra vi tích phân trước và cũng là một người có địa vị cao trong hoàng tộc Anh. Cuối cùng, người bạn thân và cũng là người bảo vệ ông, Nữ Tuyển hầu tước Sophia, qua đời năm 1714.

Leibniz qua đời ở Hannover năm 1716: vào lúc đó, ông bị thất sủng cho đến nỗi mà cả George I (người tình cờ ở gần Hannover vào lúc đó) cũng như các quan trong triều nào đến dự đám tang của ông, chỉ có người thư ký riêng của ông dự tang. Mặc dù Leibniz là thành viên cả đời của Hiệp hội Hoàng gia Anh và của Viện hàn lâm khoa học Berlin, cả hai tổ chức đó đều không đứng ra tổ chức tang lễ cho ông. Mộ của ông không được đánh dấu trong hơn 50 năm. Leibniz được đọc điếu văn bởi Fontenelle, trước Viện Hàn lâm khoa học Pháp (Academie des Sciences) ở Paris, nơi đã công nhận ông là một thành viên nước ngoài vào năm 1700. Bản điếu văn được viết theo lệnh của nữ công tước của Orlean, cháu gái của Nữ Tuyển hầu Sophia.

Leibniz không bao giờ lập gia đình. Đôi lúc ông phàn nàn về tiền nong, nhưng khoản tiền không nhỏ mà ông để lại cho người thừa kế duy nhất của ông, con trai kế của em gái ông, chứng tỏ là hoàng tộc Brunswick đã trả lương ông khá hậu. Trong những cố gắng về ngoại giao, đôi khi ông đứng trên vùng ranh của những người không theo nguyên tắc nào cả, hành vi khá phổ biến của những nhà ngoại giao thời đó. Trong một vài lần, Leibniz sửa lại ngày tháng và thay đổi những ghi chép cá nhân, những hành động không thể được tha thứ hay bảo vệ và đã đặt ông vào tư thế bất lợi trong cuộc tranh cãi về vi tích phân. Mặt khác, ông khá nồng hậu và cư xử tốt, với nhiều bạn bè và nhiều người kính nể trên toàn châu Âu.

Được xem là một thiên tài, Leibniz chủ yếu viết bằng ba thứ tiếng: Latin bác học (hơn 40%), Pháp (hơn 35%) và Đức (dưới 25%). Xuyên suốt cuộc đời mình, ông đã xuất bản nhiều cuốn sách nhỏ cũng như các bài viết học thuật, nhưng chỉ có hai cuốn sách tương đối triết lý là Combinatorial Art(Nghệ thuật kết hợp) vàThéodicée. (Ông xuất bản rất nhiều sách nhỏ, chủ yếu dưới dạng vô danh, trên danh nghĩa Quốc hội của Brunswick-Lüneburg, đáng chú ý nhất là cuốn "De jure suprematum" (tạm dịch là Tối cao pháp quyền), một tư tưởng về bản chất của tự trị). Vị Vua đa tài của nước Phổ là Friedrich II Đại Đế (chính là cháu nội của Hoàng hậu Sophie Charlotte bạn ông) đam mê đọc tác phẩm của ông.

Tác phẩm
 1666. De Arte Combinatoria (On the Art of Combination); partially translated in Loemker §1 and Parkinson (1966).
 1671. Hypothesis Physica Nova (New Physical Hypothesis); Loemker §8.I (partial).
 1673 Confessio philosophi (A Philosopher's Creed); an English translation is available.
 1684. Nova methodus pro maximis et minimis (New method for maximums and minimums); translated in Struik, D. J., 1969. A Source Book in Mathematics, 1200–1800. Harvard University Press: 271–81.
 1686. Discours de métaphysique; Martin and Brown (1988), Ariew and Garber 35, Loemker §35, Wiener III.3, Woolhouse and Francks 1. An online translation by Jonathan Bennett is available.
 1703. Explication de l'Arithmétique Binaire (Explanation of Binary Arithmetic); Gerhardt, Mathematical Writings VII.223. An online translation by Lloyd Strickland is available.
 1710. Théodicée; Farrer, A.M., and Huggard, E.M., trans., 1985 (1952). Wiener III.11 (part). An online translation is available at Project Gutenberg.
 1714. Monadologie; translated by Nicholas Rescher, 1991. The Monadology: An Edition for Students. University of Pittsburg Press. Ariew and Garber 213, Loemker §67, Wiener III.13, Woolhouse and Francks 19. Online translations: Jonathan Bennett's translation; Latta's translation; French, Latin and Spanish edition, with facsimile of Leibniz's manuscript.
 1765. Nouveaux essais sur l'entendement humain; completed in 1704. Remnant, Peter, and Bennett, Jonathan, trans., 1996. New Essays on Human Understanding. Cambridge University Press. Wiener III.6 (part). An online translation by Jonathan Bennett is available.

Chú thích

Đọc thêm
 Aiton, Eric J., 1985. Leibniz: A Biography. Hilger (UK).
 Alexander, H G (ed)	The Leibniz-Clarke Correspondence. Manchester: Manchester University Press, 1956.
 Ariew, R & D Garber, 1989. Leibniz: Philosophical Essays. Hackett.

 Cook, Daniel, and Rosemont, Henry Jr., 1994. Leibniz: Writings on China. Open Court.
 Couturat, Louis, 1901. La Logique de Leibniz. Paris: Felix Alcan.
 Davis, Martin, 2000. The Universal Computer: The Road from Leibniz to Turing. WW Norton.
 Du Bois-Reymond, Paul, 18nn. "Leibnizian Thoughts in Modern Science".
 Grattan-Guinness, Ivor, 1997. The Norton History of the Mathematical Sciences. W W Norton.
 Hall, A. R., 1980. Philosophers at War: The Quarrel between Newton and Leibniz. Cambridge University Press.
 Hirano, Hideaki, 1997. "Cultural Pluralism And Natural Law." Unpublished.
 Hostler, J., 1975. Leibniz's Moral Philosophy. UK: Duckworth.
 Finster, Reinhard & Gerd van den Heuvel. Gottfried Wilhelm Leibniz. Mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. 4. Auflage. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 2000 (Rowohlts Monographien, 50481), ISBN 3-499-50481-2.
 Jolley, Nicholas, ed., 1995. The Cambridge Companion to Leibniz. Cambridge University Press.
 LeClerc, Ivor, ed., 1973. The Philosophy of Leibniz and the Modern World. Vanderbilt University Press.
 Loemker, Leroy, 1969 (1956). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Reidel.
 Lovejoy, Arthur O., 1957 (1936). "Plenitude and Sufficient Reason in Leibniz and Spinoza" in his The Great Chain of Being. Harvard University Press: 144–82. Reprinted in Frankfurt, H. G., ed., 1972. Leibniz: A Collection of Critical Essays. Anchor Books.

 Mandelbrot, Benoît, 1977. The Fractal Geometry of Nature. Freeman.
 Mates, Benson, 1986. The Philosophy of Leibniz: Metaphysics and Language. Oxford University Press.
 Mercer, Christia, 2001. Leibniz's metaphysics: Its Origins and Development. Cambridge University Press.
 Morris, Simon Conway, 2003. Life's Solution: Inevitable Humans in a Lonely Universe. Cambridge University Press.
 Perkins, Franklin, 2004. Leibniz and China: A Commerce of Light. Cambridge University Press.
 Riley, Patrick, 1996. Leibniz's Universal Jurisprudence: Justice as the Charity of the Wise. Harvard University Press.
 Rutherford, Donald, 1998. Leibniz and the Rational Order of Nature. Cambridge University Press.
 Ward, P. D., and Brownlee, D., 2000. Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe. Springer Verlag.
 Struik, D. J., 1969. A Source Book in Mathematics, 1200–1800. Harvard University Press.
 Wiener, Philip, 1951. Leibniz: Selections. Scribner.
 Wilson, Catherine, 1989. 'Leibniz's Metaphysics. Princeton University Press.
 Woolhouse, R.S., and Francks, R., 1998. Leibniz: Philosophical Texts. Oxford University Press.
 Zalta, E. N., 2000. "A (Leibnizian) Theory of Concepts ", Philosophiegeschichte und logische Analyse / Logical Analysis and History of Philosophy 3: 137–183.

 Liên kết ngoài

 Online texts, including New Essays, the correspondence with Clarke, and many others in easier-to-read versions.
 Leibnitiana — Gregory Brown.
 Lloyd Strickland's web page. Scroll down for many Leibniz links.
 Leibniz-translations.com — Original Leibniz translations of many works including many never before translated into English
 Leibnizmenu: useful links
 Internet Encyclopedia of Philosophy: "Leibniz " — Douglas Burnham.
 Stanford Encyclopedia of Philosophy. Leibniz on:
 Ethics — Andrew Youpa.
 Causation — Marc Bobro.
 Problem of evil — Michael Murray.
 Philosophy of mind — Kulstad and Carlin.
 Encyclopedia Britannica, 11th ed.: "Leibniz. "
 Leibniz Prize.
 Table of contents  for the Leibniz Review, 1998–.
 European Graduate School — Gottfried Leibniz.

 Books and Writers: Brief Leibniz biography and bibliography.
 Sundry comments , often mentioning Leibniz, prompted by:
 Schirrmacher, Frank, "Wake-Up Call for Europe Tech," Frankfurter Allgemeine, 10.07.00.
 Harry Maugan's blog: Leibniz  compared to Voltaire via Candide''.
 Monadology: text with concordances and frequency list
 Web-Deleuze:Leibniz : Lecture series by French philosopher Gilles Deleuze on Leibniz from 1980 in English and other languages.

Sinh năm 1646
Mất năm 1716
Triết gia thời kỳ Khai sáng
Nhà toán học Đức
Nhà triết học Đức
Nhà vật lý Đức
Nhà vật lý lý thuyết
Nhà khoa học Đức
Nhà toán học thế kỷ 17
Triết gia thế kỷ 17
Triết gia thế kỷ 18
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà bản thể học
Máy tính cơ khí


title: Jambhala nekula

text:
Jambhala nekula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Würmli miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Jambhala


title: 20 tháng 5

text:
Ngày 20 tháng 5 là ngày thứ 140 (141 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 225 ngày trong năm.

Sự kiện

 325 – Công đồng đầu tiên tại Nicea được triệu tập bởi Hoàng Đế La Mã Constantinus I.
1925 – Giáo hoàng Piô–9 tấn phong chức Khâm sứ đầu tiên ở Đông Dương cho giám mục Agiuti.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Đức thả lính dù xuống đảo Crete, mở màn trận chiến trên đảo với quân đội Đồng Minh.
1969 – Chiến tranh Việt Nam: Trận Đồi Thịt Băm tại Thừa Thiên kết thúc, Quân lực Hoa Kỳ chiếm ngọn đồi.
1983 – Luc Montagnier công bố phát hiện của ông về vi-rút HIV gây bệnh liệt kháng trên tạp chí Science, là công bố đầu tiên về vi-rút này.
1989 – Chính quyền Trung Quốc áp đặt thiết quân luật nhằm đối phó với các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang diễn ra, dẫn đến sự kiện thảm sát tại Quảng trường Thiên An Môn.

Sinh

 1717 – Lê Hiển Tông, vị hoàng đế áp chót của nhà Lê Trung hưng cũng như là thứ 26 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam (m. 1786).
 1799 – Honoré de Balzac nhà vǎn hiện thực lớn của nước Pháp (m. 1850)
 1830 – Hector Malot, văn hào Pháp (m. 1907)
1836 – Nguyễn Phúc Miên Hoang, tước phong Kiến Phong Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1888)
 1851 – Emile Berliner, nhà phát minh người Đức, phát minh ra máy quay đĩa (m. 1929)
 1883 – Vua Faisal I của Iraq (m. 1933).
 1897 – Diego Abad de Santillán nhà kinh tế, tác giả người Tây Ban Nha (m. 1983)
 1908 – James Stewart, huyền thoại điện ảnh Hoa Kỳ (m. 1997)
 1919 – Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, giám mục Công giáo người Việt, hồng y – tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội (1994 – 2005) (m. 2009)
 1924 – Aida Mitsuo, nhà thơ, nhà thư pháp Nhật Bản (m. 1991)
 1929 – Hoài An (nhạc sĩ sinh 1929), nhạc sĩ người Việt Nam
 1946 – Cher, diễn viên và ca sĩ người Hoa Kỳ
 1948 – Lệ Thủy, nghệ sĩ cải lương Việt Nam
1981 – Iker Casillas, thủ môn bóng đá người Tây Ban Nha
1982 – Petr Čech, thủ môn bóng đá người Cộng hòa Séc
1990 – Nhã Phương, nữ diễn viên người Việt Nam

Mất

1285 – John II của Jerusalem, vua đảo Síp.
1506 – Cristoforo Colombo, nhà thám hiểm người Tây Ban Nha gốc Ý.
 1622 – Osman II, Hoàng đế của đế quốc Ottoman (s. 1604)
 2009 – Nguyễn Bá Cẩn, thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (s. 1930)

Những ngày lễ và kỉ niệm
 Quốc khánh (Cameroon)
 Ngày căm thù sự diệt chủng của chế độ Pol Pot (Campuchia)

Tham khảo

20
Ngày trong năm