title: Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ

text:
Để tìm hiểu thêm về cuộc bầu cử tổng thống diễn ra gần đây nhất, xem Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2020

Việc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ là việc chọn lựa người làm tổng thống Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ 4 năm, bắt đầu từ trưa Ngày Nhậm chức (20 tháng 1 năm sau cuộc bầu cử). Các cuộc bầu cử được chính quyền mỗi tiểu bang (chứ không phải do Chính phủ liên bang) tổ chức.

Bầu cử tổng thống diễn ra 4 năm một lần. Cuộc bầu cử gần đây nhất diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 2020. Cuộc bầu cử kế tiếp sẽ diễn ra vào năm 2024. Các cuộc bầu cử diễn ra vào Ngày Bầu cử, ngày thứ ba sau ngày thứ hai của tuần đầu tiên trong tháng 11 mỗi 4 năm, tuy vậy nhiều người dân cũng có thể bỏ phiếu sớm bằng những hình thức như bỏ phiếu qua thư.

Bầu cử tổng thống là một quá trình gián tiếp. Theo hiến pháp, chỉ có Đại cử tri đoàn Hoa Kỳ mới có quyền bầu chọn tổng thống trực tiếp. Các thành viên trong đại cử tri đoàn cho mỗi tiểu bang được người dân tiểu bang đó chọn, và theo tục lệ bầu cho ứng viên Tổng thống giành đa số phiếu phổ thông ở tiểu bang của mình. Tính đến năm 2020, chỉ có 33 tiểu bang có luật lệ đòi hỏi đại cử tri phải bỏ phiếu tuân thủ theo kết quả của phiếu phổ thông, do đó đã có một số trường hợp đại cử tri bỏ phiếu bầu khác với kết quả phiếu bầu phổ thông của tiểu bang đó, dù những trường hợp như vậy hiếm khi xảy ra. Số phiếu được đếm và chứng nhận vào đầu tháng 1 năm sau. Người nào giành được trên nửa số phiếu đại cử tri sẽ là người thắng cuộc.

Luật lệ bầu cử
Trong hiến pháp Hoa Kỳ, việc bầu cử tổng thống được đề cập trong Điều II Khoản 1 và trong các tu chính án XII, XXII, và XXIII. Tổng thống và phó tổng thống được Đại cử tri đoàn bầu chọn trong cùng danh sách ứng cử. Các thành viên trong đại cử tri đoàn từ mỗi tiểu bang được định theo thể thức mà cơ quan lập pháp ở đó quy định - hiện nay hầu hết là dùng kết quả phiếu phổ thông. Người nhận trên nửa số phiếu cho tổng thống (hiện nay là 270) sẽ là người thắng cử tổng thống, và người nhận trên nửa số phiếu cho phó tổng thống là người thắng cử phó tổng thống. Nếu không ai nhận trên nửa số phiếu Đại cử tri đoàn, thì Hạ viện được quyền chọn tổng thống, với phái đoàn từ mỗi tiểu bang được một phiếu, và phó tổng thống được Thượng viện chọn. Việc này rất hiếm xảy ra, nhưng đã xảy ra hai lần: Hạ viện chọn tổng thống trong năm 1825 và Thượng viện đã chọn phó tổng thống trong năm 1837.

Bầu cử diễn ra mỗi bốn năm một lần vào ngày thứ ba tính từ ngày thứ hai đầu tiên trong tháng 11. Các chính quyền địa phương tổ chức cuộc bầu cử và đảm bảo kết quả trung thực và ngăn chận gian lận trong việc kiểm phiếu.

Hiến pháp và các tu chính án không miêu tả cách mỗi tiểu bang chọn đại cử đoàn. Việc này có nghĩa là cử tri được chính quyền tiểu bang cho phép đi bầu chứ không phải Chính phủ liên bang; vì thế quyền bầu cử không phải là một quyền được hiến pháp bảo đảm. Mỗi tiểu bang có quyền cấm một số cá nhân bầu cử (trừ các trường hợp không được hiến pháp cho phép).

Một số tu chính án đã mở rộng quyền bầu cử đến một số nhóm người trên phạm quy toàn quốc: Tu chính án thứ 19 1920 trao phụ nữ quyền bầu cử, và Tu chính án thứ 26 trao công dân 18 tuổi trở lên quyền bỏ phiếu.

Quá trình bầu cử

Giai đoạn khởi đầu
Một chính trị gia có tham vọng trở thành tổng thống Hoa Kỳ sẽ thành lập một uỷ ban. Uỷ ban này sẽ tìm hiểu, thăm dò triển vọng của vị chính trị gia đó và quyên góp tiền bạc để vận động tranh cử. Nếu như không giành được sự quan tâm của cử tri, thì họ sẽ tự động rút lui. Nếu kết quả khả quan thì họ sẽ ra ứng cử tổng thống.

Giai đoạn vận động ứng cử
Đây là giai đoạn các ứng viên (thuộc cùng một đảng) cạnh tranh trong nội bộ đảng để được chọn là ứng viên duy nhất ra tranh chức tổng thống với đảng khác. Các ứng viên phải tiêu tốn rất nhiều tiền bạc để quảng cáo, tuyên truyền, vận động các cử tri ủng hộ cho mình.

Các ứng viên tổ chức vận động ở các tiểu bang để kêu gọi cử tri ủng hộ mình. Tại mỗi bang, cử tri qua cuộc bầu cử sơ bộ chọn ra đại diện của tiểu bang đi dự đại hội đảng toàn quốc.

Bầu cử sơ bộ
Bầu cử sơ bộ thuộc về truyền thống chính trị của Hoa Kỳ. Nhiều người Mỹ cho đây là công cụ dân chủ để người dân có thể gây ảnh hưởng vào việc lựa chọn người lãnh đạo nước. Những người đứng đầu đảng ít có ảnh hưởng đến chương trình hoạt động và việc lựa chọn người ra tranh cử. Qua cuộc bầu cử sơ bộ, cử tri có được nhiều lựa chọn và có thể thử khả năng người ứng cử xem có thích hợp với chức vụ tổng thống.

Có hai cách thức chọn đại diện:

 Tại một số bang cử tri họp tại trường học, nhà riêng hay một nơi nào đó để chọn đại diện, những người được chọn đã tuyên bố ủng hộ một ứng viên nào đó, để tham dự đại hội tiểu bang lựa đại biểu (còn gọi là Caucus);
 Một số bang chọn cách thức bầu cử sơ bộ (hay gọi là primary): những cử tri có đăng ký bỏ phiếu chọn đại diện trực tiếp tham dự đại hội đảng.

Trong các cuộc bầu cử sơ bộ, cử tri không chọn trực tiếp ứng cử viên đảng mình mà bầu các đại biểu. Những người này sẽ bầu ứng cử viên đảng. Đảng Dân chủ theo hệ thống tỷ lệ, ứng cử viên sẽ được số đại biểu tùy theo số phiếu. Trong khi đảng Cộng hòa đa số theo nguyên tắc "winner takes all" (người thắng cuộc sẽ được tất cả các đại biểu trong bang).

Để được chọn ra tranh cử tổng thống, ứng cử viên đảng Dân chủ phải có được sự ủng hộ 2383 phiếu từ 4764 đại biểu, còn đảng Cộng hòa thì phải được 1237 phiếu từ 2472 đại biểu.

Giai đoạn tổ chức đại hội đảng
Đại hội đảng tổ chức vài tháng trước cuộc bầu cử tổng thống để chọn ứng viên ra tranh chức tổng thống. Thường thì trước khi diễn ra đại hội người ta đã biết ứng viên nào được tuyển chọn dựa vào các cuộc vận động của các ứng viên tại các tiểu bang và qua những cuộc bầu cử sơ bộ trong đảng.

Ứng viên chiến thắng sẽ chọn một người cùng ra tranh chức Phó tổng thống, thường là một trong số những người thua cuộc.

Giai đoạn vận động tranh cử
Đây là giai đoạn quyết định trong quá trình tranh cử tổng thống. Đây là thời điểm ứng viên của hai đảng lớn (Dân chủ và Cộng hoà) đối đầu trực tiếp với nhau.

Họ phải chi những khoản tiền khổng lồ cho cuộc vận động. Hai ứng viên tổ chức những hoạt động quảng cáo, tuyên truyền nhằm lôi kéo sự ủng hộ. Và cử tri cũng rất quan tâm tới các cuộc tranh luận trên truyền hình giữa hai ứng viên.

Chi phí trong giai đoạn vận động tranh cử thường rất lớn do các tập đoàn và công đoàn lao động không bị hạn chế trong việc cung cấp tài chính cho các ứng cử viên. Tuy nhiên, các tập đoàn hay công đoàn không được đóng góp trực tiếp cho các chiến dịch tranh cử của ứng cử viên mà phải được tiến hành thông qua các hoạt động quảng cáo chính trị trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Do đó, chi phí đã bị đội lên rất nhiều và do chi phí quá cao nên tầm ảnh hưởng của các công đoàn và tập đoàn lên cuộc bầu cử là rất lớn, thậm chí cựu Thẩm phán John Paul Stevens đã lo ngại rằng tình trạng này sẽ khiến sự liêm chính của các thể chế dân cử trên toàn nước Mỹ sẽ bị đe dọa. Những khoản tiền này nhiều khi đã buộc các ứng cử viên không thể giữ lời hứa như trước lúc trúng cử.

Một trong các hoạt động quan trọng của tiến trình vận động tranh cử là tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa hai ứng cử viên có lượng người ủng hộ cao nhất. Điều này đã giúp Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ loại đi được các đối thủ từ các đảng khác, từ đó duy trì được nền chính trị lưỡng đảng cử Hoa Kỳ. Mục đích của các cuộc tranh luận là để các ứng cử viên bày tỏ quan điểm của mình với cử tri, gia tăng sự hiểu biết của cử tri đối với các ứng cử viên và để giữ các cử tri không bầu cho một ứng cử viên ở một đảng khác (đối với tranh luận trong nội bộ một đảng). Tuy nhiên, đây cũng là dịp để các ứng cử viên công kích và hạ uy tín lẫn nhau. Điều này làm giảm chất lượng các cuộc tranh luận và làm các cử tri hiểu lầm về các ứng cử viên.

Đa số các bang đã thể hiện sự ủng hộ cho ứng viên nào. Tuy nhiên, một vài bang đến giờ chót vẫn chưa thể hiện sự ủng hộ cho ứng viên nên được gọi là "bang giờ chót". Vài tuần cuối trước khi bầu cử, các ứng viên sẽ tập trung vận động ở các bang này.

Giai đoạn tiến hành bầu cử
Cuộc bầu chọn tổng thống Hoa Kỳ được tổ chức vào ngày thứ Ba đầu tiên của tháng 11.

Tổng số Đại Cử tri của Hoa Kỳ là 538 người. Một ứng viên muốn trở thành tổng thống phải giành được số phiếu tối thiểu là 270. Việc sử dụng Đại cử tri thay cho việc Cử tri phổ thông bầu trực tiếp tổng thống có nguyên nhân lịch sử và xã hội. Do trong quá khứ, lãnh thổ Hoa Kỳ quá rộng lớn khiến cho việc Cử tri phổ thông đi bầu trực tiếp gặp nhiều khó khăn nên Chính quyền mới sử dụng phương pháp bầu gián tiếp thông qua Đại cử tri. Việc này sẽ giúp quá trình kiểm phiếu nhanh hơn khi số lượng phiếu được kiểm thấp hơn rất nhiều.

Ở hầu hết các tiểu bang (ngoại trừ Maine và Nebraska), về lý thuyết, ứng viên nào giành được đa số tương đối phiếu phổ thông thì giành được toàn bộ phiếu đại cử tri của tiểu bang đó. Đây được gọi là nguyên tắc "được ăn cả, ngã về không" (winner takes all). Điều này khiến cho về mặt lý thuyết một ứng ứng cử viên chỉ cần giành được hết phiếu đại cử tri ở 11 bang có nhiều đại cử tri nhất là có thể trúng cử (55 ở California, 38 ở Texas, 29 ở New York, 29 ở Florida, 18 ở Illinois, 20 ở Pennsylvania, 20 ở Ohio, 16 ở Michigan, 16 ở Georgia, 14 ở Bắc Carolina và 15 ở New Jersey - tổng số phiếu đại cử tri ở 11 bang này là 270/538 phiếu, vừa đủ để trở thành Tổng thống).

Trong lịch sử từng có những đại cử tri đã bỏ phiếu ngược lại so với kết quả phiếu phổ thông của tiểu bang họ. Từ khi hình thành hệ thống đại cử tri đến cuộc bầu cử năm 2016, đã xuất hiện 157 trường hợp đại cử tri bỏ phiếu khác với lá phiếu họ đã cam kết với cử tri phổ thông trước đó.

Nhận xét

Phê phán
Lẽ tự nhiên của tiến trình bầu cử và sự phức tạp của nó đã gặp một số ý kiến chỉ trích. Có nhiều người đã nêu lên những phương cách khác thay thế để bầu chọn tổng thống, ví dụ như việc dùng số lượng phiếu phổ thông chứ không phải số phiếu đại cử tri như hiện nay. Những người chỉ trích cho rằng hệ thống Đại cử tri đoàn kém dân chủ hơn một cuộc bỏ phiếu phổ thông trực tiếp và có thể bị thao túng vì những đại cử tri bất tín Vấn đề này lại được đem ra bàn cãi sau kỳ Bầu cử Tổng thống năm 2000 khi ứng cử viên Đảng Dân chủ là Al Gore giành đa số phiếu phổ thông nhưng lại thất bại giành đa số phiếu của đại cử tri đoàn (điều này lặp lại năm 2016 với ứng viên Hillary Clinton)

Ở các tiểu bang, ứng viên nào giành được nhiều nhất phiếu đại cử tri thì giành được toàn bộ phiếu của cử tri đoàn. Đây được gọi là nguyên tắc "Được ăn cả, ngã về không" (the winner takes all). Điều này khiến cho về mặt lý thuyết, một  ứng cử viên chỉ cần giành được 142 phiếu đại cử tri ở 11 bang có nhiều đại cử tri nhất là đã có thể trúng cử (55 ở California, 38 ở Texas, 29 ở New York, 29 ở Florida, 18 ở Illinois, 20 ở Pennsylvania, 20 ở Ohio, 16 ở Michigan, 16 ở Georgia, 15 ở Bắc Carolina và 14 ở New Jersey - Tổng số phiếu đại cử tri ở 11 bang này là 270/538 phiếu, đủ để trở thành Tổng thống). Từ khi hình thành hệ thống đại cử tri đã xuất hiện 157 đại cử tri bỏ phiếu ngược cam kết với cử tri phổ thông trước đó (tức là bỏ phiếu cho ứng viên dành được ít phiếu phổ thông hơn), tuy rằng những lá phiếu này đều không làm ảnh hưởng tới kết quả bầu cử cuối cùng. Có 21 bang không có quy định bắt buộc Đại cử tri phải trung thành với lời cam kết.

Ủng hộ
William C. Kimberling, Phó Giám đốc Văn phòng Quản lý Bầu cử cho rằng Hoa Kỳ cần duy trì hệ thống bầu cử Đại cử tri đoàn. Thứ nhất, hệ thống Cử tri đoàn góp phần củng cố sự gắn kết của đất nước bằng cách yêu cầu một ứng viên phải phân bổ sự ủng hộ của dân chúng dành cho họ để được bầu làm tổng thống. Không có cơ chế như vậy, việc lựa chọn tổng thống sẽ chỉ được quyết định ở các khu vực đông dân của đất nước, hoặc ở những vùng đô thị, trong khi các khu vực ít dân và các vùng nông thôn sẽ không có tiếng nói gì. Ông cũng cho rằng hệ thống Cử tri đoàn giúp nâng cao vị thế của các nhóm thiểu số trên toàn quốc, vì các nhóm thiểu số ở Hoa Kỳ thường tập trung ở những bang có nhiều phiếu đại cử tri nhất, họ là đối tượng đặc biệt mà các ứng cử viên không thể bỏ qua. Do đó, việc thay đổi sang hình thức bầu cử trực tiếp sẽ gây tổn hại đến lợi ích của các nhóm thiểu số vì phiếu bầu của họ sẽ bị đa số phiếu phổ thông áp đảo. Những người ủng hộ lập luận thêm rằng hệ thống Cử tri đoàn góp phần vào sự ổn định chính trị của quốc gia bằng cách khuyến khích và duy trì hệ thống hai đảng ở Hoa Kỳ.

Xem thêm
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1976
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1980
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1984
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1988
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1992
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 1996
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2000
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2004
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2008
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2012
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2016
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2020

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sự kiện tháng 11
Chức tổng thống Hoa Kỳ
Sự kiện bốn năm một lần


title: Epicharis flava

text:
Epicharis flava là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Epicharis
Động vật được mô tả năm 1900


title: Pervouralsk

text:
Pervouralsk (tiếng Nga: Первоуральск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Sverdlovsk Oblast. Thành phố có dân số 132.277 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 124 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Sverdlovsk


title: Batrachoseps gavilanensis

text:
Batrachoseps gavilanensis (tên tiếng Anh: Gabilan Mountains Slender Salamander) là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Nó là loài đặc hữu của California, ở Monterey và San Benito, và San Luis Obispo Counties ở miền tây Hoa Kỳ.

Phân bố
This salamanddãy núi er is endemic tới Gabilan và central California Coast Ranges.

The Gabilan Mountains Slender Salamander's natural habitats are the temperate coastal and inland riparian areas, chaparral và woodlands, và temperate coniferous forests.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
IUCN Red List treatment: Batrachoseps gavilanensis - Gabilan Mountains Slender Salamander
IUCN: all species searchpage.

Batrachoseps
Salamander
Động vật lưỡng cư Mỹ
Động vật được mô tả năm 2001


title: Bần cùng hóa người láng giềng

text:
Bần cùng hóa người láng giềng là thuật ngữ mô tả chính sách tìm kiếm lợi ích cho một quốc gia dựa trên việc làm tổn hại đến lợi ích các quốc gia khác. Những chính sách như vậy cố gắng khắc phục các vấn đề kinh tế của một quốc gia bằng các công cụ nhắm tới việc làm xấu thêm tình trạng của các quốc gia khác. Thuật ngữ này ban đầu được nghĩ ra để mô tả các chính sách khắc phục suy thoái kinh tế và thất nghiệp trong nội địa bằng cách chuyển các nhu cầu quan trọng từ nhập khẩu sang hàng hóa sản xuất trong nước, thông qua thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu, hay bằng cạnh tranh phá giá tiền tệ. Gần đây, chính sách "Bần cùng hóa người láng giềng" được tiến hành dưới dạng giảm lạm phát nội địa thông qua nâng giá tiền tệ. Điều này làm tăng giá cánh kéo và do đó làm giảm áp lực lạm phát chi phí đẩy ở nước nâng giá nhưng có khuynh hướng làm tăng lạm phát tại quốc gia đối tác thương mại.

Các chiến lược "Bần cùng hóa người láng giềng" dạng này không chỉ áp dụng cho các quốc gia: có thể lướt qua một ví dụ khác khi mà việc theo đuổi lợi ích riêng của các cá nhân hay các nhóm cũng dẫn đến vấn đề này. Động lực này được gọi là "Bi kịch của mảnh đất công", dù nó đã sớm xuất hiện trong các tác phẩm của Plato và Aristotle.

Thuật ngữ hiện được sử dụng rộng rãi, cả trong những bài xuất bản của The Economist và BBC News, và có lẽ bắt nguồn từ tên gọi của trò chơi "Bần cùng hóa người láng giềng".

Chú thích

Xem thêm
Bảo hộ mậu dịch
Chính sách kinh tế
Chính sách lưu thông tiền tệ
Thương mại quốc tế
Cán cân thương mại

Chính sách thương mại
Thương mại quốc tế


title: Robilante

text:
Robilante là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 90 km về phía nam của Torino và khoảng 10 km về phía tây nam của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.362 người và diện tích là 24.9 km².

Đô thị Robilante có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Tetto Pettavino, montassovà Tetto Chiappello.

Robilante giáp các đô thị: Boves, Roaschia, Roccavione và Vernante.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Danh sách trận đánh thời đại Napoléon

text:
Danh sách này bao gồm tất cả những trận chiến diễn ra trong Thời đại Napoleon, từ tháng 4 năm 1796 đến ngày 18 tháng 6 năm 1815.

A
Trận Aboukir 2 tháng 1 – 20 tháng 2 năm 1799
Trận Abensberg 20 tháng 4 năm 1809
Cuộc vây hãm Acre 17 tháng 3 – 20 tháng 5 năm 1799
Trận Alba de Tormes 26 tháng 11 năm 1809
Trận Albuera 16 tháng 5 năm 1811
Trận Alcañiz 23 tháng 5 năm 1809
Trận Algeciras Bay 8 và 12 tháng 7 năm 1801
Trận Amstetten 5 tháng 11 năm 1805
Trận Arcis-sur-Aube 20–21 tháng 3 năm 1814
Trận Arcole 15–17 tháng 11 năm 1796
Trận Aspern-Essling 22 tháng 5 năm 1809
Trận Auerstadt 14 tháng 10 năm 1806
Trận Austerlitz 2 tháng 12 năm 1805

B
Trận Badajoz 16 tháng 3 – 6 tháng 4 năm 1812
Trận Bailén 18 – 22 tháng 7 năm 1808
Trận Barrosa 5 tháng 3 năm 1811
Trận Bassano 8 tháng 9 năm 1796
Trận Bautzen 21 tháng 5 năm 1813
Trận Berezina 26–29 tháng 11 năm 1812
Trận Bergisel 2 tháng 4 – 1 tháng 11 năm 1809
Trận Borodino 7 tháng 9 năm 1812
Trận Burgos hay Trận Gamonal 7 tháng 11 năm 1808
Trận Bussaco 27 tháng 9 năm 1810

C
Cuộc vây hãm Cádiz 5 tháng 2 năm 1810 - 24 tháng 8 năm 1812
Trận Caldiero 30 tháng 10 năm 1805
Trận Castiglione 5 tháng 8 năm 1796
Trận Castlebar 27 tháng 8 năm 1798
Trận Champaubert 10 tháng 2 năm 1814
Trận Château-Thierry 2 tháng 2 năm 1814
Trận Copenhagen (1801) 2 tháng 4 năm 1801
Trận Copenhagen (1807) 16 tháng 8 – 5 tháng 9 năm 1807
Trận Corunna 16 tháng 1 năm 1809
Trận Craonne 7 tháng 3 năm 1814

D
Trận Dego thứ hai 14–15 tháng 4 năm 1796
Trận Dennewitz 6 tháng 9 năm 1813
Trận Dresden 26–27 tháng 8 năm 1813
Trận Dürenstein 11 tháng 11 năm 1805

E
Trận Eckmühl 22 tháng 4 năm 1809
Trận Elchingen 14 tháng 10 năm 1805
Trận Espinosa 10–11 tháng 11 năm 1808
Trận Eylau 7–8 tháng 2 năm 1807

F
Trận Cape Finisterre 22 tháng 7 năm 1805
Trận Friedland 14 tháng 6 năm 1807
Trận Fuentes de Oñoro 3–5 tháng 5 năm 1811

G
Trận Gebora 19 tháng 2 năm 1811
Cuộc vây hãm Gerona 6 tháng 5 – 12 tháng 12 năm 1809

H
Cuộc vây hãm Hamburg 30 tháng 5 năm 1813 – 27 tháng 5 năm 1814
Trận Haslach-Jungingen 11 tháng 10 năm 1805
Trận Heilsberg 10 tháng 6 năm 1807
Trận Hohenlinden 3 tháng 12 năm 1800

J
Trận Jena 14 tháng 10 năm 1806

L
Trận Landshut 21 tháng 4 năm 1809
Trận Leipzig 16–19 tháng 10 năm 1813
Trận Ligny 16 tháng 6 năm 1815
Trận Lodi 10 tháng 5 năm 1796
Trận Lübeck 6 tháng 11 năm 1806
Trận Lützen 2 tháng 5 năm 1813

M
Trận Marengo 14 tháng 6 năm 1800
Trận María 15 tháng 6 năm 1809
Trận Medellín 28 tháng 3 năm 1809
Trận Medina de Rioseco 14 tháng 7 năm 1808
Trận Millesimo 13 tháng 4 năm 1796
Trận sông Mincio 8 tháng 2 năm 1814
Trận Mondovì 21 tháng 4 năm 1796
Trận Montebello 9 tháng 6 năm 1800
Trận Montenotte 12 tháng 4 năm 1796
Trận Montmirail 11 tháng 2 năm 1814
Trận Mount Tabor 16 tháng 4 năm 1799

N
Trận sông Nil 1–2 tháng 8 năm 1798
Trận Novi 15 tháng 8 năm 1799

O
Trận Ocana 19 tháng 11 năm 1809
Trận Cape Ortegal 4 tháng 11 năm 1805
Trận Orthez 27 tháng 2 năm 1814

P
Trận Pancorbo 31 tháng 10 năm 1808
Trận sông Piave 7–8 tháng 5 năm 1809
Trận Kim tự tháp 21 tháng 7 năm 1798

Q
Trận Quatre Bras 16 tháng 6 năm 1815

R
Trận Raab 14 tháng 6 năm 1809
Trận Raszyn 9 tháng 4 năm 1809
Trận Rivoli 14–15 tháng 1 năm 1797
Trận Roliça 17 tháng 8 năm 1808
Trận La Rothière 1 tháng 2 năm 1814
Trận Rovereto 4 tháng 11 năm 1796

S
Trận Saalfeld 10 tháng 10 năm 1806
Trận Schöngrabern 16 tháng 11 năm 1805
Trận Salamanca hay Trận Los Arapiles 22 tháng 7 năm 1812
Trận Smolensk 17 tháng 8 năm 1812
Trận Somosierra 30 tháng 11 năm 1808

T
Trận Talavera 27–28 tháng 7 năm 1809
Trận Tamames 18 tháng 10 năm 1809
Trận Trafalgar 21 tháng 10 năm 1805
Trận Trebbia 17–19 tháng 6 năm 1799
Cuộc vây hãm Toulon tháng 9-tháng 12 năm 1793
Trận Tudela 23 tháng 11 năm 1808

U
Trận Ulm 16–19 tháng 10 năm 1805

V
Trận Valls 25 tháng 2 năm 1809
Trận Valmaseda 5 tháng 11 năm 1808
Trận Valutino 8 tháng 8 năm 1812
Trận Vauchamps 14 tháng 2 năm 1814
Trận Vimeiro 20 tháng 8 năm 1808
Trận Vitoria 21 tháng 6 năm 1813

W
Trận Wagram 5–6 tháng 7 năm 1809
Trận Waterloo 18 tháng 6 năm 1815
Trận Wavre 18–19 tháng 6 năm 1815
Trận Wertingen 8 tháng 10 năm 1805

Z
Cuộc vây hãm Zaragoza lần thứ nhất 15 tháng 6 – 13 tháng 8 năm 1808
Cuộc vây hãm Zaragoza lần thứ hai 20 tháng 12 năm 1808 – 20 tháng 2 năm 1809

Xem thêm
 Danh sách các trận chiến liên quan đến Pháp
 Danh sách các cuộc chiến tranh liên quan đến Pháp

Tham khảo

Đế chế thứ nhất
Đệ nhất Đế chế Pháp


title: Anostirus atropilosus

text:
Anostirus atropilosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Buysson miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Anostirus


title: Batrachoseps minor

text:
Batrachoseps minor (tên tiếng Anh: Lesser Slender Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.

Phân bố
The Lesser Slender Salamander is đặc hữu của California, ở San Luis Obispo County miền tây Hoa Kỳ.

This salamander's natural habitat is ở chaparral và woodlands và temperate coniferous forests miền nam end of the California Coast Ranges.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
IUCN Red List treatment: Batrachoseps minor - Lesser Slender Salamander
IUCN: all species searchpage

Batrachoseps
Salamander
Động vật lưỡng cư Mỹ


title: Schalkenmehren

text:
Schalkenmehren là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rhineland-Palatinate, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 10,4 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 607 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Tournoisis

text:
Tournoisis là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loiret

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loiret


title: Perdita pernitens

text:
Perdita pernitens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Bulbophyllum elongatum

text:
Bulbophyllum elongatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

elongatum]]

E


title: Kep

text:
Kep (hay Kaeb tiếng Khmer:កែប, nghĩa đen là "Yên ngựa") là tỉnh nhỏ nhất của Campuchia, với diện tích chỉ 336 km² và dân số 40.280 người vào năm 2008. Kep cùng với Pailin, Sihanoukville và Tboung Khmum là những tỉnh mới nhất của Campuchia theo Sắc lệnh Hoàng gia ngày 22/11/2008, chuyển Thành phố trực thuộc trung ương Kep thành tỉnh Kep cũng như điều chỉnh địa giới của một số tỉnh , vùng đất này còn được gọi là Quảng Biên trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

Kep có 2 quận, cách biên giới Việt Nam vài km.

Lịch sử
Vào thời nhà Nguyễn Việt Nam, Kep thuộc phủ Quảng Biên (tên chữ Hán 廣邊, phủ lỵ đặt tại đây) của tỉnh Hà Tiên.

Theo Đại Nam nhất thống chí: Ở phía tây bắc huyện Hà Châu tỉnh Hà Tiên, cách huyện này 20 dặm ta, giáp với phủ cũ Quảng Biên có núi Bạch Mã (白馬山) dài rộng bao la với rừng hoang vắng. Năm Minh Mạng thứ 15 (1834), nhà Nguyễn lấy đất Cần Bột (Kampot), Hương Úc (香墺, Kampong Som tức Sihanoukville) đặt làm các phủ Quảng Biên và Khai Biên. Năm 1837, lại giáng phủ Khai Biên xuống thành huyện và đặt thêm huyện Kim Trường (sau là Vĩnh Trường), các huyện này đều thuộc phủ Quảng Biên tỉnh Hà Tiên nhà Nguyễn.

Theo Lịch sử khẩn hoang miền Nam của Sơn Nam: Tháng 2 năm 1842, quân Xiêm lại tăng cường hải quân, đến gần Cần Vọt (Quảng Biên, Kampot), rồi kéo tới Bạch Mã (Kép) với ý định chiếm Lư Khê (Rạch Vược, phía Nam Hà Tiên) và chiếm Tô Môn (cửa Đông Hồ, bên cạnh núi Tô Châu) để bao vây Hà Tiên. Xiêm kéo mấy vạn binh tràn vùng kênh Vĩnh Tế, quân Việt chống đỡ không kịp. Cánh quân chánh của Xiêm đánh từ bờ biển vịnh Xiêm La qua theo đường Hà Tiên, chớ không từ Nam Vang mà thọc xuống theo sông Tiền như mấy lần trước.

Diện tích: 336 km², dân số: 28.660 người, mật độ dân số: 85,3 người/km².

Kep có một thời nổi tiếng là nơi nghỉ mát miền biển của Campuchia nhưng sau đã suy tàn vì thiếu tu sửa. Nhiều biệt thự ở Kep bị bỏ hoang chỉ còn chút dư hương thời vàng son. Dọc bờ biển có con đường rộng rãi cho khách đi dạo hóng mát, bố trí những pho tượng lớn nhưng lạc lõng vô vị. Trước kia quốc vương Campuchia có cho xây biệt cung nhìn ra biển nhưng nay cũng bỏ trống không.

Kep có đường tốt tráng nhựa đi Kampot.

Bãi biển ở Kep thường là bãi tràm ngập hay sỏi đá chứ không có cát trắng như Sihanoukville. Tuy nhiên cách Kep chỉ một chuyến đò là đảo Thỏ.

Gần đây thị xã Kep có vẻ hồi sinh với một số nhà nghỉ mát cùng những khách sạn hạng sang được xây cất. Đặc sản Kep là đồ biển, vừa ngon lại rẻ. Hấp dẫn nhất là món cua.

Các quận:
 2301 Damnak Chang'aeur
 2302 Kep

Ảnh

Tham khảo

Bản đồ hành chính thành phố Kep.

Vịnh Thái Lan
Tỉnh của Campuchia


title: Giải Tom W. Bonner về Vật lý hạt nhân

text:
Giải Tom W. Bonner về Vật lý hạt nhân là một giải thưởng hàng năm của ban Vật lý hạt nhân thuộc Hội Vật lý Hoa Kỳ được thiết lập năm 1964, để tưởng nhớ nhà vật lý Tom W. Bonner (1910-1961).

Mục đích của giải là:
Công nhận và khuyến khích công trình nghiên cứu thực nghiệm xuất sắc trong Vật lý hạt nhân, trong đó có việc phát triển một phương pháp, một kỹ thuật, hoặc một thiết bị đóng góp đáng kể vào việc nghiên cứu vật lý hạt nhân theo cách chung.

Giải thưởng gồm một Bằng chứng nhận và khoản tiền là 7.500 dollar Mỹ, được trao cho thành tựu cá nhân trong nghiên cứu thực nghiệm, nhưng cũng có thể trao cho công trình nghiên cứu lý thuyết và cho một nhóm người có đóng góp vào một việc hoàn thành đơn lẻ.

Các người đoạt giải
Nguồn: American Physical Society

 2014 William A. Zajc
 2013 Michael K. Moe
 2012 Witold Nazarewicz
 2011 Richard F. Casten
 2010 Steven C. Pieper và Robert B. Wiringa
 2009 Robert D. McKeown
 2008 Arthur M. Poskanzer
 2007 Stuart J. Freedman
 2006 Ian Towner và John Hardy
 2005 Roy Holt
 2004 George F. Bertsch
 2003 Arthur Bruce McDonald
 2002 J. David Bowman
 2001 Richard Geller và Claude Lyneis
 2000 Raymond G. Arnold
 1999 Vijay Raghunath Pandharipande
 1998 Joel M. Moss
 1997 Hamish Robertson
 1996 John Dirk Walecka
 1995 Felix Boehm
 1994 Ernest K. Warburton
 1993 Akito Arima và Francesco Iachello
 1992 Henry G. Blosser và Robert E. Pollock
 1991 Peter J. Twin
 1990 Vernon Hughes
 1989 Ernest M. Henley
 1988 Raymond Davis Jr.
 1987 Bernard Frois và Ingo Sick
 1986 Lowell M. Bollinger
 1985 Eric G. Adelberger
 1984 Harald A. Enge
 1983 Charles D. Goodman
 1982 Gerald E. Brown
 1981 Bernard L. Cohen
 1980 Frank S. Stephens và Richard M. Diamond
 1979 Roy Middleton và Willy Haeberli
 1978 Sergei Polikanov và V. M. Strutinsky
 1977 Stuart T. Butler và G. Raymond Satchler
 1976 John P. Schiffer
 1975 Ngô Kiện Hùng
 1974 Denys Wilkinson
 1973 Herman Feshbach
 1972 John D. Anderson và Donald Robson
 1971 Maurice Goldhaber
 1970 William A. Fowler
 1969 Gregory Breit
 1968 Raymond G. Herb
 1967 Charles C. Lauritsen
 1966 Robert J. Van de Graaff
 1965 Henry H. Barschall

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tom W. Bonner Prize in Nuclear Physics, American Physical Society
APS Division of Nuclear Physics

Giải thưởng vật lý
Vật lý hạt nhân
Giải thưởng của Hiệp hội Vật lý Mỹ


title: Le Boulay

text:
Le Boulay là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Mantidactylus klemmeri

text:
Mantidactylus klemmeri là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Raxworthy, C. & Glaw, F. 2004. Mantidactylus klemmeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Andrena ignota

text:
Andrena ignota là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1967


title: Ctenicera varius

text:
Ctenicera varius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Mulsanteus brunnipilis

text:
Mulsanteus brunnipilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Tornaco

text:
Tornaco là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 90 km về phía đông bắc của Torino and about 14 km về phía đông nam của Novara. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 870 người và diện tích là 13,3 km².

Tornaco giáp các đô thị: Borgolavezzaro, Cassolnovo, Cilavegna, Gravellona Lomellina, Terdobbiate, và Vespolate.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Novara
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Courbillac

text:
Courbillac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 38 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website of the Commune of Courbillac

Xã của Charente


title: Anomis hawaiiensis

text:
Anomis hawaiiensis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu và Hawaii.

Ấu trùng ăn các loài Hibiscus (bao gồm Hibiscus tiliaceus) và Hibiscadelphus. The caterpillar là một green, hoặc sometimes reddish, semi-looper.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Chú thích

Anomis
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Calico M960

text:
Calico M960 là loại súng tiểu liên tự động hoặc bán tự động sử dụng loại đạn 9x19mm Luger (mẫu tự động hoàn toàn chỉ được sử dụng bởi các nhân viên thực thi pháp luật, quân đội, hay những người có giấy phép sử dụng vũ khí ở mức đáng tin cậy), được sản xuất bởi Calico Light Weapons Systems. Nó có các tính năng hết sức độc đáo làm tăng độ cơ động lên rất cao như hộp đạn của nó có hình trụ, các viên đạn được xếp vào bên trong theo hình xoắn ốc điều này khiến hộp hạn có thể chứa từ 50 -100 viên đạn trong một không gian rất nhỏ cùng báng súng có thể kéo ra và đẩy vào. Chính vì đều này loại súng này trở nên rất lý tưởng cho các nhân viên thực thi công quyền và các đơn vị đặc nhiệm.

Dù vậy doanh số của loại súng này không được khả quan lắm cũng như khi luật về vũ khí của Hoa Kỳ đặt loại súng này ra khỏi danh sách có thể bán cho dân chúng năm 1994 thì tương lai của loại súng này càng bị đe dọa và khi các đơn đặt hàng của quân đội và cảnh sát giảm xuống vào cuối những năm 1990 khiến công ty sản xuất loại súng này gần như bị phá sản và ngừng sản xuất loại súng này vào năm 2001. Hiện loại súng này chỉ sẽ được sản xuất khi có đơn đặt hàng từ quân đội hay các lực lượng thực thi pháp luật nếu có số lượng chấp nhận được.

Thiết kế
M960 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback có con quay hãm, khi bắn vỏ đạn sẽ được nhả ra ở khe phía dưới súng phía trước vòng bảo vệ cò súng để xạ thủ có thể sử dụng thuận cả hai tay. Nút kéo lên đạn nằm ở bên trái súng và sẽ không di chuyển khi bắn.

Điểm thú vị nhất của loại súng này là ống đạn hình trụ có thể chứa được nhiều đạn từ 50 đến 100 viên cũng như băng đạn bằng nhựa chắc. Khi bắn bộ phận đẩy trong hộp đạn sẽ xoay theo chiều xoắn ốc đẩy các viên đạn lên bằng một dây cót, các viên đạn sẽ không đi theo hướng ngược lại khi đi xoắn lên trên do bộ phận đẩy sẽ ép viên đạn vào gờ xoắn ốc nhô ra từ thành hộp đạn giữ viên đạn không rơi xuống cũng như bộ phận đẩy sẽ được giữ bởi lực ấn này không bị xoay khi viên đạn trước chưa ra khỏi hộp đạn. Vì cách hoạt động này nên hộp đạn cần phải được lên dây cót sau mỗi lần bắn để tránh việc dây cót xả hết và hộp đạn không hoạt động.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi, điều thú vị là do hộp đạn nằm phía trên thân súng nên hộp đạn có một lỗ có thể ngắm xuyên qua như một ống ngắm.

Liên kết ngoài
 Official Site
 Modern Firearms.
 Giới thiệu các loại Calico
 Mô phỏng hoạt động của mẫu M100

Súng tiểu liên
Súng Hoa Kỳ
Vũ khí dùng đạn 9mm Parabellum


title: Polycentropus valdiviensis

text:
Polycentropus valdiviensis là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Optaleus cribratus

text:
Optaleus cribratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Optaleus


title: Aulas

text:
Aulas là một xã ở tỉnh Gard ở miền nam nước Pháp. Xã này có diện tích 2,91 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 391 người. Khu vực này có độ cao trung bình 316 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Priopus poggii

text:
Priopus poggii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Cryptocephalus creticus

text:
Cryptocephalus creticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Brachysetodes forcipatus

text:
Brachysetodes forcipatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Brachysetodes


title: Drasa tetraspilota

text:
Drasa tetraspilota là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Drasa


title: Dictenidia partialis

text:
Dictenidia partialis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Dictenidia


title: USS Oklahoma City

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Oklahoma City, theo tên thành phố Oklahoma City thuộc tiểu bang Oklahoma:

 USS Oklahoma City (CLG-5) là một tàu tuần dương hạng nhẹ (CL-91) thuộc lớp Cleveland phục vụ từ năm 1945 đến năm 1947, cải biến thành một tàu tuần dương tên lửa điều khiển thuộc lớp Galveston từ năm 1957 đến năm 1960 và tiếp tục phục vụ cho đến năm 1979
 USS Oklahoma City (SSN-723) là một tàu ngầm tấn công chạy năng lượng hạt nhân thuộc lớp Los Angeles đưa vào hoạt động năm 1988 và hiện vẫn đang phục vụ

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Septfontaines, Doubs

text:
Septfontaines là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Levier. Tọa độ địa lý của xã là 46° 58' vĩ độ bắc, 06° 11' kinh độ đông. Septfontaines nằm trên độ cao trung bình là 770 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 700 mét và điểm cao nhất là 810 mét. Xã có diện tích 18.37 km², dân số vào thời điểm 2004 là 277 người; mật độ dân số là 15 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ giáo khu Saint-Nicolas xuất phát nguyên thủy từ thế kỉ thứ 12.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Septfontaines on the regional Web site

Xã của Doubs


title: Vua sư tử

text:
Vua sư tử () là phim hoạt hình thứ 32 của hãng hoạt hình Walt Disney, công chiếu vào năm 1994. Bộ phim đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi về cốt truyện, nội dung giàu tính triết lý và âm nhạc, nhận được 92% đánh giá tích cực trên trang web phê bình điện ảnh Rotten Tomatoes. Bộ phim đạt được thành công to lớn về mặt doanh thu và hiện đứng thứ 14 trong danh sách các bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại với 952 triệu USD (2011). Nó vẫn là bộ phim hoạt hình vẽ tay truyền thống có doanh thu cao nhất, cũng là bộ phim hoạt hình có doanh thu cao thứ hai trong lịch sử, sau Câu chuyện đồ chơi 3 (một bộ phim hoạt hình vi tính 3D).

Lấy bối cảnh thiên nhiên hoang dã của Phi Châu, bộ phim đã xây dựng nên cả một xã hội có tổ chức của thế giới loài vật. Trong xã hội ấy cũng có những mâu thuẫn, cũng có tranh chấp và có cả tình yêu như thế giới loài người.

Nội dung
Nhân vật chính của Vua sư tử là chú sư tử con Simba, con trai của Mufasa, vị vua đang thống trị thế giới hoang dã ở đây. Cuộc sống hạnh phúc yêu đời bên cạnh cha mẹ và cô bạn Nala của cậu sớm chấm dứt khi người chú ruột Scar (mặt sẹo) có âm mưu cướp ngai vàng của cha cậu. Scar đã sắp đặt sẵn một kế hoạch tàn bạo, phối hợp với bầy linh cẩu hoang dàn dựng nên một cuộc chạy trốn tán loạn của vô vàn con linh dương rồi để cho Simba bị mắc kẹt trong đó. Để cứu con trai, vị vua của muôn loài đã phải hi sinh thân mình. Vừa tiêu diệt được đối thủ, vừa gây nên sự ân hận trong người cháu ruột bé nhỏ Simba, Scar đã đạt được mục tiêu của mình. Scar xô Mufasa rơi xuống núi, và nói trước khi Mufasa chết: "Đức vua vạn tuế!". Mufasa rơi khỏi dãy núi và chết vì bị dẫm đạp trong hỗn loạn.

Simba bé bỏng ra đi với nỗi ân hận vô bờ về cái chết của cha, cậu trở nên suy sụp tinh thần chẳng buồn tranh chấp ngai vàng và quyền cai trị vương quốc. Còn Scar ngay lập tức lấy danh là người cuối cùng của dòng tộc lên ngôi vua và bắt tay với bọn linh cẩu làm loạn cả thảo nguyên. Cuộc sống trở nên tồi tệ hết sức, không còn những khung cảnh tươi xanh, không còn những dòng suối mát, không còn tiếng ca hát vui tươi. Nơi đây chỉ còn một không khí ảm đạm chết chóc.

Simba đi lang thang, kết bạn với lợn rừng Pumbaa và chồn đất Timon, sống một cuộc sống tự do tự tại đến tận lúc trưởng thành. Thời gian dường như xóa nhòa vết thương trong lòng Simba, cậu không còn quá nặng nề với cái chết của người cha đáng kính. Nhưng dường như có gì thôi thúc trong lòng, một cái gì đó như là trách nhiệm khi thấy mình đã lớn, Simba muốn quay về quê hương. Cuộc "hội ngộ" với cha đã khiến Simba càng muốn trở về cứu vương quốc. Trở lại nơi chôn rau cắt rốn, Simba quặn lòng khi thấy hình ảnh tươi đẹp không còn nữa, chỉ còn cảnh điêu tàn với sự hoành hành của bọn linh cẩu gian ác. Cuộc hội ngộ với mẹ và Nala yêu quý đã giúp Simba thêm sức mạnh chiến đấu chống lại Scar và bè lũ linh cẩu. Simba đã chiến thắng và tiếp nối trị vì vương quốc cha cậu đã xây dựng nên. Cuộc sống yên bình đã trở lại nơi đây, muông thú lại hát ca, suối nước lại róc rách, cây cối lại tươi xanh và ánh nắng chan hòa khắp nơi.

Nhân vật trong phim
 Simba - Con trai của Mufasa, vua sư tử tương lai
 Nala - Cô bé sư tử xinh xắn, bạn thân và là vợ tương lai của Simba
 Mufasa - Vua sư tử cai trị muôn loài
 Sarabi - Vợ của Mufasa
 Scar (mặt thẹo)- Em trai của Mufasa, một kẻ độc ác và nham hiểm
 Rafiki - Khỉ đầu chó thông thái, cánh tay phải của Mufasa
 Zazu - Chú chim đưa tin, cận thần đắc lực của Mufasa
 Timon - Chú chồn đất lém lỉnh, người giúp đỡ Simba khi loạn lạc
 Pumbaa - Chú lợn rừng tốt bụng, bạn thân thiết của Timon
 Shenzi, Banzai và Ed - Ba con linh cẩu, tay sai của Scar

Phát hành

Doanh thu
Vua Sư Tử sớm trở thành một huyền thoại về doanh thu của Disney. Bộ phim đã thu về hơn 312 triệu USD tại khu vực Bắc Mỹ và hơn 722 triệu USD trên toàn thế giới, trở thành phim có doanh thu cao nhất của năm 1994 và cũng là phim hoạt hình có doanh thu cao nhất trong lịch sử cho đến khi được thay thế bởi Câu Chuyện Đồ Chơi 3 vào năm 2010.

Tái phát hành
Do thành công quá lớn về cả doanh thu lẫn giá trị nghệ thuật, hãng Walt Disney quyết định tái phát hành bộ phim vào năm 2002 với chuẩn hình ảnh công nghệ cao IMAX trong phạm vi giới hạn tại một số rạp nhất định. Trong lần phát hành thứ hai này bộ phim thu về 15.686 triệu USD ở khu vực Bắc Mỹ.

Tháng 9, 2011 Vua Sư Tử được phát hành lại một lần nữa nhưng dưới định dạng 3D và thu về hơn 73 triệu USD trên toàn thế giới. Thành công một lần nữa về mặt doanh thu của Vua Sư Tử khiến Disney quyết định 3D hóa và tái phát hành các tác phẩm kinh điển khác của hãng như Người đẹp và quái vật, Nàng tiên cá,...

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Lion King tại Internet Movie Database
The Lion King tại AllMovie
The Lion King tại Box Office Mojo
The Lion King tại Rotten Tomatoes

Phim năm 1994
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hoạt hình Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim hoạt hình Disney
Phim hãng Walt Disney
Phim của Walt Disney Animation Studios
Phim của Walt Disney Pictures
Phim của SEK Studio
Vua sư tử
Thời kỳ Phục hưng của Disney
Phim ca nhạc hoạt hình
Phim ca nhạc Mỹ
Phim sử thi
Phim sử thi của Mỹ
Phim đạo diễn đầu tay
Phim về động vật
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim hoạt hình năm 1994
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 1990
Kịch bản phim của Linda Woolverton
Phim giành giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Phim và người giành Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Phim giành Giải Quả cầu vàng cho phim ca nhạc hoặc phim hài hay nhất
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Surround 7.1
Tái phát hành 3D
Phim về trả thù


title: Aumelas

text:
Aumelas là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 295 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 378 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Bivès

text:
Bivès  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 182 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Derospidea

text:
Derospidea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Blake miêu tả khoa học năm 1931.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Derospidea brevicollis (LeConte, 1865)
 Derospidea cyaneomacula (Jacoby, 1886)
 Derospidea ornata (Schaeffer, 1905)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Trần Kim

text:
Trần Kim Do

Sự nghiệp
Kể từ khi giành được chức vô địch trẻ châu Á năm 2004, Trần Kim dần trở thành một vận động viên hàng đầu thế giới. Các danh hiệu anh có được là các giải Ba Lan (2004), Pháp (2004), Đức (2006), Thuỵ Sĩ (2007), và Macau (2007) mở rộng. Ngoài ra, Trần còn vô địch Giải cầu lông Masters Trung Quốc năm 2006. Đến năm 2008, anh đoạt được danh hiệu lớn nhất trong sự nghiệp đến lúc đó là chức vô địch Giải cầu lông toàn Anh, vượt qua đồng đội và số 1 thế giới lúc đó là Lâm Đan. Tuy nhiên, tại thế vận hội Bắc Kinh 2008, Trần thua Lâm Đan ở bán kết và nhận huy chương đòng sau khi thắng Lee Hyun-il của Hàn Quốc. Anh còn giành huy chương đồng tại Giải vô địch cầu lông thế giới 2007 và huy chương bạc tại Giải vô địch cầu lông châu Á 2008. Trần là thành viên của đội tuyển cầu lông Trung Quốc vô địch Thomas Cup bốn lần liền (2004, 2006, 2008 và 2010). Tại Giải vô địch cầu lông thế giới 2009, Trần Kim giành huy chương bạc sau khi thua Lâm Đan ở chung kết. Tháng 8 năm 2010, tại Giải vô địch cầu lông thế giới 2010 ở Paris, tuy chỉ được xếp hạt giống số 4 nhưng Trần Kim đã giành ngôi vô địch sau khi đánh bại Taufik Hidayat 21-13, 21-15 ở chung kết. Đây là chức vô địch thế giới đầu tiên của anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiểu sử - trên trang chủ Thế vận hội Bắc Kinh 2008
Blog của Trần Kim

Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008


title: Chelobasis laevicollis

text:
Chelobasis laevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Chelobasis


title: Cleopatra guillemei

text:
Cleopatra guillemei là một loài ốc nước ngọt với một nắp, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm thuộc họ Paludomidae.

Loài này có ở Burundi, Kenya, Tanzania, và có thể Uganda. Nơi sống tự nhiên của chúng là sông ngòi and đầm nước.

Chú thích

Cleopatra (Paludomidae)
Động vật Burundi
Động vật được mô tả năm 1885


title: Mikoyan-Gurevich MiG-15

text:
Mikoyan-Gurevich MiG-15 (tiếng Nga: Микоян и Гуревич МиГ-15) (tên ký hiệu của NATO đặt là "Fagot") là một máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ nhất của Liên Xô do Artem Mikoyan và Mikhail Gurevich thiết kế và phát triển. MiG-15 là một trong những máy bay phản lực thành công với cánh xuôi, và nó nổi tiếng trên bầu trời Triều Tiên, nơi trong thời kì đầu của cuộc chiến nó đã hạ gục mọi loại máy bay cánh thẳng của Mỹ và phương Tây, và có thể chiến đấu ngang bằng với loại F-86 hiện đại nhất của Mỹ khi đó (trong khi MiG-15 có giá rẻ hơn và dễ bảo trì hơn). MiG-15 là điểm khởi đầu cho sự phát triển MiG-17, một phiên bản cải tiến hơn đã trở thành lực lượng đối chọi với máy bay Mỹ trong chiến tranh Việt Nam những năm 1960.

MiG-15 là một trong những loại máy bay từng được sản xuất với số lượng nhiều nhất, với khoảng 13.130 chiếc đã được sản xuất (và với việc cung cấp giấy phép cho các nước khác sản xuất thì con số MiG-15 lên tới khoảng 17.300 chiếc). MiG-15 bay lần đầu tiên vào ngày 30-12-1947, được đưa vào sử dụng trong khoảng 1949-1950 và được sử dụng trên nhiều nước trên thế giới. Một biến thể khác của MiG-15 rất nổi tiếng là MiG-15UTI "Midget".

Thiết kế và phát triển

Hầu hết những máy bay phản lực đời đầu được thiết kế giống như máy bay chiến đấu động cơ pít tông với cánh thẳng đã giới hạn tính năng bay tốc độ cao của chúng. Nghiên cứu của Đức Quốc xã trong suốt Chiến tranh thế giới thứ hai đã cho thấy các cánh xuôi có hiệu năng tốt hơn ở những vận tốc cận siêu âm, và những nhà thiết kế máy bay của Liên Xô cũng nhanh chóng nắm bắt đặc tính tiên tiến từ thông tin này. Có luận cứ cho rằng Artem Ivanovich Mikoyan và Mikhail Iosifovich Gurevich (các tổng công trình sư của cục thiết kế "Mikoyan") đã chịu nhiều ảnh hưởng bởi loại máy bay Focke-Wulf Ta 183, mặc dù vậy đó cũng chỉ là sự phỏng đoán vô căn cứ. Mặc dù những chiếc máy bay phản lực ra đời vội vã cuối chiến tranh của Đức Quốc xã có cánh xuôi và vẻ ngoài hơi giống với MiG-15 ra đời sau này nhưng hai loại máy bay lại có những điểm khác biệt hoàn toàn trong cấu trúc và thiết kế chung. Mặc dù Liên Xô đã nắm bắt được những thông tin của Ta-183, nhưng những kỹ sư của Focke-Wulf đã bị các nước đồng minh bắt giữ, vì thế có thể chứng tỏ rằng nhóm thiết kế của MiG-15 lấy cảm hứng từ Ta-183 nhưng không đủ bằng chứng cho rằng nó chịu ảnh hưởng lớn từ Ta-183. Ngày nay đa số nguồn thông tin cho rằng MiG-15 được phát triển dựa trên những thành tựu của người Đức, nhưng những thành tựu của Liên Xô cũng không thể phủ nhận trong ý tưởng, thiết kế chế tạo và sản xuất.

Chiếc máy bay thử nghiệm có trang bị cánh mũi khác thường MiG-8 Utka đã được chế tạo ngay cuối Thế chiến 2 bởi cục thiết kế MiG cho thấy rằng chính nó đã ảnh hưởng rất lớn đến việc sử dụng cánh xuôi trên các thiết kế sau này của Mikoyan.

Năm 1946, các kỹ sư Liên Xô đã thấy rằng không khả thi khi dùng loại động cơ phản lực hướng trục HeS-011 được thiết kế bởi người Đức, và những thiết kế khung máy bay mới từ Mikoyan đã tiến xa hơn việc phát triển các động cơ dành cho nó. Bộ trưởng hàng không Liên Xô Mikhail Khrunichev và nhà thiết kế máy bay Alexander Sergeyevich Yakovlev đã đề xuất với nhà lãnh đạo Iosif Vissarionovich Stalin nên mua loại động cơ phản lực từ Anh. Stalin đã trả lời rằng: "Kẻ ngu ngốc nào sẽ bán cho tôi và các anh điều bí mật của anh ta?". Tuy nhiên, Stalin cũng phê chuẩn lời đề nghị. Artem Mikoyan, nhà thiết kế động cơ Vladimir Klimov và những người khác đã nhiều lần tới Vương quốc Anh, với lời đề nghị mua động cơ phản lực của người Anh. Một điều ngạc nhiên đã dành cho Stalin, chính quyền Anh và bộ trưởng thương mại phụ trách Xô viết, ngài Stafford Cripps, thông báo sẽ sẵn sàng tuyệt đối cho việc cung cấp thông tin kỹ thuật và giấy phép sản xuất động cơ phản lực ly tâm Rolls-Royce Nene tại Liên Xô, loại động cơ này được thiết kế chuyển đổi hoàn toàn và được sản xuất dưới tên gọi Klimov RD-45, sau này nó được gắn vào MiG-15 (Rolls-Royce sau đó thử đề nghị tiền lệ phí cho việc sản xuất là 207 triệu bảng, nhưng không thành công).

Trong thời gian chuyển tiếp, vào ngày 15-4-1947, hội đồng bộ trưởng ra sắc lệnh #493-192, ra lệnh cho cục thiết kế của Mikoyan OKB sản xuất 2 mẫu thử nghiệm của loại máy bay chiến đấu phản lực mới. Sắc lệnh đã yêu cầu chuyến bay đầu tiên phải được thực hiện sớm trước tháng 12-1947, các kỹ sư của cục thiết kế OKB-155 đã phải dùng đến một bản thiết kế đang gặp nhiều rắc rối trước đó - Mikoyan-Gurevich MiG-9. MiG-9 có động cơ không đủ độ tin cậy và gặp trục trặc ở hệ thống điều khiển. Vấn đề thứ nhất được giải quyết thông qua động cơ Klimov mới đầy tính ưu việt, và để giải quyết vấn đề thứ hai, các kỹ sư đã thử nghiệm với loại cánh xuôi và thiết kế lại đuôi lái. Kết quả là mẫu thử nghiệm được định danh với tên gọi I-310.

I-310 có vẻ ngoài trơn nhẵn, là một máy bay chiến đấu cánh xuôi với các cánh và đuôi xuôi một góc 35°. I-310 có tính năng bay nổi bật, với vận tốc tối đa đạt được trên 650 mph (1.040 km/h). Đối thủ chính của nó là Lavochkin La-168 với cấu hình tương tự. Sau quá trình đánh giá, thiết kế của MiG đã được chọn để đưa vào sản xuất. Được định danh MiG-15, mẫu đầu tiên bay thử vào ngày 31-12-1948. Nó bắt đầu phục vụ trong không quân Xô viết năm 1949, sau đó NATO đặt cho nó cái tên là "Fagot". Những mẫu sản xuất đầu tiên có khuynh hướng lắc lư sang trái hoặc phải do các chi tiết không ăn khớp khi chế tạo, và vì thế các bộ tinh chỉnh khí động học được gọi là "nozhi (knives - các lưỡi dao)" được gắn khớp vào nhằm khắc phục vấn đề này, những lưỡi dao này sẽ được điều chỉnh bởi những kỹ thuật viên mặt đất cho đến khi máy bay bay ổn định.

Một biến thể cải tiến là MiG-15bis ("bis" ký hiệu mẫu tự Latin hoặc Pháp cho "encore"), được trang bị động cơ Klimov VK-1 đưa vào phục vụ năm 1950, một biến thể khác sử dụng động cơ RD-45/Nene, cộng với một số cải tiến và nâng cấp nhỏ.

MiG-15 là máy bay đầu tiên được sử dụng với ý định ngăn chặn máy bay ném bom Boeing B-29 Superfortress, sau này Liên Xô cũng chế tạo một loại máy bay ném bom dựa trên B-29 là Tupolev Tu-4. Để đảm bảo cho việc tiêu diệt chiếc B-29 to lớn, MiG-15 đã trang bị pháo hạng nặng có tầm bắn xa: 2 pháo 23 mm với 80 viên đạn mỗi pháo, một pháo 37 mm 40 viên đạn.

Pháo 23 mm bắn ra những viên đạn nặng 175 gam, trong khi pháo 37 mm bắn ra những viên đạn nặng tới 735 gam. Những vũ khí đó đã cung cấp sức mạnh lớn cho MiG-15 trong vai trò đánh chặn máy bay ném bom hạng nặng, chỉ cần vài phát đạn 37 mm trúng đích cũng đủ để bắn rơi cả một chiếc máy bay rất lớn như B-29. Tuy nhiên, để đổi lấy pháo cỡ nòng lớn thì MiG-15 phải chịu hạn chế về tốc độ bắn khá chậm và số đạn ít của mỗi khẩu pháo, điều này gây khó khăn trong các trận không chiến với các loại máy bay tiêm kích nhỏ và bay nhanh.

Có một biến thể khác của MiG-15 được sản xuất đó là MiG-15UTI (NATO gọi là "Midget") một loại máy bay huấn luyện 2 chỗ ngồi. Bởi vì Mikoyan-Gurevich không bao giờ tập trung sản xuất kiểu máy bay huấn luyện chuyển tiếp cho Mikoyan-Gurevich MiG-17 hoặc Mikoyan-Gurevich MiG-19, "Midget" còn là loại máy bay huấn luyện cho các nước trong khối hiệp ước Vác-xa-va vào những năm 1970, nó là mẫu đầu tiên đóng vai trò là cơ sở cho các loại máy bay huấn luyện khác như Aero L-29 Delfín "Maya" và Aero L-39 Albatros của Tiệp Khắc (sau này là Cộng hòa Séc, Ba Lan sử dụng loại máy bay huấn luyện phản lực là PZL TS-11 Iskra). Trong khi Trung Quốc sản xuất loại máy bay huấn luyện cho Mikoyan-Gurevich MiG-17 và Mikoyan-Gurevich MiG-19 thì Liên Xô lại cho rằng MiG-15UTI có đủ khả năng đáp ứng những nhu cầu và không nghiên cứu sản xuất máy bay huấn luyện cho những loại máy bay sau này của chính mình.

Lịch sử chiến đấu

MiG-15 lần đầu tiên bắn hạ máy bay trên không vào ngày 13 tháng 6 năm 1952, nhưng nó còn để lại nỗi sợ hãi sau nhiều năm sau đó. Nạn nhân đầu tiên của MiG-15 là chiếc Douglas DC-3 của Không quân Thụy Điển đã bay do thám trên Biển Baltic.

Tại Triều Tiên
Mikoyan-Gurevich MiG-15 được xuất khẩu rộng rãi, phiên bản xuất khẩu cho Trung Quốc là MiG-15bis năm 1950. MiG-15 của Trung Quốc là những chiếc MiG đầu tiên trực tiếp chống lại những máy bay phản lực khác của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Triều Tiên. Loại cánh mới của MiG-15 đã chứng tỏ khả năng của mình thế hệ đầu tiên của máy bay phản lực cánh xuôi. Loại máy bay phản lực cánh thẳng của không quân Hoa Kỳ như Lockheed P-80 Shooting Star, Gloster Meteor; loại sử dụng động cơ pít tông như North American P-51 Mustang và Vought F4U Corsair (mặc dù F-80 là máy bay bắn hạ MiG-15 đầu tiên), những loại này lần lượt bị MiG-15 hạ gục một cách dễ dàng.

Khi chiếc MiG-15 được đưa vào hoạt động tại Triều Tiên vào tháng 11 năm 1950, nó vượt hơn tất cả những loại máy bay tiêm kích đang hoạt động trong các lực lượng thuộc Liên Hợp Quốc. Cuộc không chiến đầu tiên xảy ra ngày 1 tháng 11 năm 1950 khi 8 chiếc MiG-15 của Liên Xô đánh chặn 15 chiếc North American P-51 Mustang của Mỹ và trung úy phi công Liên Xô Fiodor Chizh đã bắn hạ phi công Aaron Abercrombie. Vài ngày sau, trung úy phi công Semyon Jominich (hay còn được đánh vần là Khominich) của Liên Xô đã trở thành phi công đầu tiên trên thế giới dùng máy bay phản lực bắn hạ máy bay phản lực khi anh tiêu diệt chiếc Lockheed P-80 Shooting Star của phi công Hoa Kỳ Frank Van Sickle trong 1 cuộc hỗn chiến giữa 10 chiếc Lockheed P-80 Shooting Star và 3 chiếc MiG-15.

Cho đến khi North American F-86 Sabre - máy bay phản lực kiểu mới nhất của Không quân Hoa Kỳ được sử dụng trong Chiến tranh Triều Tiên thì lợi thế trên không của hai bên mới cân bằng. Chiếc F-86 Sabre được Không quân Hoa Kỳ đưa vào phục vụ từ năm 1949, về bản chất nó là máy bay North American FJ Fury của hải quân được lắp đôi cánh mới vào. Tháng 12 năm 1950, Không quân Hoa Kỳ bắt đầu sử dụng phi cơ North American F-86 Sabre tại Triều Tiên. Các phi cơ MiG-15 có thể bay cao hơn, 50.000 ft so với 42.000 ft (12.800 m) của F-86, cho thấy lợi thế rõ ràng lúc khởi đầu của không chiến của MiG-15. Trong lúc bay đường trường thì tốc độ tối đa của chúng bằng nhau - khoảng 660 dặm Anh/giờ (1.060 km/h). Phi cơ MiG-15 có thể leo lên cao tốt hơn; trong khi phi cơ "Sabre" có thao tác bay tốt hơn và có thể bổ nhào xuống dưới nhanh hơn. Trong trường hợp bị bám đuôi, MiG-15 có thể thoát khỏi F-86 bằng cách lao vọt lên độ cao trên 42.000 ft, khiến F-86 không thể đuổi theo. Về mặt vũ khí, phi cơ MiG mang 2 khẩu pháo 23 mm và 1 đại bác 37 mm chuyên dùng để bắn hạ máy bay cỡ lớn, so với phi cơ Sabre có 6 khẩu súng máy nòng cỡ 0,5 inch (12,7 mm) chuyên dùng để bắn hạ máy bay cỡ nhỏ. Như vậy, F-86 của Mỹ có thể bắn nhanh và mang nhiều viên đạn hơn, trong khi MiG-15 có thể bắn ra những phát đạn có sức công phá mạnh hơn. Về mặt bảo trì, đây là một yếu điểm của F-86 đối với MiG-15, phần lớn phi cơ F-86 của Mỹ đã bị giữ dưới mặt đất để sửa chữa trong suốt cuộc chiến.

Về các thiết bị ngắm bắn, F-86 Sabre có lợi thế ở công cụ đo phạm vi bằng vô tuyến (một dạng radar đời đầu trang bị cho tiêm kích), cung cấp phạm vi ngắm bắn hiệu quả là 2,4 kilômét. Trong khi MiG-15 và MiG-17 của Liên Xô chỉ được lắp thiết bị ngắm bắn quang học ASP-3, phạm vi ngắn bắn hiệu quả tối đa chỉ khoảng 1 kilômét.

Dẫu cho F-86 Sabre (Lưỡi kiếm) không phải là đối thủ của MiG-15 trong một số thông số hiệu năng bay, nhưng với chiến thuật tốt và phi công được huấn luyện kỹ, các phi công Sabre của Mỹ cũng đạt được tỷ lệ bắn hạ MiG được lái bởi các phi công Trung Quốc và Triều Tiên, vốn chỉ được huấn luyện chưa lâu và còn thiếu kinh nghiệm. Tuy nhiên, khi chiến đấu với các phi công Liên Xô có nhiều kinh nghiệm và biết tận dụng lợi thế của MiG-15, hiệu suất chiến đấu của F-86 bị sụt giảm đi rất nhiều.

Nhiệm vụ chính của MiG-15 không phải là chiến đấu với những chiếc tiêm kích F-86 của Mỹ, mà là chặn đánh các phi đội máy bay ném bom hạng nặng B-29 Superfortress của Không lực Hoa Kỳ. Thứ 5 ngày 12 tháng 4 năm 1951 được gọi là ngày thứ năm đen đủi của phi công Mỹ khi 3 phi đội MiG-15 (2 phi đội của Liên Xô, 1 phi đội của Trung Quốc, tổng cộng 44 chiếc) tấn công 3 phi đội ném bom Boeing B-29 Superfortress (48 chiếc) cùng với 18 máy bay F-86 Sabre, 24 chiếc Lockheed P-80 Shooting Star và 54 chiếc Republic F-84 Thunderjet bay theo bảo vệ. Tổng cộng 12 chiếc B-29, 4 chiếc tiêm kích bị bắn rơi, nhiều chiếc khác bị bắn hỏng, trong khi không có chiếc MiG nào của Liên Xô và Trung Quốc bị hạ. Các phi công Liên Xô cho rằng: Nếu máy bay Mỹ không vội quay đầu về phía bờ biển, nơi các phi cơ của Liên Xô không được phép đuổi theo thì tổn thất của không quân Mỹ sẽ còn trầm trọng hơn nữa. Sau đó phía Mỹ đã công bố con số thiệt hại là 10 máy bay ném bom B-29, gồm 3 chiếc rơi và 7 chiếc bị hư hại nặng không thể sửa chữa. Không quân Hoa Kỳ tuyên bố để tang một tuần lễ cho các phi công tử trận và ngày 12 tháng 4 trở thành "ngày thứ Năm đen tối". Các phi vụ của Mỹ bị dừng lại trong khoảng ba tháng sau đó, buộc các lực lượng Hoa Kỳ phải thay đổi chiến thuật ban đêm trong các nhóm nhỏ.

Sau đó sáu tháng, không chiến tái diễn ác liệt. Cựu phi công Kramarenko cho biết: Một số phi công Liên Xô tuyên bố đã có tới 20 chiếc B-29 bị MiG-15 bắn rơi trong tuần lễ không chiến ác liệt từ 20/10/1951 tới 27/10/1951. Trong đó, ngày 23/10/1951 tiếp tục trở thành "ngày thứ ba đen tối" của Không quân Mỹ khi họ bị tiêm kích MiG-15 bắn hạ một nửa số pháo đài bay B-29 Superfortress. Để thực hiện cuộc oanh tạc vào Namsi, Mỹ đã điều động lực lượng rất lớn: khoảng 200 tiêm kích hộ tống và 21 máy bay ném bom B-29. Đã có 58 chiếc MiG-15 xuất kích chặn đánh phi đội Mỹ. Những chiếc MiG-15 chia làm nhiều biên đội nhỏ (mỗi biên đội 2 chiếc), đánh bổ nhào từ trên cao, tấn công cùng lúc từ nhiều hướng để tận dụng ưu thế cơ động. Chiến thuật cơ động nhanh đã phát huy hiệu quả, làm tan rã đội hình của Không quân Mỹ. Trong cuộc không chiến này, 10 pháo đài bay B-29 của Mỹ đã bị tiêu diệt và nhiều máy bay khác bị hư hỏng, 4 chiếc tiêm kích Mỹ cũng bị hạ, trong khi phía Liên Xô chỉ mất duy nhất một tiêm kích MiG-15.

Những tổn thất nặng nề của lực lượng máy bay ném bom hạng nặng B-29 vào cuối tháng 10/1951 đã buộc Bộ Tư lệnh Không lực Viễn Đông (Hoa Kỳ) phải hủy bỏ các cuộc ném bom vào ban ngày của B-29 và chỉ thực hiện các phi vụ ném bom vào ban đêm, dù điều đó làm giảm đi nhiều độ chính xác của những trận ném bom

Trong nhiều năm, các lực lượng Liên Hợp Quốc đã nghi ngờ là có sự tham dự của các phi công Liên Xô vào chiến tranh Triều Tiên, nhưng Liên Xô luôn phủ nhận. Khi cuộc Chiến tranh Lạnh chấm dứt, nhiều phi công Liên Xô mà đã tham dự vào cuộc chiến tranh, đã bắt đầu tiết lộ vai trò của họ. Nhiều máy bay của Liên Xô được tô điểm bởi nhãn hiệu của Bắc Triều Tiên hay Trung Quốc, còn phi công thì mặc quân phục Bắc Triều Tiên hay dân sự để cải trang nguồn gốc của họ. Để liên lạc bằng truyền thanh, họ được đưa những thẻ cho những từ ngữ không quân khác nhau, có chữ Triều Tiên và cách đọc bằng chữ cái Kirin. Những lẩn tránh này không giấu giếm được lâu dài do những khẩn trương trong khi chiến đấu trên không, các phi công Liên Xô thường phát hiệu lệnh hoặc văng tục bằng tiếng mẹ đẻ, mà phi công Mỹ có thể nghe được. Cho tới khi những cuốn sách được ấn hành gần đây bằng tiếng Trung Quốc hay tiếng Nga và các tác giả từ các nước mà trước đây thuộc Liên Xô như Zhang Xiaoming, Leonid Krylov, Yuriy Tepsurkaev và Igor Seydov, người ta biết rất ít về các phi công thực sự bay.

Mong muốn có một chiếc MiG-15 nguyên vẹn để nghiên cứu, người Mỹ đã đưa ra giá trị tiền thưởng lên tới 100.000 USD (theo thời giá năm 1950) và cấp quy chế tị nạn chính trị cho phi công nào đào thoát được với máy bay của mình. Cuối cùng, một phi công Bắc Triều Tiên, trung úy No Kum-Sok đã giành lấy giải thưởng bằng việc đào ngũ và hạ cánh chiếc MiG-15 của mình xuống căn cứ không quân Kimpo, Hàn Quốc, vào tháng 9 năm 1953, cho phép người Mỹ đánh giá bước đầu chi tiết của chiếc máy bay. Chiếc máy bay mà No Kum-Sok lái để trốn sang Hàn Quốc hiện đang được trưng bày tại bảo tàng không quân quốc gia Hoa Kỳ ở gần Dayton, Ohio.

Chiếc MiG-15 đã được nghiên cứu tỉ mỉ và được bay thử nghiệm bởi nhiều phi công, trong đó có cả phi công thử nghiệm nổi tiếng của Mỹ là Chuck Yeager. Yeager đã miêu tả trong cuốn tự truyện của mình rằng MiG-15 có khiếm khuyết nghiêm trọng trong một số thao tác điều khiển, và đã xác nhận điều đó trong chuyến viếng thăm Liên Xô. Khi các phi công Liên Xô nghe được câu chuyện này - được Yeager xác nhận - họ đã giận dữ và phản đối kịch liệt. Các phi công Liên Xô thì hoài nghi việc Yeager đã thực hiện bổ nhào MiG-15 vì họ không gặp vấn đề gì khi thực hiện động tác này. Giả thuyết máy bay MiG-15 sẽ bị mất lái khi bổ nhào ngày nay được xác nhận là không đúng. Trong thực tế, mặc dù MiG-15 bị châm chọc trong vấn đề điều khiển nhưng trên nguyên lý - nếu vượt quá giới hạn bay khi bổ nhào các phanh hãm khí động lực sẽ tự động mở ra tại vạch đỏ giới hạn, ngăn chặn máy bay bị mất điều khiển. Câu chuyện của Yeager hiện nay đã được xác nhận là sai.

Các số liệu từ các nguồn của Liên Xô thống kê rằng trong chiến tranh Triều Tiên, MiG-15 của không quân Liên Xô đã thực hiện 60.450 phi vụ ban ngày và 2.779 phi vụ ban đêm, tham gia 1.683 trận không chiến ban ngày và 107 trận không chiến ban đêm. MiG-15 được tuyên bố đã bắn rơi 1.097 máy bay đối thủ, bao gồm 647 chiếc F-86, 185 chiếc F-84, 118 chiếc F-80, 28 chiếc F-51, 11 chiếc F-94, 65 chiếc máy bay ném bom hạng nặng B-29, 26 chiếc Gloster Meteors và 17 máy bay các loại khác. Đổi lại, có 335 chiếc MiG-15 của không quân Liên Xô đã bị mất trong không chiến hoặc bị tai nạn, khiến 120 phi công tử trận Một thống kê khác của Liên Xô cho rằng MiG-15 của họ đã bắn rơi 1.038 máy bay đối thủ, bao gồm 595 chiếc F-86, 178 chiếc F-84, 103 chiếc F-80, 23 chiếc F-51, 10 chiếc F-94, 66 chiếc máy bay ném bom hạng nặng B-29, 28 chiếc Gloster Meteors và hàng chục máy bay các loại khác

Phía Trung Quốc bị mất 224 chiếc MiG-15, 3 chiếc La-11 và 4 chiếc Tu-2 trong toàn cuộc chiến, 116 phi công Trung Quốc đã tử trận, đổi lại các phi công Trung Quốc tuyên bố đã bắn rơi 211 chiếc F-86, 72 chiếc F-84 và F-80, và 47 máy bay các loại khác

Không quân Mỹ thống kê tại Triều Tiên họ bị mất 1.466 máy bay trong chiến đấu và 516 máy bay do các nguyên nhân ngoài chiến đấu (chưa tính thiệt hại của các lực lượng không quân đồng minh của Mỹ như Anh, Úc, Nam Phi...). Trong số 1.466 máy bay bị mất trong khi bay chiến đấu, 550 chiếc bị pháo phòng không bắn rơi, 139 chiếc bị MiG bắn rơi, 305 chiếc không rõ bị MiG hay pháo phòng không bắn rơi, 472 chiếc là "rơi bởi các nguyên nhân khác". Chia theo loại máy bay thì tổn thất bao gồm 78 chiếc máy bay ném bom hạng nặng B-29 Superfortress, 228 chiếc máy bay ném bom hạng trung B-26 Invader, 332 chiếc P-51 Mustang, 368 chiếc F-80, 358 chiếc F-84, 250 chiếc F-86... cùng nhiều loại máy bay khác.

Trong các cuộc không chiến ở Triều Tiên, 67 phi công Liên Xô, 7 phi công Trung Quốc và 2 phi công Triều Tiên đã được ghi nhận đạt cấp Aces (bắn hạ từ 5 máy bay địch trở lên). Đứng đầu bảng là phi công Liên Xô, thiếu tá Yevgeni G. Pepelyayev với 22 chiến công. Kế tiếp là đại tá Nikolai Sutyagin, ông đã bắn rơi 21 máy bay đối phương (bao gồm 3 chiếc F-86, 1 F-84 và 1 Gloster Meteor) trong vòng chưa đầy 7 tháng (sau đó ông được rút về làm công tác huấn luyện). Còn phi công Trung Quốc có thành tích cao nhất là Châu Bảo Tùng với 9 chiến công. Phi công Triều Tiên có thành tích cao nhất là Kam Den Dek, hạ được 8 máy bay địch.

Các phi công MiG-15 có thành tích nổi bật trong không chiến ở Triều Tiên:
Yevgeny Pepelyaev: Hạ 22,5 máy bay địch.
Nikolay V. Sutyagin: Hạ 22 máy bay địch.
Alexandr P. Smortzkow: Hạ 15 máy bay địch.
Lev K. Schukin: Hạ 15 máy bay địch.
Dimitri P. Oskin: Hạ 14 máy bay địch.
Mikhail S. Ponomaryev: Hạ 14 máy bay địch.
Sergei M. Kramarenko: Hạ 13 máy bay địch.
Ivan A. Suchkov: Hạ 12 máy bay địch.
Konstantin N. Sheberstov: Hạ 12 máy bay địch.
Stepan A. Bahayev: Hạ 11 máy bay địch.
Nikolai K. Dokashenko: Hạ 11 máy bay địch.
Grigorii U. Ohay: Hạ 11 máy bay địch.
Dimitri A. Samoilov: Hạ 11 máy bay địch.
Pavel S. Milaushkin: Hạ 10 máy bay địch.
Grigorii I. Pulov: Hạ 10 máy bay địch.
Châu Bảo Tùng: Hạ 9 máy bay địch.
... 61 phi công khác hạ được từ 5-9 máy bay địch.

Các nước khác

Sau hiệp định đình chiến Triều Tiên, một vài chiếc MiG-15 của Không quân Bắc Triều Tiên vẫn còn tiếp tục bị bắn hạ bởi những chiếc F-86 trong phi đội máy bay ném bom và chiến đấu số 67 của Không quân Hoa Kỳ do vô tình bay qua giới tuyến. Suốt thời gian còn lại của những năm 1950, những máy bay MiG-15 của Liên Xô và các nước trong khối hiệp ước Vác-xa-va đã ngăn chặn những máy bay do thám của Không quân Mỹ và đã bắn hạ vài chiếc. Còn những chiếc MiG-15 của Không quân quân giải phóng nhân dân Trung Hoa (PLAAF) lại thường xuyên chạm trán với máy bay của Đài Loan và Hoa Kỳ trong các trận chiến. Vào năm 1958, một chiếc máy bay chiến đấu của Đài Loan đã dùng tên lửa AIM-9 Sidewinder để bắn hạ một chiếc MiG-15 của PLAAF trong một trận không chiến.

MiG-15 còn phục vụ trong lực lượng không quân các quốc gia Ả Rập như trong Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 và Chiến tranh Sáu ngày năm 1967.

Việt Nam vận hành một số MiG-15 và MiG-15UTIs, nhưng chỉ dùng để đào tạo. Không có chiếc MiG-15 nào đã tham gia không chiến chống lại máy bay Mỹ trong cuộc Chiến tranh Việt Nam.

Phi hành gia nổi tiếng của Liên Xô Yuri Alekseievich Gagarin đã hy sinh trong khi đang điều khiển máy bay huấn luyện MiG-15UTI vào tháng 3 năm 1968. Có thể do tầm nhìn bị hạ chế và mất liên lạc với trung tâm điều khiển bay mặt đất, chiếc máy bay đã đâm xuống. Nhưng một số tài liệu lại cho rằng chiếc MiG-15UTI do Yuri Gagarin lái đã bị mất lái do bay quá gần một chiếc Sukhoi Su-15 cũng đang bay trong khu vực đó.

Số lượng

Liên Xô đã sản xuất khoảng 12.000 chiếc Mikoyan-Gurevich MiG-15 với mọi biến thể. MiG-15 còn được sản xuất ở Tiệp Khắc (biến thể S-102 và S-103) và Ba Lan (với tên gọi Lim-1, Lim-2 và loại 2 chỗ SB Lim-1, SB Lim-2).

Đầu những năm 1950, Liên Xô đã cung cấp hàng trăm chiếc MiG-15 cho Trung Quốc, người Trung Quốc đã gọi chúng với tên "J-2". Liên Xô đã cử 1.000 kỹ sư, chuyên gia tới Trung Quốc, họ đã giúp đỡ cho nhà máy máy bay Shenyang sản xuất máy bay huấn luyện MiG-15UTI (tiếng Trung: "JJ-2"). Trung Quốc chưa bao giờ sản xuất máy bay chiến đấu một chỗ ngồi J-2/MiG-15, mà chỉ sản xuất loại biến thể hai chỗ huấn luyện JJ-2/MiG-15UTI.

Đã có một số cuộc tranh luận về tên gọi "J-4". Một số ý kiến cho rằng sĩ quan quan sát của phương Tây sai lầm khi cho rằng MiG-15bis của Trung Quốc có tên gọi là "J-4", trong khi PLAAF chưa bao giờ sử dụng tên gọi "J-4" cho MiG-15. Một số ý kiến lại cho rằng "J-4" được dùng cho Mikoyan-Gurevich MiG-17, khi tên gọi "J-5" được dùng cho MiG-17PF. Một số khác nữa cho rằng PLAAF dùng tên gọi "J-4" cho MiG-17A của Liên Xô, và nó nhanh chóng được sản xuất ở Trung Quốc với biến thể MiG-17F / Shenyang J-5. Có thể chắc chắn rằng thời gian phục vụ của J-2 và J-4 trong PLAAF khá ngắn và nó được thay thế bởi những máy bay co năng lực hơn là Shenyang J-5 và Shenyang J-6.

Các biến thể

I-310: Mẫu đầu tiên.
MiG-15: máy bay chiến đấu phản lực một chỗ. Mẫu sản xuất đầu tiên.
MiG-15P: Máy bay đánh chặn mọi thời tiết, phiên bản của MiG-15bis.
MiG-15SB: Máy bay chiến đấu ném bom một chỗ.
MiG-15SP-5: Máy bay đánh chặn mọi thời tiết 2 chỗ, phiên bản của MiG-15UTI.
MiG-15T: Phiên bản máy bay dành cho tập bắn.
MiG-15bis: Phiên bản cải tiến một chỗ.
MiG-15bisR: Phiên bản trinh sát một chỗ.
MiG-15bisS: Phiên bản hộ tống một chỗ.
MiG-15bisT: Phiên bản làm bia tập bắn một chỗ.
MiG-15UTI: máy bay huấn luyện phản lực hai chỗ, hai hệ thống lái.
J-2: Tên gọi MiG-15 một chỗ.
JJ-2: Tên gọi máy bay huấn luyện 2 chỗ MiG-15UTI.
Lim-1: Máy bay chiến đấu Mikoyan-Gurevich MiG-15 sản xuất ở Ba Lan.
Lim-1A: Máy bay trinh sát MiG-15 với camera AFA-21 sản xuất ở Ba Lan.
Lim-2: MiG-15bis sản xuất ở Ba Lan.
Lim-2R: Máy bay trinh sát tấn công mặt đất phiên bản MiG-15bis với camera trước vòm kính che buồng lái sản xuất ở Ba Lan.
Lim-2A: Phiên bản tấn công mặt đất và trinh sát 2 chỗ sản xuất ở Ba Lan.
SB Lim-1: Máy bay huấn luyện MiG-15UTI sản xuất ở Ba Lan với động cơ RD-45.
SB Lim-2: Máy bay huấn luyện MiG-15UTI sản xuất ở Ba Lan với động cơ VK-1.
SB Lim-2A hay -2Art: Phiên bản trinh sát hai chỗ do Ba Lan chế tạo, để cung cấp tọa độ cho pháo binh.
S-102: Máy bay phản lực MiG-15 sản xuất ở Tiệp Khắc.
S-103: Máy bay phản lực MiG-15bis sản xuất ở Tiệp Khắc.
CS-102: Máy bay huấn luyện MiG-15UTI sản xuất ở Tiệp Khắc.

Các nước từng sử dụng

  Afghanistan: 42 chiếc bao gồm cả 38 chiếc MiG-15UTI, được cung cấp cho Không quân Hoàng gia Afghanistan năm 1951, ngừng phục vụ năm 1979.
  Albania: 80 chiếc hoặc hơn, phục vụ trong Không quân Albanian từ 1955. Ngừng phục vụ năm 1990.
  Algérie
  Angola
  Bulgaria
  Burkina Faso
  Campuchia
  Trung Quốc: Tự sản xuất một số chiếc để làm mẫu và huấn luyện cho Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
  Cộng hoà Congo
  Cuba
  Tiệp Khắc
  Cộng hòa Dân chủ Đức
  Ai Cập
  Phần Lan
  Guinée
  Guiné-Bissau
  Hungary
  Indonesia
  Iraq
  Libya
  Madagascar
  Mali
  Mông Cổ
  Maroc
  Mozambique
  Nigeria
  Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên được hỗ trợ hàng trăm chiếc MiG-15 để tham chiến trong Chiến tranh Triều Tiên
  Việt Nam
  Pakistan
  Ba Lan
  România
  Somalia
  Liên Xô
  Sri Lanka
  Sudan
  Syria
  Tanzania
  Uganda
  Hoa Kỳ
  Yemen

Thông số kỹ thuật (MiG-15bis)

Thông số chung
Phi hành đoàn: 1
Chiều dài: 10.11 m (33 ft 2 in)
Sải cánh: 10.08 m (33 ft 1 in)
Chiều cao: 3.70 m (12 ft 2 in)
Diện tích cánh: 20.6 m² (221.74 ft²)
Loại cánh: TsAGI S-10 / TsAGI SR-3
Trọng lượng rỗng: 3.580 kg (7.900 lb)
Trọng lượng cất cánh: 4.960 kg (10.935 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 6.105 kg (13.460 lb)
Sức chứa nhiên liệu: 1.400 L (364 US gal))
Động cơ: 1x Klimov VK-1 loại động cơ phản lực, công suất 26.5 kN (5.950 lbf)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 1.075 km/h (668 mph)
Vận tốc tuần tra trên biển: 840 km/h (520 mph)
Tầm hoạt động: 1.200 km, 1.975 km với thùng nhiên liệu phụ 745 mi / 1.225 mi)
Trần bay: 15.500 m (50.850 ft)
Tốc độ lên cao: 50 m/s (9.840 ft/min)
Lực nâng của cánh: 240.8 kg/m² (49.3 lb/ft²)
Lực nâng/khối lượng: 0.54 kN/kg

Vũ khí
2x 23 mm pháo Nudelman-Rikhter NR-23KM (80 viên đạn mỗi khẩu, tổng cộng 160 viên), và 1x 37 mm pháo Nudelman N-37D (tổng cộng 40 viên)
2x 100 kg (220 kg) bom, thùng nhiên liệu, hoặc tên lửa không điều khiển.

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Belyakov, R.A. and Marmain, J. MiG: Fifty Years of Secret Aircraft Design. Annapolis, MD: US Naval Institute Press, 1993.
 Butowski, Piotr (with Miller, Jay). OKB MiG: A History of the Design Bureau and its Aircraft. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Counties Publications, 1991. ISBN 0-904597-80-6.
 Davis, Larry. MiG Alley Air to Air Combat over Korea. Warren, Michigan: Squadron/Signal Publications Inc., 1978. ISBN 0-89747-081-8.
 Doran, Jamie and Bizony, Piers. Starman: The Truth Behind the Legend of Yuri Gagarin. London: Bloomsbury Publishing plc, 1998. ISBN 0-7475-3688-0.
 Gordon, Yefim and Davison, Peter. Mikoyan Gurevich MiG-15 Fagot (WarbirdTech Volume 40). Speciality Press, 2005. ISBN 1-58007-081-7.
 Gordon, Yefim and Rigmant, Vladimir. Warbird History: Mig-15 - Design, Development, and Korean War Combat History. Motorbooks, 1993.
 Gordon, Yefim; Skala, Stanislav; Bašný, Jiří; Ovčáčík, Michal and Susa, Karel. MiG-15 Fagot, all variants (bilingual Czech/English). Prague 10-Strašnice: MARK I Ltd., 1997. ISBN 80-900708-6-8.
 Gunston, Bill. The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft: 1875-1995. London: Osprey Aerospace, 1996.
 Higham, Robin, Greenwood, John T. and Hardesty, Von. Russian Aviation and Air Power in the Twentieth Century. London: Frank Cass, 1998.
 Karnas, Dariusz. Mikojan Gurievitch MiG-15. Sandomierz, Poland/Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, ISBN 83-89450-05-4.
 Krylov, Leonid and Tepsurkaev, Yuriy. Soviet MiG-15 Aces of the Korean War. Botley, Oxford, UK: Osprey Publications, 2008. ISBN 1-84603-299-7.
 Kum-Suk, No and Osterholm, J. Roger. A MiG-15 to Freedom. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. Publishers, 1996. ISBN 0-7864-0210-5.
 Mesko, Jim. Air War over Korea. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 2000. ISBN 0-89747-415-5.
 Stapfer, Hans-Heiri. MiG-15 Fagot Walk Around (Walk Around 40). Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 2006. ISBN 0-89747-495-3.
 Stapfer, Hans-Heiri. MiG-15 in action (Aircraft number 116). Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1991. ISBN 0-89747-264-0.
 Sweetman, Bill and Gunston, Bill. Soviet Air Power: An Illustrated Encyclopedia of the Warsaw Pact Air Forces Today. London: Salamander Books, 1978. ISBN 0-517-24948-0.
 Werrell, Kenneth. Sabres Over MiG Alley: The F-86 and the Battle for Air Superiority in Korea. Annapolis: U.S. Naval Institute Press, 2005.
 Wilson, Stewart. Legends of the Air 1: F-86 Sabre, MIG-15 and Hawker Hunter. Aerospace Publications Pty Ltd., 2003. ISBN 1-875671-12-9.
 Yeager, Chuck and Janos, Leo. Yeager: An Autobiography. New York: Bantam Books, 1986. ISBN 0-553-25674-2.

Liên kết ngoài
by David Noland Fighter Planes: MiG-15. The air power of the Evil Empire
THE MIKOYAN MIG-15 at Greg Goebel's AIR VECTORS
MiG-15.com
Warbird Alley: MiG-15 page - Information about privately owned MiG-15s
MiG-15 in Korea
MiG-15 FAGOT at Global Security.org
MiG-15 Fagot at Global Aircraft
MiG-15 Fagot at FAS
 Cuban MiG-15
Giới thiệu sơ MiG-15

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
MiG-17

Máy bay có tính năng tương đương
 Focke-Wulf Ta 183
 FMA IAe 33 Pulqui II
 F-84 Thunderjet
 F-86 Sabre
 Lavochkin La-15
 Dassault Ouragan
 Saab 29 Tunnan

Trình tự thiết kế
MiG-8 -
MiG-9 (I-210)/MiG-9 (I-301) -
MiG-13 (I-250) -
MiG-15 -
MiG-17 -
MiG-19 -
MiG-21

Phiên bản Trung Quốc
J-4 - J-5 - J-6 - J-7 - J-8 - J-9 - J-10 - J-11 - J-12 - J-XX - J-13

Xem thêm
 F-86 Sabre
 B-29 Superfortress
 Clement Atlee
 Stafford Cripps
 Artem Mikoyan

MiG-015
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
MiG-015UTI
Máy bay trong Chiến tranh Triều Tiên
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay cường kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay trinh sát
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay một động cơ phản lực


title: (24727) 1991 VD1

text:
{{DISPLAYTITLE:(24727) 1991 VD1}}

(24727) 1991 VD1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 4 tháng 11 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Palaiargia ceyx

text:
Palaiargia ceyx là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Palaiargia ceyx được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Palaiargia


title: Bulbophyllum mentiferum

text:
Bulbophyllum mentiferum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mentiferum]]

M


title: Greatest Hits: My Prerogative

text:
Greatest Hits: My Prerogative là album tuyển tập hit đầu tiên của ca sĩ người Mỹ Britney Spears, phát hành ngày 8 tháng 11 năm 2004 bởi Jive Records. Nó đã được phát hành dưới hai định dạng khác nhau: một phiên bản tiêu chuẩn và một phiên bản giới hạn bao gồm một đĩa bonus với các bản remix. Một tuyển tập DVD cùng tên cũng được phát hành song song với đĩa nhạc. Album bao gồm 3 ca khúc mới: một bản cover "My Prerogative" của Bobby Brown, "Do Somethin'" và "I've Just Begun (Having My Fun)", vốn trước đó từng xuất hiện trong phiên bản toàn cầu của ấn phẩm video, Britney Spears: In the Zone (2004).

Greatest Hits: My Prerogative nhận được những đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc. Một số người cảm thấy rằng album đã định nghĩa chính xác hình ảnh của Britney Spears như là một biểu tượng của văn hóa pop tại Mỹ, trong khi số khác lại cho rằng việc biên tập một album tổng hợp lúc này là quá sớm với cô. Nó ra mắt ở vị trí quán quân trên các bảng xếp hạng ở Ireland và Nhật Bản cũng như nằm trong top 10 ở 14 quốc gia khác, bao gồm Úc, Canada, Na Uy, Thụy Điển, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Tính đến nay, Greatest Hits: My Prerogative đã bán được 5 triệu bản trên toàn thế giới. Bài hát chủ đề được chọn làm đĩa đơn đầu tiên từ album, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Ireland, Ý, Phần Lan và Na Uy, và lọt vào top 10 ở 14 quốc gia. "Do Somethin'" được phát hành như là đĩa đơn thứ hai trích từ album.

Danh sách bài hát

Notes
 nghĩa là đồng sản xuất
 nghĩa là remixer
 nghĩa là sản xuất phần giọng hát

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album sản xuất bởi Max Martin
Album biên tập của Britney Spears
Album sản xuất bởi Rodney Jerkins


title: Wunsiedel (huyện)

text:
Wunsiedel im Fichtelgebirge (giản lược Wunsiedel i. Fichtelgebirge) là một huyện (Landkreis) về phía Đông bắc bang Bayern, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) Tirschenreuth, Bayreuth, Hof, về phía tây giáp vùng Karlovy Vary của Cộng hòa Séc.

Địa lý
Huyện này tọa lạc ở vùng núi Fichtelgebirge, với đỉnh cao nhất là 1051 m ở Schneeberg. Sông Ohře () bắt nguồn từ huyện này.

Lịch sử
Trong cuộc cải cách năm 1972, huyện này đã được sáp nhập vào các thành phố trước đó không thuộc huyện Marktredwitz và Selb, cũng như một số khu vực của huyện bị giải thể Rehau.

Xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Bayern
Thượng Franken
Wunsiedel (huyện)


title: 8712 Suzuko

text:
8712 Suzuko (1994 TH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 10 năm 1994 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8712 Suzuko

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Wurfrahmen 40

text:
Wurfrahmen 40（tên tiếng Anh:"launch frame 40"-tạm dịch là "hệ thống phóng tên lửa 40"） là tên của một hệ thống phóng tên lửa được cấu tạo từ nhiều bộ phận.Wurfrahmen 40 được lắp từ xe háp-trắc Sd.Kfz.251 hoặc xe kéo Renault UE Chenillette của Pháp và trang bị thêm một hệ thống gồm 3 ống phóng mỗi bên.Wurfrahmen 40 được Đồng Minh đặt biệt danh là Walking Stuka-tạm dịch:Stuka đi bộ và Bellowing Cow-tạm dịch:con bò rống.

Mô tả

Ban đầu, các ống phóng tên lửa của Wurfrahmen 40 sử dụng loại tên lửa có đường kính 300 mm HE(tên lửa hạng nặng), 280 mm và 320 mm HE(tên lửa có chức năng chuyên phá hủy).Wurfrahmen 40 có thể phóng từ bất cứ địa hình nào, khác với pháo binh chỉ có thể tác xạ quân địch từ một địa điểm nhất định.Loại nòng phóng HE rất có tác dụng trong việc tiêu diệt các cụm quân địch cũng như phá hủy các công trình xây dựng.

Đa số hệ thống phóng Wurfrahmen 40 được lắp ráp trên xe háp-trắc Sd.Kfz.251, trang bị 6 ống phóng, mỗi bên 3 ống.Nếu so ra với các hệ thống phóng của Đồng Minh(Chenillette UE:4 ống phóng;Hotchkiss H35:4 ống phóng) thì Wurfrahmen 40 có sức công phá lớn hơn và tầm tác xạ xa hơn.
Một vài mẫu Wurfrahmen 40 được lắp ráp trên xe háp-trắc American M3 của Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lexikon der Wehrmacht
 Germany's Rocket and Recoilless Weapons
 Germany's Rocket and Recoilless Weapons

Hệ thống phóng tên lửa


title: Reichenbach, Saale-Holzland

text:
Reichenbach là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Reichenbach, Saale-Holzland có diện tích 4,8 km².

Tham khảo


title: Ảo ảnh

text:
Ảo ảnh trong tiếng Việt có nghĩa gốc là ấn tượng thị giác không tương ứng với vật thể có thật. Nghĩa này được dùng trong các từ như:
Ảo ảnh trên sa mạc
Ảo ảnh, bài hát nằm trong album hát đôi cùng tên của Hồ Ngọc Hà và Đức Tuấn
Suy rộng, từ ảo ảnh có thể chỉ những nhận thức không phù hợp thực tế như trong:
Ảo ảnh trong Phật giáo

Hiện tượng quang học


title: Ernocornutina

text:
Ernocornutina là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Ernocornutina gambra Razowski, 1988

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Uchtspringe

text:
Uchtspringe là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Uchtspringe có diện tích 10,74 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1385 người.

Tham khảo


title: Trưng cầu dân ý hiến pháp Venezuela, 2009

text:
Một cuộc trưng cầu dân ý hiến pháp để xóa bỏ hiến pháp giới hạn hai nhiệm kỳ cho Tổng thống Venezuela, thống đốc, thị trưởng, và đại biểu quốc hội được diễn ra ngày 15 tháng 2 năm 2009. Cuộc trưng cầu dân ý nhằm sửa đổi điều 160, 162, 174, 192 và 230 của Hiến pháp Venezuela năm 1999. Các đề nghị sửa đổi đã được xác nhận bởi 54% phiếu bình chọn là một cuộc bầu cử mà các thanh sát viên quốc tế gọi là "tự do và công bằng" và trong đó có khoảng 67% số cử tri đã đăng ký tham gia.

Lý do
Tổng thống Hugo Chavez, người đã cầm quyền từ năm 1999, đã lại tìm cách giành quyền ra ứng cử lần nữa vào năm 2013 qua cuộc trưng cầu dân ý, một hành động được coi là để củng cố chế độ xã hội chủ nghĩa ở Venezuela.

Các loa phóng thanh đã phát tiếng kèn chát chúa vào lúc rạng đông ngày Chủ Nhật 15 tháng 2 để đánh thức dân chúng Venezuela. Hàng dài người sau đó đã thấy sắp hàng trước các phòng phiếu mở cửa vào lúc 6 giờ sáng. Một viên chức cơ quan bầu cử quốc gia, German Yepez, nói rằng việc bỏ phiếu diễn tiến bình thường. Các cuộc thăm dò dư luận trước ngày bầu cử cho thấy kết quả cuộc bỏ phiếu sẽ rất sát và các cử tri tin rằng tương lai của quốc gia họ sẽ bị ảnh hưởng.

Theo những người ủng hộ ông Chavez, nhờ vào chính sách của ông mà đời sống người nghèo đã được cải thiện về mọi mặt. Những người chống lại việc cho ông Chavez tái ứng cử cho rằng để cho bất cứ ai cầm quyền trong một thời gian quá lâu là điều nguy hiểm cho tự do dân chủ và phải dành cơ hội cho các thế hệ khác.

Nếu việc thay đổi hiến pháp không được chấp thuận, ông Chavez sẽ phải rời khỏi chức vụ vào năm 2013. Ông đã từng thất bại trong việc vận động để có cơ hội làm tổng thống trọn đời hồi tháng 12 năm 2007 và nói rằng nếu thất bại lần này, ông sẽ lại tiếp tục đưa ra đề nghị thay đổi hiến pháp. Ông Chavez cần có sự thay đổi hiến pháp để có thể tái tranh cử năm 2012 và hoàn tất việc chuyển đổi Venezuela vào chế độ xã hội chủ nghĩa - một tiến trình theo ông có thể cần ít nhất một thập niên nữa.

Kết quả

Phản ứng
Những người chỉ trích điều này cho rằng việc hủy bỏ sự giới hạn thời gian ở chức vụ tổng thống cũng như các viên chức khác trong chính phủ sẽ làm sai lệch tinh thần dân chủ. Ông Chavez, vốn đã được bầu lên từ năm 1998, nói rằng đề nghị thay đổi hiến pháp này sẽ làm mạnh mẽ hơn nền dân chủ vì cho cử tri có thêm sự lựa chọn. Ông cũng viện dẫn rằng tổng thống Franklin Roosevelt ở Hoa Kỳ đã được bầu lên 4 nhiệm kỳ. "Mười năm chẳng có nghĩa lý gì. Tôi chẳng hiểu họ than phiền về việc gì," ông nói vào Thứ Bảy 14 tháng 2 năm 2009. Hiến pháp hiện nay, cũng do những người ủng hộ ông Chavez đưa ra năm 1999, cho ông quyền ra ứng cử hai nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ sáu năm.

Chú thích

Bầu cử 2009 tại Nam Mỹ
Venezuela 2009
Trưng cầu dân ý 2009
Bầu cử tại Venezuela
Lịch sử Venezuela
Chính trị Venezuela


title: Dicoma pretoriensis

text:
Dicoma pretoriensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Nam Phi.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pfab, M.F. & Victor, J. 2003. Dicoma pretoriensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Dicoma
Thực vật Nam Phi
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Vriesea limonensis

text:
Vriesea limonensis là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Vriesea limonensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
limonensis
Thực vật dễ tổn thương


title: (29129) 1985 RG3

text:
{{DISPLAYTITLE:(29129) 1985 RG3}}(29129) 1985 RG3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 6 tháng 9 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bécourt

text:
Bécourt là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Bécourt on the Quid website

Becourt


title: Landeleau

text:
Landeleau () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Landeleau được gọi là Landeleausiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Landeleau

Xã của Finistère


title: Chanousse

text:
Chanousse là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Duy Khánh

text:
Duy Khánh (1936–2003), tên thật là Nguyễn Văn Diệp, còn có nghệ danh Tăng Hồng, Hoàng Thanh, ông là nam ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam. Ông nổi danh từ thập niên 1960, ban đầu với những bài hát mang âm hưởng dân ca và "dân ca mới" của Phạm Duy, nhạc về quê hương, về sau ông được xem như là 1 trong 4 giọng nam của nhạc vàng thời kỳ đầu (Tứ trụ nhạc vàng), 3 người còn lại là: Nhật Trường, Hùng Cường, Chế Linh. Ông còn được biết đến như một nhạc sĩ tài năng với hơn 30 ca khúc đặc sắc.

Cuộc đời
Duy Khánh sinh ngày 1 tháng 6 năm 1936 tại làng An Cư, xã Triệu Phước, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, là con áp út trong một gia đình vọng tộc gốc thuộc dòng dõi Quận công Nguyễn Văn Tường, Phụ chánh đại thần triều Nguyễn. Dòng họ Nguyễn này có vợ của Trung tướng Hoàng Xuân Lãm.

Năm 1952, Duy Khánh đoạt giải nhất cuộc thi tuyển lựa ca sĩ của đài phát thanh Pháp Á tại Huế với bài hát Trăng thanh bình. Sau đó ông chuyển vào Sài Gòn để theo đuổi nghề ca hát.

Vào Sài Gòn, ông bắt đầu ghi âm đĩa nhựa và đi diễn khắp nơi với nghệ danh Hoàng Thanh. Ông trở thành một trong ba giọng nam được yêu thích nhất, cùng với Duy Trác, Anh Ngọc. Thời kỳ này tên tuổi của ông gắn liền với những bài có âm hưởng dân ca và "dân ca mới" của Phạm Duy: Vợ chồng quê, Ngày trở về, Nhớ người thương binh, Tình nghèo, Quê nghèo, Về miền Trung... rồi đổi nghệ danh là Duy Khánh. Chữ "Duy" trong Phạm Duy, còn "Khánh" là tên một người bạn thân của ông.

Ông bắt đầu viết nhạc từ năm 1959, nhạc ông thường nói về tình yêu quê hương, mang hơi dân ca xứ Huế và được đón nhận nồng nhiệt, ngay từ hai sáng tác đầu tay: Ai ra xứ Huế, Thương về miền Trung.

Ngoài ra, từ đầu thập niên 1960 cho đến năm 1975, Duy Khánh còn lập nhóm chủ trương xuất bản tờ nhạc mang tên 1001 Bài Ca Hay quy tụ được nhiều tác phẩm của các nhạc sĩ nổi tiếng thời điểm đó như Trần Thiện Thanh, Nhật Ngân, Hoài Linh, Lam Phương, Trúc Phương... Tờ nhạc do nhóm xuất bản được giới mộ nhạc đánh giá cao vì in ronéo bản đẹp và minh họa công phu do chính Duy Khánh chỉ đạo thực hiện.

Năm 1965, ông cùng với nữ danh ca Thái Thanh thu thanh bản trường ca Con đường cái quan của Phạm Duy. Sau đó cả 2 người cùng hát trường ca Mẹ Việt Nam. Cho đến nay, 2 bản trường ca này vẫn gắn liền với giọng hát Thái Thanh, Duy Khánh.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông ở lại Việt Nam và bị cấm hát trong một thời gian dài, sau đó thành lập đoàn nhạc Quê Hương, quy tụ nhạc sĩ Châu Kỳ, Nhật Ngân, ca sĩ Ngọc Minh, Nhã Phương, Bảo Yến,...

Sau khi sang Hoa Kỳ vào năm 1988, ông hát độc quyền cho Trung tâm Làng Văn, và xuất hiện trên một số cuốn video của trung tâm Asia, sau đó, thành lập trung tâm Trường Sơn tiếp tục ca hát và dạy nhạc cho đến khi qua đời.

Ông mất vào 12 giờ trưa ngày 12 tháng 2 năm 2003, tại bệnh viện Fountain Valley, Quận Cam, California, hưởng thọ 66 tuổi.

Đời tư
Người vợ đầu tiên của Duy Khánh là ca sĩ Tuyết Mai. Về sau, 2 người đã chia tay.

Năm 1964, ông thành hôn với Âu Phùng, một vũ công xinh đẹp người Việt gốc Hoa trong ban vũ Lưu Bình Hồng, sinh ra 2 người con. Về sau, 2 người đã ly dị.

Vào khoảng giữa thập niên 1970, ông kết hôn với bà Thúy Hoa rồi sống tại Vũng Tàu. Họ có với nhau 3 người con, 1 trai và 2 gái. Ông chuyển sang theo đạo Công giáo và có tên thánh là Micae.

Nhận xét

Sáng tác

 Ai ra xứ Huế (1964)
 Anh lên rừng núi cao nguyên
 Anh về một chiều mưa (1962)
 Bao giờ em quên (1963)
 Biết trả lời sao (1965)
 Chuyện buồn ngày xưa (1962)
 Đâu bóng người xưa (1961)
 Đêm bơ vơ (1973)
 Đêm nao trăng sáng (1959)
 Điệu buồn chia xa (1994)
 Đi từ đồng ruộng bao la (1969)
 Đường trần lá đổ
 Giã từ Đà Lạt (1964)
 Hát trên đỉnh đèo (1991)
 Hoài ca (1956)
 Huế đẹp Huế thơ Lối về đất mẹ (1965)
 Màu tím hoa sim (1964)'''
 Một lần trong đời
 Mưa bay trong đời (1966)
 Mừng anh chiến sĩ
 Mùa chia tay (1965)
 Nỗi buồn 20 (1967)
 Nỗi niềm riêng (1988)
 Nén hương yêu (1964)
 Ngày tháng đợi chờ (1961)
 Ngày xưa lên năm lên ba (1974)
 Người anh giới tuyến (1968)
 Ơi người bạn Sài Gòn (1994)
 Sao không thấy anh về (1962)
 Sao đành bỏ quê hương (1976)
 Sầu cố đô (1963)
 Thư về em gái thành đô (1967)
 Thương về miền Trung (1962)
 Tình ca quê hương (1966)
 Trăm năm bến cũ (1967)
 Trường cũ tình xưa (1969)
 Vùng quê tương lai (1967)
 Xin anh giữ trọn tình quê (1966)

Băng nhạc, CD

Trước 1975:
 Trường Sơn 1: Hát giữa quê hương (02-05-1971)
 Trường Sơn 2: Quê hương và tuổi trẻ (02-07-1971)
 Trường Sơn 3: Người tình và quê hương (17-09-1971)
 Trường Sơn 4: Ca khúc thịnh hành (20-11-1971)
 Trường Sơn 5: Tình trong khói lửa (24-12-1971)
 Trường Sơn 6: Quê hương và tuổi loạn (24-06-1972)
 Trường Sơn 7: Quê hương, mùa trăng, mùa thu (22-09-1972)
 Trường Sơn nhạc tuyển (14-01-1973)
 Trường Sơn 8 (14-07-1974)
 Trường Sơn 9: Nhặt lá vàng rơi (1975)
 Cỏ May 1 (28-10-1972)
 Cỏ May 2 (24-12-1972)
 Cỏ May Xuân 1973 (15-01-1973)
 Tiếng hát Duy Khánh 1 (15-06-1973)
 Tiếng hát Duy Khánh 2 (27-10-1974)
 Tiếng hát Duy Khánh 3 (1975)
 Uyên Ương 1 (28-09-1974)

Làng Văn:
 Làng Văn tape 074 / CD 044: Con là người ngoại đạo (1988) với V.A.
 Làng Văn tape 075 / CD 157: Xuân đi lễ chùa (1988) với V.A.
 Làng Văn tape 076 / CD 003: Tác phẩm & Tiếng hát (Duy Khánh 1) (1988) với Hương Lan, Ngọc Minh, Mai Hương
 Làng Văn tape 080: Tình nào trong mắt em (1988) với Thanh Tuyền, Hương Lan
 Làng Văn tape 088 / CD 024: Một mai giã từ vũ khí (Duy Khánh 2) (1989)
 Làng Văn tape 089 / CD 054: Biệt kinh kỳ (1989) với Chế Linh, Tuấn Vũ
 Làng Văn tape 090 / CD 041: Mưa trên phố Huế (1989) với Hương Lan
 Làng Văn tape 096: Giọt buồn không tên (1989) với Phương Dung, Tuấn Vũ
 Làng Văn tape 109: Đêm thánh vô cùng (1989) với V.A.
 Làng Văn tape 114: Tình khúc Trúc Phương & Lam Phương (1989) với Tuấn Vũ, Chế Linh, Phương Dung, Thanh Tuyền
 Làng Văn tape 115 / CD 075: Chiều Tây Đô (1989) với Nhật Trường
 Mimosa tape 02: Gió chuyển mùa thương / Làng Văn CD 151: Ngày xưa em nói (1990) với Thanh Tuyền, Hương Lan, Chế Linh
 Làng Văn CD 057: Hát cho mai sau (1990)
 Làng Văn tape 116 / CD 162: Nhạc tuyển Duy Khánh (Duy Khánh 3) (1990)
 Làng Văn tape 119: Trời Huế vào thu chưa em (1990) với Hương Lan
 Làng Văn tape 124 / CD 071: Cô hàng xóm (1990) với Thanh Tuyền, Elvis Phương
 Làng Văn tape 125 / CD 091: Những vùng đất mang tên anh (1990) với Chế Linh
 Làng Văn tape 134 / CD 092: Về đâu mái tóc người thương (Duy Khánh 4) (1991)
 Làng Văn tape 143 / CD 106: Ngày cưới em 2 (Sơn Ca đặc biệt) (1992) với Sơn Ca, Hùng Cường, Mai Lệ Huyên, Khánh Dũng
 Làng Văn tape 146: Nương chiều (1992) (Trường Sơn Duy Khánh 12)
 Làng Văn 236: Bức tranh quê (1997) với Mỹ Huyền, Chí Tâm

Trường Sơn Duy Khánh:
 Trường Sơn Duy Khánh 1: Quê hương ta (1990) với Hương Lan
 Trường Sơn Duy Khánh 2: Tình đời, Tình bạn, Tình yêu (1990) với Hương Lan, Ngọc Lan
 Trường Sơn Duy Khánh 3: Lính và đời lính (1990) với Hương Lan, Như Mai
 Trường Sơn Duy Khánh 4: Xa nguồn yêu thương (1991) với Hương Lan, Giao Linh, Lê Uyên, Thanh Huyền
 Trường Sơn Duy Khánh 5: Sớm muộn tôi cũng về (1991) với Hương Lan, Thiên Trang, Lê Uyên, Thanh Huyền
 Trường Sơn Duy Khánh 6: Không chủ đề 1 (1991) với Hương Lan, Hà Thanh, Thanh Huyền, Carol Kim
 Trường Sơn Duy Khánh 7: Mẹ trong lòng người đi (1991) với Hương Lan, Giao Linh, Thiên Trang, Hạ Lan
 Trường Sơn Duy Khánh 8: Vườn dâu xanh (1991) với Hương Lan, Khánh Ly, Thiên Trang, Như Mai, Thiện Cơ, Xuân Sơn
 Trường Sơn Duy Khánh 9: Những chiều không có em (1991)
 Trường Sơn Duy Khánh 10: Những mảnh tình quê (1991) với Hương Lan, Hà Thanh, Thanh Tuyền, Thanh Huyền, Hồng Hạnh
 Trường Sơn Duy Khánh 11: Lời đầu năm cho con (1992) với Carol Kim, Thanh Huyền, Hồng Hạnh, Quốc Biên, Nhật Quang
 Trường Sơn Duy Khánh 12: Nương chiều (1992)

Cali Music:
 Cali Music 1: Chiều trên phố Bolsa (1994) với Hương Lan, Thanh Huyền, Mộng Huyền
 Cali Music 2: Tình yêu và nỗi nhớ (1994) với Dạ Thảo
 Cali Music 2': Từ tiếng hát tiếp nối (1996)
 Cali Music 3: Ở hai đầu nỗi nhớ (1994) với Hương Lan, Thanh Huyền, Nhật Quang, Hà Thanh
 Cali Music 4': Gửi người về cát bụi (1995)
 Cali Music 5: Người bạn tình xưa (1994)
 Cali Music 6': Điệu buồn chia xa (1996)
 Cali Music 7: Quê hương đi về (1994)
 Cali Music 8: Huế tình yêu của tôi (1997) với Hương Lan, Hà Thanh
 Cali Music 9: Tâm sự người hát bài quê hương (1997-98)
 Cali Music 10: Người lính già xa quê hương (1998)
 Cali Music 11: Năm 2000 năm (1999)
 Cali Music 12: Con Quốc Việt Nam (2000)

Khác:
 Dạ Lan 35: Trên 4 Vùng Chiến Thuật (1987) collection nhạc thâu trước 1975
 Giáng Ngọc 92: Vỹ Dạ đò trăng (1989) với Hương Lan, Thiên Trang
 Giáng Ngọc 167: Tấm ảnh ngày xưa (1992) với Hương Lan
 Giáng Ngọc 185: Bao giờ em quên (1993) với Hương Lan
 Hải Âu 87: Niềm thương nhớ (1993) với Mỹ Huyền
 Phượng Hoàng 41: Hòn vọng phu (1992) với Hương Lan ngâm thơ
 Phượng Hoàng 42: Ngày xuân thăm nhau (1993) với Hương Lan, Trang Thanh Lan, Thanh Huyền
 Phượng Hoàng 43: Cuối đường kỷ niệm (1993) với Chế Linh, Thanh Tuyến, Giao Linh, Trang Thanh Lan
 Phượng Hoàng 46: Đi chơi chùa hương (1993) với Phựong Vũ, Phưong Hồng Quế, Trang Thanh Lan, Sơn Ca, Phượng Mai
 Phượng Hoàng 47: Chốn xưa em về (1993) với Hương Lan, Thái Châu, Hải Lý
 Phượng Nga 12: Đi tìm bóng mát quê hương (1992)
 Thanh Hằng 6: Dòng sông hò hẹn (1994) với Nhật Trường, Giao Linh, Hương Lan
 Thanh Hằng: Kiếp sau (1996) với Thanh Tuyền, Phi Long
 Tình Ca 20 số 2: Phượng hồng, phượng tím (1990) với Chế Linh, Thiên Trang, Như Mai, Phương Dung
 Tình Nhớ 46: Không biết hôm nay vì sao tôi buồn (1994)
 Tú Quỳnh 83: Trăng rụng xuống cầu (1995) song ca

Trình diễn trên sân khấu

Trung tâm Asia

Chú thích

Liên kết
Tiểu sử Duy Khánh

Ca sĩ nhạc vàng
Ca sĩ hải ngoại
Ca sĩ kiêm người sáng tác ca khúc
Nhạc sĩ nhạc vàng
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nam ca sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ hải ngoại
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Người Việt di cư tới Mỹ
Người cải sang Công giáo
Người Mỹ gốc Việt
Sinh tại Quảng Trị
Người Quảng Trị


title: Sân bay quốc tế Murtala Muhammed

text:
Sân bay quốc tế Murtala Muhammed  là một sân bay ở Ikeja, Bang Lagos, Nigeria, là sân bay lớn phục vụ thành phố Lagos ở tây nam Nigeria cũng như của cả quốc gia này. Sân bay này được đặt tên theo cựu lãnh đạo quân sự bang Murtala Muhammed. Nhà ga hành khách quốc tế được thiết kế theo sân bay Schiphol của Amsterdam. Sân bay này được khai trương ngày 15 tháng 3 năm 1979.

Sân bay quốc tế Murtala Muhammed bao gồm một nhà ga quốc tế và một nhà ga quốc nội cách nhau 1 km. Cả hai nhà ga dùng chung đường cách-hạ cánh. Nhà ga quốc nội cũ được dời đến nhà ga nội địa cũ sau một trận hỏa hoạn năm 2000. Một nhà ga quốc nội mới đã được đưa vào hoạt động ngày 7 tháng 4 năm 2007.

Năm 2004, sân bay này phục vụ 3.695.714 lượt khách.

Con số thống kê

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Nhà ga quốc tế
 Aero Contractors (Abidjan, Accra, Libreville, Malabo, Monrovia, Sao Tome)
 Afrijet (London Heathrow, Lyon) [bắt đầu tháng 5 năm 2008]
 Afriqiyah Airways (Cotonou, Tripoli)
 Air France (Paris-Charles de Gaulle)
 Alitalia (Accra, Rome-Fiumicino)
 Bellview Airlines (Abidjan, Accra, Banjul, Conakry, Dakar, Douala, Freetown, Johannesburg, Libreville, London-Heathrow, Monrovia)
 British Airways (London-Heathrow)
 Cameroon Airlines (Douala)
 China Southern Airlines (Beijing, Dubai)
 Delta Air Lines (Atlanta)
 EgyptAir (Cairo)
 Emirates (Dubai)
 Ethiopian Airlines (Accra, Addis Ababa)
 Hewa Bora Airways (Douala, Kinshasa, Lome)
 Iberia Airlines (Madrid)
 Kenya Airways (Nairobi)
 KLM (Amsterdam)
 Lufthansa (Accra, Frankfurt)
 Middle East Airlines (Beirut)
 Qatar Airways (Doha)
 Royal Air Maroc (Casablanca)
 South African Airways (Johannesburg)
 Turkish Airlines (Istanbul-Atatürk)
 Virgin Atlantic (London-Heathrow)
 Virgin Nigeria (Abuja, Accra, Benin City, Calabar, Cotonou, Dakar, Douala, Johannesburg, Kano, London-Gatwick, London-Heathrow, Owerri, Port Harcourt, Sokoto, Warri)

Hàng hóa
 Etihad (Abu Dhabi Spring 2008)

Nhà ga quốc nội
 Aero Contractors (Nigeria) (Abuja, Bebi, Thành phố Benin, Calabar, Enugu, Owerri, Port Harcourt, Warri)
 Arik Air (Abuja, Accra, Akure, Benin City, Calabar, Enugu, Jos, Kano, Maiduguri, Port Harcourt, Sokoto, Warri, Yola)
 Bellview Airlines (Abuja, Kano, Owerri, Port Harcourt)
 Chanchangi Airlines (Abuja, Kaduna, Port Harcourt)
 IRS Airlines (Abuja, Kano, Maiduguri)
 Nicon Airways(Abuja, Jos,)
 Overland Airways (Ilorin)
 SPDC (Shell Private Airlines) (Warri, Port Harcourt)

Tai nạn và sự cố
 Ngày 23 tháng 11 năm 1996: Các phần tử không tặc đã buộc chuyến bay 961 của Ethiopian Airlines, từ Mumbai và Addis Ababa đến Abidjan qua nhiều điểm dừng (bao gồm Lagos), rơi xuống Ấn Độ Dương.
 Ngày 30 tháng 1 năm 2000: chuyến bay 431 của Kenya Airways ban đầu dự kiến bay từ Nairobi đến Lagos đến Abidjan, nhưng đã chuyển hướng sang Abidjan. Máy bay đã chạm mặt nước sau khi cất cánh đi Lagos.
 Ngày 22 tháng 10 năm 2005: chuyến bay số 201 của Bellview Airlines đi Abuja đã rơi sau khi cất cánh, tất cả mọi người trên máy bay tử nạn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay Murtala Muhammed

Sân bay Nigeria
Lagos
Bang Lagos


title: Carmignano

text:
Để xem đô thị ở tỉnh Padova, xin xem bài Carmignano di Brenta
Carmignano là một comune (đô thị) có 12.000 dân ở tỉnh Prato, một tỉnh nằm ở vùng Tuscany. Đô thị này nằm cách khoảng 20 km về phía tây của Florence và khoảng 10 km về phía tây nam của Prato.

Carmignano giáp các đô thị sau:Capraia e Limite, Lastra a Signa, Montelupo Fiorentino, Poggio a Caiano, Prato, Quarrata, Signa, Vinci.

 Các địa điểm nổi bật

Công trình nổi bật nhất là nhà thờ San Michele e Francesco (thế kỷ 12), nơi có một Visitation của bậc thầy Phục hưng Pontormo.

Lâu đài thế kỷ 10 Rocca (Castle), được bảo tồn tốt. Frazione'' Comeana có nhiều mộ Etruscan.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Đô thị tỉnh Prato


title: Beblenheim

text:
Beblenheim là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 5,61 km², dân số năm 1999 là 961 người. Khu vực này có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Haut-Rhin


title: Epiphragma adspersum

text:
Epiphragma adspersum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vành khuyên sườn hung

text:
Vành khuyên sườn hung (danh pháp hai phần: Zosterops erythropleurus) là loài chim thuộc họ Vành khuyên.

Loài này có ở Campuchia, Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, Triều Tiên, Hàn Quốc, Lào, Myanmar, Nga, Thái Lan và Việt Nam. Đây là loài chim di cư, lớn lên ở miền bắc Trung Quốc và di cư đến Đông Nam Á vào mùa đông.

Chú thích

Tham khảo

 BirdLife International 2004. Zosterops erythropleurus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 27 tháng 7 năm 2007.

E
Động vật được mô tả năm 1863
Chim Triều Tiên
Chim Lào
Chim Việt Nam
Chim Thái Lan
Chim Nhật Bản
Chim Campuchia
Chim Trung Quốc
Chim Hồng Kông
Chim Myanmar
Chim Nga


title: Lôi (họ)

text:
Lôi là một họ của người Trung Quốc (chữ Hán: 雷, Bính âm: Lei). Họ này xếp thứ 69 trong danh sách Bách gia tính, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 78 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006 của Viện nghiên cứu di truyền học và sinh học phát triển thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Từ 雷 (lôi) có cấu trúc là sự kết hợp của bộ vũ (雨 nghĩa là mưa) ở trên ghép với ký tự điền (田 nghĩa là ruộng) ở dưới. Nó có nghĩa là sấm.

Người Trung Quốc họ Lôi nổi tiếng
 Lôi Phong (1940-1962), người được Đảng Cộng sản Trung Quốc lấy làm hình mẫu cho thanh niên cộng sản Trung Quốc
 Lôi Chấn (1897-1979), chính trị gia Đài Loan

Tham khảo

Họ người Trung Quốc
Họ tên