title: Danh sách máy bay (A)

text:
Danh sách máy bay theo hãng sản xuất

A B  C-D E-H I-M N-S T-Z

3

3I
 3I Sky Arrow

3Xtrim Aircraft Factory
 3X55 Trener
 3X47 Ultra

A

AAA
 AAA Vision

AAC
 AAC SeaStar

AAI Corporation
 AAI RQ-2 Pioneer
 AAI RQ-7 Shadow

xem NorthropGrumman

AAMSA
 AAMSA A9B-M Quail

AASI
 AASI Jetcruzer
 AASI Stratocruzer

Abaris
 Abaris Golden Arrow

ABC Motors
 ABC Robin

ABE
 Abe Midget

ABHCO
 ABHCO Gazelle

A-B Helicopters
 A-B Helicopters A/W 95

Abraham
 Abraham Iris

Abramovich
 Abramovich flyer

Abrams
 Abrams P-1 Explorer

Abrial
Xem thêm: Levasseur-Abrial, Peyret-Abrial
 Abrial A-2 Vautour
 Abrial A-3 Oricou
 Abrial A-12 Bagoas
 Abrial A-13 Buse
 Abrial A-260

ABS Aircraft
 ABS Aircraft RF-9

ACAZ
 ACAZ C.2
 ACAZ T-2

ACBA
 ACBA Midour

Ace
 Ace Baby Ace
 Ace Junior Ace
 Pober Super Ace

Aceair
 Aceair Aeriks

Aces High
 Aces High Cuby

Acme Aircraft Corp
 Acme Sportsman
 Acme Centaur
 Acme Sierra

ACME
 ACME Anser

AC Mobil 34
 AC Mobil 34 Chrysalin

Acro Sport
 Acro Sport I
 Acro Sport II/Super Acro Sport

AD (British Admiralty Air Department)
 AD Flying Boat
 AD Navyplane
 AD Scout (AD Sparrow)
 AD Seaplane Type 1000

AD Aerospace
 AD Aerospace T-211

Adam
 Adam RA-14 Loisirs
 Adam RA-17

Adam Aircraft Industries
 Adam M-309 CarbonAero
 Adam A500
 Adam A700 AdamJet

Adamoli-Cattani
 Adamoli-Cattani fighter

Adams Industries
 Adams T-211

Adams-Toman
 ATA Cruiser

Adams-Wilson
 Adams-Wilson Hobbycopter còn được biết đến với tên gọi Adams-Wilson Choppy

Adaro
 Adaro Chirta

Adcox
 Adcox 1-A
 Adcox Cloud Buster
 Adcox Special
 Adcox Student Prince

Ader
 Ader Éole
 Ader Avion II
 Ader Avion III

ADI
 ADI Condor
 ADI Stallion
 ADI Sportster
 ADI Bumble Bee

Adkisson
 Adkisson SJ-1 Head Skinner

Advanced Aeromarine
 Advanced Aeromarine Carrera
 Advanced Aeromarine Mallard
 Advanced Aeromarine Sierra

Advanced Aviation
 Advanced Aviation Buccaneer
 Advanced Aviation Carrera
 Advanced Aviation Cobra
 Advanced Aviation Explorer
 Advanced Aviation King Cobra
 Advanced Aviation Zephyr

Advanced Composites Solutions
 ACS-100 Sora

Advanced Soaring Concepts
 Advanced Soaring Concepts Falcon
 Advanced Soaring Concepts Spirit
 Advanced Soaring Concepts Apex

AEA
 AEA Red Wing ("Aerodrome #1")
 AEA White Wing ("Aerodrome #2")
 AEA June Bug ("Aerodrome #3"), chế tạo lại AEA Loon
 AEA Silver Dart ("Aerodrome #4")
 AEA Cygnet ("Aerodrome #5")

AEG
 AEG B.I
 AEG B.II
 AEG B.III
 AEG C.I
 AEG C.II
 AEG C.III
 AEG C.IV
 AEG C.V
 AEG C.VI
 AEG C.VII
 AEG C.VIII
 AEG D.I
 AEG D.II
 AEG D.III
 AEG DJ.I
 AEG Dr.I
 AEG F.1
 AEG G.I
 AEG G.II
 AEG G.III
 AEG G.IV
 AEG G.V
 AEG helicopter
 AEG J.I
 AEG J.II
 AEG N.I
 AEG PE
 AEG R.I
 AEG Z.1
 AEG Z.2
 AEG Z.3
 AEG Z.6
 AEG Z.9
 AEG Wagner Eule

AEKKEA-RAAB
 AEKKEA-RAAB R-29

Aerauto
 Aerauto PL.5C

AEREON
 AEREON III
 AEREON 26

Aerfer
Xem thêm: Ambrosini, Aeritalia
 Aerfer Ariete
 Aerfer Leone
 Aerfer Sagittario 2

Aerial Distributors
 Distributor Wing

Aeritalia
Xem thêm: Fiat, Alenia, AMX International, Aerfer
 Aeritalia G.91
 Aeritalia G.222

Aer Lualdi
See also: Lualdi-Tassotti
 Aer Lualdi L.55
 Aer Lualdi L.57
 Aer Lualdi L.59

Aermacchi
Xem thêm: Macchi, AMX International
 Aermacchi AM.3
 Aermacchi AL-60
 Aermacchi S-211
 Aermacchi SF.260
 Aermacchi M-290 RediGO
 Aermacchi M-311
 Aermacchi MB-326
 Aermacchi MB-335
 Aermacchi MB-338
 Aermacchi MB-339
 Aermacchi MB-340
 Aermacchi M-346

Aero
 Aero 45 & 145
 Aero A.1
 Aero A.10
 Aero A.11
 Aero A.12
 Aero A.14
 Aero A.15
 Aero A.17
 Aero A.18
 Aero A.19
 Aero A.20
 Aero A.21
 Aero A.22
 Aero A.23
 Aero A.24
 Aero A.25 & A.125
 Aero A.26
 Aero A.27
 Aero A.29
 Aero A.30, A.130, A.230, A.330 & A.430
 Aero A.32
 Aero A.34 & A.134
 Aero A.35
 Aero A.38
 Aero A.42
 Aero A.46
 Aero A.100
 Aero A.101
 Aero A.102
 Aero A.104
 Aero A.200
 Aero A.204 & A.304
 Aero A.300
 Aero Ae 01
 Aero Ae 02
 Aero Ae 03
 Aero Ae 04
 Aero Ae 10
 Aero Ae 50
 Aero Ae 270 Ibis
 Aero C-3 & C-103
 Aero L-29 Delfin
 Aero L-39 Albatros & L-139 Albatros
 Aero L-59 Super Albatros & L-159 ALCA
 Aero L-60 Brigadyr & L-160 Brigadyr
 Aero MB.200

Aero Adventure Aviation
 Aero Adventure Aventura
 Aero Adventure KP 2U-Sova
 Aero Adventure Toucan
 Aero Adventure Pegasus

Aero Boero
 Aero Boero 260AG
 Aero Boero AB-95
 Aero Boero AB-115
 Aero Boero AB-150
 Aero Boero AB-180
 Aero Boero AB-210
 Aero Boero AB-260

Aero Bravo
 Aero Bravo Bravo 700
 Aero Bravo Sky Ranger

Aerocar
 Aerocar 2000

Aerocar International
Xem thêm: Taylor
 Aerocar Aerocar
 Aerocar Aero-Plane
 Aerocar III
 Aerocar Bullet
 Aerocar Coot
 Aerocar IMP, Mini-IMP, Micro-IMP và Ultra-IMP

Aero-Cam
 Aero-Cam Slick 360

Aero Commander
Xem thêm: Aero Design and Engineering Company, Rockwell
 Aero Commander
 Aero Commander 100 hay còn gọi là Darter Commander, Lark Commander
 Aero Commander 200 hay còn gọi là Meyers 200
 Aero Commander Ag Commander
 CallAir A-9 phiên bản
 Ayres Thrush phiên bản, trước đó được gọi là Snow S-2
 Aero Commander Jet Commander (xem IAI Westwind)

Aerocomp
 Aerocomp Merlin
 Aerocomp Comp Air 3
 Aerocomp Comp Air 4
 Aerocomp Comp Air 6
 Aerocomp Comp Air 7
 Aerocomp Comp Air 8
 Aerocomp Comp Air 10
 Aerocomp Comp Air 12
 Aerocomp Comp Air Jet

Aero Composites/Aero Composite Technologies
 Aero Composites Sea Hawker

Aero-Craft
 Aero-Craft Aero-Coupe

Aero Design and Engineering Company
Xem thêm: Aero Commander, Rockwell
 Aero Commander

Aero Design Associates
 Aero Design DG-1

Aero Designs
 Aero Designs Pulsar XP

Aero-Difusión
 Aero-Difusión D11 Compostela
 Aero-Difusión D-112 Popuplane
 Aero-Difusión D-119 Popuplane
 Aero-Difusión D-1190S Compostela

Aero-Dynamics
 Aero Dynamics Sparrow Hawk

Aero Engineers Australia
 AEA Explorer
 AEA Maverick

Aero Gare
 Aero Gare Sea Hawker

Aero-Flight
 Aero-Flight Streak

AeroLites
 AeroLites Bearcat
 AeroLites Ag Bearcat

Aero Ltd
 Aero AT-1
 Aero AT-2
 Aero AT-3

Aeromarine
 Aeromarine 39
 Aeromarine 40
 Aeromarine 75
 Aeromarine 700
 Aeromarine AS
 Aeromarine PG-1

Aeromere
 Aeromere Falco
 Aeromere M-100

Aeromot
 Aeromot Ximango AMT 100
 Aeromot Super Ximango AMT 200

Aeronautica Umbra
 Aeronautica Umbra Trojani AUT.18

Aeronautical Engineering Co
 Aeronautical Engineering AE-5

Aeronca
 Aeronca 7 Champion
 Aeronca 11 Chief
 Aeronca 15 Sedan
 Aeronca 50 Chief
 Aeronca 65 Super Chief
 Aeronca Arrow
 Aeronca C-2
 Aeronca C-3
 Aeronca C-100
 Aeronca Chum
 Aeronca K
 Aeronca L
 Aeronca L-3/O-58 Grasshopper
 Aeronca LNR
 Aeronca TG-5

Aeroneering
 Miller Lil' Rascal

Aero Resources
 Aero Resources J-2
 Aero Resources Super J-2

Aeros
 Aeros Sky Ranger

Aerospace
 Aerospace Airtrainer
 Aerospace Fletcher
 Aerospace Cresco

Aerospace General
 Aerospace General Mini-Copter

Aero Spacelines
 Aero Spacelines Guppy
 Aero Spacelines Mini Guppy
 Aero Spacelines Super Guppy

xem Boeing

Aérospatiale
 Aérospatiale Alouette II
 Aérospatiale Alouette III
 Aérospatiale Caravelle
 Aérospatiale Corvette
 Aérospatiale Cougar
 Aérospatiale Dauphin
 Aérospatiale Djinn
 Aérospatiale Fregate
 Aérospatiale Epsilon
 Aérospatiale Gazelle
 Aérospatiale Ludion
 Aérospatiale Mohawk
 Aérospatiale N 262
 Aérospatiale N 500
 Aérospatiale N 3202
 Aérospatiale Puma
 Aérospatiale Ecureuil
 Aérospatiale Super-Caravelle
 Aérospatiale Super Frelon
 Aérospatiale Super Puma
 Aérospatiale-British Aerospace Concorde

Aerosport
 Aerosport Quail
 Aerosport Rail
 Aerosport Scamp
 Aerosport Woody Pusher

Aerotec
 Aerotec Tangará
 Aerotec Uirapuru

Aerotécnica
 Aerotécnica AC-11
 Aerotécnica AC-12
 Aerotécnica AC-13
 Aerotécnica AC-14
 Aerotécnica AC-21

Aerotechnik
 Aerotechnik Vivat L 13

Aer Pegaso
Xem thêm: CVT
 Aer Pegaso M 100S

AESL
 AESL CT-4 Airtrainer

AFU
 AFU AA-7/AJ-7/AR-7

AGO Flugzeugwerke
 AGO C.I
 AGO C.II
 AGO C.III
 AGO C.IV
 AGO C.VII
 AGO C.VIII
 AGO DV.3
 AGO S.I

Agusta
 Agusta A.101
 Agusta-Bell AB.102
 Agusta A.103
 Agusta A.104
 Agusta A.105
 Agusta A.106
 Agusta A109
 Agusta A.115
 Agusta A119
 Agusta A129 Mangusta
 Agusta AZ8-L
 Agusta CP-110
 AgustaWestland AW139
 AgustaWestland CH-148 Petrel
 AgustaWestland CH-149 Cormorant
 AgustaWestland EH101

Ahrens
 Ahrens AR404

Aichi Kokuki
 Aichi AB-1
 Aichi B7A Ryusei
 Aichi D1A
 Aichi D3A
 Aichi E3A
 Aichi E8A
 Aichi E10A
 Aichi E11A
 Aichi E12A
 Aichi E13A
 Aichi E16A
 Aichi F1A
 Aichi H9A
 Aichi M6A Seiran
 Aichi M6A1-K Nanzan
 Aichi S1A Denko
 Aichi Type 2
 Aichi Type 15
 Aichi Type H

AIDC
 AIDC AT-3
 AIDC F-CK-1 Ching-kuo
 AIDC PL-1
 AIDC T-CH-1
 AIDC XC-2

Aircraft Cooperative
 Aircraft Cooperative Mechta Russia AC-4

Aircraft Engineering Corp
 Ace K-1

Air Tractor
 Air Tractor AT-301
 Air Tractor AT-302
 Air Tractor AT-400
 Air Tractor AT-401
 Air Tractor AT-402
 Air Tractor AT-501
 Air Tractor AT-502
 Air Tractor AT-503
 Air Tractor AT-602
 Air Tractor AT-802

Airbus
 Airbus A300(B2,B4,-600, and 600R)
 Airbus A300-600F
 Airbus A310-200
 Airbus A310-300
 Airbus A310 MRTT
 Airbus A318
 Airbus A319
 Airbus A319CJ
 Airbus A320-200
 Airbus A321-200
 Airbus A330 MRTT
 Airbus A330-200
 Airbus A330-300
 Airbus A340-200
 Airbus A340-300
 Airbus A340-500
 Airbus A340-600
 Airbus A350-800
 Airbus A350-900
 Airbus A380-800
 Airbus A380-800F
 Airbus A400M
 Airbus Beluga
 Airbus CC-150 Polaris

Airco
 Airco DH.1
 Airco DH.2
 Airco DH.3
 Airco DH.4
 Airco DH.5
 Airco DH.6
 Airco DH.7
 Airco DH.8
 Airco DH.9
 Airco DH.10

Aircraft Disposal Company
Martinsyde ADC1

Airmaster
 Airmaster H2-B1

Air Navigation and Engineering Company
 ANEC I
 ANEC II
 ANEC III
 ANEC IV

Airspeed
 Airspeed AS 4 Ferry
 Airspeed AS 5 Courier
 Airspeed AS 6 Envoy
 Airspeed AS 8 Viceroy
 Airspeed AS 10 Oxford
 Airspeed AS 30 Queen Wasp
 Airspeed AS 45 Cambridge
 Airspeed AS 57 Ambassador
 Airspeed Consul
 Airspeed Fleet Shadower
 Airspeed AS 51 Horsa

Airtech - Aircraft Technology Industries

AISA
 AISA I-11
 AISA GN

Akaflieg Berlin
 Akaflieg Berlin B-12
 Akaflieg Berlin B-13

Akaflieg Braunschweig
 Akaflieg Braunschweig SB-5
 Akaflieg Braunschweig SB-7
 Akaflieg Braunschweig SB-9
 Akaflieg Braunschweig SB-10
 Akaflieg Braunschweig SB-11
 Akaflieg Braunschweig SB-12
 Akaflieg Braunschweig SB-13
 Akaflieg Braunschweig SB-14

Akaflieg Darmstadt
 Akaflieg Darmstadt D-34
 Akaflieg Darmstadt D-36
 Akaflieg Darmstadt D-37
 Akaflieg Darmstadt D-38
 Akaflieg Darmstadt D-39
 Akaflieg Darmstadt D-40
 Akaflieg Darmstadt D-41

Akaflieg Hannover
 Akaflieg Hannover AFH-24

Akaflieg Karlsruhe
 Akaflieg Karlsruhe AK-1
 Akaflieg Karlsruhe AK-5
 Akaflieg Karlsruhe AK-5b
 Akaflieg Karlsruhe AK-8

Akaflieg München
 Akaflieg München Mü-13
 Akaflieg München Mü-17
 Akaflieg München Mü-22
 Akaflieg München Mü-26
 Akaflieg München Mü-27
 Akaflieg München Mü-28

Akaflieg Stuttgart
 Akaflieg Stuttgart FS-24
 Akaflieg Stuttgart FS-25
 Akaflieg Stuttgart FS-29
 Akaflieg Stuttgart FS-31
 Akaflieg Stuttgart FS-32

Akron-Funk
 Akron-Funk C-92

Alaparma
see also Mantelli

 Alaparma Baldo
 Alaparma Tucano

Albatros Flugzeugwerke
 Albatros Al 101
 Albatros Al 102
 Albatros Al 103
 Albatros B.I
 Albatros B.II
 Albatros B.III
 Albatros C.I
 Albatros C.III
 Albatros C.V
 Albatros C.VII
 Albatros C.VIII
 Albatros C.IX
 Albatros C.X
 Albatros C.XII
 Albatros C.XIV
 Albatros C.XV
 Albatros D.I
 Albatros D.II
 Albatros D.III
 Albatros D.IV
 Albatros D.V
 Albatros D.VI
 Albatros D.VII
 Albatros D.VIII
 Albatros D.IX
 Albatros D.X
 Albatros D.XI
 Albatros D.XII
 Albatros Dr.I
 Albatros Dr.II
 Albatros G.I
 Albatros G.II
 Albatros G.III
 Albatros H 1
 Albatros J.I
 Albatros J.II
 Albatros L 30
 Albatros L 56
 Albatros L 57
 Albatros L 58
 Albatros L 59
 Albatros L 60
 Albatros L 65
 Albatros L 66
 Albatros L 67
 Albatros L 68
 Albatros L 69
 Albatros L 70
 Albatros L 71
 Albatros L 72
 Albatros L 73
 Albatros L 74
 Albatros L 75
 Albatros L 76
 Albatros L 77
 Albatros L 78
 Albatros L 79
 Albatros L 81
 Albatros L 82
 Albatros L 83
 Albatros L 84
 Albatros L 100
 Albatros L 101
 Albatros L 102
 Albatros L 103
 Albatros N.I
 Albatros W.1
 Albatros W.4
 Albatros W.5

Alcock
 Alcock Scout

Alenia
Xem thêm: Fiat, Aeritalia, AMX International
 Alenia C-27 Spartan

Alexander Schleicher
Hol's der Teufel
Prüfling
Zögling
Professor
Mannheim
Anfänger
Stadt Frankfurt
Rhönadler
Rhönbussard
Falke
Seeadler
Condor
SG38
Luftkuort Poppenhausen
OBS
Rhönadler
Olympia Meise
Grunau Baby
EW 18
ES49
Condor IV
Rhönlerche I
Alexander Schleicher Ka 1
Alexander Schleicher Ka 2
Alexander Schleicher Ka 3
Alexander Schleicher Ka 4
Alexander Schleicher Ka 6
Alexander Schleicher K 7
Alexander Schleicher K 8
Alexander Schleicher K 9
Alexander Schleicher K 10
Alexander Schleicher AS12
Alexander Schleicher ASW 12
Alexander Schleicher ASK 13
Alexander Schleicher ASK 14
Alexander Schleicher ASW 15
Alexander Schleicher ASK 16
Alexander Schleicher ASW 17
Alexander Schleicher ASK 18
Alexander Schleicher ASW 19
Alexander Schleicher ASW XV
Alexander Schleicher ASW 20
Alexander Schleicher ASK 21
Alexander Schleicher ASW 22
Alexander Schleicher ASK 23
Alexander Schleicher ASW 24
Alexander Schleicher AS 22-2
Alexander Schleicher ASH 25
Alexander Schleicher ASH 26
Alexander Schleicher ASW 27
Alexander Schleicher ASW 28
Alexander Schleicher ASG 29

Alexejew
I-212
Samoljot 150

Alisport
 Alisport Silent

All American
 All American Ensign

Alliant
 Alliant RQ-6 Outrider

Allied Aviation
 Allied Aviation LRA
 Allied Aviation LR2A
 Allied Aviation Trimmer

Alpla
 Alpla Samburo

Ambrosini
 Ambrosini S.7 và Super S.7
 Ambrosini S.1001
 Ambrosini S.1002
 Ambrosini SAI.1
 Ambrosini SAI.2
 Ambrosini SAI.2S
 Ambrosini SAI.3
 Ambrosini SAI.7
 Ambrosini SAI.10
 Ambrosini SAI.11
 Ambrosini SAI.107
 Ambrosini SAI.207
 Ambrosini SAI.403
 Ambrosini Sagittario
 Ambrosini SS.4

AmEagle
 AmEagle American Eaglet

American Airmotive
 American Airmotive NA-75

American Aviation
 American Aviation AA-1 Yankee
 American Aviation AA-1A Trainer
 American Aviation AA-2 Patriot
 American Aviation AA-5 Traveler

American Champion
 American Champion 7EC Champ
 American Champion 7ECA Citabria Aurora
 American Champion 7GCAA Citabria Adventure
 American Champion 7GCBC Citabria Explorer
 American Champion 8GCBC Scout
 American Champion 8KCAB Super Decathlon

American General Aviation Corporation
 American General AG-5B Tiger

American Helicopter

American Utilicraft Corp.

Amiot
Amiot 120 (122, 123)
 Amiot 143M
 Amiot 354

AMX International
 AMX International AMX

Anahuac
 Anahuac Tauro

Anatra
 Anatra V.I.
 Anatra D
 Anatra DS

ANBO
 ANBO I
 ANBO II
 ANBO III
 ANBO IV
 ANBO 41
 ANBO V
 ANBO 51
 ANBO VI
 ANBO VII
 ANBO VIII

Anderson
 Anderson Kingfisher

Anderson Greenwood
 Anderson Greenwood AG-14

ANF Les Mureaux
 ANF Les Mureaux 3
 ANF Les Mureaux 4
 ANF Les Mureaux 110, 111, 112, 113, 114, 115, 117, 119
 ANF Les Mureaux 121
 ANF Les Mureaux 131
 ANF Les Mureaux 140
 ANF Les Mureaux 160
 ANF Les Mureaux 170
 ANF Les Mureaux 180
 ANF Les Mureaux 190
 ANF Les Mureaux 200

Angel Aircraft Corporation
 Evangel 4500

Ansaldo
 Ansaldo A.1 Balilla
 Ansaldo A.300
 Ansaldo AC.2
 Ansaldo AC.3
 Ansaldo ISVA
 Ansaldo SVA.1
 Ansaldo SVA.2
 Ansaldo SVA.3
 Ansaldo SVA.4
 Ansaldo SVA.5
 Ansaldo SVA.6
 Ansaldo SVA.8
 Ansaldo SVA.9
 Ansaldo SVA.10

Antoinette
 Antoinette I
 Antoinette II
 Antoinette III
 Antoinette IV
 Antoinette V
 Antoinette VI
 Antoinette VII
 Antoinette VIII
 Antoinette military monoplane

Antonov
 Antonov A-1
 Antonov A-2
 Antonov A-7
 Antonov A-9
 Antonov A-10
 Antonov A-11
 Antonov A-13
 Antonov A-15
 Antonov A-40 xe tăng bay
 Antonov An-2
 Antonov An-3
 Antonov An-4
 Antonov An-6
 Antonov An-8
 Antonov An-10
 Antonov An-12
 Antonov An-14
 Antonov An-22 Anteus
 Antonov An-24
 Antonov An-26
 Antonov An-28
 Antonov An-30
 Antonov An-32
 Antonov An-38
 Antonov An-70
 Antonov An-71
 Antonov An-72 Coaler
 Antonov An-74
 Antonov An-88
 Antonov An-124
 Antonov An-140
 Antonov An-148
 Antonov An-174
 Antonov An-180
 Antonov An-204
 Antonov An-218
 Antonov An-225 Mriya
 Antonov OKA-38
 Antonov SKV

Applebay
 Applebay Chiricahua
 Applebay Mescalero
 Applebay Zia
 Applebay Zuni

Aquaflight
 Aquaflight Aqua I còn được gọi là W-6
 Aquaflight Aqua II

Aquila Technische Entwicklungen GmbH

Arado
 Arado Ar 64
 Arado Ar 65
 Arado Ar 66
 Arado Ar 67
 Arado Ar 68
 Arado Ar 69
 Arado Ar 76
 Arado Ar 79
 Arado Ar 80
 Arado Ar 81
 Arado Ar 95
 Arado Ar 96
 Arado Ar 196
 Arado Ar 197
 Arado Ar 198
 Arado Ar 199
 Arado Ar 231
 Arado Ar 232
 Arado Ar 234 Blitz
 Arado Ar 240
 Arado Ar 396
 Arado Ar 432
 Arado Ar 440
 Arado L 1
 Arado L II
 Arado S I
 Arado S III
 Arado SC I
 Arado SC II
 Arado SD I
 Arado SD II
 Arado SD III
 Arado SSD I
 Arado V I
 Arado W 2

Archangelski
 Archangelski Ar-2

Arctic Aircraft
 Arctic Aircraft Arctic Tern

Armstrong Whitworth
 Armstrong Whitworth Ajax
 Armstrong Whitworth Albemarle
 Armstrong Whitworth Ara
 Armstrong Whitworth Argosy
 Armstrong Whitworth Aries
 Armstrong Armadillo
 Armstrong Whitworth Atalanta
 Armstrong Whitworth Atlas
 Armstrong Whitworth A.W.16
 Armstrong Whitworth AW.660 Argosy
 Armstrong Whitworth Awana
 Armstrong Whitworth Ensign
 Armstrong Whitworth F.K.3
 Armstrong Whitworth F.K.8
 Armstrong Whitworth F.K.9
 Armstrong Whitworth F.K.10
 Armstrong Whitworth Sea Hawk
 Armstrong Scimitar
 Armstrong Whitworth Siskin
 Armstrong Starling
 Armstrong Starling II
 Armstrong Whitworth Whitley
 Armstrong Whitworth Wolf

Arocet
 Arocet AT-9

Arpin
 Arpin A-1

Arrow (UK)
 Arrow Active

Arrow (US)
 Arrow Model F
 Arrow Sport

Arsenal
 Arsenal O.101
 Arsenal VB 10
 Arsenal VG 30, VG 31, VG 32, VG 33, VG 34, VG 35, VG 36, VG 37, VG 38, and VG 39
 Arsenal VG 40
 Arsenal VG 50
 Arsenal VG 70
 Arsenal VG 80
 Arsenal VG 90
 Arsenal-Delanne 10

Asboth

Asteria

Astra
 Astra C
 Astra CM

ATA
 ATA Cruiser

ASJA
 ASJA SA 14 Jaktfalken II
 ASJA F1
 ASJA L1 Viking
 ASJA L2
 ASJA L10
 ASJA L11
 ASJA Viking II

Atlantic, Atlantic-Fokker
xem Fokker

Atlas (South Africa)
 Atlas Alpha XH-1
 Atlas Cheetah
 Atlas Kudu
 Atlas Impala
 Atlas Oryx
 Atlas XH-2

Atlas (USA)
 Atlas H-10

ATR
 ATR-42
 ATR-72

Aubert
 Aubert Cigale

Auster
 Auster AOP6
 Auster AOP9
 Auster Aiglet Trainer
 Auster Alpha
 Auster Alpine
 Auster Arrow
 Auster Atom
 Auster Autocar
 Auster Autocrat
 Auster Avis
 Auster B.4
 Auster D.4
 Auster D.5
 Auster D.6
 Auster Workmaster
 Taylorcraft Auster

Austin
 Austin-Ball A.F.B.1
 Austin A.F.T.3
 Austin Greyhound
 Austin Kestrel
 Austin Whippet

Austral Lineas Aereas
 Austral AA-2 Mamba

Australian Autogyro
 Australian Autogyro Skyhook

Auto-Aero
 Auto-Aero Gobe R-26S

AvCraft Aerospace

AVE
 AVE Mizar

Avia
 Avia 14
 Avia B-34
 Avia B-35
 Avia B-71
 Avia B-122
 Avia B-135
 Avia B-158
 Avia B-534
 Avia BH-1
 Avia BH-2
 Avia BH-3
 Avia BH-4
 Avia BH-5
 Avia BH-6
 Avia BH-7
 Avia BH-8
 Avia BH-9
 Avia BH-10
 Avia BH-11
 Avia BH-12
 Avia BH-16
 Avia BH-17
 Avia BH-19
 Avia BH-20
 Avia BH-21
 Avia BH-22
 Avia BH-23
 Avia BH-25
 Avia BH-26
 Avia BH-27
 Avia BH-28
 Avia BH-29
 Avia BH-33
 Avia F.IX và F.39
 Avia S-92
 Avia S-99
 Avia S-199

Aviafiber
 Aviafiber Canard 2FL

Aviamilano
 Aviamilano F.250
 Aviamilano F.260
 Aviamilano Falco
 Aviamilano Nibbio
 Aviamilano Scricciolo

AVIAN

Aviat
 Aviat Husky
 Aviat Pitts Special

Aviatik
xem thêm Berg

 Aviatik B.I
 Aviatik B.II
 Aviatik B.III
 Aviatik C.I
 Aviatik C.II
 Aviatik C.III
 Aviatik C.V
 Aviatik C.VI
 Aviatik C.VIII
 Aviatik C.IX
 Aviatik D.I
 Aviatik D.II
 Aviatik D.III
 Aviatik D.IV
 Aviatik D.V
 Aviatik D.VI
 Aviatik D.VII
 Aviatik Dr.I
 Aviatik G.I
 Aviatik G.III
 Aviatik R.III

Aviastar-SP

Aviation Industries of Iran
 AII AVA-101
 AII AVA-202
 AII AVA-303

Aviation Traders
 Aviation Traders Accountant
 Aviation Traders Carvair

Avimeta

Avions Fairey
xem thêm Tipsy

 Avions Fairey Belfair
 Avions Fairey Firefly
 Avions Fairey Fox
 Avions Fairey Junior
 Avions Fairey Tipsy Nipper

Avions JDM
 JDM Roitelet

Avro
xem thêm: Roe

Avro 146
Avro 500
Avro 501
Avro 502
Avro 503
Avro 504
Avro 508
Avro 510
Avro 511
Avro 521
Avro 523 Pike
Avro 529
Avro 530
Avro 531 Spider
Avro 533 Manchester
Avro 534 Baby
Avro 536
Avro 539
Avro 547
Avro 548
Avro 549 Aldershot
Avro 552
Avro 555 Bison
Avro 557 Ava
Avro 558
Avro 560
Avro 561 Andover
Avro 562 Avis
Avro 566 Avenger
Avro 571 Buffalo
Avro 581
Avro 584 Avocet
Avro 594 Avian
Avro 604 Antelope
Avro 616 Avian
Avro 618 Ten
Avro 619 Five
Avro 621 Tutor
Avro 624 Six
Avro 626 Prefect
Avro 627 Mailplane
Avro 631 Cadet
Avro 636
Avro 638 Club Cadet
Avro 641 Commodore
Avro 643 Cadet
Avro 652 Anson
Avro 671 Rota
Avro 679 Manchester
Avro 683 Lancaster
Avro 685 York
Avro 688 Tudor
Avro 689 Ashton
Avro 691 Lancastrian
Avro 694 Lincoln
Avro 695 Lincolnian
Avro 696 Shackleton
Avro 698 Vulcan
Avro 701 Athena
Avro 707
Avro 730
Avro 748
 Avro Aldershot
 Avro Andover
 Avro Antelope
 Avro Anson
 Avro Ashton
 Avro Athena
 Avro Avenger
 Avro Avian
 Avro Avocet
 Avro Biplane
 Avro Bison
 Avro Buffalo
 Avro Cadet
 Avro Duigan
 Avro Lancaster
 Avro Lancastrian
 Avro Lincoln
 Avro Mailplane
 Avro Manchester
 Avro Mercury
 Avro Prefect
 Avro Rota
 Avro Shackleton
Avro Triplane
 Avro Tutor
Avro Type D
 Avro Type E
Avro Type F
Avro Type G
 Avro Viper
 Avro Vulcan
 Avro Wright
 Avro York

Avro Canada
 Avro Canada Avrocar
 Avro Canada Jetliner
 Avro CF-100 Canuck
 Avro CF-105 Arrow
 Avro CT-114 Tutor

Avro International

Avtek
 Avtek 400

Ayres
 Ayres Let L 610
 Ayres LM200 Loadmaster
 Ayres Thrush

Azcárate
 Azcárate E
 Azcárate O-E-1

Danh sách máy bay

A B  C-D E-H I-M N-S T-Z

Tham khảo

 Danh sách máy bay (A-B)


title: Lasioglossum niveorufum

text:
Lasioglossum niveorufum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Torrelavega

text:
Torrelavega () là một đô thị trong tỉnh Cantabria, Tây Ban Nha.

Địa lý

Các khu vực bên trong
Barreda
Campuzano
Duález
Ganzo
La Montaña
Sierrapando
Tanos
Torrelavega (Metro)
Torres
Viérnoles

Các đô thị lân cận

Bắc: Santillana del Mar, Suances và Polanco.
Nam: Los Corrales de Buelna và San Felices de Buelna.
Đông: Piélagos và Puente Viesgo.
Tây: Reocín và Cartes.

Thành phố kết nghĩa
 La Habana Cổ, Ciudad de La Habana, Cuba
 Rochefort-sur-Mer, Charente-Maritime, Pháp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Torrelavega

Đô thị ở Cantabria
Khu dân cư ở Cantabria


title: Chalcolepis rotundoextremus

text:
Chalcolepis rotundoextremus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Kashyap miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepis


title: La Bâtie-Rolland

text:
La Bâtie-Rolland là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã La Bâtie-Rolland nằm ở khu vực có độ cao từ 130-210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Batierolland


title: Lasioglossum hethiticum

text:
Lasioglossum hethiticum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1970


title: Selve Marcone

text:
Selve Marcone là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 4 km về phía tây bắc của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 100 người và diện tích là 2,2 km².

Selve Marcone giáp các đô thị: Andorno Micca, Callabiana, Pettinengo, Piedicavallo, Rassa, Tavigliano.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Acalyptris insolentis

text:
Acalyptris insolentis là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở rừng mưa thaaps Amazon ở Ecuador.

Sải cánh dài 3.8-4.5 mm đối với con đực. Con trưởng thành bay vào tháng 1.

Tham khảo

Liên kết ngoài
New Neotropical Nepticulidae (Lepidoptera) from miền tây Amazonian rainforest và the Andes of Ecuador

Acalyptris


title: Bánh pía

text:
Bánh pía () là món bánh ngọt ngàn lớp có nhân và là bánh trung thu truyền thống xuất phát từ Triều Châu, Trung Quốc và được du nhập vào các khu phố người Hoa trên thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, nơi có Hoa Kiều cư ngụ là Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore. Ở Indonesia, bánh có tên gọi là
Bakpia Pathok.

Tại Việt Nam, bánh pía là một trong những đặc sản của Sóc Trăng, do người Hoa di cư vào miền Nam sáng tạo ra. Bánh pía được làm từ bột mì nhào mỡ nước từ heo.

Vì lý do thương mại, người sản xuất thường dùng phẩm đỏ in tên hoặc nhãn hiệu của nơi làm bánh trực tiếp lên mặt bánh. Ngoài ra, thành phần nhân bánh, nguồn gốc xuất xứ cũng thường được in trực tiếp lên bánh.

Nguồn gốc
Bánh pía thực chất có nguồn gốc từ bánh trung thu của người Triều Châu, những chiếc bánh pía nguyên thủy chỉ có nhân thịt heo và đậu xanh, loại bột bánh có nhiều lớp mỏng và nhân bánh có trộn mỡ. Từ pía có gốc từ tiếng Triều Châu “pi-é”, âm Hán Việt có nghĩa là bánh.

Bánh do một số người Minh Hương di cư sang Việt Nam từ thế kỷ 17 mang theo. Trước đây, việc làm bánh pía hoàn toàn mang tính thủ công và phục vụ cho nhu cầu của từng gia đình. Các lò bánh pía tập trung nhiều ở xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. Dần dần, người ngoài miền Bắc học cách làm bánh từ chiếc bánh pía nhân thịt của người Tiều mà tạo ra loại bánh trở thành đặc sản Hà Nội - bánh chả. Từ bánh chả Hà Nội đã cho ra đời bánh nướng Trung thu. Bánh pía người Tiều có kích cỡ to hơn, vỏ mỏng và mềm hơn, nhân dẻo và được dùng khi còn nóng hổi.

Bánh pía ngày trước cũng khá đơn giản, vỏ ngoài làm bằng bột mì có nhiều lớp da mỏng bao lấy phần nhân, lớp da ngoài dày thường để in chữ, nhân làm bằng đậu xanh và mỡ heo chứ không có lòng đỏ trứng muối và các loại thành phần khác như hiện nay. Do thị hiếu của người tiêu dùng mà các lò bánh mới thêm các thành phần hương liệu khác như sầu riêng, khoai môn, lòng đỏ trứng muối.

Phổ biến
Hiện nay, với sự phát triển của nền ẩm thực thế giới nên bánh pía có thêm nhiều loại hình mới như bánh pía khoai môn, bánh pía lạp xưởng,... Đặc biệt ở Đài Loan còn có bánh pía nhân kem chảy vì khi cắn thử miếng bánh bạn sẽ cảm nhận được nhân bánh đang tan chảy ngay trong miệng. Bánh được đóng gói và bảo quản kỹ hơn nên dùng được lâu hơn, và điều đặc biệt và hộp đựng bánh được phân ra thành từng cái chứ không đựng chung bốn cái 1 hộp như trước đây nữa giúp thực khách có thể sử dụng dễ dàng hơn. Tại Vân Nam, Trung Quốc có 2 loại bánh pía là "Vân Nam tiên hoa bính" () được làm từ cánh hoa ướp đường và nhân giăm bông được gọi là "Vân Nam hoả thoái nguyệt bính" ().

Bánh pía cũng theo chân người Việt tị nạn sang Mỹ sau năm 1975. Ở Dallas, Texas có lò bánh pía có tiếng với cộng đồng người Việt khiến du khách từ xa cũng tìm đến mua đem về làm quà.

Bánh pía được biết đến là đặc sản Vũng Thơm (Sóc Trăng). Bánh pía xuất hiện trong bài hát "Miền Tây quê tôi", "Sóc Trăng miền quê yêu dấu"

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dự thi "Mẹ tài ghê!": Bánh Pía , Cách làm bánh pía, Đẹp Online, 07/09/2011

Pía
Từ gốc Triều Châu
Ẩm thực Sóc Trăng
Ẩm thực Trung Quốc
Đặc sản Sóc Trăng


title: Dhampur

text:
Dhampur là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Bijnor thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Dhampur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 216 mét (708 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dhampur có dân số 46.855 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Dhampur có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Dhampur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Mniocera

text:
Mniocera là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Giảm phân cách cao tối thiểu

text:
Giảm phân cách cao tối thiểu () là một thuật ngữ dùng để diễn tả khoảng cách theo phương thẳng đứng giữa các máy bay giữa các trần bay từ 29.000 ft đến 41.000 ft được giảm từ 2.000 xuống còn 1.000 ft trong một vùng trời. Sự giảm khoảng cách này sẽ làm cho số lượng máy bay đang bay sẽ tăng lên trong vùng trời đó một cách an toàn.

Chỉ có những máy bay được chứng nhận về thiết bị đo cao, và tự động lái mới có thể bay theo luật RVSM, nếu không máy bay đó phải bay thấp hơn hoặc cao hơn vùng trời được áp dụng luật RVSM, hoặc phải được miễn trừ theo luật. Nhà khai thác máy bay phải được phê chuẩn từ nhà chức trách nơi máy bay được đăng ký để có thể hoạt động trong vùng trời đang áp dụng luật RVSM.

Tham khảo

Điều khiển không lưu


title: Prosopodonta

text:
Prosopodonta là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1858 bởi Baly.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Prosopodonta atrimembris Pic, 1934
 Prosopodonta balyi Weise, 1905
 Prosopodonta bicoloripes Pic, 1934
 Prosopodonta bidentata (Baly, 1858)
 Prosopodonta corallina Weise, 1910
 Prosopodonta cordillera Maulik, 1931
 Prosopodonta costata Waterhouse, 1879
 Prosopodonta deplanata Uhmann, 1927
 Prosopodonta dichroa (Perty, 1832)
 Prosopodonta distincta (Baly, 1885)
 Prosopodonta dorsata (Baly, 1885)
 Prosopodonta fassli Weise, 1910
 Prosopodonta interrupta Weise, 1910
 Prosopodonta irregularis Weise, 1910
 Prosopodonta limbata Baly, 1858
 Prosopodonta montana Uhmann, 1939
 Prosopodonta proxima Baly, 1858
 Prosopodonta punctata Waterhouse, 1879
 Prosopodonta quinquelineata Weise, 1910
 Prosopodonta rufipennis Baly, 1858
 Prosopodonta scutellaris Waterhouse, 1881
 Prosopodonta soror Weise, 1910
 Prosopodonta sulcipennis Weise, 1910
 Prosopodonta sulphuricollis Weise, 1910
 Prosopodonta suturalis (Baly, 1858)
 Prosopodonta tristis Uhmann, 1939

Chú thích

Tham khảo

Prosopodontini


title: Sastroides parvula

text:
Sastroides parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Sastroides


title: Thestor compassbergae

text:
The Compassberg Skolly (Thestor compassbergae) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi, ở đó nó is only known from grassy inclusions in Nama Karoo on the các sườn núi of the Kompasberg, above Nieu-Bethesda in the East Cape.

Sải cánh dài 26–29 mm đối với con đực và 27–30 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào giữa tháng 12. Có một lức một năm.

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Thestor compassbergae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Thestor
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Faux, Dordogne

text:
Faux (tiếng Occitan là Faus) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 16,07 km2, dân số năm 2006 là 562 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Faux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Faux Archives et État-civil

Faux


title: Bottmersdorf

text:
Bottmersdorf là một đô thị thuộc huyện Börde, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Aerides maculosa

text:
Aerides maculosa là một loài lan.

Chú thích

Tham khảo

Chi Lan giáng hương
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Jari Litmanen

text:
Jari Olavi Litmanen (sinh ngày 20 tháng 2 năm 1971 tại Lahti) là một cầu thủ bóng đá Phần Lan hiện đã giải nghệ.

Ông được coi là cầu thủ vĩ đại nhất của Phần Lan. Ông được chọn là cầu thủ Phần Lan hay nhất trong 50 năm qua bởi Hiệp hội bóng đá Phần Lan trong tháng 11 năm 2003. Litmanen cũng đã về đích thứ 42 trong 100 cầu thủ Phần Lan được bỏ phiếu nhiều nhất trong năm 2004. Hiệp hội bóng đá thống kê '(The AFS) thống kê Litmanen là cầu thủ xuất sắc thứ 53 trong lịch sử. Ở Phần Lan, ông thường được gọi là "Litti" hoặc "Kuningas" ("Ông vua").

Litmanen là đội trưởng trong thời gian dài và hiện là sự lựa chọn thứ hai ở vị trí đội trưởng của đội tuyển quốc gia Phần Lan, trong một sự nghiệp quốc tế kéo dài hai thập kỷ. Trong sự nghiệp câu lạc bộ của mình, ông đã chơi cho Reipas, HJK, MyPa Lahti và tại Phần Lan, cũng như Ajax Amsterdam, Barcelona, Liverpool, Hansa Rostock, Malmö FF và Fulham ở nước ngoài. Một khi được coi là một trong những tiền vệ tấn công tốt nhất trên thế giới, ông trở thành người đầu tiên được coi là siêu sao bóng đá Phần Lan, khi chơi cho Ajax vào giữa những năm 1990. Ông là một cầu thủ chủ chốt ở giúp Amsterdam giành Champions League năm 1995.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Giai đoạn đầu
Litmanen lần đầu tiên ra mắt đội bóng của ông-cho Reipas tại Phần Lan's sau đó là đội bóng ở giải đấu cao nhất Mestaruussarja ở tuổi 16 vào năm 1987. Sau bốn mùa ông chuyển đến HJK, câu lạc bộ lớn nhất của Phần Lan, trong năm 1991. Một năm sau đó ông tham gia MyPa, nơi ông đã được huấn luyện bởi Harri Kampman, những người sau này trở thành đại diện của mình. Litmanen đoạt Cúp Phần Lan với MyPa trước khi chuyển ra nước ngoài vào mùa hè năm 1992. Màn trình diễn của ông trong trận chung kết đã thuyết phục một tuyển trạch viên của Ajax rằng các câu lạc bộ nên ký hợp đồng với ông. "Đối với tôi, anh là cầu thủ," các tuyển trạch viên sau này nói với truyền hình Phần Lan.

Ajax
Litmanen đã được theo đuổi bởi một số câu lạc bộ châu Âu, nhưng cuối cùng Ajax mua ông. Mùa giải đầu tiên của ông ở Hà Lan đã phải chịu nấp dưới cái bóng của Dennis Bergkamp, nhưng khi Bergkamp chuyển đến Inter Milan Litmanen trở thành người đã được trao số áo nổi tiếng 10. Anh đã ghi 26 bàn trong mùa giải 1993-1994, trở thành Vua phá lưới, và dẫn dắt Ajax đến chức vô địch.

Ông là một trong những cầu thủ ngôi sao của đội bóng do Louis van Gaal dẫn đắt đạt đến trận chung kết UEFA Champions League. Litmanen trở thành cầu thủ đầu tiên của Phần Lan đã giành Cúp châu Âu khi Ajax đánh bại Milan trong trận chung kết 1994-1995. Năm 1995-96, Litmanen là Vua phá lưới cúp C1 với chín bàn thắng, bao gồm bàn gỡ trong trận chung kết với Juventus, mà Ajax bị thua trên chấm luân lưu 4-2. Ông cũng đã đoạt Cúp Intercontinental trước Gremio năm 1995, và về thứ ba trong cuộc bỏ phiếu cho Ballon d'Or (Quả bóng vàng châu Âu của năm), đã về đích thứ tám năm trước đó.

Litmanen có bảy năm ở Amsterdam, giành bốn chức vô địch Hà Lan và ba Cup quốc gia Hà Lan. Ông là Vua phá lưới trong giải vô địch châu Âu với 24 bàn thắng trong 44 trận đấu. Litmanen sở hữu vinh danh là một trong ba người được trình bày trong một video đặc biệt tại Bảo tàng Ajax. Hai người khác là Marco van Basten và Johan Cruyff. [5] Trong thời gian của mình tại Ajax, một số người hâm mộ gọi ông là "Merlin" vì sự kỳ diệu ông mang đến sân.

Barcelona
Năm 1999, Litmanen đã được tái hợp vị huấn luyện viên cũ van Gaal của mình tại FC Barcelona. Màn trình diễn của ông tại đội bóng, tuy nhiên, phần lớn bị ngăn cản bởi chấn thương, và khi van Gaal được thay thế bởi Llorenç Serra Ferrer, cơ hội ra sân thậm chí còn nhỏ hơn. Cuối cùng, Litmanen chuyển đến Liverpool theo dạng tự do, trong tháng 1 năm 2001.

Liverpool
Litmanen được đánh giá là 'một trong những bản hợp đồng thành công nhất mà Liverpool từng có" bởi huấn luyện viên Gérard Houllier khi chiêu mộ cầu thủ này tới đội bóng mà anh từng ủng hộ từ khi còn là cậu bé. Tuy nhiên, một lần nữa chấn thương lại ngăn cơ hội ra sân của Litmanen. Anh ghi các bàn thắng trong trận gặp Tottenham Hotspur và Bayer 04 Leverkusen và AS Roma. Anh là thành viên của Liverpool đoạt cú ăn ba vào năm 2001, mặc dù anh bỏ lỡ cả ba trận chung kết vì chấn thương. Litmanen được cho phép rời đội bóng theo dạng tự do vào mùa giải 2001-02.

Trở lại Ajax
Limanen quyết định trở lại Ajax Amsterdam, và được chào đón như một người hùng trở về. Anh là một trong những cầu thủ chủ chốt của Ajax vào tới tứ kết cúp C1 mùa giải 2002-03. Tuy nhiên tới giữa mùa giải sau đó, Litmanen lại bị thanh lý hợp đồng.

FC Lahti và Hansa Rostock
Litmanen trở lại Phần Lan để gia nhập FC Lahti và được coi là "sự trở lại của ông vua". Tuy nhiên, Litmanen chuyển đến Hansa Rostock vào tháng 1 năm 2005 để giúp đội bóng chống xuống hạng. Tuy nhiên, cuối cùng Hansa bị xuống hạng và Litmanen rời khỏi đội bóng.

Malmö FF
Litmanen gia nhập Malmö FF vào tháng 7 năm 2005 để giúp đội bóng Thụy Điển có suất dự Cúp C1. Tuy nhiên, điều này đã không thành hiện thực và Litmanen bị chấn chấn thương suốt của mùa thu. Anh quyết định tiếp tục thi đấu cho Malmo vào năm 2006, tuy nhiên anh lại gặp một số chấn thương và phải nghỉ gần hết mùa giải. Dù sao, trong những trận anh ra sân anh vẫn luôn chơi tốt. Và sau khi chữa khỏi chấn thương mắt cá, Malmo và Litmanen gia hạn hợp đồng tới năm 2007. Tuy nhiên, một chấn thương mắt cá vào tháng 6 năm 2007 khiến Litmanen phải rời đội bóng.

Fulham
Trong tháng 1 năm 2008, Litmanen đã nhận được lời mời thử việc 10 ngày từ Fulham bởi của cựu huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Phần Lan, Roy Hodgson, và đã được ký kết vào ngày 31 Tháng Một năm 2008 cùng với đồng hương Toni Kallio. Chỉ 1 tuần sau khi ký hợp đồng với Fulham, Litmanen đã phải trở về Phần Lan để nghỉ, sau anh bị chấn đoán mắc bệnh về tim nghiệm trọng.

Vào ngày 31 tháng ba 2008, Litmanen xuất hiện lần đầu trong màu áo Fulham ở đội dự bị gặp đội dự bị Tottenham Hotspur. Năm phút trước khi hết hiệp 1, Litmanen ghi bàn thắng mở đầu từ một quả phạt đền. Anh được thay thế sau 63 phút, và đội dự bị Fulham tiếp tục bị thua trận đấu 1-3. Mặc dù ký hợp đồng cho câu lạc bộ vào tháng Giêng, Litmanen đã bị phá hợp đồng bởi Fulham tháng năm của năm đó mà không có một trận đấu nào ở giải ngoại hạng.

Trở lại Lahti
Tờ báo địa phương của Helsinki báo cáo rằng trong suốt kỳ nghỉ của mình tại Roma vào tháng Sáu, anh được tiếp cận bởi cựu cầu thủ Hy Lạp, và bây giờ Tổng giám đốc của PAOK, Zisis Vryzas cho khả năng gia nhập câu lạc bộ của ông mùa sau. Litmanen đã được tập luyện với Lahti cho một vài tuần lễ trong mùa hè 2008.

Ngày 8 Tháng Tám năm 2008, có tin chính thức rằng Litmanen sẽ chơi cho câu lạc bộ cũ của ông Lahti của giải vô địch Phần Lan cho phần còn lại của mùa giải 2008. Ông chỉ chơi 34 phút trong trận đầu tiên của ông. Anh đã ghi bàn hai lần và đã kiến tạo 2 bàn khác. Ông đã đóng một vai trò quan trọng khi FC Lahti cho lần đầu tiên kết thúc ở vị trí thứ ba ở giải và hội đủ điều kiện để thi đấu ở cúp châu Âu lần đầu tiên trong lịch sử của câu lạc bộ. Anh đã ký một mới một năm hợp đồng với Lahti ngày 16 tháng 4 năm 2009. Litmanen ghi bàn thắng đầu tiên ở cúp châu Âu cho Lahti trong trận thắng 2-0 trước Gorica tại vòng loại thứ hai của UEFA Europa League, với tổng tỉ số cuối cùng là 2-1.

Thi đấu quốc tế
Jari Litmanen là cầu thủ thi đấu nhiều nhất của Phần Lan và là cầu thủ ghi bàn hàng đầu trong lịch sử. Sự nghiệp quốc tế của ông đã kéo dài trong hai thập kỷ.

Litmanen có trận ra mắt cho đội tuyển bóng đá quốc gia Phần Lan vào ngày 22 tháng 10 năm 1989 với Đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago, và ghi bàn thắng đầu tiên của mình vào ngày 16 tháng 5 năm 1991 trong trận gặp Malta. Thực tế là không bao giờ Phần Lan có đủ điều kiện cho một giải đấu lớn cũng đã ngăn cản Litmanen chứng mình tài năng của mình ở cấp độ cao nhất trên đấu trường quốc tế. Litmanen là đội trưởng của Phần Lan từ năm 1996 tới 2008, và được cho là cầu thủ chính của họ trong hơn một thập kỷ qua.

Xem thêm
  Profile at FA of Finland's official website
 Big article, photos and interview with Jari Litmanen (Russian)
 FootballDatabase provides Jari Litmanen's profile and stats
 uefa.com article on Finland's Golden Player

 Unofficial fans site Jari Litmanen

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Phần Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Phần Lan
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Fulham F.C.
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Tiền đạo bóng đá
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
FIFA Century Club
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha


title: 6532 Scarfe

text:
6532 Scarfe (1995 AC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 1 năm 1995 bởi D. D. Balam ở Climenhaga. The asteroid is named Canadian Colin D. Scarfe, professor of astronomy ở University of Victoria; Scarfe is the brother of actor Alan Scarfe

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6532 Scarfe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Toxorhina taiwanicola

text:
Toxorhina taiwanicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Protandrena blandula

text:
Protandrena blandula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: 10627 Ookuninushi

text:
10627 Ookuninushi (1998 BW2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 1 năm 1998 bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10627 Ookuninushi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Pterygia (chi ốc biển)

text:
Pterygia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pterygia bao gồm:

 Pterygia arctata (Sowerby, 1874)
 Pterygia conus (Gmelin, 1791)
 Pterygia crenulata (Gmelin, 1791)
 Pterygia dactylus (Linnaeus, 1767)
 Pterygia fenestrata (Lamarck, 181)
 Pterygia japonica Okutani & Matsukuma, 1982
 Pterygia nucea (Gmelin, 1791)
 Pterygia pudica (Pease, 1860)
 Pterygia purtymuni Salisbury, 1998
 Pterygia scabricula (Linnaeus, 1767)
 Pterygia sinensis (Reeve, 1844)
 Pterygia undulosa (Reeve, 1844)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Mitridae


title: Arthroleptella villiersi

text:
Arthroleptella villiersi (tên tiếng Anh: De Villier's Moss Frog) là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải, sông, và các đồn điền.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Minter, L., Channing, A. & Harrison, J. 2004. Arthroleptella villiersi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Arthroleptella
Động vật lưỡng cư Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1935


title: Sad Movies (Make Me Cry)

text:
"Sad Movies (Make Me Cry)" (Chuyện phim buồn - Làm tôi khóc) là một bài hát nhạc pop năm 1961 được ca sĩ người Mỹ Sue Thompson thể hiện. Tác giả của bài hát là John D. Loudermilk. Phiên bản tiếng Việt mang tựa đề "Chuyện phim buồn".

Nguyên bản
Nội dung bái hát nói về chuyện một cô gái đi xem phim nhưng lại tình cờ thấy người yêu của mình đang tình tự với người khác, nên buốn và khóc, nhưng khi về nhà lại nói dối mẹ là khóc chỉ vì xem một phim buồn.

Ra mắt công chúng lần đầu như một đĩa đơn vào năm 1961, "Sad Movies (Make Me Cry)" là bài hát đầu tiên của Thompson lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, và nó đạt vị trí cao nhất là vị trí #5 vào tháng 10. Bài hát còn đứng đầu bảng xếp hạng Easy Listening Billboard ("nhạc dễ nghe", trở thành bài hát thứ hai do một nữ ca sĩ thể hiện (sau bài Together của Connie Francis). Ở Úc, bài hát giành vị trí #6 trong Kent Music Report, trong khi ở Anh quốc, nó vươn đến vị trí #46 trong UK Singles Chart.

Mặc dù đã hơn 30 tuổi khi thu âm "Sad Movies", phong cách hát và giọng hát trẻ trung của cô đã có ảnh hưởng đến nhiều ca sĩ của "thế hệ Baby Boom" . Loudermilk thấy muốn viết bài hát này sau khi người bạn gái của ông đi xem bộ phim năm 1960 Spartacus: "Khi bộ phim kết thúc, người ta bật đèn lên, cả phòng chiếu im lặng. Người bạn của tôi giàn giụa nước mắt và nói "phim buồn làm em khóc".".

Những phiên bản khác
The Lennon Sisters cũng cho thu đĩa một phiên bản của "Sad Movies" năm 1961 và đĩa này đã giành vị trí #56 trong Billboard Hot 100 và vị trí #13 trong bảng xếp hạng Easy Listening . Các nghệ sĩ khác từng thể hiện lại bài hát bao gồm: ca sĩ nhạc pop người Anh Carol Deene (và bài hát của chị đã giành vị trí #44 trong UK Singles Chart cùng lúc Thompson thu đĩa), ca sĩ nhạc pop người Pháp Sylvie Vartan (bài hát có tên tiếng Pháp là "Quand le film est triste") và ban nhạc disco của Đức Boney M..

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát Mỹ
Đĩa đơn năm 1961
Bài hát năm 1961
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary


title: Megapenthoides lamottei

text:
Megapenthoides lamottei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthoides


title: 148 Gallia

text:
Gallia  (định danh hành tinh vi hình: 148 Gallia) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được phân loại là một trong số ít tiểu hành tinh kiểu R.

Ngày 7 tháng 8 năm 1875, anh em nhà thiên văn học người Pháp Paul Henry và Prosper Henry phát hiện tiểu hành tinh Gallia, nhưng được ghi tên người phát hiện là Prosper Henry. Nó được đặt theo tên tiếng Latinh của xứ Gaule (trong đó có Pháp).

Chú thích

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Asteroid Lightcurve Database (LCDB), query form (info )
 Dictionary of Minor Planet Names, Google books
 Asteroids and comets rotation curves, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center

Gallia
Thiên thể được quan sát bởi che khuất sao
18750807
Gallia
Tiểu hành tinh Gallia
Tiểu hành tinh kiểu GU (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu S (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Faid

text:
Faid là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 8,23 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Eugenia acutissima

text:
Eugenia acutissima là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Eugenia acutissima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
A


title: Crepidophorus laetus

text:
Crepidophorus laetus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Crepidophorus


title: Alvania cancapae

text:
Alvania cancapae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Bonrepos-sur-Aussonnelle

text:
Bonrepos-sur-Aussonnelle là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 206-312 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Bonrepossuraussonnelle


title: Paratriarius megamorpha

text:
Paratriarius megamorpha là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Paratriarius


title: Polystachya laxiflora

text:
Polystachya laxiflora là một loài phong lan bản địa của miền tây và trung-tây châu Phi nhiệt đới.

Hình ảnh

Tham khảo

laxiflora


title: Phức hợp phù hợp tổ chức chính

text:
Phức hợp tương thích mô chính (major histocompatibility complex, MHC) hay ở người còn được gọi kháng nguyên bạch cầu người (human leucocyte antigen, HLA) là một nhóm gene mã hoá cho các protein trình diện kháng nguyên trên bề mặt tế bào của đa số động vật có xương sống. Những protein này đóng vai trò quan trọng trong tổ chức miễn dịch của cơ thể cũng như những cơ chế giao tiếp giữa các tế bào.

Những thuật ngữ tiếng Việt để chỉ MHC đã được sử dụng bao gồm: Phức hợp tương thích mô chính, Phức hệ hoà hợp mô chính, Phức hệ phù hợp tổ chức chính, Hệ thống trình diện kháng nguyên.

Lịch sử
Đầu thế kỷ 20, nhiều thí nghiệm ghép mô đã được tiến hành. Kết quả thường gặp là mô ghép bị đào thải sau một thời gian nhất định hoặc gây ra cái chết cho động vật được ghép. Tuy nhiên, mô ghép được dung nạp hoàn toàn nếu vật cho và vật nhận là một cặp sinh đôi. Từ đó người ta kết luận rằng kết quả của ghép mô phụ thuộc vào yếu tố di truyền.

MHC của chuột (H2)
Năm 1936, Gorer đã tìm ra MHC của chuột và đặt tên là "antigen II". Năm 1948, Snell miêu tả đặc điểm của MHC và đề nghị thuật ngữ "tương hợp mô" (histocompatibility). Sau cùng, người ta gọi MHC chuột bằng cái tên ghép H-2 (Histocompatibility-2). Hiện nay, người ta quy ước tên các gen của chuột được viết thường để phân biệt với các gen tương ứng ở người (viết hoa).

MHC của người (HLA)
Trong thập niên 1950, MHC của người đã được xác định bằng các nghiên cứu độc lập của Dausset (1952, 1958), Payne (1958) và van Rood (1958). Người ta thấy rằng máu của những phụ nữ nhiều lần sinh đẻ hoặc của những người từng được truyền máu có chứa các kháng thể làm ngưng kết bạch cầu. Các kháng nguyên tương ứng được gọi là kháng nguyên bạch cầu người (HLA).

HLA đã chứng tỏ được vai trò quan trọng khi cần phải ghép mô (thí dụ: ghép tủy xương), do đó nghiên cứu về HLA cũng như các kỹ thuật xác định sự tương hợp HLA đã được đẩy mạnh.

Bằng kỹ thuật phân loại huyết thanh, người ta sớm xác định được hai nhóm kiểu hình của HLA và đặt tên là HLA-A và HLA-B. Không lâu sau đó, HLA-C được xác định. Tiếp theo, "phản ứng MLC" (MLC - mixed lymphocyte culture) - một xét nghiệm in vitro ("trong lồng kính") để tìm sự tương hợp HLA đã được phát minh (dựa trên quan sát thấy hỗn hợp các tế bào lympho của những người không cùng huyết thống kích thích sự tăng sản của các bạch cầu đơn nhân).

Tuy nhiên kết quả của các xét nghiệm dựa trên phản ứng với hỗn hợp lympho bào nuôi cấy này không phải lúc nào cũng phù hợp với xét nghiệm bằng kỹ thuật phân loại huyết thanh. Sau cùng, người ta xác định được một locus gene khác trong phức hệ MHC có vai trò kiểm soát đối với "phản ứng MLC" ở cả người (Yunis, 1971) và chuột (Bach, 1972).

Khu vực gene MHC thứ hai này cũng nhanh chóng được xác định là rất đa dạng ở cả chuột (Sachs, 1973) và người (Jones, 1975). Các locus mới này được gọi là HLA-D và nó mã hóa cho nhiều hơn một sản phẩm (Park, 1978), (Tosi, 1978). Tiến bộ của ngành sinh học phân tử đã làm nên một cuộc cách mạng trong kỹ thuật xác định tương hợp HLA trong thập niên 1980 (Wake, 1982), (Owerbach, 1983). Bằng nhiều kỹ thuật xác định DNA khác nhau (Bidwell, 1994), (Begovich, 1995), nhiều locus mới trong phức hệ MHC đã được khám phá và các allen mới cũng liên tục được tìm thấy (Bodmer, 1995).

HLA-A, HLA-B và HLA-C thuộc nhóm MHC lớp I, HLA-D thuộc lớp II.

Sự khám phá các chức năng của MHC
MHC đã được tìm ra với tư cách là một kháng nguyên quan trọng trong sự tương hợp mô. Tuy nhiên, vai trò sinh lý của nó mãi đến thập niên 1970 mới được khám phá. Năm 1972, Benaceraff và McDevitt đã xác định các gene Ir (Immune response) trong hệ H-2 kiểm soát tính chất "đáp ứng" hay "không đáp ứng" miễn dịch đối với một số kháng nguyên polypeptide. Tương tác giữa các phân tử MHC với các tế bào lympho T trong các phản ứng miễn dịch cũng được phát hiện bởi Rosenthal năm 1973. Năm 1974, Zinkernagel đã chứng minh rằng đáp ứng miễn dịch của lympho T không chỉ tùy theo bản chất của kháng nguyên, mà còn phụ thuộc vào phân tử MHC.

Song song, quá trình sản xuất kháng thể cũng được xác định là phụ thuộc MHC (Kindred, 1972), cụ thể là các MHC lớp II (Katz, 1973). Ngày nay, nhờ các nghiên cứu bằng kỹ thuật tinh thể học, người ta biết được nhiều chi tiết về chức năng của phân tử MHC cũng như cấu trúc của các phân tử MHC lớp I (Bjorkman, 1987) và lớp II (Brown, 1993).

Sự khám phá các nguy cơ bệnh tật liên quan đến MHC
Người ta thấy có sự liên hệ giữa một số kiểu hình HLA với một số bệnh, nhất là các bệnh tự miễn. Năm 1967, một vài kiểu hình MHC được xác định là có nguy cơ cao mắc bệnh Hodgkin (Amiel, 1967). Không lâu sau đó, nhiều bệnh cũng được chứng tỏ là có liên quan đến các gene MHC. Tuy nhiên cơ chế chính xác của nguy cơ liên quan đến MHC trong các bệnh tự miễn vẫn chưa được hiểu biết đầy đủ.

Cấu tạo, chức năng các phân tử MHC

Trình diện kháng nguyên
Bài chính: Trình diện kháng nguyên
Lympho B thông qua các thụ thể kháng nguyên (là các globulin miễn dịch) có thể nhận diện những kháng nguyên "thô". Ngược lại, thụ thể của lympho T chỉ có thể nhận diện được kháng nguyên dưới dạng các mẩu (đoạn) peptide gắn với một (đại) phân tử của phức hợp MHC. Như vậy, protein của tác nhân gây bệnh phải được cắt xén, xử lý thành các đoạn peptide ngắn trước khi trình diện cho tế bào T. Việc "biên tập" kháng nguyên xảy ra ở khu vực nội bào, các đoạn peptide sau đó được gắn vào phức hợp MHC rồi đưa ra bề mặt tế bào. Quá trình gắn đoạn peptide vào MHC và phơi ra mặt ngoài tế bào gọi là sự trình diện kháng nguyên.

Hai loại MHC
Các vi sinh vật gây bệnh có thể tạm chia thành hai loại: loại phát triển ở nội bào (virus, một số vi khuẩn nội bào...) và loại xâm nhập khu vực ngoại bào (thí dụ: hầu hết các vi khuẩn). Các tế bào T cũng gồm hai loại tương ứng với hai hình thức nhiễm bệnh đó. Lympho T CD8 có đặc tính độc tế bào với vai trò chính là tiêu diệt các tế bào bị nhiễm các tác nhân gây bệnh nội bào. Còn lympho T CD4 có chức năng chính là giúp đỡ các tế bào khác của hệ miễn dịch chống lại các tác nhân gây bệnh ngoại bào.

Hệ thống MHC rất đa dạng về kiểu hình, nhưng đại thể có thể chia làm hai nhóm chính: các MHC lớp I trình diện kháng nguyên cho lympho T CD8; lớp II cho tế bào T CD4. Tuy khác nhau về đối tượng hoạt động, hai loại MHC có cấu trúc phân tử gần giống nhau (đều là các loại glycoprotein màng).

MHC lớp I

MHC lớp I có trên bề mặt của hầu hết tất cả các tế bào có nhân của cơ thể, chúng gắn với các peptide được cắt ra từ các kháng nguyên tạo ra trong tế bào, các kháng nguyên này có thể là các protein của chính cơ thể hoặc các protein hoặc của các virus hay vi khuẩn nội bào.

Phức hệ phân tử MHC lớp I gồm một chuỗi nặng xuyên màng (chuỗi α), liên kết không đồng hóa trị với một chuỗi nhẹ ngoại màng β2-microglobulin. Phần ngoại bào của chuỗi nặng gồm 3 domain: α1, α2 và α3, mỗi domain khoảng 90 amino acid. Phần xuyên màng gồm 25 amino acid và phần nội bào 30 amino acid.

Vị trí gắn mẩu peptide ở giữa hai domain α1 và α2 (là những domain ở xa màng tế bào nhất). Khác với chuỗi α, chuỗi β2-microglobulin là chuỗi duy nhất không có tính đa dạng kiểu hình và không được mã hóa bởi các gene thuộc phức hệ MHC.

Khối lượng của chuỗi α là 44 kDa, chuỗi β2-microglobulin là 12 kDa.

MHC lớp II

Không như MHC lớp I, các phân tử MHC lớp II chỉ có trên một số loại tế bào của hệ miễn dịch, như các tế bào trình diện kháng nguyên chuyên nghiệp (đại thực bào, tế bào tua) hoặc các lympho B, đã hoạt hóa. Các tế bào này thực bào các kháng nguyên, "biên tập" chúng thành các đoạn peptide trước khi gắn với MHC lớp II rồi phơi bày trên màng tế bào.

Phức hệ phân tử MHC lớp II gồm hai chuỗi xuyên màng (α và β). Cả hai đều thuộc về họ các phân tử globulin miễn dịch và được mã hóa bởi các gene trong hệ MHC. Mỗi chuỗi góp một domain (α1 và β1) tạo nên vị trí gắn mẩu peptide.

Khối lượng chuỗi α khoảng 33-35 kDa, chuỗi β 26-28 kDa.

Cơ chế chọn lọc giữa MHC với các loại lympho bào T

Các tế bào T CD8 chỉ nhận diện các kháng nguyên qua phân tử MHC lớp I còn các lympho bào T CD4 chỉ nhận diện các kháng nguyên thông qua MHC lớp II. Trên MHC I, α3 có sequence tương tác với phân tử CD8 và trên MHC II, β2 có cấu tạo tương hợp với CD4.

Gene mã hóa phức hệ MHC

Hệ thống gene HLA nằm trên nhánh ngắn của nhiễm sắc thể 6 (band 6p21.3).

Riêng gene mã hóa cho chuỗi β2-microglobulin của MHC lớp I nằm trên nhiễm sắc thể 15 (15q21-q22.2) và không có tính đa dạng kiểu hình (gene này không được xem là thuộc hệ HLA).

Các chuỗi được mã hóa bởi các gene HLA có chung một số đặc điểm với các globulin miễn dịch và được xếp vào họ các phân tử globulin miễn dịch.

Trong khu vực các gene của hệ HLA còn có các gene của các thành phần khác của hệ miễn dịch (một số bổ thể, TNF α và β, lymphotoxin B) cũng như các gene CYP21A, CYP21B, TAP1 và TAP2...

Các gene HLA lớp I
Ba gene HLA-A, -B và -C mỗi gene mã hóa một chuỗi α của MHC lớp I (tương ứng với các phân tử HLA-A, -B và -C). Mỗi gene được tổ chức thành 8 exon: exon 1 mã hóa peptide tín hiệu, sẽ bị cắt trong quá trình vận chuyển phân tử ở nội bào; các exon 2, 3, 4 mã hóa lần lượt cho các domain α1, α2 và α3; các exon 5, 6, 7, 8 mã hóa peptide liên kết, phần xuyên màng và phần nội bào của phân tử MHC cũng như vùng 3' không dịch mã.

Tính đa dạng tập trung ở các hai exon 2 và 3 (mã hóa cho α1 và α2 - vị trí gắn peptide).

Các gene HLA lớp II
Các gene HLA-D mã hóa cho các chuỗi α và β của MHC lớp II. Tổ chức của HLA-D đa dạng hơn của các gene thuộc MHC lớp I, bao gồm các locus HLA-DR (D-related), -DQ, -DP. Tại mỗi locus có hai gene A1 và B1 mã hóa tương ứng cho các chuỗi α và β cùng một số các pseudogene. Sự biểu hiện các gene thuộc HLA-DR rất phức tạp: tùy theo kiểu gene, một hoặc hai phân tử DR sẽ được giải mã.

Các gene MHC lớp II được tổ chức thành 5 hoặc 6 exon: exon 1 mã hóa peptide tín hiệu, các exon 2, 3 mã hóa cho các domain ngoại bào; exon 4 mã hóa peptide liên kết, phần xuyên màng và đoạn đầu của phần nội bào; các exon 5 và 6 mã hóa đoạn cuối phần nội bào và vùng 3' không dịch mã.

3 đặc tính cơ bản của các gene HLA
 Di truyền theo bộ đơn bội: một người sẽ thừa hưởng nguyên một bloc gene HLA của cha và một bloc gene HLA của mẹ. Các gene HLA liên kết khá chặt chẽ, hiện tượng tái tổ hợp rất hiếm (khoảng 1 % giữa các locus B và DR).
 Tính đa dạng: nhiều locus có rất nhiều (lên đến hàng trăm) allen khác nhau. Đó là kết quả của các đột biến cổ xưa cũng như của hiện tượng chuyển gene.
 Hiện tượng đồng trội: cả hai allen (từ cha và từ mẹ) cùng được biểu hiện.

Danh pháp
Danh pháp hiện hành của các gene HLA:

Công thức chung của tên các allen là Tên gene + dấu * + mã số allen + mã số của sub-allen.

Thí dụ:
 HLA lớp I: A*1101 (A11,A11E theo các danh pháp cũ): locus HLA-A, allen 11, tiểu loại 01.
 HLA lớp II: HLA-DRB1*0101 (DR1,Dw1 theo danh pháp cũ): locus DRB1 (mã hóa chuỗi β1), allen 01, tiểu loại 01.

Liên quan giữa MHC và bệnh tật
Rất lâu trước khi vai trò trình diện kháng nguyên của MHC được khám phá, người ta thấy có sự phổ biến của một số bệnh tự miễn với một vài kiểu hình HLA. Sự liên hệ này đã được khẳng định qua các nghiên cứu trong các dòng họ hoặc trong các cộng đồng dân cư. Người ta đã tính được nguy cơ tương đối (RR: relative risk hoặc risk ratio) của một số bệnh có liên quan đến HLA.

Thí dụ:

Ngược lại, một số kiểu hình HLA lại có tính chất "bảo vệ" (RR < 1).

Cơ chế về sự liên quan giữa một số allen HLA và bệnh tự miễn vẫn chưa được hiểu rõ, hiện có 3 giả thuyết để giải thích:
 Các allen đó trình diện quá mức 1 kháng nguyên tự thân.
 Các allen mã hóa các phân tử MHC kém chất lượng, dẫn đến dễ mắc bệnh, mạn tính hóa và tự miễn hóa.
 Cơ chế gián tiếp: các allen gây bệnh không phải là bản thân các gene HLA mà là 1 gene ở vị trí lân cận và biểu hiện đồng thời.

Xem thêm
 Trình diện kháng nguyên
 Tế bào trình diện kháng nguyên
 Thụ thể lympho T
 Peptide
 Lympho T, CD4, CD8
 CD28, B7, CD2 LFA3, LFA1, ICAM1

Tham khảo

Liên kết ngoài
 A historical introduction to the MHC
 T Cells and MHC Proteins
 HLA Informatics Group

Miễn dịch học
Hệ miễn dịch
Glycoprotein


title: Ước số chung lớn nhất

text:
Trong toán học, ước số chung lớn nhất (ƯCLN) hay ước chung lớn nhất (ƯCLN) của hai hay nhiều số nguyên là số nguyên dương lớn nhất là ước số chung của các số đó. Ví dụ, ước chung lớn nhất của 6 và 15 là 3 vì  và .

Trong tiếng Anh, ước chung lớn nhất gọi là greatest common divisor (GCD), greatest common factor (GCF), highest common factor (HCF), greatest common measure (GCM), hay highest common divisor (HCD).

Trong trường hợp tất cả số nguyên đều bằng 0 thì chúng không có ƯCLN vì khi đó mọi số tự nhiên khác không đều là ước chung của các số đó. Nếu trong các số đó có ít nhất một số bằng 0 và ít nhất một số khác 0 thì ƯCLN của chúng bằng ƯCLN của các số khác 0.

Tổng quan

Ký hiệu
Ước chung lớn nhất của a0, a1, a2,... an được ký hiệu là ƯCLN(a0, a1, a2,... an)

Ví dụ
Tìm ước chung lớn nhất của 27 và 45?

Ta có:

 Các ước của 27 là .
 Các ước của 45 là .

Những số nằm trong cả hai danh sách được gọi là những ước chung của 27 và 45:Trong đó số lớn nhất là 9. Vậy 9 là ước chung lớn nhất của 27 và 45. Viết UCLN(27,45)=9

Số nguyên tố cùng nhau

Các số được gọi là số nguyên tố cùng nhau nếu ước chung lớn nhất của chúng bằng 1. Chẳng hạn, 9 và 28 là hai số nguyên tố cùng nhau.

Ước chung lớn nhất được sử dụng để đưa một phân số về dạng phân số tối giản. Chẳng hạn, ƯCLN(42, 56)=14, do đó,

Các tính chất

 Mọi ước chung của các số là ước của ƯCLN của các só đó.
 Với các số nguyên a0, a1, a2,... an, ƯCLN(a0, a1, a2,... an) có thể được định nghĩa tương đương như số nguyên dương d nhỏ nhất có dạng d =  trong đó xk là các số nguyên. Định lý này được gọi là đẳng thức Bézout. Các số xk có thể tính nhờ Giải thuật Euclid mở rộng.
ƯCLN(a, 0) =|a|, với mọi a ≠ 0, vì mọi số khác 0 bất kỳ là ước của 0, và ước lớn nhất của a là|a|. Đây là trường hợp cơ sở trong thuật toán Euclid.
Nếu a là ước của tích b·c, và ƯCLN(a, b) = d, thì a/d là ước của c.
Nếu m là số nguyên dương, thì ƯCLN(ma0, ma1, ma2,...man) = m · ƯCLN(a0, a1, a2,... an).
Nếu m là số nguyên bất kỳ, thì ƯCLN(a + m · b, b) = ƯCLN(a, b). Nếu m ước chung (khác 0) của a và b, thì UCLN(a/m, b/m) = ƯCLN(a, b)/m.
ƯCLN là một hàm có tính nhân theo nghĩa sau: nếu các số a1, a2,...,an là các số nguyên tố cùng nhau, thì ƯCLN(a1 · a2 · ... · an, b) = ƯCLN(a1, b) · ƯCLN (a2, b) · ... · ƯCLN (an, b).
ƯCLN là hàm giao hoán: ƯCLN(a, b) = ƯCLN(b, a).
ƯCLN là hàm kết hợp: ƯCLN(a,b,c)= ƯCLN(a, ƯCLN(b, c)) = ƯCLN(ƯCLN(a, b), c).
ƯCLN(a, b) quan hệ chặt chẽ với BCNN(a, b): ta có
ƯCLN(a, b) · BCNN(a, b) = a · b.
Công thức này thường được dùng để tính BCNN của 2 số. Dạng khác của mối quan hệ này là tính chất phân phối:
BCNN(a, ƯCLN(a0, a1, a2,... an)) = ƯCLN(BCNN(a, a0), BCNN(a, a1), BCNN(a,a2),...,BCNN(a,an)).

Nếu sử dụng định nghĩa ƯCLN(0, 0) = 0 và BCNN(0, 0) = 0 thì khi đó tập các số tự nhiên trở thành một dàn đầy đủ phân phối với ƯCLN.
Trong Hệ tọa độ Descartes, ƯCLN(a, b) biểu diễn số các điểm với tọa độ nguyên trên đoạn thẳng nối các điểm (0, 0) và (a, b), trừ chính điểm (0, 0).

Tính toán

Tìm ước chung lớn nhất bằng cách phân tích ra thừa số nguyên tố
Định lý cơ bản của số học nói rằng mọi số nguyên dương lớn hơn 1 có thể biểu diễn một cách duy nhất dạng tích các số nguyên tố (nếu không kể đến thứ tự của các thừa số). Như vậy các hợp số có thể coi như là các nguyên tố cấu thành hợp số. Ví dụ:

Ở đây chúng ta có hợp số 90 tạo thành bởi một nguyên tử 2, hai nguyên tử 3 và một nguyên tử 5.

Kiến thức này có thể giúp chúng ta tìm ƯCLN của một tập hợp các số.

Ví dụ: Tìm giá trị của ƯCLN(12, 32, 60).

Đầu tiên, ta phân tích từng số thành dạng tích lũy thừa các số nguyên tố.

Với mỗi thừa số nguyên tố có chung trong tất cả các số, nâng lũy thừa bậc thấp nhất, tích của chúng cho ta giá trị ƯCLN cần tìm. Thừa số 2 có ở cả ba số, có bậc thấp nhất là 22. Do đó:

Trên thực tế phương pháp này chỉ dùng cho các số nhỏ. Việc phân tích các số lớn ra thừa số nguyên tố mất rất nhiều thời gian.

Để tìm ƯCLN của 2 số tự nhiên thì phương pháp hiệu quả là giải thuật Euclid dựa trên dãy liên tiếp các phép chia có dư.

Tính qua bội số chung nhỏ nhất
Nếu a và b là các số khác không, thì ước chung lớn nhất của a và b có thể tính qua bội chung nhỏ nhất (BCNN) của a và b:

Chú thích

Đọc thêm

Donald Knuth. The Art of Computer Programming, Volume 2: Seminumerical Algorithms, Third Edition. Addison-Wesley, 1997. ISBN 0-201-89684-2. Section 4.5.2: The Greatest Common Divisor, pp. 333–356.
Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein. Introduction to Algorithms, Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0-262-03293-7. Section 31.2: Greatest common divisor, pp. 856–862.
Saunders MacLane và Garrett Birkhoff. A Survey of Modern Algebra, Fourth Edition. MacMillan Publishing Co., 1977. ISBN 0-02-310070-2. 1-7: "The Euclidean Algorithm."

Liên kết ngoài
 GCD Implementation in C++
 greatest common divisor tại Everything2.com
 Greatest Common Measure: The Last 2500 Years, by Alexander Stepanov

Lý thuyết số
Hàm có tính nhân
Hàm nhân


title: (52440) 1994 QN

text:
(52440) 1994 QN là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 26 tháng 8 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Atlantocis

text:
Atlantocis là một chi bọ cánh cứng nấm cây trong họ Ciidae.

Các loài
 Atlantocis canariensis Israelson, 1985
 Atlantocis gillerforsi Israelson, 1985
 Atlantocis lauri Wollaston, 1854

Chú thích

Tham khảo

Ciidae


title: 11585 Orlandelassus

text:
11585 Orlandelassus (tên chỉ định: 1994 RB17) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 3 tháng 9 năm 1994. Nó được đặt theo tên Orlande de Lassus, a Franco-Flemish composer of the 16th century.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Shannonomyia cineracea

text:
Shannonomyia cineracea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Saint-Jeannet, Alpes-Maritimes

text:
Saint-Jeannet là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-Maritimes

Tham khảo

Saintjeannet


title: Gaudechart

text:
Gaudechart là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 198 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Doux, Deux-Sèvres

text:
Doux là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 128 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Zepkow

text:
Zepkow là một đô thị tại huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Müritz), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Binéfar

text:
Binéfar là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 8.786 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Flashcard

text:
Flashcard hoặc thẻ thông tin là loại thẻ mang thông tin (từ, số hoặc cả hai), được sử dụng cho việc học bài trên lớp hoặc trong nghiên cứu cá nhân. người dùng sẽ viết một câu hỏi ở mặt trước thẻ và một câu trả lời ở trang sau. Người ta thường dùng flashcard học từ vựng tiếng Anh rất hiệu quả. Ngoài ra có thể dùng flashcard để học ngày tháng năm lịch sử, công thức hoặc bất kỳ vấn đề gì có thể được học thông qua định dạng một câu hỏi và câu trả lời. Flashcard được sử dụng rộng rãi như một cách rèn luyện để hỗ trợ ghi nhớ bằng cách lặp đi lặp lại cách nhau.

Ví dụ:

Tính hiệu quả của flashcard

Flashcard là một công cụ ôn tập rất hiệu quả. Theo khoa học nghiên cứu, với một lượng kiến thức cần nhớ, thì sau 1 ngày tiếp thu, người học chỉ còn nhớ 35.7% lượng kiến thức và sau 1 tháng, lượng kiến thức chỉ còn khoảng 21% trong não bộ. Vì thế, việc ôn tập lại kiến thức đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình ghi nhớ.

Không dừng lại ở tính hiệu quả cao, flashcard còn là một phương pháp học năng động. Với thiết kế nhỏ gọn, người học có thể đem flashcard theo bên mình và sử dụng mọi lúc mọi nơi. Tại một số quốc gia có nền giáo dục phát triển như Canada, Singapore, Hàn Quốc, Mỹ,... họ có rất nhiều phương pháp tiên tiến giúp chúng ta rất dễ bắt gặp cảnh sinh viên sử dung flashcard tại khu vực công cộng. Họ sử dụng khi chờ xe bus, nghỉ giải lao, ăn trưa hay xem trước khi ngủ… để tiếp thu thêm cũng như ôn lại kiến thức lúc rảnh rỗi.

Sơ đồ mô tả quá trình suy giảm khả năng ghi nhớ của não bộ qua thời gian:

Nguyên tắc của việc học bằng flashcard

Flashcard hoạt động hiệu quả nhất khi tuân thủ những nguyên tắc quan trọng sau:

1. Sử dụng cả hai mặt của flashcard một cách hợp lý, xem cả hai mặt nhiều lần để nhớ thông tin.
Ví dụ, khi học một từ mới, một mặt sẽ là từ cần học, một mặt là cụm định nghĩa ngắn cho từ. Khi học một sự kiện lịch sử, có thể ứng dụng như sau: một mặt là "George Washington" và một mặt là "Tổng thống Mỹ đầu tiên".

2. Không đưa quá nhiều thông tin vào 1 tấm flashcard
Lỗi thông thường dễ mắc phải khi thực hiện flashcard của người học là đưa quá nhiều thông tin vào 1 tấm flashcard. Mỗi tấm flashcard chỉ nên mang 1 mẩu thông tin dưới dạng 1 câu hỏi – 1 câu trả lời. Thông tin phải ngắn gọn và khi học chỉ cần lướt qua thật nhanh (như ý nghĩa của từ "flash" trong từ flashcard), flashcard không phải một đề cương hay từ điển.

3. Sử dụng minh họa

Vẽ hình minh họa trên flashcard hoặc cắt dán hình từ các tạp chí. Flashcard càng thú vị và khác biệt thì người học cáng cảm thấy dễ dàng hơn để nhớ được những thông tin trên flashcard.

4. Sử dụng flashcard màu

Màu được sử dụng như một gợi ý giúp người học nhớ được một đặc tính nào đó của thông tin trên flashcard.
Ví dụ khi học từ vựng, màu sắc được dùng để đánh dấu ý nghĩa khác nhau của từ, màu xanh cho những từ có ý nghĩa tốt đẹp, tích cực, màu đỏ hoặc vàng cho những từ có nghĩa tiêu cực, màu trung tính cho những từ không mang nghĩa xấu hay tốt.

5. Luôn mang flashcard bên mình

Điều đặc biệt của phương pháp học bằng flashcard là người học không cần bỏ ra một khoảng thời gian đặc biệt nhất định nào để xem lại.

Người học nên xem lại bộ flahcard của mình bất cứ khi nào và ở đâu khi có cơ hội, có thể là khi đang nghỉ ngơi, đang đi xe bus, đang xếp hàng chờ đợi… Người học nên thực hành việc xem lại bộ flashcard thường xuyên và tạo thói quen hàng ngày giống như việc đánh răng hoặc đi tắm.

6. Thay đổi thứ tự các tấm flashcard

Người học nên xáo trộn các tấm flashcard sau mỗi lần ôn tập. Nếu người học luôn ghi nhớ thông tin trên flashcard theo 1 thứ tự sẽ khiến họ khó có thể nhớ được 1 thông tin nào đó khi nó nằm trong 1 tình huống khác và không còn theo thứ tự đã học.

7. Đánh dấu flashcard

Khi học bằng flashcard, người học có thể đánh dấu các tấm flashcard đã được ghi nhớ, sau 2-3 lần đánh dấu, những tấm flashcard đó có thể được để sang một bên và ôn lại sau một thời gian dài hơn.

Ứng dụng của flashcard

Lợi thế của flashcard so với các cách học thông thường là tính tiện dụng, cơ động và sáng tạo. Với thiết kế nhỏ gọn, đơn giản nhưng đẹp mắt, các tấm flashcard giúp bạn cảm thấy hứng thú hơn trong suốt quá trình sử dụng. Những kiến thức đưa lên flashcard đều được tinh giản lại một cách ngắn gọn, súc tích cũng giúp bạn dễ dàng tập trung hơn vào các ý chính.

Flashcard là phương pháp thông dụng rất phổ biến trong giới sinh viên, học sinh nước ngoài. Người học có thể sử dụng flashcard trong nhiều ngành khác nhau như: ẩm thực, văn hóa, lịch sử, địa lý hay phổ biến nhất chính là học ngoại ngữ. Tuy có thể áp dụng cho nhiều ngành khác nhau, tuy nhiên hơn 70% flashcard trên thế giới được dùng để học từ vựng tiếng nước ngoài.

Theo xu thế giáo dục nước ta hiện nay, lượng kiến thức ngày càng nhiều mà thời gian học tập và thi cử lại vô cùng hạn hẹp. Hy vọng là với phương pháp học mới này sẽ giúp các bạn học sinh, sinh viên Việt Nam tận dụng triệt để nhằm tiếp thu và ôn tập kiến thức một cách hiệu quả trong thời gian ngắn.

Tự động hóa
Những ý tưởng tương tự đã được đưa vào một số chương trình học ngôn ngữ có sự hỗ trợ của máy tính và chương trình thẻ nhớ. Nhiều chương trình trong số này sử dụng cái gọi là '' 'thẻ flash điện tử' '. Đến nay, có các loại thẻ flash điện tử sau: đơn phương; song phương; ba bên.

Xem thêm
 3 vùng ghi nhớ của não bộ

Tham khảo

Phương pháp học tập


title: Mỏ muối Wieliczka

text:
Mỏ muối Wieliczka () là một mỏ muối nằm tại thị trấn Wieliczka, trong khu vực đô thị Kraków, miền nam Ba Lan. Mỏ muối này là nơi khai thác muối ăn liên tục từ thế kỷ 13 cho đến tận năm 2007 khiến nó trở thành một trong những mỏ muối hoạt động lâu đời nhất thế giới. Trong suốt chiều dài lịch sử, mỏ muối này được quản lý và vận hành bởi công ty Żupy krakowskie.

Khai thác muối thương mại đã bị ngừng vào năm 1996 do giá muối sụt giảm và tình trạng lũ lụt. Mỏ muối Wieliczka hiện là một Di tích lịch sử quốc gia của Ba Lan. Các điểm tham quan của nó bao gồm các giếng mỏ và lối đi mê cung, phòng trưng bày công nghệ khai thác muối lịch sử, một hồ nước ngầm, bốn nhà nguyện cùng nhiều bức tượng được chạm khắc từ đá muối bởi các thợ mỏ và các tác phẩm điêu khắc gần đây của các nghệ sĩ đương đại.

Lịch sử
Mỏ muối đạt đến độ sâu 327 mét, với tổng chiều dài của các đường ngang và khoang trong lên tới 287 km (178 dặm). Muối đá tự nhiên có các sắc thái khác nhau của màu xám, giống như đá granit chưa được đánh bóng hơn là màu trắng tinh thể. Từ thế kỷ 13, nước muối cô đặc nổi lên trên bề mặt và người ta đã thu thập và xử lý cho ra hàm lượng natri chloride (muối ăn) để sử dụng. Trong thời kỳ này, các giếng mỏ đầu tiên đã được đào để chiết xuất muối ăn từ đá muối. Cuối thế kỷ 13 cho đến đầu thế kỷ 14, một lâu đài xưởng muối được xây dựng.

Trong nhiều thế kỷ, địa điểm nổi tiếng và khó đến này đã được nhiều du khách đến thăm, trong đó có Nicolaus Copernicus, Johann Wolfgang von Goethe, Alexander von Humboldt, Dmitri Ivanovich Mendeleev, Bolesław Prus, Ignacy Paderewski, Robert Baden-Powell, Jacob Bronowski (người đã quay những đoạn trong bộ phim The Ascent of Man trong mỏ muối), Karol Wojtyła (sau là Giáo hoàng John Paul II), cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton, nhiều nhân vật hoàng gia và vô số thường dân.

Trong thời kỳ Thế chiến thứ hai, mỏ muối được quân Đức chiếm đóng sử dụng để chứa các nhà máy sản xuất vật dụng phục vụ chiến tranh.

Mỏ muối cổ xưa mang dáng dấp mê cung này đã tạo cảm hứng để dựng lại các cảnh mê cung trong tiểu thuyết lịch sử Faraon, phát hành năm 1895 của Bolesław Prus.

Năm 1978 mỏ muối Wieliczka được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Mỏ muối cùng với các nhà thờ, hồ và các lối đi tạo thành một "thành phố ngầm".

Các bức ảnh

Tham khảo

 Jerzy Grzesiowski, Wieliczka: kopalnia, muzeum, zamek (Wieliczka: the Mine, the Museum, the Castle), 2nd ed., updated and augmented, Warsaw, Sport i Turystyka, 1987, ISBN 83-217-2637-2.

Xem thêm
 Bochnia
 Pharaoh (tiểu thuyết của Bolesław Prus)

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 Chào mừng đến với phim The Salt of The Earth (muối của Trái Đất)
 Đào muối
 Photo gallery
 Mỏ muối Wieliczka - Trung tâm di sản thế giới UNESCO
 Mỏ muối Wieliczka
 Các cảnh quay video mỏ muối
 Wieliczka Salt Mine
 Ancient salt-works
 Cracow Salt-Works Museum in Wieliczka
 Mỏ muối Wieliczka gần Krakow ở Ba Lan

Wieliczka, Mỏ muối
Nhà thờ tại Ba Lan
Wieliczka, Mỏ muối
Khởi đầu thế kỷ 13
Chấm dứt năm 1996


title: Hemau

text:
Hemau là một thị trấn nhỏ tại phía nam nước Đức, trong quận Landkreis Regensburg. Thị trấn nằm trên Tangrintel, là một dải đất chạy dài giữa hai con sông Altmühl và Schwarze Laber.
Nó nằm dọc theo đường B8, 28 km về phía tây bắc thành phố Regensburg, 77 km về phía đông nam Nürnberg. Các thị trấn gần nhất cách đó khoảng 5 km là Beratzhausen và Laaber.

Vùng đất bao quanh Hemau đã có người định cư từ thời kỳ tiền La Mã. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy di tích trong hai khu định cư của người Celt (Keltenschanzen) trong những ngôi làng lân cận Laufenthal và Thonlohe. Tên gọi Hemau đã được chứng thực từng là Hembaur vào thế kỷ 9 và Hembur vào thế kỷ 13). Năm 2005, Hemau đã kỷ niệm lần thứ 700 ngày thành lập thị trấn.

Ngày nay, cách tốt nhất để đến Hemau là khởi hành từ xa lộ A3 (quẹo ra Beratzhausen nếu đến từ hướng bắc hoặc quẹo ra Nittendorf nếu đến từ hướng nam). Trạm xe lửa gần nhất là Beratzhausen. Có ba ngôi trường ở thị trấn này: một trường tiểu học (cấp 1), một hauptschule và một realschule (hai kiểu trường trung học cơ sở/cấp 2 hơi khác nhau một chút tại Đức); trường trung học phổ thông (cấp 3) gần nhất ở tại Parsberg.

Hemau tự hào có nhà máy sản xuất năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới, mở cửa từ ngày 29 tháng 4 năm 2003.

Chính quyền Hemau
Phạm vi quản lý hành chính (gemeinde) của thị trấn Hemau là lớn nhất trong toàn quận, bao gồm cả mười ngôi làng xa xôi hẻo lánh, mặc dù bản thân những ngôi làng này không thuộc về thị trấn Hemau.

Tham khảo

Regensburg (huyện)
Xã của bang Bayern


title: Leiderdorp

text:
(dân số: 26.182 người trong năm 2004) là một đô thị ở phía tây Hà Lan, trong tỉnh Zuid-Holland gần thành phố Leiden.

Đô thị này có diện tích 12,29 km² (4,75 mile²) trong đó 0,56 km² (0,22 mile²) là diện tích mặt nước. Leiderdorp hiện đã trở thành ngoại ô thành phố Leiden, du sông Oude Rijn và Zijl tách hai đô thị này ra. Tuyến đường sắt cao tốc HSL-Zuid giữa Amsterdam và Brussels hiện đang được xây ở Leiderdorp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức of Đô thị này (tiếng Hà Lan)
Dữ liệu cơ bản (tiếng Hà Lan)
Bản đồ Leiderdorp
Nhìn từ vệ tinh

Đô thị Zuid-Holland
Khu dân cư ở Zuid-Holland


title: 20103 de Vico

text:
20103 de Vico (1995 JK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 5 năm 1995 bởi R. Calanca ở Cavezzo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20103 de Vico

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Rhyacophila chembo

text:
Rhyacophila chembo là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Columbus (mô-đun ISS)

text:
Columbus là phòng thí nghiệm không gian đầu tiên của châu Âu tồn tại dài hạn trong không gian, đây là đóng góp lớn nhất của châu Âu vào Trạm không gian quốc tế. Đây là phòng thí nghiệm thứ hai được lắp đặt vào trạm ISS sau phòng thí nghiệm Destiny của Mỹ. Sự kết hợp phòng thí nghiệm này vào trạm sẽ giúp mở rộng đáng kể khả năng nghiên cứu khoa học trên trạm.

Lịch sử
Columbus đánh dấu một chặng đường phát triển đáng kể của việc phát triển các nghiên cứu và thiết bị không gian của Cơ quan không gian châu Âu (ESA) kể từ dự án Spacelab trong các thập niên 1980 và 1990. Columbus được phóng lên bởi tàu con thoi Atlantis trong chuyến bay STS-122 và được ghép nối vào mạn phải của Node 2.

Chức năng
Trong suốt khoảng thời gian hoạt động dự kiến 10 năm của mình, Columbus sẽ giúp thực hiện các nghiên cứu rất phức tạp trong trạng thái phi trọng lực với những tiện nghi ở cả phía bên trong và bên ngoài của phòng thí nghiệm. Với Columbus, các nhà nghiên cứu có thể thực hiện rất nhiều nghiên cứu về sự sống, vật lý lưu chất và một lượng lớn các lĩnh vực khác. Mặc dù đây là phòng thí nghiệm nhỏ nhất trên trạm, Columbus cung cấp cùng khả năng như thể tích chứa tải trọng nghiên cứu, năng lượng cũng như dữ liệu thu thập so với các khoang nghiên cứu khác trên trạm.

Kỹ thuật

Phòng thí nghiệm do châu Âu xây dựng này có thiết kế rất giống với các module hậu cần đa mục đích (Multi Purpose Logistics Module – MPLM) cũng do châu Âu chế tạo. Các MPLM được mang theo tàu con thoi để mang đồ dùng tiếp tế cũng như các thiết bị khoa học lên trạm ISS. Columbus có dạng hình trụ dài 7 m và đường kính 4,5 m được hàn với hai đầu hình nón, khối lượng 10,3 tấn và thể tích là 75 m³. Sau khi được trang bị đầy đủ, Columbus sẽ có một thể tích sinh hoạt khoảng 25 m³. Các cấu trúc chính cũng như cấu trúc phụ bên trong của phần thân Columbus đều làm bằng hợp kim nhôm. Các lớp này được bao bọc bởi một lớp phủ cách nhiệt nhiều lớp giúp ổn định nhiệt và các tấm bảo vệ nặng 2 tấn làm từ hợp kim nhôm kết hợp với các lớp Kevlar và Nextel giúp bảo vệ phần bên trong khỏi các mảnh vụn bay lơ lửng không gian. Phòng thí nghiệm sẽ được cung cấp 20 kW, trong đó 13,4 kW được sử dụng cho các hoạt động nghiên cứu.

Các tiện ích nghiên cứu khoa học
Columbus có thể chứa được 16 giá đựng vòng quanh bề mặt phần hình trụ với 4 dãy chứa 4 giá. Các giá này có kích thước và giao diện tiêu chuẩn được sử dụng đối với mọi module không thuộc Nga. Các giá này có thể chứa các hệ thống phụ hoặc các mẫu và thiết bị thí nghiệm. 10 trong số 16 giá này là các giá thí nghiệm tiêu chuẩn quốc tế (International Standard Payload Rack) được trang bị đầy đủ các tài nguyên (ví dụ như năng lượng, làm mát, đường truyền video và dữ liệu), có thể phục vụ một tiện nghi nghiên cứu nặng tới 700 kg. Khả năng nghiên cứu vượt bậc này của Columbus là nhờ vào một quy trình tối ưu hóa một cách cẩn thận và chặt chẽ thiết kế hệ thống, trong đó tận dụng phần đầu hình nón để chứa các thiết bị của hệ thống phụ. Khu vực trung tâm của phần hình nón này giữ các thiết bị hệ thống như các thiết bị ghi hình và theo dõi video, bảng điều khiển, thiết bị đầu cuối âm thanh và máy dập lửa. Ngoài ra còn có 3 giá chứa các hệ thống phụ cho Columbus như máy bơm nước, máy trao đổi nhiệt và các thiết bị hàng không và 3 giá còn lại dùng làm kho chứa cho các thí nghiệm. Bên ngoài phòng thí nghiệm còn có 4 vị trí để lắp đặt các thí nghiệm về khoa học vũ trụ, quan sát Trái Đất, công nghệ và các ngành khoa học mới. Các vị trí này đều có khả năng cung cấp năng lượng cũng như ghi nhận và truyền dữ liệu cho các thí nghiệm cài đặt lên đó.

Các hệ thống
Không khí bên trong Columbus được làm thông thoáng bởi một dòng khí liên tục từ Node 2. Không khí được đưa về Node 2 để làm sạch và khử bỏ cacbonic. Khí này được theo dõi bởi các hệ thống phụ trên Columbus để kiểm tra các chất gây hại. Nhiệt độ trên phòng thí nghiệm cũng có thể được thay đổi từ 16 °C đến 30 °C. Độ ẩm cũng có thể được điều chỉnh một cách thích hợp. Một vòng luân chuyển nước được nối với hệ thống thoát nhiệt của ISS để phục vụ cho tất cả các thí nghiệm cũng như hệ thống trên phòng thí nghiệm, giúp làm mát các thiết bị. Ngoài ra cũng có một hệ thống trao đổi nhiệt không khí-nước giúp ngăn chăn sự ngưng tụ của không khí bên trong cabin. Một hệ thống lò sưởi điện có nhiệm vụ chống lại cái lạnh cực độ ở bên ngoài tại một số trạng thái của trạm.

Trung tâm điều khiển Columbus
Nằm trong khuôn viên của trung tâm hoạt động không gian thuộc trung tâm hàng không của Đức (DLR) tại Oberpfaffenhofen, Đức, trung tâm điều khiển Columbus (Columbus Control Center – Col-CC) chịu trách nhiệm về việc điều khiển và hoạt động của Columbus. Tất cả các thí nghiệm của châu Âu trên Columbus đều được truyền dữ liệu trực tiếp về Col-CC thông qua hệ thống truyền dữ liệu của ISS. Col-CC điều phối các hoạt động thí nghiệm của châu Âu. Các dữ liệu liên quan được phân phối từ Col-CC tới các trung tâm hoạt động và hỗ trợ khách hàng trên khắp châu Âu, nơi chịu trách nhiệm hoàn thành các tiện ích, hệ thống con cho các tiện ích hoặc các thí nghiệm nào đó.

Bên lề
Có 5 giá đựng nghiên cứu khoa học được lắp đặt trong Columbus khi module này được phóng lên quỹ đạo:
 Biolab: Giúp thực hiện các thí nghiệm về vi sinh vật, nuôi cấy mô và tế bào, thậm chí cả về các loại động vật và thực vật nhỏ.
 Thiết bị nghiên cứu sinh lý học (European Physiology Modules Facility – EPM): Nghiên cứu các ảnh hưởng của các chuyến bay không gian dài ngày tới cơ thể con người. Kết quả các nghiên cứu này có thể giúp tăng thêm sự hiểu biết về chứng loãng xương do tuổi tác, mất thăng bằng cùng các chứng bệnh khác.
 Phòng thí nghiệm về chất lưu (Fluid Science Laboratory – FSL): Giúp tìm hiểu về các tính chất mới của chất lưu trong môi trường không trọng lực. Các thí nghiệm này có nhiều ứng dụng trong thực tế như tạo ra các phương pháp mới xử lý dầu tràn, và thậm chí cải tiến việc sản xuất thấu kính quang học.
 Giá ngăn kéo (European Drawer Rack – EDR): Là một giá đựng có cấu trúc nhiều ngăn đựng rất linh hoạt dùng để mang các thí nghiệm thuộc nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau.
 Giá mang và chuyên chở (European Transport Carrier – ETC): Chứa các vật dụng cần được chuyên chở và sắp xếp.

Ngoài ra còn có 2 thí nghiệm được gắn vào các vị trí phía ngoài phòng thí nghiệm:
 European Technology Exposure Facility – EuTEF: Chứa các thí nghiệm nghiên cứu cần được trưng ra trong môi trường không gian.
 SOLAR: Một cơ cấu chứa 3 dụng cụ khoa học để nghiên cứu các hiện tượng liên quan tới Mặt Trời.

Tham khảo

 Columbus Leaves Europe, Heads for America - NASA website

Liên kết ngoài

 ESA: Columbus Laboratory
 ESA: Technical specifications of the Columbus Laboratory
 ESA: Columbus structure completed
 ESA's Columbus blog

Phòng thí nghiệm Columbus
Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế
Phòng thí nghiệm
Cơ quan Vũ trụ châu Âu


title: Danh sách thành phố El Salvador

text:
Đây danh sách các thành phố và thị trấn ở El Salvador.

 Acajutla
 Ahuachapán
 Chalatenango
 Cojutepeque
 Nejapa
 La Unión
 San Miguel
 San Salvador (thủ đô)
 Santa Tecla
 San Vicente
 Santa Ana
 Sonsonate
 Soyapango
 Tacuba
 Usulután

Xem thêm
Danh sách thành phố theo quốc gia
Địa lý El Salvador

Tham khảo

El Salvador
El Salvador
Thành phố


title: Eopenthes debilis

text:
Eopenthes debilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Eopenthes


title: Octuroplata uhmanni

text:
Octuroplata uhmanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Octuroplata


title: Raorchestes signatus

text:
Raorchestes signatus là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Biju, S.D., Bhuddhe, G.D., Daniel, B.A., Dutta, S. & Vasudevan, K. 2004. Philautus signatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

S
Động vật lưỡng cư Ấn Độ
Ếch Ấn Độ


title: Trường trung học Phan Thanh Giản (Cần Thơ)

text:
Trường trung học Phan Thanh Giản, tiền thân là Collège de Cần Thơ là một trường trung học tại Cần Thơ. Thành lập năm 1917, trường là một trong các cơ sở giáo dục lâu đời nhất của Cần Thơ và Việt Nam.

Trải qua nhiều thay đổi, từ tháng 11 năm 1985, trường được đổi tên thành Trường Trung học Phổ thông Châu Văn Liêm.

Lịch sử
Ngày 17 tháng 3 năm 1879, Collège de Mỹ Tho (nay là trường trung học Nguyễn Đình Chiểu, Mỹ Tho) được thành lập. Vì số học sinh quá đông, nên đến năm 1917, trường Mỹ Tho mở một chi nhánh ở Cần Thơ với tên gọi Collège de Cần Thơ . Học sinh học xong lớp bổ túc tiểu học (Cours Complémentaire) ở Collège de Cần Thơ sẽ được chuyển sang học ở Collège de Mỹ Tho cho đến hết năm thứ tư (4e Année de l'Enseignement Primaire Superieur Franco Indigène, tương đương lớp 9 hiện nay). Mãi đến những năm 1924-1926, khi đã mở đủ các lớp thuộc bậc Cao đẳng tiểu học, Collège de Cần Thơ mới tách riêng ra và không còn là chi nhánh tuỳ thuộc Collège de Mỹ Tho nữa .

Lúc đầu, trường chỉ có một dãy tầng lầu, còn được dùng làm nơi nội trú cho học sinh của trường Sơ Học tỉnh Cần Thơ ở đối diện .. Đến năm 1921, trường xây hoàn tất dãy lầu thứ hai và thêm những kiến trúc phụ thuộc nối liền hai dãy lầu .

Tháng 6 năm 1929, và cũng là lần đầu tiên, trường Collège Cần Thơ chính thức gởi thí sinh thi Brevet Elémentaire và Brevet D'Enseignement Primaires Supériers Franco Indigènes (bằng Cao đẳng tiểu học Pháp, tương đương với bằng tốt nghiệp cấp 2 hiện nay, lúc đó bằng cấp này đã là khá cao trong xã hội). Số thí sinh ghi là 21, ngoài trừ 1 người bỏ cuộc, còn tất cả 20 đều đậu .

Trong giai đoạn Chiến tranh Đông Dương, 1941-1942, trường cũ bị sung công và chỉ đến năm 1956 mới trả lại cho trường .

Sau năm 1945
Bắt đầu từ tháng 8 năm 1945 trường chính thức lấy tên là trường Trung học Phan Thanh Giản . Giai đoạn 1956-1975 là giai đoạn có số lớp học cao nhất trong lịch sử của trường, gồm 112 lớp Đệ Nhất cấp (tương đương trung học cấp 2 hiện nay) và Đệ Nhị cấp (cấp 3) với hai môn sinh ngữ Anh văn và Pháp văn. Đến niên học 1963-1964, khu trường Đệ Nhất cấp Nam (cấp 3 trung học) chuyển sang khu trường Phan Thanh Giản cũ để giao trường mới (dùng từ năm 1942, khi trường cũ bị sung công) lại và Bộ Giáo dục Việt Nam Cộng hòa thành lập trường Nữ trung học Đoàn Thị Điểm, từ đó trường Phan Thanh Giản là trường chỉ còn có học sinh nam .

Sau năm 1975
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, trường tách ra làm 2, Đệ Nhị Cấp (Cấp 3 hiện nay) sang học ở Khu trường mới (tức trường Đoàn Thị Điểm cũ), Đệ Nhất Cấp (tức cấp 2 hiện nay) học ở trường Phan Thanh Giản và đổi tên là Trường An Cư 1 .

Đến năm 1983, Cấp 3 trở lại trường Phan Thanh Giản cũ (trường Phổ thông trung học An Cư 1) và cấp 2 học rải rác trong nhiều phường, gọi là Phổ thông Cơ sở. Trường Đoàn Thị Điểm cũ mang tên Phổ thông cơ sở An Cư 1 còn Trường cấp 3 (Phan Thanh Giản cũ) mang tên Trường Phổ thông Trung học Cần Thơ .

Sau năm 1985
Vào tháng 11 năm 1985, trường đổi tên là trường Trung học phổ thông Châu Văn Liêm.
Trường Phổ thông cơ sở An Cư 1 đã được trở về tên cũ là trường trung học Đoàn Thị Điểm từ năm học 1992-1993 về sau .

Hiệu trưởng qua các thời kỳ

Cựu học sinh nổi bật

 Giáo sư Phạm Hoàng Hộ, nhà thực vật học
 Nguyễn Bá Cẩn, cựu thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
 Châu Văn Liêm, nhà cách mạng
 Phạm Văn Bạch,
 Nguyễn Văn Kiết,
 Lương Định Của, nhà nông học
 Sơn Nam, nhà văn
 Nguyễn Phan Long Luật sư
 Nguyễn Huy Thọ, nghệ nhân sáo trúc.
 Phạm Xuân Ẩn, thiếu tướng tình báo

Chú thích

Liên kết ngoài
 Hội Cựu học sinh Trường Trung học Phan Thanh Giản & Đoàn Thị Điểm (Cần Thơ)
 Ái Hữu Trung học Phan Thanh Giản và Đoàn Thị Điểm hội ngộ toàn thế giới

Cơ sở giáo dục thành lập năm 1917
Trường trung học tại Cần Thơ
Trường trung học thời Việt Nam Cộng hòa


title: Albalate de Zorita

text:
Albalate de Zorita là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 813 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Tiếng Bắc Thái

text:
Tiếng Bắc Thái hay tiếng Lanna, tiếng Kham Mueang (tiếng Bắc Thái: ᨣᩴᩤᨾᩮᩥᩬᨦ phát âm tiếng Lào: [kam˧ mɯːəŋ˧], tiếng Thái: คำเมือง phát âm:[kʰam˧ mɯːəŋ˧]) là ngôn ngữ của người Thái Yuan (người Bắc Thái) cư trú ở vùng Lannathai, thuộc Thái Lan, Lào và Myanmar.

'Tiếng Bắc Thái thuộc phân nhóm ngôn ngữ Chiang Saeng của Nhóm Tây Nam Thái trong Ngữ chi Thái, có quan hệ gần gũi với tiếng Thái và tiếng Lào. Tiếng Bắc Thái có xấp xỉ 6 triệu người nói, hầu hết sinh sống tại Thái Lan, và một số nhỏ tại tây bắc Lào.

Đặc điểm
Những người Bắc Thái thường được gọi là Tai Yuan với ý nghĩa coi thường. Tên tự gọi của họ là khon mueang (nghĩa chữ là "người mường"), Lanna Thai hay người Bắc Thái.

Tiếng Bắc Thái thường gọi là Tai Yuan để phân biệt với Tai Tham (Thái Tham) được sử dụng trong ngôn ngữ này.

Hầu hết các nhà ngôn ngữ học coi tiếng Bắc Thái có nhiều quan hệ gần gũi với tiếng Thái và các ngôn ngữ Chiang Saeng khác hơn là với tiếng Lào và các ngôn ngữ Lào-Phutai.

Tiếng Bắc Thái tại Chiang Mai có 6 thanh điệu và có âm [ ɲ ] (nh) giống với tiếng Lào.

Từ vựng
Tiếng Bắc Thái chia sẻ nhiều từ vựng với tiếng Thái chuẩn đặc biệt là các từ có tính khoa học, cả hai đều có các tiền tố và hậu tố mượn từ tiếng Phạn và tiếng Pali và cũng như tiếng Thái và tiếng Lào, tiếng Bắc Thái mượng nhiều từ ngữ từ tiếng Phạn và tiếng Pali.

Chữ viết
Chữ viết cổ truyền sử dụng là chữ Thái Tham (chữ Tai Tham), chữ có quan hệ gần gũi với chữ Thái Lue cổ (chữ Lự cổ) và chữ tôn giáo Lào. Chữ Thái Tham (hay chữ Lanna) có sự tương đồng với chữ Miến Điện và chữ Môn, do tất cả đều xuất phát từ chữ Môn cổ.

Ngày nay bộ chữ quốc gia được sử dụng chính thức để viết tiếng Bắc Thái tại mỗi nước.
 Tại Thái Lan là Bảng chữ cái Thái
 Tại CHDCND Lào là Bảng chữ cái Lào
 Tại Myanmar là Chữ Myanmar .

Quy định này liên quan đến quá trình thực hiện "hội nhập" ở ba nước đó. Cuộc hội nhập dẫn đến số người nói tiếng thiểu số ngày càng ít đi

Chú thích

Liên kết ngoài
 Khamjan, Mala (มาลา คำจันทร์). Kham Mueang Dictionary (พจนานุกรมคำเมือง). Chiang Mai: Bookworm, 2008. ISBN 978-974-8418-55-1.

Ngữ chi Thái


title: Art Garfunkel

text:
Arthur Ira "Art" Garfunkel (sinh ngày 5 tháng 11 năm 1941) là một ca sĩ người Mỹ. Ông còn được biết đến như là một nhạc sĩ, diễn viên, nhà thơ. Ông nổi tiếng chủ yếu là thành viên của cặp song ca lừng danh vào thập niên 60, Simon & Garfunkel. Năm 1970, ở đỉnh cao của thành công với album Bridge Over Troubled Water, cặp song ca tan rã.

Ngoài âm nhạc, Art Garfunkel cũng có một danh sách các phim mình đã tham gia, nổi tiếng nhất phải kể đến vai diễn đã đem lại cho ông một đề cử giải Quả cầu vàng diễn viên phụ xuất sắc nhất, Sandy Kaufman trong bộ phim của đạo diễn Mike Nichols Carnal Knowledge.

Chất giọng tenor trong trẻo, mựot mà của Garfunkel đã giúp ông luôn nhận được những lời tán dương của giới phê bình và người hâm mộ khi còn ở trong Simon & Garfunkel cũng như một số ca khúc trong sự nghiệp solo sau này.

Trong suốt những năm tháng biểu diễn cùng Paul Simon và solo, Art Garfunkel đã giành được 6 giải Grammy, năm 1990 ông được lưu danh vào Rock & Roll Hall of Fame với tư cách là thành viên trong ban nhạc Simon & Garfunkel.

Tham khảo

Sinh năm 1941
Người đoạt giải Grammy
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nhà soạn nhạc và nhà viết bài hát người Mỹ gốc Do thái
Nam ca sĩ Mỹ
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Columbia Records
Nhà thơ Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Ca sĩ Thành phố New York


title: Hòa ước Roskilde

text:
Hòa ước Roskilde là hòa ước được ký tại thành phố Roskilde (Đan Mạch) ngày 26.2.1658 theo lịch Julius (8 tháng 3 theo lịch Gregory), giữa một bên là Thụy Điển và bên kia là Đan Mạch, và là hậu quả của Cuộc chiến tranh Thụy Điển - Đan Mạch (1657 - 1658). Hòa ước này được thương thuyết tại nhà mục sư chính xứ Høje Tåstrup (ngoại ô Copenhagen) ngày 18 tháng 2 năm 1658 và Hiệp ước sơ bộ được ký cùng ngày tại đây (nhưng Hòa ước chính được ký tại Roskilde).

Bối cảnh
Thời đó, Thụy Điển đang có một cuộc chiến tranh với Ba Lan (1655-1660) và một cuộc chiến tranh với Nga (1656-1661). Vua Frederik III của Đan Mạch thấy có cơ hội tấn công Thụy Điển để lấy lại các phần đất đã nhượng cho Thụy Điển theo Hòa ước Brömsebro ngày 13 tháng 8 năm 1645.

Ngày 1 tháng 6 năm 1657, Frederik III tuyên chiến với Thụy Điển, nhưng mãi tới ngày 20 tháng 6 năm 1657 vua Karl X Gustav của Thụy Điển mới nhận được chiến thư tại thành phố Torun (nay thuộc Ba Lan). Karl X Gustav liền dẫn quân đi bộ tốc hành vòng từ phía nam qua Holstein lên tấn công và chiếm bán đảo Jutland của Đan Mạch. Ngày 24 tháng 10 năm 1657, quân Thụy Điển tấn công và chiếm pháo đài Frederiksodde (tại Fredericia, đông nam Jutland), giết hơn 1.000 quân Đan Mạch và cầm tù khoảng hơn 2.000 quân nữa. Ngày 30 tháng 1 năm 1658, Karl X Gustav dẫn 9.000 kỵ binh và 3.000 bộ binh đi bộ qua Eo biển Lillebælt bị đóng băng, sang cướp phá đảo Fyn. Sau đó đi bộ tiếp qua các eo biển bị đóng băng sang đảo Tåsinge, Langeland, Lolland, Falster rồi vào miền nam đảo Zealand, tiến lên uy hiếp Copenhagen. Ngày 15 tháng 2 năm 1658, quân Thụy Điển tới cách Copenhagen 20 km. Chính phủ Đan Mạch hoảng loạn, liền xin giảng hòa. Hai bên thương thuyết tại Høje Tåstrup ngày 18 tháng 2 năm 1658 và chính thức ký Hòa ước tại Roskilde ngày 26 tháng 2 năm 1658.

Điều mà tình báo của Thụy Điển được biết - nhưng Đan Mạch không biết - là Áo và Phiên bá quốc Brandenburg (thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh) đã quyết định gửi 23.000 quân sang để hỗ trợ Đan Mạch chống Thụy Điển, nên Thụy Điển đã gấp rút thương lượng và giảm bớt đòi hỏi để nhanh chóng đạt được thỏa thuận có lợi cho mình.

Các điều khoản chính của Hòa ước Roskilde
 Đan Mạch nhượng tức khắc vùng Scania (Skåne), Blekinge và đảo Bornholm cho Thụy Điển
 Đan Mạch nhượng vĩnh viễn vùng Halland cho Thụy Điển (trước đó đã tạm nhượng 30 năm cho Thụy Điển theo Hòa ước Brömsebro ngày 13 tháng 8 năm 1645)
 Na Uy (đồng minh của Đan Mạch) nhượng vùng Bohuslän và Trondeheim cho Thụy Điển
 Đan Mạch từ bỏ mọi liên minh chống Thụy Điển
 Đan Mạch phải ngăn chặn mọi tàu thù địch với Thụy Điển đi qua các eo biển của mình vào Biển Baltic
 Đan Mạch trả lại mọi tài sản cho công tước Holstein - Gottrop (đồng minh của Thụy Điển mà trước đó Đan Mạch đã tịch thu)
 Đan Mạch trả chi phí cho đội quân Thụy Điển chiếm đóng Đan Mạch
 Đan Mạch sẽ cung cấp binh lính cho Karl X Gustav trong các cuộc chiến tranh với nước ngoài

Hậu quả
Hậu quả của Hòa ước Roskilde là Đan Mạch bị mất gần phân nửa lãnh thổ. Tuy nhiên chỉ 6 tháng sau, Thụy Điển lại tiến hành một cuộc chiến tranh khác chống Đan Mạch tới năm 1660 mới kết thúc bằng Hòa ước Copenhagen.

Tham khảo

 (sv) Isacson, Claes-Göran:Karl X Gustavs krig, Historiska media 2004, pp. 149–155
 Stiles, Andrina (1992), Sweden and the Baltic, 1523-1721, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-54644-1
 Lisk, Jill (1967), The struggle for Supremacy in Baltic: 1600-1725. Funk & Wagnalls, New York, ISBN không có
 (sv) Carl Gustaf Weibull: Freden i Roskilde, Lund 1908 (ấn bản đặc biệt của Historisk Tidskrift för Skåneland, tập 3)

Xem thêm
 Cuộc chiến tranh Thụy Điển - Đan Mạch (1657 - 1658)
 Cuộc chiến tranh Thụy Điển - Đan Mạch (1658 - 1660)
 Hòa ước Copenhagen

Liên kết nngoài
 http://da.wikisource.org//wiki/Freden_i_Roskilde
 http://roskildefreden.dk

Hòa ước
Lịch sử Đan Mạch
Lịch sử Thụy Điển
Lịch sử Roskilde


title: Noyabrsk

text:
Noyabrsk () là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Khu Tự trị Yamalo-Nenets, ở giữa phía tây của các mỏ dầu Siberia trên tuyến đường sắt Tyumen–Novy Urengoy khoảng  về phía bắc Surgut.. Thành phố có dân số 96.440 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 171 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số:

Lịch sử

Lịch sử thành phố trở lại năm 1975 khi một nhóm đến đây bằng máy bay trực thăng đáp xuống trên băng của sông Itu-Yakha để bắt đầu phát triển mỏ dầu Kholmogorskoye. Trong tháng 11 năm 1976, nhóm các nhà xây dựng đường ray đầu tiên đến khu vực này và cắm trại bên hồ Khanto với nhiệm vụ tạo ra một khu định cư. Ngày 26 Tháng 10 năm 1977, khu định cư Noyabrsk, phát triển xung quanh các nhà ga đường sắt của Noyabrskaya, đã được đăng ký chính thức. Tên gọi được quyết định là "Noyabrsk" thay vì đề nghị khác, "Khanto", để duy trì sự tưởng nhớ sự xuất hiện của đoàn đầu tiên trong tháng 11 năm 1976, từ tiếng Nga tháng 11 là Ноябрь (Noyab'r). Khu định cư được cấp tư cách khu định cư công việc vào ngày 12 tháng 11 năm 1979 và một thị trấn vào ngày 28 tháng 4 năm 1982.

Nhân khẩu
Dưới đây là dân số Noyabrsk qua các năm:

Thành phố kết nghĩa
Noyabrsk kết nghĩa với:

  Korosten, Ukraina (từ năm 1999)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Noyabrsk
 Trang thông tin của Noyabrsk

Thành phố của Nga
Yamalo-Nenets
Thành phố Liên Xô


title: Kunisaki Izumo no Jijō

text:
là một truyện tranh thể loại manga do  sáng tác. Tác phẩm được đăng lần đầu vào tháng 1 năm 2009 ở tuần san Shōnen Sunday. Trước đó gần một năm (tháng 2 năm 2008), một truyện tranh một chương cùng tên đã được tác giả đăng trên cùng tạp chí như là một phiên bản thử nghiệm. So với phiên bản thử nghiệm này, phiên bản chính thức của Kunisaki Izumo no Jijō đã có nhiều thay đổi đáng kể.

Liên kết ngoài
Kunisaki Izumo no Jijō  tại Weekly Shōnen Sunday

Manga series
Manga Shogakukan
Manga năm 2010
Manga dài tập
Shōnen manga


title: Windows Calendar

text:
Windows Calendar là ứng dụng lịch bàn có trong Windows Vista và Windows Server 2008. Chương trình hỗ trợ định dạng iCalendar nguyên bản, và có khả năng xuất bản lịch hay mua lịch thông qua các ứng dụng dựa trên web dùng các giao thức HTTP và WebDAV. Calendars cũng có thể xuất ra các ổ đĩa chia sẻ trong mang.

Windows Calendar có các ô để xem thông tin, bao gồm Ngày, Tuần (5 và 7 ngày)  và Tháng, ngoài ra còn hỗ trợ lịch làm việc. Windows Calendar cho phép tạo hơn 100 lịch với mỗi người dùng.

Windows Calendar có thể mở rộng bằng cách sử dụng các API trong CF4 Developer kit.

Ở Windows Server 2008, mặc định Windows Calendar không được cài đặt; nó sẽ có nếu thành phần "Desktop Experience" được cài dặt.

Xem thêm
Chức năng mới của Windows Vista
Danh sách trình quản lý thông tin cá nhân

Tham khảo

Calendar
Trình quản lý thông tin cá nhân
Phần mềm lịch