title: Nguyễn Đình Ngọc

text:
Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Ngọc (1932-2006) là một nhà toán học và nhà tình báo người Việt Nam. Ông được xem là một trong những người được ghi nhận là có công đầu trong kế hoạch đào tạo và phát triển ngành tin học Việt Nam. Ông cũng được phong cũng được phong quân hàm Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam vì những đóng góp trong lĩnh vực tình báo của mình.

Tham gia công tác điệp báo và sự nghiệp khoa học
Ông sinh ngày 13 tháng 8 năm 1932 tại Hà Nội, nguyên quán tại xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Ông sinh ra trong một gia đình trí thức ở Hà Nội, có bốn anh em, ông là con cả. Mẹ ông là bà Lê Thị Khoa còn cha ông, bác sĩ Nguyễn Đình Diệp, trước năm 1945 đã bị thực dân Pháp bắt tù đày ở nhà tù Sơn La.

Tháng 12 năm 1946, kháng chiến bùng nổ, bác sĩ Diệp trở thành Quân y xá trưởng tỉnh Phúc Yên. Cuối năm 1947, trong một trận càn, bác sĩ Diệp cùng ông lúc đó mới 15 tuổi bị thực dân Pháp bắt và áp giải đến Đáp Cầu, Bắc Ninh thì tách cha con ra, sau đó cha ông bị bắn chết.

Sau đó, mẹ ông đưa các anh em ông về Hà Nội tiếp tục ăn học. Năm 18 tuổi ông đỗ tú tài và 19 tuổi, đỗ Math. géné, 20 tuổi, thi đỗ luôn cùng một lúc hai certificats: Physique générale và Mécanique rationelle.

Năm 1952, ông được Nguyễn Hữu Khiếu, lúc ấy là Giám đốc Công an Liên khu 4, huấn luyện ở Con Cuông, Nghệ An và đưa ông gia nhập lực lượng điệp báo của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Dưới bí danh Ziệp Sơn, tháng 7 năm 1954 ông di cư vào Sài Gòn.  Hè năm 1955, ông thi đỗ Calcul diff., hoàn tất chương trình licence.

Ông được giới thiệu làm gia sư trong nhà Phan Huy Quát (tổng trưởng Bộ Quốc Phòng trong nội các Quốc gia Việt Nam) sau đó yêu và lấy cháu vợ ông này tháng 10 năm 1955.

Được học bổng du học về Khí tượng, ông sang Pháp tháng 11 năm 1955. Sau đó vợ ông cũng sang Pháp đầu năm 1956 và sinh con trai đầu lòng cuối năm 1956.

Ông nhập học tại Đại học Paris, và tốt nghiệp với ba bằng kỹ sư về các ngành khá khác biệt nhau: Thủy văn - Khí tượng, Đóng tàu và Viễn thông. Sau đó, ông tiếp tục nhận được hai bằng tiến sĩ (doctorat de 3ème cycle) về Địa lý và Toán học.

Dưới sự hướng dẫn của giáo sư Charles Ehresmann, luận văn tiến sĩ khoa học (doctorat d'etat) của ông với nhan đề "Sur les espaces fibres et les prolongements" được bảo vệ tại Đại học Paris-Sorbonne vào năm 1963.

Ông làm giáo sư thỉnh giảng ở Đại học Poitiers, rồi ở Đại học Brest và từng làm việc tại Viện Nghiên cứu khoa học cao cấp (IHES). Ở đó, ông có người bạn thân là Alexander Grothendieck (Huy chương Fields năm 1966). Sau này Grothendieck sang thăm và giảng dạy ở miền Bắc Việt Nam vào năm 1967, có ghé qua thăm nhà của mẹ ông ở Hà Nội.

Tháng 2, năm 1966, Nguyễn Đình Ngọc trở về miền Nam Việt Nam để lại vợ con ở Pháp. Tại Pháp, con ông được Grothendieck kèm học Toán và theo lời kể của GS Nguyễn Hữu Việt Hưng thì Grothendieck cũng có quan hệ tình cảm với vợ ông.

Về nước, ông được nhận vào làm giáo sư giảng dạy tại Viện Đại học Sài Gòn. Ông tiếp tục làm công tác điệp báo và nhận sự chỉ chỉ huy trực tiếp của Hai Tân tức Nguyễn Phước Tân. Ông thường xuyên được mời cộng tác làm việc cho hệ thống tính toán của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa và cả quân đội Mỹ.

Do mối quan hệ cộng việc và xã hội, ông đã cung cấp được nhiều thông tin tình báo quan trọng một cách kịp thời và chính xác như: báo trước 72 giờ cho Trung ương Cục Miền Nam kịp thời sơ tán tránh được một cuộc hành quân càn quét lớn vào căn cứ ở “vùng lõm” vào đầu năm 1970; báo trước cuộc đảo chính của Lon Nol-Sirik Matak lật đổ Sihanouk và chính phủ mới thân Mỹ sẽ không để yên cho cơ quan đầu não của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đóng “nhờ” trên đất Campuchia; báo trước 24 giờ cho Bộ chỉ huy tối cao rằng quân đội Mỹ sẽ không quay trở lại giúp chính quyền Sài Gòn sau cuộc tổng tiến công mùa xuân 1975...

Tham gia xây dựng ngành công nghệ thông tin
Do thành tích trong ngành điệp báo, sau năm 1975, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn mời ông ra miền Bắc. Do kinh nghiệm công tác trong ngành máy tính, ông được giao công tác tiếp cận các hệ thống máy tính của Mỹ để lại và tiếp nhận các hệ thống máy tính mới của Liên Xô. Từ 1989 đến 1994, ông lần lượt giữ các chức vụ Phó Cục trưởng, rồi Cục trưởng Cục V17 (Cục Khoa học Viễn thông và Tin học, nay là Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an) Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an).

Năm 1989, Giáo sư Hoàng Xuân Sính mời ông tham gia và giữ chức Phó trưởng ban Ban Vận động thành lập Trường Đại học Dân lập Thăng Long – đại học ngoài công lập đầu tiên ở Việt Nam thời đổi mới. Ông tham gia đào tạo ra nhiều khóa sinh viên tại Đại học Thăng Long. Ông được các học trò đánh giá là "Thầy rất nhiệt tình, nghiêm khắc và không bao giờ nhận quà cáp, biếu xén của học trò. Nếu thấy học trò khó khăn, thầy còn giúp đỡ vật chất" (lời ông Phạm Thiện Nghệ - Giám đốc Công ty Máy tính Khai Trí).

Ông còn là sáng lập viên và là Phó Chủ tịch Hội Vô tuyến Điện tử Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội Tin học Việt Nam (VAIP), Hiệu trưởng Trường Đại học Dân lập Tây Đô (Cần Thơ)...

Năm 1994, ông được nhà nước Việt Nam phong hàm Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam.

Khi Ban Chỉ đạo Chương trình Công nghệ Thông tin Quốc gia được thành lập (2000), ông được cử giữ chức Phó Trưởng ban.

Ông mất ngày 2 tháng 5 năm 2006, tại Bệnh viện 198 (Bộ Công an) vì bệnh ung thư.

Tác phẩm
Ông có một số công trình Toán học sau
 Nguyễn Đình Ngọc. Sur la suite exacte de cohomologie non abélienne. (French) C. R. Acad. Sci. Paris 250 1960 3438–3440.
 Nguyễn Đình Ngọc. Cohomologie non abélienne et classes caractéristiques.(French) C. R. Acad. Sci. Paris 251 1960 2453–2455.
 Nguyễn Đình Ngọc. Sur la généralisation de la notion de tenseur. (French) C. R. Acad. Sci. Paris 252 1961 4100–4102.
 Nguyễn Đình Ngọc. Sur les espaces fibrés et les prolongements. (French) 1963 Topologie et géométrie différentielle (Séminaire C. Ehresmann), Vol. IV (1962-63), Cahier 4 74 pp. Institut H. Poincaré, Paris.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tình báo Ziệp Sơn và phần đời chưa kể, QĐND
Nguyễn Đình Ngọc tại Trung tâm di sản các nhà khoa học Việt Nam
Tình hình Toán học ở Miền Nam trước 1975 bài viết của Nguyễn Đình Ngọc và Trương Mỹ Dung, đăng trên Bản Tin Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TPHCM, 31-2005, trang 18-21.

Người Hà Tây
Người Hà Nội
Tổng cục Tình báo, Quân đội nhân dân Việt Nam
Điệp viên Việt Nam
Học sinh trường Bưởi
Giáo sư Viện Đại học Sài Gòn
Giáo sư Việt Nam
Tiến sĩ Toán học Việt Nam
Nhà khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam đã mất
Nhà toán học thế kỷ 20
Sinh viên Đại học Paris
Nhà toán học Việt Nam
Tiến sĩ Địa lý Việt Nam
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1990


title: 24102 Jacquescassini

text:
24102 Jacquescassini (1999 VD9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 11 năm 1999 bởi C. W. Juels ở Fountain Hills.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24102 Jacquescassini

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hòa Hiệp, Cư Kuin

text:
Hòa Hiệp là một xã thuộc huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hòa Hiệp có vị trí địa lý:
Phía đông nam nằm giáp huyện Lắk
Phía tây giáp huyện Krông Ana.

Là một xã thuần nông, dân số chủ yếu là người Thiên chúa giáo di cư vào năm năm 1954 - 1956.

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, xã thuộc quận Phước An, tỉnh Đắk Lắk.

Sau năm 1975, quận Phước An đổi thành huyện Krông Pắk, gồm 2 thị trấn và 26 xã trong đó có xã Hòa Hiệp. Dân số phái triển mạnh và đa dạng tôn giáo, công nghiệp có khai thác cát.

Ngày 19 tháng 09 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ra Quyết định số 75/HĐBT thành lập huyện Krông Ana, trên cơ sở diện tích đất của thị xã Buôn Ma Thuột và huyện Krông Pác, các thôn buôn của Hòa Hiệp thuộc huyện Krông Ana.

Ngày 23 tháng 3 năm 2005, theo Nghị định số 40/2005/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập các xã thuộc huyện Krông Ana, Ea Kar, Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, tách xã Hòa Hiệp thành 2 Dray Bhăng và Hòa Hiệp.

Ngày 27 tháng 8 năm 2007, theo Nghị định số 137/2007/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam về việc điều chỉnh địa giới hành chính, tách huyện Krông Ana thành hai huyện Krông Ana và Cư Kuin, xã thuộc huyện Cư Kuin

Có diện tích tự nhiên 2.989 ha. Toàn xã có 1.797 hộ. 9.784 khẩu. Trong đó đồng bào dân tộc thiểu số (Êđê) tạo chỗ 299 hộ, 1.942 khẩu.

Hành chính
Xã Hòa Hiệp được chia thành 8 thôn, buôn.

Trong đó 6 thôn, 2 buôn đồng bào dân tộc tạo chỗ.

Văn hóa
Địa bàn xã có 02 Giáo xứ, 02 giáo họ và 01 chi hội tin lành. 5 linh mục và 01 mục sư tổng số giáo dân tín đồ là 8.725 người.

Tham khảo


title: Germay

text:
Germay là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 386 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


Công ước phòng chống khủng bố của Hội đồng châu Âu (tiếng Anh: Council of Europe Convention on the Prevention of Terrorism, viết tắt là CECPT) là một hiệp ước đa phương trong khu vực, được đàm phán dưới sự bảo trợ của Hội đồng châu Âu.

Các quy định đáng chú ý nhất là 3 tội phạm mới mà nó định nghĩa: "Kích động quần chúng phạm tội khủng bố"; "Yêu cầu người ta phạm tội khủng bố"; và "Cung cấp huấn luyện cho tội khủng bố". Các bên ký kết được yêu cầu đưa các tội phạm trên vào hệ thống luật pháp quốc gia của mình.

Một "tội khủng bố" được định nghĩa là bất cứ tội nào được xác định trong 12 công ước quốc tế về khủng bố đang tồn tại hiện còn hiệu lực.

Tội kích động
Phần gây tranh cãi nhất của Công ước là định nghĩa về tội "kích động quần chúng phạm tội khủng bố". Điều 5 của Công ước định nghĩa đó là cố ý phổ biến "một thông điệp cho quần chúng với ý định xúi giục việc phạm "tội khủng bố", mà cách cư xử như vậy - dù có ủng hộ trực tiếp tội khủng bố hay không - đã gây nguy hiểm khiến cho một hay nhiều tội khủng bố có thể xảy ra".

Đây là nỗ lực đầu tiên trong ngữ cảnh luật pháp quốc tế để định nghĩa "kích động" khủng bố. Nó gây tranh cãi nhiều nhất vì bao hàm khái niệm kích động "gián tiếp". Các giới hạn của khái niệm này không được xác định trong Công ước phòng chống khủng bố của Ủy hội châu Âu. Điều 12 của Công ước này yêu cầu các bên tham gia thực hiện, và xét xử hành vi phạm tội theo cách thích hợp với "quyền tự do ngôn luận" được ghi nhận trong Luật quốc tế (Xem điều 10 của Công ước châu Âu về Nhân quyền, và điều 19 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị của Liên Hợp Quốc).

Có một số bằng chứng cho thấy là hiện có một số nước đang đi xa hơn cái mà Công ước này - cùng các nguyên tắc nhân quyền liên quan - đòi hỏi hoặc cho phép. (Ví dụ "Đạo luật về khủng bố năm 2006" của Anh).

Phê chuẩn
Công ước này rộng mở cho các nước thành viên của Ủy hội châu Âu, Cộng đồng châu Âu và các nước không thành viên đã tham gia việc soạn thảo Công ước này ký kết. Công ước có hiệu lực từ ngày 01.6.2007 đối với Albania, Bulgaria, România, Nga, Slovakia, Ukraina., và sau đó có hiệu lực đối với Andorra, Áo, Bosna và Hercegovina, Croatia, Cộng hòa Síp, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Latvia, Moldova, Montenegro, Na Uy, Serbia, Slovenia, Tây Ban Nha và Ukraina. Ngoài ra còn 20 nước đã ký kết công ước này, nhưng chưa phê chuẩn.

Xem thêm
 Hội đồng châu Âu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Text of the CECPT  pdf
Explanatory Report to the Convention
Chart of Signatures, Ratifications etc
UK Parliament's Human Rights Committee's analysis of Human Rights problems with UK implementation of incitment offence
counter-terrorism-law.org

Hiệp ước được ký năm 2005
Ủy hội châu Âu
Ba Lan năm 2005


title: Amietophrynus gutturalis

text:
Cóc thường châu Phi hoặc Cóc Guttural (Amietophrynus gutturalis) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Angola, Botswana, Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Lesotho, Malawi, Mauritius, Mozambique, Namibia, Réunion, Somalia, Nam Phi, Ethiopia, Swaziland, Tanzania, Zambia, và Zimbabwe.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, vùng cây bụi ôn đới, subtropical hoặc tropical dry shrubland, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông có nước theo mùa, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, các vùng đô thị, rừng thoái hóa nghiêm trọng, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Hình ảnh

Tham khảo

 Tandy, M., Poynton, J.C., Minter, L. & Lötters, S. 2004. Bufo gutturalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.
http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/54659/0

Amietophrynus
Động vật lưỡng cư Angola
Động vật lưỡng cư Ethiopia
Động vật lưỡng cư Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1927


title: Pyrrhalta yasumatsui

text:
Pyrrhalta yasumatsui là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Logny-lès-Aubenton

text:
Logny-lès-Aubenton  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Lognylesaubenton


title: Bonesioides nitida

text:
Bonesioides nitida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Freund & Wagner miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Bonesioides


title: Patriciella australica

text:
Patriciella australica là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Quyết u

text:
Ráng bình chu hoặc quyết u (danh pháp khoa học: Plagiogyria) là một chi dương xỉ thuộc họ Plagiogyriaceae. Các loài dương xỉ trong chi này có hai loại lá lược, loại hữu sinh dài hơn loại vô sinh. Các loài dương xỉ này có ở các khu đất rừng ở khu vực đồi núi của các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, chủ yếu là ở châu Á - tuy nhiên cũng hiện diện ở châu Mỹ.

Chi có khoảng 50 loài (theo Flora of Taiwan. Các tài liệu thực vật học khác ghi nhận số lượng ít hơn) trong số đó các loài sau được Sách đỏ IUCN xếp loại nguy cấp:
 Plagiogyria assurgens, H.Christ

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

P
Chi Quyết u


title: Andalucía

text:
Andalucía (, ; , ; ) là một vùng hành chính của Tây Ban Nha, giáp biên giới với các vùng Alentejo và Algarve của Bồ Đào Nha. Tên chính thức là "". Vùng có diện tích 87.268 km², dân số 8.424.102 người, vào năm 2011.

Thủ phủ của vùng là thành phố Sevilla.

Trong vùng có 8 tỉnh là Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga và Sevilla.

Địa lý

Khí hậu

Andalucía là nơi nóng và khô nhất Tây Ban Nha, nhưng ở phía tây, hệ thống thời tiết Đại Tây Dương làm nó ẩm vào mùa đông, với một số vùng rất ẩm. Trái ngược với những gì nhiều người nghĩ, trong tổng thể, vùng này có lượng mưa trung bình cao hơn lượng mưa trung bình của Tây Ban Nha

Phân chia hành chính

Tỉnh

Andalucía bao gồm 8 tỉnh. Tỉnh mới nhất được thành lập bởi Javier de Burgos trong cuộc phân chia lãnh thổ Tây Ban Nha 1833. Mỗi tỉnh ở Andalucía có cùng tên với thủ phủ của nó:

Andalucía theo truyền thống được chinh thành hai vùng phụ: Thượng Andalucía hoặc Đông Andalucía, bao gồm các tỉnh Almería, Granada, Jaén, và Málaga, và Hạ Andalucía hoặc Tây Andalucía, bao gồm các tỉnh Cádiz, Córdoba, Huelva và Sevilla.

Các khu tự quản và các địa phương

Sau cấp độ tỉnh, Andalucía được chia nhỏ hơn thành 774 khu tự quản (municipios). Ở cấp độ tự quản, đại diện, chính quyền và hành chính được thi hành bởi ayuntamiento (chính quyền địa phương), những người mà quản lý quy hoạch, dịch vụ cộng đồng, cung cấp nước, thu và xử lý chất thải, thúc đẩy du lịch, văn hoá, thể thao, và những vấn đề khác dựa trên pháp luật.

Các thành phố quan trọng khác của Andalucían ngoài thủ phủ là:
 El Ejido, Níjar và Roquetas de Mar (Almería)
 La Línea de la Concepción, Algeciras, Sanlúcar de Barrameda, San Fernando, Chiclana de la Frontera, Puerto Real, Arcos de la Frontera, Jerez và El Puerto de Santa María (Cádiz)
 Lucena, Pozoblanco, Montilla và Puente Genil (Córdoba)
 Almuñécar, Guadix, Loja và Motril (Granada)
 Linares, Andújar, Úbeda và Baeza (Jaén)
 Marbella, Mijas, Vélez-Málaga, Fuengirola, Torremolinos, Estepona, Benalmádena, Antequera, Rincón de la Victoria và Ronda (Málaga)
 Utrera, Dos Hermanas, Alcalá de Guadaíra, Osuna, Mairena del Aljarafe, Écija và Lebrija (Sevilla)

Phù hợp với mục đích trao quyền kiểm soát tại địa phương nhiều nhất, trong nhiều trường hợp, các khu đông dân tự phân cấp theo ý muốn của họ. Bao gồm pedanía ("ấp"), villa ("làng"), aldea (cũng giống như "làng"), hoặc các tên tương tự khác.

Dân số học
Andalucía có dân số đông nhất trong 17 cộng đồng tự trị của Tây Ban Nha. Ước tính dân số đầu năm 2009 là 8.285.692.

Sự thay đổi dân số

Kinh tế
Theo truyền thống kinh Andalucía là một vùng nông ngiệp, nhưng ngành dịch vụ (đặc biệt là du lịch, bán lẻ và vận chuyển) bây giờ chiếm ưu thế. Ngành xây dựng đã từng phát triển mạnh mẽ, bị sụp đổ bởi cuộc khủng hoảng kinh tế 2009 cũng đã từng quan trọng với kinh tế của vùng này. Ngành công nghiệp kém phát triển hơn hầu hết các vùng khác ở Tây Ban Nha

Từ 2000–2006 tăng trưởng kinh tế trung bình hàng năm là 3,72%, một trong những vùng cao nhất quốc gia. Nhưng theo Viện thống kê Andalucía, thu nhập bình quân đầu người của Andalucía (€17.401; 2006) vẫn là thấp thứ 2 ở Tây Ban Nha.

Nghệ thuật và văn hoá

Nghệ thuật

Văn hoá

Đấu bò

Trong khi một số dấu vết dòng đấu bò của Tây Ban Nha có niên đại từ thời La Mã, đấu bò ngày nay ở bán đảo Iberia và trong các cựu dấu vết từ Đế quốc Tây Ban Nha có niên đại từ Andalucía thế kỷ 15 và 16. Andalucía vẫn còn là một trung tâm dạy và đấu bò rộng 146.917 ha. Năm 2000, khoảng 100 trung tâm đấu bò Andalucía đã tổ chức 1.139 trận đấu.

Trường đấu bò lâu đời nhất vẫn còn được sử dụng ở Tây Ban Nha là trường đấu bò tân cổ điển Plaza de Ronda Ronda, được xây dựng năm 1784. Chính quyền tự trị Andalucia tài trợ cho taurina Rutas de Andalucía, một tuyến đường du lịch thông qua các khu vực đấu bò tót.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vùng hành chính Tây Ban Nha
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu


title: Gambatesa

text:
Gambatesa là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 20 km về phía đông nam của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.654 người và diện tích là 42,9 km².

Gambatesa giáp các đô thị: Celenza Valfortore, Macchia Valfortore, Pietracatella, Riccia, Tufara.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Fahrenzhausen

text:
Fahrenzhausen là một đô thị thuộc huyện Freising trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Fahrenzhausen có diện tích 37,64 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 4529 người.

Tham khảo


title: Trần Văn Truyền

text:
Trần Văn Truyền (sinh ngày 20 tháng 10 năm 1950, bí danh Ba Truyền) là một chính khách Việt Nam. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam và từng giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, X,
và cũng là người sở hữu một số cơ ngơi đồ sộ đưa đến cuộc điều tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 20 tháng 10 năm 1950; quê ở xã Mỹ Nhơn, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Ông có cha và anh là liệt sĩ, mẹ là Bà mẹ Việt Nam anh hùng, bản thân ông Truyền cũng là thương binh khi tham gia kháng chiến

Sự nghiệp chính trị
Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, X; Đại biểu Quốc hội khóa X, XII; Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam.

Ngày 9 tháng 7 năm 1968 gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam, được công nhận chính thức ngày 2 tháng 7 năm 1969; có trình độ học vấn là Cử nhân Luật (Theo báo Người Cao Tuổi thì đây là khai man lý lịch, vì tên ông vẫn còn nằm trong danh sách học viên không đủ điều kiện thi tốt nghiệp.)

Ông từng giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa IX.

Tháng 6 năm 2006, ông Trần Văn Truyền được Quốc hội phê chuẩn vào cương vị Tổng thanh tra Chính phủ. Một năm sau đó, ông tái đắc cử với số phiếu lên đến 93%.

Ông giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam từ năm 2007 đến 2011 khi ông về hưu.

Từ tháng 3 đến tháng 8-2011, chỉ 5 tháng trước khi nghỉ hưu, ông Trần Văn Truyền đã bổ nhiệm gần 60 cán bộ cấp vụ và tương đương.

Sai phạm
Cuối năm 2013, báo Người cao tuổi thông tin là Trần Văn Truyền có nhiều tài sản là nhà đất, biệt thự ở Bến Tre và ở Thành phố Hồ Chí Minh, gây xôn xao dư luận. Dù rằng ông Truyền đã cố chối cãi nhưng rồi, Ủy ban kiểm tra của Đảng Cộng sản đến tháng 11 năm 2014 đã có thông cáo báo chí về kết luận kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm về thực hiện chính sách nhà, đất đối với ông và có đề ra phương án thu hồi nhà, đất của ông ta.
 Ý kiến
Ông Nguyễn Văn Nên, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho rằng vấn đề biệt thự khủng của ông Trần Văn Truyền không là câu chuyện riêng của ông này thôi mà là câu chuyện chung của xã hội. Thông tin biệt thự khủng của ông Trần Văn Truyền được đặt trong bối cảnh thế giới cũng có những lãnh đạo đảng và nhà nước có những biệt thự tương tự xa hoa giàu có trong khi những người dân sống nghèo khổ và sau đó đã bị nhân dân phẫn nộ đạp đổ chính quyền như Tổng thống Ukraine, ông Viktor Yanukovych và xa hơn nữa là Muammar Gadaffi.
Kiểm tra tài sản
Ngày 12 tháng 6 năm 2014, trong kỳ họp thứ 7 – Quốc hội khóa XIII, khi được hỏi về khối tài sản khổng lồ phát hiện ra sau khi Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền về hưu, Huỳnh Phong Tranh, Tổng thanh tra Chính phủ hiện thời, cho biết hiện nay chưa có quy định về việc kê khai tài sản đối với cán bộ đã về hưu, mà chỉ có việc kê khai tài sản đối với cán bộ đương nhiệm. Với trường hợp này, khi còn đương nhiệm, ông Trần Văn Truyền đã thực hiện kê khai đầy đủ, không có dấu hiệu thiếu trung thực.

Ngày 24 tháng 7 năm 2014, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã điều động cán bộ đến kiểm tra và xác minh tài sản của nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền. Thời gian làm việc của đoàn sẽ kéo dài 90 ngày.
Kết quả điều tra
Đến tháng 11 năm 2014 Ủy ban này đã có kết luận ông có sai phạm và kiến nghị thu hồi nhà cửa, đất đai đã vi phạm luật của ông.
 1. Về thửa đất tại số 598B5 Nguyễn Thị Định, phường Phú Khương, thị xã Bến Tre, tỉnh Bến Tre: Trần Văn Truyền được Quân khu 9 cấp, với diện tích 210 m2 (diện tích trên thực tế là 351 m2). Tuy không phải là cán bộ quân đội nhưng được cấp mảnh đất trên là do Tỉnh đội Bến Tre đề nghị với Quân khu 9. Sau khi được cấp đất, gia đình có san lấp mặt bằng, làm tường rào nhưng không làm nhà ở mà cho người khác mượn để mở quán bán cơm. Đến năm 2002, khi được chính quyền địa phương thông báo nộp 16 triệu đồng tiền sử dụng đất để làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Trần Văn Truyền làm đơn đề nghị miễn giảm tiền sử dụng đất theo chính sách với gia đình người có công và được Cục Thuế tỉnh Bến Tre quyết định miễn giảm đúng với số tiền là 16 triệu đồng. Năm 2007, UB Kiểm tra TƯ tiến hành kiểm tra Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre về nhà ở, đất ở. Qua kiểm tra cho thấy, năm 1992, Trần Văn Truyền đã nhận đất của Quân khu 9, đến năm 2003 Trần Văn Truyền lại được tỉnh bán cho căn nhà số 06 Lê Quý Đôn, Phường 1, thành phố Bến Tre do đó đã yêu cầu Trần Văn Truyền trả lại mảnh đất trên. Trong khi chưa giải quyết xong thì năm 2013, ông lại làm đơn xin làm nhà tạm trên lô đất này cho con dâu làm kho chứa bia và đã được Sở Xây dựng cấp giấy phép.
 2. Về ngôi nhà số 06 Lê Quý Đôn, Phường 1, thành phố Bến Tre: Năm 2002, UBND tỉnh đồng ý cho gia đình Trần Văn Truyền được thuê căn nhà số 06 Lê Quý Đôn, Phường 1, thành phố Bến Tre với diện tích: nhà chính 118,22 m2, nhà phụ 24,48 m2, khuôn viên đất 117,69 m2. Trước khi giao nhà, Công ty Xây dựng và Phát triển nhà Bến Tre đã tiến hành sửa chữa, cải tạo mới căn nhà trên với tổng chi phí là 413,385 triệu đồng. Năm 2003, khi đã chuyển công tác ra Hà Nội, Trần Văn Truyền đã làm đơn xin mua căn nhà này và được UBND tỉnh Bến Tre ra Quyết định chuyển quyền sử dụng đất và bán cho ông căn nhà trên. Trong đơn xin mua nhà, ông Truyền cam kết chưa được cấp đất theo chính sách nhà, đất của Nhà nước. UBND tỉnh Bến Tre đã quyết định bán cho Trần Văn Truyền căn nhà trên, với số tiền miễn giảm là 76,291 triệu đồng; số tiền còn phải nộp cho Nhà nước là 277,969 triệu đồng.
 3. Về ngôi nhà số 105 Nguyễn Trọng Tuyển, Phường 15, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh: Năm 2003, khi đã chuyển ra Hà Nội công tác, Trần Văn Truyền có đơn gửi UBND Thành phố Hồ Chí Minh trình bày hoàn cảnh có nhu cầu nhà ở tại Thành phố Hồ Chí Minh và đã được UBND Thành phố giải quyết cho thuê căn nhà số 105 Nguyễn Trọng Tuyển, Phường 15, quận Phú Nhuận. Năm 2008, do thời hạn hợp đồng gần hết, Trần Văn Truyền có làm đơn và được Công ty Quản lý - Kinh doanh nhà Thành phố Hồ Chí Minh đồng ý chuyển tên trong hợp đồng cho con gái là Trần Thị Ngọc Huệ tiếp tục được thuê căn nhà trên. Đến tháng 3-2011, Trần Văn Truyền làm đơn đề nghị UBND Thành phố Hồ Chí Minh bán căn nhà này cho ông và để con gái là Trần Thị Ngọc Huệ đứng tên và đã được các cơ quan chức năng của Thành phố Hồ Chí Minh đã đồng ý. Vào thời điểm tháng 7/2014, qua kiểm tra và báo cáo của công an quận Phú Nhuận, Trần Văn Truyền và gia đình không dùng căn nhà này mà lại cho người khác ở và bán hàng. Tại thời điểm làm đơn xin mua căn nhà này, vợ ông là bà Phạm Thị Thủy đang sở hữu căn nhà số 465/48C khu phố Phước Hậu, phường Phú Khương, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh là nhà được tặng; con gái Trần Thị Ngọc Huệ cũng đang đứng tên sở hữu căn hộ 28.04A, Khu căn hộ cao cấp Hùng Vương tại Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh.
 4. Về nhà công vụ tại số 61, đường Trần Quang Diệu, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội: Năm 2004, Trần Văn Truyền được Chính phủ cho thuê nhà công vụ phòng số 607, B1, Khu nhà A, 61 Trần Quang Diệu, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội với diện tích 95m2...Tháng 10-2011, Trần Văn Truyền nghỉ hưu theo chế độ. Đầu năm 2014, khi có thông tin, dư luận về thực hiện chế độ nhà công vụ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương nắm tình hình thì ông mới đề nghị trả lại nhà.
 5. Về ngôi biệt thự tại xã Sơn Đông, thành phố Bến Tre: Từ năm 2009 - 2010, con trai Trần Văn Truyền là Trần Hoàng Anh, cán bộ cảnh sát giao thông Công an tỉnh mua gom đất của 4 hộ dân (với 08 thửa liền kề), diện tích 16.567,4m2, tổng số tiền theo hợp đồng là 1,43 tỷ đồng (ngoài ra còn 01 lô đất gần 8.000 m2 của con gái là Trần Thị Ngọc Huệ mua, nhưng chưa dùng). Tháng 12-2012, căn cứ đơn đề nghị của ông Trần Hoàng Anh, UBND thành phố Bến Tre cấp phép xây dựng nhà cho ông Trần Hoàng Anh với diện tích xây dựng tầng trệt 441,71 m2; tổng diện tích sàn 1.226,61 m2; công trình có 03 tầng với chiều cao là 19,96m. Tháng 5/2014, UBND Thành phố Bến Tre đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất cho ông Trần Hoàng Anh. Trần Văn Truyền có báo cáo giải trình về nguồn kinh phí đầu tư xây dựng công trình trên là từ 07 tỷ đồng tiền của vợ chồng ông dành dụm và 04 tỷ đồng mượn của bà Phạm Thị Kim Anh, trú tại khu phố Phước Hậu, phường Long Phước, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh và hiện ông đang ở trong căn nhà này.
 6. Về ngôi nhà số 465/48C, khu phố Phước Hậu, phường Long Phước, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh: Trần Văn Truyền là con nuôi bà Trần Thị Lý, sinh năm 1930, trú tại Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi bà Lý mất, bà Kim Anh con gái bà, đã tặng cho vợ Trần Văn Truyền là bà Phạm Thị Thủy 1 căn nhà 3 tầng, diện tích xây dựng 211,8m2, tổng diện tích sàn là 505,1m2. Truyền sau đó đã giao lại cho bà Kim Anh quản lý, nhận của bà Kim Anh 4 tỷ đồng để làm nhà biệt thự ở Bến Tre.

Kỷ luật, thu lại nhà đất đã chiếm dụng
Ngày 6 tháng 12 năm 2014, Tỉnh ủy Bến Tre chủ trì cuộc họp kiểm điểm ông Trần Văn Truyền. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre đã kiểm điểm sâu và biểu quyết bằng phiếu kín để quyết định hình thức xử lý. Đa số thành viên thống nhất: "Sai phạm của ông Truyền đã đến mức phải xử lý kỷ luật và báo cáo về UBKT trung ương". Ông Truyền đã kiểm điểm trước tập thể và nói: "Tôi xin lỗi Đảng, xin lỗi nhân dân về những khuyết điểm vừa qua. Tôi đã chấp hành trả lại cho nhà nước ngôi nhà số 105 Nguyễn Trọng Tuyển, phường 15, quận Phú Nhuận, TP HCM và thửa đất trên đường Nguyễn Thị Định, TP Bến Tre".

Xem xét mức độ vi phạm đã được kết luận, kết quả kiểm điểm, khắc phục của Trần Văn Truyền, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã biểu quyết đề nghị Ban Bí thư xem xét thi hành kỷ luật Trần Văn Truyền bằng hình thức cảnh cáo.

Ngày 30 tháng 12, Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ra thông báo về quyết định kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Trần Văn Truyền.

Nghi vấn tham nhũng
Trả lời báo chí về việc ông Trần Văn Truyền, nguyên Tổng thanh tra Chính phủ có dấu hiệu tham ô tài sản hay không, Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh nói "vụ việc mới chỉ có dấu hiệu vi phạm về tài sản, chế độ chính sách của Nhà nước".
Theo doanh nhân Lâm Minh Chánh viết trên tờ báo Thanh niên, dựa theo định nghĩa về tham nhũng và tham ô của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International - TI), "tham nhũng là lợi dụng quyền hành để gây phiền hà, khó khăn và lấy của dân. Tham ô là hành vi lợi dụng quyền hành để lấy cắp của công" thì ông Trần Văn Truyền, nguyên Tổng thanh tra Chính phủ, đã phạm tội tham nhũng. Ông ta cho là, "Chi phí cơ hội, thời gian sử dụng những nhà đất mà ông chiếm dụng có thể tính ra tiền. Đó là tài sản của dân, là tài sản công chứ là cái gì nữa? Còn việc ông bổ nhiệm hàng loạt quan chức chưa đủ trình độ, sai với quy chế, gây ra bao nhiêu thiệt hại cho nước, cho dân sẽ gọi là gì? Gọi là sai phạm e rằng chưa đủ. Thiệt hại do hành động đó của ông tính ra còn lớn hơn nhiều so với những thiệt hại từ nhà và đất công do ông chiếm dụng."

Cựu Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Lê Khả Phiêu yêu cầu tiếp tục điều tra cáo buộc ‘tranh thủ’ bổ nhiệm cán bộ trước khi về hưu của ông Trần Văn Truyền, nêu lý do "Có những đơn vị chỉ cần 1 Vụ trưởng và 2 Vụ Phó thôi nhưng ông Truyền lại đưa một loạt cán bộ lên với hàm cấp tương đương như Vụ trưởng cả,"

Tuyên bố
Những lời tuyên bố của ông Trần Văn Truyền khi còn tại chức:
2005
 Hồi xưa, nghe vài trăm triệu đồng đã kinh hồn, giờ hàng chục tỉ, hàng trăm tỉ... Nội vấn đề đất đai nó chỉ cần quặt quẹo trên quy hoạch, cấp phép lòng vòng một chút, khi phát hiện ra thì đã mất hàng trăm tỷ đồng rồi"
 "Song hợp pháp đến đâu, khi truy nguyên nguồn gốc cũng là tham nhũng. Vì nhờ có chức quyền, anh nắm được quy hoạch, đầu cơ đúng chỗ đúng lúc nên mới mua 1 đồng bán 10, 100 đồng. Biểu hiện tham nhũng rất rõ: một số cán bộ giàu lên nhanh chóng. Căn cứ đồng lương, kể cả việc sản xuất kinh doanh gia đình cũng không thể lý giải được mức sống đó".
 "Qua những vụ tham nhũng lớn vừa rồi, chúng tôi nhận thấy xử lý cán bộ đã nghỉ hưu dễ hơn nhiều. Còn người gián tiếp mà đang tại chức, họ chạy (án) rất dữ".
2006
 “Đối tượng bị thanh tra thường 'chạy' từ dưới lên, thậm chí 'chạy' tới những người bên ngoài để tác động. Không ít người tìm đến tôi. Cũng có những trường hợp mang phong bì hàng chục nghìn USD”.
 “Thú thực là từ khi làm Tổng thanh tra, không chỉ cá nhân mình mà tôi cũng phải canh giữ cả vợ con. Nhiều khi người ta tác động vào vợ con mình”.
2007
 "Vị trí trách nhiệm của mình đang được người dân quan tâm, kỳ vọng, tôi ý thức được chuyện đó và sẽ làm hết sức mình, làm đầy đủ trách nhiệm và dám chịu trách nhiệm. Đúng là có những việc vượt ngoài khả năng của mình, thậm chí có việc trong khả năng nhưng không thể làm khác nữa được thì cũng phải chấp nhận, vì không thể một mình giải quyết được. Tôi sẽ suy nghĩ và tự thấy khi nào đó không hoàn thành nhiệm vụ hoặc dân hết tín nhiệm thì mình sẽ thôi, sẽ từ chức”.
 "Bất cứ cuộc thanh tra nào, bất cứ vụ giải quyết án nào cũng đều có "chạy". Chạy trực tiếp, chạy gián tiếp, chạy nhiều, chạy ít tùy mỗi việc". "Cái chính là do phẩm chất đạo đức, họ không tự giữ mình"
 “Càng công khai, minh bạch, càng kiểm soát được tình hình; nhất là công khai các hoạt động của bộ máy nhà nước, công khai các việc mà công chức nhà nước phải làm; từ đây công khai, minh bạch luôn cả về tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức”
2008
 "Nếu được nói trên diễn đàn Quốc hội, tôi sẽ nói công tác chống tham nhũng hiện không chùng xuống, nếu chùng xuống thì chỉ có báo chí chùng, còn các cơ quan chống tham nhũng khác không chùng".
 “Luật không quy định công khai mà chỉ yêu cầu thẩm tra khi bị tố cáo, hay trước khi bổ nhiệm. Nếu thẩm tra thấy không đúng mới công khai. Hiến pháp đã quy định người dân có quyền giữ bí mật tài sản của mình. Nên chúng tôi không thể kiến nghị sửa hiến pháp được. Hiến pháp chưa sửa thì chưa thể công khai”
2009
 "hồ sơ kê khai tài sản được theo dõi, quản lý theo cả một quá trình, ngay cả khi cán bộ đó nghỉ hưu, hoặc chuyển công tác sang ngành khác, địa phương khác. Trong trường hợp đã về hưu mà phát hiện có tài sản bất minh, không giải trình được, lúc đó cơ quan pháp luật cũng sẽ căn cứ theo luật hiện hành để xử lý".
 “Tất cả những thông tin phía Úc đưa mang tính chất tham khảo, khi tiếp nhận thì chúng ta phải xem xét rất đúng nguyên tắc. Thậm chí, có thể theo nước ngoài, người ta nói căn cứ đó là đủ, đó là phạm tội nhưng theo quy định pháp luật của Việt Nam như vậy chưa chắc đã phạm tội vì chưa đủ chứng cứ.”
 “Tôi mới đi nước ngoài và thấy rằng có nhiều hành vi nước ngoài coi là bình thường nhưng chúng ta lại coi là tham nhũng. Ví dụ tại Mỹ, nhiều khách sạn, nhà hàng nhân viên đều đòi tiền "bo", chi hoa hồng. Còn ở ta, nếu anh nhân viên ở loại hình dịch vụ nào đó nhận tiền của khách thì sẽ bị xử lý.”
 “Tôi đọc bảng kê khai nhưng cũng không biết kê khai thế nào.”
2010
 "Đấu tranh chống tham những, tiêu cực rất gian nan, khó khăn nên chúng ta phải có bản lĩnh, dám đương đầu và chấp nhận để đấu tranh. Nếu đấu tranh mà giải quyết được tình trạng tiêu cực thì đó là có lợi cho cái chung, đất nước đang cần, nhân dân đang mong".
 "Kê khai tài sản thì nhiều hay ít là do tài sản, khai phải trung thực chứ không lo khai nhiều thì sẽ có ý kiến này ý kiến khác".
 "Tiêu cực trong giáo dục vẫn tồn tại nhiều. Nói chung dư luận xã hội có nhiều, nhưng đánh giá vấn đề phải có những bằng chứng cụ thể".
2011
 “Trong nhiệm kỳ mới, vấn đề tôi quan tâm hàng đầu là nâng chất lượng đội ngũ cán bộ, không để xảy ra tiêu cực làm mất uy tín, đồng thời, xây dựng thể chế để hoạt động thanh tra có hiệu quả hơn”.
 Còn có nhiều lúc họ đến tôi chơi, mang quà nhưng nói không phải biếu tôi mà gửi biếu mẹ tôi ở quê. Tôi vẫn nói thẳng: “Mấy ông thương tôi thì không nên làm vậy. Dùng tiền quan hệ với nhau, mai mốt không vướng chuyện này cũng dính việc khác nên thôi đành mất lòng trước vậy".
 Có lần, cũng chỉ mới đây thôi, một người quen với một họ hàng của tôi qua nhà chơi, nói là vừa đi Trung Quốc vừa, có chút quà nhỏ thăm tôi. Đó là một chiếc cặp, nhìn cũng rất giản dị thôi, nhưng khi yêu cầu mở cặp ra thì bên trong chứa hàng xấp tiền toàn là đôla. Người này sau đó đã xin lỗi và cầm tiền về.
2014
 “Tôi làm việc có nguyên tắc. Bổ nhiệm cán bộ là việc tập thể chứ tôi ở vị trí Tổng Thanh tra khi đó cũng chỉ là người thực hiện nhiệm vụ của mình theo pháp luật. Một mình tôi thì không thể làm gì được.”
 “Tôi làm đúng trách nhiệm và đúng pháp luật, đúng nguyên tắc. Việc đó đã được bàn giao cho Thanh tra Chính phủ và đã có sự chứng kiến cho nên tôi không muốn trả lời và bình luận gì thêm”.
 “Việc này là việc nội bộ. Có vấn đề gì thì các nhà báo liên hệ tới Thanh tra Chính phủ vì đó là việc nội bộ. Sau khi tôi bàn giao có sự chứng kiến của cấp trên, cấp dưới rồi. Tôi không nói gì thêm cả bởi có nói thì người ta vẫn bảo là không thuyết phục”
 “Khi đã nghỉ hưu, tôi cũng về làm vườn, lao động đến thối cả móng tay, cực nhọc lắm chứ đâu bở”
 “Không có chuyện chiếc giường ngủ của vợ chồng tôi trị giá hàng tỉ đồng như bài báo chí đã nêu. Tất cả giường tủ, bàn ghế để nơi thờ tự, trong nhà là do tôi mua sắm từ trước đó, cụ thể là mua ở đường Cộng Hòa, quận Tân Bình, TP.HCM. Họ làm theo lối giả cổ chứ không phải là đồ cổ thật sự đâu mà đắt giá.”
 “Về căn nhà của tôi thì cũng bình thường, nếu có so với những người dân ở quanh đây thì đúng là có rộng rãi hơn chút. Tôi có thằng cháu ở ĐH Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh nó về thiết kế cho theo kiểu cũng mới mẻ nên trông bề ngoài có vẻ trang trọng. Còn bên trong, những người vào cũng bảo là bình thường chứ chẳng có vấn đề gì.”
 “Ngoài căn nhà như biệt thự này, tôi còn 4 căn nhà khác lợp ngói đỏ làm bằng gỗ. Gỗ ở đó là tôi mua từ những căn nhà cũ được dỡ ra ở Tây Ninh. Tôi mua mấy chục triệu một cái rồi mang về dựng lên, trong đó có một căn nhà là tôi dùng để làm nhà thờ. Mà nhà không lợp ngói đỏ thì lợp bằng gì? Tôi làm cán bộ bao nhiều năm về dành dụm được ít tiền cùng với con tôi làm đại lý bán bia Sài Gòn và những người con khác góp tiền vào xây căn nhà chung cho gia đình sinh hoạt. Tôi không kinh doanh và cũng không xây dinh thự gì cả mà tờ báo đó lại nói như vậy. Thêm nữa là nói tôi có rất nhiều nhà ở TP. Hồ Chí Minh mà tôi cũng chẳng hiểu những căn nhà đó là ở đâu hay từ trên trời rơi xuống?”
 “Tôi đã đọc bài báo nói về tôi. Tôi xác định rất nhiều thông tin trong bài báo đó không chính xác. Không hiểu người viết có dụng ý gì đó mà đưa ra suy luận rất không tốt như vậy”
 “Tôi có thể khẳng định rằng phần lớn nội dung mà tờ báo đó đã đưa là không chính xác, không đúng sự thật. Việc đưa những thông tin đó lên mặt báo có thể sẽ gây kích động và khiến người dân ở nơi đây mất niềm tin vào cán bộ nhất là một cán bộ như tôi đã từng làm Bí thư Tỉnh ủy tại đây. Người đưa những thông tin về tôi như vậy là không hiểu rõ, hiểu hết. Tôi không hiểu anh em đưa tin cho hứng khởi hay có mục đích gì. Tuy nhiên, khi đưa những thông tin về tôi như vậy thì cũng phải thận trọng, phải nói chính xác. Chuyện không có mà nói là có thì tức là với dụng ý xấu”.
 “Tôi là cán bộ diện Trung ương quản lý, nếu cần xác minh làm rõ, các cơ quan chức năng Trung ương vào cuộc, tôi sẽ cung cấp tất cả thông tin liên quan. Riêng với báo chí, tôi cũng đã trả lời rồi chứ không im hơi lặng tiếng. Còn những ngày qua tôi im lặng là vì không muốn chuyện riêng của mình làm rùm beng, thành vấn đề thời sự khiến mọi người bàn ra tán vào nên thôi không ý kiến gì thêm nữa. Về phía cơ quan báo chí đã đăng tải thông tin, nếu báo nói có cơ sở thì hãy chỉ ra đây, còn nếu đã thấy đưa tin không chính xác thì cần nên cải chính để không làm tổn hại uy tín danh dự của người khác.”
 “Tôi xin lỗi Đảng, xin lỗi nhân dân về những khuyết điểm vừa qua.”
 “Bây giờ, anh hỏi Ủy ban Kiểm tra Trung ương đi nghen. Ủy ban Kiểm tra Trung ương nói rằng thông báo chung thì cơ quan này đã thông báo rồi. Đây là việc nội bộ, trong phạm vi bí mật của nội bộ, cho nên các tài liệu cũng như nội dung đều là bí mật. Anh hỏi tôi sao tôi nói được?”
 “Nói chung là anh không cần phải hỏi tôi mấy chuyện này. Khiếu nại hay không, chừng nào tôi làm thì tôi làm. Làm gì mà báo chí phải quan tâm mấy chuyện này?. Thôi, tôi cám ơn mấy anh em nghen!”
2016
 “Biết em mình bị oan, nhưng tôi cũng không thể can thiệp sâu được, vì sẽ bị dị nghị là giúp người thân. Vụ việc này, các cơ quan gây oan sai cần phải xem xét lại tài sản bị thiệt hại của ông Ngừng và có đền bù để giảm một phần mất mát cho người bị oan” - ông Truyền khi nói về vụ việc của em rể ông là Châu Ngọc Ngừng (lúc đó là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã Bến Tre) bị xử oan sai 26 năm vì tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản xã hội chủ nghĩa.

Nhận định

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tóm tắt tiểu sử Trần Văn Truyền

Người Ba Tri
Người Bến Tre
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X
Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam
Nhân vật còn sống
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Huân chương Lao động
Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật cảnh cáo


title: Nổi dậy Tây Tạng 1959

text:
Nổi dậy Tây Tạng năm 1959 hoặc Cuộc nổi loạn Tây Tạng năm 1959 bắt đầu vào ngày 10 tháng 3 năm 1959, khi một cuộc nổi loạn diễn ra ở Lhasa, thủ phủ của Tây Tạng, vùng đất đã nằm dưới sự kiểm soát của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) kể từ khi Hiệp định 17 điều được ký kết năm 1951. Xung đột đột vũ trang giữa các lực lượng du kích Tây Tạng và Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc bắt đầu vào năm 1956 tại các vùng Kham và Amdo, là các vùng đang được thực thi cải cách xã hội chủ nghĩa nhằm bãi bỏ chế độ nông nô phong kiến ở Tây Tạng. Chiến tranh du kích sau đó lây lan sang các khu vực khác của Tây Tạng và kéo dài đến năm 1962.

Sự kiện này được các nhóm người Tây Tạng lưu vong tổ chức kỷ niệm với tên gọi Ngày khởi nghĩa Tây Tạng trong khi chính quyền Tây Tạng sở tại tổ chức với tên gọi Ngày giải phóng nông nô Tây Tạng.

Hậu quả
Ước tính có khoảng 89.000 thương vong trong vụ nổi dậy. Norbulingka bị tấn công khoảng 800 lần, một số người Tây Tạng chưa biết rõ con số chết trong đống đổ nát của cung điện. Ba tu viện chính của Lhasa - Sera, Ganden và Drepung - cũng bị ảnh hưởng nặng. Quân đội Trung Quốc đã giải giáp các vệ sĩ còn lại của Dalai Lama thứ 14, những người vẫn ở lại Lhasa, và một số bị xử bắn công khai. Ngoài ra, còn có thêm những vụ truy bắt những người Tây Tạng cất giấu vũ khí. Hàng nghìn tu sĩ chết trong chiến sự hoặc bị bắt, các tu viện và đền thờ của họ bị phá hủy.

Chú thích

Tham khảo

Tây Tạng
Khởi nghĩa Trung Quốc
Xung đột năm 1959
Biểu tình tại Trung Quốc


title: (12703) 1990 SV13

text:
{{DISPLAYTITLE:(12703) 1990 SV13}}

(12703) 1990 SV13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 23 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Mettweiler

text:
Mettweiler là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 5,5 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Takizawa Hideaki

text:
là một diễn viên người Nhật và là thành viên nhóm nhạc Tackey & Tsubasa. Năm 2002, khi mới 20 tuổi, Tackey và người bạn thân nhất của anh Imai Tsubasa cho ra mắt nhóm nhạc Tackey & Tsubasa dưới sự bảo trợ của công ty Avex Trax. Cùng năm đó, anh tốt nghiệp khỏi Johnny's Junior. Tackey & Tsubasa đã cho ra mắt nhiều tác phẩm nổi tiếng như "Ho! SUMMER" hay "Venus". Nhưng cậu bắt đầu nổi tiếng từ sau vài diễn cậu học sinh trung học Kurosawa Hikaru trong bộ phim gây nhiều tranh cãi Majo no Jouken vào năm 1999, nói về bi kịch tình yêu giữa 1 cô giáo 26 tuổi và 1 cậu học sinh 17 tuổi.

Tiểu sử và công việc

Takizawa Hideaki gia nhập Johnny's Junior vào năm 1995 khi anh mới chỉ 13 tuổi. Anh nhanh chóng trở thành một trong những ngôi sao sáng giá và trở thành người đứng đầu Juniors.

Anh bắt đầu nổi tiếng từ sau vài diễn cậu học sinh trung học Kurosawa Hikaru – người đã yêu giáo viên chủ nhiệm Hirose Michi (do Matsushima Nanako thủ vai) trong bộ phim gây nhiều tranh cãi Majo no Jouken (cũng được biết với tên gọi Forbidden Love, hay một số nước còn gọi là The Witch’s Requirement hoặc The Innocent Witch) vào năm 1999, nói về bi kịch tình yêu giữa 1 cô giáo 26 tuổi vào học sinh 17 tuổi của cô, nhờ vai diễn này anh đã nổi tiếng không chỉ ở Nhật mà còn trên nhiều nước khác.

Sau đó Takizawa Hideaki tiếp tục diễn nhiều phim truyền hình, dẫn chương trình, và là người đại diện cho nhiều thương hiệu nổi tiếng như Lotte, Shiseido, Kirin Supli, NTT DoCoMo, Sega, Final Fantasy X

Gia nhập Johnny's Junior, 7 năm sau, vào ngày 1 tháng 8 năm 2002, anh gia nhập nhóm nhạc cùng với người bạn cùng hãng Johnny's Junior là Imai Tsubasa, bộ đôi ấy được gọi là Tackey & Tsubasa và kí hợp đồng thu âm với Avextrax.

Vào ngày 11/9/2002, Tackey & Tsubasa phát hành album đầu tiên có tựa Hatachi (tiếng Nhật có nghĩa là tuổi 20). Trong khi ở một số nước trên thế giới, 21 tuổi được xem như bước ngoặt đánh dấu trở thành người trưởng thành, thì ở Nhật, 20 là tuổi rất có ý nghĩa đối với người Nhật. Cả Tackey & Tsubasa khi đó đều 20 tuổi.

Họ phát hành tổng cộng 3 album và 7 single, và có 3 tour biểu diễn cùng nhau.

Họ hiện đang quảng cáo cho máy quay Olympus, đẩy sản phẩm dẫn đầu bảng xếp hạng thương hiệu máy quay phim 10 năm trở lại đây của Nhật.

Anh cũng là diễn viên khách mời lồng tiếng cho phim hoạt hình nổi tiếng Inuyasha đặc biệt ep 147-148 vào tháng 4/2004. Anh lồng tiếng 5 phút đoạn hồi tưởng của Shako, thủ lĩnh bộ tộc yêu quái Taijiya, tổ tiên của Sango.

Tackey cũng nhân vật chính trong Johnny Kitagawa - 1 xuất phẩm âm nhạc của Dream Boy, đơn vị tổ chức Imperial Theatre ở Tokyo vào tháng 4/2004, và sân vận động Umeda Koma ở Osaka vào tháng 5/2004. DVD chính thức của buổi diễn này được phát hành bởi Avextrax vào 11/8/2004

Tackey & Tsubasa đã tổ chức những show lưu diễn ngoài nước đầu tiên kể từ khi họ lập nhóm từ năm 2002. Buổi diễn được gọi là Thai J-Pop Concert, tổ chức ở trường đấu Impact của Bangkok, Thái Lan, vào 24/7/2004.

Những bộ phim đã tham gia

 Timekeepers – Người ghi giờ (1996)
 News no Onna - Phụ nữ làm thời sự (1998)
 Kokoro no Tobira – Cửa sổ tâm hồn NTV's 24 Hour TV Special Dorama (1998)
 Speed Star – Ngôi sao tốc độ (movie)
 Majo no Jouken – Cám dỗ ngọt ngào (1999)
 Shin oretachi no tabi (1999)
 Taiyou wa shizumanai – Mặt trời không lặng (2000)
 Antique – Tiệm bánh Antique (2000)
 Strawberry on the shortcake (S.O.S)– Quả dâu tây trên ổ bánh bơ (2001)
 Taiyou no kisetsu - Mùa nắng (2003)
 Boku dake no Madonna – Madonna của riêng tôi (2004)
 Chichi no Umi, Boku no Sora – biển của cha, bầu trời của tôi (NTV's 24 Hour TV Special Dorama; 2004)
 Yoshitsune (2005)
 Satomi Hakkenden - Truyền thuyết bát khuyển sĩ (2006)
 Mokuyou no kaidan
 Dareka ga dareka ni koishiteru
 Chef
 Romeo and Juliet - Special Drama (2007)

Những chương trình khác

 ZUBARI iu wa yo! (TBS) - Co-host opposite Hosoki Kazuko

Các bài hát do Tackey sáng tác

 Words of Love (viết lời)
 Everlasting Love (viết tặng Tsubasa)
 894 (Hakushi)
 Madonna
 Futari no Yoru
 My Angel, You are Angel (viết tặng Akame, Kat-Tun trình bày)
 Fight All Night (Kat-Tun trình bày)
 Da.ke.do (hay Dakara)
 Juunigatsu no Hana (Hoa tháng 12)

Giải thưởng

 Best Supporting Actor - Diễn viên phụ xuất sắc nhất (trong phim News no Onna, 1998)
 Best Lead Actor - Diễn viên chính xuất sắc nhất (trong phim Taiyou wa Shizumanai, 2000)
 Best Lead Actor - Diễn viên chính xuất sắc nhất (trong phim Taiyou no Kisetsu, 2002)
 Best Actor in Leading Role - Diễn viên chính xuất sắc nhất (trong phim Yoshitsune, 2005)

Những chuyện vụn vặt quanh Tackey

 Gia nhập Johnny’s Entertainment vào tháng 04/1995, lúc 13 tuổi. Anh tự nộp đơn xin gia nhập JE.
 Công việc đầu tiên của anh là múa minh họa cho Kinki Kids trong buổi concert của nhóm vào 05.05.1995.
 Thần tượng mà anh ngưỡng mộ nhất là Domoto Koichi (của Kinki Kids).
 Tackey từng là trưởng nhóm của Johnny’s Juniors, và bậy giờ được xem là Papa của juniors. Họ gọi anh là Papa Tackey.
 Bước khởi đầu của anh là ca sĩ solo với bài hát Ki.Se.Ki., nhưng Tackey muốn chung ban nhạc với Imai Tsubasa. Fans hâm mộ đã ủng hộ bằng cách gửi thư yêu cầu đến Johnny’s và Tackey - Tsubasa cuối cùng đã chung nhóm nhạc vào ngày 11/09/2002.
 Tackey & Tsubasa đã biểu diễn các buổi concert ở Đài Loan và Thái Lan thậm chí ưu tiên phát hành album.
 Cái tên Tackey của anh phát âm giống tiếng Anh.
 Cái tên Takki (hay Tackey) là do bố anh gọi trước tiên.
 Cha mẹ Tackey li dị từ khi anh còn nhỏ. Anh đã đổi họ "Takizawa" khi mẹ anh tái hôn.
 Tackey đã sinh ra trên 1 băng ghế đá.
 Anh sợ những tiếng ồn như ở buổi triển lãm (hay là tiếng nổ của khinh khí cầu).
 Tackey thường cởi trần khi ngủ. Việc đầu tiên anh ấy là khi về đến nhà là cởi vớ ra.
 Tackey có hai con chó nhỏ tên là Hidezo & Hidepita (có chữ Hide trong tên anh ấy)
 Tackey khoái nhất là đấu vật.
 Tackey lấy bút danh LaVenDer (hoa oải hương) trong những sáng tác của anh. Hiện anh đang phân vân không biết lấy bút danh gì cho những sáng tác kế tiếp
 Tackey cũng đã hướng dẫn nhóm nhạc Arashi cùng hãng Johnny trong bài hát đầu tiên của họ là A･RA･SHI.
 Tackey là diễn viên trẻ nhất phá bỏ hợp đồng mặc dù đã là diễn viên chính cho buổi diễn Tokyo Imperial Theatre của Dream Boy.
 Tackey đã mua bảo hiểm cực lớn khoảng 200 triệu yên cho màn nhảy bungee của Dream Boy.
 Tackey khoái ăn mỳ Ý, loại mì cực cay.
 Điệu nhảy ero ero dance trong buổi trình diễn của anh là do anh đã nảy ra khi đang làm việc, lúc đầu không có nó trong kịch bản.
 Tackey có một cái chăn màu hồng hình hello kitty và mặt nạ dành cho người cưỡi ngựa trên chai nước.
 Tackey có sáu cái máy vi tính ở nhà và đương nhiên trong bộ sưu tập ấy có một cái Mac.
 Màu mà anh thích nhất là màu đen.
 Tackey đã đến đền Shaolin ở Henan back vào thánh 2/2004 và rèn luyện ở đó 10 ngày.
 Tackey bây giờ là bạn tốt của Koutaro, con trai của thủ tướng Koizumi Junichiro từ khi họ cùng tham gia diễn xuất trong Boku dake no Madonna
 Có lần, anh không thể nhớ anh mình bao nhiêu tuổi
 Tackey nói là nếu có 1 điều ước thành hiện thực trong 1 ngày, anh ước mình là phụ nữ!
 Tackey đã đi mua sắm ở Osaka trong chương trình Osaka harucon, và mua 1 cuộn len, anh nhận ra mình mang không đủ tiền, và phải giả vờ điện thoại ở quầy thu ngân trong khi chờ người quản lí mang tiền đến.
 Bạn thân nhất của Tackey là Koutan, 34 tuổi, nhân viên văn phòng trong trường học
 Mẹ và bà của Tackey đã đến những buổi biểu diễn của anh, và 1 có 1 lần Tackey thấy bà của mình làm đợt sóng, trong tay là cái khăn của anh!
 Tackey đã nhảy ero ero với cái quần FLY/ZIP OPEN trong lễ Sendai 2004 Harucon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ho!Takky - Fansite của Tackey ở Việt Nam
Takizawa Hideaki 滝沢秀明
takizawa-hideaki.NET
trang chủ của Tackey & Tsubasa

Takizawa, Hideaki
Takizawa, Hideaki
Takizawa, Hideaki
Nhân vật còn sống


title: Cribrarula gravida

text:
Cribrarula gravida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cribrarula


title: Agriotes incognitus

text:
Agriotes incognitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Valette

text:
Valette là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Valette sur le site de l'Institut géographique national
 Valette sur le site de l'Insee
 Valette sur le site du Quid
 Localisation de Valette sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Valette sur Mapquest
 Randonnée à Valette

Valette


title: Cổ khuẩn

text:
Cổ khuẩn hoặc vi sinh vật cổ (danh pháp khoa học: Archaea) là một nhóm các vi sinh vật đơn bào nhân sơ. Chúng không có nhân tế bào hay bất cứ bào quan nào trong tế bào chất. Trong quá khứ, chúng được xem như một nhóm vi khuẩn khác biệt và được gọi là vi khuẩn cổ (danh pháp khoa học: Archaebacteria), nhưng do có lịch sử tiến hóa độc lập và nhiều bất đồng về sinh hóa với các dạng khác của sự sống, chúng hiện được phân thành một vực (domain) riêng trong hệ thống ba vực. Ba vực này là ba nhánh phát sinh chủng loại riêng biệt tiến hóa từ nguồn gốc chung, bao gồm Vi khuẩn (Bacteria), Vi khuẩn cổ và Sinh vật nhân chuẩn (Eukarya). Vi khuẩn cổ lại chia làm bốn ngành đã được công nhận, dù có thể tồn tại nhiều ngành hơn trong thực tế. Crenarchaeota và Euryarchaeota là các nhóm vi khuẩn cổ được nghiên cứu nhiều nhất. Việc phân loại vi khuẩn cổ vẫn gặp nhiều khó khăn, khi phần lớn chúng chưa từng được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và chỉ mới được phát hiện thông qua phân tích acid nucleic ở các mẫu lấy từ môi trường. Dù trước đây nhóm vi khuẩn cổ được gộp với nhóm vi khuẩn để thành sinh vật nhân sơ (prokaryote) (hay giới Monera), thì sự phân loại này giờ đã trở nên lỗi thời.

Vi khuẩn và vi khuẩn cổ khá tương đồng về hình dạng và kích thước, dù một vài vi khuẩn cổ có hình dạng bất thường, như tế bào dạng phẳng và vuông của Haloquadra walsbyi. Mặc dù nhìn tương đồng với vi khuẩn, vi khuẩn cổ vẫn mang bộ gen và một số con đường trao đổi chất gần với sinh vật nhân chuẩn hơn: đặc biệt các enzyme liên quan tới quá trình phiên mã và dịch mã. Các đặc tính sinh hóa khác của Archea là độc nhất vô nhị, như vai trò của các ether lipid trong màng tế bào của chúng. Vi khuẩn cổ khai thác các nguồn năng lượng đa dạng hơn nhiều so với sinh vật nhân chuẩn: từ các hợp chất hữu cơ quen thuộc như đường, tới sử dụng amonia, ion kim loại hay thậm chí cả khí hydro làm chất dinh dưỡng. Vi khuẩn cổ ưa muối (Halobacteria) sử dụng ánh sáng mặt trời làm nguồn năng lượng và các loài vi khuẩn cổ khác có thể cố định cacbon; tuy nhiên không giống thực vật và vi khuẩn lam, không một loài vi khuẩn cổ nào có thể thực hiện cả hai việc trên. Vi khuẩn cổ sinh sản vô tính và phân chia nhờ các hình thức phân đôi, phân mảnh hoặc nảy chồi; trái với vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn, không có loài nào của vi khuẩn cổ có bào tử.

Ban đầu, vi khuẩn cổ được biết như là những sinh vật ưa sống ở những môi trường khắc nghiệt, như suối nước nóng hay hồ mặn, nhưng sau đó chúng được tìm thấy ở nhiều môi trường khác nhau, bao gồm cả đất, các vùng lầy, và đặc biệt tập trung cao ở các đại dương. Các vi khuẩn cổ trong cộng đồng sinh vật phù du có thể là một trong những nhóm các sinh vật có số lượng đông đảo nhất trên Trái Đất. Vi khuẩn cổ hiện nay được ghi nhận như một phần quan trọng của sự sống trên hành tinh và có thể đóng vai trò ở cả chu trình cacbon lẫn chu trình nitơ. Không có ví dụ rõ ràng về các mầm bệnh hay ký sinh là vi khuẩn cổ được biết đến, chúng thường là những sinh vật hỗ sinh hoặc hội sinh. Một ví dụ là các loài sinh methan cư trú trong ruột người và động vật nhai lại, có số lượng lớn trợ giúp tốt cho tiêu hóa. Các vi khuẩn cổ sinh methan thường được ứng dụng trong sản xuất biogas và xử lý nước thải, và các enzyme từ các vi khuẩn cổ sống nơi khắc nghiệt, có thể chịu được nhiệt độ cao và các dung môi hữu cơ, được khai thác trong ngành công nghệ sinh học.

Phân loại

Một vực mới

Đầu thế kỷ 20, những sinh vật nhân sơ được công nhận như một nhóm sinh vật riêng lẻ và được phân loại dựa vào đặc điểm sinh hóa, hình thái và trao đổi chất. Ví dụ, các nhà vi sinh học đã cố gắng phân loại các vi sinh vật dựa trên cấu trúc của thành tế bào, hình dạng, và hợp chất chúng tiêu thụ. Tuy nhiên, một phương pháp được đề ra vào năm 1965, sử dụng trình tự gen ở những sinh vật này để tìm ra những sinh vật nhân sơ nào thực sự liên hệ với nhau. Phương pháp này, gọi là phát sinh chủng loại (phylogenetics), là phương pháp chính được sử dụng cho đến ngày nay.

Năm 1977, Archaea lần đầu được phân loại như một nhóm riêng biệt trong sinh vật nhân sơ bởi Carl Woese và George E. Fox trong cây phát sinh chủng loại dựa trên trình tự gen của RNA ribosome (rRNA). Hai nhóm trên lúc đầu được đặt tên là Vi khuẩn cổ (Archaebacteria) và vi khuẩn thực (Eubacteria), và được xếp thành các giới (Kingdom) hoặc phân giới (Subkingdom), do Woese và Fox đặt tên là Urkingdoms. Woese cho rằng nhóm sinh vật nhân sơ này là một phần khác mang tính cơ bản của sự sống. Để nhấn mạnh sự khác biệt này, hai nhóm sau đó được đổi tên thành Archaea và Bacteria. Từ archaea xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ , mang nghĩa "cổ đại".

Ban đầu, chỉ có những vi khuẩn cổ sinh methan được đặt vào vực mới này, và vi khuẩn cổ được xem như những sinh vật chỉ sống ở các môi trường sống khắc nghiệt như suối nước nóng hay hồ mặn. Cuối thế kỷ 20, các nhà vi sinh vật đã nhận ra rằng vi khuẩn cổ là một nhóm sinh vật rộng lớn, đa dạng và phổ biến rộng rãi trong tự nhiên, ở cả những môi trường ít cực đoan hơn như đất và đại dương. Sự đánh giá cao tầm quan trọng và tính phổ biến của Archea đến từ việc sử dụng phản ứng chuỗi trùng hợp để xác định các sinh vật nhân sơ trong các mẫu nước hoặc đất với axít nucleic đơn lẻ. Việc này cho phép khám phá và nhận dạng các sinh vật mà không thể nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, điều nhìn chung vẫn còn khó khăn.

Sự phân loại hiện nay

Phân loại vi khuẩn cổ nói riêng và sinh vật nhân sơ nói chung, là một lĩnh vực thay đổi nhanh chóng và nhiều tranh cãi. Hệ thống phân loại hiện hành định phân Archaea thành các nhóm có cùng các đặc điểm cấu trúc và chung tổ tiên. Sự phân loại này dựa nhiều vào việc sử dụng kết quả trình tự rRNA để làm rõ mối quan hệ giữa các sinh vật (phát sinh chủng loại phân tử). Hầu hết các loài dễ nuôi cấy và nghiên cứu đều nằm trong hai ngành chính, Euryarchaeota và Crenarchaeota. Các nhóm khác chỉ mới tạm thời được tạo ra. Một ví dụ như loài lạ thường Nanoarchaeum equitans, được tìm ra năm 2003, đã được đặt vào ngành riêng của chính nó, ngành Nanoarchaeota. Một ngành mới, Korarchaeota, cũng được đề xuất. Nó gồm một nhóm nhỏ các loài ưa nóng bất thường mang những đặc tính giống hai ngành chính, nhưng có quan hệ gần hơn hết với Crenarchaeota. Một số loài mới phát hiện khác lại chỉ có mối quan hệ xa với các ngành trên, như các vi sinh vật nano ARMAN, được tìm thấy năm 2006 và là một vài trong số những sinh vật nhỏ nhất được con người biết đến.

Phân loại thành các loài
Việc phân loại vi khuẩn cổ thành các loài là một vấn đề còn gây tranh cãi. Sinh học xác định một loài như một nhóm các cá thể có liên quan đến nhau. Tiêu chí "giao phối" quen thuộc và độc nhất (các cá thể có thể giao phối với nhau và tạo ra thế hệ con nhưng không giao phối với các cá thể khác), không hữu dụng vì vi khuẩn cổ sinh sản vô tính.

Vi khuẩn cổ cho thấy mức độ chuyển gen ngang cao giữa các thế hệ. Một vài nhà nghiên cứu đề xuất rằng các cá thể có thể nhóm lại thành những quần thể giống như loài, tạo nên bộ gen có sự tương đồng cao và có sự chuyển gen không thường xuyên với các tế bào có bộ gen ít liên quan, như ở chi Ferroplasma. Mặt khác, các nghiên cứu về Halorubrum cho thấy sự chuyển gen đáng kể với các quần thể ít liên quan, làm hạn chế khả năng ứng dụng của tiêu chí này. Một mối quan tâm khác là ý nghĩa thực tiễn của việc định dạng loài này đến đâu.

Những hiểu biết hiện tại về tính đa dạng di truyền còn rời rạc và tổng số các loài vi khuẩn cổ vẫn không thể được ước tính với bất kì độ chính xác nào. Ước tính số các ngành khoảng từ 18 đến 23, trong đó mới chỉ có 8 có đại diện được nuôi cấy và nghiên cứu trực tiếp. Nhiều trong số các nhóm được đưa giả thuyết lại là từ một chuỗi rRNA đơn lẻ, cho thấy tính đa dạng của các sinh vật này thì vẫn còn là một câu hỏi chưa được trả lời. Nhóm vi khuẩn cũng chứa nhiều vi sinh vật chưa được nuôi cấy với những mô tả đặc tính tương tự.
chúng có thể được xuất phát từ 1 vật có nguồn gốc không gian rơi vào Trái Đất thời kì sơ khai.

Nguồn gốc và tiến hóa
Dù các hóa thạch tế bào sinh vật nhân sơ có thể có niên đại gần 3,5 tỷ năm về trước, thì hầu hết sinh vật nhân sơ đều không có đặc điểm hình thái đặc trưng và hình dạng hóa thạch không thể được sử dụng để xác định chúng là Archaea. Thay vào đó, hóa thạch hóa học của các lipid đặc trưng lại có ý nghĩa bởi những hợp chất này không xuất hiện ở các sinh vật khác. Một số tư liệu xuất bản nêu ra rằng lipid của vi khuẩn cổ hay sinh vật nhân chuẩn còn hiện diện ở các đá phiến sét có niên đại vào 2,7 tỷ năm về trước; nhưng những dữ liệu này vẫn còn là nghi vấn. Một số lipid được phát hiện ở trong các mẫu vật từ thời Tiền Cambri. Những dấu hiệu cổ nhất ở vùng Isua, Tây Greenland, nơi lưu giữ các trầm tích cổ xưa nhất trên Trái Đất, được hình thành vào 3,8 tỷ năm trước. Thế hệ Archaea này có thể là thế hệ sơ khai nhất xuất hiện trên Trái Đất.

Woese phát biểu rằng vi khuẩn, vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn là những dòng giống riêng biệt được rẽ nhánh khởi đầu từ một tập hợp các cá thể tổ tiên sơ khai. Tuy nhiên vài nhà sinh học lại cho rằng vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn được rẽ ra từ một nhóm vi khuẩn. Có thể tổ tiên chung cuối cùng của vi khuẩn và vi khuẩn cổ là một sinh vật ưa nhiệt, điều này gia tăng khả năng rằng nhiệt độ thấp hơn là những "môi trường cực đoan" đối với vi khuẩn cổ, và các cá thể sống trong môi trường lạnh hơn chỉ xuất hiện sau đó. Khi người ta thấy rằng mối liên hệ giữa vi khuẩn cổ với vi khuẩn còn kém gần gũi hơn cả giữa chúng với sinh vật nhân chuẩn, thuật ngữ prokaryote (sinh vật nhân sơ) chỉ còn mang nghĩa duy nhất là "không phải nhân chuẩn", giới hạn lại ý nghĩa của từ này.

Vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn
Mối quan hệ giữa vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn vẫn còn là vấn đề cần tranh luận. Bên cạnh những tương đồng về cấu trúc tế bào và chức năng mà được đưa ra dưới đây, nhiều cây di truyền đã tách biệt hai nhóm.

Những tuyên bố rằng mối quan hệ giữa sinh vật nhân chuẩn và ngành vi khuẩn cổ Euryarchaeota gần hơn mối quan hệ giữa hai ngành Euryarchaeota và Crenarchaeota; và sự hiện diện của các gen giống vi khuẩn cổ ở trong các loài chắc chắn là vi khuẩn, như Thermotoga maritima, tạo nên do sự chuyển gen ngang; tất cả tạo nên sự phức tạp của vấn đề. Một giả thuyết chủ đạo đó là tổ tiên của sinh vật nhân chuẩn tách ra ban đầu từ vi khuẩn cổ, và các sinh vật nhân chuẩn đi ra từ sự kết hợp của một vi khuẩn cổ và một vi khuẩn thật, trở thành nhân và tế bào chất; điều này giải thích cho nhiều sự tương đồng về di truyền nhưng lại gặp khó khăn khi giải thích về cấu trúc tế bào.

Hình thái

Các cá thể vi khuẩn cổ có kích cỡ đường kính từ 0,1 micromet (μm) tới hơn 15 μm, tồn tại ở nhiều hình dạng khác nhau, phổ biến là hình cầu, hình que, hình xoắn và hình đĩa. Các hình thái khác trong ngành Crenarchaeota bao gồm các tế bào có thùy với hình dạng bất thường như Sulfolobus, các tơ hình kim có đường kính nhỏ hơn nửa micromet như ở Thermofilum, và tế bào hình que chữ nhật gần như hoàn hảo ở Thermoproteus và Pyrobaculum. Haloquadra walsbyi là các vi khuẩn cổ có hình vuông, phẳng sống ở các thủy vực có độ mặn rất cao. Những hình dạng không bình thường này có thể là được duy trì cố định bởi thành tế bào và bộ khung tế bào. Những protein có liên quan tới các thành phần của bộ khung tế bào của những sinh vật khác cũng xuất hiện ở vi khuẩn cổ, và có các cấu trúc dạng sợi nằm bên trong tế bào của chúng; tuy nhiên trái ngược với các sinh vật khác, cấu trúc tế bào của vi khuẩn cổ mới chỉ được hiểu rất ít ỏi. Ở Thermoplasma và Ferroplasma, việc thiếu đi thành tế bào có nghĩa là chúng không có hình dạng tế bào cố định, và có thể biến đổi giống như trùng amip.

Một vài loài có thể tập hợp hoặc tạo các thể sợi của các tế bào với độ dài lên tới 200 μm. Những tế bào này có thể trở nên nổi bật trong các biofilm. Đặc biệt, tập hợp các tế bào Thermococcus coalescens có thể hợp lại với nhau khi nuôi cấy, tạo thành những tế bào khổng lồ riêng lẻ. Các cá thể thuộc chi Pyrodictium lại tạo một tập đoàn đa bào phức tạp, gồm hệ thống các ống dài, mỏng và rỗng gọi là cannulae nằm ngoài bề mặt tế bào và gắn kết chúng tạo nên một khối đông đúc rậm rạp. Chức năng của các cannulae vẫn chưa được rõ ràng, nhưng có thể chúng giúp sự truyền thông tin hoặc trao đổi dinh dưỡng giữa các tế bào gần nhau. Có sự tồn tại của những tập đoàn đa loài, như cộng đồng "chuỗi ngọc trai" được phát hiện năm 2001 trong một đầm lầy ở Đức. Những tập đoàn hình tròn và màu trắng của một loài thuộc ngành Euryarchaeota chưa biết đến được đặt cách đều nhau dọc theo những sợi mỏng mà có thể kéo dài lên 15 centimet (5,9 in); những sợi tơ này được tạo bởi một loài vi khuẩn đặc biệt.

Cấu tạo và hoạt động
Vi khuẩn cổ và vi khuẩn nhìn chung có cấu trúc tế bào tương tự nhau, nhưng hoạt động và thành phần cấu tạo lại riêng biệt. Giống vi khuẩn, vi khuẩn cổ thiếu hệ thống màng bên trong và các bào quan. Màng tế bào của vi khuẩn cổ cũng thường gắn với thành tế bào và chúng cũng di chuyển sử dụng một hoặc nhiều tiên mao. Về cấu trúc, vi khuẩn cổ gần giống với vi khuẩn gram dương nhất. Hầu hết chúng đều có một lớp màng sinh chất đơn lẻ và có thành tế bào, thiếu đi vùng ngoại vi bào chất; một ngoại lệ là Ignicoccus, có một vùng chất bào lớn đặc biệt mà chứa các túi mang gắn với màng tế bào và bao bọc bởi một lớp màng ngoài.

Màng tế bào

Màng tế bào vi khuẩn cổ được tạo thành bởi những phân tử mà khác biệt rất lớn với các dạng sự sống khác, cho thấy vi khuẩn cổ có mối liên hệ xa xôi với vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn. Màng tế bào của tất cả cá thể đều được tạo thành từ những phân tử phospholipid. Những phân tử này đều chứa một phần phân cực mà có thể hòa tan trong nước (đầu phosphate), và một phần chất béo không phân cực và không hòa tan (đuôi lipid). Hai phần bất đồng được liên kết thông qua một nhóm glycerol. Trong nước, bó các phospholipid có phần đầu hướng về nước và đuôi quay ngược lại. Cấu trúc chính của màng tế bào là lớp đôi các phospholipid, gọi là lớp lipid kép.

Những phospholipid này của vi khuẩn cổ khác thường về bốn mặt:
 Vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn có màng được tạo chủ yếu bởi glycerol-ester lipid, trong khi màng tế bào vi khuẩn cổ lại được tạo bởi glycerol-ether lipid. Sự khác biệt đó là về loại liên kết giữa lipid với nhóm glycerol (màu vàng trong hình bên). Ở ester lipid, đây là một liên kết ester, trong khi ở ether lipid thì là liên kết ether. Các liên kết ether bền hơn về hóa học so với liên kết ester. Sự ổn định này giúp vi khuẩn cổ sinh tồn được ở những môi trường có nhiệt độ cực đoan, rất axít hoặc rất kiềm. Vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn cũng chứa một số ether lipid, nhưng trái với vi khuẩn cổ là những lipid này không phải phần chính trong màng tế bào của các loài này.
 Hóa học lập thể của nhóm glycerol thì đảo nghịch với nhóm tìm thấy ở các loài khác. Nhóm glycerol có thể xuất hiện ở cả hai dạng giống như những hình ảnh ngược nhau qua gương, gọi là dạng bàn tay trái và bàn tay phải; trong hóa học gọi là các enantiomer (chất đối hình). Giống như bàn tay trái không thể vừa vặn với chiếc găng tay cho bàn tay phải, một glycerol bàn tay phải nhìn chung không thể sử dụng với các enzyme vốn thích nghi với dạng tay trái. Điều này dẫn đến giả thuyết rằng vi khuẩn cổ sử dụng những enzyme hoàn toàn khác biệt cho việc tổng hợp phospholipid so với vi khuẩn vá sinh vật nhân chuẩn. Những enzyme này phát triển rất sớm trong lịch sử sự sống, cho thấy sự tách ra rất sớm của vi khuẩn cổ so với hai vực trên.
 Đuôi lipid của vi khuẩn cổ cũng khác biệt về hóa học với các sinh vật khác. Lipid của vi khuẩn cổ chủ yếu dựa trên chuỗi bên isoprene và là những chuỗi dài với nhiều nhánh bên và đôi khi có cả những vòng cyclopropane hay cyclohexane. Điều này tương phản với những axít béo có ở các màng tế bào của các loài khác, là những chuỗi thẳng không có nhánh và vòng. Các nhóm isoprene đóng vai trò quan trọng trong sinh hóa của nhiều sinh vật, nhưng duy chỉ có vi khuẩn cổ là sử dụng chúng để tạo thành phospholipid. Những chuỗi có nhánh này có thể giúp bảo vệ màng tế bào khỏi bị hỏng do nhiệt độ cao.
 Ở một số vi khuẩn cổ, lớp lipid kép được thay bằng một lớp đơn. Vi khuẩn cổ đã nhập đuôi của hai phân tử phospholipid độc lập thành một phân tử đơn với hai đầu cực; điều này khiến màng của chúng thêm cố định và chống chịu tốt hơn với môi trường khắc nghiệt. Các lipid ở Ferroplasma là một ví dụ, chúng được cho là giúp gia tăng sự sống sót của loài này khi ở trong môi trường axít cao.

Thành tế bào và tiên mao
Hầu hết vi khuẩn cổ (trừ Thermoplasma và Ferroplasma) đều có thành tế bào. Ở hầu hết vi khuẩn cổ, thành tế bào thì được nhập với những protein trên bề mặt, tạo thành một lớp S (S-layer). Một lớp S là một hệ thống cố định các phân tử protein mà bao phủ bên ngoài tế bào như một áo giáp xích. Lớp này giúp bảo vệ cả về mặt hóa học lẫn vật lý, và có thể ngăn chặn các đại phân tử liên kết với màng tế bào. Khác với vi khuẩn, hầu hết vi khuẩn cổ không có peptidoglycan trong thành tế bào của chúng. Ngoại lệ của điều này là pseudopeptidoglycan (peptidoglycan giả), được tìm thấy ở các vi sinh vật sinh methan, nhưng pseudopeptidoglycan này lại thiếu đi axít D-amin và axít N-acetylmuramic.

Tiên mao của Archea có hoạt động giống như của vi khuẩn —cuống dài của chúng được điều khiển bởi một động cơ quay ở gốc. Những động cơ này lấy năng lượng từ gradient proton trong màng tế bào. Tuy nhiên, tiên mao của vi khuẩn cổ lại khác biệt đáng kể về thành phần cấu tạo và sự phát triển. Hai loại tiên mao tiến hóa từ các nguồn gốc khác nhau. Tiên mao vi khuẩn có chung nguồn gốc với hệ thống lưu trữ loại III, trong khi ở vi khuẩn cổ thì tiên mao ban đầu tiến hóa từ nhung mao vi khuẩn loại IV. Khác với tiên mao vi khuẩn, vốn rỗng và gắn kết với các tiểu đơn vị di chuyển từ lỗ trung tâm tới đỉnh của tiên mao, tiên mao vi khuẩn cổ được tổng hợp bằng cách gắn thêm các tiểu đơn vị vào gốc.

Trao đổi chất
Vi khuẩn cổ có sự trao đổi chất với các phản ứng hóa học rất đa dạng và sử dụng nhiều nguồn năng lượng. Những phản ứng này được phân loại vào các nhóm dinh dưỡng, phụ thuộc vào nguồn năng lượng và nguồn cacbon. Một số loài lấy năng lượng từ các hợp chất vô cơ như lưu huỳnh và amonia (hóa dưỡng vô cơ), bao gồm các loài nitrat hóa, các loài sinh methan và các loài oxy hóa methan kị khí. Ở những phản ứng này, một hợp chất chuyển electron cho hợp chất khác (phản ứng oxy hóa-khử), giải phóng năng lượng để cung cấp cho hoạt động của tế bào. Năng lượng giải phóng tạo ra ATP nhờ quá trình thẩm thấu hóa học, giống như quá trình cơ bản tương tự diễn ra ở ti thể của tế bào nhân chuẩn.

Có những nhóm vi khuẩn cổ khác sử dụng ánh sáng mặt trời như nguồn năng lượng (quang dưỡng), tuy nhiên sự quang hợp tạo oxy không diễn ra ở các sinh vật này. Nhiều con đường chuyển hóa cơ bản xuất hiện chung ở nhiều dạng sống; ví dụ, vi khuẩn cổ sử dụng một dạng đã biến đổi của quá trình đường phân (con đường Entner–Doudoroff) và một chu trình Krebs hoàn toàn hoặc một phần. Những điểm giống nhau trên giữa vi khuẩn cổ với các sinh vật khác có lẽ phản ánh được nguồn gốc ban đầu trong lịch sử sự sống và mức độ hiệu quả cao của những điểm này.

Một số loài Euryarchaeota là những loài sinh methan, sống trong môi trường kị khí như các đầm lầy. Dạng trao đổi chất này đã tiến hóa từ rất sớm, và thậm chí có thể là ở những sinh vật sống tự do đầu tiên. Có một phản ứng chung đó là khí cacbonic được dùng làm chất nhận điện tử để oxy hóa khí hydro. Quá trình sinh methan liên quan đến một loạt các coenzyme mà chỉ có ở những vi khuẩn cổ này, như coenzyme M hay methanofuran. Các hợp chất hữu cơ khác như rượu, acid acetic hay acid formic được sử dụng như các chất nhận điện tử khác ở các loài sinh methan. Những phản ứng này có chung ở các vi khuẩn cổ sống trong ruột. Acid acetic cũng bị phân tách trực tiếp thành methan và cacbon dioxide nhờ các vi khuẩn cổ "dưỡng acetic". Những vi khuẩn cổ dưỡng acetic này thuộc bộ Methanosarcinales, và là thành phần chính trong các cộng đồng vi sinh vật sản sinh biogas.

Các vi khuẩn cổ khác sử dụng  trong khí quyền như nguồn cacbon dựa vào quá trình cố định cacbon (tự dưỡng). Quá trình này bao gồm cả một dạng đã biến đổi mức độ cao của chu trình Calvin hay một con đường chuyển hóa mới khám phá gần đây gọi là chu trình 3-hydroxypropionate/4-hydroxybutyrate. Crenarchaeota cũng sử dụng chu trình Krebs ngược trong khi Euryarchaeota sử dụng con đường acetyl-CoA thu gọn. Quá trình cố định cacbon sử dụng năng lượng từ nguồn vô cơ. Không một vi khuẩn cổ nào được biết là có quá trình quang hợp. Các nguồn năng lượng của vi khuẩn cổ cực kỳ đa dạng, bao gồm của việc oxy hóa amonia ở Nitrosopumilales cho tới việc sự oxy hóa hydro sulfite hoặc sulfide nguyên tử ở các loài thuộc Sulfolobus, sử dụng cả oxy hoặc ion kim loại làm chất nhận điện tử.

Những vi khuẩn cổ quang dưỡng sử dụng ánh sáng để sản xuất năng lượng hóa học dưới dạng ATP. Ở Halobacteria, các chất truyền ion được hoạt hóa bởi ánh sáng như bacteriorhodopsin và halorhodopsin sẽ tạo ra gradient ion bằng cách bơm ion ra khỏi tế bào thông qua màng sinh chất. Năng lượng được lưu trữ trong các gradient điện hóa này sau đó sẽ được chuyển thành dạng ATP nhờ sự tổng hợp ATP. Quá trình này là một dạng phosphoryl quang hóa. Khả năng của những bơm nhờ ánh sáng này để chuyển ion thông qua màng phụ thuộc vào những biến đổi nhờ ánh sáng trong cấu trúc của một cofactor retinol nằm ở trung tâm của protein.

Di truyền
Archaea thường có một nhiễm sắc thể đơn dạng vòng, kích cỡ có thể lớn tới khoảng 5.751.492 cặp base như ở Methanosarcina acetivorans, bộ gen lớn nhất của vi khuẩn cổ được biết đến. Một phần mười kích cỡ này là bộ gen nhỏ chỉ có 490.885 cặp base của loài Nanoarchaeum equitans, loài vi khuẩn cổ có bộ gen bé nhất; ước tính nó chỉ chứa khoảng 537 gen mã hóa protein. Những mảnh DNA nhỏ và riêng biệt, gọi là các plasmid, cũng được tìm thấy ở vi khuẩn cổ. Plasmid có thể được lưu chuyển giữa các tế bào thông qua tương tác vật lý, trong quá trình mà có thể gần giống như sự tiếp hợp của vi khuẩn.

Vi khuẩn cổ có thể bị nhiễm các virus DNA chuỗi kép, mà vốn không có mối liên quan tới bất kì dạng virus khác nào và có nhiều hình dạng bất thường, bao gồm dạng chai, dạng que có móc hoặc hình giọt nước. Những virus này đã được nghiên cứu hầu hết từng chi tiết trong các loài ưa nhiệt, đặc biệt các bộ Sulfolobales và Thermoproteales. Một virus DNA chuỗi đơn xâm nhiễm các loài ưa muối đã được xác định vào năm 2009. Sự phòng chống các loại virus này có thể cần can thiệp RNA đến từ các trình tự DNA lặp có liên quan đến các gen của virus.

Vi khuẩn cổ phân biệt hẳn về mặt di truyền với vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn, với lên tới 15% các protein được mã hóa bởi bất kì bộ gen vi khuẩn cổ nào đều là độc nhất riêng cho nhóm này, dù hầu hết các gen đặc biệt đấy chưa biết được có vai trò gì. Trong các protein độc nhất mà có chức năng đã được xác định, hầu hết đều liên quan đến sự sinh methan. Những protein mà có chung ở vi khuẩn cổ, vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn là trung tâm chung của chức năng tế bào, liên quan chủ yếu đến các quá trình phiên mã, dịch mã và chuyển hóa nucleotide. Những đặc trưng riêng khác của vi khuẩn cổ là sự tổ chức của các gen ở các chức năng liên quan —như các enzyme xúc tác các bước trong cùng con đường chuyển hóa lại thuộc những operon hoàn toàn mới, sự khác biệt lớn về các gen của tRNA và các enzyme aminoacyl tRNA synthetase.

Phiên mã và dịch mã ở vi khuẩn cổ giống như ở sinh vật nhân chuẩn hơn là ở vi khuẩn, với RNA polymerase và ribosome của vi khuẩn cổ rất gần với của sinh vật nhân chuẩn. Dù vi khuẩn cổ chỉ có duy nhất một loại RNA polymerase, cấu trúc và chức năng của nó trong phiên mã dường như gần với RNA polymerase II của sinh vật nhân chuẩn, với tập hợp protein tương tự (nhân tố phiên mã chung) giúp gắn kết RNA polymerase với promoter của một gen. Tuy nhiên, những nhân tố phiên mã khác của vi khuẩn cổ lại gần hơn với của vi khuẩn. Sự chỉnh sửa sau phiên mã thì đơn giản hơn là ở sinh vật nhân chuẩn, khi hầu hết gen của vi khuẩn cổ thiếu intron, dù có rất nhiều intron trong các gen RNA vận chuyển và RNA ribosome của chúng, cũng như intron có thể xuất hiện trong một vài gen mã hóa protein.

Sinh sản
Vi khuẩn cổ sinh sản vô tính thông qua phân đôi, phân mảnh hoặc nảy chồi; không có giảm phân, do đó nếu một loài vi khuẩn cổ nào xuất hiện nhiều hơn một dạng ở trên, tất cả đều có vật liệu di truyền giống nhau. Sự phân bào được điều khiển trong chu trình tế bào; sau sự nhân đôi nhiễm sắc thể và tách rời hai nhiễm sắc thể con, tế bào mới phân chia. Các chi tiết mới chỉ được nghiên cứu ở chi Sulfolobus, nhưng ở đây chu trình tế bào có những đặc điểm tương tự như ở cả vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn. Các nhiễm sắc thể nhân đôi từ nhiều điểm khởi đầu, sử dụng các DNA polymerase mà giống với các enzyme tương tự của sinh vật nhân chuẩn. Tuy nhiên, những protein mà điều khiển sự phân chia tế bào, ví dụ FtsZ tạo thành một vòng co lại xung quanh tế bào, và những hợp phần của vách ngăn dựng lên dọc giữa trung tâm tế bào, thì giống các protein tương ứng ở vi khuẩn.

Cả vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn đều có bào tử, ngược với vi khuẩn cổ. Một vài loài của Haloarchaea có sự thay đổi kiểu hình và phát triển thành một số kiểu tế bào khác nhau, bao gồm những cấu trúc vách mỏng giúp chống chịu với choáng thẩm thấu và cho phép vi khuẩn cổ sinh tồn ở môi trường nước có độ muối thấp, nhưng đây không phải là cấu trúc sinh sản và thay vì thế có thể giúp chúng tới những môi trường sống mới.

Sinh thái học

Môi trường sống
Vi khuẩn cổ phân bố ở hàng loạt môi trường sống, và là một phần chính của các hệ sinh thái toàn cầu, có thể chiếm tới gần 20% sinh khối của Trái Đất. Những vi khuẩn cổ đầu tiên được phát hiện là các loài sống ở môi trường khắc nghiệt. Thực tế, một số vi khuẩn cổ tồn tại được ở nhiệt độ cao, thường trên , được tìm thấy ở các mạch nước phun, các "ống khói đen" (black smoker) ở các miệng thủy nhiệt và các giếng dầu. Những ổ sinh thái khác bao gồm những môi trường sống rất lạnh và có độ mặn, tính acid hoặc tính kiềm cao. Tuy nhiên, vi khuẩn cổ còn bao gồm cả những loài sống ở điều kiện bình thường, trong các vùng lầy, cống rãnh, trong đất và đại dương.

Những vi khuẩn cổ sống ở môi trường cực đoan là thành viên của bốn nhóm sinh lý chính. Chúng là các loài vi sinh ưa mặn, ưa nhiệt, ưa kiềm và ưa acid. Những nhóm này không trải rộng hay riêng biệt của một ngành nào, chúng cũng không loại trừ lẫn nhau, bởi một số vi khuẩn cổ có thể thuộc về vài nhóm. Tuy nhiên, chúng là điểm khởi đầu hữu dụng cho công việc phân loại.

Các loài ưa mặn, bao gồm chi Halobacterium, sống ở môi trường có lượng muối rất cao như các hồ mặn và có số lượng nhiều hơn hẳn nhóm vi khuẩn tương đương ở độ muối cao hơn 20–25%. Các loài ưa nhiệt sinh tồn tốt nhất ở nhiệt độ trên , ở những nơi như suối nước nóng; các vi khuẩn cổ "siêu ưa nhiệt" phát triển tối ưu ở nhiệt độ lớn hơn . Loài vi khuẩn cổ Methanopyrus kandleri  sinh trưởng ở mức , nhiệt độ cao kỉ lục của bất kì sinh vật nào.

Những vi khuẩn cổ khác tồn tại ở điều kiện có acid hoặc kiềm cao. Lấy ví dụ, một trong các vi khuẩn cổ ưa acid cực đoan nhất là Picrophilus torridus, có thể sống ở mức pH 0, tương đương với phát triển trong acid sulfuric nồng độ 1,2 mol.

Khả năng chống chịu lại môi trường khắc nghiệt đã đưa vi khuẩn cổ trở thành trọng tâm của suy đoán về sự tồn tại của sự sống ngoài Trái Đất. Những môi trường sống của chúng cực đoan không khác gì lắm so với trên Sao Hỏa, dẫn đến một giả thuyết là những vi sinh vật sống có thể được di chuyển giữa các hành tinh nhờ các vẫn thạch.

Gần đây, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng vi khuẩn cổ tồn tại không chỉ trong môi trường nhiệt độ cao hay bình thường mà còn hiện diện, đôi khi ở số lượng lớn, ở cả nhiệt độ thấp. Ví dụ là vi khuẩn cổ rất phổ biến ở môi trường đại dương lạnh như biển ở hai cực. Một điều còn quan trọng hơn là số lượng to lớn của vi khuẩn cổ được tìm thấy xuyên suốt các đại dương trên thế giới ở những môi trường không cực đoan giữa các cộng đồng sinh vật phù du (là một phần của picoplankton – các sinh vật phù du kích cỡ 0,2-2 µm). Dù những vi khuẩn cổ này có thể xuất hiện với số lượng vô cùng lớn (lên tới 40% sinh khối vi sinh), hầu hết chúng đều chưa từng được phân lập và nghiên cứu trong nuôi cấy vô trùng. Vì thế những hiểu biết của chúng ta về vai trò của vi khuẩn cổ đối với sinh thái đại dương mới chỉ rất sơ lược, ảnh hưởng đầy đủ của chúng lên các chu trình sinh địa hóa toàn cầu phần lớn vẫn chưa được khám phá. Một số loài Crenarchaeota ở biển có khả năng nitrit hóa, từ đó đề xuất rằng chúng có thể ảnh hưởng lên chu trình nitơ ở đại dương, dù những loài này cũng có thể sử dụng những nguồn năng lượng khác. Số lượng lớn vi khuẩn cổ được phát hiện trong các trầm tích bao phủ đáy biển, với những loài chiếm phần lớn các tế bào sống ở độ sâu trên 1 mét dưới mặt lớp trầm tích này.

Vai trò trong chu trình hóa học
Vi khuẩn cổ tái sử dụng các nguyên tố như cacbon, nitơ, sulfide thông qua những môi trường sống đa dạng của chúng. Dù những hoạt động này là cần thiết cho chức năng hệ sinh thái thông thường, vi khuẩn cổ cũng có thể góp phần vào những thay đổi do con người làm ra, thậm chí kể cả sự ô nhiễm.

Vi khuẩn cổ đảm nhận nhiều bước trong chu trình nitơ. Chúng bao gồm những phản ứng mà tách nitơ khỏi hệ sinh thái, như hô hấp dùng nitơ hay sự phản nitrat hóa, cũng như các quá trình nhập nitơ, như đồng hóa và cố định nitơ. Mối liên quan giữa vi khuẩn cổ với các phản ứng oxy hóa amonia đã được khám phá gần đây. Những phản ứng này đóng vai trò đặc biệt quan trọng ở đại dương. Sự hiện diện của vi khuẩn cổ cũng là cốt yếu đối với sự oxy hóa amonia ở đất. Chúng sản xuất ra nitrit, mà những vi sinh vật khác sau đó sẽ oxy hóa thành nitrat. Thực vật và các loài khác tiêu thụ các chất này sau đó.

Ở chu trình sulfide, vi khuẩn cổ phát triển bằng cách oxy hóa các hợp chất lưu huỳnh để giải phóng nguyên tố này khỏi đá, giúp các loài khác có thể sử dụng được. Tuy nhiên, vi khuẩn cổ thực hiện việc này, như Sulfolobus, tạo ra acid sulfuric như là một sản phẩm thừa, và sự phát triển của các loài này ở các mỏ bị bỏ hoang có thể góp phần tạo ra nước acid mỏ và gây những tác hại cho môi trường.

Trong chu trình cacbon, vi khuẩn cổ sinh methan chuyển đi hydro và có vai trò quan trọng trong việc phân hủy vật chất hữu cơ của các quần thể vi sinh vật trong những hệ sinh thái kị khí, như trầm tích, đầm lầy và trong xử lý nước thải. Tuy nhiên, methan là một trong những khí nhà kính nhiều nhất trong khí quyển Trái Đất, chiếm khoảng 18% tổng lượng toàn cầu. Chúng gây ra hiệu ứng nhà kính mạnh hơn gấp 25 lần so với khí cacbonic. Các loài sinh methan là nguồn chính của methan khí quyền, và là nguyên nhân chính của phần lớn lượng phát thải methan hàng năm. Vì thế, vi khuẩn cổ cũng đóng góp vào việc phát thải khí nhà kính và gây ra hiện tượng ấm lên toàn cầu.

Tương tác với các loài khác

Quan hệ tích cực giữa Archea và các sinh vật khác bao gồm sự hỗ sinh và hội sinh. Cho đến năm 2007, chưa có bất kì trường hợp gây bệnh hay ký sinh do vi khuẩn cổ nào được biết đến. Tuy nhiên, người ta đã đề xuất về một mối quan hệ giữa vài loài sinh methan và các bệnh nhiễm trùng trong miệng; hay Nanoarchaeum equitans có thể là ký sinh của vài loài vi khuẩn cổ khác, do nó chỉ có thể sống và sinh sản khi ở trong tế bào loài Ignicoccus hospitalis thuộc Crenarchaeota, và không đem lại lợi ích nào cho vật chủ của nó.

Hỗ sinh
Một ví dụ được hiểu rõ ràng của sự hỗ sinh đó là mối tương tác giữa động vật nguyên sinh và vi khuẩn cổ sinh methan trong hệ thống tiêu hóa của động vật tiêu hóa cellulose, như động vật nhai lại và mối. Ở môi trường kị khí, các động vật nguyên sinh sẽ phá vỡ cellulose của thực vật để lấy năng lượng. Quá trình này giải phóng khí hydro là sản phẩm thừa, nhưng mật độ khí hydro cao lại giảm năng suất sinh năng lượng của chúng. Khi các loài sinh methan chuyển hydro vào methan, động vật nguyên sinh sẽ có thể có thêm nhiều năng lượng hơn.

Ở các loài động vật nguyên sinh sống kị khí như Plagiopyla frontata, vi khuẩn cổ sống bên trong các loài này và tiêu thụ khí hydro sản xuất trong hydrogenosome của chúng. Vi khuẩn cổ còn hợp tác với cả những sinh vật lớn hơn. Ví dụ, loài vi khuẩn cổ sống ở biển Cenarchaeum symbiosum cộng sinh trong loài bọt biển Axinella mexicana.

Hội sinh
Vi khuẩn cổ có thể là những kẻ hội sinh, thu lợi từ sự kết hợp mà không giúp đỡ hay gây hại gì cho loài khác. Lấy dẫn chứng như loài sinh methan Methanobrevibacter smithii, là loài vi khuẩn cổ phổ biến nhất trong các vi sinh vật ở cơ thể người, chiếm khoảng 1/10 tất cả các sinh vật nhân sơ trong ruột người. Ở mối và ở người, những loài methan này có thể là loài hỗ sinh, liên kết với các vi sinh vật khác trong ruột và trợ giúp cho sự tiêu hóa. Cộng đồng vi khuẩn cổ cũng kết hợp với nhiều loài sinh vật khác nhau, như trên bề mặt san hô, và trong các phần đất bao xung quanh rễ cây (vùng rễ).

Vai trò trong công nghiệp và kĩ thuật
Các vi khuẩn cổ sống môi trường cực đoan, đặc biệt những loài có tính chống chịu với cả nhiệt hay acid và kiềm, là nguồn cho các enzyme có thể hoạt động dưới những điều kiện khắc nghiệt trên. Những enzyme này được phát hiện với nhiều công dụng. Ví dụ, các DNA polymerase ổn định với nhiệt độ, như Pfu DNA polymerase từ Pyrococcus furiosus, đã tạo nên cuộc cách mạng trong ngành sinh học phân tử nhờ cho phép phản ứng chuỗi trùng hợp sử dụng trong nghiên cứu trở thành một kĩ thuật đơn giản và nhanh chóng để tái bản DNA. Trong công nghiệp, amylase, galactosidase và pullulanase ở các loài Pyrococcus khác mà có thể hoạt động ở nhiệt độ lớn hơn  đã giúp cho việc xử lý thực phẩm ở nhiệt độ cao, như sản xuất ra sữa và váng sữa có lượng lactose thấp. Các enzyme từ những vi khuẩn cổ ưa nhiệt cũng có xu hướng ổn định trong các dung môi hữu cơ, từ đó có những ứng dụng trong các quá trình thân thiện với môi trường trong ngành hóa học xanh nhằm tổng hợp các hợp chất hữu cơ. Tính ổn định này còn giúp chúng tham gia vào cả sinh học cấu trúc. Những enzyme tương tự như của vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn lấy từ vi khuẩn cổ thường được sử dụng trong các nghiên cứu của ngành này.

Trái ngược với một loạt những ứng dụng của các enzyme vi khuẩn cổ, việc sử dụng chính bản thân các loài này trong công nghệ sinh học thì còn chưa phát triển. Vi khuẩn cổ sinh methane là một phần thiết yếu trong xử lý nước thải, chúng cũng là một phần của cộng đồng vi sinh vật có tính năng tiêu hóa kị khí và sản xuất biogas. Trong xử lý mỏ, những vi khuẩn cổ ưa acid cho thấy triển vọng trong việc chiết xuất các kim loại từ quặng. bao gồm vàng, cobalt và đồng.

Vi khuẩn cổ có một lớp mới các chất kháng sinh có tiềm năng ứng dụng. Một vài chất đã được mô tả nhưng người ta tin rằng vẫn còn hàng trăm chất khác tồn tại, đặc biệt trong các nhóm Haloarchaea và Sulfolobus. Những hợp chất này có cấu trúc khác biệt hơn là với kháng sinh từ vi khuẩn, do đó chúng có thể có những cách thức hoạt động hoàn toàn mới. Thêm vào đó, chúng có thể cho phép tạo ra những gen đánh dấu chọn lọc mới mà ứng dụng trong ngành sinh học phân tử của vi khuẩn cổ.

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Giới thiệu về Vi khuẩn cổ, sinh thái, phân loại và hình thái

 Validly published names of genera of the domain (or empire) of Archaea (or Archaeobacteria) LPSN: Các chi của Archaea
 Tree of Life cho thấy mối quan hệ của Archaea với các dạng sống khác
 Tìm kiếm bất kì bộ gen vi khuẩn cổ nào ở UCSC

Vi sinh vật học


title: Tây du ký (phim truyền hình 2011)

text:
Tây du ký phiên bản Trương Kỷ Trung gồm 66 tập, khởi quay từ tháng 9-2009, công chiếu ngày 28 tháng 7 năm 2011. Phim sử dụng lại ca khúc Cảm vấn lộ tại hà phương? sử dụng trong phim Tây Du Ký năm 1986, do Đao Lang hát. Nhiều nội dung phim làm rất sát nguyên tác, nhưng khá nhiều chi tiết lại không giống. Một số ít nạn bỏ không dựng. Phim gây ra tranh cãi nhiều về chất lượng.

Đoàn làm phim
Chế tác: Trương Kỉ Trung
Đạo diễn: Trương Kiến Á

Diễn viên
Tôn Ngộ Không - Ngô Việt, Vương Cửu Thắng
Đường Tăng - Nhiếp Viễn
Trư Bát Giới - Tang Kim Sinh
Sa Tăng - Từ Cẩm Giang
Tiểu Bạch Long - Tiền Vịnh Thần
Quan Âm - Lưu Đào, Tiêu Tường, Lương Lệ, Dương Tiểu Lâm...
Phật Tổ Như Lai - Vương Hội Xuân
Ngọc Hoàng Đại Đế - Ngụy Tử
Na Tra - Mã Duệ Hàn, Mã Duệ Hạo
Thác Tháp Thiên Vương - Triệu Nghị
Nhị lang thần - Phùng Thiệu Phong
Hằng Nga - Dương Quang
Đường Thái Tông - Thang Trấn Tông
Cao Thúy Lan - Mặc Tiểu Phụng
Ngưu Ma Vương - Trần Chi Huy
Thiết Phiến công chúa - Hồ Khả
Hồng Hài Nhi - Nhã Ninh
Kim thánh nương nương - Cao Viễn
Hồ li Ngọc Diện - Tần Tử Việt
Nữ Nhi quốc vương - Thư Sướng
Bọ Cạp Tinh - Triệu Văn Kì
Bạch Thử Tinh - Hà Trác Ngôn
Thiên Trúc công chúa / Ngọc thố - Cố Hiên
Ô Kê quốc vương hậu -Hồ Nhĩ Tây Đức
Bạch Cốt Tinh - An Dĩ Hiên
Bảo Tượng công chúa - Nhan Đan Thần
Hoàng Bào quái - Trình Hạo Phong
Thái Bạch Kim Tinh - Dương Niệm Sinh
Vạn Thánh công chúa - Trương Mông
Hạnh Tiên - Lật An
Trấn Nguyên đại tiên - Triệu Lập Tân
Đông Hải long vương - Vương Kiến Quốc
Trại Thái Tuế - Vương Kiến Quốc
Hoàng Phong quái - Trương Xuân Trọng
Tỷ Khâu quốc mỹ hậu / Hồ li tinh - Vương Hinh Tử
Thái Thượng Lão Quân - Trương Kỉ Trung
Văn Thù Bồ Tát - Cảnh Cương Sơn
Linh Cát Bồ Tát - Tô Mậu
Cửu Đầu Trùng - Lý Thái
Đại chu nữ - Mạnh Quảng Mĩ

Kĩ xảo
Phim sử dụng rất nhiều kĩ xảo máy tính hoành tráng, hiện đại. Hầu hết các cảnh phim đều sử dụng kĩ xảo điện ảnh.

Tham khảo

Tây du ký
Phim do Trương Kỷ Trung đạo diễn
Ma trong phim truyền hình
Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 2011
Quỷ trên truyền hình
Phim truyền hình lấy bối cảnh nhà Đường


title: Perdita isocomae

text:
Perdita isocomae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: Véria, Jura

text:
Véria là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 118.Ước lượng dân số năm 2004 là 132.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Proteides

text:
Proteides là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy