title: Gonomyia sagittifera

text:
Gonomyia sagittifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Thông nước

text:
Thông nước hay thủy tùng (danh pháp hai phần: Glyptostrobus pensilis) là loài thực vật duy nhất còn tồn tại thuộc chi Glyptostrobus. Đây là loài đặc hữu của vùng cận nhiệt đới đông nam Trung Quốc, từ tây Phúc Kiến tới đông nam Vân Nam và cũng hiện diện ở miền Nam Việt Nam.

Đặc điểm
Cây gỗ trung bình đến to, thân cao đến 30 m hay hơn, đường kính thân 0,6 – 1 m hay hơn. Vỏ dày, hơi xốp, màu xám, nứt dọc. Cây có rễ khí sinh không bị ngập, phát sinh từ rễ bên, cao 30 cm, mọc lan xa cách gốc tới 6–7 m. Cây rụng lá, có tán hình nón hẹp. Lá có 2 dạng: ở cành dinh dưỡng có hình dùi, dài 0,6-1,3 cm, xếp thành 2-3 dãy và rụng vào mùa khô, ở cành sinh sản có hình vảy, dài 0,4 cm và không rụng. Nón đơn tính, cùng gốc, mọc riêng rẽ ở đầu cành.

Nón cái hình quả lê, mỗi vảy mang 2 noãn. Sau khi thụ tinh các vảy hóa gỗ và dính nhau ở gốc tạo thành một nón dài 1,8 cm, rộng 1,2 cm với các vảy gần như liền nhau 7 - 9 mũi nhọn hình tam giác, hơi uốn cong ra phía ngoài. Mỗi vảy mang 2 hạt, hình trứng, dài 13 mm, rộng 3 mm, mang cánh hướng xuống dưới.

Loài này có nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên vì bị khai khác quá mức do gỗ không bị mối mọt, cong vênh, thớ gỗ mịn, và có mùi thơm.

Phân bố
Chi Glyptostrobus đã từng phủ một vùng rộng lớn hầu như khắp bán cầu Bắc, vào thế Paleocen. Hóa thạch cổ nhất biết đến là vào kỷ Creta, tìm thấy ở Bắc Mỹ. Chúng đóng góp rất lớn trong việc hình thành các đầm lầy than đá vào đại Tân Sinh. Vào trước và trong thời kỳ Băng hà, mật độ phân bố của chúng đã thay đổi, chỉ còn lại như ngày nay.

Ở Việt Nam, hoá thạch loài này thường gặp ở đầm lầy Lai Châu, Đồng Giao, Đắk Lắk. Riêng ở Đắk Lắk còn 2 quần thể Thủy tùng tự nhiên duy nhất ở Việt nam và cả trên thế giới ở huyện là Ea H'leo và Krông Năng hiện đã được khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt.

Cách phân biệt gỗ thủy tùng
Thủy tùng là loài thực vật nằm trong sách đỏ và hiện tại vẫn chưa rõ kết quả cuối cùng của việc nhân giống trong ống nghiệm nên rất hiếm. Gỗ thủy tùng rất tốt, không bị mối mọt, có màu với viền rất đẹp nên được ưa chuộng để xây đền đài, nhà cửa, làm đồ mỹ nghệ, đồ dùng cao cấp. Gỗ thủy tùng có rất nhiều màu và nhiều loại vân khác nhau:

 Về màu: xanh đen, xanh ngọc bích, tím, vàng, đỏ, nâu đỏ.
 Về vân: vân chỉ, chuối, nhiều khi không vân.

Như tên gọi của nó, thủy tùng hay thông nước là loài mọc dưới nước hay ven nước, có quan hệ họ hàng khá gần với nhiều loài cây dạng thông khác, do đó nhiều người bị nhầm lẫn hay bị lừa khi mua nhầm phải sản phẩm từ gỗ thông. Nhưng nếu đã tiếp xúc nhiều thì rất dễ nhận biết do gỗ thủy tùng có mùi thơm nhè nhẹ giống gỗ sưa (trắc thối), lúc nào cũng tiết ra nhựa, mặc dù đã làm ra sản phẩm. Giá trị tùy thuộc vào chất lượng khúc gỗ và vân trên khúc gỗ. Cách phân biệt gỗ tốt:

 Gỗ phải có độ nặng (gỗ không được nhẹ như xốp).
 Gỗ có vân đẹp thường là vân chỉ hoặc vân chuối rõ nét. Được ưa chuộng hiện nay là loại vân chuối.
 Sản phẩm có giá trị khi nguyên khối không ghép (nếu có ghép thì chỉ ghép những chi tiết nhỏ không đáng kể).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Thông tin trên trang Vietnam Creatures

CSDL Gymnosperm: Glyptostrobus
Arboretum de Villardebelle: hình quả

Ghi chú

P
Thông ở Việt Nam
Thực vật Trung Quốc
Thực vật được mô tả năm 1873
Loài cực kỳ nguy cấp


title: Exosoma nigrocephalum

text:
Exosoma nigrocephalum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Lencloître

text:
Lencloître là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 19,04 km², dân số năm 2006 là 2322 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 79 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Lencloître trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Vue aérienne de Lencloître

Tham khảo

Lencloitre


title: Seguenzia nitida

text:
Seguenzia nitida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Seguenziidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Seguenzia


title: Andrena trikalensis

text:
Andrena trikalensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1965


title: Xenophora japonica

text:
Xenophora japonica là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Xenophoridae, the carrier shells.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xenophora


title: 10142 Sakka

text:
10142 Sakka (1993 VG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1993 bởi A. Sugie ở Đài thiên văn Dynic. Nó được đặt theo tên Kazuyuki Sakka, Japanese computer scientist.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10142 Sakka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Ochyrotica cretosa

text:
Ochyrotica cretosa là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở New Guinea, Moluccas và quần đảo Solomon.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Papua Insects

Ochyrotica


title: Sachsenkam

text:
Sachsenkam là một đô thị ở huyện Bad Tölz-Wolfratshausen bang Bayern nước Đức. Đô thị Sachsenkam có diện tích 15,93 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1247 người.

Tham khảo


title: Psellis promiscua

text:
Psellis promiscua là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Psellis


title: Fretin

text:
Fretin là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Bréal-sous-Vitré

text:
Bréal-sous-Vitré () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Bréal-sous-Vitré được gọi là Bréalais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Bréal-sous-Vitré

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Duessa

text:
Noduliferola là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Eucosmini

en:Duessa


title: Trentepohlia solomonensis

text:
Trentepohlia solomonensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Florilegus fulvipes

text:
Florilegus fulvipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Florilegus
Động vật được mô tả năm 1854


title: Spialia delagoae

text:
The Delagoa Sandman or Delagoa Grizzled Skipper (Spialia delagoae) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở South West Africa, Botswana, Transvaal, Swaziland, Zululand, Zimbabwe, Mozambique và Kenya.

Sải cánh dài 21–24 mm đối với con đực và 24–28 mm đối với con cái. Có hai lứa trưởng thành một năm with peaks from tháng 2 đến tháng 3 và từ tháng 8 đến tháng 9.

Chú thích

Tham khảo

Spialia


title: Riaga

text:
Riaga là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Olympic tin học

text:
Olympic tin học có thể là một trong các kỳ thi sau:
Olympic Tin học Quốc tế
Olympic Tin học Sinh viên Việt Nam


title: Maisoncelle-et-Villers

text:
Maisoncelle-et-Villers  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Maisoncelleetvillers


title: Oyrières

text:
Oyrières là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Oyrieres


title: Gomphus flavipes

text:
The River Clubtail or Yellow-legged Dragonfly (Gomphus flavipes) là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu. Its natural habitat are rivers và large streams.

The species is 50–55 mm long. The dragonfly gặp ở tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Libellennet

Gomphus
Chuồn chuồn ngô châu Âu


title: Ninh, Khánh Dương

text:
Ninh (chữ Hán phồn thể: 寧縣, chữ Hán giản thể: 宁县, bính âm: Níng Xiàn, âm Hán Việt: Ninh huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Khánh Dương, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Ninh có diện tích 2633 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là 520.000 người. Mã số bưu chính của huyện này là 745200. Chính quyền huyện đóng ở trấn Tân Ninh. Huyện này được chia ra 6 trấn và 17 hương.
Trấn: Tân Ninh, Bình Tử, Tảo Thắng, Trường Khánh Kiều, Hòa Thịnh và Tương Lạc.
Hương: Mễ Kiều, Lương Bình, Trung Thôn, Chính Bình, Tân Hoa, Tân Trang, Thái Xương, Tiêu Thôn, Nam Nghĩa, Ao Mã, Ngõa Tà, Bàn Khắc, Quan Âm, Kim Thôn, Cửu Hiện, Thạch Cổ và Xuân Vinh.

Tham khảo

Khánh Dương
Đơn vị cấp huyện Cam Túc


Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2012 là giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới lần thứ 6, được tổ chức tại Nhật Bản từ ngày 19 tháng 8 đến ngày 8 tháng 9 năm 2012 với 16 đội tuyển tham dự..

Chủ nhà của giải đấu ban đầu được công bố vào ngày 19 tháng 3 năm 2010 nhưng đã bị hoãn lại bởi FIFA để các quốc gia đăng cai dành thời gian để chuẩn bị hồ sơ đăng cai.

Vào ngày 3 tháng 3 năm 2011, FIFA ban đầu trao quyền đăng cai giải đấu này cho Uzbekistan. Tuy nhiên, đến ngày 18 tháng 12 năm 2011, FIFA đã quyết định tước quyền đăng cai của Uzbekistan vì không đáp ứng được cơ sở hạ tầng, đồng thời đưa Nhật Bản trở thành ứng cử viên cho vị trí chủ nhà. Nhật Bản trở thành chủ nhà của giải đấu này vào ngày 8 tháng 2 năm 2012.

Địa điểm
Vào ngày 31 tháng 3 năm 2012, FIFA công bố 5 thành phố đăng cai các trận đấu của giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2012.

Các đội tham dự

* Hàn Quốc giành quyền tham dự do Nhật Bản là chủ nhà.

Cầu thủ tham dự

Tất cả các đội tham dự đều phải đăng ký 21 cầu thủ, trong đó có 3 thủ môn. Tất cả các đội đều phải chốt danh sách đến hết ngày 10 tháng 8 năm 2012.

Trọng tài
Có tất cả 14 trọng tài và 28 trợ lý trọng tài sẽ tham gia điều khiển các trận đấu của giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới.

Phân loại hạt giống
Lễ bốc thăm được tổ chức vào ngày 4 tháng 6 năm 2012 tại Tokyo.

Vòng bảng
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+9).

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Vòng đấu loại trực tiếp

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Thống kê

Danh sách cầu thủ ghi bàn
7 bàn
 Kim Un-Hwa

6 bàn
 Lena Lotzen
 Tanaka Yōko

5 bàn
 Kim Su-Gyong

4 bàn

 Jeoun Eun-ha
 Maya Hayes
 Francisca Ordega
 Yun Hyon-Hi

3 bàn

 Adriana Leon
 Melanie Leupolz
 Sofia Huerta
 Shibata Hanae
 Desire Oparanozie

2 bàn

 Luisa Wensing
 Kealia Ohai
 Olivia Jiménez
 Caroline Graham Hansen
 Ada Hegerberg
 Andrine Hegerberg
 Rosie White
 Naomoto Hikaru
 Nishikawa Asuka

1 bàn

 Yael Oviedo
 Amanda
 Giovanna Oliveira
 Catherine Charron-Delage
 Christine Exeter
 Jenna Richardson
 Jaclyn Sawicki
 Shelina Zadorsky
 Anja Hegenauer
 Lina Magull
 Dzsenifer Marozsán
 Lee Geum-min
 Morgan Brian
 Vanessa DiBernardo
 Chioma Ubogagu
 Natalia Gómez-Junco
 Yamile Franco
 Emilie Haavi
 Ina Skaug
 Evie Myllin
 Michigami Ayaka
 Yokoyama Kumi
 Osarenoma Igbinovia
 Ngozi Okobe
 Thẩm Lê Lê
 Triệu Hâm Địch
 Elena Linari
 Eseosa Aigbogun

Phản lưới nhà

 Linda Addai (trận gặp Hoa Kỳ)
 Nakada Ayu (trận gặp New Zealand)
 Lâm Vũ Bình (trận gặp Đức)

Giải thưởng

Các giải thưởng được trao sau khi giải đấu kết thúc:

Tham khảo

Liên kết ngoài
FIFA U-20 Women's World Cup Japan 2012 , FIFA.com
FIFA Technical Report

2012
Bóng đá nữ năm 2012
Bóng đá trẻ năm 2012
Giải đấu bóng đá nữ quốc tế tổ chức bởi Nhật Bản


title: Giỏ hàng hóa

text:
hay Giỏ hàng hóa tiêu dùng (tiếng Anh: Basket of consumer goods) là phương pháp tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bằng cách gom một số hàng hóa tiêu dùng và dịch vụ nhất định trên thị trường mà một người dân bình thường hay mua để tính giá cả của toàn giỏ hàng hóa đó, từ đó tính CPI.Được ra đời năm 1625

Cần phân biệt giỏ hàng hóa để tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI) với giỏ hàng hóa để tính chỉ số giá sản xuất (PPI-Producer price index).

Xem thêm
Chỉ số giá tiêu dùng

Tham khảo

Lạm phát
Kinh tế học vĩ mô
Thị trường tài chính


title: Saginafusus pricei

text:
Saginafusus pricei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1877


title: Vũ Long

text:
Vũ Long (chữ Hán giản thể:武隆区, Hán Việt: Vũ Long khu) là một quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 2901,3 km2, dân số năm 2010 là 351.000 người. Mã số bưu chính: 408500. Quận này nằm ở phía đông nam của Trùng Khánh, đông giáp Bành Thủy, tây giáp Bồi Lăng và Nam Xuyên, bắc giáp Phong Đô, nam giáp Đạo Chân của Quý Châu. Về mặt hành chính, quận này được chia ra thành 27 đơn vị hành chính cấp hương. Trụ sở chính quyền của quận đóng ở trấn Hạng Khẩu.

Các đơn vị hành chính
Vũ Long được chia thành 27 đơn vị hành chính cấp hương gồm 2 nhai đạo, 12 trấn, 9 hương và 4 hương dân tộc. Các đơn vị trấn này lại được chia ra thành 186 thôn.
Nhai đạo: Phượng Sơn (凤山街道), Phù Dung (芙蓉街道)
Trấn: Bạch Mã (白马镇), Giang Khẩu (江口镇), Tiên Nữ Sơn (仙女山镇), Hoả Lô (火炉镇), Áp Giang (鸭江镇), Dương Giác (羊角镇), Trường Bá (长坝镇), Bình Kiều (平桥镇), Đồng Tử (桐梓镇), Thổ Khảm (土坎镇), Hoà Thuận (和顺镇), Song Hà (双河镇)
Hương: Phượng Lai (凤来乡), Miếu Ô (庙垭乡), Hoàng Oanh (黄莺乡), Thương Câu (沧沟乡), Thổ Địa (土地乡), Bạch Vân (白云乡), Tiếp Long (接龙乡), Triệu Gia (赵家乡), Đại Động Hà (大洞河乡)
Hương dân tộc: Thạch Kiều (石桥苗族土家族乡), Văn Phục (文复苗族土家族乡), Hậu Bình (后坪苗族土家族乡), Hạo Khẩu (浩口苗族仡佬族乡)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Trùng Khánh


title: Exoneura illustris

text:
Exoneura illustris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1951


title: Balanops balansae

text:
Balanops balansae là một loài thực vật thuộc họ Balanopaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Balanops balansae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
b


title: Tôn Thất

text:
Tôn Thất (chữ Hán: 尊室, chữ Tôn đáng ra phải là Tông [宗] (trong tổ tông), nhưng do kỵ tên huý vua Thiệu Trị nên đổi là Tôn) vốn là danh hiệu đặt cho nam giới là hậu duệ không thuộc nhánh thừa kế là Nguyễn Phúc của Hoàng tộc nhà Nguyễn. Do sự chuyển biến của lịch sử Việt Nam trong giai đoạn thế kỷ 19-20, Tôn Thất dần được tách khỏi họ Nguyễn và trở thành một họ độc lập.

Nhiều người Việt hiện nay hay hiểu nhầm họ Tôn Thất (尊室) và họ Tôn (孫) là cùng một họ, do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm, không biểu nghĩa rõ ràng như chữ Hán và chữ Nôm. Như giáo sư Tôn Thất Bách có người con trai được đặt tên là Tôn Hiếu Anh.

Nguồn gốc
Họ Tôn Thất (尊室) được vua Minh Mạng đặt cho con cháu của các Chúa Nguyễn (vốn là họ Nguyễn Phúc), từ Nguyễn Hoàng đến Nguyễn Phúc Thuần, mỗi Chúa là hệ tổ của một hệ. Hệ bao gồm Chúa và các anh em trai của Chúa, hậu duệ của các hệ là hậu duệ của các anh em trai của Chúa. Có tất cả 9 hệ nhưng có hai hệ là hệ 4 và hệ 6 không con nên không lưu truyền được. Họ Tôn Thất bà con xa với dòng Đế hệ, dòng làm Hoàng đế của Đại Nam, tính ra kể từ Gia Long. Tuy nhiên, nam nữ 2 dòng họ vẫn không thể nào kết hôn với nhau được cho dù đã qua 6, 7 đời.

Gia phả Hoàng tộc nhà Nguyễn viết:
"Ngày trước, triều Nguyễn chúng ta là họ Nguyễn Văn. Xem như ngài Trừng quốc công, thân sinh ra Đức Triệu Tổ Tịnh Hoàng đế (Nguyễn Kim), huý là Nguyễn Văn Lưu thì đủ rõ. Đến triều Minh Mạng (1823), lại phân biệt ra Tôn Thất Nguyễn Phúc và Công Tánh Nguyễn Hựu, Tôn Thất Nguyễn Phúc là những người đã đi theo Đức Nguyễn Hoàng trong lúc Ngài vào trấn thủ ở Phương Nam, còn những kẻ ở lại ngoài Bắc đều lấy họ Công Tánh Nguyễn Hựu. Hiện bây giờ người ta chỉ để hoặc Tôn Thất hoặc Nguyễn Hựu mà thôi. Ví dụ Tôn Thất Mổ hoặc Nguyễn Hựu Mổ mà thôi."

Cho đến ngày nay họ Tôn Thất qua nhiều đời đã dần trở thành một họ độc lập tại Việt Nam.

Một số nhân vật nổi bật
 Tôn Thất Hiệp (? - ?), nguyên tên Nguyễn Hiệp, con Chúa Tiên Nguyễn Hoàng
 Tôn Thất Hiệp (1653 - 1675), nguyên tên Nguyễn Phúc Thuần hoặc Chiểu, con Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần, tướng lĩnh và tu sĩ thời Chúa Nguyễn
 Tôn Thất Hiệp (1814 – 1862), đại thần nhà Nguyễn
 Tôn Thất Thuyết (1839 – 1913), đại thần nhà Nguyễn.
 Tôn Thất Hân (1854 - 1943), đại thần nhà Nguyễn, từng giữ Phụ chánh các đời vua Thành Thái, Duy Tân, Bảo Đại.
 Tôn Thất Đạm (1864 - 1888), Khâm sai chưởng lý quân vụ đại thần nhà Nguyễn, một trong những chỉ huy của phong trào Cần Vương.
 Tôn Thất Tiệp (1870 - 1888), một trong những chỉ huy của phong trào Cần Vương.
 Tôn Thất Đào (1910 - 1979), họa sĩ, Hiệu trưởng đầu tiên của Cao đẳng Mỹ thuật Huế
 Tôn Thất Tùng (1912 - 1982), Giáo sư, Bác sĩ Việt Nam, tác giả "Phương pháp cắt gan khô" hay "Phương pháp Tôn Thất Tùng".
 Tôn Thất Xứng (1923 - 2018), Thiếu tướng Việt Nam Cộng hòa
 Tôn Thất Thiện (1924 - 2014), nhà dân tộc chủ nghĩa
 Tôn Thất Đính (1926 - 2013), Trung tướng Việt Nam Cộng hòa
 Tôn Thất Khiên (1930 - 2016), Đại tá Việt Nam Cộng hòa, Tỉnh trưởng Thừa Thiên Huế
 Tôn Thất Tiết (1933 - ), nhà soạn nhạc người Pháp gốc Việt
 Tôn Thất Đại (1937 -), bút danh Tôn Đại, Kiến trúc sư, PGS-TS, giảng viên trường Đại học Xây dựng; hiện là giảng viên khoa Kiến trúc Trường đại học Đông Đô
 Tôn Thất Lập (1942 - 2023), nhạc sĩ, Giải thưởng Nhà nước Việt Nam
 Tôn Thất Bách (1946 - 2004), Phó giáo sư, Bác sĩ, Nhà giáo Nhân dân, nguyên Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, Hiệu trưởng Đại học Y Hà Nội.
 Tôn Thất Uẩn , nghị sĩ Việt Nam Cộng hòa
 Tôn Thất An (1970 -), nhạc sĩ và nhà soạn nhạc người Việt tại Đài Loan
 Tôn Thất Phi, cầu thủ Futsal
 Tôn Thất Dinh, Cầu thủ futsal

Chú thích

Tham khảo

Họ tên
Người họ Tôn tại Việt Nam
Họ kép


title: Diplectrona furia

text:
Diplectrona furia là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Diplectrona


title: Định lý cơ bản của các nhóm cyclic

text:
Trong đại số trừu tượng,  định lý cơ bản về nhóm cyclic khẳng định rằng nếu G là một nhóm cyclic cấp n thì mọi nhóm con của G cũng là cyclic. Hơn nữa, cấp của các nhóm con của G là một ước của n và với mỗi ước dương k của n nhóm G có đúng một nhóm con cấp k.

Chứng minh
Giả sử  là một nhóm cyclic sinh bởi phần tử .  Giả sử  là nhóm con của .
Ta sẽ chứng tỏ rằng  là cyclic. Nếu  thì . Nếu  thì vì  là cyclic nên mọi phần tử trong  có dạng lũy thừa , trong đó  là số nguyên dương. Đặt  là số nguyên dương nhỏ nhất mà .

Chúng ta sẽ chứng tỏ rằng . Từ tính chất đống của nhóm con rút ra rằng .

Để chứng tỏ  chúng ta giả sử . Vì  ta có  với một số nguyên dương nào đó . Theo thuật toán chia,  với , và do đó , từ đó . Bây giờ vì  và , nên . Nhưng  là số nguyên dương nhỏ nhất sao cho  và , nên  và do đó . Như vậy .

Vì  và  nên  và như vậy  là cyclic.

Bây giờ, chúng ta chứng tỏ rằng cấp của nhóm con bất kỳ của  là một ước của . Giả sử  là một nhóm con bất kỳ của . Ta luôn có thể viết , trong đó m là số nguyên dương nhỏ nhất sao cho . Vì  nên  với số nguyên  nào đó. Như vậy .

Chúng ta sẽ chứng minh phần cuối của định lý. Giả sử  là một ước nguyên dương của . Ta sẽ chứng tỏ rằng  và chỉ nó là nhóm con  cấp . Chú ý rằng  có cấp . Đặt  là nhóm con bất kỳ của  có cấp . Ta biết rằng , trong đó  là ước của . Như vây  and . Từ đó  và như vậy . Định lý đã được chứng minh.

Bổ sung
Giả sử  là một nhóm cyclic, và  là một nhóm con của . Ta xác định một ánh xạ  nhờ . Vì  là cyclic sinh bởi , nên  là toàn ánh. Đặt .  là nhóm con của . Vì  là toán ánh, nên thu hẹp của  trên  xác định một toàn cấu từ  lên , và do đó  là đẳng cấu với một nhóm thương của . Vì  là một nhóm con của ,  là  với số nguyên  nào đó. Nếu , thì , từ đó , là nhóm cyclic. Nếu khác đi,  đẳng cấu với . Do đó  là đẳng cấu với một thương của  , và chắc chắn là cyclic.

Xem thêm
Nhóm cyclic

Tham khảo

Đại số
Lý thuyết nhóm


title: Bestwig

text:
Bestwig là một đô thị ở Hochsauerland, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Bestwig tọa lạc bên bờ sông Ruhr, khoảng 10 km về phía đông của Meschede.

Các đô thị giáp ranh
 Olsberg
 Schmallenberg
 Meschede
 Rüthen
 Warstein

Các khu vực dân cư
 Bestwig (1.334 dân)
 Velmede (3.461 dân)
 Ramsbeck (2.047 dân)
 Ostwig (1.655 dân)
 Nuttlar (1.671 dân)
 Heringhausen (903 dân)
 Berlar
 Andreasberg
 Wasserfall

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức


title: Pseudophilautus limbus

text:
Pseudophilautus limbus là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004. Philautus limbus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

L
Động vật đặc hữu Sri Lanka
Ếch Sri Lanka


title: Kimi Räikkönen

text:
Kimi Räikkönen (tên đầy đủ Kimi Matias Räikkönen, phát âm IPA: ; sinh ngày 17 tháng 10 năm 1979 tại Espoo, Phần Lan), biệt danh Ice Man, là tay đua Công thức 1 người Phần Lan. Raikkonen từng vô địch mùa giải 2007. Mùa giải 2021, Raikkonen thi đấu cho đội đua Alfa Romeo.

Sự nghiệp

Những năm đầu
Raikkonen có một chuỗi thành tích khá ấn tượng tại các giải karting từ năm 10 tuổi. Từ năm 15 tuổi, Raikkonen bắt đầu tham gia các giải đua bên ngoài lãnh thổ Phần Lan. Năm 1998, Raikkonen về nhất giải Nordic Championship tổ chức ở Na Uy.

Từ năm 1999, Raikkonen chính thức chọn con đường đua xe chuyên nghiệp, bắt đầu bằng giải đua European Formula Ford. Cuối năm 1999, anh sang Anh thi đấu. Anh đã vô địch giải đua Mùa đông Formula Renault UK Winter 1999. Sang năm 2000, anh tiếp tục vô địch giải Formula Renault UK.

Tổng cộng trong hai năm đua chuyên nghiệp đầu tiên của mình (1999 và 2000) Raikkonen tham gia 23 chặng đua, giành được 13 chiến thắng.

Sauber (2001)
Quá ấn tượng trước thành tích tuyệt vời của Kimi, Peter Sauber (ông chủ của đội F1 Sauber) đã cho anh chạy thử xe F1 vào tháng 9 năm 2000 ở trường đua Mugello. Để tránh sự soi mói của các đối thủ, đội đua Sauber đã gọi Raikkonen bằng mật danh Eskimo.

Sau đó Raikkonen tiếp tục tham gia hai đợt thử xe khác ở trường đua Jerez và trường đua Catalunya và được Sauber ký hợp đồng chính thức để tham gia F1 mùa giải 2001.

Tuy nhiên, bản hợp đồng này gây ra nhiều tranh cãi bởi anh không có nhiều kinh nghiệm đua thể loại xe bánh hở như các tay đua cùng tuổi. Những người phản đối cho rằng không nên cấp bằng đua F1 cho một tay đua còn thiếu kinh nghiệm, mới chỉ tham gia 23 chặng đua như Raikkonen. Tuy vậy Kimi vẫn được cấp bằng và anh đã đập tan mọi lời phê bình bằng việc ghi điểm ngay trong lần ra mắt đầu tiên tại GP Úc 2001 với vị trí thứ sáu.

Sau đó anh tiếp tục ghi được điểm ở 3 chặng đua ở Áo, Canada và Anh. Tổng kết mùa giải F1 đầu tiên trong sự nghiệp, Raikkonen ghi được 9 điểm, xếp thứ 10 chung cuộc.

Đến lúc này thì Raikkonen lại trở thành một cái tên được nhiều đội đua săn đón. Đội đua Mclaren, với sự thuyết phục của Mika Hakkinen (đồng hương Phần Lan của Raikkonen) đã thành công trong việc chiêu mộ Raikkonen để thay thế cho chính Hakkinen, người đã quyết định giải nghệ sau khi mùa giải 2001 kết thúc.

McLaren (2002-2006)

Năm 2002, một lần nữa Raikkonen gây ấn tượng mạnh ngay ở chặng đua đầu tiên cho đội đua mới. Anh đã có lần đầu tiên trong sự nghiệp lên podium ở chặng đua GP Úc. Ở chặng đua GP Pháp, Raikkonen có cơ hội chiến thắng nhưng lại bị trượt do vết dầu loang từ một chiếc xe khác, nên đã bị Michael Schumacher vượt, sau cùng chỉ về nhì.

Ngoài ra thì đây là một mùa giải mà chiếc xe Mclaren gặp rất nhiều trục trặc khiến cho Raikkonen phải bỏ cuộc rất nhiều lần. Chỉ có 6 lần Raikkonen hoàn thành cuộc đua, với vị trí thấp nhất là P4. Toàn mùa giải, anh xếp thứ sáu với 24 điểm.

Năm 2003, Raikkonen bắt đầu mùa giải với 1 thành tích cực kỳ ấn tượng, lên bục podium 5 trên 6 chặng đua đầu tiên, trong đó có chiến thắng đầu tiên trong sự nghiệp tại Malaysia. Mùa giải này Raikkonen trở thành tay đua cạnh tranh chức vô địch với Michael Schumacher. Cuối cùng anh giành ngôi Á quân với 2 điểm kém hơn, một phần do anh bỏ cuộc nhiều hơn đối thủ (Raikkonen bỏ cuộc 3 lần, Schumacher bỏ cuộc 1 lần).

Lần bỏ cuộc đáng tiếc nhất là ở chặng đua GP Châu Âu, đây cũng là chặng đua đầu tiên trong sự nghiệp mà Raikkonen xuất phát ở vị trí pole. Trong cuộc đua chính, Raikkonen cũng bảo vệ được vị trí dẫn đầu cho đến khi bị hư động cơ ở vòng 25.

Một chặng đua đáng nhớ khác của Raikkonen ở mùa giải này là GP Brasil. Ở cuối cuộc đua chính, Raikkonen đã vượt được Giancarlo Fisichella để có vị trí dẫn đầu. Nhưng gần như cùng lúc đó thì xảy ra một tai nạn nghiêm trọng liên quan đến Fernando Alonso và Mark Webber ở nhóm sau khiến cho cuộc đua phải kết thúc sớm. Theo quy định thì kết quả chính thức được tính ở vòng chạy trước khi Raikkonen vượt Fisichella nên Raikkonen chỉ xếp thứ hai ở chặng đua này.

Năm 2004 là một mùa giải thất vọng của Raikkonen. Anh phải bỏ cuộc ở 3 chặng đua đầu tiên của mùa giải đều vì lý do bị hư động cơ. Phải đến chặng đua thứ 11 ở GP Anh Raikkonen mới có lần đầu tiên trong mùa giải lên bục podium.

Ở cuối mùa giải, Raikkonen có chiến thắng ngoạn mục ở chặng đua GP Bỉ dù chỉ xuất phát từ vị trí thứ 10.  Raikkonen kết thúc mùa giải 2004 ở vị trí thứ bảy, 45 điểm và 4 podium

Năm 2005 Raikkonen lần thứ hai đua tranh danh hiệu vô địch, lần này là với Fernando Alonso. Do khởi đầu mùa giải không tốt, nên Raikkonen là người phải bám đuổi Alonso. Raikkonen có kết quả rất tốt ở giai đoạn cuối mùa giải nhưng không thể lật đổ được tay đua người Tây Ban Nha, lần thứ hai nhận giải Á quân.

Ở 4 chặng đua đầu tiên, Raikkonen chỉ có 1 lần lên podium ở Bahrain nhưng lại có đến 2 lần không ghi được điểm nào ở Malaysia và San Marino.

Đến chặng đua thứ năm-GP Tây Ban Nha, Raikkonen có lần đầu tiên trong sự nghiệp chiến thắng pole-to-win. Anh tái lập thành tích này ở chặng sáu-GP Monaco.

Raikkonen tiếp tục là tay đua dẫn đầu ở chặng bảy-GP Châu Âu. Đáng tiếc là ở vòng chạy cuối cùng, chiếc xe của anh lại bị hỏng nên để mất chiến thắng quan trọng vào chính tay đối thủ Fernando Alonso. Chặng tám-GP Canada thì ngược lại, Alonso phạm sai lầm tông rào khi đang dẫn đầu, Raikkonen tận dụng cơ hội để giành chiến thắng.

Sau đó cả Raikkonen và Alonso (cùng các tay đua sử dụng lốp Michelin) đều không tham gia đua chính chặng chín-GP Mỹ.

Trong số 7 chặng đua cuối cùng của mùa giải, Raikkonen giành được 4 chiến thắng và 2 lần về nhì. Nổi bật nhất là chiến thắng chặng đua GP Nhật Bản, nơi anh chỉ xuất phát từ vị trí thứ 17, đây là một trong những chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử F1. Nhưng như đã nêu ở trên, điều đó là không đủ để ngăn cản Fernando Alonso lên ngôi vô địch.

Năm 2006, Mclaren lại khủng hoảng. Cả ba tay đua của họ (bao gồm cả Raikkonen) đã không giành được một chiến thắng nào. Từ giữa mùa giải, Mclaren đã phải thay thế tay đua chính thức Juan Pablo Montoya bằng tay đua dự bị Pedro De la Rosa. Với Raikkonen, kết quả tốt nhất trong mùa giải này của anh chỉ là 2 lần về nhì ở Úc và Italia.

Ferrari lần một (2007—2009)

Sau Grand Prix Italia năm 2006, Ferrari thông báo đã ký hợp đồng ba năm 2007-2009 với Räikkönen. Hợp đồng này biến Räikkönen trở thành tay đua được trả lương cao nhất làng F1, với mức lương cơ bản 51 triệu dollar Mỹ mỗi năm. Ở Ferrari anh làm đồng đội với tay đua Brazil Felipe Massa.,

Đoạt chức vô địch năm 2007
Räikkönen khởi đầu mùa giải tại Australia với vị trí pole, lập được vòng nhanh nhất và trở thành tay đua đầu tiên sau Nigel Mansell hồi năm 1989 giành chiến thắng ngay ở Grand Prix đầu tiên với Ferrari. Đây là lần đầu tiên trong sự nghiệp anh giành hat-trick: pole, vòng nhanh nhất và chiến thắng. Ở Grand Prix Malaysia năm 2007 Räikkönen bị Lewis Hamilton vượt ngay ở pha xuất phát và chỉ về đích vị trí thứ 3. Tại Bahrain Grand Prix năm Chặng đua GP Bahrain 2007, Räikkönen xuất phát ở vị trí thứ 3 nhưng bị tay đua người Tây Ban Nha của đội McLaren Fernando Alonso vượt qua, cuối cùng anh một lần nữa lại về đích ở vị trí thứ 3. Sau chặng đua này Raikkonen, Alonso và Hamilton cùng có được 22 điểm, chia sẻ 3 vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng tổng.

Tại Grand Prix Tây Ban Nha Räikkönen phải bỏ cuộc khi cuộc đua chỉ còn 10 vòng nữa vì lỗi hệ thống điện. Sự cố này khiến anh rơi xuống vị trí thứ 4 trên bảng xếp hạng cá nhân, sau người đồng đội Felipe Massa. Trong cuộc đua phân hạng tại Monaco Grand Prix năm Chặng đua GP Monaco 2007 Räikkönen lao vào một barrier khiến hệ thống treo phía trước bên phải hư hỏng. Anh xuất phát ở vị trí 16 và về đích thứ 8.

Tại Canada Räikkönen xếp hạng xuất phát thứ 4 và về đích thứ 5. . Tại Grand Prix Hoa Kỳ, Räikkönen xuất phát thứ 4 và về đích thứ 4 nhưng đã lập được thành tích vòng chạy nhanh nhất. Sau chặng này thì anh tạm thời đứng thứ 4, kém người dẫn đầu Lewis Hamilton 26 điểm

Tại Pháp Räikkönen xuất phát thứ 3, và đã vượt qua được Hamilton ngay ở góc cua đầu tiên của cuộc đua. Sau đó anh vượt được đồng đội Felipe Massa bằng pit-stop và giành thắng lợi thứ 2 trong mùa giải. Đây chiến thắng 1-2 đầu tiên của Ferrari trong mùa giải 2007. Raikkonen tiếp tục giành chiến thắng ở chặng đua Grand Prix Anh. Hai chiến thắng liên tiếp giúp cho Raikkonen thu hẹp khoảng cách với Hamilton xuống còn 18 điểm.

European Grand Prix là lần thứ hai trong mùa giải anh giành pole. Ngay ở vòng 1 trời đã đổ mưa khiến cho rất nhiều tay đua phải vào pit để thay sang lốp mưa, trong đó có Raikkonen. Tuy nhiên anh lại để mất lái ngay trước cổng pit nên buộc phải chạy thêm một vòng nữa nên để tụt hạng rất sâu. Đến vòng 35 Raikkonen phải bỏ cuộc vì chiếc xe bị hư hệ thống thủy lực. Do Hamilton cũng không ghi được điểm nào nên khoảng cách giữa 2 người được giữ nguyên là 18 điểm.

Ở chặng đua Hungary Grand Prix, Raikkonen phân hạng đứng thứ 4 nhưng sau đó đã được đôn lên thứ 3 do Alonso bị phạt. Trong cuộc đua Räikkönen đã vượt Nick Heidfeld ngay khi xuất phát và gây áp lực lên Lewis Hamilton cho tới khi cán đích ở vị trí thứ hai, do đó đã bị đối thủ nới rộng khoảng cách lên thành 20 điểm.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ anh xuất phát thứ 3. Trong ngày đua anh vượt qua Hamilton ở góc cua đầu tiên để có vị trí thứ hai, và giữ vị trí này tới cuối cuộc đua, sau đồng đội Felipe Massa. Đây là chiến thắng 1-2 thứ hai của Ferrari trong mùa giải. Hamilton chỉ về đích thứ 5 nên khoảng cách được thu hẹp xuống còn 16 điểm.

Ở GP Italia, Raikkonen xuất phát ở vị trí thứ 5, trong cuộc đua chính anh một lần nữa vượt được Nick Heidfeld ở pha xuất phát, để leo lên vị trí thứ 4. Sau khi Felipe Massa phải bỏ cuộc anh có được vị trí thứ 3 sau hai tay đua Mclaren. Một lần nữa khoảng cách 18 điểm với Hamilton lại được tái lập.

Tại trường đua sở trường Spa-Francorchamps Räikkönen có lần thứ 3 trong mùa giành pole. Sau xuất phát suôn sẻ, anh dần nới rộng khoảng cách 5 giây với Massa, và 20 giây với các tay đua McLaren, qua đó thẳng tiến giành thắng lợi thứ 4 trong mùa. Lúc này khoảng cách với Hamilton chỉ còn 13 điểm.

Nó lại được nới rộng thành 17 điểm sau chặng đua ở Fuji Speedway. Đây là một cuộc đua mưa nữa và Hamilton đã chiến thắng còn Raikkonen chỉ về ba.

Hamilton sau đó phạm sai lầm nghiêm trọng, phải bỏ cuộc ở chặng đua Grand Prix Trung Quốc, Raikkonen đã tận dụng tối đa cơ hội, giành được chiến thắng để thu hẹp khoảng cách xuống còn 7 điểm trước chặng đua cuối cùng của mùa giải.

Raikkonen bước vào chặng đua cuối cùng Grand Prix Brazil năm 2007 với vị trí thứ ba trên bảng xếp hạng cá nhân sau hai tay đua của Mclaren. Ở chặng này, Raikkonen xuất phát từ vị trí thứ ba sau người đồng đội Felipe Massa (pole) và Hamilton. Ở pha xuất phát Räikkönen vượt được Hamilton để vươn lên vị trí thứ hai.  Massa do đã đã hết hi vọng giành chức vô địch cá nhân nên đã chơi đồng đội, để cho Räikkönen vượt ở lần vào pit thứ hai. Räikkönen từ đó thẳng tiến về đích và giành chiến thắng. Trong khi đó Hamilton có một cuộc đua vô cùng vất vả, chỉ về đích thứ 7. Nhờ đó mà Raikkonen có một pha ngược dòng ngoạn mục, đoạt chức vô địch với chỉ 1 điểm nhiều hơn Hamilton và Alonso.

Sau chặng đua này, xuất hiện cáo buộc những chiếc xe của Nico Rosberg, Robert Kubica và Nick Heidfeld không tuân thủ các quy định về nhiên liệu nên các trọng tài đã phải tiến hành điều tra. Nếu họ bị kết tội và bị hủy kết quả thì sẽ làm thay đổi kết quả cuộc đua chính, Hamilton sẽ được đôn từ vị trí thứ bảy lên thứ ba. và sẽ giành lại chức vô địch. Tuy nhiên, sau cùng thì trọng tài không xử phạt tay đua nào, kết quả vẫn được giữ nguyên và Räikkönen chính thức giành chức Vô địch cá nhân năm 2007, Mclaren đã khiếu nại quyết định này nhưng không thành công..

Năm 2008, Raikkonen có kết quả rất tốt ở đầu mùa giải. Trong 5 chặng đầu tiên thì anh giành được 2 chiến thắng ở GP Malaysia và GP Tây Ban Nha, thêm 2 lần lên podium ở GP Bahrain và GP Thổ Nhĩ Kỳ. Thành tích đó giúp cho Raikkonen tạm vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng cá nhân sau 5 chặng. Tuy nhiên chuỗi 2 chặng không ghi điểm liên tiếp ở Monaco và Canada khiến cho Raikkonen bị dần tụt lại sau người đồng đội Massa. Và cho đến cuối mùa giải Raikkonen cũng không giành được thêm chiến thắng nào, chấp nhận đứng sau Massa (và nhà vô địch Lewis Hamilton).

Năm 2009, Raikkonen cùng đồng đội Massa không thể ghi điểm ở 3 chặng đua đầu tiên của mùa giải. Đến chặng đua thứ sáu ở Monaco, Raikkonen là người mang về podium đầu tiên trong mùa giải cho Ferrari. Kể từ khi Massa phải nghỉ thi đấu vì chấn thương (ở chặng đua Hungary), Raikkonen là chủ lực ghi điểm của Ferrari. Anh có chuỗi 4 lần lên podium liên tiếp ở GP Hungary, GP Châu Âu, GP Bỉ và GP Italia, trong số đó podium ở Bỉ là một chiến thắng.

Tạm nghỉ F1 để đua Rally (2010-2011)

Trong hai năm 2010 và 2011, Raikkonen tham gia giải đua World Rally Championship. Anh xếp thứ 10 chung cuộc ở cả hai mùa giải nhưng không giành được chiến thắng nào. Bên cạnh đó Raikkonen cũng thử sức ở giải Nascar Mỹ.

Lotus (2012-2013)

Năm 2012, Raikkonen tìm được suất đua chính F1 ở đội đua Lotus. Anh không mất nhiều thời gian để làm quen trở lại với chiếc xe F1, đã lên podium ngay ở chặng đua thứ tư (GP Bahrain). Cho đến cuối mùa giải, Raikkonen có thêm 6 lần lên podium nữa, nổi bật nhất là chiến thắng chặng đua GP Abu Dhabi với câu radio nổi tiếng 'hãy để tôi một mình, tôi biết tự biết phải làm gì'.

Năm 2013, Raikkonen có chiến thắng ngay ở chặng đua mở màn GP Úc và có phong độ rất tốt ở nửa đầu mùa giải. Ở nửa cuối mùa giải, Raikkonen phải bỏ cuộc hai lần ở GP Bỉ và GP Abu Dhabi. Anh cũng không tham gia hai chặng đua cuối cùng do bị chấn thương ở lưng.

Ferrari lần hai (2014-2018)
Năm 2014, Raikkonen trở lại Ferrari và đua cho đội đua này trong suốt 5 năm. Ở lần trở lại này, Raikkonen đã bị hai đồng đội là Fernando Alonso và Sebastian Vettel lất lướt. Cơ hội chiến thắng đầu tiên của Raikkonen là ở chặng đua GP Monaco 2017 nơi anh đã giành pole, song lại để mất chiến thắng vào tay Vettel do chiến thuật của Ferrari. Ở GP Singapore 2017, Vettel và Raikkonen cùng với Max Verstappen đã tông nhau ở pha xuát phát.

Năm 2018 là mùa giải đỉnh cao cuối cùng của Raikkonen, anh nhiều lần lên podium và đã giành được chiến thắng cuối cùng trong sự nghiệp ở chặng đua GP Mỹ. Trước đó ở chặng đua GP Anh, ở giai đoạn xuất phát thì Raikkonen có tình huống tông vào đuôi xe Lewis Hamilton và bị phạt 10 giây. Vì đã bỏ lỡ cơ hội chiến thắng trước khán giả nhà nên Hamilton đã rất bức xúc nói Ferrari cố tình dàn xếp để Raikkonen gây tai nạn hòng làm lợi cho đồng đội Vettel (là người chiến thắng cũng là người cạnh tranh danh hiệu vô địch với Hamilton ở mùa giải 2018), sau đó thì hai bên mau chóng giảng hòa.

Alfa Romeo (2019-2021)

Năm 2019, Raikkonen trở lại đội đua đầu tiên của mình là Sauber, lúc này đã được đổi tên thành Alfa Romeo. Anh là chủ lực ghi điểm của đội đua này với kết quả tốt nhất là vị trí thứ 4 ở chặng đua GP Brasil.

Năm 2020, do động cơ Ferrari suy yếu khiến cho Alfa Romeo và Kimi Raikkonen bị ảnh hưởng theo. Cả mùa giải, anh chỉ có 2 lần ghi điểm (đều về 9 ở GP Tuscan và GP Emilia Romagna). Tình hình của mùa giải 2021 cũng không khả quan hơn. Raikkonen còn không thể tham gia hai chặng đua GP Hà Lan và GP Italia do bị nhiễm COVID-19. Anh cũng thông báo quyết định giải nghệ sau khi hoàn thành mùa giải 2021.

Cuộc sống cá nhân
Räikkönen từng kết hôn với cựu Hoa hậu Scandinavia người Phần Lan Jenni Dahlman vào ngày 31 tháng 7 năm 2004, họ chưa có con và đã ly dị vào năm 2014.

Ngày 7 tháng 8 năm 2016, Raikkonen lần thứ hai lập gia đình, lần này là với người mẫu Minna-Mari "Minttu" Virtanen. Hai người có hai con, một trai sinh năm 2015 và một gái sinh năm 2017.

Thời còn trẻ, Raikkonen có lối sống tự do theo phong cách playboy, anh hâm mộ cố tay đua F1 James Hunt một phần do ông cũng có lối sống này, tuy nhiên sau khi có con thì Raikkonen thực sự trở thành mẫu người đàn ông của gia đình.

Các sở thích của Räikkönen gồm trượt tuyết, hockey trên băng. Anh cũng thích chạy nhiều loại xe khác nhau như Snowmobile hay Motorcross.

Thống kê thành tích

* Mùa giải đang diễn ra

Kết quả ở giải đua Công thức 1

* Mùa giải đang diễn ra.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kimi Räikkönen official website
 Formula One DataBase: Kimi Räikkönen

Tay đua Công thức 1 đội Ferrari
Người Espoo
Vận động viên đua xe Công thức 1 Phần Lan
Nhân vật thể thao từ Espoo
Tay đua F1


title: Wallmoden

text:
Wallmoden là một thị xã ở huyện Goslar trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 16,82 km². Đây đã từng là nơi ở của nhà Wallmoden.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Goslar


title: Macrohon, Nam Leyte

text:
Macrohon là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Nam Leyte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 23.102 người trong 4.684 hộ.

Các đơn vị hành chính

Macrohon được chia thành 30 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Macrohon Info Website
The Official Website of Macrohon

Đô thị của Nam Leyte


title: Bours, Hautes-Pyrénées

text:
Bours là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Gerocarne

text:
Gerocarne là một đô thị ở tỉnh Vibo Valentia trong vùng Calabria, có cự ly khoảng 50 km về phía tây namcủa Catanzaro và khoảng 15 km về phía đông nam của Vibo Valentia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.391 người và diện tích là 44,9 km².

Gerocarne giáp các đô thị: Arena, Dasà, Dinami, Francica, Mileto, Serra San Bruno, Sorianello, Soriano Calabro, Spadola, Stefanaconi.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vibo Valentia


title: Quận Calhoun, South Carolina

text:
Quận Calhoun là một quận trong tiểu bang Nam Carolina. Theo điều tra dân số năm 2000, quận có dân số 15.185 người; dân số năm 2005 là 15.100 người,  Quận được đặt tên theo John C. Calhoun. Quận lỵ đóng ở St. Matthews.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 392 dặm Anh vuông (1.016 km²), trong đó, 380 dặm Anh vuông (985 km²) là diện tích đất và 12 dặm Anh vuông (31 km²) trong tổng diện tích (3,09%) là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh
Quận Richland, Nam Carolina - Bắc
Quận Sumter, Nam Carolina - Đông bắc
Quận Clarendon, Nam Carolina - Đông
Quận Orangeburg, Nam Carolina - Nam
Quận Lexington, Nam Carolina - Tây bắc

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 15.185 người, 5.917 hộ, và 4.272 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 40 người trên mỗi dặm Anh vuông (15/km²). Đã có 6.864 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 18 trên mỗi dặm Anh vuông (7/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 50,03% người da trắng, 48,69% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,19% người thổ dân châu Mỹ, 0,14% người gốc châu Á, 0,03% người các đảo Thái Bình Dương, 0,24% từ các chủng tộc khác, và 0,69% từ hai hay nhiều chủng tộc.  1,40% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 5,917 hộ trong đó có 30,20% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 52,00% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 15,80% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 27,80% là không gia đình. 24,50% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 9,60% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,54 còn quy mô trung bình của gia đình là 3,03,

Cơ cấu độ tuổi dân cư quận này như sau 25,10% dưới độ tuổi 18, 7,40% từ 18 đến 24, 27,00% từ 25 đến 44, 26,70% từ 45 đến 64, và 13,80% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 39 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 90,10 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 86,40 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $32.736, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $39.823, Nam giới có thu nhập bình quân $31.431 so với mức thu nhập $22.267 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $17.446, Khoảng 13,20% gia đình và 16,20% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 20,40% những người có độ tuổi 18 và 18,30% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị trấn
Cameron
Creston
Fort Motte
Lone Star
St. Matthews
Sandy Run

Tham khảo

C


title: Prochoreutis miniholotoxa

text:
Prochoreutis miniholotoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Loài này có ở Kyrgyzstan.

Sải cánh khoảng 9,5 mm.

Chú thích

Tham khảo

Prochoreutis


title: Svastra sila

text:
Svastra sila là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Svastra
Động vật được mô tả năm 1956


title: Soyons

text:
Soyons là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


Giải Goya cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (tiếng Tây Ban Nha: Premio Goya a la mejor interpretación femenina de reparto) là một trong các giải Goya dành cho nữ diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất. Giải này được lập từ năm 1986.

Các diễn viên đoạt giải & được đề cử

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Tham khảo

Giải thưởng Goya


title: Lamiini

text:
Lamiini là một tông bọ cánh cứng thuộc phân họ Lamiinae.

các chi
 Acalolepta Pascoe, 1858
 Achthophora Newman, 1842
 Acridocephala Chevrolat, 1855
 Aethalodes Gahan, 1888
 Agnia Newman, 1842
 Agniohammus Breuning, 1936
 Agniolamia Breuning
 Agniopsis Breuning, 1936
 Agnoderus Thomson, 1864
 Amechana J. Thomson, 1864
 Anamera Thomson, 1864
 Anameromorpha Pic, 1923
 Anhammus J. Thomson, 1860
 Annamanum Pic, 1925
 Anoplophora Hope, 1839
 Anoplophoroides Breuning, 1980
 Aprionella Gilmour, 1959
 Archidice J. Thomson, 1864
 Arctolamia Gestro, 1888
 Aristobia J. Thomson, 1868
 Batomena Bates, 1884
 Bixadoides Breuning, 1966
 Bixadus Pascoe, 1868
 Blepephaeus Pascoe, 1866
 Brachyhammus Kolbe
 Callipyrga Newman, 1842
 Celosterna Blanchard, 1845
 Cereopsius Pascoe, 1857
 Chyptodes Dillon & Dillon, 1941
 Cinctohammus Dillon & Dillon, 1959
 Combe Thomson, 1864
 Cornuscoparia Jordan, 1894
 Coscinesthes Bates, 1890
 Cratotragus Lacordaire, 1869
 Cremnosterna Aurivillius, 1920
 Cribragapanthia Pic, 1903
 Cribrihammus Dillon & Dillon, 1959
 Crucihammus Breuning, 1936
 Cyanagapanthia Breuning, 1968
 Cyriotasiastes Heller, 1924
 Deliathis Thomson, 1860
 Diallus Pascoe, 1866
 Docohammus Aurivillius, 1908
 Docolamia Breuning, 1944
 Dohertyorsidis Breuning, 1961
 Dolichoprosopus Ritsema, 1881
 Domitia Thomson, 1858
 Epepeotes Pascoe, 1866
 Epicedia J. Thomson, 1864
 Eryalus Pascoe, 1888
 Eudihammus Breuning, 1944
 Euoplia Hope, 1939
 Eupromus Pascoe, 1868
 Eusyntheta Bates, 1889
 Eutaenia J. Thomson, 1857
 Euthyastus Pascoe, 1866
 Falsacalolepta Breuning, 1970
 Falsagnia Breuning, 1938
 Falsodihammus Breuning, 1942
 Gerania Audinet-Serville, 1835
 Gibbohammus Wang & Chiang, 1999
 Goes LeConte, 1852
 Granolamia Breuning, 1944
 Granulorsidis Breuning, 1980
 Haplothrix Gahan, 1888
 Hebestola Haldeman, 1847
 Hotarionomus J. Thomson, 1857
 Ippitoides Dillon & Dillon, 1959
 Jeanvoinea Pic, 1934
 Laelida Pascoe, 1866
 Lamia Fabricius, 1775
 Lamiomimus Kolbe, 1886
 Leprodera J. Thomson, 1857
 Lesbra Dillon & Dillon, 1959
 Leuronotus Gahan, 1888
 Lochmodocerus Burne, 1984
 Macrochenus Guérin-Méneville, 1843
 Macrohammus Aurivillius, 1886
 Magninia Clermont, 1932
 Marmaroglypha Redtenbacher, 1868
 Mecynippus Bates, 1884
 Melanopolia Bates, 1884
 Metaperiaptodes Breuning
 Metopides Pascoe, 1866
 Microgoes Casey, 1913
 Migsideres Gilmour, 1948
 Mimanhammus Breuning, 1971
 Mimepuraecha Breuning, 1974
 Mimocornuscoparia Breuning, 1970
 Mimohammus Aurivillius, 1911
 Mimoleprodera Breuning, 1938
 Mimolochus Thomson, 1868
 Mimomyagrus Breuning, 1970
 Mimonemophas Breuning, 1961
 Mimonephelotes Breuning, 1970
 Mimonephelotus Breuning, 1940
 Mimopsacothea Breuning, 1973
 Mimorsidis Breuning, 1938
 Mimothestus Pic, 1935
 Mimotriammatus Breuning, 1972
 Mimotrysimia Breuning, 1948
 Mimoxylamia Breuning, 1977
 Monochamus Dejean, 1821
 Murzinia Lazarev, 2011
 Myagrus Pascoe, 1878
 Nanohammus Bates, 1884
 Nemophas Thomson, 1864
 Neodihammus Breuning, 1935
 Neoptychodes Dillon & Dillon, 1941
 Neoxenicotela Breuning, 1947
 Nephelotus Pascoe, 1866
 Oculohammus Breuning & de Jong, 1941
 Odontolamia Breuning, 1944
 Omocyrius Pascoe, 1866
 Orsidis Pascoe, 1866
 Oxyhammus Kolbe, 1894
 Oxylamia Breuning, 1944
 Parabixadus Breuning, 1935
 Paracyriothasastes Breuning, 1978
 Paradiallus Breuning, 1950
 Paradihammus Breuning, 1935
 Paragnia Gahan, 1893
 Paraleprodera Breuning, 1935
 Paramelanauster Breuning, 1936
 Parametopides Breuning, 1936
 Paranamera Breuning, 1935
 Paranhammus Breuning, 1944
 Parapolytretus Breuning, 1944
 Parapotemnemus Breuning, 1971
 Parathyastus Aurivillius, 1913
 Paraxoes Breuning, 1958
 Parepepeotes Breuning, 1938
 Parepicedia Breuning, 1943
 Pareutaenia Breuning, 1948
 Parhoplothrix Breuning, 1935
 Paruraecha Breuning, 1935
 Peblephaeus Kusama & Takakuwa, 1984
 Pelargoderus Audinet-Serville, 1835
 Periaptodes Pascoe, 1866
 Peribasis J. Thomson, 1864
 Pericycos Breuning, 1944
 Pharsalia Thomson, 1864
 Phrynetolamia Breuning, 1935
 Plagiohammus Dillon & Dillon, 1941
 Plectrodera Dejean, 1837
 Potemnemus Thomson, 1864
 Prodomitia Jordan, 1894
 Psacothea Gahan, 1888
 Pseudanamera Breuning, 1935
 Pseudangulatus Dillon & Dillon, 1959
 Pseudanhammus Ritsema, 1889
 Pseudaristobia Breuning, 1943
 Pseudhammus Kolbe, 1894
 Pseudobixadus Breuning, 1936
 Pseudobixatoides Breuning, 1979
 Pseudocoedomea Breuning, 1971
 Pseudocyriocrates Breuning, 1935
 Pseudodihammus Breuning, 1936
 Pseudomacrochenus Breuning, 1942
 Pseudomeges Breuning, 1942
 Pseudomyagrus Breuning, 1944
 Pseudonemophas Breuning, 1944
 Pseudopsacothea Pic, 1935
 Pseudorsidis Breuning, 1944
 Pseudotaeniotes Dillon & Dillon, 1949
 Pseudothestus Breuning, 1943
 Pseudoxenicotela Breuning, 1959
 Pseuduraecha Pic, 1925
 Ptychodes Audinet-Serville, 1835
 Rufohammus Breuning, 1939
 Sarothrocera White, 1864
 Spinaristobia Breuning, 1963
 Spinopotemnemus Breuning, 1973
 Stegenagapanthia Pic, 1924
 Stegenodes Breuning, 1942
 Stegenus Pascoe, 1857
 Sternohammus Breuning, 1935
 Sternorsidis Breuning, 1959
 Stratioceros Lacordaire, 1869
 Striatorsidis Breuning, 1960
 Superagnia Breuning, 1968
 Tachystolodes Breuning, 1936
 Taeniotes Audinet-Serville, 1835
 Teocchiana Jiroux, Garreau, Bentanachs & Prévost, 2014
 Thermonotus Gahan, 1888
 Thestus Pascoe, 1866
 Thylactomimus Breuning, 1959
 Tomohammus Breuning, 1935
 Tomolamia Lameere, 1893
 Trachystola Pascoe, 1862
 Trachystolodes Breuning, 1936
 Triammatus Chevrolat, 1856
 Trichacalolepta Breuning, 1982
 Trichagnia Breuning, 1938
 Tricholamia Bates, 1884
 Trichomelanauster Breuning, 1983
 Trichomonochamus Breuning, 1953
 Trichonemophas Breuning, 1971
 Trichorsidis Breuning, 1965
 Trysimia Pascoe, 1866
 Tympanopalpus Redtenbacher, 1868
 Uraecha Thomson, 1864
 Uraechoides Breuning, 1981
 Xenicotela Bates, 1884
 Xenicotelopsis Breuning, 1947
 Xenohammus Schwarzer, 1931
 Xoes Pascoe, 1866

incertae sedis
 Lamia annulata Fabricius, 1801
 Lamia annulicornis Kirby, 1818
 Lamia obscura Fabricius, 1798

Chú thích

Tham khảo

Họ Xén tóc


title: Louviers

text:
Louviers là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Web site

Xã của Eure


title: Toto Cutugno

text:
Toto Cutugno, nghệ danh là Salvatore Cutugno (7 tháng 7 năm 1943 - 22 tháng 8 năm 2023), là ca sĩ kiêm nhạc sĩ sáng tác nhạc pop người Ý.

Tiểu sử
Cutugno sinh ra tại Fosdinovo, xứ Tuscany, cha là người đảo Sicilia và mẹ là người xứ Tuscany (được gọi là Olga).

Ông bắt đầu sự nghiệp âm nhạc là một tay trống, nhưng sau đó Cutugno đã thành lập ban nhạc của riêng mình. Cutugno đồng thời viết nhiều bài hát cho ca sĩ người Mỹ hát tiếng Pháp Joe Dassin, trong đó có những bài trở nên rất nổi tiếng như "L'été indien" (Mùa hè Ấn Độ), "Et si tu n'existais pas" (Nếu không có em) và "Le Jardin du Luxembourg" (Vườn Luxembourg) (Viết cùng Vito Pallavicini). Ông còn cùng với Dalida viết bài "Laisser moi danser" (Hãy để tôi khiêu vũ – "Voglio l'anima") đã lập kỷ lục đĩa bạch kim chỉ một thời gian ngắn sau khi ra mắt công chúng.

Năm 1976, Cutugno tham gia lần đầu vào Hội thi âm nhạc Sanremo Music Festival và giành vị trí thứ 3 cùng ban nhạc Albatros. Sau đó, ông giành giải nhất với bài "Solo noi" (Chỉ có hai ta) năm 1980 và giành vị trí thứ 2 trong sáu lần nữa: năm 1984 với bài "Serenata", năm 1987, với bài "Figli" (Những đứa con), năm 1988 với bài "Emozioni" ("Cảm xúc"), năm 1989 với bài "Le mamme" ("Những người mẹ"), năm 1990 cùng Ray Charles với bài "Gli amori" ("Tình yêu", nhưng được đặt đề tựa "Tình yêu đẹp đã xa" theo phiên bản của Charles) và năm 2005 cùng Annalisa Minetti với bài "Come noi nessuno al mondo" (Trên thế gian này chẳng có ai như chúng ta). Tổng cộng, Cutugno đã tham gia Hội thi này 13 lần.

Cutugno giành giải Eurovision năm 1990 với bài "Insieme: 1992" (Bên nhau: 1992), một bản ballad chào mừng sự hội nhập của châu Âu. Cùng với Gigliola Cinquetti, người Ý duy nhất giành 1 giải Eurovision khác năm 1964, ông đại diện cho nước Ý trong cuộc thi năm 1991 tổ chức tại Rome vì Cutugno đã giành giải năm trước.

Bài hát khiến Toto Cutugno nổi danh trên toàn cầu chính là L'Italiano (người Ý) trong CD thành công mang tựa đề I Grandi Successi. Ở Việt Nam, bài hát được Đàm Vĩnh Hưng cover dưới tựa đề Say tình.

Đĩa hát
 Albatros (1976)
 Come ieri, come oggi, come sempre (1978)
 La mia musica (1981)
 L'italiano (1983)
 Azzura malinconia (1986)
 Voglio l'anima (1987)
 Innamorata, innamorato, innamorati (1987)
 Mediterraneo (1987)
 Toto Cutugno (1990)
 Insieme 1992(1990)
 Non è facile essere uomini (1992)
 Voglio andare a vivere in campagna (1995)
 Canzoni nacoste (1997)
 Il treno va (2002)
 Cantando (2004)
 Come noi nessuno al mondo (2005)
 Un falco chiuso in gabbia (2008)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

 "Insieme: 1992" lyrics with English translation

Sinh năm 1943
Nam ca sĩ Ý
Người đoạt giải Eurovision Song Contest
Mất năm 2023
Người tham gia Eurovision Song Contest 1990
Người tham gia Eurovision Song Contest của Ý


title: Cấu trúc ARM

text:
ARM (được viết cách điệu là arm, trước đây là từ viết tắt của Advanced RISC Machine, ban đầu là Acorn RISC Machine) là một họ kiến trúc dạng RISC cho các vi xử lý máy tính, được cấu hình cho các môi trường khác nhau. Arm Holdings phát triển kiến trúc và cấp phép nó cho các công ty khác, nơi mà sẽ thiết kế các sản phẩm của riêng họ để thực hiện một trong những kiến trúc đó bao gồm các SoC và các module hệ thống (SoM) kết hợp với các thành phần khác nhau như bộ nhớ, giao diện, radio. Họ cũng thiết kế các lõi thực hiện tập lệnh này và cấp phép cho các thiết kế này cho các công ty đối tác để thiết kế sản phẩm của riêng họ dựa trên các lõi này.

Các bộ xử lý có kiến trúc RISC thường yêu cầu ít bóng bán dẫn hơn các bộ xử lý có kiến trúc điện toán tập lệnh phức tạp (CISC) (như bộ xử lý x86 có trong hầu hết các máy tính cá nhân), giúp cải thiện chi phí, tiêu thụ điện năng và tản nhiệt. Những đặc điểm này là mong muốn đối với các thiết bị nhẹ, di động, chạy bằng pin bao gồm cả điện thoại thông minh, máy tính xách tay và máy tính bảng và các hệ thống nhúng khác. Đối với các siêu máy tính tiêu thụ một lượng điện lớn, ARM cũng có thể là một giải pháp tiết kiệm năng lượng.

ARM Holdings định kỳ phát hành bản cập nhật cho kiến trúc. Các phiên bản kiến trúc ARMv3 đến ARMv7 hỗ trợ không gian địa chỉ 32 bit (chip tiền ARMv3, được tạo trước khi ARM Holdings được hình thành, như được sử dụng trong Acorn Archimedes, có không gian địa chỉ 26 bit) và số học 32 bit; hầu hết các kiến trúc đều có các hướng dẫn có độ dài cố định 32 bit. Phiên bản Thumb hỗ trợ một tập lệnh có độ dài thay đổi, cung cấp cả hai lệnh 32 và 16 bit để cải thiện mật độ mã. Một số lõi cũ hơn cũng có thể cung cấp thực thi phần cứng cho mã byte Java. Được phát hành vào năm 2011, kiến trúc ARMv8-A đã thêm hỗ trợ cho không gian địa chỉ 64 bit và số học 64 bit với tập lệnh có độ dài cố định 32 bit mới.

Với hơn 100 tỷ bộ xử lý ARM được sản xuất tính đến năm 2017, ARM là kiến trúc tập lệnh được sử dụng rộng rãi nhất và kiến trúc tập lệnh được sản xuất với số lượng lớn nhất. Hiện tại, các lõi Cortex được sử dụng rộng rãi, các lõi "cổ điển" cũ hơn và các biến thể lõi SecurCore chuyên dụng có sẵn cho mỗi loại này để bao gồm hoặc loại trừ các khả năng tùy chọn.

Lịch sử phát triển

Nhà sản xuất máy tính Acorn Computer của Anh lần đầu tiên phát triển kiến trúc Acorn RISC Machine (ARM) vào những năm 1980 để sử dụng trong các máy tính cá nhân của mình.Các sản phẩm dựa trên ARM đầu tiên của hãng là các mô-đun đồng xử lý cho loạt máy tính BBC Micro. Sau khi máy tính BBC Micro thành công, Acorn Computer đã cân nhắc cách chuyển từ bộ xử lý MOS Technology 6502 tương đối đơn giản để giải quyết các thị trường kinh doanh giống như thị trường đã bị thống trị bởi IBM PC, được đưa ra vào năm 1981. Kế hoạch Acorn Business Computer (ABC) yêu cầu một số bộ xử lý thứ hai được chế tạo để hoạt động với nền tảng BBC Micro, nhưng các bộ xử lý như Motorola 68000 và National Semiconductor 32016 được coi là không phù hợp và 6502 không đủ mạnh cho giao diện người dùng dựa trên đồ họa.

Theo Sophie Wilson, tất cả các bộ xử lý được thử nghiệm tại thời điểm đó đều hoạt động giống nhau, với băng thông khoảng 4 Mbps.

Sau khi thử nghiệm tất cả các bộ xử lý có sẵn và thấy chúng thiếu, Acorn quyết định nó cần một kiến trúc mới. Lấy cảm hứng từ các bài báo từ dự án Berkeley RISC, Acorn đã cân nhắc việc thiết kế bộ xử lý của riêng mình. Chuyến thăm tới Western Design Center ở Phoenix, nơi 6502 đang được cập nhật bởi một công ty duy nhất có hiệu quả, cho thấy các kỹ sư của Acorn Steve Furber và Sophie Wilson họ không cần nguồn lực lớn và nghiên cứu hiện đại và cơ sở phát triển.

Wilson đã phát triển bộ hướng dẫn, viết mô phỏng bộ xử lý trong BBC BASIC chạy trên BBC Micro với bộ xử lý 6502 thứ 2. Điều này đã thuyết phục các kỹ sư Acorn rằng họ đang đi đúng hướng. Wilson đã tiếp cận Giám đốc điều hành của Acorn, Hermann Hauser và yêu cầu nhiều tài nguyên hơn. Hauser đã chấp thuận và tập hợp một nhóm nhỏ để triển khai mô hình của Wilson về phần cứng.

Acorn RISC Machine: ARM2
Dự án Acorn RISC Machine chính thức bắt đầu vào tháng 10 năm 1983. Họ chọn VLSI Technology làm đối tác silicon, vì họ là nguồn cung cấp ROM và chip tùy chỉnh cho Acorn. Wilson và Furber trưởng nhóm thiết kế. Họ đã triển khai nó với một đặc tính hiệu quả tương tự như 6502. Mục tiêu thiết kế chính là đạt được xử lý đầu vào / đầu ra có độ trễ thấp như gián đoạn như 6502. Kiến trúc truy cập bộ nhớ của 6502 đã cho phép các nhà phát triển sản xuất máy nhanh mà không không tốn phần cứng truy cập bộ nhớ trực tiếp (DMA).

Các mẫu silicon ARM đầu tiên hoạt động tốt khi lần đầu tiên được nhận và thử nghiệm vào ngày 26 tháng 4 năm 1985.

Ứng dụng ARM đầu tiên là bộ xử lý thứ hai cho BBC Micro, nơi nó giúp phát triển phần mềm mô phỏng để hoàn thành việc phát triển các chip hỗ trợ (VIDC, IOC, MEMC) và tăng tốc phần mềm CAD được sử dụng trong phát triển ARM2. Wilson sau đó viết lại BBC BASIC bằng hợp ngữ ARM. Kiến thức chuyên sâu thu được từ việc thiết kế bộ hướng dẫn cho phép mã rất dày đặc, khiến ARM BBC BASIC trở thành một thử nghiệm cực kỳ tốt cho bất kỳ trình giả lập ARM nào. Mục đích ban đầu của một máy tính chủ yếu dựa trên ARM đã đạt được vào năm 1987 với việc phát hành Acorn Archimedes. Năm 1992, Acorn một lần nữa giành giải Queen's Award for Technology cho ARM.

ARM2 nổi bật với bus dữ liệu 32 bit, không gian địa chỉ 26 bit và 27 thanh ghi 32 bit. Tám bit từ thanh ghi bộ đếm chương trình có sẵn cho các mục đích khác; sáu bit trên cùng (có sẵn do không gian địa chỉ 26 bit) được dùng làm cờ trạng thái và hai bit dưới cùng (có sẵn vì bộ đếm chương trình luôn được căn chỉnh từ) được sử dụng cho các chế độ cài đặt. Bus địa chỉ được mở rộng lên 32 bit trong ARM6, nhưng mã chương trình vẫn phải nằm trong bộ nhớ 64MB đầu tiên ở chế độ tương thích 26 bit, do các bit dành riêng cho các cờ trạng thái. ARM2 có số lượng bóng bán dẫn chỉ 30.000, so với model 68000 cũ hơn của Motorola có khoảng 40.000. Phần lớn sự đơn giản này đến từ việc thiếu microcode (đại diện cho khoảng một phần tư đến một phần ba của 68000) và từ (giống như hầu hết các CPU trong ngày) không bao gồm bất kỳ bộ đệm nào. Sự đơn giản này cho phép tiêu thụ năng lượng thấp, nhưng hiệu năng tốt hơn so với Intel 80286. Một người kế nhiệm, ARM3, được sản xuất với bộ đệm 4 KB, giúp cải thiện hiệu năng hơn nữa.

Advanced RISC Machines Ltd. — ARM6

Vào cuối những năm 1980, Apple Computer và VLSI Technology bắt đầu làm việc với Acorntreen phiên bản mới hơn của ARM core. Năm 1990, Acorn tách khỏi nhóm thiết kế thành một công ty mới có tên Advanced RISC Machines Ltd., trở thành ARM Ltd khi công ty mẹ của nó, ARM Holdings, niêm yết trên sàn London Stock Exchange và NASDAQ năm 1998. Công việc mới của Apple-ARM cuối cùng sẽ phát triển thành ARM6, được phát hành lần đầu tiên vào đầu năm 1992. Apple đã sử dụng ARM610 dựa trên ARM6 làm cơ sở cho PDA Apple Newton của họ.

Những giấy phép đầu tiên
Năm 1994, Acorn đã sử dụng ARM610 làm CPU chính trên hệ thống RiscPC của họ. DEC được cấp phép kiến trúc ARMv4 và sản xuất StrongARM. Với tốc độ 233 MHz, CPU này chỉ tiêu tốn một watt (phiên bản mới hơn tiêu thụ ít hơn nhiều). Công việc này sau đó đã được chuyển cho Intel như một phần của thỏa thuận giải quyết vụ kiện và Intel đã nắm lấy cơ hội để bổ sung dòng i960 của họ với StrongARM. Intel sau đó đã phát triển triển khai hiệu suất cao của riêng mình có tên XScale, công ty đã bán cho Marvell. Số lượng bóng bán dẫn của lõi ARM về cơ bản vẫn giống nhau trong suốt những thay đổi này; ARM2 có 30,000 transistors, trong khi ARM6 tăng lên 35,000.

Thị phần
Năm 2005, khoảng 98% tổng số điện thoại di động được bán đã sử dụng ít nhất một bộ xử lý ARM. Năm 2010,các nhà sản xuất chip dựa trên kiến trúc ARM đã báo cáo lô hàng 6,1 tỷ bộ xử lý dựa trên ARM, chiếm 95% điện thoại thông minh, 35% TV kỹ thuật số và hộp giải mã và 10% máy tính di động.Năm 2011, kiến trúc ARM 32 bit là kiến trúc được sử dụng rộng rãi nhất trong các thiết bị di động và là kiến trúc 32 bit phổ biến nhất trong các hệ thống nhúng. Trong năm 2013, 10 tỷ đã được sản xuất. và "chip dựa trên ARM được tìm thấy trong gần 60% thiết bị di động trên thế giới".

Cấp phép

Giấy phép lõi
Hoạt động kinh doanh chính của ARM Holdings là bán các IP cores, các giấy phép được dùng để tạo các microcontrollers (MCUs), CPUs, và systems-on-chips dựa trên các cores của họ. Nhà sản xuất thiết kế gốc kết hợp lõi ARM với các phần khác để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, điển hình là một thiết bị có thể được chế tạo trong các Nhà máy chế tạo chết bán dẫn (fabs) với chi phí thấp và vẫn mang lại hiệu suất đáng kể. Việc triển khai thành công nhất là ARM7TDMI với hàng trăm triệu được bán ra. Atmel đã là một trung tâm thiết kế tiền thân trong hệ thống nhúng dựa trên ARM7TDMI.

Các kiến trúc ARM được sử dụng trong điện thoại thông minh, PDA và các thiết bị di động khác có phạm vi từ ARMv5 đến ARMv7-A, được sử dụng trong các thiết bị cấp thấp và tầm trung, đến ARMv8-A được sử dụng trong các thiết bị cao cấp hiện tại.

Vào năm 2009, một số nhà sản xuất đã giới thiệu netbook dựa trên CPU kiến trúc ARM, cạnh tranh trực tiếp với netbook dựa trên Intel Atom. Theo công ty phân tích IHS iSuppli, vào năm 2015, các mạch tích hợp ARM có thể có trong 23% của tất cả các máy tính xách tay.

ARM Holdings cung cấp nhiều điều khoản cấp phép, khác nhau về chi phí và khả năng cung cấp. ARM Holdings cung cấp cho tất cả những người được cấp phép một mô tả phần cứng tích hợp của lõi ARM cũng như bộ công cụ phát triển phần mềm hoàn chỉnh (trình biên dịch, trình gỡ lỗi, bộ phát triển phần mềm) và quyền bán silicon được sản xuất có chứa CPU ARM.

Các gói SoC tích hợp các thiết kế cốt lõi của ARM bao gồm ba thế hệ đầu tiên của Nvidia Tegra, gia đình Quatro của CSR, Nova và NovaThor của ST-Ericsson, Precision32 MCU của Silicon Labs, các sản phẩm OMAP của Texas, các sản phẩm Hummingbird và Exynos của Samsung, A4, A5 và A5 Freescale của i.MX.

Những người được cấp phép Fabless, những người muốn tích hợp lõi ARM vào thiết kế chip của riêng họ, thường chỉ quan tâm đến việc mua lõi sở hữu trí tuệ bán dẫn đã được xác minh sẵn sàng để sản xuất. Với những khách sạn này, ARM Holdings cung cấp một mô tả danh sách mạng cổng của ARM core, cùng với một mô hình mô phỏng trừu tượng và các chương trình thử nghiệm để hỗ trợ tích hợp và xác minh thiết kế. Nhiều khách hàng tham vọng hơn, bao gồm các nhà sản xuất thiết bị tích hợp (IDM), chọn mua các vi xử lý IP dưới dạng RTL (Verilog). Với RTL tổng hợp, khách hàng có khả năng thực hiện tối ưu hóa mức độ kiến trúc và các phần mở rộng. Điều này cho phép nhà thiết kế đạt được các mục tiêu thiết kế kỳ lạ không thể có với một danh sách mạng không thay đổi (tốc độ xung nhịp cao, mức tiêu thụ điện năng rất thấp, phần mở rộng tập lệnh, v.v.). Mặc dù ARM Holdings không cấp cho khách hàng được cấp phép quyền bán lại kiến trúc ARM, nhưng khách hàng được cấp phép có thể tự do bán sản phẩm được sản xuất như thiết bị chip, bảng đánh giá và hệ thống hoàn chỉnh. Các hãng bán dẫn có thể là một trường hợp đặc biệt; họ không chỉ được phép bán silicon thành phẩm có chứa lõi ARM, mà họ còn có quyền tái sản xuất lõi ARM cho các khách hàng khác.

ARM Holdings bán IP dựa trên giá trị cảm nhận. Các lõi ARM hiệu suất thấp hơn thường có chi phí giấy phép thấp hơn các lõi hiệu suất cao hơn. Trong các điều khoản triển khai, một lõi tổng hợp có giá cao hơn một lõi cứng (hộp đen). Các vấn đề phức tạp về giá, một nhà máy có giấy phép ARM, như Samsung hoặc Fujitsu, có thể cung cấp cho khách hàng fab giảm chi phí cấp phép. Để đổi lấy việc mua lõi ARM thông qua các dịch vụ thiết kế nội bộ của nhà máy bán dẫn, khách hàng có thể giảm hoặc loại bỏ việc thanh toán phí giấy phép trả trước của ARM.

So với các nhà máy bán dẫn chuyên dụng (như TSMC và UMC) không có dịch vụ thiết kế nội bộ, Fujitsu/Samsung tính phí gấp hai đến ba lần cho mỗi wafer được sản xuất.Đối với các ứng dụng khối lượng thấp đến trung bình, một nhà máy dịch vụ thiết kế cung cấp mức giá chung thấp hơn (thông qua trợ cấp phí giấy phép). Đối với các bộ phận được sản xuất hàng loạt với khối lượng lớn, việc giảm chi phí dài hạn có thể đạt được thông qua việc định giá wafer thấp hơn sẽ giảm tác động của chi phí NRE (Kỹ thuật không định kỳ) của ARM, làm cho nhà máy chuyên dụng trở thành lựa chọn tốt hơn.

Các công ty đã thiết kế chip với lõi ARM bao gồm công ty con Annapurna Labs của Amazon.com, Analog Devices, Apple, AppliedMicro (bây giờ là: MACOM Technology Solutions), Atmel, Broadcom, Cypress Semiconductor, Freescale Semiconductor (bây giờ là NXP Semiconductors), Maxim Integrated, Nvidia, NXP, Qualcomm, Renesas, Samsung Electronics, ST Microelectronics, Texas Instruments và Xilinx.

Giấy phép kiến trúc
Các công ty cũng có thể có được giấy phép kiến trúc ARM để thiết kế lõi CPU của riêng họ bằng cách sử dụng các bộ hướng dẫn ARM. Các lõi này phải tuân thủ đầy đủ kiến trúc ARM. Các công ty đã thiết kế các lõi thực hiện kiến trúc ARM bao gồm Apple, ApplicationMicro, Broadcom, Cavium (hiện tại: Marvell), Nvidia, Qualcomm và Samsung Electronics.

Các dạng lõi

ARM Holdingscung cấp một danh sách các nhà cung cấp triển khai lõi ARM trong thiết kế của họ (sản phẩm tiêu chuẩn dành riêng cho ứng dụng (ASSP), bộ vi xử lý và vi điều khiển).

Kiến trúc 32-bit
Kiến trúc ARM 32-bit, như ARMv7-A (dùng trên AArch32), là kiến trúc thông dụng nhất được sử dụng trên các thiết bị di động từ năm 2011.

Các lưu ý về thiết kế
Để đạt được một thiết kế gọn, đơn giản và nhanh, các nhà thiết kế ARM xây dựng nó theo kiểu nối cứng không có vi chương trình, giống với bộ vi xử lý 8-bit 6502 đã từng được dùng trong các máy vi tính trước đó của hãng Acorn.

Cấu trúc ARM bao gồm các đặc tính của RISC như sau:

 Cấu trúc nạp/lưu trữ.
 Không cho phép truy xuất bộ nhớ không thẳng hàng (bây giờ đã cho phép trong lõi Arm v6)
 Tập lệnh trực giao
 File thanh ghi lớn gồm 16 x 32-bit
 Chiều dài mã máy cố định là 32 bit để dễ giải mã và thực hiện pipeline, để đạt được điều này phải chấp nhận giảm mật độ mã máy.
 Hầu hết các lệnh đều thực hiện trong vòng một chu kỳ đơn.

So với các bộ vi xử lý cùng thời như Intel 80286 và Motorola 68020, trong ARM có một số tính chất khá độc đáo như sau:
 Hầu hết tất cả các lệnh đều cho phép thực thi có điều kiện, điều này làm giảm việc phải viết các tiêu đề rẽ nhánh cũng như bù cho việc không có một bộ dự đoán rẽ nhánh.
 Trong các lệnh số học, để chỉ ra điều kiện thực hiện, người lập trình chỉ cần sửa mã điều kiện
 Có một thanh ghi dịch đóng thùng 32-bit mà có thể sử dụng với chức năng hoàn hảo với hầu hết các lệnh số học và việc tính toán địa chỉ.
 Có các kiểu định địa chỉ theo chỉ số rất mạnh
 Có hệ thống con thực hiện ngắt hai mức ưu tiên đơn giản nhưng rất nhanh, kèm theo cho phép chuyển từng nhóm thanh ghi.

Hệ điều hành hỗ trợ

Các hệ điều hành 32-bit

Lịch sử hệ điều hành
Máy tính cá nhân dựa trên ARM 32 bit đầu tiên, Acorn Archimedes, đã chạy một hệ điều hành tạm thời có tên Arthur, phát triển thành RISC OS, được sử dụng trên các hệ thống dựa trên ARM sau này của Acorn và các nhà cung cấp khác. Một số máy Acorn cũng có Unix port gọi là RISC iX. (Không được nhầm lẫn với RISC/os, một biến thể Unix hiện đại cho kiến trúc MIPS.)

Hệ điều hành nhúng
Kiến trúc ARM 32 bit được hỗ trợ bởi một số lượng lớn hệ điều hành nhúng và thời gian thực, bao gồm:

 A2
 Android
 ChibiOS/RT
 Deos
 DRYOS
 eCos
 embOS
 FreeRTOS
 Integrity
 Linux
 Micro-Controller Operating Systems
 MQX
 Nucleus PLUS
 NuttX
 OSE
 OS-9
 Pharos
 Plan 9
 PikeOS
 QNX
 RIOT
 RTEMS
 RTXC Quadros
 SCIOPTA
 ThreadX
 TizenRT
 T-Kernel
 VxWorks
 Windows Embedded Compact
 Windows 10 IoT Core
 Zephyr

Hệ điều hành di động
Kiến trúc ARM 32 bit là môi trường phần cứng chính cho hầu hết các hệ điều hành thiết bị di động như:

 Android
 Bada
 BlackBerry OS/BlackBerry 10
 Chrome OS
 Firefox OS
 MeeGo
 Sailfish
 Symbian
 Tizen
 Ubuntu Touch
 webOS
 Windows RT
 Windows Mobile
 Windows Phone
 Windows 10 Mobile

Trước đây, nhưng bây giờ đã ngừng:

 iOS 10 và trước đó

Hệ điều hành Desktop/server
Kiến trúc ARM 32 bit được RISC OS hỗ trợ và nhiều hệ điều hành tương tự Unix bao gồm:

 FreeBSD
 NetBSD
 OpenBSD
 OpenSolaris
 Một vài bản phân phối Linux như:
 Debian
 Gentoo
 Ubuntu

Hệ điều hành 64-bit

Hệ thống nhúng

 Integrity
 OSE
 SCIOPTA
 seL4

Hệ điều hành di động

 iOS hỗ trợ ARMv8-A in iOS 7 and later on 64-bit Apple SoCs. iOS 11 and later only supports 64-bit ARM processors and applications.
 Android supports ARMv8-A in Android Lollipop (5.0) and later.

Hệ điều hành Desktop/server

 Hỗ trợ cho ARMv8-A đã được tích hợp vào Linux kernel version 3.7 vào cuối 2012. ARMv8-A được hỗ trợ bởi một số bản phân phối Linux như:
Debian
 Ubuntu
 Fedora
 openSUSE
 SUSE Linux Enterprise
 Hỗ trợ cho ARMv8-A đã được tích hợp vào FreeBSD vào cuối năm 2014.
 OpenBSD đã thử nghiệm hỗ trợ ARMv8 vào năm 2017.
 NetBSD có hỗ trợ ARMv8 kể từ đầu năm 2018.
 Windows 10 - chạy các ứng dụng 32bit "x86 và ARM 32 bit", cũng như các ứng dụng dekstop ARM64 gốc. Hỗ trợ cho các ứng dụng ARM 64-bit trong Windows Store sắp ra mắt.

Porting đến hệ điều hành 32- hay 64-bit ARM
Các ứng dụng Windows được biên dịch lại cho ARM và được liên kết với Winelib từ dự án Wine có thể chạy trên 32-bit hoặc 64-bit ARM trong Linux (hoặc FreeBSD hoặc các hệ điều hành đủ tương thích khác). File nhị phân x86, e.g. khi không được biên dịch đặc biệt cho đã được trình diễn trên ARM bằng cách sử dụng QEMU với Wine (trên Linux và hơn thế nữa), nhưng không hoạt động ở tốc độ tối đa hoặc khả năng tương tự như với Winelib.

Xem thêm

 ARM big.LITTLE – Kiến trúc điện toán không đồng nhất của ARM
 ARM Accredited Engineer – chương trình chứng nhận
 ARMulator – một trình mô phỏng tập lệnh
 Amber (processor core) – lõi xử lý tương thích ARM nguồn mở
 Meltdown (lỗ hổng bảo mật)

Tham khảo

Liên kết ngoài

, ARM Ltd.
ARM Virtualization Extensions
 ARM Assembler Programming; tutorial, resources, and examples
 The ARM microcontroller Wiki
 GCC ARM improvement project
 Debian GNU/Linux on ARM


title: Tramatza

text:
Tramatza là một đô thị ở tỉnh Oristano trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 100 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 12 km về phía đông bắc của Oristano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.007 người và diện tích là 16,8 km².

Tramatza giáp các đô thị: Bauladu, Milis, San Vero Milis, Siamaggiore, Solarussa, Zeddiani.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Oristano


title: Acanthagrion obsoletum

text:
Acanthagrion obsoletum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Acanthagrion obsoletum được miêu tả khoa học năm 1914 bởi Förster.

Chú thích

Tham khảo

Acanthagrion


title: Villar de Torre

text:
Villar de Torre tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 11,99 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 269 người với mật độ 22,44 người/km². Đô thị này có cự ly 40 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Maria Enzersdorf

text:
Maria Enzersdorf là một thị xã thuộc huyện Mödling trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Họ Đà điểu

text:
Họ Đà điểu (Struthionidae) là một họ chim không biết bay thuộc Bộ Đà điểu (Struthioniformes), gồm những loài đà điểu, và họ hàng đã tuyệt chủng của chúng. Hai loài đà điểu còn sinh tồn là đà điểu châu Phi và đà điểu Somali, cả hai đều thuộc chi Struthio, cũng chứa một số loài được biết đến từ hóa thạch thế Holocen như đà điểu châu Á. Đà điểu châu Phi là loài phổ biến rộng rãi hơn trong hai loài, và là loài chim còn sống lớn nhất. Loài đà điểu còn lại cũng được xem là một trong những loài chim lớn nhất từ trước đến nay.

Đà điểu xuất hiện lần đầu tiên từ thế Miocen, mặc dù các hóa thạch thế Paleocen, thế Eocen và thế Oligocen khác nhau cũng có thể thuộc về họ này. Đà điểu được phân loại vào trong nhóm các loài chim thứ lớp Palaeognathae, tất cả các loài còn sinh tồn trong thứ lớp này đều không biết bay, bao gồm cả chim kiwi, đà điểu Emu và đà điểu Nam Mỹ.

Phân loại

Năm 2019, các loài S. pannonicus, S. dmanisensis (đà điểu khổng lồ) và S. transcaucasicus đã được chuyển đến chi Pachystruthio.

Bộ Struthioniformes Latham 1790 (đà điểu)

 Họ Struthionidae Vigors 1825
 Chi ?†Palaeotis Lambrecht 1928
 †Palaeotis weigelti Lambrecht 1928 (giữ thế Eocen)
 Chi ?†Remiornis Lemoine, 1881
 †Remiornis heberti Lemoine, 1881
 Chi ?†Eremopezus Andrews, 1904
 †Eremopezus eocaenus Andrews, 1904
 Chi ?†Pachystruthio (Cuối thế Pliocen - thế Pleistocen) Kretzoi, 1954
 Pachystruthio pannonicus Kretzoi, 1954
 Pachystruthio dmanisensis Burchak-Abramovich and Vekua, 1990
 Pachystruthio transcaucasicus Burchak-Abramovich & Vekua, 1971
 Chi Struthio Linnaeus 1758 (Đầu thế Miocen – Gần đây)
 ?†S. anderssoni Lowe 1931 [ootaxa]
 ?†S. barbarus Arambourg 1979
 ?†S. daberasensis Pickford, Senut & Dauphin 1995
 ?†S. epoasticus Bonaparte
 ?†S. kakesiensis Harrison & Msuya 2005 [ootaxa]
 ?†S. karingarabensis Senut, Dauphin & Pickford 1998 [ootaxa]
 †S. chersonensis Brandt 1873
 †S. asiaticus Brodkorb 1863 (đà điểu châu Á)
 †S. coppensi Mourer-Chauviré et al. 1996
 †S. mongolicus [ootaxa] (Inner Mongolia)
 †S. oldawayi Lowe 1933
 †S. wimani Lowe 1931
 S. molybdophanes Reichenow 1883 (đà điểu Somali)
 S. camelus Linnaeus 1758
 S. c. australis (Gurney 1868) (đà điểu Nam Phi)
 †S. c. syriacus Rothschild 1919 (đà điểu Ả Rập)
 S. c. camelus Linnaeus 1758 (đà điểu Bắc Phi)
 S. c. massaicus (Neumann 1898) (đà điểu Masai)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Quyết Thắng, Biên Hòa

text:
Quyết Thắng là một phường thuộc thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Địa lý

Phường Quyết Thắng nằm ở trung tâm thành phố Biên Hòa, ven sông Đồng Nai.

Địa giới hành chính phường:
Phía Đông giáp phường Thống Nhất
Phía Tây giáp phường Bửu Hòa qua sông Đồng Nai
Phía Tây Bắc giáp phường Thanh Bình
Phía Nam giáp phường Hiệp Hòa qua sông Cái
Phía Bắc giáp phường Trung Dũng.

Phường có tổng diện tích tự nhiên là 1,39 km², chiếm 0,53% diện tích toàn thành phố.

Phường là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan hành chính quan trọng của tỉnh và thành phố.

Hành chính

Phường được chia thành 4 khu phố (1, 2, 3, 4)

- Khu phố 1 có 15 tổ, 3 cư xá

- Khu phố 2 có 21 tổ, 2 cư xá

- Khu phố 3 có 16 tổ, 4 cư xá

- Khu phố 4 có 15 tổ, 2 cư xá

Tham khảo


title: 125 Liberatrix

text:
Liberatrix  (định danh hành tinh vi hình: 125 Liberatrix) là một tiểu hành tinh ở vành đai chính thuộc loại quang phổ M, có bề mặt phản xạ ánh sáng tương đối tốt. Tên của nó cũng được dùng để đặt cho nhóm tiểu hành tinh Liberatrix.

Ngày 11 tháng 9 năm 1872, nhà thiên văn học người Pháp Prosper Henry phát hiện tiểu hành tinh Liberatrix khi ông thực hiện quan sát tại Đài thiên văn Paris. Một vài nguồn cho rằng do Paul Henry phát hiện. Prosper Henry và người anh Paul Henry đã phát hiện tổng cộng 14 tiểu hành tinh. Tên được đặt cho tiểu hành tinh này được cho là để đánh dấu ngày nước Pháp được giải phóng khỏi của Chiến tranh Pháp–Phổ năm 1870. Tên này cũng có thể để vinh danh vị tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Pháp, người đã thu xếp một khoản vay để cho đoàn quân Phổ rút khỏi Pháp.

Cuối thập niên 1990, một mạng lưới các nhà thiên văn học khắp thế giới đã thu thập các dữ liệu về đường cong ánh sáng để rút ra tình trạng quay tròn và các kiểu hình dạng của 10 tiểu hành tinh, trong đó có 125 Liberatrix.

Tới nay, đã có ít nhất 2 lần Liberatrix che khuất một ngôi sao được quan sát thấy. Đường cong ánh sáng của nó có biên độ lớn, cho thấy là nó có dạng thuôn dài và không đều. Vào đầu ngày 11 tháng 12 năm 2014, Liberatrix đã che khuất một ngôi sao có cường độ cấp 9 và sẽ xuất hiện trên phần lớn Nam California và một vùng Mexico.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Liberatrix
Thiên thể được quan sát bởi che khuất sao
18720911
Liberatrix
Tiểu hành tinh kiểu M (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu X (SMASS)
Tiểu hành tinh Liberatrix
Tiểu hành tinh Nemesis
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Euxoa temera

text:
Euxoa temera là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền trung và miền nam châu Âu, Bắc Phi, Kavkaz, Armenia, Trung Á, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Iran.

Sải cánh dài 30–35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 10 đến tháng 11 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Poaceae và other low plants.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Moths và Butterflies of châu Âu và North Africa
Lepidoptera.pl

Chú thích

Euxoa
Côn trùng châu Âu


title: Bão Xangsane (2006)

text:
Bão Xangsane (theo tiếng Lào có nghĩa là "con voi lớn", còn được gọi là Milenyo tại Philippines) hoặc bão 18W hay Bão số 6 là một cơn bão rất mạnh được hình thành từ vùng biển phía đông quần đảo Philippines vào cuối tháng 9 năm 2006. Bão đã ảnh hưởng lớn đến Việt Nam, mà nhất là các tỉnh miền Trung.

Thông tin

Vào lúc 21:00 UTC ngày 30 tháng 9 năm 2006 (04:00 giờ ngày 1 tháng 10 tại Việt Nam), JMA thông báo tâm bão Xangsane ở gần 16,1° vĩ bắc, 109,2° kinh đông, với tốc độ gió tối đa khoảng 150 km/h (80 hải lý/h, 90 dặm/h). Áp suất tại khu vực tâm bão là 955 hPa và di chuyển về hướng tây với vận tốc khoảng 17 km/h (9 hải lý/h). Hồi 18:00 UTC, JTWC thông báo bão 18W (Xangsane) cách Huế, Việt Nam khoảng 230 km (125 hải lý, 145 dặm) về phía đông đông nam, với sức gió tối đa kéo dài 10 phút vào khoảng 165 km/h (90 hải lý/h, 105 dặm/h), gió giật tới 205 km/h (110 hải lý/h, 125 mph).

Theo vietnamnet.vn, cập nhật lúc 06:38 ngày 01 tháng 10 năm 2006 (GMT+7) thì hồi 4:00, vị trí tâm bão ở vào khoảng 16,0° vĩ bắc; 109,1° kinh đông, cách bờ biển Đà Nẵng đến Quảng Ngãi khoảng 70 km về phía đông. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 13 (tức là từ 134 đến 149 km/h), giật trên cấp 13 (thực chất thì sức gió của nó đạt cấp 15, cấp 16 bởi khi trước khi đổ bộ vào Đà Nẵng, mắt bão Xangsane rất rõ ràng và tròn xoay).

Vào lúc 0:00 UTC ngày 1 tháng 10 năm 2006 (07:00 giờ tại Việt Nam), JMA thông báo tâm bão Xangsane ở gần 16,1° vĩ bắc, 108,6° kinh đông, với tốc độ gió tối đa khoảng 150 km/h (80 hải lý/h, 90 dặm/h). Áp suất tại khu vực tâm bão là 955 hPa và di chuyển về hướng tây với vận tốc khoảng 18,5 km/h (10 hải lý/h). Hồi 0:00 UTC, JTWC thông báo bão 18W (Xangsane) cách Đà Nẵng, Việt Nam khoảng 10 km (60 hải lý, 69 dặm) về phía đông đông nam, với sức gió tối đa kéo dài 10 phút vào khoảng 165 km/h (90 hải lý/h, 105 dặm/h), gió giật tới 205 km/h (110 hải lý/h, 125 dặm/h). Sóng cao nhất đạt 7 m (23 ft).

Ảnh hưởng của cơn bão

Tại Philippines
Theo tin từ BBC, bão Xangsane là cơn bão thứ 13 tấn công Philippines từ đầu năm đến nay.  Có nhiều tin khác nhau về số người chết ở Philippines, trong đó con số ít nhất là 16, nhưng có hãng tin nói 48 người đã chết tính đến chiều thứ Sáu, ngày 29 tháng 9 năm 2006.

Thủ đô Manila bị thiệt hại nặng vì bão, ngày 28 và 29 tháng 9 là hai ngày liên tục mà các văn phòng, trường học phải đóng cửa.

Tại Việt Nam
Lần đầu tiên trong lịch sử ngành dự báo khí tượng thủy văn Việt Nam, rút kinh nghiệm từ bài học của cơn bão Chanchu, cơ quan chức năng đã sử dụng khái niệm cấp 13 và trên cấp 13 trong thang sức gió Beaufort.

Nhận thức được độ nguy hiểm của cơn bão này, Chính phủ Việt Nam đã gấp rút chuẩn bị công tác phòng chống bão  . Tại miền Trung đã thực hiện cuộc "di dân kỷ lục" với khoảng 180.000 người dân   (có tin khác là 300.000 dân  ) để tránh bão mặc dù trước đó có nhận định "Không dễ thực hiện sơ tán hơn 18 vạn dân tránh bão số 6 chỉ trong 17 giờ."

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Phòng chống lụt bão Trung ương, tính đến ngày 4 tháng 10, đã có 59 người bị chết, 7 người mất tích do trận bão khủng khiếp này cũng như các trận lũ sau đó. Ngoài ra, khoảng 527 người bị thương, gần 16.000 nhà sập, hơn 77.000 nhà tốc mái và 52.000 nhà bị ngập trong nước, gần 579 tàu thuyền hư hại. Ước tính tổng số thiệt hại hơn 10.000 tỷ đồng .

Tại Đà Nẵng

Đà Nẵng ghi nhận 9.906 căn nhà bị sập và 25.000 căn nhà bị tốc mái. Vì khu vực này có gió bão cấp 13 và giật cấp 14 nên mới có hậu quả như vậy. Bão kéo lùi sự phát triển của TP này lên tới 10 năm.

Tại Huế

Huế ghi nhận 422 nhà sập và 14.661 căn bị tốc mái. Gần 17.000 căn nhà bị ngập trong nước. Tại Huế có sức gió mạnh cấp 10 giật trên cấp 11.

Tại Quảng Nam

Quảng Nam có 3.099 căn nhà bị sập và hơn 10.000 căn bị tốc mái. Tỉnh còn ghi nhận mưa lớn lên tơi 100 mm. Riêng TP Tam Kỳ có sức gió cấp 10 - 11. Giật trên cấp 12.

Sau bão Xangsane, lũ đã về đến mức kỷ lục kể từ năm 1995 ở thượng nguồn sông Đà, sông Thao, lũ còn cuốn trôi 150m bờ kè sông Vu Gia, phá thành một cửa sông mới rồi chảy vào khu vực Đồng Miếu dẫn ra sông Quảng Huế. Khoảng 1.370 hộ dân ven sông hai xã Đại Cường, Đại Hoà thuộc huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam bị đe doạ tính mạng, tài sản. Thành phố Đà Nẵng có thể khủng hoảng nguồn nước sinh hoạt trong mùa khô do Nhà máy nước Cầu Đỏ của Đà Nẵng sẽ bị thiếu nguồn cung cấp vì sự nhiễm mặn nguồn nước sinh hoạt... nhất là trong mùa khô.

Hỗ trợ khắc phục bão Xangsane

Tổng hợp thiệt hại
Cơn bão số 6 (Xangsane) đổ bộ vào Đà Nẵng, một phần Quảng Ngãi, Quảng Nam và Thừa Thiên Huế đã gây thiệt hại nặng nề cho các tỉnh này. Sau bão, mưa lũ khiến nước dâng cao cũng khiến các tỉnh miền Trung khác bị ảnh hưởng. Bão số 6 và mưa lũ đã làm 71 người thiệt mạng, hơn 500 người bị thương, thiệt hại trên 10 tỷ đồng.

Bồi thường thiệt hại
Riêng Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt), tính đến hết ngày 4 tháng 10 năm 2006, gần 70 khách hàng đã được Bảo Việt giám định thiệt hại tại hiện trường. Mức độ tổn thất bước đầu được Bảo Việt thống kê khoảng trên 100 tỷ đồng và sẽ được chi trả tới các nạn nhân.

Chính phủ Việt Nam
Ngay sau khi tổng hợp thiệt hại do bão, mưa lũ gây ra tại các tỉnh miền Trung, Ban chỉ đạo Phòng chống lụt bão Trung ương của Việt Nam đã kiến nghị Chính phủ Việt Nam hỗ trợ gấp các tỉnh 150 tỷ đồng.

Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định 1323/QĐ-TTg hỗ trợ 161 tỷ đồng cho các địa phương để khắc phục hậu quả do bão số 6 và mưa lũ do bão gây ra.

Trong đó, Đà Nẵng là địa phương bị thiệt hại nặng nề nhất được hỗ trợ 40 tỷ đồng; tiếp sau đó đến Thừa Thiên Huế 30 tỷ đồng, Quảng Nam 30 tỷ đồng. Đối với các tỉnh bị thiệt hại do lũ sau bão gây ra, Chính phủ quyết định hỗ trợ mỗi tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Ngãi 10 tỷ đồng. Tỉnh Bình Định được hỗ trợ 3 tỷ đồng, Phú Yên 2 tỷ đồng và Kon Tum 6 tỷ đồng.

Các tổ chức quốc tế và chính phủ các nước
Trong chuyến thăm hữu nghị chính thức Việt Nam từ ngày 29 tháng 9 đến 3 tháng 10 năm 2006, ngày 2 tháng 10 Tổng thống Cộng hòa Séc Vaclav Klaus đã thông báo về quyết định của Chính phủ và nhân dân Cộng hòa Séc viện trợ khẩn cấp 100 000 USD cho nhân dân Việt Nam vùng bị thiệt hại nặng nề do cơn bão Xangsane.

Ngày 6-10, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội ra thông cáo cho biết, Mỹ sẽ viện trợ khẩn cấp 100.000 USD cho nhân dân Việt Nam để đáp ứng các nhu cầu nhân đạo sau những thiệt hại do bão Xangsane (Bão số 6) gây ra.

Tổ chức, đoàn thể, tôn giáo, kiều bào và người dân trong nước

Thành phố Hà Nội hỗ trợ 2 tỷ cho người dân Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, thành phố Đà Nẵng, mỗi địa phương 400 triệu đồng.

Ngân hàng Đầu tư-Phát triển VN vừa chi 900 triệu đồng từ quỹ thu nhập và tiền lương của CB-CNV để hỗ trợ đồng bào bị nạn trong bão số 6.

Xem thêm
Bão Sơn Tinh (2012) , đổ bộ vào Việt Nam với sức gió cấp 11-12 giật cấp 13-14
Bão Haiyan (2013), siêu bão gây thảm họa tại Philippines, gây gió mạnh cấp 11 tại miền Bắc Việt Nam.
Bão Damrey (2005), đổ bộ với sức gió cấp 11-12, gây vỡ đê tại các tỉnh miền Bắc.
Bão Ketsana (2009), gây lũ lụt nghiêm trọng tại Philippines, Việt Nam.
Bão Wutip (2013), đổ bộ vào Quảng Bình sức gió cấp 11 giật cấp 13-14 gây thiệt hại nặng.
Bão Nari (2013) , gây gió giật cấp 11-12 tại Đà Nẵng.
Bão Vera (1983), gây gió mạnh tại Việt Nam tương đương Xangsane.

Ghi chú

Một số thông tin về đường đi cơn bão
Đường đi của bão

Dự đoán hướng đi của bão theo thông báo bão của các cơ quan khí tượng:
HongKong
Việt Nam
Hải Quân Hoa Kỳ
Nhật Bản

Ảnh vệ tinh bão:
Philippine
Ảnh vệ tinh bão XANGSANE 2006
Hải quân Hoa Kỳ
GOES IR Biển Đông
Singapore ASEAN
Ảnh Vệ Tinh Vùng Đông Nam Á  theo trang Dự Báo Thời Tiết Bão Lụt Việt Nam.

Ảnh về tác hại cơn bão tại Việt Nam:
Ảnh bão Xangsane tàn phá miền Trung

Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2006
Bão tại Việt Nam
Việt Nam năm 2006
Typhoon
Bão tại Philippines


title: Epiphragma insperatum

text:
Epiphragma insperatum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Imagawa Yoshimoto

text:
là một trong các daimyo hàng đầu (lãnh chúa phong kiến) vào đầu thời đại Sengoku ở Nhật Bản. Lấy cơ sở là tỉnh Suruga, ông là một trong ba daimyo thống trị vùng Tōkaidō. Ông là một trong những daimyo có ảnh hưởng lớn cho đến khi qua đời năm 1560.

Thời trẻ
Ông là con trai thứ ba của Imagawa Ujichika. Ông được gửi đến một đền thờ khi còn là một cậu bé và được đổi tên là Baigaku Shōhō. Tình hình không còn yên ổn khi anh trai ông, Ujiteru chết đột ngột (có người nói ông bị ngộ độc) năm 1536. Người anh trai cùng cha của ông, Genkō Etan, cố đoạt quyền thừa kế nhưng gia tộc chia thành hai phe. Phe của Yoshimoto cho rằng mẹ của ông là chính thất của Ujichika, nên ông là người thừa kế chính thức. Phe của Genkō Etan cho rằng vì Etan lớn tuổi hơn nên ông mới đúng là người thừa kế. Mẹ của Genkō Etan là thiếp và là người nhà Kushima, nhưng họ bị đánh bại và bị sát hại ở trong sự kiện Hanakura-no-ran (Hanagura-no-ran). Ông đổi tên là Yoshimoto sau sự kiện này và thừa kế quyền điều hành gia tộc. Quan hệ với gia tộc Hōjō xấu đi khi ông kết hôn với con gái Takeda Nobutora (mẹ của Ujizane). Ông đẩy lùi nhà Hōjō, và giành quyền kiểm soát một vùng rộng lớn bao gồm các tỉnh Suruga, Totomi, và Mikawa.

Trận Okehazama

Vào tháng 5 hay tháng 6 năm 1560, sau khi thành lập liên minh tay ba với hai nhà Takeda và Hojo, Yoshimoto tiến quân đến thủ phủ của Matsudaira Motoyasu ở Mikawa. Mặc dù có lực lượng mạnh đến 25.000 người, Yoshimoto thận trọng tuyên bố rằng mình có đến 40.000 lính. Trong khi lời tuyên bố này làm nhiều người sợ hãi, nhưng Oda Nobunaga ở tỉnh Owari đã nhìn thấu được kế này.

Sau hàng loạt thắng lợi, quân đội của Yoshimoto lơ là cành giác, chúc mừng chiến thắng bằng rượu sake và các bài hát. Một đòn tấn công bất ngờ của quân đội Oda sau một trận mưa rào khiến cho toàn quân của Yoshimoto hoàn toàn mất khả năng điều khiển, và chính Yoshimoto tử trận.

Imagawa Ujizane thừa kế vị trí đứng đầu gia tộc sau khi Yoshimoto qua đời, nhưng nhà Imagawa dần bị mất quyền lực, và cuối cùng trở thành thuộc hạ của gia tộc Tokugawa.

Các tướng của Yoshimoto

Bảng sau liệt kê các tướng không có trang riêng trong wikipedia

Xuất hiện trong văn hóa đại chúng

Imagawa Yoshimoto là một nhân vật chơi được trong game hành động Samurai Warriors: Xtreme Legends của Koei. Ông cũng xuất hiện lúc đầu trong game hành động chiến thuật Kessen III. Cả hai game đều mô tả Imagawa là người ăn mặc diêm dúa và tính trẻ con, mặc dù Samurai Warriors nhấn vào điểm này nhất khi cho ông dùng kemari (quả bóng đá của Nhật), làm vũ khí (mặc dù ông sử dụng một thanh kiếm thông thường trong game Samurai Warriors đầu tiên). Khi phần truyện của ông kết thúc, Yoshimoto làm một việc phi thường là đánh bại được cả Takeda Shingen và Oda Nobunaga ở Kyoto, và sau đó chơi kemari một cách vui vẻ khi các daimyo khác nhìn vào vừa thích thú, vừa phẫn nộ.

Tuy nhiên, trong Samurai Warriors 2, vì vấn đề thời gian (cũng như một bước chuyển trong cuộc đời Nobunaga từ những năm trước ông), trận Okehazama trở thành một phần đoạn phim giới thiệu của Nobunaga, Noh, và Mitsuhide, và Yoshimoto chỉ được nhắc đến khi ông bị đâm chết trong kiệu của mình bởi một lính cầm giáo của. Tuy vậy, trong Samurai Warriors 2: Xtreme Legends, trận đánh lại được đưa vào, và Yoshimoto có một diện mạo và các chiêu thức mới cũng như một câu chuyện khác về ông sống sót sau trận công kích dữ dội ở Okehazama.

Trong trò chơi Warriors Orochi cũng của Koei, Yoshimoto tham gia vào lực lượng khởi nghĩa chống lại Orochi, nhưng rồi gia nhập đội quân nước Tào Ngụy sau khi bị đội quân này đánh bại ở đất Saika.

Yoshimoto cũng là một nhân vật chơi được trong game hành động Nhật Bản Sengoku Basara (cũng như phần mở rộng). Game được làm lại khá nhiều khi đến thị trường phương Tây và được đổi tên là Vua Quỷ, cắt đi tất cả những phần liên quan đến lịch sử Nhật Bản, Nhân vật Yoshimoto do vậy trở thành.

Trong bản dịch Con đường sát thủ (Hanzo no Mon), viết về viễn cảnh của Tokugawa Ieyasu và Hattori Hanzō, Yoshimoto được nhìn nhận một cách xác thực hơn (có lẽ hơi trớ trêu khi so sánh với Nobunaga) và thậm chí trong chiến dịch Okehazama còn quyết định thay thế Ujizane bằng Ieyasu (khi đó làMatsudaira Motoyasu) trên vị trí người thừ kế, mặc dù chết trước khi làm được điều đó.

Ông cũng xuất hiện thoáng qua trong manga ngắn của Yoshihiro Takahashi, Kacchu no Senshi Gamu.

Tham khảo

Sinh năm 1519
Mất năm 1560
Daimyo
Thời kỳ Sengoku


title: Calamonaci

text:
Calamonaci là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 70 km về phía nam của Palermo và khoảng 35 km về phía tây bắc của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.468 người và diện tích là 32.6 km².

Đây là một đô thị với ngành trồng hạnh nhân, olive, nho, chanh cam, nuôi ong mật.

Calamonaci giáp các đô thị sau: Bivona, Caltabellotta, Lucca Sicula, Ribera, Villafranca Sicula.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.calamonaci.ag.it/

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Molophilus brachythrix

text:
Molophilus brachythrix là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Agriotes witzgalli

text:
Agriotes witzgalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Parnassius smintheus

text:
Parnassius smintheus là loài bướm ở độ cao lớn được tìm thấy ở Mỹ và Canada. Nó thuộc chi Parnassius trong họ Papilionidae.

Phân loài
Các phân loài gồm.
P. s. magnus Wright, 1905
P. s. olympiannus Burdick, 1941
P. s. pseudorotgeri Eisner, 1966
P. s. smintheus Doubleday, [1847]
P. s. sternitzkyi McDunnough, 1936
P. s. xanthus Ehrmann, 1918
P. s. yukonensis Eisner, 1969

Tham khảo

smintheus


title: 2980 Cameron

text:
2980 Cameron là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.1088066 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1804063 và chu kỳ quỹ đạo là 1503.4783598 ngày (4.12 năm).

Cameron có vận tốc quỹ đạo trung bình là 18.57641569 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 18.57641569°.

Thlà mộtsteroid was được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 ở Đài thiên văn Siding Spring.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Sophora saxicola

text:
Sophora saxicola là một loài thực vật có hoa thuộc họ đậu, Fabaceae, là loài đặc hữu của Jamaica.

Chú thích

Tham khảo

saxicola
Thực vật Jamaica
Thực vật đặc hữu Jamaica


title: Wachenroth

text:
Wachenroth là một đô thị thuộc huyện Erlangen-Höchstadt, trong bang Bayern, nước Đức. Đô thị Wachenroth có diện tích 23,16 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2183 người.

Wachenroth tọa lạc ở thung lũng sông Reiche Ebrach, tại cuối phía nam của Steigerwald, khoảng 20 km về phía tây bắc Erlangen.

Đô thị này gồm các khu vực dân cư:
 Buchfeld
 Warmersdorf
 Weingartsgreuth
 Horbach
 Reumannswind
 Volkersdorf
 Oberalbach
 Unteralbach
 Eckartsmühle

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Tham khảo


title: Altersbach

text:
Altersbach là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,15 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 547 người.

Tham khảo


title: Cần cẩu

text:
Cần cẩu hay cần trục là một loại  máy móc thiết bị  dùng để nâng hạ. Đặc điểm chung của cần cẩu là hệ máy móc kết hợp sử dụng dây cáp cùng hệ pa lăng để treo móc vật cẩu, và thường dùng cơ cấu tay cần hay dầm cầu hoặc khung cổng để cẩu các vật nặng thi công,lắp ráp các công trình xây dựng, hay cẩu bốc xếp hàng hoá.Cần cẩu dùng tay cần dạng dầm conson để treo móc cáp cẩu vật và bắt buộc phải có đối trọng để thắng lại momen gây lật do vật cẩu gây ra, thì được gọi là cần trục hay cần cẩu kiểu cần. Cần cẩu dùng kết cấu dầm đơn giản chạy trên cao để treo móc cáp cẩu vật được gọi là cầu trục hay cầu chạy. Cần cẩu dùng kết cấu khung dạng cổng để treo móc cáp cẩu vật gọi là cổng trục. Cần Cẩu có thể không dùng tới tay cần, dầm cầu hay cổng vẫn gọi chung là cẩu, bao gồm trực thăng cẩu...

Lịch sử

Các thông số cơ bản
1- Khẩu độ: là khoảng cách tâm hai ray hay khoảng cách tâm hai bánh xe.

Chiều cao tối đa
Là chiều cao mà cần trục với tới được

Sức trục

Sức trục là năng lực nâng tải của cần trục.

Chiều cao nâng
chiều cao nâng là độ cao cần trục có thể nâng vật cẩu lên.

Tầm với
Khoảng cách hiệu dụng xa nhất mà cần trục có thể nâng tải trọng.

Phân loại

Cần trục tự hành
Cần trục tự hành (Mobile crane hay đôi khi là Self mobile crane) là nhóm các cần trục tự di chuyển ngang trên mặt đất bằng nguồn năng lượng đặt kèm ngay trên cần trục. Cần trục tự hành thường có kiểu tay cần nghiêng, thay đổi tầm với bằng góc nghiêng tay cần hoặc lắp thêm tay cần phụ. Dùng trọng lượng phần xe tự hành để làm đối trọng, như cũng có khi kết hợp thêm đối trọng phụ thêm đặt trên máy.
Cần trục ô tô (Loader crane) là ô tô tải có thùng ben gắn thêm cánh tay cẩu để bốc hàng lên thùng xe và dỡ hàng khỏi thùng xe;
Cần trục tự hành bánh lốp hay còn gọi là cần trục tự hành bánh hơi (Truck-mounted crane);
Cần trục tự hành bánh xích (Crawler crane);
Cần trục tự hành tay cần ống lồng (Telescopic handler crane)
Cần trục đường sắt (Railroad crane)
Cần trục nổi (Floating crane)

Cần trục tháp
Cần trục tháp (Tower crane) là loại cần trục có tay cần gắn trên trụ tháp cao hoặc cấu trúc có chức năng như một tháp cao, để phục vụ cho các công việc nâng hạ ở độ cao lớn hay siêu lớn (vận chuyển theo phương đứng), đặc biệt là xây dựng các nhà nhiều tầng, nhà cao tầng và nhà siêu cao tầng.

Cần trục tháp chân tháp di động
Cần trục tháp chân tháp di động không thích hợp cho xây dựng nhà cao tầng và đặc biệt là nhà chọc trời (siêu cao tầng), vì việc di động cả tháp cùng chân đế sẽ làm cho phải hy sinh bớt chiều cao nâng của cần trục, để đảm bảo cho cần trục làm việc ổn định. Đồng thời, do di động trụ tháp không thể neo cố định nên để đảm bảo ổn định đối trọng của cần trục loại này phải đặt thấp, việc bố trí cần trục phải xét đến bán kính đối trọng để đảm bảo an toàn khi vận hành. Cần tháp chân tháp di động đặc biệt thích hợp cho việc thi công xây dựng các nhà nhiều tầng độ cao không quá lớn nhưng chạy dài nhiều đơn nguyên (dạng công trình này khá phổ biến ở Liên Xô cũ và các nước Đông Âu trong thế kỷ 20). Tuy vậy nó cũng vẫn thích hợp cho xây dựng nhà và công trình một tầng các loại.

Cần trục tháp chạy trên ray (tháp quay đối trọng thấp), là nhóm cần trục tháp nhưng di chuyển (mobile) ngang trên ray bằng nguồn năng lượng đặt ngoài cần trục (họ КБ (Liên Xô cũ, Nga), họ GTMR (Pháp, châu Âu));
Xe cần trục tháp tự dựng (họ GMA (Grues à Montage Automatisé), GTMR (Grues à Tour à Montage Rapide))
Cần trục tháp bánh xích
 Cần trục tháp ống lồng (Telescopic crane)

Cần trục tháp chân tháp cố định

Cần trục tháp chân tháp cố định đặc biệt thích hợp cho xây dựng nhà cao tầng hay siêu cao tầng mặt bằng tập trung (nhà tháp). Việc ổn định trụ tháp nhờ trụ tháp được neo cố định vào công trình dần theo độ cao công trình. và để ổn định cho tay cần khi nâng tải thì bên trên trụ tháp ngược phía với tay cần là tay cần treo đối trọng, tạo ra momen giữ thắng được momen tải khi cần trục hoạt động. Cần trục loại này không thích hợp lắm cho nhà một tầng hay nhà nhiều tầng chạy dài nhiều đơn nguyên. Tuy nhiên khi thi công nhà nhiều tầng chạy dài nhiều đơn nguyên vẫn có thể dùng loại cần trục này như số lượng vài cần trục cùng loại kết hợp làm việc. Mỗi đơn nguyên bố trí 1-2 cần trục tháp cố định này.
Cần trục tháp có đế tháp cố định:
Xe cần trục tháp tự dựng, có đế tháp cố định (tháp quay, đối trọng thấp)
Cần trục tháp có đế tháp cố định nối tháp từng phần (đối trọng cao, cần nằm ngang, thay đổi tầm với bằng xe con) (họ GME (Grues à Montage par Éléments))
Cần trục tháp cánh buồm (tháp cố định, đối trọng cao, thay tầm với bằng góc nghiêng tay cần, Luffing crane)
Cần trục tháp cánh buồm chiều cao treo móc không đổi (Level luffing crane)
Cần trục tháp tự leo;

Cầu trục
Cầu chạy dầm đôi
Cầu chạy dầm đơn
Xe tời
Cẩu cáp treo (Cable crane)

Cổng trục
Cầu chạy cổng trục (Portal crane)

Cẩu bay
Trực thăng cẩu

Cần trục cố định đơn giản
 Cần trục thiếu nhi (mini crane);
 Giá tời điện dạng dầm conson

Chú thích

Liên kết ngoài

Thiết bị kỹ thuật
Thiết bị xây dựng
Cần cẩu
Thiết bị vận tải chiều đứng
Phát minh của Hy Lạp


title: Alsdorf, Bitburg-Prüm

text:
Alsdorf là một xã ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Alsdorf, Bitburg-Prüm có diện tích 6,37 km², dân số thời điểm ngày 30 tháng 6 năm 2006 là 389 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: (8281) 1991 PC18

text:
{{DISPLAYTITLE:(8281) 1991 PC18}}

(8281) 1991 PC18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 8 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sant'Elia a Pianisi

text:
Sant'Elia a Pianisi là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 20 km về phía đông bắc của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.178 người và diện tích là 67,8 km².

Sant'Elia a Pianisi giáp các đô thị: Bonefro, Carlantino, Colletorto, Macchia Valfortore, Monacilioni, Ripabottoni, San Giuliano di Puglia.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Baeoura nigromedia

text:
Baeoura nigromedia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Haliotis australis

text:
Haliotis australis, common name the "queen paua", là một loài edible ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Haliotidae, the abalones. Nó là loài đặc hữu của New Zealand.

Human use

Haliotis australis and other two Haliotis species are known as "paua" in New Zealand and are used as a food source.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Geiger D.L. & Poppe G.T. (2000). A Conchological Iconography: The family Haliotidae. Conchbooks, Hackenheim Germany. 135pp 83pls.

Liên kết ngoài
 photos

Chi Bào ngư
Động vật chân bụng New Zealand


title: Amalda scopuloceti

text:
Amalda scopuloceti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Baliosus lycoides

text:
Baliosus lycoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapius miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Belan-sur-Ource

text:
Belan-sur-Ource  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 215 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Belansurource