title: Nhân quyền

text:
Nhân quyền (hay quyền con người; tiếng Anh: human rights) là những quyền tự nhiên của con người và không bị tước bỏ bởi bất cứ ai và bất cứ chính thể nào. Theo định nghĩa của Văn phòng Cao ủy Liên Hợp Quốc, nhân quyền là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những tự do cơ bản của con người. Trong bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ, Thomas Jefferson đã đưa ra một nguyên tắc cơ bản làm cơ sở cho sự thành lập chính phủ dân chủ. Các chính phủ trong thể chế dân chủ không ban phát các quyền tự do cơ bản mà Jefferson đã nêu, mà chính các chính phủ đó để bảo vệ các quyền tự do đó – các quyền mà mọi cá nhân "hiển nhiên có" do sự tồn tại của mình.

Như vậy, có thể khái quát, quyền con người là các đặc quyền tự nhiên, bắt nguồn từ phẩm giá vốn có của tất cả mọi người, được cộng đồng quốc tế và quốc gia thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm bằng hệ thống pháp luật quốc gia và quốc tế.

Tổng quan

Theo quan điểm của các nhà triết học thời đại khai sáng của thế kỷ 17 và 18 thì các quyền không thể tước bỏ được là các quyền tự nhiên do Tạo hóa ban cho họ. Các quyền này không bị phá hủy khi xã hội dân sự được thiết lập và không một xã hội hay một chính phủ nào có thể xóa bỏ hoặc "chuyển nhượng" các quyền này.

Các quyền không thể tước bỏ bao gồm quyền được sống, quyền tự do (các quyền tự do ngôn luận và thể hiện, quyền tự do tín ngưỡng và nhận thức, quyền tự do lập hội) quyền mưu cầu hạnh phúc và quyền được bảo vệ bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, đây chưa phải là bản liệt kê đầy đủ các quyền mà các công dân có được trong một nền dân chủ. Các xã hội dân chủ đồng thời thừa nhận các quyền dân sự như quyền được xét xử công bằng, quyền lập hội, quyền tự do ngôn luận, quyền tụ tập, quyền biểu tình và còn lập nên các quyền quan trọng khác mà bất kỳ chính phủ dân chủ nào cũng phải duy trì. Tuy nhiên, theo Lý Quang Diệu không ở đâu trên thế giới mà các quyền này được phép thực hiện mà không có những giới hạn vì nếu áp dụng một cách mù quáng những ý tưởng này có thể đi theo hướng hủy hoại xã hội có tổ chức.

Vì các quyền này tồn tại không phụ thuộc vào chính phủ, do đó chúng không thể bị luật pháp bãi bỏ cũng như không phụ thuộc vào ý muốn nhất thời của đa số cử tri nào đó. Ví dụ như điều sửa đổi bổ sung đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ không đưa ra quyền tự do tín ngưỡng hay tự to báo chí cho dân chúng. Điều sửa đổi bổ sung đó nghiêm cấm Quốc hội thông qua các luật vi phạm tới tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng và quyền hội họp ôn hòa. Nhà sử học Leonard Levy đã phát biểu: "Các cá nhân có thể tự do khi chính phủ của họ không tự do".

Lịch sử

Thế giới cổ đại

Bộ luật cải cách, của Urukagina thành phố Lagash, được biết đến sớm nhất (khoảng năm 2350 TCN) đã nói đến những khái niệm về quyền ở mức độ nào đó, văn bản chính thức bộ luật đó của ông ta vẫn chưa được tìm thấy.

Bộ luật cổ nhất hiện còn ngày nay là Luật Ur-Nammu thời Tân Sumer (khoảng 2050 TCN). Một số bộ luật khác cũng được ban hành ở Mesopotamia, gồm cả Bộ luật Hammurabi (khoảng 1780 TCN) một trong những ví dụ điển hình nhất của loại tài liệu này. Nó có các luật, và hình phạt nếu những luật này bị vi phạm ở nhiều khía cạnh khác nhau, kể cả nữ quyền, quyền trẻ em, và quyền của nô lệ. Lời tựa của những bộ luật này viện dẫn sự đồng ý thiêng liêng của Thần của người Mesopotamian.

Các tài liệu tôn giáo cũng đề cập đến vấn đề nhân quyền. Kinh Vệ đà, Kinh Thánh, Kinh Koran và sách Luận ngữ của Khổng Tử cũng trong số những tài liệu ra đời sớm đã nêu ra những vấn đề về nghĩa vụ, quyền, và bổn phận của con người.

Trụ Cyrus

Trụ Cyrus (Cyrus Cylinder) được cho là hiến chương đầu tiên của nhân quyền thế giới, " ra đời trước hiến chương Magna Carta hơn một ngàn năm". Một bản mẫu của trụ được Iran tặng cho Liên Hợp Quốc vào năm 1971. Trụ này có từ thời vua Cyrus II, tức Cyrus Đại đế (559 TCN - 530 TCN) - vị Hoàng đế sáng lập ra Đế quốc Ba Tư hùng mạnh. Tuy là một nhà chinh phạt hiển hách, ông cũng được ca ngợi về vấn đề nhân quyền. Sau khi đánh bại quân Babylon và chinh phạt luôn cả Đế quốc Tân Babylon, ông ghi nhận về chiến công lừng lẫy này qua Trụ Cyrus. Theo Trụ này, Hoàng đế Cyrus Đại Đế luôn tôn trọng các vị Thần trong tín ngưỡng của Babylon, phục hồi những ngôi đền ở kinh đô Babylon và giải phóng những thần dân ngoại lai thoát khỏi ách nô lệ. Những việc làm này của nhà vua đã trở thành biểu tưởng của sự khoan dung và kính trọng các tôn giáo khác. Trong Đế quốc Ba Tư, Hoàng đế Cyrus Đại Đế đặt ra luật pháp trị vì muôn dân, và trăm họ cảm thấy kính mến ông hơn là e sợ ông. Những ý tưởng của nhà vua Ba Tư về chính phủ có ảnh hưởng đến nhân quyền.

Hiến chương Magna Carta

Hiến chương Magna Carta của người Anh lần đầu tiên được công bố năm 1215. Hiến chương này có ảnh hưởng đến sự phát triển của thông luật (common law) và nhiều tài liệu liên quan đến hiến pháp như bản Hiến pháp Hoa Kỳ, đặc biệt là Đạo luật Nhân quyền (Bill of Rights), và nó được xem là một trong những tài liệu pháp lý quan trọng nhất trong lịch sử dân chủ. Hiến chương này cũng sớm có ảnh hưởng lớn đến quá trình lịch sử dẫn đến hiến pháp hiện nay.

Hiến chương Magna Carta còn là một trong những tài liệu pháp lý đầu tiên tiết chế quyền lực của nhà nước để bảo vệ các quyền của công dân nước đó. Hiện nay, giá trị còn tồn tại lớn nhất của nó là luật bảo thân (habeas corpus - thân xác thuộc về người). Quyền này phát sinh từ các điều 36, 38, 39 và 40 của Hiến chương Magna Carta năm 1215. Nó cũng bao gồm due process of law (luật tôn trọng tất cả các quyền hợp pháp của công dân).

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền () là văn bản nền tảng của Cách mạng Pháp, trong đó quy định các quyền cá nhân và quyền tập thể của tất cả các giai cấp là bình đẳng. Chịu ảnh hưởng bởi học thuyết các quyền tự nhiên, các quyền Con người là bình đẳng: có giá trị tại mọi thời điểm và tại mọi không gian, gắn với bản chất con người. Dù văn bản này thiết lập các quyền cơ bản cho tất cả công dân Pháp và tất cả con người không ngoại lệ, nó không hề để cập đến vị trí của phụ nữ cũng như nô lệ; dù vậy, nó vẫn là tiền thân của các phương thức nhân quyền quốc tế.

Công ước Genève

Các Công ước Genève (phát âm tiếng Việt: Công ước Giơ-ne-vơ) gồm có bốn công ước được viết ở Genève (Thụy Sĩ) đặt tiêu chuẩn luật pháp quốc tế về vấn đề nhân đạo. Những hiệp định này do những đóng góp của Henry Dunant, người đã chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh ở Trận Solferino năm 1859.

Theo điều khoản 49, 50, 129, và 146 của Công ước Genève I, II, III, và IV, riêng từng cái một, các quốc gia ký Công ước phải thông qua đủ luật pháp để làm những sự vi phạm Công ước Genève thành tội ác phải được trừng phạt.

Tuy nhiên, "Công ước Genève" thực sự chỉ đến một số văn kiện khác:
 Công ước Genève thứ nhất "để cải tiến tình trạng của những người bị thương và những người ốm của quân lực tại chiến trường" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1864; được sửa lại lần cuối năm 1949)
 Công ước Genève thứ 2 "để cải tiến tình trạng của những người bị thương, những người ốm, và những người bị đắm tàu của quân lực trên biển" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, tiếp theo Đoạn X của Hiệp định La Hay năm 1907)
 Công ước Genève thứ 3 "về cách đối xử với tù binh" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1929; được sửa lại lần cuối năm 1949)
 Công ước Genève thứ 4 "về sự bảo vệ thường dân vào thời chiến" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, dựa trên một số phần trong Đoạn IV của Hiệp định La Hay năm 1907)

Ngoài ra, cũng có ba nghị định phụ vào Công ước Genève:
 Nghị định I (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang quốc tế"
 Nghị định II (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang không quốc tế"
 Nghị định III (2005): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm chấp nhận biểu trưng đặc biệt phụ vào"

Các tuyên ngôn hiện đại

Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền

Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền là tuyên ngôn về các quyền cơ bản của con người được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 10 tháng 12 năm 1948 tại Palais de Chaillot ở Paris, Pháp. Bản Tuyên ngôn đã được dịch ra ít nhất 375 ngôn ngữ. Tuyên bố phát sinh trực tiếp từ những kinh nghiệm của Chiến tranh thế giới thứ hai và là tuyên ngôn nhân quyền đầu tiên trên thế giới, trong đó liệt kê các quyền cơ bản mà mọi cá nhân được hưởng. Nó bao gồm 30 điều đã được xây dựng trong các Thỏa ước quốc tế, thỏa ước nhân quyền khu vực, hiến pháp và luật pháp quốc gia. Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế bao gồm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa, và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị cùng hai Nghị định thư không bắt buộc I và II. Năm 1966, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua hai Công ước trên, qua đó hoàn thành cơ bản Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế.

Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền là một khuôn mẫu chung cần đạt tới của mọi quốc gia và mọi dân tộc. Tinh thần của bản Tuyên ngôn là dùng truyền đạt và giáo dục để nỗ lực thúc đẩy các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc tôn trọng các quyền con người cơ bản được đưa ra trong Tuyên ngôn.

Điều khoản cuối cùng của bản Tuyên ngôn có viết "Không được phép diễn giải bất kỳ điều khoản nào trong Bản tuyên ngôn này theo hướng ngầm ý cho phép bất kỳ quốc gia, nhóm người hay cá nhân nào được quyền tham gia vào bất kỳ hoạt động nào hay thực hiện bất kỳ hành vi nào nhằm phá hoại bất kỳ quyền và tự do nào nêu trong Bản tuyên ngôn này".

Tuyên ngôn Nhân quyền ASEAN

Tuyên bố Nhân quyền ASEAN (tiếng Anh: ASEAN Human Rights Declaration, viết tắt là AHRD) là văn bản tuyên bố chung về nhân quyền của các nước ASEAN trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 21 được tổ chức tại Phnom Penh, Campuchia vào ngày 18 tháng 11 năm 2012 với sự chấp thuận và ký kết của lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN. Đây là văn kiện chính trị đầu tiên của ASEAN nhằm tạo khuôn khổ chung cho tăng cường hợp tác ASEAN về thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trong khu vực.

Tuyên bố Nhân quyền ASEAN gồm 40 điều khoản, khẳng định mọi công dân ASEAN có 4 nhóm quyền căn bản về dân sự và chính trị, về kinh tế, xã hội và văn hóa, quyền phát triển, và quyền hưởng hòa bình. Các quyền này được xây dựng trên những nguyên tắc căn bản là bình đẳng, tôn trọng đặc thù khu vực và sự đa dạng của mỗi quốc gia. Tuy vậy, cũng có một số chỉ trích của các tổ chức nhắm đến tuyên bố này, cho rằng nó vẫn còn mang một số khiếm khuyết nhất định và thậm chí, một số tổ chức nhân quyền phê phán văn bản không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Nguồn gốc

Nguồn gốc tự nhiên
Những người theo học thuyết về quyền tự nhiên (natural rights) ‐ tiêu biểu là các tác giả  như  Zeno (333‐264 TCN), Thomas Hobbes (1588‐1679), John Locke (1632‐ 1704), Thomas Paine (1731‐1809)... cho rằng quyền con người là bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra  đều được hưởng vì họ là thành viên của nhân loại.

Các quyền con người không phụ thuộc vào phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa hay ý chí của bất cứ ai, giai cấp, tầng lớp, tổ chức, cộng đồng hay nhà nước nào; và không một chủ thể nào, kể cả các nhà nước, có thể ban phát hay tùy tiện tước bỏ các quyền con người.

Nguồn gốc pháp lý
Những người theo học thuyết về các quyền pháp lý (legal rights) gồm Edmund Burke (1729‐1797), Jeremy Bentham (1748‐1832)..., cho rằng quyền con người phải do các nhà nước quy định trong pháp luật; và như vậy, phạm vi, giới hạn và ở góc độ nhất định, cả thời hạn hiệu lực của các quyền con người phụ thuộc vào ý chí của tầng lớp thống trị  và những yếu tố  như  phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa... của từng xã hội.

Trong bộ luật quyết tế về quyền con người, Liên Hiệp quốc đã, một mặt thừa nhận quyền con người bao gồm các quyền tự nhiên, bẩm sinh không phụ thuộc vào sự ban phát hay tước đoạt của nhà nước; mặt khác, quyền con người là một  quan hệ pháp lý, được bảo vệ thông qua pháp luật.

Nguồn gốc xã hội
Về mặt lịch sử, quyền con người được nhận thức và được thúc đẩy do thực tiễn bị áp bức, bóc lột và bị tước đoạt về quyền trong các xã hội có giai cấp. Như vậy, quyền con người chỉ tồn tại trong xã hội có giai cấp và chỉ mất đi khi các giai cấp và điều kiện tồn tại giai cấp không còn; do đó, quyền con người là một phạm trù lịch sử.

Quyền con người bắt nguồn từ phẩm giá vốn có của con người. Chính phẩm giá con người làm nảy sinh những nhu cầu về quyền. Nhưng chỉ khi nào những nhu cầu về quyền này được xã hội thừa nhận và bảo vệ mới trở thành quyền. Với cách hiểu này, quyền con người sẽ tồn tại mãi mãi, gắn liền với sự tồn tại của con người và phát triển cùng với tiến trình văn minh nhân loại.

Đặc trưng

Tính phổ biến
Tính phổ biến (universal) và tính phụ thuộc vào bối cảnh lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo thể hiện ở chỗ quyền con người thuộc về tất cả mọi người, không phân biệt đối xử về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, địa vị xã hội, tôn giáo, hoàn cảnh kinh tế, khu vực địa lý. Tính phổ biến là bản chất của quyền con người.

Tính không thể chuyển nhượng
Quyền con người có tính không thể chuyển nhượng (inalienable) vì nó thuộc sở hữu vốn có của con người; không phải là sự ban phát hay tùy tiện tước đoạt. Mọi giới hạn, hạn chế hay tước bỏ quyền của một cá nhân  đều phải do pháp luật quy định và chỉ nhằm để bảo vệ lợi ích chính đáng, tương xứng của cộng đồng hay của cá nhân khác.

Tính không thể phân chia
Tính không thể phân chia (indivisible) được thể hiện ở chỗ các quyền con người  đều có tầm quan trọng như nhau, không có quyền nào được coi là đặc quyền, có giá trị cao hơn quyền khác. Việc tước bỏ hay hạn chế bất kỳ quyền nào đều tác động tiêu cực đến nhân phẩm, giá trị và sự phát triển của con người.

Tính liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau
Tính liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau (interrelated, interdependent) được thể hiện ở chỗ các quyền con người, mặc dù trong phạm vi rộng, nhiều lĩnh vực song đều nằm trong một chỉnh thể thống nhất và chúng luôn phụ thuộc vào nhau. Việc bảo đảm các quyền con người, toàn bộ hoặc một phần, nằm trong mối liên hệ phụ thuộc và tác động lẫn nhau. Sự vi phạm một quyền sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc bảo đảm các quyền khác, và ngược lại, tiến bộ trong việc bảo đảm một quyền sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp tác động tích cực đến việc bảo đảm các quyền khác.

Phân loại

Theo lĩnh vực
Xét về lĩnh vực điều chỉnh, có thể phân thành nhóm quyền chính trị, dân sự và nhóm quyền kinh tế, xã hội, văn hóa.

Nhóm các quyền dân sự, chính trị bao gồm: quyền sống; quyền không bị tra tấn, hạ nhục; quyền không bị bắt làm nô lệ; quyền tự do và an ninh cá nhân; quyền bình đẳng trước tòa án; quyền tự do đi lại; quyền lựa chọn nơi cư trú; quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng; quyền tự do ngôn luận; quyền bầu cử, ứng cử và tham gia vào các công việc của nhà nước, xã hội...

Nhóm quyền kinh tế, xã hội, văn hóa bao gồm: quyền làm việc; quyền được thành lập và gia nhập công đoàn; quyền được hưởng an sinh xã hội; quyền có mức sống thích đáng; quyền được giáo dục...

Theo chủ thể quyền
Xét về chủ thể của quyền, có thể phân thành các quyền cá nhân và các quyền của nhóm người xã hội. Với tư cách là cá nhân, tất cả mọi người đều được hưởng quyền phổ biến. Các nhóm xã hội cũng có tư cách là chủ thể quyền con người, là quyền chung của một nhóm hay tập thể có đặc điểm riêng, đặc thù (ví dụ quyền của nhóm người thiểu số).

Theo thế hệ quyền

Thế hệ thứ nhất là các quyền tự do cá nhân trên lĩnh vực dân sự, chính trị; có đặc điểm là xác lập nguyên tắc bảo vệ cá nhân trước quyền lực chính trị của nhà nước; mang tính cơ bản và thiết yếu đối với phẩm giá con người.

Thế hệ thứ hai là các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa. Đây là kết quả của quá trình đấu tranh vì mục tiêu công bằng về kinh tế, xã hội tại nhiều nước trên thế giới; có vai trò nổi bật trong các văn bản pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia. Đây là quyền được gọi là quyền con người tích cực, nhằm xác định vai trò chủ động của nhà nước trong việc tạo môi trường công bằng, thuận lơi để mọi người có quyền làm việc, tiếp cận hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, được hưởng phúc lợi xã hội và tham gia vào đời sống văn hóa...

Thế hệ thứ ba là các quyền tập thể (quyền phát triển; quyền sống trong môi trường trong lành; quyền tiếp cận thông tin; quyền truy cập internet...).

Giới hạn quyền
Giới hạn quyền với ý nghĩa là sự giới hạn đối với quyền con người. Quyền con người không phải là một khái niệm tuyệt đối và trong một số trường hợp cần phải được hạn chế nhằm đảm bảo trật tự xã hội. Theo Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966, một số quyền có thể bị giới hạn vì lý do bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khỏe, đạo đức xã hội, quyền và tự do của người khác…, cụ thể:

 Điều 12 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: “Bất cứ ai cư trú hợp pháp trên lãnh thổ của một quốc gia đều có quyền tự do đi lại và tự do lựa chọn nơi cư trú trong phạm vi lãnh thổ quốc gia đó. Mọi người đều có quyền tự do rời khỏi bất kỳ nước nào, kể cả nước mình. Những quyền trên đây sẽ không phải chịu bất kỳ hạn chế nào, trừ những hạn chế do luật định và là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khoẻ hoặc đạo đức xã hội hoặc các quyền tự do của người khác, và phải phù hợp với những quyền khác được Công ước này công nhận. Không ai bị tước đoạt một cách tuỳ tiện quyền được trở về nước mình”.
 Điều.18.3 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: Quyền tự do thực hành tôn giáo hoặc tín ngưỡng theo quy định này có thể bị giới hạn nhưng chỉ khi sự giới hạn đó là cần thiết cho việc bảo vệ an toàn, trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức của công chúng hoặc những quyền và tự do cơ bản của người khác.
 Điều 19.3 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: Việc thực hiện những quyền quy định tại mục 2 của điều này kèm theo những nghĩa vụ và trách nhiệm đặc biệt. Do đó, có thể phải chịu một số hạn chế nhất định, tuy nhiên, những hạn chế này phải được pháp luật quy định và chỉ khi để: a/ Tôn trọng những quyền tự do và uy tín của người khác; b/ Bảo vệ an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức của công chúng.
Điều 21 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: Quyền hội họp một cách hòa bình phải được công nhận. Việc thực hiện quyền này không bị hạn chế, trừ trường hợp do pháp luật quy định và những hạn chế này là cần thiết trong một xã hội dân chủ vì lợi ích của an ninh QG, an toàn và trật tự công cộng, để bảo vệ quyền và tự do của những người khác.
Điềuu 22.2 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: Việc hành sử quyền này (lập hội) không bị hạn chế, trừ trường hợp do pháp luật quy định và những hạn chế này là cần thiết trong một XH dân chủ vì lợi ích an ninh quốc gia, an toàn và trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức của công chúng hoặc các quyền và tự do của người khác.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khoẻ cộng đồng”

Tạm đình chỉ quyền
Trong những bối cảnh khẩn cấp đe dọa sự sống còn của đất nước (state of emergency), các quốc gia có thể tạm dừng (hay đình chỉ - derogation) việc thực hiện một số quyền trong một thời gian nhất định. Tạm đình chỉ có thể coi là một hình thức hạn chế quyền ở mức độ cao hơn so với bối cảnh thông thường. Nó được thể hiện qua những biện pháp mà các quốc gia có thể áp dụng trong bối cảnh khẩn cấp, bao gồm: thiết quân luật; cấm biểu tình, hội họp đông người; cấm hoặc hạn chế hoạt động của một số cơ quan thông tin đại chúng như truyền hình, phát thanh, báo chí; cấm ra, vào một khu vực hoặc xuất, nhập cảnh (với một số cá nhân hay nhóm); cấm tổ chức các hoạt động tôn giáo…

Trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966 quy định về tạm đình chỉ quyền như sau:

 Điều 4 Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 quy định: "Trong thời gian có tình trạng khẩn cấp xảy ra đe doạ sự sống còn của quốc và đã được chính thức công bố, các quốc gia thành viên có thể áp dụng những biện pháp hạn chế các quyền nêu ra trong Công ước này, trong chừng mực do nhu cầu khẩn cấp của tình hình, với điều kiện những biện pháp này không trái với những nghĩa vụ khác của quốc gia đó xuất phát từ luật pháp quốc tế và không chứa đựng bất kỳ sự phân biệt đối xử nào về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo hoặc nguồn gốc xã hội. Mỗi quốc gia khi sử dụng quyền hạn chế trên đây phải thông báo cho các quốc gia thành viên khác thông qua trung gian là Tổng thư ký Liên hiệp quốc”.
Điều 4.3 Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966 quy định: "Bất kỳ quốc gia thành viên nào của công ước này khi sử dụng quyền được hạn chế nêu trong điều này đều phải thông báo ngay cho các quốc gia thành viên khác, thông qua trung gian là Tổng thư ký Liên hiệp quốc, về những quy định mà quốc gia đó đã hạn chế áp dụng và lý do của việc đó. Việc thông báo tiếp theo sẽ được thực hiện, cũng thông qua trung gian trên, vào thời điểm quốc gia chấm dứt việc áp dụng sự hạn chế đó các quốc gia thành viên thừa nhận rằng, trong khi ấn định các quyền mà mỗi cá nhân được hưởng phù hợp với các quy định của công ước này, mỗi quốc gia chỉ có thể đặt ra những hạn chế bằng các quy định pháp luật trong chừng mực những hạn chế ấy không trái với bản chất của các quyền nói trên và hoàn toàn vì mục đích thúc đẩy phúc lợi chung trong một xã hội dân chủ."

Tổ chức bảo vệ

Liên Hợp Quốc

Liên Hợp Quốc (LHQ) là cơ quan liên chính phủ đa phương duy nhất có quyền xét xử quốc tế được chấp nhận rộng rãi về pháp chế nhân quyền chung. Tất cả các cơ quan của LHQ có chức năng tư vấn cho Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, và có rất nhiều các ủy ban ở trong LHQ có trách nhiệm bảo vệ các hiệp ước nhân quyền khác nhau. Bộ phận có thâm niên nhất của LHQ về nhân quyền là Văn phòng Cao ủy về Nhân quyền. LHQ được quốc tế ủy thác về:

Văn phòng Cao ủy về Nhân quyền

Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (tiếng Anh: Office of High Commissioner for Human Rights) là một cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc do Đại hội đồng thành lập vào ngày 20 tháng 12 năm 1993 có nhiệm vụ thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người được bảo hộ trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và luật quốc tế. ngay sau Hội nghị Thế giới về Nhân quyền tổ chức tại Viên - Áo.

Hội đồng Nhân quyền

Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc được thành lập tại Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới 2005 (2005 World Summit) để thay thế cho Ủy ban Liên Hợp Quốc về Nhân quyền (United Nations Commission on Human Rights), có nhiệm vụ điều tra sự vi phạm nhân quyền. Hội đồng Nhân quyền là một tổ chức trực thuộc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc  và báo cáo trực tiếp với tổ chức này. Nó được xếp dưới Hội đồng Bảo an. Bốn mươi bảy quốc gia trên một trăm chín mươi mốt ghế thành viên trong Hội đồng được bầu thông qua hình thức bỏ hiếu kín theo nguyên tắc đa số tương đối (trên 50%) ở Đại hội đồng. Các thành viên phục vụ tối đa sáu năm và có thể bị đình chỉ nếu vi phạm nhân quyền. Hội đồng này được đặt ở Genève, Thụy Sĩ và họp một năm ba lần; trường hợp khẩn cấp có thể có thêm các cuộc họp bổ sung.

Hội đồng này còn có các chuyên gia độc lập (báo cáo viên) để điều tra các vi phạm nhân quyền và báo cáo lại cho Hội đồng. Hội đồng Nhân quyền có thể yêu cầu Hội đồng Bảo an đưa các vụ kiện ra Tòa án Tội phạm Quốc tế (ICC) ngay cả những vấn đề ngoài quyền hạn của ICC.

Hội Hồng Thập Tự Quốc tế

Phong trào Chữ thập đỏ – Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế là tổ chức theo nhân đạo chủ nghĩa lớn nhất trên thế giới, thường được gọi là Hội Chữ thập đỏ hay Hội Hồng thập tự, theo biểu trưng đầu tiên của họ. Nó gồm có Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) ở Genève, Hiệp hội Chữ thập đỏ – Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), và 183 hội Chữ thập đỏ hoặc Trăng lưỡi liềm đỏ quốc gia riêng mà hiện nay được là thành viên chính thức của IFRC và được ICRC công nhận. Tất cả những tổ chức này không phụ thuộc nhau theo pháp lý, nhưng có liên quan với nhau do những căn bản, mục đích, biểu trưng, quy chế, và cơ quan giống nhau. Phong trào này tự giác và phi chính phủ. Mục đích đã được tuyên bố là để bảo vệ sự sống và sức khỏe con người, để bảo đảm là con người được tôn trọng, và để tránh và giảm bớt khổ sở, họ không phân biệt theo quốc tịch, dân tộc, tôn giáo hay tín ngưỡng, giai cấp, hoặc quan điểm chính trị.

Ân xá Quốc tế

Ân xá Quốc tế (tiếng Anh: Amnesty International, viết tắt AI) là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, đặt ra mục đích bảo vệ tất cả quyền con người đã được trịnh trọng nêu ra trong bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và các chuẩn mực quốc tế khác.

Đặc biệt, Ân xá Quốc tế hoạt động nhằm giải thoát tất cả tù nhân lương tâm; nhằm bảo đảm các tù chính trị được xử công bằng và công khai; nhằm bãi bỏ án tử hình, tra tấn, và các hình thức đối xử khác với tù nhân mà họ cho là tàn bạo; nhằm chấm dứt các vụ ám sát chính trị và mất tích cưỡng bức; và chống lại mọi sự vi phạm nhân quyền, bất kể là do chính phủ hay tổ chức khác.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền được thành lập năm 1978 dưới tên Helsinki Watch để giám sát Liên Xô, thu thập tư liệu về việc Liên Xô thực hiện các quy ước của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) và để giúp đỡ "các nhóm bảo vệ nhân quyền trong Liên bang Xô Viết". Năm 1988 Helsinki Watch hợp nhất với các tổ chức quốc tế khác có cùng chung mục đích trở thành Human Rights Watch. Một trong những người thành lập và giám đốc đầu tiên của tổ chức là Robert L. Bernstein.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tập trung vào việc điều tra và tường thuật về những hành động họ cho là vi phạm nhân quyền. Mối quan tâm chính của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền được họ nói là ngăn cản tham nhũng, ngăn cản phân biệt đối xử về giới tính hay về giai cấp xã hội trong chính phủ và chống lạm dụng quyền lực nhà nước (thí dụ như tra tấn hay giam tù biệt lập). Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có một bộ phận chuyên về vi phạm quyền con người đối với phụ nữ. Tổ chức ủng hộ hòa bình trong liên kết với những quyền con người cơ bản như quyền tự do tín ngưỡng và tự do báo chí.

Nội dung

Theo Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hợp Quốc, con người có ba nhóm quyền cơ bản bao gồm Quyền dân sự, Quyền chính trị và Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa.

Quyền dân sự
 Quyền không bị phân biệt đối xử, được thừa nhận là con người và bình đẳng về phẩm cách và quyền lợi
 Quyền sống, tự do và an toàn thân thể, không bị bắt làm nô lệ hay nô dịch
 Quyền không bị tra tấn hay chịu hình phạt hoặc những đối xử tàn ác, vô nhân đạo, làm hạ thấp nhân phẩm
 Quyền được công nhận là con người trước pháp luật
 Quyền bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ bình đẳng
 Quyền yêu cầu tòa án can thiệp chống lại những hành động vi phạm những quyền căn bản
 Quyền được bảo vệ khỏi bị bắt, giam giữ hay lưu đày tùy tiện
 Quyền được xét xử công khai, công bằng bởi tòa án độc lập, không bị kết án và trừng phạt vượt quá khuôn khổ pháp luật
 Quyền được suy đoán là vô tội cho đến khi có đủ bằng chứng phạm pháp
 Quyền tự do đi lại, cư trú trong lãnh thổ quốc gia
 Quyền rời khỏi bất cứ quốc gia nào, kể cả quốc gia của mình, và có quyền hồi hương
 Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; tự do thay đổi tôn giáo, tín ngưỡng; tự do biểu thị tôn giáo hay tín ngưỡng
 Quyền được bảo vệ đời tư, gia đình, nhà ở, thư tín, danh dự
 Quyền tự do tư tưởng, tự do lương tâm, tự do quan niệm và phát biểu quan điểm
 Quyền tự do hội họp và lập hội có tính cách hoà bình, không bị cưỡng ép gia nhập hội
 Quyền kết hôn với sự thuận tình hoàn toàn tự do của hai bên và bình đẳng trong hôn nhân
 Quyền sở hữu riêng tư hoặc hùn hiệp với người khác, không bị tước đoạt tài sản

Quyền chính trị
 Quyền tìm nơi tị nạn và được hưởng quyền tị nạn tại các quốc gia khác khi bị đàn áp
 Quyền có quốc tịch và không bị tước quốc tịch
 Quyền tham gia chính quyền của quốc gia mình trực tiếp hoặc qua các đại biểu do mình tự do lựa chọn
 Quyền bình đẳng tham gia công vụ trong nước
 Quyền biểu lộ ý nguyện thông qua những cuộc tuyển cử có định kỳ và trung thực, theo phương thức phổ thông đầu phiếu kín, hay theo các thủ tục tuyển cử tự do tương tự

Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa
 Quyền được hưởng an sinh xã hội và đòi được hưởng những quyền kinh tế, xã hội và văn hoá cần thiết
 Quyền được làm việc, được tự do lựa chọn việc làm, được hưởng những điều kiện làm việc công bằng và thuận lợi và được bảo vệ chống thất nghiệp
 Quyền được trả lương ngang nhau, không phân biệt đối xử cho những công việc ngang nhau
 Quyền được trả lương đủ để bảo đảm cho bản thân và gia đình một đời sống xứng đáng với nhân phẩm, và nếu cần, sẽ được bổ sung bằng những biện pháp bảo trợ xã hội khác
 Quyền thành lập nghiệp đoàn hay gia nhập nghiệp đoàn
 Quyền nghỉ ngơi và giải trí, hạn chế số giờ làm việc hợp lý và được hưởng những ngày nghỉ định kỳ có trả lương
 Quyền được hưởng một mức sống khả quan về phương diện sức khỏe và an lạc cho bản thân và gia đình
 Quyền được hưởng an sinh xã hội trong trường hợp thất nghiệp, đau ốm, tật nguyền, góa bụa, già yếu, hay thiếu phương kế sinh nhai do những hoàn cảnh ngoài ý muốn
 Quyền của sản phụ và trẻ em được đặc biệt săn sóc và giúp đỡ, các con (chính thức hay ngoại hôn) đều được hưởng bảo trợ xã hội như nhau
 Quyền được hưởng giáo dục, được hưởng chế độ giáo dục miễn phí mang tính cưỡng bách ít nhất ở cấp sơ đẳng và căn bản
 Quyền được phổ cập giáo dục kỹ thuật, chuyên nghiệp và cao đẳng trên căn bản bình đẳng, lấy thành tích làm tiêu chuẩn
 Quyền được hưởng một nền giáo dục phát huy đầy đủ nhân cách, tăng cường sự tôn trọng nhân quyền và những quyền tự do căn bản; đề cao sự thông cảm, bao dung và hữu nghị giữa các quốc gia, các cộng đồng sắc tộc hay tôn giáo
 Quyền ưu tiên lựa chọn giáo dục cho các con
 Quyền tự do tham gia vào đời sống văn hoá của cộng đồng, thưởng ngoạn nghệ thuật, được hưởng các tiến bộ khoa học và lợi ích của những tiến bộ ấy
 Quyền được bảo vệ những quyền lợi tinh thần và vật chất phát sinh từ những sản phẩm khoa học, văn học hay nghệ thuật của mình
 Quyền được hưởng một trật tự xã hội và trật tự quốc tế trong đó những quyền tự do có thể được thực hiện đầy đủ.

Giáo dục quyền con người

Giáo dục quyền con người (human rights education) là những hoạt động giảng dạy, tập huấn, đào tạo và phổ biến thông tin về quyền con người mà mục đích cuối cùng là để xây dựng một nền văn hóa quyền con người (human rights culture). Những mục tiêu cụ thể cần hướng đến là:

 Tăng cường sự tôn trọng các quyền và tự do cơ bản của con người;
 Phát triển đầy đủ nhân phẩm và ý thức về nhân phẩm của con người;
 Thúc đẩy sự hiểu biết, khoan dung, bình đẳng giới và tình hữu nghị giữa các quốc gia, các nhóm dân tộc, chủng tộc, tôn giáo và ngôn ngữ;
 Tạo  điều kiện cho tất cả  mọi người tham gia một cách hiệu quả vào các hoạt động của xã hội,
 Hỗ trợ các hoạt động của Liên hợp quốc về duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.
Giáo dục có vai trò quan trọng trong việc phổ biến tri thức về quyền con người, trong Tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con người năm 1948, Liên hợp quốc đã khẳng định rằng, một trong các mục tiêu của giáo dục là phải nhằm: “…thúc đẩy sự tôn trọng các quyền và tự do cơ bản của con người” (Điều 26(2)). Giáo dục nhằm thúc đẩy sự tôn trọng quyền con người còn  được  đề cao trong nhiều văn kiện quốc tế khác của Liên hợp quốc như Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa năm 1966 (Điều 13(1)), Công ước về quyền trẻ em năm 1989 (Điều 29(1,b)) và đặc biệt là trong Tuyên bố Vienna và Chương trình hành động được thông qua tại Hội nghị  thế  giới về  quyền con người lần thứ  hai tổ chức tại Vienna (Áo) năm 1993 (các đoạn 78‐82).

Cơ chế bảo vệ và thúc đẩy quyền con người
Việc ghi nhận các quyền con người trong hệ thống pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia là điều kiện cần, nhưng chưa đủ. Cần phải có biện pháp và cơ chế giám sát việc thực thi các quyền trên thực tế một cách hiệu quả. Cơ chế bảo vệ và thúc đẩy quyền con người được hình thành để đảm bảo các chuẩn mực quốc tế về quyền con người tương thích và được thực hiện ở mỗi quốc gia. Mục đích của cơ chế nhằm:

 Hỗ trợ các chính phủ áp dụng chuẩn mực quốc tế và hệ thống pháp luật quốc gia.
 Đưa ra các cơ chế nghĩa vụ để chính phủ thúc đẩy và thực hiện chuẩn mực quốc tế về quyền con người.
 Có sự hỗ trợ kịp thời đối với các nạn nhân khi xảy ra vi phạm quyền con người.
Hệ thống giám sát việc thực hiện quyền con người gồm các bên liên quan: các tổ chức liên chính phủ, chính phủ và phi chính phủ ở cấp độ quốc tế, khu vực, quốc gia và địa phương. Ở cấp độ quốc tế, cơ chế bảo vệ và thúc đẩy quyền con người là các cơ quan và các quy tắc, thủ tục, bảo vệ quyền con người của Liên hiệp quốc. Tiếp đó là cơ chế của các tổ chức khu vực (Châu Âu, Châu Á, Châu Phi, Asean...). Cuối cùng là nghĩa vụ bảo vệ và thúc đẩy quyền con người của bộ máy nhà nước ở mỗi quốc gia.

Vi phạm
Vi phạm nhân quyền gây ra bởi các chủ thể nhà nước hoặc phi nhà nước là các hành động lạm dụng, bỏ qua hoặc chối bỏ các quyền cơ bản của con người (bao gồm quyền dân sự, chính trị, văn hóa, xã hội và kinh tế). Vi phạm nhân quyền cũng xảy ra khi các chủ thể trên vi phạm bất cứ điều khoản nào trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hợp Quốc hoặc các luật quốc tế về nhân quyền và nhân đạo khác. Điều 39 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền chỉ định Hội đồng An ninh Liên Hợp Quốc (hay một cơ quan được giao trách nhiệm) là cơ quan có quyền tài phán xét xử các vụ vi phạm nhân quyền.

Hành động vi phạm nhân quyền được Liên Hợp Quốc, các tổ chức quốc gia, các chính phủ và các tổ chức phi chính phủ độc lập giám sát. Các tổ chức này thu thập bằng chứng và tài liệu về các cáo buộc vi phạm nhân quyền và gây áp lực nhằm thực thi pháp luật về nhân quyền.

Tội ác chiến tranh và tội ác chống lại nhân loại là những sự vi phạm nhân quyền nghiêm trọng nhất.

Đánh giá
Theo CNN, nhân quyền là một trong mười sáng kiến làm thay đổi thế giới, cùng với nông nghiệp, phân tâm học, thuyết tương đối, vắc xin, thuyết tiến hóa, World Wide Web, xà phòng, số 0 và lực hấp dẫn.

Xem thêm

 Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền
 Công ước quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị
 Công ước quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa
Công ước quốc tế về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt chủng tộc
Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật
Công ước quốc tế về xóa bỏ các hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ
Công ước chống tra tấn và các biện pháp trừng phạt hoặc đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hay hạ nhục
Công ước về Quyền trẻ em
Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc
Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát
Các thủ tục đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc
 Nhà hoạt động nhân quyền
 Danh sách các tổ chức hoạt động vì nhân quyền trên thế giới
Thiết chế nhân quyền quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Protect Human Rights
 Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc  bản lưu

Quan hệ quốc tế
Chính phủ
Bài cơ bản dài trung bình
Văn hóa
Luật pháp
Kinh tế học
Khái niệm trong luân lý học
Lạm dụng
Vi phạm nhân quyền
Chủ nghĩa bình quân


title: Quận Crook, Oregon

text:
Quận Crook là một quận nằm trong tiểu bang Oregon. Năm 2000, dân số của quận là 19.182. Tên của quận là tên của George Crook, một sĩ quan Quân đội Hoa Kỳ phục vụ trong Nội chiến Hoa Kỳ và vô số các cuộc chiến với người bản thổ châu Mỹ. Quận lỵ của quận là Prineville.

Địa lý
Quận nằm trong trung tâm địa lý của Oregon. Nó có tổng diện tích là 7.737 km² (2.987 mi²). Trong số đó có 7.717 km² (2.979 mi²) là đất và 21 km² (8 mi²) hay 0,27% là nước. Quận bị cắt giảm diện tích ban đầu là 8.600 dặm vuông để thành lập Quận Jefferson năm 1914 và Quận Deschutes năm 1916. Các ranh giới hiện tại là được thiết lập năm 1927.

Hình thể địa chất xưa nhất tại Oregon là ở gốc phía đông nam của Quận Crook gần ranh giới của nó với Quận Grant. Hình thể này là một lớp đá vôi Kỷ Devon được tạo nên từ một bờ vách san hô lớn khi phần lớn Oregon bị bao phủ bởi nước.

Các quận giáp ranh
 Quận Deschutes - nam, tây
 Quận Jefferson - bắc
 Quận Wheeler - bắc
 Quận Grant - đông
 Quận Harney - đông nam

Lịch sử
Ban đầu đi vào vùng đất này thì rất khó khăn khiến làm nản lòng việc định cư. Cố gắng đầu tiên để phát triển các con đường vào vùng này được thực hiện vào năm 1862 khi một xe lửa chở tiếp liệu cùng với bò vượt qua Đường mòn Scott. Đây cũng là nhóm người đầu tiên không phải là người bản thổ ở qua mùa đông trong Trung Oregon. Việc khám phá và phát triển Đèo Santiam trong thập niên 1860 đã cải tiến lối vào vùng này.

Quận Crook được thành lập từ phần phía nam của Quận Wasco ngày 24 tháng 10 năm 1882, và thiết lập thành phố Prineville như quận lỵ. Các cử tri đã xác nhận sự chọn lựa Prineville, thị trấn duy nhất được tổ chức trong quận, trong cuộc tổng tuyển cử năm 1884.

Các cộng đồng

Thành phố hợp nhất
Prineville

Các cộng đồng chưa hợp nhất
Paulina
Post
Powell Butte

Tham khảo

Quận của Oregon


title: Tricolia punctura

text:
Tricolia punctura là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Phasianellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tricolia


title: Lasioglossum scopaceum

text:
Lasioglossum scopaceum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Basalia

text:
Basalia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
Basalia nilgiroides Fibiger, 2008
Basalia serius Fibiger, 2008
Basalia cucullatelloides Fibiger, 2008
Basalia melanosticta (Hampson, 1907)

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Micronoctuini


title: Nong Muang (huyện)

text:
Nong Muang () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Lopburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Theo một kiến nghị năm năm 1989, 6 tambon đã được tách ra từ Khok Samrong để lập tiểu huyện (King Amphoe) Nong Muang vào ngày 1 tháng 4 năm 1990. Tiểu huyện đã được nâng cấp thành huyện ngày 15 tháng 12 năm 1996.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông bắc theo chiều kim đồng hồ) là Khok Charoen, Sa Bot, Khok Samrong, Ban Mi, huyện Takhli, Tak Fa và Phaisali của tỉnh Nakhon Sawan.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 67 làng (muban). Nong Muang là thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Nong Muang. Có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Nong Muang


title: Quận Presque Isle, Michigan

text:
Quận Presque Isle một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Rogers City. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 14.411 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 6663 km2, trong đó có 4954 km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 14.411 người, 6.155 hộ gia đình, và 4.203 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 22 người trên một dặm vuông (8/km ²). Có 9.910 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 15 trên một dặm vuông (6/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận đã được 98,07% người da trắng, 0,26% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,59% người Mỹ bản xứ, 0,16% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,09% từ các chủng tộc khác, và 0,82% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,55% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 28,5% là gốc Đức, gốc Ba Lan 28,2%, 7,9% gốc Anh, Mỹ 6,3%, Pháp 5,6% và 5,6% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 95,7% nói tiếng Anh và 3,1% người nói tiếng Ba Lan như là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 6.155 hộ, trong đó 24,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,80% là đôi vợ chồng sống với nhau, 6,30% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 31,70% là các gia đình không. 28,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 14,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,31 và cỡ gia đình trung bình là 2,80.

Trong dân số quận, cơ cấu độ tuổi trải ra với 20,90% dưới độ tuổi 18, 6,50% 18-24, 22,40% 25-44, 27,80% từ 45 đến 64, và 22,30% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 45 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 97,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 31.656, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 37.426. Phái nam có thu nhập trung bình $ 31.275 so với 20.625 USD cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.363 Mỹ mik. Có 6,80% gia đình và 10,30% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 13,10% những người dưới 18 tuổi và 9,20% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Bellulia nepalensis

text:
Bellulia nepalensis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Nepal.

Sải cánh dài khoảng 13 mm. Cánh trước màu nâu. Cánh dưới màu nâu hơi xám.

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Bellulia


title: That's My Goal

text:
"That's My Goal" là bài hát của Shayne Ward, quán quân mùa thi thứ hai X Factor. Bài hát đã được phát hành ngày 21 tháng 12 năm 2005 làm đĩa đơn mở đầu cho album phòng thu đầu tay, Shayne Ward. Bài hát tiêu thụ được 742.180 trong 5 ngày đầu tiên, đánh bật vị trí quán quân của Nizlopi trên UK Singles Chart. Đây là đĩa đơn bán chạy thứ hai năm 2005 tại Vương quốc Anh, và tính đến năm 2006, ca khúc đứng thứ 69 trong danh sách các đĩa đơn bán chạy nhất trong lịch sử Anh. Tính đến nay, đĩa đơn tiêu thụ được khoảng 1,3 triệu bản riêng ở Anh.

"That's My Goal" có 4 tuần tại vị trí số 1 trên UK Singles Chart và có mặt trong top 75 trong vòng 5 tháng.

Danh sách bài hát
 "That's My Goal" – 3:40
 "If You're Not the One" (trực tiếp trong The X Factor) – 2:16
 "Right Here Waiting" (trực tiếp trong The X Factor) – 1:32

Xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2005
Bài hát của Shayne Ward
Đĩa đơn đầu tay
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Pop ballad
Bài hát năm 2005
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart


title: Khu học chánh Houston

text:
Khu học chánh Houston (tiếng Anh: Houston Independent School District) là một hệ thống trường công lập lớn nhất tại tiểu bang Texas và lớn hạng thứ bảy tại Hoa Kỳ. Khu học chánh độc lập Houston phục vụ trong vai trò của một khu học chánh cộng đồng đối với phần lớn thành phố Houston và một số các khu tự quản ngoài biển và lân cận thành phố Houston. Giống như đa số các khu học chánh tại tiểu bang Texas, khu học chánh này độc lập khỏi thành phố Houston và tất cả các khu vực pháp lý của các quận hay khu tự quản khác mà nó phục vụ. Khu học chánh này có trụ sở chính nằm trong Trung tâm Hỗ trợ Giáo dục Hattie Mae White (gọi tắt là HMWESC) tại Houston.

Năm 2009, khu học chánh này được Cơ quan Giáo dục Texas đánh giá là khu học chánh có mức độ giáo dục chuẩn mực.

Lịch sử
Khu học chánh Houston được thành lập vào thập niên 1920 sau khi Nghị viện tiểu bang Texas biểu quyết tách chính quyền khu tự quản và chính quyền đặc trách giáo dục thành hai phần riêng biệt. Khu học chánh Houston thay thế Khu học chánh Harrisburg.

Số học sinh trong các trường công lập tại Houston tăng từ 5.500 vào năm 1888 lên đến trên 8.850 năm 1927.

Khu học chánh Houston sáp nhập một số khu vực của Khu học chánh White Oak năm 1937 và một số khu vực của Khu học chánh Addicks sau khi khu học chánh này bị giải tán.

Khu học chánh Houston đã hội nhập các chủng tộc theo cách thức hài hòa. Ban giáo dục của học khu gồm những người Mỹ Da trắng bảo thủ đã tiến hành từng giai đoạn một để hội nhập từng cấp lớp. Các vị lãnh đạo địa phương người Mỹ gốc châu Phi tin rằng nhịp độ hội nhập quá chậm chạp. William Lawson, một vị chức sắc trẻ đã kêu gọi các học sinh của Trường Trung học Wheatley tẩy chay. Năm ngày sau đó chỉ có khoảng 10% học sinh của trường này đến lớp. Năm 1970 một thẩm phán liên bang đã yêu cầu khu học chánh xúc tiến nhanh tốc độ hội nhập. Một số người nói tiếng Tây Ban Nha cảm thấy rằng họ bị kỳ thị khi con em của họ bị đưa vào học chung với các học sinh chỉ toàn là người Mỹ gốc châu Phi trong kế hoạch bãi bỏ sự tách biệt chủng tộc tại trường học (tách biệt chủng tộc tại trường học là chính sách theo đó cả lớp học hay cả trường chỉ có duy nhất 1 chủng tộc) vì thế họ đã đưa con em của họ ra khỏi các trường học đó để phản đối, cho đến khi có phán quyết vào năm 1973 làm thỏa mãn những yêu cầu của họ. Ban đầu, khu học chánh cưỡng bách việc bãi bỏ tách biệt chủng tộc đối với việc đi xe buýt, nhưng sau đó chuyển sang một chương trình tình nguyện.

Năm 1994, sau khi trưởng khu học chánh là Frank Petruzielo rời khu học chánh này thì khu học chánh đã biểu quyết với tỉ lệ 6-1 để đưa Yvonne Gonzalez làm trưởng khu học chánh tạm quyền; các thành viên hội đồng quản trị đã coi đây là một động thái "biểu tượng" vì Gonzalez là người nói tiếng Tây Ban Nha đầu tiên được giữ chức trưởng học khu tạm quyền. Gonzalez phục vụ cho đến khi Rod Paige trở thành trưởng học khu.

Các phong trào ly khai
Năm 1977, nhóm công dân tại phía tây Houston đã tìm cách thành lập Khu học chánh độc lập Westheimer từ một phần của Khu học chánh Houston. Tòa Thượng thẩm Hoa Kỳ bác bỏ đơn kháng cáo của họ sau khi việc thành lập khu học chánh này bị chính quyền từ chối.

Khu học chánh Houston trước đây phục vụ một phần thành phố Stafford nằm trong quận Harris (thành phố này có một phần nằm trong quận này) cho đến khi Khu học chánh Khu tự quản Stafford được thành lập năm 1982 để phục vụ toàn thành phố Stafford. Phần lớn thành phố Stafford từng nằm trong Khu học chánh Fort Bend và một phần nhỏ nằm trong Khu học chánh Houston.

Tổ chức khu học chánh

Ngày 1 tháng 12 năm 1994, các thành viên hội đồng quản trị Khu học chánh độc lập Houston đã bỏ phiếu phân chia khu học chánh thành 12 khu vực địa lý mang số; trong số 11 khu vực địa lý, mỗi khu vực có từ một đến ba trường trung học. Khu vực địa lý thứ 12 là một địa khu phụ.

Trước mùa hè năm 2005, Khu học chánh Houston có 13 khu hành chánh. Lúc đầu con số khu hành chánh được dự trù bị cắt thành ba khu nhưng sau đó Khu học chánh Houston quyết định cắt giảm con số xuống thành năm khu vào mùa thu năm 2005.

Số ghi danh theo học giảm xúc vào thập niên 2000
Con số học sinh ghi danh cho năm học 2006-2007 vào mùa thu năm là 203.163, ít hơn năm học trước đó khoảng 7.000 học sinh (210.202) hay giảm hơn 3%; con số học sinh ghi danh theo học trong năm học 2006-2007 giảm khoảng 2,5% so với năm học 2004-2005 (208.454). Từ con số học sinh ghi danh cho năm học 2006-2007 đã cho thấy khu vực Trung và Tây mất phần lớn số học sinh. Tổng cộng mất khoảng 4.400 học sinh.  Con số ghi danh được báo cáo cho năm học vào tháng 2 năm 2007 là 202.936.

Doanh nghiệp Micro Systems
Năm 2007 FBI, Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ, và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ bắt đầu một cuộc điều tra về mối liên hệ thương mại giữa Doanh nghiệp Micro Systems và Khu học chánh Houston. Frankie Wong, cựu chủ tịch của Micro Systems, và hai nhà quản trị của Khu học chánh độc lập Dallas bị truy tố vì phạm tội.

Các chương trình ăn sáng miễn phí
Trong thập niên 2000, Khu học chánh Houston đã lập ra chương trình có tên gọi "Breakfast in the Classroom" (có nghĩa là "Ăn sáng tại lớp học"). Chương trình này bị thay thế bằng một chương trình ăn sáng miễn phí tại các khu nhà ăn trong trường. Tờ Houston Press xuất bản một câu chuyện về những điều bất thường tài chính có liên quan đến một chương trình; tiểu bang Texas thông báo là họ sẽ điều tra chương trình này. Ngày 2 tháng 4 năm 2005, Abelardo Saavedra thông báo rằng chương trình này bị đình chỉ. Đến năm 2006 Khu học chánh Houston tái tục các chương trình ăn sáng miễn phí.

Tháng 1 năm 2006, Khu học chánh Houston bắt đầu sử dụng hệ thống phần mền về dinh dưỡng trẻ em của công ty Cybersoft và đã thành công hoàn toàn trong việc sử dụng nó theo khung sườn thời gian như đã định và cũng xứng hợp với ngân sách. Hệ thống phần mền này đã giúp điều hành bộ phận phục vụ thực phẩm của khu học chánh với chất lượng tính toán cao, hạ thấp chi phí và gia tăng thu nhập.

Giáo dục song ngữ và các trường tiên phong và trường kim chỉ nam

Khu học chánh Houston tập trung về giáo dục song ngữ phần lớn dành cho bộ phận học sinh người nói tiếng Tây Ban Nha trong đó có việc tuyển mộ khoảng 330 giáo viên đến từ México, Tây Ban Nha, Trung Mỹ và Nam Mỹ, Puerto Rico, Trung Quốc, và Philippines từ năm 1998 đến năm 2007.

Khu học chánh Houston có ba loại chương trình dặc biệt, đó là chương trình kim chỉ nam (magnet program), chương trình tiên phong (vanguard program), và chương trình tiên phong khu dân cư (neighborhood vanguard program). Mỗi chương trình kim chỉ nam có sự tập trung đặc biệt nhằm thu hút các học sinh từ khắp khu học chánh. Mỗi chương trình tiên phong là một chương trình chuyển chọn tài năng dành cho học sinh khắp khu học chánh. Chương trình tiên phong khu dân cư là chương trình được thiết lập dành cho các trẻ em tài năng theo học trong một trường đặc biệt nào đó.

Các trường kim chỉ nam được khởi sự trong thập niên 1970 như một cách để hội nhập chủng tộc tại các trường học một cách tự nguyện. Đến giữa thập niên 1990 nhiều trường kim chỉ nam không còn giữ mục tiêu này nữa mà thay vào đó tập trung vào việc cãi thiện phẩm chất giáo dục của các trường.

Các trường trung học kim chỉ nam (nghệ thuật trình diễn, khoa học, y tế nghiệp vụ, thi hành pháp luật,..) của Khu học chánh Houston được xem là một kiểu mẫu cho các khu học chánh đô thị khác trong cách cung cấp giáo dục chất lượng cao và giữ các học sinh giỏi trong nội thành không bỏ sang các trường tư thục hay các khu học chánh ngoại ô. Các trường kim chỉ nam được yêu chuộng bởi các bậc phụ huynh và học sinh mà từng bỏ tránh các trường học chất lượng thấp và bạo lực trường học. Các thành viên quản trị của các trường mất học sinh cho các trường có chất lượng cao, thí dụ như Bill Miller của Trường Trung học Yates đã phàn nàn về sự hiệu quả như thế của các trường kim chỉ nam.

Có 55 trường tiểu học kim chỉ nam, 30 trường trung học cấp 2 kim chỉ nam và 27 trường trung học cấp 2 kim chỉ nam. Một số trường kim chỉ nam có các chương trình hỗn hợp kim chỉ nam và thông thường trong khi các trường khác chuyên chương trình kim chỉ nam và không chấp nhận bất cứ học sinh "bình thường" nào.

Bộ phận học sinh của khu học chánh
Trong năm học 2009-2010, Khu học chánh Houston báo cáo con số học sinh ghi danh theo học là 202.773

 125.097 (61,7%) là người Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha
 53.680 (26,5%) là người Mỹ gốc châu Phi
 15.889 (7,8%) là người Mỹ gốc châu Âu
 5.962 (2,9%) là người Mỹ gốc châu Á
 1,241 (0,6%) là người Mỹ đa chủng tộc
 531 (0,3%) là người Mỹ bản địa hay người Alaska bản địa
 373 (0,2%) là người Hawaii bản địa/người các đảo khác

Trong số các học sinh lớp 9 tốt nghiệp năm 2004-2005 trong khu học chánh này thì có khoảng 15% thành công lấy được cấp bằng cử nhân. Trung bình toàn quốc Hoa Kỳ là 23%.

Năm 2010 Peter Messiah, trưởng văn phòng giáo dục đặc trách vô gia cư của Khu học chánh Houston, nói rằng Khu học chánh Houston đã xếp khoảng 3.000 học sinh là vô gia cư. Margaret Downing của tờ Houston Press nói rằng Messiah đã tiên đoán "một cách tự tin" rằng con số học sinh thực sự vô gia cư thì cao hơn vì một số gia đình đã quá sựng sùng khi tự nhận mình là vô gia cư. Messiah cũng nói rằng trong những năm trước 2010, con số học sinh được xếp loại vô gia cư gia tăng vì vì khu học chánh đã có thể nhận dạng tốt hơn các học sinh vô gia cư và vì cuộc khủng hoảng kinh tế cuối thập niên 2000 tiếp tục có ảnh hưởng đến các gia đình của học sinh.

Bộ phận quản lý khu học chánh

Tính đến tháng 9 năm 2009, trưởng khu học chánh độc lập Houston là Terry Grier.

Tính đến năm 2010, thành viên thuộc Hội đồng Giáo dục Khu học chánh Houston là:
 Chủ tịch: Greg Meyers
 Đệ Nhất Phó Chủ tịch: Paula M. Harris
 Đệ Nhị Phó Chủ tịch: Diana Dávila
 Bí thư: Carol Mims Galloway
 Trợ lý bí thư: Anna Eastman

Các thành viên khác gồm có: Michael L. Lunceford, Lawrence Marshall, Harvin C. Moore, và Manuel Rodríguez Jr.

Trưởng học khu

Cựu trưởng Khu học chánh Houston, Rod Paige đã sử dụng chương trình PEER. Các điểm số cải thiện của các trường trong khu học chánh đã khiến khu học chánh nhận được những lời khen gợi của các khu học chánh khác khắp quốc gia. Kaye Stripling đảm nhận trách nhiệm trưởng học khu khi Rod Paige về Washington, DC nhận chức vụ Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ trong nội các chính phủ của Tổng thống George W. Bush. Sau khi Stripling xuống chức trong vai trò trưởng học khu tạm thời, Abelardo Saavedra trở thành trưởng học khu vào ngày 9 tháng 12 năm 2004.

Phân chia hành chánh
Tính đến năm 2010, các trường thuộc Khu học chánh Houston được tổ chức qua các văn phòng đặc trách trung học cấp 3, trung học cấp 2 và tiểu học.

Trước kia, các trường thuộc Khu học chánh Houston được tổ chức thành các khu vực vùng. Mỗi khu vực vùng có một trưởng khu riêng.

Có năm khu vực vùng trong Khu học chánh Houston:
 Khu vực vùng trung tâm
 Khu vực vùng phía đông
 Khu vực vùng phía bắc
 Khu vực vùng phía nam
 Khu vực vùng phía tây

Trước khi được tái tổ chức năm 2005, Khu học chánh Houston có các khu vực sau đây:
Geographic districts:
 Khu trung tâm
 Khu đông
 Khu bắc
 Khu trung bắc
 Khu đông bắc
 Khu tây bắc
 Khu nam
 Khu trung nam
 Khu đông nam
 Khu tây nam
 Khu tây
Các khu khác:
 Khu phụ
 Các trường Acres Homes Coalition

Một khu khác là khu trung tây sau đó được thành lập trước lúc khu học chánh Houston được tái tổ chức.

Thuế
Tính đến năm 2010, trong số các khu học chánh nằm trong Quận Harris thì Khu học chánh Houston có tỉ lệ thuế thấp nhất.

Kênh truyền hình của Khu học chánh Houston
Nhà nằm trong khu vực thuộc Khu học chánh Houston có thể bắt được kênh truyền hình cáp của Khu học chánh Houston.
Kênh 18 của dịch vụ truyền hình cáp Comcast
Kênh 76 của dịch vụ truyền hình cáp Phonoscope Communications
Kênh 96 của dịch vụ truyền hình cáp TV Max
Kênh 18 của dịch vụ truyền hình cáp Cebridge

Khu vực phục vụ của Khu học chánh Houston

Khu học chánh bao phủ phần lớn vùng Đại-Houston (vùng đô thị Houston), bao gồm tất cả các thành phố Bellaire, West University Place,. Southside Place, và phần lớn các khu vực nằm bên trong địa giới của thành phố Houston. Khu học chánh Houston cũng nhận học sinh từ phần đất nằm bên trong Quận Harris của Missouri City (thành phố này nằm trong hai quận), một phần của Jacinto City, một phần nhỏ của Hunters Creek Village, một phần nhỏ của Piney Point Village, và một phần nhỏ của Pearland. Khu học chánh Hôustn cũng nhận học sinh từ các khu chưa hợp nhất của quận Harris. Học khu trải rộng trên một diện tích là covers  đất.

Tất cả các khu vực của Khu học chánh Houston nằm trong khu vực thuế của Hệ thống Đại học Cộng đồng Houston.

Các thành phố

Khu học chánh Houston trải rộng trên địa bàn của tất cả các khu tự quản sau đây:
 Bellaire
 Southside Place
 West University Place

Khu học chánh Houston trải rộng trên một phần địa bàn của các khu tự quản sau đây:
 Houston (phần lớn thành phố Houston)
 Hunters Creek Village (các khu vực ở phía nam Buffalo Bayou thuộc Khu học chánh Houston)
 Jacinto City (các khu vực phía bắc Đường Market nằm trong Khu học chánh Houston)
 Missouri City (Chỉ phần đất nằm trong quận Harris)
 Pearland (Một phần của khu vực nằm trong quận Harris)
 Piney Point Village (các khu vực phía nam Buffalo Bayou nằm trong Khu học chánh Houston)

Khu học chánh Houston cũng trải rộng trên các phần đất chưa hợp nhất của quận Harris.

Chuyên chở học sinh

Khu học chánh Houston cung cấp dịch vụ xe buýt trường học cho bất cứ học sinh nào học trong Khu học chánh Houston hay tham dự một chương trình học kim chỉ nam và sống cách xa  hay xa hơn từ trường học (được tính dựa theo lộ công cộng gần nhất) hay phải vượt qua những chướng ngại vật nguy hiểm để đến trường. Một số học sinh thuộc các chương trình đặc biệt nào đó cũng được phép sử dụng hệ thống chuyên chở xe buýt trường học.
 Khu học chánh Houston không cung cấp dịch vụ xe buýt trường học cho các học sinh tiền-mẫu giáo.

Xếp bậc các trường học
Trong Khu học chánh Houston, các lớp từ mẫu giáo đến lớp 5 được xếp loại là trường tiểu học (elementary school), từ lớp 6 đến lớp 8 là trung học cấp 2 (middle school), và từ lớp 9 đến lớp 12 là trung học cấp 3 (high school). Một số trường tiểu học có lớp học đến lớp 6.

Mỗi nhà trong Khu học chánh Houston đều được chỉ định một trường tiểu học, một trường trung học cấp 2, và một trường trung học cấp 3. Khu học chánh Houston có nhiều chương trình phụ và chương trình chọn lựa chuyển tiếp sẵn sàng cho các học sinh nào muốn có một sự giáo dục đặc biệt nào đó và/hoặc không thích trường học gần nhà của mình.

Tòa nhà hành chánh

Tòa nhà hành chánh hiện nay là Trung tâm Hỗ trợ Giáo dục Hattie Mae White nằm trong khu tây bắc thành phố Houston. Bộ phận hành chánh của khu học chánh đã chuyển vào các văn phòng này vào mùa xuân năm 2006.<ref name="Tearing">Radcliffe, Jennifer. "HISD landmark demolished / Known as district's `Taj Mahal,' it won't be missed by everyone / Tearing away its old image." Houston Chronicle. Friday ngày 15 tháng 9 năm 2006. B1 MetFront. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2009.</ref> Tòa nhà này được đặt theo tên của Hattie Mae White, thành viên người Mỹ gốc châu Phi đầu tiên của hội đồng quản trị Khu học chánh Houston và cũng là công chức người Mỹ gốc châu Phi đầu tiên được bầu lên tại tiểu bang Texas kể từ thời tái thiết Hoa Kỳ sau nội chiến.

Tòa nhà hành chánh của Khu học chánh Houston từ tháng 7 năm 1970 đến tháng 3 năm 2006 là Tòa Hành chánh Hattie Mae White rộng  nằm ở số 3830 Đường Richmond. Cơ sở tiện ích này được người ta gán cho cái tên là "Taj Mahal" vì có tầng nhà chia ba (tầng nhà có một phần là sàn của tầng phía trên và là trần của tầng phía dưới) và hình thể tròn ngược kim đồng hồ. Thiết kế của tòa nhà khiến gây khó khăn cho người khuyến tật sử dụng xe lăn để di chuyển trong tòa nhà. Tòa nhà phức hợp này đáng giá 6 triệu đô la Mỹ. Tòa nhà có sân vườn nhiệt đới bên trong, khiến cho người ta chỉ trích sự chi tiêu lãng phí của học khu. Khi học khu xem xét đến việc cắt bỏ chương trình mẫu giáo đại chúng vì lý do tài chánh, những người đóng thuế đã bỏ phiếu loại bỏ nhiều thành viên hội đồng học khu. Khu học chánh bán tòa nhà phức hợp này với giá 38 triệu đô la cho một công ty mà sau đó đã san bằng khu vực này và phát triển một khu thương mại đa dụng; công việc san bằng được tiến hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2006. Toán nhân viên san bằng cũng đã phá hủy Trường Tiểu học Will Rogers kế bên nằm ở số 3101 Weslayan. Trường tiểu học này đóng cửa vào mùa xuân năm 2006. Tòa nhà hành chánh củ của Khu học chánh Houston có xuất hiện trong cuốn phim The Thief Who Came to Dinner''.

Khu đất của tòa nhà hành chánh củ hiện nay có một nơi bán hàng của công ty Costco cùng với một số những cơ sở thương mại khác.

Các nhân viên và nhà giáo nổi tiếng
Lyndon B. Johnson là một thầy giáo trở thành tổng thống Hoa Kỳ thứ 36
Laura Bush, một cô giáo tại Trường Tiểu học Kennedy Elementary, sau đó trở thành Đệ Nhất Phu nhân Hoa Kỳ
Edison E. Oberholtzer, cựu trưởng khu học chánh, người sáng lập và chủ tịch đầu tiên của Đại học Houston
Alberto Gonzales, chủ tịch Ủy ban Phân quyền Học khu, sau này trở thành Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ
Rod Paige, cựu trưởng khu học chánh, trở thành Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 HISDConnect
 HISD QUY CHẾ TÁC PHONG HỌC SINH QUYỀN LỢI VÀ TRÁCH NHIỆM 2015-2016( )
 HISDConnect (Archive)
 HISDConnect (Mobile) /
HISDConnect (1997–2002) (Archives)
 Houston ISD Pre-K
 HISD Virtual School
 HISD Library Services
 HISD Tax Office
 HISD Benefits
 The Central Region
 Think HISD (Archive)
List of schools in the HISD from GreatSchools.net

Houston
Houston
Quận Harris, Texas
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata


title: Schematiza apicicornis

text:
Schematiza apicicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: 2539 Ningxia

text:
2539 Ningxia (1964 TS2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 10 năm 1964 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2539 Ningxia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1964


title: Polyscias mauritiana

text:
Polyscias mauritiana là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Mauritius.

Chú thích

Tham khảo
 Strahm, W. 1998. Polyscias mauritiana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Mauritius
Chi Đinh lăng


title: Pleudihen-sur-Rance

text:
Pleudihen-sur-Rance () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Pleudihen-sur-Rance được gọi là Pleudihennais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pleudihen-sur-Rance at the National Geographic Institute, France
 Pleudihen-sur-Rance in the French census of 1999
 The location of Pleudihen-sur-Rance in France
 Cider production in Brittany
French Ministry of Culture list for Pleudihen-sur-Rance

Pleudihensurrance


title: Chiếc giày vàng châu Âu

text:
Chiếc giày vàng châu Âu (tiếng Anh: European Golden Shoe, tên gọi cũ là European Golden Boot) là một giải thưởng bóng đá hằng năm được trao cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại các trận đấu thuộc hệ thống các giải đấu hàng đầu quốc gia thuộc Liên đoàn bóng đá châu Âu trong một mùa giải. Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất sẽ được nhận giải (các giải lớn như Anh, Đức, Tây Ban Nha... thì có hệ số lớn hơn). Thành tích của cầu thủ không bao gồm số bàn thắng ghi được trong các giải khác như cúp quốc gia, cúp liên đoàn và các cúp châu Âu, Siêu cúp châu Âu, Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ (trước là Cúp Liên lục địa), cũng như không tính các bàn thắng cầu thủ đó ghi được cho đội tuyển quốc gia trong mùa bóng đó. Kể từ khi được thành lập vào mùa bóng 1967-1968, danh hiệu có tên gọi ban đầu theo tiếng Pháp là Soulier d'Or, sau dịch thành Chiếc giày vàng châu Âu (Golden Shoe or Boot), nhằm trao tặng cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại tất cả các giải đấu châu Âu mùa bóng năm đó. Do tạp chí L'Équipe tổ chức lần đầu năm 1968, giải thường bắt đầu được trao bởi European Sports Media kể từ mùa 1995-96. Hiện tại Erling Haaland là chủ nhân của giải thưởng này sau 36 bàn thắng ghi được tại Premier League.

Lịch sử
Từ năm 1968 đến năm 1991, danh hiệu được trao cho chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất tại bất kì giải đấu châu Âu nào. Quy định này không phụ thuộc vào tính khắc nghiệt của giải đấu cũng như số trận mà cầu thủ đó thi đấu. Trong thời gian này Eusébio, Gerd Müller, Dudu Georgescu và Fernando Gomes là những cầu thủ 2 lần nhận được danh hiệu. Sau một khiếu nại từ phía hiệp hội bóng đá Síp khi cho rằng một cầu thủ trong giải đấu của họ ghi được đến 40 bàn thắng, (mặc dù số liệu chính thức hai cầu thủ dẫn đầu ở giải đấu đó chỉ ghi được 19 bàn), L'Équipe đã ngừng trao giải từ 1991 đến 1996. Do sự chênh lệch giữa trình độ các giải đấu dẫn đến sự thiếu công bằng (giải đấu trình độ thấp hơn dễ ghi được bàn thắng hơn các giải đấu trình độ cao, như ở Romania, Síp) và cả sự nghi ngờ gian lận (như trường hợp Cămătaru của Romania), cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mùa bóng 1990–91 là Darko Pancev của Nam Tư phải đến năm 2006 mới nhận được giải thưởng.

Kể từ mùa 1996-97, European Sports Media tiếp tục đứng ra trao danh hiệu này nhưng có bổ sung quan trọng là hệ số tính điểm đối với từng giải vô địch quốc gia, cho phép những cầu thủ ở các giải vô địch khắc nghiệt hơn giành chiến thắng ngay cả khi họ ghi ít bàn hơn một cầu thủ ở giải đấu thấp hơn. Hệ tính điểm được xác định bởi xếp hạng của giải vô địch theo hệ số UEFA, phụ thuộc vào thành tích thi đấu của các câu lạc bộ ở mỗi giải tại các giải đấu của UEFA trong năm mùa bóng. Số bàn thắng ghi được trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu theo danh sách hệ số được nhân với 2, số bàn thắng tại các giải đấu xếp hạng từ 6 đến 22 nhân với 1.5, còn số bàn thắng tại các giải đấu xếp hạng từ 22 trở xuống được nhân với 1. Do đó, số bàn thắng tại các giải đấu hạng cao hơn sẽ tính nhiều điểm hơn số bàn tại các giải đấu hạng thấp hơn. Và thực tế đã chứng minh cầu thủ ở những giải vô địch trình độ cao sẽ nhiều cơ hội giành Chiếc giày vàng hơn, khi từ năm 1996 đến nay, chỉ có 2 lần danh hiệu Chiếc giày vàng không thuộc về cầu thủ được nhân hệ số 2.

Danh sách nhận giải

Chú giải

Thống kê

Nhận nhiều giải nhất
Lionel Messi là cầu thủ duy nhất sở hữu 6 chiếc giày vàng châu Âu. Cristiano Ronaldo là cầu thủ đầu tiên nhận giải ba phẩy năm lần, một lần với Manchester United và ba lần với Real Madrid. Lionel Messi của Barcelona là cầu thủ đầu tiên nhận giải này 3 lần, 5 lần và 6 lần, hiện tại là cầu thủ duy nhất giành giải này 5 lần và 6 lần, cũng là cầu thủ duy nhất giành 3 chiếc giày vàng liên tiếp từ năm 2017 đến 2019, đồng thời giữ kỷ lục hiện tại với 50 bàn thắng ghi được trong mùa 2011-12. Gerd Müller của Bayern Munich là cầu thủ đầu tiên thắng giải hai lần (1969–70 và 1971–72). Bốn cầu thủ Ally McCoist (1991–92, 1992–93). Diego Forlán (Villarreal, Atlético Madrid), Luis Suárez (Liverpool F.C., FC Barcelona), Mário Jardel (Porto, Sporting CP) và Cristiano Ronaldo là những cầu thủ sở hữu giày vàng với hai đội bóng khác nhau. Cristiano Ronaldo và Luis Suárez là hai cầu thủ duy nhất đoạt giày vàng ở hai giải vô địch quốc gia khác nhau (Premier League và La Liga). Lionel Messi nhận tất cả sáu giày vàng, trong 6 chiếc đó Messi không phải chia sẻ chung danh hiệu với cầu thủ nào cả.

Người nhận giải theo đội bóng

Người nhận giải theo quốc tịch

Người nhận giải theo giải đấu

Tham khảo
Tra cứu chung

Cụ thể

Xem thêm
 Quả bóng vàng châu Âu

Liên kết ngoài

 tại tạp chí Thể thao châu Âu
Chiếc giày vàng châu Âu tại WorldSoccer.com

Giải thưởng bóng đá châu Âu
Giải thưởng thành lập năm 1967
Danh sách bóng đá


title: Trần Khánh Chi

text:
Trần Khánh Chi (chữ Hán: 陈庆之, 484 – 539) là tướng lãnh nhà Lương thời Nam Bắc triều. Năm 529, ông đem theo chưa đến 1 vạn binh, nhận mệnh hộ tống Bắc Hải vương Nguyên Hạo của nhà Bắc Ngụy quay về Ngụy đô Lạc Dương, trong khoảng 140 ngày, đánh hạ 32 tòa thành, chiến thắng 47 trận, là kỳ công hiếm có trong lịch sử Trung Quốc.

Xuất thân
Khánh Chi tự Tử Vân, người huyện Quốc Sơn, quận Nghĩa Hưng . Từ nhỏ Khánh Chi theo hầu Tiêu Diễn. Diễn thích cờ vây, mỗi lần chơi cờ đều ngồi từ tối đến sáng, người hầu mỏi mệt ngủ thiếp đi, chỉ có Khánh Chi tỉnh táo, nghe gọi thì đến ngay, nên rất được Diễn khen ngợi, yêu mến.

Khánh Chi theo Diễn lật đổ Nam Tề đế Tiêu Bảo Quyển, ít lâu sau được làm Chủ thư. Khánh Chi bỏ tiền chiêu mộ kẻ sĩ, luôn muốn lập công tích. Diễn lên ngôi hoàng đế, tức là Lương Vũ đế, Khánh Chi được trừ làm Phụng triều thỉnh.

Khởi đầu binh nghiệp
Tháng giêng ÂL năm Phổ Thông thứ 6 (525), Từ Châu thứ sử Nguyên Pháp Tăng của Bắc Ngụy ở Bành Thành xin nội phụ, triều đình lấy Tuyên Thành thái thú Nguyên Lược làm Đại đô đốc, Khánh Chi làm Vũ uy tướng quân, cùng Hồ Long Nha, Thành Cảnh Tuấn soái các cánh quân tiếp ứng. Sau khi trở về, Khánh Chi được trừ làm Tuyên mãnh tướng quân, Văn Đức chủ soái, tiếp tục soái 2000 quân, hộ tống Dự Chương vương Tiêu Tống vào trấn thủ Từ Châu. An Phong vương Nguyên Duyên Minh, Lâm Hoài vương Nguyên Úc soái 2 vạn quân Bắc Ngụy áp sát Bành Thành.    Duyên Minh sai biệt tướng Khâu Đại Thiên đắp lũy Tầm Lương, quan sát tình hình quân Lương. Khánh Chi tiến đánh lũy ấy, một hồi trống liền phá vỡ.

Lương Vũ đế sợ Tiêu Tống thất bại, sắc cho ông ta đưa quân về, nhưng Tống sợ về nam thì không còn được quay lại bắc biên, bèn chạy sang đầu hàng bọn Nguyên Duyên Minh. Quân Lương tan rã, chư tướng không thể chế ngự. Quân Ngụy tiến vào Bành Thành, các cánh quân Lương đều tổn thất 7, 8 phần 10, chỉ có Khánh Chi phá cửa bỏ chạy trong đêm, nên bảo toàn được cánh quân của mình.

Tháng 7 ÂL năm thứ 7 (526), Vũ đế nghe tin Thọ Xuân bị nước sông Hoài gây lụt, bèn sai bọn An tây tướng quân Nguyên Thụ tiến đánh; lấy Khánh Chi làm Giả tiết, Tổng tri quân sự. Tháng 11 ÂL, Dự Châu thứ sử Lý Hiến của Bắc Ngụy sai con trai là Lý Trường Quân đắp 2 thành để kháng cự, Khánh Chi đánh hạ cả 2, Hiến yếu thế bèn dâng Thọ Xuân xin hàng. Khánh Chi tiến chiếm Thọ Xuân, thu hàng cả thảy 52 thành, bắt được 75000 nam nữ, được chuyển làm Đông cung trực cáp, ban tước Quan Trung hầu.

Chiến thắng Qua Dương
Tháng 10 ÂL năm Đại Thông đầu tiên (527), Khánh Chi được theo Lĩnh quân Tào Trọng Tông tiến đánh Qua Dương , còn có Tầm Dương thái thú Vi Phóng đến hội quân. Thường Sơn vương Nguyên Chiêu đem 5 vạn mã bộ quân Bắc Ngụy đến cứu viện , tiền quân đến Đà Giản, cách Qua Dương 40 dặm. Phóng nói: “Tiên phong của giặc đều là tinh nhuệ nhanh nhẹn, đánh thắng không đáng gọi là công, còn như thất bại, phá hoại khí thế của quân ta. Binh pháp nói ‘dĩ dật đãi lao’, chẳng bằng chớ đánh.” Khánh Chi nói: “Người Ngụy từ xa đến, đều đã mệt mỏi, cách ta xa xôi, ắt không hoài nghi, nhân lúc họ chưa đứng vững, nên bẻ gãy sĩ khí của họ. Vả lại nghe nói nơi giặc đóng trại, rất nhiều cây rừng, ắt không ra ngoài ban đêm. Các anh chớ có nghi ngờ, Khánh Chi xin một mình ra tay.” Vì vậy Khánh Chi cùng 200 kỵ binh dưới quyền tiến đánh , phá được tiền quân địch, khiến người Ngụy kinh hãi. Khánh Chi trở về, cùng chư tướng liên doanh tây tiến, tựa lưng vào thành Qua Dương mà giằng co với quân Ngụy. Từ xuân đến đông, đôi bên có vài mươi đợt giao chiến. Quân Lương mệt mỏi, viện quân Ngụy lại muốn đắp lũy ở phía sau. Bọn Trọng Tông sợ hai mặt thụ địch, tính rút lui. Khánh Chi dựng cờ tiết ở quân môn, nói: “Từ đó đến nay, trải qua 1 năm, hao phí cực nhiều. Nay các anh không còn lòng dạ chiến đấu, chỉ muốn rút lui, nào phải muốn lập công danh, chẳng qua là tụ họp làm chuyện cướp bóc vậy. Tôi nghe nói đặt binh vào đất chết, mới có thể cầu sống, đợi giặc tập hợp, sau đó thì đánh. Còn muốn ban sư, Khánh Chi có riêng mật sắc, hôm nay ai phạm tội, cứ theo sắc mà thi hành.” Tào Trọng Tông cảm phục kế của Khánh Chi, nên nghe theo.

Người Ngụy đắp 13 thành làm thế ỷ giốc, hòng khống chế quân Lương. Khánh Chi nhân đêm tối ngậm tăm lẻn ra, phá được 4 lũy, Qua Dương thành chủ Vương Vĩ xin hàng. Vi Phóng lệnh cho hơn 30 kẻ đầu hàng chia ra thông báo với các doanh Ngụy, Khánh Chi bày chiến lợi phẩm, nổi trống theo sau. Quân Ngụy trong 9 thành còn lại tan rã, quân Lương đuổi đánh, bắt và giết bằng hết, khiến thây người tắc nghẽn Qua Thủy, thu hàng hơn 3 vạn nam nữ. Quân Lương thừa thắng tiến đến Thành Phụ mới dừng, triều đình lấy đất của Qua Dương đặt làm Tây Từ Châu. Vũ đế hài lòng, tự tay viết chiếu khen ngợi Khánh Chi.

Bắc phạt Bắc Ngụy
Tháng 4 ÂL năm Đại Thông thứ 2 (528), Bắc Ngụy xảy ra sự kiện Hà Âm, Bắc Hải vương Nguyên Hạo sợ hãi chạy sang nhà Lương. Tháng 10 ÂL, Vũ đế lấy Hạo làm Ngụy vương, Khánh Chi làm Giả tiết, Tiêu dũng tướng quân, đưa Hạo về bắc.      Trong tháng ấy, họ vượt Hoán Thủy, chiếm được thành huyện Chí.

Thừa cơ Thượng Đảng vương Nguyên Thiên Mục lựa chọn trấn áp khởi nghĩa Hình Cảo thay vì Nguyên Hạo, vào tháng 4 ÂL năm Trung Đại Thông đầu tiên (529), Khánh Chi cùng Hạo xuất phát từ Chí, tiến chiếm Huỳnh Thành, rồi đến Lương Quốc. Tướng Ngụy là Khâu Đại Thiên có 7 vạn quân, đắp 9 lũy để kháng cự. Khánh Chi tấn công, từ sớm đến giờ Thân, phá được 3 lũy, Đại Thiên bèn hàng. Hạo bèn đăng cơ ở phía nam thành Tuy Dương, đổi niên hiệu là Hiếu Cơ,  thụ Khánh Chi làm Sứ trì tiết, Trấn bắc tướng quân, Hộ quân, Tiền quân đại đô đốc. Bấy giờ Tế Âm vương Nguyên Huy Nghiệp soái 2 vạn người của Vũ Lâm thứ tử đến cứu viện Lương Quốc , đồn trú Khảo Thành. Thành này 4 mặt được nước bao quanh, phòng bị chắc chắn. Khánh Chi mệnh cho dựng lũy trên cầu nổi, đánh chiếm được thành, bắt sống Huy Nghiệp, thu 7800 cỗ xe thu thuế. Khánh Chi tiếp tục tiến đến Lương Quốc, ai trông thấy cờ của ông cũng xin hàng.

Tháng 5 ÂL, Hạo và Khánh Chi chiếm được Lương Quốc. Hạo tiến Khánh Chi làm Vệ tướng quân, Từ Châu thứ sử, Vũ Đô công; họ tiếp tục tây tiến. Tả bộc xạ Dương Dục, Tây A vương Nguyên Khánh, Phủ quân tướng quân Nguyên Hiển Cung đem binh cụ ngự dụng và người của Vũ Lâm tông tử, thứ tử cả thảy 7 vạn, giữ Huỳnh Dương chống lại Hạo. Quân đã tinh nhuệ, thành lại vững chắc, Khánh Chi chưa thể chiếm được. Nguyên Thiên Mục sắp kéo đại quân đến, trước sai Phiếu kỵ tướng quân Nhĩ Chu Thổ Một Nhi lãnh 5000 Hồ kỵ, kỵ tướng Lỗ An lĩnh 9000 bộ kỵ Hạ Châu, cứu viên Dương Dục; lại sai Hữu bộc xạ Nhĩ Chu Thế Long, Tây Kinh Châu thứ sử Vương Bi đem 1 vạn kỵ binh giữ Hổ Lao. Thổ Một Nhi, Thiên Mục trước sau kéo đến, cờ trống nối dài không dứt. Tướng sĩ nhà Lương sợ hãi, Khánh Chi bèn cởi yên, cho ngựa ăn, tuyên dụ mọi người rằng: “Bọn ta đã đến nơi này, phá thành cướp đất, thật là không ít. Các anh giết cha anh người ta, bắt trai gái người ta, lại không đếm xuể. Quân đội của Thiên Mục, đều là kẻ thù. Bọn ta chỉ có 7000, bọn giặc hơn 30 vạn, việc của hôm nay, chỉ có liều chết mới được sống mà thôi. Kỵ binh giặc nhiều, không thể cùng họ giao chiến trên đồng bằng. Nhân lúc họ còn chưa đến đây, gấp đánh lấy thành này làm chỗ cậy nhờ. Hãy tự giết mổ đi.” Hồi trống đầu tiên, tất cả binh sĩ nhà Lương đều trèo lên, tráng sĩ người Đông Dương là Tống Cảnh Hưu, người Nghĩa Hưng là Ngư Thiên Mẫn trèo tường mà vào, nên chiếm được thành. Ít lâu sau, đại quân Ngụy hội họp ở ngoài thành, Khánh Chi soái 3000 kỵ binh tựa lưng vào thành mà chống trả, đại phá địch. Lỗ An ở trong trận xin hàng, Thiên Mục, Thổ Một Nhi một ngựa chạy thoát. Khánh Chi thu kho lẫm của Huỳnh Dương, bò ngựa thóc lụa không thể đếm xuể. Quân Lương tiến đến Hổ Lao, Nhĩ Chu Thế Long bỏ thành mà chạy. Bắc Ngụy Hiếu Trang đế sợ hãi, bèn chạy sang bờ bắc Hoàng Hà . Lâm Hoài vương Nguyên Úc, An Phong vương Nguyên Duyên Minh soái trăm quan, niêm phong kho lẫm, chuẩn bị pháp giá, nghênh đón Hạo vào cung tại Lạc Dương, ngự ở tiền điện, đổi niên hiệu Kiến Vũ và đại xá.  Hạo lấy Khánh Chi làm Thị trung, Xa kỵ đại tướng quân, Tả quang lộc đại phu, tăng ấp vạn hộ. Nguyên Thiên Mục, Vương Lão Sanh, Lý Thúc Nhân lại soái 4 vạn quân Ngụy, đánh hạ Tuy Dương; Thiên Mục chia 2 vạn binh cho Vương Lão Sanh, Phí Mục giữ Hổ Lao, Điêu Tuyên, Điêu Song vào Lương Quốc. Khánh Chi lựa thế mà tập kích, khiến bọn họ đều đầu hàng, chỉ có Thiên Mục đem hơn 10 kỵ binh vượt Hoàng Hà sang bờ bắc. Vũ đế lại tự tay viết chiếu khen ngợi. Bộ hạ của Khánh Chi đều khoác áo choàng trắng (bạch bào), không ai địch nổi. Trước đó Lạc Dương có câu đồng dao rằng: “Danh sư đại tướng mạc tự lao, thiên binh vạn mã tị bạch bào.” (tạm dịch: quân đội nổi tiếng và đại tướng chớ vất vả, ngàn binh muôn ngựa tránh áo choàng trắng.) Khánh Chi từ khi rời huyện Chí đến Lạc Dương, trải qua 14 tuần (140 ngày), hạ 32 thành, thắng 47 trận, trước đó chưa từng có.

Ban đầu Hiếu Trang đế một ngựa bỏ chạy, để lại toàn bộ cung đình. Hạo đã đắc chí, buông thả tửu sắc, ngày đêm vui chơi, không chịu coi việc. Khánh Chi cũng bỏ mặc tướng sĩ dưới quyền cướp bóc nhân dân. Bọn họ đã khiến mọi người trong ngoài triều đình Bắc Ngụy thất vọng.  Hạo cùng Nguyên Duyên Minh, Nguyên Úc tính kế phản bội nhà Lương, hòng cắt đứt cống nạp; nhưng bấy giờ tình hình chưa yên, còn dựa vào sức của Khánh Chi, đôi bên trở nên bằng mặt không bằng lòng, nói ra nhiều lời bất đồng. Khánh Chi trong lòng hiểu rõ, cũng ngầm tính kế bọn họ, bèn nói với Hạo rằng: “Nay chúng ta từ xa đến đây, kẻ chưa phục còn nhiều, nếu người ta biết hư thực sẽ lại liên kết quân đội, vậy yên không quên nguy, để dự phòng kế sách của họ. Nên khải với thiên tử, xin thêm tinh binh; đồng thời bắt ép các châu, xem có còn đàn ông hay không, đều nên bắt về.” Hạo muốn nghe theo, Nguyên Duyên Minh nói với Hạo rằng: “Trần Khánh Chi binh chẳng qua vài ngàn, đã khó khống chế; nay tăng thêm người, còn chịu khuất phục để dùng ru? Quyền bính mất đi, cử động phải nghe theo người ta, tông xã nhà Ngụy, từ đây bị diệt.” Hạo do vậy nghi ngờ, dần sinh hai lòng, lại lo Khánh Chi mật khải với Vũ đế, bèn dâng biểu lên triều đình nhà Lương khẳng định không cần gởi thêm quân đội. Vũ đế bèn chiếu cho quân đội các nơi đều dừng lại. Quân đội trong tay Khánh Chi ở Lạc Dương chưa đến vạn người, mà quân đội của Nguyên Hạo nhiều gấp 10 lần. Quân phó Mã Phật Niệm khuyên Khánh Chi bắt giữ Hạo để chiếm cứ Lạc Dương, ông không theo. Khánh Chi lấy cớ Hạo từng lấy mình làm Từ Châu thứ sử, cố xin đến trấn. Hạo sinh lòng nghi kỵ, nên không đồng ý, còn nói: “Chúa thượng đem đất đai Lạc Dương giao cho tướng quân đảm nhiệm, chợt nghe từ bỏ sự gởi gắm của triều đình này, muốn đi Bành Thành, cho rằng anh vội tìm giàu sang, không màng quốc kế; chẳng phải không có tổn hại với anh, sợ rằng kẻ hèn phải nhận trách nhiệm ấy.” Khánh Chi không dám nói nữa.

Tướng Ngụy là Thiên trụ tướng quân Nhĩ Chu Vinh, Hữu bộc xạ Nhĩ Chu Thế Long, Đại đô đốc Nguyên Thiên Mục, Phiếu kỵ tướng quân Nhĩ Chu Thổ Một Nhi, Trưởng sử của Vinh là Cao Hoan xưng có trăm vạn binh, đưa Hiếu Trang đế về đánh Hạo. Hạo chiếm giữ Lạc Dương 65 ngày, giành được bao nhiêu thành trì thì bấy nhiêu đồng thời làm phản. Khánh Chi vượt Hoàng Hà giữ thành Bắc Trung Lang, trong 3 ngày đánh 11 trận, sát thương rất nhiều. Nhĩ Chu Vinh sắp lui, có người giỏi xem thiên văn là Lưu Linh Trợ nói: “Không quá 10 ngày, Hà Nam ắt bình.” Vinh bèn chặt gỗ làm bè, từ Hạp Thạch vượt sông, giao chiến với Hạo ở Hà Kiều. Hạo đại bại, chạy đến Lâm Dĩnh thì bị tên lính huyện là Giang Phong giết chết, Lạc Dương thất thủ.  Mã bộ của Khánh Chi có vài ngàn, kết trận quay về phía đông; Nhĩ Chu Vinh đích thân đuổi theo. Quân Lương đến Tung Sơn gặp núi lở và nước lụt, bị tan rã và chết sạch, chỉ còn Khánh Chi cạo râu gọt tóc, giả làm sa môn, lẻn đến Dự Châu. Người Dự Châu là bọn Trình Đạo Ung ngầm đưa Khánh Chi ra Nhữ Âm. Về kinh đô Kiến Khang, Khánh Chi vẫn được xét công, trừ làm Hữu vệ tướng quân, phong Vĩnh Hưng huyện hầu, thực ấp 1500 hộ.

Bình định Giang, Hoài
Khánh Chi được ra làm Trì tiết, Đô đốc Duyên Hoài chư quân sự, Phấn vũ tướng quân, Bắc Duyện Châu thứ sử. Tháng 12 ÂL năm ấy, có sa môn Tăng Cường xưng đế, thổ hào Thái Bá Long dấy binh hưởng ứng ông ta. Tăng Cường rất rành ảo thuật, nhiều trò mê hoặc, lực lượng lên đến 3 vạn, đánh hạ Bắc Từ Châu. Tế Âm thái thú Dương Khởi Văn bỏ thành mà chạy, Chung Li thái thú Thiện Hi Bảo bị giết. Triều đình khiến Khánh Chi đi dẹp. Xa giá ghé Bạch Hạ, vào lúc đưa tiễn Vũ đế nói với Khánh Chi rằng: “Binh Giang, Hoài mạnh mẽ, mũi phong khó chống. Khanh hãy dùng mưu kế để chế ngự, không nên quyết chiến.” Khánh Chi nhận mệnh mà đi. Chưa đến 12 ngày, Khánh Chi chém được Cường, Bá Long, gởi đầu về kinh đô.

Tháng 12 ÂL năm thứ 2 (530), Khánh Chi được trừ làm Đô đốc Nam Bắc Ti, Tây Dự, Dự 4 châu chư quân sự, Nam Bắc Ti 2 châu thứ sử, còn lại như cũ. Khánh Chi đến trấn, liền vây Huyền Hồ; phá tướng Ngụy là Dĩnh Châu thứ sử Lâu Khởi, Dương Châu thứ sử Thị Vân Bảo ở Trăn Thủy, lại phá Hành đài Tôn Đằng, Đại đô đốc Hầu Tiến, Dự Châu thứ sử Nghiêu Hùng, Lương Châu thứ sử Tư Mã Cung ở Sở Thành. Khánh Chi bãi bỏ trấn binh của Nghĩa Dương, dừng việc vận chuyển cả 2 đường thủy lục, khiến các châu Giang, Tương đều được nghỉ ngơi. Khánh Chi khai khẩn 6000 khoảnh ruộng; sau 2 năm, kho lẫm sung túc; Vũ đế thường khen ngợi ông. Khánh Chi lại dâng biểu đề nghị giảm Nam Ti Châu, khôi phục quận An Lục, đặt quận Thượng Minh.

Tháng 2 ÂL năm Đại Đồng đầu tiên, Khánh Chi tấn công châu thành của Dự Châu thuộc Đông Ngụy, giao chiến với thứ sử Nghiêu Hùng, thất bại phải bỏ xe cộ mà chạy. Sau đó Khánh Chi lại vây Nam Kinh Châu, Hùng tấn công Bạch Cẩu Đôi của Lương, buộc ông phải cởi vây để quay về cứu viện. Khánh Chi chưa về thì Hùng đã hạ được thành, bắt tướng giữ thành là Cẩu Nguyên Quảng và 2000 binh sĩ.

Tháng 10 ÂL năm thứ 2 (536), tướng Đông Ngụy là Hầu Cảnh soái 7 vạn binh đánh Sở Châu, bắt thứ sử Hoàn Hòa. Cảnh tiếp tục tiến quân đến thượng du sông Hoài, gởi thư cho Khánh Chi khuyên hàng. Vũ đế sắc cho tướng giữ Tương Đàm là Hầu Thoái, Hữu vệ Hạ Hầu Quỳ đi cứu, quân đến Lê Tương thì Khánh Chi đã phá được Cảnh. Bấy giờ trời rét đậm, Cảnh bỏ xe cộ mà chạy, Khánh Chi thu lấy mà về,  được tiến hiệu Nhân uy tướng quân. Năm ấy, Dự Châu có nạn đói, Khánh Chi mở kho chẩn cấp, nhiều nơi được cứu. Dân châu là bọn Lý Thăng 800 người dâng biểu xin dựng bi ca tụng công đức, triều đình giáng chiếu đồng ý.

Tháng 10 ÂL năm thứ 5 (539), Khánh Chi mất, hưởng thọ 56 tuổi. Khánh Chi được tặng Tán kỵ thường thị, Tả vệ tướng quân, 1 bộ cổ xuy; được đặt thụy là Vũ. Triều đình sắc cho quận Nghĩa Hưng phát 500 người giúp việc tang.

Đánh giá
Sử cũ cho biết Khánh Chi tính cẩn thận, mỗi khi đón chiếu, sắc, ắt tắm gội rồi mới vái nhận. Khánh Chi sanh hoạt tiết kiệm, trong sạch, không mặc áo lụa, không ưa âm nhạc. Tuy Khánh Chi bắn tên không thủng áo giáp, cưỡi ngựa cũng chẳng quen, nhưng ông khéo vỗ về tướng sĩ, khiến họ dốc sức đến chết.

Trong tờ sắc khen ngợi Khánh Chi ở trận Qua Dương, Vũ đế viết: “Vốn chẳng nòi nhà tướng, lại chẳng con nhà quan, trông ngóng công danh, đạt được thế này. Khá nghĩ mưu kế hay, khéo giành kết quả tốt. Mở cửa son để đợi khách, viết tiếng tốt trên tre lụa. Há chẳng phải đại trượng phu ư!”

Diêu Tư Liêm: "Trần Khánh Chi, Lan Khâm đều có mưu lược dùng binh (tướng lược), đánh là thắng, chiếm là được, xếp sau Pha, Mục, Vệ, Hoắc mà thôi. Khánh Chi tính cơ cảnh thông minh, sớm hầu hạ Cao Tổ (Lương Vũ đế), đã nhận ân huệ lâu dài, lại càng thêm cẩn thận, được trao quan phong tước, cũng là vinh dự một đời vậy."

Lý Duyên Thọ: "Trần Khánh Chi ban đầu tham gia cuộc chơi của én sẻ, cuối cùng ôm ấp cái chí của hồng hộc. Đến khi nhận được trọng trách, thì rong ruổi Y, Lạc. Tiến thì không còn quân đội xưng là hùng mạnh, đánh thì chẳng có thành trì gọi là vững chắc. Dẫu gió nam không đủ mạnh, sau đó đành chịu lật nhào, nhưng những gì ông đánh hạ được, cũng đủ để khen ngợi." "Người hàn môn đời Lương thành đạt chỉ có Khánh Chi và Du Dược."

Hậu nhân
Sử cũ không cho biết Khánh Chi có bao nhiêu con trai. Con trai trưởng của Khánh Chi là Trần Chiêu được kế tự. Con trai thứ 5 là Trần Hân, tự Quân Chương, bị Hầu Cảnh sát hại; sử cũ có truyện.   Con út là Trần Huyên, mích lòng Trần Hậu Chủ, phát sợ mà chết; sử cũ có truyện.

Chuyện bên lề
Khánh Chi vào Lạc Dương, Tiêu Tán (tức Tiêu Tống) gởi tờ khải xin về. Bấy giờ mẹ Tán là Ngô thục viện còn sống, Vũ đế cho rằng ông ta còn nhỏ tuổi, nên nhờ cậy Khánh Chi việc ấy, nhưng tin tức chưa đến thì Lạc Dương đã thất thủ.

Khánh Chi từ Bắc Ngụy trở về, đặc biệt xem trọng người phương bắc. Chu Dị lấy làm lạ nên hỏi, Khánh Chi đáp: “Tôi vốn cho rằng phía bắc Đại Giang là quê hương của Nhung Địch, gần đây đến Lạc Dương, mới biết áo, mũ, người, vật (y quan nhân vật) đều ở cả Trung Nguyên, Giang Đông chẳng thể bì kịp, làm sao xem thường được?”

Tham khảo

Ghi chú

Nhân vật quân sự Ngũ Hồ thập lục quốc


title: Hawaii (định hướng)

text:
Hawaii hoặc Hawaii có thể là:
Hawaii, một tiểu bang của Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương
Quần đảo Hawaii, một chuỗi dài các đảo bao gồm các đảo thuộc tiểu bang Hawaii và những đảo khác, tổng cộng khoảng 137 đảo và rạn san hô vòng
Đảo Hawaii, đảo lớn nhất trong quần đảo Hawaii
Vương quốc Hawaii, Cộng hòa Hawaii và Lãnh thổ Hawaii, tất cả là tên gọi trước của tiểu bang Hawaii
USS Hawaii, tên của hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ
Tiểu thuyết Hawaiii của James Michener
Phim Hawaii dựa vào tiểu thuyết trên
Ban nhạc Hawaii
Hawaii Five-O, một chương trình TV nổi tiếng được phát từ 1968 đến 1980.


title: Lake Stevens, Washington

text:
Lake Stevens là một thành phố nằm trong quận Snohomish thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Hoplestigma pierreanum

text:
Hoplestigma pierreanum là một loài thực vật thuộc họ Hoplestigmataceae, gần đây được APG III xếp trong họ Boraginaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Hoplestigma pierreanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cameroon
Hoplestigma


title: Pyrotin

text:
Pyrotin, hay nhóm pyrotin hoặc pyrrhotit, là một khoáng vật đa hình sulfide sắt có công thức tổng quát FenSn+1 (trong đó n = 6,..., 11 thường gặp hơn cả) hay Fe(1-x)S với x = 0,1 - 0,2 thường gặp hơn cả (trong đó FeS là khoáng vật cuối dải này có tên gọi là Troilit), hoặc FeS (FeS), hay FeFeS..

Từ nguyên
Tên gọi pyrotin (tiếng Hy Lạp: πυρρότης) hay tên gọi pyrrhotit (tiếng Hy Lạp: pyrrhótes) có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp pyrrhos, nghĩa là sắc hồng đỏ hay màu ngọn lửa, được nhà khoáng vật học người Đức Johann Friedrich August Breithaupt (1791-1873) đặt năm 1835.

Thành phần hóa học
Fe = 58,22% - 63,53%, trong công thức của pyrotin hệ số nguyên tử của Fe = 1-x, với x = 0,1-0,2, pyrotin với công thức trên là một biến thể đa hình kết tinh ở hệ sáu phương, còn biến thể có công thức là FeS là troilit cũng kết tinh ở hệ sáu phương, ngoài ra FeS còn có một  biến thể khác kết tinh ở hệ một nghiêng. Trong thành phần pyrotin ngoài sắt và lưu huỳnh còn có các đồng hình khác như  là Cu, Ni, Co.

Cấu trúc mạng tinh thể
Khoáng vật kết tinh ở hệ sáu phương, ô mạng cơ sở thuộc hệ nguyên thủy, nhóm đối xứng không gian, P63/MMC, các thông số ở mạng cơ sở a0 = b0 = 3,43; c0 = 5,68. Mô hình cấu trúc giống với khoáng vật nikenin (NiAs) trong đó Fe đóng vai trò của Ni, còn lưu huỳnh đóng vai trò của As - nhóm đối xứng không gian của khoáng vật.

Đặc điểm hình thái
Đơn tinh thể pyrotin thường có dạng tấm, tháp hoặc lăng trụ, trên tinh thể thường có các hình đơn như lăng trụ sáu phương {1010}, tháp đôi sáu phương, {1011}, đôi mặt {0001} đôi khi có gắn kết song tinh. Các dạng tập hợp phổ biến của pyrotin là tập hợp hạt, khối đặc xít, có khi ở dạng xâm tán.

Tính chất
Nó có màu vàng thau với sắc nâu hồng, cho nên nhìn toàn bộ có màu vàng kim hơn xỉn, vết vạch màu đen xám, ánh kim loại mạnh, khoáng vật cát khai không hoàn toàn theo {1010}, tách khai theo {0001}, giòn, độ cứng 3,5-4,5; tỉ trọng 4,7-4,8. Khoáng vật có từ tính khá mạnh - đôi khi vì tính chất này mà người ta gọi pyrotin là pyrit từ tính.

Dấu hiệu nhận biết
Đặc trưng của pyrotin là màu vàng thau, có sắc nâu tối, và có từ tính mạnh, trong số khoáng vật sulfide của Fe. Khoáng vật tan trong HCl sinh ra khí H2S.

Tính chất từ
Ô mạng FeS lý tưởng như ô mạng của troilit thì không có từ tính. Các tính chất từ thay đổi theo hàm lượng sắt. Càng nhiều sắt, pyrrhotit sáu phương là phản sắt từ. Tuy nhiên, khi thiếu sắt ở dạng một nghiêng, Fe7S8 là Feri từ Sắt từ được quan sát rộng rãi ở pyrrhotit vì thế được gán cho sự có mặt của sự tập trung tương đối lớn các khuyết sắt (lên đến 20%) trong cấu trúc tinh thể. Các khuyết này hạ thấp tính đối xứng của tinh thể. Tuy nhiên, các dạng một nghiêng của pyrrhotit nhìn chung giàu khuyết hơn các dạng sáu phương đối xứng hơn, và do đó có từ tính hơn. Nhiệt độ lên đến 320 °C thì pyrrhotit mất từ tính, nhưng nó cũng bắt đầu phân hủy thành magnetit. Sự từ hóa bão hòa của pyrrhotit là 0,12 tesla.

Nguồn gốc tạo quặng và mỏ đặc trưng
Pyrotin thành tạo chủ yếu trong quá trinh nội sinh, liên quan tới các thành tạo đá magma base. Trong các đá magma base, pyrotin thường cộng sinh với pentlandit, chalcopyrit.

Ngoài nguốn gốc nêu trên pyrotin còn được tạo thành trong quá trình biến chất trao đổi liên quan tới các thành tạo skarn. Các khoáng vật cộng sinh của pyrotin ở nguồn gốc này có: pyrit, chalcopyrit, magnetit, arsenopyrit, galen, sphalerit...

Trong quá trình nhiệt dịch, pyrotin được tạo thành ở giai đoạn nhiệt dịch, nhiệt độ cao đến trung bình, cộng sinh cùng pyrit, galennit, sphalenit, asenopyrit,...

Pyrotin còn có thể được thành tạo ở quá trình biến chất trầm tích nhưng ít gặp.

Mỏ khoáng đặc trưng của pyrotin: Norinsca (Nga), Tripxa (Nam Tư), Busvend (Nam Phi). Ở Việt Nam, có ở Nam Đông Thừa Thiên Huế, Ba Trại-Hà Tây, Kim Bôi-Hòa Bình.

Biến đổi thứ sinh
Trong quá trình nhiệt dịch, pyrotin kết tinh ở giai đoạn sớm cho nên nó có thể bị thay thế bởi các khoáng vật thành tạo muộn hơn như marcasit, pyrit, đôi khi có thể bị thay thế giả hình. Trong điều kiện lộ ra trên mặt đất, pyrotin dễ bị oxy hóa, một phần tạo sunfat sắt tan theo nước, một phần oxy hòa tiết tạo quặng sắt nâu (limonit).

Công dụng
Cùng với pyrit, pyrotin là quặng tinh chế lưu huỳnh để sản xuất axít sulfuric.

Tham khảo

Khoáng vật sulfide
Khoáng vật sắt
Khoáng vật hệ đơn nghiêng


title: Thụy hương hồng

text:
Thụy hương hồng (danh pháp hai phần: Daphne cneorum) là một loài cây bụi mọc thấp được trồng vì có hoa màu hồng thơm. Tất cả các bộ phận của loài này đều độc đối với con người. Nó là loài thực vật châu Âu, có trong khu vực từ Alps tới Pyrénées. Loài này cũng phân bố khắp phía tây Canada.

Danh pháp đồng nghĩa
 Daphne bellojocensis Gand.
 Daphne cneorum var. cantabrica Sennen & Pau
 Daphne cneorum var. glabrata D.A. Webb
 Daphne cneorum var. verlotii (Gren. & Godr.) Meisn.
 Daphne delphini Lavallée
 Daphne odorata Lam.
 Daphne prostrata Salisb.
 Daphne rhodanica Gand.
 Daphne verlotii Gren. & Godr.
 Laureola cneorum (L.) Samp.
 Thymelaea cneorum (L.) Scop.
 Thymelaea odorata Bubani

Chú thích

Tham khảo
Thông tin về Daphne cneorum

C
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Tuân Tức

text:
Tuân Tức (chữ Hán: 荀息; ?-651 TCN) là tướng quốc nước Tấn thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Ông có công giúp Tấn Hiến công diệt hai nước Ngu và Quắc, mở rộng lãnh thổ nước Tấn. Ông là đại thần tận trung với sự ủy thác vua kế nghiệp của Hiến công.

Bày kế diệt Quắc và Ngu
Tuân Tức xuất hiện trong Sử ký từ chiến dịch chinh phạt hai nước Quắc và Ngu.

Nước Quắc vốn là chư hầu có thù nhiều đời với nước Tấn, cho các công tử trốn tránh của nước Tấn ở nhờ nên Tấn Hiến công muốn đánh Quắc.

Năm 658 TCN, Tấn Hiến công quyết định đánh Quắc. Tuy nhiên nước Quắc có nước Ngu là láng giềng thường cứu trợ lẫn nhau. Tuân Tức bèn hiến kế với Tấn Hiến công nên sai người lấy ngựa tốt và xe đẹp tặng vua nước Ngu để mượn đường đánh Quắc. Vua nước Ngu bằng lòng cho Tấn mượn đường đánh Quắc. Tấn Hiến công mang quân đánh Quắc, chiếm đất Dương Hạ.

Năm 654 TCN, Tấn lại mượn đường nước Ngu để đánh Quắc lần thứ hai. Quân Tấn kéo sang đánh, nước Quắc yếu không chống nổi, lại không có cứu viện của nước Ngu nên bị tiêu diệt.

Sau khi diệt Quắc, quân Tấn quay lại đánh úp nước Ngu, diệt nốt nước Ngu, bắt sống Ngu công. Bờ cõi nước Tấn mở rộng, trở thành nước lớn mạnh trong các chư hầu thời Đông Chu.

Tận trung với vua nhỏ
Tấn Hiến công yêu vợ mới là Ly Cơ nên giết thế tử Thân Sinh và đuổi các con lớn là Trùng Nhĩ và Di Ngô, lập con Ly Cơ là Hề Tề làm thế tử năm 655 TCN.

Năm 651 TCN, Tấn Hiến công ốm nặng, gọi Tuân Tức vào ủy thác giúp thế tử Hề Tề. Tuân Tức thề sẽ tận trung với thế tử. Hiến công bèn phong cho Tuân Tức làm tướng quốc.

Tháng 9 năm 651 TCN, Tấn Hiến công qua đời. Hề Tề trở thành vua mới. Các đại thần là phe cánh của 3 công tử Thân Sinh, Trùng Nhĩ và Di Ngô không đồng tình lập Hề Tề làm vua. Trong lúc Hề Tề vẫn đang để tang Hiến công trong nhà quàn, tháng 10 năm đó, đại phu Lý Khắc mang quân đánh giết chết Hề Tề.

Tuân Tức muốn tự vẫn chết theo Hề Tề, nhưng có người khuyên ông nên tôn phù người con út của Hiến công là Trác Tử - có mẹ là em gái của Ly Cơ. Tuân Tức nghe theo, lại lập Trác Tử lên ngôi và làm lễ chôn cất Tấn Hiến công.

Nhưng cũng chỉ được 1 tháng, tới tháng 11 năm đó Lý Khắc lại mang quân đánh thẳng vào triều đình. Tuân Tức thế cô không thể chống lại lực lượng của Lý Khắc. Ông cùng Trác Tử đều bị giết.

Các đại phu nước Tấn đón công tử Di Ngô về làm vua, tức là Tấn Huệ công.

Xem thêm
 Tấn Hiến công
 Lý Khắc
 Tấn Hề Tề
 Tấn Trác Tử

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tấn thế gia
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 2, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Mất năm 651 TCN
Người nhà Chu


title: Hermiswil

text:
Hermiswil là một đô thị ở huyện Wangen bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 1,1 km², dân số năm 2005 là 110 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern
Cựu đô thị của bang Bern


title: Sorisole

text:
Sorisole là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 4 km về phía bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.507 người và diện tích là 12,3 km².

Đô thị Sorisole có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Petosino and Azzonica.

Sorisole giáp các đô thị: Almè, Bergamo, Paladina, Ponteranica, Sedrina, Villa d'Almè, Zogno.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Cheumatopsyche vacoana

text:
Cheumatopsyche vacoana là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Bí kíp luyện rồng (phim)

text:
Bí kíp luyện rồng (tiếng Anh: How to Train Your Dragon) là bộ phim hoạt hình 3D thể loại giả tưởng được sản xuất và phát hành bởi DreamWorks Animation. Nội dung bộ phim dựa trên cuốn sách cùng tên phát hành năm 2003 của tác giả Cressida Cowell. Phim có sự tham gia lồng tiếng của nhiều ngôi sao như Jay Baruchel, Gerard Butler, Craig Ferguson, America Ferrera, Jonah Hill, T.J. Miller, Kristen Wiig, và Christopher Mintz-Plasse.

Bí kíp luyện rồng cũng là bộ phim đầu tiên sử dụng logo mới của hãng phim DreamWorks Animation.

Bộ phim khởi chiếu vào ngày 26 tháng 3 năm 2010, mặc dù những ngày khởi chiếu đầu doanh thu thấp nhưng khán giả sau khi coi đã truyền miệng nhau và bộ phim nổi tiếng nhanh chóng và điều đó khiến bộ phim thành công nhanh với doanh thu lớn như hiện nay.

Nội dung phim
Hiccup là con trai của Stoick The Vast một Viking Chief, sống trên 1 hòn đảo có truyền thống giết rồng. Ở đây, giết rồng là một hành động dũng cảm và chỉ những chiến binh đã được huấn luyện và đủ tư chất mới có thể tham gia giết rồng. Hiccup cũng thế, cậu ta có thân hình nhỏ bé, mảnh khảnh nhưng luôn khao khát và ước muốn được 1 lần hạ được một con rồng để vinh dự với làng xóm. Nhưng cha cậu lại không cho rằng cậu đủ khả năng để giết rồng, vì thế cha cậu chỉ bảo cậu làm việc ở lò rèn để rèn và đúc vũ khí cùng người bạn thân của cha mình - Gorber.

Tuy bị cad cấm, nhưng Hiccup vẫn quyết tâm sẽ hạ được rồng. Một đêm, những con rồng lại tới đảo và phá hoại. Các chiến binh bắt đầu ra tay giết rồng. Hiccup nuôi hy vọng và với vũ khí mới chế tạo, cậu ta hy vọng sẽ giết được một con rồng. Và cậu đã bắn được một con Night Fury - mệnh danh là "Đứa con nguy hiểm của bóng đêm và sấm chớp", mạnh mẽ, nhanh nhẹn đặc biệt trong bóng đêm và chưa bao giờ bắn hụt. Cậu nói với mọi người nhưng chẳng ai tin cậu.

Sáng hôm sau, cậu ta lại cầm dao đi tìm con Night Fury mình đã bắn tối qua và cậu đã tìm ra nó. Cậu định giết nó để đem về đảo nhưng lại không thể, và rồi Hiccup giải thoát cho nó.

Kể từ đó, Hiccup không còn ý muốn giết rồng nữa. Nhưng Stoick cậu đã đổi ý và muốn cậu tham gia khóa huấn luyện giết rồng. Trong khóa huấn luyện, những đứa bạn cùng trang lứa tỏ ra khinh Hiccup và nghĩ rằng cậu vô dụng.

Hiccup phát hiện ra con Night Fury hôm trước mình đã giải thoát bị thương, cậu ta bắt đầu đem thức ăn tới cho nó và làm quen với nó. Hiccup đặt tên cho con rồng là Toothless (Răng Sún). Cậu ta học những đặc điểm ủa nó và phát hiện ra những điểm yếu cũng như thế mạnh của con rồng. Nhờ đó mà những buổi huấn luyện, cậu luôn chinh phục được những con rồng bằng những cách đặc biệt. Cậu trở thành ngôi sao trong mắt đám bạn, ngoại trừ cô bạn Astrid, vẫn rất ghen ghét và ganh tị với Hiccup.

Và lúc Hiccup được chọn là người sẽ giết con rồng đầu tiên trong đời trước mặt dân làng để trở thành chiến binh diệt rồng nhưng Hiccup lại có ý định bỏ trốn cùng Toothless và bị Astrid phát hiện. Rồi Hiccup cũng phải tiết lộ mọi bí mật cho Astrid và rồi Astrid cũng thay đổi suy nghĩ như Hiccup - không muốn giết rồng nữa. Rồi Hiccup cưỡi Toothless và cho Astrid theo cùng để bay lượn khắp nơi. Sau khi nghe Astrid nói rằng Hipcup sẽ phải đi giết rồng, Toothless đi vào 1 hang động và Hiccup thì không biết nó đang đi đâu. Trong hang là hàng ngàn con rồng, mỗi con đem theo mình một con mồi và thả xuống dưới hố lửa. Đến đây Hiccup và Astrid mới biết đến sự tồn tại của một con rồng chúa. Các con rồng khác phải đem thức ăn đến cho nó.

Khi về đến nhà, cũng là lúc Hiccup phải chinh phục được con rồng Monstrous Nightmare để chiến thắng và được tham gia đội quân chiến binh giết rồng của đảo. Nhưng Hiccup đã không đánh nhau với nó mà chỉ vuốt ve nhẹ nhàng. Mọi người phản đối và đáng lẽ ra con rồng đã làm quen với Hiccup thì nó bắt đầu tức lên và tấn công. Ngay lúc đó, Toothless đến và giúp đỡ Hiccup. Cha của Hiccup và mọi người thấy vậy liền bao vây và bắt lấy Toothless. Sau đó, ông được biết về hang ổ của rồng. Thế là đoàn chiến binh giết rồng quyết định ra đi để có thể diệt tận gốc loài rồng. Stoick đem theo cả Toothless.

Khi đến nơi, mọi người phá cửa hang dưới chân núi lửa và 1 đám rồng bay thẳng ra ngoài. Cứ ngỡ là đang chiến thắng rồi rồng chúa thức giấc, nó bắt đầu lao vào tấn công đội quân của người Viking. Ở đảo, Hiccup và các bạn thuần hóa tất cả con rồng của học viện sau đó, họ cưỡi rồng đến hang ổ của nó để hạ con rồng chúa. Kết quả là phe của Hiccup chiến thắng.

Nhưng chiến thắng xong cũng là lúc Hiccup bị cụt 1 chân, cậu được người chú Gorber lắp chân giả và rồi buổi sáng hôm sau, cậu thức dậy cùng Toothless ra ngoài. Khung cảnh trước mắt cậu là cảnh người và rồng cùng hợp tác làm việc. Và bộ phim kết thúc trong màn đua cưỡi rồng của Hiccup và những người bạn

Nhạc phim
Nhạc phim chính thức của bộ phim được phát hành bởi DreamWorks studio vào ngày 23 tháng 3 năm 2010. Tất cả nhạc phẩm được viết bởi John Powell.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim hoạt hình Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim tưởng tượng hài hước của Mỹ
Phim 3D
Phim 3D năm 2010
DreamWorks Animation
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim hoạt hình có tính kịch
Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim Mỹ
Phim hài hoạt hình
Phim hoạt hình máy tính
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim dựa theo sách thiếu nhi
Phim hoạt hình máy tính năm 2010
Phim hoạt hình năm 2010
Phim IMAX
Phim năm 2010


title: Anthidium banningense

text:
Anthidium banningense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1904


title: Pseudopanurgus zamoranicus

text:
Pseudopanurgus zamoranicus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1949


title: Oze

text:
O ze là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Scheid, Vulkaneifel

text:
Scheid là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rhineland-Palatinate, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,49 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 127 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Les Issards

text:
Les Issards  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Issards


title: Sinuber

text:
Sinuber là một chi ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc Mặt Trăng.

Các loài
Các loài thuộc chi Sinuber bao gồm:

 Sinuber microstriatum Dell, 1990
 Sinuber sculptum (Martens, 1878)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Ốc mặt trăng


title: Dicranomyia tristina

text:
Dicranomyia tristina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic