title: Thủy quân lục chiến Lục địa

text:
Thủy quân lục chiến Lục địa (Continental Marines) là lực lượng thủy quân lục chiến của các thuộc địa Mỹ trong thời Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Thủy quân lục chiến Lục địa được Quốc hội Lục địa thành lập vào ngày 10 tháng 11 năm 1775 và bị giải thể vào năm 1783. Sứ mệnh của họ là đa mục đích nhưng nhiệm vụ quan trọng nhất là phục vụ trong vai trò lực lượng an ninh trên các chiến thuyền để bảo vệ thuyền trưởng và các sĩ quan của chiến thuyền. Trong khi đụng độ với chiến thuyền địch, các binh sĩ bắn xẻ của Thủy quân lục chiến được giao vị trí phía trên đỉnh các cột buồm thuyền để bắn tỉa các sĩ quan, những người giữ các ụ súng và những người cầm lái thuyền của đối phương.

Tổng cộng có 131 sĩ quan Thủy quân lục chiến thuộc địa và không hơn 2.000 binh sĩ Thủy quân lục chiến thuộc địa tính đến ngày bị giải thể. Tuy sau đó có những binh sĩ thủy quân lục chiến được tuyển mộ cho một ít chiến thuyền Mỹ sau này nhưng tổ chức thủy quân lục chiến vẫn chưa được thành lập mãi cho đến năm 1798. Tuy có khoảng thời gian trống giữa lúc giải thể Thủy quân lục chiến Lục địa đến ngày thành lập tổ chức hiện tại, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ vẫn mừng ngày 10 tháng 11 năm 1775 như ngày sinh nhật của mình.

Lịch sử
Theo Đạo luật Thủy quân lục chiến Lục địa năm 1775, Đệ nhị Quốc hội Lục địa ra sắc lệnh: rằng hai tiểu đoàn Thủy quân lục chiến cần được tuyển mộ gồm có một đại tá, hai trung tá, hai thiếu tá và các sĩ quan khác như thường thấy trong các trung đoàn khác; rằng các tiểu đoàn này gồm có một số quân nhân cấp binh nhất và binh nhì ngang bằng với các tiểu đoàn khác, rằng cần phải cẩn trọng là không một ai được bổ nhiệm vào các chức vụ hay được tuyển mộ vào các tiểu đoàn nói trên mà không là những người đi biển giỏi, hay quen với các công việc trên biển để có thể phục vụ trong thời gian chiến tranh hiện nay giữa Vương quốc Anh và các thuộc địa; trừ khi bị Quốc hội loại bỏ; rằng hai tiểu đoàn này có tên riêng biệt là đệ nhất và đệ nhị tiểu đoàn Thủy quân lục chiến.

Hai tiểu đoàn này ban đầu được dự định lấy từ lục quân của George Washington cho cuộc xâm nhập đã được hoạch định vào thành phố Halifax, Nova Scotia, điểm tiếp vận và tiếp viện chính của Anh. Thực tế chỉ có một tiểu đoàn được thành lập vào tháng 12 với 5 đại đội và tổng quân số khoảng 300 người. Các kế hoạch thành lập tiểu đoàn thứ hai bị đình chỉ vô thời hạn sau khi một số trung đoàn chân đất và kị binh của Anh được hậu thuẫn bởi 3.000 lính đánh thuê Hessian đổ bộ lên Nova Scotia khiến cho kế hoạch tấn công thủy bộ không thể thực hiện. Washington có vẽ như bị miễn cưỡng hỗ trợ Thủy quân lục chiến, và thay vào đó ông đã đề nghị rằng các binh sĩ Thủy quân lục chiến nên được tuyển mộ từ New York hay Philadelphia.

Tham mưu trưởng đầu tiên và duy nhất của Thủy quân lục chiến Lục địa là đại úy Samuel Nicholas, được ủy nhiệm vào ngày 28 tháng 11 năm 1775; và trại quân đầu tiên của Thủy quân lục chiến Lục địa được đặt tại Philadelphia. Mặc dù truyền thuyết cho rằng trạm tuyển mộ đầu tiên của Thủy quân lục chiến Lục địa là ở quán rượu Tun, sử gia Edwin Simmons phỏng đoán rằng có khả năng hơn là ở Conestoga Waggon, một quán rượu của gia đình Nicholas. Sau này Robert Mullen có mẹ là chủ quán rượu Tun nhận được ủy nhiệm với cấp bậc là đại úy vào tháng 6 năm 1776 và rất có thể đã dùng quán rượu này làm nơi chiêu mộ binh sĩ của ông.
Bốn đại đội an ninh Thủy quân lục chiến nữa được tuyển mộ và giúp George Washington phòng thủ Philadelphia.

Thủy quân lục chiến được dùng để tiến hành các cuộc đổ bộ từ biển và tập kích trong suốt thời Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Họ nhập cuộc với đệ nhất hải đoàn Hải quân Lục địa của chuẩn tướng Esek Hopkins trong chuyến hành trình đầu tiên của hải đoàn trong vùng Caribbe. Họ đổ bộ hai lần lên Nassau, Bahamas, để chiếm các nhà kho hải quân của người Anh. Cuộc đổ bộ đầu tiên, được gọi là trận Nassau, do đại úy Samuel Nicholas chỉ huy gồm có 250 thủy quân lục chiến và thủy thủ đổ bộ lên New Providence và hành quân đến thị trấn Nassau. Ở đó, họ gây nhiều thiệt hại và chiếm được các kho quân dụng hải quân gồm có trái pháo và súng đại bác nhưng không chiếm được bất cứ thuốc nổ nào mà họ thật sự rất cần đến. Cuộc đổ bộ lần thứ hai do trung úy Trevet chỉ huy được thực hiện vào ban đêm và chiếm được một số chiến thuyền cùng với các nhà kho hải quân. Trong lúc quay trở về Rhode Island, hải đoàn chiếm được bốn tàu nhỏ. Cuối cùng hải đoàn về đến nơi vào ngày 8 tháng 4 năm 1776 với con số thương vong là 7 binh sĩ thủy quân lục chiến chết và 4 bị thương. Mặc dù Hopkins bị khiển trách vì bất tuân thượng lệnh nhưng Nicholas được thăng chức lên thiếu tá ngày 25 tháng 6 và được giao nhiệm vụ tuyển mộ 4 đại đội thủy quân lục chiến mới cho 4 chiến thuyền mới lúc đó đang được đóng.

Tháng 12 năm 1776, thủy quân lục chiến nhận nhiệm vụ gia nhập vào lục quân của Washington tại Trenton để làm chậm bước tiến của người Anh đang tiến về phía nam ngang qua New Jersey. Không biết phải làm gì với thủy quân lục chiến, Washington đã đưa các binh sĩ thủy quân lục chiến vào một lữ đoàn dân quân của Philadelphia. Mặc dù họ không thể đến đúng lúc để có thể tạo ra ảnh hưởng có ý nghĩa với trận Trenton nhưng họ đã hỗ trợ vẫn đến chiến thắng có ý nghĩa quyết định của người Mỹ tại trận Princeton.

Thủy quân lục chiến Lục địa đổ bộ và chiếm được đảo Nautilus và bán đảo Majabagaduce trong cuộc viễn chinh Penobscot nhưng rút lui với thiệt hại nặng nề khi lực lượng của thiếu tướng hải quân Dudley Saltonstall không chiếm được đồn lân cận. Một nhóm binh sĩ dưới quyền của đại tá hải quân James Willing rời Pittsburgh, hành trình xuống dòng sông Ohio và sông Mississippi, chiếm được một chiến thuyền. Họ kết hợp với các binh sĩ Thủy quân lục chiến Lục địa khác được tàu đưa từ vịnh Mexico đến cùng tham gia tập kích lực lượng trung thành với Anh trên bờ hồ Ponchartrain. Hành động chính thức cuối cùng của Thủy quân lục chiến Lục địa là hộ tống một chuyến hàng chở những đồng tiền bằng bạc mà Louis XVI của Pháp cho vay từ thành phố Boston đến Philadelphia để có thể khai trương Ngân hàng Bắc Mỹ.

Đến cuối cuộc cách mạng vào năm 1783, cả Thủy quân lục chiến Lục địa và Hải quân Lục địa đều bị giải thể vào tháng 4. Mặc dù các cá nhân thủy quân lục chiến vẫn còn ở lại trên một số ít chiến thuyền hải quân Mỹ còn lại nhưng binh sĩ cuối cùng của Thủy quân lục chiến Lục địa bị giải ngũ vào tháng 9. Tổng cộng có khoảng 131 sĩ quan và không hơn 2.000 binh sĩ Thủy quân lục chiến Lục địa. Tuy các cá nhân Thủy quân lục chiến được tuyển mộ cho một ít chiến thuyền hải quân Mỹ nhưng tổ chức thủy quân lục chiến vẫn không được tái thành lập cho đến năm 1798. Cho dù có một khoảng trống thời gian từ giải thể Thủy quân lục chiến Lục địa và thành lập Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ, các binh sĩ Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ trên khắp thế giới đều kỷ niệm ngày 10 tháng 11 năm 1775 như ngày sinh nhật chính thức của tổ chức Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ.

Quân phục
Ngày 5 tháng 9 năm 1776, Ủy ban Hải quân công bố quy định về quân phục cho Thủy quân lục chiến Lục địa với chi tiết là áo màu xanh lá và có những phần phụ màu trắng như ve áo, viền áo, cổ áo. Cổ áo cao bằng da để bảo vệ chống đao kiếm chém và giữ cho đầu của 1 người thẳng lên. Kỷ niệm về quân phục này được lưu truyền bằng tên lóng "Leatherneck" (cổ da) cũng như cổ áo cao trên đồng phục Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ ngày nay. Tuy truyền thuyết cho rằng màu xanh lá cây có liên quan đến màu truyền thống của các xạ thủ bắn tỉa nhưng các quân nhân Thủy quân lục chiến Thuộc địa Bắc Mỹ lại mang súng hỏa mai. Có khả năng hơn và đơn giản hơn là vì vải xanh lá có rất nhiều tại Philadelphia, và màu xanh lá có thể phân biệt được giữa Thủy quân lục chiến với màu đỏ của quân Anh hay mày xanh biển của Lục quân Lục địa và Hải quân Lục địa. Hơn nữa, câu lạc bộ săn bắn của Sam Nicholas cũng mang đồng phục màu xanh lá và vì thế ông đã đề nghị với ủy ban chọn màu xanh lá.

Xem thêm
Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ

Tham khảo

 United States Marine Corps, Report on Marine Corps Duplication of Effort between Army and Navy ngày 17 tháng 12 năm 1932. Contains a very detailed account of almost all the actions of the Continental Marines and USMC until 1932. It's available in scanned TIFF format from the archives of the Marine Corps University.
 Smith, Charles R., Marines in the Revolution: A History of the Continental Marines in the American Revolution, 1775–1783, illustrated by Major Charles H. Waterhouse, USMCR, History and Museums Division, Headquarters, U.S. Marine Corps, Washington, D.C. 20380, 1975. Forward and Table of Contents online at http://www.scuttlebuttsmallchow.com/marrevwat.html
 George E. Buker, The Penobscot Expedition: Commodore Saltonstall and the Massachusetts Conspiracy of 1779, Naval Institute Press, 2002.

Chiến tranh Cách mạng Mỹ


title: M'Kraan Crystal

text:
M'Kraan trong truyện tranh Marvel là một khối pha lê khổng lồ đóng vai trò trung tâm của mọi thực thể. Bên trong khối pha lê là một thành phố dài vô tận và quả cầu chứa một thiên hà neutron (neutron galaxy). Khối pha lê này đóng vai trò chính trong nhiều sự kiện, bao gồm Dark Phoenix Saga (Truyền thuyết Phượng Hoàng tối) và Age of Apocalypse (Thời đại Apocalypse). Các tình tiết nói rằng Phoenix Force là vệ sĩ của khối pha lê.

Khả năng
Là trung tâm của mọi thực thể, nên khối pha lê cho phép du hành giữa các vũ trụ. Nhưng việc mở nó ra có thể làm ngân hà neutron bên trong hút lấy toàn bộ vật chất bên ngoài, và gây ra một phản ứng dây chuyền đa vũ trụ (multiverse), hủy diệt sự tồn tại của mọi vũ trụ. Chỉ có thể tiếp cận thành phố bên trong hàng triệu năm một lần: khi các dãy thiên hà xác định xếp thẳng hàng, khối pha lê M'Kraan sẽ mở ra một lối đi trong một thời gian ngắn. Nó cũng là nơi tọa lạc của White Hot Room, nơi Phoenix Force đặt những sinh vật bên trong để chữa thương và hồi sinh.

Lịch sử
Khối pha lê M'Kraan xuất hiện lần đầu trong Uncanny X-Men tập 107. Được đặt trên một hành tinh ít ai biết đến, gọi là "The World", khối pha lê được thờ phụng bởi chủng tộc ngoài hành tinh Shi'ar, một biểu tượng đức tin của họ. Tên hoàng đế điên loạn của Shi'ar, D'Ken, muốn sử dụng năng lượng huyền thoại của nó phục vụ cho mình. Em gái của D'Ken, công chúa Lilandra, đã liên minh với nhóm X-Men để ngăn chặn bàn tay của hắn khi biết rằng khối pha lê còn có cái tên "Kết liễu mọi thứ" (The End of All That Is). Phoenix Force, lúc này vẫn còn yếu và chưa thích nghi với vật chủ mới là Jean Grey, bay đến khối pha lê để ngăn D'Ken, nhưng bị hút vào trong cùng với các thành viên khác. Bên trong là một thành phố dài vô tận, ở trung tâm là trái tim của khối pha lê: quả cầu chứa một ngân hà neutron. Các Dị nhân, và kể cả D'Ken, hầu như tê liệt trước luồng sáng toả ra từ khối cầu, nó làm cho từng người trải qua những cơn ác mộng khủng khiếp nhất. Chỉ có Phoenix là không bị tác động. Bằng mối liên thông với khối pha lê, Phoenix khám phá ra một trường năng lượng có hình dáng một tấm lưới, hoạt động như một lá chắn sống - khi ngân hà neutron bị phá hoại, nó gây ra một lực hút mãnh liệt làm cho mọi vật thể bị kéo vào trong. Phoenix cố dùng năng lượng của mình để sửa chữa tấm lưới chắn, nhưng cô ta không đủ mạnh, vì vậy cô đã liên lạc với các đồng đội để yêu cầu trợ giúp. Năng lượng kết hợp của họ đã giúp cho Phoenix sửa chữa được khối pha lê và tránh cho vũ trụ khỏi bị hủy diệt hoàn toàn.

Trong Age of Apocalypse, người ta biết rằng một mảnh vỡ của khối pha lê cũng có đủ năng lượng như toàn bộ khối pha lê. Apocalypse lập một kế hoạch dùng Cyclops để chinh phục các vũ trụ khác, nhưng Bishop đã dùng khối pha lê để đi ngược lại thời gian và khôi phục các không gian như cũ. Một mảnh vỡ của M'Kraan đã di chuyển X-Man và Holocaust từ vũ trụ của Thời đại Apocalypse (Earth-295) về vũ trụ hiện tại (Earth-616), trong khi Sugar Man và Dark Beast thì làm một chuyến hành trình ngược lại. Holocaust hấp thu năng lượng từ mảnh vỡ pha lê một lúc trước khi bị X-Man lấy ra.

Tại Trái Đất của Age of Apocalypse, Dark Beast khám phá ra phương pháp di chuyển đến một Trái Đất song song thông qua khối pha lê. Và nhóm du hành vượt không gian Exiles (reality-hopping Exiles) đã dùng nó tính toán ra cách sử dụng năng lượng của khối pha lê để chuyển đến một không gian bất kỳ. Mục đích của họ là tiếp cận Panoptichron, một nơi nằm ngoài không gian và thời gian.

Người bảo vệ
Khối pha lê M'Kraan được bảo vệ bởi Jahf, một người máy mạnh mẽ và bền bỉ vô cùng. Nếu Jahf bị đánh bại thì người máy khổng lồ Modt sẽ thay chỗ. Modt vững chắc và mạnh mẽ hơn Jahf cả ngàn lần. Modt quả quyết rằng nếu mình có bị đánh bại thì những người bảo vệ mạnh hơn cũng sẽ xuất hiện, một số lượng vô tận những người bảo vệ càng lúc càng mạnh luôn đứng phía sau Modt. Cho đến giờ chưa ai có thể đánh bại Modt. Những Vệ sĩ này dường như có mặt đồng thời trong mọi thực tại, chẳng hạn Jahf trong Age of Apocalypse biết được sự kiện diễn ra trong Earth-616.

Một khi tránh được những Vệ sĩ này, vẫn còn một tầng bảo vệ thứ hai: bất cứ ai lọt vào trong khối pha lê sẽ phải sống trong những nỗi sợ hãi khủng khiếp nhất.

Phoenix Force là thực thể bảo vệ khối pha lê khỏi sự lạm dụng. White Hot Room, tổ của những hiện thân và vật chủ của Phoenix Force, tọa lạc ở thành phố nằm trong khối pha lê.

Tham khảo

Liên kết ngoài
M'Kraan Crystal trên Appendix to the Marvel Universe

X-Men


title: Villarejo de Salvanés

text:
Villarejo de Salvanés là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 118,6 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 7219 người. Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 759 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Armuña de Tajuña

text:
Armuña de Tajuña là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 122 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Paphiopedilum fairrieanum

text:
Paphiopedilum fairrieanum là một loài thuộc Chi Lan hài, Họ Lan. Đây là một loài thực vật mọc ở Đông Himalya đến Assam.

Hình ảnh

Tham khảo

Chi Lan hài
fairrieanum


title: Stonewall Jackson

text:
Thomas Jonathan "Stonewall" Jackson (21 tháng 1 năm 1824 – 10 tháng 5 năm 1863) là một trong những tướng chỉ huy tài giỏi nhất của quân Liên minh miền Nam trong Nội chiến Hoa Kỳ, nổi tiếng chỉ sau đại tướng Robert E. Lee. Sự nghiệp quân sự của ông bao gồm Chiến dịch Thung lũng năm 1862 và những cống hiến với tư cách một tư lệnh quân đoàn thuộc Binh đoàn Bắc Virginia dưới quyền tướng Lee. Bị chính quân miền Nam bắn nhầm trong trận Chancellorsville ngày 2 tháng 5 năm 1863, ông vẫn sống sót dù phải phẫu thuật cắt bỏ cánh tay trái. Thế nhưng cuối cùng ông lại qua đời do bị biến chứng viêm phổi tám ngày sau đó. Cái chết của ông là một tổn thất nghiêm trọng cho phe miền Nam, gây ảnh hưởng không chỉ về mặt quân sự mà đến cả tinh thần của quân đội lẫn công chúng.

Jackson sau khi chết đã trở thành một biểu tượng cho chủ nghĩa anh hùng và bổn phận của miền Nam, và cùng với tướng Lee đi vào điện thờ của cái gọi là "Chính nghĩa đã mất của miền Nam".

Các sử gia đã coi Jackson là một trong những chiến thuật gia tài năng nhất trong của lịch sử quân đội Hoa Kỳ. Chiến dịch Thung lũng cùng với cuộc hành quân bọc sườn quân miền Bắc trong trận Chancellorsville vẫn được nghiên cứu trên toàn thế giới cho đến tận ngày nay như những ví dụ cho sự lãnh đạo sáng tạo và táo bạo. Ông cũng rất xuất sắc trong nhiều trận đánh khác: trận Bull Run thứ nhất (nơi ông nhận được biệt hiệu nổi tiếng "bức tường đá" - "Stonewall"), trận Bull Run thứ hai, trận Antietam, và trận Fredericksburg. Tuy vậy, cũng có lúc Jackson không thành công với tư cách một viên chỉ huy khi ông tỏ ra kém cỏi và lúng túng trong Chuỗi trận Bảy ngày ở quanh Richmond năm 1862.

Chú thích

Thư mục
 Alexander, Bevin. Lost Victories: The Military Genius of Stonewall Jackson. New York: Holt, 1992, ISBN 978-0-8050-1830-1.
 Apperson, John Samuel. Repairing the "March of Mars": The Civil War diaries of John Samuel Apperson, hospital steward in the Stonewall Brigade, 1861-1865. Macon, GA: Mercer University Press, 2001. ISBN 0-86554-779-3.
 Bryson, Bill. A Walk in the Woods. New York: Broadway Books, 1998. ISBN 0-7679-0251-3.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Eicher, John H., and David J. Eicher. Civil War High Commands. Stanford, CA: Stanford University Press, 2001. ISBN 0-8047-3641-3.
 Farwell, Byron. Stonewall: A Biography of General Thomas J. Jackson. New York: W. W. Norton and Co., 1993. ISBN 978-0-393-31086-3.
 Freeman, Douglas S. Lee's Lieutenants: A Study in Command. 3 vols. New York: Scribner, 1946. ISBN 0-684-85979-3.
 Freeman, Douglas S. R. E. Lee, A Biography. 4 vols. New York: Charles Scribner's Sons, 1934–35. .
 Henderson, G. F. R. Stonewall Jackson and the American Civil War. New York: Smithmark, 1995. ISBN 0-8317-3288-1. First published in 1898 by Longman, Greens, and Co. (The 1900 version has an introduction by Field Marshal Viscount Wolseley.)
 Hettle, Wallace. Inventing Stonewall Jackson: A Civil War Hero in History and Memory (Louisiana State University Press, 2011)
 Johnson, Robert Underwood, and Clarence C. Buel, eds. Battles and Leaders of the Civil War. 4 vols. New York: Century Co., 1884-1888. .
 McGuire, Dr. Hunter. "Death of Stonewall Jackson". Southern Historical Society Papers 14 (1886).
 McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
 Pfanz, Harry W. Gettysburg – The First Day. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2001. ISBN 0-8078-2624-3.
 Robertson, James I., Jr. Stonewall Jackson: The Man, The Soldier, The Legend. New York: MacMillan Publishing, 1997. ISBN 0-02-864685-1.
 Sears, Stephen W. Gettysburg. Boston: Houghton Mifflin, 2003. ISBN 0-395-86761-4.
 Sharlet, Jeff. "Through a Glass, Darkly: How the Christian Right is Reimagining U.S. History." Harpers, December 2006.
 Taylor, Richard. Destruction and Reconstruction: Personal Experiences of the Late War. Nashville, TN: J.S. Sanders & Co., 2001. ISBN 1-879941-21-X. First published 1879 by D. Appleton.
 Trudeau, Noah Andre. Gettysburg: A Testing of Courage. New York: HarperCollins, 2002. ISBN 0-06-019363-8.
 Wert, Jeffry D. General James Longstreet: The Confederacy's Most Controversial Soldier: A Biography. New York: Simon & Schuster, 1993. ISBN 0-671-70921-6.
 Jackson genealogy site at Virginia Military Institute

Đọc thêm

 Chambers, Lenoir. Stonewall Jackson. New York: Morrow, 1959. .
 Cooke, John Esten, Moses Drury Hoge, and John William Jones. http://books.google.com/books?id=DKHFaHBX2isC Stonewall Jackson: A Military Biography]. New York: D. Appleton and Company, 1876. .
 Cozzens, Peter. Shenandoah 1862: Stonewall Jackson's Valley Campaign. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2008. ISBN 978-0-8078-3200-4.
 Dabney, R. L. Life of Lieut.-Gen. Thomas J. Jackson (Stonewall Jackson). London: James Nisbet and Co., 1866. .
 Douglas, Henry Kyd. I Rode with Stonewall: The War Experiences of the Youngest Member of Jackson's Staff. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1940. ISBN 0-8078-0337-5.
 Robertson, James I., Jr. Stonewall Jackson's Book of Maxims. Nashville, TN: Cumberland House, 2002. ISBN 1-58182-296-0.
 Shackel, Paul A. Archaeology and Created Memory: Public History in a National Park. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers, 2000. ISBN 978-0-306-46177-4.
 White, Henry A. Stonewall Jackson. Philadelphia: G.W. Jacobs and Co., 1909. .
 Wilkins, J. Steven. All Things for Good: The Steadfast Fidelity of Stonewall Jackson. Nashville, TN: Cumberland House Publishing, 2004. ISBN 1-58182-225-1.

Liên kết ngoài

Virginia Military Institute Archives Stonewall Jackson Resources
Jackson genealogy site
Stonewall Jackson Pictures
"Death of 'Stonewall' Jackson , Southern Confederacy, ngày 12 tháng 5 năm 1863. Atlanta Historic Newspapers Archive. Digital Library of Georgia.
Find-a-Grave entry for Jackson
Find-a-Grave entry for Jackson's arm
Fitzhugh Lee's 1879 address on Chancellorsville
The Stonewall Jackson House
Animated history of the campaigns of Stonewall Jackson
Details on John Jackson's larceny trial in the Court Records of the Old Bailey

Jackson, Stonewall
Sinh năm 1824
Trung tướng Hoa Kỳ
Mất năm 1863
Người Mỹ gốc Anh


title: Massat (tổng)

text:
Tổng Massat là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ariège trong vùng Occitanie.

Tổng này được tổ chức xung quanh Massat ở quận Saint-Girons. Độ cao biến thiên từ 466 m (Soulan) đến 2 196 m (Le Port) với độ cao trung bình là 677 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Massat bao gồm 6 xã với dân số 1 693 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Aleu || align="right" | 122 || align="right" | 09320 || align="right" | 09005
|-
| Biert || align="right" | 284 || align="right" | 09320 || align="right" | 09057
|-
| Boussenac || align="right" | 184 || align="right" | 09320 || align="right" | 09065
|-
| Massat || align="right" | 589 || align="right" | 09320 || align="right" | 09182
|-
| Le Port || align="right" | 190 || align="right" | 09320 || align="right" | 09231
|-
| Soulan || align="right" | 324 || align="right" | 09320 || align="right" | 09301
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ariège
 Quận của Ariège
 Tổng của ‘Ariège
 Xã của Ariège
 Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Ariège

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Massat trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Massat sur Mapquest
 Vị trí của tổng Massat trên bản đồ Pháp

Massat


title: Cầu diệp hành nhỏ

text:
Cầu diệp hành nhỏ (danh pháp hai phần: Bulbophyllum subebulbum) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

S


title: Cổ Nhuế

text:
Cổ Nhuế là một địa danh tại quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.

Lịch sử
Làng Cổ Nhuế được thành lập vào khoảng đầu triều Lý, có sự gắn bó tương đối gần gũi với kinh thành Thăng Long. Nguyên trước đây, Cổ Nhuế là một xã thuộc huyện Từ Liêm cũ, nổi tiếng với nghề may truyền thống. Sau này, quận Bắc Từ Liêm được thành lập, xã Cổ Nhuế được chia thành 2 phường mới trực thuộc quận là Cổ Nhuế 1 và Cổ Nhuế 2..

Cổ Nhuế là vùng đất cổ gắn liền với người Việt cổ, theo các cổ vật tìm được như rìu đá, hòn nghiền, gạch vuông hoa trám lồng đời Hán, tượng cá hoá rồng thời Lý – Trần, các đồ dùng của người Việt cổ đầu tiên tìm thấy ở làng đã minh chứng cho sự tồn tại của con người từ hơn 2000 năm trước. Tên gọi Noi được cho là vùng đất Cổ Nhuế xưa có nhiều Noi nước (ngòi nước) nên được đặt tên là Noi. Ngay từ thời Hai Bà Trưng (năm 40) đã là nơi hoạt động của nhiều tướng tài như: Quách Lãng, Đinh Bạc, Tĩnh Nương…chống quân xâm lược nhà Hán.

Khi các triều đại phong kiến Trung Hoa sang xâm lược, để tiện cho việc ghi chép theo chữ Hán, mỗi làng lại phải đặt một tên chữ (âm Hán - Việt). Khác với tên Nôm chỉ có một từ (không kể từ Kẻ đứng trước), tên chữ thường có ít nhất là hai từ. Như vậy, những làng cổ ra đời trước thời Bắc thuộc, nhất thiết phải có hai tên: tên Nôm (kèm Kẻ) và tên chữ. Điều đó cho thấy, thêm một cơ sở để xác định rằng Kẻ Noi hay Cổ Nhuế ngày nay đã có trước khi phong kiến phương Bắc xâm lược nước ta. Từ quan điểm này, các làng cổ ven đô Thăng Long xưa, có chữ Kẻ (có thể hiểu Kẻ nghĩa là người ở làng) trước tên Nôm có nguồn gốc trên 2000 năm (trích từ bài viết Cổ Nhuế, ngôi làng của những truyền thuyết đăng trên trang ditichlichsuvanhoa.com).

Theo cuốn Từ điển Hà Nội - địa danh thì xã Cổ Nhuế xưa có tên Nôm là Kẻ Noi, thuộc tổng Cổ Nhuế, phủ Hoài Đức. Thời Pháp thuộc, trước năm 1942, sau khi bỏ cấp tổng, Cổ Nhuế gồm 3 xã (xã thời nhà Nguyễn) là Trù Đống (còn gọi là Chùa Đống), Hoàng (còn gọi là Cổ Nhuế Hoàng), Viên (còn gọi là Cổ Nhuế Viên). Năm 1945, 3 xã này (mà nay là xã Cổ Nhuế) thuộc quận V, ngoại thành Hà Nội. Tới năm 1961, xã Cổ Nhuế được thành lập, các xã cũ trở thành thôn và tách Trù Đống thành 2: Cổ Nhuế Trù (Trù hay Chùa (thôn)), Cổ Nhuế Đống. Từ đó, xã Cổ Nhuế gồm 4 thôn. Hai làng Cổ Nhuế Trù và Đống vốn từ một làng Cổ Nhuế (tên Nôm là Kẻ Noi) tách ra vào giữa thời Lý. Từ xa xưa đến đầu thế kỷ XX, hai làng nằm trong xã Cổ Nhuế (cùng với các làng Cổ Nhuế Hoàng và Cổ Nhuế Viên) thuộc tổng Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, trấn Sơn Tây (từ thời Nguyễn là tỉnh Hà Nội, năm 1888 trở đi là tỉnh Cầu Đơ, năm 1904 đổi làm tỉnh Hà Đông). Năm 1926, hai làng tách ra thành một xã riêng gọi là Cổ Nhuế Trù - Đống, dân số có 2034 người.

Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Cổ Nhuế Trù - Đống nhập với hai xã Cổ Nhuế Hoàng và Cổ Nhuế Viên thành xã Cổ Nhuế thuộc quận 5 ngoại thành Hà Nội, đến năm 1961 là một xã của huyện Từ Liêm. Tháng 12 năm 2013, xã Cổ Nhuế được tách thành 2 phường mới: Cổ Nhuế 1 và Cổ Nhuế 2 thuộc quận Bắc Từ Liêm vừa mới thành lập.

Hai làng Cổ Nhuế Trù và Cổ Nhuế Đống xưa cũng là làng nông nghiệp, có truyền thống thâm canh lúa và hoa màu giỏi. Song đến năm Ất Mão niên hiệu Duy Tân (1915), đê Liên Mạc bị vỡ làm phần lớn đồng ruộng tỉnh Hà Đông bị cát bồi lấp, từ chỗ cấy được hai vụ đến đây chỉ cấy được một vụ mùa, còn vụ chiêm phải chuyển sang trồng ngô, khoai lang xen đậu đỗ các loại. Nhờ kinh nghiệm thâm canh nên dân làng tạo được giống ngô nếp rất dẻo và thơm, có tiếng trong vùng. Từ năm 1920, do sản xuất nông nghiệp bị sút kém nên dân hai làng đã tìm học được nghề may để sinh sống. Từ một vài nhà ban đầu, đến năm 1935 cả hai làng đã có vài trăm hộ làm, rồi lan sang hai làng Cổ Nhuế Hoàng và Cổ Nhuế Viên. Rất đông thợ may của hai làng vào nội thành may thuê cho các nhà thầu hoặc may quần áo cho binh lính, nhiều người có vốn mở hiệu may riêng. Một số chủ hiệu thợ may ở phố Hàng Trống phải lấy tên một thợ may giỏi người Cổ Nhuế làm tên cửa hiệu của mình để thu hút khách hàng.

Về di tích lịch sử, thôn Đống còn ngôi nhà thờ ông Nguyễn Hữu Đạo là quan Thái y viện - cơ quan chăm sóc sức khỏe của vua và hoàng tộc vào thời Lê - Trịnh, từng chữa khỏi bệnh cho Hoàng hậu - vợ vua Lê Hiển Tông. Về sau, ông Đạo còn theo quân ra trận, lập được nhiều công nên được phong làm Thống suất binh Nam, Thượng tướng quân. Nhà thờ được làm bằng 36 cột đá, do chính vua Lê Hiển Tông tặng sau khi ông Đạo về hưu. Trong nhà thờ hiện còn một bảng khắc gỗ ghi lại bài thơ thất ngôn bát tuyệt ca ngợi tài đức của ông Đạo, song điều đặc biệt là một câu có một từ chỉ một vị thuốc quý mà ông đã dùng để chữa bệnh.

Thôn Trù còn một ngôi miếu nhỏ, bên trong còn tấm bia dựng năm Vĩnh Khánh thứ hai (1731) ghi việc ông ông Đỗ Pháp Hiển làm quan trong đội Cấm quân, có công hộ vệ vua đi tuần thú thoát khỏi bị bão đánh đắm thuyền ở cửa biển Thần Phù (Nga Sơn, Thanh Hóa) nên được thăng làm tước Siêu Hải hầu. Vì không có con nên ông bà hiến toàn bộ số ruộng của mình cho làng và được làm tôn làm hậu thần làng.

Đình chùa, nhà thờ
Cổ Nhuế có nhiều đình, chùa, nhà thờ tập trung ở cả bốn làng Hoàng, Đống, Trù và Viên với 3 ngôi chùa: Chùa Sùng Quang (Thôn Đống 2), Chùa Anh Linh (Thôn Viên 1), Chùa Trùng Hưng (Thôn Hoàng 2). Có hai ngôi đình ở 2 thôn Viên 2 và Hoàng 2, thờ thành hoàng làng (Hoàng Tử Đông Chinh Vương- Lý Công Lực, con trai vua Thái tổ Lý Công Uẩn), Đền Bà chúa thờ Túc Trinh công chúa, con gái vua Trần Thánh Tông. Lễ hội của làng thường được tổ chức vào ngày 10 tháng 2 âm lịch hàng năm. Lễ tế thành Hoàng làng vào ngày 10 tháng 10 âm lịch hàng năm. Ngoài ra ở thôn Viên 1 và Viên 2 còn có Lễ mộc dục và Lễ cúng thực(Công chúa Túc Trinh thời Trần) vào ngày 1 tháng 8 âm lịch hàng năm.

Tương truyền rằng, Đông Chinh Vương khi đi đánh giặc và chiến thắng trở về được dân làng ra đón rước, mừng chiến thắng. Sau khi phá giặc trở về triều, đáp lại tấm lòng của dân làng Cổ Nhuế, Đông Chinh Vương xin nhà vua ban đất Cổ Nhuế làm thực ấp năm 1027, dân làng Cổ Nhuế được miễn tô thuế trong suốt triều Lý. Tên cổ của làng là Kẻ Noi, tên Cổ Nhuế được các bô lão trong làng xin vua sắc phong năm 1028 sau khi làng được làm ấp phong của Đông Chinh Vương. Đình Cổ Nhuế thờ Thành hoàng Đông Chinh Vương, vợ ngài và em gái ngài là Công chúa Tả Minh Hiến. Công chúa Tả Minh Hiến là người xây dựng đình và chùa Sùng Quang, Cổ Nhuế theo lời uỷ thác của Đông Chinh Vương. Để ghi nhớ công ơn xây dựng Đình và chùa Sùng Quang của Công chúa, dân làng lên kinh xin Hoàng vương cho thờ Bà trong đình và được chấp thuận. Công chúa được dân làng thờ ở bên tả trong Đình và tôn là Bà chúa (Theo Lễ hội Thăng Long, tác giả Lê Trung Vũ, Nhà xuất bản Hà Nội năm 2001).

Trước thời Trần, Cổ Nhuế chỉ có 3 thôn là Hoàng, Trù (Chùa), Đống. Đến đời Trần, Công chúa thứ 4 của Trần Thánh Tông là Công chúa Túc Trinh được vua cử về Cổ Nhuế khai khẩn mở ra Viên trại, sau này gọi là thôn Viên hay Cổ Nhuế Viên. Vì thế, Công chúa Túc Trinh được lập miếu thờ tại thôn Viên để ghi nhớ công lập Thôn của Công chúa. Công chúa sống với dân, không lấy chồng. Sau đó bà còn chiêu tập dân lập ra trại Noi, sau thành làng Cổ Nội, rồi đổi thành Yên Nội. Trước cách mạng tháng 8, Yên Nội thuộc Tổng Cổ Nhuế sau chuyển sang xã Liên Mạc. Vì thế, dân làng Cổ Nhuế và làng Yên Nội kết nghĩa vì có chung nguồn gốc do Công chúa Túc Trinh mở rộng và lập làng. Hiện nay, dân làng Cổ Nhuế và làng Yên Nội, xã  Liên Mạc (nay là phường Liên Mạc) cùng thờ bà làm thần hoàng làng và quen tên gọi Bà chúa Kẻ Noi, tượng bà được thờ tại chùa Viên, tên chữ là “Anh Linh tự”. Tương truyền chùa được làm từ khi bà lập trại, sự kiện Công chúa mở làng, xây chùa được ghi trong Đại Việt Sử ký Toàn thư.

Hiện vật trong đình hiện có: 17 đạo sắc phong từ thời Cảnh Hưng đến thời Khải Định, một cuốn ngọc phả ghi chép về thành hoàng làng, bốn bức đại tự, một đôi câu đối sơn son thếp vàng ca ngợi công đức nhà Lý, ba ngai thờ, một kiệu bát cống có khắc chữ “Cảnh Hưng Giáp Thìn niên” (1784), một bộ sập thờ, một đôi voi đá, một quả chuông niên hiệu Thành Thái Kỷ Hợi (1899), ngoài ra còn có hai bộ tam sự, ba bát nhang lớn, và nhiều đồ sứ giá trị.

Công đức của Đông Chinh Vương, còn được ghi lại trên câu đối trong đình, mang giá trị lịch sử.

“Cổ Pháp thiệu cơ, Lý lệnh trụ lưỡng triều khai thế

Nhuệ Giang hiển tích, Việt phúc thần lịch đại bảo phong”

Dịch là:

(Cổ Pháp dựng cơ đồ, Lý lệnh trụ mở mang hai triều đại

Nhuệ Giang lưu dấu tích, thần Việt Nam được phong tặng các đời).

(Theo Lễ hội Thăng Long, tác giả Lê Trung Vũ, Nhà xuất bản Hà Nội năm 2001)

Từ thập niên 1970 các nhà khảo cổ đã đào được một số di vật dưới lòng đất ở đây như: rìu đá, hòn nghiền, hòn cà bằng đá, hòn gạch vuông có hoa văn trám lồng đời Hán, tượng cá hóa rồng thời Lý - Trần.

Nhà thờ Cổ Nhuế nằm ở thôn Viên, được xây dựng từ năm 1884. Có thể tóm tắt lược sử như sau:

Tin Mừng đến với Giáo xứ Cổ Nhuế từ năm 1883, thời cha cố Mỹ, và cũng là năm giáo xứ chính thức được thành lập. Sau một năm thành lập giáo xứ, một số gia đình đã dâng hơn 15.000 m2 ruộng đất để cày cấy và làm nhà thờ, trong đó có Bà Tổng Chiêu thôn Hoàng dâng 3600m2.

Nhà thờ đầu tiên được xây dựng năm 1884 bằng tường gạch, cột gỗ, mái ngói. Song, vào tháng 12 năm 1947, một số kẻ xấu mang rơm rạ chất lên ghế bên trong nhà thờ phóng hỏa. Nhà thờ này bị cháy chỉ còn bốn bức tường. Năm 1953, cha cố Giuse Trần Ngọc Liễn cho tu sửa lại ngôi nhà thờ bị đốt cháy và đến năm 1954, Đức Tổng Giám mục Giuse Maria Trịnh Như Khuê về dâng lễ tạ ơn khánh thành. Mặc dù đã được tu sửa lại, nhưng vì nhà thờ cũ đã phải chịu sự tác động tiêu cực do con người và thiên nhiên, nên không thể tiếp tục sử dụng được nữa.

Xét thấy cần phải xây dựng lại ngôi thánh đường mới vừa bảo đảm an toàn, vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đoàn giáo xứ, ngày 5 tháng 3 năm 2014, Đức Tổng Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn đã ký văn bản chấp thuận cho giáo xứ Cổ Nhuế được giải hạ nhà thờ cũ để xây dựng ngôi nhà thờ mới này; ngày 28 tháng 11 năm 2014 thành phố Hà Nội đã cấp phép xây dựng cho giáo xứ và đến ngày 6 tháng 10 năm 2018 thì nhà thờ mới được cung hiến và khánh thành.

Truyền thống nghề may của xã
 Làng nghề may Cổ Nhuế có từ lâu đời. Khoảng năm 1920 do sản xuất nông nghiệp bị sút kém nên người dân Cổ Nhuế phải tìm thêm nghề để sinh sống, trong đó có nghề may. Lúc đầu chỉ có ông Trưởng Cốm ở thôn Trù và vài người làm nghề thợ may, sau phát triển dần. Đến năm 1935, cả xã có hàng trăn chiếc máy khâu và có nhiều người ra phố làm nghề may. Người có vốn thì mở hiệu may, người không có vốn thì đi may thuê. Có những thợ may giỏi được chủ đặt tên cho hiệu may của mình. Thời bao cấp, xã thành lập những hợp tác xã may gia công hàng xuất khẩu và phục vụ nhu cầu địa phương. Khi các hợp tác xã giải thể, nhiều xã viên mua máy về nhà để làm thêm. Trong những năm 1990 - 1992, nghề may phát triển nhờ may hàng xuất khẩu đi Ba Lan và Liên Xô. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là áo Giắc -ket, quy mô sản xuất chủ yếu là hộ gia đình. Lúc phát triển, làng có tới hàng trăm hộ chuyên nghề may, xuất hiện nhiều hộ có số vốn hàng tỷ đồng, trở thành những chủ hiệu lớn. Từ năm 1993, làng nghề chuyên sản xuất những mặt hàng nội địa và nhận gia cong cho một số nhà máy dưới hình thức là hộ tư nhân và các công ty trách nhiệm hữu hạn. Sản phẩm của làng nghề rất đa dạng: quần áo mùa hè, mùa đông của cả người lớn và trẻ em. Nguồn nguyên liệu là vải được nhập khẩu từ Trung Quốc. Công nghệ sản xuất bằng máy may công nghiệp. Nhân lực lao động chủ yếu là sử dụng lao động phổ thông, tự đào tạo. Hiện nay, mặc dù làng nghề đang gặp nhiều khó khăn trong mở rộng thị trường tiêu thụ, thiếu vốn, nhiều lao động chưa qua đào tạo, mặt bằng sản xuất không đều, nhưng cũng đã tạo việc làm cho khoảng 7000 lao động, thu nhập ổn định và cũng ký kết được một số hợp đồng xuất khẩu nước ngoài. Ngoài sản xuất theo hộ gia đình, nhiều công ty trách nhiệm hữu hạn được thành lập nhận gia công cho các xí nghiệp, thậm chí họ còn nhận gia công cho những hộ sản xuất nhỏ theo thời vụ.
 Từ những năm đầu thế kỷ 20, nghề may không chỉ đem lại nguồn thu nhập cao và ổn định cho dân làng Cổ Nhuế mà còn tạo ra những thay đổi về cơ cấu dân cư, quan hệ xã hội của làng, đặc biệt là làm hình thành đội ngũ công nhân may mặc có tay nghề cao, có ý thức cao về vị thế xã hội của mình. Đây là cơ sở để làng Cổ Nhuế sớm tiếp thu ánh sáng cách mạng. Mùa hè năm 1938, đã thành lập Hội ái hữu thợ may Cổ Nhuế, sau đó đông đảo thợ may Cổ Nhuế cùng nông dân đã đưa đơn kiện bọn cường hào làng xã thu lạm tiền thuế thân từ 2,5 đồng lên 3 đồng một suất và đã giành được thắng lợi. Đại tướng Văn Tiến Dũng (người thôn Cổ Nhuế Trù) là Thư ký Hội ái hữu thợ dệt Hà Nội đã viết bài trên báo Tin tức - tờ báo công khai của Đảng CSVN để cổ động cuộc đấu tranh. Năm 1939, diễn ra cuộc đấu tranh đòi tăng lương của 600 thợ may Cỏ Nhuế ở Sở Quân nhu. Sau đó, Cổ Nhuế trở thành một điểm trong An toàn khu của Trung ương. Cuối năm 1940, Chi bộ Cổ Nhuế được thành lập, lãnh đạo nhân dân đấu tranh.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bắc Từ Liêm
Địa danh tại Hà Nội


title: Quảng Yên, Quảng Xương

text:
Quảng Yên là một xã thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Quảng Yên nằm ở phía tây của huyện Quảng Xương.
Phía đông giáp xã Quảng Trạch, huyện Quảng Xương.
Phía nam giáp các xã Quảng Hòa và Quảng Long, huyện Quảng Xương.
Phía tây giáp xã Hoàng Giang, huyện Nông Cống.
Phía bắc giáp xã Đông Nam, huyện Đông Sơn và xã Đông Vinh, thành phố Thanh Hóa.

Lịch sử hành chính
Vùng đất thuộc xã Quảng Yên ngày nay, vào thời Lý là các làng Kẻ Riềng, Kẻ Duệ và Kẻ Vèn. Vào thế kỉ 12, Trần Nhật Duật được vua Trần cho vào mở mang, lập ấp.

Xã này nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

Đầu thế kỉ 19 là xã Thiên Linh thuộc tổng Văn Trinh, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, nội trấn Thanh Hóa. Cuối thế kỉ 19 (sau đời vua Đồng Khánh), tổng Văn Trinh chuyển về huyện Quảng Xương cùng phủ Tĩnh Gia.

Sau năm 1945, thuộc xã Ngô Quyền. Năm 1948 là xã Quảng Yên, tên gọi Quảng Yên xuất hiện từ đây.

Xã Quảng Yên gồm có các thôn làng:
 Làng Riềng: gồm hai thôn:
 Riềng Đông (Thiên Linh Đông): đầu thế kỉ 19 là thôn Đông, sau năm 1954 chia thành các xóm: Yên Phú, Yên Quý, Yên Ninh và Yên Khang.
 Riềng Đoài (Thiên Linh Đoài): đầu thế kỉ 19 là thôn Đoài, sau năm 1954 là thôn Yên Bình.
 Cổ Duệ: tên nôm là Kẻ Duệ; đầu thế kỉ 19 là thôn Cổ Duệ; sau năm 1954 chia thành hai xóm là Yên Cổ và Yên Duệ.
 Viện Đông: tên nôm là làng Vèn (Vèn Đông); đầu thế kỉ 19 là thôn Viện Đông; sau năm 1954 đổi thành Yên Đông.
 Viện Đoài: tên nôm là làng Vèn (Vèn Đoài); đầu thế kỉ 19 là thôn Viện Đoài; sau năm 1954 đổi thành Yên Đoài.
 Mỹ Cảnh: còn gọi là làng Cảnh; đầu thế kỉ 19 là thôn Mỹ Cảnh; sau năm 1954 đổi thành Yên Cảnh.
 Thọ Khảo: đầu thế kỉ 19 là thôn Thọ Vực, thời Minh Mạng đổi thành Thọ Khảo; sau năm 1954 chia thành hai xóm là Yên Thọ và Yên Vực.
 Yên Trung: thành lập sau năm 1954 do dân cư từ Viện Đông chuyển sang.
 Yên Nam: thành lập sau năm 1954 do dân cư từ Viện Đông chuyển sang.
 Yên Đào: trước năm 1925 là một phần thôn Cổ Duệ; từ năm 1925 là ấp Đào Lâm; sau năm 1954 đổi thành Yên Đào.

Chú thích


title: Quận Huron, Michigan

text:
Quận Huron một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số  Quận lỵ đóng ở Bad Axe.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000, quận đã có dân số 36.079 người, 14.597 hộ gia đình, và 10.144 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 43 người trên một dặm vuông (17/km ²). Có 20.430 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 24 trên một dặm vuông (9/km ²). Cơ cấu chủng tộc của quận gồm có 98,02% người da trắng, 0,19% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,28% người Mỹ bản xứ, 0,35% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,32% từ các chủng tộc khác, và 0,82% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,64% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 39,3% là gốcĐức, gốc Ba Lan 18,6%, gốc Mỹ bản địa 7,8%, 6,7% gốc Anh và 6,3% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 95,9% nói tiếng Anh, số người nói tiếng Tây Ban Nha chiếm 1,3% và 1,0% nói tiếng Ba Lan như là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 14.597 hộ, trong đó 29,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,40% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 30,50% là các gia đình không. 27,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 14,10% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,42 và cỡ gia đình trung bình là 2,95.

Trong quận, độ tuổi dân số được trải ra với 24,20% dưới độ tuổi 18, 6,50% 18-24, 25,10% 25-44, 24,80% từ 45 đến 64, và 19,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,90 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 95,50 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt $ 35.315, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 42.436. Phái nam có thu nhập trung bình $ 31.950 so với 21.110 $ đối với phái nữ. Thu nhập quân đầu người là 17.851 USD. Có 7,30% gia đình và 10,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 12,20% những người dưới 18 tuổi và 9,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Michigan
Khởi đầu năm 1859 ở Michigan
Khu dân cư thành lập năm 1859


title: Masdevallia elephanticeps

text:
Masdevallia elephanticeps là một loài lan phân bố ở vùng có độ cao lớn ở the Eastern Cordillera of Colombia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

E
E


title: Liroetis apicalis

text:
Liroetis apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Liroetis


title: Perdita retusa

text:
Perdita retusa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1960


title: Calophyllum waliense

text:
Calophyllum waliense là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Papua New Guinea.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Eddowes, P.J. 1998. Calophyllum waliense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
w


title: Saint-Martin-d'Estréaux

text:
Saint-Martin-d'Estréaux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintmartindestreaux


title: Plagiostropha costata

text:
Plagiostropha costata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Plagiostropha


title: Saurauia rubrisepala

text:
Saurauia rubrisepala là một loài thực vật thuộc họ Actinidiaceae. Nó là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Saurauia rubrisepala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Flora of Ecuador
rubrisepala
Vulnerable plants
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Kesseldorf

text:
Kesseldorf là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Promecotheca pulchella

text:
Promecotheca pulchella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Promecotheca


title: Libnotes biprotensa

text:
Libnotes biprotensa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Pomachilius mucronatus

text:
Pomachilius mucronatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Hán Tuyên Đế

text:
Hán Tuyên Đế (chữ Hán: 漢宣帝; 91 TCN - 49 TCN), húy Lưu Tuân (劉詢), là vị Hoàng đế thứ 10 của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 74 TCN đến năm 49 TCN, tổng cộng 25 năm. Cuộc đời của ông trước khi lên ngôi đầy ly kỳ và thăng trầm.

Dưới thời gian Hán Tuyên Đế, Triều đại nhà Hán duy trì được sự thịnh trị và mở rộng kinh tế cũng như quân sự. Vì xuất thân từ nhỏ chịu cảnh nghèo nàn, Tuyên Đế biết rõ sự cơ cực của dân chúng, ông cho giảm thuế, giảm nhẹ hình phạt. Với bộ máy quan lại, ông mở mang rộng hơn, chọn những người có tài sung vào làm quan, chính quyền ngày càng vững mạnh. Sử cũ gọi thời đại của ông và Hán Chiêu Đế là Chiêu Tuyên chi trị (昭宣之治).

Ông còn chủ trương thâu tóm quyền lực vào tay mình, bằng việc giảm đi các thế lực ngoại thích công thần, nổi tiếng nhất là việc triệt hạ toàn bộ người nhà của Hoắc Quang (霍光), đại danh thần phò tá cho Hán Chiêu Đế và những năm đầu thời của ông. Dù việc này một phần do họ Hoắc có tham vọng phản loạn khi giết Hứa Hoàng hậu để lập Hoắc Thành Quân làm Hậu và âm mưu tạo phản, nhưng hành động xử tử toàn bộ thân thuộc họ Hoắc của Tuyên Đế vẫn bị sử gia cho rằng ông đã quá tàn nhẫn và thật sự đã bất công với công lao của Hoắc Quang.

Năm 49 TCN, Tuyên Đế băng hà, con trai là Lưu Thích kế vị, tức Hán Nguyên Đế.

Tiểu sử
Hán Tuyên Đế nguyên danh là Lưu Bệnh Dĩ (劉病已), là cháu 4 đời của Hán Vũ Đế Lưu Triệt, ông nội là Lệ Thái tử Lưu Cứ của Hán Vũ Đế. Cha ông là Lưu Tiến (劉进), con trai của Lệ Thái tử, mẹ là Vương Ông Tu.

Hán Vũ Đế về già tin dùng hoạn quan Giang Sung. Do có hiềm khích, Giang Sung vu hãm mẹ con Vệ Hoàng hậu và Thái tử Lưu Cứ, khiến Thái tử sợ hãi nổi dậy làm loạn không thành và bị giết, đó gọi là án Vu cổ. Cha mẹ Bệnh Dĩ đều bị giết. Hai người chú của Bệnh Dĩ phải tự tử. Vệ Hoàng hậu cũng thắt cổ chết. Tuy nhiên Bệnh Dĩ được tha, chỉ bị hạ ngục, lúc đấy Bệnh Dĩ chỉ mới mấy tháng. Quan coi ngục Bính Cát (丙吉) vốn là thuộc hạ cũ của Thái tử, biết rõ Lệ Thái tử vô tội nên đã cưu mang đứa bé và cho nữ tù Hồ Tổ (胡組) và Quách Trưng Khanh (郭徵卿) làm vú nuôi, còn Bính Cát thường hay đến nhà lao để trông nom. Sau đó Hán Vũ Đế nghe tin có điềm thiên tử trong nhà ngục nên sai người giết sạch phạm nhân, may mà Cát kịp thời cầm chân sứ giả cho đến khi Hán Vũ Đế hối lỗi và thu hồi thu hồi mệnh lệnh. Cát sau đó liền cho Hồ Thị đem Bệnh Dĩ đến Trường An, tìm được mẹ của Thái tử phi là Trinh Quân (貞君) cùng người họ hàng Sử Cung (史恭) vì vậy đã giao Bệnh Dĩ cho Trinh Quân nuôi Bệnh Dĩ hộ. Vài năm sau, Hán Chiêu Đế nghe nói hậu nhân dòng dõi Lệ Thái tử còn sống, bèn cho tìm kiếm và ban chiếu sắc phong Lưu Bệnh Dĩ làm Hoàng trưởng tôn và ra lệnh cho hoạn quan Trương Hạ (張賀) nuôi dưỡng.

Đến năm 76 TCN, Trương Hạ cho Bệnh Dĩ cưới con gái của hoạn quan dưới quyền là Hứa Quảng Hán (許廣漢), sau này trở thành hoàng hậu Hứa Bình Quân. Quảng Hán trước đây lấy nhầm yên ngựa của người khác, bị tội phải chịu cung hình (thiến), lúc đó đã có Hứa Bình Quân. Hứa Bình Quân có nhan sắc, khi này khoảng mười mấy tuổi, được hứa gả cho con trai của Nội giả lệnh Âu Hầu thị, nhưng chưa kịp xuất giá thì người chồng đã chết. Mẹ của Hứa Bình Quân bèn đem con gái dẫn đi coi bói, đoán được rằng Hứa thị tất phải gả cho quý nhân, mẹ của Bình Quân nghe thế mà sung sướng. Trương Hạ nghe nói Hứa Quảng Hán có cô con gái xinh đẹp, bèn nói vào:"Hoàng tằng tôn tuy địa vị bi hèn, nhưng cũng là họ hàng gần của đương kim Hoàng đế, tương lai ít nhất cũng là Quan nội hầu, có thể gửi gắm con gái cho y!", Quảng Hán nghe thế mới xin cưới Bình Quân cho Bệnh Dĩ. Tiền cưới hỏi và sính vật đều do Trương Hạ lo liệu. Bệnh Dĩ được nhà vợ chu cấp, được học Tứ thư, Ngũ kinh và tỏ ra là người thông minh nhạy bén, thỉnh thoảng ông được Hán Chiêu Đế triệu vào chầu. Sau đó được sắc phong làm Dương Võ hầu.

Năm 74 TCN, Hán Chiêu Đế băng hà, không có con trai nối dõi nên đại thần phụ chính Hoắc Quang lập Xương Ấp vương Lưu Hạ lên ngôi. Nhưng Lưu Hạ khi lên ngôi lại ăn chơi sa đọa, chỉ trong 27 ngày đã phạm 1127 điều xấu. Hoắc Quang và triều thần thấy vậy bèn tâu lên Thượng Quan hoàng thái hậu (cũng là cháu ngoại của Hoắc) phế Lưu Hạ và đuổi về nước Xương Ấp. Nhiều đại thần muốn lập Quảng Lăng vương Lưu Tư, anh của Hán Chiêu Đế và con trai duy nhất còn sống của Hán Vũ Đế lên làm vua, nhưng Hoắc Quang không thích Lưu Tư nên quyết lập Dương Võ hầu Lưu Bệnh Dĩ, khi đó 17 tuổi, lên ngôi, trở thành Hán Tuyên Đế trong lịch sử. Lúc đó Lưu Bệnh Dĩ đổi tên thành Lưu Tuân.

Có 3 lý do chính cho việc Hoắc Quang lập Lưu Tuân lên ngôi:
 Thứ nhất: Lưu Tuân là dòng dõi đích tôn trực hệ của Hán Vũ Đế.
 Thứ hai: Lưu Tuân còn trẻ và chưa có kinh nghiệm chính trị nên Hoắc Quang có thể dễ dàng kiểm soát hoàng đế, thao túng triều chính.
Thứ ba: Lưu Tuân được xem là họ hàng xa của Hoắc Quang (anh cùng cha của ông là Hoắc Khứ Bệnh, cháu Vệ Hoàng hậu, tằng tổ mẫu của Lưu Tuân). Đặc biệt, Lưu Tuân còn mang danh phận con rể của Hoắc Quang (lấy Hoắc Thành Quân) nên ông muốn con gái mình sẽ trở thành Hoàng hậu Đại Hán.

Cai trị

Đối nội
Lưu Tuân được sử sách mô tả là người tinh thông Đạo Lão và ít chuộng Nho giáo.

Khi làm vua, Tuyên Đế chú trọng việc dùng người tài, áp dụng những chính sách khoan thứ sức dân, giảm nhẹ các khoản thuế khóa và mở mang giáo dục. Nhờ đó, nhà Hán tiếp tục thời kỳ thịnh trị sau Vũ Đế và Chiêu Đế.

Để củng cố bộ máy hành chính, Tuyên Đế thực hiện tuyển lựa quan lại một cách chặt chẽ, nhất là quận thú các quận và quan lại bậc cao. Mặt khác, ông tăng bổng lộc của các quan bậc thấp lên gấp rưỡi.

Tuy làm được nhiều việc có lợi cho quốc gia nhưng Tuyên Đế cũng phạm phải sai lầm. Ông nghe lời gièm pha và giết hại các hiền thần như Hán Diên Thọ, Triệu Nghiễm Thần, Dương Uẩn, Cái Quảng Tiễn.

Đối ngoại
Để yên ổn biên giới phía bắc, Tuyên Đế giữ chính sách thân thiện với Hung Nô. Lúc đó Hung Nô xảy ra nội loạn: Thiền vu Hô Hàn Tà bị anh là Chất Chi đánh bại, muốn giao hảo với nhà Hán, bèn viết thư xin gặp Tuyên Đế. Tuyên Đế nhận lời. Khi Hô Hàn Tà đến, ông thân hành ra đón tiếp ngoài thành Trường An và mở yến tiệc chiêu đãi. Sau đó Hô Hàn Tà ở lại Trường An hơn 1 tháng.

Khi Hô Hàn Tà trở về, Hán Tuyên Đế sai 1 vạn quân đi hộ tống về đến tận Mạc Nam và biếu hơn 30 vạn đấu lương.

Nhờ chính sách hòa hoãn của Tuyên Đế, không chỉ Hung Nô mà nhiều quốc gia khác ở Tây Vực cũng thân thiện với nhà Hán.

Trừ họ Hoắc
Đại thần Hoắc Quang được Hán Vũ Đế ủy nhiệm làm phụ chính qua 3 đời vua, có nhiều công lao và tỏ ra lộng quyền. Ngoài việc đưa cháu gái vào làm vợ Hán Chiêu Đế trước đây, đối với Hán Tuyên Đế, gia đình họ Hoắc cũng tìm cách gây ảnh hưởng để khống chế. Vợ Hoắc Quang mua chuộc ngự y đầu độc giết chết vợ Tuyên Đế là Hoàng hậu Hứa Bình Quân và đưa con gái là Hoắc Thành Quân vào cung thay chỗ. Từ đó uy thế họ Hoắc trong triều càng lớn.

Sau khi Hoắc Quang qua đời, con cháu ông được vào triều làm quan, thế lực ngày một lớn. Tuyên Đế cũng có ý định tiêu diệt để trừ hậu họa và trả thù cho Hứa Hoàng hậu, đã ra lệnh điều tra về cái chết của Hứa Hoàng hậu trước đây và triệt tiêu quyền lực của họ Hoắc, phong Hoắc Vũ làm Đại Tư mã nhưng không có thực quyền, Triệu Bình (con rể Hoắc Quang) cũng bị đoạt binh quyền. Ngoài ra, Tuyên Đế còn thay hết toàn bộ cấm quân trong cung Vị Ương và Trường Nhạc để đề phòng.

Gia tộc họ Hoắc lo sợ tìm cách trả thù, lên kế hoạch giết Lưu Thích, Thừa tướng Ngụy Tương và Xương Thành quân Hứa Quảng Hán (cha Hứa Hoàng hậu) và phế bỏ Tuyên Đế để đưa Hoắc Sơn làm thiên tử.

Tháng 7, năm 66 TCN, việc này bị lộ, Tuyên Đế ra lệnh bắt chém ngay Hoắc Ngẫu, chém ngang lưng Hoắc Vũ (anh của Hoắc Thành Quân) và bắt Hoắc Sơn, Hoắc Vân tự sát. Toàn bộ gia tộc họ Hoắc bị giết hại, chỉ còn người con rể của Hoắc Quang là Kim Thưởng do biết việc tố cáo nên được xá miễn. Hoàng hậu Hoắc Thành Quân bị phế, đày vào cung Chiêu Thái, đến năm 56 TCN thì tự sát. Tổng cộng, trong vụ án họ Hoắc, có tới hơn 1000 người bị liên lụy và bị sát hại. Còn thi thể Hoắc Quang bị chuyển sang Chu Liên.

Về sau dưới thời Hán Bình Đế, năm 2, để tưởng nhớ Hoắc Quang, Bình Đế đã phong cho người cháu chắt của em ông là Hoắc Dương làm Bác Lục hầu để lo việc tế tự cho ông.

Qua đời
Năm 49 TCN, Hán Tuyên Đế băng hà, hưởng dương 42 tuổi. Ông ở ngôi 25 năm, dùng các niên hiệu:

 Nguyên Bình (74 TCN)
 Bản Thủy (本始, 73-70 TCN)
 Địa Tiết (地节, 69-66 TCN)
 Nguyên Khang (元康, 65-61 TCN)
 Thần Tước (神爵, 61-58 TCN)
 Ngũ Phượng (五凤, 57-54 TCN)
 Cam Lộ (甘露, 53-50 TCN)
 Hoàng Long (黄龙, 49 TCN)

Ông được tôn miếu hiệu là Trung Tông (中宗), thụy hiệu là Hiếu Tuyên Hoàng đế (孝宣皇帝), thường gọi là Hán Tuyên Đế.

Hán Tuyên Đế mất, Thái tử Lưu Thích năm đó 27 tuổi lên ngôi, tức là Hán Nguyên Đế.

Gia quyến
 Thân phụ: Điệu hoàng khảo Lưu Tiến (悼皇考刘进, 113 TCN - 91 TCN), con Lệ thái tử Lưu Cứ thời Hán Vũ Đế, bị xử trảm vì hoạn Vu cổ.
 Thân mẫu: Điệu Hoàng hậu Vương Ông Tu (悼皇后王翁须, ? - 91 TCN).
 Hậu phi:
 Cung Ai Hứa Hoàng hậu (恭哀许皇后, 89 TCN - 71 TCN), tên gọi Hứa Bình Quân (许平君), người Xương Ấp, con gái của Hứa Quảng Hán (許廣漢). Sơ phong Tiệp dư (婕妤), sau phong Hoàng hậu. Bà bị nhà họ Hoắc ám hại, sau Hán Tuyên Đế vì trả thù cho bà mà xử tử cả họ. Sinh ra Hán Nguyên Đế Lưu Thích.
 Phế Hoàng hậu Hoắc Thành Quân (霍成君, 87 TCN - 54 TCN), con gái đại danh thần Hoắc Quang. Bị phế năm 66 TCN do liên quan vụ án nhà họ Hoắc, Tuyên Đế ra chỉ giam vào lãnh cung, về sau bị buộc tự sát.
 Hiếu Tuyên Vương Hoàng hậu (孝宣王皇后, ? - 16 TCN), con gái của Quan nội hầu Vương Phụng Quang (王奉光). Thời Nguyên Đế được tôn làm Cung Thành Thái hậu (邛成太后).
 Trương tiệp dư (張婕妤).
 Vệ tiệp dư (衛婕妤).
 Công Tôn tiệp dư (公孫婕妤), sau tôn phong làm Đông Bình vương Thái hậu (東平王太后).
 Nhung tiệp dư (戎婕妤), sau tôn phong làm Trung Sơn vương Thái hậu (中山王太后).
 Hoa tiệp dư (華婕妤).
 Lương mỹ nhân (梁美人).

 Hoàng tử:
 Hán Nguyên Đế Lưu Thích (劉詢), mẹ Hứa Hoàng hậu
 Hoài Dương Hiến vương Lưu Khâm (淮阳宪王劉欽; ? - 27 TCN), mẹ Trương tiệp dư.
 Sở Hiếu vương Lưu Hiêu (楚孝王劉囂; ? - 25 TCN), mẹ Vệ tiệp dư.
 Đông Bình Tư vương Lưu Vũ (东平思王劉宇; ? - 19 TCN), mẹ Công Tôn tiệp dư.
 Trung Sơn Ai vương Lưu Cánh (中山哀王劉竟; ? - 35 TCN), mẹ Nhung tiệp dư.

 Hoàng nữ:
 Quán Đào Công chúa Lưu Thi (館陶公主劉施), mẹ là Hoa tiệp dư, sau Hoắc Hoàng hậu nhận nuôi. Hạ giá Vu Vĩnh (于永), là con trai của Thừa tướng Vu Định Quốc (于定国).
 Kính Vũ Công chúa (敬武公主), mẹ không rõ. hạ giá Trương lâm (張臨), tằng tôn của Trương An Thế (張安世); sinh hạ Trương Phóng (张放). Sau Trương Lâm chết, tái giá Triệu Khâm (赵钦), là cháu của Triệu Sung Quốc (赵充国). Triệu Lâm chết, lại tái giá Tiết Tuyên (薛宣). Về sau Tiết Tuyên bị tội, miễn tước hầu và quay về Cố quận, công chúa được lưu lại kinh sư. Vương Mãng chuyên quyền, công chúa dị nghị Mãng khiến Mãng hạ sát Công chúa.

Xem thêm
 Hán Vũ Đế
 Hoắc Quang

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
 Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Tuyên đế
Sinh năm 91 TCN
Mất năm 49 TCN
Mất thập niên 40 TCN
Năm 49 TCN
Năm 91 TCN


title: 24985 Benuri

text:
24985 Benuri (tên chỉ định: 1998 KW45) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 22 tháng 5 năm 1998. Nó được đặt theo tên Benjamin Uri Hoffman, an American high school student whose microbiology project won first place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Chorey-les-Beaune

text:
Chorey-les-Beaune là một xã trong tỉnh Côte-d'Or, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 520 người (thời điểm 2002). Xã nổi tiếng vì rượu vang ở đây.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Holoxanthina

text:
Holoxanthina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Amoria benthalis

text:
Amoria benthalis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amoria


title: Melanotus vourlahi

text:
Melanotus vourlahi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Leptotarsus simillimus

text:
Leptotarsus simillimus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Xuân An (định hướng)

text:
Xuân An có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Xuân An, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận
 Phường Xuân An, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai
 Thị trấn Xuân An, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã Xuân An, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
 Xã Xuân An, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
 Huyện cũ Xuân An thuộc tỉnh Phú Khánh (tồn tại từ năm 1977 đến năm 1978); nay tương ứng với địa bàn các huyện Đồng Xuân, Tuy An và thị xã Sông Cầu thuộc tỉnh Phú Yên.


title: Pomachilius brunneus

text:
Pomachilius brunneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Mitromorpha tenuicolor

text:
Mitromorpha tenuicolor là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromorpha
Động vật được mô tả năm 2009


title: 10432 Ullischwarz

text:
10432 Ullischwarz (4623 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 10432 Ullischwarz

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Ficus ramiflora

text:
Ficus ramiflora là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Pereira, J.P. et al. 1998. Ficus ramiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
R


title: Saint-Pierre (quận của Martinique)

text:
Quận Saint-Pierre là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Martinique, ở vùng Martinique. Quận này có 5 tổng và 8 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Saint-Pierre là:
 Le Carbet
 Case-Pilote-Bellefontaine
 Le Morne-Rouge
 Le Prêcheur
 Saint-Pierre

Các xã
Các xã của quận Saint-Pierre, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Pierre, Martinique on INSEE, (tiếng Pháp)

Saint-Pierre


title: 25807 Baharshah

text:
25807 Baharshah (tên chỉ định: 2000 CU93) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 8 tháng 2 năm 2000. Nó được đặt theo tên Bahar Bipin Shah, an American high school student whose medicine và health sciences project won second place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Ampedus kirghisicus

text:
Ampedus kirghisicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Polanco, Zamboanga del Norte

text:
Polanco là một đô thị cấp ba ở tỉnhZamboanga del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 34.557 người trong 7.092 hộ. Phần lớn đất đai ở Polanco thuộc dòng họ có ảnh hưởng nhất Realiza do Don Gaudencio N. Realiza dẫn đầu trong thời kỳ chính quyền Mỹ, Ngày nay những vùng đất này thuộc Labrador(Prinda),Bethlehem,Dansullan,Guinles,Macleodes,New Sicayab,New Lebangon,Sianib,and Obay.

Các đơn vị hành chính

Polanco, về mặt hành chính, được chia thành 30 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Zamboanga del Norte


title: Calliostoma euglyptum

text:
Calliostoma euglyptum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

E


title: Bulbophyllum stenurum

text:
Bulbophyllum stenurum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

stenurum]]

S


title: Hoogstraten

text:
Hoogstraten là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm thành phố Hoogstraten và các thị xã Meer, Meerle, Meersel-Dreef, Minderhout và Wortel, (Meersel-Dreef gồm điểm cực bắc ở Bỉ) Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Hoogstraten có dân số 18,582 người. Tổng diện tích là 105,32 km² với mật độ dân số là 176 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức
  Local Heritage (1)  a colourful history of St Catherine's church in English
  Local heritage (2), contains an Image Bank, several old movies, Audio, old artifacts etc
  Local heritage (3)

Xã của Antwerpen


title: Vương Giát

text:
Vương Giát (chữ Hán: 王戞, ?-?), là người đỗ đệ nhất giáp kỳ thi Thái học sinh năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 8 (Kỷ Hợi, 1239), đời vua Trần Thái Tông, cùng Lưu Miễn. Đỗ đệ nhị giáp khoa thi này là Ngô Khắc, đệ tam giáp là Vương Thế Lộc.

Sử sách không chép gì thêm nữa về ông.

Xem thêm
 Trạng nguyên Việt Nam
 Nguyễn Hiền

Ghi chú

Thái học sinh nhà Trần


title: Ozodicera fumipennis

text:
Ozodicera fumipennis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ozodicera


title: Agrypnus oshimanus

text:
Agrypnus oshimanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Cnodontes penningtoni

text:
Pennington’s Buff (Cnodontes penningtoni) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Swaziland, Transvaal, Botswana, south-west Africa và Mozambique.

Sải cánh dài 23–27 mm đối với con đực và 24–29 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 10 và from tháng 2 đến tháng 4. Có hai lứa trưởng thành một năm.

Ấu trùng có thể ăn Cyanobacteria species.

Chú thích

Tham khảo

Cnodontes


title: Vollmersbach

text:
Vollmersbach là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Vollmersbach có diện tích 2,44 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 559 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Schillingstedt

text:
Schillingstedt là một đô thị thuộc huyện Sömmerda trong bang Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 6,46 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 279 người.

Tham khảo


title: Anthophora phaceliae

text:
Anthophora phaceliae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brooks mô tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1988


title: Eucera speciosa

text:
Eucera speciosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1878


title: Mộc qua Trung Quốc

text:
Mộc qua Trung Quốc hay mộc qua hải đường, minh tra (danh pháp hai phần: Pseudocydonia sinensis), loài duy nhất của chi Pseudocydonia, là một loại cây thân gỗ với lá sớm rụng hay bán thường xanh trong họ Hoa hồng (Rosaceae), bản địa của miền đông châu Á tại Trung Quốc. Nó có quan hệ họ hàng gần với chi Mộc qua Kavkaz (Cydonia và chi Mộc qua Đông Á (Chaenomeles), nhưng khác ở chỗ chúng có các lá với khía răng cưa trong khi mộc qua Kavkaz không có, và khác với chi thứ hai ở chỗ nó không có gai và hoa mọc đơn lẻ chứ không mọc thành cụm.

Loài cây này có thể cao tới 10–18 m, với tán lá rậm rạp và nhiều cành con. Các lá đơn mọc so le, dài 6–12 cm và rộng 3–6 cm, với mép lá có khía răng cưa. Các hoa đường kính 2,5–4 cm, với 5 cánh hoa màu hồng nhạt; ra hoa vào giữa mùa xuân. Quả là dạng quả táo hình trứng lớn, dài 12–17 cm với 5 lá noãn; chín vào cuối mùa thu.

Sử dụng
Quả cứng và se, mặc dù chúng sẽ mềm và bớt se (hơi "ủng") sau khi bị sương giá. Nó có thể dùng giống như mộc qua Kavkaz để làm mứt. Nó cũng được trồng làm cây cảnh ở khu vực miền nam châu Âu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
S
Thực vật được mô tả năm 1890
Thực vật Trung Quốc


title: Catocala luciana

text:
Catocala luciana là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Bắc Mỹ, về phía đông đến Minnesota và Illinois và northward into extreme miền nam Alberta và Saskatchewan. It occurs widely across the Great Plains, phía nam đến New Mexico, Arizona và California.

Sải cánh dài 63–68 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 10 tùy theo địa điểm.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Coydalla

text:
Coydalla là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Các loài
 Coydalla interguttella Walker, 1864

Tham khảo

Gelechiidae


title: Smicridea aequalis

text:
Smicridea aequalis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Monolepta leechi

text:
Monolepta leechi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Diabrotica febronia

text:
Diabrotica febronia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Seti I

text:
Seti I (hay Sethos I) là pharaon thứ nhì của Vương triều thứ 19. Ông trị vì trong khoảng 1290 - 1279 TCN. Cái tên Seti của ông có nghĩa là"thuộc về thần Set".

Gia quyến

Seti I là người con duy nhất được biết đến của Ramesses I và hoàng hậu Sitre. Vợ ông là hoàng hậu Tuya. Họ có với nhau ít nhất 3 người con:

 Công chúa Tia, được sắc phong là "Chị em gái của Vua", lấy chồng là quan trông coi ngân khố cũng tên Tia, có hai con gái. Bà là chị của Nebchasetnebet và Ramesses II.
 Nebchasetnebet (khoảng 1305 – 1289 TCN), được phong Thái tử vào khoảng 1290 TCN. Vì là người kế vị trong tương lai nên ông được gửi tới Heliopolis để cai quản quân đội. Tuy nhiên, ông mất sau đó không lâu, vì vậy ngai vàng thuộc về tay của Ramesses.
 Ramesses II đại đế.
 Henutmire (?), là một công chúa và là một trong 7 hoàng hậu được sắc phong của Ramesses II. Bà không được gọi là "Chị em gái của Vua", nên không rõ bà là em gái hay là con gái của Ramesses II.

Vương triều
Ramesses I và Seti I đã thiết lập lại trật tự vương quốc và tái khẳng định chủ quyền trên Canaan và Syria. Sau khi phụ vương băng hà, Seti phải đối đầu với nhiều cuộc tấn công của người Hittite. Ông đã cho tái hiện những chiến công hào hùng của mình tại đền thờ Amun ở Karnak. Một đền thờ của Seti tọa lạc tại Kurna, bờ tây sông Nin, trong khi một ngôi đền tráng lệ khác tại Abydos, được hoàn thiện bởi con trai ông.

Ông cũng được coi là một vị vua vĩ đại, nhưng danh tiếng sau đó đã bị lu mờ trước chính người con trai Ramesses II của ông.

Niên đại
Chiều dài vương triều của Seti I có thể 11 hoặc 15 năm. Nhà Ai Cập học Kenneth Kitchen ước tính rằng 15 năm, nhưng không có ghi chép ngày tháng của Seti I sau năm thứ 11 của ông. Vì vậy 15 năm là không thể đối với triều đại của Seti. Jürgen von Beckerath cũng nhất trí rằng Seti chỉ cai trị 11 năm. Ngày chứng thực cuối cùng của ông là 12 (hoặc 13) tháng IV Shemu năm 11 tại Gebel Barkal.

Seti I đã cho khai thác đá vôi tại Aswan để xây dựng các đền đài và tượng khổng lồ trong năm thứ 9. Sự kiện này được đánh dấu trên 2 cột tháp lớn tại đó. Nhưng hầu hết các công trình của Seti chỉ được hoàn thành dưới thời con trai ông. Hai cột tháp lớn Flaminian và Luxor của Seti là một ví dụ, sau đó Ramesses đã đề tên mình lên đó, đánh dấu năm cai trị thứ hai của mình.

Chiến dịch quân sự
Seti I đã tiến hành nhiều cuộc tấn công ở Tây Á, Libya và Nubia trong 10 năm đầu cai trị. Những chiến công được ghi nhận tại đại sảnh Hypostyle ở đền Karnak.

Chiếm Kadesh
Thành tựu lớn nhất trong chính sách đối ngoại của Seti I là chiếm lấy thành Kadesh của Syria và lãnh thổ lân cận của Amurru từ Đế quốc Hittite. Ai Cập đã đánh mất Kadesh kể từ vương triều của Akhenaten. Tutankhamun và Horemheb đã thất bại trong việc chiếm lại thành phố từ người Hittite. Seti I đã thành công trong việc đánh bại một đội quân Hittite đã cố gắng để bảo vệ thành phố. Ông tiến vào thành phố trong chiến thắng cùng với con trai Ramesses II của mình và dựng lên một tấm bia chiến thắng tại nơi đây. Kadesh, tuy nhiên, sớm quay trở lại dưới sự kiểm soát của người Hittite bởi vì người Ai Cập đã không hoặc không thể duy trì một sự chiếm đóng quân sự thường trực với Kadesh và Amurru gần với quê hương của người Hittite.

Chôn cất
Seti I được an táng ở KV17 trong Thung lũng các vị vua ở Thebes, Ai Cập. Ngôi mộ được phát hiện vào năm 1817 bởi Giovanni Battista Belzoni. Ngôi mộ được trang trí với những bức phù điêu đầy màu sắc. Tuy nhiên xác ướp của ông không nằm tại đây mà được tìm thấy tại mộ DB320 ở Deir el-Bahri.

Seti mất khi chưa được 40 tuổi. Ông có lẽ mất vì căn bệnh tim. Sinh thời ông cao khoảng 1.7 mét. Phần đầu của xác ướp đã bị chặt đứt bởi những tên trộm mộ, về sau được nối lại bằng vải lanh bởi các thầy tư tế Amun. Cỗ quan tài bằng thạch cao có khảm đồng sunfat màu xanh lam, hiện lưu giữ tại Luân Đôn, Anh.

Một bức tượng shabti tùy táng theo Seti I được cất giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan.

Chú thích

Tham khảo
 Fruit of the Nile: Seti I
 The Karnak Hypostyle Hall Project website
 Tomb of Seti I – KV 17

Liên kết ngoài

Mất năm 1279 TCN
Pharaon Vương triều thứ Mười chín của Ai Cập
Xác ướp Ai Cập cổ đại
Năm sinh không rõ
Ramesses I


title: Chapuisia similis

text:
Chapuisia similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Chapuisia


title: Thera juniperata

text:
Thảm Juniper (Thera juniperata) là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu và Cận Đông.

Chúng có sải cánh 26–29 mm nhưng loài nhỏ hơn xuất hiện ở Ireland và Scotland.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chinery, Michael Collins Guide to the Insects of Britain và Western Europe 1986 (Reprinted 1991)
Skinner, Bernard Colour Identification Guide to Moths of the British Isles 1984

Thera
Động vật được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu


title: Andrena pulicaria

text:
Andrena pulicaria là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1975


title: Sainte-Geneviève-sur-Argence

text:
Sainte-Geneviève-sur-Argence  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Saintegenevievesurargence


title: Juliana của Hà Lan

text:
Nữ vương Juliana của Hà Lan (30 tháng 4, năm 1909 - 20 tháng 3, năm 2004) là quân chủ của Vương quốc Hà Lan từ năm 1948 đến khi thoái vị vào năm 1980.

Tên khai sinh của nữ vương là Juliana Marie Louise Emma Wilhelmina, là người con duy nhất của Nữ vương Wilhelmina và Công tước Heinrich zu Mecklenburg. Bà kết hôn với Vương tử Bernhard zur Lippe-Biesterfeld và có bốn người con. Trong Thế chiến thứ hai, bà đã sống lưu vong với các con ở Ottawa, Canada. Trong thời gian trị vì của bà, Indonesia công bố độc lập trong năm 1945, nhưng công nhận vào năm 1949 và Suriname ở thời điểm năm 1975 đã trở thành các quốc gia độc lập khỏi Hà Lan.

Sau khi bà qua đời ở tuổi 94, bà trở thành cựu vương sống thọ nhất trên thế giới. Bà được kỷ niệm trong không gian, tên của tiểu hành tinh 816, tiểu hành tinh Juliana.

Tham khảo

Nữ vương Hà Lan
Quân chủ Hà Lan
Vương nữ Hà Lan
Vương nữ Oranje-Nassau
Vương tộc Oranje-Nassau
Nữ vương
Vương nữ
Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất
Nữ công tước xứ Mecklenburg


title: Baerenthal

text:
Baerenthal là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Bitche. Tọa độ địa lý của xã là 48° 58' vĩ độ bắc, 07° 31' kinh độ đông. Baerenthal nằm trên độ cao trung bình là 210 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 190 mét và điểm cao nhất là 473 mét. Xã có diện tích 39,91 km², dân số vào thời điểm 1999 là 702 người; mật độ dân số là 17 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Khí quyển Sao Kim

text:
Khí quyển Sao Kim là lớp khí bao quanh Sao Kim có thành phần chủ yếu là cacbon dioxit. So với Trái Đất, khí quyển Sao Kim nóng và dày hơn nhiều. Tại bề mặt, nhiệt độ là 740 K (467 °C, 872 °F) và áp suất đạt 93 bar (9,3 MPa), cỡ áp suất ở 900 m (3.000 ft) dưới nước trên Trái Đất. Khí quyển Sao Kim hỗ trợ mây mờ axit sunfuric khiến ta không thể quan sát bề mặt của nó từ quỹ đạo hay Trái Đất bằng quang học. Thông tin về địa hình chỉ có thể thu thập được nhờ ảnh ra-đa. Sau cacbon dioxit, thành phần chính kế tiếp là nitơ. Các hợp chất hóa học khác hiện hữu chỉ với một lượng rất nhỏ.

Mikhail Lomonosov là người đầu tiên đưa ra giả thuyết về sự tồn tại của khí quyển trên Sao Kim dựa vào lần quan sát Sao Kim đi qua vào năm 1761 tại một đài thiên văn nhỏ gần nhà ông ở Saint Petersburg, Nga.

Khí quyển Sao Kim ở trạng thái hoàn lưu mạnh mẽ. Lớp trên của tầng đối lưu phô bày hiện tượng siêu quay, trong đó khí quyển chỉ mất bốn ngày Trái Đất để đi một vòng quanh hành tinh, nhanh hơn nhiều ngày thiên văn của Sao Kim là 243 ngày Trái Đất. Gió hỗ trợ sự siêu quay thổi với vận tốc 100 m/s (~360 km/h hay 220 mph) hoặc hơn, gấp 60 lần tốc độ quay của Sao Kim, trong khi những cơn gió mạnh nhất trên Trái Đất chỉ đạt 10 đến 20% tốc độ quay của Trái Đất. Song mặt khác gió trở nên ngày một dịu đi khi tiến gần bề mặt, nơi vận tốc chỉ đạt 10 km/h (2,8 m/s). Gần địa cực là các cấu trúc xoáy nghịch gọi là xoáy cực, mỗi xoáy có hai mắt và thể hiện đặc điểm kiểu mây hình chữ S. Phía trên là tầng trung lưu ngăn cách tầng đối lưu và tầng nhiệt. Tầng nhiệt cũng biểu thị đặc điểm hoàn lưu mạnh nhưng bản chất rất khác – khí ở bán cầu sáng bị ánh sáng mặt trời làm nóng và ion hóa một phần di chuyển sang bán cầu tối, tại đó chúng tái hợp và chìm xuống.

Khác với Trái Đất, Sao Kim không có từ trường. Tầng ion của nó ngăn cách khí quyển với không gian phía ngoài và gió mặt trời. Lớp ion này ngăn chặn từ trường mặt trời, ban cho Sao Kim một môi trường từ riêng, được xem là từ quyển thu được của Sao Kim. Các khí nhẹ hơn như hơi nước không ngừng bị gió mặt trời thổi bay qua đuôi từ quyển này. Có suy đoán rằng khí quyển Sao Kim bốn tỉ năm trước giống nhiều Trái Đất với nước lỏng trên bề mặt. Sự bay hơi của nước và sự gia tăng hàm lượng các loại khí nhà kính sau đó có lẽ đã gây ra hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát.

Bất chấp điều kiện khắc nghiệt trên bề mặt, áp suất khí quyển và nhiệt độ ở độ cao 50 đến 65 km của Sao Kim gần tương tự như Trái Đất, do đó thượng tầng Sao Kim là khu vực giống Trái Đất nhất trong Hệ Mặt Trời, thậm chí hơn cả bề mặt Sao Hỏa. Vì sự tương đồng về áp suất và nhiệt độ cùng thực tế rằng oxy và nitơ là khí nâng trên Sao Kim giống như heli là khí nâng trên Trái Đất, thượng tầng Sao Kim đã được đề xuất làm địa điểm thăm dò và thuộc địa hóa.

Tiến hóa
Căn cứ vào những nghiên cứu về cấu trúc mây hiện tại và địa chất bề mặt cùng thực tế rằng Mặt Trời đã sáng hơn 25% so với khoảng 3,8 tỉ năm trước, người ta cho rằng môi trường thời đầu của Sao Kim khá giống Trái Đất với nước lỏng trên bề mặt. Tại một thời điểm nào đó trong quá trình tiến hóa của Sao Kim, hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát đã diễn ra dẫn đến khí quyển chủ yếu là khí nhà kính hiện tại. Sự chuyển biến này không rõ chính xác xảy ra khi nào nhưng ước tính là khoảng 4 tỉ năm trước. Việc nước bề mặt bốc hơi và hàm lượng các loại khí nhà kính gia tăng tiếp sau có thể là nguyên nhân gây hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát. Vì lẽ đó khí quyển Sao Kim rất được chú ý trong bối cảnh nghiên cứu biến đổi khí hậu trên Trái Đất.

Trên bề mặt Sao Kim không có dạng địa chất nào gợi ý sự hiện diện của nước trong vài tỉ năm qua. Tuy nhiên không có lý do gì để cho rằng những quá trình mà tạo nên Trái Đất và cung cấp nước cho nó vào thời đầu lịch sử không diễn ra ở Sao Kim, nước khả năng đến từ đá nguyên thủy tạo thành hành tinh hoặc sao chổi sau này. Quan điểm phổ biến trong giới khoa học là nước đã tồn tại trong khoảng 600 triệu năm trên bề mặt Sao Kim trước khi bốc hơi, dù vậy một số người như David Grinspoon tin rằng con số này có thể lên tới 2 tỉ năm. Các mô phỏng GCM kết hợp hiệu ứng nhiệt của mây với thủy quyển Sao Kim đang phát triển cũng ủng hộ một quãng thời gian đại dương duy trì lâu hơn.

Số đông các nhà khoa học tin rằng Trái Đất thưở đầu trong liên đại Hỏa Thành có khí quyển giống khí quyển Sao Kim với khoảng 100 bar CO2, nhiệt độ bề mặt 230 °C, và thậm chí có thể là mây axit sunfuric. Sự đổi khác đến vào khoảng 4 tỉ năm trước khi kiến tạo mảng thực sự vận động và cùng với những đại dương nước ban đầu loại bỏ CO2 và lưu huỳnh khỏi khí quyển. Do đó Sao Kim thời kỳ đầu nhiều khả năng có những đại dương nước như Trái Đất nhưng mọi kiến tạo mảng sẽ chấm dứt khi Sao Kim mất đi đại dương. Theo ước tính tuổi của bề mặt của Sao Kim là khoảng 500 triệu năm, vậy nên không mong đợi nó sẽ cho thấy bằng chứng của kiến tạo mảng.

Xem thêm
Khí quyển Sao Hỏa
Khí quyển Trái Đất

Tham khảo

Sao Kim
Kim


title: Thằn lằn cá sấu Trung Quốc

text:
Thằn lằn cá sấu (tên khoa học: Shinisaurus crocodilurus) sống trên cây ở ven các con suối trong rừng xanh trên độ cao 800 m, leo trèo cây rất giỏi. Hoạt động mạnh từ tháng 4 đến tháng 5, thức ăn là các loài côn trùng nhỏ. Mới nhìn bạn có cảm giác như một chú cá sấu con nhưng thực chất là một loài thằn lằn.

Đây là loài thằn lằn sống nửa trên cạn nửa dưới nước ở các khu rừng mát mẻ ở Hồ Nam, Quảng Tây, Quảng Đông và Quý Châu của Trung Quốc cũng như tại khu vực rừng Yên Tử thuộc hai tỉnh Bắc Giang và Quảng Ninh của Việt Nam.

Nó là loài duy nhất của chi Shinisaurus, một thời từng được coi là thuộc họ Xenosauridae, một họ với các loài sinh sống ở México và Trung Mỹ, nhưng các phân tích phân tử gần đây đã hỗ trợ mối quan hệ họ hàng gần của nó với họ Varanidae và sự phục hồi họ Shinisauridae Ahn, 1930 là có cơ sở.

Thằn lằn cá sấu dành phần lớn thời gian trong vùng nước nông hoặc những cành cây nhô ra và săn bắt cá, nòng nọc, ốc sên và côn trùng. Đây là loài ít được nghiên cứu và hiếm, được liệt trong Phụ lục II của CITES, quy định việc mua bán quốc tế các loài sinh vật.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Lã Mạnh Cường - Chi cục Kiểm lâm Bắc Giang, Hai loài động vật phân bố ở khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Giang chính thức được đưa vào danh lục đỏ thế giới

C
Động vật bò sát Trung Quốc
Động vật bò sát Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1930


title: Nomia rufitarsis

text:
Nomia rufitarsis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1875


title: Cobos de Fuentidueña

text:
Cobos de Fuentidueña là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 56 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Geranomyia ibis

text:
Geranomyia ibis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Coleophora caespititiella

text:
Coleophora caespititiella là một loài bướm đêm trong họ Coleophoridae. Loài này được tìm thấy khắp Vương quốc Anh.

Ấu trùng ăn Juncus.

Chú thích

Tham khảo

Sources
 Chinery, Michael (1986). Collins Guide to the Insects of Britain và Western Europe. London: W. Collins. ISBN 0-00-219137-7.
 Baldizzone, van der Wolf & Landry (2006) World Catalogue of Insects.

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Aystetten

text:
Aystetten là một đô thị ở huyện Augsburg bang Bavaria nước Đức. Đô thị Aystetten có diện tích 9,35 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2916 người.

Tham khảo


title: Nam Ngạn (định hướng)

text:
Nam Ngạn có thể là:

Việt Nam
 Phường Nam Ngạn, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Trung Quốc
 Quận Nam Ngạn, thành phố Trùng Khánh


title: Sân bay Barnaul

text:
Sân bay Barnaul (tiếng Nga: Аэропорт Барнаул)  (đôi khi gọi là Barnaul Tây hay Mikhaylovka hoặc Novomikhaylovka) là một sân bay ở vùng Altai, Nga, nằm cách Barnaul 15 km về phía tây. Đây là sân bay hỗn hợp quân sự và dân dụng. Sân bay này có thể phục vụ các loại máy bay cỡ trung bình như Tupolev Tu-154, Tupolev Tu-204, Ilyushin Il-76).

Các hãng hàng không và các điểm đến
Đến thời điểm tháng 2 năm 2008, các hãng hàng không sau có đường bay tới sân bay Barnaul:

Aeroflot (Moskva-Sheremetyevo)
Katekavia (Almaty, Karaganda)
Moskovia Airlines (Moskva-Domodedovo)
Rossiya (Irkutsk, St. Peterburg, Vladivostok)
S7 Airlines (Moskva-Domodedovo)
Volga-Dnepr Airlines (Tp.Hồ Chí Minh)

Xem thêm
Sân bay Novokuznetsk Spichenkovo(nằm ở tỉnh Kemerovo, cách Barnaul 213 km)

Tham khảo

Sân bay Barnaul trên cơ sở dữ liệu của các sân bay Nga

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức của sân bay Barnaul
Sân bay Barnaul tại fallingrain.com
Great Circle Mapper: BAX / UNBB - TP Barnaul, tỉnh Barnaul, Liên bang Nga
 ASN Lịch sử tai nạn của UNBB
 Quan trắc thời tiết hiện tại của NOAA/NWS tại sân bay Barnaul

Căn cứ không quân Liên Xô
Căn cứ không quân Nga
Barnaul
Barnaul
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Anthidium caspicum

text:
Anthidium caspicum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1880


title: Triepeolus verbesinae

text:
Triepeolus verbesinae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1897


title: Macrostemum obscurum

text:
Macrostemum obscurum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Macrostemum


title: Phrynopus columbianus

text:
Phrynopus columbianus là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A. & Ardila-Robayo, M.C. 2004. Phrynopus columbianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Phrynopus
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Colombia


title: Rita Levi-Montalcini

text:
Rita Levi-Montalcini (sinh 22 tháng 4 năm 1909 – 30 tháng 12 năm 2012), được trao Huân chương Cavaliere di Gran Croce, OMRI là một nhà thần kinh học người Ý, cùng với đồng nghiệp Stanley Cohen, đã đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1986 cho công trình phát hiện ra Nhân tố tăng trưởng thần kinh (Nerve Growth Factor, NGF). Từ năm 2001, bà cũng là thượng nghị sĩ suốt đời ở Thượng nghị viện Ý.

Hiện nay, bà là người đoạt giải Nobel lớn tuổi nhất còn sống và cũng là người đầu tiên đoạt giải Nobel sống tới 100 tuổi. Ngày 22.4.2009 bà đã ăn mừng sinh nhật thứ 100 của mình tại tòa thị sảnh Roma.

Tiểu sử

Thời niên thiếu

Bà sinh tại Torino trong một gia đình Do Thái Sephardic, cùng với người chị song sinh Paola, bà là con út trong số 4 người con. Cha của bà là Adamo Levi, một kỹ sư ngành điện và một nhà toán học có năng khiếu; mẹ là Adele Montalcini, một họa sĩ có tài, theo Levi-Montalcini mô tả là "một người thanh lịch".

Levi-Montalcini quyết định theo học trường y, sau khi thấy một bạn thân của gia đình chết vì bệnh ung thư. Bà đã vượt qua được sự phản đối của người cha, ông tin rằng "một nghề chuyên môn sẽ gây trở ngại cho các bổn phận của người vợ và người mẹ" và ghi tên vào học trường y khoa Torino năm 1930, cùng học với Giuseppe Levi. Sau khi tốt nghiệp năm 1936, bà làm phụ tá cho Levi, nhưng sự nghiệp của bà bị cắt đứt bởi Tuyên ngôn Chủng tộc của Benito Mussolini và sau đó việc áp dụng bộ luật ngăn cản các người Do Thái làm các nghề theo trình độ đại học và các nghề chuyên môn.

Sự nghiệp

Trong Thế chiến thứ hai, bà làm các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm ở nhà, nghiên cứu sự tăng trưởng của các sợi thần kinh trong phôi của gà. Việc này dẫn tới công trình nghiên cứu căn bản của bà sau này. Phòng thí nghiệm di truyền học đầu tiên của bà được đặt trong phòng ngủ ở nhà. Năm 1943, gia đình bà di chuyển xuống phía nam tới Firenza, và bà cũng lập phòng thí nghiệm tư ở đây. Năm 1945, gia đình quay trở lại Torino.

Tháng 9 năm 1946, Levi-Montalcini nhận một lời mời tới Đại học Washington tại St. Louis, dưới sự trông nom của giáo sư Viktor Hamburger. Mặc dù lời mời ban đầu chỉ là một học kỳ, nhưng bà đã ở lại đây 30 năm. Chính tại đây, bà đã làm công trình quan trọng nhất của mình: Từ các quan sát một số mô ung thư – loại mô gây ra tốc độ tăng trưởng tế bào thần kinh cực nhanh, bà đã cô lập nhân tố tăng trưởng thần kinh (NGF) trong năm 1952. Bà được cử làm giáo sư năm 1958, và năm 1962, bà lập một đơn vị nghiên cứu ở Roma, chia thời gian làm việc giữa Rome và St. Louis.

Từ năm 1961 tới năm 1969 bà lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu khoa Sinh học thần kinh (Neurobiology) tại "Hội đồng nghiên cứu quốc gia" (Consiglio Nazionale delle Ricerche, CNR) (Rome), và từ năm 1969 tới năm 1978 lãnh đạo Phòng thí nghiệm Sinh học tế bào.

Thượng nghị sĩ suốt đời
Ngày 1.8.2001 bà được tổng thống Cộng hòa Ý, Carlo Azeglio Ciampi bổ nhiệm làm thượng nghị sĩ suốt đời.

Ngày 28–29.4.2006 Levi-Montalcini, ở tuổi 97, tham dự buổi khai mạc cuộc họp thượng nghị viện mới được bầu, để bầu chọn chủ tịch thượng nghị viện; bà tuyên bố ủng hộ ứng cử viên phe trung tả Franco Marini. Levi-Montalcini – thượng nghị sĩ niên trưởng ở thượng viện đã chọn không làm chủ tịch tạm thời trong dịp này. Bà luôn tham dự các cuộc thảo luận ở thượng viện, trừ khi bận công việc khoa học. Do việc ủng hộ chính phủ Romano Prodi của mình, bà thường bị một số thượng nghị sĩ cánh hữu chỉ trích, cáo buộc bà đã "cứu" chính phủ khi phe ủng hộ chính phủ ở thượng viện chỉ là đa số ít ỏi (nhờ lá phiếu của bà). Bà thường bị công khai lăng nhục, cả trên các blogs, từ năm 2006, bởi cả các thượng nghị sĩ trung hữu như Francesco Storace, lẫn các bloggers cực hữu, vì tuổi cao và nguồn gốc Do Thái của mình.

Cho tới 2012, Levi-Montalcini là người đoạt giải Nobel già nhất và sống lâu nhất, mặc dù tai bị nghễnh ngãng và mắt gần như bị mù, vẫn giữ cương vụ chính trị trong nước mình.

Bà qua đời nửa chừng ở ngày 30 tháng 12 năm 2012 ở tuổi 103 tại Rome, Ý trong khi bà vẫn chưa sống qua mùa đông năm 2012.

Gia đình
Bà có một người anh trai, Gino, bị chết năm 1974 vì đau tim. Ông là một trong các kiến trúc sư nổi tiếng nhất của Ý và là giáo sư tại Đại học Torino.

Bà cũng có hai chị gái: Anna, lớn hơn bà 5 tuổi, và Paola, chị em song sinh với bà Paola Levi-Montalcini , là một nghệ sĩ được ưa chuộng, đã từ trần năm 2000.

Giải thưởng và vinh dự
Năm 1968, bà trở thành người phụ nữ thứ 10 được bầu vào Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ.
Năm 1974, bà được bầu vào Viện hàn lâm giáo hoàng về Khoa học
Năm 1982, bà được trao Giải Rosenstiel (chung với Stanley Cohen)
Năm 1983, bà được trao giải Louisa Gross Horwitz của Đại học Columbia cùng với Stanley Cohen (người cùng đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1986) và Viktor Hamburger.
Năm 1986, Levi-Montalcini và người cộng tác Stanley Cohen được nhận giải Nobel Sinh lý và Y khoa, và bà trở thành người thứ tư thuộc cộng đồng Do Thái thiểu số (dưới 50.000 người) nhưng lâu đời ở Ý đoạt giải Nobel, sau Emilio Segrè, Salvador Luria (một người bạn và đồng liêu ở đại học) và Franco Modigliani.
Năm 1986 giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản
Năm 1987, bà được thưởng Huy chương Khoa học quốc gia, vinh dự cao nhất của giới khoa học Hoa Kỳ.
Năm 1999, bà được Tổng giám đốc của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) Jacques Diouf bổ nhiệm làm đại sứ thiện chí của cơ quan này.
Năm 2001, bà được tổng thống Ý Carlo Azeglio Ciampi bổ nhiệm làm thượng nghị sĩ suốt đời.
Năm 2006 bà nhận học vị danh dự về kỹ thuật y sinh (biomedical engineering) của Đại học bách khoa Torino, thành phố sinh trưởng của bà.
Năm 2008 bà nhận bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Complutense Madrid (Universidad Complutense de Madrid, UCM), Tây Ban Nha.
Bà là thành viên của Hàn lâm viện Khoa học giáo hoàng (Pontifical Academy of Sciences)

Các sách xuất bản

Rita Levi Montalcini, Elogio dell'imperfezione, Gli elefanti Saggi, Garzanti, 1999 (nuova edizione accresciuta).
Rita Levi-Montalcini, Origine ed Evoluzione del nucleo accessorio del Nervo abducente nell'embrione di pollo, Tip. Cuggiani, 1942
Rita Levi-Montalcini, Elogio dell'imperfezione, Garzanti, 1987
Rita Levi-Montalcini, NGF: apertura di una nuova frontiera nella neurobiologia, Roma Napoli, 1989
Rita Levi-Montalcini, Sclerosi multipla in Italia: aspetti e problemi, AISM, 1989
Rita Levi-Montalcini, Il tuo futuro, Garzanti, 1993
Rita Levi-Montalcini, Per i settanta anni della Enciclopedia italiana, 1925–1995, Istituto della Enciclopedia italiana, 1995
Rita Levi-Montalcini, Senz’olio contro vento, Baldini & Castoldi, 1996
Rita Levi-Montalcini, L’asso nella manica a brandelli, Baldini & Castoldi, 1998
Rita Levi-Montalcini, La galassia mente, Baldini & Castoldi, 1999
Rita Levi-Montalcini, Cantico di una vita, Raffaello Cortina Editore, 2000
Rita Levi-Montalcini, Un universo inquieto, 2001
Rita Levi-Montalcini, Tempo di mutamenti, 2002
Rita Levi-Montalcini, Abbi il coraggio di conoscere, 2004
Rita Levi-Montalcini, Tempo di azione, 2004
Rita Levi-Montalcini, Eva era africana, 2005
Rita Levi-Montalcini, I nuovi Magellani nell’er@ digitale, 2006
Rita Levi-Montalcini, Tempo di revisione, 2006
Rita Levi-Montalcini, Rita Levi-Montalcini racconta la scuola ai ragazzi, 2007
Rita Levi-Montalcini, Cronologia di una scoperta, 2009

Nguồn
Levi-Montalcini, Rita, In Praise of Imperfection: My Life and Work. Basic Books, New York, 1988.
Yount, Lisa (1996). Twentieth Century Women Scientists. New York: Facts on File. ISBN 0-8160-3173-8.
Muhm, Myriam: Vage Hoffnung für Parkinson-Kranke - Überlegungen der Medizin-Nobelpreisträgerin Rita Levi-Montalcini, Süddeutsche Zeitung #293, p. 22. December 1986

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Autobiography at the Nobel e-Museum
Article in German
The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
Article in Nature at 100th anniversary: "Neuroscience: One hundred years of Rita"
AFP Biography (dated ngày 22 tháng 4 năm 2009) celebrating Rita Levi-Montalcini's 100th Birthday

Sinh năm 1909
Mất năm 2012
Người Ý gốc Do Thái
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Ý đoạt giải Nobel
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Hội viên nước ngoài của Royal Society
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia
Người đoạt Huy chương Khoa học quốc gia (Hoa Kỳ)
Người thọ bách niên Ý


title: Visano

text:
Visano là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 11,21 km², dân số 1701 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Acquafredda, Calvisano, Isorella, Remedello.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: (6896) 1987 RE1

text:
{{DISPLAYTITLE:(6896) 1987 RE1}}

(6896) 1987 RE1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 13 tháng 9 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tetrapedia clypeata

text:
Tetrapedia clypeata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Tetrapedia
Động vật được mô tả năm 1899


title: Prosternon aurichalceum

text:
Prosternon aurichalceum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Stepanov miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Prosternon


title: Bulbophyllum cordemoyi

text:
Bulbophyllum cordemoyi là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Quận Manatee, Florida

text:
Quận Manatee là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Bradenton.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 322833 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 2310 km2, trong đó có 400 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Florida 1855
Khu dân cư thành lập năm 1855
Quận ở Khu vực vịnh Tampa
Vùng đô thị Sarasota


title: Khasia itorum

text:
Khasia itorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Khasia


title: Tháng 3 năm 2004

text:
2004: Tháng 1 - tháng 2 - tháng 3 - tháng 4 - tháng 5 - tháng 6 - tháng 7 - tháng 8 - tháng 9 - tháng 10 - tháng 11 - tháng 12

Tháng 3 năm 2004

Thứ 2, ngày 22 tháng 3
Microsoft sẽ bị Hội đồng châu Âu phạt 497 triệu € (gần 10.000.000₫) vì hãng này giữ quyền với Windows, theo tin đồn trước hội nghị quan trọng của những uỷ viên hội đồng của Nghị viện châu Âu thứ tư. (Financial Times)
Bầu cử El Salvador: Tony Saca của Liên minh Cộng hoà Dân tộc (ARENA) chiến thắng trước lãnh đạo phái du kích của đảng Cộng sản, với 60 phần trăm số phiếu. (Seattle Times) (CoLatino)  (El Salvador)
Israel ám sát Sheikh Ahmed Yassin, lãnh tụ tinh thần của Hamas, tại Gaza. Sau đó chặn đường vòng trong Bờ Tây và dải Gaza. Chính phủ Anh, Pháp và Đức, cùng với chính phủ khác, lên án vụ sát hại đó. (BBC)
Richard Clarke, một cựu phụ tá về chống khủng bố cho Tổng thống Hoa Kỳ Bush, nói là ông Bush hướng chú ý sang chuyện Iraq trong khi không để ý mối nguy hiểm chính từ Al-Qaeda. (BBC)
Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đóng cửa sứ quán ở Algiers (Algérie), vì lo ngại vấn đề an ninh. (BBC) (CNN)

Thứ 6, ngày 19 tháng 3
Quân Pakistan kiểm soát khu vực Waziristan mà họ đang nghi là có Ayman al-Zawahiri ẩn trốn.
Tổng thống Đài Loan:
Trung Quốc loan báo là quân đội của họ sẽ tập với quân Pháp gần Đài Loan, vào đúng dịp bầu cử này. (BBC)
Tổng thống Trần Thủy Biển và Phó tổng thống Lữ Tú Liên bị bắn lúc khi đi chiến dịch ở Đài Nam. Một viên đạn đã trúng bà Lữ Tú Liên ở mắt cá chân, trước khi trúng ông Trần Thủy Biển vào bụng. Hai ông bà đang đi trong đoàn xe hộ tống tổng thống. Hai ông bà đã rời bệnh viện sau khi chữa trị. (BBC)

Thứ 5, ngày 18 tháng 3
Howard Dean loan báo kế hoạch Democracy for America (Tổ chức Dân chủ cho nước Mỹ), một tổ chức chính trị để giúp đỡ những người ứng cử tiến bộ có ý kiến giống nhau. (CNN)
Chính quyền Ấn Độ báo cho biết là người nổi loạn từ miền đông bắc từ Bangladesh, Myanmar và Bhutan đang đặt kế hoạch cho cuộc tấn công lớn cho phá bầu cử sắp tới. (Reuters)

Sự kiện qua theo tháng
2004: Tháng 2 - tháng 2
Tính chất đúng lúc về thời sự theo đường loga

Tham khảo

Năm 2004
Tháng ba


title: Vĩnh Nhân

text:
Vĩnh Nhân (tiếng Trung: 永仁县, Hán Việt: Vĩnh Nhân huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Sở Hùng (楚雄彝族自治州) tại tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2189 km2, dân số năm 2002 là 100.000 người. Huyện lỵ tại trấn Vĩnh Định.

Các đơn vị hành chính
Huyện Tường Vân quản lý các đơn vị hành chính sau:
Các trấn: Vĩnh Định (永定镇) và Trung Hòa (中和镇)
Các hương: Liên Trì (莲池乡)、Nghị Tựu (宜就乡)、Mãnh Hổ (猛虎乡)、Vĩnh Hưng (永兴乡) và Duy Đích (维的乡).

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Sở Hùng