title: Lớp phủ (địa chất)

text:
Lớp phủ hay quyển manti là một phần trong cấu trúc của một số vật thể thiên văn tương tự Trái Đất. Phần bên trong của Trái Đất, tương tự như các hành tinh đất đá khác, về mặt hóa học chia ra thành các lớp. Lớp phủ là lớp có độ nhớt cao nhất nằm phía dưới lớp vỏ và phía trên lõi ngoài.
Lớp phủ của Trái Đất là lớp vỏ đá dày khoảng 2.900 km (1.800 dặm Anh) chiếm khoảng gần 70% thể tích Trái Đất. Nó chủ yếu là dạng rắn và nằm trên một lõi giàu sắt của Trái Đất, chiếm khoảng gần 30% thể tích Trái Đất. Các giai đoạn nóng chảy và núi lửa trong quá khứ tại các điểm nông hơn của lớp phủ đã tạo ra một lớp vỏ rất mỏng chứa các sản phẩm nóng chảy đã kết tinh gần bề mặt, mà trên đó diễn ra mọi dạng sự sống. Các loại khí thoát ra trong quá trình nóng chảy của lớp phủ Trái Đất có ảnh hưởng lớn tới thành phần và độ phổ biến của các chất khí có trong khí quyển Trái Đất.

Cấu trúc
Lớp phủ được chia ra thành các đoạn dựa trên các kết quả từ địa chấn học. Các lớp này cùng độ sâu của chúng là như sau:
 Lớp phủ trên (33–410 km hay 20-255 dặm Anh)
 Vùng chuyển tiếp (410–670 km hay 255-416 dặm Anh)
 Lớp phủ dưới (670–2.798 km hay 416-1.739 dặm Anh)
 Lớp D" (2.798–2.998 km hay 1.739-1.863 dặm Anh).

Đỉnh của lớp phủ được xác định bằng sự gia tăng đột ngột của tốc độ địa chấn, lần đầu tiên được Andrija Mohorovičić đề cập tới năm 1909; ranh giới này hiện nay được đề cập tới như là "Moho". Phần trên cùng nhất của lớp phủ cùng với lớp vỏ nằm trên là tương đối cứng và tạo thành thạch quyển, một lớp không đồng đều với độ dày tối đa đạt tới khoảng 200 km. Phía dưới thạch quyển thì phần còn lại của lớp phủ trên là dẻo hơn trong lưu biến học của nó. Tại một số khu vực phía dưới thạch quyển thì tốc độ địa chấn bị giảm đi; đới tốc độ thấp này (LVZ) trải dài xuống phía dưới tới độ sâu vài trăm km. Inge Lehmann đã phát hiện thấy điểm gián đoạn địa chấn ở độ sâu khoảng 220 km; mặc dù điểm gián đoạn này cũng đã được tìm thấy trong các nghiên cứu khác nhưng vẫn không rõ là điểm gián đoạn này có mặt ở mọi nơi hay không. Vùng chuyển tiếp là khu vực có độ phức tạp lớn; nó chia tách lớp phủ trên và lớp phủ dưới về mặt vật lý. Người ta biết rất ít về lớp phủ dưới, ngoại trừ điều duy nhất đã biết là nó dường như tương đối thuần nhất về mặt địa chấn. D" là lớp chia tách lớp phủ ra khỏi phần lõi.

Đặc trưng
Lớp phủ về bản chất khác lớp vỏ ở các đặc trưng cơ học và thành phần hóa học của nó. Khác biệt giữa hai lớp được dựa trên các đặc trưng hóa học, kiểu đá, lưu chấn học và địa chấn học. Trên thực tế, lớp vỏ là sản phẩm của sự nóng chảy của lớp phủ. Sự nóng chảy một phần của vật liệu lớp phủ được coi là nguyên nhân làm cho các nguyên tố không tương thích với nhau bị tách ra khỏi đá lớp phủ, với các vật chất ít nặng hơn bị nổi lên trên thông qua các khe hở, vết nứt hay các rãnh nứt, bị nguội đi và đông đặc lại ở bề mặt.Các loại đá lớp phủ điển hình có tỷ lệ magiê trên sắt cao hơn và tỷ lệ nhỏ hơn của silic và nhôm so với lớp vỏ. Kiểu tỷ lệ như vậy cũng được dự báo bằng các thực nghiệm làm nóng chảy một phần các loại đá được cho là đại diện của lớp phủ Trái Đất.

Đá lớp phủ nằm nông hơn khoảng 400 km độ sâu bao gồm chủ yếu là olivin, pyroxen, spinel và thạch lựu; các kiểu đá điển hình được cho là peridotit, dunit (peridotit giàu olivin) và eclogit. Giữa độ sâu khoảng 400 km và 650 km, olivin không ổn định và bị thay thế bằng các dạng đa hình áp suất cao với xấp xỉ cùng một thành phần: một đa hình là wadsleyit (hay kiểu beta-spinel), còn đa hình kia là ringwoodit (khoáng vật với cấu trúc kiểu gamma-spinel). Dưới độ sâu 650 km, tất cả các loại khoáng vật của lớp phủ trên bắt đầu trở thành không ổn định; các khoáng vật phổ biến nhất hiện diện có cấu trúc (nhưng không phải thành phần) tương tự như cấu trúc của khoáng vật perovskit. Các thay đổi trong thành phần khoáng vật ở độ sâu khoảng 400 tới 650 km sinh ra các dấu hiệu đặc trưng để phân biệt trong các hồ sơ địa chấn của phần bên trong Trái Đất, và giống như "moho", chúng dễ dàng được phát hiện bằng việc sử dụng sóng địa chấn. Các thay đổi khoáng vật học này có thể ảnh hưởng tới đối lưu lớp phủ, do chúng tạo ra các thay đổi về tỷ trọng và chúng có thể hấp thụ hay giải phóng ẩn nhiệt cũng như làm giảm xuống hay tăng lên độ sâu của sự chuyển tiếp pha đa hình cho các khu vực có nhiệt độ khác nhau. Các thay đổi trong thành phần khoáng vật học theo độ sâu đã được điều tra trong các thực nghiệm phòng thí nghiệm sao chép lại áp suất cao lớp phủ, chẳng hạn trong các thực nghiệm sử dụng đe kim cương.

Lý giải cho việc tại sao lớp lõi trong rắn, lớp lõi ngoài lỏng còn lớp phủ thì ở dạng rắn/dẻo là do sự phụ thuộc vào điểm nóng chảy tương đối của các lớp khác nhau (lớp lõi niken-sắt, lớp vỏ và lớp phủ là silicat) cũng như do sự gia tăng về nhiệt độ và áp suất khi di chuyển xuống sâu hơn vào bên trong Trái Đất. Ở bề mặt cả hợp chất của niken-sắt lẫn các silicat đều đủ nguội để là chất rắn. Trong lớp phủ trên, các silicat nói chung đều ở dạng rắn (ở một số chỗ với các lượng nhỏ ở dạng nóng chảy); tuy nhiên, do lớp phủ trên vừa nóng vừa chịu một áp suất chưa quá lớn, nên đá trong lớp phủ trên có độ hớt tương đối thấp. Ngược lại, lớp phủ dưới chịu áp lực mạnh hơn và vì thế có độ nhớt cao hơn so với lớp phủ trên. Lõi ngoài bằng niken-sắt kim loại là dạng lỏng cho dù phải chịu một áp suất rất lớn do nó có điểm nóng chảy thấp hơn so với các silicat lớp phủ. Lõi trong là chất rắn do áp suất cực lớn ở gần về tâm Trái Đất.

Nhiệt độ
Trong lớp phủ, nhiệt độ nằm trong khoảng từ 500 °C tới 900 °C (932 °F–1.652 °F) ở ranh giới trên với lớp vỏ cho tới trên 4.000 °C (7.200 °F) ở ranh giới với lớp lõi. Mặc dù các nhiệt độ cao vượt xa các điểm nóng chảy của đá lớp phủ tại bề mặt (khoảng 1.200 °C cho peridotit), nhưng lớp phủ gần như về cơ bản là dạng rắn. Áp suất thạch tĩnh (ứng suất dọc) đè lên lớp phủ đã ngăn không cho nó chảy ra, làm cho nhiệt độ mà tại đó quá trình nóng chảy có thể bắt đầu (solidus) tăng lên theo áp suất.

Chuyển động
Do khác biệt nhiệt độ giữa bề mặt Trái Đất và lớp lõi ngoài, và khả năng của các loại đá kết tinh ở nhiệt độ và áp suất cao trong việc có thể trải qua biến dạng chậm, tương tự nhớt trong thời gian trên vài triệu năm, nên ở đây có sự luân chuyển vật liệu đối lưu trong lớp phủ. Vật liệu nóng dâng lên như là diapir đá sâu (hơi giống như chuyển động trong đèn dung nham), có lẽ từ ranh giới với lõi ngoài (xem chùm lớp phủ), trong khi vật liệu nguội và nặng hơn chìm xuống phía dưới. Điều này thường ở dạng chìm lắng thạch quyển quy mô lớn tại các ranh giới mảng kiến tạo, gọi là các đới hút chìm. Trong quá trình dâng lên, vật liệu lớp phủ nguội đi do đoạn nhiệt và do truyền nhiệt vào lớp phủ nguội hơn bao quanh. Nhiệt độ của vật liệu giảm xuống với áp lực cũng giảm xuống gắn liền với sự dâng lên, và nhiệt của nó phân bố ra một thể tích lớn. Do nhiệt độ mà tại đó sự nóng chảy có thể xảy ra được giảm xuống theo độ cao nhanh hơn so với độ cao mà các chùm lớp phủ nóng có thể dâng lên, nên sự nóng chảy một phần có thể xảy ra ngay phía dưới thạch quyển và gây ra núi lửa cũng như là hiện tượng tạo đá sâu.

Đối lưu của lớp phủ Trái Đất là quá trình hỗn loạn (trong ngữ cảnh và ý nghĩa của động lực học chất lưu), và nó được coi là một bộ phận của chỉnh thể trong chuyển động của các mảng kiến tạo. Chuyển động của mảng không nên lẫn với thuật ngữ cũ hơn là trôi dạt lục địa chỉ được áp dụng cho chuyển động của các thành phần lớp vỏ của các lục địa. Các chuyển động của thạch quyển và lớp phủ nằm dưới nó tạo thành một cặp đôi do thạch quyển chuyển động xuống là thành phần thiết yếu trong đối lưu lớp phủ. Trôi dạt lục địa là mối quan hệ phức tạp giữa các lực làm cho thạch quyển đại dương chìm xuống và các chuyển động trong lòng lớp phủ của Trái Đất.

Mặc dù ở đây có xu hướng là có độ nhớt cao hơn ở độ sâu lớn hơn, nhưng mối quan hệ này không tuyến tính, và có các lớp với độ nhớt giảm rất mạnh, cụ thể là lớp phủ ngoài và tại ranh giới với lõi. Lớp phủ trong phạm vi độ sâu khoảng 200 km phía trên ranh giới lõi-lớp phủ dường như là có các tính chất địa chấn khác biệt đặc trưng hơn so với lớp phủ ở các độ sâu nhỏ hơn; khu vực lớp phủ bất thường nằm ngay phía trên lõi này được gọi là lớp D″ ("D phẩy phẩy" hay "D phẩy kép"), một tên gọi được giới thiệu đã trên 50 năm của nhà địa vật lý Keith Bullen. D″ có thể bao gồm vật liệu từ các miếng ẩn chìm đã hạ thấp xuống và đi vào trạng thái nghỉ tại ranh giới lõi-lớp phủ và/hoặc từ đa hình khoáng vật mới được phát hiện trong perovskit, gọi là hậu perovskit.

Do độ nhớt tương đối thấp tại lớp phủ ngoài nên có thể nghĩ rằng ở đây không thể có các trận động đất phía dưới độ sâu khoảng 300 km. Tuy nhiên, trong các đới ẩn chìm, gradient địa nhiệt có thể bị hạ thấp, nơi mà vật liệu nguội từ bề mặt chìm xuống, làm tăng độ đặc của lớp phủ bao quanh, và cho phép các trận động đất có thể xảy ra ở độ sâu tới khoảng 400–670 km.

Áp suất tại đáy lớp phủ khoảng 136 GPa (1,4 triệu át mốt phe). Tồn tại một áp suất tăng lên khi đi sâu hơn vào trong lớp phủ, do vật liệu phía dưới phải gánh chịu trọng lượng của toàn bộ các vật liệu nằm trên nó. Tuy nhiên, lớp phủ tổng thể vẫn chịu biến dạng giống như chất lưu trên thang thời gian lớn, với biến dạng dẻo vĩnh cửu được hỗ trợ bởi chuyển động của điểm, đường và/hoặc khuyết hụt mặt phẳng xuyên qua các tinh thể rắn hợp thành lớp phủ. Ước tính cho độ nhớt của lớp phủ trên nằm trong khoảng 1019 tới 1024 Pa•s, phụ thuộc vào độ sâu, nhiệt độ, thành phần hóa học, trạng thái ứng suất và nhiều yếu tố khác. Vì thế, lớp phủ trên chỉ có thể di chuyển rất chậm. Tuy nhiên, khi các lực lớn được áp dụng cho lớp phủ trên cùng nhất, nó có thể trở thành yếu hơn và hiệu ứng này được coi là quan trọng trong việc cho phép sự hình thành của các ranh giới mảng kiến tạo.

Thăm dò

Thăm dò lớp phủ nói chung được thực hiện tại đáy biển hơn là trên đất liền do lớp vỏ đại dương tương đối mỏng khi so sánh với lớp vỏ lục địa dày hơn đáng kể.

Cố gắng đầu tiên trong thăm dò lớp phủ, được biết đến như là Dự án Mohole, bị bãi bỏ năm 1966 sau các thất bại lặp lại và chi phí quá tốn kém. Sự thâm nhập sâu nhất là khoảng 180 m (590 ft).
Năm 2005 lỗ khoan lòng đại dương sâu hàng thứ ba này đạt tới 1.416 m (4.644 ft) phía dưới đáy biển từ tàu khoan đại dương JOIDES Resolution.

Ngày 5 tháng 3 năm 2007, một đội các nhà khoa học trên tàu RRS James Cook đã thực hiện một chuyến đi tới khu vực đáy Đại Tây Dương, nơi có lớp phủ nằm không có vỏ che đậy, ở giữa quần đảo Cape Verde và biển Caribe. Khu vực lộ ra này nằm sâu khoảng 3 km phía dưới bề mặt đại dương và bao phủ hàng nghìn kilômét vuông

Cố gắng tương đối khó khăn để lấy mẫu từ lớp phủ Trái Đất được lập lịch trình muộn hơn năm 2007. Như một phần của sứ mệnh Chikyu Hakken, là sử dụng tàu 'Chikyu' của Nhật Bản để khoan sâu tới 7.000 m (23.000 ft) dưới đáy đại dương. Nó gần như ba lần sâu hơn so với các mũi khoan đại dương trước đó.

Một phương pháp mới trong thăm dò hàng trăm kilômét trên nhất của Trái Đất đã được phân tích gần đây, bao gồm máy dò sinh nhiệt nhỏ, dày dặc, làm nóng chảy đường đi của nó xuống phía dưới xuyên qua lớp vỏ và lớp phủ trong khi vị trí và tiến độ của nó được theo dõi bằng các tín hiệu âm thanh sinh ra trong đá
Máy dò này bao gồm lớp vỏ ngoài bằng wolfram đường kính khoảng 1 m, bên trong đó là nguồn sinh nhiêt bằng Co60 phóng xạ. Người ta tính toán rằng máy dò như thế sẽ đạt tới Moho đại dương trong ít hơn 6 tháng và trong vài thập niên sẽ đạt được độ sâu tối thiểu của lỗ khoan là trên 100 km ở phía dưới của cả thạch quyển đại dương lẫn thạch quyển lục địa

Tham khảo

Xem thêm
Cấu trúc Trái Đất
Địa động lực

Liên kết ngoài

 Don L. Anderson, Theory of the Earth, Blackwell (1989), is a textbook dealing with the Earth's interior and is now available on the web. Truy cập 2007-12-23.
 The Biggest Dig: Japan builds a ship to drill to the earth's mantle – Scientific American Magazine (Tháng 9 năm 2005)
 Thông tin về Dự án Mohole
 .

Cấu trúc Trái Đất
Địa chất học hành tinh


title: Chrysolina fragariae

text:
Chrysolina fragariae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Lesménils

text:
Lesménils  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Adenosine triphosphate

text:
ATP là phân tử mang năng lượng, có chức năng vận chuyển năng lượng đến các nơi cần thiết để tế bào sử dụng. Chỉ có thông qua ATP, tế bào mới sử dụng được thế năng hóa học cất giấu trong cấu trúc phân tử hữu cơ. Cụ thể khi một phân tử glucose phân giải thành CO2 và nước, thì có 686kcal/mol được giải phóng. Ở ống nghiệm, năng lượng đó tỏa đi dưới dạng nhiệt năng mà chỉ có máy hơi nước mới có khả năng chuyển nhiệt thành công cơ học, còn trong tế bào thì không có khả năng đó.
Hóa năng được giải phóng trong tế bào sẽ được một cơ chế chuyển dịch thế năng hóa học, truyền dần từ phân tử này sang phân tử khác; nghĩa là năng lượng mà một phân tử mất đi sẽ được chuyển dịch sang cấu trúc hóa học của một phân tử khác do đó không chuyển thành nhiệt.
ATP tức adenosin triphosphat. Phân tử này có 3 phần: một cấu trúc vòng có các nguyên tử C, H và N được gọi là adenine; một phân tử đường 5 carbon là ribose và 3 nhóm phosphat kế tiếp nhau nối vào chất đường. Phân tử ATP phân giải, nhả năng lượng như sau: với sự có mặt của nước, khi gãy liên kết giữa oxy với nguyên tử phosphor cuối cùng thì tách ra một phân tử phosphat vô cơ (Pi), còn lại là Adenosin Diphosphat (ADP) và có 12kcal/mol được giải phóng.
Quá trình ngược lại tổng hợp ATP từ ADP và Pi cũng phải cung cấp cho ADP một lượng năng lượng 12Kcal/mol.

Tính chất vật lý và hóa học
Phân tử ATP gồm adenosine - tạo ra từ một vòng adenine và một đường ribose - và ba nhóm phosphate (nên gọi là triphosphate). Các nhóm phosphat, bắt đầu từ nhóm gần nhất với nhóm ribose, được gọi lần lượt là alpha (α), beta (β), và gamma (γ) phosphat. ATP tan tốt trong nước và khá ổn định trong dung dịch có độ pH từ 6.8 đến 7.4, nhưng nhanh chóng bị thủy phân ở pH quá cao hoặc quá thấp. Do đó, ATP được dự trữ tốt nhất dưới dạng muối khan.
Phân tử ATP không ổn định trong nước không đệm và bị thủy phân thành ADP và phosphate. Lý do là liên kết giữa các phần tử phosphate còn lại trong ATP yếu hơn liên kết hydro giữa ADP và nước. Vì vậy, nếu ATP và ADP ở trong cân bằng hóa học trong nước, gần như toàn bộ ATP sẽ dần chuyển thành ADP. Một hệ thống hóa học ở xa khỏi cân bằng có chứa năng lượng tự do Gibbs, và có khả năng sinh công. Tế bào sống giữ tỉ lệ ATP trên ADP ở mức 1010 lần mức cân bằng, với nồng độ ATP cao gấp một nghìn lần nồng độ ADP. Ở mức xa cân bằng như trên, khi bị thủy phân ATP giải phóng một lượng lớn năng lượng.
ATP thường được gọi là "phân tử năng lượng cao". Tuy nhiên, cách gọi này dễ đánh lạc hướng. Như tất cả phản ứng hóa học đã đạt đến cân bằng, một hỗn hợp ATP và ADP đã đạt đến cân bằng ổn định trong nước sẽ không dẫn đến thêm thủy phân tịnh của ATP. Nói chính xác hơn, ATP và nước giống như một hỗn hợp các chất phản ứng như xăng và chất oxi-hóa: cả hai phải có mặt mới có thế giải phóng năng lượng.

Lịch sử nghiên cứu

Adenosine triphosphate lần đầu tiên được phân lập từ chiết xuất cơ bắp của K. Lohmann vào năm 1929.  Nhưng vào năm 1941, Fritz Albert Lipmann cho rằng ATP là một phân tử sinh học chính cho phép lưu trữ và cung cấp năng lượng ngắn hạn trong các tế bào.  ATP được Alexander Todd chuẩn bị nhân tạo lần đầu tiên vào năm 1948.  Năm 1949, Albert Szent-Györgyi cho thấy sự co cơ của các myofibrils bị cô lập có thể được tạo ra một cách nhân tạo khi bổ sung ATP. Vài năm sau, một thí nghiệm tương tự đã mô tả vai trò của ATP trong chuyển động lông mao.

Ý nghĩa
Trong hóa sinh ATP được gọi là phổ biến nhất năng lượng tệ của hệ thống sống (bên trong các tế bào), nó có khả năng lúc khởi điểm của mình cho cấu trúc của nó nghịch lưu trữ một số lượng tương đối lớn năng lượng có thể được exergonickým (năng lượng phát hành) mở rộng đẩy khác endergonic (năng lượng tiêu thụ) quá trình. Do đó, nó được gọi là hợp chất macroergic. Trong một số quá trình sinh hóa, cái gọi là tiêu thụ ATP xảy ra, tức là quá trình thủy phân thành ADP + Pi, hoặc thậm chí là AMP và PPi

ATP + H2O → ADP + Pi

ATP + H2O → AMP + PPi

Kết quả là PPi (inorganic pyrophosphate) sau đó bị thủy phân bởi enzyme pyrophosphatase hiện tại. Điều này giải phóng gấp đôi lượng năng lượng.

ATP ngoại bào cũng có chức năng như một chất dẫn truyền thần kinh.

Điện ATP

Các phản ứng liên quan đến tiêu thụ ATP (thủy phân) bao gồm một số quá trình hóa học cơ bản diễn ra trong các tế bào. Nếu không kết hợp với quá trình thủy phân ATP, các phản ứng này sẽ chỉ diễn ra rất chậm (chúng sẽ có sự thay đổi năng lượng Gibbs cao, ΔG). Một ví dụ là bước đầu tiên của quá trình đường phân, chuyển đổi glucose thành glucose-6-phosphate. Phản ứng của glucose với phosphat vô cơ có ΔG = +13,8 kJ / mol, tuy nhiên, quá trình thủy phân ATP liên quan đến nó được đặc trưng bởi sự thay đổi năng lượng Gibbs = G = -30,5, và do đó chuỗi phản ứng được ưa thích và sẽ tiếp tục. [6] Giá trị ΔG chính xác cho quá trình phân hủy ATP thành ADP và P inó phụ thuộc vào một số yếu tố Ảnh hưởng của một đặc biệt pH, nồng độ của hóa trị hai kim loại ion (được gắn với phosphat) và tổng sức mạnh ion trong môi trường. Thông thường, trong nhiều phản ứng, sự thay đổi năng lượng Gibbs tiêu chuẩn (ΔG ° ') là -30,5 kJ / mol, mặc dù trong môi trường tế bào, -50 kJ / mol là thực tế hơn.  Ngay cả thâm hụt năng lượng cao như vậy có thể không đủ cho một loạt các phản ứng, nhưng vẫn có một giải pháp thay thế. Sự phân hủy ATP thành AMP và PP i đi kèm với giá trị G cao hơn: mặc dù thủy phân cho các sản phẩm này sẽ cung cấp một lượng năng lượng tương tự để thủy phân với ADP, nhưng ΔG cuối cùng cũng bao gồm quá trình thủy phân diphosphate tự do (PP i) để kết quả ΔG ° 'có thể lên tới -109 kJ / mol.

Điều gì thực sự là nguyên nhân của sự thiếu hụt năng lượng trong quá trình thủy phân ATP thành các sản phẩm phosphat thấp hơn là chủ đề của sự phỏng đoán. Một số yếu tố dường như có tác động. Các nhóm phosphat trong ATP được tích điện âm mạnh và đẩy tĩnh điện lẫn nhau; thủy phân làm giảm cường độ của các lực này. Ngoài ra, phosphat có xu hướng liên kết mạnh với dung môi (nước) - điều này dễ dàng hơn nhiều đối với các sản phẩm thủy phân. Cuối cùng, quá trình thủy phân ATP dường như thỏa mãn nhu cầu về các nhóm phosphat đối với các điện tử mà các phosphat lân cận phải chia sẻ trong ATP. Hiệu ứng sau dường như có ý nghĩa cao nhất.

Vai trò trong hệ thống sống

Adenosine triphosphate liên kết tại vị trí bỏ túi của enzyme Hsp90; protein sốc nhiệt này sử dụng năng lượng từ quá trình thủy phân ATP và do đó là ATPase
ATP phục vụ như một chất nền cho một nhóm các enzyme gọi là kinase. Những enzyme thuộc transferase, chuyển một dư lượng phosphate với một phân tử mục tiêu (ví dụ Một dư lượng amino acid trong trường hợp của protein). ATP có thể được hiểu là một đồng yếu tố chuyển một nhóm nguyên tử chức năng (phosphat) và sau đó tái sinh. Hầu hết các kinase phân hủy ATP cho ADP và P i, mà còn có thể truyền diphosphate (dưới hình đồng thời của AMP) và đặc biệt adenosylový còn lại trong khi phát hành monophosphat và diphosphate đối với môi trường. [10]Các phản ứng xúc tác Kinase thường ít nhiều không theo hướng, vì một lượng lớn năng lượng tự do được giải phóng không thể đảo ngược ra môi trường trong quá trình thủy phân ATP. Một nguyên tắc khác được sử dụng bởi một số dây chằng: chúng thường thủy phân ATP (chúng có hoạt tính ATPase) và năng lượng được giải phóng được sử dụng để thực hiện phản ứng thắt (loại A + B).

ATP(cùng với GTP, CTP và UTP) là một trong những chất nền để tổng hợp RNA (phiên mã). Tuy nhiên, trong bốn nucleotide, nó không có vai trò độc quyền và được kết hợp dưới dạng AMP vào chuỗi RNA mở rộng đồng thời giải phóng pyrophosphate vào môi trường.

Liên kết ATP với vị trí gắn enzyme cũng có thể có chức năng điều tiết quan trọng. Thật vậy, ATP có thể hoạt động như một chất điều chỉnh allosteric có khả năng thay đổi cấu trúc không gian của enzyme và, ví dụ, kích hoạt hoặc hủy kích hoạt nó. Các enzyme đôi khi được thiết lập để liên kết và thủy phân ATP (ATPase), ví dụ, có thể truyền năng lượng vào công việc cơ học của enzyme hoặc trên chuyển động phối hợp của động cơ phân tử (myosin). ATP cũng đóng vai trò là chất nền cho adenylate cyclase, tạo ra ATP cyclic adenosine monophosphate (cAMP), đóng vai trò là chất truyền tin thứ hai.

ATP cũng phục vụ như là một phân tử tín hiệu ngoại bào.

Tham khảo

Hóa sinh
Purine
Hô hấp tế bào
Chất dẫn truyền thần kinh


title: Saint-Léger-des-Aubées

text:
Saint-Léger-des-Aubées  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir
 Trang web chính thức www.commune-saintlegerdesaubees.fr

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlegerdesaubees


title: Trichomycterus trefauti

text:
Trichomycterus trefauti là một loài cá da trơn. Nó là hiện nay chỉ được biết đến từ các lưu vực phía trên của sông São Francisco ở tiểu bang Minas Gerais, Brazil.

Đây là một, cá da trơn hình trụ nhỏ (35–55 mm chiều dài tiêu chuẩn). Các đặc điểm đáng chú ý khác bao gồm đôi mắt nằm xa nhau, râu rất dài.

Chú thích

Tham khảo

 New species of the catfish genus Trichomycterus (Siluriformes, Trichomycteridae) from the headwaters of the rio São Francisco basin, Brazil W.B. WOSIACKI

T
Cá Brasil
Cá Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 2004


title: Copelatus macellus

text:
Copelatus macellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Larentia (bướm đêm)

text:
Larentia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Larentia adonata
 Larentia adonis
 Larentia aegrota
 Larentia aganopis
 Larentia albalineata
 Larentia albifiliata
 Larentia albilineata
 Larentia apicata
 Larentia approximata
 Larentia baliata
 Larentia beata
 Larentia benedicta
 Larentia berberina
 Larentia bulbulata
 Larentia carolata
 Larentia cervinata
 Larentia cheimatobiata
 Larentia chlamydota
 Larentia cinerearia
 Larentia clavaria – Mallow
 Larentia danae
 Larentia dascia
 Larentia datinaria
 Larentia delicatulata
 Larentia diffusaria
 Larentia dionysias
 Larentia dionysius
 Larentia edentata
 Larentia edmondsii
 Larentia epicrossa
 Larentia erasta
 Larentia eupitheciaria
 Larentia exoriens
 Larentia extensata
 Larentia farinata
 Larentia fasciarial
 Larentia feliciaria
 Larentia fumosata
 Larentia hebes
 Larentia hemichlorata
 Larentia horismeata
 Larentia imperfecta
 Larentia incandescens
 Larentia indiscriminata
 Larentia infusata
 Larentia inoperata
 Larentia invexata
 Larentia irma
 Larentia limonodes
 Larentia lineolaria
 Larentia lophogramma
 Larentia macerata
 Larentia nisseni
 Larentia obscurior
 Larentia omphacina
 Larentia oraria
 Larentia oribates
 Larentia orophyla
 Larentia pallidata
 Larentia petrodes
 Larentia philpotti
 Larentia planicolor
 Larentia prasinias
 Larentia profugaria
 Larentia recta
 Larentia saisanica
 Larentia scarata
 Larentia semifissata
 Larentia sericodes
 Larentia stenotaenia
 Larentia subgaliata
 Larentia tangens
 Larentia tenuis
 Larentia xanthospila

Chú thích

Tham khảo
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Larentiini


title: Anachis roberti

text:
Anachis roberti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Anachis


title: 1304 Arosa

text:
1304 Arosa (1928 KC) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 5 năm 1928 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg-Königstuhl State Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 1304 Arosa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: Trần Đình Túc

text:
Trần Đình Túc (陳廷肅, 1818-1899), quê làng Hà Trung xã Gio Châu huyện Gio Linh tỉnh Quảng Trị, quan đại thần nhà Nguyễn (thời Tự Đức), từng giữ các chức Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội, Ninh Bình), Hiệp biện Đại học sĩ. Trần Đình Túc là một trong những đại thần chủ chốt trong việc nghị hòa với người Pháp, khi Pháp xâm lược Việt Nam.

Tiểu sử
Trần Đình Túc thi đỗ cử nhân năm 1842.

Tháng 4 âm lịch năm Quý Hợi (1863), Trần Đình Túc đương chức Tá lý, xin với vua Tự Đức cho mộ người khẩn hoang ở hai tỉnh Thừa Thiên và Quảng Trị, vua chuẩn cho làm Doanh điền sứ. Tháng 3 âm lịch năm 1864, Trần Đình Túc mộ dân khai khẩn lập ấp tại làng Lương Điền huyện Phú Lộc tỉnh Thừa Thiên.

Khoảng tháng 7 đến tháng 8 âm lịch năm Mậu Thìn (1868), Trần Đình Túc đi ngoại giao từ Hồng Kông (Hương Cảng) trở về, ông cùng Nguyễn Huy Tế đã trình tấu với Tự Đức rằng: nên cho mở thương cảng tại cửa biển Trà Lý (nay thuộc Thái Bình) khi đó thuộc tỉnh Nam Định.

Tháng 10 âm năm 1869, Trần Đình Túc đang giữ chức Tán lý quân thứ Tuyên Quang, lo ngại Lưu Vĩnh Phúc gây trở ngại cho buôn bán ở Bảo Thắng Lào Cai, lúc đó thuộc Tuyên Quang, tâu về triều xin giao cho Nguyễn Bá Nghi là tổng đốc Sơn-Hưng-Tuyên, thương lượng với tướng nhà Thanh là Phùng Tử Tài gây sức ép triệu Lưu Vĩnh Phúc về nước. Vua Tự Đức đã nghe theo.

Tháng 12 năm 1873, khi Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ nhất, Trần Đình Túc cùng Nguyễn Trọng Hợp được cử ra Hà Nội nghị hòa với Garnier, nhưng chưa có kết quả thì Francis Garnier đã bị quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc giết chết ở Cầu Giấy. Garnier chết, quân tướng Pháp mất nhuệ khí, nhưng vẫn giữ thể diện, đã cử ra một viên quan hai lo việc đàm phán. Trần Đình Túc cho là người Pháp thôi tranh chiếm, sợ mất hòa khí, liền sai Nguyễn Trọng Hợp và Trương Gia Hội đến nơi quân thứ yêu cầu Hoàng Tá Viêm và Tôn Thất Thuyết án binh bất động, rút cánh quân của Lưu Vĩnh Phúc về vùng biên giới .

Trần Đình Túc là Chánh sứ trong việc thương thuyết ký kết Hoà ước Quý Mùi (Hiệp ước Harmand) (1883) với Pháp, thừa nhận Nam kỳ là thuộc địa của Pháp, đồng thời chấp nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc kỳ và Trung kỳ, chính thức chấm dứt nền độc lập của Việt Nam.

Ghi chú

Liên kết ngoài
Bài Ngược dòng lịch sử ngày 25 tháng 8 trên BBC Việt ngữ điện tử

Quan lại nhà Nguyễn
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Nguyễn
Người Quảng Trị


title: Bernadets-Debat

text:
Bernadets-Debat là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Saint-Germain-le-Fouilloux

text:
Saint-Germain-le-Fouilloux là một xã của tỉnh Mayenne, thuộc vùng Pays de la Loire, tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Mayenne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgermainlefouilloux


title: 4899 Candace

text:
4899 Candace là một tiểu hành tinh vành đai chính với củng điểm quỹ đạo 1.983 đơn vị thiên văn. Nó có độ lệch tâm quỹ đạo là 0.184 và chu kỳ quỹ đạo là 1334.3 ngày (3.65 năm).

Candace có vận tốc quỹ đạo trung bình là 19.33727037 km/s và độ nghiêng quỹ đạo 22.58204°.

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 5 năm 1988 bởi Carolyn S. Shoemaker và Eugene M. Shoemaker ở Palomar. Nó được đặt tên cho Candace P. Kohl.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: (7058) 1990 SN1

text:
{{DISPLAYTITLE:(7058) 1990 SN1}}

(7058) 1990 SN1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 16 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Enigmavasum enigmaticum

text:
Enigmavasum enigmaticum là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Enigmavasum


title: New Delhi

text:
New Delhi (phiên âm: "Niu Đê-li", phát âm tiếng Anh: , ) là một trong 11 quận của Delhi, đóng vai trò là thủ đô của Ấn Độ và là trụ sở của cả ba nhánh của Chính phủ Ấn Độ.

George V đặt viên đá nền tảng cho thành phố tại lễ đăng cơ năm 1911. Thành phố do các kiến trúc sư người Anh thiết kế, cụ thể là Edwin Lutyens và Herbert Baker. Thủ đô mới được Phó vương Ấn Độ Edward Wood khánh thành vào ngày 13 tháng 2 năm 1931,.

Mặc dù về thông tục Delhi và New Delhi là các danh xưng được sử dụng thay thế cho nhau để chỉ phạm vi quyền hạn của Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi (NCT), song chúng là các thực thể riêng biệt, do New Delhi là một bộ phận nhỏ của Delhi. Vùng thủ đô quốc gia là một thực thể lớn hơn nhiều bao gồm toàn bộ NCT cùng với các quận liền kề ở các bang lân cận.

New Delhi được chọn làm một trong hàng trăm thành phố tại Ấn Độ phát triển thành thành phố thông minh theo dự án của Thủ tướng Narendra Modi.

Lịch sử

Thành lập

Calcutta (nay là Kolkata) là thủ đô của Ấn Độ thời Raj thuộc Anh, cho đến tháng 12 năm 1911. Calcutta đã trở thành trung tâm của các phong trào dân tộc kể từ cuối thế kỷ XIX, dẫn đến phong trào Phân vùng của Bengal bởi Viceroy của chính quyền Anh ở Ấn Độ, Lord Curzon. Điều này tạo ra sự bùng nổ chính trị và tôn giáo lớn bao gồm các vụ ám sát chính trị của các quan chức Anh ở Calcutta. Tình cảm chống thực dân trong cộng đồng đã dẫn đến việc tẩy chay hoàn toàn hàng hóa của Anh, khiến chính quyền thực dân phải thống nhất lại Bengal và ngay lập tức chuyển thủ đô đến New Delhi.

Delhi trong quá khứ từng đóng vai trò là trung tâm chính trị và tài chính của một số đế quốc thời Ấn Độ cổ đại và của Vương quốc Hồi giáo Delhi, đặc biệt là thủ đô của Đế quốc Mogul từ năm 1649 đến năm 1857. Đầu thập niên 1900, có một đề xuất cho chính quyền Anh về việc dời thủ đô của Đế quốc Ấn Độ thuộc Anh từ Calcutta tại bờ biển phía đông đến Delhi. Chính phủ Ấn Độ thuộc Anh cảm thấy rằng sẽ dễ dàng hơn về hậu cần khi cai quản Ấn Độ từ Delhi vì nó có vị trí tại trung tâm của miền bắc Ấn Độ. Vùng đất để xây dựng thành phố mới Delhi thu được theo Đạo luật Trưng dựng Đất 1894.

Ngày 12 tháng 12 năm 1911, trong Buổi tiếp kiến Delhi, George V với thân phận Hoàng đế Ấn Độ cùng với phu nhân là Mary tuyên bố rằng thủ đô của Đế quốc chuyển từ Calcutta đến Delhi, trong khi đặt viên đá nền tảng cho dinh thự của phó vương tại Coronation Park, Kingsway Camp.
Viên đá nền tảng của New Delhi được hai người đặt tại địa điểm diễn ra Buổi tiếp kiến Delhi tại Kingsway Camp vào ngày 15 tháng 12 năm 1911, trong chuyến công du của họ. Phần lớn New Delhi do Edwin Lutyens và Herbert Baker đặt kế hoạch, họ là các kiến trúc sư người Anh hàng đầu thế kỷ 20. Hợp đồng được trao cho nhà thầu Sobha Singh. Công tác xây dựng thực sự bắt đầu sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và hoàn thành vào năm 1931. Thanh phố sau đó được gán tên là "Delhi của Lutyens" và được Phó vương Edward Wood khánh thành trong loạt buổi lễ từ ngày 10 tháng 2 năm 1931. Lutyens thiết kế khu vực hành chính trung tâm của thành phố như một chứng tích cho khát vọng đế quốc của Anh.

Ngay sau đó Lutyens bắt đầu cân nhắc đến các địa điểm khác, Ủy ban Kế hoạch Delhi Town lập kế hoạch thủ đô đế quốc mới, do George Swinton làm chủ tịch và John A. Brodie cùng Lutyens làm thành viên, trình báo cáo về cả hai địa điểm Bắc và Nam. Tuy nhiên, nó bị Phó vương bác bỏ do chi phí. Trục trung tâm của New Delhi nay nằm về phía đông của cổng Ấn Độ trước đó được dự tính là trục bắc-nam liên kết Dinh Phó vương ở một đầu đến Paharganj tại đầu kia. Trong những năm đầu của dự án, nhiều du khách cho rằng đó là một cổng từ Trái Đất đến Thiên đường. Cuối cùng, do không gian hạn chế và hiện diện một lượng lớn địa điểm di sản tại phía bắc, ủy ban quyết định tại điểm phía Nam. Một điểm trên đồi Raisina được chọn để xây Rashtrapati Bhawan, khi đó gọi là Dinh Phó vương. Nguyên nhân của sự lựa chọn này là đồi nằm trực diện với thành Dinapanah, vốn cũng được xem như địa điểm kinh đô Indraprastha cổ đại. Sau đó, viên đá nền tảng được chuyển từ địa điểm Buổi tiếp kiến Delhi năm 1911-1912 để gắn vào tường của sân trước Tòa nhà Thư ký. Rajpath, còn gọi là King's Way, trải dài từ cổng Ấn Độ đến Rashtrapati Bhawan. Tòa nhà Thư ký có hai khối nằm bên sườn Rashtrapati Bhawan và là nơi làm việc của các bộ trưởng trong Chính phủ Ấn Độ, nó và trụ sở của Nghị viện đều do Herbert Baker thiết kế, nằm trên phố Sansad Marg.

Tại phía nam, vùng đất cho đến lăng mộ Safdarjung được dành cho hình thành nơi mà nay gọi là Lutyens' Bungalow Zone. Trước khi có thể bắt đầu xây dựng trên các chỏm đá của đồi Raisina, một đường sắt vòng quanh Tòa nhà Hội đồng (nay là Tòa nhà Nghị viện) mang tên Imperial Delhi Railway, được xây dựng để vận chuyển vật liệu và nhân công xây dựng trong vòng hai mươi năm sau đó. Trở ngại cuối cùng là tuyến đường sắt Agra-Delhi do cắt ngay qua địa điểm được đánh dấu để xây Đài kỷ niệm Chiến tranh Toàn Ấn có hình lục giác (cổng Ấn Độ) và Kingsway (Rajpath), vấn đề là do Ga Delhi cũ khi đó phục vụ toàn bộ thành phố. Tuyến đường được chuyển sang chạy dọc sông Yamuna, và bắt đầu hoạt động vào năm 1924. Ga đường sắt New Delhi khánh thành vào năm 1926 với một sân ga duy nhất tại cổng Ajmeri gần Paharganj. Do quá trình xây dựng Dinh Phó vương (nay là Rashtrapati Bhavan), Tòa nhà Thư ký Trung tâm, Tòa nhà Nghị viện, và Đài tưởng niệm chiến tranh Toàn Ấn (cổng Ấn Độ) thoải mái về thời gian, công trình xây dựng một khu mua sắm và một quảng trường mới, Connaught Place, bắt đầu vào năm 1929 và hoàn thành vào năm 1933. Công trình được đặt tên theo Hoàng tử Arthur, Công tước xứ Connaught (1850–1942), và do Robert Tor Russell thiết kế, kiến trúc sư trưởng của Ban Công trình Công cộng (PWD).

Sau khi thủ đô Ấn Độ chuyển đến Delhi, một tòa nhà thư ký tạm thời được xây dựng trong một vài tháng vào năm 1912 tại Bắc Delhi. Hầu hết quan chức chính phủ của thủ đô mới chuyển đến đây từ 'Old secretariat' tại Old Delhi (tòa nhà nay là trụ sở của Hội đồng Lập pháp Delhi), một thập niên trước khi thủ đô mới khánh thành vào năm 1931. Nhiều nhân công được đưa đến thủ đô mới từ các nơi xa tại Ấn Độ như bang Bengal và bang Madras. Sau đó, nhà ở cho họ phát triển quanh khu vực Gole Market trong thập niên 1920. Xây dựng trong thập niên 1940 để làm nơi ở cho các nhân viên chính phủ, với các bungalow (nhà gỗ một tầng) cho quan chức cao cấp tại khu vực Lodhi Estate lân cận, Lodhi colony gần Lodhi Gardens lịch sử, là khu nhà ở cuối cùng được xây dựng trong thời Anh thuộc.

Hậu độc lập

Sau khi Ấn Độ giành độc lập vào năm 1947, New Delhi được ban cho quyền tự trị hạn chế và do một ủy viên trưởng quản lý, người này do chính phủ Ấn Độ bổ nhiệm. Năm 1956, Delhi được chuyển thành lãnh thổ liên bang và cuối cùng ủy viên trưởng được thay bằng phó thống đốc. Đạo luật Hiến pháp năm 1991 bày tỏ rằng Lãnh thổ Liên bang Delhi chính thức được gọi là Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi. Một hệ thống được triển khai mà theo đó chính phủ tuyển cử được trao quyền lực lớn, ngoại trừ pháp luật và sắc lệnh vẫn thuộc về chính phủ trung ương. Việc thi hành thực tế pháp luật đến vào năm 1993.

Lần mở rộng lớn đầu tiên của New Delhi ra ngoài Lutyens' Delhi là trong thập niên 1950 khi Ban Công trình Công cộng Trung ương (CPWD) phát triển một khu vực đất lớn ở phía tây nam của Lutyens' Delhi nhằm hình thành khu ngoại giao tách rời Chanakyapuri, đất tại đây được giao cho các đại sứ quán, cao ủy và dinh thự của các đại sứ, quanh đại lộ Shanti Path.

Địa lý
New Delhi có diện tích là , là một bộ phận nhỏ của khu vực đô thị Delhi. Do thành phố nằm trên đồng bằng Ấn-Hằng, nên có ít khác biệt về độ cao trên địa bàn. New Delhi và các khu vực xung quanh từng là bộ phận của dãy núi Aravalli; những gì còn lại của dãy núi này là rặng Delhi, nơi này còn được gọi là lá phổi của Delhi. New Delhi nằm trên bãi bồi của sông Yamuna, song về cơ bản nó là một thành phố nội lục. Phía đông của sông là một khu vực đô thị Shahdara. New Delhi nằm trong đới địa chấn IV, do vậy có thể bị động đất tấn công.

Địa chấn
New Delhi nằm trên một số đường nứt gãy và do đó từng trải qua các trận động đất thường xuyên, dù hầu hết có cường độ nhẹ. Tuy nhiên, số trận động đất trong những năm gần đây tăng đột ngột, đáng chú ý nhất là trận động đất có cường độ 5,4 vào năm 2015 có tâm chấn tại Nepal, trận động đất 4,7 độ richter vào ngày 25 tháng 11 năm 2007, trận động đất mạnh 4,2 độ vào ngày 7 tháng 9 năm 2011, trận động đất 5,2 độ richter vào ngày 5 tháng 3 năm 2012 và một trận động đất gồm 12 trận động đất, bao gồm bốn cường độ 2,5, 2,8, 3,1 và 3,3, vào ngày 12 tháng 11 năm 2013.

Khí hậu
New Delhi có khí hậu cận nhiệt đới ẩm chịu ảnh hưởng của gió mùa (Köppen Cwa) với biến động cao giữa mùa hè và mùa đông về cả nhiệt độ và lượng mưa. Nhiệt độ biến động từ  vào mùa hè đến khoảng  vào mùa đông. Kiểu khí hậu cận nhiệt đới ẩm tại khu vực có sự khác biệt đáng chú ý với nhiều thành phố khác có phân loại khí hậu tương tự do có mùa hè kéo dài và rất nóng kèm theo những cơn bão cát; mùa đông tương đối khô và ôn hòa nhưng đôi khi có thể rất lạnh, với sương khói dày đặc phát ra từ những đám cháy rừng lân cận cùng với một thời kỳ gió mùa khác. Mùa hè kéo dài từ đầu tháng 4 đến tháng 10, gió mùa xuất hiện vào giữa mùa hè. Mùa đông bắt đầu từ tháng 11 và đạt đỉnh vào tháng 1. Nhiệt độ trung bình năm là khoảng ; nhiệt độ trung bình tháng dao động từ . Nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được tại New Delhi là  vào ngày 28 tháng 6 năm 1883 trong khi nhiệt độ thấp nhất từng ghi nhận được là  vào ngày 11 tháng 1 năm 1967, đều đo tại sân bay Palam. Lượng mưa bình quân năm là , hầu hết là trong mùa gió mùa vào tháng 7 và tháng 8.

India weatherbox templates

Chất lượng không khí

Trong cuộc khảo sát chất lượng sống hàng năm 2015 của Mercer, New Delhi đứng ở vị trí thứ 154 trong số 230 thành phố do chất lượng không khí kém và ô nhiễm kém nặng. Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp hạng New Delhi là thành phố ô nhiễm tồi tệ nhất thế giới vào năm 2014 trong số khoảng 1.600 thành phố mà tổ chức này theo dõi trên toàn thế giới. Năm 2016, Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ liệt kê New Delhi là thành phố ô nhiễm nhất trên Trái Đất

Trong nỗ lực giảm ô nhiễm không khí ở New Delhi, vốn trở nên tồi tệ hơn trong mùa đông, kế hoạch phân phối không gian đường thay thế cho ô tô sử dụng hệ thống biển số lẻ và số chẵn đã được chính quyền Delhi công bố vào tháng 12 năm 2015. Ngoài ra, xe tải đã được phép vào thủ đô của Ấn Độ chỉ sau 11 giờ đêm, muộn hơn hai giờ so với hạn chế hiện có. Kế hoạch hạn chế lái xe đã được lên kế hoạch để thực hiện thử nghiệm từ ngày 1 tháng 1 năm 2016 trong thời gian ban đầu là 15 ngày. Hạn chế đã có hiệu lực từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối và giao thông không bị hạn chế vào Chủ nhật. Dịch vụ giao thông công cộng đã tăng lên trong thời gian hạn chế.

Vào ngày 16 tháng 12 năm 2015, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã yêu cầu một số phương án giải quyết đối với hệ thống giao thông của Delhi để hạn chế ô nhiễm. Trong số các biện pháp, tòa án đã ra lệnh ngừng đăng ký xe diesel và xe thể thao đa dụng có dung tích động cơ 2.000 cc và đến ngày 31 tháng 3 năm 2016. Tòa án cũng đã ra lệnh cho tất cả các xe taxi ở khu vực Delhi chuyển sang sử dụng khí nén tự nhiên trước ngày 1 tháng 3 năm 2016. Phương tiện giao thông hơn 10 năm tuổi đã bị cấm đi vào thủ đô.

Phân tích dữ liệu tốc độ xe theo thời gian thực từ Uber Delhi cho thấy trong chương trình chẵn lẻ, tốc độ trung bình tăng lên 5,4 phần trăm có ý nghĩa thống kê (độ lệch chuẩn 2,8 so với bình thường). Điều này có nghĩa là các phương tiện có thời gian rảnh rỗi ít hơn trong giao thông và động cơ xe sẽ chạy gần hơn với mức tiêu thụ nhiên liệu tối thiểu. "Ở các khu vực giáp ranh, mức PM 2.5 được ghi nhận hơn 400 (ug/m3) trong khi ở các khu vực bên trong Delhi, chúng được ghi nhận trung bình từ 150 đến 210." Tuy nhiên, phần phụ của Dwarka, nằm ở huyện phía tây nam, có mức độ ô nhiễm không khí thấp. Tại khuôn viên của Đại học NSIT, nằm trong khu vực 3 Dwarka, mức độ ô nhiễm thấp tới 93 PPM.

Vào ngày 7 tháng 11 năm 2017, Hiệp hội Y khoa Ấn Độ đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng do mức độ ô nhiễm cao. Nơi có mật độ ô nhiễm cao nhất là ở quận Bagh của Punjabi có Chỉ số chất lượng không khí là 999 và ở quận RK Puram có chỉ số 852. Chỉ số thấp nhất được ghi nhận là ở quận Anand Vihar với chỉ số là 319. Mức PM2.5 được ghi nhận ở mức 710 195g / m³, gấp hơn 11 lần giới hạn an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới.

Trong một nghiên cứu năm 2018, New Delhi đã được xác định là thủ đô ô nhiễm nhất trong số 61 thành phố thủ đô trên thế giới.

Nhân khẩu

New Delhi có 257.803 cư dân (2011). Hindi là ngôn ngữ được nói phổ biến nhất tại New Delhi và là ngôn ngữ chung của thành phố. Tiếng Anh chủ yếu được sử dụng làm ngôn ngữ chính thức trong các tổ chức doanh nghiệp và chính phủ. New Delhi có tỷ lệ cư dân biết chữ đạt 89,38% theo điều tra nhân khẩu năm 2011, mức cao nhất tại Delhi.

Tôn giáo

Ngoại trừ Ấn Độ giáo, tỷ lệ của các tôn giáo khác là khác nhau và tương đối thấp hơn ở New Delhi so với toàn bộ khu vực NCT. Theo số liệu thống kê năm 2011, Ấn Độ giáo là tôn giáo của 89,8% cư dân New Delhi. Cũng có các cộng đồng Hồi giáo (4,5%), Sikh (2,0%), Kỳ Na giáo (0,4%) và Cơ Đốc giáo (2,9%) tại Delhi. Các nhóm tôn giáo khác (2,5%) gồm Hỏa giáo, Phật giáo và Do Thái giáo.

Chính phủ

Với vị thế thủ đô quốc gia của Ấn Độ, New Delhi đồng thời do chính phủ trung ương và chính phủ Delhi quản lý, đây cũng là thủ phủ của Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi.

, cấu trúc chính phủ của Hội đồng thành phố New Delhi bao gồm một chủ tịch, ba thành viên hội đồng lập pháp New Delhi, hai thành viên do Thủ hiến Delhi bổ nhiệm và năm thành viên do chính phủ trung ương bổ nhiệm.

Người đứng đầu của Delhi là Phó thống đốc Lãnh thổ Liên bang Delhi, do Tổng thống Ấn Độ bổ nhiệm theo khuyến nghị của chính phủ trung ương và chức vụ phần lớn mang tính nghi lễ, do Thủ hiến Lãnh thổ Liên bang Delhi là người đứng đầu chính phủ và được trao hầu hết quyền lực hành pháp. Theo hiến pháp Ấn Độ, nếu một luật do hội đồng lập pháp Delhi thông qua mâu thuẫn với bất kỳ luật nào do chính phủ Ấn Độ đưa ra, luật do quốc hội ban hành sẽ chiếm ưu thế.

New Delhi do một chính phủ đô thị quản lý, gọi là Hội đồng đô thị New Delhi (NDMC). Các khu vực đô thị khác của Delhi do Hội đồng đô thị Delhi (MCD) quản lý. Tuy nhiên, toàn bộ đô thị Delhi thường được gọi là New Delhi trái ngược với Old Delhi.

Kinh tế

New Delhi là thành phố thương nghiệp lớn nhất tại miền bắc Ấn Độ. Ước tính tổng sản phẩm nội địa bang ròng (năm tài chính 2010) là  theo giá trị danh nghĩa và ~ theo giá trị sức mua tương đương. , thu nhập bình quân đầu người của Delhi là 230.000 rupee, cao thứ hai tại Ấn Độ sau Goa. GSDP tại Delhi theo giá hiện hành vào năm 2012–13 ước tính đạt 3,88 nghìn tỷ rupee so với 3,11 nghìn tỷ rupee năm 2011–12.

Connaught Place là một trong các trung tâm thương nghiệp và tài chính lớn nhất Bắc Ấn Độ, nó nằm tại phần phía bắc của New Delhi. Các khu vực lân cận như Barakhamba Road, ITO cũng là các trung tâm thương nghiệp lớn. Các khu vực chính phủ và bán chính phủ là nơi cung cấp việc làm chủ yếu tại New Delhi. Lĩnh vực dịch vụ trong thành phố được phát triển một phần do lượng lao động Anh ngữ có kỹ năng đông đảo giúp thu hút nhiều công ty đa quốc gia. Các ngành dịch vụ chủ chốt bao gồm công nghệ thông tin, viễn thông, khách sạn, ngân hàng, truyền thông và du lịch.

Báo cáo Y tế Thế giới 2011 xếp hoạt động kinh tế tại New Delhi đứng thứ 39, song toàn thủ đô là 37, trên các thành phố như Jakarta và Johannesburg. New Delhi và Bắc Kinh cùng giữ vị trí đứng đầu về địa điểm bán lẻ thị trường mới nổi được nhắm mục tiêu nhất trong số các thị trường châu Á Thái Bình Dương.

Chính phủ Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi không ban bố bất kỳ số liệu kinh tế nào riêng biệt về New Delhi, song phát hành một báo cáo kinh tế chính thức về toàn Delhi hàng năm. Theo Economic Survey of Delhi, khu vực đô thị đạt tổng sản phẩm nội địa bang thuần là 830,85 tỷ rupee (năm 2004–05) và thu nhập bình quân đầu người 53.976 rupee ($1.200). Năm 2008–09, New Delhi có thu nhập bình quân đầu người là  rupee ($2.595). Con số này tăng trưởng 16,2% và đạt  rupee ($3.018) vào năm tài chính 2009–10. GDP/người của New Delhi đạt $6.860 trong năm tài chính 2009–10, là một trong các thành phố giàu có nhất Ấn Độ. Lĩnh vực thứ ba đóng góp 78,4% cho tổng SDP của Delhi, tiếp đến là khu vực thứ hai và khu vực thứ nhất với lần lượt 20,2% và 1,4%.

Tổng sản phẩm nội địa bang (GSDP) của Delhi theo giá hiện hành của năm 2011–12 ước tính đạt 3,13 nghìn tỷ rupee, tăng 18,7% so với năm tài chính trước đó.

Văn hóa
New Delhi là một thành phố quốc tế do sự hiện diện đa sắc tộc và đa văn hóa của hệ thống quan liêu và chính trị rộng lớn của Ấn Độ. Tình trạng thủ đô của thành phố đã khuếch đại tầm quan trọng của các sự kiện và ngày lễ quốc gia. Các sự kiện quốc gia như Ngày Cộng hòa, Ngày Độc lập và Gandhi Jayanti (sinh nhật của Gandhi) được tổ chức rất nhiệt liệt ở New Delhi và phần còn lại của Ấn Độ. Vào ngày quốc khánh Ấn Độ (15 tháng 8), Thủ tướng Ấn Độ sẽ diễn thuyết trước toàn quốc gia từ Pháo đài Đỏ. Hầu hết người Delhi ăn mừng ngày bằng cách thả diều, được coi là biểu tượng của tự do. Cuộc diễu hành Ngày Cộng hòa là một cuộc diễu hành văn hóa và quân sự lớn thể hiện sự đa dạng văn hóa và sức mạnh quân sự của Ấn Độ.

Các lễ hội tôn giáo bao gồm Diwali (lễ hội ánh sáng), Maha Shivaratri, Teej, Durga Puja, Mahavir Jayanti, Guru Nanak Jayanti, Holi, Lohri, Eid ul-Fitr, Eid ul-Adha, Raksha Bandhan và Giáng sinh. Lễ hội Qutub là một sự kiện văn hóa, trong đó các buổi biểu diễn của các nhạc sĩ và vũ công từ khắp Ấn Độ được trình diễn vào ban đêm, với Qutub Minar là bối cảnh được lựa chọn của sự kiện. Các sự kiện khác như Lễ hội thả diều, Lễ hội xoài quốc tế và Vasant Panchami (lễ hội mùa xuân) được tổ chức hàng năm tại Delhi.

Năm 2007, tổ chức Phật giáo Nhật Bản Nipponzan Myohoji đã quyết định xây dựng một ngôi chùa Hòa bình trong thành phố có chứa xá lợi Phật. Nó được khánh thành bởi Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại.

Di tích lịch sử, bảo tàng và công viên

New Delhi là nơi có một số di tích lịch sử và bảo tàng. Bảo tàng Quốc gia bắt đầu bằng một cuộc triển lãm nghệ thuật và đồ tạo tác Ấn Độ tại Học viện Hoàng gia ở Luân Đôn vào mùa đông năm 1947-48 sau đó đã được trưng bày tại Rashtrapati Bhawan năm 1949. Sau đó, nó đã hình thành vĩnh viễn Bảo tàng Quốc gia. Vào ngày 15 tháng 8 năm 1949, Bảo tàng Quốc gia chính thức được khánh thành và hiện có 200.000 tác phẩm nghệ thuật, cả nguồn gốc Ấn Độ và nước ngoài, trải qua hơn 5.000 năm.

Cổng Ấn Độ được xây dựng vào năm 1931 được lấy cảm hứng từ Khải Hoàn Môn ở Paris. Đây là di tích quốc gia của Ấn Độ tưởng niệm 90.000 binh sĩ của Quân đội Ấn Độ đã mất mạng khi chiến đấu cho Raj thuộc Anh trong chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh Anh-Afghanistan lần thứ ba. Tượng đài hiện đang bị rào chắn với lối vào bên trong vòm bị hạn chế.

Rajpath được xây dựng tương tự như đại lộ Champs-Élysées ở Paris là đại lộ nghi lễ cho đất nước Cộng hòa Ấn Độ nằm ở New Delhi. Cuộc diễu hành Ngày Cộng hòa hàng năm diễn ra ở đây vào ngày 26 tháng 1. Khóa tu Beating diễn ra ở đây 2 ngày sau đó.

Gandhi Smriti ở New Delhi là nơi Mahatma Gandhi trải qua 144 ngày cuối đời và bị ám sát vào ngày 30 tháng 1 năm 1948. Rajghat là nơi Mahatma Gandhi được hỏa táng vào ngày 31 tháng 1 năm 1948 sau khi bị ám sát và tro cốt của ông bị chôn vùi. đây là nơi an nghỉ cuối cùng bên cạnh sự tôn nghiêm của sông Yamuna. Raj Ghat trong hình dạng của nền tảng vuông lớn với đá cẩm thạch đen được thiết kế bởi kiến trúc sư Vanu Bhuta.

Jantar Mantar nằm ở Connaught Place được xây dựng bởi Maharaja Jai Singh II của Jaipur. Nó bao gồm 13 công cụ thiên văn kiến trúc. Mục đích chính của đài thiên văn là biên soạn các bảng thiên văn, và dự đoán thời gian và chuyển động của mặt trời, mặt trăng và các hành tinh.

New Delhi là nơi có Bảo tàng Tưởng niệm Indira Gandhi, Phòng triển lãm Nghệ thuật Hiện đại Quốc gia, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia, Bảo tàng Đường sắt Quốc gia, Bảo tàng Thủ công mỹ nghệ Quốc gia, Bảo tàng Philatelic Quốc gia, Đài thiên văn Nehru, Bảo tàng Búp bê Quốc tế Shankar và Bảo tàng Tòa án Tối cao Ấn Độ.

Trong những năm tới, một Bảo tàng và Đài tưởng niệm Chiến tranh Quốc gia mới sẽ được xây dựng tại New Delhi với giá 4.000 triệu Rupee Ấn Độ (56 triệu đô la Mỹ).

New Delhi đặc biệt nổi tiếng với những khu vườn có cảnh quan đẹp có thể trông khá tuyệt đẹp vào mùa xuân. Lớn nhất trong số này bao gồm Công viên Phật Jayanti và Vườn Lodi lịch sử. Ngoài ra, còn có những khu vườn trong Khu nhà của Tổng thống, những khu vườn dọc theo Cổng Rajpath và Ấn Độ, những khu vườn dọc theo Đường Shanti, Vườn hồng, Công viên Nehru và Vườn Đường sắt ở Chanakya Puri. Cũng cần lưu ý là khu vườn nằm cạnh ga tàu điện ngầm Jangpura gần cầu vượt Defense Colony, cũng như khu vực bùng binh và khu phố trong toàn thành phố.

Khu vực Hội đồng thành phố New Delhi (NDMC) được tuyên bố là sạch nhất ở Bắc Ấn Độ, dựa trên quản lý chất thải rắn, tiếp cận vệ sinh và các thông số khác về độ sạch, theo Swachh Surveykshan 2017.

Giao thông

Đường hàng không
Sân bay quốc tế Indira Gandhi, nằm ở phía tây nam Delhi, là cửa ngõ chính cho giao thông hàng không dân dụng trong nước và quốc tế của thành phố. Trong những năm 2012-13, sân bay đã được sử dụng bởi hơn 35 triệu hành khách, khiến nó trở thành một trong những sân bay bận rộn nhất ở Nam Á. Nhà ga số 3, trị giá 96,8 tỷ đô la (1,3 tỷ đô la Mỹ) để xây dựng từ năm 2007 đến 2010, xử lý thêm 37 triệu hành khách mỗi năm.

Câu lạc bộ bay Delhi, được thành lập năm 1928 với hai máy bay de Havilland Moth tên là Delhi và Roshanara, có trụ sở tại sân bay Safdarjung bắt đầu hoạt động vào năm 1929, khi đó là sân bay duy nhất của Delhi và thứ hai ở Ấn Độ. Sân bay hoạt động cho đến năm 2001, tuy nhiên vào tháng 1 năm 2002, chính phủ đã đóng cửa sân bay vì các hoạt động bay vì lo ngại về an ninh sau các cuộc tấn công ở New York vào tháng 9 năm 2001. Kể từ đó, câu lạc bộ chỉ thực hiện các khóa học bảo dưỡng máy bay, và được sử dụng cho trực thăng lái đến sân bay quốc tế Indira Gandhi cho VIP bao gồm cả tổng thống và thủ tướng.

Năm 2010, sân bay quốc tế Indira Gandhi (IGIA) đã được trao giải thưởng sân bay tốt thứ tư trên thế giới trong hạng mục 15-25 triệu và sân bay cải tiến tốt nhất ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương bởi International Board International. Sân bay được đánh giá là sân bay tốt nhất thế giới trong hạng mục 25-40 triệu hành khách năm 2015, bởi Hội đồng sân bay quốc tế. Sân bay Delhi cũng có hai giải thưởng cho Sân bay tốt nhất ở Trung Á/Ấn Độ và Nhân viên sân bay tốt nhất ở Trung Á/Ấn Độ tại Giải thưởng Sân bay Thế giới Skytrax 2015.

Đường bộ
New Delhi có một trong những hệ thống vận tải xe buýt lớn nhất Ấn Độ. Xe buýt được vận hành bởi Tập đoàn Giao thông Vận tải Delhi (DTC) thuộc sở hữu nhà nước, công ty sở hữu đội xe buýt chạy bằng khí nén tự nhiên (CNG) lớn nhất thế giới. Phương tiện cá nhân đặc biệt là ô tô cũng tạo thành một khối lớn các phương tiện đi lại trên đường ở New Delhi. New Delhi có số lượng xe đăng ký cao nhất so với bất kỳ thành phố đô thị nào khác ở Ấn Độ. Taxi và Auto Rickshaws cũng miệt mài trên những con đường ở New Delhi với số lượng lớn. New Delhi có một trong những mật độ đường cao nhất ở Ấn Độ và tốc độ xe trung bình là khoảng 15–20 km/giờ vào giờ cao điểm trong thành phố.

Một số đường và đường cao tốc đóng vai trò là trụ cột quan trọng của cơ sở hạ tầng đường bộ của New Delhi:

Đường vành đai trong là một trong những "đường cao tốc tiểu bang" quan trọng nhất ở New Delhi. Đó là một con đường vòng dài 51 km, kết nối các khu vực quan trọng ở New Delhi. Do có hơn 2 chục dải phân cách/cầu vượt, con đường gần như không có đèn tín hiệu.
Đường vành đai ngoài là một động mạch lớn khác ở New Delhi nối liền các khu vực xa xôi của Delhi.
Đường bay trực tiếp Delhi Noida (Đường bay DND) là đường cao tốc có kiểm soát truy cập tám làn đường nối liền New Delhi và Delhi đến Noida (một thành phố vệ tinh quan trọng của Uttar Pradesh). Từ viết tắt DND là viết tắt của "Delhi-Noida Direct".
Đường cao tốc Delhi Gurgaon là đường cao tốc 28 km (17 mi) nối New Delhi đến Gurgaon, một thành phố vệ tinh quan trọng của Haryana.
Đường cao tốc Delhi Faridabad được kiểm soát trên đường cao tốc có kết nối từ New Delhi đến Faridabad, một thành phố vệ tinh quan trọng của Haryana.

Quốc lộ kết nối với thành phố
New Delhi được kết nối bằng đường bộ đến phần còn lại của Ấn Độ thông qua các quốc lộ:

Quốc lộ 19 (Ấn Độ) (số cũ: NH 2), thường được gọi là Đường Delhi-Kolkata là một trong những con đường quốc lộ bận rộn nhất Ấn Độ, chạy qua các bang Delhi, Haryana, Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand và Tây Bengal.
Quốc lộ 44 (Ấn Độ) là Quốc lộ nối Srinagar với Kanyakumari và đi qua Delhi.
Quốc lộ 48 (Ấn Độ) là Quốc lộ nối New Delhi với Chennai.
Quốc lộ 9 (Ấn Độ) là Quốc lộ kết nối Malout ở Punjab với Pithoragarh ở Uttarakhand và đi qua Delhi.

Đường sắt
New Delhi là một ngã ba lớn trong mạng lưới đường sắt Ấn Độ và là trụ sở của Đường sắt phía Bắc. Năm ga đường sắt chính là ga đường sắt New Delhi, Old Delhi, Ga xe lửa Nizamuddin, Ga xe lửa Anand Vihar và Sarai Rohilla. Delhi Metro, một hệ thống vận chuyển nhanh chóng được xây dựng và vận hành bởi Delhi Metro Rail Corporation (DMRC), phục vụ nhiều vùng của Delhi và các thành phố lân cận Faridabad, Gurgaon, Noida và Ghaziabad. Tính đến tháng 12 năm 2016, tàu điện ngầm bao gồm sáu tuyến chuyền hoạt động với tổng chiều dài 213 km (132 mi) và 160 trạm. Một số dòng khác đang được xây dựng và dự kiến sẽ được đưa vào vận hành vào năm 2017 thêm 150 km nữa. Nó phục vụ gần 3 triệu hành khách mỗi ngày. Ngoài Delhi Metro, một tuyến đường sắt ngoại ô, Đường sắt ngoại ô Delhi tồn tại.

Metro

Tàu điện ngầm Delhi Metro là một hệ thống vận chuyển nhanh chóng phục vụ New Delhi, Delhi, Gurgaon, Faridabad, Noida và Ghaziabad tại Vùng thủ đô quốc gia Ấn Độ. Delhi Metro là hệ thống tàu điện ngầm lớn thứ 12 trên thế giới về chiều dài. Delhi Metro là hệ thống giao thông công cộng hiện đại đầu tiên của Ấn Độ, đã cách mạng hóa việc đi lại bằng cách cung cấp một phương tiện giao thông nhanh chóng, đáng tin cậy, an toàn và thoải mái. Hiện nay, mạng lưới Metro Delhi bao gồm 296 km (184 dặm) của ca khúc, với 160 trạm cùng với sáu trạm nhiều Airport Express Link. Mạng hiện đã vượt qua ranh giới Delhi để đến NOIDA và Ghaziabad ở Uttar Pradesh, Gurgaon và Faridabad ở Haryana. Tất cả các nhà ga đều có thang cuốn, thang máy và gạch xúc giác để hướng dẫn người khiếm thị từ lối vào nhà ga đến tàu hỏa. Nó có một sự kết hợp của các đường cao, ngang, và ngầm, và sử dụng cả hai máy cán khổ rộng và tiêu chuẩn. Bốn loại cổ phiếu được sử dụng: Máy đo rộng Mitsubishi-ROTEM, Bombardier MOVIA, Máy đo tiêu chuẩn Mitsubishi-ROTEM và Máy đo tiêu chuẩn CAF Beasain. Theo một nghiên cứu, Delhi Metro đã giúp loại bỏ khoảng 390.000 phương tiện khỏi đường phố Delhi.

Delhi Metro đang được xây dựng và vận hành bởi Delhi Metro Rail Corporation Limited (DMRC), một công ty nhà nước với sự tham gia công bằng từ Chính phủ Ấn Độ và Chính phủ Lãnh thổ thủ đô quốc gia Delhi. Tuy nhiên, tổ chức này chịu sự kiểm soát hành chính của Bộ Phát triển Đô thị, Chính phủ Ấn Độ. Bên cạnh việc xây dựng và vận hành tàu điện ngầm Delhi, DMRC còn tham gia vào việc lập kế hoạch và triển khai các dự án đường sắt, tàu điện ngầm và đường sắt cao tốc ở Ấn Độ và cung cấp dịch vụ tư vấn cho các dự án tàu điện ngầm khác trong nước cũng như nước ngoài. Dự án Delhi Metro được Padma Vibhushan E. Sreedharan, giám đốc điều hành của DMRC dẫn đầu và được biết đến với cái tên "Người đàn ông Metro" của Ấn Độ. Ông đã từ chức từ DMRC, chịu trách nhiệm cho một vụ sập cầu tàu điện ngầm, làm chết 5 người. Sreedharan đã được Chính phủ Pháp trao tặng danh hiệu Legion of Honor danh tiếng cho những đóng góp của ông cho Delhi Metro.

Cảnh quan thành phố

Phần lớn New Delhi, được lên kế hoạch bởi kiến trúc sư hàng đầu của Anh thế kỷ 20 Edwin Lutyens, được đặt làm khu vực hành chính trung tâm của thành phố như một minh chứng cho tham vọng đế quốc của Anh. New Delhi được cấu trúc xung quanh hai lối đi dạo trung tâm được gọi là Rajpath và Janpath. Rajpath, hay King Way, trải dài từ Rashtrapati Bhavan đến Cổng Ấn Độ. Janpath (tiếng Hindi: "Con đường của mọi người"), trước đây là Queen's Way, bắt đầu tại Connaught Circus và cắt Rajpath ở góc phải. 19 đại sứ quán nước ngoài được đặt tại khu Chaiipath gần đó (tiếng Hindi: "Con đường hòa bình"), khiến nó trở thành khu vực ngoại giao lớn nhất ở Ấn Độ.

Ở trung tâm của thành phố là Rashtrapati Bhavan tráng lệ (trước đây gọi là Nhà của Viceroy) nằm trên đỉnh đồi Raisina. Ban thư ký, nơi đặt các bộ của Chính phủ Ấn Độ, rời khỏi Rashtrapati Bhavan. Tòa nhà Quốc hội, được thiết kế bởi Herbert Baker, tọa lạc tại Sansad Marg, chạy song song với Rajpath. Connaught Place là một khu thương mại lớn, hình tròn ở New Delhi, được mô phỏng theo Lưỡi liềm Hoàng gia ở Anh. Mười hai con đường riêng biệt dẫn ra khỏi vòng ngoài của Connaught Place, một trong số đó là Janpath.

Kiến trúc
Kế hoạch thị trấn New Delhi, giống như kiến trúc của nó, đã được chọn với một sự cân nhắc chính duy nhất: là một biểu tượng của quyền lực và quyền lực tối cao của Anh. Tất cả các quyết định khác đều phụ thuộc vào điều này, và chính khuôn khổ này đã quyết định sự lựa chọn và áp dụng hệ thống ký hiệu và ảnh hưởng từ cả kiến trúc Ấn Độ giáo và Hồi giáo.

Mất khoảng 20 năm để xây dựng thành phố từ năm 1911. Nhiều yếu tố của kiến trúc New Delhi mượn từ các nguồn bản địa; tuy nhiên, chúng phù hợp với truyền thống cổ điển/Palladian của Anh. Việc có bất kỳ đặc điểm bản địa nào trong thiết kế là do sự kiên trì và thúc giục của cả Viceroy Lord Hardinge và các nhà sử học như E.B. Havell.

Cảnh trên không của New Delhi

Thể thao

Thành phố đã tổ chức Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung năm 2010 và hàng năm tổ chức cuộc đua chân Delhi Half Marathon. Thành phố trước đây đã tổ chức Đại hội Thể thao châu Á 1951 và Đại hội Thể thao châu Á 1982. New Delhi đã quan tâm trong việc đấu thầu Thế vận hội châu Á 2019 nhưng đã bị chính phủ từ chối vào ngày 2 tháng 8 năm 2010 trong bối cảnh các cáo buộc tham nhũng trong Đại hội Khối thịnh vượng chung năm 2010.

Các địa điểm thể thao lớn ở New Delhi bao gồm Sân vận động Jawaharlal Nehru, Sân vận động Ambedkar, Sân vận động trong nhà Indira Gandhi, Sân vận động Feroz Shah Kotla, R.K. Khu phức hợp quần vợt Khanna, Sân vận động quốc gia Dhyan Chand và Khu liên hợp thể thao Pháo đài Siri.

Các quan hệ và tổ chức quốc tế

Thành phố này là nơi có nhiều tổ chức quốc tế. Trung tâm Chuyển giao Công nghệ Châu Á và Thái Bình Dương của UNESCAP phục vụ khu vực Châu Á - Thái Bình Dương có trụ sở tại New Delhi. New Delhi là nơi đặt trụ sở của hầu hết các văn phòng khu vực của Liên Hợp Quốc tại Ấn Độ là UNDP, UNODC, UNESCO, UNICEF, WFP, UNV, UNCTAD, FAO, UNFPA, WHO, World Bank, ILO, IMF, UNIFEM, IFC và UNAIDS. Đại diện UNHCR tại Ấn Độ cũng được đặt tại thành phố.

New Delhi tổ chức 145 đại sứ quán nước ngoài và thẩm quyền cao.

Hội nghị thượng đỉnh và hội nghị
Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển đã tổ chức hội nghị họp lần thứ hai vào năm 1968 tại New Delhi.

New Delhi đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh NAM lần thứ 7 năm 1983, Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 4 năm 2012 và Hội nghị thượng đỉnh IBSA năm 2015. Nó cũng sẽ tổ chức Hội nghị toàn cầu lần thứ 5 về CyberSpace vào tháng 11 năm 2017. Ấn Độ cũng sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20 vào năm 2022 tại New Delhi.

Tham khảo

Thư mục

 Johnson, David A. "A British Empire for the twentieth century: the inauguration of New Delhi, 1931," Urban History, Dec 2008, Vol. 35 Issue 3, pp 462–487

 Ridley, Jane. "Edwin Lutyens, New Delhi, and the Architecture of Imperialism," Journal of Imperial & Commonwealth History, May 1998, Vol. 26 Issue 2, pp 67–83.

 Sonne, Wolfgang. Representing the State: Capital City Planning in the Early Twentieth Century (2003) 367pp; compares New Delhi, Canberra, Washington & Berlin.

Liên kết ngoài

 New Delhi Government Portal
 New Delhi Municipal Council
 Official website of Delhi Tourism

Thủ đô của châu Á
Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi
New Delhi
Quận New Delhi


title: 11847 Winckelmann

text:
11847 Winckelmann (1988 BY2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 1 năm 1988 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11847 Winckelmann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Madurasia bedfordi

text:
Madurasia bedfordi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Madurasia


title: Dicranomyia perobtusa

text:
Dicranomyia perobtusa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hastina

text:
Hastina là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Asthenini


title: Giải thưởng Bài hát Việt

text:
Bài hát Việt ra đời năm 2005, là một cuộc thi âm nhạc của chương trình Bài hát Việt. Ngày 22 tháng 1 năm 2016, trong Gala trao giải Bài hát Việt 2015 Ban tổ chức chương trình quyết định dừng sân chơi này, kết thúc 11 năm phát sóng của chương trình..

Bài hát của tháng

Năm 2005

Năm 2006

Năm 2007

Năm 2008

Năm 2009

Năm 2010

Năm 2011

Năm 2015

Tổng hợp danh hiệu của năm

Năm 2005
 Bài hát của năm: À í a (Lê Minh Sơn)
 Bài hát có phong cách dân gian đương đại nổi bật: Giọt sương bay lên (Nguyễn Vĩnh Tiến)
 Bài hát có phong cách pop rock đương đại nổi bật: Giấc mơ của tôi (Anh Quân)
 Bài hát được khán giả yêu thích nhất: Mưa bay tháp cổ (Trần Tiến)
 Nhạc sĩ phối khí hiệu quả nhất: Phan Cường (Bà tôi, Giọt sương bay lên) và Nguyễn Đạt (Thu Tình yêu, Cơn lốc)
 Nhạc sĩ ấn tượng: Giáng Son
 Ca sĩ được khán giả yêu thích: Phạm Ngọc Khuê (Bà tôi, Giọt sương bay lên)

Năm 2006
 Bài hát của năm: Chuông gió (Võ Thiện Thanh)
 Bài hát dân gian đương đại nổi bật: Giếng làng (Lê Minh Sơn)
 Bài hát pop rock đương đại nổi bật: Sáng nay (Lưu Hà An)
 Bài hát về đề tài người lính: Hai người lính (Nguyễn Văn Toàn)
 Bài hát được yêu thích nhất do khán giả bình chọn: Thềm nhà có hoa (Lê Thanh Tâm)
 Giải Cống hiến: Lê Tịnh (Ngồi hát mùa đông)
 Giải Triển vọng: Văn Phong (Giấc mơ mang tên mình)
 Hoà âm phối khí hiệu quả: Minh Đạo và Thanh Phương
 Nhạc sĩ ấn tượng: Gạt Tàn Đầy (Đám cưới chuột)
 Ca sĩ được yêu thích nhất: Hà Anh Tuấn và Trần Phương Linh
 Giải của Hội nhạc sĩ Việt Nam: Niềm hi vọng (Hà Dũng)

Năm 2007
 Bài hát của năm: Con cò (Lưu Hà An)
 Bài hát mang phong cách dân gian đương đại nổi bật: Độc huyền cầm (Bảo Lan)
 Bài hát mang phong cách pop - rock đương đại nổi bật: Quạt giấy (Lưu Thiên Hương)
 Bài hát mang phong cách thính phòng nổi bật: Thành thị (Nguyễn Duy Hùng)
 Bài hát về đề tài xã hội nổi bật: Hết quan hoàn dân (Lê Đăng Khoa)
 Bài hát được khán giả yêu thích: Con cò (Lưu Hà An)
 Nhạc sĩ phối khí hiệu quả: Sơn Thạch
 Nhạc sĩ ấn tượng: Trịnh Minh Hiền
 Nhạc sĩ thử nghiệm sáng tạo: Nguyễn Đức Cường (Nồng nàn Hà Nội)
 Tác giả trẻ triển vọng: Lê Yến Hoa (Cây vĩ cầm) - Lưu Sa Huỳnh (Về ăn cơm)
 Nhạc sĩ nhiều tìm tòi sáng tạo: Lê Minh Sơn (Mưa phùn)
 Ca sĩ được khán giả yêu thích: Nguyễn Tùng Dương

Năm 2008
 Bài hát của năm: Chênh vênh (Lê Cát Trọng Lý)
 Bài hát mang phong cách pop đương đại nổi bật: Em trong mắt tôi (Nguyễn Đức Cường)
 Bài hát mang phong cách rock đương đại nổi bật: Góc tối (Nguyễn Hải Phong)
 Bài hát mang phong cách thính phòng nổi bật: Có những diệu kì (Jazzy Dạ Lam)
 Bài hát về Hà Nội hay nhất: Gọi tôi Hà Nội (Trịnh Minh Hiền)
 Bài hát được khán giả yêu thích nhất: Em sẽ là giấc mơ (Lưu Thiên Hương)
 Giải Cống hiến: Hoài Sa
 Nhạc sĩ phối khí hiệu quả: Thành Vương (Phố chiều)
 Nhạc sĩ ấn tượng: Ngũ Cung (Cướp vợ)
 Nhạc sĩ thể nghiệm sáng tạo: Lưu Sa Huỳnh (Li ti)
 Tác giả trẻ triển vọng: Lê Cát Trọng Lý và Nguyễn Duy Hùng
 Ca sĩ được khán giả yêu thích nhất: Trần Thùy Chi (Phố cổ)
 Giải của Hội Nhạc sĩ Việt Nam: Chong đèn (Đức Nghĩa)

Năm 2009
 Bài hát của năm: Đồng hồ treo tường (Nguyễn Xinh Xô)
 Bài hát có khuynh hướng Pop đương đại nổi bật: Một ngày mới (Lê Thanh Tâm)
 Bài hát mang khuynh hướng rock đương đại nổi bật: Trả lại cho tôi (Tina Tình)
 Bài hát mang khuynh hướng dân gian đương đại nổi bật: Guốc mộc (Lưu Thiên Hương)
 Bài hát mang khuynh hướng thính phòng nổi bật: Bâng khuâng (Sơn Thạch, lời Mai Lâm)
 Bài hát được khán giả yêu thích: Bát cơm mẹ (Huy Trực)
 Nhạc sĩ phối khí hiệu quả: Lê Thanh Tâm
 Nhạc sĩ ấn tượng: Thanh Bình (Những giấc mơ)
 Nhạc sĩ trẻ triển vọng (do báo Tuổi trẻ bình chọn): Thanh Bình.
 Ca sĩ được yêu thích nhất: Đinh Mạnh Ninh.

Năm 2010
 Bài hát của năm: Việt Nam (Mai Khôi)
 Bài hát mang phong cách Pop đương đại nổi bật: Hồ gươm sáng sớm (Lưu Thiên Hương)
 Bài hát mang phong cách Rock đương đại nổi bật: Uống trà (Phạm Toàn Thắng)
 Bài hát mang phong cách thính phòng nổi bật: Con ơi hãy ngủ (Hoàng Tuấn - An Hiếu)
 Bài hát được khán giả yêu thích nhất: Uống trà
 Thể nghiệm sáng tạo: Tạ Quang Thắng (Lá cờ)
 Nhạc sĩ ấn tượng: Lưu Thiên Hương
 Nhạc sĩ phối khí hiệu quả: Dương Cầm (Con ơi hãy ngủ)
 Nhạc sĩ trẻ triển vọng (giải của Liên hiệp Thanh niên Việt Nam): Lê Hà Nguyên (Bánh xe Hà Nội)
 Giải Cống hiến: Lê Thanh Tâm
 Ca sĩ được khán giả yêu thích nhất: Hà Anh Tuấn
 Giải của Liên hiệp Thanh niên Việt Nam: Lá cờ (Tạ Quang Thắng)
 Giải thưởng của Hội nhạc sĩ Việt Nam: Lá cờ

Năm 2011
 Bài hát của năm: Ký ức mùa đông (Thành Vương)
 Giải thưởng sáng tạo: Mẹ tôi và những thị xã vắng (Nguyễn Vĩnh Tiến)
 Nhạc sĩ hòa âm phối khí hiệu quả: Thanh Tâm (Con sâu)
 Giải thưởng triển vọng: Thái Trinh (Đứng yên)
 Giải thưởng cống hiến: Thanh Tâm và Hoài Sa
 Bài hát do khán giả bình chọn: Cây bàng (Võ Việt Phương và Nguyễn Đức Cường)
 Bài hát do báo chí bình chọn: Trả lại cho em (Dương Cầm)
 Bài hát do các nhà sản xuất bình chọn: Đứng yên (Thái Trinh)
 Ca sĩ được khán giả yêu thích nhất: Uyên Linh và Trung Quân (Nơi ấy có cha)

Năm 2012
 Bài hát của năm: "Mùa yêu đầu", sáng tác: Đinh Mạnh Ninh, được trình bày bởi Thành Vương.
 Giải thưởng sáng tạo cho bài hát: "Lạc", sáng tác: Phạm Toàn Thắng; trình bày bởi Quốc Thiên.
 Giải thưởng triển vọng dành cho tác giả: Huyền Sambi cho ca khúc "Trôi" do ca sĩ Nguyễn Trung Quân trình bày.
 Giải thưởng nhạc sĩ tham gia hòa âm - phối khí hiệu quả: Nghệ sĩ Thành Vương, phối khí cho hai ca khúc "Mùa hè đầu" và "Em mùa thu đến".
 Giải bài hát được yêu thích nhất do khán giả bình chọn: ca khúc "Người em yêu mãi", sáng tác bởi Phạm Hải Âu do ca sĩ Nguyễn Ngọc Anh trình bày.
 Ca sĩ được yêu thích nhất do khán giả bình chọn: Ca sĩ Nguyễn Ngọc Anh thể hiện ca khúc "Người em yêu mãi" của nhạc sĩ Nguyễn Hải Âu.
 Giải thưởng do Hội đồng Báo chí bình chọn: Ca khúc "Trôi" của tác giả trẻ Huyền Sambi do Trần Nguyễn Trung Quân trình bày, Khắc Hưng phối khí.
 Giải thưởng do các nhà sản xuất bình chọn: Ca khúc "Cuối đường" của tác giả Đinh Kai do ca sĩ Trung Quân Idol thể hiện, Thanh Tâm phối khí.
 Giải thưởng cống hiến do ban tổ chức bình chọn: Nhóm bè Cadilac.

Tài trợ

Clear: 2005

Nokia: 2006-2007

Phaner: 2008

Indochina Airlines: 2009

Cầu Tre, Phố Xinh, VNPT: 2010

Peppie, Kabin, Thebol: 2011

Viên dưỡng da Hoa Thiên: 2012

Mobistar: 2014 - 2015

Ghi chú

Xem thêm
Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Bài hát Việt
Bài hát


title: Eucera ignota

text:
Eucera ignota là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1969


title: Dicranomyia kuscheliana

text:
Dicranomyia kuscheliana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hikikomori

text:
Hikikomori (tiếng Nhật:  ひきこもり hoặc 引きこもり, được giải nghĩa trong tiếng Việt là "Thu mình vào bên trong, trở nên hạn chế hoạt động) là hiện tượng những người tự giam mình trong căn phòng đơn lẻ, từ chối tham gia vào đời sống xã hội và hoạt động gia đình trong khoảng thời gian dài hơn 6 tháng, chỉ liên hệ duy nhất với người thân trong gia đình, người bị bệnh nặng đối với gia đình hay người thân cũng không quan tâm. Bởi vậy, hikikomori cũng được gọi là "Những ẩn sĩ thời Hiện đại".

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế Nhật Bản, hiện cả nước Nhật Bản ước chừng có ~50 ngàn trường hợp nhưng trên thực tế, những cá nhân hikikomori có thể lên đến hàng triệu người. Hikikomori khá giống với weeaboo, là một thuật ngữ được một quản lý của diễn đàn 4chan cắt nghĩa từ một từ trong bộ truyện tranh có tựa đề Perry Bible Fellowship được sáng tác bởi Nicholas Gurewitch rất nổi tiếng lúc bấy giờ. Weeaboo nhanh chóng được dùng thay thế cho Wapanese và một hàm ý nhằm ám chỉ việc gây ra những điều khó chịu. Có thể hiểu đại khái là một đối tượng hâm mộ cuồng nhiệt quá mức nền văn hóa Nhật Bản. Những người hâm mộ có thể phá vỡ ranh giới của xã hội (Cắt nghĩa của phá vỡ ranh giới của xã hội ở đây là việc lạm dụng quá mức các từ ngữ tiếng Nhật). Đây là thuật ngữ của những người hâm mộ này sử dụng đối với người hâm mộ khác. Nó được sử dụng để phân biệt giữa những người hâm mộ "thông thường" và những người hâm mộ đến mức "cuồng".

Đối tượng
Những đối tượng thường hay mắc phải chứng hikikomori đại đa số thuộc lứa tuổi thanh thiếu niên, ngoài ra còn một số ít là người trung niên.

Biểu hiện
Hikikomori là một hiện tượng xã hội. Ban đầu, đối tượng tự cắt đứt mối quan hệ với bạn bè và trường học, sau đó thu hút sự quan tâm của gia đình, trước hết là người mẹ. Cuối cùng, trong giai đoạn thứ ba, hikikomori chấm dứt quan hệ với gia đình và tập trung sự hung hãm vào chính mình. Trong căn phòng, hikikomori không làm gì cả ngoại trừ việc lên Internet vào buổi tối và ngủ suốt ngày. Chìm ngập trong thế giới ảo tưởng của chính họ, hikikomori hoàn toàn cách ly với cộng đồng.

Suốt nhiều năm, hikikomori là bị xem là đề tài cấm kị, đến cuối những năm 1990, họ đột nhiên bị rơi vào tầm ngắm của các phương tiện thông tin đại chúng, bởi những hành vi phạm pháp nghiêm trọng của một số hikikomori. Tháng 5 năm 2000, một hikikomori 17 tuổi chạy trốn khỏi bệnh viện tâm thần đã cướp xe buýt sau khi giết chết một hành khách. Một hikikomori khác nghiện phim con heo đã biến ý tưởng của bản thân thành hiện thực thông qua việc hãm hiếp bốn trẻ em vị thành niên. Tiếp theo là vụ bê bối liên quan đến một chàng trai hikikomori 24 tuổi bắt cóc một cô gái 17 tuổi và suốt bốn tháng liền, anh ta đã đóng rọ miệng nạn nhân. Tuy nhiên, giới chuyên gia địa phương cho rằng, đa số hikikomori không làm hại ai ngoài bản thân họ.

Hikikomori dễ dàng ẩn mình vào "ổ kén" suốt nhiều năm ròng, mất dần mối quan hệ giữa những người bạn bè, hàng xóm và các thành viên trong gia đình. Trong trường hợp nổi giận, hikikomori thường đổ cơn thịnh nộ lên đầu những người thân thiết nhất. Không hiếm những trường hợp các bậc phụ huynh bị chính con cái của mình khủng bố, buộc phải ngủ hay trốn trong xe hơi hoặc trong nhà tắm và tự vệ bằng bình xịt hơi cay.

Nguyên nhân
Khá đông giới trẻ đam mê phát cuồng phim ảnh duy linh và trò chơi điện tử, từ lâu đã lựa chọn thế giới ảo làm điểm tựa tinh thần duy nhất cho bản thân, kể cả mỗi khi gặp phải những chuyện đau buồn trong cuộc sống. Máy vi tính, Play Station và những đầu máy phát DVD kết nối vào mạng Internet, lĩnh vực vốn là niềm tự hào của Nhật Bản, lại cũng chính là "đồng tác giả" tạo ra lối sống hikikomori. Con người có thể liên hệ với thế giới bên ngoài và đặt bữa ăn qua mạng Internet. Nền công nghiệp Nhật Bản không ngừng nỗ lực sản xuất các trò chơi ngày càng siêu ảo. Mọi thực tế đều có thể bị "bỏ qua" bên cạnh những trò chơi này.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng là một nơi có môi trường cạnh tranh vô cùng khốc liệt về mảng giáo dục. Tại quốc gia này, chỉ có vài trường đại học "đắt giá", vậy nên sức ép và sự ganh đua là rất lớn, chỉ khoảng gần 20% học sinh may mắn thực hiện được "giấc mơ Nhật Bản", sẽ giành được biên chế suốt đời tại các tập đoàn danh tiếng. Số đông thanh niên không được tuyển dụng, cảm thấy cuộc sống trở nên vô nghĩa, và rồi họ tự rút lui và biến mất giống như một hikikomori thực thụ. Hiện tượng này có thể phần nào được hình thành bởi đặc thù của nền kinh tế Nhật Bản, phải trải qua hàng thập kỷ mất mát, khiến lực lượng lao động sáng tạo (có tính hướng nội) bị gạt qua bên lề của kinh tế. Theo ý kiến một số chuyên gia, nếu ở Hoa Kỳ, lực lượng này sẽ là lực lượng lao động chủ chốt của những doanh nghiệp sáng tạo theo hình mẫu Google, Microsoft hay Apple vốn dĩ là những người làm việc khá độc lập và tách biệt. Đơn cử cho trường hợp này là Bill Gates trong thời gian đầu khởi nghiệp, ông thường giam mình trong nhà kho của trường Harvard để nghiên cứu về máy tính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tình trạng hikikomori ở nam thanh thiếu niên Nhật Bản (tiếng Anh)
 Hàng triệu thanh niên sống cuộc sống hoàn toàn trên Internet (Tiếng Anh)
 http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/2/4/2/2/3/p242231_index.html
 https://web.archive.org/web/20080708074220/http://www.cceia.org/resources/audio/data/000208
 http://www.japantoday.com/category/entertainment-arts/view/exploring-the-mind-of-a-hikikomori
NY Times: "Shutting Themselves In"
Hikikomori/Otaku Japans Latest Out-Group

Áp lực học tập trong văn hóa Á Đông
Xã hội Nhật Bản
Kinh tế Nhật Bản
Rối loạn tâm thần và hành vi
Giáo dục Nhật Bản
Rối loạn lo âu
Thuật ngữ tiếng Nhật


title: Physalaemus lisei

text:
Physalaemus lisei là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Silvano, D. & Garcia, P. 2004. Physalaemus lisei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Physalaemus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Ixalodectes flectocercus

text:
Ixalodectes flectocercus là một loài côn trùng thuộc họ Tettigoniidae đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Orthopteroid Specialist Group 1996. Ixalodectes flectocercus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Ixalodectes
Côn trùng Úc
Động vật cực kì nguy cấp Úc


title: Tipula atrovelutina

text:
Tipula atrovelutina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Champagney, Jura

text:
Champagney là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Mitterbach am Erlaufsee

text:
Mitterbach am Erlaufsee là một thị xã thuộc huyện Lilienfeld trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Epiphragma delicatulum

text:
Epiphragma delicatulum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Monolepta rostrata

text:
Monolepta rostrata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: 6709 Hiromiyuki

text:
6709 Hiromiyuki (1989 CD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 2 năm 1989 bởi M. Arai và H. Mori ở Yorii.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6709 Hiromiyuki

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Araki Nobuyoshi

text:
, là một nhiếp ảnh gia người Nhật. Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của nghệ thuật đương đại Nhật Bản.

Araki Nobuyoshi sinh 25 tháng 5 năm 1940 tại Tokyo, lớn lên trong khu phố Minowa. Từ năm 12 tuổi ông đã bắt đầu chụp ảnh với chủ để chính là Tokyo. Trong thời gian học trung học, Araki làm việc cho một hãng quảng cáo, nơi ông gặp Araki Yōko, người vợ tương lai. Năm 1963, Araki tốt nghiệp đại học Chiba. Năm 1971, Araki phát hành  trong đó đời sống cá nhân của ông, đặc biệt là hôn nhân và đêm tân hôn xuất hiện dưới dạng một nhật ký.

Năm 1990, Araki Yōko qua đời, Araki Nobuyoshi công bố nhiều bức ảnh riêng tư của hai người trong đó nhiều hình cảnh những ngày cuối cùng của vợ ông: Yōko hút thuốc trên giường, Yōko trên giường bệnh, quan tài Yōko, bàn thờ Yōko...

Những bức ảnh của Araki bị coi là quá táo bạo. Ông chụp nhiều bức ảnh khỏa thân, những người đàn bà khỏa thân một phần trong trang phục kimono, những cảnh bạo dâm, những người đàn bà bị trói... Mặc dù nổi tiếng, nhưng thời gian đầu, các triển lãm của Araki thường xuyên bị đóng cửa, sách của ông bị thu hồi. Về sau Araki mới có những triền lãm lớn ngoài phạm vi các gallery cá nhân. Ở châu Âu, Araki được xem như một trong những nghệ sĩ quan trọng nhất của nghệ thuật đương đại Nhật Bản. Ông đã có những triển lãm tại Paris, London.

Năm 2007 ông đã nhiều lần đến Việt Nam để thực hiện 1 loạt những tin tức phóng sự về cuộc sống hàng ngày của người Việt Nam cho nhật báo Sankei của Nhật. Bước chân của ông đi khắp nơi, gặp nhiều con người nổi tiếng và cũng bình thường tại Sài Gòn. Chủ đề ông viết lần này chủ yếu tập trung vào sự "mật thiết" trong quan hệ gia đình, quan hệ nam nữ. Những trang ký sự này được nhật báo Sankei đăng liên tục trong gần 6 tháng từ cuối tháng 7-2007 đến tháng 12-2007 với tiêu đề là . Có 1 bức hình chụp 1 gia đình trên xe gắn máy làm ông thích thú và chọn làm bìa cuốn đặc san ảnh của mình tại Việt Nam. Araki mong muốn tìm lại nhân vật trong ảnh... ông hy vọng kỳ tích sẽ xảy ra. Bức hình này chụp vào tháng 7 năm 2007 tại khu vực gần Phà Thủ Thiêm Sài Gòn.

Tác phẩm
 Otoko to onna no aida ni wa shashinki ga aru (Giữa đàn ông và đàn bà có một chiếc máy ảnh), 1977
 Tokyo, 1977
 Waga ai, Yoko (Yoko, tình yêu của tôi), 1978
 Shashin shosetsu (Tiểu thuyết bằng ảnh), 1981
 Tokyo ereji (Khúc bi thương của Tokyo), 1981
 Shojo sekai (Thế giới của các thiếu nữ), 1984
 Tokyo wa aki (Mùa thu Tokyo), 1984
 Araki, Nhà xuất bản Taschen, 2007

Liên kết ngoài

Trang web chính thức của Araki
Tokio's Camera trên Talawas

Araki, Nobuyoshi
Araki, Nobuyoshi
Nhân vật còn sống
Người Tokyo
Sinh năm 1940
Nhiếp ảnh gia đường phố


title: Black Eyes (EP)

text:
Black Eyes (tạm dịch: Đôi mắt thâm quầng) là mini-album (EP) thứ ba của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc, T-ara. Ban đầu, album dự định phát hành vào ngày 18 tháng 11, tuy nhiên, nhưng Core Contents Media (công ty chủ quản của nhóm) đã quyết định phát hành album sớm hơn dự kiến, do yêu cầu từ người hâm mộ sau MV "Cry Cry". Một phiên bản tái bản của EP, có tiêu đề Funky Town, được phát hành vào ngày 03 tháng 1 năm 2012 với bài hát "Lovey Dovey" là bài hát chủ đề.

Danh sách bài hát

Funky Town

Xếp hạng

Xếp hạng album

Black Eyes

Funky Town (Phiên bản tái phát hành)

Tổng doanh số và chứng nhận

Xếp hạng các đĩa đơn

Xếp hạng bài hát khác

Lịch sử phát hành

Tham khảo

EP năm 2011
EP năm 2012
Album của T-ara
Album của Mnet Media
EP tiếng Triều Tiên


title: Melanotus amamiensis

text:
Melanotus amamiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Demotispa discoideum

text:
Demotispa discoideum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1850.

Chú thích

Tham khảo

Demotispa


title: Polycentropus halidus

text:
Polycentropus halidus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Polycentropus


title: Trébons-de-Luchon

text:
Trébons-de-Luchon  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 800 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Trebonsdeluchon


title: Mitra coronata

text:
Mitra coronata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: B in the Mix: The Remixes

text:
B in the Mix: The Remixes là album phối lại đầu tiên của nghệ sĩ ghi âm người Mỹ Britney Spears, phát hành ngày 22 Tháng 11 năm 2005, bởi Jive Records. Album là tập hợp các bản phối lại từ các bài hát trong bốn album phòng thu đầu tiên của cô —...Baby One More Time (1999), Oops!... I Did It Again (2000), Britney (2001) và In the Zone (2003)—một bản phối lại của "Someday (I Will Understand)", và một bài hát mới, "And Then We Kiss". Những bản phối lại được thực hiện bởi nhiều DJ như Peter Rauhofer và Stuart Price. Nó mang ảnh hưởng bởi nhiều thể loại âm nhạc điện tử, như ambient và techno.

Sau khi phát hành, B in the Mix: The Remixes nhận được những phản ứng trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc, và lọt vào các bảng xếp hạng ở Bỉ, Nhật Bản, Ý và Hoa Kỳ. Tính đến tháng 11 năm 2007, album đã bán được một triệu bản trên toàn thế giới, trở thành một trong những album phối lại bán chạy nhất mọi thời đại. "And Then We Kiss" được phát hành như là đĩa đơn quảng bá trích từ album tại Úc và New Zealand.

Danh sách bài hát

Chú thích
 nghĩa là người phối khí và hỗ trợ sản xuất
 nghĩa là đồng sản xuất
 nghĩa là xử lý phần giọng hát

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Key Cuts from Remixed

Để quảng bá cho B in the Mix: The Remixes, trước ngày phát hành album, Jive Records phát hành EP "Key Cuts from Remixed", bao gồm một số bài hát trong album.

Danh sách bài hát

Tham khảo

Album phối lại của Britney Spears


title: Vexillum curviliratum

text:
Vexillum curviliratum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Pseudenyo benitensis

text:
Pseudenyo là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, có một loài là Pseudenyo benitensis, có ở Nigeria tới Gabon và Guinea Xích Đạo.

Chú thích

Tham khảo

Pseudenyo
Động vật được mô tả năm 1889
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Động vật Gabon
Côn trùng Tây Phi


title: Năm điểm cận nhật

text:
Năm điểm cận nhật, hay năm cận điểm, (anomalistic year) là khoảng thời gian để Trái Đất thực hiện xong một vòng chuyển động của nó đối với các điểm tận cùng quỹ đạo của nó. Quỹ đạo của Trái Đất có dạng hình elip; các điểm tận cùng quỹ đạo của nó là: điểm cận nhật khi Trái Đất ở gần Mặt Trời nhất (năm 2000 diễn ra vào ngày 2 tháng 1) và điểm viễn nhật khi Trái Đất ở xa Mặt Trời nhất (năm 2000 diễn ra vào ngày 2 tháng 7). Do các nhiễu loạn về lực hấp dẫn gây ra bởi các hành tinh khác, hình dạng và định hướng quỹ đạo là không cố định, và các điểm tận cùng quỹ đạo chuyển động chậm đối với hệ quy chiếu cố định. Vì thế năm điểm cận nhật là dài hơn một chút so với năm thiên văn. Nó cũng dài hơn năm chí tuyến trung bình (nền tảng của lịch Gregory) và vì thế thời điểm diễn ra khi Trái Đất đi vào điểm cận nhật tiến dần dần lên mỗi năm. Nó mất 21.000 năm chí tuyến trung bình để quỹ đạo elip chuyển động một vòng tương đối với các ngôi sao cố định, hay để cho một trong hai điểm tận cùng quỹ đạo thực hiện việc đi qua các ngày của năm Julius (hoặc năm Gregory).

Như vậy, 21.000 năm chí tuyến trung bình = 20.999 năm điểm cận nhật. Hay 1 năm điểm cận nhật = 1,000047621 năm chí tuyến trung bình (khoảng 365,2596 ngày)

Thời gian trung bình của năm điểm cận nhật là: 365,259635864 ngày (365 ngày 6 giờ 13 phút 52 giây) (tại kỷ nguyên J2000).

Xem thêm
Năm thiên văn
Năm chí tuyến
Năm Julius (thiên văn)

Tham khảo

Đơn vị đo thời gian
Lịch
Chu kỳ quỹ đạo
Thuật ngữ thiên văn học


title: Luperomorpha tristis

text:
Luperomorpha tristis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Luperomorpha