title: Rosa Parks

text:
Rosa Louise McCauley Parks (4 tháng 2 năm 1913 - 24 tháng 10 năm 2005) là một nhà hoạt động người Mỹ trong phong trào dân quyền nổi tiếng với vai trò nòng cốt trong cuộc tẩy chay xe buýt Montgomery. Quốc hội Hoa Kỳ đã gọi bà là "đệ nhất phu nhân dân quyền" và "mẹ đẻ của phong trào tự do".

Vào ngày 1 tháng 12 năm 1955, tại Montgomery, Alabama, Parks từ chối lệnh của tài xế xe buýt James F. Blake để trống một hàng bốn ghế trong khu vực " da màu " để nhường chỗ cho một hành khách da trắng, sau khi khu vực "da trắng" đã được lấp đầy.. Parks không phải là người đầu tiên chống lại sự phân biệt đối xử trên xe buýt, nhưng Hiệp hội Quốc gia vì Sự tiến bộ của Người Da màu (NAACP) tin rằng cô ấy là ứng cử viên sáng giá nhất để vượt qua thử thách của tòa án sau khi bị bắt vì tội bất tuân dân sự vi phạm luật phân biệt của Alabama, và cô ấy đã giúp truyền cảm hứng cho cộng đồng da đen tẩy chay xe buýt Montgomery trong hơn một năm. Vụ kiện trở nên sa lầy tại các tòa án tiểu bang, nhưng vụ kiện liên bang về xe buýt Montgomery Browder v. Gayle đưa ra quyết định vào tháng 11 năm 1956 rằng việc phân biệt trên xe buýt là vi hiến theo Điều khoản Bảo vệ Bình đẳng của Tu chính án 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ.

Hành động bất chấp của Parks và cuộc tẩy chay xe buýt Montgomery đã trở thành những biểu tượng quan trọng của phong trào. Bà đã trở thành một biểu tượng quốc tế về việc chống lại sự phân biệt chủng tộc, đồng thời tổ chức và hợp tác với các nhà lãnh đạo dân quyền, bao gồm Edgar Nixon và Martin Luther King Jr. Vào thời điểm đó, Parks làm thợ may tại một cửa hàng bách hóa địa phương và là thư ký của chương Montgomery của NAACP. Sau đó bà đã theo học tại Trường Dân gian Highlander, một trung tâm Tennessee để đào tạo các nhà hoạt động vì quyền của người lao động và bình đẳng chủng tộc. Mặc dù được vinh danh rộng rãi trong những năm sau đó, Parks cũng phải chịu thiệt vì hành động của mình; bà đã bị sa thải và nhận được những lời đe dọa giết trong nhiều năm sau đó. Ngay sau khi bị tẩy chay, Parks chuyển đến Detroit, nơi bà nhanh chóng tìm được công việc tương tự. Từ năm 1965 đến năm 1988, bà làm thư ký và lễ tân cho John Conyers, Đại diện Hoa Kỳ người Mỹ gốc Phi. Bà cũng hoạt động tích cực trong phong trào Quyền lực đen và sự ủng hộ của các tù nhân chính trị ở Mỹ.

Sau khi nghỉ hưu, Parks đã viết cuốn tự truyện của mình và tiếp tục nhấn mạnh rằng còn nhiều việc phải làm trong cuộc đấu tranh cho công lý. Bà đã nhận được sự công nhận cấp quốc gia, bao gồm Huân chương Spingarn năm 1979 của NAACP, Huân chương Tự do của Tổng thống, Huân chương Vàng của Quốc hội, và một bức tượng sau khi được đặt tại Đại sảnh Quốc gia của Quốc hội Hoa Kỳ. Sau khi qua đời vào năm 2005, bà là người phụ nữ đầu tiên được vinh danh nằm trong Điện Capitol Rotunda. California và Missouri kỷ niệm Ngày Rosa Parks vào ngày sinh nhật của bà, ngày 4 tháng 2, trong khi Ohio và Oregon kỷ niệm ngày bà bị bắt, ngày 1 tháng 12.

Tuổi thơ
Rosa Parks có tên khai sinh là Rosa Louise McCauley ở Tuskegee, Alabama, sinh vào ngày 4 tháng 2 năm 1913, với mẹ là Leona (nhũ danh Edwards), một giáo viên và cha là James McCauley, một thợ mộc. Ngoài tổ tiên gốc Phi, một trong những ông cố của Parks là người Scotland gốc Ailen và một trong những người bà cố của cô là nô lệ người Mỹ bản địa. Ngay từ nhỏ Parks đã phải chịu cảnh sức khỏe kém với căn bệnh viêm amidan mãn tính. Khi cha mẹ Parks ly thân, bà cùng mẹ chuyển đến Pine Level, ngay bên ngoài thủ phủ Montgomery của bang. Bà lớn lên trong một trang trại với ông bà ngoại, mẹ và em trai Sylvester. Tất cả họ đều là thành viên của Nhà thờ Giám lý Giám lý Châu Phi (AME), một giáo phái da đen độc lập đã tồn tại hàng thế kỷ do những người da đen tự do thành lập ở Philadelphia, Pennsylvania, vào đầu thế kỷ XIX.

McCauley theo học các trường nông thôn  cho đến năm mười một tuổi. Trước đó, mẹ Parks đã dạy bà "một kỹ năng may vá." Bà bắt đầu chắp mền từ khoảng 6 tuổi, khi mẹ và bà của cô đang làm mền, Cô tự mình đắp chiếc chăn đầu tiên của mình vào khoảng năm mười tuổi, điều này thật bất thường, vì làm chăn chủ yếu là hoạt động gia đình được thực hiện khi không có công việc hiện trường hoặc việc nhà phải làm. Parks học thêm may ở trường từ năm mười một tuổi; cô ấy tự may "chiếc váy đầu tiên mà [cô ấy] có thể mặc."  Khi còn là sinh viên của Trường Nữ sinh Công nghiệp ở Montgomery, Parks đã tham gia các khóa học về học thuật và dạy nghề. Parks tiếp tục theo học tại một trường thí nghiệm do Trường Cao đẳng Sư phạm Bang Alabama dành cho người da đen thành lập để học trung học, nhưng đã bỏ học để chăm sóc bà ngoại và sau này là mẹ bà, sau khi họ bị ốm.

Vào khoảng đầu thế kỷ 20, các bang thuộc Liên minh miền Nam cũ đã thông qua hiến pháp mới và luật bầu cử nhằm tước quyền của các cử tri da đen một cách hiệu quả và ở Alabama cũng có nhiều cử tri da trắng nghèo. Theo luật Jim Crow do người da trắng thành lập, được thông qua sau khi đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát các cơ quan lập pháp miền Nam, sự phân biệt chủng tộc được áp đặt tại các cơ sở công cộng và cửa hàng bán lẻ ở miền Nam, bao gồm cả giao thông công cộng. Các công ty xe buýt và xe lửa đã thực thi chính sách chỗ ngồi với các khu vực riêng biệt dành cho người da đen và người da trắng. Học sinh da đen ở miền Nam không có phương tiện đưa đón học sinh dưới bất kỳ hình thức nào, và giáo dục cho người da đen luôn bị thiếu thốn.

Parks nhớ lại thời đi học tiểu học ở Pine Level, nơi xe buýt đưa học sinh da trắng đến trường mới và học sinh da đen phải đi bộ đến trường của họ:

 Tôi thấy xe buýt đi qua mỗi ngày... Nhưng với tôi, đó là một cách sống; chúng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận những gì là phong tục. Xe buýt là một trong những cách đầu tiên tôi nhận ra có một thế giới đen và một thế giới trắng.

Mặc dù cuốn tự truyện của Parks kể lại những ký ức ban đầu về lòng tốt của những người da trắng xa lạ, cô không thể bỏ qua sự phân biệt chủng tộc trong xã hội của mình. Khi Ku Klux Klan diễu hành trên con phố trước nhà của họ, Parks nhớ lại ông của cô đang canh cửa trước bằng một khẩu súng ngắn. Trường Công nghiệp Montgomery, được thành lập và biên chế bởi những người miền Bắc da trắng dành cho trẻ em da đen, đã bị đốt cháy hai lần bởi những kẻ đốt phá. Khoa của nó đã bị tẩy chay bởi cộng đồng người da trắng.

Liên tục bị bắt nạt bởi những đứa trẻ da trắng trong khu phố của cô, Parks thường đánh trả về thể chất. Sau đó, cô nói: "Theo như tôi nhớ, tôi không bao giờ có thể nghĩ đến việc chấp nhận lạm dụng thể chất mà không có một số hình thức trả đũa nếu có thể."

Hoạt động ban đầu
Năm 1932, Rosa kết hôn với Raymond Parks, một thợ cắt tóc từ Montgomery.   Chồng cô là thành viên của NAACP, lúc đó đang thu tiền để hỗ trợ bảo vệ Scottsboro Boys, một nhóm đàn ông da đen bị buộc tội cưỡng hiếp hai phụ nữ da trắng.  Rosa nhận nhiều công việc khác nhau, từ giúp việc gia đình đến phụ tá bệnh viện. Theo sự thúc giục của chồng, bà đã hoàn thành chương trình học trung học vào năm 1933, vào thời điểm có ít hơn 7% người Mỹ gốc Phi có bằng tốt nghiệp trung học.

Vào tháng 12 năm 1943, Parks trở nên tích cực trong phong trào dân quyền, tham gia chương Montgomery của NAACP, và được bầu làm thư ký vào thời điểm mà đây được coi là công việc của phụ nữ. Sau đó, cô ấy nói, "Tôi là phụ nữ duy nhất ở đó, và họ cần một thư ký, và tôi đã quá nhút nhát để nói không."  Parks tiếp tục làm thư ký cho đến năm 1957. Cô làm việc cho lãnh đạo NAACP địa phương Edgar Nixon, mặc dù ông vẫn khẳng định rằng "Phụ nữ không cần phải ở đâu ngoài việc vào bếp". Khi Parks hỏi, "Vậy còn tôi thì sao?", Anh trả lời: "Tôi cần một thư ký và bạn là một thư ký tốt."

Năm 1944, với tư cách là thư ký, bà đã điều tra vụ cưỡng hiếp tập thể Recy Taylor, một phụ nữ da đen đến từ Abbeville, Alabama. Parks và các nhà hoạt động dân quyền khác đã tổ chức “ Ủy ban vì công lý bình đẳng cho Mrs. Recy Taylor ", tung ra cái mà Chicago Defender gọi là" chiến dịch mạnh mẽ nhất cho công lý bình đẳng được chứng kiến trong một thập kỷ. "

Mặc dù chưa bao giờ là đảng viên Đảng Cộng sản, bà vẫn tham dự các cuộc họp với chồng. Vụ Scottsboro khét tiếng đã được đưa ra công chúng bởi Đảng Cộng sản.

Vào những năm 1940, Parks và chồng là thành viên của Liên đoàn Phụ nữ bỏ phiếu. Khoảng thời gian ngắn sau năm 1944, cô đảm nhiệm một công việc ngắn hạn tại Căn cứ Không quân Maxwell, mặc dù vị trí của nó ở Montgomery, Alabama, không cho phép phân biệt chủng tộc vì nó là tài sản liên bang. Cô ấy đã đi lại trên chiếc xe với đủ màu da trên đó. Nói với người viết tiểu sử của cô, Parks lưu ý, "Bạn có thể nói rằng căn cứ Maxwell đã mở rộng tầm mắt của tôi." Parks làm quản gia và thợ may cho Clifford và Virginia Durr, một cặp vợ chồng da trắng. Với tư tưởng chính trị tự do, gia đình Durr trở thành bạn của cô. Họ khuyến khích — và cuối cùng đã giúp đỡ tài trợ — Parks vào mùa hè năm 1955 để theo học tại Trường Dân gian Highlander, một trung tâm giáo dục về hoạt động đấu tranh vì quyền của người lao động và bình đẳng chủng tộc ở Monteagle, Tennessee. Ở đó Parks được nhà tổ chức kỳ cựu Septima Clark tư vấn. Năm 1945, bất chấp luật Jim Crow và sự phân biệt đối xử của các cơ quan đăng ký, bà đã thành công trong việc đăng ký bỏ phiếu trong lần thử thứ ba.

Vào tháng 8 năm 1955, thiếu niên da đen Emmett Till bị sát hại dã man sau khi được cho là tán tỉnh một phụ nữ da trắng trẻ khi đi thăm họ hàng ở Mississippi. Vào ngày 27 tháng 11 năm 1955, bốn ngày trước khi Parks bị bắt trên xe buýt, Rosa Parks đã tham dự một cuộc họp quần chúng tại Nhà thờ Baptist Đại lộ Dexter ở Montgomery để giải quyết vụ án này, cũng như những vụ sát hại gần đây của các nhà hoạt động George W. Lee và Lamar Smith. Diễn giả nổi bật là TRM Howard, một nhà lãnh đạo dân quyền da đen từ Mississippi, người đứng đầu Hội đồng Lãnh đạo Da đen Khu vực. Howard đưa tin về việc hai người đã giết Till được tha bổng gần đây. Parks vô cùng đau buồn và tức giận khi biết tin này, đặc biệt là vì trường hợp của Till đã thu hút sự chú ý hơn nhiều so với bất kỳ trường hợp nào mà cô và Montgomery NAACP đã làm việc — tuy nhiên, hai người đàn ông giết Till vẫn được trắng án.

Vụ bắt giữ Parks và tẩy chay xe buýt

Xe buýt Montgomery: luật và phong tục phổ biến
Vào năm 1900, Montgomery đã thông qua một sắc lệnh của thành phố để phân biệt hành khách đi xe buýt theo chủng tộc. Các tài xế được trao quyền chỉ định chỗ ngồi để đạt được mục tiêu đó. Theo luật, không hành khách nào được di chuyển hoặc nhường ghế và đứng nếu xe buýt đã đông và không còn chỗ ngồi khác. Tuy nhiên, theo thời gian và theo thông lệ, các tài xế xe buýt ở Montgomery đã áp dụng thực tế yêu cầu các hành khách da đen di chuyển khi không còn ghế dành cho người da trắng.

Bốn hàng ghế đầu tiên trên mỗi xe buýt Montgomery được dành cho người da trắng. Xe buýt có phần "màu" dành cho người da đen thường ở phía sau xe buýt, mặc dù người da đen chiếm hơn 75% số người đi xe. Các phần không được cố định nhưng được xác định bằng cách đặt một dấu hiệu di chuyển. Người da đen có thể ngồi ở hàng giữa cho đến khi người da trắng lấp đầy; nếu người da trắng cần chỗ ngồi nhiều hơn, người da đen phải di chuyển đến chỗ ngồi ở phía sau, khán đài, hoặc nếu không còn chỗ, rời khỏi xe buýt. Người da đen không thể ngồi trên lối đi cùng hàng với người da trắng. Người lái xe có thể di chuyển biển báo phần "có màu" hoặc xóa hoàn toàn. Nếu người da trắng đã ngồi ở phía trước, người da đen phải lên ở phía trước để trả tiền vé, sau đó xuống xe và đi vào qua cửa sau.

Trong nhiều năm, cộng đồng người da đen đã phàn nàn rằng tình hình này là không công bằng. Parks nói, "Sự phản đối của tôi khi bị ngược đãi trên xe buýt không bắt đầu bằng vụ bắt giữ cụ thể đó. Tôi đã đi bộ rất nhiều ở Montgomery. "

Một ngày năm 1943, Parks lên xe buýt và trả tiền vé. Sau đó cô di chuyển đến một chỗ ngồi, nhưng tài xế James F. Blake bảo cô phải tuân theo các quy tắc của thành phố và vào xe buýt một lần nữa từ cửa sau. Khi Parks rời khỏi xe, Blake lái xe đi mà không có Parks. Parks đợi chuyến xe buýt tiếp theo, quyết tâm không bao giờ đi cùng Blake nữa.

Từ chối di chuyển
Sau khi làm việc cả ngày, Parks lên xe buýt Đại lộ Cleveland, một xe buýt General Motors Old Look thuộc Montgomery City Lines, khoảng 6 giờ chiều, Thứ Năm, ngày 1 tháng 12, năm 1955, tại trung tâm thành phố Montgomery. Cô trả tiền vé và ngồi vào ghế trống ở hàng ghế sau đầu tiên dành riêng cho người da đen trong phần "da màu". Gần giữa xe buýt, hàng của cô nằm ngay sau mười ghế dành cho hành khách da trắng. Ban đầu, cô không nhận ra rằng người lái xe buýt chính là người đàn ông, James F. Blake, người đã bỏ rơi cô trong cơn mưa vào năm 1943. Khi xe buýt chạy theo tuyến đường thông thường của nó, tất cả các ghế chỉ có màu trắng trên xe đều chật kín. Xe buýt đến điểm dừng thứ ba trước Nhà hát Empire, và một số hành khách da trắng bước lên. Blake lưu ý rằng có hai hoặc ba hành khách da trắng đang đứng, vì phía trước xe buýt đã chật kín chỗ. Anh ta di chuyển biển báo khu vực "da màu" phía sau Parks và yêu cầu 4 người da đen nhường ghế ở khu vực giữa để hành khách da trắng ngồi. Nhiều năm sau, khi nhớ lại những sự kiện trong ngày, Parks nói, "Khi người tài xế da trắng đó lùi về phía chúng tôi, khi anh ta vẫy tay và ra lệnh cho chúng tôi đứng lên và rời khỏi chỗ ngồi của mình, tôi cảm thấy một sự quyết tâm bao trùm cơ thể mình như một chiếc chăn bông trong một đêm mùa đông. "

Theo lời kể của Parks, Blake nói, "Tốt hơn hết là các bạn nên tự làm sáng da mình và để tôi có chỗ ngồi đó."  Ba người trong số họ đã tuân theo. Parks nói, “Người lái xe muốn chúng tôi đứng dậy, bốn người chúng tôi. Chúng tôi đã không di chuyển ngay từ đầu, nhưng anh ấy nói, 'Hãy để tôi có những chỗ ngồi này.' Và ba người còn lại đã chuyển đi, nhưng tôi thì không. "  Người đàn ông da đen ngồi cạnh cô nhường ghế.

Parks di chuyển, nhưng hướng về chỗ ngồi bên cửa sổ; cô ấy đã không đứng dậy để chuyển sang phần da màu được thiết kế lại. Parks sau đó nói về việc được yêu cầu di chuyển đến phía sau xe buýt, "Tôi nghĩ đến Emmett Till - một người Mỹ gốc Phi 14 tuổi sống ở Mississippi vào năm 1955, sau khi bị buộc tội xúc phạm một phụ nữ da trắng trong cửa hàng tạp hóa của gia đình cô, những kẻ giết người đã bị xét xử và được tha bổng - và tôi chỉ không thể quay lại. "  Blake nói, "Tại sao cô không đứng lên?" Parks trả lời: "Tôi không nghĩ mình phải đứng lên." Blake gọi cảnh sát đến bắt Parks. Khi nhớ lại sự kiện cho Eyes on the Prize, một bộ phim truyền hình công khai năm 1987 về Phong trào Dân quyền, Parks nói, "Khi anh ta thấy tôi vẫn ngồi, anh ta hỏi tôi có định đứng dậy không, và tôi nói, 'Không, tôi không di chuyển đâu.' Và anh ta nói, 'Chà, nếu cô không đứng lên, tôi sẽ phải gọi cảnh sát và bắt cô.' Tôi nói, 'Anh có thể làm điều đó.' "

Trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh năm 1956 với Sydney Rogers ở Tây Oakland vài tháng sau khi cô bị bắt, Parks nói rằng cô đã quyết định, "Tôi sẽ phải biết một lần và mãi mãi tôi có những quyền gì với tư cách là một con người và một công dân."

Khi Parks không chịu nhường ghế, một cảnh sát đã bắt cô. Khi nhân viên đưa cô đi, cô nhớ lại rằng cô đã hỏi, "Tại sao anh đẩy chúng tôi?" Cô nhớ anh đã nói, "Tôi không biết, nhưng luật là luật, và cô đã bị bắt."  Sau đó, cô ấy nói, "Tôi chỉ biết rằng, khi tôi bị bắt, đó là lần cuối cùng tôi phải chịu nhục hình như thế này.... "

Parks đã bị buộc tội vi phạm Chương 6, Mục 11 luật phân biệt của bộ luật Thành phố Montgomery, mặc dù về mặt kỹ thuật, cô ấy đã không ngồi ghế chỉ dành cho người da trắng; cô ấy đã ở trong một khu vực da màu. Edgar Nixon, chủ tịch phân hội Montgomery của NAACP và lãnh đạo của Pullman Porters Union, và bạn của cô ấy là Clifford Durr đã bảo lãnh cho Parks ra khỏi tù vào tối hôm đó.

Parks không phải là người đi đầu trong ý tưởng phản đối sự phân biệt đối xử với việc không chịu rời chỗ của mình trong xe buýt. Những người đi trước cô bao gồm Bayard Rustin năm 1942, Irene Morgan năm 1946, Lillie Mae Bradford năm 1951, Sarah Louise Keys năm 1952, và các thành viên của Browder v. Vụ kiện Gayle năm 1956 (Claudette Colvin, Aurelia Browder, Susie McDonald, và Mary Louise Smith), những người bị bắt ở Montgomery vì không nhường ghế xe buýt của họ nhiều tháng trước Parks.

Tẩy chay xe buýt tại Montgomery
Nixon trao đổi với Jo Ann Robinson, một giáo sư Đại học Bang Alabama và thành viên của Hội đồng Chính trị Phụ nữ (WPC), về trường hợp Parks. Robinson tin điều quan trọng để nắm bắt cơ hội và thức suốt đêm mimeographing hơn 35.000 tờ gấp tuyên bố tẩy chay xe buýt. Hội đồng Chính trị của Phụ nữ là nhóm đầu tiên chính thức tán thành việc tẩy chay.

Vào Chủ nhật, ngày 4 tháng 12 năm 1955, kế hoạch tẩy chay xe buýt Montgomery đã được công bố tại các nhà thờ da đen trong khu vực, và một bài báo trên trang nhất trên tờ Montgomery Advertiser đã giúp lan truyền thông tin này. Tại một cuộc biểu tình của nhà thờ vào đêm đó, những người tham dự đã nhất trí tiếp tục tẩy chay cho đến khi họ được đối xử với mức độ lịch sự mà họ mong đợi, cho đến khi những người lái xe da đen được thuê và cho đến khi chỗ ngồi ở giữa xe buýt được xử lý trên cơ sở người đến trước ngồi trước.

Ngày hôm sau, Parks bị xét xử với tội danh gây rối và vi phạm pháp lệnh địa phương. Phiên tòa kéo dài 30 phút. Sau khi bị kết tội và bị phạt $10, cộng với $4 tiền án phí (tổng cộng ), Parks đã kháng cáo và chính thức thách thức tính hợp pháp của việc phân biệt chủng tộc. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1992 với Lynn Neary của National Public Radio, Parks nhớ lại:Vào ngày xét xử Parks - ngày 5 tháng 12 năm 1955 - WPC đã phân phát 35.000 tờ rơi, với nội dung:

 Chúng tôi... yêu cầu mọi người da đen tránh khỏi xe buýt vào thứ Hai để phản đối việc bắt giữ và xét xử... Bạn có thể đủ khả năng để nghỉ học trong một ngày. Nếu bạn đi làm, hãy đi taxi hoặc đi bộ. Nhưng làm ơn, trẻ em và người lớn, đừng đi xe buýt vào thứ Hai. Vui lòng nghỉ xe buýt vào thứ Hai.

Hôm đó trời mưa, nhưng cộng đồng người da đen vẫn kiên trì tẩy chay. Một số đi trên xe buýt, trong khi những người khác đi bằng xe taxi vận hành bằng màu đen có giá vé giống như xe buýt, 10 xu (). Hầu hết các phần còn lại của 40.000 hành khách đen đi bộ, một số đi xa tận .

Buổi tối hôm đó sau khi thành công của cuộc tẩy chay kéo dài một ngày, một nhóm từ 16 đến 18 người đã tụ tập tại Mt. Zion AME Nhà thờ Zion để thảo luận về chiến lược tẩy chay. Vào thời điểm đó, Parks đã được giới thiệu nhưng không được yêu cầu phát biểu, bất chấp sự hoan nghênh nhiệt liệt và lời kêu gọi của đám đông để cô phát biểu; khi Parks được hỏi liệu cô có nên nói điều gì đó không, câu trả lời là, "Tại sao tôi phải nói, các bạn đã nói đủ rồi."

Nhóm nhất trí rằng cần có một tổ chức mới để dẫn đầu nỗ lực tẩy chay nếu nó tiếp tục. Rev. Ralph Abernathy đề xuất tên " Hiệp hội Cải tiến Montgomery " (MIA).  Tên này đã được thông qua và MIA được thành lập. Các thành viên của nó được bầu làm chủ tịch của họ là Martin Luther King Jr., một người khá mới đến với Montgomery, người còn là một mục sư trẻ tuổi và hầu như vô danh của Nhà thờ Baptist Đại lộ Dexter.

Tối thứ Hai đó, 50 nhà lãnh đạo của cộng đồng người Mỹ gốc Phi đã tụ tập để thảo luận về các hành động đáp trả vụ bắt giữ Parks. Edgar Nixon, chủ tịch NAACP, nói, "Chúa ơi, hãy nhìn xem sự phân biệt đã đặt trong tay tôi!"  Parks được coi là nguyên đơn lý tưởng cho một trường hợp kiểm tra chống lại luật phân biệt thành phố và tiểu bang, vì cô được coi là một phụ nữ trưởng thành, có trách nhiệm và có danh tiếng tốt. Cô đã kết hôn và làm việc một cách an toàn, được coi là người sở hữu một phong thái trầm lặng và trang nghiêm, và hiểu biết về chính trị. King nói rằng Parks được coi là "một trong những công dân tốt nhất của Montgomery - không phải là một trong những công dân da đen tốt nhất, mà là một trong những công dân tốt nhất của Montgomery."

Vụ kiện của tòa án Parks đang bị chậm lại trong việc kháng cáo thông qua các tòa án Alabama trên đường đến kháng cáo Liên bang và quá trình này có thể mất nhiều năm. Cùng nhau tổ chức một cuộc tẩy chay trong khoảng thời gian đó sẽ là một căng thẳng lớn. Cuối cùng, cư dân da đen ở Montgomery tiếp tục cuộc tẩy chay trong 381 ngày. Hàng chục xe buýt công cộng không hoạt động trong nhiều tháng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho tài chính của công ty vận tải xe buýt, cho đến khi thành phố bãi bỏ luật yêu cầu phân biệt màu da đối với xe buýt công cộng theo phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tại Browder v. Gayle rằng nó vi hiến. Parks không được đưa vào là nguyên đơn trong quyết định của Browder vì luật sư Fred Grey kết luận rằng các tòa án sẽ nhận thấy rằng họ đang cố gắng trốn tránh việc truy tố Parks về những cáo buộc của Parks thông qua hệ thống tòa án bang Alabama.

Parks đóng một phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức quốc tế về hoàn cảnh của người Mỹ gốc Phi và cuộc đấu tranh dân quyền. King viết trong cuốn sách Stride Toward Freedom năm 1958 của mình rằng vụ bắt giữ Parks là chất xúc tác chứ không phải là nguyên nhân của cuộc biểu tình: "Nguyên nhân nằm sâu trong hồ sơ của những bất công tương tự."   Ông viết “Thực sự thì không ai có thể hiểu được hành động của Mrs. Parks trừ khi nhận ra rằng cuối cùng sự bền bỉ cũng cạn kiệt, và nhân cách con người kêu lên, 'Tôi không thể chịu đựng được nữa.' "

Những năm ở Detroit

Những năm 1960
Sau khi bị bắt, Parks trở thành một biểu tượng của Phong trào Dân quyền nhưng kết quả là phải chịu đựng nhiều khó khăn. Do các biện pháp trừng phạt kinh tế được áp dụng đối với các nhà hoạt động, cô đã mất việc tại cửa hàng bách hóa. Chồng cô đã nghỉ việc sau khi ông chủ của anh cấm anh nói về vợ mình hoặc vụ án pháp lý liên quan. Park đã đi du lịch và diễn thuyết nhiều về vụ việc.

Năm 1957, Raymond và Rosa Parks rời Montgomery đến Hampton, Virginia; chủ yếu là vì Parks không thể tìm được việc làm. Parks cũng không đồng ý với King và các nhà lãnh đạo khác của phong trào dân quyền đang đấu tranh của Montgomery về cách tiến hành, và liên tục nhận được những lời đe dọa giết chết. Tại Hampton, cô tìm được việc làm tiếp viên trong một quán trọ tại Học viện Hampton, một trường cao đẳng lịch sử dành cho người da đen.

Cuối năm đó, theo sự thúc giục của anh trai và chị dâu ở Detroit, Sylvester và Daisy McCauley, Rosa và Raymond Parks và mẹ cô đã chuyển về phía bắc để ở cùng họ. Thành phố Detroit đã cố gắng tạo dựng danh tiếng tiến bộ, nhưng Parks gặp phải nhiều dấu hiệu phân biệt đối xử với người Mỹ gốc Phi. Các trường học được cách ly một cách hiệu quả, và các dịch vụ trong các khu dân cư da đen không đạt tiêu chuẩn. Năm 1964, Parks nói với một người phỏng vấn rằng, “Tôi không cảm thấy có nhiều sự khác biệt ở đây... Sự phân biệt nhà ở cũng tồi tệ như vậy, và nó có vẻ dễ nhận thấy hơn ở các thành phố lớn hơn. " Cô thường xuyên tham gia phong trào đòi nhà ở công bằng.

Parks đã có hỗ trợ quan trọng trong chiến dịch đầu tiên cho Quốc hội của John Conyers. Cô thuyết phục Martin Luther King (người thường không muốn tán thành các ứng cử viên địa phương) xuất hiện cùng Conyers, do đó thúc đẩy hồ sơ của ứng viên mới vào nghề. Khi Conyers được bầu, ông đã thuê cô ấy làm thư ký và lễ tân cho văn phòng quốc hội của mình ở Detroit. Bà giữ chức vụ này cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1988. Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với CNN vào ngày 24 tháng 10 năm 2005, Conyers nhớ lại, "Bạn đã đối xử với cô ấy một cách tôn trọng vì cô ấy rất trầm lặng, quá thanh thản - chỉ là một người rất đặc biệt ... Chỉ có một Rosa Parks."  Thực hiện nhiều công việc hàng ngày cho Conyers, Parks thường tập trung vào các vấn đề kinh tế xã hội bao gồm phúc lợi, giáo dục, phân biệt đối xử trong công việc và nhà ở giá cả phải chăng. Cô đã đến thăm các trường học, bệnh viện, các cơ sở dành cho người cao tuổi và các cuộc họp cộng đồng khác và giữ cho Conyers có cơ sở trong các mối quan tâm và hoạt động của cộng đồng.

Parks đã tham gia hoạt động trên phạm vi toàn quốc trong giữa những năm 1960, đi ủng hộ Selma-to-Montgomery Marches, Đảng Freedom Now, và Tổ chức Tự do Quận Lowndes. Cô cũng kết bạn với Malcolm X, người mà cô coi như một anh hùng cá nhân.

Giống như nhiều người da đen ở Detroit, Parks vẫn đặc biệt quan tâm đến vấn đề nhà ở. Bản thân cô sống trong một khu phố, Công viên Virginia, nơi đã bị xâm hại bởi việc xây dựng đường cao tốc và cải tạo đô thị. Đến năm 1962, những chính sách này đã phá hủy 10.000 công trình kiến trúc ở Detroit, khiến 43.096 người phải di dời, 70% trong số đó là người Mỹ gốc Phi. Parks sống chỉ cách trung tâm của cuộc bạo động diễn ra ở Detroit vào năm 1967, và cô coi sự phân biệt đối xử về nhà ở là một yếu tố chính gây ra rối loạn.

Sau đó, Parks đã hợp tác với các thành viên của Liên đoàn Công nhân Da đen Cách mạng và Cộng hòa Tân Afrika để nâng cao nhận thức về việc cảnh sát lạm dụng trong cuộc xung đột. Cô phục vụ trong "tòa án nhân dân" vào ngày 30 tháng 8 năm 1967, điều tra vụ giết ba thanh niên bởi cảnh sát trong cuộc nổi dậy ở Detroit năm 1967, trong vụ việc được gọi là Algiers Motel. Cô cũng đã giúp thành lập hội đồng quận Virginia Park để giúp xây dựng lại khu vực. Hội đồng đã tạo điều kiện cho việc xây dựng trung tâm mua sắm do người da đen sở hữu duy nhất trong cả nước. Parks đã tham gia vào phong trào quyền lực da đen, tham dự hội nghị Quyền lực đen ở Philadelphia, và Hội nghị chính trị da đen ở Gary, Indiana. Cô cũng ủng hộ và đến thăm trường Black Panther ở Oakland.

Những năm 1970

Trong những năm 1970, Parks đã tổ chức cho sự tự do của các tù nhân chính trị ở Hoa Kỳ, đặc biệt là các trường hợp liên quan đến vấn đề tự vệ. Cô đã giúp thành lập chương Detroit của Ủy ban Quốc phòng Joann Little, và cũng làm việc hỗ trợ Wilmington 10, RNA 11, và Gary Tyler. Sau sự phản đối kịch liệt của quốc gia xung quanh trường hợp của cô, Little đã thành công trong việc bào chữa rằng cô đã sử dụng vũ lực chết người để chống lại cuộc tấn công tình dục và được trắng án. Gary Tyler cuối cùng đã được thả vào tháng 4 năm 2016 sau 41 năm ngồi tù.

Những năm 1970 là một thập kỷ mất mát đối với Parks trong cuộc sống cá nhân của cô. Gia đình cô lâm vào cảnh bệnh tật; Cô và chồng bị loét dạ dày trong nhiều năm và cả hai đều phải nhập viện. Mặc dù nổi tiếng và thường xuyên phát ngôn, Parks không phải là một phụ nữ giàu có. Bà đã quyên góp phần lớn số tiền từ việc phát biểu cho các hoạt động vì quyền dân sự, và sống bằng lương nhân viên và lương hưu của chồng. Các hóa đơn y tế và thời gian nghỉ làm đã gây ra căng thẳng về tài chính buộc Parks phải nhận sự trợ giúp từ các nhóm nhà thờ và những người ngưỡng mộ.

Chồng bà qua đời vì bệnh ung thư vòm họng vào ngày 19 tháng 8 năm 1977, và anh trai bà, người anh em duy nhất của bà, cũng chết vì bệnh ung thư vào tháng 11 năm đó. Những thử thách cá nhân của bà đã khiến bà bị loại khỏi phong trào dân quyền. Bà biết được từ một tờ báo về cái chết của Fannie Lou Hamer, một người từng là bạn thân. Parks bị gãy hai xương trong một cú ngã trên vỉa hè băng giá, một chấn thương gây ra cơn đau đáng kể và tái phát. Bà quyết định cùng mẹ chuyển đến một căn hộ dành cho người cao tuổi. Ở đó, bà đã chăm sóc mẹ là bà Leona vượt qua giai đoạn cuối của bệnh ung thư và chứng mất trí nhớ người già cho đến khi bà qua đời vào năm 1979 ở tuổi 92.

Những năm 1980
Năm 1980, Parks - góa bụa và không có gia đình trực hệ - đã cống hiến hết mình cho các tổ chức giáo dục và dân quyền. Bà đồng sáng lập Quỹ học bổng Rosa L. Parks dành cho học sinh cuối cấp trung học tốt nghiệp đại học, mà bà quyên góp phần lớn phí diễn giả của mình. Vào tháng 2 năm 1987, cô đồng sáng lập, cùng với Elaine Eason Steele, Viện Phát triển Bản thân Rosa và Raymond Parks, một viện điều hành các tour du lịch bằng xe buýt "Con đường dẫn đến tự do" giới thiệu những người trẻ tuổi đến các quyền dân sự quan trọng và các địa điểm Đường sắt ngầm trong suốt Quốc gia. Parks cũng phục vụ trong Ban Vận động của Quyền làm cha mẹ có Kế hoạch. Mặc dù sức khỏe của bà suy giảm khi bước vào tuổi 70, Parks vẫn tiếp tục xuất hiện nhiều và cống hiến sức lực đáng kể cho những sự nghiệp này. Không liên quan đến hoạt động tích cực của bà, Parks đã cho các cư dân người Mỹ gốc Phi ở Michigan mượn những chiếc mền do bà tự làm cho một cuộc triển lãm tại Đại học Michigan State về những chiếc mền của những người Mỹ gốc Phi ở Michigan.

Những năm 1990

Năm 1992, Parks xuất bản Rosa Parks: My Story, một cuốn tự truyện hướng đến độc giả nhỏ tuổi, kể lại cuộc đời dẫn đến quyết định không rời chỗ trên xe buýt của bà. Vài năm sau, bà xuất bản cuốn Hồi ký của Quiet Strength (1995), tập trung vào đức tin của bà.

Ở tuổi 81, Parks bị cướp và hành hung tại nhà của bà ở trung tâm Detroit vào ngày 30 tháng 8 năm 1994. Kẻ tấn công, Joseph Skipper, đã phá cửa nhưng tuyên bố rằng anh ta đã đuổi một kẻ đột nhập. Skipper yêu cầu một phần thưởng và khi Parks trả tiền, anh ta yêu cầu nhiều hơn. Parks từ chối và anh ta tấn công bà. Bị thương và bị chấn động nặng, Parks gọi cho một người bạn, người này đã gọi cảnh sát. Một cuộc truy lùng trong khu phụ cận đã dẫn đến việc bắt giữ Skipper và báo cáo bị đánh đập. Parks đã được điều trị tại Bệnh viện Tiếp nhận Detroit vì vết thương ở mặt và sưng ở bên phải của khuôn mặt. Parks nói về vụ tấn công cô bởi một người đàn ông Mỹ gốc Phi, "Nhiều lợi ích đã được thực hiện... Nhưng có thể thấy, ở thời điểm này chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước. " Skipper bị kết án từ 8 đến 15 năm và được chuyển đến nhà tù ở bang khác vì sự an toàn của bản thân.

Lo lắng khi trở về ngôi nhà nhỏ ở trung tâm Detroit sau thử thách, Parks chuyển đến Riverfront Towers, một tòa nhà chung cư cao tầng an ninh. Biết được động thái của Parks, chủ sở hữu của Little Caesars, Mike Ilitch, đề nghị thanh toán chi phí nhà ở cho bà không giới hạn.

Năm 1994, Ku Klux Klan nộp đơn xin tài trợ một phần đường Liên tiểu bang 55 của Hoa Kỳ ở Quận St. Louis và Quận Jefferson, Missouri, gần St. Louis, để dọn dẹp (cho phép họ có biển báo cho biết đoạn đường cao tốc này đã được duy trì bởi tổ chức). Vì bang không thể từ chối sự tài trợ của KKK, cơ quan lập pháp Missouri đã bỏ phiếu đặt tên cho đoạn đường cao tốc là "Rosa Parks Highway". Khi được hỏi cảm thấy thế nào về vinh dự này, Parks được cho là đã nhận xét, "Thật tuyệt khi bạn được nhớ đến."

Năm 1999, Parks đóng vai khách mời cho bộ phim truyền hình Touched by an Angel. Đây là lần xuất hiện cuối cùng của bà trên phim; Park bắt đầu bị ảnh hưởng bởi các vấn đề sức khỏe do tuổi già.

Những năm 2000
Năm 2002, Parks nhận được thông báo trục xuất khỏi căn hộ không trả tiền thuê của bà với giá thuê 1.800 đô la mỗi tháng (). Parks không có khả năng quản lý các vấn đề tài chính của riêng mình vào thời điểm này do sự suy giảm về thể chất và tinh thần do tuổi tác. Tiền thuê nhà của bà được trả từ một bộ sưu tập do Nhà thờ Baptist Hartford Memorial ở Detroit thực hiện. Khi tiền thuê nhà của bà bị quá hạn và việc bà sắp bị trục xuất ra khỏi nhà được công bố rộng rãi vào năm 2004, các giám đốc điều hành của công ty sở hữu nhà thông báo rằng họ đã xóa nợ cho bà và sẽ cho phép Parks, lúc đó 91 tuổi và sức khỏe cực kỳ kém, được sống miễn phí trong tòa nhà cho phần còn lại của cuộc đời. Elaine Steele, người quản lý của Viện Rosa và Raymond Parks phi lợi nhuận, nói với tờ báo rằng Parks đã được chăm sóc thích hợp và thông báo trục xuất đã được gửi do nhầm lẫn vào năm 2002. Vào thời điểm đó, những người thừa kế của bà và các tổ chức lợi ích khác đã cáo buộc rằng các vấn đề tài chính của bà đã bị quản lý sai.

Năm 2016, nơi ở cũ của Parks ở Detroit bị đe dọa phá dỡ. Một nghệ sĩ người Mỹ sống ở Berlin, Ryan Mendoza, đã sắp xếp để ngôi nhà được tháo rời, chuyển đến khu vườn của anh ta ở Đức và khôi phục một phần. Nó phục vụ như một bảo tàng tôn vinh Rosa Parks. Năm 2018, ngôi nhà đã được chuyển trở lại Hoa Kỳ. Đại học Brown dự định triển lãm ngôi nhà, nhưng cuộc trưng bày đã bị hủy bỏ. Ngôi nhà đã được triển lãm trong một phần của năm 2018 tại một trung tâm nghệ thuật ở Providence, Rhode Island.

Cái chết và đám tang Parks chết vì nguyên nhân tự nhiên vào ngày 24 tháng 10 năm 2005, ở tuổi 92, trong căn hộ của bà ở phía đông Detroit. Cô và chồng chưa bao giờ có con và cô sống lâu hơn anh chị em duy nhất của mình. Cô được sống sót bởi chị dâu (chị của Raymond), 13 cháu gái và gia đình của họ, và một số anh chị em họ, hầu hết đều là cư dân Michigan hoặc Alabama.

Các quan chức thành phố ở Montgomery và Detroit thông báo vào ngày 27 tháng 10 năm 2005, rằng hàng ghế trước của xe buýt thành phố của họ sẽ được dành riêng với dải ruy băng đen để vinh danh Parks cho đến lễ tang của bà. Quan tài Parks đã được đưa bằng máy bay đến Montgomery và được đặt trong một xe tang ngựa kéo đến St. Paul African Methodist Episcopal  (AME), và quàn tại bàn thờ trên ngày 29 tháng 10 năm 2005, mặc đồng phục của một nữ chấp sự thờ. Một buổi lễ tưởng niệm được tổ chức ở đó vào sáng hôm sau. Một trong những diễn giả, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Condoleezza Rice, nói rằng nếu không có Parks, có lẽ bà sẽ không bao giờ trở thành Ngoại trưởng. Vào buổi tối, quan tài đã được vận chuyển đến Washington, DC và được vận chuyển bằng một chiếc xe buýt tương tự như chuyến xe mà đã khiến bà phản đối, và được đặt trong danh dự tại nhà thờ lớn của Điện Capitol Hoa Kỳ.

Kể từ khi được thành lập vào năm 1852, Parks là người Mỹ thứ 31, và là người Mỹ đầu tiên không phải là quan chức chính phủ Hoa Kỳ, và là người tư nhân thứ hai (sau nhà quy hoạch người Pháp Pierre L'Enfant) được vinh danh theo cách này. Bà là người phụ nữ đầu tiên và là người da đen thứ hai được nằm trong danh dự ở Điện Capitol. Ước tính có khoảng 50.000 người đã xem quan tài ở đó, và sự kiện được phát sóng trên truyền hình vào ngày 31 tháng 10 năm 2005. Một buổi lễ tưởng niệm được tổ chức vào chiều hôm đó tại Nhà thờ Metropolitan AME ở Washington, DC

Với thi thể và quan tài của bà được đưa về Detroit, trong hai ngày, Parks nằm yên vị tại Bảo tàng Lịch sử Người Mỹ gốc Phi Charles H. Wright. Lễ tang của cô kéo dài bảy giờ và được tổ chức vào ngày 2 tháng 11 năm 2005, tại Nhà thờ Greater Grace Temple ở Detroit. Sau buổi lễ, một người bảo vệ danh dự của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Michigan đã cắm cờ Hoa Kỳ lên quan tài và đưa nó lên một chiếc xe tang kéo, nhằm chở nó đến nghĩa trang vào ban ngày. Khi đoàn xe tang đi qua hàng nghìn người đang xem lễ rước, nhiều người đã vỗ tay, cổ vũ rất lớn và thả những quả bóng bay màu trắng. Parks được chôn giữa chồng và mẹ của bà tại Nghĩa trang Woodlawn của Detroit trong lăng mộ của nhà nguyện. Nhà nguyện được đổi tên thành Nhà nguyện Tự do Rosa L. Parks để vinh danh bà. Parks trước đó đã chuẩn bị và đặt một bia đá ở vị trí đã chọn với dòng chữ "Rosa L. Parks, wife, 1913–".

Di sản

 1963: Paul Stephenson đã khởi xướng một cuộc tẩy chay xe buýt ở Bristol, Anh, để phản đối một thanh màu tương tự do một công ty xe buýt ở đó vận hành, lấy cảm hứng từ ví dụ về cuộc tẩy chay xe buýt Montgomery do Rosa Parks từ chối chuyển từ ghế xe buýt "chỉ dành cho người da trắng" ở Montgomery, Alabama.[83][84]
 1976: Detroit đổi tên đường 12 thành "Rosa Parks Boulevard".[85]
 1979: NAACP trao tặng Parks Spingarn Medal,[86] giải thưởng cao nhất của tổ chức này,[87]
 1980: Bà nhận được giải thưởng Martin Luther King Jr..[88]
 1982: Đại học Bang California, Fresno, đã trao cho Parks Giải thưởng Thành tựu của Người Mỹ gốc Phi. Giải thưởng này, sau đó được trao cho những sinh viên xứng đáng trong những năm tiếp theo, đã trở thành Rosa Parks Awards.[89][90]
 1983: Cô được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Phụ nữ Michigan vì những thành tích của cô trong đấu tranh cho quyền dân sự.[91]
 1984: Cô đã nhận được giải thưởng Candace từ Liên minh quốc gia của 100 phụ nữ da đen.[92]
 1990:↵
 Parks được mời trở thành một phần của nhóm chào đón Nelson Mandela khi ông được thả ra khỏi tù tại Nam Phi.[93]
 Parks có mặt trong lễ khai trương Interstate 475 bên ngoài Toledo, Ohio, mà được đặt tên theo tên bà.[94]
 1992: Bà nhận được Giải thưởng Can đảm Lương tâm của Tu viện Hòa bình cùng với Tiến sĩ Benjamin Spock và những người khác tại Thư viện và Bảo tàng Kennedy ở Boston, Massachusetts.[95]
 1993: Bà được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Phụ nữ Quốc gia,[96]
 1994: Bà nhận bằng tiến sĩ danh dự từ Đại học Bang Florida ở Tallahassee, FL.[97]
 1994: Bà nhận bằng tiến sĩ danh dự tại Đại học Soka ở Tokyo, Nhật Bản.[98][99]
 1995: Parks đã nhận được Giải thưởng Tấm Vàng của Viện Thành tựu ở Williamsburg, Virginia.[100]
 1996: Bà được trao tặng Huân chương Tự do Tổng thống, vinh dự cao nhất của nhánh Hành pháp Hoa Kỳ
 1998, Parks là người đầu tiên nhận được Giải thưởng Nhạc trưởng Tự do Quốc tế do Trung tâm Tự do Đường sắt Ngầm Quốc gia trao tặng.[cần dẫn nguồn]
 1999:↵
 Bà đã nhận được Huy chương Vàng của Quốc hội, phần thưởng cao nhất do ngành lập pháp Hoa Kỳ trao tặng, huy chương mang huyền thoại "Mẹ của Phong trào Dân quyền Ngày Hiện đại"
 Bà đã nhận được Giải thưởng Tự do Liên hoan Tự do Quốc tế Windsor – Detroit.[cần dẫn nguồn]
 Time đưa Parks vào danh sách 20 nhân vật có ảnh hưởng nhất và mang tính biểu tượng của thế kỷ 20.[45]
 Tổng thống Bill Clinton đã vinh danh bà trong bài phát biểu tại State of the Union của ông, nói rằng, "Bà ấy sẽ ngồi xuống với đệ nhất phu nhân tối nay, và bà ấy có thể đứng dậy hoặc không tùy ý bà ấy."[101]
 2000:↵
 Bang quê hương của bà đã trao cho bà Học viện Danh dự Alabama,[102]
 Bà đã nhận được huân chương danh dự đầu tiên của Thống đốc vì lòng dũng cảm phi thường.[103]
 Bà đã được trao tặng hơn 20 bằng tiến sĩ danh dự từ các trường đại học trên toàn thế giới[104]
 Bà đã được trở thành thành viên danh dự của hội nữ sinh Alpha Kappa Alpha.[cần dẫn nguồn]
 Thư viện và Bảo tàng Rosa Parks trong khuôn viên Đại học Troy ở Montgomery được dành riêng cho bà.
 2002:↵
 Học giả Molefi Kete Asante đã liệt kê Parks vào danh sách 100 người Mỹ gốc Phi vĩ đại nhất của mình.[105]
 Một phần của Interstate 10 freeway tại Los Angeles được đặt tên theo tên bà.
 Bà đã nhận được Giải thưởng Nhân đạo Walter P. Reuther từ Đại học Bang Wayne.[106]
 2003: Bus No. 2857, xe buýt mà Parks đã từng đi, đã được phục hồi và trưng bày trong bảo tàng Henry Ford[107]
 2004: Trong hệ thống Los Angeles County MetroRail system, Đường cao tốc Hoàng gia / ga Wilmington, nơi Đường Xanh da trời nối với Đường Xanh lá cây, đã được chính thức đặt tên là "Rosa Parks Station".[108][109]
 2005:
 Nghị quyết đồng thời 61 của Thượng viện, Đại hội lần thứ 109, Kỳ họp thứ nhất, đã được nhất trí vào ngày 29 tháng 10 năm 2005. Điều này tạo tiền đề cho bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được nói dối trong danh dự, tại Capitol Rotunda.[110]
 Vào ngày 30 tháng 10 năm 2005 Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush đã ban hành một tuyên bố ra lệnh rằng tất cả các lá cờ trên các khu vực công cộng của Hoa Kỳ ở cả trong nước và nước ngoài phải được treo cờ rủ trong ngày tổ chức lễ tang của bà.
 Metro Transit tại King County, Washington đặt áp phích và nhãn dán dành chỗ ngồi hướng về phía trước đầu tiên trên tất cả các xe buýt của hãng để tưởng nhớ Parks ngay sau khi cô qua đời,[111][112]
 Hiệp hội Giao thông Công cộng Hoa Kỳ tuyên bố ngày 1 tháng 12 năm 2005, kỷ niệm 50 năm ngày bà bị bắt, là một "National Transit Tribute to Rosa Parks Day".[113]
 Vào ngày kỷ niệm đó, Tổng thống George W. Bush signed Pub.L. 109–116Pub.L. 109–116, chỉ đạo rằng một bức tượng của Công viên được đặt trong Đại sảnh Tượng đài Quốc gia của Quốc hội Hoa Kỳ. Khi ký quyết định chỉ đạo Ủy ban Liên hợp về Thư viện làm như vậy và đã nêu rõ: Một phần của Xa lộ Liên tiểu bang 96 ở Detroit được cơ quan lập pháp tiểu bang đổi tên thành Đường cao tốc Tưởng niệm Rosa Parks vào tháng 12 năm 2005.
 2006:
 Tại Super Bowl XL, diễn ra tại Ford Field của Detroit, những người dân Detroit lâu năm Coretta Scott King và Parks đã được tưởng nhớ và vinh danh bằng một khoảnh khắc im lặng. Giải Super Bowl được dành để tưởng nhớ họ. [115] Các cháu gái và cháu trai của Parks và Martin Luther King III đã tham gia nghi lễ tung đồng xu, đứng cùng với cựu ngôi sao Đại học Michigan Tom Brady, người đã tung đồng xu.
 Vào ngày 14 tháng 2, Giám đốc điều hành Hạt Nassau, New York, Thomas Suozzi thông báo rằng Trung tâm Vận chuyển Hempstead sẽ được đổi tên thành Trung tâm Vận chuyển Hempstead Rosa Parks để vinh danh bà.
 Vào ngày 27 tháng 10, Thống đốc Pennsylvania Ed Rendell đã ký một dự luật thành luật chỉ định một phần của Tuyến đường Pennsylvania 291 qua Chester là Xa lộ Tưởng niệm Công viên Rosa. [116]
 2007: Nashville, Tennessee đổi tên Đại lộ MetroCenter (Đại lộ 8 phía Bắc) (US 41A và SR 12) thành Đại lộ Rosa L. Parks. [117]
 Vào ngày 14 tháng 3 năm 2008, Trung tâm Chính phủ Bang California tại 464 W. 4th St., ở góc tây bắc của Tòa án và đường số 4, ở San Bernardino được đổi tên thành Tòa nhà Tưởng niệm Công viên Rosa. [118] [119]
 2009: Vào ngày 14 tháng 7, Trung tâm Vận chuyển Rosa Parks đã khai trương tại Detroit ở góc Đại lộ Michigan và Cass. [120]
 Năm 2010: ở Grand Rapids, Michigan, một quảng trường ở trung tâm thành phố được đặt tên là Rosa Parks Circle.
 2012:
 Một con phố ở West Valley City, Utah (thành phố lớn thứ hai của tiểu bang), dẫn đến Trung tâm Kỷ niệm Văn hóa Utah đã được đổi tên thành Rosa Parks Drive.
 2013:
 Vào ngày 1 tháng 2, Tổng thống Barack Obama đã tuyên bố ngày 4 tháng 2 năm 2013 là "Kỷ niệm 100 năm Ngày khai sinh Rosa Parks". Ông kêu gọi "tất cả người Mỹ tuân thủ ngày này với các chương trình dịch vụ, cộng đồng và giáo dục thích hợp để tôn vinh di sản lâu dài của Rosa Parks."
 Vào ngày 4 tháng 2, để kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Rosa Parks, Bảo tàng Henry Ford đã tuyên bố ngày này là "Ngày can đảm của Quốc gia" với 12 giờ hoạt động ảo và tại chỗ với các diễn giả được công nhận trên toàn quốc, các buổi biểu diễn âm nhạc và kịch tính, một bài thuyết trình của "Câu chuyện của Rosa" và đọc câu chuyện "Sức mạnh thầm lặng". Xe buýt thực tế mà Rosa Parks ngồi đã được cung cấp cho công chúng lên và ngồi vào chỗ mà Rosa Parks không chịu từ bỏ.
 Vào ngày 4 tháng 2, 2.000 lời chúc mừng sinh nhật thu thập từ mọi người trên khắp nước Mỹ đã được chuyển thành 200 thông điệp đồ họa tại một lễ kỷ niệm được tổ chức vào Sinh nhật lần thứ 100 của cô tại Nhà hát biểu diễn nghệ thuật Davis ở Montgomery, Alabama. Đây là Dự án Điều ước Sinh nhật lần thứ 100 do Bảo tàng Công viên Rosa tại Đại học Troy và Mobile Studio quản lý và cũng là một sự kiện được Thượng viện tuyên bố.
 Trong cả hai sự kiện, USPS đã công bố một con tem bưu chính để vinh danh cô.
 Vào ngày 27 tháng 2, Parks trở thành người phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên được miêu tả giống mình trong National Statuary Hall. Tượng đài, được tạo ra bởi nhà điêu khắc Eugene Daub, là một phần của Bộ sưu tập nghệ thuật Capitol trong số chín phụ nữ khác có trong Bộ sưu tập National Statuary Hall.
 2014: Tiểu hành tinh 284996 Rosaparks, được phát hiện vào năm 2010 bởi Nhà thám hiểm khảo sát hồng ngoại trường rộng, đã được đặt tên trong trí nhớ của cô.  naming citation chính thức được xuất bản bởi Trung tâm Hành tinh Nhỏ vào ngày 9 tháng 9 năm 2014 (M.P.C. 89835).
 2015:
 Các bài báo của Rosa Parks đã được đưa vào Thư viện Quốc hội Mỹ, sau nhiều năm tranh chấp pháp lý.
 Vào ngày 13 tháng 12, Ga Xe lửa Rosa Parks mới đã khai trương tại Paris.
 2016:
 Ngôi nhà do anh trai của Rosa Parks, Sylvester McCauley, vợ Daisy, và 13 người con của họ, và là nơi Rosa Parks thường đến thăm và ở sau khi rời Montgomery, được cháu gái Rhea McCauley mua với giá 500 USD và tặng cho nghệ sĩ Ryan Mendoza. Sau đó nó được tháo dỡ và chuyển đến Berlin, nơi nó được dựng lại trong khu vườn của Mendoza. Vào năm 2018, nó đã được trả lại Hoa Kỳ và được xây dựng lại tại Trung tâm Nghệ thuật Waterfire, Providence, Rhode Island, nơi nó được trưng bày trước công chúng, kèm theo một loạt các tài liệu diễn giải và các sự kiện công cộng và học thuật.
 Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử và Văn hóa Người Mỹ gốc Phi được khai trương; Nó chứa đựng những thứ khác, chiếc váy mà Rosa Parks đã may vào ngày cô từ chối nhường ghế cho một người đàn ông da trắng.

Tham khảo

Sinh năm 1913
Mất năm 2005
Người Mỹ gốc Phi
Nhà hoạt động nhân quyền Hoa Kỳ
Bất bạo động
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Nữ hoạt động xã hội người Mỹ
Người ủng hộ bất bạo động


title: Abstatt

text:
Abstatt là một đô thị ở huyện Heilbronn ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức, về phía nam. Đô thị này có diện tích 9,66 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4911 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.abstatt.de (tiếng Đức)


title: Ophiogomphus howei

text:
Ophiogomphus howei là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Chú thích

Tham khảo

 Odonata Specialist Group 1996. Ophiogomphus howei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
H
Động vật được mô tả năm 1924


title: Cornisepta

text:
Cornisepta là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fissurellidae.

Các loài
Các loài trong chi Cornisepta gồm có:

 Cornisepta acuminata (Watson, 1883)
 Cornisepta crossei (Dautzenberg & H. Fischer, 1896)
 Cornisepta levinae McLean & Geiger, 1998
 Cornisepta microphyma (Dautzenberg & H. Fischer, 1896)
 Cornisepta monsfuji Chino, 2009
 Cornisepta rostrata (Seguenza, 1864)
 Cornisepta verenae McLean & Geiger, 1998

Chú thích

Tham khảo

Fissurellidae


title: Sân bay Dinard - Pleurtuit - Saint-Malo

text:
Sân bay Dinard - Pleurtuit - Saint-Malo hay Aéroport de Dinard - Pleurtuit - Saint-Malo  là một sân bay phục vụ thành phố Saint-Malo, Pháp. Sân bay này tọa lạc 5 km về phía nam-tây-nam của Dinard ở Pleurtuit, một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine.

Các hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aéroport de Dinard Pleurtuit Saint-Malo  (Trang mạng chính thức)
Aéroport de Dinard Pleurtuit Saint-Malo Airport  (Trang mạng chính thức)
Aéroport de Aéroport de Dinard Pleurtuit Saint-Malo  (Union des Aéroports Français)

Sân bay Pháp
Ille-et-Vilaine
Saint-Malo


title: Abe no Nakamaro

text:
(701 – 770), là một chính trị gia kiêm nhà thơ gốc Nhật thời Đường ở Trung Quốc. Thời kỳ làm quan tại Trung Quốc ông có tên gọi bằng tiếng Trung là Triều Hoành (朝衡), Tiều Hoành (晁衡), Trào Hoành (鼂衡), tự Cự Khanh (巨卿).

Abe no Nakamaro sinh ở Yamato (Đại Hòa quốc), là một lưu học sinh trong thời kỳ Nara, được gửi sang Trung Quốc để học tập, sau đó ông tham gia thi cử tại đây và đỗ tiến sĩ, được nhà Đường lưu lại làm quan.

Xuất thân
Abe no Nakamaro là hậu duệ của dòng dõi quý tộc có nguồn gốc từ Thiên hoàng Kōgen. Cha đẻ ông là Abe no Funamori (阿倍船守, A Bội Thuyền Thủ), từng giữ chức trung vụ đại phụ. Ông là con trai trưởng, từ thuở nhỏ đã có tiếng là thông minh hiếu học, tài hoa hơn người.

Du học và làm quan ở Trung Quốc
Năm 717, Tajihi no Agatamori (多治比縣守, Đa Trì Bỉ Huyền Thủ) làm khiển Đường sứ, bằng thuyền từ cảng Namba tới kinh đô nhà Đường tại Trường An, Abe no Nakamaro được tuyển làm khiển Đường lưu học sinh, cùng đi còn có một lưu học sinh nổi tiếng khác, sau này trở thành hữu đại thần của Nhật Bản là Kibi no Makibi (吉備 真備, Cát Bị Chân Bị). Tổng cộng đoàn đi bao gồm 4 chiếc thuyền với 557 người vượt qua biển khơi mênh mông, nhằm hướng tây tiến về biển Hoa Đông, tại Dương Châu (có thuyết cho là Minh Châu) rời thuyền lên bộ. Sau một thời gian học tập chịu nhiều đói rét và gian khổ, Abe no Nakamaro tham gia kỳ thi của nhà Đường và đỗ tiến sĩ.

Năm 725 ông nhậm chức tả xuân phường tư kinh cục giáo thư (phụ trách chỉnh lý điển tịch, hàm chánh cửu phẩm hạ) tại Lạc Dương, năm 728 đổi làm tả thập di (hàm tòng bát phẩm thượng), năm 731 nhậm chức tả bổ khuyết (hàm tòng thất phẩm thượng) tại môn hạ tỉnh. Do là người có tài đức, văn thơ hay, được Đường Huyền Tông thưởng thức, nên sau đó ông được giao làm bí thư giám, ban cho tên gọi là Triều Hoành, hầu hạ hàng ngày bên cạnh vua. Ông là bạn bè văn thơ với Lý Bạch, Vương Duy, Trữ Quang Hi, Bao Cát.

Trở về quê hương

Tháng 10 âm lịch năm 753, sau khi được phép cho trở về quê hương, Triều Hoành cùng Fujiwara no Kiyokawa (藤原清河, Đằng Nguyên Thanh Hà), Ōtomo no Komaro (大伴古麻呂, Đại Bạn Cổ Ma Lữ) và Kibi no Makibi chỉ huy đoàn thuyền gồm 4 chiếc, từ Hoàng Tứ Phố, Tô Châu xuất hành. Trước khi ông ra đi, Vương Duy có làm bài thơ "Tống bí thư Triều giám hoàn Nhật Bản quốc". Trong đoàn đi còn có một cao tăng của chùa Duyên Quang tại Dương Châu là hòa thượng Giám Chân, người từ 11 năm trước đã từng 5 lần tổ chức vượt biển tới Nhật Bản để truyền đạo nhưng bất thành.

Gặp nạn trên biển
Ra tới giữa biển khơi thì đoàn thuyền gặp sóng to gió lớn, nên các thuyền bị trôi dạt. Thuyền chở Giám Chân cùng 2 thuyền khác tới được Nhật Bản vào ngày 20 tháng 12 âm lịch năm 753, nhưng chiếc thuyền chở Triều Hành thì bị sóng gió xô đẩy, mất liên lạc.

Cho tới tháng 3 năm 754 vẫn không có tin tức gì về chiếc thuyền này. Nhà thơ Lý Bạch, bạn văn thơ của ông đã sáng tác bài "Khốc Triều khanh Hoành" (哭晁卿衡) để tưởng nhớ tới ông, do cho rằng ông đã chết trên biển. Tuy nhiên, chiếc thuyền chở ông đã trôi dạt tới Hoan Châu An Nam (khi đó do nhà Đường cai trị, nay thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam), và bị đạo tặc tại khu vực này tập kích, giết chết trên 177 người, nhưng ông cùng Fujiwara no Kiyokawa may mắn thoát chết.

Trở về Trường An
Tháng 6 năm 755, ông và Fujiwara no Kiyokawa cùng khoảng 10 người còn sống sót sau khi vượt qua nhiều gian nan nguy hiểm đã về tới Trường An. Cùng năm, An Lộc Sơn nổi loạn (trong lịch sử người ta thường gộp chung với loạn do Sử Tư Minh cầm đầu để gọi là loạn An Sử), đường giao thông Trung Quốc-Nhật Bản do vậy trở nên nguy hiểm, và như thế Triều Hành cũng từ bỏ hi vọng trở về quê hương.

Làm quan ở An Nam và qua đời
Triều Hành được Đường Túc Tông và Đường Đại Tông tín nhiệm, phong làm quan tới tả tán kị thường thị (ngự tiền gián quan, hàm tòng tam phẩm) và sau đó là tiết độ sứ Trấn Nam đô hộ phủ (hàm chánh tam phẩm) từ năm 761 tới năm 767. Chức quan cao nhất của ông là Lộ Châu đại đô đốc (hàm tòng nhị phẩm).

Tháng 1 năm 770 ông mất tại Trường An, thiên hoàng Nhật Bản truy phong cho ông hàm quan chánh nhị phẩm.

Sáng tác
 Hàm mệnh hoàn quốc tác, tác phẩm duy nhất của người ngoại quốc được chép lại trong Văn uyển anh hoa thời Tống.
 Vọng hương
 Tư quy

Kỉ niệm

Năm 1979, tại công viên Hưng Khánh ở Tây An người ta đã lập bia kỷ niệm và nhà kỷ niệm Abe no Nakamaro. Tại tỉnh Giang Tô cũng có bia ghi ơn Abe no Nakamaro.

Xem thêm
 Quan hệ Nhật Bản – Việt Nam

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Gia phả dòng họ Abe
 Abe no Nakamaro

Chính khách Nhật Bản
Nhân vật chính trị nhà Đường
Nhà thơ Nhật Bản
Sinh năm 698
Mất năm 770
Tiến sĩ nhà Đường
An Nam đô hộ


title: All Nippon Airways

text:
All Nippon Airways (viết tắt ANA), tên chính thức là , trong tiếng Nhật còn gọi tắt là , là một hãng hàng không có trụ sở ở Tokyo, Nhật Bản. Đây là hãng hàng không quốc tế và nội địa lớn nhất của Nhật Bản, vượt trên hãng Japan Airlines và là hãng hàng không chính thức của Universal Studios Japan. Hãng có 49 điểm đến ở Nhật Bản và 22 tuyến quốc tế. ANA tuyển dụng 22.170 người vào tháng 3 năm 2007.

Trung tâm hoạt động chính của ANA tập trung tại Sân bay quốc tế Narita nằm ngoài Tokyo và Cảng hàng không quốc tế Kansai ở Osaka. Trung tâm nội địa chính của hãng tại Sân bay quốc tế Tokyo, Sân bay quốc tế Osaka, Sân bay quốc tế Chubu (gần Nagoya), và Sân bay Chitose Mới (gần Sapporo).

Cùng với các hoạt động chính của hãng, ANA còn kiểm soát nhiều hãng nhỏ hơn khác:

Air Nippon, hãng hàng không khu vực của ANA
Air Japan, cung cấp các chuyến thuê bao cho ANA
Air Next, một hãng hàng không giá rẻ có căn cứ tại Sân bay Fukuoka
Air Central, hãng hàng không có trụ sở Q400-based hoạt động chính tại Sân bay quốc tế Chubu Centrair

Nhận diện thương hiệu

Thương hiệu cũ
Thương hiệu "Mohican" trước đây của ANA bao gồm phối màu xanh lam và trắng được sơn thành các phần dải trên thân máy bay, với bộ ổn định dọc màu xanh với biểu tượng ANA trước đây. Tất cả các máy bay mang logo này đều đã dừng khai thác hoặc sơn lại. Năm 2010, một chiếc Boeing 767-300 đã được sơn lại trong màu sơn này.

Thương hiệu hiện tại
Màu xanh lam "Triton" hiện tại trên thân máy bay có màu trắng và xám cùng với một dải màu xanh lam sơn dưới cửa sổ. Logo ANA và khẩu hiệu của hãng "Inspiration of Japan" (Cảm hứng Nhật Bản) được sơn lên trên cửa sổ. Bộ ổn định dọc được sơn màu xanh lam với chữ ANA được sơn ngang.

Thỏa thuận liên danh

 Air Canada
 Air China
 Air Do
 Air Dolomiti
 Air Japan
 Air Macau
 Air New Zealand
 Alitalia
 Asiana Airlines
 Austrian Airlines
 Avianca
 Brussels Airlines
 Ethiopian Airlines
 Etihad Airways
 Eurowings
 EVA Air
 Garuda Indonesia
 Ibex Airlines
 Juneyao Airlines
 LOT Polish Airlines
 Lufthansa
 Oriental Air Bridge
 Philippine Airlines
 S7 Airlines
 Shandong Airlines
 Shenzhen Airlines
 Singapore Airlines
 Solaseed Air
 South African Airways
 StarFlyer
 Swiss International Air Lines
 TAP Air Portugal
 Thai Airways
 Turkish Airlines
 United Airlines
 Vietnam Airlines
 Virgin Australia

Các loại máy bay

Tính đến tháng 7/2022, đội bay ANA (không bao gồm các công ty con) bao gồm các loại máy bay: Mã hành khách ANA là 81 cho tất cả các máy bay Boeing ngoại trừ Boeing 787. Ví dụ, một chiếc Boeing 777-200ER đặt hàng mới bởi ANA sẽ có mẫu số 777-281ER.

Tuổi thọ trung bình đội bay tính đến tháng 7/2022 là 8.7 năm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hãng hàng không Nhật Bản
Star Alliance
Chỉ số Nikkei 225
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn
Chỉ số TOPIX 100


title: Prionispa tenuicornis

text:
Prionispa tenuicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Prionispa


title: Đệ Tứ Quốc tế

text:
Đệ Tứ Quốc tế còn gọi là Cộng sản Đệ Tứ là liên minh quốc tế của những người theo Chủ nghĩa Trotsky thành lập năm 1938 tại Paris, theo khuynh hướng "cách mạng thường trực" do Trotsky đưa ra từ sau khi Lenin qua đời (1924) để chống lại đường lối "cách mạng vô sản trong một quốc gia" của Stalin. Kể từ năm 1953, Đệ Tứ Quốc tế phân hóa ra nhiều nhóm nhỏ. Dù tổ chức tự nhận là cộng sản nhưng bị Chính phủ Liên Xô coi là bất hợp pháp vì tính chất cực tả một cách rõ ràng của nó.

Xem thêm
Đảng Cộng sản
Đệ Nhất Quốc tế
Đệ Nhị Quốc tế
Đệ Tam Quốc tế
Đệ Tứ Quốc tế tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tổ chức cộng sản
Cộng sản Đệ Tứ
Chính trị cực tả


title: Forges, Charente-Maritime

text:
Forges là một xã trong tỉnh Charente-Maritime tổng Aigrefeuille-d'Aunis of the Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Forges, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao trung bình 11 mét trên mực nước biển.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Forges trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Forges trên trang mạng của INSEE
 Forges trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Virson trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Vũ Dậu

text:
Vũ Dậu (sinh ngày 9 tháng 1 năm 1945) là một ca sĩ nhạc đỏ. Bà được biết tới như một trong những nữ ca sĩ hát nhạc nhẹ đầu tiên tại miền Bắc vào thập niên 1970 - 1980. Bà là mẹ của nhạc sĩ Ngọc Châu và ca sĩ Khánh Linh.

Tiểu sử và sự nghiệp
Vũ Dậu sinh ngày 9 tháng 1 năm 1945 tại Hà Nội trong một gia đình khá giả, cha là chủ một hãng buôn ngũ cốc. Từ năm 13 tuổi, bà đã tham gia Đội sơn ca của Đài Tiếng nói Việt Nam. Năm 16 tuổi, khi đang học ở trường trung học Việt-Đức, Hà Nội, Vũ Dậu nhận được giấy gọi vào Đoàn ca múa nhạc trung ương và tham gia vào đoàn văn công đi chiến trường. Năm 20 tuổi, Vũ Dậu lấy nghệ sĩ đàn bầu Phạm Ngọc Hướng, người hơn bà 9 tuổi. Năm 1967, Vũ Dậu sinh con trai đầu lòng là nhạc sĩ Ngọc Châu. Năm 1983, bà sinh con thứ hai là nữ ca sĩ Khánh Linh.

Vũ Dậu đi hát sớm tuy nhiên lại nổi tiếng muộn hơn nhiều so với những ca sĩ cùng thời như Bích Liên, Mỹ Bình, Diệu Thúy... Mặc dù có cả thanh lẫn sắc, nhưng do bản tính nhút nhát, Vũ Dậu chỉ dám hát tốp ca. Đến năm 1972, bà mới bắt đầu hát đơn. Ca khúc đầu tiên hát đơn là bản dân ca "Trèo lên trái núi thiên thai" do nghệ sĩ ưu tú Đinh Thìn đệm bằng sáo trúc. Năm 1980, bà cùng với một số bạn diễn được cử đi Tiệp Khắc tham dự Tài năng trẻ quốc tế và được mời vào ban giám khảo.

Vào thập niên 1980, Vũ Dậu cùng với Mạnh Hà, Thúy Hà... là những ca sĩ đầu tiên hát nhạc nhẹ tại miền Bắc. Họ hát những bài hát Việt Nam, Liên Xô, Đông Âu, Triều Tiên... với phong cách mới mẻ mà về sau thường được gọi là nhạc nhẹ. Vũ Dậu nổi tiếng với những ca khúc như "Cô gái mở đường", "Cô gái Sài Gòn đi tải đạn", "Trường Sơn đông Trường Sơn tây", "Đôi dép Bác Hồ"... và đặc biệt là những ca khúc của Phan Huỳnh Điểu như "Hành khúc ngày và đêm", "Những ánh sao đêm", "Đêm nay anh ở đâu"... Bà đã được phong danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú (1984).

Vũ Dậu còn là nghệ sĩ đầu tiên được quay phim màu và xuất hiện trên sóng truyền hình của Đài Truyền hình Việt Nam. Bà đã được mời quay một chương trình gồm các sáng tác của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu .

Năm 1989, Vũ Dậu quyết định giải nghệ khi mới 45 tuổi. Sau đó, bà mở một cửa hàng vàng trên đường Đê La Thành. Sau 10 năm kinh doanh, bà nghỉ và về sống với gia đình con gái.

Chú thích

Tham khảo

Ca sĩ nhạc đỏ Việt Nam
Người Hà Nội
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam


title: Osmia georgica

text:
Osmia georgica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1878


title: Bröckau

text:
Bröckau là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Bröckau có diện tích 7,9 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 390 người.

Tham khảo


title: Osteopilus wilderi

text:
The Green Bromeliad Frog (Osteopilus wilderi) là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Jamaica.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Osteopilus
Động vật đặc hữu Jamaica


title: Inquisitor multilirata

text:
Inquisitor multilirata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Parallelostethus georgelewisi

text:
Parallelostethus georgelewisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W. Suzuki miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Parallelostethus


title: Semezanges

text:
Semezanges  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Lê Thị Phất Ngân

text:
Lê Thị Phất Ngân (chữ Hán: 黎氏佛銀) hay Lập Giáo hoàng hậu là một trong những Hoàng hậu đầu tiên của triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Bà là người có thân phận cao quý với xuất thân là công chúa con vua Lê Đại Hành và Đại Thắng Minh Hoàng hậu, rồi được làm hoàng hậu của vua Lý Thái Tổ và trở thành mẫu hậu của vua Lý Thái Tông. Các anh em trai của bà là Đinh Toàn, Lê Long Việt và Lê Long Đĩnh đều từng làm vua của Đại Cồ Việt. Cuộc đời của bà được biết đến nhiều hơn qua các thần tích, thần phả ở các di tích như: Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình); đền Lăng (Hà Nam), đền Bạch Mã (Yên Thành, Nghệ An)...

Thân thế
Bà sinh thời là Phất Ngân công chúa (佛銀公主), sinh tại kinh đô Hoa Lư (Ninh Bình), là con gái của Hoàng đế Lê Đại Hành và Đại Thắng Minh Hoàng hậu Dương Vân Nga. Bà là chị em cùng cha khác mẹ với 2 vua Lê Trung Tông và Lê Ngọa Triều và là em cùng mẹ khác cha với vua Đinh Phế Đế. Căn cứ vào năm Dương Vân Nga lập Lê Hoàn  làm vua (981) và năm sinh của Lý Thái Tông (1000) có thể dự đoán Lê Thị Phất Ngân sinh khoảng sau năm 981 vài năm.

Cũng như những hoàng hậu khác thời phong kiến, trong chính sử, Lê Thị Phất Ngân chỉ được nhắc đến gián tiếp với vài nét chấm phá như Đại Việt sử ký toàn thư, chép về Lý Thái Tổ có đoạn viết:

"Lập sáu hoàng hậu, duy có đích phu nhân gọi là Lập Giáo Hoàng Hậu, quy chế xe kiệu và y phục khác hẳn với các cung khác. Sách lập con trưởng là Phật Mã làm Hoàng thái tử, các con khác đều phong tước hầu".

Tiếp tục, Quyển II, Kỷ nhà Lý, mục Lý Thái Tông đoạn mở đầu viết:

"Mẹ là hoàng hậu họ Lê, sinh vua vào ngày 26 tháng 6 năm Canh Tý, niên hiệu Ứng Thiên năm thứ 7 [1000] thời Lê, ở phủ Trường Yên".

Khi Thái Tổ Hoàng đế lên ngôi, bà được phong làm Lập Giáo Hoàng hậu (立教皇后), quy chế xe kiệu, áo mũ vượt hơn các hoàng hậu khác.

Khi Thái Tông Hoàng đế lên ngôi, bà được tôn làm Linh Hiển Hoàng thái hậu (靈顯皇太后).

Cuộc đời
Theo "Ngọc phả các vua triều Lê" tìm thấy ở các di tích thuộc xã Liêm Cần, Thanh Liêm, Hà Nam thì:

Thái Tổ Hoàng đế sinh thời hàng năm theo Thiền sư Vạn Hạnh vào hầu vua Lê Hoàn ở thành Hoa Lư. Thái Tổ được vua Lê yêu, cho ở lại kinh thành học tập quân sự. Vua lại gả con gái cả là Lê thị, sinh ra Lý Phật Mã và đặc phong cho Thái Tổ làm Điện tiền cận vệ ở thành Hoa Lư.

Dần dần, Thái Tổ thăng lên chức Điện tiền Chỉ huy sứ, chức ấy chỉ dành cho hoàng tộc hoặc quốc thích mới được trao. Bước vào bộ máy quyền lực là điều kiện ban đầu để sau này Thái Tổ lên ngôi vua thay thế nhà Lê.

Cũng theo thần tích các chùa Duyên Ninh, chùa Nhất Trụ ở Cố đô Hoa Lư, sau khi nhà Lý dời đô về Thăng Long, nhà Tiền Lê mất ngôi, Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân thường xuyên lui về đô cũ để cùng hậu thuẫn người con trai Lý Long Bồ mới hơn 10 tuổi trấn thủ vùng đất này (được phong Vương tháng 6 năm 1013). Tại Hoa Lư, Hoàng hậu giúp dân tu bổ, xây dựng nhiều ngôi chùa để tu hành và trông coi lăng mộ vua cha Lê Đại Hành.

Tại chùa Duyên Ninh, bà tác hợp cho nhiều đôi lứa nên duyên để rồi chùa Duyên Ninh trở thành ngôi chùa cầu duyên ở Cố đô Hoa Lư.

Tôn vinh

Tại đền Vua Lê Đại Hành thuộc khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư ở Trường Yên huyện Hoa Lư (Ninh Bình), bên trái hậu cung có ban thờ công chúa Phất Ngân, vì quan niệm con gái "xuất giá tòng phu" nên dân gian không đúc tượng như Lê Đại Hành, Dương Vân Nga và Lê Long Đĩnh ở chính cung mà chỉ có bài vị thờ công chúa; các nhà nghiên cứu cho rằng việc phối thờ cùng vua cha Lê Đại Hành và mẹ Dương Vân Nga trong khi rất nhiều Hoàng tử và Công chúa khác không được thờ trong đền này cho thấy công chúa Phất Ngân phải có công tích, đức hạnh nổi tiếng mới được nhân dân đánh giá, tôn vinh như vậy.

Theo lịch sử để lại, đền Bạch Mã ở Yên Thành, Nghệ An có từ gần 1000 năm nay, do chính Uy Minh Vương Lý Nhật Quang dựng nên để thờ vọng vua cha Lý Thái Tổ, thờ mẹ là Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân, thờ bà ngoại là Thái hậu Dương Vân Nga, Vua anh là Lý Thái Tông và các anh hùng, nghĩa sỹ nhà Lý. Hiện tại, trong đền còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị văn hóa, là nơi gửi gắm tâm linh của người dân địa phương. Năm 2011, ngôi đền đã được đầu tư nâng cấp tu bổ lại, phía trước có cổng tam quan, khu vực sân có tắc môn, lư hương, bậc tam cấp. Phía trong gồm: 3 gian tiền tế có Ban thờ Phật, 2 gian hậu cung là nơi thờ Lý Thái Tổ và Lê Thị Phất Ngân.

Tại Di tích đền Đô trên quê hương nhà Lý ở Bắc Ninh, Hoàng thái hậu Lê Thị Phất Ngân được thờ vị trí trung tâm trong điện Mẫu thờ 7 mẫu hậu của các Vua từ Lý Thái Tông đến Lý Huệ Tông.

Ở vùng lân cận khu vực động Hoa Lư thuộc ranh giới 2 huyện Nho Quan và Gia Viễn (Ninh Bình) có rất nhiều di tích thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và Thái hậu Dương Vân Nga phối thờ Lý Thái Tổ cùng Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân như đình Ngọc Nhị, đình Ngọc Ba, đình Trai, chùa Hưng Quốc. Theo giai thoại, trước khi dời đô về Thăng Long, Lý Thái Tổ đã đến những nơi này như để xin ý kiến các bậc tiền nhân.

Gia quyến
 Cha: Vua Lê Đại Hành.
 Mẹ: Thái hậu Dương Vân Nga, được các Vua nhà Lý phong là Bảo Quang Hoàng thái hậu.
 Chồng: Vua Lý Thái Tổ.
 Các anh em:
 Vua Đinh Phế Đế (cùng mẹ Dương Vân Nga, khác cha là Đinh Tiên Hoàng).
 Vua Lê Long Việt (cùng cha Lê Đại Hành, khác mẹ là Chi hậu Diệu nữ).
 Vua Lê Long Đĩnh (cùng cha Lê Đại Hành, khác mẹ là Chi hậu Diệu nữ).
 Các con:
 Vua Lý Thái Tông.
 Hoàng tử Lý Nhật Quang.
 Hoàng tử Lý Long Bồ.

Chú thích

Công chúa Việt Nam
Hoàng hậu Việt Nam
Hoàng thái hậu Việt Nam
Người Ninh Bình
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Hoàng hậu nhà Lý
Phất Ngân, Lê Thị


title: Pandanus petersii

text:
Pandanus petersii là một loài thực vật thuộc họ Pandanaceae. Đây là loài đặc hữu của Mozambique. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Burrows, J. 1998. Pandanus petersii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Mozambique
P|P
Thực vật dễ tổn thương


title: Neuvy, Marne

text:
Neuvy là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 171 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Hydrodessus robinae

text:
Hydrodessus robinae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Spangler miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrodessus


title: Fuentes Claras

text:
Fuentes Claras là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 571 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Pekanbaru

text:
Pekanbaru là thủ phủ tỉnh Riau, một tỉnh của Indonesia nằm trên hòn đảo Sumatra. Thành phố này có diện tích 446,5 km² và dân số hơn 793.000 người. Thành phố này nằm bên sông Siak, một con sông chảy vào eo biển Malacca, Pekanbaru thành phố này từ lâu là một thương cảng, tên gọi của thành phố trong tiếng Indonesia là "chợ mới". Thành phố này được chia ra thành 6 phó quận (kecamatan). sân bay quốc tế Sultan Syarif Qasim II phục vụ Pekanbaru với các chuyến bay thẳng đên Batam, Jakarta, Malaysia (Malacca và Kuala Lumpur), Singapore cũng nhữ các điểm khác trong nội địa Indonesia.

Địa lý

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 https://web.archive.org/web/20110202232824/http://thepekanbaruguide.com/
 http://www.riaulink.com/
 http://liputanriau.com/
 http://www.niagariau.com.com/
 https://www.facebook.com/pekanbaru/
 www.wisatapekanbaru.com
 Sách về Đường sắt Sumatra

Tỉnh lỵ Indonesia
Khu dân cư ở Riau
Huyện lỵ Indonesia
Thành phố của Indonesia


title: Chùa Chuông

text:
Chùa Chuông có tên chữ là Kim Chung Tự (金鍾寺) nằm tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên. Chùa Chuông nằm trong quần thể di tích Phố Hiến và được mệnh danh là "Phố Hiến đệ nhất danh thắng".

Lịch sử
Chùa Chuông được xây dựng từ thời Hậu Lê (thế kỷ XV) và trải qua một cuộc trùng tu lớn vào năm 1707 tạo nên chùa hoàn chỉnh như ngày nay.

Năm 1992, chùa Chuông đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật.

Tên gọi
Theo như được nghe kể lại từ những người cao tuổi địa phương thì xưa kia chùa chuông được người tàu làm ăn ở phố hiến xưa xây dựng nên và lấy tên là kim trung tự (vàng trong chùa)lí do là trong chùa trước kia các hoành phi câu đối,tượng phật ..được sơn son thiếp vàng.Nhưng vào một năm nọ phương bắc gặp một trận đại hồng thủy chưa từng có trong lịch sử làm cho nhiều ngôi chùa ở phương bắc bị phá hủy do mưa lũ năm đó.Và có nhiều hiện vật bị mất và trôi nổi trên sông Hồng Hà (sông hồng)trong đó có một quả chuông ở chùa chuông.Điều kỳ lạ là dù quả chuông rất nặng nhưng nó lại nổi và trôi đến khu vực bãi sông thuộc địa phận thôn Nhân Dục, tổng An Tảo, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên xưa (nay thuộc phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên).thì cứ trôi loanh quanh tại đây rồi được người làm nghề chài lưới ở thôn Nhân Dục phát hiện.Sau đó về hô hào dân làng và mời nhà chùa ra làm lễ ..Dù trước đó các nơi đua nhau kéo chuông về địa phương mình nhưng không được. Chỉ có những bô lão thôn Nhân Dục mới kéo được chuông. Dân làng cho đó là điềm lành trời phật phù hộ và chuông vốn là của chùa nên sau đó đã đưa về chùa chuông rồi góp công,của..xây dựng thêm..Mỗi lần đánh chuông, tiếng vang rất xa,và tiếng chuông rất hay khác biệt hẳn những chuông khác. Do vậy chùa có tên gọi là Kim Chung Tự nhưng từ khi có chiếc chuông đặc biệt này thì người dân nơi đây rất tự hào, hạnh phúc,và muốn cho mọi người biết về chiếc chuông quí,lạ, âm hay vang xa .. khi được trời phật ban tặng. Nên từ đó người ta gọi ngắn gọn lại là chùa chuông cho đến ngày nay.

Kiến trúc
Chùa Chuông có kết cấu kiểu "Nội công ngoại quốc", bao gồm các hạng mục: Tiền đường, Thượng điện, Nhà tổ, Nhà mẫu và 2 dãy hành lang. Mặt tiền chùa quay hướng Nam, đó là hướng của "Bát Nhã" và "Trí Tuệ". Chùa được bố trí cân xứng trên một trục trải dài từ cổng Tam quan đến Nhà tổ. Qua cổng Tam quan là tới ba nhịp cầu đá xanh, bắc ngang qua ao (mắt rồng), cây cầu được xây dựng năm 1702. Tiếp đến là con đường độc đạo được lát đá xanh dẫn thẳng đến nhà tiền đường, theo quan niệm nhà Phật là con đường chân chính dẫn dắt con người thoát khỏi bể khổ.

Tiền đường
Nhà Tiền đường có quy mô năm gian hai chái, kết cấu kiến trúc kiểu con chồng đấu sen. Nối giữa tiền đường và Thượng điện là khoảng sân, giữa sân có cây hương đá còn gọi là "Thạch trụ", bốn mặt khắc chữ Hán ghi công đức của nhân dân đóng góp tu sửa chùa.

Thượng điện
Thượng điện cũng gồm năm gian hai chái, kết cấu giống nhà Tiền đường, mang đậm nét kiến trúc thời Hậu Lê. Hệ thống tượng ở thượng điện được bài trí theo thứ tự: trên cùng là 3 pho Tam Thế; tiếp đến là A-di-đà và tứ Bồ-tát; lớp dưới là Văn Thù và Phổ Hiền; tiếp theo là Ngọc Hoàng và Nam Tào, Bắc Đẩu; tiếp nữa là Địa Tạng Vương và Phạm Thiên, Đế Thích; sau cùng là tòa Cửu Long và tượng Thích Ca sơ sinh.

Nhà Mẫu
Ở hai đầu phía Đông và phía Tây nối nhà Tiền đường và nhà Mẫu là hai dãy hành lang, kiến trúc kiểu kèo cầu quá giang đơn giản. Hai dãy hành lang được bài trí đối xứng các lớp tượng khác nhau. Đầu tiên là động "Thập điện Diêm Vương", diễn tả cảnh nhục hình mà con người phải trải qua nơi âm giới. Đây là triết lý nhân quả của nhà Phật, người ta tin rằng con người sống trên dương thế, khi từ giã cõi đời phải trải qua 10 cửa điện để Diêm Vương xét hỏi công và tội. Ứng với mỗi tội đồ là một hình phạt tương ứng.
Tiếp đến là tượng Bát Bộ Kim Cương, sau đó là 18 pho "Thập Bát La Hán", 18 vị được tạo tác trong tư thế ngồi rất sinh động, rất đời thường. Nét độc đáo của tượng "Thập Bát La Hán" không phải chỉ ở sự khéo léo trong cách tạo tác mà còn ở cảm xúc nội tâm được biểu hiện qua từng khuôn mặt buồn, vui, trầm tư... mỗi người một vẻ. Cuối dãy hành lang là tượng Đức Ông đứng cạnh có Già Lam - Chân Tể và tượng Đức Thánh Hiền, đứng cạnh có Diệm Nhiên - Đại Sĩ.

Hiện vật
Một trong những hiện vật có giá trị nhất còn lưu giữ lại chùa là tấm bia đá dựng năm Vĩnh Thịnh thứ 7 (1711), bia ghi tên những người công đức tu sửa chùa. Phần đặc biệt của bia ghi lại cảnh đẹp của Phố Hiến và một số phường, như: Phường Hàng Bè, Hàng Sũ, Thợ Nhuộm, Cự Đệ, Hàng Thịt... mà nay chỉ còn trong dĩ vãng.

Lễ hội
Hằng năm, vào dịp đại lễ Phật Đản, dịp xuân về, Chùa Chuông lại tổ chức lễ hội, thu hút đông đảo nhân dân trong vùng và khách thập phương. Chùa Chuông cùng các danh thắng khác trong quần thể di tích Phố Hiến là một điểm đến không thể bỏ qua của du khách đến Hưng Yên.

Điện ảnh
Chùa Chuông đã hiện diện khá nhiều trong phim Mê Thảo thời vang bóng của đạo diễn Việt Linh.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Chùa Chuông trên trang Phật tử Việt Nam
 Chùa Chuông trên website Hưng yên
 Chùa Chuông trên báo Hưng Yên
 Ảnh vệ tinh Chùa Chuông trên trang Wikimapia
 Chùa Chuông - Phố Hiến

Chùa tại Hưng Yên
Hưng Yên (thành phố)


title: Inga spiralis

text:
Inga spiralis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Panama.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga spiralis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Panama
Thực vật dễ tổn thương


title: Konbirella

text:
Konbirella là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1892 bởi Duvivier.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Konbirella cardoni (Duvivier, 1892)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Pseudarthria

text:
Pseudarthria là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pseudarthria


title: Bad Wimpfen

text:
Bad Wimpfen là một thị xã ở huyện Heilbronn trong bang Baden-Württemberg miền nam nước Đức. Đô thị này có diện tích km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 7308 người. Vị trí về phía bắc của thành phố Heilbronn, tả ngạn sông Neckar.

Đô thị giáp ranh
Các đô thị giáp ranh Bad Wimpfen gồm (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ): Heilbronn, Bad Rappenau, Offenau, Bad Friedrichshall, Untereisesheim và Neckarsulm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.badwimpfen.de The Trang mạng chính thức of Bad Wimpfen (in German)

 Das Rathaus im Weinbrenner-Stil auf badischewanderungen.de

Cựu quốc gia châu Âu
Cựu cộng hòa
Chấm dứt năm 1803
Thành bang
Khởi đầu thập niên 1300 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Pieve di Cento

text:
Pieve di Cento là một đô thị ở tỉnh Bologna vùng Emilia-Romagna của Ý, có vị trí khoảng 25 km về phía bắc của Bologna. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.804 người và diện tích là 15,8 km².

Pieve di Cento giáp các đô thị sau: Castello d'Argile, Cento, Galliera, San Pietro in Casale, Sant'Agostino.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.pieve.provincia.bo.it/

Đô thị tỉnh Bologna


title: Novales

text:
Novales là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 191 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Alvimare

text:
Alvimare là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Alvimare on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Mahatha ornatipes

text:
Mahatha ornatipes là một loài cua nước ngọt trong họ Parathelphusidae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1915


title: Saint-Quentin-des-Prés

text:
Saint-Quentin-des-Prés là một xã ở tỉnh Oise Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã Saint-Quentin-des-Prés nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintquentindespres


title: Barbatula samantica

text:
Barbatula samantica là một loài cá vây tia thuộc họ Balitoridae.
Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Barbatula samantica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Barbatula
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật được mô tả năm 1978


title: Chamadelle

text:
Chamadelle  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Zehnacker

text:
Zehnacker là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Kiến Đức (thị trấn)

text:
Kiến Đức là thị trấn huyện lỵ của huyện Đắk R'lấp, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Kiến Đức nằm ở trung tâm huyện Đắk R'lấp, cách thành phố Gia Nghĩa 24 km về phía tây theo Quốc lộ 14, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Tuy Đức
Các phía còn lại giáp xã Kiến Thành.

Thị trấn Kiến Đức có diện tích 16,01 km², dân số năm 2019 là 10.808 người, mật độ dân số đạt 675 người/km².

Hành chính
Thị trấn Kiến Đức có 8 tổ dân phố, bon được chia thành 7 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 và bon Đắk B'Lao.

Lịch sử
Trước đây, Kiến Đức là một xã thuộc huyện Đắk R'lấp.

Xã Kiến Đức được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 1988 có diện tích tự nhiên là 3.200 ha, dân số khoảng 710 hộ với 2.679 khẩu chia làm 4 thôn.

Ngày 27 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 61/1999/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập thị trấn Kiến Đức, thị trấn huyện lỵ huyện Đắk R'Lấp trên cơ sở 1.560 ha diện tích tự nhiên và 4.574 người của xã Kiến Đức
Đổi tên xã Kiến Đức thành xã Kiến Thành.

Ngày 30 tháng 6 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 799/QĐ-BXD về việc công nhận đô thị Kiến Đức là đô thị loại IV.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập TDP 9 vào TDP 1
Sáp nhập một phần TDP 7 vào TDP 6
Sáp nhập phần còn lại TDP 7 vào TDP 8.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam


title: Sarbanissa

text:
Sarbanissa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Sarbanissa albifascia Walker, 1865
 Sarbanissa bala Moore, 1865
 Sarbanissa catacoloides Walker, 1862
 Sarbanissa cirrha Jordan, 1912
 Sarbanissa flavida Leech, 1890
 Sarbanissa insocia Walker, 1865
 Sarbanissa interposita Hampson, 1910
 Sarbanissa jordani Clench, 1953
 Sarbanissa longipennis Walker, 1865
 Sarbanissa mandarina Leech, 1890
 Sarbanissa melanura Jordan, 1912
 Sarbanissa nepcha Moore, 1867
 Sarbanissa poecila Jordan, 1912
 Sarbanissa subflava Moore, 1877
 Sarbanissa sundana Holloway, 1982
 Sarbanissa transiens Walker, 1856
 Sarbanissa venosa Moore, 1879
 Sarbanissa venusta Leech, 1888
 Sarbanissa vitalis Jordan, 1926

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Sarbanissa at funet.fi

Agaristinae


title: Callas (định hướng)

text:
Callas có thể là:
 Maria Callas, ca sĩ opera vĩ đại người Mỹ gốc Hy Lạp
 Charlie Callas (1924-2011), diễn viên và nghệ sĩ hài người Mỹ

Ngoài ra:
 Callas Forever, bộ phim sản xuất năm 2002 của đạo diễn Franco Zeffirelli
 Callas, Var, một xã ở Var, Pháp

Xem thêm
 Calas (định hướng)


title: Bulbophyllum citricolor

text:
Bulbophyllum citricolor là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Tipula canakkalensis

text:
Tipula canakkalensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Pseudodaphnella stipata

text:
Pseudodaphnella stipata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pseudodaphnella
Động vật được mô tả năm 1922


title: Abacaria ruficeps

text:
Abacaria ruficeps là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Abacaria


title: 232 Russia

text:
Russia (định danh hành tinh vi hình: 232 Russia) là tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được phân loại là tiểu hành tinh kiểu C và thành phần cấu tạo của nó có lẽ bằng vật liệu cacbonat nguyên thủy. Ngày 31 tháng 01 năm 1883, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Russia khi ông thực hiện quan sát ở Viên và đặt nó theo tên nước Russia (Nga).

Các quan sát cho tiểu hành tinh này được thu thập trong năm 2007 cho thấy chu kỳ quay là 21,8 ± 0,2 giờ với độ sáng biến thiên là 0,2 ± 0,02.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Asteroid Orbital Elements Database
 Minor Planet Discovery Circumstances

Russia
18830131
Russia
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cinguloterebra connelli

text:
Cinguloterebra connelli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cinguloterebra
Động vật được mô tả năm 1985


title: Vympel R-23

text:
Vympel R-23 (tên ký hiệu của NATO AA-7 Apex) là một tên lửa không đối không tầm trung được Liên Xô phát triển cho máy bay chiến đấu. Một phiên bản nâng cấp với tầm bắn lớn là R-24 sau đó được đưa vào phục vụ. Nó có thể so sánh được với AIM-7 Sparrow của Mỹ, cả hai đều thể hiện tốt trong vai trò nhiệm vụ của mình.

Phát triển
Công việc thiết kế một loại tên lửa mới cho MiG-23 bắt đầu vào giữa những năm 1960, dưới sự điều khiển trực tiếp trưởng nhóm thiết kế là V.A. Pustyakov. Được biết đến với tên gọi K-23 trong suốt quá trình thiết kế, loại vũ khí mới có mục đích chống lại máy bay ném bom tầm xa, với khả năng "snap-up" tấn công bất ngờ mục tiêu trên độ cao lớn. Nó là loại tên lửa đầu tiên có ý định sử dụng cả hai hệ thống dẫn đường là radar bán chủ động SARH và tia hồng ngoại IR, nhưng thực tế đã chứng minh là không thể thực hiện được, và người ta đã tách rời SARH và IR (Izdeliye (sản phẩm) 340 và 360) để phát triển thay thế. Cuộc thử nghiệm bắn tên lửa diễn ra vào năm 1967, dù đầu dò tìm của tên lửa SARH tỏ ra khó điều khiển.

Vào năm 1968, Liên Xô thu được một quả tên lửa AIM-7M và một đội của Vympel đã bắt đầu thiết kế một loại tên lửa khác giống hệt AIM-7 với tên gọi K-25. Một sự so sánh đã được thực hiện giữa K-23 và K-25. K-25 kết thúc vào năm 1971. Tuy nhiên, một vài nét nổi bật của Sparrow sau này đã được sử dụng trong việc thiết kế Vympel R-27.

Loại tên lửa với tên gọi R-23, bắt đầu phục vụ vào tháng 1-1974, phiên bản SARH có tên gọi la R-23R, phiên bản IR là R-23T. Ở phương Tây họ biết đến với tên gọi AA-7A và AA-7B tương ứng từng phiên bản. Một phiên bản huấn luyện là R-23UT cũng được phát triển.

Cả hai phiên bản SARH và IR đều sử dụng động cơ và đầu nổ giống nhau, nó có bán kính nổ là 7.92 m (26 ft). Nó có 4 cánh tam giác được xếp như chữ thập ở đằng sau điểm giữa thân, và những cánh tam giác nhỏ điều khiển ở phía sau cánh chính. Một cụm nhỏ có hình tam giác ở bề mặt ở gần mũi (mục đích của nó không rõ ràng). Sự khác nhau bề ngoài suy nhất giữa 2 phiên bản là hình nón mũi, đây là chỗ đặt hệ thống tìm kiếm dẫn đường SARH, và nó ngắn hơn 30 cm so với phiên bản IR.

Tầm bắn cực đại hiệu quả cho R-23R là khoảng 14 km (8.8 mi) tại độ cao thấp và 25 km 15.6 mi) trên độ cao lớn. Tầm bắn của R-23T là khoảng 11 km (6.9 mi), bị giới hạn bởi phạm vi tầm nhìn của hệ thống dẫn đường tìm kiếm, không phải do motor.

Một số lượng lớn R-23 đã được sản xuất, trong đó Molniya (OKB-4) cũng chế tạo như Vympel (OKB-134). R-23 đã được cấp giấy phép chế tạo tại România với tên gọi A-911.

Vào năm 1975, một phiên bản cải tiến của R-23 được phát triển để sử dụng trên MiG-23ML/MLD. Phiên bản SAHR R-24R có thể khóa mục tiêu sau khi phóng và tầm bắn được mở rộng (tăng lên 50 km) và độ cao đạt được cũng được nâng lên (25.000 m/82.000 ft), trong khi phiên bản IR R-24T có một thiết bị tìm kiếm hết sức nhạy cảm. Cả hai phiên bản có động cơ motor lớn, một đầu nổ lớn. Chúng được chính thức biết đến với tên gọi Izdeliye (sản phẩm) 140 và 160 ở Liên Xô, AA-7C và AA-7D ở phương Tây.

R-24 hoạt động với số lượng giới hạn khi MiG-23 về hưu vào năm 1997.

Thành tích
Thành tích trong chiến đấu của R-23/24 hầu hết được diễn ra tại thung lũng Beqaa tháng 6-1982, trong suốt cuộc chiến tranh Liban năm 1982. Một vài thông tin từ phía Nga được mọi người xác nhận:

Vào 6 tháng 6-1982, một chiếc MiG-23 đã bắn hạ một chiếc BQM-34 UAV của Israel bằng một tên lửa R-23. 7 tháng 6-1982, 3 chiếc MiG-23MF (phi công Khallyak, Said, Merza) tấn công một toán F-16. Phi đội trưởng Merza đã phát hiện những chiếc F-16 từ khoảng cách 23 km và bắn hạ 2 chiếc F-16 với tên lửa R-23/AA-7 Apex (một từ khoảng cách 9 km, một trong khoảng 7 hoặc 8 km); tuy nhiên, bản thân anh ta cũng bị bắn hạ. Vào 8 tháng 6-1982, 2 chiếc MiG-23MF lại gặp một toán F-16. Thiếu tá Tokhau đã hạ một chiếc F-16 từ 20 km, anh ta cũng bắn hạ một chiếc cách 7 km bằng tên lửa R-23; tuy nhiên, anh ta cũng bị bắn hạ bởi một tên lửa AIM-9 Sidewinder từ một chiếc F-16. 9 tháng 6-1982, 2 chiếc MiG-23MF (phi công là Dib và Said) tấn công một nhóm F-16. Dib bắt hạ một chiếc F-16 từ xa 6 hay 7 km với một quả R-23, nhưng anh ta cũng bị bắn hạ, cũng bằng một quả AIM-9 "Sidewinder".

R-23/24 còn được sử dụng ở Angola vào cuối những năm 1980, MiG-23MF Không quân Cuba đã bắn một số tên lửa R-23 tấn công những chiếc Dassault Mirage F1 của Nam Phi, họ đã bắn hạ ít nhất 2 chiếc và không chịu một sự tổn thất nào.

Rất nhiều R-23 được sử dụng trong chiến tranh giữa Iran và Iraq, khi MiG-23 của Iraq bắn những chiếc F-4D/E và F-5E của Iran.

Thông số kỹ thuật

 Chiều dài: (R-23R, R-24R) 4.5 m (14 ft 9 in); (R-23T, R-24T) 4.2 m (13 ft 9 in).
 Sải cánh: 1 m (3 ft 5 in).
 Đường kính: 223 mm (8.8 in).
 Trọng lượng: (R-23R, R-24R) 222 kg (489 lb), 243 kg (536 lb); (R-23T, R-24T) 215 kg (474 lb), 235 kg (518 lb).
 Vận tốc: Mach 3.
 Tầm bay: (R-23R) 35 km (22 mi); (R-24R) 50 km (31 mi); (R-23T, R-24T) 15 km (9.4 mi).
 Hệ thống dẫn đường: (R-23R, R-24R) SARH; (R-23T, R-24T), IR.
 Đầu nổ: thuốc nổ mạnh nổ không tiếp xúc, 25 kg (55 lb) (R-23) hoặc 35 kg (77 lb) (R-24).

Tham khảo

Tên lửa không đối không của Liên Xô
Tên lửa dẫn đường của Không quân Xô Viết
Tên lửa không đối không trong Chiến tranh Lạnh của Liên Xô
Tên lửa không đối không của Nga
Tên lửa Nga


title: 18567 Segenthau

text:
18567 Segenthau (1997 SS4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 1997 ở Starkenburg Observatory, Heppenheim.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18567 Segenthau

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Cassis kreipli

text:
Cassis kreipli là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cassidae, họ ốc kim khôi.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 2003


title: Ormosia officiosa

text:
Ormosia officiosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Ammobates lebedevi

text:
Ammobates lebedevi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Popov mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Ammobates
Động vật được mô tả năm 1951


title: Spargaloma

text:
Spargaloma là một chi bướm đêm trong họ Erebidae.

Các loài
 Spargaloma perditalis
 Spargaloma semilineata
 Spargaloma sexpunctata
 Spargaloma umbrifascia

Chú thích

Tham khảo

Eublemmini


title: Tàu ngầm lớp Sava

text:
Tàu ngầm lớp Sava là loại tàu ngầm điện-diesel cuối cùng do Nam Tư chế tạo trong những năm 1970. Nó là phiên bản cải tiến của tàu ngầm lớp Heroj, lớp tàu ngầm này có tính năng tự động hóa cao hơn giúp giảm số lượng thủy thủ đoàn từ đó giảm kích thước của tàu, nhưng vẫn giữ được các đặc tính chiến thuật và kỹ thuật. Từ năm 1975 đến 1981 xưởng đóng tàu tại Split đã đóng hai chiếc tàu ngầm thuộc lớp này và theo truyền thống chúng được đặt tên theo các con sông tại Nam Tư. Hệ thống điện tử và vũ khí được chuyển giao từ Liên Xô. Sau khi Nam Tư tan rã năm 2003 hai chiếc được chia cho Serbia và Montenegro mỗi nước một chiếc. Chúng vẫn hoạt động trong các hạm đội cho đến năm 2006 sau đó được ra khỏi biên chế.

Tham khảo

Conway's All the World's Fighting ships 1047-1995. ISBN 1-55750-132-7

Sava
Tàu ngầm Nam Tư
Lớp tàu ngầm


title: Setodes madagasca

text:
Setodes madagasca là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Setodes


title: 973

text:
Năm 973 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 973


title: Saint-Thomé

text:
Saint-Thomé  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintthome


title: Lê Văn Trung

text:
Lê Văn Trung là một cái tên Việt rất phổ biến. Một số nhân vật nổi bật người Việt cùng tên này như:

 Lê Văn Trung (?-?), tướng lĩnh thời Hậu Lê, trấn trị huyện Lệ Giang (Lễ Dương), người có khai tạo làng Bình Trung (Thăng Bình) cuối thế kỷ 15.
 Lê Văn Trung, hay Lê Trung (?-1798), một tướng lĩnh Tây Sơn, dưới quyền Trần Quang Diệu, từng làm đến chức Đại tư lệ.

 Hiền nhơn Lê Văn Trung, chức sắc Cao Đài giữ chức Cố vấn Hiệp Thiên Đài, kiêm Chưởng quản Hội Thánh Phước Thiện Nam phái, Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh.


title: 11184 Postma

text:
11184 Postma (1998 HJ9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 4 năm 1998 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11184 Postma

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Lasioglossum lactineum

text:
Lasioglossum lactineum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Mauranipur

text:
Mauranipur là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Jhansi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mauranipur có dân số 50.886 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Mauranipur có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Mauranipur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Tipula derbyi

text:
Tipula derbyi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Lype tipmanee

text:
Lype tipmanee là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Lype


title: Hoplitis bombiformis

text:
Hoplitis bombiformis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được van der Zanden mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Süderhackstedt

text:
Süderhackstedt () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Süderhackstedt có diện tích 10,15 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 349 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Rüthnick

text:
Rüthnick là một đô thị thuộc huyện Ostprignitz-Ruppin, bang Brandenburg, Đức. Đô thị Rüthnick có diện tích 17,66 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 491 người.

Tham khảo


title: Rismethus lotharensis

text:
Rismethus lotharensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira & Becker miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Rismethus


title: Vĩnh Tân, Vĩnh Châu

text:
Vĩnh Tân là một xã thuộc thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vĩnh Tân nằm ở phía tây thị xã Vĩnh Châu, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Vĩnh Phước
Phía tây giáp xã Lai Hòa
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc giáp tỉnh Bạc Liêu và huyện Mỹ Xuyên.

Xã Vĩnh Tân có diện tích 52,08 km², dân số năm 2020 là 15.403 người, mật độ dân số đạt 296 người/km².

Hành chính
Xã Vĩnh Tân được chia thành 11 ấp: Điền Giữa, Năm Căn, Nô Puôl, Nô Thum, Tân Hòa, Tân Nam, Tân Trà, Tham Chu, Trà Vôn A, Trà Vôn B, Xẻo Xu.

Lịch sử
Trước đây, Vĩnh Tân là một xã thuộc huyện Vĩnh Châu.

Ngày 15 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 70-HĐBT về việc chia xã Vĩnh Phước thành bảy xã lấy tên là xã Vĩnh Phước, Vĩnh Tân, Vĩnh Thành, Vĩnh Tiến, Vĩnh Bình, Vĩnh Hiệp và xã Vĩnh Tỉnh.

Ngày 16 tháng 9 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 128-HĐBT về việc sáp nhập xã Vĩnh Thành vào xã Vĩnh Tân.

Ngày 7 tháng 12 năm 1990, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định 547/QĐ-TCCP về việc giải thể xã Hòa Hải sáp nhập vào xã Lai Hòa và xã Vĩnh Tân.

Từ ngày 25 tháng 8 năm 2011, xã Vĩnh Tân thuộc thị xã Vĩnh Châu như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo


title: Loison-sous-Lens

text:
Loison-sous-Lens là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official Web site
 Website of the Communaupole de Lens-Liévin
 Loison-sous-Lens on the Quid website

Loisonsouslens


title: Galerudolphia gertiae

text:
Galerudolphia gertiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bolz & Wagner miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Galerudolphia