title: Bhikhiwind

text:
Bhikhiwind là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Amritsar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhikhiwind có dân số 10.269 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bhikhiwind có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Bhikhiwind, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Elater werneri

text:
Elater werneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Elater


title: Mastigodiaptomus

text:
Mastigodiaptomus là một chi động vật giáp xác trong họ Diaptomidae.

Các loài
Chi này gồm các loài:
Mastigodiaptomus albuquerquensis (Herrick, 1895) – México, Hoa Kỳ
Mastigodiaptomus amatitlanensis (M. S. Wilson, 1941) – Guatemala
Mastigodiaptomus maya Suárez-Morales & Elías-Gutiérrez, 2000 – Campeche
Mastigodiaptomus montezumae (Brehm, 1955) – central México
Mastigodiaptomus nesus Bowman, 1986 – đông nam México
Mastigodiaptomus purpureus (Marsh, 1907) – Cuba, Haiti
Mastigodiaptomus reidae Suárez-Morales & Elías-Gutiérrez, 2000 – Campeche
Mastigodiaptomus texensis M. S. Wilson, 1953 – Tamaulipas, Yucatán Peninsula

Chú thích

Tham khảo

Diaptomidae


title: Timbellus miyokoae

text:
Timbellus miyokoae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Timbellus


title: Dãy núi Atlas

text:
Dãy núi Atlas (tiếng Berber: idurar n Watlas, tiếng Ả Rập: جبال الأطلس) là một dãy núi thuộc vùng Maghreb, tây bắc châu Phi. Với độ dài khoảng 2.500 km qua Maroc, Algérie, và Tunisia, dãy núi này phân cách bờ biển Địa Trung Hải và Đại Tây Dương với sa mạc Sahara. Đỉnh cao nhất là ngọn núi Toubkal ở Tây Nam Maroc, với độ cao 4.167 mét so với mặt nước biển. Dân cư vùng núi Atlas chủ yếu là người Berber. Từ "núi" trong một số ngôn ngữ Berber là Adrar và adras, được cho là nguồn gốc tên của địa danh này. Những ngọn núi ở đây là nhà của một số loài thực vật và động vật chủ yếu xuất hiện ở châu Phi, rất nhiều trong số đó có nguy cơ tuyệt chủng và một số đã tuyệt chủng.

Địa chất

Lớp móng của phần lớn châu Phi được tạo nên trong thời kỳ Tiền Cambri và có tuổi đời lớn hơn Dãy núi Atlas rất nhiều. Dãy núi hình thành trong ba giai đoạn địa chất sau đó của Trái Đất.

Quá trình biến dạng kiến tạo đầu tiên tạo nên dãy Tiểu Atlas, hình thành từ Đại Cổ sinh (khoảng 300 triệu năm trước) do sự va chạm lục địa. Dãy Tiểu Atlas (Anti-Atlas) được cho là một phần của Kiến tạo sơn Alleghany, hình thành khi châu Phi và châu Mỹ va chạm với nhau. Ngày nay, tàn dư của vụ va chạm có thể thấy tại miền Đông nước Mỹ. Một số phần còn lại cũng xuất hiện trong dãy núi Appalachia ở Bắc Mỹ.

Giai đoạn thứ hai xảy ra trong Đại Trung sinh (trước ~66 My). Nó bao gồm một loạt các sự mở rộng của lớp vỏ Trái Đất dẫn đến đứt gãy và phân chia các lục địa như trên. Sự mở rộng này đã tạo nên nhiều bồn trầm tích dày xuyên lục địa bao gồm dãy Atlas hiện nay. Phần lớn đá tạo nên bề mặt của dãy Thượng Atlas hiện nay từng nằm dưới biển trong thời gian này.

Cuối cùng, đến Kỳ Cổ Cận và Kỳ Tân Cận (~66 triệu đến ~1,8 triệu năm trước), khu vực dãy Atlas được nâng lên do các mảng châu Âu và châu Phi va chạm nhau ở cực nam của bán đảo Iberia, dẫn đến sự hình thành của dãy Thượng Atlas, cũng như eo biển Gilbraltar, dãy Alps và Pyrénées. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho một đới hút chìm trong vùng Atlas, hay việc dày lên của vỏ Trái Đất vốn thường xảy ra do va chạm lục địa. Thực chất, một trong những đặc điểm địa chất ngạc nhiên nhất của dãy Atlas là sự dày lên của lớp vỏ và sự ngắn đi kiến tạo tương đối ít so với chiều cao của dãy núi.

Dãy núi phụ

Dãy núi có thể được chia làm bốn khu vực chính:

 Tiểu Atlas (Anti-Atlas), Thượng Atlas và Trung Atlas (Maroc)
 Atlas Sahara (Algeria)
 Tell Atlas (Maroc, Algeria, Tunisia)
 Dãy núi Aurès (Algeria, Tunisia)

Tiểu Atlas

Dãy Tiểu Atlas chạy từ bờ Đại Tây Dương ở tây nam Maroc về phía đông bắc với đỉnh Ouarzazate và về phía đông tới thành phố Tafilalt, dài khoảng 500 km. Ở phía Nam nó giáp sa mạc Sahara. Điểm cực đông của Tiểu Atlas là dãy Jbel Saghro và điểm cực bắc là một phần của dãy Thượng Atlas. Khu vực này cũng bao gồm Djebel Siroua, một khối núi có nguồn gốc núi lửa với đỉnh cao nhất ở 3.304 m. Jebel Bani là một dãy núi thấp hơn chạy dọc sườn nam của Tiểu Atlas.

Thượng Atlas

Dãy Thượng Atlas nằm ở trung tâm Maroc trải dài từ bờ biển Đại Tây Dương ở phía tây đến biên giới Maroc–Algeria. Nó có một vài đỉnh núi cao hơn 4.000 m, bao gồm đỉnh núi cao nhất Bắc Phi, Toubkal (cao 4.167 m) và Ighil m'Goun (4.071 m). Ở bờ Đại Tây Dương và về phía tây nam, dãy núi thấp hẳn đi và chuyển thành dãy Tiểu Atlas. Về phía Bắc, trong hướng của Marrakesh, dãy núi hạ dốc chậm hơn. Trên đỉnh Ouarzazate khối núi bị cắt qua bởi thung lũng Draa về hướng nam. Nơi đây chủ yếu định cư bởi người Berber sống trong các làng nhỏ và trồng trọt trong những cao nguyên của thung lũng Ourika. Gần Barrage Cavagnac có một đập thủy điện tạo nên hồ nhân tạo Lalla Takerkoust. Con hồ này cũng là nguồn cá cho ngư dân địa phương.

Những làng mạc và thị trấn lớn nhất trong khu vực là Ouarzazate, Tahannaout, Amizmiz, Imlil, Tin Mal và Ijoukak.

Trung Atlas

Dãy Trung Atlas nằm hoàn toàn trong Maroc và nằm phía bắc trong số ba dãy Atlas chính. Dãy núi được phân cách với Thượng Atlas bởi hai con sông Moulouya và Oum Er-Rbia, và nằm ở phía năm dãy Rif, phân cách bởi sông Sebou. Về phía tây là những đồng bằng ven biển của Maroc với nhiều thành phố lớn, và về phía đông là những cao nguyên nằm giữa sa mạc Sahara và Tell Atlas. Điểm cao nhất của Trung Atlas là jbel Bou Naceur (3340 m). Trung Atlas có nhiều mưa hơn khu vực phía nam, khiến nó trở thành một nơi giữ nước quan trong cho những đồng bằng ven biển và đảm bảo tính đa dạng sinh học. Nơi đây là nhà của phần lớn cá thể loài Macaca sylvanus.

Atlas Sahara

Dãy Atlas Sahara của Algérie nằm ở phía đông của dãy Atlas. Tuy không cao bằng dãy Thượng Atlas, chúng vẫn cao hơn nhiều so với dãy Tell Atlas nằm ở phía bắc gần bờ biển Địa Trung Hải. Đỉnh cao nhất là Djebel Aissa, ở độ cao 2.236 mét. Chúng đánh dấu biên giới phía bắc của sa mạc Sahara. Các ngọn núi này có ít mưa và thích hợp cho nông nghiệp hơn là vùng cao nguyên ở phía bắc. Hầu hết dân cư trong vùng là người Chaoui Berbers.

Tell Atlas

Dãy Tell Atlas là dãy núi dài hơn 1.500 km, trải dài từ Maroc sang Algeria và Tunisia. Nó chạy song song với bờ biển Địa Trung Hải. Cùng với dãy Atlas Sahara ở phía nam, hai dãy núi chạy gần như song song và đi về cùng một điểm ở phía đông, hợp lại ở đông Algeria. Khu vực ở phía nam của dãy núi này là cao nguyên Hautes Plaines, với hồ trong mùa mưa và những cánh đồng mưa vào mùa khô.

Aurès

Dãy núi Aurès là phần viễn đông của dãy Atlas. Nó trải dài trên Algérie và Tunisia.

Tham khảo

Dãy núi Atlas
Dãy núi châu Phi
Maghreb
Tỉnh địa lý tự nhiên


title: Blesme

text:
Blesme  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 119 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Coupvray

text:
Coupvray là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, quận Torcy, tổng Thorigny-sur-Marne. Tọa độ địa lý của xã là 48° 53' vĩ độ bắc, 02° 47' kinh độ đông.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Cupressiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Official Web site of the village of Coupvray
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Coupvray
Map of Coupvray on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Boliney, Abra

text:
Boliney là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.349 người trong 639 hộ.

Các khu phố (barangay)

Boliney được chia thành 8 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2007 Philippine Census Information
 2007 Local Elections
 Barangay Level Classifieds for Boliney

Abra
Đô thị của Abra


title: Melanotus mamillanus

text:
Melanotus mamillanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Xeromphalina

text:
Xeromphalina là một chi nấm trong họ Mycenaceae. Chi này phân bố phổ biến, và có about 30 species.

Các loài
X. amara
X. brunneola
X. campanella
X. campanelloides
X. cauticinalis
X. cornui
X. fraxinophila
X. fulvipes
X. kauffmanii
X. leonina
X. orickiana
X. picta
X. podocarpi
X. setulipes
X. tenuipes
X. testacea

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mycenaceae


title: Biến áp

text:
Máy biến áp hay máy biến thế, tên ngắn gọn là biến áp, là thiết bị điện thực hiện truyền đưa năng lượng hoặc tín hiệu điện xoay chiều giữa các mạch điện thông qua cảm ứng điện từ.

Máy biến áp gồm có một cuộn dây sơ cấp và một hay nhiều cuộn dây thứ cấp liên kết qua trường điện từ. Khi đưa dòng điện với điện áp xác định vào cuộn sơ cấp, sẽ tạo ra trường điện từ. Theo định luật cảm ứng Faraday trường điện từ tạo ra dòng điện cảm ứng ở các cuộn thứ cấp. Để đảm bảo sự truyền đưa năng lượng thì bố trí mạch dẫn từ qua lõi cuộn dây. Vật liệu dẫn từ phụ thuộc tần số làm việc.
 Ở tần số thấp như biến áp điện lực, âm tần thì dùng lá vật liệu từ mềm có độ từ thẩm cao như thép silic, permalloy,... và mạch từ khép kín như các lõi ghép bằng lá chữ E, chữ U, chữ I.
 Ở tần số cao, vùng siêu âm và sóng radio thì dùng lõi ferrit khép kín mạch từ.

Ở tần số siêu cao là vùng vi sóng và sóng truyền hình, vẫn có các biến áp dùng lõi không khí và thường không khép mạch từ. Tuy nhiên quan hệ điện từ của chúng khác với hai loại nói trên, và không coi là biến áp thật sự.

Các cuộn sơ cấp và thứ cấp có thể cách ly hay nối với nhau về điện, hoặc dùng chung vòng dây như trong biến áp tự ngẫu. Thông thường tỷ số điện áp trên cuộn thứ cấp với điện áp trên cuộn sơ cấp tỷ lệ với số vòng quấn, và gọi là tỷ số biến áp. Khi tỷ số này >1 thì gọi là hạ áp, ngược lại <1 thì gọi là tăng áp.

Các biến áp điện lực có kích thước và công suất lớn, thích hợp với tên gọi máy biến áp. Máy biến áp đóng vai trò rất quan trọng trong truyền tải điện năng.

Biến áp cũng là một linh kiện điện tử quan trọng trong kỹ thuật điện tử và truyền thông.

Lịch sử phát triển
 Năm 1831: Michael Faraday phát hiện ra hiện tượng dòng điện tạo ra từ trường và ngược lại, sự biến thiên từ trường cũng tạo ra dòng điện.
 Năm 1884: Máy biến áp đầu tiên được sáng chế ra bởi Károly Zipernowsky, Miksa Déri và Ottó Titusz Bláthy.
 Năm 1886: Máy biến áp cho điện xoay chiều lần đầu tiên được đưa vào sử dụng tại Massachusetts, Mĩ.
 Năm 1889: Mikhail Dolivo-Dobrovolsky chế tạo ra máy biến áp 3 pha đầu tiên.
 Năm 1891: Máy biến áp Tesla được chế tạo bởi Nikola Tesla, có khả năng tạo ra dòng điện xoay chiều với tần số và hiệu điện thế cao.

Nguyên tắc hoạt động

Máy biến thế hoạt động tuân theo 2 hiện tượng vật lý:
 Dòng điện chạy qua dây dẫn tạo ra từ trường (từ trường)
 Sự biến thiên từ thông trong cuộn dây tạo ra 1 hiệu điện thế cảm ứng (cảm ứng điện)
Dòng điện được tạo ra trong cuộn dây sơ cấp khi nối với hiệu điện thế sơ cấp, và 1 từ trường biến thiên trong lõi sắt. Từ trường biến thiên này tạo ra trong mạch điện thứ cấp 1 hiệu điện thế thứ cấp. Như vậy hiệu điện thế sơ cấp có thể thay đổi được hiệu điện thế thứ cấp thông qua từ trường. Sự biến đổi này có thể được điều chỉnh qua số vòng quấn trên lõi sắt.

Khi , , ,  và , , ,  là số vòng quấn, hiệu điện thế, dòng điện và từ thông trong mạch điện sơ cấp và thứ cấp (primary và secondary) thì theo Định luật Faraday ta có:
 và
Nếu  =  thì ,

ngoài ra

Như vậy  (máy biến thế lý tưởng).

Ví dụ, 1 máy biến thế có công suất 400 W, tỉ lệ biến thế 80:5
 Phía sơ cấp 80 V, 5 A, 160 vòng
 Phía thứ cấp 5 V, 80 A, 10 vòng

Phân loại máy biến áp
Máy biến áp (MBA) có thể phân làm nhiều loại khác nhau dựa vào:
 Cấu tạo: MBA một pha và MBA ba pha
 Chức năng: MBA hạ thế và MBA tăng thế
 Cách thức cách điện: MBA lõi dầu, lõi không khí...
 Nhiệm vụ: MBA Điện lực, MBA dân dụng, MBA hàn, MBA xung...
 Công suất hay hiệu điện thế
...

Ký hiệu trong mạch điện

Lĩnh vực sử dụng

Máy biến áp có thể chuyển đổi hiệu điện thế (điện áp) đúng với giá trị mong muốn, ví dụ từ đường dây trung thế 10 kV sang mức hạ thế 220 V hay 400 V dùng trong sinh hoạt dân cư. Tại các nhà máy phát điện, máy biến áp thường chuyển hiệu điện thế mức trung thế từ máy phát điện (10 kV đến 50 kV) sang mức cao thế (110 kV đến 500 kV hay cao hơn) trước khi truyền tải lên đường dây điện cao thế. Trong truyền tải điện năng với khoảng cách xa, hiệu điện thế càng cao thì hao hụt càng ít.

Ngoài ra còn có các máy biến thế có công suất nhỏ hơn, máy biến áp (ổn áp) dùng để ổn định điện áp trong nhà, hay các cục biến thế, cục sạc,... dùng cho các thiết bị điện với hiệu điện thế nhỏ (230 V sang 24 V, 12 V, 3 V,...).

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Máy biến áp - Hướng dẫn Java Tương tác  Phòng thí nghiệm Cao từ trường Quốc gia
Bên trong Máy biến áp của Đại học Denver
Hiểu Máy biến áp: Đặc điểm và Hạn chế của Tạp chí Conformity
3 Thông tin và cấu trúc pha của Máy biến áp — Điểm cấp nguồn 3 pha

ứng dụng Java cho máy biến áp
Mạch 3 pha của máy biến áp

Bài cơ bản sơ khai
Linh kiện điện tử
Kỹ thuật điện tử
Máy điện
Thiết bị điện
Kỹ thuật điện
Phát minh của Hungary


title: Lan hoàng hạc

text:
Lan hoàng hạc hay hoàng hạc, hoàng long (danh pháp hai phần: Coelogyne lawrenceana) là một loài phong lan.

Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, có mặt ở miền Trung.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật đặc hữu Việt Nam


title: Caloptilia dondavisi

text:
Caloptilia dondavisi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Galápagos.

Ấu trùng ăn Rhynchosia minima. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Kokusai Ki-76

text:
Chiếc Kokusai Ki-76 là một kiểu máy bay cánh đơn được Lục quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng như là máy bay liên lạc và trinh sát mục tiêu pháo binh trong Thế Chiến II. Đôi khi chúng còn được sử dụng trong vai trò chống tàu ngầm. Phe Đồng Minh đặt tên cho kiểu máy bay này là Stella.

Thiết kế và phát triển
Vào năm 1940, Lục quân Đế quốc Nhật Bản yêu cầu Nippon Kokusai Koku Kogyo sản xuất một kiểu máy bay trinh sát mục tiêu pháo binh và liên lạc. Kết quả là kiểu Ki-76 chịu ảnh hưởng và trông tương tự như chiếc Fieseler Fi 156 "Storch" của Đức, cho dù không phải là một bản sao chính xác.

Giống như chiếc Storch, Ki-76 là một kiểu máy bay cánh đơn có cánh đóng cao và bộ càng đáp cố định không xếp được. Tuy nhiên, thay vì trang bị kiểu cánh nắp có rãnh như chiếc máy bay Đức, Ki-76 lại được trang bị kiểu cánh nắp Fowler, cũng như loại động cơ bố trí hình tròn Hitachi Ha-42 thay cho loại động cơ thẳng hàng Argus As 10 trên chiếc Storch.

Chuyến bay đầu tiên diễn ra vào tháng 5 năm 1941. Chiếc nguyên mẫu Ki-76 được cho là thành công khi được đánh giá so sánh với một chiếc Fi-156 kiểu mẫu, và được yêu cầu đưa vào sản xuất dưới tên gọi Máy bay Chỉ huy Liên lạc Lục quân Kiểu 3 vào tháng 11 năm 1942.

Lịch sử hoạt động
Chiếc Ki-76 phục vụ với vai trò máy bay trinh sát mục tiêu pháo binh và máy bay liên lạc cho đến hết chiến tranh. Những chiếc Ki-76 còn được sử dụng như là máy bay chống tàu ngầm, hoạt động từ tàu sân bay hộ tống Akitsu Maru của Lục quân Nhật, được trang bị móc hãm và mang theo hai bom chống ngầm 60 kg (132 lb).

Các nước sử dụng

Lục quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (Ki-76)

Tham khảo: Encyclopedia of Military Aircraft

Đặc tính chung
 Đội bay: 02 người (phi công & trinh sát viên)
 Chiều dài: 9,65 m (31 ft 4 in)
 Sải cánh: 15,00 m (49 ft 2 in)
 Chiều cao: 2,90 m (9 ft 6 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 29,40 m² (316,46 ft²)
 Trọng lượng không tải: 1.110 kg (2.447 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.623 kg (3.571 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Hitachi Ha-42 9 xy lanh bố trí hình tròn làm mát bằng không khí, công suất 310 mã lực (231 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 178 km/h (96 knot, 111 mph)
 Tầm bay tối đa: 750 km (405 nm, 466 mi)
 Trần bay: 5.630 m (18.470 ft)

Vũ khí
 1 x súng máy 7,7 mm (0,303 in) gắn trên buồng lái phía sau
 2 x mìn 60 kg (132 lb) trên một số phiên bản chống tàu ngầm

Tham khảo

 Francillon, R.J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London: Putnam, 1970. ISBN 370 00033 1.
 Jackson, Robert, The Encyclopedia of Military Aircraft, Parragon, 2002. ISBN 0-75258-130-9

Liên kết ngoài
 Virtual Aircraft Museum

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
 Fieseler Fi 156
 Kobeseiko Te-Go
 Meridionali Ro.63
 Westland Lysander

Trình tự thiết kế
Ki-67 - Ki-70 - Ki-74 - Ki-76 - Ki-77 - Ki-78 - Ki-78

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản

Máy bay quân sự Nhật Bản thập niên 1940
Máy bay Kokusai
Máy bay chiến đấu
Máy bay trinh sát
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay quân sự
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Dodona

text:
Dodona là một đền thờ ở Epirus Tây Bắc Hy Lạp, là một đền thờ dành cho một nữ thần mẹ được xác định tại địa điểm khác với Rhea hoặc Gaia, nhưng ở đây gọi là Dione được tham gia và thay thế một phần trong những thời điểm lịch sử của Hy Lạp của thần Zeus.
Đền thờ Dodona, vợ của thần Zeus không phải là Hera mà là nữ thần Dione - Dione là tên dạng giống cái của "Zeus". Vị trí của nữ thần là một nữ thần khổng lồ Titan cho thấy nữ thần Dione là một vị thần rất nhiều quyền năng thời tiền Hy Lạp và nguyên thủy khu đền thờ này được dùng để thờ bà.
Đền thờ Dodona được coi là đền thờ lâu đời nhất của Hy Lạp, có niên đại thiên niên kỷ thứ hai trước Công Nguyên theo Herodotus. Nằm trong một khu vực sâu, cách xa từ poleis chính Hy Lạp, nó được coi là chỉ đứng thứ hai sau đền thờ Delphi về uy tín.
Sự sùng bái thần Zeus tại Dodona thuộc Epirus, nơi có những bằng chứng cho thấy sự hiện diện của các hoạt động tôn giáo ở đây từ thiên niên kỷ thứ 2 Công nguyên, tập trung xung quanh một cay sồi thiêng. Khi thiên sử thi Odyssey được sáng tác (vào khoảng năm 750 TCN), nơi đây đã có những lời tiên tri của các nhà tu chân đất được gọi là Selloi là những người nằm trên mặt đất và quan sát những chuyển động rì rào của là và cành cây sồi (Odyssey 14.326-7). Khoảng thời gian mà Herodotus viết về Dodona, các nữ tu gọi là peleiades ("sứ giả của hòa bình") đã thay thế các nhà tu Selloi.

Tham khảo

Đền thờ Hy Lạp
Địa điểm khảo cổ Hy Lạp


title: Mode-locking

text:
Mode-locking là một kĩ thuật trong quang học nhờ đó laser có thể tạo ra các xung sáng cực ngắn, cỡ picô giây (10-12s) or femto giây (10-15s).

Cơ sở của kĩ thuật này là tạo ra mối liên hệ về pha xác định giữa các mode của buồng cộng hưởng laser. Khi đó, laser được gọi là “khóa pha” hay “khóa mode”. Sự giao thoa giữa các mode này tạo ra chuỗi các xung laser. Tùy theo các thuộc tính của laser, các xung này có thể rất ngắn, cỡ vài femto giây.

Các mode của buồng cộng hưởng laser

Mặc dù ánh sáng laser là ánh sáng kết hợp nhất nhưng nó không đơn sắc hoàn toàn. Tất cả các laser đều tạo ra ánh sáng trong một dải tần nào đó. Dải tần hoạt động của laser được xác định chủ yếu bởi môi trường khuếch đại và được gọi là dải tần khuếch đại. Ví dụ, một loại laser khí thông dụng He-Ne có dải tần khuếch đại khoảng 1.5 5 GHz (độ rộng phổ cỡ 0.002 nm), trong khi đó, laser rắn (Ti:Sapphire) có dải tần khoảng 128 THz (độ rộng phổ cỡ 300 nm).

Nhân tố thứ hai xác định tần số phát xạ của laser là buồng quang học hay buồng cộng hưởng. Buồng cộng hưởng đơn giản nhất gồm hai gương phẳng, đặt đối diện hai bên môi trường khuếch đại laser (cấu hình này được gọi là buồng Fabry-Perot). Do ánh sáng là sóng, khi bị giữ giữa hai gương, nó sẽ tự giao thoa và hình thành sóng dừng.

Các sóng dừng tạo thành một tập các tần số rời rạc; được gọi là mode dọc của buồng. Các mode này là ánh sáng có tần số mà buồng cộng hưởng cho phép duy trì, tất cả các tần số khác bị dập tắt do giao thoa. Đối với buồng gồm hai gương phẳng, các mode được phép là các mode có bước sóng là ước của khoảng cách L giữa hai gương, tức là L = q λ/2, với q là một số nguyên được gọi là bậc mode.

Trong thực tế, khoảng cách L thường lớn hơn nhiều bước sóng ánh sáng λ, do đó giá trị của q rất lớn (khoảng 105 to 106). Điểm lý thú là khoảng cách tần số giữa hai mode liên tiếp bất kỳ q và q+1; cho bởi công thức (đối với buồng cộng hưởng rỗng có chiều dài L): Δν:

với c là vận tốc ánh sáng (≈3×108 m•s−1) là hằng số

Từ phương trình trên, một laser nhỏ với khoảng cách hai gương 30 cm có khoảng cách tần số giữa các mode dọc là 0.5 GHz. Như vậy, đối với hai laser đề cập ở trên, với buồng cộng hưởng 30 cm, laser He-Ne có dải tần 1.5 GHz sẽ phát 3 mode dọc, trong khi laser Ti:sapphire có dải tần 128 THz sẽ phát chừng 250000 mode.

Mỗi mode dọc có độ rộng tần số nào đó nhưng nhỏ hơn nhiều khoảng cách tần số giữa các mode.

Lý thuyết Mode-locking

Trong một laser đơn giản, mỗi mode dao động độc lập, không có quan hệ cố định với nhau, giống như một tập hợp các laser có tần số phát hơi khác nhau một chút. Pha ánh sáng của mỗi mode không cố định, và biến đổi ngẫu nhiên do các yếu tố như sự biến đổi về nhiệt độ trong môi trường laser. Trong những laser chỉ có vài mode, sự giao thoa giữa các mode có thể gây ra hiệu ứng beat, dẫn đến sự thăng giáng cường độ một cách ngẫu nhiên; trong những laser có nhiều nghìn mode, hiệu ứng giao thoa có xu hướng trung bình hóa tới gần cường độ ổn định của laser, và laser hoạt động ở chế độ liên tục – cw (continuous wave).
Nếu thay vì dao động độc lập, mỗi mode có chênh pha cố định đối với các mode liền kề, laser sẽ hoạt động hoàn toàn khác. Thay vì có cường độ phát không đổi hoặc ngẫu nhiên, các mode của laser sẽ giao thoa với nhau và tạo thành xung ánh sáng. Khi đó, laser thường được gọi là “khóa mode” hay “khóa pha”. Các xung này cách nhau một khoảng thời gian τ = 2L/c, là khoảng thời gian để ánh sáng đi trọn một vòng trong buồng cộng hưởng. Khoảng thời gian này tương ứng với khoảng cách tần số của laser Δν = 1/τ.

Độ dài của xung sáng được xác định bởi số mode bị khóa (trong thực tế, không nhất thiết “toàn bộ” mode của laser phải bị khóa pha). Nếu có “N” mode bị khóa, có khoảng cách tần số Δν, độ rộng dải tần bị khóa là NΔν. Dải tần càng rộng, xung laser càng ngắn. Trong thực tế, độ rộng thực của xung được xác định qua dạng xung hình thành do liên hệ về pha và tần số của mỗi mode dọc. Ví dụ, nếu laser tạo ra xung có đường bao dạng Gaussian, độ rộng xung nhỏ nhất Δt sẽ tính theo công thức:
.
Giá trị 0,44 được gọi là tích “thời gian-dải tần” của xung và phụ thuộc vào dạng xung. Với các laser xung cực ngắn, xung thường được giả thiết có dạng (sech2), và tích thời gian-dải tần tương ứng là 0,315.

Sử dụng công thức trên, ta có thể tính được độ rộng xung nhỏ nhất. Với laser He-Ne có dải tần 1,5 GHz, xung Gauss ngắn nhất được tạo ra cớ 300 pi-cô giây, còn với laser Ti:sapphire có giải tần 128 THz, độ rộng xung nhỏ nhất cỡ 3,4 fem-tô giây. Các giá trị này là độ rộng xung ngắn nhất có thể và bị giới hạn bởi dải tần của laser. Trong thực tế, độ rộng xung còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như dạng xung, sự tán sắc trong buồng cộng hưởng.

Các phương pháp Modelocking

Các phương pháp để modelocking trong laser được chia thành hai loại chủ động và thụ động. Phương pháp chủ động là dùng tín hiệu bên ngoài để biến điệu ánh sáng trong buồng cộng hưởng. Phương pháp thụ động không sử dụng tín hiệu bên ngoài mà đặt một yếu tố trong buồng cộng hưởng để gây ra hiện tượng tự biến điệu của ánh sáng.

Modelocking chủ động

Kĩ thuật modelocking phổ biến nhất là biến điệu âm quang trong buồng cộng hưởng. Nếu một mode có tấn số ánh sáng là &nu, và biên độ bị biến điệu với tần số f, ta thu được tín hiệu có các tần số ánh sáng kề (sideband) là ν-f và ν+f. Nếu bộ biến điệu hoạt động ở tần số bằng khoảng cách mode trong buồng cộng hưởng Δν, các tần số kề này sẽ tương ứng với hai mode liền kề với mode ban đầu. Như vậy, mode trung tâm và các mode kế bị khóa pha với nhau. Hiện tượng khóa pha tiếp tục với các mode kề với các mode có tần số ν-2f and ν+2f, và cứ tiếp tục cho đến khi toàn bộ dải tần khuếch đại bị khóa.

Ta có thể hiểu hiện tượng này theo một cách khác. Bộ biến điệu biên độ hoạt động như một cửa sập kém đặt giữa các gương của buồng cộng hưởng, làm yếu ánh sáng khi nó "đóng", và cho ánh sáng qua khi nó "mở". Nếu tần số biến điệu f được đồng bộ với chu kì buồng cộng hưởng τ, một xung sáng sẽ hình thành trong buồng cộng hưởng. Độ sâu biến điệu không lớn, chỉ cõ 1%.

Một kỹ thuật modelocking chủ động khác là biến điệu tần số sử dụng hiệu ứng quang-điện. Bộ biến điệu này được đặt trong buồng cộng hưởng và hoạt động theo tin hiệu bên ngoài. Nó tạo ra sự dịch tần số nhỏ, thay đổi theo hàm sin khi ánh sáng truyền qua. Nếu tần số biến điệu phù hợp với chu kì buồng cộng hưởng, một phần ánh sáng bị dịch xuống (down-shift) một phần bị dịch lên (up-shift) về mặt tần số. Sau nhiều lần lặp lại, ánh sáng bị dịch tần số sẽ không còn trong dải tần khuếch đại của laser. Chỉ ánh sáng không bị dịch tần số còn lại trong buồng cộng hưởng và tạo thành xung sáng hẹp.

Kĩ thuật thứ ba là modelocking đồng bộ hay bơm đồng bộ. Nguồn bơm sẽ tự biến điệu để tạo xung ngắn. Thông thường, các nguồn bơm này là một laser modelocking. Kĩ thuật này đòi hỏi tương hợp giữa chiều dài buồng cộng hưởng và biến điệu của nguồn bơm.

Modelocking thụ động

Phương pháp modelocking thụ động dùng ánh sáng trong buồng cộng hưởng để gây ra sự biến đổi của phần tử biến điệu, từ đó tác động trở lại chùm sáng. Có thể hiểu đây phương pháp tự biến điệu của ánh sáng trong buồng cộng hưởng. Phương pháp này thường sử dụng chất hấp thụ bão hòa.

Chất hấp thụ bão hòa có độ truyền qua phụ thuộc cường độ ánh sáng tới. Khi ánh sáng tới càng mạnh, độ truyền qua càng tăng. Chất hấp thụ bão hòa sử dụng trong laser modelocking có khả năng hấp thụ ánh sáng yếu và cho truyền qua khi ánh sáng đủ mạnh.

Tham khảo

Laser


title: Vatica heteroptera

text:
Vatica heteroptera là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Vatica heteroptera. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Chi Táu
Thực vật đặc hữu


title: Bazoches-sur-Hoëne

text:
Bazoches-sur-Hoëne là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Bazochessurhoene


title: 192 TCN

text:
Năm 192 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 192 TCN


title: Northrop F-5

text:
F-5 là một gia đình máy bay tiêm kích siêu âm hạng nhẹ hai động cơ được sử dụng rộng rãi, do hãng Northrop tại Hoa Kỳ thiết kế và chế tạo bắt đầu vào thập kỷ 1960. Hàng trăm chiếc F-5 vẫn đang hoạt động trong biên chế một số lực lượng không quân trên thế giới đầu thế kỷ XXI, và F-5 cũng được dùng làm mẫu cho một số thiết kế máy bay khác.

Dự án F-5 bắt đầu trong một chương trình máy bay tiêm kích hạng nhẹ do hãng Northrop đầu tư vào thập kỷ 1950. Thế hệ đầu tiên là F-5A Freedom Fighter (Chiến sĩ đấu tranh cho tự do) bắt đầu hoạt động vào thập kỷ 1960. Trên 800 chiếc đã được chế tạo cho đến năm 1972 tại các quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ trong thời gian diễn ra cuộc Chiến tranh Lạnh. Mặc dù Không quân Hoa Kỳ không có nhu cầu đối với một máy bay tiêm kích hạng nhẹ, nhưng F-5 vẫn được sử dụng trong vai trò huấn luyện và khoảng 1.200 chiếc T-38 Talon được phát triển từ khung của F-5 đã được chế tạo cho vai trò huấn luyện.

Thế hệ thứ hai F-5E Tiger II được cải tiến cũng được sử dụng chính trong các nước đồng minh của Mỹ nhưng với số lượng giới hạn, những chiếc F-5E hoạt động trong hàng không quân sự Mỹ với nhiệm vụ làm máy bay huấn luyện và đóng giả làm máy bay đối phương; F-5E Tiger II đã được chế tạo trên 1.400 chiếc mọi phiên bản, việc sản xuất kết thúc vào năm 1987. Rất nhiêu chiếc F-5 khác hiện vẫn đang tiếp tục hoạt động trong thập kỷ 1990 và 2000, sau khi trải qua rất nhiều chương trình nâng cấp nhằm đáp ứng nhu cầu trong môi trường chiến đấu luôn thay đổi. F-5 cũng được phát triển thành một phiên bản trinh sát chuyên dụng có tên RF-5 Tigereye.

Thiết kế và phát triển

Thiết kế đầu tiên của Northrop (có tên gọi N-156) là một máy bay tiêm kích giá thành thấp, chi phí bảo dưỡng nhỏ, do đó chỉ có một thị trường nhỏ cho loại máy bay như vậy. Nó được thiết kế gồm hai động cơ là phiên bản đốt nhiên liệu phụ trội của động cơ General Electric J85. Ban đầu, đây là động cơ được thiết kế cho mẫu máy bay không người lái làm mồi nhử McDonnell ADM-20 Quail mang bởi B-52 Stratofortress. Yêu cầu đòi hỏi một động cơ rất nhỏ để tăng thêm tỷ lệ lực đẩy/khối lượng. Lục quân Hoa Kỳ đã bày tỏ sự quan tâm tới mẫu thử N-156 để sử dụng cho vai trò hỗ trợ mặt đất, nhưng việc vận hành máy bay cánh cố định lại được Không quân Hoa Kỳ đảm nhận chính. Không quân không đồng ý sử dụng N-156 mà cũng không cho phép lục quân sử dụng máy bay như máy bay chiến đấu cánh cố định (tương tự trường hợp C-7 Caribou).

Khi Chương trình Hỗ trợ Quân đội dưới thời tổng thống John F. Kennedy cần một máy bay tiêm kích giá thành thấp để cung cấp cho các quốc gia phát triển chậm, N-156F đã được xem xét, và sau đó trở thành F-5A. Nó có tên gọi như vậy do hệ thống tên gọi máy bay quân chủng thống nhất Hoa Kỳ 1962, hệ thống này bao gồm đặt lại tên gọi máy bay tiêm kích (General Dynamics F-111 là số hiệu lớn nhất khi các máy bay với tên gọi bắt đầu bằng P/F đi vào hoạt động với trình tự đặt tên cũ).

F-5 tỏ ra là một máy bay chiến đấu thành công cho đồng minh của Mỹ, nhưng chưa bao giờ được biên chế vào các đơn vị tiền tuyến của Mỹ vì quyền ưu tiên khác nhau của các quân chủng trong quân đội Mỹ. Không quân Mỹ chấp nhận phiên bản huấn luyện T-38 Talon dùng khung của F-5, chúng được coi như một trong những máy bay huấn luyện siêu âm đầu tiên, và thiết kế này là điểm xuất phát cho YF-17, mẫu thiết kế này sau đó đã phát triển thành F/A-18 Hornet. Dù F-5 là một máy bay tiêm kích hạng nhẹ sử dụng một động cơ, mà động cơ này được sử dụng cho máy bay không người lái làm mồi nhử, nhưng hậu duệ của nó là F/A-18E/F Super Hornet lại là một máy bay đa chức năng tương đối nặng.

Việt Nam cũng đã cung cấp cho Liên Xô những chiếc máy bay chiến đấu F-5. Loại máy bay này đã được sử dụng rộng rãi trong những chuyến bay để đánh giá Mig-21bis và Mig-23 nhằm phát hiện những điểm yếu của máy bay Mig và cuối cùng là hỗ trợ cho quá trình phát triển chiếc Mig-23MLD và Mig-29.

Lịch sử hoạt động

Hợp đồng sản xuất F-5A đầu tiên được thực hiện vào năm 1962, những đơn đặt hàng đầu tiên của các nước khác bắt đầu từ Không quân Hoàng gia Na Uy vào tháng 2-1964. Đã có 636 chiếc F-5A được chế tạo cho đến khi việc sản xuất kết thúc vào năm 1972. Đi cùng với đó là 200 chiếc F-5B hai chỗ. Chúng được sử dụng để làm máy bay huấn luyện.

Không quân Hoa Kỳ đã đánh giá khả năng không chiến của F-5A trong chương trình Skoshi Tiger vào năm 1965. 12 chiếc đã được cung cấp để thử nghiệm trong Không đoàn Tiêm kích Chiến thuật 4503 (sau này là Phi đội Tiêm kích Biệt kích 10 - FCS 10) với tên gọi chỉ định là F-5C. Những máy bay này đã tham gia chiến đấu tại các nhiệm vụ trong Chiến tranh Việt Nam, chúng thực hiện khoảng 3.500 lần xuất kích từ sân bay quân sự tại Biên Hòa, miền Nam Việt Nam đây là các máy bay thuộc Không đoàn Tiêm kích Chiến thuật số 3. Hai chiếc đã mất trong không chiến. Chương trình này đã không tồn tại lâu, nó giống như một cử chỉ chính trị hơn là sự cân nhắc nghiêm túc của chính phủ Mỹ.

Sau chương trình đánh giá Skoshi Tiger, Không quân Philippines đã mua 23 chiếc gồm các mẫu F-5A và F-5B vào năm 1965. Những máy bay này cùng với những chiếc F-8 Crusader đã thay thế những chiếc F-86 Sabre trong vai trò phòng không và tấn công mặt đất.

Những chiếc F-5C thuộc FCS 10 còn lại sau đó được chuyển cho Không quân Việt Nam Cộng hòa cho vai trò tấn công mặt đất, trước đó chỉ có A-37 Dragonfly và A-1 Skyraider thực hiện vai trò này. Tổng thống của Việt Nam Cộng hòa đã yêu cầu trang bị những chiếc tiêm kích hạng nặng F-4 Phantom II nhưng bị Mỹ từ chối. Trong suốt chiến tranh, Không quân Việt Nam Cộng hòa chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ ném bom mặt đất chống lại Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam chứ không tham gia trận không chiến nào (Quân Giải phóng không có máy bay vũ trang tham chiến tại miền Nam Việt Nam như MiG hay các loại khác). Điều hài hước là khi phi công Nguyễn Thành Trung, một điệp viên của Quân Giải Phóng Miền Nam Việt Nam, thực hiện đảo ngũ, đã lái một chiếc F-5E ném bom Dinh Độc Lập vào ngày 8 tháng 4 năm 1975.

Tổng cộng đã có 265 chiếc F-5 được Mỹ cung cấp cho Không lực VNCH. Trong số này, quá nửa đã bị tiêu diệt trước khi chiến tranh kết thúc. Sau chiến thắng năm 1975, Quân đội nhân dân Việt Nam đã tịch thu được 87 chiếc F-5A và 27 chiếc F-5E.

Những chiếc F-5 này sau chiến tranh Việt Nam còn được sử dụng trong Chiến tranh Biên giới Tây-Nam trong các phi vụ ném bom chống lại quân Khmer Đỏ. Khi thực hiện ném bom, mỗi chiếc F-5 có thể tải được 3,2 tấn vũ khí, gồm 2 dàn LAU-10 với 4 đạn rocket 127mm hoặc 2 dàn Matra với 18 rocket 68mm; hoặc nó có thể mang bom không điều khiển Mk-80 series, bom chùm CBU, bom napan...

Nhìn vào một số góc độ về kích thước và khả năng cơ động của F-5, nó có thể sẽ là một đối thủ thiết kế đối với MiG-21 có cùng kích thước trong không chiến; tuy nhiên, học thuyết quân sự của Mỹ lại chú trọng đến các máy bay tầm xa, hạng nặng và nhanh hơn như F-105 Thunderchief và F-4 Phantom II để tham chiến tại Miền Bắc Việt Nam. Một vài chiếc F-5 là hàng tồn kho từ Chiến tranh Việt Nam đã được gửi cho Ba Lan và Liên Xô, phục vụ mục đích nghiên cứu công nghệ hàng không của Mỹ , trong khi những chiếc khác đã rút khỏi hoạt động và trưng bày trong các bảo tàng tại Việt Nam.

Trong xung đột Việt Nam-Thái Lan dọc theo biên giới Campuchia giai đoạn 1982-1988, một số nguồn cho biết F-5 của Thái Lan đã bắn hạ 1 chiếc máy bay vận tải An-26 của Việt Nam. Trong các cuộc không chiến sau đó giữa F-5 của Thái Lan và MiG-21 của Việt Nam, 7 chiếc F-5 của Thái Lan đã bị bắn hạ trong khi Việt Nam không có tổn thất.

Vài chiếc F-5 và F-5E dư thừa đã được bán cho các nhà sưu tập tư nhân.

F-5E/F Tiger II

Vào năm 1970, hãng Northrop đã chiến thắng trong một cuộc cạnh tranh nhằm giành hợp đồng cải tiến Máy bay Tiêm kích Quốc tế (IFA) nằm thay thế những chiếc F-5A. Và kết quả là một mẫu máy bay cải tiến mang tên ban đầu là F-5A-21, sau này trở thành F-5E. Nó lớn hơn và dài hơn, diện tích cánh được làm tăng lên và hệ thống điện tử hàng không tinh vi hơn, lúc đầu nó được lắp radar Emerson AN/APQ-153 (F-5 A/B không có radar). Có vài cấu hình điện tử hàng không khác nhau phù hợp với từng yêu cầu của các khách hàng nước ngoài. Một phiên bản huấn luyện hai chỗ có khả năng chiến đấu cũng được chế tạo mang tên F-5F. Không giống như F-5B không được trang bị các khẩu pháo, F-5F giữ lại một khẩu pháo M39 ở phần mũi, mặc dù số lượng đạn có giảm xuống. F-5F trang bị radar Emerson AN/APQ-157, đây là một sản phẩm phát triển từ AN/APQ-153, với hệ thống điều khiển kép và màn hình hiển thị cho hai phi công trên máy bay, và radar này có tầm hoạt động tương đương với AN/APQ-153, khoảng 10 hải lý. Một phiên bản trinh sát mang tên RF-5E Tigereye, với khối cảm biến ở mũi thay thế cho radar và khẩu pháo cũng được chế tạo.

Những chiếc F-5 gần đây đã được nâng cấp radar thành loại Emerson AN/APG-69, là radar kế vị của AN/APQ-159, nó trang bị khả năng vẽ bản đồ, tuy nhiên, đa số quốc gia lại quyết định không nâng cấp vì lý do tài chính, và radar này chỉ hoạt động rất giới hạn trong các phi đội đóng giả máy bay địch của Không quân Mỹ và Không quân Thụy Sĩ.

F-5E dần dần mang cái tên không chính thức là Tiger II. F-5E trải qua nhiều chương trình nâng cấp trong thời gian hoạt động, và cải tiến có giá trị lớn nhất là trang bị radar mảng hai chiều Emerson AN/APQ-159 với tầm hoạt động khoảng 20 hải lý, thay thế cho radar AN/APQ-153. Những chương trình nâng cấp radar tương tự cũng được dự định thực hiện trên F-5F, với những radar bắt nguồn từ AN/APQ-159 là AN/APQ-167, thay thế radar AN/APQ-157, nhưng nó chưa vào giờ được thực hiện.

Hãng Northrop đã chế tạo 792 chiếc F-5E, 140 chiếc F-5F và 12 chiếc RF-5E. Ngoài ra các nước khác cũng sản xuất F-5 theo giấy phép nhượng quyền sản xuất, Malaysia đã chế tạo chiếc 56 F-5E/F cộng 5 chiếc RF-5E, họ đang có kế hoạch bán những máy bay này sau khi nâng cấp chúng; Thụy Sĩ đã chế tạo 90 chiếc F-5E/F, hiện nay chúng đang hoạt động tại Áo theo dạng cho mượn, nhằm lấp chỗ trống trong khi phi đội Saab Draken ngừng hoạt động và những máy bay Eurofighter Typhoon chưa được cung cấp; Hàn Quốc chế tạo 68 chiếc; và Đài Loan chế tạo 308 chiếc.

Những phiên bản F-5 khác vẫn còn đang tiếp tục hoạt động trong không quân rất nhiều quốc gia. Singapore đã có xấp xỉ 49 chiếc F-5 hiện đại hóa có tên F-5S (một chỗ) và F-5T (hai chỗ). Việc nâng cấp bao gồm radar GRIFO mới, nâng cấp buồng lái với màn hình hiển thị đa chức năng và khả năng tương thích với tên lửa không đối không Rafael Python và AIM-120 AMRAAM.

Những chương trình nâng cấp tương tự đã được thực hiện tại Chile và Brasil với sự giúp đỡ của Elbit. F-5 nâng cấp của Chile có tên gọi F-5 Plus, trang bị radar Elta 2032 mới và những cải tiến khác. Chương trình F-5 của Brazil với tên gọi F-5M (Modernized - Hiện đại hóa), trang bị tên lửa Python V kết hợp với hệ thống hiển thị trên mũ DASH và radar GRIFO mới, những màn hình hiển thị trong buồng lái mới và hệ thống dẫn đường điện tử. F-5M của Brazil cũng được trang bị tên lửa Derby của Israel và có thể hoạt động trong môi trường BVR (ngoài tầm nhìn của phi công). Trong cuộc tập trận đa quốc gia Cruzex 2006, F-5M có tỷ lệ bắn hạ ba chiếc Dassault Mirage 2000 khi sử dụng tên lửa Derby, với sự hỗ trợ của máy bay AEW Embraer R-99 trang bị radar AESA, nó đã cung cấp thông tin cho F-5M bằng đường truyền liên kết dữ liệu.

Những chương trình nâng cấp F-5 khác cũng được thực hiện trong Không quân Hoàng gia Thái Lan bởi Israel với tên gọi F-5T Tigris, nó được trang bị tên lửa Python 3 và 4 (với hệ thống tín hiệu hiển thị trên mũ phi công DASH). Không giống như những chiếc F-5 khác đã qua cải tiến, những chiếc F-5T của Thái Lan không sử dụng tên lửa BVR.

Một chiếc F-5E của NASA đã được sửa đổi hình dạng thân để tham gia vào chương trình Shaped Sonic Boom Demonstration

Hoa Kỳ

Dù Mỹ không sử dụng F-5 cho vai trò máy bay chiến đấu tiền tuyến, nó đã được sử dụng để đóng giả máy bay đối phương (OPFOR) cho vai trò huấn luyện vì kích thước nhỏ và có hiệu suất khá tương đồng với MiG-21 của Liên Xô.

F-5E hoạt động trong Không quân Mỹ từ năm 1975 đến năm 1990, chủ yếu chúng hoạt động trong Phi đội đóng giả máy bay đối phương số 64 và 65 tại Căn cứ không quân Nellis tại Nevada, và trong phi đội đóng giả máy bay đối phương số 527 tại Căn cứ không quân Hoàng gia Anh Alconbury tại Vương quốc Anh và phi đội đóng giả máy bay đối phương số 26 tại Căn cứ không quân Clark tại Philippines. Thủy quân lục chiến Mỹ cũng đã sử dụng những chiếc F-5 cũ từ không quân vào năm 1989 để thay thế những chiếc F-21 của mình. Chúng được biên chế trong phi đội VMFT-401 tại Trạm không lực thủy quân lục chiến Yuma, phi đội F-5 tiếp tục được hiện đại hóa với những chiếc F-5N mua từ Thụy Sĩ. Hải quân Mỹ sử dụng những chiếc F-5E tại Trường huấn luyện vũ khí chiến đấu hải quân tại căn cứ Miramar, trong các phi đội VF-127, VF-43 và VF-45. Hiện nay, chỉ có duy nhất phi đội VFC-13 của hải quân sử dụng F-5 tại căn cứ Fallon, Nevada và phi đội VFC-111 tại căn cứ Key West, Florida.

Các phiên bản

Phiên bản một chỗ

N-156FNguyên mẫu tiêm kích một chỗ. 3 chiếc được chế tạo.

YF-5A3 nguyên mẫu được chuyển cho Không quân Mỹ với tên gọi YF-5A.

F-5APhiên bản tiêm kích một chỗ.

F-5A (G)Phiên bản tiêm kích một chỗ của F-5A cho Không quân Hoàng gia Na Uy.

XF-5ATên gọi cho một chiếc F-5A thử nghiệm tĩnh.

F-5C Skoshi Tiger12 chiếc F-5A Freedom Fighter được thử nghiệm bởi không quân Mỹ trong 4 tháng rưỡi tại Việt Nam.

F-5E Tiger IIPhiên bản tiêm kích một chỗ.

F-5E Tiger IIIPhiên bản nâng cấp của F-5E cho Không quân Chile.

F-5F Tiger IIPhiên bản tiêm kích một chỗ cho Không quân Tunisia

F-5GTên gọi tạm thời lúc đầu cho F-20A Tigershark.

F-5NF-5E cũ của Không quân Thụy Sĩ bán cho Hải quân để làm máy bay mồi nhử, dự định thay thế những chiếc F-5E trong hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ trong vai máy bay đối phương, hoạt động đến năm 2015.

F-5SPhiên bản nâng cấp của F-5E cho Không quân Cộng hòa Singapore. Có thể mang tên lửa AIM-120 AMRAAM.

F-5T TigrisPhiên bản nâng cấp của F-5E chho Không quân Hoàng gia Thái Lan bởi Israel.

F-5EMPhiên bản nâng cấp của F-5E cho Không quân Brasil.

Phiên bản trinh sát
RF-5APhiên bản trinh sát một chỗ của máy bay tiêm kích F-5A.

RF-5A (G)Phiên bản trinh sát một chỗ của F-5A cho Không quân Hoàng gia Na Uy.

RF-5E TigereyePhiên bản trinh sát một chỗ của F-5E. RF-5E Tigereye được xuất khẩu cho Ả Rập Xê Út, Iran và Malaysia.

RF-5E TigergazerPhiên bản trinh sát một chỗ nâng cấp của F-5E. Tigergazer hiện đang hoạt động tại Đài Loan.

RF-5S TigereyePhiên bản trinh sát một chỗ của F-5S cho Không quân Cộng hòa Singapore.

Phiên bản hai chỗ

F-5-21
Tên gọi tạm thời lúc đầu cho YF-5B.
YF-5B
Một chiếc F-5B trang bị động cơ General Electric J85-GE-21 5.000 lb s.t (2.268 kg), và sử dụng như một nguyên mẫu cho F-5E Tiger II.
F-5B
Phiên bản huấn luyện hai chỗ.
F-5B(G)
Phiên bản huấn luyện hai chỗ của F-5B cho Không quân Hoàng gia Na Uy.
F-5D
Phiên bản huấn luyện không chế tạo.
F-5F Tiger II
Phiên bản huấn luyện hai chỗ.
F-5F Tiger III
Phiên bản huấn luyện hai chỗ nâng cấp của F-5F cho Chile.
F-5T
Phiên bản huấn luyện nâng cấp của F-5F cho Singapore.
F-5FM
Phiên bản huấn luyện nâng cấp của F-5F cho Brasil.

Phiên bản nước ngoài

Phiên bản sản xuất theo giấy phép
CF-5APhiên bản tiêm kích một chỗ cho Lực lượng vũ trang Canada. Chế tạo theo giấy phép tại Canada bởi hãng Canadair với tên gọi CF-116 Freedom Fighter. Tên gọi của Canada là CF-116A. 89 chiếc.

CF-5A(R)Phiên bản trinh sát một chỗ của CF-5A. Chế tạo với số lượng rất nhỏ cho Lực lượng vũ trang Canada. Tên gọi của Canada là CF-116A(R).

CF-5DPhiên bản huấn luyện hai chỗ của Canada. Tên gọi của Canada là CF-116D. 46 chiếc.

NF-5APhiên bản tiêm kích một chỗ của CF-5A cho Không quân Hoàng gia Hà Lan. 75 chiếc.

NF-5BPhiên bản huấn luyện hai chỗ của CF-5D cho Hà Lan. 30 chiếc.

SF-5APhiên bản tiêm kích một chỗ của F-5A cho Không quân Tây Ban Nha. Do hãng CASA của Tây Ban Nha chế tạo.

SRF-5APhiên bản trinh sát một chỗ của RF-5A cho Tây Ban Nha. Hãng CASA chế tạo.

SF-5BPhiên bản huấn luyện hai chỗ của F-5B cho Tây Ban Nha.

VF-5APhiên bản tiêm kích một chỗ CF-5A cho Không quân Venezuela. Tên gọi này được sử dụng cho những máy bay Canadair CF-116 nào được bán cho Venezuela.

VF-5DPhiên bản huấn luyện hai chỗ của CF-5D cho Venezuela.

KF-5EF-5E do Hàn Quốc chế tạo cho Không quân Hàn Quốc.

KF-5FF-5F do Hàn Quốc chế tạo cho Không quân Hàn Quốc.

Phiên bản sản xuất không theo giấy phép

AzarakhshF-5E do Iran chế tạo với những cải tiến chưa được nhận biết ở cánh.

Sa'eqehF-5E cải tiến của Iran, có hai cánh thăng bằng thẳng đứng.

Những máy bay bắt nguồn từ F-5
Thiết kế của F-5 đã được sử dụng để tạo ra hai mẫu máy bay:

YF-17 Cobra

F-5 cũng là điểm xuất phát cho một loạt những thiết kế mở rộng. Bắt đầu từ F-5E, Northrop đã phát triển N-300, sau đó là thiết kế P530 kết hợp mở rộng gờ trước cánh máy bay (LERX), và thân và cánh lớn hơn, và động cơ mạnh hơn. Kết quả cuối cùng là YF-17 Cobra, một đối thủ trong chương trình Máy bay tiêm kích hạng nhẹ, và là nền tảng ban đầu để phát triển nên F/A-18 Hornet.

F-20 Tigershark

F-5 đã được xem từ lâu như một máy bay tiêm kích không thích hợp sử dụng ở tiền tuyến của lực lượng vũ trang Mỹ. Northrop đã thử phát triển một phiên bản tiên tiến của F-5E, có tên gọi lúc đầu là F-5G, như một đối thủ xuất khẩu cạnh tranh của F-16 Fighting Falcon. F-5G sau đó được đổi tên thành F-20 Tigershark. Nó nhận được những quan tâm như một giải pháp tốn ít chi phí nhưng có năng lực tương đương với những phiên bản đầu của F-16 (và cao cấp hơn phiên bản chưa bao giờ xuất khẩu F-16/79), nhưng nó chưa bao giờ được xem là thiết kế máy bay tiêm kích mới với chi phí thấp.

Các quốc gia sử dụng

 Không quân Áo: Mượn từ Thụy Sĩ

 Không quân Hoàng gia Bahrain

 Lực lượng Không đoàn Phòng thủ Botswana

 Không quân Brasil

 Bộ chỉ huy Lực lượng trên không Canada

 Không quân Chile

 Không quân Ethiopia

 Không quân Hy Lạp
 Honduras
 Không quân Honduras

 Không quân Indonesia

 Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran

 Không quân Hoàng gia Jordan

 Không quân Kenya

 Không quân Libya

 Không quân Hoàng gia Malaysia

 Không quân México: Sử dụng 6 F-5E và 2 F-5F

 Không quân Hoàng gia Maroc

 Không quân Hoàng gia Hà Lan

 Không quân Hoàng gia Na Uy

 Không quân Pakistan: Sử dụng F-5 mượn từ các nước khác trong chiến tranh với Ấn Độ.

 Không quân Philippines: Hầu hết F-5 đã ngừng sử dụng vào cuối năm 2006, trừ 52 F-5B để nâng cấp cải tiến - TBD

 Trung Hoa Dân Quốc
 Không quân Cộng hòa Trung Hoa: F-5A/B được chuyển giao đầu tiên vào năm 1965. Từ năm 1973 đến năm 1986, Đài Loan đã sản xuất 308 chiếc F-5E/F theo giấy phép sản xuất. Những lô sau đó đã có kiểu F-20 làm dẹt phần mũi và LERX mở rộng.

 Không quân Hàn Quốc

 Không quân Hoàng gia Saudi

 Không quân Cộng hòa Singapore

 Không quân Tây Ban Nha
Việt Nam Cộng hòa
 Không lực Việt Nam Cộng hòa

 Không quân Nhân dân Việt Nam (sử dụng những chiếc chiếm được từ Việt Nam Cộng hòa)

 Không quân Thụy Sĩ

 Không quân Hoàng gia Thái Lan: F-5A/B/E sẽ ngừng hoạt động năm 2011 và JAS 39 Gripen sẽ thay thế chúng. F-5T Tigris hiện vẫn đang hoạt động.

 Không quân Tunisia

 Không quân Thổ Nhĩ Kỳ

 Không quân Hoa Kỳ
 Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ
 Hải quân Hoa Kỳ

 Không quân Venezuela

 Không quân Yemen

Thông số kỹ thuật (F-5E Tiger II)
Dữ liệu lấy từ Quest for Performance

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 47 ft 4¾ in (14.45 m)
Sải cánh: 26 ft 8 in (8.13 m)
Chiều cao: 13 ft 4½ in (4.08 m)
Diện tích cánh: 186 ft² (17.28 m²)
Cánh: gốc-NACA 65A004.8, đầu-NACA 64A004.8
Trọng lượng rỗng: 9.558 lb (4.349 kg)
Trọng lượng cất cánh: 15.745 lb (7.142 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 24.664 lb (11.187 kg)
Động cơ: 2× General Electric J85-GE-21B, 3.500 lbf (15.5 kN) và 5.000 lbf (22.2 kN) khi đốt nhiên liệu phụ trội
Hệ số kéo lực nâng Zezo: 0.0200
Diện tích kéo: 3.4 ft² (0.32 m²)
Tỷ lệ hướng: 3.86
Nhiên liệu chứa trong: 677 US gal (2.563 L)
Nhiên liệu chứa ngoài: 275 US gal (1.040 L)/thùng cho 3 thùng

Hiệu suất bay
Tốc độ bay
 Tốc độ tối đa: Mach 1,63 (1.741 km/h; 1.082 mph) ở độ cao 36.000 ft (11.000 m)
 Tốc độ hành trình : Mach 0,98 (1.050 km/h; 650 dặm/giờ) ở độ cao 36.000 ft (11.000 m)
 Tốc độ tiết kiệm nhiên liệu : Mach 0,8 (850 km/h; 530 dặm/giờ) ở độ cao 36.000 ft (11.000 m)
 Tốc độ dừng: 124 kn (143 dặm/giờ, 230 km/giờ) 50% nhiên liệu bên trong, cánh tà và bánh xe mở rộng
Tầm bay xa của máy bay : 2.010 nmi (2.310 dặm, 3.720 km)
Phạm vi bay (dự trữ 20 phút): 1.385 nmi (1.594 mi; 2.565 km)
Bán kính chiến đấu: 760 nmi (870 mi, 1.405 km)
Bán kính chiến đấu (20 phút dự trữ): 120 nmi (140 mi; 220 km) với 2x Sidewinders + 5.200 lb (2.400 kg) vật liệu, với 5 phút chiến đấu ở mức tối đa ở mực nước biển
Trần bay: 51.800 ft (15.800 m)
Vận tốc bay lên cao: 34.400 ft/min (175 m/s)
Lực nâng của cánh: 133 lb/sq ft (650 kg/m2) maximum
Tỷ lệ lực nâng-kéo: 10 : 1
Đường băng chạy đà cất cánh: 2.000 ft (610 m) với hai Sidewinder ở mức 15.745 lb (7.142 kg)
Cất cánh đến độ cao tới 50 ft (15 m): 2.900 ft (884 m) với hai Sidewinder ở mức 15.745 lb (7.142 kg)
Đường băng chạy đà hạ cánh từ 50 ft (15 m): 3.701 ft (1.128 m) không có phanh-máng
Đường băng chạy đà hạ cánh từ 50 ft (15 m): 2.500 ft (762 m) có máng phanh

Vũ khí
Pháo: 2× khẩu 20 mm Pontiac M39A2 ở mũi, 280 viên/khẩu fighter only
Bom:
 M129 Leaflet
 500 lb (225 kg) Mk82
 2.000 lb (900 kg) Mk84
 Bom chùm CBU-24/49/52/58
Tên lửa:
 Tổng cộng 7.000 lb (3.200 kg).
 AIM-7 Sparrow
 AIM-9 Sidewinder
 AGM-65 Maverick
 AIM-120 AMRAAM

Văn hóa đại chúng
  Apocalypse Now với cảnh 4 chiếc F-5 thả bom napalm trên chiến trường. Chúng là các máy bay của Không quân Philippines, họ đã cung cấp nhiều máy bay, kể cả trực thăng cho phim. Những máy bay này được vẽ cờ Mỹ trong phim.
 Top Gun, một số chiếc F-5E và F-5F đóng giả làm MiG-28 chiến đấu với những chiếc F-14 Tomcat của hải quân Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
F-5 page at the National Museum of the United States Air Force
F-5 Series Reference at Cybermodeler.com

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 CF-116 Freedom Fighter
 F/A-18 Hornet
 F-20 Tigershark
 Grumman X-29
 T-38 Talon
 YF-17 Cobra
 SSBD Demonstrator

Máy bay có tính năng tương đương
 Aeritalia G.91
 Dassault Étendard
 MiG-21 Fishbed

Trình tự thiết kế
 F-2 - F-3 - F-4 Phantom II - F-5 - F-6 - F-7 - F-8

Danh sách
 Danh sách máy bay quân sự của Hoa Kỳ
 Danh sách máy bay tiêm kích

F-005
F-1005 Freedom Fighter
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay cường kích
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới


title: Hệ thống phân loại sinh vật

text:
Hệ thống phân loại sinh học sự sắp xếp và chia thành các nhóm sinh vật theo những nguyên tắc nhất định. Mỗi nhóm sinh vật cần có tên gọi riêng và được phân định dựa trên những dấu hiệu xác định. Căn cứ vào mối quan hệ giữa các nhóm, người ta lại sắp xếp chúng theo thứ tự hoặc gộp chúng thành những cấp phân loại cao hơn. Trong sinh học và cổ sinh vật học có hai kiểu phân loại được áp dụng phổ biến là phân loại nhân tạo và phân loại tự nhiên.

Mục đích và ý nghĩa của phân loại
Trong cổ sinh vật học, đối tượng nghiên cứu của nó là các hóa thạch. Từ thời xa xưa tới nay, số lượng hóa thạch thu thập được ngày một nhiều. Cũng như đối với các sinh vật hiện đại, để nghiên cứu có hiệu quả các mẫu vật có trong tay, nhà cổ sinh vật học phải sắp xếp, phân loại các di tích sinh vật hóa thạch. Có thể hiểu, nhiệm vụ chính của phân loại học là tập hợp các cá thể thành các nhóm, từ thấp đến cao, các cấp phân loại càng lớn càng có những đặc tính khái quát hơn.

Phân loại học từ lâu đã trở thành một chuyên ngành của sinh học. Công việc của nhà phân loại học là sắp xếp các sinh vật vào các cấp bậc phân loại dựa vào những đặc điểm hình thái, cấu trúc, sinh lý, di truyền, sinh thái học và tiến hóa.

Trong sinh học và cổ sinh vật học có hai kiểu phân loại được áp dụng phổ biến là phân loại nhân tạo và phân loại tự nhiên

Phân loại nhân tạo

Là kiểu phân loại sinh vật dựa trên cơ sở các dấu hiệu được lựa chọn nhằm một mục đích hoặc vì một nguyên nhân nào đó, như để dễ quan sát, như vì dễ tìm thấy. Trong phân loại nhân tạo người ta không chú trọng tới mối quan hệ huyết thống giữa các sinh vật, coi chúng chỉ là những cá thể tách biệt nhau, đứng ngoài quá trình tiến hóa lịch sử của sinh giới. Do các mẫu hóa thạch tìm được thường không hoàn hảo, không cho phép nghiên cứu toàn diện như đối với các sinh vật hiện sống, nên trong cổ sinh vật học thường phải áp dụng hệ thống phân loại nhân tạo.

Người ta phân biệt một số kiểu phân loại nhân tạo sau đây:
Phân loại nhân tạo thực dụng, áp dụng đối với các di tích sinh vật không hoàn chỉnh nhằm phục vụ mục đích thực tiễn.
Phân loại nhân tạo do cần thiết phải áp dụng đối với các bộ phận của cơ thể sinh vật bị tách rời hoặc chưa nhận thức được đầy đủ.
Phân loại nhân tạo tạm thời đối với các phần của sinh vật chưa có cơ sở chắc chắn để gắn chúng với các sinh vật chủ.

Phân loại tự nhiên

Là kiểu phân loại dựa trên cơ sở phát sinh huyết thống, nghĩa là trong kiểu phân loại này người ta chú trọng tới những dấu hiệu phản ánh quá trình tiến hóa của sinh vật. Để làm được điều này cần có những mẫu vật được bảo tồn tốt, cần tích lũy được nhiều tài liệu phản ánh những biến đổi của các dấu hiệu trong quá trình phát triển cá thể của sinh vật. Phân loại tự nhiên chỉ được tiến hành thuận lợi đối với các sinh vật hiện đại, ngoài ra nó cũng được áp dụng có mức độ đối với một số nhóm hóa thạch như Cúc đá, Bọ ba thùy, Ngựa cổ...

Việc phân loại sinh vật là cần thiết và rất phức tạp, đòi hỏi một chuyên ngành riêng là Phân loại học (Systematica hay Taxonomia). Chuyên ngành này không chỉ nhằm mục đích xác định sinh vật hay hóa thạch và mô tả chúng, mà còn cố gắng xác định vị trí của chúng trong hệ thống phân loại tự nhiên, trong dãy tiến hóa chung của sinh giới.

Các cấp phân loại

Theo đề nghị của nhà bác học Thụy Điển Carolus Linnaeus (1707-1778), hội nghị quốc tế các nhà sinh vật học đã thông qua hệ thống các đơn vị phân loại từ thấp lên cao như sau:
Loài: Là đơn vị cơ bản của hệ thống các đơn vị phân loại kể trên. Nó tập hợp các cá thể sinh sống trong một khoảng không gian xác định, giống nhau về các dấu hiệu hình thái, sinh học và sinh thái. Các cá thể của loài này cách biệt về phương diện sinh sản với các cá thể của loài khác.
Giống/Chi: Bao gồm một hoặc là tập hợp của một số loài có nhiều đặc điểm chung và có điều kiện sống gần giống nhau. Tương tự như vậy, một giống/chi hoặc tập hợp của một số giống/chi gần gũi tạo thành một họ; một hoặc tập hợp của một số họ gần gũi - một bộ; một hoặc tập hợp của một số bộ gần gũi - một lớp; một hoặc một tập hợp của một số lớp gần gũi - một ngành; tập hợp của một số ngành gần gũi - một giới.

Tên khoa học của các cấp phân loại được thống nhất viết theo chữ Latin như sau:
Giới - Kingdom
Ngành - Phylum
Lớp - Classis
Bộ - Ordo
Họ - Familia
Giống (động vật) hay Chi (thực vật) - Genus
Loài - Species

Trong nhiều trường hợp các cấp phân loại cơ bản nêu trên không đáp ứng được mức độ chi tiết của công tác phân loại sinh học, nên người ta đã sử dụng thêm các cấp phân loại trung gian. Để gọi tên các cấp phân loại trung gian này người ta đặt tiền tố "phụ"/phân hoặc "liên"/siêu vào trước tên gọi của cấp phân loại chính thức. Tên gọi cấp phân loại trung gian thấp hơn so với cấp chính thức có tiến tố "phụ"/phân (tiền tố Latin là Sub-). Tên gọi cấp phân loại trung gian cao hơn so với cấp chính thức có tiến tố "liên"/siêu (tiền tố Latin là Super-). Nhờ có hệ thống phân loại sinh vật mà người ta có thể biết vị trí của mỗi cá thể trong cây huyết thống từng nhóm sinh vật.

Xem thêm
Phân loại học
Cổ sinh vật học

Phân loại sinh vật chia thành 5 giới


title: Vokesimurex dentifer

text:
Vokesimurex dentifer là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vokesimurex


title: Scabricola granatina

text:
Scabricola granatina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scabricola


title: Danh sách tiểu hành tinh: 4701–4800

text:
|-
| 4701 Milani ||  || 6 tháng 11 năm 1986 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4702 Berounka || 1987 HW || 23 tháng 4 năm 1987 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 4703 Kagoshima || 1988 BL || 16 tháng 1 năm 1988 || Kagoshima || M. Mukai, M. Takeishi
|-
| 4704 Sheena ||  || 28 tháng 1 năm 1988 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 4705 Secchi || 1988 CK || 13 tháng 2 năm 1988 || Bologna || Osservatorio San Vittore
|-
| 4706 Dennisreuter || 1988 DR || 16 tháng 2 năm 1988 || Kavalur || R. Rajamohan
|-
| 4707 Khryses || 1988 PY || 13 tháng 8 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4708 Polydoros || 1988 RT || 11 tháng 9 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4709 Ennomos ||  || 12 tháng 10 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4710 Wade ||  || 4 tháng 1 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 4711 Kathy || 1989 KD || 31 tháng 5 năm 1989 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 4712 Iwaizumi || 1989 QE || 25 tháng 8 năm 1989 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 4713 Steel || 1989 QL || 26 tháng 8 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 4714 Toyohiro || 1989 SH || 29 tháng 9 năm 1989 || Kitami || T. Fujii, K. Watanabe
|-
| 4715 ||  || 9 tháng 10 năm 1989 || Gekko || Y. Oshima
|-
| 4716 Urey ||  || 30 tháng 10 năm 1989 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 4717 Kaneko || 1989 WX || 20 tháng 11 năm 1989 || Kani || Y. Mizuno, T. Furuta
|-
| 4718 Araki ||  || 13 tháng 11 năm 1990 || Kitami || T. Fujii, K. Watanabe
|-
| 4719 Burnaby ||  || 21 tháng 11 năm 1990 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4720 Tottori || 1990 YG || 19 tháng 12 năm 1990 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4721 Atahualpa || 4239 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4722 Agelaos || 4271 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4723 Wolfgangmattig || 1937 TB || 11 tháng 10 năm 1937 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 4724 Brocken || 1961 BC || 18 tháng 1 năm 1961 || Tautenburg Observatory || C. Hoffmeister, J. Schubart
|-
| 4725 Milone || 1975 YE || 31 tháng 12 năm 1975 || El Leoncito || Felix Aguilar Observatory
|-
| 4726 Federer ||  || 25 tháng 9 năm 1976 || Harvard Observatory || Harvard Observatory
|-
| 4727 Ravel ||  || 24 tháng 10 năm 1979 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 4728 Lyapidevskij || 1979 VG || 11 tháng 11 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4729 Mikhailmilʹ ||  || 8 tháng 9 năm 1980 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4730 Xingmingzhou || 1980 XZ || 7 tháng 12 năm 1980 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 4731 Monicagrady ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 4732 Froeschlé || 1981 JG || 3 tháng 5 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4733 ORO ||  || 19 tháng 4 năm 1982 || Harvard Observatory || Oak Ridge Observatory
|-
| 4734 Rameau ||  || 19 tháng 10 năm 1982 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 4735 Gary || 1983 AN || 9 tháng 1 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4736 Johnwood ||  || 13 tháng 1 năm 1983 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4737 Kiladze ||  || 24 tháng 8 năm 1985 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4738 ||  || 15 tháng 9 năm 1985 || Palomar || D. B. Goldstein
|-
| 4739 Tomahrens ||  || 15 tháng 10 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4740 Veniamina ||  || 22 tháng 10 năm 1985 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4741 Leskov ||  || 10 tháng 11 năm 1985 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 4742 Caliumi || 1986 WG || 16 tháng 11 năm 1986 || Bologna || Osservatorio San Vittore
|-
| 4743 Kikuchi || 1988 DA || 16 tháng 2 năm 1988 || Kitami || T. Fujii, K. Watanabe
|-
| 4744 ||  || 2 tháng 9 năm 1988 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4745 Nancymarie ||  || 9 tháng 7 năm 1989 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 4746 Doi ||  || 9 tháng 10 năm 1989 || Kitami || A. Takahashi, K. Watanabe
|-
| 4747 Jujo || 1989 WB || 19 tháng 11 năm 1989 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4748 Tokiwagozen || 1989 WV || 20 tháng 11 năm 1989 || Toyota || K. Suzuki, T. Urata
|-
| 4749 ||  || 22 tháng 11 năm 1989 || Uenohara || N. Kawasato
|-
| 4750 Mukai ||  || 15 tháng 12 năm 1990 || Kitami || T. Fujii, K. Watanabe
|-
| 4751 Alicemanning || 1991 BG || 17 tháng 1 năm 1991 || Stakenbridge || B. G. W. Manning
|-
| 4752 Myron || 1309 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4753 Phidias || 4059 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4754 Panthoos || 5010 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4755 Nicky ||  || 6 tháng 10 năm 1931 || Flagstaff || C. W. Tombaugh
|-
| 4756 Asaramas || 1950 HJ || 21 tháng 4 năm 1950 || La Plata Observatory || La Plata Observatory
|-
| 4757 Liselotte || 1973 ST || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4758 Hermitage ||  || 27 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4759 ||  || 7 tháng 11 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 4760 Jia-xiang ||  || 1 tháng 4 năm 1981 || Harvard Observatory || Harvard Observatory
|-
| 4761 Urrutia || 1981 QC || 27 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H.-E. Schuster
|-
| 4762 Dobrynya ||  || 16 tháng 9 năm 1982 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4763 Ride || 1983 BM || 22 tháng 1 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4764 Joneberhart || 1983 CC || 11 tháng 2 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4765 Wasserburg ||  || 5 tháng 5 năm 1986 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4766 Malin ||  || 28 tháng 3 năm 1987 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 4767 Sutoku || 1987 GC || 4 tháng 4 năm 1987 || Ojima || T. Niijima, T. Urata
|-
| 4768 Hartley ||  || 11 tháng 8 năm 1988 || Siding Spring || A. J. Noymer
|-
| 4769 Castalia || 1989 PB || 9 tháng 8 năm 1989 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 4770 Lane || 1989 PC || 9 tháng 8 năm 1989 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 4771 Hayashi ||  || 7 tháng 9 năm 1989 || Kitami || M. Yanai, K. Watanabe
|-
| 4772 || 1989 VM || 2 tháng 11 năm 1989 || Okutama || T. Hioki, N. Kawasato
|-
| 4773 Hayakawa || 1989 WF || 17 tháng 11 năm 1989 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 4774 Hobetsu ||  || 14 tháng 2 năm 1991 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4775 Hansen || 1927 TC || 3 tháng 10 năm 1927 || Heidelberg || M. F. Wolf
|-
| 4776 Luyi || 1975 VD || 3 tháng 11 năm 1975 || Harvard Observatory || Harvard Observatory
|-
| 4777 Aksenov ||  || 24 tháng 9 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4778 Fuss ||  || 9 tháng 10 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4779 Whitley || 1978 XQ || 6 tháng 12 năm 1978 || Palomar || E. Bowell, A. Warnock
|-
| 4780 Polina ||  || 25 tháng 4 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4781 Sládkovič || 1980 TP || 3 tháng 10 năm 1980 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 4782 Gembloux ||  || 14 tháng 10 năm 1980 || Haute Provence || H. Debehogne, L. Houziaux
|-
| 4783 Wasson ||  || 12 tháng 1 năm 1983 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4784 ||  || 28 tháng 2 năm 1984 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4785 Petrov ||  || 17 tháng 12 năm 1984 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 4786 Tatianina ||  || 13 tháng 8 năm 1985 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4787 Shulʹzhenko ||  || 6 tháng 9 năm 1986 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4788 Simpson ||  || 4 tháng 10 năm 1986 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4789 Sprattia ||  || 20 tháng 10 năm 1987 || Climenhaga || D. D. Balam
|-
| 4790 Petrpravec || 1988 PP || 9 tháng 8 năm 1988 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 4791 Iphidamas ||  || 14 tháng 8 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4792 Lykaon ||  || 10 tháng 9 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4793 ||  || 1 tháng 9 năm 1988 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4794 Bogard ||  || 16 tháng 9 năm 1988 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 4795 Kihara ||  || 7 tháng 2 năm 1989 || Kitami || A. Takahashi, K. Watanabe
|-
| 4796 Lewis || 1989 LU || 3 tháng 6 năm 1989 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 4797 Ako || 1989 SJ || 30 tháng 9 năm 1989 || Minami-Oda || T. Nomura, K. Kawanishi
|-
| 4798 Mercator ||  || 16 tháng 9 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 4799 Hirasawa ||  || 8 tháng 10 năm 1989 || Kani || Y. Mizuno, T. Furuta
|-
| 4800 ||  || 9 tháng 10 năm 1989 || La Silla || H. Debehogne
|-
Tham khảo


title: Ploiești

text:
Ploieşti là một thành phố România. Thành phố thuộc hạt Prahova. Đây là thành phố lớn thứ 9 quốc gia này. Thành phố Ploieşti có dân số 232.527 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Thành phố của România


title: Cassida yoshimotoi

text:
Cassida yoshimotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Wegscheid, Haut-Rhin

text:
Wegscheid là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 10,06 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 334 người. Khu vực này có độ cao 455 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Hydroporus gossei

text:
Hydroporus gossei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Larson & Roughley miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Neocorynura pubescens

text:
Neocorynura pubescens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1917


title: Tân Thạnh

text:
Tân Thạnh là một huyện thuộc tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Tân Thạnh nằm ở phía tây của tỉnh Long An, nằm cách thành phố Tân An khoảng 45 km về phía tây bắc theo quốc lộ 62, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Thạnh Hóa và huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang
Phía tây giáp huyện Tân Hưng và huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
Phía nam giáp huyện Cái Bè và huyện Cai Lậy thuộc tỉnh Tiền Giang
Phía bắc giáp thị xã Kiến Tường và huyện Mộc Hóa.

Theo thống kê năm 2019, huyện có diện tích 422,85 km², dân số là 77.537 người, mật độ dân số đạt 183 người/km².

Đây là huyện duy nhất trong số 6 huyện, thị thuộc vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh Long An không giáp biên giới Campuchia.

Hhuyện có diện tích trồng tràm lớn nhất tỉnh. Tân Thạnh nằm ở vùng sâu của Đồng Tháp Mười, hàng năm chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt. Trong phân vùng địa lý kinh tế của tỉnh Long An, Tân Thạnh thuộc tiểu vùng 3 (gồm Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa, Tân Thạnh).

Dân số - lao động
Dân số trung bình năm 1995 là 68.016 người đến năm 2001 là 76.202 người, mật độ dân số 179 người/km², chỉ bằng 60,88% mức trung bình mật độ dân số của tỉnh Long An (294 người/km²) nên Tân Thạnh được xem là huyện có mật độ dân số cao trung bình của tỉnh. Dân số thành thị có 5770 người(chiếm 7,57% dân số), dân số nông thôn 70.432 người (chiếm 92,43%), tốc độ tăng dân số bình quân 1,91%/năm.

Mật độ dân đông nhất là thị trấn Tân Thạnh 780 người/km², gấp 10,83 lần so với nơi có mật độ dân số thấp nhất là xã Nhơn Hòa 72 người/km². Mật độ dân số bình quân 179 người/km².

Tổng số lao động toàn huyện năm 2001 là 39.683 người; trong đó, nông - lâm nghiệp 33.960 người (chiếm 85,6%), công nghiệp - TTCN 643 người (chiếm 1,6%) và thương mại - dịch vụ 3.265 người (chiếm 8,2%), lao động khác 1.815 người chiếm 4,6%. Như vậy, nguồn nhân lực tập trung chủ yếu cho nông - lâm nghiệp, việc chuyển dịch cơ cấu lao động giữa các ngành diễn ra chậm.

Nguồn nhân lực ở huyện Tân Thạnh có chất lượng thấp, đây là một nguyên nhân ảnh hưởng đến phát triển kinh tế vì nhân lực là nhân tố quan trọng hàng đầu của lực lượng sản xuất. Số lao động có chuyên môn kỹ thuật và quản lý trong các ngành là 567 người (chiếm 1,42% lao động xã hội); trong đó, đại học: 195 người, cao đẳng 245 người, trung cấp 127 người. Nếu kể cả trình độ sơ cấp và công nhân kỹ thuật ước khoảng 3.2% thì tổng số lao động được đào tạo là 4,62%, song lại tập trung ở khu vực quản lý nhà nước, giáo dục, y tế. Do vậy, đây là một tồn tại lớn của huyện Tân Thạnh.

Để phát triển kinh tế - xã hội, nhất thiết phải đào tạo, nâng cao mặt bằng dân trí, trình độ chuyên môn cho người lao động, để họ có khả năng tiếp thu và ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất.

Khí hậu
Khí hậu huyện Tân Thạnh mang tính chất đặc trưng nhiệt đới gió mùa với nền nhiệt cao đều quanh năm, ánh sáng dồi dào, lượng mưa khá lớn và phân bố theo mùa. Nhiệt độ bình quân năm là 27,2 °C, tháng 5 là tháng nóng nhất với nhiệt độ trung bình 29,3 °C và tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất 25 °C. Biên độ nhiệt trong năm dao động khoảng 4,3 °C và biên độ nhiệt ngày và đêm dao động cao (từ 8 °C đến 10 °C). Đây là điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp theo hướng thâm canh, đặc biệt là cây lúa, ngô, rau đậu thực phẩm. Lượng mưa trung bình năm khá lớn 1.447,7 mm/năm và phân bố theo mùa rõ rệt. Mùa mưa trùng với mùa lũ gây ngập úng, cản trở quá trình sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Nguồn nước mặt
Tân Thạnh được hưởng lợi nguồn nước ngọt sông Tiền qua kênh trục chính Dương Văn Dương, hệ thống kênh cấp I cấp II và kênh mương thủy lợi nội đồng.

Nguồn nước ngầm
Đặc điểm nổi bật về nguồn nước ngầm trong khu vực huyện Tân Thạnh là xuất hiện sâu, giá thành khai thác cao, nên ít được khai thác. Trong khu vực huyện Tân Thạnh nước mạch nông xuất hiện ở độ sâu 30 - 40 mét, nhưng do ảnh hưởng của phèn nên chất lượng không tốt, khả năng sử dụng cho sinh hoạt bị hạn chế. Hơn nữa, tại Tân Thạnh nước ngầm có hàm lượng tổng độ khoáng hóa rất thấp (1-3g/l) và PH<4, nên việc sử dụng nước ngầm ở độ sâu <40 m để tưới hỗ trợ cho nông nghiệp và sinh hoạt rất hạn chế. Nước ngầm có khả năng khai thác ở độ sâu 260 – 290 m, trữ lượng 400m3 ngày đêm/giếng, lưu lượng nước 05 lít/s và chất lượng tốt.

Hiện nay, nước sinh hoạt của nhân dân trong huyện hầu hết dùng nước mưa và nước kênh rạch qua lọc lắng. Nước ngầm do giá thành khai thác cao nên mới có một số điểm tập trung do nhà nước đầu tư, một số xã vùng sâu đã có sự phối hợp tốt phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm, xã hội hóa cấp nước sinh hoạt.

Chế độ thủy văn

Ngập lũ là quy luật thường niên của ĐBSCL, trong đó Tân Thạnh được xếp vào một trong những huyện chịu ảnh hưởng nặng nhất. Lũ lớn đang có xu thế rút ngắn chu kỳ từ 12 năm xuống còn 6 năm và 3 năm (1961, 1978, 1984, 1991, 1994, 1996, 2000) trong đó lũ lịch sử năm 2000 đã gây thiệt hại rất nặng nề cho Tân Thạnh. Tuy nhiên lũ mang đến lượng phù sa đáng kể tăng thêm màu mở cho ruộng đồng, thau chua rữa phèn, tăng nguồn lợi thủy sản, vệ sinh môi trường.

Ảnh hưởng của phèn - chua: Theo dõi diễn biến của phèn - chua trên các sông, kênh rạch vùng ĐTM cho thấy Tân Thạnh bị ảnh hưởng chua phèn khá nặng. Thời điểm nước trên kênh rạch bị chua là khoảng 10 ngày sau khi bắt đầu mưa, vấn đề chua có thể giải quyết nhanh chóng khi đầu tư hoàn chỉnh hệ thống thủy lợi.

Ảnh hưởng mặn: Mặn 4g/l trên sông Vàm Cỏ Tây bình quân nhiều năm chỉ ngang hoặc qua Tuyên Nhơn 4 - 5 Km về phía thượng lưu. Song, vào các năm 1992, 1993 mặn đã ảnh hưởng sâu hơn và nồng độ mặn cũng cao hơn bình quân nhiều năm. Do Tân Thạnh ở sâu trong nội đồng, xa sông Vàm Cỏ Tây với độ mặn nhỏ hơn 4g/lít nên không gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp.

Tài nguyên đất
Đất đai: Theo kết quả điều tra xây dựng bản đồ đất tỷ lệ 1/100.000 vùng ĐTM năm 1994 của Phân viện Quy hoạch - TKNN cho thấy toàn huyện có 3 nhóm đất với 13 đơn vị chú giải bản đồ đất; trong đó, nhóm đất phù sa có 414 ha (chiếm 0,97% DTTN) và nhóm đất phèn 35.996 ha (chiếm 84,54% DTTN), nhóm đất xáo trộn 6.168 ha chiếm 14,49% DTTN. Như vậy, hầu hết diện tích đất của huyện Tân Thạnh thuộc loại đất có vấn đề, do đó sử dụng vào sản xuất nông nghiệp được xem là một hạn chế lớn nhất của huyện Tân Thạnh.

Đất phèn: Nhóm đất phèn có diện tích:35.996 ha, chiếm 84,55% DTTN. Đất phèn có trị số pH thấp và hàm lượng SO4—cao (0,15 - 0,25%), đặc biệt là các ion Fe2+ và Al3+ dễ gây độc hại cho cây trồng. Vấn đề sử dụng đất phèn trong sản xuất nông nghiệp ở Đồng Tháp Mười nói chung và huyện Tân Thạnh nói riêng phụ thuộc chặt chẽ vào khả năng cung cấp nước ngọt trong mùa khô. Đất phèn phân bố ở hầu hết các xã trong huyện, đất có hàm lượng mùn cao, nếu giải quyết tốt vấn đề thủy lợi thì canh tác lúa đạt năng suất cao.

Tài nguyên rừng
Năm 1995 có 5.540 ha rừng, trong đó hầu hết là tràm cừ; đến năm 2001 diện tích rừng tăng lên 6.920 ha (tỷ lệ che phủ 20,75%) kể cả cây lâu năm và vườn tạp, phần lớn rừng trồng từ trước năm 1995 nên trữ lượng khá.

Nguồn tài nguyên động vật dưới tán rừng đã dần được phục hồi, đây là thành quả đáng ghi nhận của chương trình 773/TTg và 661, đã góp phần sử dụng hợp lý, hiệu quả tài nguyên cũng như khôi phục hệ sinh thái vốn có của vùng đất phèn.

Khoáng sản
Theo các tài liệu điều tra địa chất thổ nhưỡng, trên địa bàn huyện Tân Thạnh, chưa cho thấy có loại khoáng sản đặc trưng nào.

Hành chính
Huyện Tân Thạnh được chia thành 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Thạnh và 12 xã: Bắc Hòa, Hậu Thạnh Đông, Hậu Thạnh Tây, Kiến Bình, Nhơn Hòa, Nhơn Hòa Lập, Nhơn Ninh, Tân Bình, Tân Hòa, Tân Lập, Tân Ninh, Tân Thành.

Lịch sử
Trước ngày 30 tháng 4 năm 1975, đất Tân Thạnh thuộc tỉnh Kiến Tường.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, đất Tân Thạnh thuộc huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An.

Ngày 19 tháng 9 năm 1980, Hội đồng Chính phủ Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 298-CP, chia huyện Mộc Hoá thành 2 huyện: Mộc Hoá và Tân Thạnh. Huyện Tân Thạnh bao gồm 10 xã: Hậu Thạnh, Nhơn Hoà Lập, Nhơn Ninh, Tân Ninh, Tân Hoà, Kiến Bình, Thủy Đông, Tân Đông, Bắc Hoà và Thuận Nghĩa Hoà.

Ngày 15 tháng 8 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 220/HĐBT, theo đó:
Chia xã Tân Ninh thành 2 xã: Tân Ninh và Tân Thành.
Chia xã Nhơn Hòa Lập thành 2 xã: Nhơn Hòa Lập và Tân Lập.

Ngày 4 tháng 4 năm 1989, chia xã Hậu Thạnh thành 2 xã: Hậu Thạnh Đông và Hậu Thạnh Tây.

Ngày 26 tháng 6 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 74/HĐBT, theo đó:
Tách 948 ha diện tích tự nhiên và 70 nhân khẩu của xã Bình Thành thuộc huyện Đức Huệ để sáp nhập vào xã Thuận Nghĩa Hòa.
Chia xã Thuận Nghĩa Hòa thành 2 xã: Thuận Nghĩa Hòa và Thuận Bình.
Tách 1.400 ha diện tích tự nhiên và 1.185 nhân khẩu của xã Thủy Đông cùng 2.667 nhân khẩu là cán bộ, công nhân viên và hộ phi nông nghiệp ở khu vực này để thành lập thị trấn Thạnh Hóa (huyện Tân Thạnh).
Chia xã Thủy Đông thành 2 xã: Thủy Đông và Thủy Tây.
Chia xã Tân Đông thành 2 xã: Tân Đông và Tân Tây.
Từ đó, huyện Tân Thạnh bao gồm thị trấn Thạnh Hóa và 16 xã: Kiến Bình, Hậu Thạnh Tây, Tân Ninh, Tân Thành, Tân Lập, Tân Hòa, Bắc Hòa, Nhơn Ninh, Nhơn Hòa Lập, Hậu Thạnh Đông, Tân Đông, Tân Tây, Thủy Đông, Thủy Tây, Thuận Nghĩa Hòa, Thuận Bình.

Cùng ngày, Hội đồng Bộ trưởng Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 74/HĐBT, tách thị trấn Thạnh Hoá và các xã Tân Đông, Tân Tây, Thủy Đông, Thủy Tây, Thuận Nghĩa Hoà, Thuận Bình; các xã Thạnh Phước, Tân Hiệp và Thạnh Phú của huyện Mộc Hoá để thành lập huyện Thạnh Hoá. Sau khi điều chỉnh, huyện Tân Thạnh còn 10 xã Kiến Bình, Hậu Thạnh Tây, Tân Ninh, Tân Thành, Tân Lập, Tân Hoà, Bắc Hoà, Nhơn Ninh, Nhơn Hoà Lập và Hậu Thạnh Đông với 38.220,25 ha diện tích tự nhiên, 58.219 nhân khẩu.

Ngày 31 tháng 8 năm 1992, thành lập thị trấn Tân Thạnh từ xã Kiến Bình và lập xã mới Tân Bình từ 2 xã: Kiến Bình và Tân Hoà.

Ngày 24 tháng 3 năm 1994, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 27-CP , thành lập xã Nhơn Hoà trên cơ sở 1.809 ha diện tích tự nhiên với 1.513 nhân khẩu của xã Tân Lập; 392 ha diện tích tự nhiên với 209 nhân khẩu của xã Tân Bình và 541 ha diện tích tự nhiên với 1.550 nhân khẩu của xã Nhơn Ninh.

Huyện Tân Thạnh có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Tân Thạnh là huyện nghèo, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, cây trồng chủ lực là cây lúa và tràm. Tuy nhiên, đất đai của huyện có chất lượng thấp (đất phèn nhiều độc tố) lại phân bố trên các địa hình thấp trũng, bi chia cắt mạnh bởi kênh rạch; nên quá trình sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn như: đầu tư cải tạo đất tốn kém, năng suất cây trồng thấp, giá thành cao, sản phẩm có sức cạnh tranh kém trên thị trường. Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp và Thương mại - Dịch vụ chưa phát triển, chưa hỗ trợ cho nông nghiệp phát triển

Cơ sở hạ tầng còn thiếu và chưa đồng bộ, đặc biệt là giao thông đường bộ, công trình kiểm soát lũ và cơ sở vật chất phục vụ dân sinh (trường học, y tế, chợ,...) còn thiếu nghiêm trọng, thiếu thông tin thị trường.....là những trở ngại lớn trong quá trình phát triển kinh tế của huyện.

Tân Thạnh nằm ở vùng sâu của Đồng Tháp Mười, hàng năm chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt. Sự hình thành và phát triển kinh tế - xã hội của Tân Thạnh gắn liền với quá trình khai thác đất hoang hóa, di dân xây dựng vùng kinh tế mới ở Đồng Tháp Mười. Trong phân vùng địa lý kinh tế của tỉnh Long An, Tân Thạnh thuộc tiểu vùng 3 (gồm Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa, Tân Thạnh). Phương hướng phát triển kinh tế chủ yếu là Nông - lâm nghiệp, mà hàng đầu là sản xuất lúa hàng hóa.

Thuận lợi
Xét về vị trí địa lý và quá trình khai thác tài nguyên phát triển kinh tế xã hội cho thấy lợi thế cơ bản của Tân Thạnh là:

Tân Thạnh một huyện thuộc vùng Đồng Tháp Mười, được hưởng lợi nguồn nước ngọt từ sông Tiền qua trục chính là kênh Dương Văn Dương phục vụ cho phát triển sản xuất nông nghiệp và đời sống của nhân dân.

Thông qua chương trình khai thác vùng Đồng Tháp Mười của Chính phủ nên cơ sở hạ tầng từng bước được cải thiện, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao đáng kể.

Tân Thạnh có quốc lộ 62 và QLN2 chạy qua, là các trục giao thông vô cùng quan trọng trong việc xây dựng kinh tế kết hợp với củng cố quốc phòng, mặt khác hệ thống giao thông thủy rất thuận lợi cho việc vận chuyển và giao lưu hàng hóa với thành phố Tân An và TP Hồ Chí Minh.

Khó khăn
Ngoài những lợi thế cơ bản nêu trên, Tân Thạnh còn có một số hạn chế:

Bị ảnh hưởng của lũ lụt thường niên, dễ gây rủi ro cho sản xuất, hư hỏng cơ sở hạ tầng hạn chế tốc độ phát triển kinh tế - xã hội.

Đất đai của Tân Thạnh chủ yếu là đất phèn ở địa hình trũng có nồng độ các độc tố cao (SO42-, Al3+, Fe3+) dễ gây ảnh hưởng xấu cho cây trồng trong điều kiện chưa hoàn chỉnh thủy lợi, đồng thời ít có điều kiện để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đa dạng hóa sản phẩm để phá thế độc canh cây lúa.

Cơ sở hạ tầng nông thôn như: Giao thông đường bộ, nước sinh hoạt, trạm y tế, điện, trường học, các công trình phúc lợi công cộng chưa phát triển, xa thị trường tiêu thụ nên hạn chế lớn đến việc phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện.

Để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội cần thấy hết các lợi thế để khai thác, đồng thời khắc phục và giảm thiểu ảnh hưởng của các yếu tố hạn chế, tạo động lực phát triển nền kinh tế một cách ổn định và bền vững.

Giao thông
Tân Thạnh có quốc lộ 62, quốc lộ N2 chạy qua - là các trục giao thông vô cùng quan trọng trong việc xây dựng kinh tế kết hợp với củng cố quốc phòng, mặt khác hệ thống giao thông thủy rất thuận lợi cho việc vận chuyển và giao lưu hàng hóa với thành phố Tân An và TP Hồ Chí Minh.

Chú thích

Tham khảo


title: Ganestrius stibicki

text:
Ganestrius stibicki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Ganestrius


title: Downesia strigosa

text:
Downesia strigosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Downesia


title: Laura Chinchilla

text:
Laura Chinchilla Miranda (sinh ngày 28 tháng 3 năm 1959) là một chính trị gia Costa Rica, và là nữ Tổng thống đầu tiên được bầu của Costa Rica. Trước đó, bà là một trong hai phó tổng thống của Óscar Arias Sánchez (người tiền nhiệm) kiêm Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Bà là ứng cử viên Đảng Giải phóng Dân tộc (Partido Liberación Nacional) tranh cử chức Tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử năm 2010 và bà giành với 46,76% số phiếu.

Trước khi tham gia chính trị, Chinchilla đã làm chuyên gia tư vấn của tổ chức phi chính phủ ở Mỹ Latin và châu Phi, chuyên về cải cách tư pháp và các vấn đề an ninh công cộng. Bà đã tiếp tục phục vụ chính phủ của María José Figueres Olsen với chức vụ Phó Bộ trưởng Bộ an ninh công cộng (1994-1996) và Bộ trưởng Bộ công an (1996-1998). Từ 2002-2006, bà phục vụ trong Quốc hội với chức vụ đại biểu của tỉnh San José.

Chinchilla là một trong hai Phó Chủ tịch được bầu dưới chính quyền thứ hai của Arias (2006-2010). Bà từ chức Phó tổng thống vào năm 2008 để chuẩn bị chạy đua chức vụ tổng thống vào năm 2010. Ngày 7 tháng 6 năm 2009, bà đoạt vị trí dẫn đầu của Liberación Partido Nacional (PLN) với tỷ lệ thắng cao hơn 15% so với đối thủ gần nhất của mình, và do đó được chọn là ứng cử viên tổng thống của đảng.

Bà là thành viên của Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới.

Quan điểm chính trị
Đảng Giải phóng Dân tộc là thành viên của Quốc tế Xã hội Chủ nghĩa (Socialist International), có phương châm là thúc đẩy nền "chính trị cấp tiến cho một thế giới tốt đẹp hơn.".

Bà chống việc hợp pháp hóa việc cho phép phá thai , kể cả dùng thuốc tránh thai khẩn cấp và hôn nhân đồng tính .

Bà phản đối mọi sự thay đổi hiến pháp nhằm tách rời sự liên kết giáo hội ra khỏi nhà nước (Hiến pháp Costa Rica ghi rõ là Costa Rica là một quốc gia Công giáo Rôma), quan điểm này ngược lại với vị tổng thống tiền nhiệm (Oscar Arias) muốn thúc đẩy một nhà nước thế tục, tách ra khỏi mọi ảnh hưởng của giáo hội

Xem thêm
 Tổng tuyển cử Costa Rica, 2010

Tham khảo

Liên kết ngoài

 laura-chinchilla.com  - non-official Laura Chinchilla information portal
 Costa Rica News article
 World Leaders

Tổng thống Costa Rica
Sinh năm 1959
Nữ nguyên thủ quốc gia
Tín hữu Công giáo
Nhân vật còn sống
Nữ thủ tướng
Cựu sinh viên Đại học Georgetown
Nữ chính khách Costa Rica


title: Sennius lawrencei

text:
Sennius lawrencei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Johnson miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Sennius


title: Cytora hedleyi

text:
Cytora hedleyi là một loài ốc rất nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn thuộc họ Pupinidae.

Phân bố
Loài này có ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Cytora
Động vật chân bụng New Zealand


title: Rambaud

text:
Rambaud là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: San Marino

text:
San Marino, có tên đầy đủ là Cộng hòa Đại bình yên San Marino (tiếng Ý: Serenissima Repubblica di San Marino), là một trong những nước nhỏ nhất trên thế giới, nằm ở Châu Âu, và hoàn toàn nằm trong lãnh thổ nước Ý cùng với Vatican.

Lịch sử

Theo truyền thuyết, San Marino được thành lập vào thế kỷ IV bởi một người thợ khắc đá Công giáo tên là Marinus từ vùng Dalmatia đến đây lánh nạn tránh cuộc truy lùng, bách hại đạo dưới triều Hoàng đế Diocletianus. Nền độc lập của San Marino được Giáo hoàng Urbanô VIII thừa nhận năm 1631. Có lẽ đây là một trong những quốc gia cộng hòa độc lập lâu đời nhất trên thế giới.

Năm 1862, San Marino và Ý ký hiệp ước thuế quan và hiệp ước hữu nghị, hiệp ước được ký kết lại theo định kì. San Marino tuyên chiến với Đức trong Thế chiến thứ nhất, nhưng lại cố gắng duy trì tính trung lập trong Thế chiến thứ hai. San Marino gia nhập Liên Hợp Quốc năm 1992.

San Marino trong thế kỷ XX
Trong Thế chiến thứ nhất, khi Ý tuyên chiến với Đế quốc Áo-Hung ngày 23 tháng 5 năm 1915, San Marino vẫn thái độ trung lập và Ý đã có một cái nhìn thù địch về tính trung lập của San Marino, nghi ngờ rằng San Marino có thể là gián điệp Áo. Ý đã cố gắng để buộc San Marino thành lập một đội quân gọi là Carabinieri và sau đó Ý đã cắt đường dây điện thoại của San Marino khi nước này đã từ chối yêu cầu của Ý. Hai nhóm người gồm 10 tình nguyện viên đã tham gia vào lực lượng quân đội của Ý trong cuộc chiến trên mặt trận Ý, đây là các chiến binh San Marino đầu tiên và lần thứ hai như là một hoạt động quân đoàn y tế một bệnh viện Chữ thập đỏ để cứu chữa cho lính Ý. Sự tồn tại của bệnh viện này sau đó làm cho Đế quốc Áo-Hung đình chỉ quan hệ ngoại giao với San Marino.

Từ năm 1923 đến 1943, San Marino được cai trị bởi đảng phát xít San Marino (PFS).

Trong Thế chiến thứ hai, San Marino vẫn trung lập, mặc dù nó đã được báo cáo sai là đã tuyên chiến với Vương quốc Anh ngày 17 tháng 9 năm 1940.

Ba ngày sau sự sụp đổ của Benito Mussolini ở Ý, Mỹ cai trị Ý và San Marino sau sự sụp đổ này và chính phủ mới của San Marino tuyên bố trung lập trong cuộc xung đột. Nhóm phát xít giành lại quyền lực vào ngày 1 tháng 4 năm 1944 nhưng vẫn giữ thái độ trung lập. Mặc dù vậy, vào ngày 26 tháng 6 năm 1944, San Marino đã bị đánh bom bởi quân Hoàng gia Anh, do nhầm lẫn tin rằng San Marino đã bị tàn phá bởi quân Đức và San Marino đã được sử dụng thành nơi để tích lũy đạn dược cho quân Phát xít Đức. Ít nhất 35 người đã thiệt mạng trong hoạt động không kích của không quân Anh. San Marino chấp nhận hàng ngàn người tị nạn dân sự khi các lực lượng Đồng minh đã đi qua vùng Gothic. Trong tháng 9 năm 1944, San Marino đã nhanh chóng bị Đức chiếm đóng, tuy nhiên quân Đức đã bị tấn công bởi lực lượng Đồng Minh ở mặt trận San Marino. Quân Đồng minh rút khỏi San Marino trong thời gian ngắn sau đó.

San Marino đã có một chính phủ cộng sản đầu tiên được bầu dân chủ trên thế giới, từ năm 1945 và năm 1957 và giữa năm 2006 và 2008.

San Marino là quốc gia nhỏ thứ năm thế giới.

San Marino đã trở thành một thành viên của Hội đồng châu Âu vào năm 1988 và của Liên Hợp Quốc vào năm 1992. Nó không phải là một thành viên của Liên minh châu Âu.

Chính trị

San Marino là nước cộng hòa dân chủ đại diện và đa đảng: với hai vị Nhiếp chính là người đứng đầu của nhà nước và chính phủ, Vị nhiếp chính thứ nhất đứng đầu Chính phủ kiêm nhiệm vị trí Bộ trưởng Ngoại giao, lo về các vấn đề chính trị của đất nước. Vị nhiếp chính thứ hai lãnh đạo Nhà nước. Quyền hành pháp thuộc về chính phủ. Quyền lập pháp thuộc cả chính phủ và Hội đồng nhân dân (quốc hội). Tư pháp độc lập với hành pháp và cơ quan lập pháp.

San Marino ban đầu được dẫn dắt bởi các Arengo, hình thành từ người đứng đầu của mỗi gia đình. Trong thế kỷ XIII, quyền lực đã được trao cho Hội đồng nhân dân. Năm 1243, hai vị nhiếp chính đầu tiên đã được đề cử bởi Hội đồng. Đến năm 2010, phương pháp được đề cử vẫn còn sử dụng.

Cơ quan lập pháp của nền cộng hòa San Marino Hội đồng nhân dân (Consiglio grande e Generale). Hội đồng này là một cơ quan lập pháp đơn viện với 60 thành viên. Có cuộc bầu cử năm năm một lần đại diện tỷ lệ trong tất cả chín huyện hành chính. Các quận, huyện (thị trấn) tương ứng với các giáo xứ cũ của nền cộng hòa.

Công dân từ 18 tuổi trở lên có đủ điều kiện để bỏ phiếu. Bên cạnh pháp luật nói chung, Hội đồng nhân dân còn có quyền phê duyệt ngân sách và bầu các vị nhiếp chính, người đứng đầu Hội đồng nhân dân, Hội đồng 12 người (mà hình thức \ là chi nhánh tư pháp trong cơ quan lập pháp của Hội đồng), các Ủy ban Tư vấn, và Chính phủ Liên hiệp. Hội đồng cũng có quyền phê chuẩn các điều ước quốc tế với các nước khác. Hội đồng được chia thành năm Ủy ban Tư vấn khác nhau bao gồm mười lăm thành viên hội đồng để kiểm tra, đề xuất và thảo luận về việc thực hiện pháp luật mới trên các cuộc đề nghị của Hội đồng.

Mỗi 6 tháng, Hội đồng nhân dân lại bầu hai nhiếp chính là người đứng đầu của nhà nước và chính phủ. Nhiếp chính được lựa chọn từ các bên đối lập để có một sự cân bằng quyền lực giữa các đảng phái. Họ phục vụ một nhiệm kỳ sáu tháng. Lễ tuyên thệ nhậm chức của hai vị nhiếp chính diễn ra vào ngày 1 tháng 4 và ngày 1 tháng 10 hàng năm. Sau khi nhậm chức, công dân có ba ngày để khiếu nại về hoạt động của hai vị nhiếp chính.

San Marino là một nước cộng hòa dân chủ đa đảng. Hai đảng chính là Đảng Dân chủ Kitô giáo San Marino (PDC) và Đảng Xã hội Dân chủ PSD (đảng này một sự hợp nhất của Đảng Xã hội San Marino và Đảng Cộng sản San Marino). Chưa có bất kỳ đảng nào giành thắng lợi tuyệt đối để tự thành lập chính phủ, và hầu hết các chính phủ San Marino được điều hành bởi liên minh giữa hai đảng này. Trong cuộc bầu cử năm 2006, PSD đã giành được 20 ghế trong Hội đồng nhân dân và hiện đang điều chỉnh việc liên minh với đảng Dân chủ Kitô giáo San Marino.

Ý là quốc gia chịu trách nhiệm về quốc phòng và cung cấp các viện trợ về nhiều mặt hàng năm cho San Marino.

Quân đội

Quân đội San Marino là một trong những lực lượng quân sự nhỏ nhất trên thế giới. Quân đội nước này có các ngành khác nhau với chức năng đa dạng, bao gồm: thực hiện nhiệm vụ nghi lễ, tuần tra biên giới, bảo vệ các tòa nhà chính phủ và cảnh sát hình sự. Cảnh sát không có trong quân đội của San Marino.

Quân đoàn Crossbow
Mặc dù được xem là trung tâm của quân đội San Marino, nhưng Quân đoàn Crossbow bây giờ chỉ là một lực lượng nghi lễ với khoảng 80 tình nguyện viên. Kể từ 1295, Quân đoàn Crossbow đã cung cấp đội bắn nỏ tại lễ hội. Mặc dù một đơn vị quân sự theo luật định, nhưng ngày nay Quân đoàn Crossbow không có chức năng quân sự.

Lực lượng Rock
Lực lượng Rock là một đơn vị trong quân đội San Marino, lực lượng này có nhiệm vụ tuần tra biên giới và bảo vệ dân chúng. Trong vai trò của họ như là đội Fortress, họ chịu trách nhiệm về bảo vệ các tòa nhà của chính phủ ở thành phố San Marino. Trong vai trò này họ là lực lượng có thể nhìn thấy hầu hết các khách du lịch, và được biết đến với buổi lễ đầy màu sắc của họ về thay đổi lực lượng Cảnh sát. Theo quy chế năm 1987, Lực lượng Rock được ghi danh là cảnh sát hình sự (ngoài vai trò quân sự của họ) và hỗ trợ cảnh sát điều tra tội phạm. Quân phục thống nhất của Lực lượng Rock là quần màu đỏ đặc biệt và áo màu xanh lá cây.

Lực lượng bảo vệ Hội đồng nhân dân và nhiếp chính
Lực lượng bảo vệ Hội đồng nhân dân thường được gọi là Lực lượng Cảnh sát của Hội đồng hoặc địa phương quân Guard của nhà quý tộc, được hình thành năm 1740, là một đơn vị tình nguyện với nhiệm vụ nghi lễ. Do màu xanh nổi bật, màu trắng, và đồng phục vàng, nó có lẽ là phần nổi tiếng nhất của quân đội San Marino, và xuất hiện vô số lần trên tấm bưu thiếp của San Marino. Các chức năng của lực lượng này là để bảo vệ Nhiếp chính, để bảo vệ Hội đồng và bảo vệ các phiên họp chính thức của Hội đồng.

Lực lượng dân quân tự vệ địa phương

Trong thời gian trước đây, tất cả các gia đình San Marino đều phải có hai hay nhiều người thành niên là nam giới được yêu cầu phải ghi danh cho một nửa trong số họ trong Lực lượng dân quân tự vệ địa phương. Đơn vị này vẫn là lực lượng chiến đấu cơ bản của Quân đội San Marino, nhưng phần lớn là nghi lễ. Được trở thành thành viên của lực lượng này là một niềm tự hào dân sự đối với nhiều người San Marino, và tất cả các công dân với ít nhất là sáu năm cư trú ở San Marino mới có thể tham gia lực lượng.

Quân phục thống nhất của Lực lượng dân quân tự vệ địa phương là màu xanh đậm, với một mũ kepi mang chùm lông màu xanh và trắng.

Lực lượng Ensemble
Lực lượng này chính thức là một phần của quân đội San Marino, và là ban nhạc nghi lễ quân sự của San Marino. Nó bao gồm khoảng 50 nhạc sĩ.

Lực lượng hiến binh
Được thành lập năm 1842, Lực lượng hiến binh của San Marino là một cơ quan thực thi pháp luật quân sự. Lực lượng hiến binh có trách nhiệm bảo vệ công dân và tài sản, và bảo đảm quyên thực thi pháp luật và an ninh trật tự của quốc gia.

Địa lý

Với diện tích 61 km², San Marino là quốc gia nhỏ nằm ở khu vực Nam Âu, và nằm hoàn toàn trong lãnh thổ của Ý. Phía Bắc, Tây và Đông giáp tỉnh Rimini, phía Nam giáp tỉnh Pesaro và Urbino. San Marino nằm gần biển Adriatic phía đông nước Ý. Hầu hết lãnh thổ quốc gia trải dài trên sườn núi Titano.

San Marino có khí hậu Địa Trung Hải với mùa đông ẩm và mát, mùa hè nóng và khô.

Hành chính

San Marino được chia thành 9 thành phố, được biết đến với từ ngữ địa phương là Castelli (có nghĩa là "lâu đài").

Chín thành phố của San Marino là:

San Marino
Acquaviva
Borgo Maggiore
Chiesanuova
Domagnano
Faetano
Fiorentino
Montegiardino
Serravalle

Ngoài 9 thành phố San Marino còn được chia nhỏ thành 43 thôn trong các thành phố là:
Cà Berlone, Cà Chiavello, Cà Giannino, Cà Melone, Cà Ragni, Cà Rigo, Cailungo, Caladino, Calligaria, Canepa, Capanne, Casole, Castellaro, Cerbaiola, Cinque Vie, Confine, Corianino, Crociale, Dogana, Falciano, Fiorina, Galavotto, Gualdicciolo, La Serra, Lesignano, Molarini, Montalbo, Monte Pulito, Murata, Pianacci, Piandivello, Poggio Casalino, Chiesanuova Poggio, Ponte Mellini, Rovereta, San Giovanni sotto le Penne, Santa Mustiola, Spaccio Giannoni, Teglio, Torraccia, Valdragone, Valgiurata và Ventoso.

Kinh tế

San Marino là nước có nền kinh tế công nghiệp, dịch vụ và du lịch phát triển.

Kinh tế chủ yếu dựa vào nguồn tài nguyên truyền thống (nho, đá xây dựng), phát hành tem thư và nhất là du lịch. Ngành du lịch đóng góp hơn 50% tổng sản phẩm quốc nội của San Marino. Năm 1997, có hơn 3,3 triệu du khách đến San Marino. Các ngành dịch vụ và công nghiệp chính gồm có: ngân hàng, dệt may, điện tử và đồ gốm.

Nông nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế. Các sản phẩm nông nghiệp chính gồm có ngô, lúa mì, nho, ô liu; ngựa, bò, lợn, pho mát, da thuộc.

Tính đến năm 2016, GDP của San Marino đạt 1.556 tỷ USD, đứng thứ 171 thế giới và đứng thứ 46 châu Âu.

Dân cư - tôn giáo

Dân số San Marino hiện nay là khoảng 34.090 người, gồm 2 dân tộc chính là người Sammarin và người Italia. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Italia.

San Marino là một nhà nước có đa số dân theo Công giáo Rôma - hơn 97% dân số tuyên xưng đức tin Công giáo Rôma, nhưng nó không phải là tôn giáo của quốc gia. Khoảng một nửa trong số những người xưng là Công giáo thực hành đức tin, không thấy Giám mục ở San Marino. Trong lịch sử, các giáo xứ khác nhau ở San Marino đã được phân chia giữa hai giáo phận Ý, chủ yếu trong giáo phận Montefeltro, và một phần trong giáo phận Rimini. Năm 1977, biên giới giữa Montefeltro và Rimini đã được điều chỉnh để tất cả các giáo xứ ở San Marino tách khỏi giáo phận Montefeltro. Các Giám mục Montefeltro-San Marino nằm ở Pennabilli, Ý.

Tuy nhiên, có một quy định về thuế thu nhập mà đối tượng nộp thuế có quyền yêu cầu phân bổ 0,3% thuế thu nhập của họ với Giáo hội Công giáo Rôma hoặc các tổ chức từ thiện khác. Các nhà thờ khác bao gồm hai giáo phái của Kitô giáo là Giáo hội Waldensian và Nhân Chứng Giê-hô-va.

Sự hiện diện của Do Thái giáo ở San Marino đã có ít nhất là 600 năm qua được đề cập đến đầu tiên bởi người Do Thái ở San Marino cuối thế kỷ XIV, trong các văn bản chính thức có ghi lại các giao dịch kinh doanh của người Do Thái. Có nhiều tài liệu trong suốt thế kỷ XV và thế kỷ XVII mô tả các giao dịch của người Do Thái và xác minh sự hiện diện của một cộng đồng Do Thái ở San Marino. Người Do Thái đã được yêu cầu đeo phù hiệu đặc biệt và sống cách biệt với người Công giáo, nhưng cũng được phép có sự bảo vệ chính thức của chính phủ.

Giao thông
Có 220 km đường bộ trong cả nước, tuyến đường chính là Xa lộ San Marino. Các nhà chức trách cấp giấy phép cho các phương tiện tư nhân với biển số San Marino đặc biệt, có màu trắng với các hình màu xanh và quốc huy, thường là một chữ cái theo sau là tối đa bốn số. Nhiều xe cũng mang mã nhận dạng xe quốc tế (màu đen trên nhãn dán hình bầu dục màu trắng), đó là "RSM".

Không có sân bay công cộng nào ở San Marino, nhưng có một đường băng tư nhân nhỏ nằm ở Torraccia và một sân bay trực thăng quốc tế nằm ở Borgo Maggiore. Hầu hết khách du lịch đến bằng đường hàng không đều hạ cánh tại Sân bay quốc tế Federico Fellini gần thành phố Rimini, sau đó di chuyển bằng xe buýt.

Có hai con sông chảy qua San Marino, nhưng không có phương tiện giao thông đường thủy chính, và không có bến cảng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chief of State and Cabinet Members
Secretary of State for External Relations and Politics

San Marino  from UCB Libraries GovPubs

San Marino—San Marino Tourism Site
Meteo San Marino  National Center Of Meteorology and Climatology of San Marino, Local Forecast and Webcams
Musei di Stato della Repubblica di San Marino
History of San Marino: Primary Documents from EUdocs
Renata Tebaldi International Voice Competition
San Marino from allcountries.eu

Visit San Marino—Official San Marino Tourism Site Contrada Omagnano
 General information of San Marino: Politics, Institutions and very other
San Marino: excerpt from a 1769 Guidebook
Score San Marino Soccer — Score live San Marino

Cộng hòa
Quốc gia châu Âu
Quốc gia nội lục
Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Nam Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Ý
Quốc gia và vùng lãnh thổ Rôman


title: Cardiophorus primus

text:
Cardiophorus primus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saurat

text:
Saurat  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège