title: Tiểu bộ Cá voi cổ

text:
Tiểu bộ Cá voi cổ (danh pháp khoa học: Archaeoceti) là một nhóm cận ngành chứa các dạng cá voi cổ đã phát sinh ra các dạng cá voi hiện đại (Autoceta). Từng có thời người ta cho rằng cá voi cổ đã tiến hóa từ Mesonychia, dựa trên các đặc trưng bộ răng. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây về di truyền học phân tử và hình thái học phi-răng chỉ ra rằng các dạng cá voi đầu tiên của phân bộ Archaeoceti rất có thể đã tiến hóa từ Artiodactyla (có lẽ từ họ Hippopotamidae, trong đó bao gồm các loài hà mã hiện đại). Các tổ tiên của Archaeoceti có lẽ đã rẽ nhánh ra khỏi Artiodactyla vào khoảng thời gian diễn ra sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta–phân đại Đệ Tam. Phần lớn các dạng cá voi cổ có các chi sau, gợi ý rằng chúng là động vật hoàn toàn sống trên đất liền. Khi thế Eocen trôi đi thì Archaeoceti ngày càng trở nên ít thích hợp với cuộc sống trên mặt đất và trở nên thích hợp hơn với cuộc sống thủy sinh. Trước khi thế Eocen kết thúc, từ một nhóm cá voi cổ, có lẽ thuộc chi Dorudon của họ Basilosauridae, đã phát sinh ra cá voi hiện đại. Archaeoceti chịu tổn thất nặng nề (về số lượng chi) trong thời kỳ sự kiện tuyệt chủng thế Eocen-thế Oligocen, nhưng một số ít loài có thể còn sống sót trong thế Oligocen. Dạng cá voi cổ cuối cùng, có lẽ cũng thuộc họ Basilosauridae, bị tuyệt chủng trong thế Oligocen. Chúng có thể bị tuyệt chủng (hay "giả tuyệt chủng" nếu tính tới các hậu duệ là cá voi hiện đại) do sự kết hợp của 2 yếu tố: cạnh tranh và thay đổi khí hậu.

Phân loại

Archaeoceti gồm năm họ được công nhận: Sự hiện diện Kekenodontidae vẫn chưa được giải quyết, và có để được đặt trong cả Archaeoceti hay Mysticeti, hoặc thậm chí Delphinoidea.

 Cetacea
 Archaeoceti
 Pakicetidae ()
 Pakicetus ()
 Nalacetus ()
 Ichthyolestes ()
 Ambulocetidae ()
 Ambulocetus ()
 Gandakasia ()
 Himalayacetus ()
 Remingtonocetidae ()
 Andrewsiphius ()
 Attockicetus ()
 Dalanistes ()
 Kutchicetus ()
 Remingtonocetus ()
 Protocetidae ()
 Georgiacetinae ()
 Babiacetus ()
 Carolinacetus ()
 Eocetus ()
 Georgiacetus ()
 Natchitochia ()
 Pappocetus ()
 Makaracetinae ()
 Makaracetus ()
 Protocetinae ()
 Aegyptocetus ()
 Artiocetus ()
 Crenatocetus ()
 Gaviacetus ()
 Indocetus ()
 Maiacetus ()
 Protocetus ()
 Qaisracetus ()
 Rodhocetus ()
 Takracetus ()
 Togocetus ()
 Basilosauridae
 Basilotritus ()
 Basilosaurus ()
 Basiloterus ()
 Ancalecetus ()
 Chrysocetus ()
 Cynthiacetus ()
 Dorudon ()
 Masracetus ()
 Ocucajea ()
 Saghacetus ()
 Stromerius ()
 Supayacetus ()
 Zygorhiza ()
 Kekenodontidae
 Kekenodon ()
 Phococetus ()

Phát sinh loài
 Cetartiodactyla
 |--Cetacea
 | |--Pakicetidae
 | `--+--Ambulocetidae
 | `--+--Remingtonocetidae
 | `--Protocetidae
 | |--Georgiacetus
 | `--Basilosauridae
 | |--Basilosaurus
 | `--+--Dorudon
 | `--Autoceta
 | |--Odontoceti
 | | |--Squalodontoidea
 | | | |--Squalodontidae
 | | | `--Rhabdosteidae
 | | `--Physeteroidea
 | `--Mysticeti
 `--Artiodactyla

Xem thêm

 Tiến hóa của cá voi
 Bộ Cá voi
 Mesonychia
 Cetartiodactyla

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Archaeoceti
 Archaeoceti and Basilosaurus

Cá voi tiền sử
Tuyệt chủng thế Miocen
Tiểu bộ Cá voi cổ
Thú kỷ Paleogen


title: Quận Navarro, Texas

text:
Quận Navarro (tiếng Anh: Navarro County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Corsicana. Quận Navarro được đặt tên theo José Antonio Navarro, một lãnh đạo Tejano trong cách mạng Texas người đã ký Tuyên ngôn độc lập Texas. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 45.124 người.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có 45.124 người, 16.491 hộ gia đình, và 11.906 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 45 người cho mỗi dặm vuông (17/km ²). Có 18.449 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 18 cho mỗi dặm vuông (7/km ²). Cơ cấu dân tộc có 70,84% người da trắng, 16,79% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,46% người Mỹ bản xứ, 0,47% người châu Á, Thái Bình Dương 0,33%, 9,45% từ các chủng tộc khác, và 1,65% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 15,76% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 16.491 hộ, trong đó 34,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,70% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 12,20% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 27,80% là không lập gia đình. 24,10% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 12,00% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,65 và cỡ gia đình trung bình là 3,14.

Trong quận, độ tuổi dân số quận với 27,20% ở độ tuổi dưới 18, 9,90% 18-24, 26,90% 25-44, 21,50% 45-64, và 14,40% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 35 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 97,00 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,70 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 31.268, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 38.130. Nam giới có thu nhập trung bình $ 30.112 so với 20.972 Mỹ kim cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 15.266. Giới 13,90% gia đình và 18,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 23,10% những người dưới 18 tuổi và 14,90% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas


title: Osmia melanopleura

text:
Osmia melanopleura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1916


title: Rafi Ud-Daulat

text:
Rafi Ud-Daulat còn gọi là Shah Jahan II (tháng 6 năm 1696 – 19 tháng 9 năm 1719) là vua nước Mogul ở miền bắc Ấn Độ, ở ngôi trong 3 tháng vào năm 1719. Ông là anh của vua Rafi Ul-Darjat. Ông được các quyền thần Syed Hassan Ali Khan Barha và Syed Hussain Ali Khan Barha lập làm vua vào tháng 6 năm 1719, sau khi Rafi Ul-Darjat chết yểu. Tuy nhiên, Rafi Ud-Daulat cũng yếu đuối giống nhưng vua em, và chỉ ở ngôi được đến tháng 9 năm 1719 thì chết. Nhóm quyền thần Syed lập người tôn thất là Nikusiyar lên thay Rafi Ud-Daulat.

Tham khảo

Hoàng đế Mogul
Mất năm 1719
Vua bị giết
Sinh năm 1696


title: Ecnomina serrata

text:
Ecnomina serrata là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Rana shuchinae

text:
Rana shuchinae, hay Ếch Tứ Xuyên, là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng được tìm thấy ở Trung Quốc và có thể cả Myanmar.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ôn đới, vùng đồng cỏ ôn đới, sông, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

Rana


title: Bùi Tiến Dũng

text:
Bùi Tiến Dũng là một tên riêng, có thể chỉ đến một trong các nhân vật sau:

Bùi Tiến Dũng (PMU 18), bị cáo trong vụ án tham nhũng PMU-18.
Bùi Tiến Dũng (Thái Bình), nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Thái Bình.
Bùi Tiến Dũng (sinh năm 1995), trung vệ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam, quê Hà Tĩnh
Bùi Tiến Dũng (sinh năm 1997), thủ môn đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam, quê Thanh Hóa.


title: Sân bay Kristianstad

text:
Sân bay Kristianstad là một sân bay ở bên ngoài Kristianstad, Thụy Điển.

Tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kristianstad Airport Guide Kristianstad Airport

Sân bay Thụy Điển


title: Làng Cót

text:
Làng Cót hay Kẻ Cót là tên Nôm của hai làng Yên Quyết có từ lâu đời, là Thượng Yên Quyết (ở phía Bắc) và Hạ Yên Quyết (ở phía Nam), đều nằm bên bờ phải sông Tô Lịch. Về sau được lấy làm tên gọi cho làng Hạ Yên Quyết tức làng Bạch Liên Hoa, còn làng Thượng Yên Quyết sau đổi gọi là làng Giấy, do có nghề truyền thống là sản xuất giấy. Cả hai làng Yên Quyết nay đều thuộc phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội, nằm ven sông Tô Lịch đoạn từ cầu Giấy đến gần cầu Trung Kính. Một số địa phương gọi "Cót" là một vật liệu để làm các đồ dùng để đựng như thúng cót.

Lịch sử
Làng Yên Quyết, với cái tên Kẻ Cót vốn xưa chỉ là một và có từ lâu đời, đến thời nhà Lý nơi đây gắn liền với câu truyện lịch sử nhuốm màu huyền thoại, đó là cuộc thi đấu pháp thuật, ân oán giữa hai pháp sư (thiền sư và đạo sĩ) Từ Đạo Hạnh (người làng Láng (Yên Lãng), nhưng quê mẹ làng Cót (Yên Quyết)) và Lê Đại Điên (người làng Yên Quyết), trong việc đầu thai làm thái tử nhà Lý. Đến thế kỷ 13, thời Lý - Trần, cùng với việc du nhập nghề làm giấy, làng Cót tức làng Yên Quyết phát triển thành hai vùng với sự phân công lao động trong nghề giấy truyền thống. Nửa trên của làng về phía bắc gần cầu Giấy chuyên nghề làm giấy từ nguyên liệu là vỏ cây dó, với thứ giấy dó chất lượng không cao làm từ những miếng đầu mặt của vỏ cây dó, gọi là giấy xề. Nửa làng dưới nằm ở phía Nam bắt đầu từ cầu Cót trở xuống chuyên làm một thứ sản phẩm là đầu ra của nghề giấy, đó là nghề làm vàng mã. Dần dần, từ một làng Yên Quyết-Kẻ Cót, tách thành hai làng Thượng Yên Quyết (Cót Thượng sau gọi là làng Giấy) và Hạ Yên Quyết (Cót Hạ vẫn được giữ tên gọi là làng Cót). Và cũng chính vì có nghề làm giấy ở làng Thượng Yên Quyết, cũng có ở làng Dịch Vọng Tiền kề bên (nằm ở phía Bắc), mà cây cầu nằm ở gần vùng giáp ranh giữa hai làng Thượng Yên Quyết và Tiền Dịch Vọng mới được gọi là cầu Giấy.

Xem thêm làng Giấy.

Vào cuối thời nhà Hậu Lê (Lê trung hưng) sang đầu thời nhà Nguyễn, các làng Thượng Yên Quyết (làng Giấy) và Hạ Yên Quyết (làng Cót) đều thuộc tổng Dịch Vọng huyện Từ Liêm phủ Quốc Oai trấn Sơn Tây. Đến năm 1831, khi thành lập tỉnh Hà Nội, nhà Nguyễn cho nhập huyện Từ Liêm của trấn Sơn Tây vào phủ Hoài Đức tỉnh Hà Nội, các làng Thượng và Hạ Yên Quyết cũng được nhập vào theo. Khoảng giữa thế kỷ 19, thì làng Thượng Yên Quyết được đổi thành Yên Hòa, còn làng Hạ thành Yên Quyết. Đến thập niên 1890, thời Pháp thuộc, các làng Thượng và Hạ Yên Quyết trực thuộc tỉnh Hà Đông. Đầu thế kỷ 20, hai làng Thượng, Hạ Yên Quyết trực thuộc Đại lý đặc biệt Hoàn Long. Sau năm 1945 (cách mạng Tháng 8), là hai xã thuộc huyện Từ Liêm Hà Nội, sau nhập lại thành một là xã Yên Hòa huyện Từ Liêm. Năm 1982, thành lập thị trấn Cầu Giấy huyện Từ Liêm (sau là phường Quan Hoa quận Cầu Giấy), một phần đất phía Bắc làng Giấy, có cây cầu Giấy bắc qua, là xóm Quan Hoa bị tách ra và hợp với một phần phía Đông Nam Dịch Vọng (phía Nam Dịch Vọng Tiền) thành ra thị trấn Cầu Giấy, nằm hai bên đoạn phía Tây đường Cầu Giấy (từ cầu Giấy trở đi). Nay phần lớn đất Thượng và Hạ Yên Quyết cũ thuộc phường Yên Hòa quận Cầu Giấy, một phần nhỏ còn lại (xóm Quan Hoa xã Yên Hòa-Thượng Yên Quyết) là phần phía Nam của phường Quan Hoa quận Cầu Giấy (bên mặt nam đường Cầu Giấy).

Làng Cót, tức làng Yên Quyết xưa là vùng quê có truyền thống hiếu học và khoa bảng, nằm trong "tứ danh hương" (Mỗ, La, Canh, Cót - là các làng xã Hạ Mỗ, Tây Mỗ, Đại Mỗ; La Nội, La Khê, Ỷ La; Vân Canh, Hương Canh; Hạ Yên Quyết, Thượng Yên Quyết) của huyện Từ Liêm xưa, với khoảng 10 tiến sĩ nho học ở mỗi làng Thượng Hạ Yên Quyết (tổng cộng cả hai làng khoảng trên dưới 20 tiến sĩ thời xưa).

Làng Hạ Yên Quyết
Làng Cót-Hạ Yên Quyết ở gần kinh đô xưa, là một bến thuyền bên dòng Tô Lịch, nên kinh tế khá phát đạt với nhiều nghề thủ công, buôn bán. Làng Cót Hạ là một vùng đất cổ, với di vật khảo cổ được tìm thấy năm 1978, có niên đại khoảng 2000 năm. Đó là một ngôi mộ cổ bằng thân cây khoét rỗng cùng nhiều đồ tùy táng, nằm bên bờ sông Tô Lịch. Làng Cót từ xưa đã có một chế độ khuyến học thỏa đáng: làng dành ra 3 mẫu ruộng Lộc thư điền, cùng 100 quan tiền, để làm phần thưởng cho người đỗ tiến sĩ thời xưa. Ngoài ra theo lệ làng, dân làng còn thưởng ruộng cho cả những người đỗ cử nhân nho học, tú tài nho học. Nhờ đó, mà làng có tới 10 tiến sĩ nho học và gần 30 hương cống thời Hậu Lê và 9 cử nhân thời Nguyễn.

Làng Cót hiện còn ngôi đình dựng lại vào năm Minh Mạng thứ 13 (1832), Cùng với 5 ngôi miếu, đình làng thờ 5 vị thần trong đó có Cao Sơn đại vương, thần bản thổ. Làng có chùa Ngọc Quán, dựng năm Dương Hoà 8 (1642), hiện còn quả chuông đúc năm Cảnh Thịnh 8 (1800). Ngoài ra, còn có nhà thờ của dòng họ các Tiến sĩ Hoàng Quán Chi, Nguyễn Như Uyên, Nguyễn Xuân Nham – là biểu tượng cho truyền thống học hành thành đạt của người làng...

Ngày này, làng Cót là một trong các trung tâm cung cấp vàng mã cho Hà Nội và một số tỉnh lân cận. Làng còn có món bánh cuốn khá độc đáo.

Lễ hội chính của làng hàng năm từ ngày 10 đến 15 tháng 2 âm lịch, xưa có tục nuôi lợn thờ của các giáp trưởng đăng cai.

Nhân tài Kẻ Cót
Các tiến sĩ nho học làng Hạ Yên Quyết :
Hoàng Quán Chi, thủ khoa Thái học sinh năm Quý Dậu (1393), thời nhà Trần .
Nguyễn Quang Minh (Nguyễn Nhữ Minh), Thái học sinh năm Canh Thìn (1400, cùng năm với Nguyễn Trãi) thời nhà Hồ.
Nguyễn Như Uyên, đệ nhị giáp tiến sĩ (Hoàng giáp) năm Kỷ Sửu (1469), thời nhà Hậu Lê.
Nguyễn Xuân Nham, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm Kỷ Mùi (1499), thời nhà Hậu Lê.
Nguyễn Khiêm Quang (cháu Nguyễn Như Uyên), đệ tam giáp đồng tiến sĩ 1523, thời nhà Hậu Lê.
Nguyễn Huy, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm Quý Sửu (1553), thời nhà Mạc.
Hoàng Bôi, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm Mậu Thìn (1568), thời nhà Mạc.
Nguyễn Viết Tráng, tức Nguyễn Nhật Tráng (阮日壯) (cháu Nguyễn Khiêm Quang), đệ nhị giáp tiến sĩ năm Ất Mùi (1595), thời nhà Hậu Lê (Lê trung hưng) .
Nguyễn Dụng Triêm (阮用霑), đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm Nhâm Dần (1602), thời nhà Hậu Lê.
Nguyễn Vĩnh Thịnh (阮榮盛), người xã Nghĩa Đô nhưng nguyên quán Hạ Yên Quyết (chắt của Nguyễn Viết Tráng), đệ tam đồng tiến sĩ năm Kỷ Hợi (1659), thời nhà Lê-Trịnh .

Các tiến sĩ nho học làng Thượng Yên Quyết :
Đặng Công Toản, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1520), thời nhà Hậu Lê
Hoàng Viết Ái, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1526), thời nhà Hậu Lê
Nguyễn Sần (阮侁), đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1554), thời nhà Hậu Lê (Lê-Trịnh ở Thanh Hóa)
Nguyễn Dụng Nghệ, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1574), thời nhà Mạc
Đỗ Văn Tổng (杜文總), đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1640), thời nhà Hậu Lê
Đỗ Văn Luân (杜文綸), con Đỗ Văn Tổng, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1659), thời nhà Hậu Lê
Nguyễn Công Thước (阮公爍), cháu 4 đời của Nguyễn Dụng Nghệ, đệ nhị giáp tiến sĩ (Hoàng giáp) năm (1680), thời nhà Hậu Lê
Đỗ Công Toản (杜公纘), Đỗ Văn Tổng, đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1683), thời nhà Hậu Lê
Nguyễn Danh Hiền (阮名賢), đệ tam giáp đồng tiến sĩ năm (1718), thời nhà Hậu Lê
Các nhân vật nổi bật ngày nay xuất thân từ làng Cót:
Nhà Văn hóa Hoa Bằng Hoàng Thúc Trâm
Nhà thơ Minh Tuyền Hoàng Chí Trị
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ
Nhạc sĩ Doãn Nho
Nhà Toán học Hoàng Xuân Sính

Xem thêm
Hà Nội
Phố Hàng Bạc với nghề kim hoàn
Làng hoa Hà Nội
Làng Ngũ Xá với nghề đúc đồng
Làng Bát Tràng (hay Làng gốm sứ Bát Tràng) với nghề gốm sứ
Làng Yên Phụ với nghề làm hương
Làng Vòng quận Cầu Giấy với nghề làm cốm

Chú thích

Liên kết ngoài

Cót
Làng khoa bảng Việt Nam


title: Miconia onaensis

text:
Miconia onaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Thực vật được mô tả năm 1967
Thực vật Ecuador


title: Zulu (lớp tàu ngầm)

text:
Tàu ngầm Đề án 611 (tiếng Nga:Проекта 611 - Proyekta 611) là loại tàu ngầm tấn công của hải quân Xô Viết, nhưng 6 chiếc đã được sửa chữa để trở thành tàu ngầm mang tên lửa hành trình đầu tiên trên thế giới vào năm 1956, một chiếc được trang bị 1 tên lửa Scud F-11FM và 5 chiếc còn lại có thể mang hai tên lửa. Tên lửa này quá dài để có thể mang trong thân tàu nên đã được gắn phía ngoài kế bên tháp kính tiềm vọng. Tàu ngầm B-67 đã thành công trong việc phóng tên lửa trong cuộc thử nghiệm vào ngày 16 tháng 9 năm 1955. NATO gọi loại tàu ngầm này là lớp Zulu.

Thiết kế Đề án 611 được dựa trên tàu ngầm Kiểu XXI của Đức trong chiến tranh thế giới thứ hai.

Sự thành công của Đề án 611 đã dẫn đến việc phát triển tàu ngầm Đề án 629 (Проекта 629).

Tổng cộng đã có 26 chiếc Đề án 611 đã được đóng và phục vụ từ năm 1952 đến 1957. 8 chiếc ở Leningrad và 18 chiếc ở Severodvinsk.

Tham khảo

 Sean Maloney, To Secure Command of the Sea University of New Brunswick thesis 1991.

Liên kết ngoài
 Globalsecurity.org article
 Deep storm article (Russian)
 Zulu Class submarines - Complete Ship List (English)

Đề án 611
Tàu ngầm hải quân Nga
Sơ khai tàu ngầm
Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo
Lớp tàu ngầm của Hải quân Liên Xô và Nga


title: Ridderkerk

text:
(dân số: 45.528 người trong năm 2004) là một đô thị ở phía tây Hà Lan, trong tỉnh Zuid-Holland. Đô thị này có diện tích 25,10 km² (trong đó 1,35 km² là mặt nước).

Đô thị Ridderkerk Đô thị này gồm các thị xã, thị trấn, làng sau: Bolnes, Oostendam, Rijsoord, Slikkerveer.

 Phà nhanh:
 Rotterdam Willemskade - Krimpen aan den IJssel Stormpolder - Ridderkerk De Schans - Alblasserdam Kade - Dordrecht Merwekade.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 official startpage Ridderkerk
 http://www.plattegronden.nl/ridderkerk/
 Official Ridderkerk portal
 Bedrijvengids Ridderkerk
 0180-Verzamelgids

Đô thị Zuid-Holland
Khu dân cư ở Zuid-Holland


title: Pangraptella

text:
Pangraptella là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Gunungsitoli

text:
Gunungsitoli là thủ phủ của huyện Nias, tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. It is located at . Đây là một thành phố giáp biển nằm trên đảo Nias.

Tham khảo

Thành phố của Indonesia
Bắc Sumatra


title: Issenhausen

text:
Issenhausen là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Năm Sao Hỏa

text:
Năm Sao Hỏa là quãng thời gian để Sao Hỏa thực hiện đủ một vòng quỹ đạo chuyển động tương đối quanh Mặt Trời. Hiện tại (2011) năm Sao Hỏa đang có giá trị khoảng 686,971 ngày Trái Đất

Tham khảo

Sao Hỏa
Đơn vị đo thời gian

en:Timekeeping on Mars#Years


title: Heterocrepidius

text:
Heterocrepidius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1838 bởi Guérin-Méneville.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Heterocrepidius aenescens Candèze, 1859
 Heterocrepidius afer Candèze, 1889
 Heterocrepidius ater Candèze
 Heterocrepidius castanopterus Candèze
 Heterocrepidius columbicus Steinheil, 1875
 Heterocrepidius corvinus Candèze, 1897
 Heterocrepidius crocipes Germar, 1824
 Heterocrepidius depressus Candèze, 1859
 Heterocrepidius ferrugineus Lucas, 1857
 Heterocrepidius gilvellus Candèze, 1859
 Heterocrepidius granulatus Candèze, 1859
 Heterocrepidius majusculus Candèze, 1897
 Heterocrepidius marginatus Candèze, 1897
 Heterocrepidius megalops Champion, 1895
 Heterocrepidius minor Schwarz, 1906
 Heterocrepidius modestus Schwarz, 1906
 Heterocrepidius morio Candèze, 1897
 Heterocrepidius picipes Germar, 1839
 Heterocrepidius picipes (Germar, 1839)
 Heterocrepidius pictipes (Chevrolat, 1843)
 Heterocrepidius puberulus Boheman, 1859
 Heterocrepidius rufus Steinheil, 1874
 Heterocrepidius ventralis Guerin-Meneville, 1838
 Heterocrepidius ventralis (Guérin-Méneville, 1838)

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Thành Hoàng Đế

text:
Thành Hoàng Đế là kinh đô của triều Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam từ năm 1776 tới năm 1793

Lịch sử
Năm 1778, sau khi đánh bại chúa Nguyễn, Nguyễn Nhạc lên ngôi hoàng đế nhà Tây Sơn và cho xây dựng kinh đô tại vị trí cũ của thành Đồ Bàn vương quốc Chăm Pa, đây là nơi của Hoàng đế Thái Đức Nguyễn Nhạc ở nên gọi là thành Hoàng Đế

Khi xây dựng trên nền cũ của kinh đô Đồ Bàn xưa, qua hơn 300 năm bỏ hoang nên các dấu tích còn lại của thành Đồ Bàn không còn nhiều, chỉ còn sót lại đôi sư tử đá của các vua Chăm Pa mà Nguyễn Nhạc tiếp tục sử dụng trang điểm cho tử cấm thành của mình

Từ năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế đặt kinh đô tại Phú Xuân, kinh đô Hoàng Đế chỉ còn trên danh nghĩa. Năm 1793, nhà Tây Sơn suy yếu, thành Hoàng Đế đã thuộc về Nguyễn Ánh do tướng Võ Tánh đánh chiếm. Sau khi chiếm được thành Hoàng Đế, Nguyễn Ánh đã đổi tên là thành Bình Định.

Thành Hoàng Đế (tức thành Bình Định cũ) do Võ Tánh trấn giữ được 3 năm thì bị nhà Tây Sơn chiếm lại, Võ Tánh phải tự thiêu trong thành. Năm 1802, Nhà Nguyễn tiêu diệt hoàn toàn nhà Tây Sơn thì thành Hoàng Đế trở lại thuộc nhà Nguyễn. Tới năm 1814 vua Gia Long Nguyễn Ánh cho chuyển thủ phủ Bình Định từ thành Hoàng Đế về vị trí mới là thành Bình Định sau này, nằm cách thành cũ khoảng 6 km về hướng đông nam. Thành Hoàng Đế suy tàn.

Đặc điểm
Thành Hoàng Đế nằm trên nền cũ của kinh đô Đồ Bàn của Chăm Pa xưa, ngày nay thuộc địa phận xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. Nằm cách thành phố Quy Nhơn hiện nay khoảng 20 km theo hướng tây bắc. Thành nằm trên một vùng gò đồi so với xung quanh là đồng bằng.

Về cấu trúc, thành Hoàng Đế do Nguyễn Nhạc xây dựng có 3 lớp: vòng ngoài là thành ngoại có chu vi khoảng 7 km, tiếp đó là thành nội có chu vi khoảng 1,6 km và trong cùng là tử cấm thành có chu vi khoảng 700 m, tường thành cao khoảng 3 m.

Sau khi lấy được thành Hoàng Đế khoảng 12 năm, do việc chuyển thủ phủ về vị trí mới, vua Gia Long đã cho phá phần lớn thành cũ, lấy vật liệu về xây dựng thành mới. Ngày nay thành Hoàng Đế chỉ còn lại một số di tích của tử cấm thành như cổng chính, hồ bán nguyệt,…

Hình ảnh

Xem thêm
Đồ Bàn
Thành Bình Định
Thành Thị Nại

Chú thích

T
H
Cố đô Việt Nam


title: Platycrepidius discoidalis

text:
Platycrepidius discoidalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Platycrepidius


title: Illas

text:
Illas là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Asturias


title: Bắc Padang Lawas (huyện)

text:
Huyện Bắc Padang Lawas là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Huyện lỵ đóng ở Gunung Tua. Huyện có diện tích km2, sân số theo điều tra năm 2000 là 201.327 người

Các đơn vị hành chính
Huyện gồm có phó huyện hành chính (kecamatan) sau:
 Batang Onang
 Dolok
 Dolok Sigompulon
 Halongonan
 Padang Bolak
 Padang Bolak Julu
 Portibi
 Simangambat
 Hulu Sihapas

Tham khảo

Huyện của Bắc Sumatera
Bắc Sumatra


title: Vernajoul

text:
Vernajoul  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Megabraula

text:
Megabraula là một chi ruồi trong họ Braulidae. Megabraula được tìm thấy ở Nepal và dài 3 mm.

Loài
Megabraula antecessor Grimaldi & Underwood, 1986
Megabraula onerosa Grimaldi & Underwood, 1986

Chú thích

Tham khảo

Braulidae


title: Kappa

text:
Kappa (chữ hoa Κ, chữ thường κ hoặc ϰ) là chữ cái thứ 10 của bảng chữ cái Hy Lạp.

Chữ cái này là nguồn gốc cho chữ K trong tiếng Latinh và chữ К trong bảng chữ Kirin.

Ký hiệu
Chữ kappa được dùng làm ký hiệu trong nhiều lĩnh vực khoa học.

Trong hình học vi phân, độ cong của đường cong được ký hiệu bằng chữ κ.

Trong vật lý, các đại lượng thường được ký hiệu bằng chữ κ có hằng số xoắn của một dao động tử, hằng số điện môi của tụ điện.

Trong cơ học chất lưu, κ được dùng để ký hiệu hằng số von Kármán.

Tham khảo

Ký tự Hy Lạp
Mẫu tự nguyên âm


title: 24236 Danielberger

text:
24236 Danielberger là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1651.1569519 ngày (4.52 năm).

Nó được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: 23306 Adamfields

text:
23306 Adamfields là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1310.8701174 ngày (3.59 năm).

Nó được phát hiện ngày 2 tháng 1 năm 2001.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2001


title: 1346

text:
Năm 1346 (Số La Mã: MCCCXLVI) (xem lịch đầy đủ) là một lịch Julius năm trong thế kỷ 14, ở giữa một thời kỳ trong lịch sử châu Âu được biết đến như là Trung Hậu Cổ. Tại châu Á trong năm này, bệnh dịch hạch đen đã lây lan đến quân của Hãn quốc Kim Trướng.

Sự kiện

 Mùa xuân - Một trận dịch Cái chết đen nghiêm trọng bắt đầu ở Crimea .
 18 tháng 3 - Người Pháp chuẩn bị bảo vệ bờ kênh .
 1 tháng 4 - 20 tháng 8 - Cuộc vây hãm Aiguillon : Pháp thất bại trong việc chiếm Aiguillon từ các hậu vệ người Anh.
 Ngày 16 tháng 4 - Đế chế Serbia được tuyên bố tại Skopje bởi Dusan Silni , chiếm phần lớn Đông Nam Âu .
 Tháng 5 - Tháng 6 - Một hạm đội xâm lược Anh tập hợp tại Portsmouth .
 Ngày 9 tháng 6 - Trận St Pol de Léon : Quân đội Anh đánh bại Charles of Blois ở Brittany .
 Ngày 20 tháng 6 - Người Anh giành chiến thắng nhỏ tại La Roche-Derrien ở Brittany .
 Ngày 24 tháng 6 - Các nhà lãnh đạo của Ghent , Bruges và Ypres đồng ý ủng hộ Edward III .
 Tháng 7 - Edward III ra lệnh đóng cửa các cảng ở Anh để ngăn thông tin đến Pháp .
 Ngày 3 tháng 7 - Hạm đội Anh cố gắng đi thuyền từ Portsmouth đến Normandy , nhưng bị gió ngược lại buộc phải lùi lại.
 Ngày 11 tháng 7 - Charles IV, Bá tước Luxembourg và là Vua của Bohemia , được bầu làm Vua của người La Mã .
 Ngày 11 - 12 tháng 7 - Edward III và quân đội Anh vượt qua eo biển Manche và bắt đầu cuộc xâm lược nước Pháp.
 Ngày 12 - 18 tháng 7 - Người Anh tấn công và đốt cháy các thị trấn và làng mạc lân cận ở Bán đảo Cotentin .
 Ngày 26 tháng 7 - Trận Caen (1346) : quân đội Anh đánh chiếm và cướp phá thành phố Caen của Pháp .
 Ngày 10 tháng 8 - Jaume Ferrer khởi hành từ Majorca đến "Dòng sông vàng", sông Senegal .
 24 tháng 8 - Trận Blanchetaque : Người Anh đánh bại người Pháp.
 Ngày 26 tháng 8 - Trận Crécy : Người Anh đánh bại người Pháp, trong trận chiến đầu tiên ở châu Âu có sử dụng thuốc súng.
 4 tháng 9 - Người Anh bắt đầu cuộc bao vây Calais .
 Tháng 9 - Tháng 10 - Anglo-Gascon tấn công tràn qua nhiều vùng rộng lớn ở tây nam nước Pháp.
 4 tháng 10 - Người Anh đánh chiếm và cướp phá thành phố Poitiers của Pháp .
 17 tháng 10 - Trận Neville's Cross : Quân đội Anh đánh bại người Scotland.
 Tháng 10 - tháng 11 - Một số thị trấn của Mông Cổ ở Crimea bị cái chết đen xóa sạch dân cư .
 Việc sửa chữa được thực hiện trong Hagia Sophia .

Sinh

 Ngày 20 tháng 7 - Margaret, Nữ bá tước Pembroke , công chúa Anh, con gái Vua Edward III của Anh (mất năm 1361)
 ngày chưa rõ - Eustache Deschamps , nhà thơ Pháp (mất năm 1406)

Mất

 Ngày 10 tháng 2 - Chân phước Clare của Rimini (sinh năm 1282)
 28 tháng 3 - Venturino của Bergamo , nhà truyền đạo người Đa Minh (sinh năm 1304)
 Tháng 8 - Muhammad Aytimur , thủ lĩnh của Sarbadars of Sabzewar (ngày thay thế là tháng 9)
 Ngày 26 tháng 8 (bị giết trong trận Crécy):
 Charles II, Bá tước Alençon (sinh năm 1297)
 Louis I, Bá tước Flanders (sinh năm 1304)
 Louis II, Bá tước Blois
 John of Bohemia (sinh năm 1296)
 Rudolph, Công tước Lorraine (sinh năm 1320)
 Tháng 10 - Raghnall Mac Ruaidhrí , ông trùm người Scotland
 Ngày 17 tháng 10 (bị giết trong trận Neville's Cross):
 John Randolph, Bá tước thứ 3 của Moray
 Maurice de Moravia, Bá tước Strathearn
 Ngày 14 tháng 11 - Ostasio I da Polenta , Chúa tể của Ravenna (bị ám sát)
 Ngày 27 tháng 11 - Saint Gregory of Sinai (bc 1260)
 ngày không xác định
 Eustace Folville , người Anh sống ngoài vòng pháp luật
 Hélion de Villeneuve , Grand Master of the Knights of St John

Tham khảo

Năm 1346


title: Puy-Saint-André

text:
Puy-Saint-André là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Puysaintandre


title: Botryonopa modiglianii

text:
Botryonopa modiglianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Botryonopa


title: Disosebaethe pona

text:
Disosebaethe pona là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Zhang miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Disosebaethe


title: Rudelzhausen

text:
Rudelzhausen là một đô thị thuộc huyện Freising trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Rudelzhausen có diện tích 40,82 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 3184 người.

Tham khảo


title: Brebières

text:
Brebières là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official website of the commune
 Genealogy of Brebières
 Brebières on the Quid website

Brebieres


title: Sân bay Barcelona–El Prat

text:
Sân bay Barcelona (Mã IATA: BCN, mã ICAO: LEBL), thường được gọi là sân bay El Prat, là một sân bay có cự ly 12 km về phía tây nam Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha, nằm trong đô thị El Prat de Llobregat, Viladecans và Sant Boi.
Đây là sân bay lớn thứ hai ở Tây Ban Nha sau Sân bay Barajas Madrid và lớn nhất ở Catalonia. Đây là trung tâm chính của Spanair và Vueling và địa bàn tập trung cho các hãng hàng không Air Europa và Iberia. Sân bay này chủ yếu phục vụ khách nội địa, các tuyến bay châu Âu và Bắc Phi, cũng có các chuyến bay đến Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Bắc Mỹ.

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hàng hóa

Tham khảo

Sân bay Tây Ban Nha


title: Phyllodes (bướm đêm)

text:
Phyllodes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Phyllodes consobrina Westwood, 1848
 Phyllodes conspicillator Cramer, [1777]
 Phyllodes eyndhovii Vollenhoven, 1858
 Phyllodes imperialis Druce, 1888
 Phyllodes staudingeri Semper, 1901
 Phyllodes verhuelli Vollenhoven, 1858

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Phyllodes at funet.fi
 Chi info

Liên kết ngoài

Catocalinae
Erebidae


title: Phyllonorycter acutissimae

text:
Phyllonorycter acutissimae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū, Kyūshū, Shikoku) và Hàn Quốc.

Ấu trùng ăn Castanea crenata, Quercus acutissima, Quercus aliena, Quercus crispula, Quercus mongolica, Quercus serrata và Quercus variabilis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: A-di-đà kinh

text:
Kinh A-di-đà (zh. 阿彌陀經, en. Shorter Sukhāvatīvyūha Sūtra) hay Kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm hoặc Kinh Xưng Tán Tịnh Độ Phật Nhiếp Thụ hoặc Tiểu Vô Lượng Thọ Kinh hay gọi tắt là Tiểu Bản là một bộ kinh Đại thừa quan trọng được lưu hành rộng rãi ở Phật giáo các nước Đông Á (theo chịu ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Hoa) như Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc... Kinh này cùng với kinh Vô Lượng Thọ (gọi đầy đủ là Kinh Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác hay gọi tắt Đại Bản) miêu tả Tịnh độ Cực Lạc (sa. Sukhāvatī) của Phật A-di-đà (sa. Amitābha) cũng như pháp môn Niệm Phật để được vãng sinh về quốc độ của Phật Vô Lượng Thọ. Do đó, đây là một trong ba bộ kinh căn bản của Tịnh Độ tông (cùng với Quán Vô lượng thọ kinh và  Vô lượng thọ kinh). Tuy nhiên, Kinh A-di-đà có lẽ là kinh phổ biến nhất và thường được đọc tụng hàng ngày bởi các Phật tử (ở Việt Nam, thường được tụng vào công phu chiều). Không những vậy, kinh còn thường được các Thiền viện trùng tụng (cùng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa Tâm kinh và Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật-đa Kinh).

Hiện nay, có lẽ dịch bản phổ biến nhất là của ngài Cưu-ma-la-thập (sa. Kumārajīva) từ tiếng Phạn sang tiếng Hán (thể văn ngôn) vào thời Hậu Tần. Các nghiên cứu và so sánh gần đây cho thấy nội dung kinh A-di-đà gần giống với kinh Đại Thiện Kiến Vương (Mahà-sudassana Sutta) trong Trường Bộ kinh của Bộ kinh Nikaya theo Phật giáo Nguyên thủy.

Liên kết ngoài

Kinh Phật thuyết A di đà, Việt dịch: Ban Việt dịch Vạn Phật Thánh Thành

Kinh văn Phật giáo Đại thừa
Tịnh độ tông


title: Type A1 (lớp tàu ngầm)

text:
, còn được gọi là  là một lớp tàu ngầm tuần dương mang máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào thập niên 1930. Tổng cộng ba tàu thuộc lớp này được hoàn thành và cả ba đều bị đánh chìm trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương.

Thiết kế và miêu tả
Loại A1 về căn bản là phiên bản nâng cấp của Loại J3 tiền nhiệm với tầm hoạt động xa hơn và cơ sở hạ tầng cho máy bay tốt hơn. Khác với các tàu trước, chúng còn được trang bị thêm nhiều hệ thống liên lạc để có thể thực hiện vai trò kỳ hạm của đội tàu. Lớp có trọng tải choán nước 2966 tấn khi nổi và 4195 tấn khi chìm. Chiều dài tổng thể của lớp là 113,7m, bề ngang 9,5m và đáy cao 5,3m. Chúng có thể lặn xuống tới độ sâu 100m.

Khi đang chạy trên mặt nước, tàu sử dụng hai động cơ Diesel  với mỗi động cơ quay một trục khuỷu. Khi tàu lặn, mỗi trục được qua bởi một mô tơ điện . Chúng có tốc độ tối đa  ở trên mặt nước và  ở dưới nước. Loại A1 có tầm hoạt động tối đa  ở trên mặt nước khi chạy ở vận tốc . Khi lặn, tầm hoạt động giảm xuống còn  ở tốc độ .

Về mặt vũ khí, Loại A1 được trang bị sáu ống phóng lôi 533mm tích hợp vào mũi tàu và có mang theo tối đa 18 ngư lôi Loại 95. Ngoài ra, chúng còn được gắn một khẩu pháo 14cm/40 loại năm thứ 11 trên boong và pháo phòng không 25mm Loại 96 trên hai bệ đôi gắn trên đài quan sát.

Khác với loại J3, khoang chứa máy bay được tích hợp thẳng vào đài quan sát và hướng về mũi tàu. Việc đảo vị trí súng và bộ phóng là để tàu có thể sử dụng quán tính di chuyển của tàu để tăng tốc độ phóng máy bay. Khoang máy bay được nối trực tiếp với khoang áp suất trong thân tàu cho phép thủy thủ duy chuyển giữa hai khoang mà không phải bước ra ngoài thân tàu. Thủy phi cơ được chứa ở trạng thái gập cánh.

Các tàu trong lớp
  bị đánh chìm bởi tàu khu trục Mỹ USS Frazier ở quần đảo Aleutian vào ngày 11 tháng 6 năm 1943.
  bị đánh chìm bởi tàu khu trục Mỹ USS David W. Taylor và tàu khu trục hộ tống USS Riddle ở phía đông đảo Saipan và ngày 4 tháng 7 năm 1944
  bị đánh chìm bởi tàu khu trục Mỹ USS Nicholson ở quần đảo Gilbert vào ngày 17 tháng 2 năm 1944.
Thêm hai tàu nữa được đặt vào trương trình bổ sung hạm đội năm 1942 nhưng sau đó bị hủy.

Ghi chú

Tham khảo

Tham khảo

 雑誌「丸」編集部『写真 日本の軍艦 第12巻 潜水艦』（光人社、1990年） ISBN 4-7698-0462-8
 外山操『艦長たちの軍艦史』（光人社、2005年） ISBN 4-7698-1246-9

I-9
Kiểu A1
Lớp tàu ngầm


title: Bussac-Forêt

text:
Bussac-Forêt là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 63 mét trên mực nước biển.

Lịch sử dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Bussac-Forêt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Bussac-Forêt in the INSEE site
 Bussac-Forêt trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Bussac-Forêt trên bản đồ nước Pháp

Bussacforet


title: Litobrenthia angustipunctata

text:
Litobrenthia angustipunctata là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Loài này có ở Trung Quốc (Hồ Nam).

Sải cánh khoảng 10.5-11.0 mm.

Chú thích

Tham khảo

Litobrenthia


title: 4765 Wasserburg

text:
4765 Wasserburg (1986 JN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 5 tháng 5 năm 1986 bởi C. S. Shoemaker ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4765 Wasserburg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Gouzangrez

text:
Gouzangrez là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Laetana collarti

text:
Laetana collarti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Laetana


title: Artigueloutan

text:
Artigueloutan là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 251 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Corticivora

text:
Corticivora là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Corticivora chica Brown, 1984
Corticivora clarki Clarke, 1951
Corticivora parva Brown, 1984
Corticivora piniana (Herrich-Schffer, 1851)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: Quản trị học

text:
Thuật ngữ Quản trị được định nghĩa là quá trình điều phối các công việc để chúng có thể được hoàn thành với hiệu suất và hiệu quả cao nhất, bằng và thông qua những người khác

Quá trình là từ diễn tả những chức năng đang được thực hiện và các công việc ưu tiên cần các nhà quản trị giải quyết, các chức năng này cụ thể là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát.
Hiệu suất là một phần vô cùng quan trọng của quản trị, nó đề cập đến mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra. Nếu bạn có thể tạo được nhiều sản phẩm đầu ra hơn từ cùng lượng đầu vào thì bạn đã tăng được hiệu suất. Hoặc tương tự, nếu bạn có thể tạo ra số sản phẩm đầu ra tương đương với lượng đầu vào ít hơn thì cũng có nghĩa là bạn đã tăng được hiệu suất. Vì các nhà quản trị phải điều hành công việc với nguồn lực giới hạn, chủ yếu gồm nhân lực, tài chính, trang thiết bị, cho nên họ luôn quan tâm đến cắt giảm chi phí tối đa.

Tham khảo

Quản lý


title: Xylocopa artifex

text:
Xylocopa artifex là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1874


title: Megachile albohirta

text:
Megachile albohirta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Brullé mô tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1839


title: The Last Days of Disco Stick

text:
"The Last Days of Disco Stick" là tập thứ 53 của loạt phim truyền hình Gossip Girl. Nó cũng là tập thứ 10 của mùa thứ ba nằm trong loạt phim. Nó được phát sóng ngày 16 tháng 11 năm 2009, do Leila Gerstein sáng tác và Tony Wharmby đọa diễn. Tập phim có sự góp mặt của nữ ca sĩ người New York Lady Gaga. Tên tập phim xuất phát từ phim "The Last Days of Disco" và lời trong ca khúc "LoveGame" của Lady Gaga.

Đánh giá
"The Last Days of Disco Stick" được 2.24 triệu người xem.

Tập phim cũng nhận nhiều sự đánh giá khác nhau, với 6.1/10 từ TV.com, 4.4/5 sao trên TV Fanatic, và 7.3/10 sao trên IMDB

Âm nhạc
 Boys and Girls của Thecocknbullkid
 Who Do I Wait For của Needers and Givers
 Not Just a Long Face của Magic Bullets
 Lay Low của Magic Bullets
 LoveGame của The Transcenders, vốn của Lady Gaga
 Over & Out (Striker One Niner) của Estate
 Dance in the Dark của Lady Gaga
 Telephone của Lady Gaga và Beyoncé
 Paper Roses của Jason Diaz
 Bad Romance của Lady Gaga

Chú thích

Liên kết ngoài

 Recap from Official Website
 The Official Gossip Girl website

Phim truyền hình Mỹ
Lady Gaga


title: Thiết giáp hạm tiền-dreadnought

text:
Thiết giáp hạm tiền-dreadnought là các kiểu thiết giáp hạm đi biển được chế tạo từ giữa thập niên thập niên 1890 cho đến năm 1905. Thiết giáp hạm tiền-dreadnought thay thế cho các tàu chiến bọc sắt của thập niên 1870 và 1880. Được chế tạo bằng thép và có lớp vỏ giáp bảo vệ làm bằng thép tôi, thiết giáp hạm tiền-dreadnought mang một dàn hỏa lực chính bao gồm pháo hạng nặng bố trí trên những tháp pháo xoay, được hỗ trợ bởi một hoặc nhiều dàn pháo hạng hai nhẹ hơn. Chúng được vận hành bằng động cơ hơi nước ba buồng bành trướng đốt than.

Tương phản với tình trạng phát triển hỗn độn những tàu chiến bọc sắt trong những thập niên trước đó, thập niên 1890 chứng kiến hải quân các nước bắt đầu chế tạo thiết giáp hạm theo một thiết kế chung, khi hàng tá tàu chiến toàn thế giới đều bắt chước theo thiết kế lớp Majestic của Anh Quốc. Sự tương tự về kiểu dáng của thiết giáp hạm trong những năm 1890 được nhấn mạnh bởi số lượng gia tăng các tàu chiến được chế tạo. Các thế lực hải quân mới như Đức, Nhật Bản và Hoa Kỳ bắt đầu gầy dựng hạm đội tiền-dreadnought của riêng họ, trong khi hạm đội các nước Anh, Pháp và Nga được bành trướng để đối phó với các mối đe dọa mới. Trận đụng độ quyết định giữa các hạm đội tiền-dreadnought đối địch đã diễn ra giữa Nga và Nhật Bản trong trận Tsushima ngày 27 tháng 5 năm 1905.

Hàng tá thiết giáp hạm đang có khắp thế giới bất ngờ trở nên lạc hậu bởi sự xuất hiện của chiếc HMS Dreadnought mang tính cách mạng vào năm 1906. Dreadnought tiếp nối xu hướng thiết kế thiết giáp hạm có pháo hạng nặng lớn hơn có tầm bắn xa, bằng cách áp dụng sơ đồ 'toàn pháo lớn' với mười khẩu pháo BL 305 mm (12 inch), và kiểu động cơ turbine hơi nước đổi mới khiến cho nó nhanh hơn. Những thiết giáp hạm hiện có trở thành lạc hậu, những thiết giáp hạm được đóng mới từ đó trở đi được gọi là những dreadnought trong khi những tàu chiến chế tạo trước đây được gọi là những chiếc tiền-dreadnought. Nhưng cho dù đã lạc hậu, thiết giáp hạm tiền-dreadnought vẫn đóng vai trò quan trọng trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và vài chiếc vẫn phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai ở những vai trò phụ trợ.

Lịch sử tiến triển

Thiết giáp hạm tiền-dreadnought được phát triển từ những tàu chiến bọc sắt. Những chiếc tàu chiến bọc sắt đầu tiên, như La Gloire của Pháp và Warrior của Anh, giống như một tàu frigate chạy buồm, với ba cột buồm cao và dàn pháo hai bên mạn tàu, khi chúng được đưa ra hoạt động vào đầu những năm 1860. Chỉ tám năm sau, HMVS Cerberus, một chiếc monitor ụ pháo nổi được hạ thủy, rồi được tiếp nối chỉ ba năm sau đó bởi HMS Devastation, loại tàu có kiểu dáng tương tự như thiết giáp hạm tiền-dreadnought và là chiếc monitor ụ pháo nổi đi biển đầu tiên. Không có cột buồm, cả hai con tàu đều mang bốn pháo hạng nặng trên hai tháp pháo trước và sau. Devastation là một tàu monitor ụ pháo nổi, được chế tạo để tấn công bờ biển và hải cảng đối phương; vì có phần nổi trên mặt nước rất thấp, nó không có khả năng đi biển cần thiết để chiến đấu ngoài biển khơi; và khi sàn tàu bị tràn nước sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của các khẩu pháo. Hải quân khắp thế giới vẫn phải tiếp tục đóng những tàu chiến có cột buồm không tháp pháo, trang bị pháo bên mạn tàu, có đủ độ nổi trên mặt nước và đủ chắc chắn để đánh nhau ngoài biển khơi.

Điểm khác biệt giữa một tàu chiến tấn công bờ biển và một tàu chiến tuần tiễu biển khơi trở nên mờ nhạt với sự ra đời của lớp Admiral, được đặt hàng vào năm 1880. Những con tàu này phản ảnh sự phát triển trong thiết kế tàu bọc sắt, được bảo vệ bằng vỏ giáp ghép phối hợp sắt và thép hơn là sắt rèn. Được trang bị pháo nạp đạn bằng khóa nòng có kích cỡ từ 305 mm đến 413 mm (12 - 16 ¼ inch), lớp Admiral tiếp nối xu hướng của tàu chiến bọc sắt trang bị vũ khí khổng lồ. Các khẩu pháo được đặt trên các bệ pháo mở (không che chắn) để tiết kiệm trọng lượng. Một số sử gia xem những con tàu này là những bước cần thiết tiến đến kiểu thiết giáp hạm tiền-dreadnought; trong khi số khác lại có kiểu thiết kế lẫn lộn không thành công.

Lớp Royal Sovereign tiếp theo sau vào năm 1889 giữ lại các bệ pháo mở nhưng được trang bị đồng nhất cỡ pháo BL 343 mm (13,5 inch); chúng cũng lớn hơn đáng kể với trọng lượng rẽ nước lên đến 14.000 tấn, và nhanh hơn Admiral nhờ có kiểu động cơ hơi nước ba buồng bành trướng. Một điểm khác không kém phần quan trọng, Royal Sovereign có phần nổi trên mặt nước lớn hơn, và là một thiết giáp hạm có khả năng hoạt động ngoài biển khơi rõ rệt.

Thiết kế thiết giáp hạm tiền-dreadnought đạt đến độ chín mùi với lớp Majestic, khi chiếc dẫn đầu của lớp này được hạ thủy vào năm 1895. Những con tàu này được đóng bằng thép cũng như có vỏ giáp toàn bằng thép, và các khẩu pháo được bố trí trên những bệ súng hoàn toàn kín, tức là những tháp pháo xoay thực sự. Chúng cũng sử dụng kiểu pháo chính 305 mm (12 inch), vốn nhờ những tiến bộ trong kỹ thuật đúc và của thuốc phóng, trở nên nhẹ hơn và mạnh hơn so với pháo hạng nặng trước đây. Lớp Majestic trở thành kiểu mẫu cho việc chế tạo thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh cũng như hải quân nhiều nước khác trong những năm sắp tới.

Vũ khí

Thiết giáp hạm tiền-dreadnought mang nhiều cỡ nòng pháo khác nhau cho những vai trò khác nhau trong hoạt động chiến đấu chống tàu đối phương. Dàn pháo chính gồm bốn khẩu pháo hạng nặng bố trí trên hai tháp pháo xoay đặt dọc theo trục giữa ở trước mũi và phía đuôi tàu. Rất ít thiết giáp hạm tiền-dreadnought đi chệch khỏi cách sắp xếp này. Những khẩu pháo này có tốc độ bắn chậm, và thoạt đầu có độ chính xác hạn chế; dù sao chúng là những khẩu pháo duy nhất đủ nặng để có thể xuyên thủng lớp vỏ giáp dày bảo vệ động cơ, hầm đạn và các khẩu pháo chính của thiết giáp hạm đối phương.

Cỡ nòng pháo phổ biến nhất cho dàn pháo chính là 305 mm (12 inch); thiết giáp hạm Anh bắt đầu từ lớp Majestic trở đi mang cỡ pháo này, giống như của Pháp kể từ lớp Charlemagne đặt lườn năm 1894. Nhật Bản, vốn nhập khẩu hầu hết pháo của họ từ Anh, dùng pháo 305 mm (12 inch). Hoa Kỳ sử dụng cả pháo 305 mm (12 inch) và 330 mm (13 inch) trong hầu hết thập niên 1890 cho đến lớp Maine đặt lườn năm 1899, và sau đó chỉ có 305 mm (12 inch) được dùng. Người Nga sử dụng cả hai cỡ 305 mm (12 inch) và 254 mm (10 inch) làm vũ khí chính của họ; các lớp Petropavlovsk, ''Retvizan, Tsesarevich và ''Borodino có dàn pháo chính 305 mm (12 inch) trong khi lớp Peresviet trang bị pháo 254 mm (10 inch). Lớp thiết giáp hạm tiền-dreadnought đầu tiên của Đức sử dụng pháo 279 mm (11 inch) nhưng giảm xuống cỡ 239 mm (9,4 inch) trên hai lớp tiếp theo sau, trước khi quay lại cỡ 279 mm (11 inch) cùng với lớp Braunschweig.

Trong khi cỡ nòng của dàn pháo chính khá ổn định, khả năng thể hiện của chúng được cải thiện nhờ áp dụng nòng pháo dài hơn. Việc phát triển thuốc nổ nitrocellulose cháy chậm và thuốc phóng cordite cho phép sử dụng một nòng pháo dài hơn, cho phép có lưu tốc đầu đạn lớn hơn, và do đó cải thiện cả tầm xa lẫn sức mạnh đâm xuyên cho cùng một cỡ (đường kính) đạn pháo. Trong giai đoạn giữa của lớp Majestic cho đến khi ra đời chiếc Dreadnought, chiều dài nòng pháo 305 mm (12 inch) của Anh đã gia tăng từ cỡ nòng (caliber) từ 35 lên 45 và lưu tốc đầu đạn tăng từ 737 m/s lên 830 m/s (2.417 - 2.725 ft/s).

Thiết giáp hạm tiền-dreadnought còn mang một dàn pháo hạng hai, bao gồm các khẩu pháo nhỏ hơn, tiêu biểu là cỡ pháo 152 mm (6 inch), cho dù mọi cỡ nòng từ 100 mm đến 230 mm (4-9,2 inch) đều có thể sử dụng. Hầu như mọi khẩu pháo hạng hai đều thuộc kiểu "bắn nhanh", áp dụng một số cải tiến để tăng tốc độ bắn. Thuốc phóng được cung cấp trong những vỏ đạn bằng đồng, và cả cơ chế vận hành của khóa nòng lẫn bệ gắn đều cho phép nạp đạn và ngắm bắn nhanh chóng.

Vai trò của dàn pháo hạng hai là nhằm gây hư hại cho những phần ít được bảo vệ của thiết giáp hạm đối phương; trong khi không có khả năng xuyên thủng đai giáp chính, chúng có thể bắn trúng những khu vực bọc giáp yếu như cầu tàu hoặc gây ra các đám cháy. Một ứng dụng có tầm quan trọng tương đương khác, pháo hạng hai có thể sử dụng chống lại tàu tuần dương và tàu khu trục đối phương, và cả tàu phóng lôi. Một khẩu pháo cỡ nòng trung bình có thể xuyên thủng vỏ giáp nhẹ của các tàu nhỏ, trong khi tốc độ bắn nhanh của pháo hạng hai là cần thiết để có thể bắn trúng mục tiêu nhỏ cơ động nhanh. Pháo hạng hai được bốt trí theo nhiều cách khác nhau: đôi khi trên những tháp súng quay, nhưng thường thấy được bố trí trên những ụ bọc thép cố định dọc bên hông lườn tàu, hoặc trên những bệ không bọc thép tại các sàn tàu bên trên.

Một số chiếc tiền-dreadnought mang thêm một dàn pháo "hạng trung gian", tiêu biểu có cỡ nòng 203 đến 254 mm (8-10 inch). Pháo trung gian là một phương cách chất thêm nhiều hỏa lực nặng hơn trên cùng một con tàu, chủ yếu được dùng chống lại thiết giáp hạm khác hoặc ở tầm xa. Hải quân Hoa Kỳ đi tiên phong trong khái niệm pháo trung gian khi áp dụng trên các lớp Indiana, Iowa và Kearsarge, nhưng không áp dụng trên những thiết giáp hạm được đặt lườn trong giai đoạn 1897–1901. Không lâu sau khi Hải quân Mỹ áp dụng pháo hạng trung gian, hải quân các nước Anh, Ý, Nga, Pháp và Nhật cũng đặt lườn những chiếc mang pháo trung gian tương tự. Việc chế tạo thế hệ sau này của những tàu chiến mang pháo trung gian được kết thúc hầu như không có ngoại lệ sau khi Dreadnought ra đời, và do đó trở nên lạc hậu trước khi được hoàn tất.

Kể từ thời đại tàu bọc thép, khoảng cách giao chiến càng ngày càng tăng thêm; trong cuộc Chiến tranh Thanh-Nhật vào những năm 1894-1895 các trận đánh diễn ra trong khoảng 1.600 m (1 dặm); khi bước sang cuộc Hải chiến Hoàng Hải năm 1904, các hạm đội Nga và Nhật bắt đầu nổ súng khi còn cách nhau 12,8 km (8 dặm) trước khi rút ngắn xuống còn 5.600 m (3,5 dặm). Sự gia tăng khoảng cách giao chiến, một phần là do tầm xa của ngư lôi, và một phần khác là do cải tiến việc tác xạ và kiểm soát hỏa lực. Kết quả là các xưởng đóng tàu có xu hướng tăng cường dàn pháo hạng hai nặng hơn, dùng cùng cỡ pháo của hạng "pháo trung gian" trước đây. Lớp thiết giáp hạm tiền-dreadnought cuối cùng của Hải quân Hoàng gia Anh Lord Nelson mang dàn pháo hạng hai gồm mười khẩu BL 234 mm (9,2 inch). Những con tàu mang một dàn pháo hạng hai nặng và đồng nhất thường được gọi là những "bán-dreadnought".

Vũ khí trang bị cho những chiếc tiền-dreadnought được hoàn tất bởi dàn pháo hạng ba nhẹ, bắn nhanh. Chúng có thể là mọi cỡ pháo từ 76 mm (3 inch) trở xuống cho đến súng máy. Vai trò của chúng là cung cấp sự bảo vệ tầm gần chống lại các xuồng phóng ngư lôi, hay để càn quét sàn tàu và cấu trúc thượng tầng của tàu chiến đối phương. Ngoài vũ khí là pháo, nhiều thiết giáp hạm tiền-dreadnought còn được trang bị ngư lôi, bắn từ những ống phóng cố định bố trí cả bên trên hoặc bên dưới mặt nước. Vào thời đại tiền-dreadnought, ngư lôi có đường kính tiêu biểu khoảng 46 cm (18 inch) và có tầm hoạt động hữu hiệu hàng ngàn mét. Tuy nhiên, hầu như không ghi nhận được cú đánh trúng nào của thiết giáp hạm bằng ngư lôi vào thời đó.

Sự bảo vệ

Thiết giáp hạm tiền-dreadnought mang một lượng đáng kể vỏ giáp thép. Kinh nghiệm cho thấy thay vì bảo vệ con tàu một cách đồng đều, tốt nhất là nên tập trung giáp trên những khu vực trọng yếu. Khu vực trung tâm của lườn tàu, bao gồm nồi hơi và động cơ, được bảo vệ bởi đai giáp chính, bắt đầu từ ngay bên dưới mực nước kéo dài một đoạn lên trên. "Thành trì trung tâm" này được dự tính để bảo vệ động cơ tránh khỏi ngay cả những quả đạn pháo mạnh nhất. Dàn pháo chính và hầm đạn được bảo vệ bằng sự mở rộng từ đai giáp với một lớp giáp dày. Sự bắt đầu của thời đại tiền-dreadnought được đánh dấu bằng việc dịch chuyển sự bố trí các khẩu pháo chính từ các bệ pháo mở sang các tháp pháo kín toàn bộ.

Đai giáp chính thường vuốt dần để có độ dày nhỏ hơn dọc theo hông lườn tàu hướng về phía mũi và đuôi tàu; nó cũng có thể được vuốt lên trên từ trung tâm hướng lên cấu trúc thượng tầng. Sàn tàu thường được bọc lớp vỏ giáp thép dày 51–102 mm (2-4 inch). Lớp giáp nhẹ này dùng để ngăn chặn đạn nổ phá hỏng cấu trúc thượng tầng của con tàu.

Tàu chiến vào cuối những năm 1880, ví dụ như là lớp Royal Sovereign, được bọc vỏ giáp ghép từ sắt và thép. Nó nhanh chóng được thay thế bởi vỏ giáp làm từ thép tôi hiệu quả hơn do áp dụng quy trình Harvey được phát triển tại Hoa Kỳ. Được thử nghiệm lần đầu tiên vào năm 1891, vỏ giáp Harvey trở nên thông dụng trên những con tàu được đặt lườn trong các năm 1893–1895. Tuy nhiên, triều đại của nó chỉ ngắn ngủi, khi vào năm 1895, thiết giáp hạm Đức Kaiser Friedrich III đi tiên phong trong việc áp dụng vỏ giáp Krupp tốt hơn nữa; châu Âu áp dụng những tấm thép Krupp trong vòng 5 năm, chỉ có Hoa Kỳ khăng khăng giữ lại thép Harvey cho đến khi bước sang thế kỷ 20. Việc cải thiện chất lượng của các tấm giáp khiến những con tàu mới có được sự bảo vệ tốt hơn từ vỏ giáp mỏng và nhẹ hơn. Vỏ giáp ghép dày 305 mm (12 inch) cung cấp sự bảo vệ tương đương với 190 mm (7,5 inch) vỏ giáp Harvey hoặc 146 mm (5,75 inch) vỏ giáp Krupp.

Động lực

Mọi chiếc tiền-dreadnought đều được dẫn động bằng động cơ hơi nước chuyển động qua lại. Đa số có thể đạt được tốc độ tối đa từ 29,6 đến 33,3 km/h (16-18 knot). Các tàu bọc sắt của những năm 1880 sử dụng động cơ hơi nước ghép, nhưng cho đến cuối những năm 1880 kiểu động cơ hơi nước ba buồng bành trướng hiệu quả hơn được sử dụng. Một số hạm đội, nhưng không bao gồm Anh, sử dụng động cơ hơi nước bốn buồng bành trướng.

Cải tiến chính trong hiệu suất của động cơ trong thời kỳ tiền-dreadnought đến từ việc áp dụng áp suất hơi nước lớn hơn từ nồi hơi. Loại nồi hơi ống lửa hình trụ trước đây được thay thế bởi loại nồi hơi ống nước hiệu quả hơn, tạo ra hơi nước có áp lực lớn hơn với tiêu hao nhiên liệu ít hơn. Nồi hơi ống nước cũng an toàn hơn, với ít nguy cơ bị nổ, và linh hoạt hơn nồi hơi ống lửa. Nồi hơi ống nước kiểu Belleville được sử dụng cho hạm đội Pháp ngay từ năm 1879, nhưng mãi cho đến năm 1894 chúng mới được Hải quân Hoàng gia sử dụng cho tàu tuần dương bọc thép và thiết giáp hạm tiền-dreadnought; các kiểu nồi hơi ống nước khác được hải quân các nước khắp thế giới tiếp nối trong những năm sau đó.

Các động cơ thường dẫn động hai hay ba trục chân vịt. Pháp và Đức ưa chuộng kiểu ba chân vịt, cho phép có động cơ ngắn hơn và dễ bảo vệ hơn; chúng cũng dễ cơ động và đề kháng tốt hơn đối với hỏng hóc do tai nạn. Tuy nhiên, cấu hình ba chân vịt lớn hơn và nặng hơn so với cách sắp xếp hai chân vịt được hầu hết hải quân các nước áp dụng.

Than là nhiên liệu gần như độc quyền vào giai đoạn tiền-dreadnought, cho dù hải quân một số nước bắt đầu thử nghiệm dầu đốt làm nhiên liệu vào cuối những năm 1890. Tốc độ có thể tăng thêm một hoặc hai knot bằng cách áp dụng kỹ thuật "thông gió cưỡng bức", khi không khí được bơm thêm vào lò đốt, nhưng điều này cũng đưa đến nguy cơ hư hại cho nồi hơi.

Các hạm đội tiền-dreadnought và các trận chiến

Vào thời hoàng kim của nó, thiết giáp hạm tiền-dreadnought là hạt nhân của một hạm đội rất đa tạp. Nhiều tàu chiến bọc sắt cũ hơn vẫn còn được sử dụng. Thiết giáp hạm phục vụ đồng thời với các tàu tuần dương theo những cấu trúc khác nhau: tàu tuần dương bọc thép hiện đại vốn là những thiết giáp hạm thu nhỏ, tàu tuần dương bảo vệ nhẹ hơn, và ngay cả tàu tuần dương cũ không bọc thép, tàu xà-lúp và tàu frigate được đóng bằng thép, sắt hay gỗ. Thiết giáp hạm gặp phải mối đe dọa từ các tàu phóng lôi; chính trong thời đại tiền-dreadnought này mà những chiếc tàu khu trục đầu tiên được chế tạo để đối phó với mối đe dọa của tàu phóng lôi, và cùng lúc đó những chiếc tàu ngầm hiệu quả đầu tiên cũng được chế tạo.

Thời đại của tiền-dreadnought bắt đầu vào cuối thế kỷ 19 chứng kiến sự cân bằng của các thế lực hải quân trên thế giới, khi Pháp và Nga cạnh tranh với Hải quân Hoàng gia Anh Quốc hùng mạnh, cũng như việc bắt đầu nổi lên các thế lực hải quân mới của Đức, Nhật Bản và Hoa Kỳ. Những tàu chiến mới của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, cũng như của Hải quân Hoa Kỳ trong một chừng mực nhỏ hơn, hỗ trợ cho chính sách bành trướng thuộc địa của các cường quốc này.

Trong khi thiết giáp hạm tiền-dreadnought được sử dụng khắp thế giới, không có trận đụng độ nào giữa chúng thực sự diễn ra cho đến cuối giai đoạn thống trị của kiểu tàu này. Cuộc Chiến tranh Thanh-Nhật năm 1894–1895 có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của tiền-dreadnought, nhưng là một cuộc đối đầu giữa thiết giáp hạm Trung Quốc và tàu tuần dương Nhật Bản. Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ năm 1898 cũng là một cặp không tương xứng khi hạm đội tiền-dreadnought Hoa Kỳ chiến đấu với tàu tuần dương Tây Ban Nha. Chỉ cho đến cuộc Chiến tranh Nga-Nhật năm 1904-1905 mới chứng kiến các thiết giáp hạm tiền-dreadnought đối đầu nhau trong mối tương quan cân bằng. Việc này đã xảy ra trong ba trận đánh: thắng lợi chiến thuật của Nhật trong Hải chiến cảng Lữ Thuận ngày 8–9 tháng 2 năm 1904, Hải chiến Hoàng Hải không mang tính quyết định ngày 10 tháng 8 năm 1904, và thắng lợi quyết định của Nhật trong trận Tsushima ngày 27 tháng 5 năm 1905.

Chính sách ngoại giao Pháo hạm thường được thực hiện bởi tàu tuần dương hay tàu chiến nhỏ hơn. Một hải đội Anh Quốc bao gồm ba tàu tuần dương bảo vệ và hai pháo hạm được gửi đến trong vụ chiếm đóng Zanzibar năm 1896; và trong khi thiết giáp hạm tham gia vào việc bố trí hạm đội phối hợp của các cường quốc Phương Tây trong sự kiện nổi dậy Nghĩa Hòa Đoàn, hoạt động hải quân trong vụ can thiệp này chỉ được thực hiện bởi pháo hạm, tàu khu trục và tàu xà-lúp.

Châu Âu

Hải quân các nước châu Âu tiếp tục thống trị trong thời đại tiền-dreadnought, và Hải quân Hoàng gia Anh Quốc vẫn là hải quân mạnh nhất thế giới, cho dù những nước cạnh tranh truyền thống với Anh cùng những thế lực hải quân mới tại châu Âu luôn muốn khẳng định mình trước ưu thế đó.

Vào năm 1889, Anh Quốc chính thức áp dụng chính sách "Tiêu chuẩn Hai thế lực", xây dựng lực lượng thiết giáp hạm vượt trội hơn hai lực lượng hải quân lớn nhất tiếp theo sau phối hợp lại; vào lúc đó có nghĩa là Pháp và Nga, vốn đã chính thức liên minh với nhau vào đầu thập niên 1890. Các lớp Royal Sovereign và Majestic được nối tiếp bằng một chương trình chế tạo thường xuyên với một nhịp độ nhanh hơn nhiều so với những năm trước đó. Các lớp Canopus, Formidable, Duncan và King Edward VII nhanh chóng xuất hiện nối tiếp nhau trong giai đoạn 1897-1905. Nếu tính cả hai chiếc do Chile đặt hàng nhưng bị Anh trưng dụng, Hải quân Hoàng gia có 39 chiếc tiền-dreadnought đã sẵn sàng hoặc đang được chế tạo vào năm 1904, tính từ lớp Majestic, chưa kể hơn hai tá tàu chiến cũ còn đang phục vụ. Thiết giáp hạm tiền-dreadnought Anh Quốc cuối cùng, lớp Lord Nelson, xuất hiện thậm chí sau cả chính Dreadnought.

Pháp, đối thủ truyền thống của Anh, đã tạm ngừng chương trình đóng thiết giáp hạm trong những năm 1880 do ảnh hưởng bởi học thuyết của trường phái Jeune École, vốn ưa chuộng tàu phóng lôi hơn là thiết giáp hạm. Sau khi tầm ảnh hưởng của Jeune École phai nhạt dần, thiết giáp hạm Pháp đầu tiên là Brennus được đặt lườn vào năm 1889. Brennus và những con tàu tiếp theo là những chiếc đơn lẻ, trái ngược với những lớp lớn tàu chiến Anh. Chúng cũng có cách sắp xếp dàn pháo chính mang tính cá biệt, khi Brennus có ba khẩu pháo 340 mm (13,4 inch) còn những chiếc sau đó lại có hai pháo 305 mm (12 inch) và hai pháo 274 mm (10,8 inch) bố trí trên những tháp pháo đơn. Lớp Charlemagne đặt lườn trong những năm 1894–1896 mới là những chiếc đầu tiên có cách sắp xếp pháo hạng nặng tiêu chuẩn bốn khẩu 305 mm (12 inch). Trường phái Jeune École tiếp tục duy trì một ảnh hưởng lớn trong chiến lược của Hải quân Pháp, và cho đến cuối thế kỷ 19 Pháp từ bỏ sự cạnh tranh về số lượng thiết giáp hạm đối với Anh. Pháp cũng là nước chịu ảnh hưởng nặng nhất của cuộc cách mạng Dreadnought, khi bốn chiếc thuộc lớp Liberté còn đang được chế tạo vào lúc mà Dreadnought được hạ thủy, và thêm sáu chiếc lớp Danton được bắt đầu sau đó.

Đế quốc Đức chỉ vừa mới bắt đầu xây dựng hải quân vào đầu những năm 1890, nhưng đến năm 1905 đã toàn tâm toàn ý bước vào cuộc chạy đua vũ trang với Anh, mà hậu quả cuối cùng là một trong những nguyên nhân làm nổ ra Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Những chiếc tiền-dreadnought đầu tiên của Đức, lớp Brandenburg, được đặt lườn vào năm 1890. Đến năm 1905, có thêm 19 thiết giáp hạm đã hoặc đang được chế tạo, nhờ sự gia tăng đột ngột chi tiêu dành cho hải quân quy định trong các đạo luật Hải quân năm 1898 và 1900. Sự gia tăng này là nhờ vào tính quả quyết của Tư lệnh Hải quân Alfred von Tirpitz, và sự gia tăng ý thức ganh đua với Anh Quốc. Ngoài lớp Brandenburg, thiết giáp hạm tiền-dreadnought của Đức còn bao gồm các lớp Kaiser Friedrich III, Wittelsbach và Braunschweig – lên đến cực điểm là lớp Deutschland vốn đã phục vụ trong cả hai cuộc thế chiến. Về tổng quát, tàu chiến Đức có hỏa lực không mạnh bằng đối thủ Anh đương thời nhưng có sức chịu tương đương.

Nga cũng bắt đầu một chương trình phát triển hải quân trong những năm 1890; một trong những mục tiêu chính của Nga là duy trì những quyền lợi của họ trước sự bành trướng của Nhật Bản tại Viễn Đông. Lớp Petropavlovsk được bắt đầu vào năm 1892 nối gót theo thiết kế của lớp Royal Sovereign của Anh; trong khi những chiếc sau đó thể hiện ảnh hưởng của Pháp trong thiết kế, như là lớp Borodino. Sự yếu kém trong công nghiệp đóng tàu của Nga khiến cho nhiều chiếc phải được chế tạo ở nước ngoài; chiếc tốt nhất Retvizan, được chế tạo phần lớn tại Mỹ. Chiến tranh Nga-Nhật năm 1904–1905 là một thảm họa thực sự cho Nga; trong số 15 chiếc tiền-dreadnought được hoàn tất kể từ Petropavlovsk, mười một chiếc đã bị đánh chìm hoặc chiếm giữ trong cuộc chiến. Một trong số đó, chiến hạm Potemkin nổi tiếng, đã làm binh biến và bị đánh chìm, nhưng sau đó được cho nổi trở lên và đưa vào hoạt động trở lại. Sau chiến tranh, Nga còn hoàn tất thêm được bốn chiếc tiền-dreadnought sau năm 1905.

Trong giai đoạn 1893-1904, Ý đặt lườn tám thiết giáp hạm; hai lớp cuối cùng trong số chúng nhanh đáng kể, cho dù lớp Regina Margherita được bảo vệ kém và lớp Regina Elena trang bị vũ khí nhẹ. Một cách nào đó, những chiếc này báo trước cho khái niệm tàu chiến-tuần dương. Đế quốc Áo-Hung cũng chứng kiến một sự phục hưng về hải quân trong những năm 1890, mặc dù trong số chín thiết giáp hạm tiền-dreadnought được đặt hàng, chỉ có ba chiếc lớp Habsburg ra đời trước khi bị Dreadnought biến thành lạc hậu.

Hoa Kỳ và khu vực Thái Bình Dương

Hoa Kỳ bắt đầu đóng thiết giáp hạm đầu tiên của họ vào năm 1891. Những chiếc này về thực chất là những tàu phòng vệ duyên hải tầm ngắn tương tự như chiếcHood của Anh, ngoại trừ một dàn pháo trung gian gồm các khẩu pháo 203 mm (8 inch) mang tính sáng tạo. Hải quân Mỹ tiếp tục chế tạo những con tàu có tầm hoạt động tương đối ngắn và khả năng đi biển kém, cho đến khi lớp Virginia được đặt lườn vào năm 1901–1902. Dù sao, chính những tàu chiến đời đầu này đã đảm bảo ưu thế của hải quân của Mỹ chống lại hạm đội Tây Ban Nha cũ kỹ, vốn không có thiết giáp hạm, trong cuộc Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ, nhất là trong trận Santiago de Cuba. Virginia cùng hai lớp tiền-dreadnought tiếp theo sau được hoàn tất sau khi Dreadnought được hạ thủy và sau khi công việc thiết kế được bắt đầu cho lớp dreadnought đầu tiên cho chính Hải quân Mỹ. Hạm đội Great White Hoa Kỳ bao gồm 16 thiết giáp hạm tiền-dreadnought đã đi vòng quanh thế giới từ ngày 16 tháng 12 năm 1907 đến ngày 22 tháng 2 năm 1909.

Nhật Bản đã can dự trong cả hai cuộc hải chiến lớn trong thời đại tiền-dreadnought. Những chiếc tiền-dreadnought Nhật Bản đầu tiên, lớp Fuji, vẫn còn đang được chế tạo vào lúc nổ ra Chiến tranh Thanh-Nhật năm 1894–1895, trong đó tàu tuần dương bọc thép và tàu tuần dương bảo vệ Nhật Bản đã đánh bại Hạm đội Bắc Dương Trung Quốc, chỉ bao gồm một hỗn hợp tàu chiến bọc sắt cũ và tàu tuần dương, trong trận sông Áp Lục. Sau chiến thắng này, và phải đối mặt với áp lực của Nga trong khu vực, người Nhật đặt hàng thêm bốn thiết giáp hạm tiền-dreadnought. Cùng với hai chiếc thuộc lớp Fuji, những tàu chiến này đã hình thành nên hạt nhân của hạm đội, mà sau này sẽ hai lần đối đầu với các hạm đội Nga có ưu thế hơn hẳn về số lượng trong Hải chiến Hoàng Hải và trận Tsushima. Sau khi chiếm được tám thiết giáp hạm Nga thuộc nhiều đời khác nhau, Nhật còn chế tạo thêm nhiều lớp tiền-dreadnought sau Chiến tranh Nga-Nhật.

Sự lạc hậu

Vào năm 1906, việc đưa vào hoạt động chiếc HMS Dreadnought đã dẫn đến mọi thiết giáp hạm hiện hữu đều trở thành lạc hậu. Bằng cách loại bỏ dàn pháo hạng hai, Dreadnought có thể mang mười khẩu pháo 305 mm (12 inch) thay vì bốn. Nó có thể bắn tám khẩu pháo hạng nặng qua mạn tàu so với bốn khẩu trên một chiếc tiền-dreadnought; và bắn bốn khẩu về phía trước so với hai. Sự dịch chuyển sang một thiết kế "toàn súng lớn" là một kết luận hợp lý của quá trình gia tăng khoảng cách đối đầu trong chiến đấu, và một dàn pháo hạng hai ngày càng mạnh hơn trên những chiếc tiền-dreadnought cuối cùng. Nhật Bản và Hoa Kỳ đã thiết kế những tàu chiến có sự bố trí pháo tương tự trước chiếc Dreadnought, nhưng đã không thể hoàn tất chúng trước con tàu Anh. Người ta cho rằng chỉ có những khẩu pháo lớn nhất mới có hiệu quả trong trận chiến, và bằng cách bố trí thêm nhiều pháo 305 mm (12 inch), Dreadnought hiệu quả gấp hai, ba lần trong chiến đấu so với thiết giáp hạm hiện hữu.

Hỏa lực của thế hệ tàu chiến mới không phải là ưu thế chủ yếu duy nhất. Dreadnought sử dụng động cơ turbine hơi nước làm lực đẩy, cung cấp một tốc độ tối đa lên đến 39 km/h (21 knot), so với tốc độ 33 km/h (18 knot) tiêu biểu của những thiết giáp hạm tiền-dreadnought. Khả năng vượt trội về pháo và sự cơ động so với đối thủ khiến cho thiết giáp hạm dreadnought hơn hẳn một cách quyết định so với các thiết kế trước đây.

Dù sao, thiết giáp hạm tiền-dreadnought vẫn tiếp tục hoạt động thường trực và tham gia nhiều trận chiến đáng kể cho dù đã lạc hậu. Thiết giáp hạm dreadnought và tàu chiến-tuần dương được tin là cần thiết cho những trận hải chiến quyết định mà mọi quốc gia vào lúc đó đều dự đoán, nên được hết sức giữ gìn khỏi các nguy cơ hư hại bởi mìn hay bởi các cuộc tấn công bằng tàu ngầm, và được giữ càng gần vùng biển nhà càng tốt. Sự lạc hậu và chấp nhận tiêu hao của những chiếc tiền-dreadnought khiến chúng có thể được bố trí trong những tình huống nguy hiểm và các khu vực chiến sự xa xôi.

Thiết giáp hạm tiền-dreadnought duy nhất còn lại được bảo tồn vào ngày hôm nay là soái hạm của Hạm đội Nhật Bản trong trận Tsushima, Mikasa, hiện đang ở tại Yokosuka, là một tàu bảo tàng kể từ năm 1925.

Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, một số lượng lớn những chiếc tiền-dreadnought vẫn còn đang phục vụ. Sự tiến bộ về động cơ và vũ khí khiến cho chúng không thể ngang bằng ngay cả với một tàu tuần dương bọc thép hiện đại, và hoàn toàn bị áp đảo bởi thiết giáp hạm hay tàu chiến-tuần dương thế hệ dreadnought. Dù sao, những chiếc tiền-dreadnought vẫn đóng một vai trò lớn trong cuộc chiến này.

Điều này được thể hiện trước tiên trong những trận đánh lẻ tẻ giữa hải quân Anh và Đức tại vùng biển Nam Mỹ vào cuối mùa Thu năm 1914. Khi hai tàu tuần dương Đức đe dọa các tàu bè Anh, Bộ Hải quân Anh cho rằng không thể dành ra bất kỳ tàu chiến-tuần dương nào từ hạm đội chính gửi đến bên kia Trái Đất mà đối phó với chúng. Thay vào đó, họ gửi một chiếc tiền-dreadnought lỗi thời của năm 1896 HMS Canopus. Được dự tính để tăng cường cho các tàu tuần dương Anh trong khu vực, trong thực tế tốc độ chậm làm cho nó bị tụt lại phía sau trong trận Coronel thảm hại. Canopus chuộc lại khuyết điểm của mình trong trận chiến quần đảo Falkland, nhưng chỉ sau khi tự mắc cạn để hoạt động như một tàu phòng thủ hải cảng. Nó khai hỏa từ một tầm rất xa 12,3 km (13.500 yard) nhắm vào tàu tuần dương Đức SMS Gneisenau, quả đạn pháo duy nhất bắn trúng đích lại là một quả đạn pháo mã tử dùng trong huấn luyện còn sót lại từ đêm trước, đã trúng vào một trong các ống khói của Gneisenau. Ngần ấy cũng đủ để răn đe Gneisenau về mối nguy cơ bị hư hại bởi một hải đội Anh vẫn còn chạy bằng than. Trận chiến sau đó được quyết định bởi hai tàu chiến-tuần dương thuộc lớp Invincible được gửi đến sau thất bại của trận Coronel. Đây có lẽ là hoạt động chống lại tàu chiến đối phương có ý nghĩa duy nhất được thể hiện bởi một thiết giáp hạm tiền-dreadnought Anh Quốc.

Tại Biển Đen, năm thiết giáp hạm tiền-dreadnought Nga tham gia một hoạt động ngắn đối đầu với tàu chiến-tuần dương Thổ Nhĩ Kỳ Yavuz trong trận mũi Sarych vào tháng 11 năm 1914.

Nguyên tắc những chiếc tiền-dreadnought đáng bỏ đi có thể sử dụng ở nơi không thể liều lĩnh bố trí tàu chiến hiện đại được Anh, Pháp và Đức áp dụng cho những chiến trường phụ. Hải quân Đức thường xuyên sử dụng những chiếc tiền-dreadnought của họ trong các chiến dịch tại Baltic. Tuy nhiên, số lượng thiết giáp hạm tiền-dreadnought lớn nhất là khi tham gia Gallipoli. Mười hai chiếc tiền-dreadnought Anh và Pháp đã tạo nên phần lớn của lực lượng mưu toan vượt qua eo biển Dardanelles vào tháng 3 năm 1915. Vai trò của những chiếc tiền-dreadnought là hỗ trợ cho chiếc dreadnought mới nguyên Queen Elizabeth đối đầu với sự phòng thủ trên bờ của Thổ Nhĩ Kỳ. Ba chiếc pre-dreadnought bị đánh chìm bởi mìn và nhiều chiếc khác hư hại đáng kể. Tuy nhiên, không phải do những tổn thất đối với thiết giáp hạm tiền-dreadnought khiến cho chiến dịch này bị hủy bỏ: hai chiếc tàu chiến-tuần dương cũng bị hư hại; và vì Queen Elizabeth không thể liều lĩnh trước các bãi mìn, trong khi những chiếc tiền-dreadnought không có khả năng đối đầu với tàu chiến-tuần dương Thổ Nhĩ Kỳ ẩn náu phía bên kia eo biển khiến cho chiến dịch này thất bại. Những chiếc tiền-dreadnought cũng được sử dụng hỗ trợ cho việc đổ bộ lên Gallipoli, nơi có thêm ba chiếc bị mất: Goliath, Triumph và Majestic.

Một hải đội thiết giáp hạm tiền-dreadnought Đức đã hiện diện trong trận Jutland năm 1916; thủy thủ Đức gọi chúng là những "con tàu năm phút", là thời gian mà chúng hy vọng có thể tồn tại trong một trận đánh lên đến mức cao điểm. Mặc dù có những hạn chế, hải đội tiền-dreadnought đã đóng một vai trò hữu ích. Khi Hạm đội Đức thoát ra khỏi trận đánh, những chiếc tiền-dreadnought đã tự nguyện mạo hiểm đối đầu với hạm đội chiến trận Anh khi trời sụp tối. Dù sao, chỉ có một chiếc trong số chúng bị mất: SMS Pommern bị đánh chìm trong một trận đánh đêm lộn xộn khi các hạm đội chiến trận của hai phía rút lui.

Sau thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 11 năm 1918, Hải quân Hoa Kỳ cải biến 15 thiết giáp hạm cũ, tám tàu tuần dương bọc thép và hai tàu tuần dương bảo vệ lớn để hoạt động tạm thời như những tàu vận chuyển. Mỗi chiếc đã thực hiện từ một đến sáu chuyến đi khứ hồi vượt Đại Tây Dương, giúp hồi hương tổng cộng hơn 145.000 hành khách.

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất, đa số thiết giáp hạm, bất kể dreadnought hay tiền-dreadnought, đều bị giải giáp theo những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington năm 1922. Hầu hết chúng đều bị bán để tháo dỡ thành sắt vụn; số khác bị đánh chìm như một mục tiêu thực hành tác xạ hay được chuyển sang vai trò huấn luyện và tiếp liệu. Một chiếc duy nhất, Mikasa, có được một miễn trừ đặc biệt trong Hiệp ước Hải quân Washington, được giữ lại như một bảo tàng và một tàu lưu niệm.

Bị mất hầu hết hạm đội của họ theo những điều khoản của Hiệp ước Versailles, Đức được phép giữ lại tám chiếc tiền-dreadnought (trong đó chỉ được phép có tối đa sáu chiếc hoạt động thường trực vào mọi lúc) được xem như những tàu bọc thép phòng vệ duyên hải; và hai trong số đó đã kéo dài phục vụ cho đến khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Một trong số đó, Schleswig-Holstein, đã nã pháo xuống bán đảo Westerplatte của Ba Lan vào lúc mở màn của cuộc xâm chiếm Ba Lan. Schleswig-Holstein phục vụ hầu hết thời gian của cuộc chiến tranh như một tàu huấn luyện; nó bị đánh chìm trong khi được tái trang bị vào tháng 12 năm 1944, và bị tháo dỡ tại chỗ vào tháng 1 năm 1945. Chiếc kia, Schlesien, bị trúng mìn và bị đánh chìm vào tháng 3 năm 1945.

Một số chiếc tiền-dreadnought không hoạt động hoặc đã giải giáp vẫn bị đánh chìm trong các hoạt động của Thế Chiến II, như trường hợp của những chiếc tiền-dreadnought Hy Lạp Kilkis và Limnos, được mua lại từ Hải quân Mỹ vào năm 1914. Cho dù cả hai không ở trong lực lượng chiến đấu thường trực, chúng đều bị máy bay ném bom bổ nhào Đức đánh chìm sau khi Đức chiếm đóng Hy Lạp năm 1941. Tại Thái Bình Dương, tàu ngầm Hải quân Mỹ USS Salmon đã đánh chìm chiếc tiền-dreadnought Nhật Bản không vũ trang Asahi vào tháng 5 năm 1942. Nguyên là một cựu binh của trận Tsushima, nó đang hoạt động như một tàu sửa chữa vào lúc bị đánh chìm.

Xem thêm
 Tàu chiến bọc sắt
 Thiết giáp hạm dreadnought

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

 Gardiner, Robert and Lambert, Andrew Steam, Steel and Shellfire: The Steam Warship, 1815–1905. Conways, London, 2001, ISBN 0-7858-1413-2
Roberts, J. "The Pre-Dreadnought Age" in Gardiner Steam, Steel and Shellfire.
Campbell, J. "Naval Armaments and Armour" in Gardiner Steam, Steel and Shellfire.
Griffiths, D. "Warship Machinery" in Gardiner, Steam, Steel and Shellfire.
 Gardiner, Robert. The Eclipse of the Big Gun: The Warship 1906-45. Conways, London, 1992. ISBN 0-85177-607-8
Sumrall, R. The Battleship and Battlecruiser in Gardiner Eclipse of the Big Gun.

Liên kết ngoài

British and German Pre-Dreadnoughts
Pre-Dreadnoughts in WWII
US Pre-Dreadnoughts
Save the Cerberus

Kiểu tàu chiến

Lịch sử hải quân
Loại tàu


title: Cuspivolva formosa

text:
Cuspivolva formosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cuspivolva


title: Systoloneura

text:
Systoloneura là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Systoloneura geometropis (Meyrick, 1936)
Systoloneura randiae Vári, 1961

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Gracillariidae


title: 496

text:
Năm 496 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện: là số tập phát sóng của chuơng trình "Bạn muốn hẹn hò" có sự góp mặt tham gia của cô gái 27 cái bánh trung thu, vẫn chưa thằng ku nào dám động tới

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 496


title: Aetheomorpha semicincta

text:
Aetheomorpha semicincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Aetheomorpha


title: Kalmthout

text:
Kalmthout là một đô thị ở tỉnh Antwerpen. Đô thị này chỉ gồm làng Kalmthout. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2007, Kalmthout có dân số 17.508  người. Tổng diện tích là 59,45 km², với mật độ dân số là 294 người trên mỗi km².

Cư dân nổi bật
 Hector Carlier (1884-1946)
 Maria Rosseels (1916-2005)
 Willy Vandersteen (1913-1990

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Kalmthout Trang mạng chính thức
  Scouts Kalmthout heuvel Trang mạng chính thức
  Arboretum Kalmthout Trang mạng chính thức
 Kalmthoutse Heide  (bằng tiếng Anh)

Xã của Antwerpen


title: Conus nussatella

text:
Conus nussatella, tên tiếng Anh: Nussatella cone, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Động vật được mô tả năm 1758
N


title: Bộ Tài nguyên và Môi trường (Việt Nam)

text:
Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan của Chính phủ Việt Nam, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: Đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thủy văn; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo; viễn thám; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Lịch sử phát triển
Ngày 5 tháng 8 năm 2002, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ nhất thông qua Nghị quyết số 02/2002/QH11 thành lập Bộ Tài nguyên và Môi trường,  trên cơ sở hợp nhất các đơn vị Tổng cục Địa chính, Tổng cục Khí tượng Thủy văn và Cục Môi trường từ Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường; Tổng cục Địa chất và Khoáng sản và Viện Địa chất và Khoáng sản từ Bộ Công nghiệp; và bộ phận quản lý tài nguyên nước thuộc Cục Quản lý Nước và Công trình Thủy lợi từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn...................
Ngày 11 tháng 11 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 91/2002/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Ngày 04 tháng 3 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 25/2008/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Nghị định này thay thế Nghị định số 91/2002/NĐ-CP.
 Ngày 04 tháng 3 năm 2013 Chính phủ ban hành Nghị định số 21/2013/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Nghị định này thay thế Nghị định số 25/2008/NĐ-CP.
 Ngày 04 tháng 4 năm 2017, Chính phủ ban hành Nghị định số 36/2017/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Nghị định này thay thế Nghị định số 21/2013/NĐ-CP.
 Ngày 22 tháng 9 năm 2022, Chính phủ ban hành Nghị định số 68/2022/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Nghị định này thay thế Nghị định số 36/2017/NĐ-CP.

Lãnh đạo hiện nay
Bộ trưởng: Đặng Quốc Khánh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự Đảng
Thứ trưởng:
Nguyễn Thị Phương Hoa
Võ Tuấn Nhân
Trần Quý Kiên
Lê Công Thành, Bí thư Đảng ủy Bộ
Lê Minh Ngân

Nhiệm vụ và quyền hạn
Căn cứ theo Nghị định số 123/2016/NĐ-CP ngày 1/9/2016 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ, Nghị định số 101/2020/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2016/NĐ-CP và Nghị định số 68/2022/NĐ-CP ngày 22/9/2022 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực:

 Đất đai.
 Tài nguyên nước.
 Địa chất và khoáng sản.
 Môi trường.
 Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.
 Khí tượng thủy văn.
 Đo đạc, bản đồ và thông tin địa lý.
 Quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo.
 Biến đổi khí hậu.
 Viễn thám.

Cơ cấu tổ chức

Các đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước
(Theo Điều 3, Nghị định số 68/2022/NĐ-CP ngày 22/9/2022 của Chính phủ)

Các đơn vị tham mưu, tổng hợp
 Văn phòng Bộ
Thanh tra Bộ
Vụ Tổ chức cán bộ
 Vụ Hợp tác quốc tế
 Vụ Kế hoạch - Tài chính
 Vụ Khoa học và Công nghệ
 Vụ Pháp chế
 Vụ Đất đai
 Vụ Môi trường

Các đơn vị quản lý nhà nước
 Tổng cục Khí tượng Thủy văn
 Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học
 Cục Biển và Hải đảo Việt Nam
 Cục Biến đổi khí hậu
 Cục Chuyển đổi số và Thông tin dữ liệu tài nguyên môi trường
 Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai
 Cục Địa chất Việt Nam
 Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam
 Cục Khoáng sản Việt Nam
 Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường
 Cục Quản lý tài nguyên nước
 Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất
 Cục Viễn thám Quốc gia

Các đơn vị sự nghiệp

 Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường
 Báo Tài nguyên và Môi trường
 Tạp chí Tài nguyên và Môi trường
 Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia
 Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tài nguyên và môi trường

Các đơn vị khác
Các đơn vị quản lý nhà nước
 Văn phòng Đảng - Đoàn thể
 Văn phòng Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản
Văn phòng thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam
Các đơn vị sự nghiệp
 Trung tâm Điều dưỡng và Phục hồi chức năng
 Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản
 Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ
 Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo
 Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu
 Viện Khoa học Tài nguyên nước
 Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
 Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh
 Trung tâm truyền thông Tài nguyên và Môi trường
 Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng
 Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam

Các doanh nghiệp

 Công ty TNHH MTV Tài nguyên và Môi trường
 Công ty TNHH MTV Tài nguyên và Môi trường miền Nam
 Công ty TNHH MTV Nhà Xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam

Lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ

Bộ trưởng
 Xem chi tiếtː Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (Việt Nam)

Thứ trưởng
Đặng Hùng Võ (2002–2007)
Triệu Văn Bé (2002–2006)
Đỗ Hải Dũng (2002–2007)
Trần Thế Ngọc (2007–2009)
Nguyễn Văn Đức (2008–2013)
Nguyễn Mạnh Hiển (2011–2015)
Bùi Cách Tuyến (2011–2015)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Bộ Tài nguyên và Môi trường

Việt Nam
Việt Nam


title: Anlhiac

text:
Anlhiac (trong tiếng Occitan Anlhac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 11,86 km2, dân số năm 2005 là 281 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 236 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Anlhiac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Anlhiac trên trang mạng của Insee

Anlhiac