title: Pentacalia floribunda

text:
Pentacalia floribunda là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Pentacalia floribunda. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Pentacalia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Chợ Long Biên

text:
Chợ Long Biên là một ngôi chợ tại quận Ba Đình, thành phố Hà Nội. Chợ có tên là Long Biên do nằm gần cầu Long Biên ở sau đường Trần Nhật Duật. Nơi đây chủ yếu có người buôn bán đến từ các tỉnh giáp Hà Nội như Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nam, Phú Thọ,... và từ một số huyện ngoại thành của Hà Nội như: Gia Lâm, Thanh Trì, Đông Anh, Mỹ Đức, Chương Mỹ,...

Chợ Long Biên là một nơi buôn bán quan trọng của quận Ba Đình. Đây là một chợ lớn thứ hai thành phố sau chợ Đồng Xuân. Chợ này nằm gần đường Hồng Hà, phía sau đường đê Yên Phụ.

Cổng vào chợ đặt ở cạnh đường Yên Phụ. Cổng này được tách thành ba phần: phần giữa là đường hai chiều dành cho ô tô và xe máy, 2 phần ở hai bên là đường một chiều dành cho xe thô sơ đi vào chợ và được phân cách bởi cột bê-tông to màu ghi.

Chợ này có các khu vực chính sau:

 Khu bán thủy sản, gia súc, gia cầm
 Khu bán rau, củ, quả
 Khu bán đồ ăn nhanh và giải khát
 Nhà vệ sinh
 Khu trông giữ xe máy, xe đạp
 Ban quản lý chợ

Tham khảo

Long Biên
Long Biên
Ba Đình


title: Deco

text:
Anderson Luis de Souza, (sinh 27 tháng 8 năm 1977 tại São Bernardo do Campo, Brasil) là một cựu cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha gốc Brasil, được biết đến nhiều nhất với tên Deco. Câu lạc bộ cuối cùng anh chơi bóng cho là Fluminense.

Anh là một trong số rất ít các cầu thủ đã từng vô địch UEFA Champions League với hai câu lạc bộ khác nhau: Porto năm 2004 và Barcelona năm 2006. Năm 2004, anh được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu của UEFA và cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết UEFA Champions League 2003–04. Anh cũng từng 2 lần trở thành tiền vệ xuất sắc nhất châu Âu vào các năm 2004 và 2006.

Sự nghiệp
Deco chính thức bắt đầu sự nghiệp cầu thủ ở của mình ở Nacional, một câu lạc bộ nhỏ thuộc thành phố Sao Paulo vào năm 1995. Hai năm sau, anh chuyển sang thi đấu cho Corinthians, và giúp câu lạc bộ của Sao Paulo này giành danh hiệu vô địch giải U20 quốc gia Brasil. Tuy vậy khi lên đẳng cấp chuyên nghiệp, anh có biểu hiện quá non nớt và sớm bị chuyển sang Corinthians Alagoano. Tại đây anh thể hiện tốt và dần được các câu lạc bộ châu Âu chú ý.

Deco sang Bồ Đào Nha vào năm 1997 ở tuổi 19 cùng với bạn là cầu thủ Caju người Brasil, sau lời mời sang Lisbon gia nhập SL Benfica. Bất chấp thể hiện tốt của anh khi tập luyện, Benfica không để anh đá trận nào mà còn đưa cho FC Alverca mượn một mùa giải. Deco chơi xuất sắc, anh đề nghị ký một hợp đồng mới với Benfica và chơi ở đội hình chính. Tuy nhiên, câu lạc bộ của Lisbon và đại diện của Deco đã không đạt được thỏa thuận; người chủ tịch đương nhậm là Graeme Souness chưa tin tưởng mấy vào khả năng của anh. Sau đó Deco đã phải sang, S.C. Salgueiros, một câu lạc bộ bé bỏng ở Porto chơi hết mùa bóng 98-99. Tại đây anh chơi 12 trận và ghi 2 bàn. Sự thể hiện tốt giúp Deco lọt vào mắt xanh của ban lãnh đạo FC Porto, và tại kỳ chuyển nhượng mùa đông năm đó, anh trở thành người của Porto.

Porto
Thời gian đầu tại Porto, trải qua một sự huấn luyện nghiêm khắc của Jose Mourinho, anh dần trở thành một người kiến tạo bóng tốt và được người hâm mộ ở Porto đặt cho biệt danh "Magico" ("nhà ảo thuật") vì khả năng xử lý bóng của mình. Anh được biết tới như là một cầu thủ có thiên chất, cần mẫn cả trong vai trò công lẫn thủ, nhưng có lối chơi rất rắn. Những điều đó đã mang lại cho anh đủ cả, vừa có nhiều đường chuyền quyết định, vừa có nhiều bàn thắng và vừa có nhiều thẻ phạt. Deco cũng có những tính khí thất thường khiến ban lãnh đạo Porto nhiều khi không bằng lòng. Tuy nhiên, anh vẫn là cầu thủ chủ chốt của đội trong những chiến dịch thành công đầu những năm 2000.

Dưới sự chỉ đạo của José Mourinho, Deco trở thành người dẫn dắt lối chơi của Porto. Vào mùa bóng 2002-03, anh thực sự tỏa sáng khi ghi 10 bàn sau 30 trận đấu (cũng cần kể thêm 17 thẻ vàng và 1 thẻ đỏ). Năm đó anh là nhân vật chính yếu tại trận chung kết UEFA Cup 2002-03 khi Porto đả bại Celtic 3-2.

Barcelona
Vào 17 tháng 6 năm 2004, Deco phát biểu trên một đài phát thanh tiếng Bồ rằng anh sắp gia nhập đội bóng Anh Chelsea (lúc ấy được dẫn dắt bởi Mourinho) sau Euro 2004. Mọi chuyện ngỡ là sắp xong xuôi khi anh bảo 2 bên đã thỏa thuận, và chỉ cần trải qua một cuộc kiểm tra thể lực là anh sẽ ký được hợp đồng với Chelsea.

Song, đến ngày 26 tháng 6 2004 anh lại nói trên O Jogo, một nhật báo tiếng Bồ Đào Nha rằng anh sẽ sang Barcelona hơn là theo Mourinho tới Chelsea. Vài ngày sau anh gia nhập Barcelona với giá chuyển nhượng 12 triệu Euro và tiền vệ Ricardo Quaresma của Barcelona sẽ sang Porto như một khoản trong hợp đồng. Theo đó Deco sẽ là người của Barcelona cho đến 6 tháng 6 2004.

Tại Barcelona, một vài ý kiến cho rằng Deco sẽ bị Ronaldinho che khuất. Ban đầu các cổ động viên đón nhật sự kiện này với ánh mắt lo ngại, vì vị trí tiền vệ công sở trường của Deco lại là nơi mà Ronaldinho đang thực hiện nhiệm vụ của mình rất tốt. Nhưng huấn luyện viên Frank Rijkaard đã giải quyết được việc này, ông để Deco chơi như một tiền vệ trung tâm, nơi mà những phẩm chất điều khiển trận đấu, năng lực phòng ngự nơi anh sẽ phát huy hiệu quả. Vào Tháng 12 năm 2004, Deco về thứ 2 trong cuộc bầu chọn Quả bóng vàng châu Âu 2004 của France Football, sau Andriy Shevchenko và hơn đồng đội Ronaldinho 6 phiếu bầu.

Vào ngày 14 tháng 5 2005, Deco chơi trong trận đấu hòa với Levante UD, giúp Barcelona đạt được chức vô địch La Liga lần thứ 17 của họ.

Deco đã ghi 2 bàn trong 1 trận đấu ở Siêu cúp Tây Ban Nha mùa bóng 06-07, giúp Barca chiến thắng. Anh được trao danh hiệu Tiền vệ xuất sắc nhất châu Âu một lần nữa với những thể hiện tại mùa bóng 2005, khi mà Barcelona vô địch Champions League, chức vô địch này cũng đưa anh vào danh sách hiếm hoi những cầu thủ đạt được chức vô địch châu Âu với 2 câu lạc bộ (lần trước là với Porto). Những người còn lại trong danh sách này là Clarence Seedorf (Ajax và AC Milan), Marcel Desailly (Marseille và AC Milan), Cristiano Ronaldo, Frank Rijkaard (AC Milan và Ajax) và Didier Deschamps (Marseille và Juventus). Kết thúc mùa giải, anh được nhận danh hiệu Quả bóng vàng tại FIFA Club World Cup và là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu chung kết mà Barcelona đã để thua Internacional (anh cũng là cầu thủ duy nhất cho đến nay nhận danh hiệu này khi chơi cho đội thua trận).

Mùa giải 2007/2008, anh liên tục bị chấn thương hành hạ đã để mất vị trí chính thức vào tay tiền vệ trẻ Iniesta. Không chỉ có vậy, khi huấn luyện viên Frank Rijkaard bị sa thải, Deco cũng không còn được đảm bảo vị trí chính thức dưới thời tân huấn luyện viên trưởng Barcelona, Pep Guardiola.

Không được Barcelona trọng dụng nhưng tài năng của Deco vẫn được các câu lạc bộ khác đánh giá rất cao và điều đó được thể hiện qua việc huấn luyện viên Felipe Scolari trao cho anh vai trò tổ chức trong đội tuyển Bồ Đào Nha tại Euro 2008 và ngay sau khi chuyển sang dẫn dắt Chelsea, ông đã nhanh chóng thúc giục chủ tịch Roman Abramovich mua bằng được tiền vệ dẫn dắt lối chơi này.

Chelsea FC
Ngày 30 tháng 6 2008, hợp đồng chuyển nhượng của Deco với Chelsea đã hoàn tất. Bản hợp đồng này sẽ có thời han 3 năm và giá chuyển nhượng mà Chelsea phải bỏ ra để có được anh là 8,3 triệu bảng Anh (khoảng 17 triệu USD). Deco là bản hợp đồng đầu tiên của Chelsea dưới triều đại của tân huấn luyện viên trưởng Luiz Felipe Scolari và là bản hợp đồng thứ hai của đội bóng thành London trong kỳ chuyển nhượng mùa hè năm nay. Trước Deco, một tuyển thủ Bồ Đào Nha khác là hậu vệ Jose Bosingwa cũng đã gia nhập sân Stamford Bridge với hợp đồng trị giá 16,2 triệu bảng Anh từ FC Porto.

Đội tuyển quốc gia
Dù thi đấu rất thành công tại câu lạc bộ, nhưng chưa bao giờ Deco được gọi vào đội tuyển Brasil. Anh đã đề cập vài lần về khả năng anh chơi cho Bồ Đào Nha. Vào năm 2002, sau sáu năm sống và thi đấu tại Bồ Đào Nha, anh đã được nhập quốc tịch. Vài ngày sau sự kiện này, Luiz Felipe Scolari, một người Brasil đang dẫn dắt tuyển Bồ Đào Nha cho gọi Deco vào đội tuyển. Việc làm của Scolari đã gây ra nhiều phản đối mà tiêu biểu trong số đó là Luís Figo, song cũng nhận được sự ủng hộ từ phía FC Porto. Cuối cùng, sau nhiều tranh luận sôi nổi, Deco cũng được thi đấu trận đầu tiên trong màu áo Bồ Đào Nha; trùng hợp thay đó lại là trận đấu với đội bóng quê hương mình, diễn ra trên sân Estádio das Antas ngày 29 tháng 3 năm 2003. Anh chỉ chơi 9 phút trong trận đó, nhưng đủ để ghi một bàn vào lưới Brasil từ quả phạt trực tiếp, giúp Bồ Đào Nha thắng 2-1. Đó cũng là lần đầu tiên Bồ Đào Nha thắng Brasil kể từ World Cup 1966 ở Anh. Sau trận đấu này, anh trở thành nhân vật thường xuyên trong đội tuyển quốc gia, tuy vẫn chịu sự kỳ thị từ phía Luís Figo, người mà rất lâu sau cũng chưa chịu chấp nhận giá trị của một cầu thủ ngoại quốc xin nhập quốc tịch, và thường gọi đó là thủ đoạn "lợi dụng". Bất chấp mọi bình phẩm, Deco dần tỏa sáng trong đội hình tuyển quốc gia Bồ Đào Nha và đến hôm nay đã trở thành nhân vật chủ chốt của đội. Anh đã ghi 5 bàn sau 75 lần ra sân cho Brazil châu Âu.

World Cup 2006
Tại kỳ World Cup 2006, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Bồ Đào Nha ở trận thứ 2 bảng D với Iran. Bàn thắng ghi ở phút thứ 63 trước khi Cristiano Ronaldo ấn định chiến thắng 17 phút sau đó. Ở trận đầu tiên của vòng đấu loại trực tiếp, anh nhận thẻ vàng thứ 2 khi gặp Hà Lan, thẻ đầu tiên là do 1 pha chuồi bóng với Johnny Heitinga, nó đã khiến anh không thể có mặt ở trận tứ kết với Anh. Bồ Đào Nha dừng chân ở vị trí thứ 4 và trở thành một hiện tượng của giải.

Euro 2008
Vào ngày 11 tháng 6, Deco ghi bàn mở màn trong trận đấu thứ hai của đội tuyển tại vòng chung kết Euro 2008 với Cộng hòa Séc. Trận đấu kết thúc với tỉ số 3 - 1, Deco góp công đưa tuyển vào vòng tứ kết gặp Đức. Ở trận tứ kết, dù Deco được đánh giá là chơi tốt nhất bên phía Bồ Đào Nha, đội bóng của anh vẫn phải ngậm ngùi chia tay giải đấu khi để thua 2-3.

Bàn thắng quốc tế

Phong cách thi đấu
Có thể coi Deco là người tiên phong cho vị trí box to box trong bóng đá hiện đại khi anh là mẫu tiền vệ đa năng, tư duy chiến thuật tốt, sáng tạo cùng với đó là nhãn quan và kỹ thuật tuyệt vời. Một cầu thủ chơi đồng đội và hoạt động năng nổ trên sân, có khả năng chơi được nhiều vị trí nơi hàng tiền vệ. Ban đầu, anh được bố trí chơi như một tiền vệ trung tâm dưới thời Huấn luyện viên Jose Mourinho trong khoảng thời gian ở Porto, dù Deco có khả năng chơi như một tiền vệ tấn công, tiền vệ tổ chức lùi sâu hay thậm chí là ở hai bên cánh. Tuy không mạnh về tốc độ hay sở hữu một thể hình lý tưởng, cũng như những đặc tính thể thao khác, bù lại Deco sở hữu nguồn thể lực dồi dào, thượng thừa ở các khả kỹ năng điều khiển bóng, qua người, chuyền hay tạt bóng - những điều cho phép anh đánh bại đối thủ, tìm kiếm khoảng trống và tạo cơ hội cho các đồng đội.

Về sau, khi không còn khả năng bứt tốc, sự nhanh nhẹn và linh hoạt, cũng như trải qua những thay đổi về thể chất, cũng với khả năng giữ thăng bằng cho phép anh giữ bóng trước những đối thủ to cao hơn. Ngoài nhiệm vụ sáng tạo, Deco còn có khả năng đóng đóp vào mặt trận tấn công với những cú sút xa có độ chính xác cao, và sự thuần thục nơi những cú đá phạt. Dù cho tài năng, Deco cũng được biết đến là mẫu cầu thủ dễ chấn thương và có tính cách thất thường. Hơn nữa, xu hướng thi đấu và thể trạng của anh thường được đặt ra nghi vấn về sự nghiệp sau này. Deco cũng nổi tiếng với những pha phạm lỗi chiến thuật, cũng như thường xuyên bị tố ăn vạ trong suốt sự nghiệp của mình.

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Porto
 Primeira Liga: 1998–99, 2002–03, 2003–04
 Taça de Portugal: 1999–2000, 2000–01, 2002–03
 Supertaça Cândido de Oliveira: 2001, 2003
 UEFA Champions League: 2003–04
 UEFA Cup: 2003

Barcelona
 La Liga: 2004–05, 2005–06
 Supercopa de España: 2005, 2006
 UEFA Champions League: 2005–06

Chelsea
 Premier League: 2009–10
 FA Community Shield: 2009

Fluminense
 Campeonato Brasileiro Série A: 2010, 2012
 Campeonato Carioca: 2012

Quốc tế
Á quân UEFA Euro 2004

Cá nhân
 FIFA World Club Cup Golden Ball: 2006
 UEFA Champions League MVP: 2004
 UEFA Best Midfielder Award: 2004, 2006
 European Silver Ball (Second position of the European Player of the Year Award): 2003/04
 Portuguese Footballer of the Year: 2004
 Portuguese Golden Ball: 2003

Cuộc sống riêng
Khi Deco bắt đầu sự nghiệp tại châu Âu vào năm 1997, cô vợ đầu Cila Bonerkiss, cưới nhau từ 3 năm trước, đã theo anh đến Bồ Đào Nha. Deco và Cila có hai con trai, đặt tên João Henrique và Pedro Gabriel, hiện chúng đang sống ở Brasil với mẹ của chúng. Một vài năm sau, Deco gặp một cô gái tên Jaciara tại một buổi tiệc ở Salvador (Brasil), anh bỏ Cila để cùng Jaciara sống ở Porto. Họ cưới nhau vào tháng Tư năm 2005 và đến nay đã có hai con, 1 trai 1 gái. Đến tháng 8 năm 2008, họ tuyên bố ly dị.

Deco là em họ của cầu thủ Alecsandro, người từng chơi cho Cruzeiro Esporte Clube. Alecsandro là anh của tuyển thủ Brasil Richarlyson.

Chú thích

Phát ngôn
 "Deco ít nói, nhưng hễ anh ấy nói thì ai cũng lắng nghe" - Lionel Messi
 "Đẳng cấp thế giới !" - José Mourinho
 "Tôi từng nghĩ một trong những sai lầm lớn nhất của mình khi dẫn dắt Brasil là không gọi Deco. Giờ đây khi chúng tôi cùng ở Bồ Đào Nha, tôi thấy vui khi mình đã không làm thế." - Felipão nói về việc không mời Deco vào tuyển Brasi trong thời gian ông làm huấn luyện viên trưởng ở đó.
 "Việc tôi chọn lựa Deco là do trình độ kỹ thuật cộng với phẩm chất chuyên nghiệp, và sự vững vàng kiên định của anh trước mọi yếu tố khách quan" - Felipão giải thích vì sao mình chọn Deco vào đội tuyển Bồ Đào Nha.
 "Anh ta là 1 cầu thủ tuyệt với. Sẽ là rất ngu nếu đánh giá thấp anh ấy" - Martin O'Neill, huấn luyện viên đội Ex-Celtic đánh giá về Deco trong trận chung kết UEFA Cup 2002-03.
 "Nhìn vẻ ngoài anh ấy có thể giống cái chàng cù lần ở trong hài kịch Nhật Bản, nhưng Deco bản chất lại thông minh, đa dụng, cứng cỏi, kiêu ngạo và là một lữ khách oai hùng - Tạp chí bóng đá Anh quốc 4-4-2 nhận xét về Deco.

Liên kết ngoài

 FootballDatabase provides Deco's profile and stats
 FC Barcelona profile
 Deco profile from About.com
 www.PortuGOAL.net Portuguese football site (Player Profile Section)
 Deco blasts brace as Barcelona win Spanish Supercopa
 Barcelona beaten but Deco voted player of tournament
 Recent news of Deco moving to Chelsea

Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Sport Club Corinthians Paulista
Cầu thủ bóng đá Benfica
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Deco
Cầu thủ bóng đá FC Porto
Người Bồ Đào Nha gốc Brasil
Cầu thủ bóng đá FC Alverca
Cầu thủ bóng đá Premier League
Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Bồ Đào Nha ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010


title: Pyotr II của Nga

text:
Pyotr II (tiếng Nga: Пётр II Алексеевич; 23 tháng 10 năm 1715 – 30 tháng 1 năm 1730) là Hoàng đế Nga từ năm 1727 đến khi qua đời. Ông là con trai duy nhất của Thái tử Aleksei Petrovich và quận chúa Charlotte của Brunswick-Wolfenbüttel, người đã mất ngay sau khi sinh ra ông. Ông cũng là cháu nội (trực hệ) duy nhất của Pyotr I của Nga và hoàng hậu đầu tiên của ông này là Evdokiya Fyodorovna Lopukhina.

Cuộc đời

Pyotr sinh tại Sankt-Peterburg ngày 12 tháng 10 năm 1715 (lịch Julius). Từ thời thơ ấu của ông thì Đại công tước mồ côi sớm này đã được câu lưu tại nơi hẻo lánh một cách nghiêm ngặt. Ông là người đầu tiên trong Hoàng gia Nga không có tước hiệu Hoàng tử mà có tước hiệu đại công tước. Ông nội của ông, Nga hoàng Pyotr I (còn gọi là Pyotr Đại Đế), nói chung không thừa nhận đứa cháu trai này. Những người bảo mẫu đầu tiên của ông là các bà vợ của các thủy thủ và những người bán rượu vang gốc Hà Lan sống tại Nga; một thủy thủ tên là Norman đã dạy ông những kiến thức cơ bản của nghề hàng hải và khi ông nhiều tuổi hơn một chút thì ông đã được đặt dưới sự chăm sóc của một người tị nạn gốc Hungary, Janos Zeikin, là một người thầy rất tận tâm và chu đáo của ông. Pyotr I đã ra một sắc luật vào năm 1722, theo đó Sa hoàng có quyền chỉ định người kế vị, nhưng ông đã không sử dụng quyền lực này. Sau khi Pyotr I chết năm 1725, nhiều quý tộc đã ủng hộ người cháu 9 tuổi của ông là Pyotr Alekseevich, nhưng khi đó nắm quyền lực lại là những người ủng hộ người vợ góa của Nga hoàng Pyotr I là Ekaterina I, đã cùng trị vì với chồng từ năm 1724.

Trong thời gian trị vì của Yekaterina I, Pyotr đã bị chối bỏ hẳn; nhưng chỉ trước khi bà này chết thì một điều trở nên rõ ràng đối với những người đang nắm quyền lực tại Nga là cháu nội của Pyotr Đại Đế không thể bị tách khỏi quyền kế vị lâu hơn nữa. Phần lớn dân chúng và khoảng ba phần tư tầng lớp quý tộc ủng hộ ông, trong khi đó ông bác đằng mẹ (chồng của chị mẹ) của ông, hoàng đế La Mã Thần thánh Karl VI, thông qua đại sứ của mình tại Sankt-Peterburg, đã kiên trì vận động và thúc đẩy quyền lợi của ông. Vấn đề này đã được dàn xếp giữa Aleksandr Danilovich Menshikov và Bá tước Andrey Ivanovich Osterman; và vào ngày 18 tháng 5 năm 1727 vua Pyotr II, theo các điều kiện trong di chúc cuối cùng (có thể là giả mạo) của Ekaterina I, đã chính vị hiệu Hoàng đế và Đấng cầm quyền chuyên chính của tất cả nước Nga.

Tất cả thời gian trị vì của ông là cuộc đấu tranh giữa các nhóm quý tộc khác nhau, có ý định ràng buộc ông với các cuộc hôn nhân có lợi cho phe cánh của họ (với cô ruột, công chúa Elizaveta Petrovna hơn ông 6 tuổi - sau này là nữ hoàng Elizaveta của Nga trị vì từ năm 1741 đến 1762, sau đó là Maria, con gái của A. D. Menshikov, với nữ công tước Ekaterina Dolgoruka).

Thượng viện, hội đồng bí mật tối cao và những người bảo vệ đưa ra lời tuyên thệ trung thành ngay tức thì. Việc giáo dục vị hoàng tử trẻ được giao phố cho phó thủ tướng Ostermann. Menshikov đã khống chế Pyotr II và câu lưu ông tại cung điện của mình tại đảo Vasilievsky, có ý định gả con gái của mình là Maria cho Pyotr; nhưng ý định này đã thất bại do sự mất quyền lực của ông này (ngày 21 tháng 9 năm 1727); nhưng Pyotr cũng chỉ rơi vào tay của một công tước vô nguyên tắc là Vasiliy Lukich Dolgorukov, người đã đem ông từ Sankt-Peterburg tới Mạc Tư Khoa. Lễ đăng quang của Pyotr được tổ chức tại thành phố này vào ngày 25 tháng 2 năm 1728. Ông đã đính hôn với cháu gái của ông này là nữ công tước Ekaterina Dolgorukova, và đám cưới đã được định ngày vào 30 tháng 1 năm 1730; nhưng trong cùng ngày đó thì ông đã chết vì bệnh đậu mùa tại cung điện Petrovskii (Mạc Tư Khoa). Trong khi ông hấp hối, người vợ trẻ mới cưới đã được đưa vào giường ông nằm trong cố gắng vô vọng nhằm làm cho cô này có thai. Pyotr II cũng là vị Sa hoàng cuối cùng được chôn cất tại nhà thờ Arkhangelskii của Kremli tại Mạc Tư Khoa.

Sau khi vua Pyotr II qua đời, nhà Romanov đã không còn người kế vị là nam giới. Người kế vị ông là bác gái họ, nữ hoàng Anna Ioannovna.

Tham khảo

Vua chết trẻ
Hoàng đế Nga
Vương tộc Romanov
Mất năm 1730
Sinh năm 1715


title: Synanthedon ferox

text:
Synanthedon ferox là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Synanthedon


title: Dialectica japonica

text:
Dialectica japonica là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Kyūshū).

Sải cánh dài 7.5-8.6 mm.

Ấu trùng ăn Ehretia ovalifolia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Dialectica


title: Aix-en-Provence

text:
Aix hay Aix-en-Provence là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở miền nam nước Pháp.

Thành phố kết nghĩa
  Ashkelon, Israel
  Bath, Vương quốc Anh
  Carthage, Tunisia
  Coimbra, Bồ Đào Nha
  Granada, Tây Ban Nha
  Perugia, Ý
  Tübingen, Đức

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Aix en Provence Tourist office website
 Aix en Provence Tourist office website
 One sheet foldable city guide   available from the Tourist Office
 Festival website
 Official site of the town Aix-en-Provence

Aix-en-Provence
Xã của Bouches-du-Rhône


Giải của Hiệp hội phê bình phim Toronto cho phim hoạt hình hay nhất là một trong các giải thưởng hàng năm của Hiệp hội phê bình phim Toronto dành cho phim hoạt hình được bầu chọn là hay nhất.

Các phim đoạt giải

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng điện ảnh
Giải thưởng điện ảnh Canada
Giải thưởng cho phim hoạt hình hay nhất


title: Krähenberg

text:
Krähenberg là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,4 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 161 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Marmara leptodesma

text:
Marmara leptodesma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (New Mexico và Texas).

Chú thích

Tham khảo

Marmara


title: Calathea veitchiana

text:
Calathea veitchiana là một loài thực vật thuộc họ Marantaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Loài thực vật này được nhà sưu tập thực vật thời Victoria, Richard Pearce phát hiện lần đầu gần Cuenca năm 1862, và được đặt tên để vinh danh những người chủ vườn cây giống nơi ông làm việc, James Veitch & Sons.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Muriel, P. & Pitman, N. 2004. Calathea veitchiana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

V
V
Thực vật đặc hữu Ecuador
V


title: Vĩnh Tĩnh

text:
Vĩnh Tĩnh (chữ Hán phồn thể:永靖縣, chữ Hán giản thể: 永靖县) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1864 km², dân số năm 2004 là 200.000 người, mã số bưu chính là 731600. Huyện lỵ đóng ở trấn Lưu Gia Hiệp. Về mặt hành chính, huyện được chia thành 2 trấn, 17 hương.
Trấn: Lưu Gia Hiệp và Diêm Oa.
Hương: Lưu Gia Hiệp, Tam 塬, Hiện 塬, Quan Sơn, Từ Đỉnh, Trần Tỉnh, Tam Điều Hiện, Bình Câu, Đọan Lĩnh, Vương Bình, Tân Tự, Xuyên Thành, Tiểu Lĩnh, Vương Đài, Hồng Tuyền và Dương Tháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chính quyền Vĩnh Tĩnh

Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Lâm Hạ


title: Cầu Vĩnh Tuy

text:
Cầu Vĩnh Tuy là một cây cầu bắc qua sông Hồng, phía đầu cầu bên trung tâm Hà Nội nằm ở địa phận phường Vĩnh Tuy, thành phố Hà Nội, nối quận Hai Bà Trưng và quận Long Biên.

Lịch sử
Khởi công xây dựng ngày 3 tháng 2 năm 2005, dự kiến khánh thành tháng 5 năm 2007. Nhưng do khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng nên tiến độ khánh thành cầu đã bị chậm lại, sau đó có thông báo dự kiến hợp long cầu vào dịp tết âm lịch 2008. Tuy nhiên đến tháng 1/2008 ban quản lý lại tiếp tục thông báo đẩy lùi tiến độ do một số nguyên nhân và không thông báo ngày hoàn thành.
Ngày 25 tháng 9 năm 2009, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chính thức cắt băng khánh thành thông xe cây cầu rộng nhất Việt Nam này (giữ kỷ lục này đến khi Cầu Đông Trù được khánh thành vào 09/10/2014).
Ngày 26 tháng 9 năm 2010, cầu Vĩnh Tuy chính thức được khánh thành giai đoạn 1.
Ngày 9 tháng 1 năm 2021, cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được khởi công xây dựng.
Ngày 30 tháng 6 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 chính thức hợp long cầu.
Ngày 30 tháng 8 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được chính thức thông xe.

Tính năng kỹ thuật
Đây là cầu kết cấu dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực, sơ đồ cầu liên tục nhiều nhịp.
Cầu được thi công với công nghệ đúc hẫng và đạt kỉ lục về chiều dài nhịp đúc hẫng của Việt Nam (135m so với cầu Thanh Trì là 130m)
Trong giai đoạn đầu, cầu được thiết kế có 4 làn xe cơ giới, 2 làn xe hỗn hợp. Giai đoạn hoàn chỉnh cầu có 6 làn xe cơ giới, 2 làn xe hỗn hợp, giữa làn xe cơ giới và làn xe hỗn hợp được phân tách bằng dải phân cách cứng.
Bảo đảm lưu lượng vận tải khoảng 35.000 lượt xe/ngày đêm vào năm 2010.
Tổng chiều dài gần 3 km. Phần cầu qua sông dài 2.690 m. Phần cầu chính được bố trí chuỗi nhịp dài 990 m, rộng 38 m.
Cầu Vĩnh Tuy cùng với cầu Thanh Trì là 2 cây cầu mới được xây dựng tại Hà Nội, có ý nghĩa giao thông quan trọng nhưng đều chậm tiến độ không dưới 2 năm.

Phân luồng giao thông

Từ năm 2010 tất cả các tuyến xe khách và xe trên 24 chỗ ngồi xuất phát từ trung tâm Hà Nội sang phía đông (Gia Lâm) đều phải qua cầu Vĩnh Tuy, thay cho trước kia được phép qua cầu Chương Dương.
Sau khi cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 hoàn thành đưa vào khai thác, cầu Vĩnh Tuy 1 sẽ được tổ chức lưu thông 1 chiều hướng từ quận Long Biên sang quận Hai Bà Trưng, còn cầu Vĩnh Tuy 2 lưu thông theo hướng ngược lại.

Vốn đầu tư
Theo thiết kế tổng vốn khoảng 3.600 tỷ đồng VN.
Sau quá trình thi công kéo dài ở giai đoạn 1, trượt giá tính lại khoảng 5.500 tỷ đồng Việt Nam.
Giai đoạn 2 mở rộng, tổng vốn đầu tư là 2.538 tỷ đồng Việt Nam.

Xem thêm
 Đường vành đai 2 (Hà Nội)

Chú thích

Liên kết ngoài
Khởi công xây dựng cầu Vĩnh Tuy
Hình ảnh về cầu Vĩnh Tuy
Quy hoạch GTVT Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050

Vĩnh Tuy


title: Saint-Menges

text:
Saint-Menges là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Saintmenges


title: 20689 Zhuyuanchen

text:
20689 Zhuyuanchen (1999 VF63) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20689 Zhuyuanchen

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Udea ommatias

text:
Udea ommatias là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu và Molokai.

Ấu trùng ăn Dubautia laxa và Dubautia plantaginea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Udea
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Candyman (định hướng)

text:
Candyman có thể là:

Bài hát
 "Candyman" của Christina Aguilera năm 2006
 "Candyman" của nhóm Siouxsie & the Banshees
 "Candyman" của nhóm Cornershop trong album When I Was Born for the 7th Time
 "Candyman" của nhóm Cornerstone trong album Human Stain
 "Candyman" của nhóm Grateful Dead trong album American Beauty
 "Candyman" của Kahimi Karie trong album Kahimi Karie
 "Candy Man" của Roy OrbisonRoy Orbison
 "Candyman" của Ratcat
 "Candyman" của Spacehog trong album Resident Alien
 "Candyman" của Vertical Horizon trong album Running on Ice
 "The Candy Man" trong phim Willy Wonka & the Chocolate Factory năm 1971
 "Candy Man Blues" của Mississippi John Hurt
 "Lollipop (Candyman)" của Aqua

Ca sĩ
 Candyman (rap), ca sĩ nhạc rap Mỹ

Điện ảnh
 Candyman, một phim kinh dị của năm 1992

Người
 John Candelaria, một vận động viên bóng chày, thường được gọi là "The Candy Man"
 Dean Corll, một tội phạm (giết người) cũng thường được gọi là "The Candy Man"
 Candy Maldonado, một vận động viên bóng chày, thường được gọi là "The Candyman"
 Ronald Clark O'Bryan, một tội phạm (đầu độc trẻ em vào dịp Halloween), cũng thường được gọi là "The Candyman"


title: Quốc lộ 9 (Lào)

text:
Quốc lộ 9 là tuyến giao thông đường bộ quan trọng ở Nam Lào, nằm trọn trong tỉnh Savannakhet. Phần từ điểm giao cắt với quốc lộ 13 Nam gần Xeno chạy về phía Đông tới biên giới Lào-Việt gọi là quốc lộ 9 Đông. Còn phần từ điểm giao cắt nói trên chạy về phía Tây đến thành phố Kaysone Phomvihane rồi vòng xuống phía Nam và vòng ngược lại về phía Đông trở lại quốc lộ 13 tại bản Phosay gọi là quốc lộ 9 Tây.

Tính từ biên giới Lào-Việt tới Kaysone Phomvihane, quốc lộ 9 dài khoảng 250 km.

Quốc lộ 9 được xây từ đầu thập niên 1920 thời Pháp thuộc và kết nối với quốc lộ 9 ở Việt Nam qua cặp cửa khẩu quốc tế Den Savanh - Lao Bảo (Quảng Trị). Trong Chiến tranh Việt Nam, quốc lộ 9 Lào nổi tiếng với chiến dịch đường 9 Nam Lào. Hiện nay, quốc lộ 9 Lào và quốc lộ 9 Việt Nam là một phần của AH16 trong mạng lưới đường Xuyên Á, và là phần đường bộ tạo nên Hành lang kinh tế Đông - Tây nối sang tận cảng Mawlamyine của Myanmar.

Tham khảo

Xem thêm
 Quốc lộ 9A
 Quốc lộ 9B
 AH16
 Hành lang kinh tế Đông - Tây

Đường bộ Lào
Savannakhet


title: Cao Việt Bách

text:
Cao Việt Bách (10 tháng 10 năm 1940) là một nhạc sĩ sáng tác và nhạc trưởng Việt Nam. Ông được biết tới với hai ca khúc Tiếng hát từ thành phố mang tên Người và Cung đàn mùa xuân.

Tiểu sử và sự nghiệp
Ông sinh tại thôn Nhân Dục, xã Hiến Nam, thị xã Hưng Yên (nay là phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên), tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình cách mạng. Cha ông là Tỉnh uỷ viên Đảng Cộng sản Việt Nam, hoạt động từ những năm 1930, đã bị thực dân Pháp xử tử hình. Năm 1952, ông được chuyển lên chiến khu Việt Bắc. Khi 13 tuổi, ông được đưa sang học ở Lư Sơn, rồi đến Quế Lâm (Trung Quốc). Năm 1954, ông học trường Thiếu nhi Việt Nam ở Moskva. Ngoài học văn hoá, ông tỏ ra có năng khiếu về âm nhạc. Sau khi học hết phổ thông, năm 1959 ông vào học Khoa chỉ huy hợp xướng ở Nhạc viện Gnesin của Moskva. Ngoài ra ông còn học thêm cả lý luận và sáng tác.

Năm 1962, sau khi tốt nghiệp loại ưu và trở về nước, ông tham gia chỉ huy dàn nhạc tại Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương (nay là Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam). Năm 1969, ông chuyển sang chỉ huy dàn nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam cho đến khi về hưu.

Với cương vị nhạc sĩ chỉ huy, ông có một cá tính chỉ huy rất riêng và rõ nét. Ông đã điều khiển nhiều dàn nhạc lớn trên sân khấu cũng như trên sóng phát thanh và trên màn ảnh nhỏ. Đáng kể nhất là nhạc kịch Phiđêliê do Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam dàn dựng. Ông đã nhiều lần chỉ huy dàn nhạc đi biểu diễn tại nhiều nước như Liên Xô, Cuba, Indonesia, Campuchia... Ông còn chỉ huy nhiều dàn nhạc kèn. Trong liên hoan ca nhạc Nửa thế kỷ bài hát Việt Nam do Bộ Văn hoá Thông tin, Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức vào năm 1994 tại Nhà hát lớn Hà Nội, ông là người chỉ huy dàn dựng hơn 1/3 trong chương trình gồm 80 ca khúc tiêu biểu. Đóng góp lớn nhất của ông là việc chỉ huy dàn nhạc của Đài và giới thiệu, dàn dựng các chương trình trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam. Ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 1984 và Nghệ sĩ nhân dân năm 2001.

Ngoài công việc chỉ huy, ông còn là một nhạc sĩ sáng tác nhiều ở cả hai lĩnh vực: khí nhạc và thanh nhạc. Ở khí nhạc, ngoài tác phẩm viết cho piano và dàn nhạc Bức tranh người Việt cổ, ông chủ yếu viết nhạc cho múa, sân khấu và điện ảnh. Trong lĩnh vực điện ảnh, ngoài một số phim truyện, chủ yếu ông viết cho phim hoạt hình, với hơn 80 bộ phim như: Cây tre trăm đốt, Mèo và chuột, Cún con đi học, Sư tử và bầy chuột con, Ống bơ ven đường... Lĩnh vực thanh nhạc, ông có nhiều ca khúc như: Gửi Huế thành phố thép anh hùng, Mang hình Bác chúng ta lên đường, Vầng trán Bác Hồ, Cung đàn mùa xuân (thơ Lưu Trọng Lư), đặc biệt là ca khúc: Tiếng hát từ thành phố mang tên Người (thơ Đăng Trung). Ông còn viết một số ca khúc binh vận, kêu gọi người lính Việt Nam Cộng hoà như Thức tỉnh, Khi người chiến hữu, Hỏi người lính Cộng hoà... đã được dịch sang tiếng Anh, cùng một số ca khúc ca khúc thiếu nhi như Gặp bạn, Bé đi sơ tán, Bàn tay em, Hoa điểm 10, Em yêu mùa thu... Ông còn viết hợp xướng: Mảnh đất quê hương, Rộn ràng tiếng trống Đông Xuân, Mặt em là quê hương (Hợp xướng không nhạc đệm).

Tác phẩm

Ca khúc
 Ba lô con cóc
 Bàn tay em
 Bé đi sơ tán
 Bình minh trên quê anh
 Cung đàn mùa xuân (Tiếng đàn mùa xuân)
 Đất quê em
 Em yêu mùa thu
 Em yêu anh chiến sĩ biên cương
 Gặp bạn
 Hành khúc công nhân Việt Nam
 Hoa điểm 10
 Hỏi người lính Cộng hoà
 Hồi nhớ mảnh đất quê hương
 Khi người chiến hữu
 Lá phiếu hậu phương
 Leo núi
 Lòng mẹ
 Mang hình Bác chúng ta lên đường
 Ngày mai chiến thắng Nam Lào
 Thức tỉnh
 Tiếng hát nhà sàn
 Tiếng hát thợ xây
 Tiếng hát từ thành phố mang tên Người
 Tình ca đất nước
 Trái tim Trung Quốc
 Tuổi xuân theo Đảng
 Vầng trán Bác Hồ
 Cung đàn đất nước

Khí nhạc và hợp xướng
 Tác phẩm: Bức tranh người Việt cổ
 Nhạc cho múa: Kỉ niệm Trường Sơn, Tiếng kêu từ nước Mĩ, Cánh chim xây tổ, Nhịp điệu rừng xanh, Tiếng đàn then, Tình yêu và biển cả..., thơ múa: Lòng mẹ, Lửa nguồn, Hẹn với Tây Nguyên, kịch múa Hồ Gươm, Mị Châu - Trọng Thủy.
 Nhạc cho kịch: Con tôi cả, Hòn đảo Thần Vệ Nữ, Bà mẹ và thanh gươm, Nỗi đau hạnh phúc, Người Hàm Rồng, Điểm hẹn tình yêu.
 Nhạc cho phim truyện: Thần hoàng làng, Gặp may mắn
 Nhạc cho phim hoạt hình: Cây tre trăm đốt, Mèo và chuột, Cún con đi học, Sư tử và bầy chuột con, Ống bơ ven đường...
 Hợp xướng: Mảnh đất quê hương, Rộn ràng tiếng trống Đông Xuân, Mặt em là quê hương (a capella).

Giải thưởng
 Giải thưởng Nhà nước về văn học - nghệ thuật năm 2017 cho các tác phẩm: "Mang hình Bác, chúng ta lên đường", "Tiếng hát từ thành phố mang tên Người", "Cung đàn mùa xuân", "Tiếng hát từ Quảng trường Ba Đình".

Tham khảo

 Cao Việt Bách trên trang Bộ Văn hoá Thông tin
 Nghệ sĩ Nhân dân Cao Việt Bách
 Nhà chỉ huy dàn nhạc tài ba / Văn Tuynh và Dũng Lê - Báo Hải Hưng, ngày 30 tháng 11 năm 1996.
 Hạt giống đỏ / Đào Mân - Báo Nhân dân, ngày 5 tháng 5 năm 1995

Người họ Cao tại Việt Nam
Nhạc trưởng Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người Hưng Yên
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 21
Giải thưởng Nhà nước


title: Marginella mauretanica

text:
Marginella mauretanica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella
Động vật được mô tả năm 1999


title: Strongylocassis

text:
Strongylocassis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1950 bởi Hincks.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Strongylocassis atripes (Le Conte, 1859)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: Acrocercops bifasciata

text:
Acrocercops bifasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon,Cộng hòa Dân chủ Congo, Malawi, Nigeria, Somalia, Sudan, Tanzania, Gambia, Uganda và Ấn Độ.

Ấu trùng ăn loài Abelmoschus esculentus, các loài Abutilon, các loài Gossypium (bao gồm Gossypium barbadense), Malva và Urena lobata. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops
Côn trùng Malawi


title: Bulbophyllum elegantulum

text:
Bulbophyllum elegantulum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

elegantulum]]

E


title: Beaumont-sur-Sarthe

text:
Beaumont-sur-Sarthe là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 6,64 km2, dân số năm 2006 là 2191 người.

Beaumont nằm ở giữa Alençon (24 km) và Le Mans (25 km). Fresnay-sur-Sarthe cách , Ballon , Sillé-le-Guillaume  và Mamers .

Kết nghĩa
 Beaumont-sur-Sarthe kết nghĩa với Burgh le Marsh ở Lincolnshire Anh.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Tống Chân Tông

text:
Tống Chân Tông (chữ Hán: 宋真宗, 23 tháng 12 năm 968 - 23 tháng 3 năm 1022), là vị Hoàng đế thứ ba của triều đại Bắc Tống trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 997 đến năm 1022, tổng cộng 25 năm.

Trong thời kì đầu cai trị Chân Tông luôn chủ trương tiết kiệm, quan tâm đến triều chính, xã hội ổn định. Về tình hình bên ngoài, năm 1004, quân Khiết Đan tấn công triều Tống, đánh đến tận căn cứ Thiền Uyên, cửa ngõ vào thành Biện Kinh. Chân Tông được sự khuyến khích của tể tướng Khấu Chuẩn, đích thân sang bờ bắc Hoàng Hà đốc quân, do vậy quân Tống có thêm tinh thần và đánh bại người Liêu. Sau trận đó, hai nước ký bản hiệp ước Thiền Uyên, Tống được xưng là anh nhưng phải nộp tiền và lụa hằng năm cho Khiết Đan. Từ đó, hai nước không động can qua trong hơn 100 năm.

Sau Hòa ước Thiền Uyên, ông cách chức hiền tài, trọng dụng gian thần, quá tin vào Đạo giáo, khiến cho đời sống nhân dân cơ cực, tài chính thất thoát, nền chính trị hủ bại và mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt. Trong cung, Chương Hiến Minh Túc hoàng hậu kết bè kết cánh hòng thao túng quyền lực.

Thân thế và cuộc sống ban đầu
Tống Chân Tông tên thật là Triệu Đức Xương (趙德昌), Triệu Nguyên Hưu (趙元休), Triệu Nguyên Khản (趙元侃) và Triệu Hằng (趙恆), chào đời vào ngày 23 tháng 12 năm 968, dưới thời Tống Thái Tổ, tại phủ đệ Tấn vương (tước vị mà Tống Thái Tông đang mang khi đó). Trước đó, mẹ ông là Lý phu nhân nằm mộng mặt trời, sau đó mang thai. Khi Đức Xương chào đời, có ánh sáng màu đỏ chiếu khắp gian phòng; gia nhân xem thấy bên chân trái của ông có mấy đường nét tựa như chữ thiên.

Đức Xương từ nhỏ đã thông minh hơn người. Mỗi lần chơi trò đánh trận giả đều tự xưng là Nguyên soái. Thái Tổ yêu mến, thường triệu vào cung. Có lần ở điện Vạn Tuế, Đức Xương tự dưng ngồi tót lên bảo tọa, Thái Tổ ngạc nhiên nói:
Đó là chỗ của thiên tử.

Đức Xương đáp:
Như vậy là do thiên mệnh (muốn ta làm vua).

Năm 976, ngày 14 tháng 11, Thái Tổ hoàng đế qua đời, Tấn vương theo di chiếu của Chiêu Hiến thái hậu Đỗ thị khi trước, tự lập lên ngôi, là Tống Thái Tông (976 - 997). Năm Thái Bình Hưng Quốc thứ 8 (984), Triệu Đức Xương được gia phong Kiểm giáo thái bảo, Đồng trung thư môn hạ bình chương sự, tước Hàn vương; đổi tên là Nguyên Hưu. Năm Đoan Củng nguyên niên (988), được cải phong là Tương vương, đổi tên thành Nguyên Khản. Tháng 9 ÂL năm thứ năm Thuần Hóa (994), được đổi phong làm Thọ vương, Kiểm giáo thái phó, Khai Phong doãn.

Theo di chiếu của Chiêu Hiến Đỗ thái hậu, Thái Tổ nhường ngôi lại cho em là Thái Tông, Thái Tông lại phải nhường ngôi cho em nữa là Đình Mỹ rồi sau đó đến lượt con của Thái Tổ. Thái Tông sau khi lên ngôi, có ý nhường ngôi lại cho con mình, nên đã tìm cách giáng chức của Đình Mỹ khiến ông này uất ức mà chết; lại ép con trưởng của Thái Tổ là Đức Chiêu phải tự sát, con thứ là Đức Phương đột nhiên qua đời. Thái Tông có ý lập con trưởng là Nguyên Tá làm thái tử, nhưng Nguyên Tá vốn thân với Đình Mĩ, thấy việc làm của Thái Tông, có ý bất mãn, lâu ngày sinh bệnh, thần trí không tỉnh táo, đến nỗi một hôm phóng hỏa đốt phủ đệ, do vậy Nguyên Tá mất lòng Thái Tông và bị phế làm thứ nhân. Thái Tông lại định lập người con thứ 5 là Nguyên Kiệt, nhưng vì Nguyên Kiệt bất kính với thầy là Diêu Đản, nên cũng không được lập. Bấy giờ hoàng tử thứ hai là Nguyên Hi mất sớm, nên Nguyên Khản trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Tháng 8 ÂL năm nguyên niên Chí Đạo (995), nhân Khấu Chuẩn dâng sớ đề nghị lập người kế vị, Thái Tông quyết định lập Nguyên Khản làm thái tử, đổi tên là Hằng. Thái Tông tổ chức nghi lễ lập thái tử rất long trọng, đây là nghi lễ lập tự đầu tiên sau gần 100 năm kể từ cuối Đường, vì trong nước trước kia chiến loạn liên miên. Lại lệnh Lý Hàng, Lý Chi làm tân khách của thái tử. Thái tử lấy lễ thầy trò đối với họ, khi gặp thì bái chào.

Tháng 3 năm 997, Thái Tông lâm bệnh và qua đời. Tuyên chánh sứ Vương Kế Ân và hoàng hậu Lý thị và bọn Lý Xương Linh, Hồ Đán âm mưu với nhau, định phế bỏ thái tử, lập Nguyên Tá cho dễ khống chế. Hoàng hậu cho triệu tể tướng Lã Đoan vào cung. Lã Đoan dùng kế giam lỏng Vương Kế Ân trong phủ, rồi vào gặp hoàng hậu. Hoàng hậu đòi lập con trưởng, nhưng Lã Đoan không chịu vì đã có thái tử. Rồi sai nội thị đón thái tử vào cung, tức vị hoàng đế, là Tống Chân Tông.

Thời kỳ trị vì của Tống Chân Tông đáng chú ý vì sự thống nhất quyền lực và sự tăng cường sức mạnh quân sự. Đất nước phồn thịnh và quân đội của Tống được tăng cường sức mạnh. Tuy nhiên, nó cũng đánh dấu sự sai lệch trong chính sách ngoại giao về phía đế quốc Khiết Đan (tức nhà Liêu) ở phía bắc mà cuối cùng dẫn tới kết quả bị bẽ mặt.

Trị vì

Những công việc đầu tiên
Sau khi lên kế vị, Triệu Hằng tỏ rõ quyết tâm cải cách chế độ. Năm 998, Chân Tông lại tiến hành điều chỉnh nhân sự, điều chỉnh đội ngũ quan lại để xóa bỏ triệt để những thói hư tật xấu trong xã hội do tham quan ô lại gây ra. Từ khi lên ngôi ông luôn đặt nhiệm vụ trị nước lên hàng đầu, ông kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động của hoàng thân quốc thích và hoạn quan trong triều. Đồng thời với cải cách chính trị, Chân Tông còn áp dụng rất nhiều biện pháp khác để phát triển nông nghiệp, như khuyến khích trồng dâu nuôi tằm, giảm thuế khóa, mở rộng đồn điền, khai khẩn đất hoang... Chân Tông cũng là người cho lập ra lò nung gốm sứ được tán dương nhiều nhất trên thế giới tại Cảnh Đức Trấn năm 1004, tại đây người ta tiếp tục sản xuất đồ sứ cho hoàng cung các triều đại sau này của Trung Quốc cho tới tận khi nhà Thanh sụp đổ hơn 900 năm sau. Ông cũng là người cho vận chuyển 30.000 giạ thóc giống ngắn ngày từ Phúc Kiến tới khu vực hạ du sông Trường Giang trong năm 1011-1012, để cải tạo nông nghiệp trong khu vực này. Nhìn chung trong giai đoạn mới lên kế vị, Chân Tông luôn dốc lòng xây dựng đất nước, lại áp dụng những biện pháp tích cực để thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển nên tình hình xã hội lúc này tương đối ổn định, nhân dân được hưởng an lạc thái bình.

Cùng năm 997 Chân Tông tôn hoàng hậu Lưu thị và mẹ ruột là Hiền phi Lý thị làm hoàng thái hậu, nhũ mẫu Lưu thị làm Tần quốc Diên Thọ Bảo Thánh phu nhân; tiến phong Lã Đoan là Hữu bộc xạ, Lý Hàng, Lý Chi làm Tham chính; em là Việt vương Nguyên Phân làm Ung vương, Ngô vương Nguyên Kiệt làm Duyện vương, kiêm Trung thư lệnh; Từ quốc công Nguyên Ác làm Bành Thành quận vương, Kính quốc công Nguyên Xưng làm An Định quận vương, Nguyên Nghiễm làm Tào quốc công; cháu là Duy Cát làm tiết độ sứ Vũ Tín; truy phong Đình Mĩ là Tần vương, Ngụy vương Đức Chiêu làm thái phó, Kì vương Đức Chiêu làm thái bảo. Phục chức cho hoàng huynh Nguyên Tá, là Sở vương, Đồng bình chương sự. Lại lập vợ kế là Quách thị làm hoàng hậu; Quách hậu là con gái của Tuyên Nam huy viện sứ Quách Thủ Văn. Nguyên phối của Chân Tông (đã mất) là Cử quốc phu nhân Phan thị, con gái Phan Mĩ được truy tặng Trang Hoài hoàng hậu.

Chân Tông lại lưu đày bọn Vương Kế Ân, Lý Xương Linh, Hồ Đán ra châu xa; dùng Tào Bân làm Xu mật sứ; Lý Duy Thanh làm Ngự sử trung thừa, Hướng Mẫn Trung, Hạ Hầu Kiệt đều làm Xu mật phó sứ. Năm 998, dùng niên hiệu Hàm Bình. Mùa đông năm đó, Lã Đoan xin trí sĩ, Lý Chí cũng bị bãi. Chân Tông dùng Trương Tề Hiền, Lý Hãng làm Bình chương sự, nắm quyền tể tướng. Tham chính Ôn Trọng Thư, Xu mật phó sứ Hạ Hầu Kiệu cũng bị bãi chức. Hướng Mẫn Trung được tấn phong làm Tham tri chính sự, rồi Xu mật sứ kiêm Thị trung (999).

Mùa hạ năm 999, Lỗ quốc công Tào Bân bị bệnh nặng. Chân Tông ngự giá tới thăm, hỏi về việc chống Khiết Đan. Bân tiến cử hai con của mình là Vĩ, Sán. Gia phong Trương Tề Hiền, Lý Hãng làm Trung thư, Môn hạ thị lang. Năm 1000, tể tướng trí sứ Lã Đoan qua đời.

Bấy giờ ở Ích châu, vào Tết năm 1000, binh sĩ nổi dậy giết Binh mã kiềm hạt Phù Chiêu Thọ và đuổi tri châu Ngưu Miện. Loạn quân muốn tôn Đô tuần kiểm điêm Lưu Thiệu Vinh làm vua, Thiệu Vinh đành tự sát. Loạn quân liền tôn Vương Quân làm vua, đặt quốc hiệu là Đại Thục. Vương Quân đánh ra Hán châu. Chân Tông được tin, lệnh cho Lôi Hữu Chung làm Chiêu An sứ Xuyên Thiểm cùng Lý Huệ, Thạch Phổ, Lý Thủ Luân dẫn 8000 binh vào Thục dẹp loạn. Trương Tư Quân lấy lại Hán châu, Lôi Hữu Chung đưa quân tới Tiên Kiều, đánh thắng Trương Quân một trận rồi cho quân giết người cướp của, hãm hiếp phụ nữ. Vương Quân bèn phản công, giết Lý Huệ, đuổi Lôi Hữu Chung về Hán châu. Hữu Chung cùng Thạch Phổ bàn nhau dùng kế mai phục, đánh bại Vương Quân. Quân rút về thành cố thủ. Hữu Chung dùng hỏa pháo tấn công, phá thành, Vương Quân bỏ chạy. Mùa đông năm đó, quân Tống tiến vào thành, phóng hỏa thiêu rụi, dân chúng chết không biết bao nhiêu mà kể. Vương Quân chạy đến Phú Thuận Giám thì bị đuổi kịp, phải tự tử; cuộc nổi dậy chấm dứt.

Chiến tranh với Khiết Đan, Tây Hạ

Về việc duy trì mối quan hệ láng giềng, Chân Tông lại kém xa Thái Tổ, thậm chí còn không bằng Thái Tông cha ông, trước các thế lực phương Bắc ông luôn tỏ ra yếu đuối và có những suy nghĩ tiêu cực. Từ khi lên kế vị, ông dường như chưa một lần dám đối diện với sự uy hiếp quân sự của tộc Đảng Hạng và nhà Liêu mà luôn chủ yếu áp dụng thế phòng thủ, thông qua một số biện pháp như khai sông lấn biển, khai khẩn ruộng nước... ngoài biên giới để xây dựng hệ thống phòng thủ tiêu cực.

Mùa thu năm 999, Tiêu thái hậu ở Khiết Đan nghe tin Tống mới có vua mới, lại thêm Tào Bân vừa mất, quyết định đánh xuống phía nam, vào hai châu Trấn, Định. Tướng giữ thành Phó Tiềm giữ mà không ra, tướng dưới quyền Phạm Đình Triệu nhận được thánh chỉ từ Biện Kinh, buộc Phó Tiềm ra quân, Tiềm chỉ phát cho 8000 quân. Đình Triệu cầu cứu Khang Bảo Duệ ở Tinh châu. Bảo Duệ đưa quân tới giúp nhưng bị Khiết Đan giết chết, Đình Triệu lui về Doanh châu. Tướng giữ Toại thành là Dương Diên Chiêu dùng kế tưới nước lên thành, đợi tới mùa đông nước đóng băng, quân Khiết Đan phá mãi không được, bèn đổi hướng, vượt sông từ Đức, Lệ. Giữa mùa đông, Chân Tông hạ chiếu thân chinh, đến Hà Bắc, để Lý Hãng làm lưu thủ Đông Kinh.

Đầu năm 1000, Chân Tông đến trú tại phủ Đại Danh, hạ lệnh cách chức Phó Tiềm, chiếu theo tội chém đầu mà giảm một bậc, đày ra Phòng châu; Trương Chiêu Doãn ra Đạo châu, cử Cao Quỳnh thay Phó Tiềm. Quân Khiết Đan nghe tin Chân Tông thân chinh, bèn rút lui. Quân Tống thừa cơ đuổi theo đến tận Mạc châu, giết hơn 10.000 quân Liêu, thu lại nhiều của cải bị cướp. Chân Tông phong cho Dương Diên Chiêu làm thứ sử Mạc châu, ban thưởng nhiều vàng bạc; sau đó xa giá về kinh.

Mùa đông năm 1000, Khiết Đan lại đến xâm lấn, Dương Diên Chiêu cùng thứ sử Đăng châu Dương Tự dùng kế mai phục, đánh lui được quân địch. Cuối năm đó, tể tướng Trương Tề Hiền vì say rượu thất lễ nên bị cách chức, điều ra Kinh Nguyên. Lúc này người Hạ đang uy hiếp vùng Linh Vũ. Thủ lĩnh nước Hạ Lý Kế Thiên tiến đánh Định châu và Hoài Viễn quân, song bị đẩy lui. Đến năm 1002, Lý Kế Thiên lại đánh Linh Vũ và chiếm được thành, tri Linh châu Bùi Tế tử trận. Có thủ lĩnh Lục Cốc là Ba Lạt Tế chống lại Lý Kế Thiên, xin cùng giành lại Linh châu; được triều Tống phong làm tiết độ sứ Sóc Phương. Trong khi đó quân Hạ tiến đánh Tây Lương, giết Đinh Duy Thanh, rồi dụ hàng Ba Lạt Tế. Tuy nhiên Kế Thiên đến đất người Phiên, bị thích sát, thương nặng ở mắt rồi chết vào năm 1004, con là Lý Đức Minh lên kế nhiệm. Triều Tống đành phải cho Đức Minh làm Tây Bình vương, kiểm soát 5 châu Tĩnh Nam thì tình hình mới tạm yên.

Tại triều đình, năm 1001, Chân Tông đổi dùng Lã Mông Chánh, Hướng Mẫn Trung làm Bình chương sự, gia phong tể tướng Lý Hãng làm Môn hạ thị lang. Đầu năm 1004, Chân Tông dùng niên hiệu là Cảnh Đức, dùng Lý Hãng làm Hữu bộc xạ. Mùa hạ năm đó, thái hậu Lý thị bị bệnh và mất, tôn thụy là Đức Minh. Sang mùa thu, tể tướng Lý Hãng cũng mất, Chân Tông đích thân đến dự lễ tang. Chân Tông bổ dụng Tất Sĩ An, Khấu Chuẩn làm Đồng bình chương sự.

Hòa ước Thiền Uyên

Mùa thu năm 1004, Tiêu thái hậu cùng Liêu Thánh Tông đích thân dẫn 200.000 quân tấn công nhà Tống. Tướng Khiết Đan là Tiêu Thát Lãm đánh phá Bảo châu và Bắc Bình. Chân Tông triệu tập quần thần bàn kế; Khấu Chuẩn chủ chiến, Tất Sĩ An và Vương Khâm Nhược chủ hòa. Ban đầu quân Tống nắm ưu thế, đẩy lui Khiết Đan ở Uy Lỗ, Khả Lâm, An Thuận, Định châu. Liêu Thánh Tông sai sứ đến chỗ Thạch Phổ ở Mạc châu, xin được hòa nghị. Chân Tông sai Tào Lợi Dụng cầm quốc thư đến trại Liêu. Tuy nhiên giữa đường thì người Khiết Đan đổi ý, tiến công Đức Thanh quân, Ký châu, Đàn châu. Cả triều đình nhà Tống chấn động. Chân Tông đích thân đến phủ Khấu Chuẩn hỏi ý kiến, Khấu Chuẩn xin nhà vua đích thân ra trận, đốc thúc quân sĩ. Chân Tông sợ phải ra trận, dùng dằng không muốn đi. Tất Sĩ An cũng đến khuyên vua ra trận, Chân Tông buộc phải nghe theo. Khi triệu tập quần thần, Vương Khâm Nhược bàn nên dời đô về Kim Lăng, Trần Nghiêu Tẩu khuyên dời đô ra Thục. Khấu Chuẩn biết tin, đòi chém những kẻ nghị hòa, xin Chân Tông thân chinh. Chân Tông vờ tỏ ý bằng lòng, sau đó cử Vương Khâm Nhược ra Thiên Hùng quân đốc sư kháng địch.

Quân Khiết Đan tiến công Thiền châu. Đây là cửa ngõ vào Biện Kinh, địa thế rất quan trọng. Tướng giữ thành Lý Kế Long biết Tiêu Thát Lãm đến cướp trại, bèn cho quân mai phục bốn phía, Thát Lãm quả nhiên trúng kế và bị trúng tên, tử trận. Lúc này Chân Tông đang ngự giá ra Hà Bắc, có kẻ tả hữu khuyên nên lui về Kim Lăng, Chân Tông đã định nghe theo, nhưng bởi có Khấu Chuẩn một mực khuyên can, đành thôi. Khấu Chuẩn lại cùng Cao Quỳnh liên danh đề nghị nhà vua vượt sông, ra Hà Bắc khích lệ tướng sĩ. Chân Tông đồng tình. Có kẻ tả hữu dâng áo lông cừu, Chân Tông từ chối, bảo đem cho tướng sĩ ngoài sa trường. Quân Tống nghe được, vô cùng phấn khích, càng đánh càng hăng. Chân Tông được Cao Quỳnh hộ giá, vượt sông đến phía bắc Thiền châu, ngự trên thành lâu, quân sĩ gặp được vua, hô to vạn tuế, tiếng la vang cả chục dặm, vang đến cả doanh trại của quân Khiết Đan. Tiêu thái hậu của Liêu nghe tin, liền phái quân đến đánh thành hòng bắt Chân Tông. Khấu Chuẩn mở cổng thành nghênh chiến, quân Tống hăng hái chiến đấu, đại thắng quân Liêu, giết hơn một nửa quân Khiết Đan, số quân còn lại buộc phải tháo chạy.

Khi đó Tào Lợi Dụng cùng sứ Khiết Đan tới trại, sứ yêu cầu trả lại Quan Nam thì có thể nghị hòa. Khấu Chuẩn vào tâu, nói rằng quân ta đang thắng lớn, cứ buộc Khiết Đan trả lại Yên Vân thập lục châu; dâng biểu xưng thần rồi mới cho hòa. Tống Chân Tông chán nản việc binh đao nên không muốn theo kế đó. Chân Tông sai Tào Lợi Dụng đi sứ, chỉ dặn không được cắt đất, còn tiền bạc thì sao cũng được, Khấu Chuẩn đòi không được quá 30 vạn. Tào Lợi Dụng vào yết kiến Tiêu thái hậu, phía Liêu đòi Tống trả lại Quan Nam. Sau nhiều lần thương nghị, hai bên định ra hòa ước với nội dung như sau:
Biên giới hai nước để như trước.
Vua Tống xưng là anh, vua Khiết Đan xưng là em. Tống Chân Tông dùng lễ đối với Tiêu thái hậu như cháu với cô
Mỗi năm Tống tặng cho Khiết Đan 10 vạn lạng bạc, 20 vạn xúc lụa.

Sử gọi đây là bản hòa ước Thiền Uyên. Từ đó nam - bắc hòa hảo suốt hơn 100 năm.

Chuyện thiên thư và phong thiền
Đầu năm 1005, Tống Chân Tông triệu Vương Khâm Nhược về kinh làm Tham tri chính sự. Khâm Nhược thấy uy tín của Khấu Chuẩn đang cao, nên lại xin bãi quan, làm Tư chính điện học sĩ. Lúc này Khấu Chuẩn được gia phong Trung thư thị lang, Thượng thư bộ Công. Vương Khâm Nhược tìm cớ hãm hại, gièm pha với Chân Tông rằng trận đánh ở Thiền châu là Khấu Chuẩn đưa vua vào chỗ chết, do may mắn mới thắng được, còn nếu rủi thì không biết sẽ ra sao, khiến Chân Tông thay đổi thái độ với Khấu Chuẩn. Năm 1006, Chân Tông bãi quan của Khấu Chuẩn, điều ra Thiểm Tây. Sau đó lại dùng Tham chính Vương Đán làm Bình chương sự.

Vương Khâm Nhược bàn với Chân Tông chuyện phong thiền, trước hết là có điềm lành. Tết năm 1008, Hoành Thành ty tấu rằng phía nam Thừa Thiên Môn có cuốn sách bọc bằng lụa xanh dài tới vài trượng. Chân Tông cùng trăm quan đích thân ra xem, bảo rằng cuốn sách này hợp với giấc mơ khi trước của mình, trong mơ Chân Tông được thượng đế báo mộng sẽ được ban thiên thư. Tể tướng Vương Đán được lệnh lấy sách rồi dâng lên Chân Tông. Chân Tông mở sách ra xem, thấy có 21 chữ
Triệu thụ mệnh, hưng ư Tống, phó ư quyển. Cư kì khí thủ ư chính. Thế thất thất, cửu cửu định.

Sai Xu mật sứ Trần Nghiêu Tẩu giở sách ra đọc, đọc xong thì Chân Tông quỳ xuống nhận sách, rồi bọc lại cất trong hộp vàng. Chân Tông cùng quần thần lấy cớ đó chuẩn bị tế trời, đổi niên hiệu Đại Trung Tường Phù để tưởng nhớ sự kiện này. Lại đổi Thừa Thiên Môn thành Thừa Thiên Tường Phù, lập Thiên thư nghi vệ phù trí sứ. Tể tướng Vương Đán suất bách quan xin Chân Tông làm lễ phong thiền. Mệnh Vương Đán làm Đại lễ sứ, Vương Khâm Nhược làm Kinh độ chế trí sứ, cùng Phùng Chửng, Đinh Vị cùng lo việc đó. Ở Sơn đông có người thợ mộc là Đổng Tộ, một hôm thấy một dải lụa vàng trên ngọn cây, liền báo về triều. Chân Tông và Vương Khâm Nhược lại bày ra chuyện trời ban Thiên thư. Quần thần dâng Thiên thư ở Hàm Phương Viên, nghi lễ hệt như lần trước. Lại thấy 32 chữ triện
Nhữ sùng hiếu phụng, dục dân quảng phúc, tích nhĩ gia đoan, lê thứ hàm hòa. Mật thủ tư ngôn, thiện giải ngô ý. Quốc tộ thiên vĩnh, thọ lịch hà tuế.

Sau việc đó, bách quan dâng tôn hiệu cho Chân Tông là Sùng Văn Quảng Võ Nghi Thiên Tôn Đạo Bảo Ứng Chương Cảm Thánh Minh Nhân Hiếu hoàng đế. Từ đó về sau biết bao nhiêu điềm lành xuất hiện. Mùa đông năm đó, Chân Tông xây cung Chiêu Ứng để thờ cúng Thiên thư. Công trình này hoàn thành sau 7 năm, tốn kém không biết bao nhiêu mà kể, dân tình bị bóc lột đến khốn cùng. Người Khiết Đan đến vay tiền, Chân Tông xuất luôn 3 vạn lượng bạc, 3 vạn xúc lụa, còn bảo số nợ lần trước quá nhỏ không cần trả.

Ngày 2 tháng 10 ÂL, Chân Tông khởi hành từ Biện Kinh đến Thái Sơn phong thiền, Ngọc lộ chở thiên thư đi trước. Lễ xong, Chân Tông lệnh cho dân chúng mở tiệc vui chơi 3 ngày, thiết đãi phụ lão ở điện môn. Khi về ngang qua miếu Khổng Tử, Chân Tông truy phong cho Khổng Tự là Hiển Thánh Văn Tuyên vương. Sau đó về cung.

Lúc đó chính trị, kinh tế đều tuột dốc. Mất mùa, đói kém xảy ra liên miên, nhưng Chân Tông vẫn làm ra vẻ thái bình, ngày đêm mở hội, cúng tế. Lúc đó Từ Duyện bị lũ lụt, Giang Hoài hạn hán, Kim Lăng hỏa hạn nên việc phong thiền ở phía tây bị hoãn. Đến năm 1010, lại thực hiện phong thiền ở phía tây, cực kì xa hoa tốn kém. Sau khi phong thiền, Chân Tông phong Vương Khâm Nhược làm Xu mật sứ, Đinh Vị làm Tham chính, Vương Đán gia phong Trung thư thị lang, tri Xu mật viện sự, Thượng thư bộ Hình.

Từ 1013-1015 ông đã ban hành chỉ dụ để tôn thờ Ngọc Hoàng như là vị chúa tể tối cao của Thiên đình.

Năm 1014 vua Lý Thái Tổ nước Đại Cồ Việt vừa đánh tan quân Đại Lý (đời vua Đoàn Tố Liêm) xâm lược thì lệnh cho viên ngoại lang Phùng Chân, Lý Hạc mang 100 ngựa chiến của Đại Lý biếu tặng vua Tống Chân Tông. Triều đình Tống đối đãi các sứ thần Đại Cồ Việt rất hậu.

Hậu cung Lưu hoàng hậu
Năm 1007, Chương Mục hoàng hậu Quách thị qua đời. Lúc đó ở trong cung, Chân Tông sủng ái Lưu mỹ nhân. Lưu thị từ nhỏ mồ côi, đi theo gặp được một nghệ nhân kim hoàn tên Cung Mỹ. Chân Tông khi đó chưa lên ngôi, từng triệu Cung Mỹ vào phủ, có Lưu thị đi theo. Lưu thị thông minh xinh đẹp, lại cùng tuổi với Chân Tông nên cả hai nhanh chóng thân thiết với nhau. Tống Thái Tông biết chuyện, trục xuất Lưu thị khỏi kinh thành, nhưng Thái tử vẫn lén giấu bà trong nhà của Trương Kỳ.

Năm 1004, Chân Tông đưa Lưu thị vào cung, phong làm Mỹ nhân (美人). Lưu mỹ nhân đã 36 tuổi, nhưng ôn nhu chừng mực, cử chỉ tao nhã, rất được Chân Tông yêu quý, chuyên sủng trong cung. Sau khi Quách hoàng hậu mất, Chân Tông muốn lập Lưu thị, nhưng quần thần phản đối và đề nghị lập Thẩm tài nhân (沈才人), cháu gái Tể tướng Thẩm Luân (沈伦). Lúc đó, cung nữ Lý thị hầu cận Lưu mỹ nhân gặp được mộng tiên nhân, báo rằng sẽ sinh hoàng tử. Lưu thị tương kế tựu kế, cho Lý thị vào hầu Chân Tông, sau 1 đêm quả nhiên có thai.

Năm 1010, Lý thị hạ sinh hoàng tử Triệu Thụ . Chân Tông phong Lý thị làm Sùng Dương huyện quân (崇阳县君). Lưu thị đem hoàng tử về, nuôi làm con và cấm không ai được nói chuyện này ra.

Năm 1012, tấn phong Lưu mỹ nhân làm Đức phi (德妃). Cuối năm này, Chân Tông định lập Lưu Đức phi làm Hoàng hậu. Hàn lâm học sĩ Lý Địch và Tham chính Triệu An Nhân đều phản đối nhưng chả ăn thua. Lưu hậu nhận Cung Mỹ là biểu ca, tìm người trong tông tộc họ Lưu phong quan chức để tạo phe cánh, dần can dự vào việc triều chính.

Cai trị thời kì cuối
Đầu năm 1017, Vương Đán bị bệnh xin từ chức và tiến cử Khấu Chuẩn đến cuối thu thì qua đời. Trước kia Vương Khâm Nhước và Xu mật phó sứ Mã Trì Tiết mâu thuẫn với nhau, Chân Tông bèn bãi chức cả hai, đến đây triệu Khâm Nhược về làm tể tướng. Năm 1018, Chân Tông lập hoàng tử Triệu Thụ Ích làm thái tử, đổi tên thành Triệu Trinh.

Năm 1019, Vĩnh Hưng quân tuần kiểm Chu Năng nhặt được một quyển sách, lại phao là thiên thư. Khấu Chuẩn ở Vĩnh Hưng liền đưa quyền sách về triều. Tri phủ Hà Dương Tôn Thích dâng sớ nói Chu Năng là kẻ gian trá, cần phải chém đi, Chân Tông không theo. Lúc này Vương Khâm Nhược có quan hệ về việc tàng trữ sách cấm nên bị bãi tướng. Chân Tông khôi phục tướng vị của Khấu Chuẩn và dùng Đinh Vị làm Tham chính. Ít lâu sau, Chân Tông gia phong Khấu Chuẩn và Hướng Mẫn Trung làm Hữu bộc xạ,

Đầu năm 1020, Chân Tông bị thấp khợp, không thể lên triều, Lưu hoàng hậu nắm hết đại quyền trong tay. Khấu Chuẩn lo sợ hoàng hậu chuyên chính, nên dâng biểu xin Chân Tông hãy nhường ngôi thái tử, lui về tĩnh dưỡng. Chân Tông đồng ý, lệnh Dương Ức soạn chiếu cho thái tử giám quốc. Đinh Vị vốn có hiềm khích với Khấu Chuẩn, nhân cơ hội này tố cáo với hoàng hậu. Hoàng hậu giận lắm, giáng Khấu Chuẩn làm thái tử thái phó; Lý Địch và Đinh Vị lên đảm nhận chức Bình chương sự; việc này Chân Tông không hề hay biết.

Hoài Chính bàn với Khấu Chuẩn đưa binh giết Đinh Vị, bắt giam Lưu hậu, Khấu Chuẩn cho là không nên nhưng Hoài Chính vẫn làm. Việc bị phát giác, quan Thiêm thư Xu mật viện là Tào Vĩ xét tội Hoài Chính nhưng không đá động tới Khấu Chuẩn. Lưu hậu đem việc tâu với Chân Tông, còn định truy xét đến thái tử, song do có Lý Địch can ngăn, nên thôi. Đinh Vị tố giác Chu Năng, Hoài Chính ngụy tạo thiên thư, Khấu Chuẩn cũng có liên can bị đày ra Tương châu, rồi giáng tư mã Đạo châu. Từ đó, quyền hành trong triều về tay Đinh Vị. Lý Địch sau đó lại bất hòa với Đinh Vị.

Năm 1021, Đinh Vị muốn cho Lâm Đặc làm Khu mật phó sứ, Lý Địch phản đối, chửi Đinh Vị giữa triều. Chân Tông hạ chiếu bãi tướng cả hai. Đinh Vị vào nói mấy lời ngon ngọt với Chân Tông rồi cho thu lại lệnh, Vị vẫn là tể tướng. Lúc này bệnh tình của Chân Tông ngày càng nặng, hạ chiếu việc nước phải có thánh chỉ như cũ, thái tử và tể tướng, xu mật cùng tham nghị việc nước. Triệu Lý Tăng về giữ chức Tham tri chính sự.

Tháng 12 năm 1021, thổ dân Đại Nguyên Lịch - một sắc dân Mán cư trú giữa trại Như Hồng và trấn Triều Dương (Đại Tống) - sang đánh phá biên ải Đại Cồ Việt-Đại Tống. Vua Lý Thái Tổ của Đại Cồ Việt ra lệnh cho Dực Thánh vương đánh dẹp Đại Nguyên Lịch, quân đánh đến châu Như Hồng trong đất Tống (đời vua Tống Chân Tông), đốt kho tàng, bắt nhiều dân và gia súc rồi kéo về. Sử gia Trung Quốc gốc Việt Lê Tắc đã thuật lại sự việc này trong sách An Nam chí lược rằng:

"Tháng 12, Chuyển vận sứ Quảng Tây Cao Huệ Liên dâng thơ nói Giao Châu vào cướp trại Như Hồng thuộc châu Khâm, bắt người và súc vật rất nhiều. Vua Tống Chân Tông xuống chiếu khiến Cao Huệ Liên tư điệp văn cho Giao Châu và sai sứ theo đòi lại. Nguyên trước đây có dân Mường là Trương Phố, lánh tội chạy đến đầu ngụ, quan cai trị Khâm Châu là Mục Trọng vời vào, đi đến nửa đường lại ngăn không cho vào. Đô Tuần Kiểm Tàng Tự bèn khiến trại Như Hồng khao đãi trâu rượu. Giao Châu dò biết được việc ấy, bèn nhân đuổi bắt dân Mường, đánh cướp luôn trại Như Hồng. Vua Tống Chân Tông xuống chiếu thư bảo các châu từ nay không được dụ vời quân man rợ và khao đãi yến tiệc, đến đỗi sinh sự."

Qua đời
Năm 1022, Chân Tông cải nguyên là Càn Hưng, xá thiên hạ. Tiến phong Đinh Vị làm Tần quốc công; Phùng Chửng làm Ngụy quốc công; Tào Lợi Dụng làm Hàn quốc công. Dịp Tết nguyên tiêu, Chân Tông dù đang mang bệnh vẫn đến Đông Hoa môn ngắm đèn lồng, khi trở về bệnh tình trở nặng, nằm không dậy được. Ngày 23 tháng 3, Chân Tông qua đời, thọ 55 tuổi, trị vì 25 năm. Trước khi mất, ông ủy thác cho Lưu hoàng hậu lên triều nghe chính và dặn phải dùng lại Lý Địch, Khấu Chuẩn.

Ông được tôn miếu hiệu là Chân Tông (真宗); thụy hiệu đầy đủ Ưng Phù Kê Cổ Thần Công Nhượng Đức Văn Minh Vũ Định Chương Thánh Nguyên Hiếu hoàng đế (應符稽古神功讓德文明武定章聖元孝皇帝).

Thái tử Triệu Trinh năm đó 13 tuổi nối ngôi, là Tống Nhân Tông; thái hậu Lưu thị buông rèm nhiếp chính. Nhân Tông cho đem mấy cuốn thiên thư khi trước táng cùng với Chân Tông.

Tống Chân Tông cũng là một thi nhân. Các tác phẩm nổi tiếng còn lại tới nay có Lệ học thiên, Khuyến học thi (khuyến học văn).

Gia thất
 Cha: Tống Thái Tông Triệu Quýnh.
 Mẹ: Nguyên Đức hoàng hậu Lý thị (元德皇后 李氏, 943 - 977), người Chân Định, con gái của Càn Châu Phòng ngự sử Lý Anh (李英). Là một phi tần, tước vị Phu nhân (夫人). Khi Chân Tông lên ngôi mới truy phong thành Hoàng hậu.

Hậu phi

Hoàng hậu
 Chương Hoài hoàng hậu Phan thị (章怀皇后潘氏), con gái của Phan Mỹ. Qua đời trước khi Chân Tông lên ngôi.
 Chương Mục hoàng hậu Quách thị (章穆皇后郭氏), con gái của Quách Thủ Văn (郭守文).

 Chương Hiến Minh Túc hoàng hậu Lưu Nga (章献明肃皇后劉氏), con gái của Lưu Thông (劉通). Nuôi dưỡng Tống Nhân Tông Triệu Trinh, nhận làm mẹ ruột. Chân Tông qua đời, lâm triều xưng chế hơn 10 năm.
 Chương Ý hoàng hậu Lý thị (章懿皇后李氏), con gái Lý Nhân Đức (李延嗣), là cung nữ của Lưu hoàng hậu, là sinh mẫu của Tống Nhân Tông.
 Chương Huệ hoàng hậu Dương thị (章惠皇后楊氏), con gái Dương Tri Nghiễm (杨知俨). Tình cảm thân thiết như tỷ muội với Lưu hậu, cùng Lưu hậu bảo dưỡng Tống Nhân Tông, sau được tôn Hoàng thái phi. Khi Lưu Thái hậu mất, tôn làm Bảo Khánh hoàng thái hậu (保慶皇太后).

Phi tần
 Chiêu Tĩnh quý phi Thẩm thị (昭静贵妃沈氏, 994 – 1076), con gái Thẩm Kế Tông (沈继宗), cháu gái Tể tướng Thẩm Luân (沈伦). Từ vị Tài nhân (才人), lên Mỹ nhân (美人), Tiệp dư (婕妤), Sung viên (充媛), rồi Đức phi (德妃). Bà tính hiền hậu, khoan dung, không xa hoa lãng phí nên được Chân Tông lẫn chúng phi tần quý mến kính trọng. Thời Nhân Tông tôn làm Quý phi (贵妃), đến khi qua đời truy tôn làm Chiêu Tĩnh quý phi (昭静贵妃).
 Đỗ Quý phi (杜貴妃, ? - 1046), tên là Quỳnh Chân (琼真), xuất gia có tên là Ngộ Chân đại sư (悟真大师). Từ vị Tiệp dư (婕妤), tiến phong Sung dung (充容), rồi Hiền phi (贤妃). Sau khi qua đời mới truy tặng làm Quý phi (贵妃).
 Trần Quý phi (陳貴妃), không rõ phong vị ban đầu.
 Tào Hiền phi (曹贤妃, ? - 1026), cô ruột của Từ Thánh Quang Hiến hoàng hậu. Từ vị Mỹ nhân (美人), lên Tiệp dư (婕妤), Sung viên (充媛) rồi truy tôn Tu viên (修媛). Qua đời truy thăng Hiền phi (贤妃).
 Trần Hiền phi (陳贤妃, ? - 996), nguyên là nữ quan. Sau khi qua đời được Chân Tông truy làm Mỹ nhân (美人). Năm Đại Trung Tường Phù năm thứ 8 truy phong Chiêu nghi (昭儀), Thuận dung (顺容), Thục dung (淑容) rồi lên Thái nghi (太仪). Nhân Tông truy phong Hiền phi (贤妃).
 Đái Thuận dung (戴順容, ? - 1044), con gái của Tiết độ sứ Đái Hưng (戴兴), sơ phong Quý nhân (貴人), tước thấp nhất trong hậu cung của Chân Tông. Nhân Tông truy phong Thuận dung (順容).
 Từ Mỹ nhân (徐美人), nguyên là Lan Lăng quận phu nhân (兰陵郡夫人), sau phong Đằng quốc phu nhân (滕国夫人). Nhân Tông truy phong Tài nhân (才人) rồi Mỹ nhân (美人).
 Trần Tài nhân (陳才人, ? - 1033), vốn chỉ là ngự thị, sau khi mất được Nhân Tông truy phong Tài nhân (才人).

Hoàng tử
 Ôn vương Triệu Đề (温王赵禔), mất sớm.
 Điệu Hiến thái tử Triệu Hữu (悼献太子赵祐, 995 - 1003), tên thật là Triệu Huyền Hữu (赵玄祐), mẹ là Chương Mục hoàng hậu. Năm 1002, được phong Tín quốc công (信国公), năm sau thì yểu mệnh qua đời, truy phong Chu vương (周王), thuỵ Điệu Hiến (悼献). Nhân Tông kế vị truy phong cho anh mình làm Thái uý Trung thư lệnh (太尉中书令). Năm 1033, Nhân Tông truy tôn làm Thái tử.
 Xương vương Triệu Kỳ (昌王赵祇), mất sớm.
 Tín vương Triệu Chỉ (信王赵祉), mất sớm.
 Khâm vương Triệu Kỳ (钦王赵祈), mất sớm.
 Tống Nhân Tông Triệu Trinh, mẹ là Chương Ý hoàng hậu, được Lưu Hoàng hậu và Dương Thục phi nuôi dưỡng.
Các hoàng tử chết yểu của Chân Tông đều được ban danh và truy thuỵ dưới thời của Tống Huy Tông.

Hoàng nữ
 Huệ Quốc công chúa (惠國公主), chết non, mẹ là Chương Ý hoàng hậu. Thời Tống Huy Tông được cải phong Tĩnh Nhất Thái trưởng đế cơ (靜一大長帝姬).
 Thăng Quốc Đại trưởng công chúa (升國大長公主, ? - 1047), tên Chí Xung (志冲), mẹ là Đỗ Quý phi. Sau theo đạo, hiệu Thanh Hư Linh Chiếu đại sư (清虚灵照大师). Thời Tống Huy Tông được cải phong Chiêu Hòa Đại trưởng đế cơ (昭怀大長帝姬).

Tham khảo
 Thương Thánh, Chính sử Trung Quốc qua các triều đại, 350 vị hoàng đế nổi tiếng, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin
 Tống sử
 Liêu sử
 Tục tư trị thông giám

Chú thích

Sinh năm 968
Mất năm 1022
Hoàng đế nhà Tống
Vua thế kỉ 10
Vua thế kỉ 11


title: La Liga 1942–43

text:
Thống kê của La Liga ở mùa giải 1942/1943.

La Liga mùa giải 1942-43 bao gồm các câu lạc bộ sau:

Bảng xếp hạng

Chú thích

Mùa giải La Liga


title: Bettant

text:
Bettant là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp. Xã nằm ở phía tây bắc của tỉnh, trên bờ trái của sông Albarine. Ngôi làng Bettant đã được đề cập lần đầu tiên trong thế kỷ mười bốn; xã được thành lập vào năm 1835.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gazetteer Entry

Xã của Ain


title: Villy-lez-Falaise

text:
Villy-lez-Falaise là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Villy-lez-Falaise sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Conchatalos tirardi

text:
Conchatalos tirardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Conchatalos


title: Laurenburg

text:
Laurenburg là một đô thị ở Rhein-Lahn huyện Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Verbandsgemeinde Diez - Ortsgemeinde Laurenburg .
Laurenburg Heritage Association.

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Tasiocera minutissima

text:
Tasiocera minutissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tasiocera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Định lý Wilson

text:
Trong lý thuyết số, định lý Wilson phát biểu rằng: cho p là số tự nhiên lớn hơn 1, khi đó p là số nguyên tố, khi và chỉ khi (p-1)!+1 chia hết cho p.

Mở rộng với số nguyên dương n lẻ, n>1 và  thì

Lịch sử
Định lý này được khám phá lần đầu bởi Bhaskara I (600 - 680), sau được giải thích bởi Ibn al-Haytham (thường được gọi là Alhazen Thời Trung cổ) vào khoảng năm 1000, nhưng được đặt tên theo John Wilson (1741 - 1793), người đã phát biểu nó vào thế kỷ XVIII. Lagrange là người đầu tiên đưa ra chứng minh cho định lý này năm 1773. Có bằng chứng cho thấy Leibniz cũng đã biết về định lý này, nhưng ông đã không công bố.

Chứng minh

"Nếu (p-1)!+1 chia hết cho p thì p là số nguyên tố" là điều hiển nhiên. Vì khi đó p sẽ nguyên tố cùng nhau với các số từ 1 đến p-1, do đó nó không có ước nào khác ngoài 1 và chính nó.

Chiều ngược lại ta phải chứng minh "nếu p là số nguyên tố thì (p-1)!+1 chia hết cho p".

Xét đa thức:

và:
.

Rõ ràng, phương trình  có p-1 nghiệm là 1,2,...,p-1.

Theo định lý Fermat nhỏ,  có (p-1) nghiệm là 1,2,...,p-1.

Vậy, phương trình  cũng có p-1 nghiệm là 1,2,...,p-1.

Mà đa thức f(x) có bậc nhỏ hơn p-1.

Do đó, theo định lý Lagrange, các hệ số của f(x) đồng dư với 0 theo module p.

Hệ số tự do của f(x) bằng (p-1)!+1. Suy ra điều phải chứng minh.

Mở rộng

Tổng quát hóa
Định lý trên có thể tổng quát hóa như sau:
 Nếu có k số nguyên tố cùng nhau với n và nhỏ hơn n thì:
.

Mở rộng của Gauss
Mở rộng của Carl Friedrich Gauss:

Trong đó p là số nguyên tố lẻ bất kì,  là số nguyên dương bất kì.

Tham khảo

Số nguyên tố
Wilson
Số học Modulo
Giai thừa


title: Bulbophyllum posticum

text:
Bulbophyllum posticum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

posticum]]

P


title: Plagiothyrus

text:
Plagiothyrus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Melle, Osnabrück

text:
Melle là một thành phố ở huyện Osnabrück, Lower Saxony, Đức. Đô thị này có diện tích 254 km². Thành phố này gồm các thị trấn Melle-Mitte, Buer, Bruchmühlen, Gesmold, Neuenkirchen, Oldendorf, Riemsloh và Wellingholzhausen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.stadt-melle.de Trang mạng chính thức

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Osnabrück


title: Balbronn

text:
Balbronn là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Official site
 Balbronn on Quid
 Localisation of Balbronn
 Plan of Balbronn on Mapquest

Xã của Bas-Rhin


title: Basiprionota sulana

text:
Basiprionota sulana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Basiprionota


title: Trần Đăng

text:
Trần Đăng có thể là một trong những nhân vật sau:
 Trần Đăng, mưu sĩ thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc
 Trần Đăng, nhà văn thế kỷ 20 ở Việt Nam
 Trần Đăng, là một dòng họ Trần của Việt Nam


title: Strahlungen

text:
Strahlungen là một đô thị trong huyện Rhön-Grabfeld bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Kế Sách

text:
Kế Sách là một huyện thuộc tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý

Huyện Kế Sách có tọa độ địa lý từ 9°14’ đến 9°55’ vĩ độ Bắc và từ 105°30’ đến 106°04’ kinh độ Đông và là cửa ngõ phía bắc của tỉnh Sóc Trăng, có ranh giới với 3 tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, Hậu Giang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh
Phía tây giáp huyện Châu Thành, huyện Phụng Hiệp và thành phố Ngã Bảy thuộc tỉnh Hậu Giang
Phía nam giáp huyện Long Phú và huyện Châu Thành
Phía bắc giáp huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long.

Toàn huyện có 2 thị trấn và 11 xã, diện tích 352,83 km², dân số 149.174 người (vào ngày 1/04/2019).

Khí hậu
Huyện Kế Sách nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của các yếu tố khí hậu, thời tiết mang nét đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, là vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, quanh năm nóng ẩm, có chế độ nhiệt cao.

Nhiệt độ không khí trung bình hàng năm 26,8 °C. Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối là 37,8 °C (vào tháng 4 hàng năm); nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là 16,2 °C (vào tháng 12 – 1 hàng năm). Tổng số giờ nắng trung bình hàng năm là 2.342 giờ, bình quân 6,5 giờ/ngày.

Trong năm, khí hậu chia thành 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Lượng mưa trung bình là 1.846 mm; lượng mưa phân bố không đều giữa các tháng trong năm, trong mùa mưa lượng mưa chiếm trên 90% tổng lượng mưa cả năm, tổng số ngày mưa trung bình là 136 ngày/năm.

Trên địa bàn huyện có 2 hướng gió chính: gió mùa Tây Nam từ tháng 5 đến tháng 11, gió mùa Đông Bắc từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Tốc độ gió trung bình 2 m/s. Mỗi năm bình quân có trên 30 cơn giông và lốc xoáy, gây thiệt hại đến sản xuất và đời sống. Các yếu tố khí hậu thời tiết bất lợi và thiên tai có chiều hướng gia tăng trong những năm gần đây.

Nhìn chung, các yếu tố khí hậu thời tiết cơ bản thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng đa dạng hóa cây trồng vật nuôi. Tuy nhiên, những biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra, nhất là vấn đề nước biển dâng sẽ tác động mạnh đến các vung ven sông. Việc kiên cố hóa hệ thống đê sông trên địa bàn Kế Sách cần được coi trọng trong thời kỳ tới.

Lịch sử

Nguồn gốc tên gọi
Theo Vương Hồng Sển và Đào Văn Hội: Kế Sách (tiếng Khmer: ខ្សាចំ / Khsach) xuất phát từ cách gọi của người Khmer Khsach (phnor Khsắt: Giồng Cát) đọc trại thành Kế Sách. Nơi đây có 1 dãy đất Giồng Cao ráo bắt đầu từ ấp Tập Rèn (cũ) - nay là ấp An Hòa và An Nhơn, xã Thới An Hội, xuyên qua thị trấn Kế Sách (cùng thuộc huyện Kế Sách) xã Phú Tâm đến ngã ba An Trạch và Bưng Trốp huyện Châu Thành. Ngày trước trên dãy đất giồng này đều thuộc huyện Kế Sách. Tại Phú Tâm (Phú Nổ phiên từ Phnor) còn 1 ấp tên gọi là ấp Giồng Cát thuộc xã Phú Tâm, huyện Châu Thành ngày nay.

Kế Sách còn một tên gọi khác là Cái Sách, xuất phát từ Vàm sông Kế Sách là nhánh của sông Hậu nên khoảng thời gian trước nông dân nơi đây gọi chợ Kế Sách là chợ Cái Sách hoặc chợ Ruộng. Theo các vị cao niên kể lại chợ Kế Sách ngày trước không lớn nhưng do vùng đất còn thấp có những gò đất chỉ vài trăm mét vuông, người ta đặt những sản vật địa phương (trái cây, khô, cá...) để trao đổi, mua bán.

Ban đầu, địa danh Kế Sách chỉ là tên một làng thuộc tổng Định Khánh, tỉnh Sóc Trăng. Lúc bấy giờ, thực dân Pháp thành lập quận và đặt tên là quận Kế Sách do lấy theo tên gọi làng Kế Sách vốn là nơi đặt quận lỵ.

Thời Pháp thuộc
Vào thời nhà Nguyễn độc lập, vùng đất Kế Sách ngày nay thuộc địa bàn hai tổng Định Khánh và Định Hòa, huyện Vĩnh Định, phủ Ba Xuyên, tỉnh An Giang.

Sau khi chiếm hết được các tỉnh Nam Kỳ vào năm 1867, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh An Giang cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Hai tổng Định Khánh và Định Hòa lúc này thuộc hạt Thanh tra Ba Xuyên và sau đó là hạt Thanh tra Sóc Trăng.

Năm 1876, hạt Thanh tra Sóc Trăng đổi thành hạt tham biện Sóc Trăng.

Đến ngày 1 tháng 1 năm 1900, lại đổi các hạt tham biện thành tỉnh. Hai tổng Định Khánh và Định Hòa khi đó cùng thuộc tỉnh Sóc Trăng. Cuối thế kỷ XIX, hai tổng Định Khánh và Định Hòa có các làng trực thuộc như sau:
Tổng Định Khánh gồm 16 làng: An Lạc Thôn, An Lạc Tây, An Mỹ, An Nghiệp, Ba Trinh, Đại An, Kế Sách, Khả Phú Tây, Mỹ Hội, Ninh Thới, Nhơn Mỹ, Phong Nẫm, Phú Nổ, Thế Nghiệp, Trường Kế, Xuân Hòa;
Tổng Định Hòa gồm 11 làng: An Thạnh Nhứt, An Thạnh Nhì, Đại Đức, Đại Ngãi, Hậu Thạnh, Long Hưng, Phú An, Phú Hữu, Phụng Sơn, Phụng Tường, Thái Bình;

Ngày 10 tháng 9 năm 1906, thực dân Pháp cho thành lập quận Kế Sách thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Năm 1917, quận Kế Sách bao gồm 3 tổng: Định Khánh, Định Hòa và Định Tường. Trong đó, tổng Định Tường được thành lập do tách ra từ tổng Định Khánh.
Tổng Định Khánh gồm 9 làng: An Mỹ, An Nghiệp, Hélène-ville, Kế Sách, Khả Phú Tây, Mỹ Hội, Nhơn Mỹ, Phú Nổ, Trường Kế;
Tổng Định Hòa gồm 10 làng: An Thạnh Nhứt, An Thạnh Nhì, Đại Đức, Đại Ngãi, Hậu Thạnh, Long Hưng, Phú An, Phú Hữu, Phụng Sơn, Phụng Tường;
Tổng Định Tường gồm 7 làng: An Lạc Thôn, An Lạc Tây, Ba Trinh, Đại An, Ninh Thới, Phong Nẫm, Xuân Hòa

Ngày 19 tháng 11 năm 1929, Pháp hủy bỏ tất cả các Nghị định thành lập quận thuộc tỉnh Sóc Trăng trước đó, khi đó quận Kế Sách bị giải thể.

Ngày 1 tháng 1 năm 1930, quận Kế Sách thuộc tỉnh Sóc Trăng lại được tái lập. Quận lỵ Kế Sách ban đầu thuộc làng Kế Sách. Sau này thực dân Pháp cho hợp nhất hai làng Kế Sách và An Nghiệp thành một làng mới lấy tên là Kế An. Kể từ đó, quận lỵ Kế Sách thuộc địa bàn làng Kế An.

Sau này, chính quyền thực dân Pháp cũng tiến hành hợp nhất một số làng và lấy tên gọi mới cho các làng như: Kế An (hợp nhất Kế Sách và An Nghiệp), Thới An Hội (hợp nhất ba làng Ninh Thới, Đại An và Mỹ Hội), Khả Phú Mỹ (hợp nhất Khả Phú Tây và An Mỹ), Song Phụng (hợp nhất Phụng Sơn và Phụng Tường), Long Đức (hợp nhất Long Hưng và Đại Đức).

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ chủ trương bỏ cấp tổng, bỏ đơn vị làng, thống nhất gọi là xã, đồng thời bỏ danh xưng quận, gọi thay thế bằng huyện. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã, tuy nhiên vẫn gọi là quận cho đến năm 1975. Lúc này, Kế Sách vẫn là huyện thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Năm 1955, quận Kế Sách thuộc tỉnh Sóc Trăng do chính quyền Việt Nam Cộng hòa sắp xếp hành chánh có 16 làng trực thuộc: Kế An, Phú Nổ, Đại Ngãi, Phú An, Khả Phú Mỹ, Song Phụng, Hậu Thạnh, Ba Trinh, Thới An Hội, An Lạc Tây, An Lạc Thôn, Nhơn Mỹ, Phong Nẫm, Xuân Hòa, Long Đức, Phú Hữu.

Giai đoạn 1956-1976

Việt Nam Cộng hòa
Sau năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa ban đầu đặt quận Kế Sách thuộc tỉnh Ba Xuyên (tức tỉnh Sóc Trăng trước đó), quận lỵ đặt tại xã Kế An.

Ngày 23 tháng 2 năm 1957, tỉnh Ba Xuyên giao quận Kế Sách cho tỉnh Phong Dinh (tức tỉnh Cần Thơ trước đó) quản lý. Quận Kế Sách khi đó gồm 2 tổng với 10 xã trực thuộc:
Tổng Định Tường gồm 6 xã: An Lạc Tây, An Lạc Thôn, Ba Trinh, Phong Nẫm, Thới An Hội và Xuân Hòa;
Tổng Định Khánh gồm 4 xã: Kế An (gồm cả trại định cư Đại Hải), Nhơn Mỹ, Khả Phú Mỹ và Phú An

Lúc này, một phần xã Phú An thuộc tổng Định Hòa được giao về cho tổng Định Khánh. Đồng thời, các xã Long Đức, Phú Hữu nhập về quận Long Phú; các xã Đại Ngãi, Hậu Thạnh, Song Thạnh, Phú Nổ và một phần xã Phú An nhập về quận Châu Thành.

Ngày 14 tháng 8 năm 1958, thành lập mới xã Đại Hải (lấy khu vực trại định cư Đại Hải dành cho đồng bào miền Bắc di cư vào năm 1954) thuộc tổng Định Khánh do tách ra từ xã Kế An. Sau này, lại hợp nhất hai xã Phú An và Khả Phú Mỹ thành xã An Mỹ.

Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, vào ngày 16 tháng 9 năm 1958, tỉnh Ba Xuyên nhận lại quận Kế Sách từ tỉnh Phong Dinh. Quận Kế Sách trở lại thuộc tỉnh Ba Xuyên cho đến năm 1975. Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận.

Ngày 23 tháng 4 năm 1968, ba xã Xuân Hòa, An Lạc Thôn, Phong Nẫm của quận Kế Sách được cắt chuyển về quận Phong Thuận mới được thành lập trực thuộc tỉnh Phong Dinh. Quận Phong Thuận khi đó gồm 5 xã: Đông Phú, Phú Hữu, Xuân Hòa, An Lạc Thôn và Phong Nẫm. Quận lỵ đặt tại Cái Côn, về mặt hành chánh thuộc xã An Lạc Thôn.

Ngày 14 tháng 11 năm 1968, hai xã Phú Tâm và Thuận Hòa của quận Thuận Hòa được giao về cho quận Kế Sách.

Năm 1970, quận Kế Sách gồm 9 xã: An Mỹ, An Lạc Tây, Ba Trinh, Đại Hải, Kế An, Nhơn Mỹ, Phú Tâm, Thới An Hội và Thuận Hòa.

Chính quyền Cách mạng
Còn về phía chính quyền Cách mạng, năm 1949 giao huyện Kế Sách về cho tỉnh Cần Thơ quản lý.

Năm 1954, trả huyện Kế Sách về cho tỉnh Sóc Trăng.

Từ năm 1958, lại giao huyện Kế Sách về cho tỉnh Cần Thơ lần nữa. Huyện Kế Sách thuộc tỉnh Cần Thơ cho đến năm 1975.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Kế Sách thuộc tỉnh Cần Thơ cho đến đầu năm 1976 với huyện lỵ là thị trấn Kế Sách, được thành lập do tách đất từ xã Kế An. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).

Từ năm 1976 đến nay
Theo Nghị định số 03/NĐ-76 ngày 24 tháng 2 năm 1976 và Quyết định số 17/QĐ-76 ngày 24 tháng 3 năm 1976, Chính phủ Việt Nam quyết định hợp nhất ba đơn vị hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ để thành lập tỉnh mới: tỉnh Hậu Giang. Lúc này, huyện Kế Sách trực thuộc tỉnh Hậu Giang, bao gồm thị trấn Kế Sách và 10 xã: An Lạc Tây, An Lạc Thôn, An Mỹ, Ba Trinh, Đại Hải, Kế An, Nhơn Mỹ, Phong Nẫm, Thới An Hội, Xuân Hòa.

Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 174-CP về việc chia một số xã thuộc huyện Kế Sách, tỉnh Hậu Giang như sau:
Chia xã Ba Trinh thành 2 xã: Ba Trinh và Trinh Phú.
Chia xã Kế An thành 2 xã: Kế An và Kế Thành.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng, huyện Kế Sách thuộc tỉnh Sóc Trăng cho đến ngày nay.

Ngày 19 tháng 7 năm 2013, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 87/NQ-CP về việc thành lập thị trấn An Lạc Thôn trên cơ sở toàn bộ 2.015,71 ha diện tích tự nhiên và 11.390 nhân khẩu của xã An Lạc Thôn.

Sau khi thành lập thị trấn An Lạc Thôn, huyện Kế Sách có 35.287,61 ha diện tích tự nhiên và 159.562 nhân khẩu, 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Kế Sách, An Lạc Thôn và 11 xã: An Lạc Tây, Phong Nẫm, An Mỹ, Thới An Hội, Ba Trinh, Trinh Phú, Xuân Hòa, Nhơn Mỹ, Kế Thành, Kế An, Đại Hải.

Hành chính

Huyện Kế Sách có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Kế Sách (huyện lỵ), An Lạc Thôn và 11 xã: An Lạc Tây, An Mỹ, Ba Trinh, Đại Hải, Kế An, Kế Thành, Nhơn Mỹ, Phong Nẫm, Thới An Hội, Trinh Phú, Xuân Hòa với 86 ấp.

Giao thông
Huyện Kế Sách nằm ở vùng hạ lưu sông Hậu, cách Thành phố Sóc Trăng 20 km, cách thành phố Cần Thơ 40 km.
Các tuyến đường chính như:
 Đường Nam sông Hậu (QL91C) dài 151 km, đoạn đi qua huyện Kế Sách dài 23,7 km, là trục giao thông quan trọng, tạo môi trường thuận lợi cho việc khai thác tiềm năng và lợi thế của vùng ven sông Hậu.
 Đường tỉnh lộ 1 (tỉnh lộ 932)
Các tuyến đường tỉnh nối đường Nam sông Hậu với Quốc lộ 1, cùng với các tuyến đường huyện và giao thông nông thôn sẽ được nâng cấp, là điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh phát triển toàn diện các ngành kinh tế - xã hội.

Chú thích

Tham khảo

Từ gốc Khmer


title: Montfermeil

text:
Montfermeil là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 24.102 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 30 km về phía đông của Paris.

Những người con của thành phố
 Adam Georg Czartoryski (1770-1861), bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nga, và lãnh đạo chính phủ cách mạng Ba Lan năm 1830
 Camille Corot (1796-1875), họa sĩ
 Charles-François Daubigny (1817-1878), họa sĩ
 Georges Seurat (1859-1891), họa sĩ
 Frantz Funck-Brentano (1862-1948), sử gia, tác giả kịch bản sân khấu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website (bằng tiếng Pháp)
 pictures of montfermeil housing project called "les bosquets":

Xã của Seine-Saint-Denis


title: Coptodon flava

text:
Coptodon flava là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cameroon.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Tilapia flava. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Động vật Cameroon
Chi Cá rô phi
Động vật được mô tả năm 1992
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Dalmau

text:
Dalmau là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rae Bareli thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Dalmau có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 115 mét (377 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dalmau có dân số 8968 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Dalmau có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Dalmau, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Eleutherodactylus cuneirostris

text:
Eleutherodactylus cuneirostris là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Rodríguez, L. & Martinez, J.L. 2004. Eleutherodactylus cuneirostris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

cuneirostris
Động vật lưỡng cư Peru


title: Chùa Linh Phong (định hướng)

text:
Chùa Linh Phong có thể là:
 Chùa Linh Phong (Đà Lạt)
 Chùa Linh Phong (Bình Định)


title: Bad Gottleuba-Berggießhübel

text:
Bad Gottleuba-Berggießhübel là một thị xã ở huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge trong bang tự do Sachsen, Đức. Đô thị này giáp Cộng hòa Séc ở phía nam.

Các làng sau thuộc đô thị này: Oelsen ở đông nam, Markersbach và Hellendorf ở đông nam, Hartmannsbach, Breitenau, Börnersdorf và Hennersbach ở tây nam, Bad Gottleuba và Berggießhübel ở trung bộ và Zwiesel, Bahra và Langenhennersdorf ở phía bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
(bằng tiếng Đức)
 with the municipal plan
http://www.gottleubatal.de
http://www.oberelbe.de with land map on the start page

Thị trấn của bang Sachsen


title: Verdigny

text:
Verdigny là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Verdigny on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Đông Sơn, Chương Châu

text:
Đông Sơn (tiếng Trung: 东山县, Hán Việt: Đông Sơn huyện) là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 6 trấn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Phúc Kiến
Chương Châu


title: Paralimnophila wilsoniana

text:
Paralimnophila wilsoniana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Frank Knight

text:
Frank Hyneman Knight (7 tháng 11 năm 1885 - 15 tháng 4 năm 1972) là một nhà kinh tế học người Hoa Kỳ và cũng là một nhà kinh tế học quan trọng của thế kỷ 20. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân sùng đạo Cơ đốc giáo ở McLean County, Illinois. Ông không bao giờ hoàn thành chương trình học trung học, nhưng trong 1905 đã được nhận vào một trường đại học của Hoa Kỳ ở Tennessee. Ông đã tốt nghiệp trong năm 1911 từ trường Cao đẳng Milligan. Tại Trường Đại học Tennessee ông nhận bằng cử nhân (B.S.) và thạc sĩ (M.A.) (bằng thạc sĩ cho môn Tiếng Đức) vào năm 1913. Ông sau đó chuyển đến Trường Đại học Cornell để nghiên cứu cho bằng tiến sĩ. Ban đầu chủ đề nghiên cứu chính của ông là về triết học, nhưng ông đã sớm chuyển sang nghiên cứu kinh tế. Ông đã nghiên cứu cùng với Alvin Johnson và Allyn Young, những người đã giám sát và góp ý cho việc hoàn thành luận án của ông, luận án đã được hoàn thành trong năm 1916 với tiêu đề Chi phí, giá trị gia tăng và lợi nhuận. Sau đó ông đã đề nghị sửa đổi tên của tiêu đề với nhà xuất bản với cái tên quen thuộc hơn Rủi ro, không chắc chắn và Lợi nhuận (1921).

Các ấn phẩm
"Những khái niệm bình thường về giá bán và giá trị gia tăng trong phân phối", 1917, QJE.
Rủi ro, không chắc chắn và Lợi nhuận, 1921, ISBN 9780226446912.
"Cost of Production and Price Over Long and Short Periods", 1921, JPE.
"Cassel's Theoretische Sozialökonomie", 1921, JPE.
"Ethics and the Economic Interpretation", 1922, QJE (repr. in 1999, I)
"Đạo đức trong cạnh tranh", 1923, QJE (repr. in 1999, I)
"Some Fallacies in the Interpretation of Social Cost", 1924, QJE (repr. in 1999, I)
"The Limitations of Scientific Method in Economics", 1924, in Tugwell, editor, Trend of Economics (repr. in 1999, I)
"Fact and Metaphysics in Economic Psychology", 1925, AER (repr. in 1999, I)
"A Note on Professor Clark's Illustration of Marginal Productivity", 1925, JPE.
"Tâm lý kinh tế và vấn đề giá trị gia tăng", 1925, QJE.
"Economics at its Best: Review of Pigou", 1926, AER.
"Historical and Theoretical Issues in the Problem of Modern Capitalism", 1928, Journal of Econ & Business History (repr. in 1956 & 1999, I)
"A Suggestion for Simplifying the Statement of the General Theory of Price", 1928, JPE.
"Freedom as Fact and Criterion", 1929, Int J of Ethics
"Statics and Dynamics: Some queries regarding the mechanical analogy in economics", 1930, ZfN (repr. in 1956 & 1999, I)
"Professor Fisher's Interest Theory: A case in point", 1931, JPE.
"Modern Economic Society Further Considered", 1932, JPE.
"The Newer Economics and the Control of Economic Activity", 1932, JPE (repr. in 1999, I)
The Economic Organisation, 1933.
"Capitalistic Production, Time and the Rate of Return", 1933, in Essays in Honor of Gustav Cassel (repr. in 1999, I)
"The Nature of Economic Science in Some Recent Discussion", 1934, AER.
"Social Science and the Political Trend", 1934, Univ of Toronto Quarterly
"Common-Sense of Political Economy: Wicksteed Reprinted", 1934, JPE (repr. in 1956)
The Ethics of Competition and Other Essays, 1935.
"The Ricardian Theory of Production and Distribution", 1935, Canadian JE (repr. in 1956 & 1999, I)
"A Comment on Machlup", 1935, JPE.
"Professor Hayek and the Theory of Investment", 1935, EJ.
"The Theory of Investment Once More: Mr. Boulding and the Austrians", 1935, QJE.
"Some Issues in the Economics of Stationary States", 1936, AER.
"The Place of Marginal Economics in a Collectivist System", 1936, AER.
"The Quantity of Capital and the Rate of Interest", 1936, JPE (repr. in 1999, I)
"Pragmatism and Social Action: Review of Dewey", 1936, Int J of Ethics
"Note on Dr. Lange's Interest Theory", 1937, RES.
"Unemployment: and Mr. Keynes's revolution in economic theory", 1937, Canadian JE (repr. in 1999, I)
"On the Theory of Capital: In reply to Mr. Kaldor", 1938, Econometrica.
"The Ethics of Liberalism", 1939, Economica.
"Socialism: The nature of the problem", 1940, Ethics (repr. in 1999, II)
"'What is Truth' in Economics", 1940, JPE (repr. in 1956 & 1999, I)
"The Significance and Basic Postulates of Economics: a rejoinder", 1941, JPE
"Religion and Ethics in Modern Civilization", 1941, J of Liberal Religion
"The Meaning of Democracy: its politico-economic structure and ideals", 1941, J of Negro Education
"Social Science", 1941, Ethics (repr. in 1956)
"The Business Cycle, Interest and Money: A methodological approach", 1941, REStat (repr. in 1956 & 1999, II)
"Professor Mises and the Theory of Capital", 1941, Economica.
"The Role of the Individual in the Economic World of the Future", 1941, JPE.
"Science, Philosophy and Social Procedure", 1942, Ethics
"Fact and Value in Social Science", 1942, in Anshen, editor, Science and Man
"Some Notes on the Economic Interpretation of History", 1942, Studies in the History of Culture (repr. in 1999, II)
"Social Causation", 1943, American Journal of Sociology (repr. in 1956)
"Diminishing Returns Under Investment", 1944, JPE.
"Realism and Relevance in the Theory of Demand", 1944, JPE (repr. in 1999, II)
"The Rights of Man and Natural Law", 1944, Ethics (repr. in 1999, II)
"Human Nature and World Democracy", 1944, American J of Sociology.
"Economics, Political Science and Education", 1944, AER
The Economic Order and Religion, with T.W. Merriam, 1945.
"Immutable Law in Economics: Its reality and limitations", 1946, AER.
"The Sickness of Liberal Society", 1946, Ethics (repr. in 1999, II)
"Salvation by Science: The gospel according to Professor Lundberg", 1947, JPE (repr. in 1956)
Freedom and Reform: Essays in economics and social philosophy, 1947.
"Free Society: Its basic nature and problem", 1948, Philosophical Review (repr. in 1956)
"The Role of Principles in Economics and Politics", 1951, AER (repr. in 1956 & 1999, II)
"Institutionalism and Empiricism in Economics", 1952, AER.
On the History and Methods of Economics: Selected essays, 1956, ISBN 9780226446899.
Intelligence and Democratic Action, 1960.
"Methodology in Economics", 1961, Southern EJ
"Abstract Economics as Absolute Ethics", 1966, Ethics.
"Laissez Faire: Pro and con", 1967, JPE (repr. in 1999, II)
"The Case for Communism: From the Standpoint of an Ex-liberal." (published posthumously) in Research in the History of Economic Thought and Methodology, edited by Warren J. Samuels, archival supplement 2 (1991): 57-108.
Selected Essays by Frank H. Knight, Volume 1: "What is Truth" in Economics?, (ed. by Ross B. Emmett), 1999, ISBN 9780226446950
Selected Essays by Frank H. Knight, Volume 2: Laissez Faire: Pro and Con, (ed. by Ross B. Emmett), 1999, ISBN 9780226446974

Khác
 Emmett, Ross. "Introduction", in Selected Essays by Frank H. Knight, 2 vols., (ed. by Ross Emmett), 1999.

 Kasper, Sherryl. The Revival of Laissez-Faire in American Macroeconomic Theory: A Case Study of Its Pioneers (2002), ch 2
 White, Harrison C., Markets from Networks: Socioeconomic Models of Production, Princeton, NJ: Princeton University Press (2002).

Liên kết
 The Frank H. Knight Page
 Concise Encyclopedia of Economics: Frank Hyneman Knight

Tham khảo

Sinh năm 1885
Mất năm 1972
Nhà kinh tế học Mỹ
Cựu sinh viên Trường Đại học Cornell
Lịch sử tư tưởng kinh tế


title: Argenteuil-sur-Armançon

text:
Argenteuil-sur-Armançon là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Argenteuil-sur-Armançon trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Argenteuil-sur-Armançon trên trang mạng của Insee

Argenteuil-sur-Armancon


title: Cellana solida

text:
Cellana solida là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cellana
Nacellidae


title: Tipula effeta

text:
Tipula effeta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Pataca Ma Cao

text:
Pataca () và khi Macao được trao trả gọi là "Áo Môn tệ" (; Việt bính: ou3 mun4 bai6), cư dân tại đây gọi chung là Bồ tệ () là đơn vị tiền tệ được lưu hành hợp pháp tại Ma Cao, thường ký hiệu là MOP$. Theo mã ISO 4217 chính thức được gọi là MOP (Macao Pataca). Chính sách tiền tệ Macao trực thuộc quản lý của Cơ quan tiền tệ Macao, 1 Pataca tươg đương 100 tiên (Avo).

Tên gọi theo tiếng Bồ Đào Nha "Pataca" bắt nguồn từ đồng bạc được sử dụng rộng rãi ở châu Á là "El Real de a 8" (tiếng Bồ Đào Nha：Pataca Mexicana). Ngoài ra tại Quảng Đông, đồng tiền cũng được gọi là "Bồ tệ", được sử dụng để phù hợp với đồng bạc Quảng Đông trước đây phân biệt với đồng đô la Hồng Kông. Tuy nhiên, tiền tệ bản địa Bồ Đào Nha thực sự là một loại tiền tệ khác, cụ thể là Escudo hoặc Euro (từ năm 1999). Vì tên gọi "Bồ tệ" sẽ dễ hiểu nhầm thành tiền tệ Bồ Đào Nha.

Sau năm 1995, tiền giấy MOP được phát hành bởi Cơ quan tiền tệ Macao được ủy quyền bởi Ngân hàng Atlantic và Ngân hàng Trung QuốcChi nhánh Macao. Tiền xu được phát hành bởi Cơ quan tiền tệ Macao. Triển khai hệ thống tỷ giá hối đoái cố định giữa MOP$ và đô la Hồng Kông, với 1,0315 MOP$ tương đương 1 HKD. Do hệ thống tỷ giá hối đoái được liên kết giữa đô la Hồng Kông và đô la Mỹ, vì vậy MOP$ cũng được liên kết gián tiếp với đồng đô la Mỹ，Tỷ giá hối đoái khoảng 1 đô la Mỹ bằng MOP$. Hiện nay tại Macao, MOP$ và ngoại tệ cả trong và ngoài nước không có khống chế. Khách du lịch có thể tự do trao đổi tiền tệ trong các khách sạn, ngân hàng, cửa hàng trao đổi và các nơi khác ở Macau.

Pataca có cả tiền giấy lẫn tiền kim loại. Tiền giấy gồm các loại có mệnh giá 10, 20, 50, 100, 500 và 1.000 pataca. Tiền kim loại gồm các loại có mệnh giá 10, 20, 50 avos và 1, 2, 5, 10 pataca.

Pataca và avos là các từ tiếng Bồ Đào Nha. Pataca Macau còn được gọi bằng tiếng Trung là Áo Môn viên 澳門圓, pataca được gọi là Viên 圓, avos được gọi là tiên 仙 (phát âm như sin). Người Macau còn gọi 10 avos là hào 毫 (phát âm như hô). 1 USD bằng 8 Patacao

Thiết kế

Xem thêm
 Tỷ giá MOP/USD qua Yahoo Finance
 Tỷ giá MOP/HKD qua Yahoo Finance
 Tỷ giá MOP/RMB qua Yahoo Finance
 Tỷ giá VND/MOP qua Yahoo Finance

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng MOP

Tham khảo

Tiền tệ châu Á
Kinh tế Ma Cao
Tỷ giá hối đoái cố định
Peso


title: Jonava

text:
Jonava là một thành phố Litva. Thành phố thuộc hạt Kaunas, khu tự quản thành phố Jonava. Đây là thành phố lớn thứ 9 quốc gia này. Thành phố Jonava có dân số 34.954 người (theo điều tra dân số năm 2008, so với 34.446 người năm 2001), diện tích km2. Thành phố được lập năm 1864.

Xem thêm
 Danh sách thành phố Litva

Tham khảo

Hạt Kaunas
Thành phố của Litva


title: Zhukovsky (thành phố)

text:
Zhukovsky (tiếng Nga: Жуковский) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast. Thành phố có dân số 101.000 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 161 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:
Khu định cư thành thị Stakhanovo được lập năm 1935 từ khu định cư dacha Otdykh. Nó được đặt tên theo Alexey Stakhanov - một người thợ khai mở Xô Viết nổi tiếng. Ngày 23/4/1947, khu định cư được ban tư cách thị xã và đã được đổi tên thành Zhukovsky, theo nhà thủy động học và khí động học Nikolai Zhukovsky.

Zhukovsky có Viện nghiên cứu Bay Gromov và Viện khí thủy động học Trung ương Zhukovsky.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Moskva
Thành phố Liên Xô


title: Demotina minuta

text:
Demotina minuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Eroshkina miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Demotina


title: Granges-la-Ville

text:
Granges-la-Ville là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Zibello

text:
Zibello là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna, nằm cách khoảng 110 km về phía tây bắc của Bologna và khoảng 30 km về phía tây bắc của Parma. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số1.980 và diện tích là 23,5 km².

Đô thịZibello bao gồm các frazioni (đơn vị trực thuộc, làng) Ardola, Pieveottoville, and Rota Ancone.

Zibello tiếp giáp các đô thị sau đây: Busseto, Pieve d'Olmi, Polesine Parmense, Roccabianca, San Daniele Po, Soragna, Stagno Lombardo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Parma


title: Villers-aux-Bois

text:
Villers-aux-Bois  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villersauxbois


title: Warchalowskianus religiosus

text:
Warchalowskianus religiosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Warchalowskianus


title: Microgomphus nyassicus

text:
Microgomphus nyassicus là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Tanzania, Zambia, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Chú thích

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Microgomphus nyassicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

N
Động vật được mô tả năm 1902


title: Oecetis lucipetens

text:
Oecetis lucipetens là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Vĩnh Tế (xã)

text:
Vĩnh Tế là một xã thuộc thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vĩnh Tế nằm ở phía tây thành phố Châu Đốc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Núi Sam và Vĩnh Nguơn
Phía tây giáp thị xã Tịnh Biên
Phía nam giáp xã Vĩnh Châu
Phía bắc giáp Campuchia.

Xã có diện tích 34,21 km², dân số năm 2019 là 6.753 người, mật độ dân số đạt 197 người/km².

Hành chính
Xã Vĩnh Tế được chia thành 4 ấp: Bà Bài, Cây Châm, Vĩnh Khánh 1 và Vĩnh Khánh 2.

Lịch sử
Sau năm 1975, Vĩnh Tế là một xã thuộc huyện Châu Phú.

Ngày 23 tháng 8 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 300-CP. Theo đó, sáp nhập xã Vĩnh Tế vào thị xã Châu Đốc.

Ngày 22 tháng 3 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 29/2002/NĐ-CP. Theo đó, thành lập phường Núi Sam trên cơ sở 1.397 ha diện tích tự nhiên và 21.241 người của xã Vĩnh Tế.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Vĩnh Tế còn lại 3.121 ha diện tích tự nhiên và 5.172 người.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Campuchia


title: Vauchelles-lès-Domart

text:
Vauchelles-lès-Domart là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 16 dặm Anh về phía tây bắc của Amiens, trên đường D158.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Lâu đài thế kỷ 17 Vauchelles Les Domarts.

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Liên kết ngoài
 Vauchelles-lès-Domart trên trang mạng của INSEE
 Vauchelles-lès-Domart trên trang mạng của Quid

Tham khảo

Xã của Somme


title: Groissiat

text:
Groissiat là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Argyresthia dilectella

text:
Argyresthia dilectella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Loài này có ở Bắc Âu và Trung Âu.

Sải cánh dài 7–9 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8. .

Ấu trùng ăn Juniperus communis và Chamaecyparis.

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 waarneming.nl
 Lepidoptera of Belgium
 Argyresthia dilectella at UK Moths

Argyresthia
Côn trùng châu Âu


title: Jamia Osmania

text:
Jamia Osmania là một thị trấn thống kê (census town) của quận Hyderabad thuộc bang Telangana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jamia Osmania có dân số 11.207 người. Phái nam chiếm 60% tổng số dân và phái nữ chiếm 40%. Jamia Osmania có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 89%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Jamia Osmania, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Saint-Sauveur-Marville

text:
Saint-Sauveur-Marville  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsauveurmarville


title: Ecnomina manicula

text:
Ecnomina manicula là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Tinodes sitto

text:
Tinodes sitto là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Cochranella spinosa

text:
Teratohyla spinosa là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Ecuador, Honduras, Panama, và có thể cả Nicaragua.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Coloma, L.A., Ron, S., Wild, E., Cisneros-Heredia, D., Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C., Chaves, G., Savage, J., Cruz, G., Wilson, L.D. & Köhler, G. 2004. Cochranella spinosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cochranella
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Honduras
Động vật lưỡng cư Panama