title: Ngụy Trưng

text:
Ngụy Trưng (, 580 - 11 tháng 2 năm 643), biểu tự Huyền Thành (玄成), là một nhà chính trị và sử học thời đầu thời nhà Đường.

Xuất thân ở Hà Bắc trong một gia đình nghèo, Ngụy Trưng từng đi theo Ngõa Cương quân của Lý Mật rồi trở thành quân sư cho Thái tử Lý Kiến Thành, con trai cả của Đường Cao Tổ. Trong Sự biến cửa Huyền Vũ, Lý Kiến Thành bị em trai là Tần vương Lý Thế Dân, tức Đường Thái Tông sau này, giết chết.

Tuy từng phục vụ nhiều đối thủ trên chiến trường và chính trường của Đường Thái Tông, Ngụy Trưng vẫn được nhà vua trọng dụng, ông được phong chức Gián nghị đại phu với nhiệm vụ can gián vua không mắc phải những quyết định sai lầm. Sự thẳng thắn và sáng suốt của Ngụy Trưng đã trở nên nổi tiếng trong sử sách và ông được coi là vị gián quan nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc. Ngụy Trưng còn là một nhà sử học có tiếng đầu thời nhà Đường, ông là chủ biên bộ sách Tùy thư, bộ sử chính thức về nhà Tùy và là một trong Nhị thập tứ sử.

Sự nghiệp

Tiểu sử
Ngụy Trưng sinh năm 580 tại Cự Lộc (nay thuộc Hình Đài), Hà Bắc, Trung Quốc). Xuất thân nghèo khó trong hoàn cảnh Trung Quốc bắt đầu rơi vào tình trạng hỗn loạn cuối thời Tùy Dạng đế, Ngụy Trưng ngay từ trẻ đã tham gia Ngõa Cương quân, một lực lượng nổi dậy do Lý Mật (tức Ngụy công sau này) cầm đầu, nhưng không được Lý Mật trọng dụng. Sau đó Lý Mật thất bại trước Vương Thế Sung, phải hàng nhà Đường, ông theo Lý Mật sang nhà Đường.

Ngụy Trưng được giao đi Sơn Đông phủ dụ thủ hạ còn lại của Lý Mật là Lý Tích mang kho Lê Dương về hàng nhà Đường. Ngụy Trưng thuyết phục được Lý Tích, nhưng ngay sau đó Hạ vương Đậu Kiến Đức tấn công Lê Dương, Ngụy Trưng bị bắt. Ông được Hạ vương giao chức Khởi cư xá nhân.

Đậu Kiến Đức bị nhà Đường đánh bại, ông trở về với nhà Đường của Lý Uyên và được Lý Kiến Thành, con trai cả của Lý Uyên, thu nhận, phong ông làm Thái tử Tẩy mã, rất kính trọng ông. Ngụy Trưng biết rõ mâu thuẫn giữa thái tử Kiến Thành và em là Tần vương Lý Thế Dân. Ông mấy lần khuyên Kiến Thành ra tay trước nhưng Kiến Thành do dự không động thủ.

Ngày 2 tháng 7 năm 626, Lý Kiến Thành bị Tần vương Lý Thế Dân giết chết trong sự biến cửa Huyền Vũ. Là thủ hạ thân tín của thái tử, Ngụy Trưng lập tức bị bắt và thẩm vấn về việc ly gián anh em Tần vương. Tuy nhiên bằng thái độ dũng cảm, cương trực, Ngụy Trưng đã khiến Lý Thế Dân quyết định không những tha chết mà còn trọng dụng trở lại Ngụy Trưng cùng nhiều người thủ hạ cũ của Kiến Thành, Nguyên Cát. Tể tướng Phòng Huyền Linh có thắc mắc, vua trả lời: "Triều đình đặt ra quan chức để cai trị đất nước, cần phải biết chọn người hiền tài, chứ sao lại lấy mối quan hệ để làm tiêu chuẩn chọn lựa. Nếu người mới có tài năng, người cũ không có thì không nên bài xích người mới mà cứ sử dụng người cũ".

Năm Trinh Quán thứ nhất (627), ông được phong Thượng thư Tả thừa. Năm thứ 3 (629), phong Bí thư giám, bắt đầu tham dự triều chính. Năm Trinh Quán thứ 7 (633), ông được phong tước Trịnh quốc công (郑国公), rồi lên hàng Thị trung.

Trung thần ngay thẳng
Sau khi lên ngôi, Đường Thái Tông Lý Thế Dân ban đầu phong Ngụy Trưng chức Gián nghị đại phu với nhiệm vụ can gián nhà vua tránh mắc phải những quyết định sai lầm.

Có lần Đường Thái Tông hỏi Ngụy Trưng: “Các hoàng đế trong lịch sử, tại sao có người sáng rất sáng suốt, có người lại rất u mê?”. Ông trả lời: “Ai biết lắng nghe mọi ý kiến thì sẽ sáng suốt, ai chỉ nghe theo một loại ý kiến thì sẽ u mê”. Rồi ông kể ra các ví dụ về Nghiêu, Thuấn và Tần Nhị Thế, Lương Vũ Đế, Tùy Dạng Đế và nói: "Vị hoàng đế nào cai trị thiên hạ, biết tiếp nhận ý kiến của bên dưới thì tình hình bên dưới thông suốt lên trên, những kẻ thân tín muốn che đậy cũng không được”. Đường Thái Tông gật đầu.

Một hôm khác, sau khi đọc xong văn tập của Tùy Dạng Đế, vua lại nói với tả hữu: "Trẫm thấy Tùy Dạng Đế là người có học vấn uyên bác, biết rõ Nghiêu, Thuấn là tốt; Kiệt, Trụ là xấu; mà tại sao ông ta lại hành động buông thả vô độ như vậy?”.

Ngụy Trưng đáp ngay: “Một hoàng đế mà chỉ dựa vào thông minh uyên bác thì không đủ mà còn phải khiêm tốn lắng nghe ý kiến bày tôi. Dạng Đế tự cho mình là tài cao, nên kiêu ngạo tự mãn, nói lời nói của Nghiêu, Thuấn, nhưng làm những việc của Kiệt, Trụ; càng về sau càng hồ đồ nên đã tự tạo nên sự diệt vong".

Thái Tông nghe xong, xúc động sâu xa, thở dài nói: “Ồ, những bài học quá khứ đúng là thầy dạy chúng ta”.

Sau đó Ngụy Trưng càng nêu nhiều ý kiến. Hễ thấy Thái Tông có điểm gì không đúng là ông đều ra sức tranh biện. Có lúc, vua thấy khó chịu, sầm mặt lại, nhưng ông vẫn tiếp tục nói, khiến vua không dứt ra được. Một lần, Ngụy Trưng tranh cãi với vua đến đỏ mặt tía tai. Đường Thái Tông không muốn nghe nữa toan nổi nóng, nhưng lại ngại làm như thế trước mặt đại thần thì mất tiếng tốt xưa nay là chịu tiếp thu ý kiến các đại thần, nên ông đành nhịn. Sau khi thoái triều, Đường Thái Tông hầm hầm về nội cung, thấy Trưởng Tôn hoàng hậu, liền bực tức nói: “Thế nào cũng có ngày ta phải giết chết lão già nhà quê đó”.

Hoàng hậu hỏi, vua mới nói: "Là Ngụy Trưng làm nhục trẫm trước mặt đại thần, không sao nhịn được nữa". Hoàng hậu nghe nói mới mặc triều phục trở ra, sụp lạy Đường Thái Tông, nói: “Thiếp nghe nói chỉ có bậc thiên tử anh minh mới có được các đại thần chính trực. Nay Ngụy Trưng có thái độ chính trực như vầy, tỏ rằng bệ hạ rất anh minh, thiếp không thể không chúc mừng bệ hạ”.

Đường Thái Tông lập tức nguôi giận. Từ đó, ông không còn giận Ngụy Trưng nữa mà còn khen ngợi: “Mọi người đều nói Ngụy khanh có lời nói cử chỉ thô lỗ, nhưng ta thấy đó chính là chỗ đáng yêu của ông ta".

Ngụy Trưng vừa thẳng thắn, vừa kiên nhẫn, không chỉ biểu hiện trong những việc đại sự quốc gia mà ngay cả với những công việc trong nội bộ Hoàng tộc ông cũng dám đưa ra những ý kiến riêng của mình. Thái Tông rất yêu một người con gái là Trường Lạc Công chúa. Khi Trường Lạc Công chúa xuất giá, của hồi môn Thái Tông cho Công chúa vượt xa với những quy định lễ nghi. Ngụy Trưng cho rằng như thế trái với lẽ thường, đã thẳng thắn nói: "Bệ hạ yêu Trường Lạc Công chúa, điều đó có thể hiểu được. Nhưng cái gì cũng phải phù hợp với quy định nghi lễ, đó là điều không thể thay đổi. Nếu trong việc nhỏ còn làm sai thì với việc lớn sao có thể làm đúng".

Nghe xong, Thái Tông đành phải giảm bớt của hồi môn cho Trường Lạc Công chúa. Khi Trường Tôn Hoàng hậu biết được việc này, đã than thở với Thái Tông: "Thần thiếp đã nghe bệ hạ kính trọng Ngụy Trưng, nay mới biết vì sao. Thiếp cùng bệ hạ là kết tóc phu thê, tình thâm nghĩa trọng cũng còn không dám mạo phạm uy danh. Ngụy công chỉ là hạ thần, sao có thể dùng phép tắc để xen vào chuyện riêng của bệ hạ, thật là đống lương tài của quốc gia".

Thái Tông tỏ ra cũng muốn Ngụy Trưng nể mặt ông khi can gián:

- Ông từ nay về sau đừng ngại gì, có gì thấy không đúng thì cứ nói, nhưng trước mặt mọi người thì cũng giữ thể diện cho Trẫm, chờ khi vắng người thì nói với Trẫm, Trẫm nhất định nghe theo lời của ông.

Ngụy Trưng không bằng lòng, nói:

- Vua Thuấn từng nói với quần thần, không thể trước mặt thì tỏ ra bằng lòng, sau lưng lại nói khác. Bệ hạ tuy chưa nhắc nhở Ngụy Trưng điều này, nhưng từ khi sinh ra, thần đã là người như thế.

Thái Tông biết không thể nào ép được ông, đành phải tiếp tục nghe những lời khuyên can không chút nể vì của Ngụy Trưng. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, Thái Tông cũng thấy thật may mắn khi có một đại thần cương trực, không a dua như thế. Thái Tông từng nhận xét:

- Viên ngọc đẹp sinh ra từ tảng đá thô kệch, nếu không có bàn tay của người thợ giỏi mài giũa sao có thể thành được? Trẫm tuy chưa phải là viên ngọc quý, nhưng nhờ có Ngụy Trưng nhắc nhở, dùng đạo đức để khuyên can, ông ta có thể coi là một người thợ khéo.

Tổng cộng Ngụy Trưng đã hơn 200 lần đưa ra lời can với Đường Thái Tông trong thời gian ông làm gián nghị đại phu. Bên cạnh vai trò một nhà chính trị, Ngụy Trưng còn là một học giả có tiếng, ông là chủ biên bộ sách Tùy thư, bộ sử chính thức về nhà Tùy và là một trong Nhị thập tứ sử, ông còn có một khảo luận về chính trị nổi tiếng khác là quyển Trinh Quan chính yếu (贞观政要) và làm thầy dạy cho Phế thái tử Lý Thừa Càn.

Bản thân Ngụy Trưng có tài năng, giỏi việc chính trị, vì vậy một khi ông nói là chính xác. Ông đề nghị Đường Thái Tông cho ông làm hiền thần chứ không làm trung thần. Ông giải thích với Thái Tông về điểm này:
Hiền thần là bề tôi ngay thẳng được Nghiêu Thuấn tín nhiệm như Tắc, Tiết, Cao Dao; còn trung thần là bề tôi ngay thẳng can ngăn bị Kiệt, Trụ giết như Long Bàng, Tỷ Can. Hiền thần có thể làm cho nước rạng danh, nhà vua được vinh dự, có thực danh. Trung thần thì chính mình bị tru diệt, vua bị mang tiếng ác, chỉ có hư danh. Hai loại người đó khác nhau rất xa

Nguyên tắc làm hiền thần không làm trung thần được Ngụy Trưng thực hiện xuyên suốt trong sự nghiệp và Đường Thái Tông tán đồng. Tuy nhiên, cũng có lúc lời can quá ngay thẳng của ông khiến vua Đường tức giận, nhưng cuối cùng ông vẫn được Thái Tông đánh giá rất cao:
Trước Trinh Quán, người cùng với Trẫm bình định thiên hạ không ai có thể sánh kịp là Phòng Huyền Linh, sau Trinh Quán, người tận tâm tận lực, thẳng thắn khuyên can, làm an quốc gia, lợi dân chúng, làm rạng rỡ công nghiệp của Trẫm, được coi là đạo của thiên hạ, chỉ có Ngụy Trưng.

Cuối đời và vinh danh

Cuối đời
Ngụy Trưng tuy chức Thị trung (ngang hàng Tể tướng), nhưng vẫn ở trong ngôi nhà đơn sơ.

Năm Trinh Quán thứ 16 (642), ông bị bệnh nặng, Thái Tông đã cho dùng những vật liệu chuẩn bị xây dựng cung điện để sửa sang nhà cửa cho ông. Nhưng Thái Tông biết thói quen của Ngụy Trưng, không dám cầu kỳ. Một hôm, Thái Tông tới bên giường Ngụy Trưng thăm hỏi, rơi lệ hỏi Ngụy Trưng có dặn dò gì. Ngụy Trưng nói: "Vợ con, thần không vương vấn, duy chỉ có mối lo tới sự an nguy của quốc gia". Ông luôn đau đáu về việc Thái Tông sẽ phế Lý Thừa Càn, lo sợ người kế nhiệm đất nước. Mấy hôm sau, một đêm Thái Tông nằm mộng thấy bệnh tình của Ngụy Trưng đã thuyên giảm, trong buổi thiết triều, ông lại cất lời can gián. Nhưng sáng sớm, Thái Tông được báo tin Ngụy Trưng đã qua đời. Đó là ngày 23 tháng 1 năm Trinh Quán thứ 17 (643).

Nhà vua vô cùng đau đớn, bèn đích thân tới nhà khóc thương, ban lệnh không thiết triều năm ngày, cho dùng những nghi thức trang trọng nhất để cử hành tang lễ. Nhưng bà quả phụ Bùi thị nói: “Ngụy Trưng một đời cần kiệm giản dị, dùng nghi thức trang trọng thế này sao phù hợp với chí hướng của ông ấy”, bà từ chối không tiếp nhận. Cuối cùng, Thái Tông đành cho người dùng xe trâu đưa quan tài tới nơi chôn cất.

Đường Thái Tông thương xót ông vô cùng mà đưa ra những lời nhận xét nổi tiếng sau này được Tư Mã Quang ghi lại trong Tư trị thông giám:

Sau khi việc hậu sự đã hoàn tất, trong hòm sách của Ngụy Trưng người ta phát hiện một biểu chương, đó là những dòng chữ cuối cùng của ông trước lúc lâm chung. Chữ viết không được rõ ràng, chỉ có mấy dòng có thể đọc được, ý nói: Con người ai cũng có thiện ác, dùng thiện thì quốc gia bình an, dùng ác, quốc gia tất hỗn loạn. Với các đại thần trong triều, bệ hạ có thể yêu, có thể ghét. Nếu thích sẽ nhìn thấy cái thiện, không thích sẽ chỉ nhìn thấy cái ác. Chỉ khi nào nhìn thấy cái ác của người mình thích, thấy cái thiện của người mình không thích mới có thể dùng được hiền thần để chấn hưng quốc gia…

Thái Tông nói với quần thần: "Di biểu của Ngụy công viết đã rất rõ ràng, để tránh cho Trẫm mắc phải những sai lầm, các khanh hãy viết những dòng chữ này lên tường để nhắc nhở Trẫm từng giờ từng khắc".

Không lâu sau, Thái Tông hạ chiếu thư: “Thời gian qua, Ngụy Trưng đã chỉ cho Trẫm những sai sót của mình. Ngụy Trưng đã mất, Trẫm ngày càng không rõ, lẽ nào chỉ có lời của ông ấy mới dám chỉ ra những sai lầm của Trẫm? Các khanh nói, nếu Trẫm không tiếp thu đó là trách nhiệm của ta. Nếu ta tiếp thu, nhưng không có người nói thì đó là trách nhiệm của ai?”

Cuối đời, tuy vẫn bước tiếp trên con đường đã định, dần dần Đường Thái Tông cũng trở thành người tự mãn, nhưng mỗi lần ngồi một mình trên lầu cao, nhớ lại các danh tướng, hiền thần nhà vua vẫn không quên được Ngụy Trưng như đang đứng trước mặt.

Vinh danh
Những đóng góp của Ngụy Trưng được nhà vua đánh giá rất cao, ông là một trong 24 công thần khai quốc nhà Đường được vẽ chân dung trên Lăng Yên các. Thụy hiệu của ông là Văn Trinh (文贞).

Ban đầu Đường Thái Tông hứa gả con gái của mình là Hành Sơn công chúa cho con trai cả của Ngụy Trưng là Ngụy Thúc Ngọc. Tuy nhiên về sau Thái Tông phát hiện rằng cứ mỗi lần soạn sách cho nhà nước, Ngụy Trưng đều giữ lại riêng cho mình một bản, cộng thêm việc Ngụy Trưng trước đó từng nhiệt tình tiến cử Hầu Quân Tập, người sau đó là quân sư cho Phế thái tử Lý Thừa Càn trong âm mưu lật đổ Thái Tông, nhà vua đã quyết định hủy bỏ hôn ước và đập tan bia mộ của Ngụy Trưng vốn nằm không xa mộ của Trưởng Tôn hoàng hậu.

Tới năm 645 sau khi thất bại trong cuộc tấn công Cao Câu Ly, Đường Thái Tông mới nhớ tới Ngụy Trưng vì nhà vua cho rằng nếu còn sống, hẳn Ngụy Trưng sẽ can gián mình tránh khỏi quyết định sai lầm này. Vì thế Đường Thái Tông quyết định cho lập lại bia mộ của Ngụy Trưng cho xứng với vị trí của ông trong lịch sử nhà Đường.

Trong tiểu thuyết Tây du ký
Tiểu thuyết Tây du ký của Ngô Thừa Ân xây dựng ông thành một ẩn thần, thẳng thắn, làm thừa tướng dưới triều vua Đường Thái Tông, nhận lệnh của trời chém Long vương Kinh Hà, đó gọi là "Câu chuyện Ngụy Trưng xử trảm Long Vương". Câu chuyện tóm tắt như sau:

"Niên hiệu Trinh Quán năm thứ 13, gần thành Trường An có sông Kinh Hà nước trong, có một người thuyền chài tên gọi là Trương Tiêu, có người bạn đốn củi là Lý Định. Một lần Trương Tiêu khoe rằng mình quen biết một ông thầy bói giỏi tên là Viên Thủ Thành, thường xuyên chỉ chỗ câu được nhiều cá lớn. Không ngờ Long vương nghe được chuyện, rất tức giận, cho rằng như vầy thì tôm cá ở sông sẽ bị vây bắt hết, liền cải trang vào thành coi xem Viên Thủ Thành bói xem thời tiết ngày mai ra sao.

Viên Thủ Thành bói rằng "giờ Thìn thì có mây, giờ Tỵ có sấm, giờ Ngọ thì mưa, giờ Mùi thì tạnh, mưa được là ba thước ba tấc, lẻ bốn mươi tám giọt". Long Vương cười nhạt, hôm sau cố tình làm sai lệch giờ và lượng mưa, rồi toan đập phá hàng bói của họ Viên, họ Viên lạnh nhạt nói rằng "Người dám cãi lệnh trời, khó thoát khỏi lưỡi đao ở Oa Long Đài, giờ Ngọ ngày mai sẽ bị quan Nhâm tào là Ngụy Trưng chém đầu. Ngụy là quan tể tướng, ngươi còn không mau đến cầu cứu nhà vua?". Long Vương run sợ, ngay tối hôm đó đến cầu xin nhà vua trong giấc mơ, Thái Tông hứa tha cho. Hôm sau, vua hỏi Từ Mậu Công (Từ Thế Tích) về giấc mơ đêm qua, Tích khuyên vua mời Ngụy Trưng đến cùng chơi cờ.

Hai người đánh cờ đến giờ ngọ ba khắc, chưa xong một ván, Ngụy Trưng bổng nhiên quỵ xuống dưới án, ngủ gáy khò khò. Thái Tông nói:

- Hiền khanh thật là hết lòng gây dựng non sông, ra sức giữ nước, cho nên bất giấc ngủ gà đây.

Thái Tông cứ để cho ngủ, không hề lay dậy. Mãi một hồi lâu, Ngụy Trưng tỉnh dậy, phủ lạy dưới đất tâu:

- Hạ thần thật đáng tội chết, vừa rồi không biết thế nào tự nhiên ngất đi, mong bệ hạ tha cho hạ thần cái tội khinh quân.

- Khanh làm gì có tội khinh quân, hãy đứng dậy thôi. Xóa ván cờ trước đi, Trẫm lại đánh với khanh một ván khác vậy.

Chợt nghe thấy ngoài triều có tiếng kêu gào ầm ĩ. Tần Thúc Bảo, Từ Mậu Công mang một cái đầu rồng từ trên trời rơi xuống hãy còn máu me nhầy nhụa, đến trước mặt tâu vua. Vua ngạc nhiên, Ngụy Trưng tâu rằng "Thần ở bên vua hầu cờ, mơ màng chợp mắt chiêm bao, cưỡi mây lành, mạnh mẽ xuất thần, Trên Oa Long Đài, con rồng kia bị trói giải tới, hạ thần nói, mi phạm phép trời, phải khép vào tội chết, ta vâng mệnh Trời chém đầu của mi làm lệnh. Rồng nghe đau đớn, cụt móng, khép vây, cam chịu chết, Hạ thần vận tinh thần, vén áo, rảo bước múa gươm thần. Tiếng đao vừa đánh phập xuống, đầu rồng đã rụng ra". Vua liền sai ban thưởng cho Ngụy Trưng.

Kinh Hà Long vương oan ức, đến đòi mạng với Đường Thái Tông, rồi kiện vua với Diêm Vương, hồn vua phải xuống đối chất. Lúc sống, Ngụy Trưng có bạn thân là Thôi Giác, nay chết làm chức Phán quan dưới âm ty giữ sổ sinh tử, trong giấc chiêm bao thường gặp gỡ cùng chuyện trò, Ngụy Trưng bèn gửi cho Thái Tông một phong thư trước lúc xuống âm ty đưa cho Thôi Giác nghĩ đến nghĩa cũ mà trả vua về dương gian. Giác còn ghi thêm tuổi thọ cho vua.

Trước khi ông rời đi, Thập Điện Diêm vương cao hứng nói: “Chỗ ta chỉ toàn là dưa hấu, không có bí đỏ (南瓜 - nam qua)”. Đường Thái Tông liền nói, sau khi hồi dương sẽ gửi tặng bí đỏ cho Diêm Vương. “Nam” trong ngũ hành thuộc hỏa, hỏa đối ứng với tâm. Ý tứ của Diêm vương là mong muốn lòng người luôn thuần chính hòa ái; “nam qua” ý chỉ thiện quả được kết thành từ tâm con người

Để tạ ơn, Đường Thái Tông cho Lưu Toàn xuống Diêm phủ dâng bí, câu chuyện "Lưu Toàn dâng bí" có ghi lại trong Liêu Trai Chí Dị của Bồ Tùng Linh.

Tùy Đường Diễn Nghĩa
Ngụy Trưng là nhân vật xuất hiện trong rất nhiều tiểu thuyết lịch sử, chuyển thể thành nhiều phim điện ảnh và phim truyền hình, trong đó có tác phẩm "Tùy Đường Diễn Nghĩa" của Chử Nhân Hoạch. Đây là tác phẩm kể về các sự kiện lịch sử cùng các anh hùng trong thời Tùy mạt Đường sơ đến hết đời vua Đường Minh Hoàng.

Ngụy Trưng trong Tùy Đường Diễn Nghĩa xuất hiện lần đầu ở Chương 10: "Miếu Đông Nhạc anh hùng mắc bệnh, Trang Nhị Hiền tri kỷ giải lòng". Trong chương này, Ngụy Trưng được giới thiệu là đạo sĩ trụ trì miếu Đông Nhạc (ngoài thành Lộ Châu), quê ở Khúc Thành, từ nhỏ đã tinh thông bách gia chư tử, thiên văn địa lý, binh pháp Tôn Tử, Ngô Khởi đều thuộc làu, thích kết giao với hào kiệt thiên hạ. đã cứu được Tần Thúc Bảo đương lúc hoạn nạn, đói rét. Sau đó Ngụy Trưng cùng Tần Thúc Bảo kết giao được với trang chủ Nhị Hiền trang là Đơn Hùng Tín, cùng mưu nghiệp bá, dấy binh chống nhà Tùy.

Gia đình

 Tổ phụ: Ngụy Chiêu (魏钊)
 Phụ thân: Ngụy Uyển (魏琬), tự Trường Hiền (长贤), Bắc Tề Truân Lưu Huyện lệnh
 Thê tử: Hà Đông Bùi thị (河东裴氏)
 Con cháu:
 Trưởng tử: Ngụy Thúc Ngọc (魏叔玉), Phò mã, Quang lộc Thiếu khanh
 Ngụy Ưng (魏膺), Bí thư thừa, Trịnh quốc công (郑国公)
 Nhị tử: Ngụy Thúc Du (魏叔瑜), Binh bộ Lang trung
 Ngụy Hiến (魏献)
 Ngụy Hoa (魏华), Lễ bộ Thị lang
 Ngụy Chiêm (魏瞻), Giá bộ Lang trung
 Tam tử: Ngụy Thúc Uyển (魏叔琬)
 Tứ tử: Ngụy Thúc Lân (魏叔璘)

Xem thêm
 Lý Mật
 Đường Thái Tông

Tham khảo
Triệu Kiếm Mẫn (2008), Kể chuyện Tùy Đường, Nhà xuất bản Đà Nẵng

 Đường thư, quyển 71
 Tân Đường thư, quyển 97
 Tư trị thông giám, quyển 184, 185, 186, 187, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198.

Chú thích

Tham khảo

Nhân vật Tây du ký
Sinh năm 580
Mất năm 643
Nhân vật chính trị nhà Đường
Nhà sử học thời Đường
Chính khách từ Hình Đài


title: Paroxystoglossa mimetica

text:
Paroxystoglossa mimetica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Paroxystoglossa
Động vật được mô tả năm 1950


title: Lithi hydroxide

text:
Lithi hydroxide (công thức hóa học: LiOH) là một chất kiềm có tính ăn mòn. Nó là một chất rắn kết tinh màu trắng, ưa ẩm. Nó hòa tan trong nước và hòa tan nhẹ trong etanol. Nó có sẵn ở quy mô thương mại dưới dạng khan hay ngậm một phân tử nước (monohydrat).

Phản ứng
Là một base nên nó có thể phản ứng với các axít để tạo ra muối và nước, chẳng hạn:
LiOH (dd) + HCl (dd) → LiCl (dd) + H2O (l)
hay
LiOH (dd) + HF → LiF + H2O
LiF thể hiện tính base, vì thế nó đổi màu của giấy quỳ đỏ thành màu xanh.
Nó cũng phản ứng với một số oxit axit, như SO2, CO2, tạo thành muối tương ứng, chẳng hạn:
2LiOH + CO2 → Li2CO3 + H2O
2LiOH + SO2 → Li2SO3 + H2O
LiOH + CO2 → LiHCO3
LiOH + SO2 → LiHSO3
Dạng monohydrat mất nước ở nhiệt độ 100–110 ℃.

Ứng dụng
Lithi hydroxide được sử dụng trong các thiết bị lọc carbon dioxide để tinh chế các dạng khí hay không khí. Nó cũng được sử dụng như là môi trường truyền nhiệt hay chất điện giải trong pin/ắc quy, và như là chất xúc tác cho quá trình polyme hóa. Nó cũng được sử dụng trong công nghiệp gốm sứ, sản xuất các hợp chất khác của lithi và trong este hóa, đặc biệt cho lithi stearat (chất được sử dụng như là chất bôi trơn mục đích chung do nó hữu ích kể cả đối với nhiệt độ cao hay thấp và khả năng chống nước cao của nó).

Lithi hydroxide được sử dụng trong các hệ thống tinh lọc khí thở cho các tàu vũ trụ (Các hộp nhỏ chứa lithi hydroxide trong các khối LM và CM (sau khi biến đổi) cho các nhà du hành vũ trụ của Apollo 13), các tàu ngầm và các thiết bị thở để loại bỏ carbon dioxide từ khí thở ra bằng cách tạo ra lithi cacbonat và nước. Dạng hydroxide khan được ưa chuộng hơn do có khối lượng nhỏ hơn và sản sinh ít nước hơn trong các hệ thống cung cấp khí thở của tàu vũ trụ. 1 gam lithi hydroxide khan có thể loại bỏ 450 cm³ khí carbon dioxide.

Sản xuất
Lithi hydroxide có thể được sản xuất bằng cách hòa tan lithi hay lithi oxit trong nước. Phản ứng như sau:
2Li + 2H2O → 2LiOH + H2↑
Li2O + H2O → 2LiOH
LiOH là một base mạnh.

Do lithi phản ứng nhanh (nhưng không mãnh liệt) với nước nên các loại ắc quy lithi cần phải đặt xa nơi có nước.

Trong công nghiệp, lithi hydroxide được sản xuất trong phản ứng trao đổi giữa lithi cacbonat và calci hydroxide:
Li2CO3 + Ca(OH)2 → 2LiOH + CaCO3↓

Xem thêm
Natri hydroxide
Kali hydroxide

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0913 (khan)
Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0914 (monohydrat)

Base
Hợp chất lithi


title: Cnestispa flavieps

text:
Cnestispa flavieps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Cnestispa


title: Cateus

text:
Cateus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2001 bởi Platia & Gudenzi.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Cateus diehli Platia & Gudenzi, 2001
 Cateus merkli Platia & Gudenzi, 2001
 Cateus nylanderi Platia & Gudenzi, 2001
 Cateus pendleburyi Platia & Gudenzi, 2001
 Cateus philippinus Platia & Gudenzi, 2001
 Cateus risiei Platia & Gudenzi, 2001

Chú thích

Tham khảo

Pomachiliini


title: Rodolphia

text:
Rodolphia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Rodolphia hombergi  Le Cerf, 1911

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Chaetopteryx rugulosa

text:
Chaetopteryx rugulosa là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Chaetopteryx


title: Lacon kushihige

text:
Lacon kushihige là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: -0

text:
−0 là biểu diễn của số âm không (0) (tiếng Anh: negative zero) - một con số tồn tại trong máy tính, phát sinh do một số phương pháp biểu diễn số nguyên âm và hầu hết các phương pháp biểu diễn số chấm động (floating point).

Có nhiều phương pháp được sử dụng để biểu diễn số âm trong máy tính. Trong những phương pháp đó, có một số phương pháp làm cho số không có thể được biểu diễn ở hai dạng: một dạng có dấu (−) và một dạng không dấu (+). Số âm không là dạng biểu diễn có dấu của số không.

Toán học không có định nghĩa tương đương về số âm không. Do đó, −0 và 0 là hoàn toàn như nhau. Trong các khoa học khác, −0 có thể được sử dụng để biểu thị một số lượng nhỏ hơn không, nhưng không đáng kể, nên không thể làm tròn thành một con số có nghĩa.

Biểu diễn
Với số nguyên (xét mẫu 8 bit), phương pháp dấu lượng (sign-and-magnitude) biểu diễn số âm không sang hệ nhị phân thành 10000000;với phương pháp biểu diễn số bù 1 (one's complement), con số đó là 11111111.
Với chuẩn số chấm động IEEE 754 số âm không được biểu diễn theo cách sau:
Tất cả các bit biểu diễn độ lớn của số, bao gồm phần nằm trước (phần định trị, tiếng Anh: mantissa) và phần nằm sau (phần mũ, tiếng Anh: exponent) dấu chấm thập phân, đều là 0.
Bit dấu là 1.

Hiện nay, phương pháp biểu diễn số nguyên âm thông dụng nhất là phương pháp biểu diễn số bù 2 (two's complement). Phương pháp bù 2 không làm phát sinh số âm không. Đây là lý do khiến nó được sử dụng rộng rãi, vì nhờ chỉ có một dạng biểu diễn cho số không, các phép toán có thể được thực hiện dễ dàng hơn.

Tính chất và cách sử dụng
Trong các ngôn ngữ lập trình như C, C#, C++, Java, ta có thể thu được số âm không khi thực hiện một số biểu thức tính toán đặc biệt. Tuy số âm không (−0) và số dương không (+0) là hai số khác nhau, nhưng với các ngôn ngữ này, chúng sẽ bằng nhau khi thực hiện phép so sánh. Do đó, cần chú ý rằng, ta không thể dùng đoạn mã sau (Java) để xác định xem một số có phải là số −0 hay không?

 // Giả sử giá trị của a là −0 và b là +0
 if (a < b)
 {
 System.out.println("a là số âm không");
 }

Khi cần xác định xem một số có phải là số âm không hay không, ta có thể sử dụng hàm CopySign() định nghĩa bởi chuẩn IEEE 754. Ta dùng hàm này để sao chép dấu của số −0 sang một số khác không, rồi xác định dấu của −0 thông qua số này.

Ta cũng có thể sử dụng phép chia để phân biệt số âm không và số dương không:
  (x là số dương)
  (x là số dương)

Dưới đây là một số kết quả của các phép toán có số âm không:
  (x là số dương)
  (x là số âm)
  (x là số âm)

  (x là số dương)

Sử dụng số âm không trong khoa học
Trong khí tượng học, để tiện thống kê, người ta có sử dụng số âm không. Số âm không được sử dụng để biểu diễn nhiệt độ dưới không nhưng chưa đủ nhỏ để có thể làm tròn thành −1. Ví dụ: giả sử nhiệt độ đo được là −0,2. Rõ ràng, đây là nhiệt độ dưới không. Vì việc quan sát những nhiệt độ nhỏ hơn không rất quan trọng nên ta không thể làm tròn −0,2 thành 0. Hơn nữa, ta cũng không thể làm tròn −0,2 thành −1. Lúc đó, người ta sử dụng −0.

Chú thích

Liên kết ngoài

 a decimal floating point specification that includes negative zero
 the changes in the Fortran SIGN function in Fortran 95 to accommodate negative zero
 JScript's floating point type with negative zero by definition
 representation of negative zero in the Java virtual machine
 how to handle negative zero when comparing floating-point numbers
 one's complement numbers on the UNIVAC 1100 family computers

Số học máy tính
0 (số)


title: Prometopus

text:
Prometopus là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Prometopus albistigma (Swinhoe, 1904)
 Prometopus asahina (Kobes, 1985)
 Prometopus inassueta Guenée, 1852
 Prometopus flavicollis Leech

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Prometopus at funet

Hadeninae


title: Bàu Trắng

text:
Bàu Trắng (hay Bàu Cát, Bạch Hồ, Bàu Sen) là một hồ nước ngọt ở tỉnh Bình Thuận, cách thành phố Phan Thiết khoảng 62 km về hướng Đông Bắc, thuộc thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng, huyện Bắc Bình (trước đây thuộc xã Bình Nhơn, huyện Hòa Đa cũ).

Lịch sử
Theo truyền thuyết nơi đây là một hồ lớn, sau người dân đắp đập cát chạy vắt ngang hồ để đi qua. Hồ lớn này từ đó bị chia thành 2 phần: tiểu hồ và đại hồ. Do "Bàu" trong tiếng địa phương nghĩa là "hồ" nên từ rất lâu, người địa phương đã gọi là tiểu hồ là Bàu.

Năm 1867 khi Hồ Chí Thông đi ngang qua đây, thấy cảnh đẹp của Bàu Trắng mà cụ gọi là "Bạch Hồ". "Bạch Hồ" bắt đầu xuất hiện trong thơ của Nguyễn Thông và cũng từ đó trở thành tên mà giới thi nhân gán cho Bàu Trắng.

Miêu tả

Bàu Trắng chia thành 2 phần bởi một đồi cát vắt ngang qua. Nhân dân ở đây từ xưa đã gọi là Bàu Ông và Bàu Bà. Bàu bà rộng hơn Bàu Ông và chứa lượng nước nhiều hơn. Độ sâu của Bàu Bà là 19m vào mùa mưa. Xung quanh Bàu Bà trồng rất nhiều sen. Sen được cư dân trồng với mục đích thu hoạch hạt và ngó. Chính vì việc trồng sen tại khu vực này khiến cho cảnh quan thêm phần đặc sắc.

Bàu Ông
Nhỏ hơn Bàu Bà, thế nhưng có một con đê ngăn cách giữa 2 hồ lại. Bàu ông nước cạn hơn và không ngọt bằng Bàu Bà

Di tích khác
Đền thờ nữ thần Yana ở phía nam Bàu Trắng, vị thần được người Chăm tin rằng đã mang đến nguồn nước cho con người và động vật rừng ở đây trong những mùa khô hạn.
Cách Hòn Rơm khoảng 15 km, đi theo con đường hướng đến Bàu Trắng sẽ có 1 ngã 3, rẽ phải (phía bên trái đi Bàu Trắng), chạy thẳng hết đường sẽ thấy Hòn Hồng. Ở đây có thể câu cá lúc đêm hay ngày đều được, chỉ cần chờ nước lên cao vì ta chỉ có thể câu trên bãi cát, phía trước là vùng trũng, nước khá sâu. Cá đây chủ yếu là cá tráp (cá hanh), cá vồ...

Đường đến Bàu Trắng
Để đến Bàu Trắng, du khách có thể đi bằng hai đường: đi xe Jeep từ Hòn Rơm - 12 km, (giá khoảng 400.000 đồng 1 xe đi được 3-4 người), hoặc từ thành phố Phan Thiết theo Quốc lộ 1 đến thị trấn Lương Sơn, có ngã ba, rẽ phải chừng 18 km là đến nơi.
Nếu xuất phát từ Hòn Rơm, khách có thể cho xe chạy dọc theo đường đến Mũi Né, qua chợ Mũi Né, Đồi Hồng cứ thế chạy dọc bãi biển. Xe chạy khoảng một tiếng đồng hồ từ Mũi Né là vào tới Bàu Sen.
Còn nếu đi theo hướng Lương Sơn, du khách sẽ băng qua những ngọn đồi trọc, lúc lên cao, lúc xuống thấp, xuyên qua các cánh rừng sò đo, rừng dừa xanh mướt trên những động cát trắng thơ mộng.

Giá trị
Bàu Trắng không chỉ là nơi cung cấp nước ngọt mà còn là thắng cảnh đẹp ở khu vực Hòa Thắng-Bắc Bình. Thế nhưng, tại Mũi Né nhộn nhịp với nhiều resort và các bãi tắm đẹp thì trái lại Bàu Trắng còn rất hoang sơ và chưa được khai thác. Thế nhưng, chính vẻ đẹp hoang sơ đó cùng với những đụn cát trải dài khiến cho nơi đây trở thành một trong những nơi dành cho du khách trổ tài nhiếp ảnh.

Liên kết ngoài
Bàu trắng
Website của Phan Thiết

Bắc Bình
Địa lý Bình Thuận


title: Cá sấu nước ngọt (định hướng)

text:
Cá sấu nước ngọt có thể là:
Cá sấu mũi dài
Cá sấu Xiêm


title: Stéphanie của Monaco

text:
Thân vương nữ Stéphanie của Monaco, Nữ Bá tước Polignac (Stéphanie Marie Elisabeth Grimaldi, hay Stephanie de Monaco, sinh 1965) là con gái út của Thân vương Monaco Rainier III và Vương phi Grace Kelly, sinh ngày 1 tháng 2 năm 1965. Ngoài công việc của hoàng tộc, cô còn là nữ ca sĩ, nhà thiết kế thời trang và người mẫu nổi tiếng.

Tiểu sử và sự nghiệp
Hồi còn đi học, cô học khiêu vũ và piano, tham gia thi thể dục dụng cụ và cưỡi ngựa. Grace Kelly, mẹ cô, đã mô tả cô là một "cô gái ấm áp, tươi sáng, vui tính, thông minh và có năng lực" và là một "vận động viên giỏi".

Sự nghiệp thời trang
Năm 1983, Stéphanie bắt đầu học việc tại Christian Dior dưới sự chỉ đạo của nhà thiết kế chính Marc Bohan, sau khi bình phục sau tai nạn đã cướp đi sinh mạng của mẹ cô. Năm sau, cô ra mắt với tư cách người mẫu trên tạp chí haute couture của Tây Ban Nha là ¡Hola !, nơi cô đã xuất hiện trở lại vào năm 1990. Năm 1985, hình của Stéphanie xuất hiện trên tạp chí Vogue Đức và ấn bản Vanity Fair của Mỹ. Năm 1986, cô trở thành người phát ngôn của hệ thống làm đẹp Thụy Sĩ La Prairie, cùng năm đó cô cũng xuất hiện trên trang bìa tạp chí Vogue Pháp. Cũng trong năm này, Stéphanie hợp tác với Alix de la Comble, người mà cô đã gặp trong thời gian thực tập tại Dior, để cùng tung ra dòng đồ bơi Pool Position. Buổi trình diễn thời trang để giới thiệu dòng sản phẩm, được tổ chức tại Câu lạc bộ Thể thao ở Monaco với sự tham dự của Hoàng tử Rainier III, Hoàng tử Albert II và Công chúa Caroline, là một sự kiện lớn được truyền thông trên toàn thế giới đưa tin. Năm 1989, Stéphanie tung ra loại nước hoa mang tên mình.

Sự nghiệp âm nhạc
Bên cạnh sự nghiệp thời trang, cô còn có sự nghiệp âm nhạc nổi bật. Tháng 2 năm 1986, Stéphanie tự sản xuất và phát hành đĩa đơn đầu tiên của mình với nhãn hiệu Carrere của Pháp, dưới sự sản xuất của Yves Roze. Bài hát "Ouragan" và bản tiếng Anh "Irresistible" đều là những bản hit quốc tế, được báo cáo bán được hơn 2 triệu bản. "Ouragan" là một trong những đĩa đơn bán chạy nhất ở Pháp mọi thời đại, vào top 10 của bảng xếp hạng quốc tế. Cùng năm, album Besoin, được phát hành dưới tên Stéphanie ở một số quốc gia, đã bán được hơn 1,5 triệu bản, với 100.000 bản ở Pháp. Đĩa đơn "Flash", cũng như phiên bản tiếng Anh "One Love to Give", cũng đạt được thành công trên khắp châu Âu. Tháng 1 năm 1987, Stéphanie phát hành đĩa đơn "Young Ones Everywhere", hợp tác cùng UNICEF.

Cùng năm, Stéphanie chuyển đến Los Angeles để thu âm một album mới. Tuy nhiên, cô phải mất 5 năm để có thể phát hành nó. Năm 1991, cô đã có chuyến lưu diễn, bao gồm buổi biểu diễn tại The Oprah Winfrey Show. Stéphanie sau đó kết thúc sự nghiệp âm nhạc của mình sau khi thu âm "In the Closet" với Michael Jackson cho album Dangerous. Bài hát đã trở thành một hit trên toàn thế giới và lọt vào top 10 tại Hoa Kỳ nhưng Stéphanie được ghi nhận trong đĩa đơn với bí danh "Mystery Girl" và sự tham gia của cô trong bài hát đã không được tiết lộ cho đến một vài năm sau đó. Cô trở lại ca hát một thời gian ngắn vào năm 2006, khi thu âm "L'Or de nos vies", một đĩa đơn từ thiện, cùng với quỹ Fight AIDS của cô.

Tước hiệu và tên gọi
Tháng 2 năm 1965 – nay: Her Serene Highness Thân vương nữ Stéphanie của Monaco

Xem thêm

  Sur le site du Palais Princier de Monaco

Thân vương nữ Monaco
Nữ ca sĩ Monaco
Nữ người mẫu Monaco
Vương tộc Grimaldi
Nhạc sĩ nhạc dance
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS


title: Melanotus wittmeri

text:
Melanotus wittmeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Thạch Bình, Nho Quan

text:
Thạch Bình là một xã miền núi nằm ở huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thạch Bình cách trung tâm thành phố Ninh Bình 32 km, có vị trí địa lý:
Phía Nam giáp xã Phú Sơn và xã Gia Tường
Các phía còn giáp tỉnh Hòa Bình.

Xã Thạch Bình có diện tích 24,57 km², dân số năm 2019 là 9.992 người, mật độ dân số đạt 407 người/km².

Đây là xã có diện tích lớn thứ 7 Ninh Bình, sau các xã Cúc Phương, Kỳ Phú, Quang Sơn, Phú Long, Yên Đồng, Gia Hòa.

Đây cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình.

Lịch sử
Xã được thành lập theo quyết định số 199/QD ngày 22/7/1964 trên cơ sở tách từ xã Lạc Hồng.

Văn hóa

Lễ hội Sắc Bùa
Lễ hội Sắc Bùa là một lễ hội riêng có của đồng bào dân tộc Mường. Lễ hội được tổ chức để mừng năm mới, thường diễn xướng rộng lớn với số người tham gia đông. Phường bùa gồm 1 đội cồng có từ 10 đến 18 chiếc do một cồng mẹ làm lệnh, xung quanh là những người tham gia hội, các bên hát chúc tụng nhau trên nền nhạc của đội cồng. Sự kết hợp tinh tế vừa hát vừa có nền nhạc cồng chiêng và các trò chơi dân gian kèm theo như đẩy gậy, đi kheo, ném còn…, tạo ra không khí vui tươi, phấn khởi cho những người tham gia. Tất cả diễn xướng của hội đều được dùng bằng ngôn ngữ riêng của dân tộc Mường.

Làng hoa Thạch Bình
Thạch Bình là xã có nhiều làng hoa nổi tiếng như: làng hoa Lạc Bình, làng hoa Vệ Chùa, làng hoa Đồi Dài, làng hoa thôn Lải. Diện tích trồng hoa của xã năm 2013 đạt khoảng 5 ha cung cấp cho thị trường Ninh Bình, Hòa Bình, nam Hà Nội. Các loài hoa thế mạnh của làng hoa Thạch Bình là cúc, dơn, huệ,...

Chú thích

Tham khảo


title: Johnny & Associates

text:
Johnny & Associates, Inc. (株式会社ジャニーズ事務所 Kabushikigaisha Janīzu Jimusho) là một công ty quản lý nghệ sĩ của Nhật Bản được thành lập bởi Johnny Kitagawa vào năm 1962. Johnny & Associates huấn luyện và phát triển các nhóm thần tượng nam, được biết đến là "Johnny's" (ジャニーズ Janīzu) tại Nhật Bản.

Lịch sử

1962-1989: Những năm đầu
Năm 1962, Kitagawa thành lập nhóm đầu tiên có tên là Johnnys, và mãi đến năm 1968 họ mới giành được thành công thật sự đầu tiên với Four Leaves. Từ đó, Kitagawa đã hình thành nhiều ca sĩ hát đơn nổi tiếng, như Kondo Masahiro, với bài hát "Orokamono" (愚か者) chiến thắng giải thưởng thu âm Nhật Bản trong lễ trao giải ngành thu âm Nhật Bản lần thứ 29; hay Genji Hikaru, người đầu tiên trong nhóm Johnnys có 3 đĩa đơn đứng ở các vị trí cao nhất trong bảng xếp hạng hàng năm của Oricon.

2010 đến nay
Ngày 19 tháng 11 năm 2010, Kondo Masahiro đã giành giải thưởng cho "trình diễn bài hát tốt nhất" tại lễ trao giải nhành thu âm Nhật Bản lần thứ 52, trở thành người đầu tiên của công ty chiến thắng giải thưởng trong lễ trao giải ngành thu âm Nhật Bản trong vòng 20 năm kể từ Ninja.

Công ty thông báo rằng họ sẽ tổ chức một dự án từ thiện có tên "Marching J" nhằm tạo quỹ hỗ trợ cho những nạn nhân của trận động đất Touhoku, với sự tham gia của SMAP, Tokio, Kinki Kids, V6, Arashi, Tackey and Tsubasa, NEWS, Kanjani8, KAT-TUN và Hey! Say! JUMP. Phần đầu tiên sẽ được diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 4 tại Tokyo.

Các nghệ sĩ hiện tại
{| class="wikitable sortable" border="1"
|-
! width="60" | Năm debut
! width="80" | Tên nghệ sĩ
! width="20" | Số thành viên
! width="80" | Nhóm trưởng
! width="80" |
|-
| align=center | 1980
| align=center | Masahiko Kondo
| align="center" |
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 1985
| align=center | Shōnentai
| align=center | 3
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Nishikiori Kazukiyo
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 1994
| align=center | TOKIO
| align=center | 5→4→3
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Joshima Shigeru
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 1995
| align=center | V6
| align=center | 6
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Sakamoto Masayuki
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 1997
| align=center | KinKi Kids
| align=center | 2
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 1999
| align=center | Arashi
| align=center | 5
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Ohno Satoshi
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2002
| align=center | Tackey & Tsubasa
| align=center | 2
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2003
| align=center | NEWS
| align="center" | 9→8→7→6→4→3
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Keiichiro Koyama
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2004
| align=center | Kanjani8
| align="center" | 8 → 7 → 6 → 5
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2006
| align=center | KAT-TUN
| align="center" | 6 → 5 → 4→3
| align=center bgcolor=#D3D3D3 |
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2006
| align=center | Tegomass
| align=center | 2
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Vào ngày 19 tháng 6 năm 2020, Tegoshi Yuya đã chấm dứt hợp đồng với Johnny & Associates và kết thúc hoạt động với NEWS, đồng thời giải tán Tegomass
|-
| align=center | 2007
| align=center | Hey! Say! JUMP
| align="center" | 10 → 8
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Yabu Kouta
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2010
| align=center | NYC
| align=center | 3
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Yamada Ryosuke
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align="center" | 2011
| align=center | Yamashita Tomohisa
| align=center | Solo
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align="center" bgcolor="#D3D3D3" | Nguyên là nhóm trưởng của NEWS. Sau đó rời khỏi nhóm và bắt đầu solo
|-
| align=center | 2011
| align=center | Kis-My-Ft2
| align=center | 7→6
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Hiromitsu Kitayama
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2011
| align=center | Sexy Zone
| align=center | 5→4
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Nakajima Kento
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2012
| align=center | A.B.C-Z
| align=center | 5
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2014
| align=center | Johnny's WEST
| align=center | 7
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | -
|-
| align=center | 2018
| align=center | King & Prince
| align=center | 6 → 5→2
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Yuta Kishi (2023)
| align=center bgcolor=#D3D3D3 | Ngày 22 tháng 5 năm 2023, 3 thành viên là Hirano Sho, Kishi Yuta và Jinguji Yuta sẽ rời khỏi King & Prince. 23 tháng 5 năm 2023, King & Prince sẽ tiếp tục với 2 thành viên là Nagase Ren và Takahashi Kaito
|-
| algin=center | 2020
| algin=center | snow man
| algin=center | 9
| algin=center bgcolor=#D3D3D3 | Hikaru Iwamoto
|-
| algin=center | 2020
| algin=center | sixtones
| algin=center | 6
| algin=center bgcolor=#D3D3D3 | Yugo Kochi
|-
| algin=center | 2021
| algin=center | Naniwa danshi
| algin=center | 7
| algin=center bgcolor=#D3D3D3 | Ohashi Kazuya
|-
| algin=center | 2022
| algin=center | Travis Japan
| algin=center | 7
| algin=center bgcolor=#D3D3D3 | Kaito Miyachika
|-

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website tiếng Nhật chính thức
Website châu Á chính thức  (tiếng Hàn và tiếng Trung Quốc)

Công ty quản lý tài năng Nhật Bản
Hãng ghi âm Nhật Bản
J-pop


title: 1876 Napolitania

text:
1876 Napolitania (1970 BA) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 31 tháng 1 năm 1970 bởi C. Kowal ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1876 Napolitania

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1970


title: Điệt Bộ

text:
Điệt Bộ (, chữ Hán phồn thể: 迭部縣, chữ Hán giản thể: 迭部县, âm Hán Việt: Điệt Bộ huyện) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Cam Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 5108 ki-lô-mét vuông, dân số 56.400 người. Huyện này có 54% diện tích là rừng bao phủ, là nơi sinh sống của gấu trúc. Hiện ở đây có khu bảo tồn gấu trúc.

Khí hậu

Tham khảo

 Andreas Gruschke: The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces: Amdo - Volume 2. The Gansu and Sichuan Parts of Amdo, White Lotus Press, Bangkok 2001.
 Tsering Shakya: The Dragon in the Land of Snows. A History of Modern Tibet Since 1947, London 1999, ISBN 0-14-019615-3

Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Cam Nam, Cam Túc


title: Chiatra

text:
Chiatra  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 8,22 km², dân số năm 1999 là 190 người. Khu vực này có độ cao trung bình 408 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Cordobilla de Lácara

text:
Cordobilla de Lácara là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 1023 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: 7708 Fennimore

text:
7708 Fennimore (1994 GF9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 4 năm 1994 bởi S. Ueda và H. Kaneda ở Kushiro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7708 Fennimore

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Hypobapta percomptaria

text:
Hypobapta percomptaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Úc, bao gồm Nam Úc, New South Wales, Queensland, Victoria và Tasmania.

Sải cánh dài khoảng 50 mm. Con trưởng thành có màu nâu xám với các tuyến gợn sóng. Các tiêu bản từ Tasmania có màu nhạt hơn các tiêu bản ở đại lục.

Ấu trùng ăn Eucalyptus. Ấu trùng non màu nâu với đầu và đuôi màu đỏ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1857
Hypobapta


title: Đại chủng viện Sao Biển

text:
Đại chủng viện Sao Biển là một trong 8 chủng viện của Giáo hội Công giáo Rôma ở Việt Nam. Cơ sở hiện nay của chủng viện tọa lạc tại 60 đường Lý Nam Đế, phường Phước Long, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Tên gọi "Sao Biển" là chỉ về danh hiệu Đức Mẹ Sao Biển (Stella Maris) của Maria, lấy hình tượng sánh ví như Sao Kim (còn gọi là "sao mai" hoặc "sao hôm", chứ không phải loài sao biển sống ở đại dương).

Tiền thân của Đại Chủng viện hiện nay là Tiểu chủng viện Sao Biển, được thành lập năm 1958, với cơ sở nằm cạnh bờ biển trong địa giới Giáo xứ Thanh Hải, Nha Trang. Ngày 1 tháng 6 năm 1979, cơ sở Chủng viện bị chính quyền Việt Nam đóng cửa và trưng dụng theo chính sách trưng dụng nhà cửa sau chiến tranh.

Năm 1980, với chính sách thoáng hơn đối với Công giáo, Chính phủ Việt Nam bắt đầu cho phép mở lại các Chủng viện. Tuy nhiên, cơ sở cũ của Tiểu Chủng viện Sao Biển đã được sử dụng làm trường sở cho trường Cao đẳng Văn hoá, Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang. Vì vậy Chủng viện phải chuyển về địa điểm mới tại Giáo xứ Phước Hải, Nha Trang, và được nâng lên thành Đại chủng viện. Ngày 31 tháng 12 năm 1991, Giám mục Nha Trang Phaolô Nguyễn Văn Hòa chủ sự Lễ Khai trương Đại Chủng viện Sao Biển mới, với mục đích đào tạo linh mục cho Giáo phận Nha Trang, Giáo phận Quy Nhơn và Giáo phận Ban Mê Thuột.

Tham khảo

S
Khánh Hòa


title: Luperomorpha fulvicornis

text:
Luperomorpha fulvicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Luperomorpha


title: Afromelittia occidentalis

text:
Afromelittia occidentalis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo, Nam Phi và Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Afromelittia
Động vật Cộng hòa Congo


title: Triaenodes boettcheri

text:
Triaenodes boettcheri là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Triaenodes


title: Mục sư

text:
Mục sư là một trong những chức danh chính của các giáo sĩ trong các Hội thánh của đạo Tin Lành.

Chức năng chính của mục sư là giảng kinh thánh và quản trị Hội thánh cơ sở. Để được bổ nhiệm là mục sư họ là người đã tốt nghiệp trường Kinh thánh, được bổ chức truyền đạo ít nhất hai năm và được Hội đồng phong mục sư phong chức

Theo giới luật của Tin Lành, mục sư là người chăn chiên nhưng không có quyền thay mặt Chúa Kitô ban phúc, xá tội. Và giới luật cũng không áp dụng luật độc thân cho mục sư.

Xem thêm
Linh mục
Phó tế (chấp sự)

Tham khảo

Tin Lành
Chức danh giáo hội


title: Hylaeus azorae

text:
Hylaeus azorae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1992


title: (You Drive Me) Crazy

text:
"(You Drive Me) Crazy" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears nằm trong album phòng thu đầu tay của cô, ...Baby One More Time (1999). Được viết lời và sản xuất bởi Max Martin, Per Magnusson và David Kreuger, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Jörgen Elofsson, nó được phát hành như là đĩa đơn thứ ba trích từ album vào ngày 23 tháng 8 năm 1999 bởi Jive Records. Bài hát được phối lại bởi Martin và Rami Yacoub cho nhạc phim của bộ phim hài lãng mạn năm 1999 Drive Me Crazy. Đây là một bản teen pop, với nội dung về một người phụ nữ điên rồ trong tình yêu, tuyên bố rằng "tình yêu giữ cô ấy cả đêm". Nó nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ ca ngợi sự đơn giản nhưng thu hút của nó và ghi nhận nhiều điểm tương đồng với đĩa đơn đầu tay của Spears, "...Baby One More Time".

"(You Drive Me) Crazy" là một đĩa đơn thành công về mặt thương mại, lọt vào top 10 trên các bảng xếp hạng tại 17 quốc gia. Ở Vương quốc Anh, bài hát trở thành đĩa đơn thứ ba liên tiếp của Spears vươn đến top 5, trong khi nó đạt đến vị trí thứ 10 trên Billboard Hot 100. Video ca nhạc của bài hát do Nigel Dick làm đạo diễn, trong đó Spears hoá thân thành một bồi bàn tại một câu lạc bộ, và nhảy múa cùng nhiều nữ tiếp viên khác. Video được công chiếu trên chương trình Making the Video của MTV, với sự tham gia góp mặt đặc biệt của diễn viên Melissa Joan Hart và Adrian Grenier. Để quảng bá cho bài hát, Spears đã trình diễn "(You Drive Me) Crazy" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải khác nhau. Nó cũng xuất hiện trong danh sách trình diễn của 5 chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của cô.

Danh sách track và định dạng
Đĩa CD tại châu Âu
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] — 3:16
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] {bản không lời} — 3:16

Đĩa CD maxi tại Úc và châu Âu
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] — 3:16
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] {bản không lời} — 3:16
"I'll Never Stop Loving You" — 3:41

Đĩa CD maxi tại Nhật Bản
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] — 3:20
"I'll Never Stop Loving You" — 3:44
"...Baby One More Time" (Davidson Ospina Chronicles Dub) — 6:34
"Sometimes" (Soul Solution Drum Dub) — 3:32
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] {bản không lời} — 3:19
"Sometimes" (Thunderpuss 2000 Mix) — 8:03

Đĩa CD maxi tại Vương quốc Anh
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] — 3:16
"(You Drive Me) Crazy" [Spacedust Dark Dub] — 9:15
"(You Drive Me) Crazy" [Spacedust Club Mix] — 7:20

Đĩa đơn cassette
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix!] — 3:16
"I'll Never Stop Loving You" — 3:41

Đĩa than 12"
"(You Drive Me) Crazy" [The Stop Remix] — 3:16
"(You Drive Me) Crazy" [Jazzy Jim's Hip-Hop Mix] — 3:40
"(You Drive Me) Crazy" [bản LP] — 3:17
"(You Drive Me) Crazy" [Pimp Juice's Souled Out 4 Tha Suits Vocal Mix] — 6:30
"(You Drive Me) Crazy" [Mike Ski Dub] — 6:31

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

|-

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Bài hát của Britney Spears
Đĩa đơn năm 1999
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Bài hát trong phim
Bài hát viết bởi Max Martin
Bài hát năm 1998
Đĩa đơn của Jive Records


title: Geranomyia ornatrix

text:
Geranomyia ornatrix là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Manzonia taeniata

text:
Manzonia taeniata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: Noventa Vicentina

text:
Noventa Vicentina là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích  km², dân số là người (thời điểm)

Chú thích

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Carl Sandburg

text:
Carl August Sandburg (6 tháng 1 năm 1878 - 22 tháng 7 năm 1967) là một nhà thơ, nhà văn, nhà thư mục, người sưu tầm văn hóa dân gian Mỹ. Ông được coi là một nhà thơ lớn của Mỹ trong thế kỉ 20.

Tiểu sử
Carl Sandburg sinh ở Galesburg, Illinois trong một gia đình nhập cư người Thụy Điển. Thời trẻ phải làm rất nhiều nghề để kiếm sống. Năm 1898 tham gia đoàn tình nguyện trong Chiến tranh Tây Ban Nha – Mỹ, đi sang Puerto Rico. Khi trở về, học trường Lombard College ở Galesburg. Ở đây ông bắt đầu in những bài thơ đầu tiên. Năm 1902 ông bắt đầu làm báo và tham gia hoạt động chính trị. Năm 1913 Sandburg chuyển đến Chicago, cộng tác với các báo Chicago Daily News và The Day Book. Cũng trong thời gian này thường xuyên in thơ ở tạp chí Thơ và trở thành một nhà thơ nổi tiếng của nước Mỹ.

Ngoài thơ ca, sự nghiệp văn xuôi của Sandburg cũng rất đồ sộ. Ông đặc biệt nổi tiếng với các tập sách viết về Abraham Lincoln, về chiến tranh và các tập sách biên soạn, sưu tầm những bài hát của dân gian. Carl August Sandburg được tặng giải Pulitzer cho tác phẩm lịch sử và giải Grammy.

Tác phẩm
Chicago Poems (Những bài thơ Chicago, 1916), thơ
Cornhuskers (Người thu hoạch ngô, 1918), thơ
Chicago Race Riots (Những cuộc bạo loạn sắc tộc ở Chicago: Walter Lippmann viết lời giới thiệu, 1919), văn xuôi
Smoke and Steel (Khói và thép, 1920), thơ
Rootabaga Stories (Những câu chuyện Rootabaga, 1920), tập truyện thiếu nhi (8 truyện)
Rootabaga Pigeons (Bồ câu Rootabaga, 1923), truyện thiếu nhi
Selected Poems (Thơ tuyển. 1926), thơ
Abraham Lincoln: The Prairie Years (Abraham Lincoln: Những năm thơ ấu, 1926)
The American Songbag (Túi bài ca nước Mỹ, 1927), thơ dân gian
Songs of America (Những bài ca của nước Mỹ, 1927), thơ dân gian
Good Morning, America (Chào nước Mỹ, 1928), thơ
Early Moon (Trăng non, 1930), thơ
Potato Face (Gương mặt khoai tây, 1930), truyện thiếu nhi
Mary Lincoln: Wife and Widow (Mary Lincoln: Người vợ và goá phụ, 1932), sách tiểu sử
The People, Yes (Nhân dân, Vâng, 1936), thơ
Abraham Lincoln: The War Years (Abraham Lincoln: Những năm chiến tranh, 1939), sách tiểu sử
Remembrance Rock (Đá của ký ức, 1948), tiểu thuyết
The New American Songbag (Túi bài ca mới của nước Mỹ, 1950), thơ dân gian
Complete Poems (Tuyển tập thơ, 1950), thơ
Always the Young Strangers (Mãi mãi là những người xa lạ trẻ trung, 1953), tự truyện
Selected poems of Carl Sandburg (Thơ tuyển, Rebecca West hiệu đính, 1954), thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Carl Sandburg Home
Carl Sandburg Research Website
Carl Sandburg's birthplace in Galesburg, IL
Sandburg biography at poets.org
Illustrated Carl Sandburg discography
Carl Sandburg Cornhuskers

Nhà thơ Mỹ
Người đoạt giải Pulitzer
Người đoạt giải Grammy
Nhà sử học Mỹ
Sinh năm 1878
Mất năm 1967
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Người viết tiểu sử Mỹ
Nhà văn Chicago
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: Donacia thaiensis

text:
Donacia thaiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Donacia


title: Labrit

text:
Labrit là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 72,18 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 825 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 45 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Labrit trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Labrit


title: Anaplodes

text:
Anaplodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae


title: Saint-Jean-Lachalm

text:
Saint-Jean-Lachalm là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1100 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 281 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeanlachalm


title: Ellipteroides acucurvatus

text:
Ellipteroides acucurvatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hyun Bin

text:
Kim Tae-pyung (sinh ngày 25 tháng 9 năm 1982), thường được biết đến với nghệ danh Hyun Bin, là nam diễn viên người Hàn Quốc.

Anh được biết đến rộng rãi nhờ vai diễn trong bộ phim truyền hình hài lãng mạn My Lovely Sam Soon năm 2005. Kể từ đó, anh đảm nhận nhiều vai chính trong các chương trình truyền hình thành công khác, bao gồm bộ phim giả tưởng lãng mạn Khu vườn bí mật (2010–2011), Memories of the Alhambra (2018–2019) và bộ phim tình cảm lãng mạn Crash Landing On You (2019– 2020). Sự nổi tiếng của Hyun Bin càng được mở rộng khi đóng vai chính trong một loạt thành công phòng vé: Confidential Assignment (2017) và phần tiếp theo năm 2022, The Swindlers (2017), The Negotiation (2018).

Anh ấy là nam diễn viên truyền hình của năm theo bình chọn của Gallup Hàn Quốc vào năm 2011. Thành công của các tác phẩm trên trường quốc tế đã giúp anh trở thành một ngôi sao Hallyu hàng đầu. Anh ấy là một trong những diễn viên được trả lương cao nhất và có ảnh hưởng lớn tại Hàn Quốc. Hyun Bin đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ các nhà phê bình cho màn trình diễn của anh ấy trong bộ phim tình cảm Late Autumn, được chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế Berlin lần thứ 61.

Trong suốt sự nghiệp điện ảnh và truyền hình của mình, anh ấy đã được đề cử cho một số giải thưởng mang tính biểu tượng, bao gồm năm giải thưởng tại Giải thưởng Nghệ thuật Baeksang, và giành được nhiều giải thưởng cho sự công nhận diễn xuất của mình, bao gồm Giải thưởng lớn (Daesang) cho TV tại Giải thưởng Nghệ thuật Baeksang lần thứ 47.

Sự nghiệp

2004–2009: Sự khởi đầu
Hyun Bin ra mắt với tư cách là một diễn viên trong bộ phim truyền hình Bodyguard năm 2003. Sau đó, anh đóng vai chính trong bộ phim sitcom Nonstop 4 và bộ phim tình cảm lãng mạn kỳ quặc Ireland, và ra mắt bộ phim cùng năm trong bộ phim thể thao dành cho giới trẻ Spin Kick. Hyun Bin trở thành ngôi sao với bộ phim hài lãng mạn năm 2005 My Lovely Sam Soon với Kim Sun-a. Bộ phim là một cú hit lớn với rating trung bình hơn 37% và 50,5% cho tập cuối, giúp Hyun Bin giành giải thưởng nhiều giải thưởng lớn tại MBC Drama Awards.

Sau thành công của My Lovely Sam Soon, anh đóng vai chính trong bộ phim đầu tiên của mình với tư cách là một diễn viên chính trong A Millionaire's First Love. Bộ phim được nhiều khán giả tuổi teen đón nhận.

Tuy nhiên, dự án truyền hình tiếp theo, The Snow Queen đã không thành công. Anh bắt đầu chọn nhiều dự án có chiều sâu hơn, như Worlds Within năm 2008 được chắp bút bởi biên kịch Noh Hee-kyung, I Am Happy - bộ phim được chọn trình chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Busan 2008. Năm 2009, anh đã thu hút được sự hoan nghênh phê phán trong vai diễn xã hội học trong Friend, Our Legend.

2010–2013: Sự nổi tiếng trên thế giới
Hyun Bin trải qua sự hồi sinh của sự nổi tiếng vào năm 2010 với Secret Garden cùng bạn diễn Ha Ji Won, một bộ phim giả tưởng lãng mạn được viết bởi Kim Eun-sook. Bộ phim đạt rating hơn 30% và thu hút được nhiều sự quan tâm về thời trang, các câu khẩu hiệu và âm nhạc. Hyun Bin nhận được sự công nhận tại SBS Drama Awards 2010, xuất sắc giành được giải thưởng Daesang cao quý mảng truyền hình tại Giải thưởng nghệ thuật Baeksang lần thứ 47 cho màn diễn xuất của mình. Anh cũng tham gia hát OST của bộ phim với "That Man". Bài hát đạt xếp hạng cao trên các nền tảng âm nhạc của Hàn Quốc.

Năm 2011, Hyun Bin đóng vai chính trong hai bộ phim: Come Rain, Come Shine (một tác phẩm độc lập chia tay tối giản của đạo diễn Lee Yoon-ki) và Late Autumn (đạo diễn Kim Tae-yong). Late Autumn là phiên bản làm lại bằng tiếng Anh của tác phẩm kinh điển Lee Man-hee năm 1966, trong đó Hyun Bin đóng vai một người đàn ông đang yêu một người phụ nữ đang ở tù đặc biệt (nữ diễn viên Trung Quốc Tang Wei). Bộ phim trở thành tác phẩm điện ảnh Hàn Quốc có doanh thu cao nhất được phát hành tại Trung Quốc cho đến nay, thu về hơn  trong hai tuần, điều chưa từng có đối với một melodrama. Anh nhận được đánh giá tốt từ The Hollywood Reporter, trong đó tuyên bố: "Chính Hyun Bin là người gây ấn tượng nhiều vì thể hiện được khía cạnh bảnh bao, tự ái trong tính cách của nhân vật."

Hyun Bin tham gia Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 61, nơi hai bộ phim được chiếu. Anh mô tả vinh dự này là "thành tích hạnh phúc nhất".

Ngày 7 tháng 3 năm 2011, Hyun Bin tình nguyện phục vụ 21 tháng nghĩa vụ quân sự bắt buộc trong Thủy quân lục chiến, được coi là nơi phục vụ khó khăn nhất.  Anh xuất ngũ vào ngày 6 tháng 12 năm 2012 và được ghi nhận là một người lính gương mẫu.

2014–2016: Sự trở lại

Trở lại diễn xuất sau khi thực hiện nghĩa vụ quân sự, Hyun Bin chọn tác phẩm The Fatal Encounter, trong vai Vua Jeongjo, người phải đối mặt với những nỗ lực tấn công và ám sát của đảng trong thời kỳ trị vì. Bộ phim được phát hành vào tháng 4 năm 2014, thu hút hơn 3 triệu lượt xem. Tuy nhiên, bộ phim không được công chúng đánh giá cao.

Hyde, Jekyll, Me là dự án tiếp theo, một bộ phim lãng mạn năm 2015, trong đó anh vào vai một người đàn ông mắc chứng rối loạn nhân cách chia rẽ (lấy cảm hứng từ nhân vật văn học) mà cả hai nhân cách cùng yêu nhau một người phụ nữ. Tuy nhiên, bộ phim cũng bị đánh giá thấp.

Tháng 1 năm 2016, Hyun Bin thành lập công ty đại diện của riêng mình, VAST Entertainment. Công ty đã trở thành công ty con của KaKao Entertainment vào năm 2019.

2017–nay: Sự hồi sinh nghề nghiệp
Năm 2017, Hyun Bin trở lại màn ảnh rộng với bộ phim hành động kinh dị mang tên Confidential Assignment, anh trong vai một thám tử Bắc Triều Tiên được bí mật gửi đến Hàn Quốc để bắt giữ một vòng tội phạm được tạo thành từ những kẻ phản bội Bắc Triều Tiên. Bộ phim thành công, Hyun Bin nhận được những đánh giá tích cực cho những cảnh hành động và diễn xuất hài hước của anh ấy. Sau đó, anh đóng vai chính trong bộ phim hành động tội phạm The Swindlers, cùng với Yoo Ji-tae, kể về một công tố viên có kế hoạch bắt một kẻ lừa đảo đã lừa đảo một số tiền lớn. Tác phẩm là một hit phòng vé khác cho Hyun Bin.

Năm 2018, Hyun Bin đóng vai chính trong phim kinh dị tội phạm The Negotiation cùng Son Ye-jin, lần đầu tiên hóa thân trong vai phản diện; và bom tấn zombie Rampant (do VAST Entertainment đồng sản xuất). Cùng năm đó, anh trở lại màn ảnh nhỏ với bộ phim giả tưởng Memories of the Alhambra cùng với Park Shin-hye. Bộ phim là một trong những tác phẩm truyền hình Hàn Quốc đạt rating cao nhất trong danh sách phim thuộc đài truyền hình cáp.

Năm 2019, Hyun Bin tham gia bộ phim tình cảm Crash Landing On You với tư cách là Ri Jeong-hyeok - một sĩ quan Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Bộ phim thành công lớn, thu hút được đông đảo khán giả. Crash Landing On You cũng là bộ phim có rating cao nhất của đài tvN, cao thứ ba trong lịch sử phim thuộc đài truyền hình cáp.

Các hoạt động cộng đồng
Sau khi gia nhập Thủy quân lục chiến để thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc và hoàn thành sáu tháng phục vụ, Hyun Bin đã tham gia "Cuộc thi marathon biển kỷ niệm khai hoang Seoul". Anh chạy 6,25 km với 400 lính thủy đánh bộ cao cấp gương mẫu. Sự kiện này được tổ chức để tưởng nhớ sự kiện có ý nghĩa lịch sử khi Thủy quân lục chiến giành lại thủ đô Seoul đã được thực hiện trong Chiến tranh Triều Tiên 6.25.

Ngày 29 tháng 10 năm 2013, Hyun Bin nhận được giải thưởng của Tổng thống tại Ngày tiết kiệm thứ 50 do Ủy ban Dịch vụ Tài chính tổ chức, vì đã tiết kiệm được 35 tỷ won (khoảng 3,3 triệu USD) trong vòng 17 năm.

Tháng 2 năm 2016, Hyun Bin tham gia vào một chiến dịch nâng cao nhận thức chống lại sự tàn ác của động vật. Là một phần của dự án, công ty VAST Entertainment của Hyun Bin đã công bố những bức ảnh anh chụp cùng một chú chó tìm kiếm và cứu hộ đã nghỉ hưu có tên "Vision".

Đời tư
Hyun Bin sinh ra và lớn lên ở Seoul và có 1 anh trai. Anh tốt nghiệp Trường Trung học Youngdong và sau đó theo học tại Đại học Chung-Ang vào năm 2004, anh theo học chuyên ngành Sân khấu. Năm 2009, anh tiếp tục theo học tại trường đại học này để lấy bằng Thạc sĩ.

Mối quan hệ
Ngày 1 tháng 1 năm 2021, công ty quản lý của Hyun Bin xác nhận rằng anh đang hẹn hò với nữ diễn viên Son Ye-jin, bạn diễn của anh trong The Negotiation (2018) và Crash Landing On You (2019–2020), kể từ năm 2020 sau khi Crash Landing On You kết thúc.

Ngày 10 tháng 2 năm 2022, Hyun Bin và Son Ye-jin tuyên bố kết hôn thông qua một bức thư được đăng tải trên tài khoản Instagram cá nhân của họ.

Ngày 31 tháng 3 năm 2022, Hyun Bin và Son Ye-jin kết hôn trong một buổi lễ riêng tư được tổ chức trước sự chứng kiến của cha mẹ và những người quen của hai bên gia đình.

Ngày 27 tháng 6 năm 2022, Son Ye Jin thông báo trên Instagram rằng mình đã mang thai con đầu lòng với ông xã Hyun Bin sau 3 tháng kết hôn.

Ngày 27 tháng 11 năm 2022, truyền thông Hàn Quốc đưa tin Son Ye Jin đã thuận lợi hạ sinh bé trai đầu lòng dù sớm hơn vài tuần so với ngày dự sinh. Công ty quản lý của nữ diễn viên lên tiếng xác nhận thông tin trên là chính xác và cho biết sức khỏe của cô cùng em bé đều ổn định.

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Chương trình truyền hình

Video âm nhạc

Danh sách đĩa hát

Đại sứ

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nam ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Người Seoul
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1982
Nam diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nam diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Cựu sinh viên Đại học Chung-Ang


title: Etheostoma osburni

text:
The finescale saddled darter (Etheostoma osburni) là một loài cá thuộc họ Percidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Hệ động vật của Hoa Kỳ
Etheostoma
Động vật Mỹ
Cá Mỹ


title: Kỳ Tây

text:
Kỳ Tây là một xã thuộc huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Kỳ Tây nằm ở phía tây của huyện Kỳ Anh.
Phía đông giáp các xã Kỳ Văn và Kỳ Hợp, huyện Kỳ Anh.
Phía nam giáp các xã Kỳ Lâm và Kỳ Thượng, huyện Kỳ Anh.
Phía tây giáp xã Kỳ Thượng, huyện Kỳ Anh.
Phía bắc giáp xã Cẩm Minh, huyện Cẩm Xuyên và các xã Kỳ Phong, Kỳ Trung, huyện Kỳ Anh.

Hành chính
Năm 1986, 230 hécta diện tích tự nhiên với 308 người của xã Kỳ Tây được tách ra cùng với một phần diện tích và dân số các xã Kỳ Lâm và Kỳ Tân để thành lập xã Kỳ Hợp. Sau khi chia tách, xã Kỳ Tây còn 7.281 hécta với 3.385 người

Năm 2004, 334,10 ha diện tích tự nhiên của xã Kỳ Tây được tách ra cùng với một phần diện tích và dân số các xã Kỳ Giang, Kỳ Văn, Kỳ Phong và Kỳ Tiến để thành lập xã Kỳ Trung.

Địa lý tự nhiên
Xã Kỳ Thọ nằm ở phía nam hồ Sông Rác.

Chú thích


title: Iapetus (vệ tinh)

text:
Iapetus (phát âm  ) đôi khi được viết là Japetus (phiên âm là /ˈdʒæpɨtəs/) là vệ tinh lớn thứ ba của Sao Thổ (sau Titan và Rhea) và là vệ tinh lớn thứ 11 trong hệ Mặt trời. Iapetus được nhà thiên văn học Giovanni Domenico Cassini phát hiện vào năm 1671. Đây là một vệ tinh hết sức đặc biệt trước hết là bởi vì 2 nửa bán cầu của nó có 2 màu khác nhau rõ rệt. Tiếp đó có thể kể đến một đặc điểm hình dáng rất bất thường và bí ẩn. Đó là một dãy núi cao chạy dọc xích đạo có chiều dài bằng nửa chu vi vệ tinh.

Phát hiện

Iapetus được nhà thiên văn học người Italia Giovanni Domenico Cassini phát hiện vào tháng 10 năm 1671 ở cạnh phía tây của Sao Thổ. Đầu năm 1672, dự đoán rằng vệ tinh này sẽ xuất hiện lại ở cạnh phía đông của Sao Thổ, ông đã nỗ lực quan sát và tìm kiếm nó nhưng không thành công. Tiếp sau đó ông lại quan sát thấy hiện tượng nói trên xảy ra một lần nữa vào tháng 12 năm 1672 và tháng 2 năm 1673. Trong mỗi lần như vậy, ông bỏ ra 14 ngày quan sát vệ tinh này khi nó dịch chuyển ở cạnh phía tây của Sao Thổ. Tuy nhiên khi quan sát ở cạnh phía đông thì không thấy gì cả. Phải mãi đến năm 1705, sử dụng một kính thiên văn tốt hơn, ông mới nhìn thấy được Iapetus khi nó dịch chuyển bên phần phía đông. Độ rọi của vệ tinh này giữa 2 vị trí phía đông và phía tây Sao Thổ có sự chênh lệch lớn lên tới gần 2 đơn vị.

Từ những kết quả nói trên, Cassini dự đoán rằng Iapetus có một nửa bề mặt có màu sáng và nửa còn lại có màu tối. Do hiện tượng Iapetus luôn chỉ quay một mặt về phía Sao Thổ khi nó quay quanh hành tinh này, khi quan sát thấy nó ở phần phía tây của Sao Thổ, ta sẽ thấy bề mặt sáng màu và khi nó ở phía đông Sao Thổ thì ngược lại. Mặt bán cầu tối màu sau đó được đặt tên là Cassini Regio theo tên của ông.

Đặt tên

Vệ tinh Iapetus được đặt theo tên vị thần khổng lồ Iapetus trong Thần thoại Hy Lạp, là một vị thần khổng lồ Titan, con trai của Uranus và Gaia. Đến lượt Iapetus lại là cha của Atlas, Prometheus, Epimetheus và Menoetius. Iapetus cũng có tên khác là Saturn VIII.

Lúc đầu Cassini gọi 4 vệ tinh của Sao Thổ mà ông phát hiện ra (Tethys, Dione, Rhea và Iapetus) là Sidera Lodoicea (tiếng La tinh nghĩa là: những vì sao của vua Louis) để vinh danh vua Louis XIV. Tuy nhiên các nhà thiên văn không thích sử dụng cách gọi tên mang tính chất cá nhân như vậy. Lúc đầu họ gọi 4 vệ tinh này là Saturn I, II, III và V (lần lượt theo thứ tự các vệ tinh như trên) cộng thêm Titan là Saturn IV. Sau đó khi phát hiện ra 2 vệ tinh Mimas, Enceladus ở gần Sao Thổ hơn, họ tăng chỉ số ở các vệ tinh này thành III, IV, V và VII. Tiếp đó Hyperion được phát hiện nằm giữa Titan và Iapetus, Iapetus tăng lên thành Saturn VIII. Những tên gọi đó vẫn còn được giữ cho đến ngày nay mặc dù đã có nhiều vệ tinh khác được phát hiện. Như vậy hiện nay, Iapetus còn được gọi là Saturn VIII.

Tên gọi 7 vệ tinh lớn của Sao Thổ mà người ta sử dụng hiện nay được nhà thiên văn học John Herschel (con trai của người đã phát hiện ra 2 vệ tinh Mimas và Enceladus, William Herschel) đặt vào năm 1847 trong tác phẩm Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope (Kết quả các quan trắc thiên văn tại mũi Hảo Vọng) của mình. Trong tác phẩm này, ông đã sử dụng tên các vị thần khổng lồ Hy Lạp, tức là các anh chị em của thần Cronos (hay Kronos). Cronos là vị thần trong thần thoại Hy Lạp tương đương với thần Saturn trong thần thoại La Mã. Dạng tính từ trong tiếng Anh của Iapetus là Iapetian (/ˌaɪəˈpiːtiən/) hoặc là Japetian (/dʒəˈpiːtiən/).

Người ta đặt tên các đồi, núi, hố thiên thạch, bồn địa... trên Iapetus theo tên của các nhân vật và địa danh trong sử thi thơ của Pháp Bài hát của Roland (ví dụ như người ta đặt tên các hố thiên thạch là Charlemagne và Baligant theo tên nhân vật trong tác phẩm, hay mặt bán cầu sáng màu được đặt là Roncevaux Terra theo tên một địa danh trong tác phẩm. Ngoại lệ duy nhất chính là Cassini Regio được đặt theo tên người phát hiện.

Đặc điểm
Iapetus có mật độ tương đối thấp. Điều đó cho thấy có lẽ nó được cấu tạo chủ yếu từ băng. Đá chỉ chiếm một phần nhỏ (cỡ 20%).

Không giống như đa số các vệ tinh, hình dạng chung của Iapetus không phải là hình cầu hay elipsoit mà giống như 2 nửa cầu bị ép lại và có một vành đai nhô cao ở giữa. Vành đai ở đây là một rặng núi rất cao, dài và nổi bật có thể nhận thấy rõ ràng ngay cả khi quan sát vệ tinh ở khoảng cách rất xa. Do đó hình dáng của Iapetus có thể khiến ta liên tưởng đến hình dáng của quả óc chó.

Iapetus có rất nhiều miệng hố thiên thạch. Những bức ảnh chụp bởi Cassini cho thấy những bồn địa lớn ở vùng tối là di tích của các vụ va chạm thiên thạch trong quá khứ. Ít nhất năm trong số các miệng hố này có đường kính trên 350 km. Miệng hố lớn nhất, Turgis có đường kính 580 km. Vành của hố Turgis dốc thằng đứng và có một đoạn sườn dốc cao tới 15 km.

Hai nửa khác màu

Ngay từ thế kỉ thứ 17, khi Giovanni Cassini chỉ quan sát thấy Iapetus khi nó đang ở phía tây của Sao Thổ và không quan sát thấy nó ở phía ngược lại, ông đã dự đoán chính xác rằng Iapetus luôn quay một mặt về phía Sao Thổ và hơn nữa, 2 nửa quan sát được của Iapetus khi nó ở hai phía khác nhau của Sao Thổ có sự chênh lệch lớn về độ phản xạ. Sau đó điều này đã được khẳng định khi quan sát sử dụng loại kính thiên văn tốt hơn.

Sự khác biệt về màu sắc giữa 2 mặt của Iapetus là cực kì rõ rệt. Trong khi mặt bán cầu hướng theo chiều quay của nó rất tối (suất phản xạ 0,03–0,05), hơi có màu nâu đỏ, mặt bán cầu còn lại và 2 cực lại rất sáng (suất phản xạ 0,5 đến 0,6, tương đương với suất phản xạ của Europa. Vì thế, độ rọi tuyệt đối của bề mặt sáng là 10,2 còn của bề mặt tối là 11,9. Khả năng của những kính thiên văn tốt nhất vào thế kỉ 17 nằm ở khoảng giữa 2 độ rọi này. Chính vì thế, tùy vào mặt nào của Iapetus hướng về phía người quan sát mà người đó có thể nhìn thấy vệ tinh này hay không. 2 màu tối và sáng phân bố tương tự như biểu tượng âm dương hoặc là đường phân cách trên bề mặt quả bóng tennis. Vùng tối được đặt tên là Cassini Regio, vùng sáng là Roncevaux Terra. Những vật chất tối màu nguyên thủy có thể có nguồn gốc từ vũ trụ, nhưng hiện nay chúng là phần sót lại của quá trình thăng hoa băng xảy ra tại vùng có nhiệt độ cao hơn trên bề mặt Iapetus. Chúng chứa những chất hữu cơ tương tự như những hợp chất trên các thiên thạch nguyên thủy hoặc trên bề mặt các sao chổi. Những quan sát trên Trái Đất cho thấy các chất này là hợp chất giàu carbon, và có thể có cả các polyme của HCN.

Ngày 10 tháng 9 năm 2007, tàu thám hiểm Cassini bay cách Iapetus 1.640 km đã cho thấy cả hai nửa bề mặt của vệ tinh này đều có nhiều hố thiên thạch. Ranh giới phân cách giữa 2 vùng là không rõ ràng. Chúng là hỗn hợp của những dải vật chất sáng và tối đan xen. Các dải này có thế có kích cỡ rất nhỏ có khi xuống dưới 30 m. Có vật chất tối màu chứa trong các lòng chảo thấp và vật chất sáng màu trên sườn các miệng hố thiên thạch, nhưng không có sắc thái trung gian như màu xám . Các lớp vật chất sáng và tối màu này ở đôi chỗ cực kì mỏng, chỉ dày vài chục centimet . Chỉ cần một mảnh thiên thạch rất nhỏ cũng đủ sức đào xuyên qua lớp vật chất mỏng phía ngoài và chạm vào phần vỏ băng phía trong.

Các nhà khoa học NASA cho rằng các vật chất tối màu là phần sót lại khi băng nước bị thăng hoa (hóa hơi). Trước hết cần phải thấy rằng Iapetus chu kì tự quay của Iapetus (cũng tức là chu kì quay quanh Sao Thổ) là dài nhất trong số các vệ tinh của Sao Thổ (79 ngày). Vì thế ngay từ khi bề mặt của nó chưa bị phân thành 2 màu riêng biệt, Iapetus cũng đã có nhiệt độ cao nhất vào ban ngày và lạnh nhất vào ban đêm so với các vệ tinh khác của Sao Thổ. Cụ thể nhiệt độ ban ngày ở xích đạo tại vùng tối màu Cassini Regio là 128 K còn tại vùng sáng màu Roncevaux Terra là 113 K. Chênh lệch nhiệt độ tại 2 vùng khiến cho băng có xu hướng bị thăng hoa ở vùng Cassini, vốn có nhiệt độ cao hơn, và lại rơi xuống ở vùng Roncevaux và 2 cực, nơi có nhiệt độ thấp hơn. Sau một quá trình rất dài, Cassini bị mất băng càng lúc càng thẫm màu, trong khi Roncevaux và 2 cực càng lúc càng sáng màu. Do độ phản xạ chênh lệch càng lớn, chênh lệch nhiệt độ tại 2 vùng tăng, càng đẩy mạnh quá trình nói trên. Người ta tính ra rằng, trong thời gian 1 tỉ năm, nếu bỏ qua việc băng thăng hoa từ vùng Cassini rơi xuống vùng Roncevaux, vùng Cassini sẽ bị mất một lớp băng dày 20 m còn vùng Roncevaux chỉ mất 10 cm băng. Sự chênh lệch đó đã trả lời cho các câu hỏi: tại sao bề mặt Iapetus lại có 2 màu phân biệt, tại sao không thấy có màu trung gian và tại sao lớp vật chất bề mặt của Iapetus lại mỏng như thế.

Mặc dù vậy, quá trình hình thành 2 nửa sáng tối của Iapetus cần phải có một chất xúc tác nào đó. Nếu không, quá trình đó sẽ không bao giờ xảy ra. Người ta cho rằng có một vệ tinh nhỏ nào đó trong quá khứ đã bị bắn ra nhiều mảnh vụn nhỏ gần quỹ đạo của Iapetus. Bề mặt hướng theo chiều chuyển động của vệ tinh (chính là bề mặt tối màu hiện nay) đã quét qua các mảnh vụn này, khiến chúng rơi xuống và bắt đầu làm tối màu nửa bề mặt này. Giả thuyết được đưa ra cách đây 30 năm và gần đây lại được nhắc lại sau những quan sát của tàu Cassini.

Cụ thể ta có thể hình dung một vệ tinh nào đó sau một vụ va chạm hoặc sau khi bị các vi thiên thạch bắn phá, đã tạo ra nhiều mảnh vật chất nhỏ. Các mảnh này do bị mất dần quỹ đạo, từ từ rơi xuống bề mặt Sao Thổ theo đường xoắn ốc. Chúng có thể đã bị ánh sáng mặt trời làm cho tối đi (do băng bị thăng hoa). Một phần của những mảnh vụn này đã rơi xuống Iapetus, làm cho một nửa của vệ tinh này có màu thẫm hơn chút ít so với nửa còn lại. Độ phản xạ chênh lệch tạo ra chênh lệch nhiệt độ, và đây chính là chất xúc tác cho quá trình đã đề cập ở trên.

Hiện nay người ta cho rằng nguồn cung cấp những mảnh vụn vật chất này là Phoebe, vệ tinh lớn nhất ở phía ngoài Iapetus. Mặc dù vật chất bề mặt của nó khá sáng màu (gần với màu sắc của Iapetus ở bề mặt sáng hơn là ở bề mặt tối) nhưng các mảnh vụn từ nó vẫn đủ để tạo ra sự khác biệt về suất phản xạ giữa 2 bề mặt Iapetus. Các mảnh vụn này sau một thời gian dài đã bị che lấp bởi quá trình thăng hoa.

Hình dáng

Tính toán hiện tại đưa ra bán kính theo 3 chiều của Iapetus là 747,1 × 749 × 712,6 km. Bán kính trung bình sẽ là 736 ± 2 km. Mặc dù vậy, những kết quả này chưa thật sự chính xác vì toàn bộ bề mặt của Iapetus chưa được chụp ảnh với độ phân giải đủ cao. Có một điều lạ là để có được độ dẹt như hiện tại, Iapetus cần phải quay rất nhanh với chu kì khoảng 10 tiếng, trái với chu kì rất chậm hiện tại. Giải thích cho hiện tượng này, người ta cho rằng lúc đầu vệ tinh có tốc độ quay rất lớn và có hình dạng như hiện tại. Hình dạng này bị giữ nguyên sau khi lớp vỏ Iapetus cứng lại một thời gian sau khi nó hình thành. Sau đó, tốc độ của Iapetus mới dần chậm lại cho tới khi nó bị khóa lại luôn hướng một mặt về phía Sao Thổ.

Dãy núi xích đạo

Một điều bí ẩn khác của Iapetus là rặng núi cao tại vùng Cassini Regio, chạy dọc theo xích đạo. Rặng núi này dài 1.300 km, rộng 20 km và cao tới 13 km
Within the bright Roncevaux Terra there is no ridge, but there are a series of isolated 10 km peaks along the equator.. Nó được phát hiện khi tàu Cassini chụp ảnh vệ tinh vào ngày 31 tháng 12 năm 2004. Một số đoạn của rặng núi cao tới trên 20 km. Rặng núi đã hình thành nên một hệ thống rất phức tạp gồm các đỉnh núi cô lập, nhưng đoạn liên tục dài trên 200 km và những đoạn có 3 rặng núi chạy song song. Ở vùng sáng màu Roncevaux Terra không có rặng núi tương tự nhưng có một dãy các đỉnh núi cô lập cao tới 10 km cũng dọc theo xích đạo. Các rặng núi có rất nhiều chỗ bị bắn phá bởi thiên thạch. Điều đó cho thấy chúng được hình thành rất sớm, khi mật độ bắn phá thiên thạch còn rất cao. Do hình dáng nổi bật của rặng núi này, Iapetus trông giống như một quả óc chó.

Hiện tại người ta vẫn chưa có câu trả lời cho câu hỏi: rặng núi này được hình thành như thế nào; và tại sao nó lại chạy dọc theo xích đạo. Có ít nhất 3 giả thuyết được đưa ra, nhưng không có giả thuyết nào có thể trả lời tại sao rặng núi này chỉ chạy trên vùng Cassini Regio.

 Nhóm các nhà khoa học hợp tác với dự án Cassini cho rằng rặng núi là kết quả từ giai đoạn đầu trong quá trình hình thành Iapetus. Ở giai đoạn này, vệ tinh này quay rất nhanh, có hình dạng khá dẹt. Độ cao của rặng núi cho thấy chu kì quay của vệ tinh không thể vượt quá 17 giờ trong giai đoạn này. Nếu như Iapetus lạnh đi đủ nhanh để duy trì hình dáng của rặng núi nhưng vẫn đủ độ đàn hồi để khiến cho nó biến dạng dưới lực hút của Sao Thổ và bị giảm dần tốc độ cho đến khi chu kì tự quay của nó bằng chu kì quay quanh Sao Thổ như ngày nay, cần phải có sự gia nhiệt bởi quá trình phân rã phóng xạ của aluminium-26. Đồng vị này xuất hiện rất nhiều trong đám tinh vân hệ mặt trời (tinh vân đã hình thành nên hệ mặt trời hiện tại), nhưng sau đó chúng đã bị phân rã hết. Lượng aluminium-26 cần có để làm nóng Iapetus tới nhiệt độ cần thiết đã chỉ ra rằng thời điểm hình thành của Iapetus có lẽ sớm hơn so với các tiểu hành tinh khoảng 2 triệu năm.

 Giả thuyết thứ 2 cho rằng rặng núi có lẽ được hình thành từ băng nằm dưới bề mặt Iapetus bị đẩy trồi lên và rắn lại. Nếu như lúc đầu rặng núi này không nằm ở xích đạo, có thể trục quay của Iapetus đã bị thay đổi khiến cho xích đạo dịch chuyển đến đúng vị trí của nó.

 Giả thuyết thứ 3 cho rằng lúc đầu Iapetus có một vành đai quay xung quanh. Điều này là có thể trong thời kì đầu của Iapetus vì vệ tinh này cách khá xa Sao Thổ, do đó vùng Hill (vùng mà lực hấp dẫn của Iapetus mạnh hơn so với Sao Thổ) tương đối lớn. Vành đai này có thể đã rơi xuống xích đạo của Iapetus tạo ra rặng núi hiện tại. Tuy nhiên giả thuyết này vấp phải vấn đề là rặng núi xích đạo có vẻ rất cứng và vững chắc, khó có thể là kết quả của sự tích tụ các thiên thạch. Hơn nữa, những bức ảnh gần đây cho thấy những vết nứt địa tầng chạy dọc theo rặng núi. Đó là bằng chứng rõ ràng chống lại giả thuyết này.

Nhiệt độ

Nhiệt độ tại xích đạo tại vùng bề mặt tối của vệ tinh có thể lên tới 130 K (−143,2 °C hoặc −226 °F). Vùng bề mặt sáng hấp thụ ít nhiệt lượng hơn, chỉ có thể lên đến nhiệt độ 100 K (−173,2 °C or −280 °F).

Quỹ đạo

Quỹ đạo của Iapetus tương đối khác thường. Mặc dù là vệ tinh lớn thứ ba của Sao Thổ, quỹ đạo của nó rất xa so với vệ tinh lớn nằm gần nó nhất là Titan. Nó cũng là vệ tinh có quỹ đạo nghiêng nhất so với xích đạo của Sao Thổ trong số các vệ tinh thông thường. Chỉ có những vệ tinh bất thường ở phía ngoài như Phoebe mới có quỹ đạo nghiêng hơn so với Iapetus. Nguyên nhân của hiện tượng này đến nay vẫn chưa được giải thích.

Với khoảng cách lớn và quỹ đạo nghiêng, Iapetus là vệ tinh duy nhất trong các vệ tinh lớn của Sao Thổ có thể nhìn thấy rõ rành vành đai của nó. Ở các vệ tinh lớn khác, người quan sát chỉ có thể nhìn thấy một dải rất hẹp và mờ. Sao Thổ xuất hiện trên bầu trời Iapetus dưới góc nhìn 1°56' (gấp 4 lần so với Trái Đất nhìn từ Mặt Trăng).

Nguồn gốc-lịch sử hình thành

Thám hiểm

Tàu thám hiểm Cassini đã rất nhiều lần chụp ảnh Iapetus từ khoảng cách trung bình. Mặc dù vậy, do quỹ đạo xa bất thường của mình, tàu Cassini rất khó đến gần được Iapetus. Lần đến gần Iapetus duy nhất của Cassini là vào ngày 10 tháng 9 năm 2007. Cassini chỉ cách Iapetus khoảng 1227 km. Hiện chưa có kế hoạch cho những lần tới gần tiếp theo.

Xem thêm
 Danh sách các đối tượng thiên văn
 Vệ tinh của vệ tinh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nhiệm vụ Cassini - Iapetus
 Bàn về Iapetus, tháng 10 năm 2007
 Hồ sơ Iapetus  by NASA's Solar System Exploration
 The Planetary Society: Iapetus
 bài báo Astronomy Picture of the Day
 Mirror Objects in the Solar System? Những vật thể gương trong hệ Mặt trời - bài báo bàn về vật chất gương và Iapetus trong ngữ cảnh này.
 A Moon with a View  - Bàn về sự kì lạ của Iapetus, Richard C. Hoagland
 Những nỗ lực mới phá giải bí ẩn về vệ tinh hình quả óc chó của Sao Thổ - thuyết hình thành rặng núi xích đạo.

Được phát hiện bởi Giovanni Domenico Cassini

16711025
Vệ tinh của Sao Thổ


title: Forever (bài hát của Mariah Carey)

text:
"Forever" là bài hát được viết và sản xuất bởi nữ ca sĩ người Mỹ Mariah Carey và Walter Afanasieff cho album thứ tư của cô, Daydream. Nội dung chính của bản ballad lãng mạn cảm hứng thập niên 50 này nói về cô gái với mối quan hệ tình cảm đã kết thúc, nhưng chàng trai vẫn là mãi mãi trong tâm trí cô. Ca khúc đã trở thành đĩa đơn thứ năm của album, phát hành năm 1996 (xem Âm nhạc 1996) ở đa số các thị trường ngoài nước Mỹ (trừ Anh) và không có ý định tiến vào U.S. Billboard Hot 100, vì trong thời gian này tạp chí Billboard quy định ca khúc phải có sự phát hành thương mại mới đủ điều kiện có mặt trên Hot 100. Video đĩa đơn, diễn tả bản thân Carey tại thời điểm trình diễn bài hát ở Nhật Bản (trong Tokyo Dome) xen lẫn những cảnh đen trắng khi cô đang tham quan đất nước này. Danh sách bài hát cho đĩa CD phát hành chính bao gồm cả "Forever" phiên bản album và trình diễn trực tiếp, "Underneath the Stars" bài hát trích ra cũng từ album Daydream, "Make It Happen" trình diễn trực tiếp năm 1992. Hiện nay thì có thể chắc chắn rằng giữa các nhà phê bình và fan hâm mộ đều có chung sở thích; bài hát này đã để lại một trong những khúc ballad xúc động và chân thành nhất của Carey.

Thí sinh American Idol, Kristy Lee Cook đã hát bài này trong show diễn tuần top 7 của mùa thứ 7 với chủ đề Mariah Carey. Anh bị loại khỏi cuộc thi sau màn trình diễn đó.

Danh sách bài hát
Europe Maxi-CD
1 Forever 4:01
2 Forever [Live] 4:12
3 Always Be My Baby [Always Club] 10:25
4 Always Be My Baby [ST Dub] 7:13

Europe Vinyl, 12"
1 Forever 4:01
2 Forever [Live] 4:12
3 Always Be My Baby [Dub-A-Baby] 7:15

Bảng xếp hạng

Chú thích

Bài hát năm 1995
Đĩa đơn năm 1996
Bài hát của Mariah Carey
Pop ballad
Đĩa đơn của Columbia Records
Bài hát sản xuất bởi Walter Afanasieff


title: Rana onca

text:
Rana onca (tên tiếng Anh: Relict Leopard Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là suối nước ngọt. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

  (1983): Phylogeny and biogeography of the Rana pipiens complex: A biochemical evaluation. Systematic Zoology' 32: 132-143.
  (1988): Systematics of the Rana pipiens complex: Puzzle and paradigm. Annual Review of Systematics and Ecology 19: 39-63.
  (2005): Phylogeny of the New World true frogs (Rana). Mol. Phylogenet. Evol. 34(2): 299–314. PDF fulltext .
  (2007) Constraints in naming parts of the Tree of Life. Mol. Phylogenet. Evol.'' 42: 331–338.
 Jaeger, J., Bradford, D. & Hammerson, G. 2004. Rana onca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài
Rana onca recordings

Động vật lưỡng cư Mỹ
Rana
Động vật lưỡng cư Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1875


title: Tipula subsignata

text:
Tipula subsignata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Saint-Victor-de-Chrétienville

text:
Saint-Victor-de-Chrétienville  là một xã của tỉnh Eure, thuộc vùng Normandie, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

 INSEE commune file

Saintvictordechretienville


title: Falun (đô thị)

text:
Đô thị Falun (Falu kommun) là một đô thị ở hạt Dalarna ở miền trung Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Falun.

Đô thị hiện nay đã được thành lập vào thời điểm cải cách chính quyền địa phương năm 1971, khi thành phố Falun'' và 6 đô thị nông nghiệp xung quanh đã được hợp nhất.

Các đơn vị trực thuộc
 Bengtsheden
 Bjursås
 Danholn
 Grycksbo
 Falun (thủ phủ)
 Linghed
 Sundborn
 Svärdsjö
 Sågmyra
 Toftbyn
 Vika

Thành phố kết nghĩa
 Fredrikshamn, Phần Lan
 Grudziądz, Ba Lan
 Gütersloh, Đức
 Vordingborg, Đan Mạch

Falun cũng có quan hệ hợp tác nhưng không có hiệp định chính thức với:
 Kimberley, Nam Phi
 Pskov, Nga

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Falun Municipality  – Trang mạng chính thức
 Dalarna College  - nằm ở Falun

Đô thị hạt Dalarna
Đô thị Thụy Điển


title: Patellapis viridifilosa

text:
Patellapis viridifilosa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1946


title: (12303) 1991 RB24

text:
{{DISPLAYTITLE:(12303) 1991 RB24}}

(12303) 1991 RB24 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 11 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Caragoudes

text:
Caragoudes  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 215 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Clavus mighelsi

text:
Clavus mighelsi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clavus
Pyrgocythara


title: Nomada nipponica

text:
Nomada nipponica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Yasumatsu & Hirashima mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1951


title: Phusro

text:
Phusro là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Bokaro thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Phusro có dân số 83.463 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Phusro có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Phusro, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Sympistis acheron

text:
Sympistis acheron là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền nam British Columbia phía nam đến California at altitudes of 2,000 to 10,000 foot.

Sải cánh dài 32–39 mm. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 7 to cuối tháng 9.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis