title: Konrad Emil Bloch

text:
Konrad Emil Bloch (21.1.1912 – 15.10.2000) là nhà hóa sinh người Mỹ, đã đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1964 (chung với Feodor Lynen).

Cuộc đời và Sự nghiệp
Bloch sinh tại Neisse (Nysa), tỉnh Silesia thuộc vương quốc Phổ. Từ năm 1930 tới 1934, ông học hóa học ở Đại học kỹ thuật München. Năm 1934, do việc Đức quốc xã bách hại các người Do Thái, nên ông chạy trốn sang "Viện nghiên cứu Thụy Sĩ" (‘’Schweizerische Forschungsinstitut’’) ở Davos, Thụy Sĩ, rồi sang Hoa Kỳ năm 1936 và vào học Phân ban hóa sinh ở Trường Y học Yale. Sau đó ông học tiếp ở Đại học Columbia, đậu bằng tiến sĩ hóa sinh năm 1938.

Từ năm 1939 tới 1946 ông giảng dạy ở Đại học Columbia, tiếp theo là Đại học Chicago. Năm 1954 ông làm giáo sư hóa sinh ở Đại học Harvard cho tới khi nghỉ hưu năm 1982.

Bloch đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1964, chung với Feodor Lynen, cho công trình phát hiện của họ về cơ chế và sự điều chỉnh cholesterol cùng việc trao đổi chất axít béo.

Ông là hội viên của Royal Society từ năm 1985.

Bloch từ trần ở Lexington, Massachusetts do bị suy tim ứ huyết.

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài

Nobelprize.org, Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1964
Nobel Prize Biography

Sinh năm 1912
Mất năm 2000
Nhà hóa sinh Mỹ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Mỹ gốc Do Thái
Nhà hóa sinh Đức
Nhà hóa sinh Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Đức
Người Đức đoạt giải Nobel
Cựu sinh viên Đại học Columbia


title: Disa bracteata

text:
Disa bracteata

 là một loài lan có nguồn gốc từ Nam Phi.

Lần đầu tiên nó được ghi nhận ở Tây Úc vào năm 1944, ở Nam Úc vào năm 1988 và Victoria vào 1994.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

bracteata
Thực vật Nam Phi
Lan Nam Phi


title: Jessica Biel

text:
Jessica Claire Biel (3 tháng 3 năm 1982) là nữ diễn viên, cựu người mẫu Hoa Kỳ. Cô từng tham gia một số phim Hollywood như Summer Catch, phim làm lại The Texas Chainsaw Massacre, The Illusionist và I Now Pronounce You Chuck and Larry. Cô cũng được biết đến qua loạt phim truyền hình dài tập Mary Camden trong series phim truyền hình 7th Heaven. Cô cũng là vợ của cựu thành viên nhóm nhạc 'N Sync, ca sĩ nổi tiếng Justin Timberlake. Hai người kết hôn năm 2012.

Chú thích

 Jessica Biel Refuses to Duet with Justin Timberlake

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Người Mỹ gốc Pháp
Người Mỹ gốc Scotland
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: 14500 Kibo

text:
14500 Kibo (1995 WO7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 11 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 14500 Kibo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Takao Kobayashi
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Agabus rufulus

text:
Agabus rufulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Dipterocarpus caudatus

text:
Dipterocarpus caudatus là loài thực vật thuộc họ Dầu.  Loài này phân bố ở Sumatra, ven biển thuộc bán đảo Malaysia, Singapore và Borneo.

Phân loài D. c. ssp. caudatus có ở Việt Nam và Philippin, được IUCN xếp vào nhóm loài cực kỳ nguy cấp. Phân loài này có tên tiếng Việt là dầu cát, giống như Dipterocarpus costatus.

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Thực vật Việt Nam


title: Granigyra limata

text:
Granigyra limata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Granigyra


title: Erebothrix

text:
Erebothrix là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Norrbotten

text:
Norrbotten (Norbothnia)Norrbotten là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap).
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.
Tỉnh Norrbotten toạ lạc ở phía bắc Thụy Điển. Phía nam giáp với Västerbotten, phía tây giáp Lapland Thụy Điển, và đông là Phần Lan.

Khi biên giới quốc gia mới Phần Lan thuộc Nga đã được vẽ ra, hạt Norrbotten đã được lập vào năm 1810 bao gồm các phần phía bắc của Lappland và Västerbotten. Sau đó, phía Bắc đã từng bước phát triển và thành tỉnh Västerbotten riêng.

Trong thời Trung cổ, Norrbotten về cơ bản là terra nullius. Khu vực này có dân Sami định cư thưa thớt, họ là những người sống về câu cá, săn bắn và chăn thả tuần lộc. Từ thời Trung Cổ và về sau, các vị vua Thụy Điển đã cố gắng để xâm chiếm và truyền bá Cơ đốc vào khu vực này. Người định cư từ Phần Lan, quan trọng nhất trong số đó là người Birkarl, đã kiểm soát việc buôn bán và thậm chí thuế trên địa bàn dài vào thế kỷ 16. Từ giữa thế kỷ 16, vùng này đã được thắt chặt hơn về phía Thụy Điển. Một dấu hiệu quan trọng của kiểm soát của Thụy Điển đôi với khu vực này là việc xây dựng nhà thờ bằng đã lớn Nederluleå đá nhà thờ vào năm 1492. Tuy nhiên, ngày nay, người Phần Lan và thiểu số Sami sống tại Norrbotten và họ vẫn giữ gìn văn hóa và ngôn ngữ riêng.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển


title: Papilio gallienus

text:
Papilio gallienus là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Nigeria, Cameroon, Congo và vùng miền trung Cộng hòa Congo.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Threatened swallowtail butterflies of the world: the IUCN red data book

G


title: Cối giã gạo

text:
Cối giã gạo là loại cối dùng để giã làm bong tróc hết cám ra khỏi hạt gạo để lấy gạo sạch làm lương thực.

Cối giã gạo cũng được dùng để giã các loại ngũ cốc, củ quả khác dùng làm thức ăn cho gia cầm, gia súc.

Gọi là cối giã gạo vì được dùng để giã gạo làm lương thực là chính.

Trước đây khi công nghiệp chưa phát triển và chưa có điện, cối giã gạo là dụng cụ phổ biến trong mỗi gia đình nông dân Việt Nam.

Các loại cối giã gạo

Cối giã gạo của người Kinh
Cối được đẽo bằng đá, cối có dạng hình trụ, lòng cối được khoét sâu vào trong khối đá và mài nhẵn. Chày giã được làm bằng loại gỗ rắn và chắc, một số nơi không có loại gỗ rắn-chắc người ta bịt sắt vào đầu chày.
Cối thông thường được đặt trong nhà bếp hoặc ở đầu hồi nhà, để giã gạo người ta sử dụng một bàn đạp bàng chân. Người dân miền núi còn đặt cối ở gần nguồn nước chảy, và dùng sức nước để giã gạo.

Cối giã gạo của người Xtiêng
Cối làm bằng gỗ, thường được làm bằng gỗ căm se, cẩm lai hoặc dầu gió, họ ít dùng các loại gỗ khác. Cối được trạm khắc hoa văn ở thành ngoài, hoa văn phía trên miệng cối, hoa văn đa dạng tùy theo cảm hứng sáng tác của mỗi nghệ nhân. Người xtiêng không dùng cối đạp chân, họ giã bằng chày tay. Chày thường được đẽo dài chừng 1,5m, mỗi cối 2 chày bằng gỗ sao hoặc căm se, người ta không trang trí hoa văn trên chày bởi dễ bị sứt, chỉ đoạn tay cầm khắc sâu mấy vòng tròn tạo ma sát cho khỏi trơn. Người xtiêng chuyên sống bằng nghề trồng lúa nước nên cái cối là một vật dụng rất thân thiết đối với tất cả mọi người, dần dà cối giã gạo được nhiều gia đình dùng làm của hồi môn và trân trọng giữ gìn coi như vật quý giá, linh thiêng lưu giữ hết đời này đến đời khác. Khi cha mẹ sức yếu hoặc về già thì người con gái cả được sử dụng cối của gia đình chứ không bán hoặc đổi chác ra người ngoài nên có cái cối có tuổi thọ hơn 100 năm nhưng vẫn còn tốt và nguyên vẹn.

Cối giã gạo trong thơ ca

"Tới đây giã gạo ăn chè
Ai mà không giã ngồi hè trật ăn"

 "Bước vô cối gạo đổ đầy
hò chơi đôi cối sau giã đầy lương duyên
đũa tre nó đỏ cũng nhờ ơn…
tôi với mình mới gặp cũng nhờ ơn Phật trời
ở chi cách biển xa trời
bớ nghĩa ơi!...Hò khoan đôi một hò khoan"

Và:
 "Nàng về giã gạo ba trăng
Để anh gánh nước Cao Bằng về ngâm
Nước Cao Bằng ngâm thì gạo trắng
Anh biết em có liệu được chăng?"

Một bài khác:
 "Bên sông có cối bên này chày
Đã có chày rồi sắp giã đây
Chày cứng cẩm lai xài đúng kích
Mù u cối dẻo xứng cân nầy
Cối to miệng bự tha hồ giã
Chày lớn thân dài chẳng sợ trầy
Giã quyết tới khuya trơ mặt gạo
Tính ra mấy xuất cám đong đầy"
......

Tham khảo

Nông thôn Việt Nam
Dụng cụ nông nghiệp
Cối


title: Hydro peroxide

text:
Hydro peroxide, hoặc hydrogen peroxide (thường gọi là nước oxy già có công thức hóa học H2O2), là một chất oxy hóa dạng lỏng trong suốt, đặc tính nhớt, có các thuộc tính oxy hóa mạnh, là chất tẩy trắng mạnh được sử dụng như là chất tẩy uế, cũng như làm chất oxy hóa, và (đặc biệt ở nồng độ cao như HTP) làm tác nhân đẩy trong các tên lửa.

Sử dụng

Trong gia đình
Khi ở nồng độ thấp (dưới 5%) nó được sử dụng phổ biến để tẩy rửa tóc hay vết thương trên người ở một mức độ nhất định. Với nồng độ cao hơn nó có thể làm cháy da khi tiếp xúc. Ở nồng độ rất thấp (3%), nó được sử dụng trong y học để rửa vết thương và loại bỏ các mô chết. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã cho phép sử dụng nước oxy già 3% ("Cấp thực phẩm", hay không có sự bổ sung các hóa chất ổn định) như là nước rửa miệng. Các dung dịch peroxide thương mại (chủ yếu là H2O2 mua từ các hiệu thuốc) là không thích hợp cho việc uống nó do chúng chứa các hóa chất bổ sung có tính độc hại.

Một số người làm vườn và những người trồng cây thủy sinh đã nói đến giá trị của hydro peroxide trong các dung dịch nước của họ. Họ cho rằng sự phân hủy tự nhiên của nó giải phóng oxy cho cây trồng mà nó có thể làm tăng sự phát triển của rễ cũng như giúp xử lý các rễ đã thối rữa, là các tế bào chết do thiếu oxy.

Peroxide thương mại, như các dung dịch 3% mua tại hiệu thuốc, có thể sử dụng để tẩy các vết máu khỏi quần áo và thảm.

Lưu trữ
Do hydro peroxide phân hủy khi có ánh sáng nên nó cần phải bảo quản trong điều kiện mát và tránh chiếu nắng trực tiếp. Nó cũng cần được bảo quản trong chai lọ có dán nhãn rõ ràng, xa tầm với của trẻ em do nếu uống nhầm một lượng lớn thì nó có thể sinh ra các vấn đề với hệ tiêu hóa như bỏng, tổn thương và nôn mửa.

Các dung dịch đậm đặc hơn, chẳng hạn 35% sẽ gây ra chết người khi uống.

Ứng dụng công nghiệp
Khoảng 50% sản lượng hydro peroxide của thế giới năm 1994 được sử dụng để tẩy trắng giấy và bột giấy. Các ứng dụng tẩy trắng khác ngày càng trở nên quan trọng hơn do hydro peroxide được coi là chất thay thế tốt hơn về mặt môi trường so với các chất tẩy gốc clo.

Các ứng dụng chủ yếu khác trong công nghiệp của nó còn bao gồm cả việc sản xuất natri percacbonat và natri perborat, được sử dụng như là các chất tẩy rửa nhẹ trong các loại bột giặt để giặt là (ủi). Nó còn được sử dụng trong sản xuất các hợp chất peroxide hữu cơ nào đó như dibenzoyl peroxide, được sử dụng như là chất mồi gốc tự do trong các phản ứng trùng hợp và các phản ứng hóa học khác. Nó cũng được sử dụng để sản xuất các epoxit chẳng hạn như propylen oxit. Phản ứng với các axit cacboxylic tạo ra các "acid per-" tương ứng; ví dụ acid peacetic sử dụng công nghiệp được điều chế theo cách này từ axit acetic. Tương tự, axit metacloropeoxybenzoic (MCPBA), được sử dụng nhiều trong các phòng thí nghiệm, cũng được điều chế từ axit metaclorobenzoic.

Tác nhân đẩy
Sử dụng H2O2 như là tác nhân đẩy có một số ưu thế như sự phân hủy của nó tạo ra nước và oxy. Nhiên liệu được bơm vào trong khoang phản ứng, ở đó thông thường các chất xúc tác kim loại (đặc biệt là bạc hay bạch kim) kích thích sự phân hủy, luồng hơi nước-oxy được tạo ra hoặc là được sử dụng trực tiếp hoặc được trộn với nhiên liệu để đốt cháy. Khi là tác nhân đẩy đơn (không trộn với nhiên liệu) nó sinh ra xung lực riêng tối đa là (Isp) 161 s (1,6 kN·s/kg) làm cho nó là tác nhân đẩy hiệu suất thấp. Tên lửa đai lưng nổi tiếng của Bell sử dụng hydro peroxide làm tác nhân đẩy đơn. Khi phân hủy như là chất oxy hóa để đốt nhiên liệu thì xung lực riêng của nó cao hơn, có thể đạt tới 350 s (3,5 kN·s/kg), phụ thuộc vào loại nhiên liệu. Peroxide đã được sử dụng rất thành công như là chất oxy hóa cho tên lửa đẩy giá thành thấp của Anh, tên lửa Black Knight (Hiệp sĩ đen) cho các lần phóng vệ tinh của dự án Black Arrow (Mũi tên đen).

So sánh với hydrazin, peroxide ít độc hại hơn nhưng nó cũng không mạnh bằng. Peroxide cung cấp Isp thấp hơn một chút so với oxy lỏng, nhưng là một chất dễ bảo quản, không cần làm lạnh và đậm đặc hơn và nó có thể sử dụng để chạy các tuốc bin khí nhằm tạo ra áp suất cao. Nó cũng có thể sử dụng để làm mát tái sinh các động cơ tên lửa.

Trong những năm thập niên 1940- 1950 tuốc bin của Walter sử dụng hydro peroxide để chạy các tàu ngầm khi chúng lặn; chúng là quá ồn và có yêu cầu bảo dưỡng cao hơn khi so với hệ thống cung cấp năng lượng kiểu điêzen-điện chuyển đổi. Một số ngư lôi sử dụng hydro peroxide như là chất oxy hóa hay tác nhân đẩy, nhưng việc sử dụng này đã bị hải quân nhiều nước dừng lại vì các lý do an toàn. Sự rò rỉ hydro peroxide đã bị coi là nguyên nhân gây ra chìm các tàu HMS Sidon 2 và Kursk. Ví dụ, hải quân Nhật Bản phát hiện ra trong các lần thử nghiệm ngư lôi là nồng độ cao của H2O2 trong các chỗ uốn vuông góc của các ống dẫn HTP có thể dẫn tới các vụ nổ của các tàu ngầm hay ngư lôi.

Trong khi ứng dụng của nó như là tác nhân đẩy đơn cho các động cơ lớn đã bị suy giảm thì các thiết bị đẩy nhỏ (để kiểm soát tư thế) sử dụng hydro peroxide vẫn còn được sử dụng trong một số vệ tinh và đem lại ích lợi cho tàu vũ trụ, làm cho nó dễ dàng hơn trong việc điều chỉnh và an toàn hơn trong khi nạp và chứa nhiên liệu trước khi hạ cánh (khi so sánh với tác nhân đẩy đơn hidrazin). Tuy nhiên hydrazin là tác nhân đẩy đơn phổ biến hơn trong các tàu vũ trụ vì nó có xung lực riêng cao hơn và tỷ lệ phân hủy thấp hơn.

Sử dụng trong y tế
Nước oxy già được sử dụng như là chất khử trùng và chất khử khuẩn trong nhiều năm. Trong khi việc sử dụng nó đã bị suy giảm trong những năm gần đây do sự phổ biến của các sản phẩm OTC có mùi vị dễ chịu hơn và có sẵn hơn thì nó vẫn được nhiều bệnh viện, bác sĩ và nha sĩ sử dụng trong việc vô trùng, làm sạch và xử lý mọi thứ từ sàn nhà đến các phẫu thuật chân răng.

Hydro peroxide 35% cấp thực phẩm được gọi là "nước oxy già", với các giá trị y học hay trị liệu được coi như là liệu pháp hydro peroxide. Những người chủ trương sử dụng sản phẩm này cho rằng nó có thể hòa loãng và sử dụng trong "liệu pháp siêu oxy hóa" để điều trị AIDS, ung thư và nhiều bệnh khác; một số cũng kêu ca rằng thông tin về các sử dụng có lợi của peroxide bị cấm bởi cộng đồng khoa học.

Gần đây, các nhà thực hành y học khác cũng sử dụng các liều hydro peroxide tiêm tĩnh mạch trong nồng độ cực thấp (nhỏ hơn 1%) trong liệu pháp hydro peroxide - một hướng điều trị y học gây tranh cãi đối với ung thư. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, "đã không có các chứng cứ khoa học cho thấy hydro peroxide là an toàn, có hiệu quả hay có ích trong điều trị ung thư". Họ cũng khuyến cáo các bệnh nhân ung thư cần "duy trì việc chăm sóc của các bác sĩ chuyên khoa, là những người sử dụng các phương pháp điều trị đã được thử thách và các thử nghiệm điều trị đã được phê chuẩn của các điều trị mới có triển vọng".

Các thuộc tính vật lý

Hydro peroxide có hình dạng "xiên lệch", do lực đẩy giữa các cặp đơn trên các nguyên tử oxy. Mặc dù trên thực tế liên kết O-O là một liên kết đơn, phân tử có rào cản cao đáng kể để thực hiện vòng quay hoàn hảo là 29,45 kJ/mol; nó có nguyên nhân là do lực đẩy của cặp đơn.

Các góc liên kết bị ảnh hưởng chủ yếu bởi liên kết hydro, nó giải thích sự khác biệt giữa các dạng hơi và tinh thể; thực vậy người ta đã quan sát được một khoảng rộng giá trị trong các tinh thể chứa phân tử H2O2.

Các thuộc tính hóa học
Hydro peroxide có thể phân hủy tự nhiên thành nước và oxy. Thông thường nó phản ứng như là một chất oxy hóa, nhưng có nhiều phản ứng trong đó nó phản ứng như là chất khử, giải phóng ra oxy như là phụ phẩm. Nó cũng rất nhanh chóng tạo ra các peroxide vô cơ và hữu cơ.

Phân hủy
Hydro peroxide thông thường phân hủy theo phản ứng tỏa nhiệt thành nước và khí oxy một cách tự nhiên:
2H2O2 → 2H2O + O2 + Nhiệt lượng
Phản ứng này là thuận; nó có ΔH° -98,2 kJ/mol và ΔG° -119,2 kJ/mol. Tỷ lệ phân hủy phụ thuộc vào nhiệt độ, nồng độ của peroxide, cũng như là độ pH và sự có mặt của các chất ổn định hay tạp chất. Hydro peroxide kỵ với nhiều chất gây ra sự xúc tác quá trình phân hủy nó, bao gồm phần lớn các kim loại chuyển tiếp và hợp chất của chúng. Các chất xúc tác phổ biến nhất là mangan dioxide, kali pemanganat và bạc. Phản ứng y như vậy cũng được xúc tác bằng enzym catalase, tìm thấy trong gan, mà chức năng chính của nó trong cơ thể là thải loại các sản phẩm phụ độc hại trong quá trình trao đổi chất và khử oxidative stress. Sự phân hủy diễn ra nhanh hơn trong chất kiềm, vì thế acid thường được thêm vào như là chất ổn định.

Việc đổ hydro peroxide nồng độ cao vào các chất dễ cháy có thể sinh ra sự cháy tức thì do oxy được giải phóng từ sự phân hủy hydro peroxide. Hydro peroxide nồng độ cao (viết tắt tiếng Anh: HTP high-test peroxide) cần phải lưu trữ trong các thùng chứa thông thoáng khí để ngăn ngừa việc tích lũy khí oxy nếu không sẽ dẫn tới sự phá hỏng thùng chứa. Thùng chứa phải được làm từ các vật liệu tương thích như PTFE, polyetylen hay nhôm (không sử dụng thép không gỉ tức inox) và phải trải qua quá trình làm sạch (thụ động hóa) để loại bỏ tất cả các chất ô nhiễm trước khi đưa peroxide vào. (Lưu ý rằng polyetylen là tương thích ở nhiệt độ phòng nhưng có thể nổ cùng với peroxide khi bị cháy.)

Khi có mặt một chất xúc tác nào đó, như Fe2+ hay Ti3+, sự phân hủy có thể diễn ra theo cách khác, với các gốc tự do như HO· (hydroxyl) và HOO· được tạo ra. Tổ hợp của H2O2 và Fe2+ được biết đến như là thuốc thử Fenton.

Phản ứng oxy hóa-khử
Trong dung dịch nước, hydro peroxide có thể oxy hóa hay khử nhiều loại ion vô cơ. Khi nó như là một chất khử thì khí oxy được tạo ra. Trong dung dịch axit ion sắt(II) Fe2+ bị oxy hóa thành ion sắt Fe3+,
2Fe2+ (dung dịch) + H2O2 + 2H+ (dung dịch) → 2Fe3+ (dung dịch) + 2H2O (lỏng)
và sunfit (SO32−) bị oxy hóa thành sunfat (SO42−). Tuy nhiên kali pemanganat bị khử thành mangan(II) Mn2+ bởi tính axit của H2O2. Thú vị là dưới các điều kiện môi trường kiềm thì một số trong các phản ứng này là ngược lại; Mn2+ bị oxy hóa thành Mn4+ (trong dạng MnO2), và Fe3+ bị khử thành Fe2+.
2Fe3+ + H2O2 + 2OH− → 2Fe2+ + 2H2O + O2↑
Hydro peroxide thường xuyên được sử dụng làm chất khử trong hóa hữu cơ. Một ứng dụng là để oxy hóa các thioete thành các sunfoxit. Ví dụ metyl phenyl sunfit bị oxy hóa thành metyl phenyl sunfoxit với hiệu suất 99% trong metanol, thời gian 18 giờ (hay 20 phút với xúc tác TiCl3):
Ph-S-CH3 + H2O2 → Ph-S(O)-CH3 + H2O
Hydro peroxide kiềm hóa được sử dụng để epoxit hóa các alken thiếu hụt điện tử như axit acrylic, cũng như để oxy hóa các alkylboran thành rượu, bước thứ hai của quá trình hydroborua hóa-oxy hóa.

Tạo thành các hợp chất peroxide
Hydro peroxide là một axit yếu (pH = 4,5), và nó có thể tạo ra các muối hydro peroxide hay peroxide hay các dẫn xuất của nhiều kim loại. Ví dụ, với dung dịch axit cromic (CrO3) nó có thể tạo ra peroxide màu xanh lam không ổn định CrO(O2)2. Nó cũng có thể tạo ra các peoxoanion theo phản ứng với các anion; ví dụ phản ứng với borax tạo ra natri peborat, là một chất tẩy sử dụng trong các bột giặt:
Na2B4O7 + 4H2O2 + 2NaOH → 2Na2B2O4(OH)4 + H2O
H2O2 chuyển hóa các axit cacboxylic (RCOOH) thành các axit peroxy (RCOOOH), mà tự chúng lại được sử dụng như là các chất oxy hóa. Hydro peroxide phản ứng với aceton để tạo ra aceton peroxide và nó tương tác với ozon để tạo ra đihydro trioxit. Phản ứng với urê tạo ra cacbamua peroxide, được sử dụng để làm trắng răng. Cân bằng axit-base với triphenylphotphin oxit là "người vận chuyển" hữu ích của H2O2 trong một số phản ứng.

Tính base
Hydro peroxide là một base yếu hơn cả nước, nhưng nó có thể tạo ra một số sản phẩm với các axit rất mạnh. Siêu axit HF/SbF5 tạo ra các hợp chất không ổn định chứa ion (H3O2)+.

Sản xuất
Ngày nay hydro peroxide được sản xuất gần như duy nhất chỉ bằng sự tự oxy hóa của 2-etyl-9,10-đihydroxyanthracen thành 2-etylanthraquinon và hydro peroxide sử dụng oxy từ không khí. Dẫn xuất anthraquinon sau đó được chiết ra khỏi hỗn hợp và được khử ngược trở lại thành hợp chất đihydroxy bằng khí hydro với chất xúc tác kim loại. Phương trình tổng quan của quá trình này được đơn giản hóa như sau (dễ nhầm lẫn):
H2 + O2 → H2O2
Tuy nhiên tính kinh tế của công nghệ này phụ thuộc vào tính hiệu quả của quá trình tái chế quinon cũng như quá trình chiết dung dịch và của chất xúc tác cho quá trình hydro hóa.

Trước đây các công nghệ vô cơ đã được sử dụng, bằng cách điện phân dung dịch axit sunfuric hay amoni bisunfat (NH4HSO4), tiếp theo là sự thủy phân của peoxyđisunfat ((SO4)2)2− được tạo ra sau khi điện phân.

Năm 1994, sản lượng toàn thế giới của H2O2 là khoảng 1,9 triệu tấn, phần lớn trong chúng có nồng độ 70% hoặc thấp hơn. Trong năm này giá bán buôn H2O2 30% là khoảng US$0,54 một kg, tương đương với US$1,50/kg (US$0,68/lb) trên "cơ sở 100%".

Nồng độ
Hydro peroxide làm việc tốt nhất như là tác nhân đẩy khi ở nồng độ cực cao. Tuy nhiên, có rất ít nhà cung cấp hydro peroxide có độ tinh khiết cao, và họ cũng không thể bán với lượng lớn cho bất kỳ ai. Kết quả là những người nghiệp dư mong muốn sử dụng nó như là nhiên liệu cho tên lửa thông thường phải mua nó với nồng độ 70% hoặc thấp hơn (phần lớn trong số 30% còn lại là nước, và đôi khi còn có dấu vết của các chất ổn định, như thiếc), và sau đó tự làm tăng nồng độ của nó lên. Nhiều người thử chưng cất, nhưng điều này là cực kỳ nguy hiểm do hơi peroxide có thể kích nổ ở nhiệt độ khoảng 70 ℃. Hướng tiếp cận an toàn hơn là thổi khí (trơ về mặt hóa học với các chất có trong dung dịch) qua dung dịch, tiếp theo là đóng băng phân đoạn, nhưng thậm chí khi sử dụng phương pháp này thì các tạp chất thường vẫn có thể gây nổ.

Trong những năm thập niên 1950 HTP đã từng có sẵn hơn, nhưng do sự e ngại về an toàn nên các nhà sản xuất hàng loạt kể từ đó đã chuyển sang sản xuất H2O2 có nồng độ thấp khi có thể. Một số nhóm nghiệp dư đã biểu thị sự quan tâm của họ trong việc tự sản xuất peroxide để sử dụng cho chính họ và bán lại với một lượng nhỏ cho những người khác.

Các nguy hiểm
Hơi hydro peroxide có thể kích nổ trên 70 ℃, vì thế việc bảo quản dung dịch và hơi ở điều kiện mát là then chốt. Việc chưng cất hydro peroxide ở áp suất thường cũng rất nguy hiểm. Hơi hydro peroxide có thể tạo ra các chất nhạy nổ do tiếp xúc với các hydrocarbon như dầu mỡ. Các phản ứng nguy hiểm dao động từ bắt cháy tới nổ đã được thông báo là xuất hiện cùng với rượu, các keton, axit cacboxylic (cụ thể là axit acetic), các amin và phosphor.

Hydro peroxide, nếu đổ vào vải (hay các chất dễ cháy khác) sẽ làm bay hơi nước cho đến khi nồng độ đạt đến mức đủ lớn thì vật liệu sẽ tự động bắt cháy. Sản phẩm da nói chung chứa sắt kim loại từ quá trình thuộc da và thông thường bắt lửa rất nhanh.

Hydro peroxide đặc (> 50%) là một chất ăn mòn, và thậm chí các dung dịch mạnh để sử dụng trong gia đình cũng có thể kích thích mắt, các màng nhầy và da. Việc uống dung dịch hydro peroxide là nguy hiểm, do sự phân hủy trong dạ dày giải phóng ra một lượng khí lớn (10 lần thể tích của dung dịch 3%) dẫn tới sự chảy máu trong.

IARC liệt kê hydro peroxide trong Nhóm 3: được phân loại như là có tính gây ung thư đối với con người. Nghiên cứu trên chuột phát hiện ra sự tăng nguy cơ ung thư hệ tiêu hóa sau việc hấp thụ hydro peroxide, nhưng các nghiên cứu khác trên động vật đã chứng tỏ nó không thuyết phục. Hydro peroxide được sản xuất như là phụ phẩm trong việc trao đổi oxy trong cơ thể, và gần như mọi cơ thể đều có enzym có tên gọi là peroxidase để xúc tác sự phân hủy nó thành nước và oxy (xem Phân hủy trên đây).

Sự rò rỉ của HTP (85–98% hydro peroxide) từ các ngư lôi là nguyên nhân làm nổ tàu ngầm Kursk của Nga năm 2000.

Đồng phân
Hydro peroxide có một đồng phân khác là "nước oxy", H2O+O−.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hiệp hội đẩy tên lửa thực nghiệm
Hydro peoxit như là nhiên liệu.  PESWiki.com
NIST Dữ liệu tham chiếu tiêu chuẩn
Trang wiki về hóa điện toán
Ủy ban hóa chất châu Âu
Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0164
NIOSH Hướng dẫn bỏ túi cho các nguy hiểm hóa chất
Chuyên khảo của IARC về "Hydro peoxit"
General Kinetics Inc. Động cơ tên lửa hydro peoxit và thiết bị sản xuất khí

Đọc thêm
 J. Drabowicz et al., in The Syntheses of Sulphones, Sulphoxides and Cyclic Sulphides, tr. 112–116, G. Capozzi et al., eds., John Wiley & Sons, Chichester, UK, 1994. ISBN 0-471-93970-6.
 N. N. Greenwood, A. Earnshaw, Chemistry of the Elements, 2nd ed., Butterworth-Heinemann, Oxford, UK, 1997. A great description of properties & chemistry of H2O2.
 J. March, Advanced Organic Chemistry, 4th ed., tr. 723, Wiley, New York, 1992.
 W. T. Hess, Hydrogen Peroxide, in Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology, 4th edition, Wiley, New York, Vol. 13, 961–995 (1995).
 CA Cancer J Clin. 1993 Jan-Feb; 43 (1): 47–56. "Questionable methods of cancer management: hydrogen peroxide and other 'hyperoxygenation' therapies." PMID 8422605.

Peroxide
Hợp chất hydro
Nhiên liệu tên lửa
Chất khử trùng
Chất tẩy trùng
Hóa chất gia dụng
Hợp chất oxy


title: Cosmopterix diaphora

text:
Cosmopterix diaphora là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Brasil (Destrito Federal) và México (Guerrero, Veracruz-Llave).
Con trưởng thành được sưu tập vào tháng 4 và tháng 8, chứng tỏ có hai thế hệ. Chiều dài cánh trước là 3,8–4 mm.

Tham khảo

Cosmopterix


title: Plethodon elongatus

text:
Plethodon elongatus (tên tiếng Tây Ban Nha: Del Norte Salamander) là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Bắc Mỹ. Con trưởng thành dài khoảng 2 3/8 - 3 inch (6 - 7,6 cm) từ mũi tới lỗ huyệt, và tổng chiều dài khoảng 4 1/3 - 6 inch (11 – 15 cm). Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa và vùng nhiều đá.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Hammerson, G. & Welsh, H. 2004. Plethodon elongatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật lưỡng cư Mỹ
Plethodon


title: Ahmosia

text:
Ahmosia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Ahmosia aspasiana (McDunnough, 1922)
Ahmosia galbinea Heinrich, 1926

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Bago, Myanmar

text:
Thành phố Bago, tên trong quá khứ vinh quang là Pegu, Hanthawaddy, là thủ phủ của vùng Bago. Thành phố này cách Yangon khoảng 80 km về phía Bắc. Thành phố nằm ở hai bên bờ sông Ayeyarwady, bên bờ phía Đông là khu phố cổ và bên bờ phía Tây là khu phố mới. Thành phố có khoảng hơn 200.000 dân.

Lịch sử

Theo truyền thuyết, hai hoàng tử người Mon từ Thaton đã tới Bago vào năm 573. Vào khoảng năm 850, nhà địa lý học người Ả Rập là Ibn Khordadbeh đã nhắc đến thành phố này. Từ năm 1056, người Miến từ Bagan tới cai trị thành phố. Sau khi Bagan bị quân Mông Cổ lật đổ vào năm 1287, nó lại trở về với người Mon.

Đã từng có một triều đại của người Mon ở Pegu. Thời vua Rajadhirat (1383–1421) Pegu có chiến tranh liên miên với Ava. Giữa thế kỷ 15, nữ vương Baña Thau (tiếng Myanma: Shin Saw Bu; 1453-72) đã truyền ngôi cho một nhà sư tên là Dhammazedi (1472-92) và vị sư này đã đưa Pegu trở thành một trung tâm thương mại và trung tâm của Phật giáo Theravada.

Thời kỳ 1369-1539, Hanthawaddy trở thành tên gọi của thành phố này khi ấy là kinh đô của vương quốc Mon Ramanadesa, mà phạm vi thống lĩnh của nó bao trùm toàn vùng Hạ Miến. Từ năm 1939, vua Tabinshweti người Miến của vương quốc Taungoo đã chiếm thành phố và biến nó thành kinh đô của vương quốc Taungoo cho tới tận năm 1599. Thời kỳ 1613-1634, thành phố lại tiếp tục được chọn làm kinh đô và làm căn cứ tổ chức các cuộc chinh phạt Xiêm. Vì là thành phố cảng, nên người châu Âu đã đến nơi này từ khá sớm và đã bị hấp dẫn. Năm 1740, người Mon lại vùng lên và kiểm soát thành phố này trong một thời gian cho đến khi vua Alaungpaya chiếm lại và phá hủy thành phố vào năm 1757.

Bago được tái thiết bởi vua Bodawpaya (1782-1819), nhưng thời gian đó, sông đổi hướng và thành phố không còn nối với biển được nữa, nên tầm quan trọng của nó cũng mất đi. Sau Chiến tranh Anh-Miến thứ hai, người Anh cai trị thành phố.

Các điểm tham quan chính:

 Tượng Phật Shwethalyaung (Phật nằm)
 Chùa Shwemawdaw
 Chùa Kyaik Pun
 Cung điện Kanbawza Thadi
 Maha Kalyani Sima
 Chùa Mahazedi
 Chùa Shwegugale
 Bago Degree College
 Bago Sittaung Canal

Khí hậu
Bago có khí hậu nhiệt đới gió mùa (Köppen Am), tương tự như hầu hết các vùng duyên hải Myanmar, với mùa khô nóng từ giữa tháng 11 đến giữa tháng 4 và một mùa mưa nóng, cực kỳ ẩm ướt và mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 10.

Tham khảo

Thư mục

Đọc thêm

 International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania

Thị xã Myanmar
Khu dân cư ở vùng Bago
Thành cổ của người Môn


title: John Charles Fields

text:
John Charles Fields, (14 tháng 5 năm 1863 - 9 tháng 8 năm 1932) là một nhà toán học Canada và người sáng lập ra Huy chương Fields cho những thành tựu xuất sắc trong toán học. Giải thưởng này được trao lần đầu tiên vào năm 1936, và kể từ năm 1950 mỗi bốn năm một lần tại Hội nghị Quốc tế các nhà toán học cho hai hay bốn người dưới tuổi 40.

Sinh ra ở Hamilton, Ontario trong một gia đình làm buôn bán da thuộc ở cửa hàng, Fields tốt nghiệp từ Học viện Hamilton vào năm 1880 và Đại học Toronto năm 1884 trước khi đi đến Hoa Kỳ để theo học tại Đại học Johns Hopkins ở Baltimore, Maryland. Fields nhận được học vị Tiến sĩ vào năm 1887. Bài luận văn của ông mang tựa đề Symbolic Finite Solutions and Solutions by Definite Integrals of the Equation dny/dxn = xmy, được xuất bản trong American Journal of Mathematics vào năm 1886.

Sau đó, Fields dạy hai năm tại Johns Hopkins trước khi nhận việc làm mới tại Trường Đại học Allegheny ở Meadville, Pennsylvania. Thất vọng với tình hình nghiên cứu toán học ở Bắc Mỹ vào thời điểm đó, ông rời nước Mỹ đển đến châu Âu vào năm 1891. Ở châu Âu, ông sinh sống chủ yếu tại Berlin, Göttingen và Paris, nơi ông cộng tác với một số bộ óc toán học vĩ đại nhất lúc bấy giờ, bao gồm Karl Weierstrass, Felix Klein, Ferdinand Georg Frobenius và Max Planck. Fields cũng bắt đầu tình bạn với Gösta Mittag-Leffler, người sau này sẽ gắn bó với ông suốt cả cuộc đời. Ông bắt đầu xuất bản các nghiên cứu của mình về một đề tài mới mẻ, Hàm số đại số, và lĩnh vực này trở thành nghiên cứu gặt hái được nhiều thành công nhất trong sự nghiệp của ông.

Fields trở về Canada năm 1902 để diễn thuyết tại Đại học Toronto. Trở về quê hương, ông làm việc không mệt mỏi để phát triển lĩnh vực toán học cả về mặt hàn lâm và trong công chúng. Ông đã thành công trong việc vận động Hội đồng Lập pháp Ontario cung cấp khoảng tài trợ nghiên cứu hằng năm là $75.000 cho đại học và giúp thành lập Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada, và Quỹ Nghiên cứu Ontario. Fields nhận trọng trách chủ tịch Học viện Hoàng gia Canada từ năm 1919 cho đến năm 1925, trong khoảng thời gian này, ông nhiệt thành làm việc để đưa viện trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu, ngay cả khi chỉ đạt vài thành công ít ỏi. Tuy nhiên, những nỗ lực của ông đã giúp cho Toronto trở thành nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế các nhà toán học vào năm 1924.

Fields được biết đến nhiều nhất nhờ đóng góp của ông trong việc thành lập giải thưởng Huy chương Fields, vốn được coi là Giải Nobel trong lĩnh vực Toán học, mặc dù có một số khác biệt trong giữa hai giải này. Được trao lần đầu tiên vào năm 1936, Huân chương được giới thiệu trở lại vào năm 1950 và được trao mỗi bốn năm một lần kể từ đó. Giải được trao cho hai hay bốn nhà toán học dưới tuổi 40, có đóng góp quan trọng trong lĩnh vực toánh học.

Fields bắt đầu lên kế hoạch cho giải thưởng vào cuối thập niên 1920, nhưng do sức khỏe kém, ông chưa bao giờ được thấy giải thưởng được trao trong cuộc đời mình. Ông mất ngày 9 tháng 8 năm 1932 sau ba tháng bị bệnh; trong di chúc của mình, ông để lại $47.000 cho quỹ Huy chương Fields.

Fields được bầu làm nghiên cứu sinh của Hội Hoàng gia Canada vào năm 1907 và Hội Hoàng gia Luân Đôn vào năm 1913.

Học viện Fields tại Đại học Toronto được lập nhằm để vinh danh ông.

Xem thêm

 Khoa khọc và kỹ thuật ở Canada

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fields Institute Biography

Sinh năm 1863
Mất năm 1932
Cựu sinh viên Đại học Toronto
Cựu sinh viên Đại học Johns Hopkins
Nhân viên Đại học Toronto
Người từ Hamilton, Ontario
Nhà toán học Canada
Hội viên Hội Hoàng gia


title: Afrana wittei

text:
Amietia wittei là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Loài này có ở Kenya và Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, và vùng đồng cỏ.

Chú thích

Tham khảo
 Lötters, S., Drewes, R. & Pickersgill, M. 2004. Afrana wittei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Afrana
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Amietia


title: Spodolepis

text:
Spodolepis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Cryptocoelus buffoni

text:
Cryptocoelus buffoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Nel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Cryptocoelus


title: West Linn, Oregon

text:
West Linn là một thành phố trong Quận Clackamas, tiểu bang Oregon,  Hoa Kỳ. Hiện tại West Linn là một khu ngoại ô phía nam thịnh vượng của thành phố Portland. West Linn có một lịch sử phát triển rất sớm, thúc đẩy bởi cơ hội thu nguồn năng lượng từ Thác Willamette. Nó được đặt tên theo Thượng nghị sĩ Lewis Fields Linn của Ste. Genevieve, Missouri người cổ vũ Hoa Kỳ chiếm Oregon để đối chọi lại sự tuyên bố chủ quyền của người Anh. Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có tổng dân số là 22.261. Ước tính năm 2006 là 24.180 cư dân.

Lịch sử

Trung úy Robert Moore đến đây năm 1839 và trở thành thành viên cao cấp trong nỗ lực đầu tiên tạo một thuộc địa Mỹ ở Oregon. Chức vụ của ông là do ông phục vụ quân đội trong Chiến tranh năm 1812 mà trong đó ông phục vụ trong địa phương quân của Pennsylvania, có lẽ là một bác sĩ mặt trận. Sau một lần đi dạo quanh Thung lũng Willamette và Lồng chảo Columbia, Moore đã mua khoảng 1.000 mẫu Anh (4 km²) khu đất bên tây ngạn của Thác Willamette, phía bên kia Sông Willamette từ Oregon City. Ông phát họa lên một thành phố với tên là "Robin's Nest" đầu năm 1843. Ông cũng lập hồ sơ tuyên bố chủ quyền tạm thời với chính quyền Xứ Oregon lúc đó, mà không biết là việc chuyển nhượng đơn phương của ông có được luật pháp công nhận hay không. Lập pháp Lãnh thổ Oregon sau đó bỏ phiếu đặt tên lại cho nó thành Linn City ngày 22 tháng 12 năm 1845 để tưởng niệm Thượng nghị sĩ Lewis Fields Linn mà cũng từ tên đó Quận Linn cũng được đặt tên ông. Tiến sĩ Linn là một người hàng xóm và là bạn của gia đình Trung úy Moore từ thời họ là dân định cư ở Lãnh thổ Missouri.

Trong nhiều năm, Linn City là đối thủ thương mại và chính trị gây cấn của thành phố gần bên là Oregon City, nhưng nó gặp một loạt các khó khăn do người và tự nhiên gây ra, bao gồm cái chết của Moore vào tháng 9 năm 1857. Một trận lục lớn chấm dứt khu định cư của những người tiên phong tháng 11 năm 1861, khiến nhiều thành viên gia đình sống sót di tản ra khắp Tây Bắc Thái Bình Dương. Tuy nhiên, nhiều thập niên sau đó, khu làng khi xưa được tái phát triển thành một âu thuyền và khu công nghiệp; các công ty đời sau vẫn còn hoạt động đến bây giờ.

Thành phố West Linn hiện tại được tổ chức thành thành phố năm 1913 và nhập chung với thị trấn Willamette lân cận năm 1916 trong đó có những thị trấn/khu phát triển củ Bolton, Quận Multnomah, Sunset City, và West Oregon City.

Địa lý
West Linn nằm ở vị trí  (45.365201, -122.641024).

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 20,5 km² (7,9 mi²). 19,1 km² (7,4 mi²) là đất và 1,3 km² (0,5 mi²) hay 6.57% là nước.

West Linn nằm giữa sông Willamette và sông Tualatin có đồi núi nhô lên chập trùng, đôi khi thẳng dốc từ các bờ sông. Khu vực gần hai con sông nói chung là được định cư trước tiên, sau đó là phát triển lên các khu đồi bên trong.

Cư dân nổi tiếng
 Darlene Hooley - Dân biểu Hoa Kỳ
 Cade McNown - cầu thủ bóng bầu dục
 Mitch Williams - cầu thủ bóng chày

Tham khảo

Liên kết ngoài

City of West Linn
West Linn Chamber of Commerce
West Linn Police Department
West Linn Arts Commission
West Linn Tidings newspaper
Camassia Natural Area
Oregon Blue Book listing for West Linn

Thành phố của Oregon
Quận Clackamas, Oregon


title: Attiliosa bozzettii

text:
Attiliosa bozzettii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Attiliosa


title: Atm

text:
ATM hoặc atm có thể là tên viết tắt của:
Máy rút tiền tự động (Automated teller machine)
Giao thức truyền thông ATM (Asynchronous Transfer Mode)
Átmốtphe, đơn vị đo áp suất
Đại học Texas A&M, Texas, Hoa Kỳ
 1 chương trình trò chơi truyền hình cũ trên sóng HTV7, do HTV & TVPlus (TVHub) thực hiện
 Câu lạc bộ bóng đá Atlético Madrid.

Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái
Giao thức liên kết


title: Alberto Aquilani

text:
Alberto Aquilani (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1984) là một cựu cầu thủ bóng đá người chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm. Hiện anh đang làm huấn luyện viên trưởng của Pisa tại Serie B.

Aquilani bắt đầu sự nghiệp ở A.S.Roma, và sau khi được đem đi cho Triestina mượn anh trở về đội bóng ở Serie A. Aquilani bắt đầu trở thành nhân tố quan trọng của Roma ở mùa giải 2005-2006, mặc dù dính chấn thương và phải ngồi ngoài trong một thời gian dài. Anh chuyển đến Liverpool F.C. ở đầu mùa giải 2009-10 với một bảng hợp đồng trị giá 20,5 triệu bảng.

Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, Aquilani đã cùng đội tuyển Ý tham dự Euro 2008.Anh có trận ra mắt ở đội tuyển vào tháng 11 năm 2006 trong trận hoà 1-1 với Thổ Nhĩ Kỳ.

Sự nghiệp câu lạc bộ

AS Roma
Vào năm 2001, khi anh 16 tuổi, Chelsea và Arsenal đã đề nghị anh về một bảng hợp đồng nhưng anh từ chối do ước mơ của anh là chơi cho đội bóng quê nhà Roma.

Anh có trận đấu đầu tiên ở Serie A khi mới 18 tuổi, dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Fabio Capello vào ngày 10 tháng 5 năm 2003 trong trận tiếp Torino. Mùa giải 2003-04, anh được AS Roma cho 1 đội bóng ở Serie B Triestina mượn để anh có thể có mặt trong đội hình chính thức, qua đó trau dồi kỹ thuật cũng như tích lũy kinh nghiệm.

Trở về Roma ở mùa giải 2004-05, anh lập tức có một suất ở đội hình một. Ở mùa giải 2005-06, anh ghi bàn thứ hai cho Roma trong trận derby trước S.S. Lazio vào ngày 26 tháng 2 năm 2006; trận thắng đã giúp Roma phá vỡ kỉ lục về mạch trận thắng liên tiếp ở Serie A. (Sau này kỉ lục bị phá vỡ bởi Inter Milan ở mùa giải 2006-07).

Mùa giải 2006-07
Ở mùa giải tiếp đó anh được đánh giá như một trong những cầu thủ tốt nhất của Roma. Anh được trao chiếc áo số 8 trước đây thuộc về Matteo Ferrari. Không may một chấn thương đã khiến anh phải ngồi ngoài trong một thời gian dài. Aquilani trở lại sân cỏ vào tháng 5 năm 2007 và chơi trong 3 trận cuối mùa giải.

Mùa giải 2007-08
Anh cũng chơi ở UEFA Champions League trong trận tiếp Real Madrid và anh đã có một trận đấu rất thàn công. Anh ghi 2 bàn từ hai quả sút xa trong hai trận đầu mùa giải 2007-08 tiếp Palermo và Siena. Mặc dù anh bị chấn thương vào tháng 10 năm 2007 song anh vẫn có thể quay trở lại đội hình vào tháng 1 năm 2008.

Mùa giải 2008-09
Aquilani bị chấn thương trong trận tiếp Chelsea vào ngày 22 tháng 10 năm 2008. Anh trở lại sân cỏ vào ngày 11 tháng 1 năm 2009 trong trận tiếp AC Milan nhưng bị dính một chấn thương khác vào tháng 2 năm 2009. Mặc dù anh trong trận tiếp Arsenal khi vào sân ở phút cuối vào ngày 11 tháng 3 năm 2009 nhưng anh vẫn không thể chơi ở phần còn lại của mùa giải.

Vào ngày 26 tháng 5 năm 2009, Aquilani ký bản hợp đồng mới với Roma cho tới năm 2013, thêm hai năm so với bản hợp đồng cũ
.

Liverpool
Vào ngày 5 tháng 8 năm 2009, Liverpool F.C. cho biết họ đã đạt được thoả thuận với A.S.Roma cho vụ chuyển nhượng Aquilani, và vấn đề chỉ còn là buổi kiểm tra sức khoẻ. Câu lạc bộ cho biết cầu thủ này đã vượt qua buổi kiểm tra sức khoẻ và ký hợp đồng 5 năm vào ngày 7 tháng 8 năm 2009. Roma cho biết mức giá là 20 triệu Euro. Aquilani không thể chơi trận mở màn của Liverpool ở mùa giải 2009-10 cho Liverpool do anh chưa hồi phục chấn thương. Anh được trao chiếc áo số 4 của huyền thoại sân Anfield Sami Hyypiä người đã gia nhập Bayer Leverkusen vào cuối mùa giải 2008-09.

Juventus
Ngày 21 tháng 8 năm 2010, Liverpool và Juventus đã đạt được thoả thuận theo đó Aquilani sẽ gia nhập Juventus theo bản hợp đồng cho mượn có thời hạn 1 năm. Sau đó, Juventus sẽ tiếp tục đàm phán hợp đồng mới và đội bóng thành Turin có dự định sẽ mua đứt anh với mức giá 16 triệu euro cùng bản hợp đồng có thời hạn 3 năm.

Thi đấu quốc tế
Cấp độ đội tuyển trẻ, anh chơi cho đội tuyển Ý ở vòng loại giải U16 châu Âu vào năm 2001.Anh vô địch giải U19 châu Âu vào năm 2003 cùng đội tuyển Ý và ghi 1 bàn. Anh sau đó được gọi lên tuyển U21 và tham dự vòng loại giải U21 châu Âu nhưng không được thi đấu ở vòng chung kết do bị chấn thương.

Aquilani có trận ra mắt trong màu áo đội tuyển Ý vào ngày 15 tháng 11 năm 2006 trong trận giao hữu gặp Thổ Nhĩ Kỳ. Anh có được vị trí chính thức ở giải U21 thế giới tổ chức ở Hà Lan vào năm 2007, ghi 2 bàn và có tên trong đội hình tiêu biểu của giải đấu. Ý về đích ở vị trí thứ năm của giải.

Anh có mặt cùng đội tuyển Ý ở Euro 2008, giải đấu ở cấp độ đội tuyển quốc gia đầu tiên của anh.Anh vào sân từ ghế dự bị trong trận đấu thứ ba của Ý ở giải, trận thắng 2-0 trước kình địch Pháp. Anh ra sân từ đầu trong trận tứ kết của Ý gặp Tây Ban Nha để thay thế cho Andrea Pirlo và Gennaro Gattuso bị treo giò. Trận này Ý thua 4-2 ở loạt đá luân lưu sau 120 phút hoà 0-0
.

Anh có bàn thắng đầu tiên cho Azzurri ở vòng loại World Cup 2010 trong trận tiếp Serbia và Montenegro vào ngày 15 tháng 10]] năm 2008 với một cú đúp. Tuy nhiên, anh đã không được huấn luyện viên Marcelo Lippi triệu tập vào đội hình đội tuyển Ý tham dự World Cup 2010 tại Nam Phi.

Gia đình
Aquilani có bạn gái là diễn viên Ý Michela Quattrociocche, diễn viên chính trong bộ phim Sorry If I Love You vào năm 2008
.

Thống kê

Câu lạc bộ

1Bao gồm UEFA Champions League, UEFA Cup và UEFA Europa League
2Bao gồm Supercoppa Italiana và Football League Cup

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng quốc tế
Tính đến ngày 11 tháng 10 năm 2013

Tham khảo

Xem thêm
 Hồ sơ trên Website FIFA.com
 Hồ sơ trên Website AS Roma
 Hồ sơ trên Website Liverpool

Cầu thủ bóng đá A.S. Roma
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý
Cầu thủ bóng đá Ý
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Juventus
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá ACF Fiorentina
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Sporting Clube de Portugal
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha


title: Euxoa macleani

text:
Euxoa macleani là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền tây Canada.

Chiều dài cánh trước là 14–18 mm.

Liên kết ngoài
A Synopsis of the westermanni Group of the Chi Euxoa Hbn. (Lepidoptera: Noctuidae) With Descriptions of Two New Species

Chú thích

Euxoa


title: Starsiedel

text:
Starsiedel là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Starsiedel có diện tích 5,77 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 692 người.

Tham khảo


title: Mönkeberg

text:
Mönkeberg là một đô thị thuộc huyện Plön, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Mönkeberg có diện tích 2,71 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 3684 người. Đô thị này có cự ly khoảng 5 km về phía đông bắc của Kiel.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Hylaeus xanthopoda

text:
Hylaeus xanthopoda là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1895.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

X
Động vật được mô tả năm 1895


title: Jochroa

text:
Jochroa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Pennewitz

text:
Pennewitz là một đô thị ở huyện Ilm, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 5,48 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 583 người.

Tham khảo


title: Spekia zonata

text:
Spekia zonata là một loài freshwater gastropod in the Thiaridae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

Spekia
Động vật được mô tả năm 1859


title: Agelacida

text:
Agelacida là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1898.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Agelacida marginata Jacoby, 1898

Chú thích

Tham khảo

Metacyclini


title: Wirfus

text:
Wirfus là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 4,65 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Emmy Rossum

text:
Emmy Rossum (sinh ngày 12 tháng 9 năm 1986) là một nữ diễn viên, ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ. Cô được biết đến chủ yếu với các vai chính trong các bộ phim The Day After Tomorrow, Poseidon và The Phantom of the Opera. Cô còn là một nữ ca sĩ và đã từng phát hành album Inside Out trong đó có bài hát "Slow Me Down" từng được phát hành dưới dạng single và giành vị trí cao trên các bảng xếp hạng âm nhạc.

Sự nghiệp

Giải thưởng và đề cử

Đạt giải

Đề cử

Đĩa hát

 Inside Out (Geffen Records, 2007)
 Carol of the Bells (Geffen Records, 2007)
 TBA (Geffen Records, 2009/2010)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

 Emmy Rossum  on Geffen Records
 Emmy Rossum trên YouTube
 Emmy Rossum on The AllMusic Guide

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nhà bảo vệ môi trường Mỹ
Người Mỹ gốc Hà Lan
Người Mỹ gốc Anh
Người thành phố New York
Ca sĩ thiếu nhi Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Nghệ sĩ của Geffen Records
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Người Manhattan
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Nga


title: Cassena punctata

text:
Cassena punctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: (8429) 1997 YK4

text:
{{DISPLAYTITLE:(8429) 1997 YK4}}

(8429) 1997 YK4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dactylastele poupineli

text:
Dactylastele poupineli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dactylastele


title: Máy đếm tiền

text:
Máy đếm tiền là một thiết bị cho phép người dùng xác định số lượng tiền giấy (hoặc tiền xu) chạy qua khe đếm tiền trong máy. Ngoài ra máy đếm tiền cũng kiểm tra tiền giả và cảnh báo cho người dùng để loại bỏ các đồng tiền giả.

Phân loại
Có các loại máy đếm tiền sau:
 Máy đếm tiền thông thường: chỉ có chức năng đếm.
 Máy đếm phát hiện tiền giả, tiền siêu giả, tiền lẫn loại.
 Máy đếm tiền xu.

Nguyên tắc đếm
Khi tiền được thả vào khay sẽ được cuốn vào máy bằng các bánh răng và đệm cao su, tiền sẽ được chạy qua một con mắt điện tử là mắt đếm, mắt này sẽ thống kê được lượng tiền chạy qua nó rồi đưa lên bảng điện tử hiển thị.

Ngoài ra máy đếm tiền hiện đại có sử dụng các mắt:
Kiểm kích: có tác dụng đo độ dài và rộng của tờ tiền để phân biệt loại tiền, phát hiện tiền giả,
Mắt màu, mắt tím: phân biệt tiền giả và siêu giả bằng màu tiền và mệnh giá giữa

Tham khảo

Thiết bị đếm
Tiền
Tiền giấy
Phát minh của Hoa Kỳ


title: Born auf dem Darß

text:
Born auf dem Darß là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Liên đoàn bóng đá Colombia

text:
Liên đoàn bóng đá Colombia () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Colombia. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Colombia, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Colombia gia nhập FIFA và CONMEBOL cùng năm 1936.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Colombia
Bóng đá Colombia


title: Sông Cái Lớn

text:
Sông Cái Lớn là một con sông lớn tại tỉnh Kiên Giang.

Sông bắt nguồn từ kênh Thị Đội, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, dòng chảy rộng dần vào Kiên Giang tại địa phận xã Vĩnh Thắng, huyện Gò Quao. Từ đây sông chảy theo hướng tây-bắc đổ ra vịnh Rạch Giá tại thành phố Rạch Giá.

Sông có chiều dài khoảng 60 km, lòng sông rộng từ 200 m đến 500 m, ra đến cửa biển mở rộng đến 2 km. Độ sâu thay đổi từ 6 đến 15 m. Sông chảy qua và làm ranh giới tự nhiên giữa các huyện Gò Quao, Vĩnh Thuận, An Biên và giữa huyện Châu Thành.

Do sông Cái Lớn nằm hoàn toàn trong vùng đồng bằng nên không có nguồn cấp nước, thuỷ chế và lưu lượng của sông hoàn toàn phụ thuộc vào lượng mưa tại chỗ và một phần nước sông Hậu chảy qua. Mùa khô không có nguồn cấp nước, mực nước nội địa thấp, nước mặn tràn sâu vào nội địa trên 3 km. Đến mùa mưa, mực nước sông cao, lưu lượng khá lớn (trên 522 m3/s), sông được ngọt hóa trở lại. Hai bên sông có khoảng 15 nhánh lớn là các rạch, kênh rạch, kênh đào, hoặc để thoát nước cho rừng U Minh (Xếp Ba Tàu, Xẻo Cạn, Xẻo Ngào, Nước Trong, Ngan Dừa, Hốc Hoả,...) hoặc nối thông với sông Cái Bé (Nước Đục, Cái Su, Cái Bằng Lớn, Gò Quao, Tắc Cậu,...).

Tham khảo

Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (ngày 26 tháng 1 năm 2016). "Địa lí địa phương tỉnh Kiên Giang" - Tái bản lần thứ hai.

Liên kết ngoài

C


title: 1609 Brenda

text:
1609 Brenda (1951 NL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 7 năm 1951 bởi Johnson, E. L. ở Johannesburg (UO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1609 Brenda

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1951


title: Lasioglossum linctum

text:
Lasioglossum linctum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1904


title: Asperdaphne brenchleyi

text:
Asperdaphne brenchleyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

brenchleyi


title: Amfreville-la-Campagne

text:
Amfreville-la-Campagne là một xã của tỉnh Eure, thuộc vùng Normandie, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

 INSEE commune file

Amfrevillelacampagne


title: Conocrambus

text:
Conocrambus là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Crambinae


title: Picroxena

text:
Picroxena là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Picroxena scorpiura Meyrick, 1921

Tham khảo

tortricidae.com

Chlidanotini


title: Santa Cruz de la Serós

text:
Santa Cruz de la Serós là một đô thị ở cộng đồng tự trị Aragon, tỉnh Huesca của Tây Ban Nha.

Dân số

Catégorie:Jacetania

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Esperia sulphurella

text:
"Tinea sulphurella" redirects here. This name has erroneously been used for other species (see below).

Esperia sulphurella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Loài này có ở châu Âu.

Sải cánh dài 12–16 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6 tùy theo địa điểm.

The larvae feed gỗ cây chết.

Phân loại
E. sulphurella được mô tả khoa học lần đầu bởi J.C. Fabricius vào năm 1775. Do đó, tên khoa học tương tự đã được sử dụng cho nhiều loài bướm đêm khác, tạo ra một số junior homonym không có hiệu lực, bao gồm:
 T. sulphurella of Fabricius (1777) is Oecophora bractella
 T. sulphurella of Hübner (1793) is Ypsolophus sulphurella
 T. sulphurella of Haworth (1829) is Povolnya leucapennella

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=10051
 Lepidoptera of Belgium
 Esperia sulphurella at UKmoths

Esperia
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Phaedon armoraciae

text:
Phaedon armoraciae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Phaedon
Động vật được mô tả năm 1758


title: Tấn Beo

text:
Tấn Beo (sinh ngày 23 tháng 8 năm 1965), tên khai sinh là Phạm Tấn Danh, là một nam diễn viên người Việt Nam. Anh là một diễn viên gạo cội của sân khấu phía Nam, với lối diễn chân chất, mộc mạc được khán giả dành nhiều tình cảm.

Khởi đầu sự nghiệp với sân khấu cải lương và tuồng cổ từ khi còn khá nhỏ (11 tuổi), nhưng Tấn Beo lại sớm bộc lộ năng khiếu diễn hài của mình. Năm 1990, anh chính thức chọn hài kịch làm bộ môn nghệ thuật chính và lần lượt tham gia một số nhóm hài như: "Mỹ Chi", nhóm hài "Kim Ngọc",... Tấn Beo để lại ấn tượng với khán giả bằng nhiều vở diễn như: Vì sao lên chùa, Tình Lương Sơn Bá, Rồng Vàng, Mơ làm ca sĩ, Năm Nổ về làng,...

Tấn Beo từng đoạt khá nhiều giải thưởng như: "Diễn viên hài xuất sắc nhất Gala cười 2003", "Danh hài được yêu thích nhất 2004", "Mai vàng 2003"... Anh và người em ruột của mình - nghệ sĩ Tấn Bo là hai thành viên của nhóm hài "Tấn Beo - Tấn Bo". Năm 2009, nhóm đã phát hành album hài kịch ca nhạc đầu tiên mang tên Tình Lương Sơn Bá.

Tiểu sử
Tấn Beo sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống về nghệ thuật. Cha anh là nghệ sĩ vọng cổ Tấn Tài, người nổi tiếng một thời với biệt danh "hoàng đế đĩa nhựa". Mẹ là nghệ sĩ Như Ngọc, chuyên đóng vai đào lẳng nổi tiếng trên sân khấu trong thập niên 60. Em trai của Tấn Beo là nghệ sĩ hài Tấn Bo, hai anh em từng lập nhóm hài chung.

Gia đình của Tấn Beo còn là bầu gánh hát Tân Thủ Đô nên ngay từ khi lên 9, anh được cha cho theo gánh hát và có cơ hội làm quen với bộ môn nghệ thuật cải lương. Năm 1977, đoàn hát của gia đình anh được giao lại cho Sở Văn hóa thành phố quản lý. Tấn Beo theo cha mẹ tới đoàn cải lương Bến Tre, sau đó là đoàn Sông Hậu.

Sự nghiệp
Năm 1981, khi mới 16 tuổi, Tấn Beo được giao cho vai diễn đầu tiên trong đời, vai Tấn Lực trong vở tuồng Phạm Công Cúc Hoa. Nhân vật của anh là một cậu bé bất hạnh luôn bị bà mẹ ghẻ đánh đập, hành hạ nhưng lại thường được linh hồn của người mẹ Cúc Hoa hiện về chăm sóc. Tuy được giao cho đóng vai bi kịch, vai kép mùi nhưng Tấn Beo lại bị đánh giá là chỉ thích hợp với những vai hài, vai diễu trên sân khấu. Khi cha mẹ rời đoàn Sông Hậu, anh ở lại đoàn và theo học nghề diễn của nghệ sĩ hài Thanh Việt. Một thời gian sau Tấn Beo chuyển sang đoàn Văn công An Giang rồi sau đó là đoàn Kim Thanh biểu diễn và trở thành diễn viên hài chính của cả hai đoàn này. Với đoàn Kim Thanh, Tấn Beo được coi như là một cái tên để bán vé của đoàn trong suốt các chuyến lưu diễn ở miền Trung và vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 1992, sau hơn 10 năm đi diễn cùng các đoàn hát tại đồng bằng sông Cửu Long, Tấn Beo trở về biểu diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Anh gia nhập và trở thành diễn viên hài chính của đoàn Văn công Thành phố Hồ Chí Minh, cùng trong đoàn là những diễn viên đang rất được ái mộ như Diệp Lang, Minh Vương, Lệ Thủy, Hoài Thanh. Thời gian này anh để lại ấn tượng với khán giả bằng vai "Siêng" trong vở tuồng Bàn thờ tổ, vở Truyền thuyết tình yêu, Một chuyện tình buồn cùng một số vở thuộc thể loại tuồng cổ, tuồng Tàu. Tuy nhiên, một thời gian sau đoàn hát này không còn tiếp tục hoạt động.

Năm 1996, cải lương không còn ở thời kỳ đỉnh cao, Tấn Beo và Tấn Bo cùng nữ diễn viên hài Mỹ Chi đã thành lập một nhóm hài mang tên "Mỹ Chi", với những tiểu phẩm thành công như Cái bang thời đại, Mơ làm ca sĩ,... nhóm được khá nhiều khán giả cả trong và ngoài nước yêu thích và được mệnh danh là "Tam kiếm hợp bích". Sau nhóm "Mỹ Chi", Tấn Beo còn gia nhập nhóm hài Kim Ngọc và Sân khấu Kịch Sài Gòn. Năm 1998, Tấn Beo cùng người em ruột Tấn Bo lập thành một nhóm hài riêng mang tên "Tấn Beo - Tấn Bo".

Năm 2003, chương trình Gala Cười do Đài truyền hình Việt Nam thực hiện lần đầu tiên được ra mắt công chúng. Trong những số đầu tiên được thực hiện tại khu vực phía Nam, Tấn Beo và Tấn Bo đã góp mặt bằng tiểu phẩm hài Vì sao lên chùa. Vở diễn nói về một người thanh niên tên Tèo (Tấn Beo thủ vai) vì mê cờ bạc mà phải lên chùa bán nhang để kiếm sống đồng thời cũng là để tránh mặt người thân. Tuy nhiên, nhờ người bạn thân (Tấn Bo) khuyên giải, người kia cũng nhận ra được giá trị của gia đình và bạn bè và cuối cùng chấp nhận làm lại từ đầu. Trong lễ trao giải Gala cười 2003, Tấn Beo đã đoạt "Giải diễn viên, nhóm hài xuất sắc nhất" với tiểu phẩm Vì sao lên chùa. Sau đó, cũng với vở diễn này, Tấn Beo đã giành giải "Nam diễn viên hài xuất sắc nhất" trong lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 9.

Năm 2004, trong cuộc thi Nụ cười vàng, nhóm hài Tấn Beo - Tấn Bo đã đoạt danh hiệu là một trong 10 nhóm hài được yêu thích nhất. Đây là cuộc thi do Sở Văn hóa - Thông tin Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Sân khấu và Báo Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức để tìm những gương mặt hài và nhóm hài thành công nhất. Tham dự cuộc thi còn có các diễn viên hài tên tuổi như Hồng Vân, Hoài Linh, Bảo Chung, Thúy Nga,... Ngày 1 tháng 1 năm 2009, nhóm hài Tấn Beo - Tấn Bo cho ra mắt album hài kịch ca nhạc đầu tiên mang tên "Tình Lương Sơn Bá". sau nhiều năm biểu diễn, album được chia làm hai phần bao gồm các tiểu phẩm ăn khách của nhóm và một số bài hát do Tấn Beo trình bày.

Ngoài lĩnh vực sân khấu, Tấn Beo còn tham gia vào một số bộ phim điện ảnh lẫn truyền hình như vai Tấn trong phim Khi đàn ông có bầu, vai Đông Tà trong phim Võ lâm truyền kỳ, vai Hùng sửa xe trong phim truyền hình Mùi ngò gai,...

Năm 2010 tại lễ trao giải HTV Awards lần thứ 4, với hơn 10.000 phiếu bình chọn từ khán giả, Tấn Beo đã giành được giải "Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất" với vai anh người ở tên Quân trong bộ phim Tình án. Tháng 7 năm 2010, Tấn Beo lần đầu tiên được giao đảm nhiệm một vai chính trong bộ phim truyền hình dài 30 tập mang tên 30 ngày làm cha, phim do hãng phim tư nhân Lasta và đạo diễn Nguyễn Dương - người từng thành công với bộ phim Cổng mặt trời hợp tác sản xuất.

Năm 2015, Tấn Beo cho ra mắt bộ phim Thám tử Hên Ry do anh làm đạo diễn kiêm diễn viên chính. Bộ phim được ra rạp ngay trong dịp Tết Nguyên Đán 2015 được nhận xét là "Món lẩu vừa miệng" nhận được nhiều lời khen.

Nghệ danh
Nghệ danh Tấn Beo được giải thích là khi sinh anh bị nhẹ ký, hay đau ốm và khó nuôi nên gia đình gọi là "Beo" với mong ước anh sẽ mạnh mẽ như con beo. Tuy nhiên cũng có thông tin cho rằng nghệ danh này là do cha anh và danh hài Thanh Việt đặt theo điệu cười của Tấn Beo.

Danh sách hài kịch

DVD/CD/Album
Tiêu biểu:
 Tình Lương Sơn Bá
 Đón xuân vui vẻ
Mơ làm ca sĩ
Cái máy nói
Gái miệt vườn
Năm Nổ về làng
Vì sao lên chùa
Cười với Tấn Beo 1, 2, 3, 4, 5
Nụ cười Tấn Beo 1, 2, 3, 4, 5
Tấn Beo về làng
Đốc tờ Beo
Mr Beo hành động
The best of Tấn Beo
Thử thời vận - Câu chuyện tình yêu
Cưới vợ cho thằng Beo
MV Đạo làm con (CD)
Và nhiều DVD/CD/Album khác

Hài kịch
Tiêu biểu:
Vì sao lên chùa / Lên chùa bán nhang: vai Tèo
Rồng vàng: vai anh chàng MC
Mơ làm ca sĩ: vai anh chàng người Tây Nguyên
Năm Nổ về làng: vai Năm Nổ
Cái bang thời đại: vai anh chàng ăn mày
Tình Lương Sơn Bá: vai Lương Sơn Bá
MC tranh tài: vai Trần Lẻo Lự
Thạch Sanh Lý Thông: vai Thạch Sanh
Chuyện tình nàng Thy: vai Phù Sai
Tứ đại mỹ nhân: vai đạo diễn phim
Thám tử nhà quê: vai thám tử "không không thấy"
Trộm bắt trộm: vai Út Cò
Nhặt của rơi: vai anh chàng lừa đảo
Hoa hậu hành tinh: vai Ngọc Hoàng
Kiếm tiền ăn Tết chơi: vai Tủn
Ngủm vì cướp tiệm vàng: vai anh chàng hàng xóm
Sui gia đại chiến: vai Đoàn
Chuyện Trạng: vai thái giám
Hổ beo tranh hùng: vai ông Beo
Gác kiếm: vai đại ca
Bảo vệ 24/24: vai anh chàng bảo vệ
Em nói anh đừng la: vai Beo
Kinh hoàng nhà trọ: vai anh chàng thuê phòng
Bảo vệ tiểu thư: vai bảo vệ
Điệp ơi đừng bỏ Lan: vai Điệp
Hoa hậu vũ trụ
Vợ người ta
Mình của tui đâu
Tình cha
Cô hàng xóm
Mừng tuổi đầu xuân
Tìm vợ
Ai là triệu phú
Lên chùa phóng sanh
Cuộc thi đờ doi cút
Năm Nổ gặp Sáu Lựu Đạn
Kiếm tiền ăn chơi tết
Đi tu
Gái miệt vườn
Đầu xuân chúc nhau
Chơi đố vui
Cười muốn xỉu
Men rượu đầu xuân
Bắt ghen di động
Út khờ đi hỏi vợ
Xóm lá
Quá khôn dồn dại
Trúng số
Sau những lần nói dối
Không chịu đâu
Thánh nổ là đây
Hết biết
Khôn hay dại
Chuyện chàng ở rể
Tư xỉn xông nhà
Tìm kiếm tài năng
Tìm vợ
Gác kiếm
Đứa con rể cà chớn
Ai ngu hơn ai
Quỹ đen
Beo Hổ tranh hùng
Talk chồng thời hiện đại
Chạy theo trào lưu
Tờ vé số 10tr đồng
Cô dâu đại náo - Đám cưới tụi mình: hài DVD (của Danh hài Thuý Nga)
Và nhiều vở tiêu biểu khác

Kịch nói
Tiêu biểu:

 Bảnh Hữu Lợi
 Chia đôi
 Bàn thờ tổ
 Đôi mắt của biển
 Dương Thái Chân
 Đam mê và quyền lực
 Truyền thuyết tình yêu
 Đố vui có thưởng
 Thử thời vận
 Câu chuyện tình yêu
 Tình chị duyên em
 Và nhiều vở tiêu biểu khác

Danh sách phim

 Và nhiều bộ  phim khác

Danh sách tuồng cải lương
Tiêu biểu:
Phạm Công Cúc Hoa - vai Tấn Lực
Đam mê và quyền lực - vai Đặng Mậu Lân
Bàn thờ tổ
Tình Lương Sơn Bá
Tựa tuồng ca cổ cải lương
Võ đông sơ
Tâm tình cùng anh bán chiếu
Truyền thuyết tình yêu
Nhớ quê
Khi rừng thu thay lá
Oan tình ai thấu
Cưới vợ cho thằng Beo
Nội tôi
Kẻ chợ người quê
Dương Thái Chân
Một chuyện tình buồn
Trả nợ Mạnh Thường Quân: vai Mặc Tao
Và nhiều vở tiêu biểu khác

Liveshow

 Liveshow Tấn Beo: Đốc Tờ Beo
 Liveshow Tấn Beo: Mr Beo hành động
 Liveshow Tấn Beo: The best of Tấn Beo

Giải thưởng
Tiêu biểu:

Gala Cười 2003:
 Diễn viên hài xuất sắc nhất Gala cười
 Nhóm hài xuất sắc nhất – của Tấn Beo
Nụ cười vàng 2004:
 Top 10 nhóm hài được yêu thích nhất
Giải Mai Vàng:
 Nam diễn viên hài xuất sắc nhất (2003)
 Danh hài được yêu thích nhất (2004)
HTV Awards:
 Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất (2010)

Chương trình truyền hình
Tiêu biểu:
 Gala cười (2003) - Diễn viên
 Tam sao thất bản (2008) - Người chơi
 Chung Sức (2010) - Người chơi
 Chiếc nón kỳ diệu (2012) - Người chơi
 Tài tiếu tuyệt (2011-2014) - Diễn viên
 Kỳ án Đông Tây kim cổ (2013, 2014) - Diễn viên
 Vitamin cười (2014) - Diễn viên
 The Winner Is! Tôi là người chiến thắng! (2014, 2015) - Giám khảo
 Cùng nhau tỏa sáng (2014, 2016) - Giám khảo
 Hội ngộ danh hài (2015 - 2017) - Diễn viên, MC
 Ca sĩ giấu mặt (2017) - Giám khảo
 Cười xuyên Việt (2016, 2017) - Giám khảo
 Người nghệ sĩ đa tài (2016, 2017) - Giám khảo
 Người bí ẩn (2015, 2017) - Giám khảo
 Trời sinh một cặp (2017) - Giám khảo
 Đêm tiệc cùng sao (2018) - Diễn viên
 Chuông vàng vọng cổ (2019) - Giám khảo
 Thiên đường ẩm thực (2020) - Khách mời
 Chuông vàng vọng cổ (2018, 2020) - MC
 Lạ lắm à nha (2021) - Ca sĩ
 Thách thức danh hài (2021) - Giám khảo vòng casting
 Ký ức vui vẻ (2019, 2022) - Giám khảo
 Và nhiều chương trình khác

Nhận xét

Nghệ sĩ ưu tú Trần Ngọc Giàu:
"Tấn Beo là một diễn viên biết cách chắt chiu tiếng cười có ý nghĩa, đem lại cho sân khấu kịch những mảng miếng mang giá trị giáo dục sâu sắc. Tấn Beo không dừng lại ở việc ăn sẵn cái duyên hài đã có mà biết khai thác để tạo nét riêng. Bằng chứng các vai diễn của Tấn Beo luôn làm sân khấu sôi động lên, dẫu đó chỉ là một đoạn lắng đọng và một động tác nhỏ".
 Việt Hương:
"Có thể nói Tấn Beo là nghệ sĩ hài có cách diễn tỉnh không ai qua bằng. Anh ấy còn có gương mặt trẻ mãi không già, đã vậy còn hát rất hay".

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1970
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ hài Việt Nam
Nghệ sĩ cải lương
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Người Sài Gòn
Người giành giải Mai vàng


title: Kushalgarh

text:
Kushalgarh là một thành phố và khu đô thị của quận Banswara thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Kushalgarh có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 303 mét (994 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kushalgarh có dân số 10.096 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kushalgarh có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Kushalgarh, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Methles cribratellus

text:
Methles cribratellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Methles


title: Laevilitorina umbilicata

text:
Laevilitorina umbilicata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Laevilitorina


title: 13673 Urysohn

text:
13673 Urysohn (1997 LC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 6 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13673 Urysohn

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: 257

text:
Năm 257 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 257


title: Cantiveros

text:
Cantiveros là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 176.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: MK 19

text:
MK 19 (Mark 19) là loại súng phóng lựu tự động được lực lượng hải quân Hoa Kỳ tiến hành phát triển từ năm 1966 sau khi tham gia vào chiến tranh Việt Nam một thời gian và nó cũng được nhìn thấy sử dụng lần đầu tiên trong cuộc chiến này. Hiện tại loại súng này vẫn còn được sử dụng.

Phát triển và sử dụng
Kể từ năm 1962 thì một số ít lực lượng Hoa Kỳ chiến đấu tại Việt Nam đã được trang bị sử dụng biến thể có thể bắn nhiều lần của súng phóng lựu M79 vốn chỉ bắn phát một. Cùng với những khẩu súng đó thì khẩu MK 18 có khả năng bắn dây đạn với cách nạp đạn bằng tay quay là đáng chú ý nhất với hỏa lực tầm ngắn khá cao thường dùng để gắn trên các phương tiện đi trên sông hay cố thủ các vị trí ở các bãi biển. Tuy nhiên các loại vũ khí này đều có tầm bắn rất ngắn và hải quân Hoa Kỳ đã quyết định phá triển một loại súng mới có khả năng bắn loại lựu đạn theo chuẩn 40x53mm một cách tự động và nhanh chóng.

Việc phát triển MK 19 bắt đầu vào năm 1966 và đến năm 1967 thì các nguyên mẫu đã được đưa vào thử nghiệm. Mẫu MK 19 Mod 0 đã được đưa vào sử dụng từ đầu năm 1968, chúng được gắn trên những phương tiện đi sông và trên trực thăng chiến đấu tại chiến trường Việt Nam. Đến năm 1971 mẫu MK 19 Mod 1 đã được phát triển để khắc phục các trục trặc mà mẫu trước đó bị mắc phải khi chiến đấu. Đến năm 1974 thì mẫu MK 19 Mod 2 được phát triển để thu gọn hình dáng của khẩu súng nhưng mẫu này không qua được giai đoạn thử nghiệm. Đến năm 1976 thì mẫu MK 19 Mod 3 được phát triển để tăng độ bền của khẩu súng và việc phát triển kết thúc năm 1981. Tới năm 2000 thì khoảng 25.000 khẩu MK 19 Mod 3 đã được chế tạo hầu hết cho lực lượng quân đội Hoa Kỳ và một số được bán cho các nước khác.

Thiết kế
MK 19 sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí, nạp đạn bằng dây đạn, sử dụng cơ chế nạp đạn blowback và bắn với khóa nòng mở. Loại súng này sẽ khai hỏa ngay khi khóa nòng đã đẩy một phần viên đạn vào khoang chứa đạn nhưng vẫn chưa kết thúc chu kỳ đẩy lên để giảm độ giật vì lực đẩy của bolt sẽ vô hiệu hóa một phần độ giật của viên đạn được phóng đi. Khe nạp đạn nằm ở bên trái của súng và khi bắn xong vỏ đạn sẽ được nhả ra ở phía bên dưới của súng.

Dây đạn thường đặt trong thùng đạn với số lượng là 32 hay 48 quả. Nòng súng được tích hợp bộ phận chống chớp sáng. Loại lựu đạn 40×53mm mà súng sử dụng có khả năng tiêu điệt mục tiêu trong vòng 5 m và gây thương tích trong vòng 15 m cũng như có thể dùng để công phá các phương tiên cơ giới bọc giáp nhẹ. Súng có thể dùng để gắn trên các phương tiện cơ giới khác nhau hoặc trên bệ chống ba chân để hỗ trợ bộ binh với một nhóm hỗ trợ tác chiến giúp di chuyển (vì khẩu súng khá nặng với 35,3 kg trọng lượng rỗng cùng bệ chống 20 kg và thêm 20 kg cho hộp đạn đầy).

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi và thước nhắm nhưng có thể gắn thêm các hệ thống nhắm khác để hỗ trợ tác chiến và phù hợp với môi trường.

Liên kết ngoài

Scribd - US Army field manual, 2003.
General Dynamics
MK19 MOD 3 40mm Machine Gun - Global Security
40mm grenades - Global Security
M430 40mm Cartridge High-explosive dual purpose (HEDP) round specs
Martin Electronics, Inc. Home Page  - 40 mm Ammunition
http://www.asianmilitaryreview.com/upload/200711272151281.pdf
World Gun
Bắn thử MK 19

Súng phóng lựu tự động
Súng Hoa Kỳ
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Trang bị của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ


title: Phản ứng thế

text:
Phản ứng thế trong hóa học được hiểu theo hóa vô cơ và hóa hữu cơ hơi khác nhau một chút.

Trong hóa vô cơ, nó là phản ứng hóa học, trong đó một nguyên tố có độ hoạt động hóa học mạnh (ở các điều kiện cụ thể về nhiệt độ, áp suất) sẽ thay thế cho nguyên tố có độ hoạt động hóa học yếu hơn trong hợp chất của nguyên tố này, theo phản ứng sau:
A + BX -> AX + B

Trong hóa hữu cơ, phản ứng thế là phản ứng hóa học, trong đó một nhóm của một hợp chất được thay bằng một nhóm khác.

Hóa hữu cơ

Phản ứng thế thân hạch
Trong hóa hữu cơ và hóa vô cơ, phản ứng thế thân hạch, hay còn gọi là phản ứng thế nucleophile, là một loại phản ứng cơ bản trong đó các tác nhân thân hạch (tiếng Anh: nucleophille; ký hiệu Nuc:) liên kết hoặc tấn công các nguyên tử hoặc phân tử có điện tích hay phân cực dương một cách có chọn lọc. Trong quá trình này, tác nhân thân hạch sẽ thế chỗ cho tác nhân thân hạch yếu hơn. Khi tác nhân thân hạch yếu hơn tách ra khỏi một nguyên tử hay phân tử và trở thành nhóm xuất (ký hiệu: LG), nguyên tử hoặc phân tử đó sẽ mang điện tích hoặc phân cực dương sẽ trở thành nhóm electrophile. Nhóm thực thể phân tử bao gồm nhóm electrophile và nhóm xuất thường được gọi chung là chất nền.

Với R-LG là chất nền, dạng tổng quát của loại phản ứng này có thể được viết như sau:

Nuc: + R-LG → R-Nuc + LG:

Cặp electron (:) từ tác nhân thân hạch tấn công chất nền để tạo nên một liên kết cộng hóa trị mới Nuc-R-LG. Điện tích ban đầu được phục hồi khi nhóm xuất (LG) tách khỏi phân tử mang theo một cặp electron, và sản phẩm chính sẽ là R-Nuc. Trong những phản ứng như thế này, tác nhân thân hạch sẽ mang điện tích trung tính hoặc có phân cực âm, và chất nền thường sẽ trung tính hoặc mang phân cực dương.

Một ví dụ điển hình của phản ứng thế thân hach là phản ứng thủy phân của ankyl bromide (ký hiệu: R-Br) trong điều kiện kiềm. Trong phản ứng này, nhóm thân hạch sẽ là gốc kiềm OH− và nhóm xuất sẽ là Br−.

R-Br + OH− → R-OH + Br−

Các phản ứng thế thân hạch được sử dụng rất phổ biến trong hóa học hữu cơ. Loại phản ứng này có thể được phân loại dựa vào thành phần tham gia phản ứng. Phản ứng thế thân hạch thường xảy ra ở 1 nguyên tử cacbon của 1 hợp chất no không vòng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, phản ứng này có thể xảy ra ở 1 nguyên tố cacbon của một hợp chất vòng hoặc ở các trung tâm cacbon của một hợp chất không no.

Cơ chế
Các phản ứng thế hạch nhân có thể diễn ra theo hai loại cơ chế là: cơ chế phản ứng thế đơn phân (SN1) và cơ chế phản ứng thế lưỡng phân (SN2).

Cơ chế SN1 cần đến 2 bước phản ứng để tạo thành sản phẩm. Ở bước đầu tiên, nhóm xuất sẽ tách khỏi phân tử và giúp hình thành cacbocation C+ tại điểm tách rời. Ở bước thứ hai, tác nhân thân hạch (Nuc:) sẽ tấn công cacbocation và tạo nên liên kết cộng hóa trị sigma. Nếu chất nền là một cacbon bất đối, cơ chế này có thể đảo ngược cấu trúc lập thể hoặc sẽ giữ nguyên cấu trúc như ban đầu của sản phẩm. Sản phẩm bao gồm cả hai cấu trúc lập thể nguyên bản và đảo ngược sẽ được gọi là biến thể raxemic.

Cơ chế SN2 diễn ra chỉ trong 1 bước duy nhất. Trong cơ chế này, tác nhân thân hạch sẽ tấn công vào phân tử cùng thời điểm nhóm xuất tách khỏi phân tử đó. Nếu chất nền trong cơ chế này là một hợp chất bất đối, phản ứng này sẽ đảo ngược cấu trúc lập thể của sản phẩm và điều này được gọi là nghịch đảo Walden.

Cơ chế tấn công SN2 chỉ có thể xảy ra khi việc tấn công từ phía sau của các tác nhân thân hạch không bị cản trở trong không gian bởi các nhóm thế liên kết với chất nền. Do đó, cơ chế này thường diễn ra ở các chất nền có trung tâm cacbon bậc 1 khi mà các trung tâm này chỉ liên kết với 1 nhóm thế cacbon duy nhất. Trong trường hợp chất nền có trung tâm cacbon bậc 3, khi mà nhóm xuất bị che lấp bởi 3 nhóm chất nền cacbon trong không gian và rất khó để tách rời, phản ứng thế sẽ diễn ra theo cơ chế SN1 thay vì SN2 bởi cấu trúc này giúp ổn định điện tích của tiểu phân cacbocation trung gian và khiến cơ chế SN1 có thể xảy ra dễ dàng hơn.

Phản ứng thế electrophile

Phản ứng thế gốc
Phản ứng này thường gặp ở các hydrocarbon no, được ký hiệu là S (từ tiếng Anh substitution nghĩa là thế). Phản ứng thế halogen trong các phân tử ankan xảy ra theo cơ chế thế gốc (cơ chế SR). Đây là một phản ứng dây chuyền. Muốn khơi mào phản ứng, cần phải chiếu sáng hoặc thêm các chất dễ phân huỷ thành gốc tự do hoạt động vào.

Ví dụ:
Xét quá trình phản ứng giữa metan (CH4) và clo (Cl2), phản ứng xảy ra theo cơ chế thế gốc, trải qua 3 giai đoạn: khơi mào, phát triển mạch, tắt mạch.

Khơi mào:
Cl2 -> Cl' + Cl' (điều kiện: ánh sáng khuếch tán)
Phát triển mạch:
CH4 + Cl' -> CH3' + HCl
CH3' + Cl2 -> CH3Cl + Cl'
Tắt mạch:
Cl' + Cl' -> Cl2
CH3' + Cl' -> CH-> CH3-CH3
Cơ chế này giải thích sự tạo thành sản phẩm phụ etan (CH3-CH3) trong quá trình clo hoá metan.

Tham khảo

T
T
T


title: Dysrhoe

text:
Dysrhoe là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Rizal, Nueva Ecija

text:
Rizal là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Nueva Ecija, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 52.465 người trong 10.001 hộ.

Barangay

Rizal được chia thành 26 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pasyalan Nueva Ecija
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của Nueva Ecija


title: Oederemia

text:
Oederemia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Ovanåker (đô thị)

text:
Ovanåker Municipality (Ovanåkers kommun) là một đô thị ở hạt Gävleborg, đông trung bộ Thụy Điển. Thủ phủ là Edsbyn.

Cuộc cải cách đơn vị hành chính năm 1952 đã dẫn đến việc hợp nhất Ovanåker cũ với Voxna (cả hai đều được lập theo đạo luật chính quyền đầu tiên năm 1862). Năm 1977 Alfta (giai đoạn 1974-1976 thuộc đô thị Bollnäs) đã được bổ sung vào.

Các đơn vị trực thuộc
 Alfta
 Edsbyn (thủ phủ)
 Knåda
 Ovanåker
 Roteberg
 Runemo
 Viksjöfors

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ovanåker  - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị của hạt Gävleborg


title: Cephalotrigona femorata

text:
Cephalotrigona femorata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Cephalotrigona
Động vật được mô tả năm 1854


title: Hyperfrontia

text:
Hyperfrontia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Les Places

text:
Les Places  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Places


title: Bastille

text:
Bastille, hay chính xác hơn là Bastille Saint-Antoine là một pháo đài rồi trở thành một nhà tù của Paris. Công trình được biết tới qua sự kiện Chiếm ngục Bastille trong thời kỳ Cách mạng Pháp. Vị trí của Bastille ngày nay là quảng trường cùng tên, nằm trong nội ô thành phố, không xa trung tâm Paris.

Pháo đài

Nằm ngoài cửa ô Saint-Antoine, phía Đông của Paris khi đó, Bastille ban đầu là một pháo đài và kho vũ khí. Nó được Hugues Aubriot xây dựng từ năm 1370 tới 1383, dưới thời vua Charles V, với kiến trúc gồm bốn tháp phổ biến vào thời kỳ này. Các tháp còn lại được xây thêm vào khoảng thời gian về sau. Pháo đài Bastille dài 33 mét, rộng 34 mét và các tháp cao 24 mét, được bao quanh bằng hào nước rộng 25 mét, sâu 8 mét lấy nước từ sông Seine. Tám ngọn tháp của pháo đài mang tên Coin, Chapelle, Trésor, Comté, Bertaudière, Basinière, Puits và Liberté. Vọng lâu Vincennes cũng được xây dựng cùng thời kỳ.

Vai trò quân sự của Bastille tỏ ra rất mờ nhạt – « cứ bị vây là đầu hàng » – và một bức thành mới được xây dựng. Pháo đài được sử dụng như một kho bạc và là nơi đón tiếp của François I. Trong thời chiến tranh Tôn giáo, vụ binh biến năm 1588, pháo đài Bastille đầu hàng ngày 15 tháng 5.

Năm 1602, Công tước Sully mang tới đây ngân khố của hoàng gia, trữ trong tháp Trésor. Vì vậy nó còn mang tên « buffet du roi », tức tủ của vua.

Nhà tù

Bastille đã từng đôi khi được sử dụng như một nhà ngục dưới thời Louis XI. Nhưng phải tới thế kỷ 17, hồng y Richelieu mới cải tạo nó thành nhà tù. Một phần Bastille là nhà tù dành cho giới giàu có và quý tộc: tiện nghi, phòng giam lớn, đồ ăn ngon và có cả người phục vụ. Hầu tước Sade từng bị giam giữ ở Bastille năm năm rưỡi. Số tù nhân ở đây không bao giờ vượt quá 45. Phần còn lại của Bastille là nhà tù bình thường, gồm cả nhà ngục, hầm giam kín, dành cho những người tù khác. Trong số tù nhân đó có Jean Henri, một quý tộc bình thường nhưng nổi tiếng vì các cuộc vượt ngục.

Nhưng không như tất cả các nhà tù khác, Bastille được xem là biểu tượng của quyền lực hoàng gia chuyên chế Pháp thời bấy giờ.

Chiếm ngục Bastille

Thời kỳ Cách mạng Pháp, ngày 11 tháng 7 năm 1789, vua Louis XVI, dưới ảnh hưởng của các quý tộc bảo thủ trong Hội đồng Cơ mật, cùng Maria Antonia của Áo và em trai, Quận công Artois, đã trục xuất vị bộ trưởng cải cách Jacques Necker và tái cơ cấu lại tất cả các bộ. Đa phần dân Paris coi đó là sự khởi đầu của cuộc đảo chính của hoàng gia, nên đã nổi loạn. Một số lực lượng quân đội tham gia vào đám đông dân chúng, một số khác thì đứng trung lập.

Ngày 14 tháng 7 năm 1789, sau bốn giờ xung đột, quân nổi dậy chiếm được ngục Bastille. Mặc dù có lệnh ngừng chiến để tránh sự tàn sát lẫn nhau, vị quan giám ngục ở đó là Hầu tước Bernard de Launay và nhiều lính gác vẫn bị giết. Đám đông đem đầu quan giám ngục cắm cọc mang đi diễu hành quanh thành phố. Tuy những người Paris chỉ giải thoát cho bảy tù nhân - gồm bốn kẻ lừa đảo, hai công tử quý tộc bị giam do đạo đức xấu, và một nghi phạm giết người - nhưng Bastille vẫn được coi là một biểu tượng hùng hồn của tất cả những gì bị căm ghét của "chế độ cũ".

Phá hủy

Ngày 14 tháng 7 năm 1789, một nhà thầu tư là Pierre-François Palloy đã cho phá hủy nhà tù Bastille. Các mảnh đá được bán một phần để làm vật kỷ niệm hay đồ tín ngưỡng. Còn lại phần lớn được sử dụng để xây cầu Concorde. Hầu tước La Fayette đã gửi một trong những chiếc chìa khóa của Bastille cho Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên George Washington, như một biểu tượng của Cách mạng Pháp. Ngày nay, chiếc chìa khóa này được trưng bày ở Mount Vernon, ngôi nhà của George Washington được làm thành bảo tàng.

Những tù nhân nổi tiếng
Từng có rất nhiều nhân vật nổi tiếng bị giam giữ ở nhà tù Bastille. Trong số đó có thể kể tới:
Joseph Balsamo
Nicolas Fouquet
John Vanbrugh
Voltaire
Người đàn ông mang mặt nạ sắt

Chú thích

Liên kết ngoài

Remains of the Bastille
À bas la Bastille!, Encyclopædia Britannica

Nhà tù Paris
Địa điểm lịch sử Paris
Cách mạng Pháp
Pháo đài Pháp
Công trình không còn tồn tại
Khởi đầu năm 1383
Chấm dứt năm 1789


title: Gymnopilus acystidiatus

text:
Gymnopilus acystidiatus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm
Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

acystidiatus


title: Ozières

text:
Ozières là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 418 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: CSDF

text:
Hãng phim Tài liệu Trung ương (tiếng Nga: Центральная студия документальных фильмов, viết tắt: ЦСДФ/CSDF) là một hãng phim lớn của Liên Xô (trước đây) và Nga (hiện nay).

Lịch sử hình thành và phát triển

Phim đã thực hiện

Xem thêm
 О Российской ЦСДФ
 О ГП «РЦСДФ»

Tham khảo

Hãng phim Liên Xô
Hãng phim Nga


title: Monasterio de la Sierra

text:
Monasterio de la Sierra là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 43 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Bulbophyllum oxysepaloides

text:
Bulbophyllum oxysepaloides là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

oxysepaloides]]

O


title: Shannonomyia nudipennis

text:
Shannonomyia nudipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 2719 Suzhou

text:
2719 Suzhou (1965 SU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1965 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nam Kinh.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2719 Suzhou

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1965
Tô Châu


title: Linh lăng quả tia

text:
Linh lăng quả tia (danh pháp hai phần: Medicago radiata) là một loài thực vật trong chi Medicago. Nó được tìm thấy chủ yếu trong khu vực phía đông bồn địa Địa Trung Hải và tại châu Á. Nó tạo thành quan hệ cộng sinh với vi khuẩn Sinorhizobium meliloti, loài có khả năng cố định đạm.

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo
 International Legume Database & Information Services

R
R


title: Oncidium blanchetii

text:
Oncidium blanchetii là một loài phong lan bản địa của miền đông và miền nam Brasil.

Chú thích

Tham khảo

B
Thực vật Brasil
Lan Brasil


title: 22 tháng 9

text:
Ngày 22 tháng 9 là ngày thứ 265 (266 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 100 ngày trong năm.

Sự kiện
189 – Hoạn quan phục kích sát hại Hà Tiến, kết thúc thời kỳ ngoại thích chuyên quyền của triều Đông Hán.
904 – Sau khi đoạt quyền kiểm soát triều đình trên thực tế, Chu Toàn Trung phái người sát hại Đường Chiêu Tông.
1630 – Tướng lĩnh kháng Thanh của triều Minh là Viên Sùng Hoán bị Sùng Trinh hoàng đế xử tử lăng trì tại Bắc Kinh.
1792 – Lịch cộng hòa của Đệ nhất Cộng hòa Pháp bắt đầu theo cách đón trước với "Kỷ nguyên Tự do".
1862 – Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln phát hành Tuyên ngôn giải phóng nô lệ, tuyên bố quyền tự do của tất cả nô lệ ở phần lớn lãnh thổ thuộc Liên minh miền Nam, bắt đầu từ năm sau.
1965 – Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan 1965 kết thúc sau khi Liên Hợp Quốc kêu gọi về một thỏa thuận ngừng bắn.
1980 – Iraq xâm chiếm Iran, khởi đầu Chiến tranh Iran-Iraq kéo dài trong tám năm.
1985 – Năm quốc gia: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Tây Đức, Anh và Pháp ký kết Thỏa ước Plaza tại thành phố New York, giảm giá đồng Đô la Mỹ so với Yên Nhật và đồng Mác Đức.

Sinh
 1829 – Tự Đức, vua nhà Nguyễn của Việt Nam (m. 1883)
 1842 – Henri Émile Sauvage, nhà cổ sinh vật học người Pháp (m. 1917)
 1863 – Alexandre Yersin, học trò Pasteur, nhà khoa học
 1912 – Hàn Mặc Tử, nhà thơ Việt Nam. (m. 1940)
 1942 – David Stern (m. 2020)
 1977 – Thu Minh, nữ ca sĩ Việt Nam
 1984 – Thiago Silva, cầu thủ bóng đá người Brasil
 1985 – Cao Thái Sơn, nam ca sĩ Việt Nam
 1987 – Tom Felton, nam diễn viên, ca sĩ người Anh
 1989 – Kim Hyo-yeon, ca sĩ ban nhạc Girls' Generation, Hàn Quốc
 1994 – Park Jin-young (sinh 1994), ca sĩ nhóm nhạc GOT7
 1995 – Im Na-yeon, thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc
 1999 – Kim Yoo-jung, nữ diễn viên Hàn Quốc
 1999 – Kim Yo-han, ca sĩ nhóm X
 2000 – Kim Seungmin, thành viên nhóm nhạc nam Stray Kids người Hàn Quốc

Mất
1864 – Nguyễn Phúc Miên Thể, tước phong Tây Ninh Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1829)
1913 – Tôn Thất Thuyết, danh tướng Việt Nam (s. 1839)

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm


title: Conus solangeae

text:
Conus solangeae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

S
Động vật được mô tả năm 2004


title: Amegilla aerizusa

text:
Amegilla aerizusa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1903


title: 3639 Weidenschilling

text:
3639 Weidenschilling (1985 TX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1985 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM). Nó được đặt theo tên Dr. Stuart J. Weidenschilling of the Planetary Science Institute.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3639 Weidenschilling

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1985
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Saint-Étienne-de-Fougères

text:
Saint-Étienne-de-Fougères  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Lot-et-Garonne


title: Mogliano Veneto

text:
Mogliano Veneto là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Treviso, vùng Veneto, Ý. Đô thị này có diện tích 46,15 km2, dân số là 28.082 người (thời điểm năm 30 tháng 11 năm 2008).

Đô thị kết nghĩa
 Ricadi, Italia
 Mogliano, Italia
 Mostar, Bosnia-Herzegovina

Tham khảo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Priopus tonkinensis

text:
Priopus tonkinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Priopus
Côn trùng Việt Nam


title: (79990) 1999 FP1

text:
{{DISPLAYTITLE:(79990) 1999 FP1}}

(79990) 1999 FP1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Spacewatch ngày 19 tháng 03 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 79001–80000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Paralimnophila fuscodorsata

text:
Paralimnophila fuscodorsata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Người Miến

text:
Người Miến, còn gọi là người Miến Điện, người Bamar, người Bama, người Mranma, người Myanma hoặc người Myanmar (tiếng Miến Điện: ဗမာလူမျိုး; chuyển tự Latinh: ba ma lu myui:; phiên âm quốc tế: [bəmà lùmjó]) là sắc tộc đông dân nhất ở Myanmar, với tổng số khoảng 30 triệu người, chiếm 68% dân số cả nước. Người Miến, nói chung, tóc đen thẳng, da sáng. Người Miến nhiều khi được gọi là người Myanmar. Tuy nhiên, cách gọi này không rõ ràng, bởi vì những công dân Myanmar không thuộc sắc tộc Miến cũng được gọi chung là người Myanmar.

Người Miến nói tiếng Miến Điện - một ngôn ngữ mà phần lớn từ vựng là từ đơn âm tiết và có thanh điệu, thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng-Miến. Phần đông (90%) người Miến theo Phật giáo Thượng tọa bộ. Tổ tiên người Miến di cư từ Vân Nam hiện đại tới phần lưu vực sông Ayeyarwady ở Thượng Miến cách nay khoảng 1200–1500 năm. Họ dần thay thế người Môn và người Pyu thành sắc tộc thống trị ở lưu vực sông Ayeyarwady. Ở Myanmar hiện nay, người Miến sinh sống chủ yếu ở lưu vực sông Ayeyarwady từ trung lưu xuống phía nam, lưu vực sông Sittaung, vùng ven biển. Nhiều người Miến định cư ở nước ngoài, nhất là Vương quốc Anh và các nước nói tiếng Anh khác.

Trong lịch sử Myanmar, các triều đại của người Miến liên tục thống nhất và cai trị Myanmar.

Người Myanmar có quan hệ gần với người Rakhine.

Tham khảo

Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Nhóm sắc tộc ở Thái Lan
Cộng đồng Phật giáo Myanmar
Dân tộc nói tiếng Hán-Tạng
Cộng đồng Phật giáo


title: Gynoplistia melanopyga

text:
Gynoplistia melanopyga là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tipula colombicola

text:
Tipula colombicola là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Kupferberg

text:
Kupferberg là một đô thị thuộc huyện Kulmbach bang Bayern nước Đức

Các khu vực dân cư

Kupferberg is arranged in the following boroughs:

 Dörnhof
 Schallerhof
 Schmölz
 Unterbirkenhof

Tham khảo


title: Ogi, Saga

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Saga, Nhật Bản. Ngày 3 tháng 3 năm 2005, huyện Ogi được sáp nhập với các thị trấn Ashikari, Mikatsuki và Ushizu, tất cả thuộc huyện huyện Ogi để thành lập thành phố Ogi.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Saga


title: Cassida panzeri

text:
Cassida panzeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Cassida
Bọ cánh cứng châu Á


title: Montcornet, Ardennes

text:
Montcornet là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Dilobitarsus quadrituberculatus

text:
Dilobitarsus quadrituberculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Dilobitarsus


title: Polyplectropus beccus

text:
Polyplectropus beccus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polyplectropus


title: Cá voi Sei

text:
Cá voi Sei ( hay , danh pháp hai phần: Balaenoptera borealis) là một loài cá voi thuộc phân bộ Cá voi tấm sừng hàm. Nó là loại sinh vật thuộc họ Cá voi lưng gù, và là loài cá voi lớn thứ ba sau cá voi xanh và cá voi vây. Nó sinh sống chủ yếu ở các đại dương và các vùng biển liền kề, ưa thích vùng biển ngoài khơi nước sâu.<ref name="Gambell85a">
{{chú thích sách | author = Gambell, R. | year = 1985 | chapter = Sei Whale 'Balaenoptera borealis Lesson, 1828 | title = Handbook of Marine Mammals, Vol. 3 |editor= S.H. Ridgway and R. Harrison  | publisher = Academic Press | location = London | pages = 155–170 }}</ref> Chúng không ưa các vùng biển cận địa cực (gần Bắc và Nam Cực), vùng biển nhiệt đới và các vùng nước nửa kín. Cá voi Sei di cư hàng năm tới vùng biển mát cận địa cực vào mùa hè và đến các vùng biển cận nhiệt đới và ôn đới vào mùa đông.

Với chiều dài đạt 20,5 mét (64 ft) và nặng đến 75 tấn, cá voi Sei mỗi ngày tiêu thụ trung bình khoảng  thức ăn, chủ yếu là các sinh vật phù du, động vật giáp xác nhỏ và các nhuyễn thể. Nó là một trong số các loài động vật biển có vú có tốc độ nhanh nhất, có thể đạt tốc độ lên đến  (27 hải lý) trong quãng đường ngắn. Tên gọi của nó xuất phát từ một từ tiếng Na Uy pollock, một loài cá xuất hiện ngoài khơi Na Uy vào cùng thời điểm của năm với cá voi Sei.

Sau khi đánh bắt cá voi trên quy mô lớn với mục đích thương mại trong thời gian cuối thế kỷ 19 và 20, hơn 255.000 con cá voi Sei đã bị đánh bắt,Berzin, A. 2008. The Truth About Soviet Whaling (Marine Fisheries Review), pp. 57–8.. Vì vậy, cá voi Sei đã được quốc tế bảo vệ  mặc dù vẫn còn bị hạn chế. Tính đến năm 2008, trên toàn thế giới còn khoảng 80.000 con cá voi Sei, gần bằng 1/3 số lượng trước khi người ta đánh bắt chúng.NOAA, Office of Protected Resources - Sei whale.

Từ nguyênSei tiếng Na Uy là của loài cá Pollock, họ hàng gần của loài cá tuyết. Cá voi Sei xuất hiện ngoài khơi bờ biển Na Uy cùng một lúc
với loài cá này, cả hai đều ăn các sinh vật phù du. Tên cụ thể trong tiếng Latinh borealis, có nghĩa là phía Bắc. Ở Thái Bình Dương, cá voi đã được gọi là "finner" là một thuật ngữ để chỉ những con cá voi lớn. Trong tiếng Nhật, cá voi được gọi là Iwashi kujira, hoặc cá voi Sardine''', một cái tên ban đầu được sử dụng để gọi đối với loài cá voi Bryde bởi các tàu săn cá voi ở Nhật Bản. Sau đó, khi đánh bắt cá voi ở vùng Sanriku (phía Bắc đảo Honshu) - nơi mà có cả hai loài cá voi, cá voi Sei đã bị nhầm lẫn với loài cá voi Bryde. Bây giờ thuật ngữ này chỉ áp dụng cho các loài này. Ngoài ra, nó đã được gọi là cá voi ít vây bởi vì nó phần nào giống như cá voi vây. Nhà tự nhiên học người Mỹ Roy Chapman Andrews so sánh cá voi Sei với loài báo, bởi vì nó có thể bơi với tốc độ nhanh trên một quãng đường ngắn.

Mô tả
Cá voi Sei là loài cá voi lớn thứ ba chỉ sau cá voi xanh (có khối lượng đạt 180 - 200 tấn) và cá voi vây (70 - 77 tấn). Ở Bắc Thái Bình Dương, con cá voi Sei đực trưởng thành trung bình dài 13,7 m (45 ft) và con cái đạt 15 m (49 ft), trong khi ở Bắc Đại Tây Dương, con đực trưởng thành trung bình dài 14 m (46 ft) và con cái là 14,5 m (47,5 ft). Ở Nam bán cầu chúng có chiều dài trung bình là 14,5 (47,5 ft) và 15 m (49 ft), tương ứng  ở Bắc bán cầu, con đực có chiều dài tới 17,1 m (56 ft) và con cái có thể lên đến 18,6 m (61 ft),, ở Nam bán cầu Nam con đực có thể đạt 18,6 m (61 ft) và con cái là 19,5 m (64 ft)..

Một con cá voi Sei trưởng thành thường nặng khoảng từ 45 tới 50 tấn - một con cá voi cái bị bắt vào năm 1966 nặng tới 57,75 tấn. Con cái lớn hơn con đực. Khi sinh, con cá voi con dài từ 4,4 - 4,5 mét (14,4-14,7 ft)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

US National Marine Fisheries Service Sei Whale web page
ARKive – images and movies of the sei whale (Balaenoptera borealis)

World Wide Fund for Nature (WWF) – species profile for the Sei Whale
Official website of the Agreement on the Conservation of Cetaceans in the Black Sea, Mediterranean Sea and Contiguous Atlantic Area
Voices in the Sea – Sounds of the Sei Whale

B
Động vật Ấn Độ Dương
Động vật Đại Tây Dương
Động vật Thái Bình Dương
Cá voi châu Úc
Động vật có vú Nhật Bản


title: Sphaeroderma nakanishii

text:
Sphaeroderma nakanishii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Sphaeroderma


title: Cordon, Isabela

text:
Cordon là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Isabela, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 38.139 người trong 7.367 hộ.

Các đơn vị hành chính

Cordon được chia ra 26 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Local Government Unit of Cordon

Đô thị của Isabela


title: Độc thoại nội tâm

text:
Độc thoại nội tâm là phát ngôn của nhân vật nói với chính bản thân, trực tiếp phản ánh quá trình tâm lý bên trong; kiểu độc thoại thầm, mô phỏng hoạt động suy nghĩ, cảm xúc của con người trong dòng chảy trực tiếp của nó. Thủ pháp này được sử dụng rộng rãi trong văn học

Lịch sử
Khái niệm độc thoại nội tâm (tiếng Pháp: monologue intérieur) được ghi nhận lần đầu tiên bởi Alexandre Dumas và Théophile Gautier.

Văn học
Là phương thức truyền đạt tư tưởng và tình cảm, độc thoại nội tâm được sử dụng ngay từ văn học cổ đại Hy Lạp và La Mã. Tới kịch của Shakespeare, độc thoại nội tâm đặc biệt được thấy trong những hoạt cảnh nhân vật còn lại một mình hoặc hướng về phía xa nào đó, tự mình nói với mình.

Ở văn học tự sự thời cận đại, độc thoại nội tâm giữ chức năng diễn xuất, nhằm kịch tính hóa hoạt động ý thức của nhân vật, phô diễn sự tự khám phá độc lập, khách quan và chân thành của các nhân vật.

Một số nhà văn đã thể nghiệm thành công độc thoại nội tâm theo những khuynh hướng khác nhau: Laurence Sterne độc thoại nội tâm được xử lý đáng kể. Giới hạn và hình thức của nó dần dần biến đổi, do có sự phát triển trong các ý niệm (khoa học và mỹ học) về đời sống, tâm lý con người, về những mức độ mà sự tự phân tích có thể đạt tới được. Ở nghệ thuật tự sự của Lev Nikolayevich Tolstoy, kiểu độc thoại nội tâm bị chỉnh đốn về cú pháp của những sáng tác văn học trước đó đã được ông hoàn thiện, hình thành những dạng thức mới như dạng độc thoại nội tâm mà diễn tiến của nó dường như không bị tác giả can thiệp, với cả những yếu tố chưa được định hình về mặt ngữ pháp, nhờ thế có thể miêu tả được hoạt động của cả ý thức lẫn vô thức của nhân vật.

Các nhà văn cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 đã đi tìm các khả năng mới của độc thoại nội tâm, tạo ra hiệu quả về tính chất phi võ đoán và tự do của độc thoại. Đầu thế kỷ 20, hình thức độc thoại nội tâm có vẻ hoàn toàn tùy tiện, được xử lý đến mức cực đoan: độc thoại nội tâm cũng chính là dòng ý thức của nhân vật, mà một số nhà văn Việt Nam, như Nam Cao, thể hiện trong những sáng tác hiện thực phê phán như Chí Phèo.

Tham khảo

 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, Hà Nội 1998, trang 127-129.

Thuật ngữ văn học
Sơ khai tâm lý học


title: Thuyết Truman

text:
Học thuyết Truman được đề xuất bởi Tổng thống Truman của Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 3 năm 1947, nó dựa trên chính sách ngăn chặn chủ nghĩa Cộng sản và được thông qua vào ngày 22 tháng 5 năm 1947. Học thuyết này nêu rõ Hoa Kỳ sẽ viện trợ cho bất kỳ nước nào mà họ thấy là "đang bị đe dọa bởi chủ nghĩa Cộng sản", và được dùng để ngăn ảnh hưởng chính trị của Liên Xô.

Lúc đầu, học thuyết Truman được trình lên nghị viện Hoa Kỳ bởi tổng thống Truman vào ngày 12 tháng 3 năm 1947  và được phát triển thêm đến ngày 4 tháng 7 năm 1948 khi ông cam kết ngăn sự lan truyền của chủ nghĩa Cộng sản ở Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Hơn nữa, học thuyết Truman đã được sử dụng để hỗ trợ các quốc gia thân Mỹ chống lại các quốc gia thân Liên Xô khác như Đại Hàn Dân Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên, Pháp và Quốc gia Việt Nam trong Chiến tranh Đông Dương, Việt Nam Cộng hòa trong Chiến tranh Việt Nam.

Nói một cách tổng quát hơn, Học thuyết Truman là sự hỗ trợ của Mỹ đối với các quốc gia khác bị Moskva đe dọa. Nó trở thành nền tảng trong chính sách đối ngoại của Mỹ, và dẫn đến việc thành lập NATO vào năm 1949, một liên minh quân sự vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Các nhà sử học thường sử dụng bài phát biểu của Truman để xác định thời điểm bắt đầu Chiến tranh Lạnh.

Học thuyết Truman được mở rộng một cách không chính thức để trở thành cơ sở cho chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Lạnh, áp dụng trên khắp châu Âu và trên toàn thế giới. Học thuyết Truman đã trực tiếp dẫn đến học thuyết Domino, mở đường cho việc Hoa Kỳ đưa quân tham chiến hoặc tài trợ cho các cuộc đảo chính tại hàng loạt các quốc gia trên thế giới.

Xem thêm
 Kế hoạch Marshall

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bản đầy đủ của bài phát biểu bằng tiếng Anh
Viện trợ nước ngoài trong Chiến tranh Việt Nam

Chính sách ngoại giao
Chính trị năm 1947
Quan hệ quốc tế năm 1947
Hoa Kỳ năm 1947


title: Pseudopanurgus planatus

text:
Pseudopanurgus planatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1918


title: Lacon laoticus

text:
Lacon laoticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Villabona

text:
Villabona là một đô thị trong tỉnh Guipúzcoa thuộc cộng đồng tự trị Xứ Basque, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website  Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha và Basque.
 VILLABONA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha

Đô thị ở Gipuzkoa


title: Flash

text:
Flash có thể là:
 Bộ nhớ flash (Flash memory)
 Ổ USB Flash
 Phim flash (Flash animation), một dạng phim ngắn theo kỹ thuật của Adobe Flash
 Bóng đèn flash
 Đèn flash Xenon
 Adobe Flash
 Flash fiction
 Macromedia FlashPaper
 Flash (ca khúc), ca khúc của nhóm Queen hoặc của Stéphanie của Monaco
 Flashdance... What a Feeling, ca khúc của Irene Cara, ca khúc chính trong phim Flashdance (1983)
 Flash (phim)
 Flash (truyện tranh), truyện tranh siêu anh hùng Mỹ
 FlashGet, một phần mềm
 Flashback, một đoạn phim   xen kẽ để đưa câu chuyện ngược thời gian trong điện ảnh
 Flashcard, loại thẻ mang thông tin (từ, số hoặc cả hai)
 Flash mob, một hiện tượng đám đông


title: Cheilotrichia subborealis

text:
Cheilotrichia subborealis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Nearctic