title: Báo viết

text:
Báo viết hay báo in, báo giấy, hoặc theo tên cũ là tân văn (新聞)à các ấn phẩm xuất bản định kỳ chứa thông tin bằng văn bản về các sự kiện thời sự và thường được in bằng mực đen với nền trắng hoặc xám.

Báo viết có thể bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau như chính trị, kinh doanh, thể thao và nghệ thuật và thường bao gồm các tài liệu như cột ý kiến, dự báo thời tiết, đánh giá về các dịch vụ địa phương, cáo phó, thông báo khai sinh, ô chữ, tranh hoạt hình biên tập, truyện tranh và những mục khác.

Hầu hết các tờ báo là doanh nghiệp và họ trả chi phí của mình bằng sự kết hợp giữa doanh thu đăng ký, doanh thu bán báo và doanh thu quảng cáo. Các tổ chức báo chí mà xuất bản báo cũng thường xuyên được gọi tên một cách hoán dụ là báo.

Báo viết thường được xuất bản bằng bản in (thường là trên loại giấy rẻ tiền, chất lượng thấp gọi là giấy in báo). Tuy nhiên, ngày nay hầu hết các tờ báo cũng được xuất bản trên các trang web dưới dạng báo mạng, và một số thậm chí đã bỏ hoàn toàn phiên bản in của chúng.

Báo viết phát triển vào thế kỷ 17, với tư cách như một bản tổng hợp thông tin dành cho các thương gia. Đến đầu thế kỷ 19, nhiều thành phố ở châu Âu, cũng như Bắc và Nam Mỹ, đã xuất bản báo viết.

Một số tờ báo có tính độc lập biên tập cao, chất lượng báo chí cao, lượng phát hành lớn được coi là các báo kỷ lục.

Tổng quan

Báo viết thường được xuất bản hàng ngày hoặc hàng tuần. Tạp chí tin tức cũng ra hàng tuần, nhưng chúng có định dạng tạp chí. Các tờ báo có lợi ích chung thường xuất bản các tin bài và các bài báo giới thiệu về tin tức trong nước và quốc tế cũng như tin tức địa phương. Tin tức bao gồm các sự kiện chính trị và tính cách, kinh doanh và tài chính, tội phạm, thời tiết và thiên tai; sức khỏe và y học, khoa học, máy tính và công nghệ; thể thao; và giải trí, xã hội, thực phẩm và nấu ăn, quần áo và thời trang gia đình, và nghệ thuật.

Thông thường, bài báo được chia thành các phần cho mỗi nhóm chính đó (có nhãn A, B, C, v.v., với các tiền tố phân trang cho ra số trang A1-A20, B1-B20, C1-C20, v.v.). Hầu hết các tờ báo truyền thống cũng có trang biên tập chứa các bài xã luận được viết bởi một biên tập viên (hoặc ban biên tập của tờ báo) và bày tỏ quan điểm về một vấn đề công cộng, các bài báo quan điểm được gọi là "op-ed" được viết bởi các tác giả khách mời (thường là trong cùng phần như là bài xã luận) và các cột thể hiện ý kiến cá nhân của những người viết chuyên mục, thường đưa ra các phân tích và tổng hợp nhằm cố gắng chuyển dữ liệu thô của tin tức thành thông tin cho người đọc biết "ý nghĩa của chúng" và thuyết phục họ đồng tình. Các bài báo cũng bao gồm các bài báo không có dòng gạch ngang; những bài báo này được viết bởi các nhân viên tòa báo.

Báo chứa rất nhiều tài liệu được đăng. Bên cạnh các tin tức, thông tin và ý kiến nói trên, báo còn bao gồm các thông tin như dự báo thời tiết; phê bình và đánh giá về nghệ thuật (bao gồm văn học, điện ảnh, truyền hình, sân khấu, mỹ thuật và kiến trúc) và các dịch vụ địa phương như nhà hàng; cáo phó, giấy báo khai sinh và giấy báo tốt nghiệp; các tính năng giải trí như ô chữ, tử vi, phim hoạt hình biên tập, phim hoạt hình gag và truyện tranh; cột lời khuyên, thực phẩm và các cột khác; và danh sách đài phát thanh và truyền hình (lịch chương trình). Kể từ năm 2017, báo chí cũng có thể cung cấp thông tin về các bộ phim và chương trình truyền hình mới có trên các dịch vụ video trực tuyến như Netflix. Báo chí có các mục quảng cáo phân loại nơi mọi người và doanh nghiệp có thể mua các quảng cáo nhỏ để bán hàng hóa hoặc dịch vụ; tính đến năm 2013, sự gia tăng mạnh mẽ của các trang web bán hàng trên Internet, chẳng hạn như Craigslist và eBay, đã dẫn đến việc bán các quảng cáo đã được phân loại cho các tờ báo ít hơn đáng kể.

Hầu hết các tờ báo là doanh nghiệp và họ thanh toán chi phí của mình bằng sự kết hợp giữa doanh thu đến từ đăng ký, doanh thu bán báo và doanh thu quảng cáo (các doanh nghiệp hoặc cá nhân khác trả tiền để đặt quảng cáo trên các trang, bao gồm quảng cáo hiển thị hình ảnh, quảng cáo đã phân loại và các quảng cáo tương đương trực tuyến của họ). Một số tờ báo do chính phủ điều hành hoặc ít nhất là do chính phủ tài trợ; sự phụ thuộc của họ vào doanh thu quảng cáo và lợi nhuận ít quan trọng hơn đối với sự tồn tại của họ. Do đó, tính độc lập về biên tập của một tờ báo luôn phụ thuộc vào lợi ích của ai đó, cho dù đó là chủ sở hữu, nhà quảng cáo hay chính phủ. Một số tờ báo có tính độc lập biên tập cao, chất lượng báo chí cao, lượng phát hành lớn được coi là báo kỷ lục.

Nhiều tờ báo, bên cạnh việc sử dụng các nhà báo theo biên chế của riêng họ, cũng đăng ký với các cơ quan thông tấn (dịch vụ đưa tin) (chẳng hạn như Associated Press, Reuters, hoặc Agence France-Presse), với cơ chế thuê các nhà báo để tìm kiếm, tập hợp và báo cáo tin tức, sau đó bán nội dung cho các tờ báo khác nhau. Đây là một cách để tránh trùng lặp chi phí báo cáo từ khắp nơi trên thế giới. Khoảng năm 2005, có khoảng 6.580 đầu báo hàng ngày trên thế giới bán được 395 tờ   triệu bản in mỗi ngày (ở Mỹ, 1.450 đầu sách bán được 55   triệu bản). Suy thoái kinh tế toàn cầu cuối những năm 2000 cho đến đầu những năm 2010, kết hợp với sự phát triển nhanh chóng của các lựa chọn thay thế dựa trên web miễn phí, đã khiến cho quảng cáo và lưu hành sụt giảm, do nhiều tờ báo phải ngừng hoạt động để cắt lỗ. Doanh thu báo hàng năm trên toàn thế giới đạt 100 tỷ USD trong năm 2005–2007, sau đó sụt giảm trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008–2009. Doanh thu năm 2016 giảm xuống chỉ còn 53 tỷ USD, gây thiệt hại đến các nhà xuất bản lớn khi nỗ lực của họ để đạt được thu nhập trực tuyến đã không đạt được mục tiêu như đã định.

Sự sụt giảm doanh thu từ quảng cáo đã ảnh hưởng đến cả báo in và truyền thông trực tuyến cũng như tất cả các phương tiện khác; quảng cáo trên báo in đã từng sinh lợi nhưng đã giảm đi rất nhiều, và giá của quảng cáo trực tuyến thường thấp hơn giá của các quảng cáo in trước đó. Bên cạnh việc tân trang lại quảng cáo, internet (đặc biệt là web) cũng đã thách thức các mô hình kinh doanh của thời đại chỉ dành cho báo in bằng cách thuê nguồn lực cộng đồng cả xuất bản nói chung (chia sẻ thông tin với người khác) và cụ thể hơn là báo chí (công việc tìm kiếm, tập hợp và báo cáo tin tức). Ngoài ra, sự gia tăng của các công cụ tổng hợp tin tức, gói các bài báo được liên kết từ nhiều tờ báo trực tuyến và các nguồn khác, đã ảnh hưởng đến luồng lưu lượng truy cập web. Việc tăng phí cho các tờ báo mạng có thể đang làm mất tác dụng đó. Tờ báo lâu đời nhất vẫn được xuất bản là Ordinari Post Tijdender, được thành lập ở Stockholm vào năm 1645.

Định nghĩa
Báo viết thường phải đáp ứng bốn tiêu chí:

 Khả năng tiếp cận của công chúng: Nội dung của nó có thể tiếp cận hợp lý đối với công chúng, theo truyền thống, báo được bán hoặc phân phối tại các quầy báo, cửa hàng và thư viện, và từ những năm 1990, được cung cấp trên Internet với các trang web báo mạng. Mặc dù báo mạng đã làm tăng khả năng truy cập báo của những người có Internet, nhưng những người không có Internet hoặc máy tính (ví dụ, người vô gia cư, người nghèo khó và người sống ở vùng sâu vùng xa hoặc vùng nông thôn) có thể không truy cập được Internet và do đó sẽ không có thể đọc tin tức trực tuyến. Biết chữ cũng là một yếu tố ngăn cản những người không biết đọc có thể hưởng lợi từ việc đọc báo (báo giấy hoặc trực tuyến).
 Định kỳ: Chúng được xuất bản định kỳ, thường là hàng ngày hoặc hàng tuần. Điều này đảm bảo rằng các tờ báo có thể cung cấp thông tin về các câu chuyện hoặc sự kiện mới xuất hiện.
 Tính tức thời: Thông tin của nó được cập nhật theo lịch trình xuất bản của nó cho phép. Mức độ cập nhật của một tờ báo in bị giới hạn bởi nhu cầu về thời gian in và phát hành tờ báo. Tại các thành phố lớn, có thể có một ấn bản buổi sáng và một ấn bản muộn hơn của báo cùng ngày, để ấn bản sau có thể kết hợp những tin tức nóng hổi đã xảy ra kể từ khi ấn bản buổi sáng được in. Báo mạng có thể được cập nhật thường xuyên khi có thông tin mới, thậm chí một số lần mỗi ngày, có nghĩa là các ấn bản trực tuyến có thể rất cập nhật.
 Tính phổ biến: Báo chí bao gồm nhiều chủ đề, từ tin tức chính trị và kinh doanh đến cập nhật về khoa học và công nghệ, nghệ thuật, văn hóa và giải trí.

Lịch sử

Gazette và bulettin (bản tin)
Trong thời La Mã cổ đại, các bản tin Acta Diurna, hoặc các bản tin thông báo của chính phủ đã được phát hành. Chúng được chạm khắc bằng kim loại hoặc đá và được treo ở những nơi công cộng. Ở Trung Quốc, các tờ tin tức ban đầu do chính phủ sản xuất, được gọi là Dibao, được lưu hành trong các quan chức triều đình vào cuối triều đại nhà Hán (thế kỷ thứ hai và thứ ba sau Công nguyên). Trong khoảng thời gian từ năm 713 đến năm 734, Kaiyuan Za Bao ("Bản tin của triều đình") của triều đại nhà Đường của Trung Quốc công bố tin tức của chính phủ; nó được viết tay trên lụa và được các quan chức chính phủ đọc. Năm 1582, có tài liệu tham khảo đầu tiên về trang thông tin mới được xuất bản tư nhân tại Bắc Kinh, vào cuối thời nhà Minh.

Vào thời kỳ đầu hiện đại ở châu Âu, sự tương tác xuyên biên giới ngày càng tăng đã tạo ra nhu cầu ngày càng tăng về thông tin, được đáp ứng bằng các tờ tin tức viết tay ngắn gọn. Trong năm 1556, chính phủ của Venice lần đầu tiên công bố hàng tháng scritte notizie, trong đó chi phí một công báo, một đồng xu nhỏ. Những bản avvisi này là những bản tin viết tay và được sử dụng để truyền tải tin tức chính trị, quân sự và kinh tế đến các thành phố của Ý (1500–1700) một cách nhanh chóng và hiệu quả - chia sẻ một số đặc điểm của báo mặc dù thường không được coi là báo chân chính. Tuy nhiên, không có ấn phẩm nào trong số này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cổ điển cho những tờ báo thích hợp, vì chúng thường không dành cho công chúng và chỉ giới hạn trong một số chủ đề nhất định.

Báo viết

Châu Âu
Johann Gutenberg đã phát minh ra loại máy in con chữ rời cơ học đầu tiên cho phép sản xuất hàng loạt sách in. Trong 50 năm sau khi Gutenberg bắt đầu in, ước tính có khoảng 500.000 cuốn sách đã được lưu hành, được in trên khoảng 1.000 nhà in trên khắp lục địa. Phát minh của Gutenberg là một thiết bị đơn giản, nhưng nó đã khởi động một cuộc cách mạng được đánh dấu bởi những tiến bộ liên tục trong công nghệ và kết quả là phổ biến những lý tưởng về tự do và tự do trao đổi thông tin.

Sự xuất hiện của các phương tiện truyền thông mới trong thế kỷ 17 được coi là có mối liên hệ chặt chẽ với sự phổ biến của máy in và báo chí xuất bản đã lấy tên của nó (printing press) làm tên mình (press). Tờ báo tiếng Đức Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien, được Johann Carolus in từ năm 1605 trở đi ở Strasbourg, thường được công nhận là tờ báo đầu tiên. Vào thời điểm đó, Strasbourg là một thành phố đế quốc tự do trong Đế quốc La Mã Thần thánh của Quốc gia Đức; tờ báo đầu tiên của nước Đức hiện đại là Avisa, xuất bản năm 1609 tại Wolfenbüttel. Tờ báo này phân biệt chính nó với các tài liệu in khác bằng cách được xuất bản một cách thường xuyên. Tờ báo này tập trung tường thuật một loạt các sự kiện hiện tại cho công chúng rộng rãi. Trong vòng vài thập kỷ, báo giấy có thể được tìm thấy ở tất cả các thành phố lớn của châu Âu, từ Venice đến London.

Courante uyt Italien, Duytslandt, & c. ('Courant từ Ý, Đức, v.v.'), tờ báo năm năm 1618 là báo giấy đầu tiên xuất hiện ở dạng foolio thay vì cỡ quarto. Amsterdam, một trung tâm thương mại thế giới, nhanh chóng trở thành quê hương của các tờ báo bằng nhiều thứ tiếng, thường là trước khi chúng được xuất bản tại quốc gia của họ. Tờ báo tiếng Anh đầu tiên, Corrant out of Italy, Germany, v.v., được xuất bản tại Amsterdam vào năm 1620. Một năm rưỡi sau, tờ báo Corante, or weekely newes from Italy, Germany, Hungary, Poland, Bohemia, France and the Low Countreys được xuất bản ở Anh do một nhóm người với tên tắt "NB" (thường được cho là Nathaniel Butter hoặc Nicholas Bourne) và Thomas Archer. Tờ báo đầu tiên ở Pháp được xuất bản năm 1631, La Gazette (xuất bản ban đầu là Gazette de France). Tờ báo đầu tiên ở Ý, phù hợp với số báo lâu đời nhất vẫn còn được lưu giữ, là Di Genova xuất bản năm 1639 tại Genoa. Tờ báo đầu tiên ở Bồ Đào Nha, A Gazeta daosystemração, được xuất bản vào năm 1641 tại Lisbon. Tờ báo tiếng Tây Ban Nha đầu tiên, Gaceta de Madrid, được xuất bản vào năm 1661.

Post- och Inrikes Tidningar (được thành lập với tên gọi Ordinari Post Tijdender) được xuất bản lần đầu tiên ở Thụy Điển vào năm 1645, là tờ báo lâu đời nhất vẫn còn tồn tại, mặc dù hiện nay nó chỉ xuất bản trực tuyến. Opregte Haarlemsche Courant xuất bản tại Haarlem lần đầu tiên vào năm 1656, là tờ báo lâu đời nhất vẫn còn được in. Nó buộc phải hợp nhất với tờ báo Haarlems Dagblad vào năm 1942 khi Đức chiếm đóng Hà Lan. Kể từ đó, Haarlems Dagblad đã xuất hiện với phụ đề Oprechte Haerlemse Courant 1656. Merkuriusz Polski Ordynaryjny được xuất bản tại Kraków, Ba Lan vào năm 1661. Nhật báo tiếng Anh thành công đầu tiên, The Daily Courant, được xuất bản từ năm 1702 đến năm 1735.

Châu Mỹ
Tại Boston năm 1690, Benjamin Harris xuất bản Publick Occurrences Both Forreign and Domestick. Đây được coi là tờ báo đầu tiên ở các thuộc địa Mỹ dù chỉ xuất bản một ấn bản trước khi tờ báo này bị chính phủ đàn áp. Năm 1704, thống đốc cho phép xuất bản The Boston News-Letter và nó trở thành tờ báo được xuất bản liên tục đầu tiên ở các thuộc địa. Ngay sau đó, các bài báo hàng tuần bắt đầu được xuất bản ở New York và Philadelphia. Những tờ báo đầu tiên này theo định dạng của Anh và thường dài bốn trang. Họ chủ yếu mang tin tức từ Anh và nội dung phụ thuộc vào sở thích của biên tập viên. Năm 1783, Pennsylvania Evening Post trở thành nhật báo đầu tiên của Mỹ.

Năm 1752, John Bushell xuất bản Halifax Gazette, và báo này tự xưng là "tờ báo đầu tiên của Canada." Tuy nhiên, hậu duệ chính thức của nó, Royal Gazette, là một ấn phẩm của chính phủ dành cho các thông báo và tuyên bố pháp lý hơn là một tờ báo thích hợp; Năm 1764, Quebec Gazette được in lần đầu tiên vào ngày 21 tháng 6 năm 1764 và vẫn là tờ báo được xuất bản liên tục lâu đời nhất ở Bắc Mỹ với tên gọi Quebec Chronicle-Telegraph. Nó hiện được xuất bản dưới dạng tiếng Anh hàng tuần từ các văn phòng của nó tại 1040 Belvédère, suite 218, Quebec City, Quebec, Canada. Năm 1808, Gazeta do Rio de Janeiro  có ấn bản đầu tiên, được in bằng các thiết bị mang từ Anh, xuất bản tin tức có lợi cho chính phủ Vương quốc Liên hiệp Anh Bồ Đào Nha, Brazil và Algarves vì nó được sản xuất bởi dịch vụ báo chí chính thức của hoàng gia Bồ Đào Nha.

Năm 1821, sau khi chấm dứt lệnh cấm lưu hành báo tư nhân tại Brasil, xuất hiện ấn phẩm in đầu tiên không phải của đế quốc cai trị, Diário do Rio de Janeiro, mặc dù đã có tờ Correio Braziliense, được xuất bản bởi Hipólito José da Costa cùng lúc với Gazeta, nhưng đến từ London và với những ý tưởng chính trị và phê bình được ủng hộ mạnh mẽ, nhằm mục đích vạch trần những sai sót của chính quyền. Tờ báo đầu tiên ở Peru là El Peruano, được thành lập vào tháng 10 năm 1825 và vẫn được xuất bản cho đến ngày nay, nhưng có một số thay đổi tên.

Châu Á
Trong triều đại nhà Đường ở Trung Quốc (618–906), Kaiyuan Za Bao, với mục đích công bố tin tức của chính phủ đã được ra đời; nó được in khắc gỗ  trên giấy. Tờ báo này đôi khi được coi là một trong những tờ báo được xuất bản sớm nhất. Nỗ lực đầu tiên được ghi nhận để xuất bản một tờ báo thuộc loại hiện đại ở Nam Á là của William Bolts, một người Hà Lan làm việc cho Công ty Đông Ấn của Anh vào tháng 9 năm 1768 tại Calcutta. Tuy nhiên, trước khi có thể xuất bản tờ báo của mình, ông đã bị trục xuất trở lại châu Âu. Năm 1780, tờ báo đầu tiên của vùng này, Hicky's Bengal Gazette, được một người Ireland, James Augustus Hicky xuất bản. Hicky sử dụng nó như một phương tiện để chỉ trích sự cai trị của người Anh thông qua báo chí.Jobo, được thảo luận trong Biên niên sử của triều đại Joseon, đã được xuất bản vào năm 1577 dưới dạng một tờ báo thương mại do tư nhân điều hành. Nó được in hàng ngày và bao gồm một loạt các chủ đề, bao gồm thời tiết, các chòm sao và các vấn đề thời sự. Năm 2017, một nhà sư Hàn Quốc tuyên bố đã phát hiện ra một bản sao còn sót lại của Jobo.

Trung Đông
Lịch sử của báo chí Trung Đông bắt đầu từ thế kỷ 19. Nhiều biên tập viên không chỉ là nhà báo mà còn là nhà văn, triết gia và chính trị gia. Với các tạp chí không chính thức, những trí thức này đã khuyến khích công chúng thảo luận về chính trị ở Đế quốc Ottoman và Ba Tư. Các tác phẩm văn học thuộc mọi thể loại cũng được đăng nhiều kỳ và đăng trên báo chí.

Những tờ báo đầu tiên ở Đế chế Ottoman thuộc sở hữu của những người nước ngoài sống ở đó, những người muốn tuyên truyền về thế giới phương Tây. Cuốn sớm nhất được in vào năm 1795 bởi Palais de France ở Pera. Báo chí bản địa Trung Đông bắt đầu vào năm 1828, khi Muhammad Ali, Khedive của Ai Cập, ra lệnh thành lập địa phương của công báo Vekayi-i Misriye (Các vấn đề Ai Cập). Đầu tiên nó được viết bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman và tiếng Ả Rập trên các trang đối diện, và sau đó chỉ bằng tiếng Ả Rập, với tiêu đề " al-Waqa'i'a al-Masriya ".

Tờ báo tiếng Thổ Nhĩ Kỳ không chính thức đầu tiên, Ceride-i Havadis (Sổ đăng ký sự kiện), được xuất bản bởi một người Anh, William Churchill, vào năm 1840. Tờ báo tư nhân đầu tiên được xuất bản bởi các nhà báo Thổ Nhĩ Kỳ, Tercüman-ı Ahvâl (Người phiên dịch sự kiện), được thành lập bởi İbrahim Şinasi và Agah Efendi và phát hành vào năm 1860. Tờ báo đầu tiên ở Iran, Kaghaz-e Akhbar (The Newspaper), được Mirza Saleh Shirazi thành lập cho chính phủ vào năm 1837. Các tạp chí đầu tiên ở Bán đảo Ả Rập xuất hiện ở Hijaz, sau khi nó độc lập với sự cai trị của Ottoman, vào cuối Thế chiến I. Một trong những phụ nữ sớm nhất đăng bài trên báo chí Ả Rập là nữ bác sĩ Galila Tamarhan, người đã đóng góp các bài báo cho một tạp chí y tế có tên " Ya'asub al-Tib " (Lãnh đạo về Y học) vào những năm 1860.

Cách mạng công nghiệp
Vào đầu thế kỷ 19, nhiều thành phố ở châu Âu, cũng như Bắc và Nam Mỹ, đã xuất bản các ấn phẩm dạng báo mặc dù không phải tất cả đều phát triển theo cùng một cách; nội dung được định hình rộng rãi theo sở thích khu vực và văn hóa. Những tiến bộ trong công nghệ in ấn liên quan đến cuộc Cách mạng Công nghiệp đã cho phép báo chí trở thành một phương tiện truyền thông được lưu hành rộng rãi hơn, vì công nghệ in mới làm cho việc in ấn ít tốn kém hơn và hiệu quả hơn. Năm 1814, The Times (London) mua lại một máy in có khả năng tạo ra 1.100 bản in mỗi giờ. Chẳng bao lâu, báo chí này đã được điều chỉnh để in trên cả hai mặt của một trang cùng một lúc. Sự đổi mới này đã làm cho báo chí rẻ hơn và do đó cho phép một bộ phận lớn hơn của người dân có thể mua nó.

Năm 1830, tờ báo rẻ tiền (giá tính bằng xu) đầu tiên xuất hiện trên thị trường: Transcript của Lynde M. Walter, xuất bản tại Boston. Các tờ báo giá xu này có giá bằng 1/6 các tờ báo khác và thu hút được nhiều đối tượng hơn, bao gồm cả những người ít học và có thu nhập thấp hơn. Tại Pháp, Émile de Girardin bắt đầu " La Presse " vào năm 1836, giới thiệu các tờ nhật báo giá rẻ, được hỗ trợ quảng cáo đến Pháp. Năm 1848, August Zang, một người Áo quen biết Girardin ở Paris, trở lại Vienna để giới thiệu những phương pháp tương tự với " Die Presse " (được đặt tên và sao chép công khai ấn phẩm của Girardin).

Phân loại
Trong khi hầu hết các tờ báo đều nhắm đến nhiều độc giả, thường được xác định theo địa lý, một số tập trung vào các nhóm độc giả được xác định theo sở thích hơn là vị trí của họ: ví dụ: có các tờ báo kinh doanh hàng ngày và hàng tuần (ví dụ: The Wall Street Journal và India Today) và báo thể thao. Chuyên gia hơn vẫn là một số tờ báo hàng tuần, thường miễn phí và được phân phối trong các khu vực hạn chế; những điều này có thể phục vụ các cộng đồng cụ thể như một số nhóm dân nhập cư nhất định, cộng đồng người đồng tính địa phương hoặc những người đam mê indie rock trong một thành phố hoặc khu vực.

Tần suất

Hàng ngày
Nhật báo hay báo ngày được in mỗi ngày, đôi khi ngoại trừ Chủ nhật và đôi khi là Thứ bảy, (và một số ngày lễ lớn)  và thường là trừủa một số ngày lễ quốc gia. Các ấn bản thứ bảy  và chủ nhật của nhật báo có xu hướng rộng hơn, bao gồm nhiều chuyên mục hơn (ví dụ: về nghệ thuật, phim ảnh, giải trí) và phụ trang quảng cáo, đồng thời có giá cao hơn. Thông thường, phần lớn nhân viên của những tờ báo này làm việc từ thứ hai đến thứ sáu, vì vậy các ấn bản Chủ nhật và Thứ hai phần lớn phụ thuộc vào nội dung được thực hiện trước hoặc nội dung được tổng hợp. Hầu hết các tờ báo hàng ngày được bán vào buổi sáng.

Báo giấy buổi chiều hoặc buổi tối, trước đây phổ biến nhưng hiện nay là hiếm, hướng đến nhiều hơn đối với người đi làm và nhân viên văn phòng. Trên thực tế (mặc dù điều này có thể thay đổi tùy theo quốc gia), một tờ báo buổi sáng có sẵn trong các ấn bản sớm từ trước nửa đêm vào đêm trước ngày lên bìa của nó, các ấn bản khác sẽ được in và phân phối trong đêm. Các ấn bản sau này có thể bao gồm tin tức nóng hổi được tiết lộ lần đầu tiên vào ngày hôm đó, sau khi ấn bản buổi sáng đã được in xong. Xem trước các tờ báo ngày mai thường là một tính năng của các chương trình tin tức đêm khuya, chẳng hạn như Newsnight ở Vương quốc Anh. Năm 1650, nhật báo đầu tiên xuất hiện, Einkommende Zeitung, do Timotheus Ritzsch xuất bản ở Leipzig, Đức.

Ở Vương quốc Anh và một số quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung khác, không giống như hầu hết các quốc gia khác, các tờ báo "hàng ngày" không xuất bản vào Chủ nhật. Trước đây có những tờ báo Chủ nhật độc lập; ngày nay cùng một nhà xuất bản thường sản xuất một tờ báo Chủ nhật, khác biệt về nhiều mặt với số hàng ngày, thường là với một cái tên liên quan; ví dụ, The Times và The Sunday Times là những tờ báo khác nhau thuộc sở hữu của cùng một công ty, và một bài báo được xuất bản trên tờ báo The Sunday Times sẽ không bao giờ được ghi nhận cho The Times.

Trong một số trường hợp, ấn bản Chủ nhật là phiên bản mở rộng của một tờ báo từ cùng một nhà xuất bản; trong các trường hợp khác, đặc biệt là ở Anh, nó có thể là một doanh nghiệp riêng biệt, ví dụ, The Observer, không liên kết với một tờ báo hàng ngày kể từ khi thành lập năm 1791 cho đến khi được The Guardian mua lại vào năm 1993. Thông thường, nó là một ấn bản mở rộng đặc biệt, thường có độ dày và trọng lượng gấp vài lần các ấn bản ngày trong tuần và thường chứa các phần đặc biệt không có trong các ấn bản ngày trong tuần, chẳng hạn như truyện tranh Chủ nhật, tạp chí Chủ nhật (chẳng hạn như New York Times Magazine và The Sunday Times Magazine).

Ở một số quốc gia, nhật báo không được xuất bản vào Ngày Giáng sinh, nhưng các tờ báo hàng tuần sẽ thay đổi ngày của họ, ví dụ: Báo Chủ nhật được xuất bản vào Thứ Bảy ngày 24 tháng 12, đêm Giáng sinh khi Ngày Giáng sinh rơi vào Chủ nhật.

Hai số mỗi tuần
Một số tờ báo được xuất bản hai lần một tuần và được gọi là ấn phẩm bán tuần.

Ba số mỗi tuần
Meridian Star là một ví dụ về một ấn phẩm xuất bản như vậy.

Hàng tuần

Báo hàng tuần được xuất bản mỗi tuần một lần, và có xu hướng có kích cỡ nhỏ hơn báo hàng ngày.

Hai tuần một số
Một số ấn phẩm được xuất bản hai tuần một lần. Chúng có sự thay đổi so với ngày bình thường hàng tuần trong thời kỳ Giáng sinh tùy thuộc vào ngày trong tuần Ngày Giáng sinh rơi vào.

Phạm vi địa lý và phân bố

Địa phương hoặc vùng
Một tờ báo địa phương phục vụ một khu vực chẳng hạn như một thành phố hoặc một phần của thành phố lớn. Hầu như thị trường nào cũng có một hoặc hai tờ báo thống lĩnh khu vực. Các tờ báo đô thị lớn thường có mạng lưới phân phối lớn, và có thể được tìm thấy bên ngoài khu vực bình thường của chúng, đôi khi rộng rãi, đôi khi từ ít nguồn hơn.

Toàn quốc

Hầu hết các quốc gia đều có ít nhất một tờ báo lưu hành trong cả nước, gọi là báo quốc gia. Một số tờ báo quốc gia, chẳng hạn như Financial Times và The Wall Street Journal, là chuyên ngành (trong những ví dụ này là về các vấn đề tài chính). Có rất nhiều tờ báo quốc gia ở Vương quốc Anh, nhưng chỉ có một số tờ báo ở Hoa Kỳ và Canada. Ở Canada, The Globe and Mail được bán trên khắp đất nước. Tại Hoa Kỳ, ngoài các tờ báo quốc gia như vậy, The New York Times còn có mặt trên khắp nước Mỹ.

Ngoài ra còn có một nhóm nhỏ các tờ báo có thể được coi là báo quốc tế. Một số, chẳng hạn như The New York Times International Edition, (trước đây là The International Herald Tribune) luôn tập trung vào điều đó, trong khi những tờ khác là các tờ báo quốc gia được đóng gói lại hoặc "ấn bản quốc tế" của các tờ báo quốc gia hoặc thành phố lớn. Trong một số trường hợp, các bài báo có thể không quan tâm đến nhiều độc giả hơn sẽ bị loại khỏi các ấn bản quốc tế; ở những người khác, quan tâm đến người nước ngoài, tin tức quốc gia quan trọng được giữ lại. Khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ quốc tế của kinh doanh và công nghệ, nhiều tờ báo trước đây chỉ được xuất bản bằng các ngôn ngữ không phải tiếng Anh cũng đã phát triển các ấn bản bằng tiếng Anh. Ở những nơi đa dạng như Jerusalem và Mumbai, báo chí được in cho công chúng nói tiếng Anh trong nước và quốc tế, và cho khách du lịch. Sự ra đời của Internet cũng cho phép các tờ báo không sử dụng tiếng Anh đưa ra phiên bản tiếng Anh thu nhỏ để giúp tờ báo của họ tiếp cận toàn cầu.

Tương tự như vậy, ở nhiều quốc gia có đông dân số nói tiếng nước ngoài hoặc nhiều khách du lịch, báo chí bằng các ngôn ngữ không phải quốc ngữ vừa được xuất bản trong nước vừa được nhập khẩu. Ví dụ, các tờ báo và tạp chí từ nhiều quốc gia và các tờ báo được xuất bản tại địa phương bằng nhiều ngôn ngữ, có thể dễ dàng tìm thấy trên các quầy báo ở trung tâm London. Tại bang Florida của Hoa Kỳ, rất nhiều khách du lịch từ tỉnh Quebec của Canada nói tiếng Pháp đến thăm để lưu trú dài ngày trong mùa đông ("những con chim tuyết ") đến nỗi một số quầy báo và cửa hàng bán báo tiếng Pháp như Le Droit.

Nội dung tập trung
Các tờ báo tổng hợp bao gồm tất cả các chủ đề, với sự nhấn mạnh khác nhau. Trong khi ít nhất đề cập đến tất cả các chủ đề, một số tờ báo có thể đưa tin tốt về các sự kiện quốc tế có tầm quan trọng; những báo khác có thể tập trung nhiều hơn vào giải trí hoặc thể thao quốc gia hoặc địa phương. Các tờ báo chuyên ngành có thể tập trung cụ thể hơn vào các vấn đề tài chính chẳng hạn. Có các ấn phẩm chỉ đề cập đến các môn thể thao hoặc một số môn thể thao nhất định, đua ngựa, sân khấu, v.v., mặc dù chúng có thể không còn được gọi là báo.

Công nghệ

In ấn
Trong nhiều thế kỷ, báo chí được in trên giấy và được cung cấp trực tiếp cho độc giả bằng cách phân phối tại địa phương, hoặc trong một số trường hợp qua đường bưu điện, ví dụ như cho những người Anh xa xứ sống ở Ấn Độ hoặc Hồng Kông đăng ký báo Anh. Báo có thể được chuyển đến nhà thuê bao và / hoặc doanh nghiệp bởi chính người giao hàng của báo, được gửi qua thư, bán tại các quầy báo, cửa hàng tạp hóa và cửa hàng tiện lợi, và được chuyển đến các thư viện và hiệu sách. Các tổ chức báo chí cần một hệ thống phân phối lớn để giao giấy tờ của họ cho các nhà phân phối khác nhau này, thường liên quan đến xe tải và người giao hàng. Trong những năm gần đây, báo chí và các phương tiện truyền thông khác đã thích nghi với môi trường công nghệ đang thay đổi bằng cách bắt đầu cung cấp các ấn bản trực tuyến để đáp ứng nhu cầu của công chúng. Trong tương lai, xu hướng chuyển tải tin tức điện tử nhiều hơn sẽ tiếp tục với việc chú trọng nhiều hơn vào Internet, phương tiện truyền thông xã hội và các phương thức cung cấp tin tức điện tử khác. Tuy nhiên, trong khi phương thức phân phối đang thay đổi, báo giấy và ngành công nghiệp này vẫn có một thị trường ngách trên thế giới.

Trực tuyến
Tính đến năm 2007, hầu như tất cả các tờ báo in lớn đều có các ấn bản trực tuyến được phân phối trên Internet, tùy thuộc vào quốc gia có thể được quy định bởi các tổ chức báo chí như Ủy ban Khiếu nại Báo chí ở Anh. Nhưng khi một số nhà xuất bản nhận thấy các mô hình dựa trên bản in của họ ngày càng không bền vững, "báo chí" dựa trên web cũng bắt đầu xuất hiện, chẳng hạn như Southport Reporter ở Anh và Seattle Post-Intelligencer, đã ngừng xuất bản sau 149 năm vào tháng 3 năm 2009 và trở thành một tờ báo chỉ phát hành trực tuyến.

Kể từ năm 2005 ở Anh, hơn 200 tờ báo khu vực đã đóng cửa, dẫn đến số lượng các nhà báo trong khu vực giảm 50%. Một nghiên cứu năm 2016 do Đại học King's College London thực hiện cho thấy những thị trấn mất đi các tờ báo địa phương đã suy thoái khỏi các giá trị dân chủ và mất niềm tin của công chúng vào chính quyền.

Một xu hướng mới trong xuất bản báo chí là sự ra đời của cá nhân hóa thông qua các công nghệ in theo yêu cầu hoặc với các trang web tổng hợp tin tức trực tuyến như Google news. Các tờ báo tùy chỉnh cho phép người đọc tạo tờ báo cá nhân của họ thông qua việc lựa chọn các trang riêng lẻ từ nhiều ấn phẩm. Cách tiếp cận "Tốt nhất" này cho phép hồi sinh mô hình dựa trên bản in và mở ra một kênh phân phối mới để tăng độ phủ bên dưới ranh giới phân phối thông thường. Báo mạng tùy chỉnh đã được cung cấp bởi MyYahoo, I-Google, CRAYON, ICurrent.com, Kibboko.com, Twitter. lần và nhiều lần khác. Với những tờ báo trực tuyến này, người đọc có thể chọn số lượng của mỗi phần (chính trị, thể thao, nghệ thuật, v.v.) mà họ muốn xem trong mục tin tức của họ.

Tổ chức và nhân sự

Ở Hoa Kỳ, người quản lý tổng thể hoặc giám đốc điều hành của tờ báo là nhà xuất bản. Ở những tờ báo nhỏ, chủ sở hữu của ấn phẩm (hoặc cổ đông lớn nhất trong tập đoàn sở hữu ấn phẩm) thường là nhà xuất bản. Dù hiếm khi hoặc có lẽ không bao giờ viết truyện, nhà xuất bản phải chịu trách nhiệm pháp lý về nội dung của toàn bộ tờ báo và cũng điều hành công việc kinh doanh, bao gồm việc thuê biên tập viên, phóng viên và các nhân viên khác. Chức danh này ít phổ biến hơn bên ngoài Hoa Kỳ. Vị trí tương đương trong ngành công nghiệp điện ảnh và chương trình tin tức truyền hình là nhà sản xuất điều hành.    Hầu hết các tờ báo có bốn bộ phận chính dành cho việc xuất bản tờ báo — biên tập, sản xuất / in ấn, phát hành và quảng cáo, mặc dù chúng thường được gọi bằng nhiều tên khác — cũng như không dành riêng cho tờ báo các bộ phận cũng được tìm thấy trong các doanh nghiệp khác có quy mô tương đương, chẳng hạn như kế toán, tiếp thị, nhân sự và CNTT.

Trên khắp thế giới nói tiếng Anh, người chọn nội dung cho tờ báo thường được gọi là biên tập viên. Các biến thể về chức danh này như tổng biên tập, tổng biên tập điều hành, v.v. là phổ biến. Đối với các tờ báo nhỏ, một biên tập viên duy nhất có thể chịu trách nhiệm về tất cả các lĩnh vực nội dung. Tại các tờ báo lớn, biên tập viên cao cấp nhất phụ trách tổng thể việc xuất bản, trong khi các biên tập viên ít cao cấp hơn có thể mỗi người tập trung vào một lĩnh vực chủ đề, chẳng hạn như tin tức địa phương hoặc thể thao. Các bộ phận này được gọi là phòng tin tức hoặc "bàn", và mỗi bộ phận được giám sát bởi một biên tập viên được chỉ định. Hầu hết các biên tập viên của tờ báo sao chép đều chỉnh sửa các câu chuyện cho phần của họ trên tờ báo, nhưng họ có thể chia sẻ khối lượng công việc của mình với những người hiệu đính và kiểm tra sự thực.

Phóng viên là những nhà báo chủ yếu tường thuật những sự kiện mà họ thu thập được và những người viết những bài báo dài hơn, ít mang tính thời sự hơn có thể được gọi là những người viết bài. Các nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ đồ họa cung cấp hình ảnh và minh họa để hỗ trợ các bài báo. Các nhà báo thường chuyên về một lĩnh vực chủ đề, được gọi là nhịp điệu, chẳng hạn như thể thao, tôn giáo hoặc khoa học. Người viết chuyên mục là những nhà báo viết bài thường xuyên kể lại những ý kiến và kinh nghiệm cá nhân của họ. Các nhà in và nhà khai thác báo chí thực hiện in tờ báo. In ấn là bên ngoài của nhiều tờ báo, một phần do chi phí của một báo web offset (loại phổ biến nhất của báo chí dùng để in báo) và cũng vì một tờ báo nhỏ của chạy in có thể yêu cầu ít hơn một giờ hoạt động, có nghĩa là nếu tờ báo có báo chí của riêng mình, hầu hết thời gian nó sẽ không hoạt động. Nếu tờ báo cung cấp thông tin trực tuyến, quản trị viên web và nhà thiết kế web có thể được thuê để tải các câu chuyện lên trang web của tờ báo.

Nhân viên của bộ phận phát hành liên lạc với những người bán báo lẻ; bán đăng ký; và giám sát việc phân phối báo in qua thư, qua các hãng báo, tại các nhà bán lẻ và qua các máy bán hàng tự động. Báo miễn phí không bán theo đăng ký, nhưng chúng vẫn có bộ phận phát hành chịu trách nhiệm phân phối báo. Nhân viên kinh doanh trong bộ phận quảng cáo không chỉ bán không gian quảng cáo cho khách hàng như các doanh nghiệp địa phương, mà còn giúp khách hàng thiết kế và lập kế hoạch các chiến dịch quảng cáo của họ. Các thành viên khác của bộ phận quảng cáo có thể bao gồm nhà thiết kế đồ họa, những người thiết kế quảng cáo theo yêu cầu của khách hàng và chính sách của bộ phận. Trong một tờ báo không có quảng cáo, không có bộ phận quảng cáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Newspaper Index: Các báo Ở tất cả các nước
 Newspapercat – University of Florida Historical Digital Newspaper Catalog Collection
 Historical newspapers from 1700s–Present: Newspapers.com
 Historical newspaper database, NewspaperARCHIVE.com
 Trên 8 triệu trang báo lịch sử châu Âu

Bài cơ bản sơ khai

Báo chí
Định dạng truyền thông
Xuất bản báo viết
Sản phẩm giấy
In ấn
Truyền thông quảng cáo và tiếp thị


title: Valerietta

text:
Valerietta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Valerietta boursini de Freina & Hacker, 1985
 Valerietta bulgarica (Drenowski, 1953)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Valerietta at funet

Cuculliinae


title: Hòe Ấm

text:
Hòe Ấm (tiếng Trung: 槐荫区, Hán Việt: Hòe Ấm khu) là một quận của địa cấp thị Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 151 km2, dân số năm 2001 là 395.900 người. Quận Hòe Ấm được chia ra các đơn vị hành chính gồm 12 nhai đạo và 2 trấn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Tế Nam


title: Định lý Hurewicz

text:
Trong toán học, định lý Hurewicz là một kết quả cơ bản của tô pô đại số, liên hệ lý thuyết đồng luân với lý thuyết đồng điều qua đồng cấu Hurewicz. Định lý này do Witold Hurewicz đưa ra.

Tham khảo

Lý thuyết đồng luân
Lí thuyết đồng điều


title: Mu'a (Tongatapu)

text:
Mu'a là một thành phố nhỏ ở các huyện Hahake (phía đông) trên đảo Tongatapu, và nó đã là kinh đô nhiều năm của Tonga. Nó được chia thành các làng Lapaha và Tatakamotonga, nằm gần Talasiu và nổi tiếng với các cổ langi (các ngôi mộ chôn cất hoàng gia).
Mu'a nằm dọc theo phía đông của đầm phá Tongatapu. Ngoại trừ một vùng rộng từ 50 mét đến 200 mét dọc theo bờ biển là vùng đất bùn thấp (ngày nay phần lớn được chôn lấp bằng đá), phần còn lại của làng là trên cao, vùng đất đỏ núi lửa màu mỡ.
Theo điều tra dân số năm 1996, thành phố này có 3.900 người.

Hầu hết mọi người của Lapaha là tín đồ Công giáo Rôma.
Tatakamotonga có một trường tiểu học của chính phủ nằm ở phía tây bắc của làng và trường trung học của các nhà thờ Wesleyan (Tapunisiliva, chi nhánh phía đông của trường trung học Tupou) ở phía đông bắc. Lapaha có một trường tiểu học của chính phủ và trường trung học của nhà thờ Công giáo La Mã (Takuilau) ở cuối phía đông của làng.

Tham khảo

Tonga


title: Soulomès

text:
Soulomès là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 440 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Souloumes


title: Paracyprichromis brieni

text:
Paracyprichromis brieni là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Paracyprichromis brieni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Paracyprichromis
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo


title: 2631 Zhejiang

text:
2631 Zhejiang (1980 TY5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 1980 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nam Kinh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2631 Zhejiang

Tiểu hành tinh Gefion
Thiên thể phát hiện năm 1980
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thủy hử (định hướng)

text:
Thủy hử là một tiểu thuyết Trung Quốc của nhà văn Thi Nại Am, tác phẩm này sau đó đã được chuyển thể thành:
 Thủy hử, phim điện ảnh do hãng Thiệu Thị Hồng Kông sản xuất năm 1972
 Thủy hử, phim truyền hình do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc sản xuất năm 1998
 Thủy hử, truyện tranh Trung Quốc
 Thủy Hử, phim truyền hình sản xuất năm 2011


title: Aptopus pullatus

text:
Aptopus pullatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Aptopus


title: Tetraloniella nyassana

text:
Tetraloniella nyassana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Tetraloniella
Động vật được mô tả năm 1911


title: Typhlomangelia pyrrha

text:
Typhlomangelia pyrrha là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

pyrrha
Động vật được mô tả năm 1881


title: Transistor

text:
Transistor là một loại linh kiện bán dẫn chủ động, thường được sử dụng như một phần tử khuếch đại hoặc một khóa điện tử.

Transistor nằm trong đơn vị cơ bản tạo thành một cấu trúc mạch ở máy tính điện tử và tất cả các thiết bị điện tử hiện đại khác. Vì đáp ứng nhanh và chính xác nên các transistor được sử dụng trong nhiều ứng dụng tương tự và số, như khuếch đại, đóng cắt, điều chỉnh điện áp, điều khiển tín hiệu, và tạo dao động. Transistor cũng được kết hợp thành mạch tích hợp (IC), có thể tích hợp tới một tỷ transistor trên một diện tích nhỏ.

Cũng giống như diode, transistor được tạo thành từ hai chất bán dẫn điện. Khi ghép một bán dẫn điện âm nằm giữa hai bán dẫn điện dương ta được một PNP Transistor. Khi ghép một bán dẫn điện dương nằm giữa hai bán dẫn điện âm ta được một NPN Transistor.

Tên gọi Transistor là từ ghép trong tiếng Anh của "Transfer" và "resistor", tức điện trở chuyển đổi, do John R. Pierce đặt năm 1948 sau khi nó ra đời. Nó có hàm ý rằng thực hiện khuếch đại thông qua chuyển đổi điện trở, khác với khuếch đại  đèn điện tử điều khiển dòng qua đèn thịnh hành thời kỳ đó.

Phân loại
 NPN
 PNP

Phân biệt các loại transistor PNP và NPN ngoài thực tế.
Transistor Nhật Bản: thường ký hiệu là A..., B..., C..., D... Ví dụ A564, B733, C828, D1555 trong đó các transistor ký hiệu là A và B là transistor thuận PNP còn ký hiệu là C và D là transistor ngược NPN. các transistor A và C thường có công suất nhỏ và tần số làm việc cao còn các transistor B và D thường có công suất lớn và tần số làm việc thấp hơn.

Transistor sản xuất theo công nghệ của Mỹ thường ký hiệu là 2N... ví dụ 2N3055, 2N3904 vv...

Transistor do Trung quốc sản xuất: Bắt đầu bằng số 3, tiếp theo là hai chữ cái. Chữ cái thứ nhất cho biết loại bóng: Chữ A và B là bóng thuận, chữ C và D là bóng ngược, chữ thứ hai cho biết đặc điểm: X và P là bóng âm tần, A và G là bóng cao tần. Các chữ số ở sau chỉ thứ tự sản phẩm. Thí dụ: 3CP25, 3AP20 vv..

Ứng Dụng

Sự hữu ích thiết yếu của Transistor xuất phát từ khả năng sử dụng một tín hiệu nhỏ được đặt một cực của nó để điều khiển một tín hiệu lớn hơn ở các cực còn lại. Tính chất này được gọi là Gain. Nó có thể tạo ra tín hiệu đầu ra mạnh hơn, điện áp hoặc dòng điện, tỷ lệ với tín hiệu đầu vào; Có nghĩa là, nó có thể hoạt động như bộ khuếch đại. Ngoài ra, transistor có thể được sử dụng để bật hoặc tắt dòng điện trong một mạch như là một khóa điện tử.

Có hai loại transistor, có sự khác biệt nhỏ trong cách chúng được sử dụng trong một mạch. Một transistor lưỡng cực (ký hiệu BJT) có các chân Base (cực nền), Collector (cực thu) và Emitter (cực phát). Một dòng điện nhỏ được đặt vào cực Base (với transistor NPN dòng điện đi qua cực B và cực E) có thể điều khiển hoặc chuyển đổi một dòng điện lớn giữa cực Emiter và cực Collector. Đối với transistor hiệu ứng trường (FET), các chân kết nối có tên là Gate (cực cửa hay cực cổng), Source (cực nguồn) và Drain (cực máng hay cực cống). Nếu điện áp được đặt vào chân Gate có thể điểu khiển dòng điện giữa Source và Drain.

Hình ảnh cạnh bên mô tả một mạch điện sử dụng transistor lưỡng cực NPN. Điện tích sẽ lưu chuyển giữa các cực Emitter và Collector và phụ thuộc vào dòng điện đặt vào ở cực Base. Bởi vì kết nối giữa base và emitter hoạt động giống như cách mắc 2 diode, do đó Vout luôn phụ thuộc vào Vin.

Transistor làm công tắc

Các transistor thường được sử dụng trong các mạch số như các khóa điện tử có thể ở trạng thái "bật" hoặc "tắt", cho cả các ứng dụng năng lượng cao như chế độ chuyển mạch nguồn điện và cho các ứng dụng năng lượng thấp như các cổng logic số. Các thông số quan trọng cho ứng dụng này bao gồm chuyển mạch hiện tại, điện áp xử lý, và tốc độ chuyển đổi, đặc trưng bởi thời gian của sườn lên và sườn xuống.

Transistor dùng để khuếch đại

Bộ khuếch đại chung cực phát hay chung emiiter được thiết kế như hình bên. khi có một sự thay đổi tín hiệu điện áp ở , làm thay đổi cường độ dòng điện đi qua cực B; Với các đặc tính khuếch đại dòng điện của transistor, chỉ cần dao động nhỏ ở  transistor sẽ khuếch đại sự thay đổi đó và xuất tín hiệu ra ở cực C hay .

Mỗi transistor có thể có nhiều cách mắc khác nhau, tùy thuộc vào chức năng như dùng để khuếch đại dòng, khuếch đại điện áp hay cả hai.

Từ đài Radio, điện thoại di động đến TV, hầu hết các sản phẩm đều có bộ khuếch đại âm thanh, hình ảnh, truyền dẫn vô tuyến, và xử lý tín hiệu. Bộ khuếch đại âm thanh tín hiệu rời rạc đầu tiên chỉ cung cấp vài trăm miliwatts, nhưng công suất âm thanh dần dần gia tăng lên với chất lượng và cấu trúc transistor tốt hơn.

Ngày nay, transistor bán dẫn có công suất lên đến vài trăm watt và giá cũng rẻ hơn trước.

Phương thức hoạt động
 Transistor hoạt động được nhờ đặt một  điện thế một chiều vào vùng biên (junction). Điện thế này gọi là điện thế kích hoạt (bias voltage)
 Mỗi vùng trong transistor hoạt động như một diode. Vì mỗi transistor có hai vùng và có thể kích hoạt với một điện thế thuận hoặc nghịch. Có tất cả bốn cách thức (mode) hoạt động cho cả hai PNP hay NPN Transistor.

 Phân cực thuận nghịch (The Active mode) dùng cho việc khuếch đại điện thuận
 Phân cực nghịch thuận (Reverse-Active) dùng cho việc khuếch đại điện nghịch
 Vùng (The Cut-Off) and (Saturation) modes dùng như công tắc (switch) và biểu hiện trạng thái 1,0 trong điện số.

So sánh với đèn điện tử chân không
Trước khi transistor ra đời, đèn điện tử chân không là linh kiện chính dùng để khuếch đại tín hiệu

Ưu điểm
Với những ưu điểm sau transistor đã dần dần thay thế đèn điện tử trong hầu hết các ứng dụng:
 Không có bộ phận làm nóng  cathode, giảm điện năng tiêu thụ, loại bỏ độ trễ khi chờ đèn khởi động, không chứa chất độc ở cathode.
 Kích thước và trọng lượng nhỏ giúp giảm kích cỡ sản phẩm.
 Transistor có thể được thu nhỏ cỡ nano mét và được tích hợp trong IC hay các vi mạch.
 Hoạt động ở mức điện áp thấp có thể sử dụng với pin tiểu
 Hiệu suất cao, thường được sử dụng trong các ứng dụng ít năng lượng.
 Độ tin cậy và tuổi thọ cao, transistor có tuổi thọ hơn 50 năm. không giống như  đèn chân không hiệu suất giảm dần theo thời gian.
 Linh kiện bán dẫn được thiết kế linh động, nhỏ gọn
 Ít bị sốc, vỡ khi rơi hoặc va chạm.

Hạn chế
 Transistor vẫn có thể bị "già" và hoạt động kém đi theo thời gian.
 Khi hoạt động ở công suất lớn và tần số cao thì  đèn chân không tốt hơn transistor bán dẫn.
 Do transistor làm từ chất bán dẫn nên rất dễ "chết" do sốc điện, sốc nhiệt
 Transistor nhạy cảm với tia bức xạ và tia vũ trụ (Phải dùng kèm chip bức xạ đặc biệt cho các thiết bị tàu vũ trụ);
 Đèn chân không khi khuếch đại tạo ra rất ít nhiễu và sóng hài, tạo ra âm thanh "sạch" khi nghe nhạc nên được rất nhiều người chơi âm thanh ưa chuộng.

Xem thêm
 Linh kiện bán dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sách học điện tử trên Wikibooks
 Điện tử số

Linh kiện bán dẫn
Linh kiện điện tử
Phát minh thế kỷ 20
Công nghệ năm 1947
Phát minh của Hoa Kỳ
Bell Labs
Phát minh của Hungary


title: Ectoedemia ivinskisi

text:
Ectoedemia ivinskisi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Puplesis năm 1984. Nó được tìm thấy ở vùng Viễn Đông Nga.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Banneville-la-Campagne

text:
Banneville-la-Campagne là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Bannevillelacampagne


title: Quận Hamlin, South Dakota

text:
Quận Hamlin là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

H


Vườn quốc gia Cilento, Vallo di Diano và Alburni (tiếng Ý: Parco nazionale del Cilento, Vallo di Diano e Alburni, là một vườn quốc gia nằm ở tỉnh Salerno, thuộc vùng Campania, miền Nam Ý. Nó bao gồm phần lớn Cilento, Vallo di Diano và Monti Alburni.
Vườn quốc gia này được thành lập ngày 6 tháng 12 năm 1991 để bảo vệ khu vực Cilento khỏi nạn đầu cơ nhà cửa và phát triển du lịch ồ ạt. Tên gọi trước đây của nó là Vườn quốc gia Cilento và Vallo di Diano. Năm 1998, nó đã trở thành di sản thế giới UNESCO .

Địa lý
Đây là một trong những vườn quốc gia lớn nhất tại Ý, không bao gồm tất cả các đô thị tại Cilento và Vallo di Diano, bao gồm tất cả khu vực bờ biển Cilentan và khu vực rừng Pruno ở trung tâm vườn quốc gia. Văn phòng hành chính của vườn quốc gia nằm tại Vallo della Lucania.

Các đô thị thuộc vườn quốc gia này bao gồm: Agropoli, Aquara, Ascea, Auletta, Bellosguardo, Buonabitacolo, Camerota, Campora, Cannalonga, Capaccio-Paestum, Casalbuono, Casal Velino, Casaletto Spartano, Caselle in Pittari, Castel San Lorenzo, Castelcivita, Castellabate, Castelnuovo Cilento, Celle di Bulgheria, Centola, Ceraso, Cicerale, Controne, Corleto Monforte, Cuccaro Vetere, Felitto, Futani, Gioi, Giungano, Laureana Cilento, Laurino, Laurito, Lustra, Magliano Vetere, Moio della Civitella, Montano Antilia, Montecorice, Monteforte Cilento, Monte San Giacomo, Montesano sulla Marcellana, Morigerati, Novi Velia, Ogliastro Cilento, Omignano, Orria, Ottati, Perdifumo, Perito, Petina, Piaggine, Pisciotta, Polla, Pollica, Postiglione, Prignano Cilento, Roccadaspide, Roccagloriosa, Rofrano, Roscigno, Sacco, Salento, San Giovanni a Piro, San Mauro Cilento, San Mauro la Bruca, San Pietro al Tanagro, San Rufo, Santa Marina, Sant'Angelo a Fasanella, Sant'Arsenio, Sanza, Sassano, Serramezzana, Sessa Cilento, Sicignano degli Alburni, Stella Cilento, Stio, Teggiano, Torre Orsaia, Torchiara, Tortorella, Trentinara, Valle dell'Angelo và Vallo della Lucania.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 (hiển thị các hình ảnh về vườn quốc gia)
 Trang web chính thức của Công viên
Official pages by the Park Authority on Parks.it

Vườn quốc gia
Vườn quốc gia Ý
Di sản thế giới tại Ý


title: Saint-Yon

text:
Saint-Yon là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 811.

Danh xưng cư dân địa phương Saint-Yon trong tiếng Pháp là Saint-Yonais.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Dentimargo hennequini

text:
Dentimargo hennequini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 2004


title: Air Austral

text:
Air Austral là hãng hàng không thuộc Pháp có trụ sở tại đảo Reunion tại khu vực quần đảo ở phía Nam Châu Phi. Hiện nay, hãng có tram trung chuyển chính và trụ sở tại Sân bay Rolland Gorros tại Sainte Marie, Reunion, thuộc Pháp. Hãng hiện nay đang phục vụ các chuyến bay ở Châu Phi, Tân Caledonia, Thái Lan, Nam Ấn Độ Dương và Pháp. Tính tới thời điểm này, hãng có tổng cộng hơn 900 nhân viên.

Lịch sử
Air Austral được thành lập với một nhà kinh doanh đia phương vào tháng 12 năm 1974. Lúc đó, hãng được biết tới với hãng hàng không dân dụng đầu tiên của đảo Reunion với tên gọi là Reunion Air Service (RAS).

Vào tháng 8 năm 77, hãng thực hiện những chuyến bay đầu tiên giữa Sainte Marie và Mayotte bằng dòng máy bay Hawker Siddeley HS748 Turboprop với 32 chỗ ngồi. Hãng đổi tên từ Reunion Air Service sang Air Reunion vào tháng 12 năm 1986.
Vào tháng 10 năm 1990, Air Reunion được mua bởi Sematra, một công ty địa phương chiếm tới 46% cổ phần từ hội đồng địa phương và với các cổ phiếu còn lại sở hữu bởi các ngân hàng và công ty tư nhân khác.

Một tháng sau, AIr Reunion đổi tên thành Air Austral. Hai tháng sau, Air Austral mua cho mình chiếc Boeing B737-500 đầu tiên cho mình. Các chiếc B737-500 khác cũng được mua lại vào năm 1994 và năm 1997, hãng mua thêm chiếc Boeing B737-300, dùng cho cả các chuyến chở khách và hàng hóa.

Năm 2000, hãng nhận thêm chiếc ATR 72, một chiếc máy bay cánh quạt tầm ngắn vào đội bay của hãng. Sau đó, Air Austral cho hoạt động cả hai sân bay Rolland Gorros ở Sainte Marie và cả sân bay Pierrefonds ở Saint Pierre với các dịch vụ đi Mayotte, Johannesburg ở Nam Phi, Comoros, Mauritius, quần đảo Seychelles, và cả bốn điểm bay ở Madagascar (bao gồm: Antananarivu, Nosy Be, Tamatave và Majunga).

Năm 2003, Air Austral cho ra mắt tuyến bay mới kết nối từ đảo Reunion và Paris bằng hai chiếc Boeing B777-200ER. Sau đó, đội bay B777-200ER được hãng tăng cường với thêm một chiếc nữa vào năm 2005. Sau đó, các chuyến bay kết nối từ Reunion và Marseilles và Lyon được hình thành.

Tháng 7 năm 2010, hãng thông báo sẽ kết nối đảo Reunion và Nantes và Brodeux vào tháng 2 năm 2011.

Tháng 8 năm 2011, hãng mua chiếc Boeing B777-200LR đầu tiên cho chuyến từ Mayotte đi Reunion.

Các điểm đến
Hiện nay, Air Austral đang bay tới 19 điểm bay tại ba châu lục là Phi, Á, Úc và Âu.

Chủ đề chính:Các điểm đến của Air Austral

Đội máy bay

Các máy bay đã sử dụng
 Boeing 737-300
 Boeing 737-500

Tới tháng 3/2006, tuổi trung bình các máy bay của Air Austral là 7.7 năm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Air Austral

Hãng hàng không Réunion
Hãng hàng không Pháp


title: Vokesimurex

text:
Vokesimurex là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Vokesimurex bao gồm:

 Vokesimurex anniae (M. Smith, 1940)
 Vokesimurex bayeri Petuch, 2001
 Vokesimurex bellegladeensis (E. H. Vokes, 1963)
 Vokesimurex blakeanus (Vokes, 1967)
 Vokesimurex bobyini (Kosuge, 1983)
 Vokesimurex cabritii (Bernardi, 1859)
 Vokesimurex chrysostoma (Sowerby, 1834)
 Vokesimurex danilai (Houart, 1992)
 Vokesimurex dentifer (Watson, 1883)
 Vokesimurex dolichourus (Ponder & Vokes, 1988)
 Vokesimurex donmoorei (Bullis, 1964)
 Vokesimurex elenensis (Dall, 1909)
 Vokesimurex gallinago (Sowerby, 1903)
 Vokesimurex hamanni (Myers & Hertz, 1994)
 Vokesimurex hirasei (Hirase, 1915)
 Vokesimurex kiiensis (Kira, 1959)
 Vokesimurex lividus (Carpenter, 1857)
 Vokesimurex malabaricum (E. A. Smith, 1894)
 Vokesimurex messorius (Sowerby, 1841)
 Vokesimurex mindanaoensis (Sowerby, 1841)
 Vokesimurex multiplicatus (Sowerby, 1895)
 Vokesimurex olssoni (Vokes, 1967)
 Vokesimurex purdyae (Radwin & D'Attilio, 1976)
 Vokesimurex rectirostrum (Sowerby, 1841)
 Vokesimurex recurvirostrum (Broderip, 1833)
 Vokesimurex rubidus (F. C. Baker, 1897)
 Vokesimurex ruthae (Vokes, 1988)
 Vokesimurex sallasi (Rehder & Abbott, 1951)
 Vokesimurex samui (Petuch, 1987)
 Vokesimurex sobrinus (A. Adams, 1863)
 Vokesimurex tricoronis (Berry, 1960)
 Vokesimurex tryoni (Hidalgo in Tryon, 1880)
 Vokesimurex woodringi (Clench & Pérez Farfante, 1945)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Villanuño de Valdavia

text:
Villanuño de Valdavia là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 115 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: Asola, Delhi

text:
Asola là một thị trấn thống kê (census town) của quận South thuộc bang Delhi, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Asola có dân số 5002 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Asola có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Asola, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi


title: 17942 Whiterabbit

text:
17942 Whiterabbit (1999 JG6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 5 năm 1999 bởi Y. Shimizu và T. Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17942 Whiterabbit

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Lasioglossum junaluskense

text:
Lasioglossum junaluskense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: Bưởi chùm

text:
Bưởi chùm hay còn gọi là bưởi đắng, bưởi bồ đào, bưởi nho (dịch theo từ tiếng Anh: grapefruit, trong đó "bồ đào" là từ Hán-Việt có nghĩa là "nho") (danh pháp hai phần: Citrus × paradisi) là một loài cây cận nhiệt đới thuộc chi Cam chanh (Citrus) được trồng để lấy quả.

Thành phần dinh dưỡng
Vỏ bưởi màu vàng, ruột sắc hồng hay đỏ vì nhiều lycopen vốn có công dụng chống oxy hóa giúp sức khỏe. Ngay cả hột bưởi cũng có ít nhiều hóa chất chất chống oxy hóa.

Bưởi chùm còn cung cấp nguồn vitamin C, xơ và pectin dồi dào.

Khoa học cho thấy bưởi chùm có thể giúp giảm lượng cholesterol trong máu.

Tinh chất hạt bưởi chùm (GSE) có thể có năng tính mạnh chống khuẩn và nấm tuy nhiên tác dụng này chưa được xác định vì chất paraben mà nhà nông xịt lên bưởi để cất giữ trái được lâu hơn cũng có tác năng chống nấm.

Bưởi chùm còn dùng trong phương thức giảm cân dựa trên giả thuyết ăn bưởi có thể giúp cơ thể tiêu được chất béo vì bưởi có chỉ số glyceme thấp.

Nghiên cứu năm 2007 phát hiện sự tương tác giữa việc ăn bưởi thường xuyên (tương đương với 1/4 trái hằng ngày) có liên quan đến bệnh ung thư vú. Tỷ lệ ung thư tăng khoảng 30% với giới phụ nữ sau tuổi mãn kinh vì bưởi giảm hiệu quả của enzym CYP3A4 khiến lượng estrogen trong huyết tương tăng lên.
Tuy nhiên, sau đó một công bố khác chỉ ra rằng không có mối liên hệ nào giữa việc sử dụng bưởi chùm hay nước ép bưởi chùm có liên quan đến ung thư.

Hình ảnh

Chú thích

Quả
P
Thực vật Barbados
Thực vật Jamaica
Nông nghiệp nhiệt đới
Giống cây trồng


title: Praha

text:
Praha (, , ) là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Tiệp Khắc từ năm 1918 đến 1993 và của Cộng hòa Séc từ năm 1993. Praha có dân số 1,2 triệu người, là thành phố lớn thứ 15 trong Liên minh châu Âu. Ngoài ra còn có khoảng 300.000 người vào lao động tại thành phố, tổng cộng vùng đô thị Praha có khoảng gần 2 triệu người. Thành phố nằm bên sông Vltava ở miền trung Bohemia. Praha là một trong 14 khu vực của Cộng hòa Séc và cũng là một trong những khu vực giàu có nhất ở châu Âu.

Praha là thủ đô lịch sử của Bohemia và là nơi trú ngụ quan trọng của hoàng gia và triều đình, đặc biệt là của dòng họ Luxemburg và Habsburg. Praha lần đầu tiên được đề cập trong chữ viết vào thế kỷ 10, các khu vực chung quanh thành phố, tuy nhiên, đã có dân cư đông đúc từ thời tiền sử. Người Slav bắt đầu cư trú tại đây vào thế kỷ thứ 6 trong một khu vực mà trước đây người Marcomanni gốc Đức sinh sống trong hơn 500 năm qua, và trước đó nữa là người Celtic Boii. Sau khi nhà Přemyslid thành lập hai lâu đài trong thế kỷ thứ 9 và thứ 10, các thương gia Do Thái và Đức cũng đã vào đây buôn bán. Khoảng năm 1230 khu cư trú này đã được nâng cấp lên thành thị trấn của hoàng gia và trong thế kỷ 14 là thành phố trú ngụ của hoàng đế La Mã Thần thánh, Praha trở thành trung tâm chính trị và văn hóa của Trung Âu. Tại Praha, trường đại học đầu tiên ở phía bắc của dãy núi Alps và phía đông Paris được thành lập năm 1348. Sau đó một trong những trường đại học kỹ thuật lâu đời nhất ở châu Âu cũng được thành lập ở đây, cũng như một trong những nhạc viện lâu đời nhất. Trong nhiều thế kỷ, Praha là một thành phố đa văn hóa, trong đó văn hóa Séc, Đức và Do Thái gặp nhau và gây cảm hứng qua lại.

Trung tâm lịch sử của Praha được UNESCO công nhận là một trong 12 di sản thế giới tại Cộng hòa Séc. "Thành phố vàng" ngày nay cho thấy một cảnh quan đô thị Gothic và Baroque thống nhất. Các địa điểm tham quan như Lâu đài Praha, Cầu Karl, đồng hồ tòa thị sảnh thời trung cổ, nghĩa trang cổ của người Do Thái và hội đường Do Thái giáo vẫn hoạt động lâu đời nhất trên thế giới làm cho thành phố một địa điểm được khách du lịch ưa chuộng. Với hơn năm triệu du khách nước ngoài mỗi năm, Praha là một trong mười thành phố được thăm viếng nhiều nhất tại châu Âu.

Địa lý

Vị trí địa lý
Praha nằm ở trung tâm phía Tây Cộng hòa Séc bên sông Vltava, cách khoảng 40 km trước khi nhập vào sông Elbe ở Mělník. Khoảng cách đến các điểm ranh giới ngoài cùng của quốc gia về phía bắc khoảng 110 km, phía tây và phía nam khoảng 170 km, về phía đông khoảng 320 km đường chim bay.

Phần lớn của thành phố nằm trong một thung lũng rộng của sông Vltava, chảy qua khu vực thành phố với chiều dài là 30 km, tạo thành một vòng lớn ở phía bắc. Tại vòng cung phía nam của vòng này là trung tâm lịch sử, bị chi phối bởi hai đồi ở phía Bắc  (Hradčany)  và Nam  (Vyšehrad) . Phần còn lại nằm trong thung lũng được bao quanh bởi những ngọn đồi khác như:  Letná, Vitkov, Vetrov, Skalka, Emauzy, Karlov  và cao nhất trong số đó,  Petřín . Trong thế kỷ thứ 20, các làng chung quanh được nhập vào, lãnh thổ đô thị mở rộng ra sâu vào vùng cao nguyên Praha  (Pražská plošina) .

sông Vltava chảy vào thành phố ở phía nam với độ cao khoảng 190 m và rời thành phố ở phía bắc với độ cao khoảng 176 m. Nó có ở đây độ sâu trung bình 2,75 m và độ sâu tối đa là 10,5 m. Sông chảy xung quanh một số đảo, bao gồm ở phía nam của cầu Karl Slovanský ostrov, Dětský ostrov và Střelecký và một phần phía tây của cầu Karl  Kampa .

Các vùng cao nằm ở phía Tây và phía Nam thành phố. Về phía tây, Bílá hora ( Núi Trắng ) cao tới 381 m, tại ranh giới của thành phố phía tây nam đạt tới 397 m. Ở phía nam đồi Čihadlo cao đến 385 m.

Về chính trị, Prag được hoàn toàn bao quanh bởi miền Trung Bohemia (Středočeský kraj).

Khí hậu

Khí hậu ôn hòa ở Praha chịu ảnh hưởng của cả Đại Tây Dương lẫn khí hậu lục địa. Tháng lạnh nhất là tháng Giêng có nhiệt độ trung bình hàng ngày là 1 °C, -3 °C vào ban đêm. Tháng nóng nhất là tháng bảy có nhiệt độ trung bình hàng ngày là 24 °C, ban đêm 13 °C. Nhiệt độ trung bình hàng năm là khoảng 8 °C, nhiệt độ lạnh nhất trong mùa đông (2006) lên đến -17 °C, nóng nhất trong mùa hè lên đến 35 °C. Hầu hết lượng mưa rơi trong những tháng mùa hè (Mai: 77 mm), mùa đông tương đối khô (Tháng Mười-Tháng Ba: 23–32 mm). (Tất cả các dữ liệu liên quan lấy từ trạm khí tượng tại Ruzyně Airport)

So với mức trung bình dài hạn của những năm 1961-1990 (giai đoạn tham khảo quốc tế) trong những năm gần đây nhiệt độ gia tăng khoảng 1 độ và lượng mưa giảm khoảng 20 mm.

Lịch sử

Thời tiền sử cho đến thế kỷ 21
Khu vực Praha đã được cư trú từ thời kỳ đồ đá. Lưu vực Praha trong suốt thời Tiền sử là những vùng luôn được cư trú và đông đúc nhất ở Bohemia. Cho đến khoảng 50 trước Công Nguyên người Celt Boii đến định cư ở đây, sau đó hơn 500 năm người Marcomanni Đức. Các nhóm người Slav đầu tiên đến khu vực này từ khoảng nửa cuối thế kỷ thứ 6. Trong thế kỷ thứ 9 lâu đài Praha đã được tạo ra ở khu vực Suburbium bây giờ thuộc Phố Nhỏ và trong thế kỷ 10 là một lâu đài thứ hai trên Vysehrad như là chỗ trú ngự của nhà Přemyslid. Được bảo vệ bởi hai lâu đài các khu định cư ở 2 bên sông Vltava phát triển thành nơi cư trú của các nghệ nhân địa phương và các thương gia Đức và Do Thái. Khoảng năm 1230/1234 Wenceslas I, cho củng cố khu cư trú dọc theo sông Vltava và ban cho nó quyền thị trấn. Praha từ đó đã trở thành nơi cư trú hoàng gia của các nhà cai trị Bohemia. Con trai ông Premysl Otakar II. đuổi các cư dân Séc ở bờ bên kia của Vltava và thành lập trong năm 1257 Phố mới Praha, Phố Nhỏ (Mala Strana). Khu vực thứ ba của Praha đã được các công tước thành lập trước năm 1320 gọi là Hradčany nằm phía tây lâu đài.

Dưới thời Hoàng đế Karl IV và con trai của ông Wenzel IV, Praha là thành phố của hoàng đế La Mã Thần thánh phát triển thịnh vượng ở nửa phần sau của thế kỷ 14 về kinh tế, văn hóa, chính trị và trong nhiều lĩnh vực khác. Ở đây, Đại học Karl được thành lập năm 1348 là trường đại học đầu tiên ở Trung Âu. Với sự xây dựng khu đô thị mới trong cùng năm, thành phố với hơn 40.000 cư dân là thành phố lớn thứ 4 ở phía bắc của dãy núi Alps và lớn thứ 3 tính về diện tích thành phố ở châu Âu. Từ năm 1419 thành phố bị rối loạn trong các cuộc chiến tranh Hussite và bị phá hủy một phần.

Cuối thế kỷ 16, Hoàng đế Rudolf II lại chọn Praha làm kinh đô. Từ thời điểm đó sinh ra những cung điện Baroque và nhà thờ xa hoa. Chiến tranh Ba mươi năm được kích động bởi việc Ném ra ngoài cửa sổ lần thứ hai ở Praha. Chiến tranh Bảy năm đã để lại nhiều vết tích trong thành phố. 1784 bốn thị trấn trước đây độc lập Hradčany, Phố Nhỏ (Mala Strana), Phố cổ (Stare Mesto) và Phố mới (Nové město) nhập lại thành thành phố Praha.

Trong tiến trình thế kỷ 19 Praha lại chứng kiến một sự phát triển mạnh về văn hóa đáng kể. Ngoài những việc khác, Bảo tàng Quốc gia và Nhà hát Quốc gia được thành lập. Khoảng năm 1860 người gốc Đức ở Praha mà chiếm đa số từ thời Trung Cổ lần đầu tiên trở thành thiểu số. Trong cuộc điều tra dân số ở Tiệp Khắc vào năm 1930 42.000 công dân của Praha cho là tiếng Đức là tiếng mẹ đẻ của họ, họ sống chủ yếu ở trung tâm (Phố Cổ và Phố Nhỏ).

Vào khoảng năm 1900, Praha cởi mở là một trung tâm cho các nghệ sĩ và các nhà văn trẻ người Séc và Đức. Riêng về thơ văn, có 3 nhóm nhà thơ ganh đua với nhau: Nhóm Praha thu hẹp gồm có Max Brod, bạn bè của ông Franz Kafka, Felix Weltsch và Oskar Baum. Hội " Wefa " bao gồm nhiều tác giả khác nhau hầu như không được biết đến ngày hôm nay, như Friedrich Adler. Một hội khác, thuộc nhóm Tân Lãng mạn của các người trẻ ở Praha, bao gồm, ví dụ, Rainer Maria Rilke, Gustav Meyrink, làm việc ở Praha, và Franz Werfel. Trong thời gian này Praha đã biết tới là một thành phố trong Đế quốc Habsburg có sự trao đổi văn hóa tích cực giữa các dân tộc, tuy nhiên, cũng có nhiều mâu thuẫn giữa các dân tộc, thường là bản chất xã hội tự nhiên.

Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào quốc gia Séc thuộc nhóm ông Tomáš Garrigue Masaryk đạt được mục tiêu của mình và Tiệp Khắc, quốc gia của người Séc và người Slovak, được thành lập, Praha trở thành thủ đô của nước này. Quốc gia này đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi các cuộc xung đột giữa các nhóm dân tộc, nhưng là một trong số ít các nước ở châu Âu mà vẫn dân chủ đến cuối những năm 1930. Số phận của nó cuối cùng đã được đóng dấu bởi Hiệp định München vào năm 1938 và sự xâm lược của quân đội Đức theo lệnh của Hitler trong năm sau. Praha trở thành thủ đô của một nước bảo hộ mới Bohemia và Moravia. Trong năm đó, khoảng 120.000 người Do Thái sống ở các vùng đất Bohemia, nhiều người trong số đó ở Praha. Đức Quốc xã cho giết chết khoảng 78.000 người. Khi kết thúc Thế chiến thứ hai vào ngày 1 tháng 5 năm 1945, tin tức tự tử của Hitler được biết tại Praha, bố trí từ Berlin treo cờ rủ ba ngày được tiến hành không có sự phản kháng. Chỉ khi quân đội Liên Xô tiếp cận thành phố, trong thành phố mới có các cuộc nổi dậy của dân Praha và chiến đấu giăng chướng ngại vật vào buổi chiều ngày 4 tháng 5. Ngày 9 Tháng 5, quân đội của tướng Vlasov, người thậm chí trước đó đã chiến đấu bên phía quân đội Đức, vào tới thành phố và đã hỗ trợ những người nổi dậy. Hồng quân cuối cùng lấy được Praha sau những chống cự mạnh mẽ. Theo lệnh của nhà độc tài Liên Xô Stalin nhiều thành viên của các đơn vị Praha của quân đội Vlasov cũng như chính Vlasov bị cầm tù.

Ngay sau khi chiến tranh kết thúc vào tháng 5 năm 1945, hầu hết các người Đức ở Praha bị trục xuất. Nhiều người trong số này ban đầu bị giam giữ, khoảng 5.000 người bị giết chết hay chết trong các trại giam. 1945 trong khuôn khổ sắc lệnh Benes cả người Hungary ở Praha cũng bị tịch thu tài sản và cho đến năm 1947 một phần bị trục xuất sang Hungary hoặc buộc tái định cư. Vào tháng 2 năm 1948, Praha rơi vào chế độ cộng sản của Klement Gottwald.

Trong mùa xuân Praha năm 1968 chính quyền cố gắng một cách hòa bình, thay thế chủ nghĩa xã hội độc tài hiện hành (nhiều người Séc cho là " chủ nghĩa phát xít đỏ ") bằng một "chủ nghĩa xã hội với một khuôn mặt con người". Nhưng việc này đã bị quân đội Khối Warsaw dùng bạo lực vũ khí đập tan.

1989 Praha là sân khấu cái gọi là cách mạng Nhung, đánh dấu sự kết thúc của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Tiệp Khắc, mà còn đẩy nhanh sự tan rã của nhà nước chung của người Séc và người Slovak. Hơn nữa, các sự kiện trong đại sứ quán Tây Đức tại Praha, nơi ẩn nấu cho những người tị nạn từ Đông Đức, viết lên lịch sử toàn Đức.

Phát triển dân số
Khoảng 1,2 triệu người sống tại thủ đô Praha, chiếm hơn một phần mười của tổng dân số cả nước. Phần lớn, tuy nhiên, được phân bố trong các quận xa trung tâm khác nhau và các khu dân cư mới ở vùng ngoại ô. Trung tâm thành phố lịch sử chỉ có khoảng 40.000 cư dân.

Tỷ lệ thất nghiệp trong nhiều năm qua vào khoảng 3,43 % dân số của Praha, hoặc khoảng 41.000 người thất nghiệp.

Chú thích

Các con số bên cạnh các năm khác nhau chỉ số dân ở Praha trong các vùng của thành phố trong thời gian đó.

Văn hóa

Là một trong những thành phố lâu đời nhất và lớn nhất ở Trung Âu, trong đó phần lớn không bị tàn phá bởi chiến tranh thế giới II, Praha bây giờ là một điểm đến du lịch có tầm quan trọng rất lớn. Kể từ năm 1992 trung tâm lịch sử của Praha được xem là một di sản thế giới của UNESCO.

Kiến trúc

Lâu đài Praha với Nhà thờ chính tòa Thánh Vitus, Cầu Karl và Quảng trường Phố Cổ với nhà thờ Teyn, Ungelt, Tòa thị chính và đồng hồ thiên văn Tòa thị chính là những điểm thu hút nổi tiếng nhất. Lâu đài thời trung cổ thứ hai, Vysehrad với Thánh Phêrô và Giáo hội của Thánh Phaolô, một trong những cấu trúc được nói tới nhiều. Phố cổ đặc biệt đặc trưng bởi những ngôi nhà cổ, thường có cả từ thời Romanesque và Gothic, tiêu biểu với nhiều nhà thờ và những con đường hẹp. Tại Phố nhỏ và Phố Hradčany chủ yếu là những cung điện từ thời kỳ Phục hưng và Baroque. Ở đó trên đảo Kampa có bức tường John Lennon. Không xa hai khu phố này là Tu viện Strahov. Trong Phố Do Thái Cổ Josefov nhiều hội đường và nghĩa trang của người Do Thái Cũ vẫn tồn tại.

Giữa thế kỷ 14, Phố mới được thành lập với tòa thị sảnh mới ở Karlsplatz, nhiều nhà thờ và tu viện Gothic và Baroque, cũng như quảng trường lớn nhất và đông đúc nhất ở Praha, Quảng trường Wenceslas, mà có những con đường mua sắm có mái vòm hào nhoáng làm quên đi nguồn gốc thời trung cổ của nó. Gần đó có nhà thờ Maria Schnee.

Praha cũng nổi tiếng là có nhiều tòa nhà xây kiểu nghệ thuật Nouveau. Tại Praha cả nghệ thuật Lập thể (Kubismus) cũng ảnh hưởng đến kiến trúc. Kiến trúc lập thể được xem là một điểm đặc biệt của Praha. Một ví dụ quen thuộc là Nhà Đức mẹ đen của kiến trúc sư Josef Gočár. Các kiến trúc hiện đại được đại diện bởi những tòa nhà nổi bật như Villa Müller phát họa bởi Adolf Loos, Nhà nhảy múa của Frank Gehry.

Kinh tế
GDP đầu người của Praha hơn gấp đôi mức bình quân của Cộng hòa Séc, khoảng 32.357 EUR năm 2002, đạt 153% mức trung bình của Liên minh châu Âu. Praha là trụ sở tại châu Âu của nhiều công ty quốc tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Cộng hòa Séc
Thủ đô châu Âu
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Vùng của Cộng hòa Séc
Di sản thế giới tại Cộng hòa Séc


title: Macrostemum lacroixi

text:
Macrostemum lacroixi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Macrostemum


title: Penia singularis

text:
Penia singularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: 6964 Kunihiko

text:
6964 Kunihiko (1990 TL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1990 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6964 Kunihiko

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 11307 Erikolsson

text:
11307 Erikolsson (tên chỉ định: 1993 FA40) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Uppsala-ESO Survey of Asteroids và Comets ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 19 tháng 3 năm 1993. Nó được đặt theo tên Erik Olsson, a Swedish artist và architect of the 20th và 21st centuries.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993


title: (14899) 1992 LS

text:
(14899) 1992 LS là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Gregory J. Leonard ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 3 tháng 6 năm 1992.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Heyrieux

text:
Heyrieux là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 208 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 4163 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: 13281 Aliciahall

text:
13281 Aliciahall (1998 QW45) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998 bởi Nhóm Nghiên cứu Thiên thạch gần Trái Đất thuộc phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13281 Aliciahall

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Montégut, Hautes-Pyrénées

text:
Montégut là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 420 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Colletes mandibularis

text:
Colletes mandibularis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1853


title: Năng lượng hoạt hóa

text:
Năng lượng hoạt hóa của chất là năng lượng tối thiểu cần cung cấp cho các tiểu phân để chúng trở thành hoạt động (có khả năng phản ứng).

Đối với phản ứng
 aA + bB --> Sản phẩm
Năng lượng hoạt hóa E* được tính bằng:
E* = E*(A) + E*(B) = E(tt) - E(bđ)
Trong đó:

+ E*(A), E*(B): năng lượng hoạt hóa của các chất phản ứng A, B.

+ E(bđ), E(tt): năng lượng ban đầu, năng lượng tối thiểu để phản ứng có thể xảy ra.

Năng lượng hoạt hóa càng nhỏ thì càng có nhiều tiểu phân tử hoạt động nên tốc độ phản ứng càng lớn.

Không chỉ vậy, năng lượng hoạt hóa có ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng, kích thước, hình dạng, nhất là sự định hướng không gian của các tiểu phân khi va chạm của các tiểu phân hoạt động đóng vai trò quan trọng đối với tốc độ phản ứng.

Trong hóa học và vật lý, Năng lượng Kích hoạt là năng lượng phải được cung cấp cho hệ thống hóa học hoặc hạt nhân  với các chất phản ứng tiềm năng dẫn đến: phản ứng hóa học, phản ứng hạt nhân, hoặc các hiện tượng vật lý khác.

Năng lượng kích hoạt (Ea) của một phản ứng được đo bằng joules (J) và hoặc kilojoules trên mỗi mol (kJ/mol) hoặc kilocalories mỗi mol (kcal/mol).

Năng lượng kích hoạt có thể được coi là độ lớn của hàng rào tiềm năng (đôi khi được gọi là hàng rào năng lượng) tách biệt cực tiểu của bề mặt năng lượng tiềm năng liên quan đến trạng thái nhiệt động ban đầu và cuối cùng. Để phản ứng hóa học hoặc phân chia diễn ra ở tốc độ hợp lý, nhiệt độ của hệ thống phải đủ cao để tồn tại số lượng phân tử đáng kể có năng lượng tịnh tiến bằng hoặc lớn hơn năng lượng kích hoạt.

Thuật ngữ Kích hoạt năng lượng được giới thiệu vào năm 1889 bởi nhà khoa học người Thụy Điển Svante Arrhenius.

Sự phụ thuộc nhiệt độ và mối quan hệ với phương trình Arrhenius

Các phương trình Arrhenius cung cấp cho các cơ sở định lượng về mối quan hệ giữa năng lượng kích hoạt và tốc độ mà một phản ứng tiến hành. Từ phương trình, năng lượng kích hoạt có thể được tìm thấy thông qua mối quan hệ.

Trong đó A là yếu tố theo cấp số nhân của phản ứng, R là hằng số khí phổ, T là nhiệt độ tuyệt đối (thường tính bằng kelvins) và k là hệ số tốc độ phản ứng. Ngay cả khi không biết A, Ea có thể được đánh giá từ sự thay đổi của các hệ số tốc độ phản ứng như là một hàm của nhiệt độ (trong phạm vi hiệu lực của phương trình Arrhenius).

Ở cấp độ nâng cao hơn, thuật ngữ năng lượng kích hoạt Arrhenius ròng từ phương trình Arrhenius được coi là một tham số xác định thực nghiệm cho thấy độ nhạy của tốc độ phản ứng với nhiệt độ. Có hai sự phản đối để liên kết năng lượng kích hoạt này với hàng rào ngưỡng cho một phản ứng cơ bản. Đầu tiên, thường không rõ liệu phản ứng có tiến hành trong một bước hay không; các rào cản ngưỡng được tính trung bình trên tất cả các bước cơ bản có ít giá trị lý thuyết. Thứ hai, ngay cả khi phản ứng đang được nghiên cứu là cơ bản, một phổ các va chạm riêng lẻ góp phần vào các hằng số tốc độ thu được từ các thí nghiệm khối lượng lớn (bóng đèn) liên quan đến hàng tỷ phân tử, với nhiều hình dạng và góc va chạm của chất phản ứng khác nhau.

Chất xúc tác
Mối quan hệ giữa năng lượng kích hoạt (Ea) và enthanpy của sự hình thành (H) có và không có chất xúc tác, âm mưu chống lại tọa độ phản ứng. Vị trí năng lượng cao nhất (vị trí cực đại) đại diện cho trạng thái chuyển tiếp. Với chất xúc tác, năng lượng cần thiết để vào trạng thái chuyển tiếp giảm, do đó giảm năng lượng cần thiết để bắt đầu phản ứng.

Một chất làm thay đổi trạng thái chuyển tiếp để giảm năng lượng kích hoạt được gọi là chất xúc tác; một chất xúc tác chỉ bao gồm protein và (nếu có) các đồng yếu tố phân tử nhỏ được gọi là enzyme. Một chất xúc tác làm tăng tốc độ phản ứng mà không bị tiêu thụ trong phản ứng.  Ngoài ra, chất xúc tác làm giảm năng lượng kích hoạt, nhưng nó không làm thay đổi năng lượng của các chất phản ứng hoặc sản phẩm ban đầu, và do đó không thay đổi trạng thái cân bằng.  Thay vào đó, năng lượng chất phản ứng và năng lượng sản phẩm vẫn giữ nguyên và chỉ có năng lượng kích hoạt bị thay đổi (giảm xuống).

Một chất xúc tác có thể làm giảm năng lượng kích hoạt bằng cách hình thành trạng thái chuyển tiếp theo cách thuận lợi hơn. Các chất xúc tác, về bản chất, tạo ra sự phù hợp "thoải mái" hơn cho chất nền của phản ứng để tiến tới trạng thái chuyển tiếp. Điều này có thể là do sự giải phóng năng lượng xảy ra khi chất nền liên kết với vị trí hoạt động của chất xúc tác. Năng lượng này được gọi là Năng lượng liên kết. Khi liên kết với chất xúc tác, các chất nền tham gia vào nhiều lực ổn định trong khi ở vị trí hoạt động (tức là liên kết hydro, lực van der Waals). Liên kết cụ thể và thuận lợi xảy ra trong vị trí hoạt động cho đến khi chất nền hình thành trạng thái chuyển đổi năng lượng cao. Hình thành trạng thái chuyển tiếp thuận lợi hơn với chất xúc tác vì các tương tác ổn định thuận lợi trong quá trình phát hành trang hoạt động năng lượng. Một phản ứng hóa học có thể tạo ra một phân tử trạng thái chuyển tiếp năng lượng cao dễ dàng hơn khi có sự phù hợp ổn định trong vị trí hoạt động của chất xúc tác. Năng lượng liên kết của một phản ứng là năng lượng này được giải phóng khi xảy ra tương tác thuận lợi giữa chất nền và chất xúc tác. Năng lượng liên kết được giải phóng hỗ trợ trong việc đạt được trạng thái chuyển tiếp không ổn định. Các phản ứng khác không có chất xúc tác cần một nguồn năng lượng đầu vào cao hơn để đạt được trạng thái chuyển tiếp. Phản ứng không xúc tác không có sẵn năng lượng tự do từ các tương tác ổn định vị trí hoạt động, chẳng hạn như phản ứng enzyme xúc tác.

Mối quan hệ với năng lượng kích hoạt Gibbs

Trong phương trình Arrhenius, thuật ngữ năng lượng kích hoạt (E a) được sử dụng để mô tả năng lượng cần thiết để đạt đến trạng thái chuyển tiếp và mối quan hệ theo cấp số nhân k = A exp (- E a / RT). Trong lý thuyết trạng thái chuyển tiếp, một mô hình phức tạp hơn về mối quan hệ giữa tốc độ phản ứng và trạng thái chuyển tiếp, một mối quan hệ toán học tương tự bề ngoài, phương trình Eyring, được sử dụng để mô tả tốc độ của phản ứng: k = (k B T / h) exp (C G ‡ /RT). Tuy nhiên, thay vì mô hình hóa sự phụ thuộc nhiệt độ của tốc độ phản ứng theo phương pháp luận, phương trình Eyring mô hình bước cơ bản của từng phản ứng. Do đó, đối với một quá trình nhiều bước, không có mối quan hệ đơn giản giữa hai mô hình. Tuy nhiên, các dạng chức năng của phương trình Arrhenius và Eyring là tương tự nhau, và đối với quy trình một bước, các tương ứng đơn giản và có ý nghĩa hóa học có thể được rút ra giữa các tham số Arrhenius và Eyring.

Thay vì sử dụng E a, phương trình Eyring sử dụng khái niệm năng lượng Gibbs và ký hiệu Δ G ‡ để biểu thị năng lượng Gibbs kích hoạt để đạt được trạng thái chuyển tiếp. Trong phương trình, k B và h lần lượt là các hằng số Boltzmann và Planck. Mặc dù các phương trình trông tương tự nhau, điều quan trọng cần lưu ý là năng lượng Gibbs chứa một thuật ngữ entropic ngoài thuật ngữ entanpi. Trong phương trình Arrhenius, hạn entropy này được chiếm bởi các yếu tố trước mũ Một. Cụ thể hơn, chúng ta có thể viết năng lượng kích hoạt miễn phí Gibbs theo entanpy vàentropy kích hoạt: Δ G ‡ = Δ H ‡ - T Δ S ‡. Sau đó, đối với phản ứng không phân tử, một bước, các mối quan hệ gần đúng E a = H ‡ + RT và A = (k B T / h) exp (1 + Δ S ‡ / R) giữ. Tuy nhiên, lưu ý rằng trong lý thuyết Arrhenius thích hợp, A độc lập với nhiệt độ, trong khi ở đây, có sự phụ thuộc tuyến tính vào T. Đối với quy trình đơn phân tử một bước có chu kỳ bán rã ở nhiệt độ phòng khoảng 2 giờ, Δ G ‡ xấp xỉ 23 kcal / mol. Đây cũng là độ lớn của E a đối với phản ứng xảy ra trong vài giờ ở nhiệt độ phòng. Do tầm quan trọng tương đối nhỏ của T Δ S ‡ và RT ở nhiệt độ bình thường đối với hầu hết các phản ứng, trong bài giảng luộm thuộm, E một, Δ G ‡, và Δ H ‡ thường lồng việc và tất cả được gọi là "năng lượng kích hoạt".

Tuy nhiên, toàn bộ sự thay đổi năng lượng tự do của một phản ứng không phụ thuộc vào năng lượng kích hoạt. Phản ứng vật lý và hóa học có thể là exergonic hoặc endergonic, nhưng năng lượng kích hoạt không liên quan đến tính tự phát của phản ứng. Sự thay đổi năng lượng phản ứng tổng thể không bị thay đổi bởi năng lượng kích hoạt.

Năng lượng kích hoạt tiêu cực
Trong một số trường hợp, tốc độ phản ứng giảm khi nhiệt độ tăng. Khi tuân theo mối quan hệ theo cấp số nhân để hằng số tốc độ vẫn có thể phù hợp với biểu thức Arrhenius, điều này dẫn đến giá trị âm của E a. Các phản ứng cơ bản thể hiện các năng lượng kích hoạt tiêu cực này thường là các phản ứng không có rào cản, trong đó quá trình phản ứng phụ thuộc vào việc bắt giữ các phân tử trong một giếng tiềm năng. Việc tăng nhiệt độ dẫn đến giảm xác suất các phân tử va chạm bắt giữ nhau (với các va chạm liếc mắt nhiều hơn không dẫn đến phản ứng vì động lượng cao hơn mang các hạt va chạm ra khỏi giếng tiềm năng), được biểu thị như một mặt cắt phản ứng mà giảm khi nhiệt độ tăng. Một tình huống như vậy không còn dẫn đến những diễn giải trực tiếp như chiều cao của một rào cản tiềm năng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Activation energy"  (from the IUPAC "Gold Book")
 Chapter 14: Activation energy
 The Activation Energy of Chemical Reactions


title: Choaspes xanthopogon

text:
Choaspes xanthopogon, thường được biết đến với tên the Similar Awlking, là một loài bướm thuộc họ Bướm nhảy.

Range
The Similar Awlking ranges in India along the Himalayas from Kashmir to Nepal, Sikkim và Assam) onto Myanma and West Trung Quốc và có thể Borneo.

Status
Rare.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
Coeliadinae
Hesperiidae
List of butterflies of India (Coeliadinae)
List of butterflies of India (Hesperiidae)

Tham khảo
Print
 (1932) The Identification of Indian Butterflies. 2nd Ed, (i to x, pp454, Plates I to XXXII), Bombay Natural History Society, Mumbai, India.

Online
, ,  &  (Editors). 2003. The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). World Wide Web electronic publication.  (accessed 22 tháng 9 năm 2007).
, (2007). Choaspes Moore 1881. Version 21 tháng 2 năm 2007 (under construction). Page on genus Choaspes in The Tree of Life Web Project http://tolweb.org/.
 Website on Lepidoptera  (accessed 12 tháng 10 năm 2007).

Choaspes
Động vật Pakistan
Bướm tại Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1844
Coeliadinae


title: 643 Scheherezade

text:
643 Scheherezade

643 Scheherezade là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Cybele. Tiểu hành tinh này do August Kopff phát hiện ngày 8.9.1907 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Scheherazade, người kể truyện Nghìn lẻ một đêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907
Tiểu hành tinh kiểu P (Tholen)


title: 11598 Kubík

text:
11598 Kubík là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1312.0154153 ngày (3.59 năm).

Nó được phát hiện ngày 22 tháng 7 năm 1995.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Cardiophorus triangularis

text:
Cardiophorus triangularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Chauhan miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Ejeme

text:
Ejeme là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 27 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 182 người.
Đô thị này có diện tích 17,46 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 931 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37891.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Paridea avicauda

text:
Paridea avicauda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Paridea


title: Melanotus miscellus

text:
Melanotus miscellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Quate & Quate miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Tocco da Casauria

text:
Tocco da Casauria là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 29 km², dân số 2759 người. Các làng trực thuộc: Marano, Pareti, Rovètone.
Các đô thị giáp ranh gồm:
Bolognano, Bussi sul Tirino, Castiglione a Casauria, Corfinio (AQ), Popoli, Salle.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Hoa hậu Hoàn vũ 2001

text:
Hoa hậu Hoàn vũ 2001 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 50 được tổ chức vào ngày 11 tháng 5 năm 2001 tại Sân vận động Rubén Rodríguez, Bayamón, Puerto Rico. Có tất cả 77 thí sinh đã tham gia cuộc thi. Người chiến thắng là hoa hậu của nước chủ nhà Puerto Rico, Denise Quiñones được trao vương miện bởi Hoa hậu Hoàn vũ 2000 Lara Dutta đến từ Ấn Độ.

Kết quả
nhỏ|270px|Các quốc gia và lãnh thổ tham gia Hoa hậu Hoàn vũ 2001 và kết quả.

Thứ hạng

Thứ tự gọi tên

Top 10

Top 5

Chung kết

     Hoa hậu
     Á hậu 1
     Á hậu 2
     Á hậu 3
     Á hậu 4
     Top 10
(#)  Xếp hạng ở mỗi phần thi

Trang phục dân tộc đẹp nhất

Các giải thưởng đặc biệt

Giám khảo
 Dayanara Torres – Hoa hậu Hoàn vũ 1993 đến từ Puerto Rico
 Mini Anden – Người mẫu Thụy Điển
 Kel Gleason – Thí sinh chương trình thực tế Survivor - Kẻ Sống Sót
 Marc Bouwer – Nhà thiết kế thời trang
 Veronica Webb – Người mẫu người Mỹ
 Richard Johnson – Nhà báo của tờ "New York Post"
 Tyson Beckford – Người mẫu nam
 Marc Anthony – Ca sĩ người Puerto Rico

Thí sinh

Thông tin về các cuộc thi quốc gia

Tham gia lần đầu

Trở lại
Lần cuối tham gia vào năm 1979:

Lần cuối tham gia vào năm 1999:

Thay thế
  – Người chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Ba Lan 2001 (Miss Polonia), Joanna Drozdowska không tham gia cuộc thi vì lí do cá nhân. Tổ chức Hoa hậu Ba Lan đã quyết định chọn Malgorzata Rozniecka, Á hậu 1 của cuộc thi để tham gia. Tuy nhiên vì vướng bận việc học nên cô đã không tham gia và Ban Tổ chức đã chọn một thí sinh khác là Monika Gruda tham gia thay thế. Cuối tháng 9, Malgorzata Rozniecka tham gia và giành chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Quốc tế 2001 được tổ chức tại Nhật Bản.
  – Hoa hậu Tây Ban Nha 2001, Lorena van Heerde Ayala, không thể tham gia cuộc thi vì cô chưa đủ tuổi (17 tuổi). Á hậu 1 là Eva Sisó đã thay thế cô tham gia. Lorena được cho là sẽ tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ 2002, nhưng sau khi một mối đe dọa chống lại Tổ chức Hoa hậu Tây Ban Nha của gia đình cô do vi phạm hợp đồng của cô với Tổ chức nên Lorena đã cắt đứt quan hệ với tổ chức và mất quyền đại diện cho Tây Ban Nha tham gia bất kỳ cuộc thi quốc tế nào.
  – Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ đã mời Hoa hậu Nga 2001, Oxana Fedorova tham gia cuộc thi. Nhưng Fedorova cho biết cô không thể tham gia vì vướng bận việc học của mình và nói rằng cô sẽ tham gia trong năm 2002. Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Nga 2001 là Oxana Kalandyrets đã tham gia thay thế và lọt vào Top 10 vòng chung kết. Fedorova sau đó đã tham gia và giành chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2002, nhưng chỉ sau 4 tháng cô bị truất ngôi và được thay thế ngôi vị bằng Á hậu 1 Justine Pasek đến từ Panama.

Bỏ cuộc

Không tham gia
  – Hoa hậu Toàn quốc Báo Tiền Phong 2000 Phan Thu Ngân được ngỏ lời mời tham gia cuộc thi năm nay nhưng cô đã từ chối.

Thông tin cuộc thi

Ghi nhận lịch sử

 Nigeria lần đầu tiên có đại diện lọt vào bán kết và xếp thứ 7 chung cuộc. Đặc biệt hơn, thí sinh của Nigeria là Agbani Darego đã đăng quang Hoa hậu Thế giới cùng năm.
 Slovenia lần đầu tiên tham gia Hoa hậu Hoàn vũ.
 Đại diện của Pháp (xếp thứ 10) Elodie Gossuin đã chiến thắng cuộc thi Hoa hậu châu Âu cùng năm.
 Hoa Kỳ, Venezuela, Ấn Độ, Tây Ban Nha và Pháp cũng lọt vào bán kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2000.
 Israel lần cuối lọt vào bán kết vào năm 1978, Hy Lạp vào năm 1994, Nga vào năm 1998 và Puerto Rico vào năm 1999.
 Hy Lạp đạt vị trí thứ hạng cao nhất kể từ khi Corinna Tsopei chiến thắng năm 1964.
 Đây là lần đầu tiên kể từ Hoa hậu Hoàn vũ 1997 mà hoa hậu chiến thắng là hoa hậu nước chủ nhà.

Thông tin cuộc thi

 Cuộc thi Trang phục truyền thống của các thí sinh được trình diễn theo hình thức phân chia các khu vực địa lí của năm 1989.

Thông tin thí sinh

  – Juliana Borges đã bị chỉ trích sau khi công khai thừa nhận với phương tiện truyền thông đại chúng rằng cô đã trải qua mười chín cuộc phẫu thuật thẩm mĩ. Cô nói rằng "Nó giống như là việc bạn học cho một kỳ thi toán và bạn được điểm tốt... bạn học và bạn làm việc chăm chỉ để có cơ thể hoàn hảo". Bất chấp sự phản đối kịch liệt của công chúng, cô vẫn được phép tham gia cuộc thi.
  – Elodie Gossuin sau đó đã tham gia và giành chiến thắng tại cuộc thi Hoa hậu châu Âu 2001. Cô phải đối mặt với vấn đề gây tranh cãi khi có tin đồn rằng cô là người chuyển giới, nhưng cô đã phủ nhận và bác bỏ điều này. Một cuộc kiểm tra y tế đã xác nhận rằng cô là phụ nữ sinh ra tự nhiên.
  – Oxana Kalandyrets đã mặc bộ váy dạ hội giống như bộ của Anna Baytchik, đại diện Nga tại Hoa hậu Hoàn vũ 1997 mặc trong vòng sơ khảo.
  – Eva Ekvall đã qua đời vào ngày 17 tháng 12 năm 2011 vì căn bệnh ung thư ngực. Cô mất năm 28 tuổi.

Tham khảo

2001
Năm 2001


title: Fallerans

text:
Fallerans là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Tarare

text:
Tarare là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 359 mét trên mực nước biển.

Thị trấn nằm bên sông Turdine, 28 dặm Anh về phía tây tây bắc của Lyon theo đường ray.

Các làng phụ cận
 Affoux
 L'Arbresle
 Ancy
 Le Bois-d'Oingt
 Chatillon-d'Azergues
 Dareizé
 Dième
 Lentilly
 Lozanne
 Joux
 Les Olmes
 Les Sauvages
 La Tour-de-Salvagny
 Pontcharra-sur-Turdine
 Saint-Appolinaire
 Saint-Clément-sur-Valsonne
 Saint-Forgeux
 Saint-Loup
 Saint-Marcel-l'Éclairé
 Saint-Romain-de-Popey
 Sarcey
 Valsonne
 Violay

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Ecnomus hamatus

text:
Ecnomus hamatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Wang Wiset (huyện)

text:
Wang Wiset () là một huyện (amphoe) của tỉnh Trang, Thái Lan.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) Wang Wiset được thành lập ngày 15 tháng 7 năm 1981 thông qua việc tách 5 tambon từ Sikao. Trụ sở huyện đầu tiên nằm ở trong (Wat) Rat Rangsan (cũng viết là Wat Ton Prang) được mở cửa ngày 2 tháng 11 năm 1981.

Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 21 tháng 5 năm 1990.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là: Huai Yot, Mueang Trang và Sikao của tỉnh Trang, Khlong Thom và Lam Thap của tỉnh Krabi, và Bang Khan của tỉnh Nakhon Si Thammarat.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 70 làng (muban). Wang Wiset là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Wang Maprang Nuea. Có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Huyện của Trang


title: William và Mary

text:
Cụm từ William và Mary thường được dùng để chỉ thời gian đồng trị vì của William III và Mary II trên Anh, Scotland và Ireland, trong. Thời kỳ trị vì của họ bắt đầu tháng 2 năm 1689, khi họ được Quốc hội đưa lên ngôi, thay thế James II & VII, cha của Mary và nhạc phụ của William, người được "coi là đã bỏ chạy khỏi đất nước" sau Cách mạng Vinh Quang năm 1688. Sau khi Mary qua đời năm 1694, William cai trị một mình cho đến khi qua đời năm 1702. William và Mary không có con và đã được Anne, em gái và cũng là con của James II, nối ngôi.

Tham khảo

 'History of the Town of Plymouth', by James Thacher, recounts this revolution in New England. This book can be searched on Google Books.

Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh
Vua Anh
Mary II của Anh


title: Trần Đình Xu

text:
Trần Đình Xu (1921-1969), bí danh Ba Đình, tên thật Trần Sinh là một sĩ quan cao cấp, quân hàm Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam (năm 1961), liệt sĩ (năm 1969), nguyên Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Miền, Tư lệnh Quân khu Sài Gòn-Gia Định. Huân chương Hồ Chí Minh.

Tiểu sử
Trần Đình Xu quê làng Thuận Bài, phường Quảng Thuận, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, sinh ra trong gia đình nhà giáo, xuất thân thợ điện, giác ngộ cách mạng từ những năm 1940.

Ông nhập ngũ vào tháng 8 năm 1945, gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1947.

Trong chiến tranh Đông Dương, ông giữ các chức vụ từ chỉ huy đại đội, chi đôi trưởng, Trung đoàn trưởng 306, Liên Trung đoàn trưởng 306 và 312, Tỉnh đội trưởng Gia Ninh.

Trong chiến tranh Việt Nam, ông trở thành Cục trưởng Cục Công binh (1956-1961), được phong hàm đại tá năm 1961. Tháng 5 năm 1961, ông trở về miền Nam cùng đoàn Phương Đông, làm tham mưu trưởng của đoàn.

Trong hai năm 1959-1960, Trung ương tổ chức gần một chục đoàn cán bộ từ miền Bắc hành quân về miền Nam để tăng cường lực lượng cho tiền tuyến ở các chiến trường Khu 5, Tây Nguyên, Khu 6, miền Đông và Tây Nam Bộ. Đoàn Phương Đông là một trong những đoàn đi đầu, có nhiệm vụ tăng cường cho chiến trường Nam Bộ. Đoàn xuất phát từ miền Bắc đầu tháng 5 năm 1961, lấy bí danh là Đoàn Phương Đông – nhân sự kiện Liên Xô phóng thành công con tàu vũ trụ đầu tiên trong lịch sử mang tên Phương Đông do nhà du hành vũ trụ Ga-ga-rin điều khiển. Phương Đông là đoàn tương đối đồng bộ, gồm các binh chủng Thông tin, Đặc công, Pháo binh, Công binh. Đoàn gồm trên 600 cán bộ phần lớn là cộng sự kháng chiến ở miền nam tập kết ra bắc, ban chỉ huy có các đồng chí Trần Văn Quang, Trần Nam Trung, Trần Đình Xu và Lê Văn Tưởng. Cuối tháng 7 đầu tháng 8 năm 1961, đoàn về đến miền Đông Nam Bộ, liên lạc được với Trung ương Cục miền Nam và được Trung ương Cục phân phối về các khu 7, 8, 9 và Khu Sài Gòn – Gia Định, tổ chức thành khung cán bộ, thành lập cơ quan quân sự từ Ban Quân sự Miền đến quân khu, tỉnh đội và trung đoàn.

1963-1964: Phó Tư lệnh Miền. Ông từng chỉ huy nhiều chiến dịch trong đó nổi tiếng nhất là chiến dịch Bình Giã (tháng 11 năm 1964).

1964-1969: ông giữ chức tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định, chỉ huy trưởng Phân khu I (Củ Chi, Hóc Môn, Gò Vấp, một phần các huyện Trảng Bàng, Bến Cát, Dầu Tiếng).

Ông mất trong chiến đấu năm 1969.

Vinh danh
 Năm 2001, ông được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh.
 Năm 1985, tên ông được đặt cho một con đường ở Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham khảo

 Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2004
 Đoàn Phương Đông, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2004

Huân chương Hồ Chí Minh
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Tư lệnh Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Cheumatopsyche chariklo

text:
Cheumatopsyche chariklo là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Bruchidius peregii

text:
Bruchidius peregii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Hajoss miêu tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

P


title: Imleanga

text:
Avitta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Imleanga


title: Acyphas (bướm đêm)

text:
Acyphas  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Orgyiini


title: Thuật ngữ pháp lý

text:
Thuật ngữ pháp lí  là những thuật ngữ dùng để chỉ về những khái niệm thường dùng trong khoa học pháp lí hoặc các văn bản pháp luật và dùng để chỉ, mô tả một cách khái quát nhất, cô đọng nhất các hiện tượng, nội dung, trạng thái pháp lý. Thuật ngữ pháp lí cốt lõi chính là những định nghĩa, khái niệm về các hiện tượng, sự vật trong hệ quy chiếu pháp luật (xem xét, nghiên cứu dưới góc độ pháp luật).

Thuật ngữ pháp lí có ý nghĩa rất lớn đối với việc nghiên cứu khoa học pháp lí cũng nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giải thích các quy định của pháp luật. Ở Việt Nam, các văn bản pháp luật thường dành một điều (thường nằm ở chương Quy định chung) để giải thích các thuật ngữ pháp lí (tên gọi của điều thường được đặt là: Giải thích thuật từ ngữ).

Một số thuật ngữ thông dụng

Tham khảo


title: Belchite

text:
Belchite là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2010 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 1665 người. Diện tích đô thị này là 273,7 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 447 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Pia, Pyrénées-Orientales

text:
Pia () là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã này có diện tích 13,18 km2, nằm ở khu vực có độ cao trung bình 27 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Pia

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 – Đôi nam

text:
Đây là sơ đồ tóm tắt kết quả thi đấu giải đôi nam thuộc Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008.

Hạt giống

{|
|
  Bob Bryan /  Mike Bryan (Đương kim vô địch) (Tứ kết)
  Daniel Nestor /  Nenad Zimonjić (Tứ kết)
  Simon Aspelin /  Julian Knowle (Vòng 1)
  Martin Damm /  Pavel Vízner (Tứ kết)
  Paul Hanley /  Leander Paes (Vòng 2)
  Mahesh Bhupati /  Mark Knowles (Bán kết)
  Arnaud Clément /  Michaël Llodra ''(Chung kết)
  Jonathan Erlich /  Andy Ram '''(Vô địch)
|
<ol start="9">
 František Čermák /  Lukáš Dlouhý ''(Vòng 3)
 Eric Butorac /  Kevin Ullyett ''(Vòng 3)
 Mariusz Fyrstenberg /  Marcin Matkowski ''(Vòng 3)
 Max Mirnyi /  Jamie Murray ''(Vòng 1)
 Marcelo Melo /  André Sá ''(Vòng 1)
 Julien Benneteau /  Nicolas Mahut ''(Vòng 3)
 Christopher Kas /  Rogier Wassen ''(Vòng 3)
 Leoš Friedl /  David Škoch ''(Vòng 2)
|}

Sơ đồ

Viết tắt
 DC = đặc cách
 BC = bỏ cuộc
 w/o = walkover

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Xem thêm
 Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đơn nam
 Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đơn nữ
 Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đôi nữ
 Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đôi nam nữ

Tham khảo

Đôi nam


title: Nacaduba helicon

text:
Nacaduba helicon là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh, được tìm thấy ở Nam Á.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Asahi  Correctly determined photos of N. helicon (as Ionolyce) from Philippines

H
Động vật Pakistan
Bướm tại Ấn Độ
H


title: Megacerus ricaensis

text:
Megacerus ricaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: Frailes

text:
Frailes là một đô thị tại tỉnh Jaén ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Jaén.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Posada

text:
Posada có thể là:
Trận Posada, trận đánh năm 1330 trong Chiến tranh Hungary-Wallachia
Posada, Sardegna, Ý
Posada, Dolnośląskie, tây nam Ba Lan
Posada, Łódźkie, trung Ba Lan
Posada, Mazovieckie, trung-đông Ba Lan
Posada, Gmina Kazimierz Biskupi thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Gmina Stare Miasto thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Gmina Wierzbinek thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Słupecki thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Asturias, xã ở Llanes, Asturias, Tây Ban Nha

Người

José Guadalupe Posada (1852-1913), họa sĩ và nhà điêu khắc México
Luis Posada Carriles (sinh 1928), binh sĩ người Venezuela
José Posada (sinh 1940), đại biểu Tây Ban Nha tại Nghị viện châu Âu
Jorge Posada (sinh 1971), cầu thủ bóng chày Puerto Rico

Họ người Tây Ban Nha


title: 3853 Haas

text:
3853 Haas (1981 WG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 11 năm 1981 bởi Edward L. G. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell ở Flagstaff, Arizona.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3853 Haas

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Adelphomyia acicularis

text:
Adelphomyia acicularis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tham khảo

Adelphomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Gonomyia speratina

text:
Gonomyia speratina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Anopheles introlatus

text:
Anopheles introlatus (trước đây là Anopheles balabacensis introlatus) là vật chủ trung gian truyền bệnh của Plasmodium cynomolgi ở Malaya.

Chú thích

Tham khảo

Anopheles