title: Kylie Minogue

text:
Kyle Ann Minogue, OBE (; sinh ngày 28 tháng 5 năm 1968) hay còn được biết đến với nghệ danh Kylie, là một nữ nghệ sĩ thu âm, người sáng tác nhạc kiêm diễn viên người Úc. Tham gia ngành công nghiệp truyền hình từ thuở nhỏ, cô nhận được sự chú ý khi thủ vai Charlene Robinson trong chương trình truyền hình dài tập của Úc Neighbours. Sau khi tham gia một tập phim năm 1987 thu về gần 20 triệu người theo dõi tại Anh Quốc, cô rời chương trình vào năm kế tiếp và ký hợp đồng cùng hãng thu âm PWL. Album phòng thu đầu tay Kylie (1988) chạm mốc 7 triệu bản trên toàn cầu và cho ra đĩa đơn quán quân UK Singles Chart "I Should Be So Lucky". Album phòng thu thứ 2 Enjoy Yourself (1989) được 4 lần chứng nhận Bạch kim bởi British Phonographic Industry và có toàn bộ đĩa đơn phát hành lọt vào top 5 UK Singles Chart.

Năm 1992, cô rời hãng PWL và ký kết với Deconstruction Records, xuất bản album phòng thu cùng tên (1994) và Impossible Princess (1998) với các ảnh hưởng mang đậm tính thể nghiệm. Sự nghiệp của Minogue thăng hoa trở lại từ khi hợp tác cùng hãng Parlophone và quay lại với dòng nhạc dance thịnh hành trong Light Years (2001) và bài nhạc ăn khách "Spinning Around". Fever (2001) trở thành album phòng thu thành công nhất của cô tại nhiều quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ. Trong xuyên suốt sự nghiệp, Minogue đã phát hành nhiều đĩa đơn thành công, bao gồm "The Loco-Motion", "Especially for You", "Hand on Your Heart", "Better the Devil You Know", "Confide in Me", "Spinning Around", "Can't Get You Out of My Head", "Come into My World", "Slow", "2 Hearts" và "All The Lovers".

Vào năm 2005, Minogue được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú trong lúc thực hiện Showgirl: The Greatest Hits Tour. Sau thời gian chữa trị, cô trở lại với chuyến lưu diễn dưới cái tên Showgirl: The Homecoming Tour. Cô còn quay lại nghiệp diễn xuất trong Jack & Diane và bộ phim tranh giải Cành cọ vàng Holy Motors (2012). Minogue xuất hiện trong mùa thứ ba của cuộc thi The Voice Anh Quốc và The Voice Úc trong vai trò giám khảo. Cô còn đầu tư dòng sản phẩm cá nhân, sách trẻ em và thời trang. Hãng Darenote của Minogue phân phối các sản phẩm, đĩa thu âm và đồ gia dụng của cô trên toàn cầu.

Minogue đã bán ra hơn 80 triệu đĩa nhạc toàn thế giới và là chủ nhân của 16 giải ARIA, 3 giải Brit và 1 giải Grammy. Cô từng được Chính phủ Pháp trao tặng giải Ordre des Arts et des Lettres cho những đóng góp về văn hóa Pháp và được Đại học Anglia Ruskin vinh danh là Tiến sĩ Khoa học Y tế (D.H.Sc.) tại Anh Quốc bởi những đóng góp trong việc nâng cao nhận thức về căn bệnh ung thư vú. Tại lễ kỷ niệm lần thứ 25 của Giải thưởng âm nhạc ARIA vào tháng 11 năm 2011, Kylie Minogue được hiệp hội Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc bổ nhiệm vào Đại sảnh Danh vọng ARIA.

Cuộc đời và sự nghiệp

1968–86: Thời niên thiếu và khởi nghiệp
Kylie Ann Minogue sinh ngày 28 tháng 5 năm 1968 tại Melbourne, Úc. Cô là con cả trong gia đình của Ronald Charles Minogue, một nhân viên kế toán mang gốc gác Ireland; và Carol Ann (họ gốc là Jones), một cựu vũ công người xứ Wales. Jones từng ngụ tại Maesteg, Wales cho đến lúc lên 10, khi cha mẹ bà, Denis và Millie Jones, quyết định dời đến Úc để sinh sống. Trong gia đình bên ngoại, Kylie còn có một người bà mang dòng máu Anh. Cô có hai người em, Brendan (cùng sinh năm 1968) là một chuyên viên thu hình tin tức tại Úc; và Dannii Minogue (sinh năm 1971) cũng là một ca sĩ nhạc pop kiêm chủ trì chương trình truyền hình. Gia đình Minogue phải thường xuyên rong ruổi tại nhiều vùng ngoại ô tại Melbourne để duy trì chi phí sinh hoạt, điều luôn khiến Kylie cảm thấy bất an khi còn nhỏ. Trong hoàn cảnh túng thiếu, Ron phải làm việc như một nhân viên kế toán ở hãng xe của gia đình, còn Carol là người pha trà tại bệnh viện địa phương. Những đứa con nhà Minogue được nuôi nấng tại Surrey Hills, Melbourne và theo học tại trường Trung học Camberwell.

Chị em nhà Minogue bắt đầu sự nghiệp trên sóng truyền hình Úc từ khi còn nhỏ. Lúc mới 11 tuổi, Kylie đã tham gia nhiều loạt chương trình truyền hình như The Sullivans và Skyways trong những vai nhỏ lẻ, trước khi được nhận vai chính trong chương trình The Henderson Kids vào năm 1985. Cảm thấy hứng thú trong việc theo đuổi sự nghiệp âm nhạc, cô từng thực hiện một đoạn băng thu thử cho các nhà sản xuất của chương trình âm nhạc hàng tuần Young Talent Time, nơi Dannii thường xuyên góp mặt. Sau đó, Kylie được tham gia chương trình và được trình diễn lần đầu trước sóng truyền hình vào năm 1985, cho dù cô không được mời gia nhập vào đoàn. Thành công của Dannii phần nào lấn lướt hơn sự nghiệp diễn xuất của Kylie, cho đến khi Kylie được tuyển vai trong loạt chương trình truyền hình dài tập Neighbours vào năm 1986. Cô vào vai Charlene Mitchell, một nữ sinh có tương lai trở thành thợ cơ khí. Trong một tập phim vào năm 1987, khi lấy việc Mitchell thành hôn cùng nhân vật Scott Robinson (do Jason Donovan thủ vai) làm bối cảnh chính, đã có gần 20 triệu khán giả tại Anh Quốc theo dõi, trở thành một trong những tập chương trình truyền hình Úc được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu

Sự nổi danh của cô tại Úc được đánh dấu trong một sự kiện của Giải Logie, khi cô trở thành người đầu tiên chiến thắng 4 hạng mục trong một mùa giải, và là người trẻ tuổi nhất nhận giải "Gold Logie" cho "Cá nhân được yêu thích trên truyền hình Úc Châu", với kết quả được dựa trên phiếu bầu của công chúng.

1987–92: Kylie, Enjoy Yourself, Rhythm of Love và Let's Get to It
Trong đêm nhạc từ thiện Fitzroy Football Club cùng dàn diễn viên Neighbours, Minogue song ca cùng diễn viên John Waters trong bài hát "I Got You Babe" và "The Loco-Motion", rồi sau đó ký kết hợp đồng cùng Mushroom Records vào năm 1987. Đĩa đơn đầu tay của cô, "The Loco-Motion" có 7 tuần giữ ngôi quán quân trên bảng xếp hạng Australian Singles Charts và trở thành đĩa đơn bán chạy nhất tại Úc trong thập niên 1980, đồng thời giúp cô nhận giải ARIA Award cho đĩa đơn bán chạy nhất của năm. Thành công của bài hát đưa Minogue đến Anh Quốc cùng Gary Ashley, nhà đại diện của Mushroom Records, để hợp tác cùng những nhà sản xuất Stock, Aitken & Waterman. Họ biết chút ít về Minogue và quên hẳn việc cô tìm đến chỗ của họ; mà kết quả là bài hát "I Should Be So Lucky" được sáng tác ngay khi cô đợi bên ngoài phòng thu. Bài hát vươn lên ngôi đầu bảng tại Anh Quốc, Úc, Đức, Phần Lan, Thụy Sĩ, Israel và Hồng Kông. Minogue thắng giải ARIA Award lần thứ hai liên tiếp cho đĩa đơn bán chạy nhất năm, đồng thời mang về giải "Special Achievement Award".

Album đầu tay của Minogue, Kylie được phát hành vào tháng 7 năm 1988. Album là tập hợp của những bài hát dance-pop và trụ vững hơn 1 năm tại UK Albums Chart, có bao gồm nhiều tuần lễ đứng tại ngôi quán quân. Album được chứng nhận Vàng tại Hoa Kỳ, trong khi đĩa đơn "The Loco-Motion" đạt đến vị trí thứ 3 trên Billboard Hot 100 và vị trí số 1 trên Canadian Singles Chart. Các đĩa đơn tiếp sau cũng được đón nhận nồng nhiệt, có bao gồm "Got to Be Certain", nhà quán quân thứ 3 liên tiếp của cô trên Australian Singles Chart. Cuối năm 1988, cô rời khỏi chương trình Neighbours để tập trung cho sự nghiệp ca hát. Minogue cũng hợp tác cùng Jason Donovan trong bài hát "Especially for You" đạt ngôi đầu bảng tại Anh Quốc và vượt mốc 1 triệu bản tại đó vào tháng 12 năm 2014.<ref name="cerAnh">"Certified Awards Search"  (bằng tiếng Anh). British Phonographic Industry. Lưu trữ 11 tháng 10 năm 2009. Enter Kylie Minogue trong khung Search'.</ref>

Album phòng thu thứ hai của Minogue Enjoy Yourself được phát hành vào tháng 10 năm 1989. Album đạt thành công xuyên khắp tại Anh Quốc, khu vực châu Âu, New Zealand, châu Á và châu Úc. Album còn cho ra các đĩa đơn đạt ngôi quán quân "Hand on Your Heart" và "Tears on My Pillow". Dù vậy, album thất bại trong việc chinh phục khu vực Bắc Mỹ, khiến Minogue bị chấm dứt hợp đồng cùng hãng thu âm tại Hoa Kỳ của cô, Geffen Records. Cô sau đó mở màn cho chuyến lưu diễn đầu tiên của mình, the Enjoy Yourself Tour, tại Anh Quốc, châu Âu, châu Á và châu Úc vào tháng 2 năm 1990. Cô còn tham gia góp giọng trong phiên bản thể hiện lại của "Do They Know It's Christmas?". Bộ phim đầu tay của cô, The Delinquents được phát hành vào tháng 12 năm 1989. Phim nhận những phản hồi gay gắt bởi các nhà phê bình, nhưng lại là một sản phẩm thành công về thương mại. Doanh thu phim đã vượt 200.000 bảng Anh, còn tại Úc, đây là phim địa phương có doanh thu cao thứ tư trong năm 1989 và phim địa phương có doanh thu cao nhất trong năm 1990.

Album thứ ba của Minogue, Rhythm of Love phát hành vào tháng 11 năm 1990. Album cho thấy phong cách tinh vi và trưởng thành hơn ở dòng nhạc dance và đồng thời đánh dấu việc thoát ly khỏi đội ngũ sản xuất và hình ảnh thân thiện của cô trước đây. Với mong muốn được nhìn nhận bởi tầng lớp khán giả trưởng thành hơn, Minogue bắt đầu thể hiện bản thân là một phụ nữ trưởng thành có nhận biết về tình dục trong những video âm nhạc của mình, mở đầu với "Better the Devil You Know". Mối tình của cô cùng Michael Hutchence cũng được xem như là một phần của việc lột bỏ tính cách trước đây. Các đĩa đơn trích từ Rhythm of Love thể hiện tính thương mại mạnh mẽ tại khu vực châu Âu và châu Úc. Cô sau đó mở màn cho chuyến lưu diễn Rhythm of Love Tour vào tháng 2 năm 1991.

Album phòng thu thứ tư của Minogue, Let's Get to It được phát hành vào tháng 10 năm 1991 và đạt đến vị trí thứ 15 trên UK Albums Chart, trở thành album đầu tiên của cô không thể vươn đến top 10. Trong khi đĩa đơn đầu tiên trích từ album, "Word Is Out" trượt khỏi top 10 tại UK Singles Chart, thì các sản phẩm tiếp đó là "If You Were with Me Now" và "Give Me Just a Little More Time" vẫn lần lượt góp mặt trong top 5. Để quảng bá cho album, cô mở màn cho Let's Get to It Tour vào tháng 10. Khi đã thỏa mãn các điều kiện trong hợp đồng, cô quyết định không tái ký hợp đồng thu âm nữa. Cô sau đó bày tỏ ý kiến của mình khi bị kìm kẹp bởi Stock, Aitken và Waterman, đồng thời phát biểu, "Tôi giống như một con rối ngay từ lúc ban đầu. Tôi bị hãng thu âm của mình che mắt. Tôi đã không thể nhìn sang trái hoặc phải." Album tổng hợp đầu tiên của Minogue, Greatest Hits được phát hành vào tháng 8 năm 1992. Album vươn đến ngôi đầu bảng tại Anh Quốc và vị trí thứ 3 tại Úc. Các đĩa đơn trích từ album, "What Kind of Fool" và phiên bản thể hiện lại "Celebration" của Kool & the Gang đều đạt đến top 20 tại UK Singles Chart.

 1993–98: Kylie Minogue và Impossible Princess
Việc ký kết hợp đồng cùng hãng Deconstruction Records của Minogue được xem là một giai đoạn mới trong sự nghiệp của cô. Album phòng thu thứ năm, Kylie Minogue phát hành vào tháng 9 năm 1994, mang về thành công thương mại tại châu Âu và Úc. Album được thực hiện bởi bộ đôi nhà sản xuất dòng nhạc nhảy Brothers In Rhythm, bao gồm Dave Seaman và Steve Anderson, những người từng sản xuất "Finer Feelings", đĩa đơn cuối cùng của cô cùng hãng PWL. Đĩa đơn đầu tiên, "Confide in Me" có 4 tuần đứng ở ngôi cao nhất của Australian Singles Chart. 2 đĩa đơn kế tiếp, "Put Yourself in My Place" và "Where Is the Feeling?" đều đạt đến top 20 của UK Singles Chart, trong khi album này cũng đạt đến vị trí thứ 4 UK Albums Chart, với doanh số đạt 250.000 bản.

Trong thời gian này, Minogue có xuất hiện trong một tập phim hài The Vicar of Dibley. Đạo diễn Steven E. de Souza tìm thấy hình ảnh của Minogue trên bìa tạp chí Who Magazine Úc trong sự kiện "30 Người đẹp nhất thế giới" và mời cô một vai cùng Jean-Claude Van Damme trong bộ phim Street Fighter. Bộ phim thu về doanh thu 70 triệu đô-la Mỹ, nhưng lại vấp phải những phản hồi gay gắt bởi các nhà phê bình, với lời chỉ trích của tác giả Richard Harrington từ The Washington Post khi gọi Minogue là "nữ diễn viên tồi nhất trong cộng đồng Anh ngữ". Cô sau đó xuất hiện cùng Pauly Shore và Stephen Baldwin trong bộ phim Bio-Dome vào năm 1996. Cô cũng góp mặt trong bộ phim ngắn năm 1995, Hayride to Hell và Diana & Me vào năm 1997.

Trong năm 1995, Minogue kết hợp cùng nghệ sĩ người Úc Nick Cave trong bài hát "Where the Wild Roses Grow". Cave có hứng thú trong việc hợp tác cùng Minogue kể từ khi nghe bài hát "Better the Devil You Know", cho rằng bài hát có chứa "một trong những ca từ mãnh liệt và day dứt nhất của dòng nhạc pop". Video âm nhạc được lấy cảm hứng từ bức họa Ophelia (1851–1852) của John Everett Millais, khi Minogue xuất hiện như một người phụ nữ bị sát hại, cơ thể cô nổi lên trên mặt hồ khi một con rắn bơi đến. Đĩa đơn nhận được sự chú ý đông đảo tại châu Âu, nơi nó vươn lên top 10 tại nhiều quốc gia và đạt đến ngôi Á quân tại Úc. Bài hát thắng giải ARIA Awards cho "Bài hát của năm" và "Phát hành pop xuất sắc nhất". Theo những lần xuất hiện tại đêm nhạc cùng Cave, cô phổ lại lời bài hát "I Should Be So Lucky" theo lối thơ tại Royal Albert Hall, Luân Đôn.

Đến năm 1997, Minogue đang có mối tình cùng nhiếp ảnh gia người Pháp Stéphane Sednaoui, người ủng hộ cô phát triển óc sáng tạo của mình. Cùng lấy cảm hứng từ nền văn hóa Nhật Bản, cả hai tạo nên hình tượng kết hợp giữa "nữ siêu anh hùng geisha và manga" cho những tấm ảnh nằm trong album phòng thu thứ sáu của Minogue Impossible Princess và video cho "German Bold Italic", một sự kết hợp của Minogue cùng Towa Tei. Cô bày tỏ niềm cảm hứng từ âm nhạc của những nghệ sĩ như Shirley Manson và Garbage, Björk, Tricky và U2, và các nhạc sĩ người Nhật Bản như Pizzicato Five và Towa Tei. Album còn xuất hiện nhiều sự hợp tác cùng các nhạc sĩ như James Dean Bradfield và Sean Moore của Manic Street Preachers. Chủ yếu lấy nhạc nhảy làm bối cảnh chính, Minogue phản bác lại những ý kiến cho rằng cô đang cố trở thành một nghệ sĩ độc lập. Thừa nhận ý định thoát khỏi những nhận thức mà cô tạo dựng ở thuở đầu sự nghiệp, cô chia sẻ việc sẵn sàng "quên đi sự chỉ trích đau đớn" và "chấp nhận quá khứ, giữ lấy nó, sử dụng nó". Video âm nhạc cho "Did It Again" tưởng nhớ lại những hiện thân trước đây của cô. Được đổi tên thành Kylie Minogue tại Anh Quốc sau cái chết của Công nương Diana, đây là album có lượng doanh số thấp nhất trong sự nghiệp của cô. Cuối năm đó, một chiến dịch của Virgin Radio khẳng định, "Chúng tôi đã làm một điều gì đó để cải thiện đĩa thu âm của Kylie: chúng tôi cấm chúng". Tại Úc, album đạt thành công khi có 35 xuất hiện trên bảng xếp hạng.

Chuyến lưu diễn Intimate and Live vào năm 1988 của cô được mở rộng theo yêu cầu. Thống đốc bang Victoria, Jeff Kennett, chủ trì một buổi kết nạp công dân cho Minogue tại Melbourne, và cô vẫn giữ được sự quan tâm tại Úc bởi những màn trình diễn trực tiếp, có bao gồm tại Sydney Gay and Lesbian Mardi Gras 1998, tiết mục mở màn tại Crown Casino thuộc Melbourne, và tại Fox Studios, Sydney vào năm 1999, nơi cô trình bày "Diamonds Are a Girl's Best Friend" của Marilyn Monroe và đêm nhạc Giáng sinh tại Dili, Đông Timor, kết hợp cùng United Nations Peace-Keeping Forces. Cũng trong thời gian này, cô tham gia một vai nhỏ trong bộ phim năm 2000 Cut.

1999–2004: Light Years, Fever và Body Language
Sau khi Minogue rời Deconstruction Records, cô song ca cùng Pet Shop Boys trong album phòng thu Nightlife của họ và tham gia trình diễn trong vở The Tempest của soạn giả Shakespeare tại Barbados trong nhiều tháng. Sau đó, cô xuất hiện trong bộ phim Sample People và thu âm một phiên bản mới cho bài hát "The Real Thing" của Russell Morris trong phần nhạc phim. Vào tháng 4 năm 1999, cô ký hợp đồng cùng hãng thu âm Parlophone. Hãng mong muốn tái tạo lại hình ảnh nghệ sĩ nhạc pop nguyên bản của Minogue, điều mà cô đã phần nào thay đổi trong thời gian hợp tác cùng Deconstruction Records.

Vào tháng 9 năm 2000, Minogue cho phát hành album phòng thu thứ 7, Light Years. Album là tập hợp của những bài hát nhạc dance, với những ảnh hưởng sâu sắc của disco. Album nhận được phản hồi tích cực và đạt thành công rộng khắp châu Âu, Úc, châu Á và New Zealand. Đĩa đơn đầu tiên, "Spinning Around" trở thành đĩa đơn đạt ngôi đầu bảng tại Anh Quốc trong suốt 10 năm. Ở video âm nhạc của bài hát, Minogue xuất hiện trong chiếc quần chẽn vàng, được xem là "thương hiệu" của cô sau này. Đĩa đơn thứ hai, "On a Night Like This" đạt ngôi quán quân tại Úc và ngôi Á quân tại Anh Quốc. "Kids", một bản song ca cùng Robbie Williams, cũng đồng thời đạt đến vị trí thứ 2 tại Anh Quốc.

Tại lễ bế mạc kỳ Thế vận hội Sydney 2000, Minogue tham gia trình diễn "Dancing Queen" của ABBA và đĩa đơn "On a Night Like This". Sau đó, cô thực hiện chuyến lưu diễn cháy vé On a Night Like This Tour tại Úc và Anh Quốc. Các đêm diễn mang phong cách của Sân khấu Broadway và được lấy ý tưởng từ những vở như 42nd Street, những bộ phim như Anchors Aweigh, South Pacific, các yếu tố nhạc kịch của Fred Astaire và Ginger Rogers hay những màn trình diễn trực tiếp của Bette Midler. Cô được tán dương bởi phong cách mới mẻ và tái hiện được những thành công trước đây của mình trong chuyến lưu diễn. Cô giành giải Mo cho "Nghệ sĩ trình diễn của năm". Cô cũng xuất hiện trong bộ phim Moulin Rouge! năm 2001 với vai "Cô tiên xanh".

Vào tháng 10 năm 2001, cô phát hành album phòng thu thứ 8 Fever, với những ảnh hưởng từ dòng nhạc disco kết hợp cùng các yếu tố của electropop và synthpop của thập niên 80. Album đạt ngôi quán quân tại Úc, Anh Quốc và rộng khắp châu Âu, với lượng doanh số trên toàn cầu đạt 8 triệu bản. Đĩa đơn đầu tiên trích từ album, "Can't Get You Out of My Head" là thành công lớn nhất trong sự nghiệp của cô, đạt vị trí đầu bảng tại hơn 40 quốc gia và doanh số vượt hơn 5 triệu bản. Cô đem về 4 giải ARIA, trong đó có giải "Thành tựu nổi bật nhất" và hai giải Brit cho "Nữ nghệ sĩ quốc tế xuất sắc nhất" và "Album quốc tế xuất sắc nhất". Sau khi được truyền thanh rộng khắp
tại Hoa Kỳ, hãng Capitol Records quyết định phát hành bài hát và toàn bộ album Fever tại quốc gia này vào năm 2002. Album mở đầu tại Billboard 200 ở vị trí thứ 3, trong khi "Can't Get You out of My Head" đạt đến vị trí thứ 7 tại Hot 100. Các đĩa đơn kế tiếp, "In Your Eyes", "Love at First Sight" và "Come into My World" đạt thành công trên toàn cầu, đồng thời đưa hình ảnh của Minogue đến gần hơn với thị trường âm nhạc Bắc Mỹ, chủ yếu là tại các hộp đêm. Theo sự thành công của album này, cô cũng tham gia lưu diễn tại Hoa Kỳ với đêm nhạc hội Jingle Ball. Tháng 4 năm 2002, Minogue mở màn cho chuyến lưu diễn được đầu tư lớn nhất trong sự nghiệp, KylieFever2002. Cũng trong năm đó, cô góp giọng trong bộ phim hoạt hình The Magic Roundabout được phát hành vào năm 2005 tại châu Âu. Vào năm 2003, cô nhận được một đề cử giải Grammy cho "Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất" với "Love at First Sight", và giành giải trong cùng một hạng mục vào năm kế tiếp cho "Come into My World".

Tháng 11 năm 2003, Minogue ra mắt album phòng thu thứ 9 Body Language cùng một đêm nhạc cố định mang tên Money Can't Buy, diễn ra tại Hammersmith Apollo ở Luân Đôn. Album thoát khỏi phong cách disco mà lấy cảm hứng từ nhiều nghệ sĩ thập niên 1980 như Scritti Politti, The Human League, Adam and the Ants và Prince, hòa trộn các yếu tố của hip hop. Doanh số album này thấp hơn mong đợi, sau thành công của Fever, dù đĩa đơn đầu tiên, "Slow" đạt hạng nhất tại Anh Quốc và Úc. Tại Hoa Kỳ, "Slow" giữ vị trí hạng nhất trên bảng xếp hạng hộp đêm và nhận đề cử giải Grammy trong hạng mục "Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất". Body Language bán được 43.000 bản trong tuần đầu và giảm mạnh vào tuần thứ hai. Vào tháng 11 năm 2004, Minogue phát hành album tuyển tập thứ hai mang tên Ultimate Kylie, bao gồm hai đĩa đơn mới "I Believe in You" và "Giving You Up".

Minogue bắt đầu mối quan hệ tình cảm với nam diễn viên người Pháp Olivier Martinez sau khi gặp gỡ tại lễ trao giải Grammy 2003. Họ chấm dứt vào tháng 12 năm 2007 nhưng vẫn còn là bạn bè của nhau. Minogue được báo cáo rất "buồn bã về những cáo buộc sai lầm [của giới truyền thông] về sự gian dối [của Martinez].

 2005–12: X, Aphrodite và The Abbey Road Sessions

Vào tháng 3 năm 2005, Minogue mở màn Showgirl: The Greatest Hits Tour. Sau khi trình bày tại châu Âu, cô trở về Melbourne, nơi cô được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú, buộc cô phải hủy chuyến lưu diễn. Cô hoàn thiện chuyến lưu diễn khi trở lại vào tháng 11 năm 2006 tại Sydney. Phần vũ đạo được thay đổi để phù hợp với tình trạng sức khỏe của cô, với khâu thay đổi trang phục lâu hơn và kéo dài phần giới thiệu giữa các tiết mục. Giới truyền thông cho rằng Minogue biểu diễn một cách mạnh mẽ, tờ Sydney Morning Herald mô tả đây là một "buổi biểu diễn công phu" và "giống như một chiến thắng".

Tháng 11 năm 2007, Minogue phát hành X, album phòng thu đánh dấu sự trở lại của cô. Phong cách electro của album được sản xuất và sáng tác bởi các cộng tác viên cũ như Guy Chambers, Dennis Cathy, Richard Stannard và những người mới như Bloodshy & Avant, Calvin Harris. X và đĩa đơn đầu tiên, "2 Hearts" lần lượt đạt ngôi quán quân tại Úc. Tại Anh Quốc, X ban đầu bán ra một cách chậm chạp nhưng sau cùng doanh số được cải thiện. Các đĩa đơn tiếp theo, "In My Arms" và "Wow", tiến đến top 10 UK Singles Chart. Tại hoa Kỳ, album giành đề cử cho "Album nhạc điện tử/dance xuất sắc nhất".

Là một phần trong chiến dịch quảng bá album, Minogue xuất hiện trong White Diamond, một bộ phim tài liệu ghi hình trong năm 2006 và 2007 lúc cô thực hiện Showgirl Homecoming Tour. Cô còn góp mặt trong The Kylie Show, bao gồm nhiều phần trình diễn ca nhạc và hài kịch với Mathew Horne, Dannii Minogue, Jason Donovan và Simon Cowell. Cô vào vai Astrid Peth trong tập phim Giáng Sinh "Voyage of the Damned" của loạt phim truyền hình Doctor Who năm 2007. Tập phim thu hút 13.31 triệu người xem, số liệu cao nhất của chương trình kể từ năm 1979.

Từ tháng 5 năm 2008, Minogue quảng bá cho X với tour diễn tại châu Âu, KylieX2008, được đầu tư tới 10 triệu bảng Anh. Chuyến lưu diễn được khen ngợi và là thành công thương mại. Sau đó, cô nhận huân chương Ordre des Arts et des Lettres của Pháp vào tháng 5, danh hiệu văn hóa cao nhất của nước Pháp. Vào tháng 7, cô chính thức được tặng huân chương Order of the British Empire từ Thái tử Charles. Cô còn thắng giải Brit cho "Nữ nghệ sĩ đơn ca quốc tế xuất sắc nhất". Vào tháng 9, cô trình diễn mở màn tại Atlantis, The Palm, một khu nghỉ mát độc quyền ở Dubai và từ tháng 11, cô tiếp tục mang KylieX2008 đến Nam Mỹ, châu Á và châu Úc. Tổng cộng, doanh thu của chương trình ước tính đạt 70 triệu đô-la Mỹ. Năm 2009, Minogue chủ trì lễ trao giải Brit với James Corden và Mathew Horne. Sau đó, cô mở màn tour For You, For Me tại Bắc Mỹ và xuất hiện trong bộ phim Ấn Độ Blue, nơi cô trình bày một bài hát của nhạc sĩ A. R. Rahman.

Tháng 7 năm 2010, Minogue phát hành album phòng thu thứ 11, Aphrodite. Trong album này, cô cộng tác cùng nhiều tác giả và nhà sản xuất mới, bao gồm Stuart Price, Calvin Harris, Jake Shears, Nerina Pallot, Pascal Gabriel, Lucas Secon, Keane's Tim Rice-Oxley và Kish Mauve. Album nhận nhiều phản hồi tích cực; Rob Sheffield từ Rolling Stone gọi đây là "tác phẩm hay nhất [của Minogue] từ Impossible Princess 1997." Aphrodite mở đầu ở ngôi quán quân tại Anh Quốc, đúng 22 năm kể từ ngày Minogue vươn đến ngôi vị số 1 lần đầu tiên tại quốc gia này. Đĩa đơn đầu tiên, "All the Lovers" là một thành công và trở thành đĩa đơn top 10 thứ 33 của cô tại Anh Quốc; các đĩa đơn còn lại, "Get Outta My Way", "Better than Today" và "Put Your Hands Up" không thể đạt thành công tương tự. Toàn bộ đĩa đơn từ album này đều dẫn đầu bảng xếp hạng US Billboard Hot Dance Club Songs.

Minogue thu âm bản song ca "Devotion" với ban nhạc synthpop Hurts, xuất hiện trong album Happiness của nhóm. Cô sau đó xuất hiện trong đĩa đơn quán quân US Hot Dance Club Charts, "Higher" cùng Taio Cruz. Cô trở thành nghệ sĩ đầu tiên trong lịch sử xếp hạng nhạc dance Mỹ nắm giữ 2 trong 3 thứ hạng đầu tiên. Vào năm 2010, cô phát hành đĩa mở rộng A Kylie Christmas, bao gồm các bản nhạc Giáng sinh trình bày lại–"Let It Snow" và "Santa Baby". Minogue mở màn Aphrodite: Les Folies Tour vào tháng 2 năm 2011, đi đến châu Âu, Bắc Mỹ, châu Á, Úc và châu Phi. Dàn dựng của chương trình dựa trên sự chào đời của nữ thần tình ái Aphrodite và lịch sử Hy Lạp, được các nhà phê bình đánh giá tích cực. Chương trình là một thành công thương mại, đạt 60 triệu đô-la Mỹ và lọt vào top 30 chuyến lưu diễn có doanh thu cao nhất năm.

Năm 2012, Minogue bắt đầu một chiến dịch ăn mừng 25 năm sự nghiệp ca hát, mang tên "K25". Chương trình bắt đầu bằng chuyến lưu diễn Anti Tour tại Anh và Úc, xuất hiện nhiều bài hát mặt B, những bản thu thử hiếm thấy trong danh mục âm nhạc của cô, thu về 2 triệu đô-la Mỹ từ 4 đêm diễn. Cô phát hành đĩa đơn "Timebomb" vào tháng 5, album tổng hợp The Best of Kylie Minogue vào tháng 6 và bộ đĩa K25 Time Capsule vào tháng 10. Cô trình bày tại nhiều sự kiện khắp thế giới, bao gồm Sydney Mardi Gras, Diamond Jubilee Concert của Nữ hoàng Elizabeth II, BBC Proms tại Công viên Luân Đôn 2012. Minogue phát hành album tổng hợp The Abbey Road Sessions vào tháng 10, gồm những phiên bản hòa âm cổ điển của những bài hát trước đây của cô. Album thu âm tại Abbey Road Studios, Luân Đôn, do Steve Anderson và Colin Elliot sản xuất. The album received favourable reviews from music critics and debuted at number-two in the United Kingdom. Album phát hành hai đĩa đơn, "Flower" và "On a Night Like This". Minogue trở lại diễn xuất trong phim độc lập Mỹ Jack & Diane và vai chính trong phim Pháp Holy Motors. Jack & Diane mở màn tại Liên hoan phim Tribeca vào ngày 20 tháng 4 năm 2012, trong khi Holy Motors tham gia tranh giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2012.

2013–nay: Kiss Me Once và Kylie Christmas
Tháng 1 năm 2013, Minogue chấm dứt với quản lý Terry Blamey, người giúp đỡ cô từ những ngày đầu ca hát. Tháng sau, cô ký kết một hợp đồng quản lý với Roc Nation. Vào tháng 9, cô xuất hiện trong đĩa đơn "Limpido" của Laura Pausini, đạt quán quân tại Ý và nhận một đề cử giải thưởng Âm nhạc Thế giới 2013 cho "Bài hát xuất sắc nhất thế giới". Cùng tháng đó, Minogue trở thành huấn luyện viên trong mùa thi thứ ba của cuộc thi tìm kiếm tài năng The Voice UK, cùng với will.i.am, Ricky Wilson và Sir Tom Jones. Chương trình mở màn với 9.35 triệu người xem ở Anh Quốc, trung bình 8.10 triệu người xem, một bước tiến lớn từ mùa hai. Các đánh giá đến Kylie trong chương trình đa số là tích cực, trước khi cô được chọn làm giám khảo cho mùa thứ ba của The Voice Australia.

Vào tháng 3 năm 2014, Minogue phát hành album phòng thu thứ 12 Kiss Me Once. Album này có nhiều sự hợp tác với Sia Furler, Mike Del Rio, Cutfather, Pharrell Williams, MNEK và Ariel Rechtshaid. Album đạt quán quân tại Úc và vị trí thứ hai tại Anh Quốc. Các đĩa đơn "Into the Blue" và "I Was Gonna Cancel" không thể lọt vào top 10 UK Singles Chart. Vào tháng 8, Minogue trình diễn một lượt 7 bài hát tại lễ bế mạc Commonwealth Games 2014, mặc một chiếc áo của Jean Paul Gaultier. Vào tháng 9, cô mở màn Kiss Me Once Tour.

Vào tháng 1 năm 2015, Minogue xuất hiện trong đĩa đơn "Right Here, Right Now" của Giorgio Moroder, là đĩa đơn quán quân thứ 12 của cô trên U.S. Dance Chart. Vào tháng 3, hợp đồng của Minogue với Parlophone Records kết thúc, khiến các sản phẩm âm nhạc tương lai của cô thuộc về Warner Music Group tại Úc và New Zealand. Trong tháng đó, cô cũng chấm dứt với Roc Nation "để kiểm soát sự nghiệp của mình tốt hơn."

Vào tháng 4, Minogue vào vai phóng viên Shauna trong hai tập phim truyền hình ABC Family, Young & Hungry. Minogue còn xuất hiện trong phim thảm họa San Andreas, phát hành vào tháng 5, với diễn xuất chính của Dwayne Johnson và Carla Gugino. Vào tháng 9 năm 2015, một đĩa mở rộng của cô cùng Fernando Garibay cùng Kylie + Garibay được ra mắt. Garibay và Giorgio Moroder là những nhà sản xuất của đĩa mở rộng. Vào tháng 11, Minogue là nghệ sĩ khách mời trong đĩa đơn "The Other Boys" cùng Nervo, Jake Shears và Nile Rodgers. Đây là đĩa đơn quán quân thứ 13 của cô tại U.S Dance Chart, giúp cô đứng thứ 8 trong danh sách những nghệ sĩ giành nhiều đĩa đơn đứng đầu nhất tại bảng xếp hạng này với Whitney Houston, Enrique Iglesias và Lady Gaga.

Tháng 12 năm 2015, Minogue là khách mời trong Desert Island Discs của BBC Radio 4. Cô chọn trình bày "Dancing Queen" của ABBA, "Purple Rain" của Prince và "Need You Tonight" của INXS. Minogue phát hành album Giáng sinh đầu tiên, Kylie Christmas vào tháng 12 năm 2015.

Phong cách nghệ thuật

Minogue nổi tiếng với chất giọng soprano nhẹ nhàng. Dara Hickey đánh giá Aphrodite là album mà cô "hát ở quãng giọng cao nhất." Theo Fiona MacDonald từ Madison, Kylie "chưa bao giờ ngần ngại đưa ra những quyết định nghệ thuật táo bạo nhưng đầy hoài nghi".

Trong âm nhạc, Minogue đã thể hiện nhiều thể loại nhạc pop và dance. Dù vậy, phong cách chủ đạo là nhạc disco đương đại. Những album phòng thu đầu tiên của cô với Stock, Aitken và Waterman mang các ảnh hưởng bubblegum pop nhiều hơn, với nhiều lời so sánh cô cùng Madonna. Chris True từ Allmusic cảm thấy Kylie mang những giai điệu "bubblegum standard cuối những năm 80 của Stock-Aitken-Waterman", dù khẳng định cô thể hiện nhiều tính cách hơn bất kỳ nghệ sĩ nào từ những năm 1980. Trong album phòng thu thứ 3, Rhythm of Love ông viết rằng "sáng tác đã mạnh mẽ hơn, phần sản xuất sôi động và giọng hát của Kylie dường như tự tin hơn." Vào thời gian này, "cô bắt đầu bỏ đi một Kylie dễ mến, bubblegum pop để chuyển sang hình ảnh trưởng thành và gợi cảm hơn." Chris True khẳng định mối quan hệ của cô với Michael Hutchence "khiến vẻ ngoài trong sáng trong 2 album đầu tiên dần đổ vỡ, không chỉ bởi cách mà giới truyền thông và người hâm mộ đối xử với cô, mà còn ở sự tiến triển trong âm nhạc."

Từ album thứ 6, Impossible Princess sáng tác và nội dung âm nhạc của Minogue bắt đầu thay đổi. Cô thường xuyên viết nhiều cụm từ, khám phá thể loại và ý nghĩa các câu từ. Cô từng viết lời bài hát trước đây, nhưng gọi chúng "an toàn, chỉ là những từ vần điệu một cách ngắn gọn và chỉ có thế". Album này mang thể loại âm nhạc khác biệt ở Minogue, kết hợp giữa dòng nhạc dance-pop và trip hop". Sal Cinquemani từ Slant Magazine phát biểu rằng album mang điểm tương đồng với Ray of Light của Madonna. Ông cho rằng cô lấy cảm hứng từ "cả phong trào Brit-pop và nhạc điện tử giữa những năm 90" và "Impossible Princess là tác phẩm của một nghệ sĩ sẵn sàng mạo hiểm". Album tiếp theo, Light Years mang "dòng nhạc dance-pop thuần khiết trong mở đầu của thế kỷ 21."Body Language khá khác biệt trong những lần thử nghiệm âm nhạc của cô, khi hòa trộn âm thanh một cách "thành công" với nhạc điện tử, dance, funk, disco, R&B và hip-hop. Tạp chí Q xếp album vào danh sách "Album hay nhất 2003". Album thứ 10 của Minogue, X trở về phong cách pop thường thấy của Minogue; giới phê bình cảm thấy album không đủ "tính nhất quán" và Chris True gọi những bài hát "dance-pop tính toán và lạnh lẽo." Dù vậy, ông cho rằng Aphrodite "thể hiện nhiều bài hát tình yêu ngọt ngào hay những bài ca dance hạnh phúc." Tim Sendra từ Allmusic cảm thấy album là "một trong những tác phẩm hay nhất của cô."

Hình tượng công chúng

Mong muốn được công nhận như là một nghệ sĩ thu âm thực thụ của Minogue bắt nguồn từ nhận thức cô "chưa làm hết sức" và chỉ là một ngôi sao nhạc pop chế tạo từ hình ảnh trên Neighbours. Minogue nhận xét về quan điểm này, "Nếu bạn là một phần của một hãng thu âm, tôi nghĩ có thể gọi bạn, một cách công bằng, chỉ là một sản phẩm chế tạo. Bạn là một sản phẩm và bán đi một sản phẩm khác. Như vậy không có nghĩa là bạn không tài năng hay không đưa ra những quyết định sáng tạo và quyết định bạn đang muốn đi đâu."

Vào năm 1993, Baz Luhrmann giới thiệu Minogue đến nhiếp ảnh gia Bert Stern, người nổi tiếng bởi những tác phẩm với Marilyn Monroe. Stern chụp ảnh cô tại Los Angeles và so sánh cô với Monroe, khen ngợi sự hòa trộn giữa mỏng manh và gợi cảm của Minogue. trong xuyên suốt sự nghiệp, Minogue chọn nhiều nhiếp ảnh gia tạo nên một "ngoại hình" mới cho cô. Kết quả là những tấm ảnh xuất hiện trong nhiều tạp chí, như The Face, Vogue và Vanity Fair, giúp gương mặt của Minogue được biết đến rộng rãi. Nhà tạo mẫu William Baker cho rằng đây là một trong những lý do cô nổi tiếng trong văn hóa đại chúng châu Âu hơn nhiều ca sĩ nhạc pop chỉ quan tâm đến vấn đề doanh số khác.

Đến năm 2000, Minogue được xem là người đạt đến sự nghiệp lâu dài hơn những gì giới phê bình nhận xét. Từ một cô gái hiền lành đến hình tượng phức tạp, với cá tính gợi cảm đã gây ấn tượng đến nhiều khán giả. Video âm nhạc "Spinning Around" khiến giới truyền thông gọi cô bằng cái tên "SexKylie" và tình dục trở thành yếu tố mạnh mẽ trong những video kế đến, giúp cô trở thành một biểu tượng gợi cảm; William Baker mô tả đây là một "con dao hai lưỡi", cho rằng "chúng ta luôn mặc định sử dụng vẻ ngoài gợi cảm là một công cụ phát triển con đường âm nhạc và bán đĩa nhạc. Nhưng giờ đây lại dần trở nên nguy hiểm khi lu mờ đi con người thật của cô: một ca sĩ nhạc pop." Cô xuất hiện trong danh sách "100 người phụ nữ gợi cảm nhất mọi thời đại" của tạp chí Men's Health.

Sau 20 năm trình diễn, Minogue được mô tả là "người tiên phong trong phong cách" thời trang và một "biểu tượng phong cách thường xuyên thay đổi chính mình". Cô nổi tiếng vì nhiều chuyến lưu diễn thành công và doanh số toàn cầu đạt 70 triệu đĩa nhạc. Tháng 3 năm 2010, các nhà nghiên cứu gọi Minogue là "người nổi tiếng quyền lực nhất tại Anh". Cuộc nghiên cứu cho thấy cách mà các nhà tiếp thị nhận dạng người nổi tiếng và nhãn hiệu quảng bá. Mark Husak, trưởng hãng Millward Brown tại Anh Quốc cho rằng "Kylie được chấp nhận rộng rãi là một người dân Anh Quốc. Mọi người biết, yêu thích và đưa ra nhiều thông tin tích cực xung quanh cô ấy". Vào năm 2011, tổng tài sản của Minogue được báo cáo vào khoảng 66 triệu đô-la Mỹ. Vào tháng 4 năm 2015, con số này tăng đến 55 triệu bảng Anh (khoảng 106.61 triệu đô-la Úc).

Minogue thường xuyên lấy cảm hứng và so sánh với Madonna trong xuyên suốt sự nghiệp. Nhà sản xuất Pete Waterman nhớ lại: "Cô ấy có ý định trở thành một Prince hay Madonna mới." Chuyến lưu diễn Rhythm of Love năm 1991 của Minogue bị giới phê bình đánh giá thấp vì nhiều điểm tương đồng với Blond Ambition World Tour của Madonna. Kathy McCabe trên The Telegraph chú ý rằng Minogue và Madonna có nhiều điểm tương đồng trong phong cách âm nhạc và thời trang, nhưng kết luận cả hai rất khác biệt, "Clip của Minogue có thể khiến vài người giật nảy nhưng cuộc tranh cãi về tôn giáo và chính trị của Madonna làm lu mờ bất kể nghệ sĩ nào trên hành tinh ...." Chính Minogue gọi Madonna là "niềm cảm hứng lớn với tôi về thế giới, nhạc pop và thời trang."

Minogue cũng là một biểu tượng nổi tiếng của cộng đồng người đồng tính. Cô từng phát biểu "Khán giả đồng tính luôn ở bên tôi từ những ngày đây... họ giống như đã nhận nuôi tôi." Minogue giải thích lần đầu tiên biết đến cộng đồng khán giả này vào năm 1988, khi nhiều drag queen đến trình diễn những bài hát của cô tại một quán rượu ở Sydney và Melbourne. Cô chia sẻ mình cảm thấy "vô cùng cảm động" khi có một "cộng đồng nhiệt thành" đến thế và giúp cô trình bày tại nhiều nhà hát dành riêng cho người đồng tính trên toàn cầu, cũng như tại Sydney Gay and Lesbian Mardi Gras năm 1994. Minogue sở hữu một trong những cộng đồng người đồng tính hâm mộ lớn nhất thế giới.

Vào tháng 1 năm 2007, Madame Tussauds tại Luân Đôn khánh thành bức tượng sáp thứ tư của Minogue; chỉ duy nhất nữ hoàng Elizabeth II có nhiều bức tượng hơn thế. Trong tuần đó, dấu vân tay của cô được bổ sung vào "Quảng trường Danh vọng" của Wembley Arena. Ngày 23 tháng 11 năm 2007, một bức tượng đồng của Minogue được trưng bày cố định tại Melbourne Docklands.

Từ thiện

Năm 1989, cô tham gia thu "Do They Know It's Christmas?" cùng tập thể Band Aid II để giúp gây quỹ. Vào năm 2010, cô tiếp tục hợp tác với nhiều nghệ sĩ thu âm một phiên bản của ca khúc "Everybody Hurts". Đĩa đơn này gây quỹ giúp đỡ cứu trợ sau trận động đất 2010 ở Haiti, với lợi nhuận thuộc về quỹ Helping Haiti của Disasters Emergency Committee. Trong chuyến lưu diễn Aphrodite World Tour, trận động đất và sóng thần ập đến Tōhoku vào 2011. Cô khẳng định vẫn trình diễn tại đó, "Tại sao tôi phải hủy lịch diễn? Tôi đã suy nghĩ rất kỹ và điều này thật không dễ quyết định chút nào." Tại đó, cô và Thủ tướng Úc Julia Gillard là những khách mời đặc biệt tại buổi quyên góp hỗ trợ sau cuộc thiên tai.

Vào năm 2008, Minogue ủng hộ chiến dịch gây quỹ giúp đỡ trẻ em bị bạo hành, đến quỹ từ thiện ChildLine và Hiệp hội ngăn chặn ức hiếp trẻ em. Có khoảng 93 triệu đô-la Mỹ được quyên góp. Cô phát biểu: "Để có can đảm kể cho một ai đó khi mình bị bạo hành là một trong những quyết định khó khăn nhất của một đứa trẻ." Vào năm 2010 và 2012, cô ủng hộ Gala phòng chống AIDS của American Foundation for Aids Research (Amfar). Vào năm 2010, cô tổ chức một chiến dịch về ung thu vú lần đầu tiên, chụp ảnh cùng logo đặc biệt của Fashion Targets Breast Cancer cùng nhiếp ảnh gia Mario Testino.

Sức khỏe

Minogue được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú khi 36 tuổi vào ngày 17 tháng 5 năm 2005, buộc phải hoãn chuyến lưu diễn Showgirl: The Greatest Hits Tour và sự có mặt của cô tại Glastonbury Festival. Thời gian nằm viện và điều trị của cô ở Melbourne khiến giới truyền thông bùng nổ mạnh mẽ, đặc biệt là tại Úc, nơi thủ tướng John Howard lên tiếng ủng hộ Minogue. Cũng như giới tiện truyền thông, người hâm mộ của cô bắt đầu tập hợp bên ngoài dinh thự Victorian tại Melbourne. Steve Bracks cảnh báo mọi hành động xâm phạm sự riêng tư của gia đình Minogue do các paparazzi đều không được pháp luật Úc tha thứ. Phát biểu này của Bracks trở thành câu nói tiêu biểu trong việc chỉ trích các paparazzi.

Minogue trải qua cuộc phẫu thuật vào ngày 21 tháng 5 năm 2005 tại bệnh viện Cabrini ở Malvern và xạ trị sau đó không lâu. Vào ngày 8 tháng 7 năm 2005, cô lần đầu tiên xuất hiện sau cuộc phẫu thuật khi đến thăm làng trẻ em ung thư tại bệnh viện Royal Children của thành phố Melbourne. Cô trở lại Pháp để bắt đầu xạ trị ở Institut Gustave-Roussy, Villejuif, gần Paris. Vào tháng 12 năm 2005, Minogue phát hành đĩa đơn kỹ thuật số "Over the Rainbow", một bản thu âm trực tiếp từ Showgirl Tour. Quyển sách dành cho trẻ em của cô, The Showgirl Princess, được viết trong thời gian nghỉ dưỡng, được xuất bản tháng 10 năm 2006, và dòng nước hoa "Darling" lên kệ vào tháng 11. Xuất hiện trên chương trình The Ellen DeGeneres Show tại Mỹ, Minogue nói bệnh ung thư của cô đã từng bị chẩn đoán nhầm và: "Một người nào đó trong trang phục trắng và dùng những dụng cụ y tế thì không phải lúc nào cũng đúng, nhưng sau đó cô cũng tỏ lòng kính trọng của mình với các bác sĩ. Minogue gây nên nhiều ảnh hưởng khi công bố quá trình chẩn đoán và điều trị ung thư của mình; vào tháng 5 năm 2008, Thủ tướng Văn hóa Pháp Christine Albanel phát biểu "Các bác sĩ ngày nay còn đề cập đến 'hiệu ứng Kylie' để ủng hộ những phụ nữ trẻ đến kiểm tra định kỳ."

Di sản
Vào tháng 2 năm 2012, VH1 xếp Minogue ở vị trí thứ 47 trong danh sách "100 người phụ nữ vĩ đại nhất trong âm nhạc" và hạng 49 trong "50 người phụ nữ vĩ đại nhất kỷ nguyên video". The Official Chart Company thông báo cô là ca sĩ bán chạy thứ 12 tại Vương quốc liên hiệp Anh và là nữ nghệ sĩ bán chạy thứ 3, với doanh số 10.1 triệu đĩa. Theo British Phonographic Industry (BPI), Minogue được chứng nhận 27 lần từ tất cả các album phòng thu và đĩa đơn. Vào tháng 1 năm 2011, Kỷ lục Guinness thế giới chứng nhận Kylie là nghệ sĩ có nhiều thập niên liên tiếp có album đạt top 5 nhất. Năm 2008, cô là nữ nghệ sĩ đầu tiên nhận giải Music Industry Trust, công nhận 20 năm sự nghiệp ca hát và được vinh danh là "một biểu tượng nhạc pop và phong cách". Minogue còn là nghệ sĩ đầu tiên trong lịch sử xếp hạng nhạc dance Mỹ nắm giữ 2 trong 3 thứ hạng đầu tiên. Cô đã bán hơn 70 triệu đĩa thu âm trên toàn cầu.

 Danh sách đĩa nhạc

 Kylie (1988)
 Enjoy Yourself (1989)
 Rhythm of Love (1990)
 Let's Get to It (1991)
 Kylie Minogue (1994)
 Impossible Princess (1997)
 Light Years (2000)
 Fever (2001)
 Body Language (2003)
 X (2007)
 Aphrodite (2010)
 Kiss Me Once (2014)
 Kylie Christmas'' (2015)

Chuyến lưu diễn

 Disco in Dream (1989)
 Enjoy Yourself Tour (1990)
 Rhythm of Love Tour (1991)
 Let's Get to It Tour (1991)
 Intimate and Live (1998)
 On a Night Like This (2001)
 KylieFever2002 (2002)
 Showgirl: The Greatest Hits Tour (2005)
 Showgirl: The Homecoming Tour (2006–07)
 KylieX2008 (2008–09)
 For You, For Me (2009)
 Aphrodite World Tour (2011)
 Anti Tour (2012)
 Kiss Me Once Tour (2014–15)
 Kylie Summer 2015 (2015)

Sự nghiệp điện ảnh

Tham khảo
Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Kylie Minogue trên Twitter

Sinh năm 1968

Ca sĩ nhạc pop
Người đoạt giải BRIT
Người đoạt giải Grammy
Người Melbourne
Ca sĩ nhạc pop người Úc
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải Ivor Novello
Nhạc sĩ nhạc synthpop
Nghệ sĩ của Capitol Records
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Người khỏi bệnh ung thư vú
Nghệ sĩ của Parlophone
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ ca sĩ thế kỷ 20


title: Sơn ca giọng đều

text:
Sơn ca giọng đều (tên khoa học Mirafra passerina) là một loài chim thuộc họ Sơn ca.

Phân bố
Loài chim này phân bố khá rộng, trên địa khắp sáu quốc gia châu Phi: Angola, Botswana, Namibia, Nam Phi, Zambia và Zimbabwe. Diện tích phân bố trên toàn cầu ước đạt 1.400.000 km².

Môi trường sống
Môi trường sống tự nhiên của loài sơn ca này là các savan khô và các trảng cỏ vùng thấp, khô, cận nhiệt hoặc nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

  Database entry includes justification for why this species is of Least Concern.

P
Chim Nam châu Phi
Động vật được mô tả năm 1926


title: Coelioxys obtusispina

text:
Coelioxys obtusispina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Thomson mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1872


title: Zorochros capillatus

text:
Zorochros capillatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Kris Allen

text:
Kristopher Neil Allen (sinh 21 tháng 6 năm 1985) là một ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ từ Conway, Arkansas và quán quân American Idol mùa thứ 8. Trước American Idol, anh đã tự phát hành album năm 2007 mang tên Brand New Shoes.

Tiểu sử

Thuở thiếu thời
Kris sinh ra ở Jacksonville, Arkansas, là anh cả trong gia đình có 2 anh em. Anh của Kris, Daniel, là huấn luyện viên đội cổ vũ. Anh từng là trợ lý đạo diễn âm nhạc trong nhà thờ new life ở Conway, Arkansas, và Little Rock, Arkansas. Kris tham gia vào công việc truyền giáo quanh thế giới, bao gồm Burma, Morocco, Mozambique, South Africa, Spain, và Thái Lan.

Năng khiếu âm nhạc của Kris có từ nhỏ. Anh bắt đầu chơi violin ở trường tiểu học và tiếp tục chơi nhạc cụ này ở Mills University Studies High School. Kris tự học guitar và chơi được piano lúc 13 tuổi. Người đã ảnh hưởng đến âm nhạc của anh là the Beatles, Jamie Cullum, Jason Mraz, John Mayer and Michael Jackson. Kris diễn ta quyết định của mình khi đến thử giọng cho American Idol là "last hurrah" trước khi từ bỏ sự nghiệp ca hát.

Học tập
Hết trung học, Kris chuyển đến Conway, Arkansas, để học tiếp University of Central Arkansas, khi anh đã là một sinh viên chuyên ngành kinh doanh và là một thành viên của Chi Alpha campus ministries. Chẳng bao lâu sau anh đến với âm nhạc, biểu diễn ở những quán bar địa phương để kiếm sống và làm nhân viên bán giày để kiếm sống. Kris đã định quay lại cao đẳng để học tiếp và "tìm kiếm một công việc thật sự", nhưng thay vào đó anh lại đi thử giọng cho American Idol với Daniel và một người bạn là Cale Mills.

Đời tư

Kris lấy người bạn gái đã quen 7 năm, Katherine "Katy" O'Connell, vào ngày 26/09/2008.

American Idol

Kris Allen tham gia cuộc thi thần tượng âm nhạc Mỹ 2009 bằng ca khúc A Song for You, chàng ca sĩ điển trai, tốt bụng, đáng mến này với giọng hát vô cùng ấn tượng, nồng nàn, mạnh mẽ, đầy cảm xúc đã nhanh chóng chiếm được tình cảm của ban giám khảo và khán giả, đặc biệt là các khán giả nữ, Kara DioGuardi nói "Các cô gái thích anh", Simon Cowell cũng thấy như vậy.

Dễ dàng lọt tới Top 36 của cuộc thi thần tượng âm nhạc Mỹ 2009, sau đó với ca khúc Man in the Mirror của Michael Jackson, Kris Allen đã lọt tới Top 13 của cuộc thi này rồi anh tiếp tục "ghi dấu" bằng những ca khúc như: She Works Hard for the Money, The Way You Look Tonight, Apologize, What's Going On… và trở thành người bước lên bục cao nhất của cuộc thi thần tượng âm nhạc Mỹ.
Không quá nổi bật và như một "chú ngựa ô" bền bỉ, Allen đã sải những bước dài vững chắc trong những vòng đấu cuối cùng. Kara DioGuardi nói anh là 1 "dark horse" (1 đối thủ đáng gờm). Các đối thủ của anh không ai nhận ra được sự nguy hiểm của chàng trai khiêm tốn và điềm đạm này cho đến khi quá muộn.

Kris càng lúc càng hoàn thiện trong suốt mùa giải. Không chỉ chinh phục giám khảo, anh còn được khán giả ưu ái nhờ vào giọng ca mượt mà, đầy cảm xúc, khả năng biến tấu các ca khúc một cách sáng tạo, khả năng chơi piano, guitar cùng với thái độ khiêm tốn và ngoại hình sáng sủa.

Một con số kỷ lục gần 100 triệu người đã tham gia bình chọn cho đêm chung kết cuối cùng. Như các thần tượng của những mùa giải trước, ngôi vị quán quân của cuộc thi đã mang về cho Kris một bản hợp đồng thu âm giá trị 1 triệu USD, cũng như rất nhiều thuận lợi về con đường phát triển sự nghiệp âm nhạc đang trải thảm chờ anh ở phía trước. Là một người rất khiêm tốn, Kris Allen nói: "Tôi biết có nhiều người tài giỏi hơn tôi…"

Kris Allen không thể tin vào tai mình khi nghe MC tuyên bố anh đã trở thành Thần tượng âm nhạc Mỹ. Kris Allen nói: " Adam xứng đáng nhận giải này.Tôi xin lỗi, tôi không biết mình đang cảm thấy như thế nào, mọi chuyện dường như thật điên rồ".

Khi tuyên bố kết quả bình chọn của khán giả, người dẫn chương trình Ryan Seacrest nhận xét: "Kẻ yếu thế hơn đã trở thành chú ngựa ô lật ngược tình thế trên đường đua và giành được danh hiệu American Idol".

Sự nghiệp âm nhạc

Brand New Shoes
Vào năm 2007, Allen đã viết và tự xuất bản album mang tên Brand New Shoes với những người bạn cùng trường đại học.

Các bài hát

Nhạc công
 Kris Allen - Giọng hát / Guitar / Piano
 Michael Holmes - Trống
 Chase Erwin - Guitar Bass

Kris Allen (2009-nay)

Album Kris Allen phát hành ngày 17 tháng 11 năm 2009 (23/11/2009 ở New Zealand) Album gồm 12 bài hát.Anh đồng sáng tác phần lớn các bài hát trong album, một điều hiếm thấy ở các "idol" khác.Album bán hơn 80,000 đĩa vào tuần đầu tiên, xếp thứ 11 trên Billboard 200 và đến nay bán ra khoảng 270,000 bản. Bài "Before we come undone" được hát ở American Idol season 9.

 Thank You Camellia (2012)
 Horizons (2014)
 Letting You In (2016)
 Somethin' About Christmas (2016)

Danh sách đĩa hát

Album phòng thu

Album số
Album này được xếp hạng theo lượng download hợp pháp.

Singles

Đĩa đơn số
Những bài hát này được xếp hạng theo lượng download hợp pháp.

Music video

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của American Idol (của Fox Interactive Media)
 Trang chính thức của Kris Allen
 Kris Allen trên yeuamnhac.com

Sinh năm 1985
Nam ca sĩ Mỹ
Quán quân American Idol
Nhân vật còn sống
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Nghệ sĩ của 19 Recordings
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc pop rock Mỹ
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nghệ sĩ của RCA Records
Nghệ sĩ dương cầm pop Mỹ
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 21
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Mỹ
Nghệ sĩ của Jive Records


title: Astele rubiginosa

text:
Astele rubiginosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 To Encyclopedia of Life
 To World Register of Marine Species

R
Động vật được mô tả năm 1846


title: Melanotus bartolozzii

text:
Melanotus bartolozzii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Quận Spokane, Washington

text:
Quận Spokane là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington


title: Augochlora laevipyga

text:
Augochlora laevipyga là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Kirby mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1890


title: Hexatoma tenuis

text:
Hexatoma tenuis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Agabus charon

text:
Agabus charon là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wickham miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Laetana opulenta

text:
Laetana opulenta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Peringuey miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Laetana


title: Bellengreville, Seine-Maritime

text:
Bellengreville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Bellengreville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Trần Văn Danh

text:
Trần Văn Danh (1923–2003) bí danh Ba Trần, tên thật là Trần Văn Bá, Thiếu tướng, Thứ trưởng Bộ Điện lực Việt Nam, Anh hùng Lao động (1990), Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2022), Trưởng ban chỉ đạo xây dựng công trình thủy điện Trị An.

Quê quán
Ông sinh năm 1923 quê ở Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh, là con vợ thứ của một cán bộ Việt Minh, họ Trần là họ của mẹ.

Hoạt động chính trị và quân sự

Năm 16 tuổi, Trần Văn Bá thi đậu vào trường Bá Nghệ – Sài Gòn (nay là trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng).

Tháng 7 năm 1945, Trần Văn Bá tham gia tổ chức Thanh niên Cứu quốc. Cách mạng tháng Tám, Trần Văn Bá cùng lực lượng Thanh niên Cứu quốc tham gia cướp chính quyền ở Hóc Môn.

Pháp quay trở lại xâm lược miền Nam Việt Nam, Trần Văn Bá gia nhập Đội trinh sát của khu 7.

Khi kết nạp làm đảng viên Đảng Cộng sản, Trần Văn Bá xin đổi tên thành Trần Văn Danh (bí danh Ba Trần).

Năm 1949 Ba Trần được đề bạt làm Tham mưu phó kiêm Trưởng ban quân báo liên tỉnh Thủ – Biên.

Năm 1954, Ba Trần đã trở thành Phó Chính ủy kiêm Bí thư Trung đoàn ủy của một đơn vị bộ đội nổi tiếng với những chiến công đánh Pháp ở miền Đông Nam Bộ: Trung đoàn 556.

Nhưng cũng vào thời điểm này thì có lệnh "đình chiến" và Ba Trần được lệnh tập kết ra Bắc.

Ở miền Bắc, Ba Trần học tình báo.

Cuối năm 1960, Ba Trần vượt Trường Sơn về Nam chiến đấu. Năm 1961 được phân công làm Phó tham mưu trưởng Bộ chỉ huy Quân sự Miền kiêm Trưởng ban tình báo chiến lược trực thuộc Ban Quân sự Miền do Trần Văn Quang làm Trưởng ban.

Hiệp định Paris được ký kết tháng 3 năm 1973 đại diện cho Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Trại Davis khu vực sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là trung tướng Trần Văn Trà, Trưởng đoàn và các phó trưởng đoàn gồm đại tá Võ Đông Giang, đại tá Đặng Văn Thu (Đoàn Huyện), đại tá Trần Quốc Minh (chính là Ba Trần, Phó trưởng đoàn kiêm Trưởng tiểu ban hai bên) cùng các ủy viên như Nguyễn Văn Sĩ, Nguyễn Văn Hoàn, Dương Đình Thảo, Nguyễn Văn Tòng, Nguyễn Văn Tư...

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, Ba Trần có nhiệm vụ chỉ huy lực lượng đặc công, biệt động bí mật chiếm giữ trước và bảo vệ an toàn 16 cây cầu dẫn vào Sài Gòn để mở đường cho đại quân miền Bắc tiến vào trung tâm thành phố và ngăn chặn không cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa phá hoại những mục tiêu quan trọng như: Đài phát thanh, kho xăng, nhà máy điện, nhà máy cấp nước, kho tàng, hồ sơ lưu trữ.

Các chiến sĩ tình báo, đặc công, biệt động thành dưới sự chỉ huy của Ba Trần đã chiếm và bảo vệ cầu Rạch Chiếc, Sài Gòn, Bình Lợi, Bình Triệu, Bình Điền... trước giờ giải phóng Sài Gòn để quân chủ lực tiến vào.

Gần một giờ đêm 30 tháng 4 năm 1975, ngay giữa Sài Gòn vừa giải phóng, Phạm Hùng – Bí thư Trung ương Cục miền Nam đã công bố quyết định của Đảng và Nhà nước trong trường hợp đặc biệt: Phong Trần Văn Danh hàm Thiếu tướng, nhận nhiệm vụ Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản thành phố về an ninh quốc phòng kiêm Tư lệnh Bộ Tư lệnh thành phố Sài Gòn – Gia Định.

Hoạt động xây dựng chính quyền

Năm 1978, ông được giao nhiệm vụ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong lúc phân loại hồ sơ của chính quyền Sài Gòn cũ để lại, tình cờ ông phát hiện sơ đồ thiết kế công trình thủy điện Trị An trên sông Đồng Nai và nhiều công trình thủy điện khác. Tại Hội nghị Thành ủy, ông mạnh dạn trình bày luận điểm của mình về việc khảo sát xây dựng công trình thủy điện Trị An. Võ Văn Kiệt – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy ủng hộ.

Ba Trần là người trực tiếp chỉ đạo công trình quan trọng này trên cương vị mới Thứ trưởng Bộ Điện lực, kiêm Trưởng ban chỉ đạo xây dựng công trình thủy điện Trị An.

Năm 1990, Trần Văn Danh được Nhà nước Việt Nam trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.

Năm 1975, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Nhận xét
 Võ Văn Kiệt – Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đã nói về ông "Là người chỉ huy cương nghị, tổ chức và xây dựng thắng lợi công trình thủy điện Trị An lịch sử".
 Đại tướng Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lê Đức Anh viết trong thư chúc mừng: "Đồng chí Ba Danh là người tận tình phục vụ Tổ quốc, có tài năng trong đánh giặc, có tài năng trong xây dựng Tổ quốc XHCN...".

Câu nói hay
Khi được hỏi: "Với Thiếu tướng, có khi nào gặp phải sự thất bại không?", tướng Trần Văn Danh đáp: "Sao lại không! Tôi không bao giờ tán thành chuyện trăm trận trăm thắng cả. Bởi có thất bại mới có thành công. Và không ít lần chính tôi phải ôm đầu máu, cõng thương binh rút lui về".

Tặng thưởng
Ông được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng nhiều Huân chương như:
Huân chương Quân công hạng Nhất,
Huân chương Lao động hạng Nhất,
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất,
Huân chương Độc lập hạng Nhất…

Xem thêm
 Người được phong hàm Thiếu tướng ngay trong đêm 30/4/1975
Anh hùng đất Đồng Nai Trần Văn Danh

Chú thích

Tham khảo

Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thứ trưởng Việt Nam
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Người Sài Gòn
Bộ Chỉ huy quân sự Thành phố Hồ Chí Minh
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1970


title: Cerithiopsis hero

text:
Cerithiopsis hero là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được Paul Bartsch mô tả năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 1911


title: Celina intacta

text:
Celina intacta là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Celina


title: Vitellariopsis

text:
Vitellariopsis là một chi thực vật thuộc họ Sapotaceae, được miêu tả năm 1915. Chi này là bản địa miền nam và miền đông châu Phi.

Các loài
Chi này có các loài sau:
 Vitellariopsis cuneata (Engl.) Aubrév., 1963
 Vitellariopsis dispar (N.E.Br.) Aubrév., 1963
 Vitellariopsis ferruginea Kupicha, 1978
 Vitellariopsis kirkii (Baker) Dubard, 1915
 Vitellariopsis marginata (N.E.Br.) Aubrév., 1963 (đồng nghĩa: Vitellariopsis sylvestris (S.Moore) Aubrév., 1963).

Tham khảo

Thực vật châu Phi


title: Người Chu Ru

text:
Người Chu Ru là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam . Người Chu Ru cư trú chủ yếu ở Lâm Đồng.

Người Chu Ru đa số nói tiếng Chu Ru, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo. Người Chu Ru thuộc nhóm chủng tộc Austronesia.

Dân số, địa bàn cư trú
Dân số người Chu Ru theo điều tra dân số ngày 1 tháng 4 năm 2019 có 23.242 người . Điều tra năm 1999 có 14.978 nhân khẩu  của Việt Nam, với tỷ lệ nam giới là 48,5% và nữ giới là 51,5%.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Chu Ru ở Việt Nam có dân số 19.314 người, cư trú tại 27 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Chu Ru cư trú tập trung tại các tỉnh:
Lâm Đồng (18.631 người, chiếm 96,5% tổng số người Chu Ru tại Việt Nam),
Ninh Thuận (521 người),
Thành phố Hồ Chí Minh (58 người)

Tại Lâm Đồng, người Chu Ru sống rải rác ở các xã Đà Loan, Ninh Loan, Tà Hine và Tà Năng huyện Đức Trọng. Tại các xã Phan Sơn và Phan Lâm huyện Bắc Bình thuộc tỉnh Bình Thuận cũng có vài trăm người Chu Ru sinh sống.

Ngôn ngữ, chữ viết
Người Chu Ru đa số nói tiếng Chu Ru, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo. Tuy nhiên, do cư trú lân cận với người Cơ Ho, nên một bộ phận dân tộc Chu Ru cũng nói tiếng Cơ Ho, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer.

Trước đây người Chu Ru không có chữ viết cho tiếng nói của mình. Thời Pháp thuộc, đã lưu hành một loại chữ viết do phiên âm tiếng nói của dân tộc này. Do địa bàn cư trú tương đối thuận tiện cho việc tiếp xúc với các dân tộc ở vùng đồng bằng như người Kinh, người Chăm nên có nhiều người Chu Ru biết nói tiếng phổ thông và chữ quốc ngữ, nhất là thế hệ trẻ.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, vùng dân tộc Chu Ru là một trong những vùng có phong trào thanh toán nạn mù chữ sớm nhất trong toàn tỉnh. Hiện nay, Chu Ru đã trở thành tên gọi chính thức của dân tộc này. Chu Ru còn được gọi là Chru có nghĩa là "xâm đất", ám chỉ những người mới di cư đến vùng đất mới. Ngoài ra, họ còn được các dân tộc lân cận gọi bằng những tên như: Ca-do, Kơ-du, P'nông-Chăm. Rất có thể, người Chu Ru và người Chăm xưa kia có chung một nguồn gốc.

Tiếng Chu Ru và tiếng Chăm, đều thuộc nhóm ngôn ngữ Malay-Polynesia. Nếu so sánh về mặt ngữ pháp, ngữ âm và những từ vựng cơ bản của hai ngôn ngữ đó, người ta thấy mối quan hệ hết sức gần gũi (Nếu so sánh tỷ lệ quan hệ ngôn ngữ Chu Ru và Chăm. Về nhân chủng học, người Chu Ru và người Chăm cũng có những đặc điểm chung, đều thuộc nhóm chủng tộc Austronesia.. Về tín ngưỡng cổ truyền và văn học dân gian, người ta càng thấy rõ hơn mối quan hệ thân thuộc đó. Theo số đông các cụ già người Chu Ru ở Lâm Đồng, thì trước đây, họ vốn là một nhóm con cháu của người Chăm, đã từng sinh sống ở vùng duyên hải Trung Bộ. Nhưng vì lý do lịch sử nào đó, (người Kinh xâm chiếm) khiến cho một số người phải rời bỏ quê hương để tìm nơi đất mới. Những người di dần dấu tích ấy đã tự đặt cho mình tên gọi Chư Rư. Chính họ là những người đã mang theo nghề làm ruộng và làm gốm đến những địa bàn cư trú chủ yếu hiện nay của họ thuộc huyện Đơn Dương. Tại những nơi này, vẫn lưu tồn nhiều địa danh chứng tỏ điều đó.

Kinh tế
Người Chu Ru là một dân tộc đã định canh định cư và làm ruộng từ lâu đời. Nghề trồng trọt chiếm vị trí hàng đầu trong đời sống kinh tế và lúa là cây lương thực chủ yếu. Ngoài ra họ còn trồng ngô, khoai, sắn và một số loại rau, đậu trên rẫy hoặc trong vườn.

Ruộng (hama) trước đây thường chỉ làm một mùa, và có thể tạm chia làm hai loại: ruộng sâu hoặc ruộng sình (hama-gluh) và ruộng khô (hanha - khác). Do tính chất và điều kiện địa lý của từng loại ruộng ở từng vùng, có những đặc điểm khác nhau nên kỹ thuật canh tác cũng có những nét riêng.

Đối với ruộng bình thường được dùng phương pháp "thủy nậu". Người ta cho trâu quần để đất thật nhuyễn rồi gieo hạt. Đối với các loại ruộng đất khác, thì sau khi thu hoạch một thời gian, người ta tiến hành cày vỡ, bừa, cày trở, bừa lần thứ hai và kết hợp với việc bang đất cho bằng, rồi sạ giống... Nông cụ cổ truyền còn rất thô sơ như: cày, bừa, cái bang đất đều bằng gỗ.Đến nay, họ đã có lưỡi cày bằng sắt và đo 2 trâu kéo.

Tuy nhiên lối canh tác cổ truyền của người Chu Ru cũng có nhiều kinh nghiệm nhất là về làm thủy lợi nhỏ, và điều tiết lượng nước trong từng thời kỳ sinh trưởng của cây lúa...

Người Chu Ru thường làm những mương phai và những đê đập để dẫn nước từ sông, suối vào ruộng. Việc làm thủy lợi thường phải huy động nhân lực cả dân làng, nên mỗi làng (plơi, plei) thường có một người chuyên trách, gọi là "Trưởng thủ" (pô Ea nay bơ nuar bơ nữ).

Để phụ vào một vụ lúa nước, người Chu Ru làm thêm nương rẫy và vườn. Tuy diện tích không nhiều song nhà nào cũng có Trên rẫy (apuh) thường được trồng xen các loại cây lương thực và thực phẩm khác như: ngô, khoai, lạc, bí đỏ và một số loại rau...

Người Chu Ru cũng chăn nuôi trâu, bò, heo, dê, ngựa và nhiều loại gia cầm như gà, vịt, ngan, ngỗng v.v. Trâu, bò thường dùng làm sức kéo trong nông nghiệp, ngựa dùng làm phương tiện chuyên chở cho những chuyến đi xa hầu trao đổi hàng hóa với các dân tộc láng giềng. Trong các loại gia súc lớn, trâu được nuôi nhiều hơn cả. Ngoài việc dùng làm sức kéo, trâu còn dùng trong các lễ nghi, tín ngưỡng cổ truyền, cưới xin hoặc dùng làm vật ngang giá để mua bán, trao đổi...

Kết hợp với kinh tế sản xuất, săn bắn (amal) là một hoạt động thường xuyên trong đời sống người Chu Ru tuy nó không còn là một nguồn sống quan trọng. Săn bắn thường kết hợp chặt chẽ với khâu sản xuất nông nghiệp để chống các loại thú rừng phá hoại mùa màng. Nó không những là một nguồn lợi, nguồn cung cấp thực phẩm mà còn là một thú vui của mọi thành viên nam giới trong làng. Tuy chưa có những người chuyên sống về nghề săn bắn, nhưng người đàn ông nào cũng biết đi săn, gia đình nào cũng có lao (tă) và nỏ (sơ ráo). Họ cũng là những người có nhiều kinh nghiệm làm tên thuốc độc. Trước đây, nhiều làng thường tổ chức săn tập thể. Cùng với việc săn bắn, họ còn làm nhiều loại bẫy khác nhau để bắt cầy, cáo, gà rừng...

Đánh cá cũng là một nghề phụ gia đình tương đối phổ biến ở những khu vực ven sông Đa Nhim và các khe suối khác trong rừng. Hầu như các thành viên nam giới trong làng đều biết đánh bắt cá. Họ còn lấy một loại vỏ cây, lá cây có độc tố để thuốc cá. Phương pháp này tuy bắt được nhiều cá nhưng ảnh hưởng không tốt đến môi trường sống của sinh vật và nguồn tôm cá trong tương lai.

Hái lượm vẫn còn là một nguồn cung cấp thức ăn hàng ngày cho người Chu Ru. Người ta thường hái các loại rau rừng, măng và một số hoa quả dại, đào các loại thân củ như củ chụp, củ mài để ăn thay cơm hoặc kiếm các loại lâm sản như: mộc nhĩ, nấm hương, mật ong... Những thứ đó, một phần để dùng, nhưng chủ yếu là bán hoặc trao đổi với các dân tộc khác.

Những sản phẩm thủ công chủ yếu như đồ dùng gia đình bằng mây tre và các công cụ tự rèn như: liềm, cuốc, nạo cỏ phục vụ cho sản xuất và đời sống hàng ngày. Đặc biệt nghề làm gốm, một nghề thủ công truyền thống của người Chu Ru. Những làng như: Krang gõ, Krang chớ..., là những làng nổi tiếng về nghề gốm cổ truyền. Tuy nhiên, kỹ thuật hãy còn rất thô sơ. Tất cả mọi người đều có thể tham gia vào công việc làm gốm ở nhiều khâu như: đào đất, nhào đất... Riêng việc nặn, nung, sửa gốm..., là những khâu cần đến sự khéo léo bằng chân tay, do phụ nữ đảm nhiệm.

Nghề dệt ở đây không phát triển, vì vậy hầu hết mọi bộ đồ trong y phục cổ truyền như: áo, khố, váy..., đều phải mua hoặc trao đổi với các dân tộc láng giềng như người Chăm, người Cơ Ho, người Mạ,...

Nhìn chung, nền kinh tế cổ truyền của người Chu Ru là một nền kinh tế mang tính chất tự cấp, tự túc, bó hẹp trong từng gia đình, dòng họ và làng buôn truyền thống.

Văn hóa-xã hội
Xã hội cổ truyền Chu ru dựa trên cơ sở làng (plei). Phạm vi của làng là một khoảng đất rộng ba, bốn km², gồm: thổ cư, đất trồng trọt, các công trình thủy lợi cùng với rừng núi, sông suối..., có ranh giới tự nhiên như con sông, dòng suối hoặc quả đồi, do các chủ làng (pô plei nay pô plơi) quy ước với nhau và được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Rừng, núi, sông, suối thuộc quyền sở hữu công cộng của làng, ai cũng có quyền săn bắn, đánh cá trong khu vực đó. Nhưng thổ cư, ruộng đất ở đây đã dần dần chuyển thành tài sản tư hữu của từng dòng họ, gia đình lớn hay gia đình nhỏ. Từ lâu đã có một thể thức cổ truyền về việc chuyển nhượng quyền sở hữu ruộng đất thay cho khế ước hay giấy tờ hợp pháp. Những người dân làng thuộc hai thế hệ được họp tại thửa ruộng bán, mà thành phần quan trọng là trẻ nhỏ, vì chúng là những nhân chứng trực tiếp của việc chuyển nhượng đất đai đó trong tương lai. Người đứng ra mua đất phải chịu mọi phí tổn của buổi lễ. Chi phí đó gồm các khoản chính như: rượu cần để thết đãi người lớn và thịt gà làm quà cho các em. Ông ta còn phải cung cấp một con vật để tế lễ sau khi đã trả tiền. Tích trả theo luật lệ cổ truyền ở đây là trâu, bò, chiêng, ché... là những vật ngang giá. Một tảng đá tương đối lớn, được phết máu con vật hiến sinh được chôn ngay tại bờ ruộng đã bàn...

Về mặt xã hội, làng Chu Ru thường là một đơn vị cư trú láng giềng. Một làng bao gồm nhiều dòng họ hoặc gồm cả những người khác tộc cùng cư trú.

Chủ làng, do tất cả thành viên lựa chọn trong số những người đàn ông cao tuổi nhất của làng (các tha plơi). Tuy chưa phải là phổ thông đầu phiếu, song ông ta là người được đông đảo thành viên trong làng tín nhiệm.

Ngoài tiêu chuẩn cao tuổi nhất, ông còn phải là người có kinh nghiệm sản xuất, chiến đấu cũng như hiểu biết về lịch sử, phong tục của làng và dân tộc mình. Chủ làng là người đóng vai trò hướng dẫn dân làng trong tổ chức sản xuất và đời sống. Cùng với các già làng bàn bạc và giải quyết mọi công việc đối nội, đối ngoại của làng.

Về quyền lợi, chủ làng cũng như mọi người khác, phải lao động để tự nuôi sống bản thân và gia đình mình, nhưng về mặt tinh thần, ông là người có uy tín tuyệt đối và làm chủ các lễ nghi của cộng đồng làng.

Thầy cúng (yuh, pơ dô hoặc gru), ông là linh hồn của các buổi tế lễ chung của cộng đồng làng cũng như các gia đình lớn và dòng họ. Ngày thường, thầy cúng vẫn phải lao động như mọi người, chỉ khi nào có việc cúng kiếng, ông mới được dân làng mời đến. Sau mỗi buổi lễ, ông thường được biếu một con gà, ché rượu với ngụ ý là đền ơn...

Mỗi làng thường có một người phụ trách công việc thủy lợi và hai người giúp việc. Trưởng thủy cũng do tập thể các thành viên trong làng bầu ra. Ông là người có khả năng về thủy lợi và có đức tính công bằng. Trưởng thủy có nhiệm vụ phân phối đều lượng nước từ các mương, máng công cộng đến từng thửa ruộng của các gia đình. Khi cần thiết, ông có thể đề nghị với chủ làng huy động nhân lực để tu bổ các công trình thủy lợi chung trước mùa cày cấy.

Để trông nom việc bảo sinh, mỗi làng Chu ru thường có một, hai người phụ nữ giàu kinh nghiệm giúp đỡ sản phụ trong những ngày sinh nở gọi là mọ boại hay mọ luạy''. Tuy không do dân làng bầu ra nhưng bà được dân làng tín nhiệm. Sau mỗi lần sinh đẻ, gia chủ thường biếu bà một chút quà nhỏ để đền đáp công ơn.

Như vậy, chủ làng, thầy cúng, bà đỡ, già làng là những người có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, kinh tế và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng làng. Họ hợp thành tổ chức tự quản, một tổ chức chính trị, xã hội cao nhất mà người Chu Ru đã đạt đến. Làng hầu như là một đơn vị kinh tế tự cấp tự túc tương đối độc lập.

Trong xã hội, đã có một sự phân hóa thành hai tầng lớp: giàu (mdagơnơp), nghèo (rơbah). Tầng lớp giàu, được biểu hiện bằng những đồ vật mang tính chất phô trương như: ché (sơtôk), ngà voi (bla), trống (sơgơn), chiêng (sar), sừng tê giác (bơsan)..., chứ không phải là tư liệu sản xuất. Nguyên nhân đưa đến sự giàu có chủ yếu là do sức lao động làm ra, chứ không phải do bóc lột.

Dưới làng, là những cộng đồng huyết thống như: dòng họ, gia đình lớn và gia đình nhỏ.

Trong xã hội cổ truyền của người Chu Ru, gia đình lớn còn mang nhiều tàn dư mẫu hệ, mà biểu hiện tập trung ở vai trò người vợ, người cậu (miăh) và quyền thừa kế tài sản thuộc về các người con gái. Gia đình lớn đó, thường có từ ba đến bốn thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà. Tổ chức gia đình lớn, dựa trên cơ sở cộng đồng kinh tế xã hội và tư tưởng. Những người trong một nhà, có ruộng đất, trâu bò, nông cụ chung. Họ cùng sản xuất và hưởng chung sản phẩm. Sản phẩm lao động của gia đình lớn (sáng tơ prông) được nhập vào một kho và họ ăn chung một nồi lớn (gõ prông).

Đứng đầu gia đình lớn là một người đàn ông cao tuổi nhất, thông thường là chồng người đàn bà thuộc thế hệ trên. Trong thực tế, ông chủ gia đình lớn là người thừa hành những ý kiến của người vợ và những người anh em trai của bà ta (miăk). Tuy sống trong gia đình phía vợ, song người cậu, vẫn đóng vai trò quyết định trong những công việc hệ trọng trong gia đình em gái như: phân chia tài sản, quyết định việc hôn nhân của các cháu, mua bán, chuyển nhượng ruộng đất và mọi tài sản khác.

Người Chu Ru, vốn cư trú trên một lãnh thổ tương đối ổn định, nên từ trước đến nay, thường có quan hệ hôn nhân trong nội bộ dân tộc. Tuy nhiên, họ vẫn có ít nhiều quan hệ hôn nhân với người Cơ Ho và người Ra Glai láng giềng. Chế độ hôn nhân của người Chu Ru là một vợ một chồng, cư trú bên nhà vợ và phụ nữ đóng vai trò chủ động trong hôn nhân. Tuy chế độ một vợ, một chồng đã được xác lập, song hiện tượng đa thê vẫn có thể xảy ra, thông thường ở những gia đình giàu có.

Người Chu Ru còn lưu giữ nhiều phong tục tập quán như việc thờ cúng tổ tiên và tín ngưỡng đa thần. Lễ cúng tổ tiên (pơ khi mô cay) ở đây khác hẳn với lễ cúng tổ tiên của người Kinh. Việc hành lễ không có ngày tháng nào nhất định. Có thể hai, ba năm hay hai, ba mươi năm mới cúng một lần, tùy theo hoàn cảnh kinh tế của mỗi gia đình, mỗi dòng họ. Trong nhà người Chu Ru cũng không có bàn thờ hay bài vị. Họ chỉ lập bàn thờ và tiến hành nghi lễ vào một dịp nào đó ngoài nghĩa địa (kốt a tâu).

Việc tiến hành các nghi lễ nông nghiệp cổ truyền, như cúng thần đập nước (Bơ mung), thần mương nước (Rơ bông), thần lúa khi gieo hạt (Mơ nhum tô ốt đoồng hay khâu doông), ăn mừng lúa mới (ngay yang boong ko pa tay), cúng sau mùa gặt (p'lei đây ru). Đáng chú ý nhất, là lễ cúng thần Bơ mung. Trong mỗi vùng cư trú của người Chu ru, có một nơi dành riêng để thờ cúng vị thần này. Hàng năm, khoảng tháng hai âm lịch, tất cả mọi người trong làng đều đến đấy làm lễ cúng. Dân làng thường cúng bằng dê, còn chủ làng thường phải cúng bằng ngựa. Tục truyền là vị thần này ưa cưỡi ngựa. Con ngựa cúng thần cũng phải thắng yên cương và phủ lễ phục.

Cũng vào tháng hai hàng năm, người Chu Ru còn cúng Yang Wer. Đó là một cây cổ thụ gần làng và được coi là một nơi ngự trị của một vị thần có nhiều quyền phép. Họ thường làm những hình nộm như đầu voi, đầu cọp, đầu dê, đầu trâu... bằng gỗ hoặc bằng củ chuối, với đồ ăn, thức uống mang tới gốc cây Yang Wer để cúng. Cúng xong, họ đặt một phần đồ cúng lên võng, rồi theo đường chính khiêng đến một nơi cách gốc cây Yang Wer chừng 100 m, rồi từ từ hạ võng xuống, bày đồ ăn ra vệ đường với ngụ ý tiễn Yang Wer đi chơi. Sau đó, tất cả mọi người tham gia hành lễ trở lại gốc cây cùng ăn uống vui vẻ. Trước khi ra về, mỗi gia đình hái một nhánh cây cắm trước cửa nhà. Tiếp đó là cả làng kiêng cữ trong 15 ngày, không được ai ra vào làng.

Ngoài tín ngưỡng truyền thống kể trên, hiện nay, Thiên Chúa giáo và đạo Tin Lành đang phát triển sâu rộng trong vùng người Chu Ru ở địa phương.

Người Chu Ru có một vốn ca dao, tục ngữ phong phú, trong đó nổi bật là những câu ca tụng chế độ mẫu hệ, đề cao vai trò của người phụ nữ trong xã hội cổ truyền. Nhiều truyện cổ phản ánh cuộc đấu tranh bất khuất của người lao động với thiên nhiên và xã hội để giành lấy cuộc sống hạnh phúc. Người Chu Ru còn lưu truyền một số trường ca mà các già làng thường kể bên bếp lửa sàn cho con cháu nghe, suốt đêm này qua đêm khác...

Kho tàng văn học nghệ thuật dân gian của người Chu Ru không chỉ có giá trị về mặt văn học nghệ thuật, mà còn là một nguồn tư liệu lịch sử quý giá.

Về nhạc cụ, ngoài trống, kèn (rơkel), đồng la (sar)... còn có r'tông, kwao, tenia, là những nhạc cụ đặc sắc của người Chu Ru. Trong những ngày vui, họ thường tấu nhạc với điệu Tam-ga, một vũ điệu điêu luyện mang tính cộng đồng, hầu như người nào cũng biết và ưa thích.

Người Chu Ru tin rằng mọi bệnh tật đều do thần linh (Yang) gây ra. Khi có người lâm bệnh, họ mời thầy cúng đến cúng thần và trị bệnh bằng ma thuật kết hợp kinh nghiệm y học cổ truyền. Các vị lang y của người Chu ru, cũng chế được một số loại thuốc phòng bệnh bằng rễ cây. Đến mùa bệnh đậu, trẻ em thường được uống các loại thuốc phòng bệnh cổ truyền đó. Theo người Chu Ru thì hầu hết con cái của các lang y trong vùng ít khi bị mắc bệnh này...

Bên cạnh một số phong tục tập quán lạc hậu, như dùng bùa chú, cúng bái để trị bệnh, người Chu Ru hái lá, vỏ, quả một số cây làm những vị thuốc nam trong dân gian để chữa bệnh có công hiệu theo y học cổ truyền.

Những người Chu Ru có danh tiếng

Xem thêm
 Danh sách ngôn ngữ
 Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Sân bay Niigata

text:
là một sân bay cấp hai ở Niigata, Nhật Bản.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
All Nippon Airways
China Eastern Airlines (Sân bay quốc tế Thượng Hải-Phố Đông, Tây An)
China Southern Airlines (Cáp Nhĩ Tân)
 Continental Airlines
 Continental Airlines cung cấp bởi Continental Micronesia (Guam)
Dalavia Far East Airways (Khabarovsk)
Japan Airlines
Korean Air (Seoul-Incheon)
Siberia Airlines (Irkutsk)
Vladivostok Airlines (Vladivostok)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Niigata
Niigata


title: Polyplectropus phrixos

text:
Polyplectropus phrixos là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Balochistan (Pakistan)

text:
Balochistan (tiếng Baloch, , Ttếng Brahui: Balocistán) là tỉnh có diện tích lớn nhất của Pakistan, chiếm xấp xỉ 44% tổng diện tích cả nước. Theo thống kê năm 1998, Balochistan có dân số gần 6,6 triệu người.

Tỉnh giáp với tỉnh Sistan và Baluchestan của Iran về phía Tây; các tỉnh Paktika, Zabul, Kandahar, Helmand và Nimruz của Afghanistan và tỉnh Khyber Pakhtunkhwa ở phía Bắc; tỉnh Punjab và tỉnh Sindh ở phía Đông, phía Nam Balochistan là biển Ả Rập. Các ngôn ngữ chính của tỉnh là tiếng Baloch, tiếng Brahui, tiếng Pashtun, tiếng Sindh và tiếng Urdu. Tỉnh lỵ là thành phố Quetta và Gwadar là thành phố cảng đang phát triển mạnh. Balochistan khá giàu tài nguyên khoáng sản; đây là nơi cung cấp khí tự nhiên lớn thứ hai tại Pakistan.

Địa lý
Balochistan nằm ở rìa Đông Nam của Cao nguyên Iran. Tỉnh là cầu nối giữa khu vực Trung Đông, Tây Nam Á và khu vực Trung Á, Nam Á, tỉnh là điểm cuối trên con đường ra biển ngắn nhất của các nước nội địa ở Trung Á. Xét về kích thước lãnh thổ, Balochistan là tỉnh lớn nhất trong số năm tỉnh của Pakistan với 347,190 km² (134,051 mi²), chiếm 44% diện tích cả nước. Mật độ dân số của tỉnh rất thấp do địa hình đồi núi cũng như khan hiếm nguồn nước. Khu vực phía Nam của tỉnh được gọi là Makran. Khu vực giữa của tỉnh được gọi là Kalat.

Dãy núi Sulaiman chiếm ưu thế ở góc đông bắc và Bolan Pass là một tuyến đường tự nhiên để tới Afghanistan qua ngã Kandahar, tuyến đường này cũng đã được quân Anh sử dụng trong các chiến dịch ở Afghanistan trước kia. Hầu hết phần phía Nam của khu vực Quetta là các sa mạc thưa thớt với một số thị trấn gần sông suối. Thủ phủ Quetta nằm ở quận có mật độ dân số cao nhất và nằm ở phía đông bắc của tỉnh. Thành phố nằm ở một thung lũng sông gần biên giới với Afghanistan. Balochistan có một mùa đông rất lạnh và một màu hè nóng đặc trưng cho khí hậu cao nguyên.

Nhân khẩu

Theo thống kê năm 1998, Balochistan có 6,6 triệu cư dân, xấp xỉ 5% dân số toàn Pakistan. Các ước tỉnh chính thức cho rằng dân số tỉnh là 7,45 triệu vào năm 2003 và tăng lên 7,8 triệu người vào năm 2005.
Theo thống kê, số gia đình chủ yếu sử dụng Tiếng Baloch chiếm 40% dân số toàn tỉnh trong khi 20% số hộ nói Tiếng Brauhi, và có trên 25% nói tiếng Pashtun khiến cho Baloch, Brauhi và Pashtun là ba ngôn ngữ chính trong khu vực. Các ngôn ngữ khác bao gồm Tiếng Sindh, Tiếng Punjab, và Tiếng Saraiki. Người nói tiếng Baloch tập trung ở các vùng thưa dân phía Tây, Đông, Nam và Đông Nam; người nói Tiếng Brahui chiếm ưu thế ở vùng trung tâm của tỉnh, trong khi người Pashtun chiếm đa số ở miền Bắc.

Hành chính
Giống như các tỉnh khác tại Pakistan, Balochistan được chia thành 30 quận:

Kinh tế

Balochistan có mức tăng trưởng bình quân khoảng 3.7% đến 4.9%. So với năm 1972, nền kinh tế Balochistan đã tăng trưởng 2,7 lần. Kinh tế tỉnh phụ thuộc nhiều vài ngành khai thác khí thiên nhiên, than và kim loại. Bên ngoài thủ phủ Quetta, cơ sở hạ tầng của tỉnh vẫn đang dần phát triển và còn kém xa so với các khu vực khác của Pakistan, ngành đánh bắt cá trên Biển Ả rập vẫn còn hạn chế. Lối sống bộ lạc đã bám sâu vào người dân trong tỉnh và nghề nông vẫn là công việc chính của đa số người lao động.

Tỉnh Balochistan nói chung vẫn còn khá kém phát triển, hiện đang có một vài dự án phát triển đang tiến triển bao gồm xây dựng cảng nước sâu mới ở thị trấn chiến lược Gwadar. Cảng được lên kế hoạch sẽ là trung tâm của tuyến đường vận chuyển năng lượng vào thông thương đến hoặc đi từ Trung Quốc và các nước cộng hòa Trung Á.

Thư viện ảnh

Xem thêm

Tỉnh Sistan và Baluchestan (Iran)

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Tỉnh của Pakistan


title: Amphiblemma

text:
Amphiblemma là một chi thực vật thuộc họ Melastomataceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Amphiblemma amoenum, Jacques-Felix

Tham khảo


title: Hô Trung

text:
Hô Trung () là một khu (quận) của địa cấp thị Đại Hưng An Lĩnh, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc

Trấn
 Hô Trung (呼中镇)
 Bích Thủy (碧水镇)
 Hô Nguyên (呼源镇)
 Hoành Vĩ (宏伟镇)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Đại Hưng An Lĩnh


title: Frémeréville-sous-les-Côtes

text:
Frémeréville-sous-les-Côtes  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Fremerevillesouslescotes


title: Yên Thắng, Yên Mô

text:
Yên Thắng là một xã miền núi nằm ở phía tây huyện Yên Mô tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Yên Thắng nằm ở phía tây huyện Yên Mô, cách trung tâm thành phố Ninh Bình 15 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Yên Hòa
Phía nam giáp xã Yên Thành
Phía tây giáp thành phố Tam Điệp
Phía bắc giáp xã Mai Sơn và xã Khánh Thượng.

Xã Yên Thắng có diện tích 11,59 km², dân số 2019 là 8.744 người, mật độ dân số đạt 754 người/km².

Địa hình
Xã Yên Thắng chủ yếu là đồng bằng, có một vài núi thấp thuộc dãy Tam Điệp.
Hồ Yên Thắng thuộc xã Yên Thắng cùng với hồ Đồng Thái và hồ Yên Quang là những hồ nước tự nhiên lớn nhất Ninh Bình. Tại đây đã xây dựng sân golf Hoàng Gia.

Hành chính
Xã Yên Thắng được chia thành 15 thôn: Phố Tu, Xóm 1, Vân Du Thượng, Vân Thượng 1, Xóm 2, Xóm 3, Xóm 4, Trại Sối, Vân Hạ, Quảng Thượng, Quảng Hạ, Cầu Mễ, Bình Hào, Cầu Cọ, Khai Khẩn.

Kinh tế
Chợ Tu - Phố Tu - Xã Yên Thắng là một trong 7 chợ ở Yên Mô trong danh sách các chợ loại 1, 2, 3 ở Ninh Bình.

Di tích

Đền Vua Lê
Yên Thắng cũng có đền Vua Lê Đại Hành, tương truyền nơi đây xưa có thành Thiên Phúc do Lê Hoàn xây dựng và khi Ngô Nhật Khánh đưa Chiêm Thành tấn công thành này đã bị bão dìm chết ở cửa biển Thần Phù, gần khu vực này. Đây cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình.

Hồ Yên Thắng

Hồ Yên Thắng nằm chạy dài dưới chân đồi thuộc ba Đông Sơn, Yên Thành và Yên Thắng với diện tích mặt nước 180 ha và 240 ha đồi cây xung quanh, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên hài hòa, môi trường sinh thái trong lành. Hệ thống hồ Yên Thắng hiện cũng một công trình thủy lợi chống lũ, đảm bảo an toàn cho sản xuất và đời sống của nhân dân các xã Yên Thắng, Yên Thành, Yên Hòa của huyện Yên Mô. Với một hệ thống đập tràn, tưới tiêu, hệ thống giao thông thuận lợi chỉ cách thành phố Ninh Bình 15 Km, hồ Yên Thắng hứa hẹn là một điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cuối tuần cho du khách trong và ngoài nước.

Đền Núi Hầu
Đền Núi Hầu (Yên Thắng, Yên Mô) thờ thần Cao Sơn trấn trạch vùng núi phía tây Hoa Lư tứ trấn ở Ninh Bình. Thần Cao Sơn nguyên là Lạc tướng Vũ Lâm, cai quản vùng núi Vũ Lâm phía tây Ninh Bình. Đền thờ chính của thần ở huyện Phụng Hóa, nay là đền Láo ở xã Văn Phú, Nho Quan, Ninh Bình. Vị thần này có công phù trợ quân Lê Tương Dực diệt được Uy Mục nên được dân làng Kim Liên rước về thờ trấn phía Nam kinh thành Thăng Long. Ở Ninh Bình, thần Cao Sơn được thờ ở nhiều di tích thuộc vùng núi Nho Quan - Tam Điệp và là vị thần trấn trạch phía tây Hoa Lư tứ trấn.

Đền Núi Hầu hiện còn giữ được 5 sắc phong, trong đó có một sắc phong thời Tây Sơn, đời Cảnh Thịnh năm thứ tư (1796). Nội dung sắc phong có lời tôn vinh vị thần được thờ tại đền là Cao Sơn Đại Vương. Năm Mậu Thân (1789) Vua Quang Trung tiến quân ra Bắc đóng hành doanh ở phòng tuyến Tam Điệp trước khi tiến quân ra Thăng Long đã cầu thần Cao Sơn âm phù diệt giặc. Sau chiến thắng giặc Mãn Thanh, năm Quang Trung thứ Hai có phong duệ hiệu của thần: Cao Sơn, Linh cảm, Diên Huống, Gia Khánh, Phương Du, Hồng Liệt, Anh Thanh Đại Vương.

Theo như thần phả các đền thờ Cao Sơn ở Ninh Bình thì Cao Sơn đại vương là Lạc tướng Vũ Lâm (tức vùng núi phía tây Ninh Bình ngày nay nên còn được gọi là vị thần tây trấn Hoa Lư tứ trấn), khi vâng mệnh vua Hùng đi tuần từ vùng Nam Lĩnh đến vùng Thiên Dưỡng, đã tìm ra một loài cây thân có bột dùng làm bánh thay bột gạo, lấy tên mình đặt tên cho cây là Quang lang (dân địa phương vẫn gọi là cây quang lang hay cây búng báng). Thần đã dạy bảo và giúp đỡ người dân làm ăn sinh sống đồng thời bảo vệ khỏi các thế lực phá hoại vì vậy đã được nhân dân lập nhiều đền thờ.

Chú thích

Đảng bộ xã Yên Thắng lãnh đạo phát triển kinh tế , Hạnh Chi, Báo Ninh Bình, Ngày gửi: Thứ tư, 15:13, 5/10/2011
Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Tham khảo


title: Lịch sử Đông Timor

text:
Lịch sử Đông Timor bắt đầu từ thời kỳ những dân tộc Australoid và Melanesia đến đây. Người Bồ Đào Nha bắt đầu buôn bán với cư dân ở đảo Timor đầu thế kỷ 16 và chiếm nó làm thuộc địa vào giữa thế kỷ 16. Xung đột với người Hà Lan trong khu vực cuối cùng đã dẫn đến hiệp ước năm 1859 theo đó Bồ Đào Nha nhượng phần tây của hòn đảo. Đế quốc Nhật Bản đã chiếm Đông Timor từ năm 1942 đến 1945, nhưng Bồ Đào Nha đã tiếp tục nắm giữ thuộc địa vùng này cho đến khi Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II.

Lịch sử
Đông Timor đã tuyên bố độc lập khỏi Bồ Đào Nha ngày 28 tháng 11 năm 1975 và đã bị các lực lượng của Indonesia chiếm đóng trong 9 ngày sau. Lãnh thổ này đã được hợp nhất vào Indonesia tháng 7 năm 1976 làm thành tỉnh Đông Timor. Một chiến dịch bình định bất thành trong hai thập kỷ sau, qua đó ước có từ 100.000-250.000 người thiệt mạng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1999, một cuộc trưng cầu dân ý phổ thông do Liên Hợp Quốc giám sát và đa số áp đảo dân Đông Timor bỏ phiếu thuận đồng ý độc lập khỏi Indonesia. Giữa giai đoạn trưng cầu dân ý và thời gian lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế đến đầy vào cuối tháng 9 năm 1999, các lực lượng quân sự chống việc Đông Timor độc lập - được Indonesia tổ chức và hỗ trợ, đã bắt đầu một chiến dịch báo thù sâu rộng. Lực lượng này đã giết chết 1.400 người Timor và khiến cho 300.000 người Đông Timor. Đa số hạ tầng của quốc gia này như nhà cửa, các hệ thống thủy lợi, các hệ thống cấp nước, trường học và gần 100% hệ thống mạng lưới điện đã bị phá hủy.

Ngày 20 tháng 9 năm 1999, các đội quân của lực lượng gìn giữ hòa bình của Úc thuộc Lực lượng quốc tế cho Đông Timor (INTERFET) đã điều quân vào nước này và chấm dứt bạo động. Ngày 20 tháng 5 năm 2002, Đông Timor đã được quốc tế công nhận là một quốc gia độc lập.

Xem thêm
Lịch sử Đông Nam Á

Tham khảo


title: Libnotes nesopicta

text:
Libnotes nesopicta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Quảng trường Denfert-Rochereau

text:
Quảng trường Denfert-Rochereau nằm ở phía Nam thành phố Paris, Quận 14. Thuộc khu phố Montparnasse, Denfert-Rochereau là một trong những quảng trường lớn của thành phố.

Quảng trường Denfert-Rochereau

Quảng trường Denfert-Rochereau dài 220 mét, rộng 145 mét. Ở giữa quảng trường là bức tượng Con sư tử Belfort, ở bên còn có ba khu vườn nhỏ. Gần quảng trường, bên số lẻ của đại lộ René-Coty có lối vào Hầm mộ Paris. Không xa quảng trường còn có nghĩa trang Montparnasse, nơi yên nghỉ của rất nhiều nhân vật nổi tiếng.

Quảng trường Denfert-Rochereau cũng thường là điểm đích hoặc xuất phát của các cuộc biểu tình, diễu hành. Denfert-Rochereau còn là bối cảnh cho cảnh một hồi ba của vở opera La Bohème của tác giả người Ý Giacomo Puccini.

Lịch sử

Vào đầu thế kỷ 18, vị trí của quảng trường Denfert-Rochereau vẫn nằm ngoài Paris. Năm 1784, quảng trường được quy hoạch khi xây dựng bức tường Thuế quan (Mur des Fermiers généraux) để kiểm soát hàng hóa vào thành phố. Hai tòa nhà trạm thuế được xây dựng. Rào chắn Enfer (Barrière d'Enfer) của trạm thuế có được nhắc đến trong tác phẩm Những người khốn khổ của Victor Hugo. Tên được đặt ban đầu là Quảng trường Enfer, nơi đây là điểm đến của đại lộ Saint-Jacques, đại lộ Enfer (ngày nay là phố Denfert-Rochereau), đại lộ Orléans (ngày nay là đại lộ Général Leclerc) và một con phố nữa, hiện nay là phố Froidevaux.

Tới nửa sau thế kỷ 19, hai con đường nữa được quy hoạch nối đến quảng trường là đại lộ Arago và đại lộ Montsouris, ngày nay là đại lộ René Coty. Ngày 16 tháng 8 năm 1879, quảng trường đổi thành Quảng trường Denfert-Rochereau, theo tên vị đại tá Pierre Philippe Denfert-Rochereau, anh hùng của thành Belfort trong cuộc chiến tranh Pháp-Phổ. Trong tiếng Pháp, quảng trường Enfer (place d'Enfer) và quảng trường Denfert (place Denfert) được phát âm giống nhau.

Tác phẩm điêu khắc đặt giữa quảng trường là con sư tử Belfort. Đây là bản sao của bức tượng tại Belfort, tưởng niệm trận chiến của đại tá Denfert-Rochereau. Bức tượng được nhà điêu khắc Frédéric-Auguste Bartholdi, cũng là tác giả bản chính, thực hiện vào năm 1879. Con sư tử Belfort trên quảng trường Denfert-Rochereau dài 22 m, cao 11 m. Frédéric-Auguste Bartholdi cũng là tác giả bức tượng Nữ thần Tự Do ở New York và bản sao đặt trên đảo Île aux Cygnes.

Giao thông

Cũng như các quảng trường lớn khác, Denfert-Rochereau là điểm giao thông quan trọng của phía Nam Paris. Trạm giao thông ở đây là bến Denfert-Rochereau, giao của RER tuyến B và các tuyến tàu điện ngầm số 4 và 6. Quảng trường cũng là điểm gặp nhau của các con đường:

Đại lộ Raspail
Phố Froidevaux
Phố Grancey
Đại lộ Général Leclerc
Đại lộ René-Coty
Đại lộ Saint-Jacques
Đại lộ Arago
Đại lộ Denfert-Rochereau
Đại lộ Colonel-Rol-Tanguy

Tham khảo

La place Denfert-Rochereau trên Paris 1900 L'Art Nouveau
Le mont Parnasse trên Paris Balades

Liên kết ngoài

Place Denfert-Rochereau  trên trang của Thành phố Paris
Le Lion de Belfort - Hình ảnh những năm 1900 và ngày nay

Denfert-Rochereau
Quận 14, Paris


title: Hoplitis daurica

text:
Hoplitis daurica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1887


title: 160

text:
Năm 160 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 160

als:160er#160


title: Selatosomus melancholicus

text:
Selatosomus melancholicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1798.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Austrolimnophila plumbeipleura

text:
Austrolimnophila plumbeipleura là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Saône-et-Loire

text:
Saône-et-Loire là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Bourgogne-Franche-Comté, tỉnh lỵ Mâcon, bao gồm 5 quận với các quận lỵ còn lại là: Autun, Chalon-sur-Saône, Charolles, Louhans.

Tham khảo

Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Tipula exquisita

text:
Tipula exquisita là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Athous judicariensis

text:
Athous judicariensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Tân Trung (định hướng)

text:
Tân Trung có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Tân Trung, thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang.
 Xã Tân Trung, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.
 Xã Tân Trung, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre.
 Xã Tân Trung, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang.
 Xã Tân Trung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.


title: Chiến tranh Toledo

text:
Chiến tranh Toledo (1835–1836; cũng được gọi là Chiến tranh Ohio-Michigan) là một cuộc tranh cãi biên giới với kết quả phần nhiều không đổ máu giữa tiểu bang Ohio và Lãnh thổ Michigan bên cạnh (Michigan ngày nay). Tranh cãi này bắt đầu do các đạo luật mâu thuẫn của chính phủ tiểu bang và liên bang mà được thông qua từ 1787 đến 1805 và làm biên giới bắc của Ohio không rõ. Hai chính phủ Ohio và Michigan đều đòi chủ quyền một vùng 1.210 km² (468 dặm vuông) dọc theo biên giới, được gọi là dải Toledo ngày nay. Khi Michigan xin được trở thành tiểu bang vào đầu thập niên 1830, nó muốn bao gồm lãnh thổ tranh cãi này vào phạm vi, nhưng các nghị sĩ của Ohio tại Quốc hội có khả năng chặn Michigan không được gia nhập Liên bang.

Bắt đầu từ 1835, hai bên thông qua luật pháp có mục đích bắt bên kia phải đầu hàng. Thống đốc Ohio Robert Lucas và "thống đốc thiếu niên" 24 tuổi của Michigan, Stevens T. Mason, đều không muốn nhượng lại quyền hạn của dải này, nên hai bên xây dựng dân quân và ra hình phạt phạm tội cho những người chịu quyền sở hữu của bên kia. Hai dân quân này được động viên và được gửi đến vị trí ở hai bên sông Maumee gần Toledo, nhưng hai bên ít gặp nhau trừ ra vụ chế nhạo qua lại. Trong "trận" duy nhất của "chiến tranh" này, có tin đồn rằng một người bắn súng lên trời, nhưng không ai bị thương. Chỉ có một vụ bị thương trong cả xung đột này: một phó quận trưởng tại Michigan bị đâm bằng dao găm sau khi bắt một gia đình Ohio có liên quan đến xung đột.

Vào tháng 12 năm 1836, chính phủ Lãnh thổ Michigan đầu hàng đất tranh cãi, vì đang gặp khủng hoảng tài chính và do Quốc hội và Tổng thống Andrew Jackson ép; Michigan nhận bán nghị quyết mà được Quốc hội thông qua. Dưới những điều khoản của thỏa hiệp này, Michigan ngừng đòi dải Toledo để được trỏ thành tiểu bang và sáp nhập vào khoảng ba phần tư của Thượng Bán đảo. Tuy Michigan nhìn thỏa hiệp được coi là kết quả kém hồi đó, cây gỗ phong phú và đồng mà được khám phá ra về sau tại Thượng Bán đảo quá đền bù vấn đề mất dải Toledo.

Tham khảo

Đọc thêm

Toledo, Ohio
Lịch sử Michigan
Lịch sử Ohio
Tranh cãi đất đai
Thập niên 1830
Xung đột năm 1835
Xung đột năm 1836


title: Hạ Quýnh

text:
Hạ Quýnh (chữ Hán: 夏扃), cũng gọi là Cục hay Ngu, là vị vua thứ 12 của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Quýnh là con thứ của Hạ Tiết - vua thứ 10 của nhà Hạ và là em của Bất Giáng – vua thứ 11 nhà Hạ.

Trị vì
Năm 1922 TCN, Bất Giáng qua đời, Quýnh lên nối ngôi.

Sử sách không chép rõ về các sự kiện xảy ra trong thời gian Hạ Quýnh ở ngôi. Năm 1901 TCN, ông qua đời, làm vua được 21 năm. Con ông là Hạ Cần lên nối ngôi.

Hạ Quýnh qua đời lý do
Hạ Quýnh còn gọi là Cục hay Ngu, là con trai của Hạ Tiết và là em trai của Bất Giáng. Nhận lời của anh lên kế vị, trị vì 21 năm (1922 TCN – 1901 TCN), bị bệnh chết, táng ở gần An Ấp.

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Bất Giáng
 Hạ Cần

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Hạ bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Le Busseau

text:
Le Busseau là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Melanotus pisciculus

text:
Melanotus pisciculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: 12418 Tongling

text:
12418 Tongling (1995 UX2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 10 năm 1995 bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở Xinglong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12418 Tongling

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Hàn the (cây)

text:
Hàn the (danh pháp hai phần: Desmodium heterophyllum) còn gọi là sơn lục đậu, là một loài thực vật có hoa thuộc họ Rau Răm, loài này được (Willd.) DC miêu tả khoa học đầu tiên vào năm 1825.

Đặc điểm
Hàn the là loại cây mọc bò sát đất, phân cành từ gốc, cành trải ra mặt đất. Lá mọc so le, gồm có 3 lá chét, các lá dưới chỉ có 1 lá chét, lá chét hình trái xoan ngược, mặt trên xanh sẫm, nhẵn, mặt dưới màu nhạt, lá kèm hình trái xoan nhọn, có nhiều vân. Cụm hoa rất ngắn, mọc ở nách lá, ít hoa, không cuống, hoa nhỏ màu tím hồng. Quả thuôn không cuốn, có 4-5 đốt, mỗi đốt chứa 1 hạt. Bộ nhiễm sắc thể 2n = 22.

Cây có khả năng sống tốt trên nhiều loại đất từ sét đến cát. Cây cũng có khả năng chịu được các loại đất có độ pH khác nhau và không có khả năng chịu mặn.

Ở những vùng đất trống có thể thấy loài này mọc thành diện tích rộng. Gia súc cũng thích ăn cỏ này.

Cây nhân giống bằng hạt.

Phân bố
Hàn the là loài bản địa ở vùng châu Á ôn đới (Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan) và châu Á nhiệt đới (Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanma, Indonesia, Malaysia, Philippines, Papua New Guinea, Ấn Độ, Sri Lanka).

Bài thuốc

Sốt, viêm đường tiết niệu: hàn the 40g, lá tre 40g, thân cây sậy 40g. Nấu sắc uống.

Phù thiểu niệu do suy tim, suy thận: hàn the 30g, lá mã đề 30g, cam thảo đất 30g. Nấu sắc uống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Huỳnh Ngọc Tựng, Cỏ hàn the, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 347, trang 11.

Liên kết ngoài
Cây hàn the tại PIER

Cây thuốc
H


title: Strophostyles

text:
Strophostyles là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Danh sách loài
 Strophostyles angulosa
 Strophostyles capensis
 Strophostyles helvola
 Strophostyles leiosperma
 Strophostyles missouriensis
 Strophostyles pauciflorus
 Strophostyles peduncularis
 Strophostyles umbellata

Chú thích

Tham khảo

 http://www.eol.org/search?q=Strophostyles&search_image=
 http://www.ipni.org/index.html

Strophostyles


title: Cục Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ

text:
Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States Customs and Border Protection, viết tắt CBP) là một trong các cơ quan liên bang trực thuộc Bộ Nội an Hoa Kỳ.

Lịch sử
Sở Quan thuế Hoa Kỳ (U.S. Customs Service) được thành lập từ năm 1789 với nhiều danh xưng thay đổi theo thời gian. Từ năm 2003 được tách rời và nhập với một bộ phận khác của  Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (Immigration and Naturalization Service - được thành lập từ năm 1891) trở thành Sở Quan thuế và Biên phòng Hoa Kỳ, trực thuộc Bộ Nội an như hiện nay.

Hoạt động và nhiệm vụ

Hoạt động của cơ quan này được quy định chặt chẽ trong hơn 400 đạo luật và liên hệ với hơn 40 cơ quan liên bang khác.

Cơ quan có 1 Ủy ban điều hành (Commissioner), hiện được đặt dưới sự lãnh đạo của W. Ralph Basham (từ 30 tháng 1 năm 2006)  và 1 nữ phụ tá (Deputy Commissioner) là Deborah J. Spero .

Những Phòng trực thuộc quan trọng như:
The Office of Field Operations
The Office of Border Patrol (United States Border Patrol)
The Office of CBP Air & Marine (CBP A&M)
 The Office of Intelligence and Operations Coordination

Nhiệm vụ của CBP là bảo vệ biên giới, ngăn ngừa những sự di dân bất hợp pháp, kiểm soát quan thuế, ngăn ngừa những tổ chức buôn bán ma túy và khủng bố quốc tế, bảo vệ bản quyền các thương hiệu (tránh sự nhập lậu hàng giả mạo) và bảo vệ nông nghiệp khỏi những sự nhập khẩu của những sinh vật, vi khuẩn có mầm bệnh...

Trong năm 2007, cơ quan có 1 ngân sách khoảng 7,8 tỉ USD và hiện có hơn 56.000 nhân viên kiểm soát 326 bến cảng nội địa Hoa Kỳ và 14 đại diện tại ngoài nước, để kiểm soát tại chỗ những thuyền  buôn sắp nhập cảnh Hoa Kỳ.

Một sở khác là United States Immigration and Customs Enforcement cũng có những nhiệm vụ tương tự và cũng trực thuộc Bộ Nội an.

Chú thích

Liên kết ngoài

 U.S. Customs and Border Protection (CBP)
 Reports on CBP, Department of Homeland Security Office of Inspector General
 Office of Field Operations (OFO)
 Office of Border Patrol (OBP)
 Office of CBP Air & Marine (A&M)
 Office of Intelligence and Operations Coordination(OIAC)
 Automated Commercial Environment (ACE)
 U.S.Immigration and Customs Enforcement (ICE)

Hải quan
Lính biên phòng
Biên giới Hoa Kỳ


title: 2086 Newell

text:
2086 Newell là một tiểu hành tinh được phát hiện tại ở Đài thiên văn Goethe Link gần Brooklyn, Indiana bởi Chương trình tiểu hành tinh Indiana.

Newell
Thiên thể phát hiện năm 1966


title: Léoville

text:
Léoville là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao 39-97 mét trên mực nước biển.

Lịch sử dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime


title: Vinzieux

text:
Vinzieux  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Helicopsyche cubana

text:
Helicopsyche cubana là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Vexillum gloriae

text:
Vexillum gloriae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 2009


title: Laurens, Hérault

text:
Laurens là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 932 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Ngỗng bồ các

text:
Ngỗng bồ các là tên gọi tạm dịch từ tiếng Anh của cụm từ Magpie-goose là một loài thủy điểu với danh pháp hai phần Anseranas semipalmata, chỉ tìm thấy tại khu vực Úc và New Guinea. Nó là thành viên độc nhất vô nhị trong bộ Ngỗng (Anseriformes) và được sắp xếp trong chi/họ động vật đơn loài có danh pháp tương ứng là Anseranas/Anseranatidae.

Ngỗng bồ các là loài chim định cư ở miền bắc Australia và miền nam New Guinea. Nó được tìm thấy trong các kiểu vùng đất thưa cây cối và ẩm ướt khác nhau, chẳng hạn trong các vùng đồng bằng cửa sông hay các đầm lầy. Chúng tương đối tĩnh tại ngoại trừ một vài sự di chuyển nhỏ trong mùa khô.

Nó làm tổ trên mặt đất và đẻ khoảng 5-14 trứng. Một số chim trống có thể giao phối với hai chim mái.

Ngỗng bồ các rất dễ nhận thấy nhờ bộ lông đen-trắng và các chân hơi vàng. Các ngón chân của chúng chỉ có màng chân một phần, mặc dù ngỗng bồ các có thể tìm kiếm các loại thức ăn thực vật kể cả dưới nước lẫn trên cạn. Chim trống to lớn hơn chim mái. Không giống như ngỗng thật sự, việc thay lông ở ngỗng bồ các là dần dần và như thế chúng không có thời kỳ không bay.

Ngỗng bồ các sinh sống thành bầy đàn, trừ thời gian sinh sản. Chúng có thể tạo thành các bầy lớn và ầm ĩ tới hàng ngàn con. Tiếng kêu của chúng khá to.

Loài này được đặt trong bộ Anseriformes, với cấu trúc mỏ đặc trưng của ngỗng/vịt, nhưng được coi là khác biệt với các loài khác trong bộ này. Các họ có quan hệ họ hàng và còn chứa loài sinh tồn ngày nay là Anhimidae (an him) và Anatidae (vịt, ngỗng, ngan và thiên nga), chứa các đơn vị  phân loại còn lại.

Một vài tài liệu cho rằng họ này rất cổ, dường như đã rẽ nhánh ra trước khi xảy ra sự kiện tuyệt chủng kỷ Phấn Trắng–phân đại Đệ Tam. Tuy nhiên, các mẫu hóa thạch lại hạn chế, với loài chưa được miêu tả có từ thời gian thuộc Hậu Oligocen ở Billy-Créchy (Pháp) là đã biết . Chi bí ẩn Anatalavis (Hornerstown Hậu Phấn trắng/Tiền Paleocen ở New Jersey, Hoa Kỳ - Đất sét London, Tiền Eocen ở Walton-on-the-Naze, Anh) đôi khi cũng được coi là các loài đã biết sớm nhất của chim dạng ngỗng bồ các.

Tình trạng bảo tồn

Bang Victoria, Australia
 Ngỗng bồ các được liệt kê như là đang nguy cấp trong Flora and Fauna Guarantee Act (Đạo luật bảo đảm quần thực vật và động vật) của bang Victoria năm 1988. Tuy nhiên, Action Statement (Bản tuyên bố hành động) cho đạo luật này để phục hồi và quản lý trong tương lai cho loài này vẫn chưa được chuẩn bị.
 Trên danh sách tư vấn năm 2007 về quần động vật có xương sống đang nguy cấp tại bang Victoria, loài này được liệt kê như là gần nguy cấp.

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Madge Steve & Burn Hilary (1987): Wildfowl: an identification guide to the ducks, geese and swans of the world. Christopher Helm, London. ISBN 00-7470-2201-1
 Pringle J. D. (1985): The Waterbirds of Australia. National Photographic Index of Australian Wildlife, Australian Museum/Angus and Robertson, Sydney.
 BirdLife Species Factsheet

S
Hóa thạch sống
Động vật được mô tả năm 1798
Chim Indonesia
Chim New Guinea
Chim Nam Úc
Chim Tây Úc