title: Vũ (họ)

text:
Vũ hay Võ (武) là một họ phổ biến tại Việt Nam và Trung Quốc. Số lượng người mang họ Vũ phổ biến đứng thứ 7 với 3,9% dân số tại Việt Nam.

Tại Trung Quốc
Tại Trung Quốc, có nhiều họ có thể phiên âm thành Vũ, như họ Vũ (武), Vũ (禹), Vũ (羽), Vũ (萭), hay Vũ (雨). Ngoài ra còn một họ kép là họ Vũ Văn (宇文) hay gây hiểu sai.

Tại Hàn Quốc
Tại Hàn Quốc: Phổ biến là họ Vũ 우 (禹) (Romaja Quốc ngữ: Woo). Ngoài ra có một bộ phận nhỏ người mang họ Vũ (武) (Romaja Quốc ngữ: Mu). Chỉ có 1600 người mang họ này.

Tại Việt Nam
Có ý kiến cho rằng họ Vũ ở Hải Dương có nguồn gốc đầu tiên tại làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, miền Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, không phải tất cả các gia tộc họ Vũ tại Hải Dương và Việt Nam đều có cùng gốc từ đây. Theo gia phả, tộc phả và thần phả ở làng Mộ Trạch, tỉnh Hải Dương, ông tổ họ Vũ là Vũ Hồn (804-853), là quan đô hộ của nhà Đường cắt cử xuống Việt Nam. Hiện có đền thờ tại Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.

Bắt đầu từ phía nam sông Gianh cho tới hết các tỉnh miền Nam, do kiêng húy thụy hiệu của chúa Nguyễn Phúc Khoát (hiệu Vũ Vương), "Vũ" được đổi thành "Võ".

Theo Lê Trung Hoa trong cuốn Họ và tên người Việt Nam, tại Việt Nam số lượng người mang họ Vũ xếp thứ bảy, với 3,9% dân số. Hiện tại, hai dòng họ Vũ và họ Võ tồn tại độc lập, có thờ cúng tổ tiên chung hoặc riêng nên việc nhận định họ này chung một họ còn nhiều tranh cãi.

Do hoàn cảnh lịch sử một số con cháu dòng họ Thái Sư Nguyễn Xí một số con cháu đã ra làm quan làm tướng cho nhiều triều đại mới và một triều đại bị lật đổ để tránh bị trả thù nên một chi Họ Nguyễn Đình  Họ Nguyễn Xí  đã đổi sang Họ Vũ do kiêng húy chúa vũ Nguyễn Phúc Khoát nên đổi sang Họ võ, trong dòng họ nguyễn có câu ca dao sống làm Người Họ Vũ Chết Là Ma Họ Nguyễn Đa số Tiền Người Họ Vũ - Võ Hậu Người Họ Nguyễn, Một Số Chi Họ Vũ Võ Việt Nam Đều Cho rằng Nguyễn Xí Là Thủy Tổ Họ Vũ Võ Việt Nam .

Những người Việt Nam nổi tiếng

Triều Đại Phong kiến Chúa Vũ

 Chúa Bầu, một gia tộc họ Vũ là tập đoàn phong kiến cát cứ miền núi các xứ Tuyên Quang và Hưng Hóa thời kỳ 1527-1689, với các chúa bầu từ Vũ Văn Uyên, Vũ Văn Mật, Vũ Công Kỷ đến Vũ Công Tuấn cai trị vùng đất của mình tại việt nam .

Quân sự
 Vũ Hồn Thủy Tổ Họ Vũ Võ .
 Vũ Thị Hạnh mẹ đẻ thái sư Nguyễn Xí một trong những công thần hậu lê .
 Bát Nàn hay Thục Nương, theo truyền thuyết mang họ Vũ, tướng thời Hai Bà Trưng.
 Vũ Trung, tướng nhà Đinh có công dẹp loạn 12 sứ quân, làm quan dưới triều Đinh và tham gia đánh giặc Chiêm Thành
 Theo thần tích, Vũ Hiền, Vũ Hán, Vũ Tố là các tướng nhà Đinh có công giúp Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp loạn 12 sứ quân.
 Bạt Hải Đại vương, tương truyền là tướng nhà Trần, tên là Vũ Hải. Đền thờ ở Du Lễ (Kiến Thụy, Hải Phòng).
 Vũ Uy, một trong 18 tướng lĩnh tham gia Hội thề Lũng Nhai cùng Lê Lợi chống giặc Minh. Đền thờ ở thị trấn Nông Cống, Thanh Hóa.
 Bà chúa Bầu họ Vũ, húy Ngọc Anh, con gái chúa Bầu Vũ Văn Mật.
 Vũ Hộ hay Mạc Bang Hộ, tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Mạc.
 Vũ Sư Thước, tướng nhà Lê Trung hưng.
 Vũ Trác Oánh, một thủ lĩnh trong khởi nghĩa Nguyễn Tuyển, Nguyễn Cừ trong khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài.
 Vũ Đình Dung, lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Ngân Già trong khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài.
 Võ Di Nguy, tướng chúa Nguyễn.
 Vũ Văn Dũng hay Võ Văn Dũng, đại tướng nhà Tây Sơn, một trong Tây Sơn thất hổ tướng.
 Võ Đình Tú, đại tướng nhà Tây Sơn, một trong Tây Sơn thất hổ tướng.
 Vũ Văn Thành, tướng nhà Tây Sơn.
 Vũ Văn Nhậm, tướng nhà Tây Sơn.
 Võ Thị Thái, nữ tướng nhà Tây Sơn.
 Võ Thị Đức, nữ tướng nhà Tây Sơn.
 Võ Tánh, tướng chúa Nguyễn Ánh.
Võ Thị Sáu, nữ du kích trong kháng chiến chống Pháp ở Việt Nam

Võ Thị Thắng, nữ chiến sĩ trong thời kháng chiến chống Mỹ, người được đặt tên cho một ngôi trường ở La Habana
 Võ Duy Ninh, Tổng đốc, quan chức cấp cao đầu tiên của triều Nguyễn hy sinh trong cuộc chiến chống thực dân Pháp xâm lược năm 1858.
 Võ Duy Dương (Thiên Hộ Dương), lãnh tụ cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp (1862-1866) ở Đồng Tháp Mười, Việt Nam.
 Vũ Hữu Lợi, sỹ phu yêu nước trong phong trào Cần Vương.
 Vũ Nguyên Bác (tức Nguyễn Sơn), Lưỡng quốc tướng quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng nhân dân Trung Hoa.
 Võ Nguyên Giáp, Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

 Võ Bẩm, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam.
 Vũ Xuân Chiêm, Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam.
 Vũ Chí Thực, Thiếu tướng Công an Nhân dân Việt Nam.
 Võ Văn Tuấn, Thượng tướng, phó tổng tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam
 Trần Võ Dũng, Trung tướng, chính uỷ Quân khu 4.
 Vũ Cao, Trung tướng, Cục trưởng Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Chính trị phong kiến
 Vũ Mộng Nguyên, Tiến sĩ nhà Hồ, đại thần nhà Lê sơ.
 Vũ Kiệt, Trạng nguyên thời Lê Thánh Tông.
 Vũ Tuấn Chiêu, Trạng nguyên thời Lê Thánh Tông.
 Vũ Duệ, Trạng nguyên thời Lê Thánh Tông.
 Vũ Dương hay Vũ Tích, Trạng nguyên thời Lê Thánh Tông.
 Vũ Duy Chu, Thám hoa thời Lê Tương Dực.
 Chúa Bầu, một gia tộc họ Vũ là tập đoàn phong kiến cát cứ miền núi các xứ Tuyên Quang và Hưng Hóa thời kỳ 1527-1689, với các chúa bầu từ Vũ Văn Uyên, Vũ Văn Mật, Vũ Công Kỷ đến Vũ Công Tuấn.
 Vũ Hữu Chính, Thám hoa thời Mạc Mậu Hợp.
 Vũ Văn Khuê, Thám hoa thời Mạc Mậu Hợp.
 Vũ Giới, Trạng nguyên thời Mạc Mậu Hợp.
 Vũ Công Đạo, quan nhà Lê Trung hưng.
 Vũ Duy Chí, quan nhà Lê Trung hưng.
 Vũ Duy Đoán, Tiến sĩ thời Lê Huyền Tông.
 Vũ Thạnh, nhà thơ, Đình nguyên Thám hoa thời Lê Hy Tông.
 Vũ Công Tể, Đình nguyên Thám hoa thời Lê Dụ Tông.
 Vũ Huyên, Tiến sĩ thời Lê Dụ Tông, kỳ thủ nổi tiếng thời phong kiến Việt Nam, được dân gian gọi là Trạng Cờ, cùng với Trạng ăn Lê Nại, Trạng Toán Vũ Hữu, Trạng vật Vũ Phong và Trạng chạy Vũ Cương Trực được xếp chung làm Năm ông trạng làng Mộ Trạch.
 Vũ Diễm, Đình nguyên Hoàng giáp thời Lê Ý Tông.
 Vũ Miên, Hội nguyên Tiến sĩ, Tể tướng, Chỉ đạo biên soạn Quốc sử
 Vũ Huy Tấn, quan nhà Tây Sơn.
 Vũ Xuân Cẩn hay Võ Xuân Cẩn, đại thần nhà Nguyễn.
 Võ Trọng Bình, Cử nhân thời Minh Mạng, đại thần nhà Nguyễn.
 Vũ Tông Phan, Tiến sĩ đời Minh Mạng.
 Vũ Duy Thanh, Đình nguyên Bảng nhãn (trạng Bồng), nhà canh tân.
 Vũ Phạm Khải, quan triều Nguyễn (Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức).
 Vũ Huy Dực, Thám hoa thời Tự Đức, cùng khoa với Vũ Duy Thanh.
 Vũ Nhự, Hoàng giáp thời Tự Đức.
 Vũ Phạm Hàm, Tam nguyên, Thám hoa cuối cùng của triều Nguyễn.
Vũ Hồng Lượng Tiến sĩ Đại thần nhà Lê Trung Hưng

Hậu phi
 Vũ Thị Ngọc Toàn, vợ Mạc Thái Tổ.
 Vũ Thị Ngọc Lễ, chánh phi của chúa Trịnh Tạc, mẹ của chúa Trịnh Căn.
 Vũ Thị Viên, hay Võ Thị Viên, con gái của Phó Vệ uý Vũ Hữu Linh, thứ phi của vua Thiệu Trị.
 Vũ Thị Duyên, hay Võ Thị Duyên, con gái của đại thần Vũ Xuân Cẩn, cung phi của vua Tự Đức.

Chính trị

 Vũ Anh (bí danh Trịnh Đông Hải), nhà cách mạng, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đại biểu Quốc hội khóa 1.
 Võ Liêm Sơn, nhà nho yêu nước.
 Võ Sĩ (tức Lê Văn Sỹ), liệt sĩ cách mạng Việt Nam, Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn (1948).
 Võ Văn Tần, nhà cách mạng, Bí thư Tỉnh ủy Chợ Lớn (1931-1932), Bí thư Tỉnh ủy Gia Định (1932-1937).
 Võ Văn Ngân, nhà cách mạng, Bí thư Tỉnh ủy Gia Định (1931-1932), Bí thư Tỉnh ủy Chợ Lớn (1932-1935).
 Vũ Hồng Khanh, lãnh tụ Việt Nam Quốc dân đảng, phó chủ tịch Chính phủ Liên hiệp Quốc gia.
 Vũ Duy Nhai (tức Đào An Thái), nhà cách mạng, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình (1947-1948).
 Võ Trần Chí, nhà cách mạng, Bí thư Tỉnh ủy Long An (1964-1967), Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (1986-1996)
 Vũ Mão, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
 Vũ Văn Mẫu, luật sư, chính trị gia, Bộ trưởng Ngoại giao, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa.
 Võ Chí Công, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước CHXHCN Việt Nam.

 Vũ Thiện Tuấn (tức Trần Xuân Bách), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI.
 Vũ Đình Hòe, luật sư, nhà báo, Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục trong Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
 Vũ Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
 Vũ Khoan, Phó Thủ tướng Việt Nam.
 Vũ Tuân, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp nhẹ, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp Thực phẩm.
 Vũ Ngọc Hải, Bộ trưởng Bộ Năng lượng Việt Nam, người xây dựng đường dây vận tải điện 500KV.
 Vũ Văn Cẩn, Thiếu tướng Quân y Quân đội Nhân dân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam.
 Vũ Đức Huề tức Trần Quang Huy, Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế, nay là Bộ Tư pháp Việt Nam.
 Vũ Oanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam.
 Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam.
 Vũ Văn Ninh, Phó Thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam.
 Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư.
 Võ Kim Cự, Bí thư Tỉnh uỷ Hà Tĩnh.
 Vũ Đức Đam, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh (2010-2011), Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (2011-2013), Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam.
Vũ Bằng (tức Phương Minh Nam) Bí thư tỉnh Hà Bắc, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm văn phòng Hội đồng Bộ trưởng nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hoà 1970-198x).
Võ Thị Ánh Xuân, Quyền Chủ tịch nước từ ngày 18 tháng 1 năm 2023 đến ngày 2 tháng 3 năm 2023, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, nguyên Bí thư tỉnh uỷ An Giang (2016-2021)
Võ Trọng Việt, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XII, Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Vũ Hồng Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Đức.
Vũ Hải Sản, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, Thượng tướng Quân đội Nhân Dân Việt Nam, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng.
Võ Văn Phuông, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương.
Võ Minh Lương, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, Ủy viên Quân ủy Trung ương.Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Võ Văn Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, XII, XIII, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương.
Võ Văn Kiệt, nhà chính trị Việt Nam, làm Thủ tướng Chính phủ thứ tư (trước kia là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 8 tháng 8 năm 1991 đến ngày 25 tháng 9 năm 1997.
Vũ Hải Hà, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Chủ nhiệm Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội.
Vũ Hải Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
Vũ Đại Thắng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình.
Võ Chí Công, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Sóc Trăng.
Vũ Mạnh Hà, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hà Giang, Bí thư Huyện Ủy Hoàng Su Phì.
Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hà Tĩnh, Chủ tịch UBND Tỉnh Hà Tĩnh.
Võ Văn Hưng, Phó Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Quảng Trị, Chủ tịch UBND Tỉnh Quảng Trị.
Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Gia Lai, Chủ tịch UBND Tỉnh Gia lai (Thôi chức vụ Chủ tịch Tỉnh Gia Lai từ năm 2022)
Võ Văn Minh, Phó Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Bình Dương, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương.
Vũ Hồng Văn, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng khóa XIII, Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (Bộ Công an), đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV nhiệm kì 2021-2026. Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam.
Vũ Khắc Hùng, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng khóa XIII.
Võ Thái Nguyên, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng khoá XIII
Vũ Thanh Mai - Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng khóa XIII- nguyên Chánh Văn phòng Ban Tuyên giáo Trung ương.
Vũ Thị Lưu Mai - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội khóa XV (2021-2026),Trưởng Tiểu ban Tổng hợp dự toán và phối hợp chính sách của Ủy ban Tài chinh, Ngân sách của Quốc hội, Chủ tịch Nhóm nghị sĩ Việt Nam-Thụy Sỹ (11/2021), nguyên Đại biểu Quốc hội: Khóa XIV, XV
Vũ Huy Khánh - Đại biểu Quốc hội khóa XV (2021-2026), Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội khóa XV (2021-2026); Phó Chủ tịch Nhóm nghị sĩ hữu nghị Việt Nam- Algeria. Sĩ quan cao cấp Công an Nhân dân. Quân hàm Đại tá
Vũ Xuân Hùng - Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV, XV nhiệm kỳ (2021-2026) -  Ủy viên thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội. Sỹ quan Cao cấp Quân đội Nhân dân Việt Nam, Quân hàm Thiếu tướng.

Văn học
 Vũ Tuân Sán (1915 - 2017), Nhà Hán nôm học được trao giải ông đã được trao Giải thưởng Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội 2014, Tác giả Hà Nội xưa và nay
Vũ Quỳnh, người tham gia tu sửa Đại Việt sử ký toàn thư.
 Vũ Cán, nhà thơ, tác giả Tùng Hiên thi tập và Tứ lục bị lãm.
 Vũ Cẩn, nhà thơ, tác giả Tinh thiều kỷ hành.
 Vũ Phương Đề tác giả Công dư tiệp ký.
 Vũ Quốc Trân, tương truyền là tác giả của truyện Nôm Bích Câu kỳ ngộ.
 Vũ Trinh, nhà chính trị, nhà thơ, luật gia, nhà soạn Chèo cổ.
 Vũ Trọng Phụng, nhà văn.
 Vũ Ngọc Phan, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học.
 Tam Lang Vũ Đình Chí, nhà văn, nhà báo.
 Vũ Hoàng Chương, nhà thơ.
 Vũ Đình Long, chủ báo, nhà viết kịch, tác giả Chén thuốc độc, vở kịch đầu tiên của Việt Nam.
 Vũ Đình Liên nhà thơ, nhà giáo nhân dân.
 Vũ Bằng, nhà báo, điệp viên, tác giả Thương nhớ Mười Hai.
 Vũ Anh Khanh, tên khai sinh là Võ Văn Khanh, nhà thơ, nhà văn Việt Nam thời kháng Pháp.
 Vũ Cao, nhà thơ, tác giả bài Núi đôi.
 Võ Quảng, nhà văn thiếu nhi Việt Nam.
 Vũ Tú Nam, nhà văn Việt Nam, Giải thưởng Nhà nước về văn học & nghệ thuật năm 2001.

 Vũ Quốc Uy, nhà hoạt động cách mạng trong lĩnh vực văn hóa, lãnh đạo Thành phố Hải Phòng thời kháng chiến chống Pháp, tác giả sách Bình minh trên sông Cấm.
 Vũ Khắc Khoan, nhà văn, nhà viết kịch Việt Nam.
 Vũ Đức Sao Biển, nhạc sĩ, nhà văn và nhà báo Việt Nam.
 Vũ Đình Văn, nhà thơ Việt Nam.
 Võ Đắc Danh, nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch, đạo diễn phim tài liệu Việt Nam.
 Vũ Ngọc Tiến (1946), nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch bản phim tài liệu Việt Nam
 Vũ Đình Trung, nhà thơ lấy bút danh là Tùng Giang, tác phẩm văn học nổi bật: Đồi thông hai mộ.

Nghệ thuật
 Vũ Như Tô, người phụ trách xây dựng "Cửu trùng đài".
 Vũ Năng An, nhiếp ảnh gia, nguyên Giám đốc Hãng Phim truyện Việt Nam.
 Vũ Văn Ký, tức Văn Ký, nhạc sĩ.
 Vũ Tuấn Đức, nhạc sư nhạc cụ dân tộc.
 Vũ Thị Định, tức Hoa Tâm, nghệ sĩ chèo.
 Vũ Thị Lệ Thi, diễn viên ca kịch dân tộc Việt Nam.
 Vũ Bá Oai, võ sư Việt Nam.
 Vũ Thanh Tú, diễn viên điện ảnh và sân khấu.
Vũ Thúy Ngần (NSND Thúy Ngần), nghệ sĩ chèo
 Vũ Dậu, ca sĩ.
 Võ An Ninh, nhiếp ảnh gia.
 Vũ Cao Đàm, họa sĩ, nhà điêu khắc Việt Nam.
 Vũ Giáng Hương, nữ họa sĩ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam.
 Võ Hùng Kiệt, bút danh Vivi, họa sĩ và nhà điệu khắc Việt Nam
 Vũ Hà Ngọc Huyền (nghệ danh Ngọc Huyền), danh ca cải lương Việt Nam.
 Vũ Trọng Tấn, nghệ danh Trọng Tấn, ca sĩ Việt Nam
 Quang Hà tên thật Vũ Hoàng Hà, ca sĩ Việt Nam
 Bảo Thanh (diễn viên) tên thật Vũ Phương Thanh diễn viên Việt Nam.
 Vũ Phạm Diễm My, nghệ danh Diễm My 9x, diễn viên Việt Nam
 Ngọc Thúy , tên đầy đủ Vũ Ngọc Thúy , ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
 Vũ Cát Tường, ca sĩ, nhạc sĩ Việt Nam
Vũ Diệu Thảo, giảng viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (nổi tiếng với vai diễn trong phim "Phía trước là bầu trời").
 Võ Đức Trí, cựu thành viên của nhóm nhạc DOMINIX, á quân Giọng hát Việt 2019, ca sĩ Việt Nam

Khoa học và giáo dục
 Võ Tử Văn (tên cũ là Vũ Văn Thọ): Phó bảng thời Tự Đức, Tư nghiệp trường Quốc Tử giám, sau đó làm Toản tu sử quán...
 Vũ Hữu, Tiến sĩ Nho học, nhà toán học thời phong kiến, tác giả (Lập Thành Toán Pháp)
 Võ Trường Toản hay Vũ Trường Toản, nhà giáo, người mở mang việc giáo dục ở Đàng Trong thế kỉ XVIII.
 Vũ Tuyên Hoàng, nhà nông học.
 Vũ Đình Tụng, bác sĩ, Bộ trưởng Bộ Thương binh Việt Nam.
 Vũ Công Hòe, bác sĩ, Chủ tịch Hội Giải phẫu bệnh - Y pháp Việt Nam.
 Vũ Ngọc Khánh, Giáo sư, người có nhiều công trình nghiên cứu về Thăng Long, Hà Nội.
 Võ Thuần Nho, Thứ trưởng Bộ giáo dục Việt Nam, em trai Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 Võ Hồng Anh, nhà Vật lý Việt Nam, con gái Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 Võ Tòng Xuân, giáo sư, nhà giáo nhân dân, nhà nông học.
 Vũ Công Hậu (1917-1996) GS. TS, nhà nông học, tác giả "Trồng cây ăn quả ở Việt Nam"
 Võ Quý, Giáo sư, TSKH.
 Võ Đình Tuấn, người Mỹ gốc Việt, nhà khoa học, nổi tiếng vì các thành tựu quang sinh học.
 Vũ Ngọc Liễn, nhà nghiên cứu văn hóa, nghiên cứu hát bội và sân khấu Việt Nam.
 Vũ Văn Hiền, nhà báo, luật gia, giảng viên, Bộ trưởng Bộ Tài chính trong chính phủ Trần Trọng Kim.
 Vũ Quốc Bình, Thiếu tướng Quân y QĐNDVN.
 Vũ Công Lập, nhà vật lý, Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, công tác tại Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, nhà báo.
 Võ Văn Hoàng, nhà vật lý hoc Việt Nam.
 Vũ Đình Cự, nhà khoa học, nhà vật lý học Việt Nam nổi tiếng với nghiên cứu rà phá bom từ trường, ngư lôi, Phó chủ tịch Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam.
 Vũ Như Canh, nhà giáo Việt Nam.
 Vũ Văn Hiền, Tổng Thư ký Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Việt Nam.
 Võ Đình Tuấn, nhà khoa học, nhà sáng chế người Mỹ gốc Việt.
 Vũ Hà Văn, nhà toán học Việt Nam.
 Vũ Ngọc Phan, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học hiện đại và văn học dân gian Việt Nam.
 Vũ Ngọc Tước, giáo sư Vật lý lý thuyết, CBGD ĐH Bách Khoa Hà nội, Trưởng BM Vật lý lý thuyết.

Tôn giáo
 Phêrô Võ Thành Trinh, linh mục Công giáo Việt Nam, Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban đoàn kết Công giáo Việt Nam.
 Giuse Maria Vũ Duy Nhất, giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu.
 Giuse Vũ Văn Thiên, giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Hải Phòng
 Antôn Vũ Huy Chương, giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt
 Giuse Vũ Duy Thống (1952 - 2017) giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết.
 Giuse Võ Đức Minh, giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang.
 Gioan Maria Vũ Tất, giám mục Công giáo Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.
 Thích Thanh Nhiễu, tục danh Vũ Đức Chính, Hòa thượng, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Bái Đính

Lĩnh vực khác
Võ Văn Bảy, vận động viên quần vợt Việt Nam, HCV SEAP games 1 (1959), HCB đôi nam Asiad V (1966).
Vũ Thị Hương, vận động viên điền kinh Việt Nam.
Vũ Trà My, HCV SEA games 24 môn Wushu.
Vũ Thị Nguyệt Ánh, HCV SEA games 24 môn Karatedo hạng 48 kg.
Vũ Bá Đông, HCV SEA games 24 và HCV Đại hội Thể thao Thế giới (2013) môn Sport Aerobic.
Võ Minh Nhất, vô địch Cờ tướng quốc gia 2010, Hạng 4 cá nhân châu Á (2013).
Võ Hoàng Bửu, huấn luyện viên bóng đá, cựu tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Vũ Trường Giang, huấn luyện viên, cựu cầu thủ bóng đá.
Vũ Văn Tư, cựu cầu thủ bóng đá, cựu Huấn luyện viên Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.
Vũ Quang Bảo, huấn luyện viên, cựu cầu thủ bóng đá.
Võ Văn Hạnh, cựu cầu thủ bóng đá, cựu tuyển thủ quốc gia Việt Nam, thủ môn đầu tiên nhận Quả bóng vàng Việt Nam (2002).
Vũ Như Thành, cầu thủ bóng đá, cựu tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Vũ Minh Tuấn, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Võ Ngọc Cường, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Võ Hoàng Quảng, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Võ Huy Toàn, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Võ Ngọc Đức, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Vũ Thế Vương, cầu thủ bóng đá.
Vũ Văn Thanh, cầu thủ bóng đá, tuyển thủ quốc gia Việt Nam.
Vũ Viết Triều, cầu thủ bóng đá.
Vũ Minh Thúy, Á hậu Việt Nam năm 1996.
Vũ Thị Thu, Á hậu Việt Nam năm 1998.
Vũ Thị Hoàng Điệp, Người đạt danh hiệu "Người đẹp quốc tế 2009" tại Trung Quốc.
Vũ Hương Giang, Nữ hoàng trang sức Việt Nam 2005, đại diện Việt Nam tham dự Hoa hậu Thế giới 2005
Võ Hoàng Yến, Á hậu 1 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2008, đại diện của Việt Nam tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2009.
Vũ Thị Hoàng My, Á hậu 1 Hoa hậu Việt Nam 2010, đại diện của Việt Nam tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2011 và Hoa hậu Thế giới 2012.
Vũ Nguyễn Hà Anh, siêu mẫu, ca sĩ, đại diện Việt Nam tham dự Hoa hậu Trái Đất 2006

Những người Trung Quốc nổi tiếng

Trung đại

 Võ Tắc Thiên, nữ hoàng Trung Quốc, người sáng lập nhà Võ Chu. Bà là hoàng hậu của Đường Cao Tông Lý Trị, thân mẫu Đường Trung Tông Lý Hiển và Đường Duệ Tông Lý Đán, tổ mẫu Đường Huyền Tông Lý Long Cơ.
 Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế Vũ Văn Giác là vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Bắc Chu.
 Bắc Chu Minh Đế tên húy là Vũ Văn Dục.
 Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung hoàng đế bắc Chu,Bắc Chu Vũ Đế
 Bắc Chu Tuyên Đế tên húy là Vũ Văn Uân.
Bắc Chu Tĩnh Đế nguyên danh Vũ Văn Diễn.
 Vũ Chu, quan viên Tào Ngụy thời Tam Quốc.
 Võ Sĩ Hoạch, khai quốc công thần nhà Đường.
 Võ Tam Tư, thân vương nhà Võ Chu.
 Vũ Du Kỵ, thân vương nhà Võ Chu, chồng Công chúa Thái Bình.
 Vũ Huệ phi, hoàng hậu của vua Đường Huyền Tông.
 Vũ lương viện, chính thất của vua Đường Huyền Tông thời còn làm thái tử.
 Vũ hiền dung, phi tần của vua Đường Huyền Tông.
 Vũ tài nhân, phi tần của vua Đường Huyền Tông.
 , tướng lĩnh thời Ngũ Đại Thập Quốc, khai quốc công thần nhà Tống.
 Thích Liễu Tính (1222-1321), nhà sư Trung Quốc thời Tống.
 Võ Tòng (phiên âm chính xác là Tùng), nhân vật thời Tống, nhân vật trong Thủy Hử.
 Vũ Tiên, danh tướng nhà Kim.
 , tướng lĩnh nhà Nam Minh.
 Vũ Ninh phi, phi tần của vua Ung Chính.
 Vũ Vân tần, phi tần của vua Hàm Phong.
 Vũ Huấn, ăn mày và nhà giáo dục thời Thanh.

Cận đại
 Vũ Chi Mô (1866-1907), nhà cách mạng Trung Quốc.
 Vũ Triệu Phát (1904-1957), nhà khoa học ngành tế bào Trung Quốc.
 Vũ Kiếm Tây (1899-1973), bí danh Petraschewski, Đảng viên sáng lập Đảng Cộng sản Trung Quốc, đại biểu Quốc tế Cộng sản.
 Vũ Trường Hựu (1926-), Trung tướng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
 Vũ Tân Vũ (1909-1989), nhà nghiên cứu luật học, nhà cách mạng Trung Quốc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Hiện đại
 Vũ Trường Thuận (武长顺; 1954-), nguyên Cục trưởng Cục công an thành phố Thiên Tân, bị điều tra tham nhũng năm 2015.
 Vũ Nghệ (武艺; 1990-), Philip Wu, ca sĩ Trung Quốc.
 Vũ Dương (武杨; 1992-), vận động viên bóng bàn Trung Quốc.
 Côn Lăng (武誼蓁; 1993-), tức Hannah Quinlivan, tên thật Vũ Nghị Trăn, diễn viên điện ảnh Đài Loan, vợ của ca sĩ Chu Kiệt Luân.
 Vũ Đại Tịnh (武大靖; 1994-), vận động viên trượt băng tốc độ cự ly ngắn Trung Quốc, huy chương vàng Thế vận hội Mùa đông 2018.
 Vũ Á Nam (1996-), nữ vận động viên MMA Trung Quốc, tham gia Ultimate Fighting Championship.

Hư cấu

 Võ Cát, Đệ Tử của Khương Tử Nha.
 Võ Đại Lang, nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử và Kim Bình Mai, anh trai của Võ Tòng.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Làng Mộ Trạch - Họ Vũ Võ Việt Nam

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ tên


title: Bulbophyllum carnosilabium

text:
Bulbophyllum carnosilabium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Vexillum albofulvum

text:
Vexillum (Vexillum) albofulvum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 45mm and 65 mm

Phân bố
Loài này có ở Philippines.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Opostega tincta

text:
Opostega tincta là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1918. Nó được tìm thấy ở Natal, Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Opostega


title: Bulbophyllum acropogon

text:
Bulbophyllum acropogon là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Sangkha (huyện)

text:
Sangkha () là một huyện (amphoe) ở miền trung của tỉnh Surin, đông bắc Thái Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com (Thai)

Sangkha


title: Sông Hô Đà

text:
Sông Hô Đà (滹沱河) hay Hô Đà Giang, tên cổ là Hô Trì, là một sông chủ yếu thuộc hệ thống Hải Hà. Sông Hô Đà bắt nguồn từ dưới chân núi Thái Hí Sơn, huyện Phồn Trì thuộc địa cấp thị Hãn Châu. Sông chảy theo hướng đông qua huyện Hiến của Hà Bắc và hợp lưu với sông Phủ Dương thành sông Tử Nha. Từ nơi bắt nguồn đến nơi hợp lưu có tổng chiều dài 513,3 km, trong đó đoạn qua Sơn Tây có chiều dài 48,75 km. Sông này có diện tích lưu vực 4,6 vạn km², là nguồn nước chủ yếu của Thạch Gia Trang.

Tham khảo

Hô Đà
H


title: Le Prêcheur

text:
Le Prêcheur là một xã thuộc tỉnh Martinique nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 0-1300 mét trên mực nước biển. Dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 1717 người.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage

Xã của Martinique


title: 25953 Lanairlett

text:
25953 Lanairlett (tên chỉ định: 2001 FM5) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 18 tháng 3 năm 2001. Nó được đặt theo tên Lanair Amaad Lett, an American high school student và finalist in the 2010 Intel Science Talent Search.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Harskirchen

text:
Harskirchen là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Hastula acumen

text:
Hastula acumen là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hastula


title: Bedeva paivae

text:
Bedeva paivae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bedeva


title: Odin

text:
Thần Odin (tiếng Bắc Âu cổ: Óðinn) là vị thần đứng đầu trong thế giới thần thoại Bắc Âu và cũng là vua của "thị tộc" thần thánh Aesir. Ông là vị Thần chiến tranh, có khả năng quyết định chiến thắng trong những trận chiến và cũng là thần của sự khôn ngoan.Valknut (Slain warrior's knot) là biểu tượng của thần Odin. Nó là ba hình tam giác xoắn lại với nhau.

Xuất hiện

Edda
Trong Edda thơ, Odin được đề cập trong một số bài thơ Voluspá, Hávamál và một số bài thơ khác.

Voluspá
Trong Voluspá, Odin triệu hồn nữ volva lên để hỏi về tương lai của thế giới và vũ trụ. Lời tiên báo của Volva trải dài từ khi khai thiên lập địa đến lúc xảy ra tận thế hay Ragnarok. Đầu tiên là Odin, Ve và Vili (hoặc Hoenir và Lodur) tạo ra con người. Trong xtăngxtơ 17, volva đã nói
 Ǫnd þau né átto, óð þau né hǫfðo,
 lá né læti né lito góða.
 Ǫnd gaf Óðinn, óð gaf Hœnir,
 lá gaf Lóðurr ok lito góða.
 Tạm dịch
 Linh hồn chẳng thuộc về con người cũng như cảm xúc
 Giọt máu chẳng tồn tại, cũng như sắc thái
 Odin ban linh hồn, Hoenir tặng cảm xúc
 Lodur phú máu đào, và vẻ bên ngoài
Như vậy Ask và Embla được tam thần tạo ra, họ chính là thủy tổ của loài người (thế hệ trước Ragnarok). Tiếp theo sau khi tạo ra loài người, mặt trăng và mặt trời cùng các vì sao, là thời kỳ hoàng kim của các vị thần. Nhưng thời kỳ này chóng tàn đến thời đại khủng hoảng của các vị thần, tiêu biểu là Chiến tranh thị tộc Aesir - Vanir diễn ác liệt sau khi phe Aesir cố gắng giết nữ thần Gullveig được miêu tả trong xtăngxtơ 23 - 24 (Cổ Edda), trong bài thơ Skáldskaparmál, Tân Edda hoặc trong Yngling Saga, Heimskringla (của Snorri Sturluson)Odin phi cây thương, xuyên qua nhóm ngườiĐó chính là cuộc chiến đầu tiênBức tường thành Asgard sụp đổTộc Vanir anh dũng, đang giày xéo đồng bằngVolva kể diễn biến tương lai cho Odin. Trong đó có việc thần phải hy sinh một con mắt của mình để đổi lấy sự khôn ngoan bằng cách uống nước suối Mímisbrunnr, nơi thần Mimir cai quản. Và cuối cùng là khắc họa lại ngày Ragnarok, quang cảnh trận chiến cuối cùng trên cánh đồng Vígríðr.

Hávámal
Được thể hiện rõ nhất ở phần thứ ba là Rúnatal, thần Odin có công trong việc tìm ra và phổ biến cổ ngữ Rune hay cụ thể là bảng chữ cái Fuþark. Trong xtăngxtơ 139 - 140, Odin đã tự hiến tế bản thân bằng cách treo ngược lên ngọn cây Yggdrasil để có thể học được chữ cái Rune.Veit ec at ec hecc vindga meiði anetr allar nío,geiri vndaþr oc gefinn Oðni,sialfr sialfom mer,a þeim meiþi, er mangi veit, hvers hann af rótom renn.Við hleifi mic seldo ne viþ hornigi,nysta ec niþr,nam ec vp rvnar,opandi nam,fell ec aptr þaðan.Tạm dịchTa biết rằng ta đang treo mình trên câychín đêm dài dằng dặcbị thương chém, dao đâm, thứ dành riêng cho Odintổn thương chính bản thân mìnhtrên cái cây đó mà chẳng ai biết được nơi tận cùng của cái rễKhông bánh mì, họ cũng chẳng cho ta giọt nướcTa cúi đầu xuốngTa đã học được chữ RuneTa đã lấy chúng rồi la hét thích thúrồi Ta trở về cuộc sống hằng ngày.

Mặt khác ở phần thứ hai, từ xtăngxtơ 104 - 10, đã miêu tả cảnh Odin lấy lại được rượu mật ong từ máu của thần thông thái Kvasir như sauCIV.Ta là khách của tên khổng lồ già,đến nơi hắn kín mồm kín miệng;nhưng đến chỗ Suttungta phải dùng lời lẽ dụ hoặc để đạt được mục đích.CV.Gunnlond ngồi trên ghế vàng,nàng tặng ta món rượu quý giánhưng ta khó đáp lại tình yêu chân thật.CVI.Ta dùng mũi Rati đục một một lối đi xuyên qua lớp đá;ta mạo hiểm dấn thân vào hang núixung quanh ta, lối đi kẻ khổng lồCVII.Thiếu nữ đẹp phục vụ ta chu đáolúc này đây Odrœrir đã lộ mình giữa ánh dương.sợ rằng ta không thoát khỏinếu chẳng có sự giúp đỡ của Gunnlodcô gái nhân hậu ôm ta vào lòng.CVIII.Ngày hôm sau, người khổng lồ diện kiếntrước cung điện của đấng tối caonhằm tìm hiểu số phận của ngài;hỏi thăm xem Bolverk đã an toàn trở vềhay gục ngã dưới tay Suttung.CIX.Vào lúc ấy Odin đã buông lời thề giả dốiLiệu lời ấy đáng tin hay chăngngài lừa lấy rượu của Suttungrồi xé tan nát nỗi lòng của con gái hắn.

Váfþrúðnismál

Có một người khổng lồ tên là Vafthrundnir nổi tiếng với những kiến thức sâu rộng về vũ trụ và các vị thần. Odin nghe danh liền tìm tới để đấu trí với hắn bất chấp lời khuyên can của vợ mình là nữ thần Frigg. Thần giả danh thành Gagnrad và đến nói với hắn là thử thách trí tuệ xem có thông minh như đồn đại không. Hắn kiêu ngạo đáp: "Đến lúc phát hiện mình không thông thái bằng ta, anh cũng đừng có trốn đi đấy. Trước lúc đó, cứ ngồi xuống đi rồi thử xem ai trong chúng ta thông thái hơn." Gagnrad từ chối. Vafthrundnir đáp: "Nếu anh đã chọn ngồi xuống đất thì hãy bắt đầu thôi nào." Cả hai cùng thỏa thuận nếu ai thua sẽ bị người chiến thắng lấy đầu.

Cả hai bên đối đáp quyết liệt. Nhưng đến khi Gagnrad hỏi: "Odin đã thì thầm gì vào tai Balder khi Balder đặt lên giàn hỏa thiêu ?". Tên khổng lồ đã chấp nhận thua cuộc, và biết được kẻ thách đố không ai khác ngoài Odin. Sau khi tên Vafthrundnir bị giết chết, Odin trở thành người khôn ngoan nhất.

Grímnismál
Vua Raudung có hai người con trai là Agnar và Geirroed. Trong một lần chèo xuồng đi chơi, cả hai anh em dạt ra khơi xa gặp cơn bão điên cuồng đang gào thét, thuyền của họ trội dạt ra đảo xa. Tại đây hai anh em gặp được hai vợ chồng nhận nuôi, người chồng thì nuôi Geirroed còn người vợ thì nhận Agnar làm con nuôi. Hai vợ chồng người nông dân ở đây chính là Odin và Frigg. Khi mùa xuân đến, họ tặng cho Agnar và Geirroed một chiếc thuyền. Khi chiếc thuyền vừa cập đất liền, Geirroed nhảy phắt lên bờ rồi đẩy con thuyền cùng Agnar ra ngoài đảo rồi nói; "Hãy đi với quỷ khổng lồ đi." Chiếc thuyền trôi dạt ra biển, rong khi Geirroed chạy về trong sự chào đón vui mừng của mọi người. Khi vua Raydung băng hà, Geirrod đăng quang trở thành người nổi tiếng.

Một ngày, Odin và Frigg ngồi trên chiếc ghế Lidskjalf nhìn xuống thế giới. Odin hỏi Frigg: "Nàng có nhìn thấy con nuôi của nàng đang ở trong hang đằng kia với một nữ khổng lồ và sinh con với ả ta không? Còn đứa con đỡ đầu của ta lại làm vua một vùng đất." Frigg liền đáp: "Thế nhưng cậu ra quá keo kiệt thức ăn tiếp đãi khách khứa khi thấy có nhiều người đến chỗ mình." Cho rằng đó là hiểu lầm, Frigg và Odin đánh cược với nhau. Frigg sai nữ thần Fulla truyền lệnh xuống Geirroed hãy cẩn thận với một phù thủy đang đến với vương quốc của mình với âm mưu buông lời nguyền rủa xuống đất nước của Geirroed, đặc điểm để nhận biết người ấy là không có con chó nào dám bén mảng lại gần. Nhưng Geirroed không những xem nhẹ lời cảnh cáo đó mà còn xuống lệnh bắt giữ kẻ đó. Người bắt giữ mặc áo choàng xanh tự giới thiệu là Grimnir (chính là Odin). Khi bị áp giải đến trước mặt nhà vua, Grimnir không biện luận bất kỳ điều gì. Nhà vua ra lệnh trói Odin và ném vào giữa 2 ngọn lửa trong vòng 8 ngày đêm.

Bấy giờ Geirroed có người con trai là Agnar, đặt tên theo người anh mình. Agnar đến thăm Grimnir, cho thần uống một cốc đầy và xin lỗi cho hành động ác độc của cha cậu vì đã tra tấn người vô tội. Grimnir uống một hơi hết cạn chiếc cốc, cùng lúc đó lửa nóng đã cháy xém cả áo choàng. Ngài hát và vè ca ngợi Agnar, liệt kê những lãnh địa của chư thần cũng như cuộc sống sinh hoạt ở Valhalla, cây tần bì Yggdrasil, tiên nữ Valkyries, con ngựa thần mặt trời và sói Skoll, sự kiến tạo thế giới. Cuối cùng khi Grimnir nói tên thật của mình thì Geirroed nhận ra người mình tra tấn chính là Odin, hành động đó đã khiến Odin bỏ rơi hắn. Hắn nhảy tới định giúp cho Odin thoát khỏi ngọn lửa thì Geirroesd ngay lập tức ngã và thanh thanh kiếm từ tay hắn trượt ra đâm xuyên qua thân Geirroed. Sau khi Geirroed tắt thở, Odin biến mất. Agnar được người dân suy tôn lên làm quân chủ và cai trị vương quốc trong rất nhiều năm.

Skírnismál và chương XXXVII Gylfaginnning
Sau khi Freyr trao cho Skinir thanh kiếm của mình và lấy được vợ là nữ khổng lồ Geidr, Odin đã nói đó chính là sự trừng phạt của ngày dành cho Freyr khi thần lén ngồi lên ngai vàng Lidskjalf.

Lokasenna
Lokasenna (sau này gọi là Ægisdrekka) miêu tả lại cảnh Loki gây gổ với các vị thần (trong số đó có Odin) trong buổi tiệc của Ægir. Loki nhục mạ Odin sau khi thần can Loki với nữ thần Gefjon. Hắn đã mắng: "Ông thì lúc nào cũng ban chiến thắng cho những kẻ hèn nhát và thua trận." Ngay lập tức Odin đáp trả bằng câu nhục mạ không kém: "Còn ngươi đã sống suốt tám mùa đông dưới lòng đất với thân phận một con đàn bà vắt sữa bò.". Loki tiếp tục chê Odin thiếu nam tính khi thực hiện của phép thuật Seid của volva ở đảo Samsey và nhiều cái khác nữa.

Một số tác phẩm khác

Heimskringla
Chủ yếu được thể hiện rõ nhất ở phần thứ nhất là Yngling Saga.

Gia đình
Thần Odin là con của thần Bórr và cô gái người khổng lồ Bestla, là anh cả trong số ba anh em. Hai người còn lại là thần Ve và Vili.

Vợ của thần Odin là nữ thần Frigg, nữ hoàng của các vị thần. Hai người có với nhau hai người con là thần quang minh Balder hiền lành và cao quý, và thần khiếm thị Höðr. Ngoài Frigg, ông còn có con với rất nhiều người phụ nữ khác như:
 với nữ thần người khổng lồ Jord sinh ra thần Thor
 với chín ngọn sóng ngoài biển khơi sinh ra thần Heimdall
 với cô gái khổng lồ Grid sinh ra thần Vidar
 với cô gái khổng lồ Gunlod sinh ra thần Bragi
 với công chúa Rindr sinh ra thần Vali

Nơi ở

Odin có một cung điện cho riêng mình gọi là Valaskialf. Nơi đó có mái vòm bằng bạc và là nơi đặt chiếc ngai vàng Hlidskialf. Nó cho phép ông có thể ngồi một chỗ mà có thể nhìn bao quát toàn bộ chín thế giới.

Cung điện thứ hai là Gladheim, nơi ông họp mặt mười hai vị quan tòa để phán xét, sửa đổi những điều luật trên thế giới. Ngoài ra, Odin còn cho xây dựng cung điện Valhalla, được biết đến như là "thánh đường của chiến binh bất tử". Ở đó, linh hồn của những binh lính đã chiến đấu một cách dũng cảm và tử trận có thể sống lại để chờ đợi cho đến khi cuộc chiến tận thế Ragnarok xảy ra.

Vật nuôi
Thần Odin có một con ngựa tám chân được mệnh danh là chạy nhanh nhất thế giới tên là Sleipnir. Nó là con của thần Loki (trong lốt ngựa cái) và ngựa thần Svaðilfari của thế giới người khổng lồ. Thần đặc biệt yêu quý con vật này và thường nhân lúc rảnh rỗi cưỡi trên lưng nó vừa đi du ngoạn, vừa để xem xét tình hình thế gian. Hai con quạ, Hugin và Munin (Suy nghĩ và Trí nhớ) thường giúp đỡ ông bằng cách hằng ngày bay khắp nơi và đến tối mang thông tin về. Hai con sói Geri và Freki cũng ngày đêm túc trực bên ông để bảo vệ. Odin chỉ có thể uống rượu nho hoặc rượu mật ong và toàn bộ thức ăn mọi người dành cho, ông đều cho hai con sói ăn hết cả.

Một số tên gọi khác
 Alfodur (Người cha của loài người)
 Gangleri (Người lang thang)
 Grimnir (Người đeo mặt nạ)
 Har (Một mắt)
 Harbard (Chòm râu bạc)
 Sigtyr (Thần chiến tranh, thần chiến thắng)
 Valfodur (Người cha của những chiến binh tử trận)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Northvegr Foundation, trang web giáo dục có rất nhiều tư liệu về thần thoại Bắc Âu
 AsatruArt (de/german)

Các vị thần Bắc Âu
Thần chiến tranh


title: Otterswiller

text:
Otterswiller là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: (11290) 1991 RA1

text:
{{DISPLAYTITLE:(11290) 1991 RA1}}

(11290) 1991 RA1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 10 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Fissurella gaillardi

text:
Fissurella gaillardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fissurella


title: Stigmella ilicifoliella

text:
Stigmella ilicifoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. It is widespread in Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. In Pháp, it được tìm thấy ở old specimens along the Atlantic coast near Bordeaux và in the Hérault và the Côte d’Azur near Cannes.

Sải cánh dài 6-6.6 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến đầu tháng 9.

Ấu trùng ăn Quercus ilex, Quercus ilex rotundifolia và Quercus suber. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl
The Quercus Feeding Stigmella Species Of The West Palaearctic: New Species, Key And Distribution (Lepidoptera: Nepticulidae)

I
Côn trùng châu Âu


title: Hebeloma pseudoamarescens

text:
Hebeloma pseudoamarescens là một loài nấm ở Hymenogastraceae.

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu


title: 13404 Norris

text:
13404 Norris (1999 RT177) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13404 Norris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Danh Sơn

text:
Danh Sơn hay Danh San (chữ Hán giản thể: 名山区, Hán Việt: Danh Sơn khu hay Danh San khu) là một khu thuộc địa cấp thị Nhã An, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Khu này có diện tích 614 km2, dân số năm 2002 là 260.000 người.

Khu này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 9 trấn và 11 hương:
 Trấn: Mông Dương, Bách Trượng, Xa Lĩnh, Vĩnh Hưng, Mã Lĩnh, Tân Điếm, Hắc Trúc, Hồng Tinh, Mông Đỉnh Sơn.
 Hương: Mao Hà, Song Hà, Giải Phóng, Hồng Nham, Kiến Sơn, Thành Đông, Tiền Tỉnh, Trung Phong, Liên Giang, Liêu Trường, Vạn Cổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền Nhã An

Nhã An
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Calomicrus discicollis

text:
Calomicrus discicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Querré

text:
Querré là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 64 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Auzeville-Tolosane

text:
Auzeville-Tolosane là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie của tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình167 mét trên mực nước biển.

Kết nghĩa

  Broughton, Wales
  Calugareni, România

Biến động dân số

Tham khảo

Auzevilletolosane


title: Lantanophaga

text:
Lantanophaga là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Lantanophaga anellatus Rose và Pooni, 2003
Lantanophaga dubitationis Gielis & de Vos, 2006
Lantanophaga minima (B. Landry & Gielis, 1992)
Lantanophaga pusillidactyla (Walker, 1864)

Chú thích

Tham khảo

Platyptiliini


title: SonAir

text:
Sonair (mã ICAO = SOR) là hãng hàng không của Angola, trụ sở ở Luanda. Hãng có căn cứ ở Sân bay Quatro de Fevereiro.

Lịch sử

SonAir được thành lập và hoạt động từ năm 1998 do Công ty dầu lửa quốc gia Sonangol Group của Angola làm chủ. Hãng hiện có các tuyến đường quốc nội và là hãng hàng không đầu tiên có chuyến bay chở khách và hàng hóa thẳng từ Angola tới Hoa Kỳ mỗi tuần 3 chuyến bằng máy bay McDonnel MD-11 (thuê cả phi hành đoàn của hãng World Airways.

Các nơi đến
(Tháng 1/2006):

 Angola
 Benguela
 Cabinda
 Catumbela
 Huambo
 Luanda
 Lubango
 Ondjiva
 Soyo

 Hoa Kỳ
 Houston(do World Airways đảm nhiệm)

Đội máy bay
(Tháng 12/2007):

 1 Airbus A319 (registration VP-BEY)
 6 Raytheon Beech 1900D
 2 Beechcraft King Air B350
 1 Boeing 727-100F (registration D2-ESU)
 3 Boeing 727-229C (registration D2-EVD, D2-EVG, D2-FSA)
 9 De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter Series 300
 3 Falcon 900Ex (registration D2-BEE, D2-BEF, D2-BEG)
 1 Fokker F27 Mk500
 2 Fokker 50 (registration D2-ESR, D2-ESW)
 1 McDonnell Douglas MD-11 (operated by World Airways, registration N278WA)

Đang đặt mua: 1 Boeing 737-700W (registration D2-EVW) , Boeing 737-700QC (registration D2-EVZ) , 2 Airbus A319CJ, 1 Airbus A340-500

Máy bay trực thăng phục vụ các dàn khoan ngoài khơi:
 7 Eurocopter Dauphin AS 365N3
 4 Eurocopter Super Puma
 6 Sikorsky S-76C+

Đang đặt mua: 4 Eurocopter Super Puma 225

Tham khảo
 AeroTransport Data Bank

Liên kết ngoài
 SonAir
 SonAir Fleet

Hãng hàng không Angola


title: Andrena caneae

text:
Andrena caneae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1915


title: Nephrotoma graueri

text:
Nephrotoma graueri là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Jaén

text:
Jaén là thành phố ở phía nam Tây Ban Nha, thủ phủ của tỉnh Jaén. Jaén là trung tâm nông nghiệp và thương mại của tỉnh này. Thành phố này có các ngành công nghiệp: hóa chất, dệt, thuộc da. Sau khi người Moors chiếm Tây Ban Nha trong thế kỷ 8, thành phố (lúc đó có tên là Jayyan) đã được phát triển thành một trung tâm thương mại. Tường thành của người Moors hiện vẫn còn. Jaén là nơi đóng trụ sở của tổng giám mục Công giáo Rôma. Thành phố có nhà thờ theo phong cách kiến trúc Phục Hưng bắt đầu xây năm 1532 và hoàn thành vào thế kỷ 18.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén
Thành phố của Tây Ban Nha
Tỉnh Jaén
Jaén


title: Thế giới

text:
Thế giới (chữ Hán: 世界) là Trái đất và tất cả sự sống trên đó, bao gồm cả nền văn minh nhân loại. Trong bối cảnh triết học, "thế giới" là tổng thể của vũ trụ vật chất, hay thế giới bản thể học ("thế giới" của một cá nhân) mà ở tại bối cảnh tâm học trong đó, thế giới là vật chất  hoặc lĩnh vực trần tục hoặc không-thời gian, trái ngược với các lĩnh vực thiên thể, tinh thần, tâm linh, siêu việt, mờ ảo vô thường hoặc linh thiêng. Các kịch bản "ngày tận thế " đề cập đến sự kết thúc của lịch sử loài người (có thể là cả một vũ trụ), phần lớn là trong bối cảnh đa số các tôn giáo và đa số tín ngưỡng.

Lịch sử thế giới thường được hiểu là lịch sử của nhân loại trải dài qua các bước phát triển địa chính trị lớn trong hơn 5 thiên niên kỷ, từ nền văn minh đầu tiên cho đến ngày nay. Trong các thuật ngữ như tôn giáo thế giới, ngôn ngữ thế giới, chính quyền thế giới và chiến tranh thế giới, thuật ngữ thế giới gợi ý một phạm vi quốc tế hoặc liên lục địa mà không nhất thiết ngụ ý sự tham gia của mọi nơi trên thế giới.

Dân số thế giới là tổng của tất cả các dân số loài người tại bất kỳ thời điểm nào; tương tự, nền kinh tế thế giới là tổng thể các nền kinh tế của mọi xã hội hay quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các thuật ngữ như " vô địch thế giới ", " tổng sản phẩm thế giới " và " quốc kỳ thế giới " ngụ ý tổng hoặc sự kết hợp của tất cả các quốc gia có chủ quyền.

Triết học

Trong triết học, thuật ngữ thế giới có một số nghĩa khả dĩ. Trong một số ngữ cảnh, nó đề cập đến mọi thứ tạo nên thực tại hoặc vũ trụ vật chất. Ở những người khác, nó có thể có nghĩa là có một ý nghĩa bản thể học cụ thể (xem sự tiết lộ thế giới). Trong khi việc làm sáng tỏ khái niệm thế giới được cho là luôn nằm trong những nhiệm vụ cơ bản của triết học phương Tây, chủ đề này dường như chỉ được nêu ra một cách rõ ràng vào đầu thế kỷ XX  và là chủ đề được tranh luận liên tục. Câu hỏi về thế giới là gì không có cách nào được giải quyết.

Parmenides
Cách giải thích truyền thống về tác phẩm của Parmenides là ông cho rằng nhận thức hàng ngày về thực tại của thế giới vật chất (như được mô tả trong doxa) là sai lầm, và thực tại của thế giới là 'Một bản thể' (như được mô tả trong aletheia): an toàn thể không thay đổi, không thay đổi, không thể phá hủy.

Plato
Trong Câu chuyện ngụ ngôn về cái hang, Plato phân biệt giữa các hình thức và ý tưởng và tưởng tượng ra hai thế giới riêng biệt: thế giới hợp lý và thế giới thông minh.

Hegel
Trong triết lý lịch sử của Georg Wilhelm Friedrich Hegel, thành ngữ Weltgeschichte ist Weltgericht (Lịch sử thế giới là tòa án xét xử thế giới) được sử dụng để khẳng định quan điểm rằng Lịch sử là thứ phán xét con người, hành động và ý kiến của họ. Khoa học ra đời từ mong muốn biến đổi Thế giới trong mối quan hệ với Con người; kết thúc cuối cùng của nó là ứng dụng kỹ thuật.

Schopenhauer

Thế giới như ý chí và đại diện là tác phẩm trung tâm của Arthur Schopenhauer. Schopenhauer coi ý chí con người là một cửa sổ duy nhất của chúng ta đến thế giới đằng sau sự thể hiện; bản thân điều Kantian. Do đó, ông tin rằng chúng ta có thể có được kiến thức về bản thân sự vật, điều mà Kant nói là không thể, vì phần còn lại của mối quan hệ giữa sự đại diện và sự vật tự nó có thể được hiểu bằng cách tương tự với mối quan hệ giữa ý chí con người và cơ thể con người.

Wittgenstein
Tuy nhiên, hai định nghĩa đều được đưa ra vào những năm 1920 cho thấy nhiều ý kiến sẵn có. Ludwig Wittgenstein viết trong tác phẩm Tractatus Logico-Philosophicus có ảnh hưởng của ông, xuất bản lần đầu năm 1921: “Thế giới là tất cả mọi thứ đúng như vậy. Định nghĩa này sẽ là cơ sở của chủ nghĩa thực chứng lôgic, với giả định rằng có chính xác một thế giới, bao gồm tổng thể các sự kiện, bất kể những cách giải thích mà mỗi người có thể đưa ra về chúng.

Heidegger
Martin Heidegger, lại cho rằng "thế giới xung quanh là khác nhau đối với mỗi chúng ta, và mặc dù chúng ta di chuyển trong một thế giới chung". Thế giới, đối với Heidegger, là thế giới mà chúng ta luôn luôn bị "ném" vào đó và chúng ta, với tư cách là những sinh vật trong thế giới, phải chấp nhận. Quan niệm của ông về "sự tiết lộ thế giới " được trình bày rõ ràng nhất trong tác phẩm năm 1927 Hiện hữu và Thời gian.

Freud
Đáp lại, Sigmund Freud đề xuất rằng chúng ta không di chuyển trong một thế giới chung, mà là một quá trình suy nghĩ chung. Ông tin rằng tất cả các hành động của một người đều được thúc đẩy bởi một thứ: dục vọng. Điều này dẫn đến nhiều giả thuyết về ý thức phản ứng.

Khác
Một số nhà triết học, thường lấy cảm hứng từ David Lewis, cho rằng khái niệm siêu hình như khả năng, xác suất, và sự cần thiết được phân tích tốt nhất bằng cách so sánh trên thế giới với một loạt các thế giới có thể; một chế độ xem thường được gọi là chủ nghĩa hiện thực phương thức.

Tôn giáo

Các vũ trụ học thần thoại thường miêu tả thế giới tập trung vào một trục mundi và được phân định bởi một ranh giới như đại dương thế giới, một con rắn thế giới hoặc tương tự. Trong một số tôn giáo, tính thế gian (còn gọi là tính xác thịt)  là cái liên quan đến thế giới này trái ngược với thế giới hoặc cảnh giới khác.

Phật giáo
Trong Phật giáo, thế giới có nghĩa là xã hội, khác biệt với tu viện. Nó đề cập đến thế giới vật chất, và lợi ích thế gian như của cải, danh tiếng, công ăn việc làm và chiến tranh. Thế giới tâm linh sẽ là con đường dẫn đến giác ngộ, và những thay đổi sẽ được tìm kiếm trong cái mà chúng ta có thể gọi là lĩnh vực tâm lý.

Ki tô giáo
Trong Cơ đốc giáo, thuật ngữ này thường bao hàm khái niệm về trật tự thế giới sa đọa và băng hoại của xã hội loài người, trái ngược với Thế giới sẽ đến. Thế giới thường được nhắc đến cùng với xác thịt và Ma quỷ như một nguồn cám dỗ mà các Cơ đốc nhân nên chạy trốn. Tu sĩ nói về việc phấn đấu để trở thành " trong thế giới này, nhưng không phải của thế giới này" - như Đức Giêsu đã nói - và thuật ngữ "thế gian" đã được phân biệt với "tu sĩ ", trước đây là địa vị của các thương gia, hoàng tử và những người khác, những thứ thuộc về "thế tục".

Các thông số

Trái Đất

Các châu lục và số dân

Xem thêm
 Tân Thế giới
 Cựu Thế giới
 Trái Đất
 Danh sách các quốc gia theo dân số năm 2009
 Danh sách các quốc gia theo dân số năm 2012

Chú thích

Liên kết ngoài

Vũ trụ
Thế giới
Trái Đất


title: Le Magnoray

text:
Le Magnoray là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Lacistemataceae

text:
Lacistemataceae (cách viết khác Lacistemaceae) là một họ thực vật hạt kín, chứa 2 chi với khoảng 14-16 loài. Các chi tương ứng có danh pháp là Lacistema Sw. (~ 11 loài) và Lozania Mutis ex Caldas (~ 5 loài).

Trong phiên bản năm 1981 của hệ thống Cronquist nó thuộc về bộ Violales, nhưng trong các phiên bản của hệ thống APG nó được xếp trong bộ Malpighiales.

Tên gọi
Trong ngôn ngữ của người Shuar ở Đông Ecuador người ta gọi chúng là waits numi với ý nghĩa là waits = không biết, numi = cây gỗ hay cây bụi.

Hình thái
Họ này chứa các loài cây bụi hay cây gỗ nhỏ thường xanh, tích lũy nhôm, cao tới 20 m. Lá mọc so le, chủ yếu có hình elíp. Hoa mọc đơn lẻ hay thành cụm hoa đuôi sóc, mọc ra ở nách lá. Các hoa lưỡng tính, nhỏ (khoảng 1 mm); có lá bắc. Bầu nhụy thượng. Nhị hoa: 1. Quả là quả nang, nứt chứa 1 hạt.

Phân bố
Các loài này sinh sống trong khu vực miền núi, trong các khu rừng khô và ẩm, cũng như tại các khu rừng đồng bằng đất ẩm ở Tây Ấn và từ México kéo dài về phía nam, qua Trung Mỹ tới Nam Mỹ, nhưng không có ở Chile và khu vực ôn đới thuộc Argentina.

Phát sinh chủng loài
Lacistemataceae không tụ hợp lại với phần còn lại gồm Salicaceae và Kiggelariaceae (Achariaceae) , mặc dù chúng có lẽ nằm trong khu vực này . Davis và ctv. (2005) đặt họ này như là nhóm chị em với Salicaceae s.l. (61% độ tự trợ, 100% xác suất hậu nghiệm), giống như kết quả của Korotkova và ctv. (2009, độ dao xếp (jackknife: sử dụng các tập con của bộ dữ liệu sẵn có) hơi cao hơn); và như được dự kiến, chúng thiếu các răng kiểu liễu.

Ghi chú và liên kết ngoài


title: Hüffler

text:
Hüffler là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hüffler có diện tích 3,65 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 594 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Champs-sur-Yonne

text:
Champs-sur-Yonne là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne. Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Champicaunais.
Champs-sur-Yonne là một phần của vùng đô thị Auxerre.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Champs-sur-Yonne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Dấu phố em qua

text:
"Dấu phố em qua" là tên một ca khúc do Nguyễn Bình sáng tác. Bài hát đã được Trần Thu Hà thể hiện rất thành công theo phong cách acoustic jazz. Cô thu âm bài này tại Mỹ và sau đó được đánh giá là một cách thể hiện mới lạ và văn minh.

Bài hát có lời giản dị, mang tính tự sự, đầy cảm xúc nhưng vẫn rất trẻ trung. Các dãy phố được nhắc đến trong bài hát có lẽ là Hà Nội hoặc một thành phố nào đó thuộc miền Bắc Việt Nam với những "chiều thu nắng vàng", "lá thu bay vờn bay trong gió", "loài hoa thơm"... Bài hát nhắc lại tình cảm một thời gắn liền với những kỷ niệm đẹp mà giờ đây, mỗi khi đi qua từng dãy phố, những kỷ niệm đó lại chợt ùa về làm cho cô gái không giấu nổi tình cảm thực sự đang dồn nén trong lòng.

Bài hát là track 6 trong album Bài tình cho giai nhân (1999) của Trần Thu Hà. Trong album Hà Trần 98-03 (2003), bài có vị trí thứ 12.

Trong chương trình Sao Mai điểm hẹn 2006 của VTV3, ca sĩ trẻ Hà Anh Tuấn đã hát lại ca khúc này với một tempo nhanh hơn, cũng được khán giả đặc biệt là khán giả trẻ đón nhận.

Tham khảo
Lời bài hát:
Bài hát: Dấu Phố Em Qua - Hà Anh Tuấn

1. Dấu phố em qua một chiều thu nắng vàng
Nhẹ nhàng đón lá thu bay vờn bay trong gió xưa
Dấu phố em qua một chiều mưa cuối mùa
Từng hạt mưa bay nước mắt đam mê một tình yêu.

[ĐK:]
Ngày yêu dấu đã qua chưa?
Tình yêu mong manh nắng chiều
Ngày xa vắng thoáng mênh mang
Tình yêu chơi vơi gió trời
Theo mây êm đềm trôi đi mãi
Ôi chưa bao giờ anh quên được em.

2. Dấu phố em qua hàng cây xưa hé nụ
Một loài hoa thơm dấu vết ngây thơ
Một tình yêu em nhớ chăng
Dấu phố thênh thang từng đêm quên lối về
Đợi mùa trăng lên đón ánh trăng rơi ngoài song.

Liên kết ngoài

Ca khúc nhạc trẻ
Bài hát nhạc jazz
Bài hát tiếng Việt


title: Austrotinodes mexicanus

text:
Austrotinodes mexicanus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Austrotinodes


title: Duvivieria paradoxa

text:
Duvivieria paradoxa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Dalman miêu tả khoa học năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

Duvivieria


title: Kirchdorf an der Amper

text:
Kirchdorf an der Amper là một đô thị thuộc huyện Freising trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Kirchdorf an der Amper có diện tích 32,988 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2814 người.

Tham khảo


title: Seraincourt, Ardennes

text:
Seraincourt  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Smicridea weidneri

text:
Smicridea weidneri là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Hastula hectica

text:
Hastula hectica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Hastula


title: Oides tibiella

text:
Oides tibiella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wilcox miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Sông Cầu

text:
Sông Cầu (còn gọi là sông Như Nguyệt, sông Phú Lương (Phú Lương Giang, 富良江), sông Thị Cầu, sông Nguyệt Đức hay mỹ danh dòng sông quan họ), là con sông quan trọng nhất trong hệ thống sông Thái Bình, sông nằm lọt trong vùng Đông Bắc Việt Nam .

Lưu vực sông Cầu là một trong năm con sông dài nhất ở miền Bắc Việt Nam (Hồng, Đà, Lô, Cầu, Đáy) và cũng là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, có vị trí địa lý đặc biệt, đa dạng và phong phú về tài nguyên cũng như về lịch sử phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh nằm trong lưu vực của nó.

Dòng chảy
Sông Cầu bắt nguồn từ phía Nam đỉnh Phia Boóc (cao 1.578 m) của dãy Văn Ôn trong địa phận xã Phương Viên huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn, chảy ngoằn ngoèo giữa hai dãy núi Ngân Sơn và dãy núi Sông Gâm theo hướng bắc tây bắc-nam đông nam tới địa phận xã Dương Phong, huyện Bạch Thông rồi đổi hướng để chảy theo hướng tây tây nam-đông đông bắc qua thành phố Bắc Kạn tới xã Mỹ Thanh huyện Bạch Thông. Tại đây nó đổi hướng để chảy theo hướng đông bắc-tây nam. Tại xã Nông Hạ huyện Chợ Mới nó nhận một chi lưu phía hữu ngạn, chảy về từ xã Mai Lạp cùng huyện theo hướng tây bắc-đông nam. Tới địa phận thị trấn Chợ Mới, nó nhận một chi lưu nữa phía hữu ngạn rồi đổi hướng sang tây bắc-đông nam. Tới địa phận xã Vân Lăng (huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên), nhận một chi lưu phía tả ngạn rồi đổi hướng sang bắc đông bắc-nam tây nam. Tới xã Sơn Cẩm, thành phố Thái Nguyên nhận tiếp một chi lưu phía hữu ngạn là sông Đu rồi chảy qua lòng thành phố. Chảy tới xã Nga My huyện Phú Bình thì đổi sang hướng đông bắc-tây nam tới xã Thuận Thành, thị xã Phổ Yên nhận tiếp một chi lưu là sông Công. Tới ranh giới xã Mai Đình huyện Hiệp Hòa và xã Việt Long huyện Sóc Sơn (Hà Nội) nó nhận một chi lưu nhỏ phía hữu ngạn là sông Cà Lồ rồi chảy tiếp về phía đông qua ranh giới của hai huyện Việt Yên-Bắc Giang và Yên Phong-Bắc Ninh rồi hợp lưu với sông Thương tại ngã ba Lác (nơi giáp ranh giữa Đồng Phúc, Đức Long và Phả Lại) để tạo thành sông Thái Bình.

Thông số chính
Sông Cầu có diện tích lưu vực khoảng 6.030 km², với chiều dài khoảng 290 km, độ cao bình quân lưu vực: 190 m, độ dốc bình quân 16,1%, chiều rộng lưu vực trung bình: 31 km, mật độ lưới sông 0,95 km/km² và hệ số uốn khúc 2,02.

Chế độ thủy văn
Lưu vực sông Cầu có dòng chính là sông Cầu với chiều dài 290 km bắt nguồn từ núi Văn Ôn (Vạn On) ở độ cao 1.170 m và đổ vào sông Thái Bình ở Phả Lại. Trong lưu vực sông Cầu có tới 26 phụ lưu cấp một với tổng chiều dài 670 km và 41 phụ lưu cấp hai với tổng chiều dài 645 km và hàng trăm km sông cấp ba, bốn và các sông suối ngắn dưới 10 km. Lưu vực sông Cầu nằm trong vùng mưa lớn (1.500-2.700 mm/năm) của các tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên. Tổng lưu lượng nước hàng năm đạt đến 4,2 tỷ m³. Sông Cầu được điều tiết bằng hồ Núi Cốc trên sông Công (một chi lưu của nó) với dung tích hàng trăm triệu m³.

Chế độ thủy văn của các sông trong lưu vực sông Cầu được chia thành 2 mùa:
Mùa lũ bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 9 và chiếm 70-80% tổng lưu lượng dòng chảy trong năm.
Mùa khô từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau, chỉ chiếm 20-30% tổng lưu lượng dòng chảy của năm.

Lưu lượng dòng chảy trung bình các tháng trong năm chênh lệch nhau tới 10 lần, mực nước cao và thấp nhất chênh nhau khá lớn, có thể tới 5–6 m.

Các vấn đề liên quan
Do việc khai thác và phát triển chưa hợp lý như phát triển công nghiệp và khai khoáng ồ ạt, chặt phá rừng phòng hộ đầu nguồn cũng như phát triển làng nghề chưa có quy hoạch cụ thể và việc xử lý nước thải còn bị coi nhẹ v.v nên nguồn nước, cảnh quan và hệ sinh thái của sông Cầu cũng như lưu vực đang bị suy thoái và có nguy cơ cạn kiệt, nguồn nước ngày càng bị ô nhiễm nặng nề, giảm giá trị sử dụng, ảnh hưởng xấu đến sản xuất và đời sống, môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên.

Ngày 23 tháng 6 năm 2001, tại thị xã Bắc Giang đã diễn ra Hội nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân 6 tỉnh (thuộc đề án sông Cầu) lần thứ 4 nhằm tìm ra giải pháp toàn diện cho các vấn đề kể trên. Tại hội nghị đã ký "Thỏa ước về hợp tác bảo vệ và khai thác bền vững sông Cầu và lưu vực sông Cầu".

Hiện trên sông Cầu có các cây cầu bắc qua:
Cầu trên xã Đôn Phong, huyện Bạch Thông, Bắc Kạn, nối xã với tỉnh lộ 257
Cầu trên xã Dương Phong, thành phố Bắc Cạn
Cầu Dương Quang, thành phố Bắc Kạn
Cầu Phà, thành phố Bắc Kạn
Cầu Phà mới (Cầu Bắc Cạn 2), thành phố Bắc Kạn
Cầu Bắc Kạn, thành phố Bắc Kạn
Cầu tại xã Mỹ Thanh, Bạch Thông, Bắc Kạn
Cầu Thác Giềng, trên quốc lộ 3B, Phường Xuất Hóa, thành phố Bắc Kạn
Cầu trên xã Cao Kỳ, huyện Chợ Mới, Bắc Kạn
Cầu Nà Nậm, xã Thanh Bình, Chợ Mới, Bắc Kạn
Cầu Nà Khon, trên tỉnh lộ 256, Chợ Mới, Bắc Kạn
Cầu Cao Ngạn, trên quốc lộ 1B, nối xã Sơn Cẩm với xã Cao Ngạn, tỉnh Thái Nguyên
Cầu Gia Bẩy, tỉnh Thái Nguyên
Cầu Bến Tượng, tỉnh Thái Nguyên
Cầu treo Huống, thành phố Thái Nguyên - Đồng Hỷ, Thái Nguyên
Cầu đường sắt đi Trại Cau, Thái Nguyên
Cầu Mây, trên quốc lộ 37, huyện Phú Bình, Thái Nguyên
Cầu Vát, nối xã Trung Giã, Sóc Sơn, Hà Nội với xã Hợp Thịnh, Hiệp Hòa, Bắc Giang
Cầu Đông Xuyên, nối huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang và huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
Cầu đường sắt Đáp Cầu, Bắc Ninh - Bắc Giang
Cầu Thị Cầu, nối thành phố Bắc Ninh - huyện Việt Yên, Bắc Giang
Cầu Như Nguyệt, Bắc Ninh - Bắc Giang
Cầu Yên Dũng, nối thị xã Quế Võ, Bắc Ninh với huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (đã thi công)

Phụ lưu
sông Cà Lồ, lấy nước từ sông Hồng, kết hợp với nguồn nước từ dãy núi Tam Đảo, để đổ vào sông Cầu tại địa phận xã Việt Long (huyện Sóc Sơn - Hà Nội), sông có chiều dài 89 km
Sông Công dài 96 km, bắt nguồn từ huyện Định Hóa (Thái Nguyên chảy theo hướng đông nam hợp lưu với Sông Cầu tại địa phận xã Trung Giã (huyện Sóc Sơn).
Sông Ràng
Sông Đu
Sông Chợ Chu
Sông Nghinh Tường

Sự kiện lịch sử
Năm 1077 trên sông Như Nguyệt, quân đội nhà Lý do danh tướng Lý Thường Kiệt chỉ huy đã đánh bại đội quân xâm lược của nhà Bắc Tống gồm 100.000 quân do Quách Quỳ chỉ huy.

Văn hóa

Thánh Tam Giang
Trong truyền thuyết, vị thần cai quản sông Cầu là Đức thánh Tam Giang, do hai tướng Trương Hống, Trương Hát của Triệu Việt Vương sau khi chết được phong thần. Sau này hai ông đã hiển linh giúp Nam Tấn Vương đánh Lý Huy, các quân Việt Nam đánh quân phương Bắc (thời Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt...). Đồng thời hai ông cũng cai quản cả sông Long Nhỡn (sông Thương), sông Đuống.

Dòng sông Quan họ
Phần sông Cầu đoạn chảy qua ranh giới 2 tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh tập trung hầu hết các làng quan họ của vùng văn hóa Kinh Bắc. Do đó mà sông Cầu được gọi là dòng sông quan họ trong thơ ca và trong bài hát nổi tiếng của Phan Lạc Hoa mang tên "Tình yêu trên dòng sông quan họ":
"Tình yêu có từ nơi đâu?
Êm êm một khúc sông Cầu
...
Con sông của người quan họ
Suốt đời nước chảy lơ thơ..."

Tham khảo

Xem thêm
 Yên Phong
 Hiệp Hòa (huyện)
 Thổ Hà
 Cầu Vát

Liên kết ngoài

Báo cáo nghiên cứu khoa học về chất lượng nước sông Cầu
Hệ thống thông tin quản lý môi trường lưu vực sông Cầu

Cầu
Cầu
Cầu
Cầu
Cầu
Sông Cầu
Cầu
Sông tại Bắc Kạn


title: Großdietmanns

text:
Großdietmanns là một thị trấn ở huyện Gmünd thuộc bang Niederösterreich nước Áo. Đô thị  có diện tích 39,92 km², dân số năm 2001 là 2183 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Nhiêu Bình

text:
Nhiêu Bình (chữ Hán giản thể: 饶平县) là một huyện thuộc địa cấp thị Triều Châu, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2203 ki-lô-mét vuông, dân số 963.800 người. Mã số bưu chính là 515700. Chính quyền huyện đóng ở trấn Hoàng Cương.

Hành chính
Nhiêu Bình được chia thành 22 đơn vị hành chính cấp hương, toàn bộ các đơn vị này đều là các trấn. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị ngang cấp hương khác.
Trấn: Hoàng Cương (黄冈镇), Thượng Nhiêu (上饶镇), Nhiêu Dương (饶洋镇), Tân Phong (新丰镇), Kiến Nhiêu (建饶镇), Tam Nhiêu (三饶镇), Tân Đường (新塘镇), Thang Khê (汤溪镇), Phù Tân (浮滨镇), Phù Sơn (浮山镇), Đông Sơn (东山镇), Tân Vu (新圩镇), Chương Khê (樟溪镇), Tiền Đông (钱东镇), Cao Đường (高堂镇), Liên Nhiêu (联饶镇), Sở Thành (所城镇), Đại Trình (大埕镇), Chá Lâm (柘林镇), Tỉnh Châu (汫洲镇), Hải Sơn (海山镇)
Đơn vị ngang cấp hương khác
Lâm trường Hàn Giang (韩江林场)

Tham khảo

Triều Châu
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông


title: Thư viện Quốc hội (Hoa Kỳ)

text:
Thư viện Quốc hội (tên tiếng Anh: Library of Congress), trên thực tế là thư viện quốc gia của Hoa Kỳ, là đơn vị nghiên cứu của Quốc hội Hoa Kỳ. Với trụ sở gồm 3 tòa nhà đóng tại Washington, D.C., đây là thư viện lớn nhất theo diện tích để sách và một trong những thư viện quan trọng nhất trên thế giới. Kho tư liệu của nó bao gồm hơn 30 triệu cuốn sách được phân loại và các tài liệu in ấn khác được viết bằng 470 thứ tiếng; hơn 61 triệu bản thảo viết tay; bộ sưu tập các cuốn sách hiếm lớn nhất Bắc Mỹ, bao gồm bản sơ thảo Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ, Kinh Thánh Gutenberg (một trong bốn bản in trên giấy da còn tồn tại nguyên vẹn được biết đến); hơn 1 triệu ấn bản các văn kiện của Chính phủ Hoa Kỳ; 1 triệu ấn bản báo chí thế giới trong suốt 3 thế kỷ qua; 33.000 bộ nhật báo đóng tập; 500.000 cuộn microfilm; hơn 6.000 tựa truyện tranh; cơ sở dữ liệu luật lớn nhất thế giới; các bộ phim; hơn 4,8 triệu bản đồ, bản nhạc; 2,7 triệu bản ghi âm; hơn 13,7 triệu hình in và chụp bao gồm các tác phẩm nghệ thuật chuyên nghiệp và nghệ thuật quần chúng, các bản vẽ kiến trúc; cây vĩ cầm cổ Betts Stradivarius; và cây viola Cassavetti Stradivarius;

Chức năng chính của Thư viện, thông qua Vụ Khảo cứu Quốc hội, là sưu khảo và phân tích thông tin và tư liệu nhằm đáp ứng yêu cầu nghiên cứu của các nghị sĩ Quốc hội. Dịch vụ này không được mở rộng cho công chúng, mà chỉ dành riêng cho những nhà lập pháp, các thẩm phán Tối cao Pháp viện, và các viên chức cao cấp của chính phủ. Thư viện Quốc hội cũng tiếp nhận từ Cục Bản quyền Hoa Kỳ bản sao của tất cả sách, tiểu luận, ấn phẩm, nhạc phẩm đã đăng ký tại Hoa Kỳ. Trong thực tế là thư viện quốc gia của Hoa Kỳ, Thư viện Quốc hội góp phần quảng bá văn học Mỹ qua các đề án như American Folklife Center (Trung tâm Văn hóa Dân gian Mỹ), American Memory (Hồi ức Mỹ), Center for the Book (Trung tâm Sách), và Poet Laureate (Quán quân Thi ca).

Người đứng đầu Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ hiện thời là Thủ thư Quốc hội, James H. Billington.

Lịch sử
Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ được thành lập ngày 24 tháng 4 năm 1800 bởi một sắc lệnh của Tổng thống John Adams. Sắc lệnh Act of Congress quyết định dời thủ đô từ Philadelphia về Washington, D.C.. Một điều khoản trong sắc lệnh dành khoản tiền 5.000 USD "để mua các đầu sách cần thiết cho Quốc hội... và trang bị nơi chứa sách..." Đặt hàng từ Luân Đôn, 740 cuốn sách và 30 bản đồ được lưu trữ tại thủ đô mới của nước Mỹ. Mặc dù số đầu sách không nhiều, tất cả đều hợp pháp, phản ánh vị trí của Quốc hội là thiết chế làm luật.

Thomas Jefferson thủ giữ vai trò quan trọng giai đoạn thành lập thư viện. Ngày 26 tháng 1 năm 1802, ông ký ban hành đạo luật đầu tiên về thiết lập cơ cấu Thư viện Quốc hội, quy định Tổng thống bổ nhiệm chức vụ Thủ thư Quốc hội và thành lập một Ủy ban Lưỡng viện về Thư viện nhằm giám sát và thiết lập nội quy cho thư viện, cũng như dành cho tổng thống và phó tổng thống quyền mượn sách. Tháng 8 năm 1814, Thư viện Quốc hội – lúc ấy chỉ là một thư viện nhỏ có 3.000 đầu sách – bị tàn phá hoàn toàn khi binh sĩ Anh xâm chiếm và đốt phá Đồi Capitol. Trong vòng một tháng, cựu Tổng thống Jefferson hiến tặng thư viện riêng của ông để thế chỗ thư viện cũ. Trước đó, Jefferson đã dành 50 năm để thu thập cho một bộ sưu tập sách đa dạng trong thể loại, trong đó có sách ngoại ngữ, và nhiều tuyển tập về triết học, khoa học, văn chương và sách dạy nấu ăn. Tháng 1 năm 1815, Quốc hội tiếp nhận sự hiến tặng của Jefferson và trả 23.950 USD cho 6.487 cuốn sách của ông.

Suy yếu (1851–1865)

Thời tiền chiến là giai đoạn khó khăn cho Thư viện. Suốt trong thập niên 1850, thủ thư của Viện Smithsonian là Charles Coffin Jewett vận động tích cực cho Viện Smithsonian được công nhận là thư viện quốc gia. Song, nỗ lực của Jewett bị chặn đứng bởi Joseph Henry. Henry là Thư ký Viện Smithsonian, ông chủ trương chỉ tập chú vào các cuộc nghiên cứu khoa học và ấn hành chúng, cũng như vận động cho Thư viện Quốc hội phát triển thành thư viện quốc gia. Tháng 7 năm 1854, quyết định của Henry sa thải Jewett đã chấm dứt sự cạnh tranh, năm 1866 Henry chuyển giao thư viện của Viện Smithsonian với 40 ngàn đầu sách cho Thư viện Quốc hội.

Ngày 24 tháng 12 năm 1851, một vụ hỏa hoạn lớn đã thiêu rụi 35.000 cuốn sách, tức là khoảng hai phần ba trong tổng số 55.000 cuốn sách của Thư viện, trong đó có cả hai phần ba số sách hiến tặng của Jefferson . Năm 1852, Quốc hội nhanh chóng thông qua số tiền 168.700 USD chỉ đủ để thay thế số sách bị mất trong hỏa hoạn. Đây cũng là thời điểm đánh dấu sự khởi đầu giai đoạn trì trệ của Thư viện dưới quyền quản lý của Thủ thư John Silva Meehan và Chủ tịch Ủy ban Lưỡng viện James A. Pearce, hai người này chủ trương hạn chế các hoạt động của Thư viện . Năm 1857, Quốc hội quyết định chuyển trách nhiệm phân phối tài liệu công cho Bộ Nội vụ và giao trách nhiệm trao đổi sách báo và tài liệu ngoại quốc cho Bộ Ngoại giao. Ngoài ra, kể từ năm 1859, mọi hoạt động tác quyền đều phải tập trung về Cơ quan Đăng Kiểm Sáng Chế (the Patent Office) chấm dứt vai trò kéo dài 13 năm của Thư viện như là cơ quan lưu trữ toàn bộ sách và tiểu luận có đăng ký bản quyền. Sự kiện Abraham Lincoln bổ nhiệm John G. Stephenson làm thủ thư trong năm 1861 vì các mục tiêu chính trị khiến vị trí của Thư viện càng mờ nhạt hơn. Stephenson chỉ bận tâm đến các công việc không liên quan gì đến lãnh vực thư viện, trong đó có công việc sĩ quan phụ tá (ông mang quân hàm đại tá) tại các mặt trận Chancellorsville và Gettysburg trong thời kỳ Nội chiến Mỹ. Sau khi chiến tranh kết thúc, ban nhân sự của Thư viện có bảy người, quản lý 80 ngàn đầu sách .

Phát triển (1865 – 1897)

Suốt nửa sau thế kỷ 19, dưới quyền lãnh đạo của Thủ thư Ainsworth Rand Spofford từ năm 1865 đến 1897, Thư viện Quốc hội đã tái khẳng định vị trí của mình. Đồng hành cùng giai đoạn mở rộng toàn diện của Chính phủ liên bang cùng không khí chính trị thuận lợi, Spofford thành công trong nỗ lực kiến tạo một sự ủng hộ rộng rãi từ hai chính đảng dành cho Thư viện như là thư viện quốc gia và là tài nguyên của nhánh lập pháp. Ông cũng tiến hành thu thập tư liệu về văn hóa, lịch sử và dân ca Mỹ thời kỳ Tây tiến (Americana), và văn chương Mỹ, lãnh đạo việc xây dựng một tòa nhà mới cho Thư viện, cùng củng cố sức mạnh cũng như tính độc lập của Thư viện. Từ năm 1865 đến 1870, Quốc hội đồng ý chi tiền xây dựng tòa nhà Thomas Jefferson, giao cho Thư viện trách nhiệm quản lý việc đăng ký bản quyền, lưu trữ, và phục hồi chức năng trao đổi sách trên phạm vi quốc tế. Thư viện khổng lồ của Viện Smithsonian và thư viện của sử gia Peter Force cũng được sáp nhập vào Thư viện Quốc hội làm gia tăng đáng kể bộ sưu tập Americana. Đến năm 1876, Thư viện Quốc hội có 300.000 bộ sách, liên kết với Thư viện công Boston để trở thành thư viện lớn nhất nước. Khi dời về trụ sở mới trong năm 1897, thư viện đã có 840.000 bộ sách, 40% trong số này có được là nhờ lưu trữ tác quyền.

Một năm trước khi Thư viện chuyển đến địa điểm mới, Ủy ban Lưỡng viện về Thư viện tổ chức một phiên điều trần nhằm thẩm định hiện trạng, kế hoạch phát triển, và khả năng cải tổ Thư viện. Spofford và sáu chuyên gia từ Hiệp hội Thư viện Mỹ - trong đó có Thủ thư tương lai của Quốc hội, Herbert Putnam, và Melvil Dewey của Thư viện Tiểu bang New York - giải trình trước Ủy ban rằng Thư viện Quốc hội nên tiếp tục mở rộng để trở thành thư viện quốc gia thực thụ. Dựa trên kết quả của phiên điều trần, cũng nhờ sự trợ giúp từ các thượng nghị sĩ Justin Morrill từ Vermont và Daniel Voorhees từ Indiana, Quốc hội cho phép gia tăng thành phần nhân sự của Thư viện từ 42 lên 108 người, và thiết lập các bộ phận quản trị những hoạt động khác nhau của Thư viện trong lĩnh vực thu thập tư liệu. Quốc hội cũng gia tăng quyền hạn quản lý và bổ nhiệm nhân sự cho văn phòng Thư viện Quốc hội, đồng thời yêu cầu Thượng viện phê chuẩn các đề cử của tổng thống.

Giai đoạn hậu cải tổ (1897 – 1939)

Khởi từ cuộc cải tổ năm 1897, Thư viện Quốc hội bắt đầu phát triển mạnh. Người kế nhiệm Spofford, John Russell Young, dù ở cương vị này chỉ có hai năm, đã kiểm tra toàn diện bộ máy hành chính của Thư viện, sử dụng mối quan hệ với một nhân vật từng là nhà ngoại giao để thu thập tài liệu từ trên khắp thế giới, cũng như thành lập chương trình trợ giúp ban đầu cho người mù và người khuyết tật. Herbert Putnam, người kế nhiệm Young, đảm nhiệm chức vụ này trong suốt 40 năm (1899-1939), nhậm chức chỉ hai năm trước khi Thư viện Quốc hội trở thành thư viện đầu tiên ở Hoa Kỳ chạm mốc lưu trữ 1 triệu đầu sách. Putnam tập chú vào nỗ lực cho phép công chúng và những thư viện khác tiếp cận các dịch vụ của thư viện. Ông cũng thiết lập dịch vụ cho mượn sách liên thư viện, biến Thư viện thành một định chế được mọi người nhắc đến như là "thư viện tối hậu". Putnam cũng mở cửa Thư viện cho "những nhà điều tra khoa học và các cá nhân đủ phẩm chất", và ấn hành các nguồn tư liệu phục vụ giới học thuật.

Nhiệm kỳ của Putnam chứng kiến sự đa dạng trong khả năng thu thập tư liệu của Thư viện. Năm 1903, ông thuyết phục Tổng thống Theodore Roosevelt ký sắc lệnh chuyển các văn kiện của các nhà lập quốc từ Bộ Ngoại giao cho Thư viện. Putnam mở rộng phạm vi thu thập tư liệu ở nước ngoài, trong đó có vụ mua thư viện 4.000 đầu sách của Ấn Độ trong năm 1904, thư viện Nga 8.000 đầu sách của G. V. Yudin trong năm 1906, năm 1908 là bộ sưu tập các bản nhạc kịch cổ của Schatz, và đầu thập niên 1930 là bộ sưu tập vương triều Nga trong đó có 2.600 đầu sách về các chủ đề khác nhau từ thư viện gia đình Romanov. Cũng có những bộ sưu tập các tác phẩm tiếng Hebrew, Hoa, và Nhật. Quốc hội từng chủ động tìm kiếm tài liệu cho Thư viện như trong trường hợp Nghị sĩ Ross Collins từ Mississippi với đề án chi 1,5 triệu USD để mua bộ sưu tập sách cổ của Otto Vollbehr, trong đó có các ấn bản trên giấy da Kinh Thánh Gutenberg.

Năm 1914, Putnam thành lập Vụ Tham khảo Lập pháp như là một đơn vị hành chánh độc lập của Thư viện. Phỏng theo mô hình cơ quan khảo cứu đã áp dụng thành công tại các viện lập pháp tiểu bang, Vụ Tham khảo Lập pháp có chức năng cung cấp giải đáp cho các tra vấn khảo cứu của thành viên Quốc hội trong hầu hết các chủ đề. Năm 1925, Quốc hội thông qua luật cho phép Thư viện Quốc hội thành lập ban vận động để thu nhận các khoản đóng góp, cũng như dành cho Thư viện vai trò của một nhà tài trợ nghệ thuật. Trong số những người đóng góp cho Thư viện có các tên tuổi như John D. Rockefeller, James B. Wilbur, và Archer M. Huntington. Gertrude Clarke Whittall hiến tặng bộ sưu tập vĩ cầm Stradivarius, trong khi Elizabeth Sprague Coolidge chi trả cho việc xây dựng phòng hòa nhạc bên trong tòa nhà Thư viện.

Thời kỳ này đã giúp lấp đầy tòa nhà chính với các loại tư liệu, do đó Thư viện buộc phải mở rộng diện tích. Năm 1928, Quốc hội cấp thêm khu đất kế cận và cho phép xây dựng tòa nhà mới (về sau mang tên Tòa nhà John Adams). Do bị đình hoãn trong thời kỳ Đại Suy thoái, mãi đến năm 1938 tòa nhà mới hoàn tất, và mở cửa cho công chúng trong năm 1939.

Lịch sử đương đại (1939 - nay)

Năm 1939, Tổng thống Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm Archibald MacLeish thay thế Putnam đã đến tuổi về hưu. Đảm nhiệm chức trách thủ thư từ năm 1939 đến 1944, giai đoạn đỉnh điểm của Chiến tranh thế giới thứ hai, MacLeish được xem là thủ thư nổi tiếng nhất trong lịch sử Thư viện Quốc hội. MacLeish đổi tên phòng đọc phía Nam trong tòa nhà Adams thành Phòng Thomas Jefferson và mời họa sĩ Ezra Winter vẽ bốn bức bích họa tại đây. Trong phòng đọc chính thuộc tòa nhà Jefferson, ông cho thiết kế "góc dân chủ", trưng bày các văn kiện quan trọng như Bản Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp, và các văn kiện liên bang. Thư viện đã hoạt động tích cực trong thời kỳ chiến tranh như bảo toàn Bản Tuyên ngôn Độc lập và Hiến pháp Hoa Kỳ tại Fort Knox, và nghiên cứu dữ liệu thời tiết trên dãy Himalaya cho các phi công. Năm 1944, MacLeish từ nhiệm để nhận chức Phụ tá Bộ trưởng Ngoại giao, Tổng thống Harry Truman bổ nhiệm Luther H. Evans thay thế. Evans, phục vụ đến năm 1953, không chỉ phát triển khả năng thu thập tư liệu, các dịch vụ thư mục và phân loại sách đến mức tối đa cho phép, mà còn khai mở các sứ mạng đặc biệt cho Thư viện: Tại San Francisco, thư viện đã hỗ trợ các đoàn đại biểu tham dự hội nghị thành lập Liên Hợp Quốc, tại châu Âu thu thập các ấn phẩm châu Âu cho Thư viện Quốc hội và các thư viện khác tại Hoa Kỳ, cũng như hỗ trợ việc thành lập Thư viện Quốc hội Nhật Bản.

Năm 1953, L. Quincy Mumford kế nhiệm Evans. Nhiệm kỳ của Mumford, kéo dài đến năm 1974, chứng kiến việc khởi công xây dựng tòa nhà James Madison, tòa nhà thứ ba của Thư viện. Đây cũng là giai đoạn gia tăng các khoản chi tiêu dành cho giáo dục, nhờ đó Thư viện có thể thành lập các trung tâm thu thập tài liệu ở nước ngoài như tại Cairo và New Delhi. Năm 1962, theo yêu cầu của chủ tịch Ủy ban Lưỡng viện về Thư viện, Douglas Bryant thuộc Thư viện Đại học Harvard đệ trình đề án cải tổ, đề nghị mở rộng thư viện thành thư viện quốc gia và bớt chú trọng vào chức năng phục vụ Quốc hội. Bryant cũng đề nghị đổi tên Thư viện khiến Mumford gọi nó là "sự xúc phạm nặng nề đến truyền thống." Cuộc tranh luận kéo dài cho đến khi một đạo luật được thông qua xác định nhiệm vụ của Thư viện là tập chú nhiều hơn vào công cuộc khảo cứu hỗ trợ cho Quốc hội và các ủy ban của Quốc hội, và đổi tên Vụ Tham khảo Lập pháp thành Vụ Khảo cứu Quốc hội.

Daniel J. Boorstin được Tổng thống Gerald Ford bổ nhiệm làm thủ thư năm 1974 khi Mumford về hưu. Ngân quỹ Thư viện tăng từ 116 triệu USD năm 1975 lên đến 250 triệu USD năm 1987, Boorstin tích cực tăng cường quan hệ với các học giả, tác giả, nhà xuất bản, các nhà lãnh đạo văn hóa, và cộng đồng doanh nghiệp. Sự năng nổ cũng như những hoạt động đa dạng của ông đã làm thay đổi vị trí của Thư viện nhiều đến nỗi khi ông về hưu trong năm 1987, tờ New York Times đã đưa ra nhận xét, có lẽ Thư viện Quốc hội là định chế "hàng đầu trong giới trí thức trên toàn quốc." Năm 1987, bởi sự bổ nhiệm của Ronald Reagan, James H. Billington trở thành thủ thư thứ 13 của Thư viện Quốc hội. Năm 1991, Billington bắt đầu sử dụng các thành tựu kỹ thuật mới và Internet để nối kết Thư viện với các định chế giáo dục trên khắp nước. Sự kết thúc Chiến tranh lạnh cũng giúp Thư viện phát triển quan hệ với các nước Đông Âu, và giúp thành lập các thư viện quốc hội tại những quốc gia này. Cuối tháng 11 năm 2005, Thư viện công bố đề án thành lập Thư viện Số Thế giới, sử dụng kỹ thuật số lưu trữ sách và các tư liệu khác từ tất cả nền văn hóa trên khắp thế giới.

Địa điểm

Trụ sở Thư viện Quốc hội bao gồm ba tòa nhà ở Thủ đô Washington, D.C..

Tòa nhà Thomas Jefferson

Tòa nhà Thomas Jefferson tọa lạc trên Đại lộ Độc lập bao quanh bởi con đường East Capitol Street và cổng chính ở số 1 đường First Street SE. Nơi này được mở cửa lần đầu tiên vào năm 1897 và được xem như là trụ sở chính đồng thời là tòa nhà lâu đời nhất của thư viện. Ban đầu được biết đến là tòa nhà Thư viện Quốc hội hay tòa nhà Chính, nó mang tên gọi như hiện này vào ngày 13 tháng 6 năm 1980.

Tòa nhà John Adams

Tòa nhà The John Adams tọa lạc giữa Đại lộ Độc lập và đường East Capitol Street, cổng chính ở số 2 Street SE. Nơi đây được mở cửa vào năm 1938 và được sáp nhập vào tòa nhà Chính. Trong khoảng thời gian từ 13 tháng 4 năm 1976 và 13 tháng 6 năm 1980, Tòa nhà the John Adams mang tên tòa nhà Thomas Jefferson.

Tòa nhà tưởng niệm James Madison

Tòa nhà Tưởng niệm James Madison tọa lạc giữa con đường 1 và 2 trên Đại lộ Độc lập. Nơi này được mở cửa vào ngày 28 tháng 5 năm 1980 và được lấy làm trụ sở mới của Thư viện. Đồng thời đây cũng là nơi tưởng niệm chính thức James Madison Memorial. Trong thành phần của tòa nhà cũng bao gồm Thư viện Quốc hội về luật.

Lưu trữ

Thư viện Quốc hội có hơn 32 triệu sách đã phân loại cùng các loại ấn phẩm khác trong hơn 470 ngôn ngữ, hơn 61 triệu bản thảo, bộ sưu tập sách hiếm lớn nhất Bắc Mỹ, trong đó có bản thảo thô của Bản Tuyên ngôn Độc lập, một bản Kinh Thánh Gutenberg (một trong bốn bản in trên giấy da hiện được biết đến), hơn 1 triệu văn kiện của Chính phủ Hoa Kỳ, 1 triệu ấn bản những nhật báo của thế giới trải dài hơn ba thế kỷ vừa qua, 33 000 tập nhật báo có bìa bao, 500 000 cuộn vi phim, hơn 6 000 đầu sách truyện tranh, bộ sưu tập văn kiện pháp luật lớn nhất thế giới, các bộ phim, 4, 8 triệu bản đồ, nhạc tờ, 2, 7 triệu bản ghi âm, hơn 13, 7 triệu ảnh trong đó có các tác phẩm hội họa và bản vẽ kiến trúc, cây vĩ cầm cổ Betts Stradivarius, và cây viola Cassavetti Stradivarius.

Thư viện cũng đã phát triển một hệ thống phân loại sách (Library of Congress Classification - LCC) được sử dụng tại hầu hết các thư viện đại học và viện nghiên cứu ở Mỹ, trong khi phần lớn thư viện công vẫn duy trì hệ thống thập phân Dewey.

Một chức năng khác của Thư viện là đăng ký và lưu trữ bản quyền, và được xem như là kho dữ liệu cho Cục Bản quyền Hoa Kỳ. Có đăng ký bản quyền hay không, thì tất cả nhà xuất bản đều được yêu cầu nộp cho Thư viện hai bản sao các tác phẩm xuất bản của họ - yêu cầu này gọi là mandatory deposit. Nếu không xuất bản thì chỉ cần nộp một bản sao. Mỗi ngày có gần 22 000 ấn bản ở Hoa Kỳ đệ nộp cho Thư viện. Không như nhiều người vẫn nghĩ, Thư viện không lưu trữ tất cả văn kiện này, nhưng mỗi ngày chỉ có khoảng 10 000 đơn vị được giữ lại. Sau khi chọn lọc, nhiều ấn phẩm được dùng để trao đổi với các thư viện trên khắp thế giới, phân phối cho các cơ quan của chính phủ liên bang, các trường học, cộng đồng, hoặc các tổ chức trong nước. Cũng giống các thư viện khác, Thư viện Quốc hội lưu trữ tất cả tài liệu tiếng Anh được xem là có giá trị.

Gần đây, Sách Kỷ lục Thế giới Guinness công nhận Thư viện Quốc hội là "thư viện lớn nhất thế giới", hiển nhiên là dựa trên diện tích kệ sách. Thư viện cho biết tài liệu lưu trữ của họ lấp đầy các kệ sách nếu xếp chúng nối đuôi nhau dài đến 530 miles (850 km), con số này của Thư viện Anh Quốc là 388 miles (625 km). Hiện Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ có 130 triệu đơn vị lưu trữ với 29 triệu cuốn sách, trong khi Thư viện Anh Quốc có xấp xỉ 150 triệu đơn vị lưu trữ với 25 triệu cuốn sách.

Thư viện đã số hóa hàng triệu văn kiện, gồm có hàng chục terabyte trên American Memory Website. Đây là nguồn tư liệu hình ảnh, audio, video và nội dung các trang web được sử dụng trong phạm vi công cộng. Gần hết thư mục và catalog của Thư viện được liệt kê ở đây. Thủ thư trên khắp thế giới có thể vào xem các catalog này, và có thể sử dụng Library of Congress Control Number để biết chính xác nguồn gốc cuốn sách.

Thư viện cũng có một văn khố online gọi là THOMAS , cung cấp những thông tin về các hoạt động của Quốc hội, trong đó có nội dung các dự luật, tường trình các hoạt động và các cuộc thảo luận tại Quốc hội, bản tóm lược và tình trạng các dự luật, và Hiến pháp Hoa Kỳ.

Dưới quyền quản lý của Thư viện còn có Dịch vụ Thư viện Quốc gia cho người khiếm thị và người khuyết tật, cùng một chương trình thư viện nói và chữ nổi braille dành cho 766 000 người Mỹ.

Sử dụng thư viện
Thư viện mở cửa cho công chúng và tổ chức các tour du lịch cho du khách. Chỉ những người có làm thẻ bạn đọc mới có thể vào các phòng đọc. Thẻ bạn đọc có sẵn cho người ít nhất là 16 tuổi có xuất trình một trong các loại thẻ căn cước do chính quyền cấp (giấy phép lái xe, ID của tiểu bang, hoặc hộ chiếu). Tuy nhiên chỉ có thành viên và nhân viên Quốc hội, Tối cao Pháp viện, Thư viện Quốc hội và một số viên chức chính phủ mới có quyền mượn sách. Người có thẻ bạn đọc chỉ có thể đọc sách ngay tại phòng đọc.

Xem thêm
 Vụ Khảo cứu Quốc hội
 Quốc hội Hoa Kỳ
 Thư viện kỹ thuật số Thế giới

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ
 Lịch sử của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ
 American Memory
 Search the Ca-ta-lô của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ
 thomas.loc.gov , thông tin lập pháp

 Standards, The Library of Congress
 Library Of Congress Meeting Notices and Rule Changes  from The Federal Register RSS Feed
 Các bức ảnh của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ Flickr
 Điêu khắc ngoài trời  tại của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

Quốc hội Hoa Kỳ

Văn khố tại Hoa Kỳ
Thư viện lưu chiểu


title: USS Antietam (CV-36)

text:
USS Antietam (CV/CVA/CVS-36) là một trong số 24 tàu sân bay thuộc lớp Essex của Hải quân Hoa Kỳ được hoàn tất trong hoặc ngay sau Thế Chiến II. Đây là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ mang cái tên này, được đặt theo trận Antietam (Maryland) vào thời Nội chiến Hoa Kỳ. Antietam được đưa vào hoạt động vào tháng 1 năm 1945, quá trễ để có thể tham gia vào Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sau một thời gian ngắn phục vụ tại Viễn Đông, nó được cho ngừng hoạt động vào năm 1949; nhưng sự bùng nổ của Chiến tranh Triều Tiên buộc phải đưa nó ra hoạt động trở lại, nơi nó đã phục vụ và được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận. Vào đầu những năm 1950, nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay tấn công với ký hiệu CVA, rồi sau đó thành một tàu sân bay chống tàu ngầm với ký hiệu CVS. Sau khi cuộc xung đột tại Triều Tiên chấm dứt, nó trải qua phần còn lại của cuộc đời phục vụ tại Đại Tây Dương, vùng biển Caribbe và Địa Trung Hải. Từ năm 1957 cho đến khi ngưng hoạt động, nó phục vụ như một tàu sân bay huấn luyện của Hải quân Mỹ ngoài khơi Florida.

Antietam được trang bị một cầu tàu nhô ra bên mạn trái vào năm 1952, khiến nó trở thành chiếc tàu sân bay đầu tiên trên thế giới có một sàn đáp chéo góc thực sự. Nhưng con tàu không được nhận thêm bất kỳ một sự cải tiến hiện đại hóa nào khác, nên trong suốt quãng đời phục vụ nó vẫn giữ lại dáng dấp của một con tàu lớp Essex thời Đệ Nhị thế chiến. Nó được cho ngừng hoạt động vào năm 1963, và được bán để tháo dỡ vào năm 1974.

Thiết kế và chế tạo
Antietam là một tàu sân bay dạng thân dài thuộc phân lớp Ticonderoga trong lớp Essex. Nó được đặt lườn vào ngày 15 tháng 3 năm 1943 tại Xưởng hải quân Philadelphia New York; được hạ thủy vào ngày 20 tháng 8 năm 1944, được đỡ đầu bởi bà Millard E. Tydings, phu nhân Thượng nghị sĩ Millard Tydings thuộc tiểu bang Maryland; và được đưa vào hoạt động ngày 28 tháng 1 năm 1945, dưới sự chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân James R. Tague.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II và cuộc chiếm đóng Nhật Bản
Chiếc tàu sân bay hoàn tất việc trang bị tại Philadelphia vào ngày 2 tháng 3 năm 1945, khi nó lên đường để chạy thử máy. Antietam đi đến Hampton Roads ngày 5 tháng 3 và thực hiện các hoạt động ngoài khơi Norfolk cho đến ngày 22 tháng 3, khi nó rời vịnh Chesapeake hướng đến Trinidad ở Tây Ấn thuộc Anh. Sau khi kết thúc chuyến đi chạy thử máy, Antietam quay trở về Philadelphia ngày 28 tháng 4 thực hiện các hiệu chỉnh sau thử máy. Nó hoàn tất các công việc sửa chữa vào ngày 19 tháng 5 và rời Philadelphia cùng ngày hôm đó. Sau một chặng dừng ba ngày tại Norfolk, chiếc tàu chiến tiếp tục hành trình đi đến kênh đào Panama cùng các tàu khu trục ,  và . Nó đi đến Cristóbal vào ngày 31 tháng 5, băng qua kênh đào ngày hôm sau, rồi tiếp tục hành trình dọc bờ biển đến San Diego. Nó dừng tại San Diego từ ngày 10 đến ngày 13 tháng 6 trước khi bắt đầu chặng đầu tiên của chuyến đi vượt Thái Bình Dương. Antietam đi đến Trân Châu Cảng ngày 19 tháng 6, và ở lại vùng biển ngoài khơi quần đảo Hawaii tiến hành các hoạt động huấn luyện cho đến ngày 12 tháng 8. Ngày hôm đó, nó lên đường hướng sang khu vực Tây Thái Bình Dương.

Ba ngày sau khi rời Oahu, nó nhận được tin tức về việc Nhật Bản đã chấp nhận đầu hàng và kết thúc các hoạt động chiến sự. Do đó, vào lúc Antietam đi đến đảo san hô Eniwetok ngày 19 tháng 8, nhiệm vụ giao cho nó được thay đổi sang hỗ trợ cho việc chiếm đóng Nhật Bản. Ngày 21 tháng 8, Antietam rời vũng biển san hô cùng với tàu sân bay hạng nhẹ  và các tàu khu trục hộ tống hướng đến Nhật Bản. Trên đường đi, chiếc tàu sân bay bị hư hỏng nhẹ bên trong, buộc nó phải ghé qua cảng Apra, Guam, để xem xét. Sau khi xác định các hư hỏng nhẹ không ảnh hưởng đến hoạt động thông thường, Antietam tiếp tục hành trình vào ngày 27 tháng 8; tuy nhiên vào lúc đó, điểm đến của nó đã được thay đổi đến bờ biển châu Á. Nó ghé qua Okinawa từ ngày 30 tháng 8 đến ngày 1 tháng 9, rồi đi đến vùng biển ngoài khơi Trung Quốc gần Thượng Hải vào ngày hôm sau.

Chiếc tàu sân bay tiếp tục ở lại khu vực Viễn Đông trong hơn ba năm sau đó. Thoạt tiên nó hoạt động tại khu vực Hoàng Hải trong khi các liên đội không quân của nó hỗ trợ cho hoạt động chiếm đóng của lực lượng Đồng Minh tại khu vực Bắc Trung Quốc, Mãn Châu và Triều Tiên. Sau đó, phi công của chiếc tàu sân bay thực hiện các nhiệm vụ trinh sát tại khu vực xảy ra cuộc nội chiến giữa các lực lượng cộng sản và quốc gia, mà kết quả cuối cùng là lực lượng Quốc dân đảng của Tưởng Giới Thạch phải tháo chạy khỏi lục địa sang Đài Loan và sự thành lập nhà nước cộng sản Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa của Mao Trạch Đông. Trong suốt giai đoạn này, Antietam còn ghé thăm các cảng Nhật Bản, Philippines, Okinawa và quần đảo Mariana. Vào đầu năm 1949, nó kết thúc chuyến phục vụ tại Viễn Đông và quay về Hoa Kỳ để được cho tạm ngưng hoạt động.

Chiến tranh Triều Tiên

Antietam ở lại thành phần dự bị tại Alameda, California cho đến mùa Hè năm 1950, khi lực lượng Bắc Triều Tiên bất ngờ tấn công lãnh thổ Nam Triều Tiên, khiến Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Con tàu bắt đầu được chuẩn bị cho tái hoạt động vào ngày 6 tháng 12 và chính thức nhập biên chế trở lại vào ngày 17 tháng 1 năm 1951 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân George J. Dufek. Chiếc tàu sân bay bắt đầu tiến hành chạy thử máy, huấn luyện và chuẩn nhận hoạt động trên tàu sân bay cho các liên đội máy bay phối thuộc dọc theo bờ biển California, trước tiên tại khu vực ngoài khơi Alameda, và kể từ ngày 14 tháng 5, ngoài khơi San Diego. Nó thực hiện một chuyến đi đến Trân Châu Cảng rồi quay trở về San Diego vào tháng 7 và tháng 8 năm 1951 trước khi lên đường ngày 8 tháng 9 hướng sang Viễn Đông.

Antietam đến nơi vào cuối mùa Thu, và đến cuối tháng 11 bắt đầu đợt bố trí tác chiến duy nhất trong suốt cuộc đời hoạt động của nó. Trong đợt này, chiếc tàu sân bay thực hiện bốn chuyến đi cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77 đến khu vực chiến sự ngoài khơi bờ biển Triều Tiên. Giữa các chuyến đi, nó quay về Yokosuka, Nhật Bản. Lực lượng không quân của nó thực hiện nhiều loại phi vụ khác nhau nhằm hỗ trợ cho lực lượng Liên Hợp Quốc chiến đấu chống lại lực lượng Bắc Triều Tiên. Các phi vụ này bao gồm tuần tra chiến đấu, phá hủy các con đường tiếp liệu, đặc biệt là các cơ sở hạ tầng đường sắt và đường bộ, trinh sát, tuần tra chống tàu ngầm và đột kích ban đêm. Từ cuối tháng 11 năm 1951 đến giữa tháng 3 năm 1952, các liên đội không quân của Antietam đã thực hiện gần 6.000 phi vụ các loại. Nó quay về Yokosuka vào ngày 21 tháng 3 năm 1952, kết thúc đợt hoạt động thứ tư cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77, và chuẩn bị cho hành trình quay trở về Hoa Kỳ.

Những năm sau đó

Chiếc tàu sân bay quay trở về nhà vào tháng 4 năm 1952, và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương một thời gian ngắn. Nó được cho hoạt động trở lại vào cuối mùa Hè năm đó, và đến tháng 8 Antietam đi băng qua kênh đào Panama gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương. Sang tháng 9, chiếc tàu sân bay vào Xưởng hải quân New York để được cải tiến đáng kể; và sang tháng 10, nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay tấn công với ký hiệu CVA-36. Cuối cùng vào tháng 12 Antietam ra khỏi xưởng tàu với một sàn đáp chéo góc đầu tiên trên thế giới, không tính đến các thử nghiệm ban đầu với những lằn sơn chéo trên một đường băng thẳng. Nó hoạt động ngoài khơi Quonset Point, Rhode Island cho đến đầu năm 1955. Trong giai đoạn này nó tham gia nhiều cuộc tập trận của toàn hạm đội cũng như riêng lẻ.

Sau khi được xếp lại lớp thành một tàu sân bay chống tàu ngầm và mang ký hiệu lườn CVS-36 vào tháng 8 năm 1953, Antietam tập trung vào việc huấn luyện hoàn thiện kỹ năng tìm và diệt tàu ngầm. Vào tháng 1 năm 1955, nó thực hiện một chuyến đi đến khu vực Địa Trung Hải nơi nó phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội cho đến tháng 3. Quay trở lại nhiệm vụ chống tàu ngầm cùng với lực lượng hạm đội Đại Tây Dương, nó hoạt động dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ cho đến mùa Thu năm 1956. Đến tháng 10 năm đó, nó thực hiện chuyến đi đến vùng biển Đông Đại Tây Dương tiến hành các cuộc tập trận chống tàu ngầm trong khối NATO và viếng thăm hữu nghị các cảng thuộc các nước Đồng Minh. Trong khi chiếc tàu sân bay đang viếng thăm Rotterdam, vụ Khủng hoảng kênh đào Suez nổ ra tại khu vực Đông Địa Trung Hải. Vì vậy Antietam buộc phải rút ngắn chuyến viếng thăm Hà Lan và hướng đến khu vực xung đột nhằm tăng cường cho lực lượng của Đệ Lục hạm đội trong nhiệm vụ di tản công dân Hoa Kỳ khỏi Alexandria, Ai Cập. Sau khi kết thúc sứ mạng này, nó tiến hành các cuộc tập trận huấn luyện chống tàu ngầm cùng với các sĩ quan hải quân Ý trên tàu, trước khi quay trở về Quonset Point ngày 22 tháng 12 năm 1956.

Sau khi tiếp tục các hoạt động thường xuyên ngoài khơi bờ Đông Hoa Kỳ vào đầu năm 1957, Antietam được giao vai trò huấn luyện cùng Căn cứ Huấn luyện Không lực Hải quân ở Pensacola, Florida từ ngày 21 tháng 4 năm 1957. Tuy nhiên, cảng nhà của nó lại được đặt tại Mayport vì những chiếc tàu có mớn nước như nó không thể vào được cảng Pensacola. Trong gần hai năm, chiếc tàu sân bay hoạt động ngoài khơi Mayport huấn luyện các phi công hải quân mới và tiến hành thử nghiệm các thiết bị hàng không mới, đáng kể nhất là hệ thống hạ cánh tự động của hãng Bell vào tháng 8 năm 1958. Nó cũng tham gia các chuyến đi huấn luyện học viên mới của Học viện Hải quân hàng năm mỗi mùa Hè. Đến tháng 1 năm 1959, sau khi hoàn tất việc nạo vét luồng vào Pensacola đủ độ sâu, cảng nhà của Antietam được chuyển từ Mayport đến Pensacola. Trong suốt thời gian còn lại của cuộc đời hoạt động, chiếc tàu sân bay hoạt động tại vùng biển ngoài khơi Pensacola như một tàu huấn luyện không lực hải quân.

Sàn tàu của chiếc Antietam từng phục vụ như là bệ phóng cho chuyến bay khí cầu lên tầng bình lưu của Trung tá Hải quân Malcolm D. Ross và Thiếu tá Hải quân Victor A. Prather, cả hai đều thuộc Hải quân Hoa Kỳ, vào ngày 4 tháng 5 năm 1961. Chuyến bay này thiết lập một kỷ lục thế giới tuyệt đối chính thức (cho đến nay vẫn chưa bị phá) về độ cao của một khí cầu có người lái lên đến 34.668 m (113.740 ft). Chuyến bay này được diễn ra tại vịnh Mexico. Tuy nhiên trong quá trình thu hồi, Thiếu tá Prather bị tụt ra khỏi giá cứu nạn của máy bay trực thăng đến vớt, rơi xuống mặt biển và qua đời do chấn thương bên trên tàu Antietam. Trung tá Ross vẫn được vớt an toàn.

Trong hai dịp, Antietam từng hoạt động cứu trợ nhân đạo cho nạn nhân của các trận cuồng phong. Lần thứ nhất là vào tháng 9 năm 1961 khi nó tức tốc đi đến bờ biển Texas cung cấp hàng cứu trợ và trợ giúp y tế cho nạn nhân của cơn bão Carla. Lần thứ hai diễn ra chỉ một tháng sau đó khi nó chuyên chở vật dụng y tế, bác sĩ, y tá và nhân viên y tế đến Honduras giúp đỡ các nạn nhân của cơn bão Hattie. Nó trải qua bốn năm cuối cùng trong cuộc đời phục vụ của mình tiến hành các hoạt động huấn luyện thường xuyên ngoài khơi Pensacola. Ngày 23 tháng 10 năm 1962, Antietam được con tàu chị em với nó  thay thế trong vai trò tàu huấn luyện không lực hải quân tại Pensacola; bản thân nó được đưa về lực lượng dự bị vào ngày 7 tháng 1 năm 1963. Được giữ lại Philadelphia, Pennsylvania, nó tiếp tục ở trong thành phần dự bị cho đến tháng 5 năm 1973 khi tên của nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân. Ngày 28 tháng 2 năm 1974, nó được bán cho hãng Union Minerals & Alloys Corp. để được tháo dỡ.

Phần thưởng
Antietam được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Xem thêm
 USS Antietam về những tàu chiến khác cùng tên của Hải quân Hoa Kỳ
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ

Liên kết ngoài

Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Tàu sân bay trong chiến tranh Triều Tiên
Tàu sân bay trong chiến tranh lạnh


title: Enterprise, Nevada

text:
là một cộng đồng dân cư thuộc quận lỵ quận thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.
Cộng đồng này được đặt tên theo. Nó có diện tích là 125,9 km² trong đó diện tích mặt nước là 0,0 km². Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2008, cộng đồng có dân số 78.848 người.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số [1] năm 2000, đã có 14.676 người, 5.917 hộ gia đình, và 3.804 gia đình sống trong các CDP. Mật độ dân số là 301,9 người trên một dặm vuông (116.6/km ²). Có 6.609 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 136.0/sq mi (52.5/km ²). Các trang điểm chủng tộc của các CDP là 82,30% người da trắng, 3,16% người Mỹ gốc Phi, 0,80% người Mỹ bản xứ, 5,19% châu Á, Thái Bình Dương 0,55%, 4,04% từ các chủng tộc khác, và 3,96% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào được 12,03% dân số.

Có 5.917 hộ, trong đó 25,1% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 51,7% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,9% có nữ hộ và không có chồng, và 35,7% gia đình được không. 25,0% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 5,6% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,47 và cỡ gia đình trung bình là 2,97.

Trong CDP dân số được trải ra với 20,5% ở độ tuổi dưới 18, 8,9% 18-24, 30,8% 25-44, 28,4% 45-64, và 11.4% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 104,7 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 103,5 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong các CDP là $ 50.667, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 54.841. Phái nam có thu nhập trung bình $ 36.971 so với 28.446 $ cho con cái. Thu nhập bình quân đầu người cho CDP là 25.063 $. Khoảng 6,6% của các gia đình và 8,6% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 12,1% của những người dưới 18 tuổi và tăng 7,2% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Nevada
Vùng đô thị Las Vegas


title: Vatica compressa

text:
Vatica compressa là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Vatica compressa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
C
Thực vật đặc hữu


title: Agabus amnicola

text:
Agabus amnicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được J.Sahlberg miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Euchloe ausonia

text:
Eastern Dappled White (Euchloe ausonia) là một loài bướm ngày Á-Âu và châu Âu, được tìm thấy chủ yếu ở phía nam và đông.

Sải cánh dài 36–48 mm. Trong hầu hết các vùng phân bố của nó, có 2 lứa một năm. Con trưởng thành bay từ đầu tháng 3 đến đầu tháng 7. Ở các khu vực rất khô và vùng núi, chỉ có một lứa mỗi năm.

Ấu trùng ăn hoa và quản non của các loài Sinapis arvensis, Isatis tinctoria, Isatis glauca, Aethionema saxatile, Iberis sempervirens, Biscutella mollis, Biscutella laevigata, Bunias erucago và Aurinia saxatilis.

Các phụ loài
Có 3 phụ loài Euchloe ausonia, Euchloe crameri và Euchloe simplona có mối quan hệ rất gần nhau. Một số tác giả cho rằng các loài này là phức hợp, liên loài Euchloe ausonia. Đôi khi Euchloe naina cũng được xếp vào nhóm này, nhưng vị trí của nhóm này là phụ loài của Euchloe simplonia. Do còn nhiều tồn tại về phân loại, một số phụ loài là không rõ ràng. Các phụ loài trong loài này gồm:
Euchloe ausonia maxima Verity, 1925 (Crimea)
Euchloe ausonia graeca (Verity, 1925) (Hy Lạp, miền nam Siberia)
Euchloe ausonia pulverata (Christoph, 1884) (Tien Shan)
Euchloe ausonia volgensis Krulikovsky, 1897 (southern Russia)
Euchloe ausonia melisande Frühstorfer, 1908 (Jordan)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euchloe
Côn trùng châu Âu


title: Typhinellus amoenus

text:
Typhinellus amoenus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Typhinellus


title: Utt Panichkul

text:
Utt, tên khai sinh là Greg Uttsada Panichkul (), sinh ngày 3 tháng 9 năm 1973, tại California, là một diễn viên, người dẫn chương trình và người mẫu người Mỹ gốc Thái Lan.

Utt sinh ra và lớn lên tại California. Cha của anh là một giáo sư trong lĩnh vực khoa học xã hội. Anh có thể sử dụng thành thạo cả tiếng Thái và tiếng Anh. Utt thực ra hoàn toàn có nguồn gốc Hoa, mặc dù vậy một số người nói rằng nhìn khuôn mặt của anh giống "Luk kreung" (tức người lai Âu-Thái).

Sự nghiệp

Utt hiện sinh sống và hoạt động chủ yếu tại Singapore, tại đây anh làm việc cho các chương trình chương trình truyền hình. Anh bắt đấu sự nghiệp của mình từ 15 năm trước tại Thái Lan. Anh cũng là một VJ cho kênh MTV Asia từ năm 1998.

Tại Singapore, Utt đã tổ chức 5 mùa chương trình huyền thoại đô thị Incredible Tales, và năm 2005, anh bắt đầu tham gia vở kịch Chase và trong năm 2007 anh tiếp tục với vở kịch tiếp theo của Chase là After Hours. Anh cũng dẫn chương trình truyền hình thực tế Live The Dream. Ngoài ra, anh cũng là người dẫn chương trình Hoa hậu Trái Đất 2007 tại Philippines và Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2013 tại Thái Lan.

Utt từng là phát ngôn viên cho nhãn hàng may mặc Giordano và cũng hai lần từng là phát ngôn viên cho Pepsi. Anh hiện là phát ngôn viên cho Brand's Essence of Chicken.

Hiện tại anh đang là chủ sở hữu và nhà quản lý của một công ty quản lý nghệ sĩ tại Singapore có tên là Seven95ive Artistes.

Các bộ phim đã từng tham gia

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức
 VJ Utt  tại MTV Asia
 Seven95ive Artistes

Viacom Media Networks
Nam người mẫu Thái Lan
Người Mỹ gốc Thái
Người Thái gốc Hoa
Người dẫn chương trình truyền hình
Nam diễn viên Mỹ
Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Nam người mẫu Mỹ
Nam diễn viên Thái Lan

Người Mỹ gốc Hoa


title: Polycentropus casicus

text:
Polycentropus casicus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Polycentropus