title: T-62

text:
T-62 là thế hệ xe tăng hạng trung kế tiếp và phiên bản cải tiến của xe tăng T-54/55 do Liên Xô nghiên cứu thiết kế, được đưa vào sản xuất hàng loạt năm 1961 và duy trì cho tới năm 1975. Nó nhanh chóng chiếm vị trí của T-54. Là loại xe tăng đầu tiên trên thế giới mang pháo nòng trơn để bắn đạn xuyên giáp hiện đại APFSDS, T-62 có sức mạnh hỏa lực vựợt trội so với những loại xe tăng ra đời trước đó. Vẫn có hàng nghìn chiếc T-62 tiếp tục phục vụ tại các nước khác cho tới những năm 2020. Xe tăng T-62 được sử dụng tích cực trong Chiến tranh Ả Rập-Israel, Chiến tranh Iran-Iraq, được cả hai bên tham chiến trong Chiến tranh Ukraina hiện nay sử dụng. Xe tăng T-62 là cơ sở để Liên Xô thiết kế xe tăng chủ lực T-72, còn T-72 là cơ sở để thiết kế xe tăng T-90.

Thông số kỹ thuật
Tên: T-62
Năm sản xuất: 1961-1975 (Liên Xô); 1975-1978 (Tiệp Khắc); 1980 (CHDCND Triều Tiên)
Số lượng: Trên 22.700 chiếc
Tổ lái: 4 người (xa trưởng, lái xe, pháo thủ và người nạp đạn)
Nặng 37 tấn (các phiên bản nâng cấp có thể nặng thêm mấy tấn)
Dài 6.63m
Cao 2.4m
Rộng 3.52m
Động cơ: Diesel 580 sức ngựa (các phiên bản nâng cấp có thể dùng động cơ mạnh hơn)
Tầm hoạt động:450/650 km với thùng dầu phụ
Tốc độ: 50 km/h trên đường nhựa và 40–45 km/h đường gồ ghề
Giáp:
214 mm cong hình bán cầu trước tháp pháo (Model 1972 trở về sau tăng lên 242mm)
153 mm sườn tháp pháo
97 mm sau tháp pháo
40 mm đỉnh tháp pháo
102 mm (nghiêng 60 độ) trước thân
79 mm sườn xe
46 mm đuôi xe
20 mm gầm xe
31 mm nóc thân xe
Pháo chính: 115mm nòng trơn 2A20
Tốc độ bắn: 3-5 viên/ phút
Nạp đạn: thủ công
Nòng dao động từ -6 tới 16 độ
1 đại liên 7,62mm đồng trục
1 đại liên 12,7mm trên đỉnh tháp pháo

Tính năng kỹ thuật
T-62 được Liên Xô thiết kế làm phương tiện tăng thiết giáp hỗ trợ bộ binh trong các sư đoàn bộ binh cơ giới hóa của mình. Vì thế, nó không phức tạp như T-64 là xe tăng thiết kế nhằm mục đích làm phương tiện chiến đấu của các sư đoàn tăng thiết giáp. T-64 là xe tăng chiến đấu chủ lực, trong khi T-62 là xe tăng hạng trung mặc dù phương Tây vẫn xếp T-62 và T-64 vào loại xe tăng chủ lực thế hệ hai.

Hình dáng sơ bộ
Tăng hạng trung T-62 là xe tăng bánh xích với 5 bánh dẫn động mỗi bên, 3 bánh đầu lắp sát nhau còn bánh thứ 3,thứ 4 và thứ 5 thì cách xa nhau khá rõ. Bách xích dẫn hướng nằm phía cuối còn bánh tĩnh thì nằm phía đầu xe. Xe T-62 không có bánh quay xích. Giống T-54/55, tháp pháo có hình tròn, được lắp ở khoảng trên bánh xích thứ 3, nhưng được đúc láng hơn và tròn hơn tiền bối T-54/55, nên tháp pháo của T-62 có vẻ giống với T-64 và T-72 nhiều hơn. Tháp chỉ huy nằm phía bên trái, đúc liền vào thân chứ không nối bằng đinh tán. Nắp của pháo thủ nằm bên phải.

Hệ thống điều khiển hỏa lực

Tài liệu phương Tây (nhất là thời chiến tranh Lạnh) thường chỉ trích xe tăng T-62 có hệ thống ngắm bắn chất lượng thấp. Điều này một phần là do tuyên truyền chính trị, một phần khác là bởi các phát bắn thiếu chính xác của tổ lái các nước châu Á, châu Phi (tuy nhiên nguyên nhân chính là do các nước này huấn luyện tổ lái sơ sài, áp dụng chiến thuật kém chứ không phải do chất lượng xe tăng). Sau thời chiến tranh Lạnh, khi các thông số của T-62 được công bố rộng rãi, có thể thấy hệ thống ngắm bắn trên T-62 được thiết kế rất tốt, rất thuận tiện để sử dụng và có những điểm ưu việt hơn so với các xe tăng phương Tây đương thời. Các kiểm tra kỹ lưỡng cho thấy T-62 có thiết kế rất tối ưu vào thập niên 1960, và vẫn có khả năng hoàn thành nhiệm vụ tốt sau khi các thiết kế mới hơn ra đời.

Kính ngắm cho trưởng xe

Phiên bản T-62 các loạt sản xuất đầu (năm 1961 - 1963) được trang bị hệ thống kính tiềm vọng TKN-2 dành cho chỉ huy. TKN-2 có độ phóng đại 5x cố định với khả năng nhìn ban đêm ở chế độ chủ động (bằng đèn hồng ngoại OU-3 công suất 110 W đi kèm). Nó trở thành kính tiềm vọng ngày/đêm kết hợp đầu tiên được lắp đặt trong một chiếc xe tăng của Liên Xô. Dựa vào ánh sáng hồng ngoại phát ra từ đèn OU-3, chỉ huy xe có thể nhìn trong đêm ở cự ly khoảng 300 đến 400 mét (cự ly này có thể tăng thêm nhờ pháo sáng hoặc ánh lửa trên chiến trường).

Phiên bản T-62 các loạt sản xuất sau (từ năm 1964) được trang bị hệ thống kính tiềm vọng TKN-3 "Kristal" dành cho chỉ huy. TKN-3 có độ phóng đại 5x cố định trong kênh ngày và 3x trong kênh đêm, nó sử dụng công nghệ khuếch đại ánh sáng thế hệ thứ 1, với khả năng nhìn ban đêm ở hai chế độ: thụ động hoặc chủ động (đi kèm đèn hồng ngoại OU-3GK). Đây là cải tiến đáng kể so với hệ thống nhìn đêm trên T-55 và T-62 đời đầu (chỉ có chế độ chủ động bằng đèn hồng ngoại). Ưu điểm nổi bật nhất của kính nhìn đêm chế độ thụ động là không cần dùng đèn hồng ngoại nên không phát ra tín hiệu hồng ngoại, giúp xe tăng không bị lộ vị trí. Tuy chưa đạt độ ổn định cao, công nghệ nhìn đêm thụ động là một tính năng mới, rất hiện đại ở xe tăng thập niên 1960. Trong chế độ hoạt động thụ động, với điều kiện đêm tối không trăng và có ánh sao (độ sáng 0,005 lux), một chiếc xe tăng địch có thể được TKN-3 xác định rõ ở cự ly 400 mét (cự ly này có thể tăng thêm vào buổi đêm có ánh trăng). Còn nếu xe tăng địch bật đèn hồng ngoại, ở chế độ thụ động người chỉ huy có thể bí mật phát hiện xe tăng địch từ cự ly hàng km vào ban đêm (giống như quan sát một người bật đèn pin vào ban đêm), đem lại lợi thế lớn trong chiến thuật phục kích.

Nhìn chung, chỉ huy của T-62 được trang bị tốt hơn so với hầu hết các xe tăng phương Tây cùng thời trong việc tìm kiếm mục tiêu. Xe tăng M60A1 (Mỹ) và Leopard 1A2 (Đức) đã không có bất cứ trang bị nào có thể ngang bằng với TKN-3. Phải tới năm 1973, TKN-3 mới bị vượt qua bởi hệ thống TRP-2A kiểu mới được lắp đặt trên Leopard 1A3, và bởi hệ thống nhìn toàn cảnh PERI-R12 tiên tiến cho Leopard 1A4 vào năm 1974. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Leopard 1A3 và Leopard 1A4 là các phiên bản cao cấp nhất của dòng xe này và chỉ được sản xuất số lượng nhỏ, số xe Leopard 1 còn lại của Đức thì trang bị kém hiện đại hơn. Xe tăng M60 Patton của Mỹ thì tới năm 1977 mới có hệ thống tương đương.

Kính ngắm cho xạ thủ
Pháo thủ được cung cấp một trong hai loại hệ thống ngắm: TSh2B-41 hoặc TSh2B-41U (trong các phiên bản sau) đi kèm với kính ngắm đêm TPN-1-41-11. Hệ thống ngắm TSh2B-41 có 2 cài đặt độ phóng đại: 3,5x (trường nhìn rộng 18°) hoặc 7x (trường nhìn rộng 9°). TSh-2B-41 là một sản phẩm chất lượng cực kỳ cao trong thời kỳ đó, thấu kính làm bằng thủy tinh có chất lượng tuyệt vời, có cách nhiệt và thiết bị chống va đập để chống lại sóng nổ của bom đạn hoặc nhiệt độ môi trường tới trên 200 °C.

Tuy nhiên, như hầu hết xe tăng thời kỳ đó, TSh2B-41 thiếu bộ ổn định dọc nên xạ thủ khó có thể theo dõi mục tiêu khi xe di chuyển trên địa hình ghồ ghề. Kể từ năm 1972, T-62 Obr.1972 được trang bị hệ thống ngắm TSh2B-41U nâng cấp với việc bổ sung hệ thống ổn định dọc. Một lợi ích của bộ định dọc là xạ thủ sẽ có thể quan sát tốt hơn khi xe tăng đang di chuyển, hoặc nâng cao độ chính xác nếu xe tăng bắn khi đang di chuyển.

Kính ngắm ngày/đêm TPN-1-41-11 nằm trên mái tháp pháo ngay trước cửa vòm của người chỉ huy. TPN-1-41-11 có độ phóng đại cố định là 5,5x và trường nhìn rộng 6° ở chế độ ban ngày. Nó có thể hoạt động ở chế độ thụ động hoặc chủ động. Ở chế độ chủ động, nó phải hoạt động song song với đèn hồng ngoại L-2 "Luna", cho phép xạ thủ xác định mục tiêu xe tăng ở khoảng cách 800 mét, tuy là không rõ ràng, nhưng không kém hơn các xe tăng phương Tây cùng thời. Trong chế độ thụ động, nó có thể xác định mục tiêu xe tăng ở khoảng cách 400 mét trong điều kiện đêm tối có độ sáng không nhỏ hơn 0,005 lux.

Giống như mọi xe tăng thời kỳ đó, T-62 thiếu một máy tính đạn đạo và hệ thống điều khiển hỏa lực tự động. Xe tăng cũng không có máy đo khoảng cách quang học lập thể như M48 Patton, khiến việc bắn đạn nổ (HE hoặc HEAT) trở nên thiếu chính xác (điểm rơi của đạn ở trước hoặc sau mục tiêu). Nguyên nhân không phải là do Liên Xô không chế tạo được thiết bị này, mà đây là biện pháp có chủ đích để làm giảm chi phí chế tạo, bởi theo học thuyết tác chiến chiều sâu của Liên Xô thời kỳ đó, T-62 là vũ khí tiến công cơ động, tác chiến trực diện ở cự ly trung bình nên không cần máy đo khoảng cách quang học lập thể. Mặt khác, máy đo khoảng cách thời đó dùng công nghệ quang học lập thể (như loại M17 trên xe tăng M48 Patton của Mỹ), muốn sử dụng thì xe bắt buộc phải đứng yên, điều này trái ngược với chiến thuật tiêu chuẩn của xe tăng là phải di chuyển liên tục để tránh bị đối phương ngắm bắn), do vậy nó thích hợp hơn với các vũ khí chuyên về phục kích, tác chiến từ xa như pháo tự hành chống tăng (những loại pháo tự hành chống tăng của Liên Xô thời đó như SU-122-54 hoặc Object-268 thì đều có máy đo khoảng cách quang học lập thể gắn trên vòm chỉ huy). Ngoài ra, việc T-62 là loại xe đầu tiên sử dụng đạn xuyên giáp cao tốc APFSDS giúp chống lại vấn đề này một cách rõ rệt. Với tốc độ cực cao (1,6 km/s) và đường đạn rất thẳng của đạn APFSDS bắn ra từ pháo 2A20 115mm, xạ thủ có thể chắc chắn bắn trúng một chiếc xe tăng ở bất kỳ khoảng cách nào giữa 200 đến 1600 mét bằng cách ngắm vào chính giữa xe tăng địch mà không cần phải xác định chính xác phạm vi (với địa hình châu Âu, rất hiếm có trận đấu tăng nào diễn ra xa hơn cự ly 1.600 mét)

Tới thập niên 1970, khi pháo tự hành chống tăng trở nên lỗi thời (bởi tên lửa chống tăng) thì T-62 đã được trang bị đồng loạt máy đo khoảng cách bằng laser. Phiên bản T-62 Model 1972 được trang bị máy đo khoảng cách bằng laser KTD-1 vào năm 1974. KTD-1 được gắn trực tiếp trên đỉnh của khẩu pháo 2A20, nó có khoảng cách đo tối đa là 4000 mét và tối thiểu là 400 mét, biên độ sai số tối đa trong phép đo là 20 mét. Tuy còn những thiếu sót (việc nhập cự ly, tính toán đường đạn phải làm thủ công), KTD-1 vẫn là công nghệ rất hiện đại vào thời điểm đó. Thứ tốt nhất mà xe tăng của Đức có vào lúc đó là máy đo khoảng cách quang học lập thể EMES 12A1 trên mẫu Leopard 1A4 vào năm 1974, trong khi xe tăng Mỹ đầu tiên có hệ thống đo xa laser là M60A3 chỉ ra đời năm 1978. Sự hiện diện của máy đo xa laser cải thiện độ chính xác của xe tăng khi bắn phạm vi trung bình, và tăng mạnh độ chính xác khi bắn vào các mục tiêu ở khoảng cách lớn hơn 2 km.

Bộ ổn định nòng pháo
Ngay từ những chiếc T-62 đầu tiên được sản xuất (năm 1961), pháo chính của T-62 được trang bị hệ thống ổn định 2 trục "2E15 Meteor" tiên tiến. Đây là thiết bị rất tiên tiến so với xe tăng phương Tây vào thời điểm đó. Xe tăng M60A1 (đối thủ thiết kế của T-62) chỉ có được một bộ ổn định nòng hai trục vào năm 1972 dưới dạng hệ thống AOS (Add-On Stabilizer), thậm chí có vẻ như hệ thống AOS này có một loạt các vấn đề, bao gồm việc đôi khi tháp pháo quay không kiểm soát được. Chiếc Leopard 1 chỉ có hệ thống ổn định mặt phẳng 2 trục Cadillac-Gage vào năm 1970 với bản nâng cấp Leopard 1A1.

"Meteor" không phải là một phát triển mới, nó được lắp ráp và điều chỉnh cho T-62 từ hai hệ thống ổn định trước đó: STP-2 "Tsyklon" từ T-54B và 2E12 "Liven" từ xe tăng T-10M. Meteor đã cho T-62 một khả năng bắn khi di chuyển rất tuyệt vời theo tiêu chuẩn thời đó, tạo cho nó một lợi thế đáng kể so với các xe tăng phương Tây cùng thời trong các trận đấu tăng di động ở tốc độ cao. "Meteor" không đủ chính xác khi mục tiêu di chuyển ở khoảng cách xa, nhưng ở thời kỳ đó thì nó rất vẫn rất tiên tiến. Độ lệch trung bình theo mặt phẳng thẳng đứng là 1 mil và theo mặt phẳng ngang là 3 mil khi xe tăng di chuyển, nghĩa là độ lệch trung bình là 1 mét theo chiều ngang và 3 mét theo chiều đứng ở cự ly 1 km. Theo thực nghiệm của Mỹ, hệ thống này đủ chính xác để đạt tỷ lệ bắn trúng 70% ở 1.000 mét với mục tiêu xe tăng đứng yên, trong khi chiếc T-62 đang chạy với tốc độ 20 km/h ở góc 30°. Độ chính xác này ngang bằng với xe tăng M60 của Mỹ khi trang bị hệ thống AOS vào năm 1972 (trong khi T-62 ra đời từ năm 1961).

Các nâng cấp
Phiên bản nâng cấp toàn diện T-62M được giới thiệu vào năm 1983 đã được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực tự động "Volna". Tất cả các thành phần điều khiển bắn ban đầu của T-62 đã được thay thế và một số công nghệ mới đã được bổ sung, bao gồm bộ ổn định 2 chiều có độ chính xác cao hơn, máy đo xa laser KTD-2, máy tính đạn đạo BV-62, kính ngắm TShS-41U, và kính ngắm đêm 1K13-2 mới:
 Bộ đo xa laser KTD-2 có giao diện hiện đại hơn, bao gồm bảng điện tử hiển thị kết quả đo xa, được tích hợp với kính ngắm TShS-41U.
 Hệ thống ổn định pháo Meteor hoặc Meteor-M được thay thế bằng hệ thống Meteor-M1 có bộ ổn định theo chiều dọc được cải tiến, chính xác hơn nhiều so với bộ ổn định trên T-62 cũ.
 Kính ngắm đêm 1K13-2 (thay thế kính ngắm TPN-1-41-11) có thể dùng để điều khiển tên lửa chống tăng cỡ 115mm 9K118 Sheksna, độ phóng đại tối đa là 8x ở chế độ ban ngày và 5,5x ở chế độ ban đêm. Ở chế độ ban đêm, 1K13-2 có hai chế độ: thụ động và chủ động, cả hai đều hoạt động với độ phóng đại 5,5x. Trong chế độ thụ động, nó có thể xác định mục tiêu xe tăng ở khoảng cách 800 mét trong điều kiện đêm tối có độ sáng không nhỏ hơn 0,005 lux. Ở chế độ chủ động với ánh sáng từ đèn hồng ngoại L-2G Luna, cự ly này là 1.100 mét.

Tuy nhiên, T-62M vẫn không được trang bị cảm biến áp suất gió, nhiệt độ, áp suất không khí, nhiệt độ buồng súng hoặc hệ thống ghi âm điện tử để tự động tính toán hao mòn nòng pháo. Vào thời đó, đây là những thiết bị đắt tiền chỉ được trang bị cho dòng xe cao cấp T-80. Nhìn chung, hệ thống "Volna" không không phải là một sản phẩm tiên tiến vào những năm 1980, nó không vượt trội hơn chiếc Leopard 1A4 (được chế tạo từ năm 1974 đến năm 1976) hoặc các loại xe tăng hiện đại vào đầu thập niên 1980. Thay vào đó, Volna là một biện pháp với chi phí thấp để nâng cao khả năng hỏa lực của một chiếc T-62 cũ lên gần bằng mức của T-72B, và nó hoàn toàn thành công trong mục đích này.

Vũ khí

Pháo của T-62 có nòng dài hơn và lớn hơn nòng pháo 100mm của T-54/55. T-62 được trang bị pháo nòng trơn 115mm mẫu 2A20 Rapira (tên nội bộ là U-5TS "Molot"), có khả năng bắn tên lửa chống tăng ATGM. Nòng pháo dài 5,7 mét (tỷ lệ 49,5 caliber), và tổng chiều dài của pháo là 6050 mm. Áp suất buồng đốt tối đa là 366,8 MPa. Thiết bị bầu hút khói (bore evacuator, có chức năng ngăn hơi thuốc bay ngược lại khoang lái) nằm ở khoảng 2/3 thân súng tính từ tháp pháo. 2A20 có độ bền đạt khoảng 450 phát bắn với đạn nổ (HE-Frag và HEAT), hoặc khoảng 150 đến 200 phát đạn xuyên giáp động năng APFSDS. Pháo có thể đạt góc nâng lên cao 16,5° hoặc hạ xuống 6°.

Nếu bộ ổn định nòng pháo được sử dụng, chức năng hỗ trợ bộ nạp sẽ tự động nâng pháo lên góc 3,5° ngay sau khi bắn để cho phép nạp đạn nhanh hơn (tính năng này cũng có trên xe Leopard 1 của Đức nhưng không có trên xe tăng M60 của Mỹ).

Khẩu pháo 115mm nòng trơn là sự cải tiến có ý nghĩa nhất của T-62 so với tiền bối T-54/55. So với người tiền nhiệm là khẩu D-10T cỡ 100mm trên xe T-54/55, khẩu U-5TS mạnh mẽ hơn nhiều. U-5TS nặng 2350 kg (so với 1950 kg của D-10T), áp suất buồng đốt tối đa 366,8 MPa (so với chỉ 289 MPa cho khẩu D-10T). Pháo 115mm nòng trơn được đánh giá là mạnh hơn 30% so với pháo 100mm của T-54/55 và mạnh hơn 20% so với pháo 105mm trang bị trên xe tăng M60 Patton của Mỹ, đem lại cho T-62 sức mạnh hỏa lực trội hơn các đối thủ cùng thời.

2A20 Rapira là pháo nòng trơn đầu tiên trên thế giới được trang bị hàng loạt trên xe tăng, đây là khẩu pháo có tính cách mạng trong thiết kế xe tăng. Pháo nòng trơn cho phép bắn loại đạn kiểu mới - đạn động năng xuyên giáp cao tốc có cánh định hướng gắn cố định (APFSDS). Sơ tốc đầu nòng của loại đạn này rất cao, vào khoảng 1,6 km/s, đạn đạo cũng rất thẳng nên khả năng bắn trúng mục tiêu di chuyển là khá cao, tầm hiệu quả tối đa vào khoảng 1,6 km. Theo thực nghiệm của Mỹ, khi dùng đạn BM-5 APFSDS, một chiếc T-62 có 50% cơ hội bắn trúng một chiếc xe tăng M60A1 cố định trong lần thử đầu tiên ở cự ly 1500 m, hoặc đạt 80% ở cự ly 1.000 mét mà không cần sử dụng các thiết bị đo xa.

Cơ số đạn tiêu chuẩn của T-62 gồm 40 quả đạn, trong đó có 12 đạn HVAPFSDS xuyên giáp, 6 đạn nổ lõm HEAT và 22 đạn nổ HE. T-62 còn có bộ phận hất vỏ đạn ra theo 1 đường rãnh thoát nằm cuối tháp pháo. Tốc độ bắn về lý thuyết có thể đạt đến 8-10 viên/phút, nhưng trong thực tế có nhiều yếu tố khiến tốc độ này giảm xuống (xạ thủ phải tìm kiếm mục tiêu, xe chạy trên đường gồ ghề khiến người nạp đạn đứng không vững...). Do vậy, tốc độ bắn thực tế trung bình khoảng 4-5 phát/phút, tùy thuộc vào sức khỏe và kỹ năng của người nạp đạn. Tốc độ này cũng xấp xỉ tốc độ bắn của pháo 105mm trên xe tăng M60A1 (tốc độ bắn về lý thuyết của M60 đạt đến 8-9 viên/phút, nhưng trong thực tế M60A1 mất trung bình 12,7 giây giữa mỗi lần bắn, tức là đạt khoảng 4,8 phát/phút)

Bởi tháp pháo nhỏ và thấp nên góc hạ nòng của T-62 thường thấp hơn so với xe tăng phương Tây (ví dụ như xe tăng M60 có thể hạ nòng xuống 10°). Các nhà thiết kế phương Tây cho rằng đây là nhược điểm, bởi xe tăng sẽ không tận dụng được chiến thuật "Hull-Down" (nấp thân xe sau mô đất dốc, chỉ để hở một phần tháp pháo) khi phòng thủ. Tuy nhiên, các nhà thiết kế Liên Xô không xem đây là một nhược điểm, mà thực sự đó là đặc điểm đáng giá để giúp thu nhỏ tháp pháo. Bởi phương thức tác chiến chủ yếu của xe tăng không phải là phòng ngự mà là cơ động tấn công, tháp pháo nhỏ sẽ giúp giảm đáng kể xác suất trúng đạn khi tác chiến vận động, còn nhiệm vụ ẩn nấp phòng ngự là của lực lượng pháo tự hành chống tăng chứ không phải của xe tăng. Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải bố trí phòng thủ (vốn ít khi diễn ra) thì T-62 vẫn hoàn toàn có thể dùng lưỡi ủi đất (gắn trước thân xe) để tự đào hố ẩn nấp kiểu "Hull-Down" chỉ trong mấy phút

Ngoài pháo chính, T-62 có một khẩu súng máy đồng trục 7,62mm, cùng 1 đại liên DShK 12,7mm kèm theo kính ngắm K-10T gắn trên nóc xe để phòng không, thuộc quyền sử dụng của pháo thủ.

Đạn dược
Loại đạn APFSDS đầu tiên trang bị cho T-62 là đạn BM-3, có lõi xuyên làm bằng hỗn hợp thép cứng - tungsten (phần mũi làm bằng 300 gram tungsten), chế tạo năm 1961. Ở cự ly 1000 mét, nó có sức xuyên 300mm ở góc chạm 0° hoặc 130mm ở góc chạm 60°, con số tương ứng là 270mm và 115mm ở cự ly 2000 mét (sức xuyên tính theo tỷ lệ "80% số phát đạn xuyên qua" của Nga, nếu tính theo tỷ lệ 50% mà Mỹ áp dụng thì các con số này sẽ còn cao hơn 10-15%). BM-3 vượt trội so với đạn APDS cỡ 105mm như L28, L36A1 và M392 của Mỹ, sức xuyên mạnh hơn ít nhất 35% ở cùng khoảng cách. BM-3 cũng vượt trội hơn so với đạn APDS cỡ 105mm về khả năng xuyên giáp đối với tấm giáp đặt dốc, vì đạn APFSDS ít bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng trượt do giáp nghiêng gây ra. Sức xuyên này có thể dễ dàng xuyên thủng giáp trước xe tăng M60A1 của Mỹ hoặc Chieftain Mk-5 của Anh ở cự ly 2.000 mét.

Năm 1972, Liên Xô thay thế đạn BM-3 bằng đạn BM-21 "Zastup". Ở cự ly 1000 mét, nó có sức xuyên 360mm ở góc chạm 0° hoặc 175mm ở góc chạm 60°, con số tương ứng là 330mm và 165mm ở cự ly 2000 mét. Đến cuối thập niên 1970, BM-21 lại được thay thế bằng đạn BM-28, đây là loại đạn APFSDS cuối cùng được Liên Xô phát triển cho T-62 trước khi nó được rút khỏi phục vụ. BM-28 có lõi xuyên bằng hợp kim uranium làm nghèo - kẽm - niken. Ở cự ly 2000 mét, nó có sức xuyên 380mm ở góc chạm 0° hoặc 190mm ở góc chạm 60°.

T-62 phiên bản xuất khẩu thì trang bị dòng đạn APFSDS rẻ tiền có lõi xuyên làm toàn bằng thép cứng (không có tungsten). Đầu tiên là đạn BM-4, ở cự ly 1.000 mét, nó có sức xuyên 228mm ở góc chạm 0° hoặc 110mm ở góc chạm 60°, con số tương ứng là 200mm và 95mm ở cự ly 2000 mét. Sức xuyên này đủ sức xuyên thủng giáp trước xe tăng M60A1 của Mỹ hoặc Chieftain của Anh ở cự ly 1.000 - 1.500 mét.

Năm 1970, Liên Xô giới thiệu loại đạn BM-6 để thay thế cho BM-4. Cũng giống BM-4, BM-6 là đạn giá rẻ chuyên dùng cho xuất khẩu, có lõi xuyên làm toàn bằng thép cứng. Dù không sử dụng tungsten, các cải tiến giúp cho BM-6 đạt sức xuyên 280mm ở góc chạm 0° hoặc 135mm ở góc chạm 60° ở cự ly 1.000 mét, con số tương ứng là 240mm và 110mm ở cự ly 2000 mét (để so sánh, ở khoảng cách 1 km, đạn APDS cỡ 105mm L28/M392 của Mỹ có thể xuyên qua 252mm ở góc chạm 0° hoặc 117mm ở góc chạm 60°). 3BM6 đủ sức đánh bại xe tăng Chieftain của Anh (loại xe tăng có giáp trước tốt nhất của NATO ở thời điểm 1970) ở khoảng cách chiến đấu thông thường. Theo một phân tích của Liên Xô trên một xe Chieftain của Iran bị bắt bởi quân đội Iraq vào năm 1983, giáp trước tháp pháo của Chieftain Mk-5 có thể bị BM-6 xuyên thủng tại khoảng cách 1.600 mét, mặt trước phía dưới tháp pháo có thể được xuyên thủng ở 2.300 mét, mặt trước phía trên thân xe bị xuyên thủng ở 1.600 mét, trong khi mặt trước phía dưới thân xe bị xuyên thủng ở 3.000 mét.

Do T-62 đã được Nga rút khỏi phục vụ vào cuối thập niên 1990 nên đạn pháo của nó đã lâu không có cải tiến. Theo thời gian, uy lực của pháo chính trên T-62 bị đánh giá không còn hiệu quả khi đối đầu những dòng xe tăng hiện đại, kém xa các loại pháo tiên tiến cỡ 125 mm trên T-72/80/90, hay pháo 120mm tiêu chuẩn NATO. Nhưng số lượng T-62 đang hoạt động trong quân đội các nước ở châu Á, châu Phi vẫn rất lớn, nên một số nước đã nghiên cứu loại đạn xuyên động năng thế hệ mới cỡ 115mm để xuất khẩu cho các nước vẫn đang duy trì hoạt động của T-62. Ví dụ như Tập đoàn Nexter của Pháp năm 2016 đã giới thiệu đạn xuyên động năng M1150 cỡ 115mm. Loại đạn này dài 1.110 mm, trọng lượng 25 kg, trong đó lõi xuyên bằng hợp kim Tungsten nặng 6,5 kg với phụ gia chống mài mòn Titanium Dioxide được đẩy đi bởi 8,5 kg thuốc súng, cho sơ tốc đầu nòng 1.635 m/s, xuyên thủng được 500 mm giáp đồng nhất (RHA) từ cự ly 2.000 mét ở góc chạm 0°.

Về đạn nổ lõm (HEAT), T-62 trang bị đạn BK-4 có sức xuyên 440mm thép (không phụ thuộc vào khoảng cách). Sức xuyên này đủ để xuyên thủng giáp trước của M60A1 của Mỹ với xác suất 75%. Tuy nhiên ở thập niên 1960, việc thiếu thiết bị đo khoảng cách khiến độ chính xác của đạn HEAT kém hơn nhiều so với đạn APFSDS (BK-4 chỉ đạt độ chính xác 48% ở cự ly 1000 mét hoặc 20% ở cự ly 1.500 mét), nên BK-4 thường chỉ dùng để tấn công mục tiêu đứng yên chứ ít khi dùng để hạ mục tiêu di động. Năm 1975, BK-4 được thay thế bằng đạn BK-15 "Zmeya", sức xuyên không thay đổi nhưng hình dạng đạn và thuốc phóng được cải tiến để tăng sơ tốc đạn và độ chính xác.

Trong phiên bản hiện đại hóa T-62M (năm 1983), pháo chính U-5TS có thể tích hợp phóng tên lửa chống tăng qua nòng loại Sheksna (NATO gọi là AT-12 Swinger). Có ít nhất ba loại tên lửa được thiết kế cho xe tăng T-62, gồm: 9M117 Bastion xuyên giáp đồng nhất dày 550mm sau gạch phản ứng nổ (ERA); 9M117M Kan xuyên giáp đồng nhất dày 600mm sau ERA và 9M1117M1 Arkan xuyên giáp dày 850mm sau ERA, tầm bắn 100-6.000 mét. Việc trang bị tên lửa chống tăng khiến T-62 đủ khả năng tiêu diệt mọi mục tiêu từ cự ly ngoài 4.000 mét (phạm vi hiệu quả của đạn pháo thông thường chỉ khoảng 2.500 mét).

Tính cơ động
Giống như T-55, T-62 được trang bị động cơ diesel V-55V làm mát bằng nước có công suất 580 sức ngựa. Tốc độ đạt đến 40–50 km/h. Tầm hoạt động trên địa hình xấu là 320 km, trên đường bằng phẳng là 450 km với thùng nhiên liệu bên trong. Nếu được trang bị thêm 2 thùng nhiên liệu dung tích 200 lít thì tầm hoạt động sẽ đạt 450 km (đường xấu) và 650 km (đường bằng phẳng).

Phiên bản T-62M được trang bị động cơ diesel cải tiến V-55U, nhờ có hệ thống phun nhiên liệu trực tiếp được tối ưu hóa hơn, động cơ này đạt công suất 620 sức ngựa.

Giáp trụ và hệ thống bảo vệ

Trang bị giáp của T-62 như sau: 214 mm phía trước tháp pháo (T-62 Model 1972 được tăng lên 242 mm), 153 mm sườn tháp pháo, 97 mm sau tháp pháo, 40 mm đỉnh tháp pháo, 102 mm nghiêng 60° trước thân xe (tương đương 204mm thép đặt thẳng đứng), 79 mm sườn xe, 46 mm đuôi xe, 20 mm gầm xe, 31 mm nóc xe. So với T-54/55, giáp trước thân xe dày hơn 5% và giáp trước tháp pháo dày hơn 20%, trong khi trọng lượng xe chỉ nặng hơn không đáng kể (37 tấn so với 36 tấn). Trong tổng trọng lượng 37 tấn, có 18,3 tấn là trọng lượng dành cho riêng vỏ giáp.

Xét về thông số danh nghĩa, giáp trước của T-62 trội hơn M60 Patton của Mỹ, nhưng hơi kém hơn so với M60A1 Patton (phiên bản mang tháp pháo mới của M60). Nhưng thân xe T-62 sử dụng thép RHA đạt độ cứng 280 - 340 BHN, tháp pháo thì sử dụng thép đúc MBL-1 có độ cứng 270 - 290 BHA, cao hơn đáng kể so với thép đúc trên xe tăng Mỹ vào thời điểm đó (chỉ đạt độ cứng 220 BHN). Do vậy, về danh nghĩa thì M60A1 có giáp dày hơn T-62, nhưng thực tế thì bộ giáp của 2 xe là tương đương nhau. Ngoài ra, cần lưu ý là T-62 nhẹ hơn M60A1 Patton rất nhiều (37 tấn so với 50 tấn).

Giống như T-55 trước đó, giáp trước thân xe T-62 về cơ bản không thể bị xuyên thủng bởi đạn pháo APDS cỡ 90mm trên xe M48 Patton của Mỹ và có khả năng chịu được pháo 20 pdr trên xe tăng Centurion của Anh, còn giáp trước tháp pháo chỉ bị xuyên thủng ở cự ly gần hơn 500 mét. Đối với đạn APDS cỡ 105mm M392 trên xe tăng M60 của Mỹ, giáp trước thân xe của T-62 có thể chịu được ở cự ly 1.500 mét, giáp trước tháp pháo có thể chịu được ở cự ly 2.000 mét.

Phiên bản cải tiến T-62M (ra đời năm 1983) có mặt trước thân xe và hông tháp pháo được bổ sung lớp giáp yếm BDD tăng cường, làm tăng khả năng kháng chịu đạn nổ lõm chống tăng. Đây là một hình thức của áo giáp hộp NERA, bao gồm các tấm thép xen kẽ với các lớp vật liệu tổng hợp. Bộ giáp yếm BDD tăng cường khả năng bảo vệ T-62 lên đến mức của T-64A hoặc T-72M1, đồng thời cũng khiến trọng lượng T-62M tăng lên 41,5 tấn, lớn hơn 4 tấn so với chiếc T-62 ban đầu, và nặng ngang bằng chiếc T-72 đời đầu. Sức kháng cự của giáp trước tháp pháo (gồm lớp giáp yếm tăng cường với giáp xe) tương đương 340-360mm thép khi chống đạn động năng hoặc 450-490mm thép khi chống đạn nổ lõm, đủ để chống lại các loại đạn APFSDS cỡ 105mm đầu thập niên 1980 cũng như tăng đáng kể khả năng sống sót trước súng chống tăng bộ binh như M72 LAW và RPG-7. Trong nội chiến Syria năm 2015, phần giáp BDD bao quanh tháp pháo của T-62M đã phát huy tác dụng rất tốt, nó đã nhiều lần bảo vệ an toàn cho xe trước súng chống tăng vác vai và tên lửa chống tăng của phiên quân nổi dậy.

Khi giáp phản ứng nổ Kontakt-1 ra đời vào đầu những năm 1980, một số chiếc T-62M được trang bị loại giáp này, gọi là T-62MV (Object 166MV), ra mắt năm 1988. Kontakt-1 là thế hệ ERA đầu tiên, được thiết kế để vô hiệu hóa đầu đạn nổ lõm (HEAT). Viên gạch ERA Kontakt-1 là gồm một hộp kim loại đặt tại những góc mà xe hay trúng đạn nhất, bên trong bao gồm thuốc nổ dẻo loại 4S20 và các miếng thép. Khi đầu đạn HEAT chạm vào ERA, thuốc nổ dẻo bên trong phát nổ, đẩy các miếng thép ra trước luồng xuyên của đầu đạn lõm, làm giảm ảnh hưởng của đầu đạn. Viện nghiên cứu NII Stali đã phát triển loại giáp này từ thập niên 1960 nhưng nó không được sử dụng. Sự xuất hiện của loại ERA có tên Blazer của Israel năm 1982 đã làm quân đội Xô Viết chú ý và quyết định trang bị nó cho xe tăng chủ lực Xô Viết. Kontakt-1 nhẹ hơn Blazer của Israel và NII Stali đã nâng hiệu quả của nó cao hơn 15%. Mỗi khối Kontakt-1 có thể làm giảm sức xuyên của đạn nổ lõm lên đến 55% ở góc chạm 0 độ, và lên đến 80% khi góc chạm ở 60 độ.

Việc bổ sung Kontakt-1 sẽ làm cho T-62 chống lại được tất cả các loại súng và tên lửa chống tăng không có đầu đạn nối tiếp. Tuy nhiên, thay vì Kontakt-1, T-62M nâng cấp vẫn chỉ được trang bị chủ yếu là giáp yếm BDD, bởi giáp yếm rẻ hơn và dễ lắp đặt hơn, và bởi T-62 đã trở nên lỗi thời vào thời kỳ đó (giáp phản ứng nổ được ưu tiên cho các loại xe mới hơn là T-72 và T-80).

Đến đầu thế kỷ 21, một số nước đã giới thiệu những gói nâng cấp T-62 với những công nghệ mới. Ví dụ như T-62AGM là gói nâng cấp do Cục thiết kế Kharkiv Morozov (Ukraine) thực hiện, được trang bị giáp phản ứng nổ (ERA) thế hệ 3 có tên là NOZH, có khả năng vô hiệu hóa đầu đạn nổ lõm (HEAT) và cả đạn xuyên giáp động năng APFSDS. Ngoài ra, có thể lắp đặt hệ thống phòng vệ chủ động Varta đối phó với tên lửa chống tăng dẫn đường qua dây hoặc dẫn đường vô tuyến.

T-62 có hệ thống xả khí, phát khói ngụy trang và máy quét phóng xạ loại PAZ dùng cùng loại với T-54/55. Nhiên liệu diesel được bơm vào các ống xả, làm bay hơi nó với nhiệt cao tạo ra những chùm khói trắng đục, giúp che khuất tầm nhìn của các thiết bị ngắm bắn quang học và ảnh nhiệt trên xe tăng địch. Phiên bản T-62M được trang bị hệ thống phóng lựu đạn khói Tucha với lựu đạn khói mờ 3D17 tiên tiến hơn. Đạn khói 3D17 nổ trong khoảng 1 giây sau khi bắn, trong 3 giây tiếp theo sẽ tạo màn khói có chiều rộng khoảng 20m và chiều cao 10m. Màn khói sẽ che mờ xe tăng, đồng thời làm yếu đi và tán xạ các tia hồng ngoại và tia laser, từ đó làm rối loạn khả năng điều khiển của tên lửa chống tăng, làm nó bay chệch mục tiêu. Đồng thời, với phạm vi bao phủ rộng, màn khói còn che toàn bộ xe khỏi hệ thống ngắm bắn của xe tăng đối phương có sử dụng bộ đo xa laser, qua đó làm mất khả năng khai hỏa chính xác của xe tăng đối phương.

Các thành phần gia cố khác bao gồm giáp đáy xe chống mìn, bánh xích bọc cao su và mũi giảm chấn đầu nòng. Một số T-62 còn có khả năng trang bị thêm hệ thống chống chiến tranh hạt nhân - sinh học - hóa học (NBC).

Điểm yếu
T-62 mắc phải điểm yếu chung của dòng họ T, đó là khoang điều khiển chật hẹp. Hệ thống tự động hất vỏ đạn cũng gây nên sự rò rỉ ngược khí carbonic và gây thương tổn vật lý khi vỏ đạn văng ra khỏi nòng cho thành viên tổ lái, thêm vào đó, lỗ hất vỏ đạn là một khe hở trong trường hợp xe bị tấn công bởi khí độc. Mỗi khi bắn, khẩu pháo phải nằm đúng vị trí khe hất vỏ đạn, đồng thời tháp pháo cũng không thể quay khi đang thao tác nạp đạn. Mặc dù xa trưởng có khả năng chiếm quyền của pháo thủ và quay tháp pháo nhưng anh ta không thể bắn từ vị trí chỉ huy vì không có tầm quan sát. Việc quay tháp pháo có tốc độc khá chậm (cần 20 giây để tháp pháo quay được 1 vòng, chậm hơn 5 giây so với xe tăng M60 của Mỹ). Việc nạp đạn bằng tay khiến tốc độ bắn của T-62 phụ thuộc lớn vào sức khỏe và kỹ năng của người nạp đạn, nhìn chung tốc độ bắn thực tế chỉ khoảng 4-5 phát/phút, hơi chậm hơn so với T-54/55 và xe tăng M60.

Để khắc phục những hạn chế của T-62, Liên Xô đã tiếp tục nghiên cứu để cho ra đời loại xe mạnh hơn là T-72, trang bị giáp tốt hơn, pháo mạnh hơn và có hệ thống nạp đạn tự động.

Các phiên bản
T-62 (Ob'yekt 165): Phiên bản T-62 lần đầu xuất hiện vào năm 1961. Bên cạnh khẩu đồng trục 7,62mm PKT có tầm bắn khoảng 100m, mẫu này có thêm một khẩu 12,7mm DShK với tầm bắn khoảng 1500m. Mẫu này cũng có hệ thống tự ổn định nòng súng giúp tăng độ chính xác khi tác xạ trong hành tiến.
T-62K (Ob'yekt 166K): xe chỉ huy với hệ thống định vị và quan sát cao cấp, được trang bị năm 1964. Trên xe lắp bổ sung tổ hợp dẫn đường TNA-2, đài vô tuyến bước sóng ngắn R-112 và máy nạp điện AB-1 để cung cấp năng lượng (điện) cho các thiết bị tiêu thụ khi hoạt động lâu dài tại chỗ. Khi đó, cơ số đạn giảm xuống còn 36 phát bắn và 1.750 đạn súng máy, thay đổi sự bố trí phụ tùng.
T-62 Obr.1972: Phiên bản ra đời năm 1972, có giáp trước tháp pháo dày hơn và một số cải tiến về hệ thống điều khiển hỏa lực.
T-62M: Phiên bản hiện đại hóa năm 1983, có thêm giáp yếm, hệ thống điều khiển hỏa lực Volna và khả năng băn tên lửa chống tăng. Các hạng mục nâng cấp xe tăng T-62M so với các thế hệ trước bao gồm việc tích hợp tổ hợp tên lửa chống tăng dẫn đường laser Sheksna (NATO gọi là AT-12 Swinger), giáp yếm BDD quanh tháp pháo, động cơ V-55U 620 mã lực và hệ thống liên lạc R-173. Pháo chính được bọc vỏ bảo vệ cách nhiệt, nâng cấp hệ thống ngắm bắn với hệ thống điều khiển hỏa lực Volna gồm thiết bị đo xa laser KTD-2 lắp trên thân pháo chính; bổ sung máy tính đường đạn BV-62; hệ thống ổn định hai trục Meteor-M1, kính ngắm cho pháo thủ TShSM-41U
T-62M1: có hệ thống điều khiển bắn FCS nhưng không có khả năng bắn tên lửa chống tăng ATGM.
T-62M-1: Phiên bản T-62M với động cơ V-46-5M của T-72.
T-62MK: xe chỉ huy của T-62M. Trên xe tăng lắp khí tài dẫn đường TNA-2, đài vô tuyến bước sóng ngắn và thiết bị nạp điện AB-1 để cung cấp điện cho các thiết bị tiêu thụ khi hoạt động lâu dài tại chỗ. Khi đó, cơ số đạn pháo và súng máy bị giảm.
T-62MV: trang bị gạch ERA Kontakt-1 thế hệ 1 ở giáp trước, vỏ bảo vệ cách nhiệt cho pháo, bổ sung giáp đáy và lắp các diềm chắn hai bên thành xe dày 10mm.
T-62D: được tiếp nhận vào biên chế năm 1983. Bổ sung giáp bọc thép cho thân, tháp pháo, đáy và lắp diềm chắn cao su, đồng thời lắp tổ hợp phòng thủ chủ động “Drozd”.
T-62D-1: loại T-62D được trang bị động cơ V-46-5M của T-72.
T-62 loại được trang bị súng phun lửa ở tháp pháo.
T-62 Ch’onma-Ho: mẫu cải tiến T-62 được sản xuất tại CHDCND Triều Tiên, xuất hiện lần đầu năm 1970.
Tiran: dòng xe tăng của Israel, chế tạo và cải biên dựa theo mẫu các xe tăng T-62 bắt được của Ai Cập và Syria. Israel đã thay thế rất nhiều phụ tùng của Liên Xô bằng các linh kiện của phương Tây, như thiết bị đo xa laser và nhìn đêm hồng ngoại, giáp phản ứng nổ Blazer, hệ thống nhiên liệu và động cơ của hãng General Motors.
T-62 của Mĩ: được mua dùng để huấn luyện. Có thay thế nhiều phụ tùng của Liên Xô bằng các loại của Mỹ, thí dụ động cơ.

Lịch sử chiến đấu

Chiến tranh Ả Rập-Israel
T-62 được bán ra ngoài Liên Xô đầu những năm 1970, chủ yếu là các nước Trung Đông. Năm 1971-1972, theo thông tin phương Tây, Ai Cập đã nhận được khoảng 200 T-62. Tuy nhiên, chiến thuật kém của quân Ai Cập khiến T-62 bị tổn thất nặng trong chiến tranh năm 1973. Trong cuộc tấn công của lữ đoàn tăng 25 quân Ai Cập (96 xe tăng T-62) nhằm phá hủy căn cứ quân sự bị quân đội Israel chiếm ngày 16 tháng 10 năm 1973 ở bờ tây hồ Gorki Lớn, các xe tăng T-62 của Ai Cập đã bị M-48 Patton và tên lửa chống tăng điều khiển tự hành (trên xe thiết giáp và xe Jeep) của Israel phục kích. Bị tấn công bất ngờ, lính tăng Ai Cập chỉ bắn hú họa. Tổng cộng 86 T-62 bị bắn hỏng, còn Israel chỉ mất tổng cộng 4 xe chiến đấu. Đáng chú ý rằng sau khi đình chiến, số lượng đáng kể các xe tăng T-62 trên mặt trận Ai Cập cũng như Siry đã được Isarel cứu kéo thành công, sửa chữa và đưa vào biên chế các đơn vị xe tăng Quân đội Israel.

Nhìn chung, mặc dù các đơn vị thiết giáp Ả Rập đã chịu tổn thất nặng nề trước Israel, nhưng hiệu suất của T-62 được đánh giá là vượt trội so với M60 Patton, khiến Israel bắt đầu phát triển xe tăng chiến đấu bản địa để tránh phụ thuộc nhiều vào thiết giáp của Mỹ. Trong khi M60 là loại xe tăng hiện đại nhất của Mỹ vào thời điểm đó, thì T-62 chỉ được coi là loại xe tăng hạng ba của Liên Xô (kém hơn T-64 và T-72), đồng nghĩa với việc Israel cần phải tự phát triển các loại giáp tốt hơn.

Đầu cuộc chiến ở Liban (tháng 6 năm 1982), trong biên chế quân đội Siry có khoảng 1.100 chiếc T-62, khoảng 200 chiếc được huy động cho cuộc chiến để chống lại những chiếc Centurion, M48 Patton, Magach và cả Merkava 1 của Israel. Những cuộc đụng độ đầu tiên giữa Israel và Siry diễn ra mùng 8 tháng 6 trong trận chiến giành giật Jezzine. Ở vùng ven thành phố, các xe tăng Centurion của Isreal bị phục kích bởi T-62 và tên lửa chống tăng điều khiển. Trận đánh ác liệt kéo dài tới ban đêm. Israel đã đẩy lùi quân Syria khỏi thành phố với tổn thất là 10 xe tăng Centurion, trong khi Syri mất tổng cộng 3 chiếc T-62 và một vài chiếc T-55. Sau đó, các xe tăng T-62 của Siry với mức độ thành công khác nhau, đã tham chiến với các xe tăng Israel ở thung lũng Bekaa cũng như trên tuyến đường nhựa Beirut – Damacus. Trong trận Sultan Yacoub, một đội hình hỗn hợp T-55 và T-62 đã phục kích ngăn chặn đà tiến của đơn vị lớn xe tăng Israel. 10 chiếc xe tăng, 3 xe thiết giáp của Israel bị phá hủy, phía Syria chỉ bị thiệt hại nhẹ. Quân đội Syria đã thể hiện kỹ năng chiến thuật tốt hơn nhiều so với cuộc chiến năm 1973, và cuối cùng đã ngăn chặn được đà tiến của 5 sư đoàn Israel. Quân Israel thất bại trong việc chiếm thung lũng Beka'a, Syria vẫn giữ được đường cao tốc Beirut-Damascus sau khi chiến đấu với một đối thủ vượt trội cả về số lượng và chất lượng.

Chiến tranh Iran-Iraq
Quân đội Iraq sử dụng T-62 tương đối thành công trong chiến tranh Iran-Iraq giai đoạn 1980-1988. Vào ngày 15 tháng 10 năm 1980, một tiểu đoàn thiết giáp của Iraq gồm các tăng T-55 và T-62 đã phục kích một đoàn xe lớn của Iran, được hộ tống bởi một tiểu đoàn xe tăng Chieftain, đến từ thành phố Ahwaz của Iran. Sau trận chiến ngắn ngủi nhưng mãnh liệt, quân Iraq phá huỷ 20 xe tăng Chieftain và toàn bộ đoàn xe của Iran

Chiến tranh Iran-Iraq chứng kiến cả hai bên triển khai những loại xe tăng xuất khẩu tốt nhất vào thời điểm đó: Quân đội Iran triển khai 460 xe tăng M60 Patton mua từ Mỹ cùng với 870 xe tăng Chieftain mua từ Anh (cả 2 đều là loại xe tăng tốt nhất của mỗi nước). Iraq khi bắt đầu chiến tranh đã trang bị khoảng 1.000 xe tăng T-62 cùng với khoảng 50 chiếc T-72, số T-72 này được dành riêng cho các đơn vị tinh nhuệ.

Trận chiến nổi tiếng nhất của T-62 đã diễn ra trong chiến dịch Nasr ở thung lũng Harhi, gần thành phố Susengred. Tháng 1 năm 1981, sư đoàn xe tăng Iran số 16 (khoảng 300 xe tăng Chieftain và M60 Patton), yểm trợ lữ đoàn dù số 55 có nhiệm vụ giải tỏa con đường tới Ahbaz và giải vây thành phố Abadan đang bị Iraq phong tỏa. Iraq đã tập trung sư đoàn xe tăng, gồm 300 xe T-55 và T-62, các loại xe tăng chiến đấu chủ yếu trong quân đội Iraq khi đó. Lữ đoàn xe tăng tiên phong của Iran đã lọt vào trận địa phục kích mà Iraq chuẩn bị sẵn, bị tấn công từ hai bên sườn và bị tiêu diệt hoàn toàn. Hai lữ đoàn khác, hoạt động đơn lẻ, bị mất liên lạc và không được bộ binh yểm trợ, sau đó cũng lọt vào bẫy trong mùng 7 và 8 tháng 1. Cả hai lữ đoàn của Iran đều bị tiêu diệt. Iran tổn thất khoảng 214 xe tăng Chieftain và xe tăng M60A1, cùng khoảng 100 xe thiết giáp bị phá hủy hoặc bị thu giữ. Iraq chỉ bị tổn thất 45 xe tăng T-55, T-62 và khoảng 50 xe thiết giáp.

Trong quá trình chiến đấu, quân Iran nhận thấy rằng đạn xuyên giáp dưới cỡ (APFSDS) 115mm của T-62 có thể dễ dàng xuyên thủng giáp trước xe tăng Chieftain nên cố gắng né tránh các trận chiến trực diện với T-62. T-72 và T-62 khi đó chỉ là các thiết kế xe tăng hạng 3 và hạng 4 của Liên Xô (chúng kém hơn T-64 và T-80), vậy mà vẫn giành ưu thế trước các loại thiết giáp có tính năng tốt nhất của phương Tây vào thời điểm đó, điều này cho thấy Liên Xô đã đạt được lợi thế lớn trong công nghệ xe tăng trước phương Tây. Nếu xảy ra một cuộc chiến lớn trên bộ giữa Liên Xô và phương Tây, các đơn vị thiết giáp của Liên Xô sẽ có lợi thế đáng kể khi triển khai T-72 cùng với T-64 và T-80, vì ngay cả T-62 cũng đã đủ sức giao chiến với Chieftain và M60 Patton.

Sự thể hiện kém của xe tăng phương Tây đã khiến Iran chuyển sang mua xe tăng Type-59 và Type-69 từ Trung Quốc và các xe tăng T-55 cũ của Liên Xô, chúng có sức mạnh kém hơn T-62 nhưng ít nhất là dễ bảo trì và đáng tin cậy hơn so với xe tăng Chieftain của Anh. Xe tăng có khả năng nhất mà Iran mua được là Chonma-ho, một phiên bản của T-62 được sản xuất tại Triều Tiên.

Các cuộc chiến khác
T-62 đã tham gia trong các đơn vị Iraq tấn công Kuwait tháng 8 năm 1990 và trong các trận chiến với các lực lượng liên quân chống Iraq tháng 2 năm 1991. Ngoài ra, trong thời gian chiến dịch “Bão táp sa mạc”, các xe tăng T-62 cũng có mặt trong biên chế lực lượng liên quân như sư đoàn xe tăng số 9, quân đội Syri.

Các sự kiện T-62 tham chiến sau đó ở Trung Đông là trong cuộc xâm lược của Mỹ và đồng minh vào Iraq mùa xuân năm 2003, nội chiến Syria 2011.

Số lượng đang hoạt động
: 170 ,toàn bộ đã bị Taliban phá hủy hoặc thu giữ
: 110
: 330
:150
: 400
: 500
: 100
: 101
: 75
: 120, đã loại khỏi biên chế
: 75
: 350
: 250
: 800
: Hàng ngàn chiếc được bảo quản trong kho
: Vài trăm
: 170
: 250
  Libya: chuyển giao 20 chiếc cho quân nổi dậy Syria
: Được cho là có ít nhất 70 chiếc. Bắt đầu sử dụng trong thập niên 1980

Chú thích

Tham khảo

http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/t-62.htm
http://www.militaryfactory.com/armor/detail.asp?armor_id=21

Xe tăng Liên Xô giai đoạn Chiến tranh Lạnh
Xe tăng hạng trung Liên Xô


title: Cảm Ứng Thiên

text:
Cảm Ứng Thiên (chữ Hán: 感應篇) là một kinh sách khuyến thiện rất cổ xưa trong vô số các kinh sách khuyến thiện của Trung Quốc. Nguyên tựa kinh này là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên (太上感應篇). Tựa kinh tiết lộ tác giả là Đức Thái Thượng Lão Quân tức Thái Thượng Đạo Tổ. Tuy nhiên cho đến nay, chưa ai biết về tác giả của Cảm Ứng Thiên.

Quyển Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Linh Dị Ký (Ghi chép về những linh nghiệm kỳ lạ do trì tụng Cảm Ứng Thiên) của ngài Vô Tích Vạn Quân Thúc Hào ghi rằng:
Tự Tấn dĩ lai, y thử tu thân thành chân giả đa nhân, phú quý giả dĩ bất kế kỳ số hĩ, phổ thiên hạ nhai cù lý hạng, vô bất truyền bố.
Tạm dịch:
[Kinh này xuất hiện] từ đời Tấn đến nay, người noi theo đó tu thân thành tiên (chân nhân) thì rất nhiều, người trở nên phú quý thì vô số kể; kinh này phổ biến khắp nơi
Câu văn ngắn gọn này cho biết:
Kinh xuất hiện từ đời Tấn (265-420);
Kinh này rất linh nghiệm giúp người trì tụng trở nên phú quý hoặc tu luyện thành chân nhân; và
vì sự linh nghiệm ấy kinh được phổ biến khắp nơi.

Cảm Ứng Thiên hấp thụ tư tưởng và luân lý Nho gia. Các điều thiện trong kinh liệt kê thành 26 loại, các điều ác 170 loại. Cảm Ứng Thiên rất có ảnh hưởng đến hậu thế và được đưa vào Đạo Tạng.

Tham khảo

Tư tưởng Trung Quốc


title: Taiwanorestia nigra

text:
Taiwanorestia nigra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Taiwanorestia


title: Trà Hương

text:
Trà Hương có thể là một trong số các địa danh sau đây:

Địa danh cổ Trà Hương thuộc huyện Nghi Dương, phủ Kiến Thụy, tỉnh Hải Dương xưa. Đến thời nhà Nguyễn do kỵ húy nên được đổi thành Trà Phương, nay thuộc địa bàn xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng.
Địa danh cổ Trà Hương thuộc lộ Nam Sách Giang xưa, nay là làng Thụy Trà, xã Nam Trung, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Đây là quê hương của Phạm Chiêm (889–952), một vị đại thần thời nhà Ngô có công lớn trong kháng chiến chống quân Nam Hán cũng như trong việc bảo vệ và xây dựng nhà Hậu Ngô Vương (951–965).
Hòn Trà Hương: một hòn đảo nhỏ trong vịnh Hạ Long

Chú thích

Xem thêm
Hương Trà (định hướng)


title: Alvin Hansen

text:
Alvin Harvey Hansen (23/8/1887-6/6/1975) là một nhà kinh tế học Hoa Kỳ. Lĩnh vực nghiên cứu chính của ông là kinh tế học vĩ mô và kinh tế chính trị.

Hansen sinh tại Viborg, South Dakota trong một gia đình người gốc Đan Mạch. Năm 1910, ông tốt nghiệp Yankton College rồi trở thành một giáo viên một thời gian. Sau đó, Hansen đi học sau đại học và nhận bằng tiến sĩ kinh tế học tại Đại học Wisconsin–Madison. Từ năm 1918 đến năm 1923, Hansen là giảng viên tại Đại học Brown. Từ năm 1923 đến năm 1937, ông là giảng viên tại Đại học Minesotta. Thời gian đó, ông đã có những công trình nghiên cứu về kinh tế học tân cổ điển.

Năm 1937, ông trở thành giáo sư của Đại học Harvard. Ông bắt đầu chịu ảnh hưởng của kinh tế học Keynes và công trình Fiscal Policy and Business Cycles năm 1941 của ông là công trình lớn đầu tiên ở Hoa Kỳ ủng hộ kinh tế học Keynes. Hansen đã góp phần đào tạo nên một thế hệ các nhà kinh tế trẻ hơn chịu ảnh hưởng của kinh tế học Keynes, trong đó có Paul Samuelson và James Tobin. Đóng góp nổi bật nhất của ông là việc góp phần mô hình hóa cân bằng thị trường hàng hóa và tiền tệ trong ngắn hạn - mô hình Hicks-Hansen. Công trình A Guide to Keynes năm 1953 của ông đã thúc đẩy sự phổ biến học thuyết Keynes ở Hoa Kỳ và nhiều nước.

Alvin Hansen có ảnh hưởng rất lớn tới việc lập chính sách kinh tế của chính phủ Hoa Kỳ, nhất là dưới thời các Tổng thống Franklin D. Roosevelt và Harry S. Truman.

Hansen từng là thành viên của một số ủy ban của chính phủ Hoa Kỳ, là cố vấn cho Hội đồng Dự trữ Liên bang và Bộ Tài chính Hoa Kỳ, là Phó Chủ tịch Hội Thống kê Hoa Kỳ, Chủ tịch Hội Kinh tế Hoa Kỳ.

Tác phẩm
 "Shifting the War Burden" with L.H. Haney, 1921, AER
 "Cycles of Strikes", 1921, AER
 Business Cycle Theory, 1927.
 "A Fundamental Error in Keynes's Treatise", 1932, AER
 "Mr. Keynes on Underemployment Equilibrium", 1936, JPE
 "Economic Progress and Declining Population Growth", 1939, AER
 Fiscal Policy and Business Cycles, 1941.
 "Some Notes on Terborgh's "The Bogey of Economic Maturity"", 1946, REStat
 "Dr. Burns on Keynesian Economics", 1947, RES
 "The General Theory", 1947, in Harris, editor, New Economics
 "Keynes on Economic Policy", 1947, in Harris, editor, New Economics
 "The Pigouvian Effect", 1951, JPE.
 Economic Stabilisation in an Unbalanced World, 1932.
 Full Recovery or Stagnation?, 1938.
 America's Role in the World Economy, 1945.
 Economic Policy and Full Employment, 1946.
 Monetary Theory and Fiscal Policy, 1949.
 A Guide to Keynes, 1953.
 The Dollar and the International Monetary System, 1965.

Tham khảo

Alvin Hansen, "Economic Progress and Declining Population Growth," American Economic Review (29) March (1939). online at JSTOR.
http://www.bookrags.com/biography/alvin-hansen/
Alvin Hansen, Fiscal Policy and Business Cycles (1941)
Quarterly Journal of Economics vol 90 # 1 (1976) pp 1–37, online at JSTOR and/or in most college libraries.
"Alvin Hansen on Economic Progress and Declining Population Growth" in Population and Development Review, Vol. 30, 2004
Donald Markwell,  John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace, Oxford University Press (2006).
Miller, John E. "From South Dakota Farm to Harvard Seminar: Alvin H. Hansen, America's Prophet of Keynesianism" Historian (2002) 64(3-4): 603-622. Issn: 0018-2370
Rosenof, Theodore. Economics in the Long Run: New Deal Theorists and Their Legacies, 1933-1993 (1997)
Seligman, Ben B., Main Currents in Modern Economics, 1962.

Liên kết ngoài
Biography

Nhà kinh tế học Mỹ
Người Mỹ gốc Đan Mạch


title: Anthidium laeve

text:
Anthidium laeve là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1969


title: Lê Chân (quận)

text:
Lê Chân là một quận nằm ở trung tâm thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

Địa lý
Quận Lê Chân nằm ở trung tâm thành phố Hải Phòng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp quận Ngô Quyền
Phía tây giáp huyện An Dương (qua sông Đào Hạ Lý) và quận Kiến An (qua sông Lạch Tray)
Phía nam giáp quận Dương Kinh với ranh giới là sông Lạch Tray
Phía bắc giáp quận Hồng Bàng.

Quận có diện tích 11,9 km², dân số năm 2019 là 219.762 người, mật độ dân số đạt 18.467 người/km².

Lịch sử
Quận Lê Chân trước đây là khu phố Lê Chân thuộc thành phố Hải Phòng, được thành lập vào ngày 5 tháng 7 năm 1961 trên cơ sở sáp nhập khu phố Dư Hàng và một số tiểu khu của các khu phố Cầu Đất, Hàng Kênh cũ.

Đến ngày 3 tháng 1 năm 1981, khu phố Lê Chân được gọi là quận Lê Chân, gồm 11 phường: An Biên, An Dương, Cát Dài, Đông Hải, Dư Hàng, Hàng Kênh, Hồ Nam, Lam Sơn, Mê Linh, Niệm Nghĩa, Trại Cau.

Ngày 25 tháng 9 năm 1981, chia 2 phường Lam Sơn, An Dương thành 3 phường: Lam Sơn, An Dương và Trần Nguyên Hãn.

Ngày 20 tháng 12 năm 2002, chuyển 2 xã Dư Hàng Kênh và Vĩnh Niệm thuộc huyện An Hải (cũ) về quận Lê Chân quản lý và đổi thành 2 phường có tên tương ứng.

Ngày 10 tháng 1 năm 2004, chia phường Niệm Nghĩa thành 2 phường: Niệm Nghĩa và Nghĩa Xá; sát nhập phường Mê Linh vào phường An Biên.

Ngày 5 tháng 4 năm 2007, chia phường Dư Hàng Kênh thành 2 phường: Dư Hàng Kênh và Kênh Dương.

Từ đó, Quận Lê Chân có 15 phường như hiện nay.

Kinh tế
Có diện tích canh tác nông nghiệp rất ít, diện tích đất tự nhiên nhỏ lại không có các trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá lớn, song quận Lê Chân lại là nơi tập trung nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân luôn ở mức hai con số trong nhiều năm qua (25-31%/năm).

Hạ tầng
Hiện nay quận đang triển khai đầu tư xây dựng khu đô thị Waterfront City nằm trên địa bàn phường Vĩnh Niệm.

Giáo dục

Một số trường Đại học, Cao đẳng đóng trên địa bàn quận Lê Chân như:

• Đại học Hàng hải Việt Nam

• Đại học Dân lập Hải Phòng

• Đại học Quản lý và Công Nghệ Hải Phòng

• Cao đẳng Y tế Hải Phòng

• Cao đẳng nghề Công nghệ, Kinh tế và Thủy sản

Y tế

Một số bệnh viện đóng trên địa bàn quận như:

• Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp

• Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hải Phòng

• Bệnh viện Quốc tế Vinmec

• Bệnh viện Quốc tế Green

Hành chính
Gồm 15 phường: An Biên, An Dương, Cát Dài, Đông Hải, Dư Hàng, Dư Hàng Kênh, Hàng Kênh, Hồ Nam, Kênh Dương, Lam Sơn, Nghĩa Xá, Niệm Nghĩa, Trại Cau, Trần Nguyên Hãn, Vĩnh Niệm.

Đường phố

An Dương
An Kim Hải
Bùi Viện
Cát Cụt
Cầu Cáp
Cầu Đất
Cầu Niệm
Chợ Con
Chợ Đôn
Chợ Hàng
Chùa Hàng
Công Nhân
Dân Lập
Đặng Ma La
Đào Nhuận
Đình Đông
Đinh Nhu
Đoàn Kết
Đồng Thiện
Đông Trà
Dư Hàng
Dương Đình Nghệ
Hai Bà Trưng
Hải Đăng
Hàng Kênh
Hào Khê
Hồ Sen
Hoàng Minh Thảo
Hoàng Ngọc Phách
Hoàng Quý
Kênh Dương
Khúc Hạo
Khúc Thừa Dụ
Kỳ Phú
Lam Sơn
Lâm Tường
Lán Bè
Lê Chân
Lê Văn Thuyết
Lý Thành Long
Mê Linh
Miếu Hai Xã
Mương Hồ Sen
Ngô Kim Húc
Ngô Kim Tài
Ngọc Trai
Nguyễn Bình
Nguyễn Công Hòa
Nguyễn Đức Cảnh
Nguyễn Tất Tố
Nguyễn Tường Loan
Nguyễn Văn Linh
Nhà Thờ
Nhà Thương
Phạm Hữu Điều
Phạm Huy Thông
Phạm Tử Nghi
Quán Nam
Tam Bạc
Thích Trí Hải
Thiên Lôi
Tô Hiệu
Tôn Đức Thắng
Trại Lẻ
Trần Nguyên Hãn
Trần Phú
Trực Cát
Vĩnh Cát
Vĩnh Tiến
Võ Nguyên Giáp
Vòng Hồ Sen
Vũ Chí Thắng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quận Lê Chân

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: Andali

text:
Andali () là một đô thị ở tỉnh Catanzaro trong vùng Calabria của Italia. Năm 2007, Andali có khoảng 864 dân.

Các đô thị giáp ranh: Belcastro, Botricello, Cerva, Cropani.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Catanzaro


title: Phạm Khôi Nguyên

text:
Phạm Khôi Nguyên (sinh năm 1950) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X; nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Xuất thân
Ông sinh ngày  7 tháng 7 năm 1950 tại xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây

Giáo dục
Ông có bằng Thạc sĩ Địa vật lý, Tiến sĩ Kinh tế và quản lý, Lý luận chính trị cao cấp.

Sự nghiệp
Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thường trực Bộ Tài nguyên và Môi trường; từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Khoa học-Công nghệ-Môi trường, vừa trúng cử đại biểu Quốc Hội khóa XII.

Tham khảo

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Hà Nội
Người Hà Tây


title: Ilbono

text:
Ilbono là một đô thị tại tỉnh Ogliastra trong vùng Sardinia, có vị trí khoảng 80 km về phía đông bắc của Cagliari và khoảng 9 km về phía tây nam của Tortolì. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.254 người và diện tích là 30,9 km².

Ilbono giáp các đô thị: Arzana, Bari Sardo, Elini, Lanusei, Loceri, Tortolì.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Les Billanges

text:
Les Billanges () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: 26194 Chasolivier

text:
26194 Chasolivier (tên chỉ định: 1997 CO26) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Spacewatch ở Đài thiên văn quốc gia Kitt Peak ở Arizona ngày 10 tháng 2 năm 1997. Nó được đặt theo tên Charles Pollard Olivier, một nhà thiên văn học Hoa Kỳ thế kỷ 20.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Ceraclea helena

text:
Ceraclea helena là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: 10937 Ferris

text:
Tiểu hành tinh 10935 Ferris, tên viết tắt , được phát hiện vào ngày 27 tháng 8 năm 1998 bởi Đài thiên văn Lowell ở trạm Anderson Mesa gần Flagstaff, Arizona. Nó được đặt theo tên của William D. Ferris.

Tham khảo

010937
19980827
Tiểu hành tinh được đặt tên
010937


title: Parfondeval, Orne

text:
Parfondeval là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Chi Lạc

text:
Chi Lạc (danh pháp khoa học: Arachis) là một chi của khoảng 70 loài thực vật có hoa sống một năm và lâu năm trong họ Đậu (Fabaceae) và có nguồn gốc từ khu vực Nam Mỹ. Ít nhất có một loài với tên gọi là lạc (Arachis hypogaea), có giá trị như một loài cây cung cung lương thực có tầm quan trọng toàn cầu; một vài loài khác được trồng với quy mô nhỏ tại Nam Mỹ.

Các loài trong chi Arachis, bao gồm cả lạc, bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) phá hoại, bao gồm Ochropleura plecta, Discestra trifolii và Agrotis segetum.

Các loài
 A. africana Burm.f.
 A. appressipila Krapov. & W. C. Greg.
 A. archeri Krapov. & W. C. Greg.
 A. batizocoi Krapov. & W. C. Greg.
 A. benensis
 A. benthamii Handro
 A. brevipetiolata Krapov. & W. C. Greg.
 A. burchellii Krapov. & W. C. Greg.
 A. burkartii Handro
 A. cardenasii Krapov. & W. C. Greg.
 A. chiquitana Krapov. & W. C. Greg.
 A. correntina (Burkart) Krapov. & W. C. Greg.
 A. cruziana
 A. cryptopotamica Krapov. & W. C. Greg.
 A. dardani Krapov. & W. C. Greg.
 A. decora
 A. diogoi Hoehne
 A. douradiana Krapov. & W. C. Greg.
 A. duranensis Krapov. & W. C. Greg.
 A. giacomettii
 A. glabrata (Lạc trường niên, Lạc tiên)
 A. glandulifera Stalker
 A. gracilis Krapov. & W. C. Greg.
 A. gregoryi
 A. guaranitica Chodat & Hassl.
 A. hatschbachii Krapov. & W. C. Greg.
 A. helodes Mart. ex Krapov. & Rigoni
 A. hermannii Krapov. & W. C. Greg.
 A. herzogii
 A. hoehnei Krapov. & W. C. Greg.
 A. hypogaea (Lạc, Đậu phụng)
 A. interrupta Valls & C. E. Simpson
 A. ipaënsis
 A. kempff-mercadoi
 A. kretschmeri Krapov. & W. C. Greg.
 A. kuhlmannii Krapov. & W. C. Greg.
 A. lignosa (Chodat & Hassl.) Krapov. & W. C. Greg.
 A. linearifolia
 A. lutescens Krapov. & Rigoni
 A. macedoi Krapov. & W. C. Greg.
 A. magna
 A. major Krapov. & W. C. Greg.
 A. marginata
 A. martii Handro
 A. matiensis
 A. microsperma
 A. monticola Krapov. & Rigoni
 A. namyquarae Hoehne
 A. oteroi Krapov. & W. C. Greg.
 A. palustris
 A. paraguariensis Chodat & Hassl.
 A. pflugeae
 A. pietrarellii Krapov. & W. C. Greg.
 A. pintoi Krapov. & W. C. Greg.
 A. praecox
 A. prostrata (Grassnut)
 A. pseudovillosa (Chodat & Hassl.) Krapov. & W. C. Greg.
 A. pusilla Benth.
 A. repens Handro
 A. retusa Krapov. & W. C. Greg.
 A. rigonii Krapov. & W. C. Greg.
 A. schininii
 A. seridoënsis
 A. setinervosa Krapov. & W. C. Greg.
 A. simpsonii Krapov. & W. C. Greg.
 A. stenophylla Krapov. & W. C. Greg.
 A. stenosperma Krapov. & W. C. Greg.
 A. subcoriacea Krapov. & W. C. Greg.
 A. sylvestris (A. Chev.) A. Chev.
 A. trinitensis Krapov. & W. C. Greg.
 A. triseminata Krapov. & W. C. Greg.
 A. tuberosa Benth.
 A. valida Krapov. & W. C. Greg.
 A. vallsii Krapov. & W. C. Greg.
 A. villosa Benth.
 A. villosulicarpa Hoehne
 A. williamsii Krapov. & W. C. Greg.

Tham khảo

Liên kết ngoài

LegumeWeb: Chi Arachis
Bản tin các nguồn gen thực vật: Các đặc trưng hình thái của các loài Arachis
Quan hệ di truyền giữa các loài trong chi Arachis (Genet. Mol. Biol. 25 số 3, São Paulo 2002)


title: Shohimardon

text:
Shohimardon (còn gọi là Shahimardan hay Shakhimardan, ) là một làng nhỏ thuộc tỉnh Farg'ona (Fergana) ở miền đông Uzbekistan. Làng này đáng chú ý ở chỗ nó là vùng lãnh thổ cô lập của Uzbekistan, hoàn toàn bị bao quanh là các đơn vị hành chính của Kyrgyzstan, trong thung lũng của dãy núi Pamiro-Alai. Theo truyền thuyết, khalip Ali được chôn cất tại Shohimardon. Nhà thơ người Uzbek là Hamza Hakimzade Niyazi (1899-1929) từng sống và làm việc tại đây cho tới khi bị sát hại năm 1929.

Địa lý
Shohimardon nằm trong thung lũng ở sườn phía bắc dãy núi Alai trên độ cao khoảng 1.540-1.570 m.

Nhiệt độ trung bình trong tháng 7 là 22 °C, tháng 1 là khoảng −3 °C. Lượng giáng thủy trung bình năm khoảng 350 mm.

Về mặt lãnh thổ, cùng với làng nhỏ Erdan tạo thành một vùng lãnh thổ cô lập của Uzbekistan, bao quanh là các vùng đất thuộc tỉnh Batken của Kyrgyzstan, với dân số năm 2005 là trên 5.000 người, chủ yếu là người Uzbek; khoảng cách tới lãnh thổ chính của Uzbekistan là khoảng 17 km, cách thành phố Farg'ona khoảng 52 km. Nó là một trong ba, cùng với Sokh và Changara, vùng lãnh thổ cô lập của Uzbekistan, bị bao quanh là các vùng đất của Kyrgyzstan.

Lịch sử
Trong thời kỳ thuộc Liên Xô, điểm dân cư này có tên gọi Khamzaabad (Хамзаабад).

Trong làng này có một khu nghỉ dưỡng với các cơ sở du lịch và nhà nghỉ; trong vùng ngoại vi là trại cho những người leo núi có tên gọi Dugoba. Ở đây cũng có một mỏ đá hoa.

Năm 1998, làng này phải hứng chịu một vụ lở bùn đá, tàn phá nhà cửa và làm chết người.

Năm 1999, các toán vũ trang của Phong trào Hồi giáo Uzbekistan đã có ý định xâm nhập từ lãnh thổ Tajikistan qua lãnh thổ Kyrgyzstan vào thung lũng Fergana thuộc Uzbekistan, nhưng đã bị lực lượng đặc nhiệm Kyrgyzstan ngăn chặn. Sau sự kiện này, chính quyền Uzbekistan đã cho rải mìn các đoạn miền núi của biên giới, trong đó có cả vùng xung quanh Shohimardon, và hạn chế việc ra vào các vùng cô lập. Từ phía Kyrgyzstan, người ta áp dụng giấy phép ra vào vùng lãnh thổ cô lập này chỉ một lượt đối với các công dân của tỉnh Farg'ona và chế độ visa đối với các công dân khác của Uzbekistan.

Mùa thu năm 2004 các nghị sĩ quốc hội Kyrgyzstan đề nghị chính quyền nước này ra yêu sách đối với Uzbekistan về vấn đề lãnh thổ vùng cô lập này

Năm 2004 người ta cũng bắt đầu tháo dỡ mìn đã đặt xung quanh vùng lãnh thổ cô lập này, được hoàn thành và kết thúc năm 2005.

Mùa xuân năm 2007, chính quyền Uzbekistan và Kyrgyzstan đã thông qua thỏa thuận, cho phép công dân cả hai quốc gia có thể tới tạm trú tại vùng lãnh thổ cô lập này trong vòng 2 tháng mà khong cần visa.

Người nổi tiếng
 Hamza Hakimzade Niyazi — nhà thơ, nhà văn Uzbek

Địa điểm đáng chú ý
 Lăng mộ (theo truyền thuyết địa phương) của Ali ibn Abu Talib.
 Hồ Kurbankul, nước của nó được người dân tại đây coi là có sự linh thiêng.

Liên kết ngoài
 Шахимардан: анклавы Ферганской долины
 С.Алимов «По следам преданий»: этимология названия

Chú thích

Khu dân cư ở tỉnh Farg'ona
Đất nội phận và đất ngoại phận


title: Wietzen

text:
Wietzen là một đô thị ở huyện huyện Nienburg, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Wietzen có diện tích 40,41 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nienburg


title: Triarius livida

text:
Triarius livida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Leconte miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Triarius


title: 14141 Demeautis

text:
14141 Demeautis (1998 SR1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14141 Demeautis

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Lương Quang Liệt

text:
<noinclude>

Lương Quang Liệt (chữ Hán: 梁光烈; bính âm: Liáng Guāngliè); sinh năm 1940) là một nhà chính trị Trung Quốc. Ông là Bộ trưởng thứ 10 của Bộ Quốc phòng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 2008 đến 2013.

Tiểu sử
Lương Quang Liệt sinh năm 1940 tại huyện Tam Đài, địa cấp thị Miên Dương, tỉnh Tứ Xuyên, gia nhập quân đội tháng 1 năm 1958 và gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc tháng 11 năm 1959.

Từ tháng 12 năm 1974 đến năm 1979, ông làm Phó Trưởng phòng Tác chiến Bộ Tư lệnh Quân khu Vũ Hán.

Trong thời gian Chiến tranh biên giới Việt-Trung, ông là tư lệnh phó sư đoàn 58 Quân đoàn 20 , tác chiến trong lực lượng biên phòng của Quân khu Côn Minh.

Năm 1985 ông đảm trách tư lệnh Quân đoàn 20, và là một trong các đơn vị xử lý sự kiện Thiên An Môn 1989 tại Bắc Kinh.

Từ tháng 12/1993 đến tháng 7/1995, ông là Tư lệnh Quân khu Bắc Kinh.

Từ tháng 12 năm 1997 đến tháng năm 1999, ông là tư lệnh của Quân khu Thẩm Dương. Từ tháng 12 năm 1999 đến tháng năm 2002, ông là Tư lệnh Quân khu Nam Kinh và Phó Bí thư Quân ủy Quân khu.

Lương Quang Liệt là Tổng Tham mưu của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc giai đoạn 2002-2007. Ông từng là một Ủy viên Quốc vụ và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ngoài ra ông là một thành viên của Ủy ban Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Ông cũng là một Ủy viên dự khuyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc nhiệm kỳ 13 và 14 và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc nhiệm kỳ 15, 16 và 17.

Tham khảo

Người họ Lương tại Trung Quốc
Người Tứ Xuyên
Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Tổng Tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc


title: Badenweiler

text:
Badenweiler, là một đô thị nghỉ dưỡng thuộc huyện Breisgau-Hochschwarzwald, trong bang Baden-Württemberg, Đức. Đô thị này có diện tích 13,03 km2, có cự ly 28km so với Basel, 10km đối với biên giới nước với Pháp và 20km so với Mulhouse. Dân số Badenweiler thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4498 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Badenweiler — hình ảnh và lịch sử


title: Genkaimurex

text:
Genkaimurex là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Genkaimurex bao gồm:

 Genkaimurex fimbriatulus (A. Adams, 1863)
 Genkaimurex monopterus (Pilsbry, 1904)
 Genkaimurex varicosus (Kuroda, 1953)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Corynura herbsti

text:
Corynura herbsti là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Corynura
Động vật được mô tả năm 1913


title: Nawapur

text:
Nawapur là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nandurbar thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Nawapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 0 mét (0 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nawapur có dân số 29.887 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Nawapur có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Nawapur, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Hexatoma substolida

text:
Hexatoma substolida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hiệp hội Phê bình Phim Phát sóng

text:
BFCA là tên viết tắt của tiếng Anh: Broadcast Film Critics Association (Hiệp hội Phê bình Phim Phát sóng), một hiệp hội gồm các nhà phê bình phim lớn nhất ở Hoa Kỳ và Canada, đại diện cho 199 đài truyền hình, đài phát thanh và các nhà phê bình phim trực tuyến (online).

Hiệp hội được Joey Berlin và Rod Lurie thành lập năm 1995. Hàng năm Hiệp hội trao các giải thưởng cho các thành tựu trong ngành điện ảnh. Giải này cũng thường được gọi là Giải chọn lựa của các nhà phê bình phim (Critics' Choice Awards).

Danh sách các giải thưởng
Phim hay nhất (1995–)
Phim hài hay nhất (2005–)
Phim ngoại ngữ hay nhất (1995–)
Phim tài liệu hay nhất
Phim hoạt hình hay nhất (1998–)
Phim gia đình hay nhất (1997–)
Phim truyền hình hay nhất
Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (1995–)
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (1995–)
Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất (1995–)
Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (1995–)
Diễn viên trẻ xuất sắc nhất (1995–)
Toàn bộ vai diễn xuất sắc nhất (2001–)
Đạo diễn xuất sắc nhất (1995–)
Người viết kịch bản hay nhất (2002–)
Người sáng tác nhạc phim hay nhất (1998–)
Ca khúc trong phim hay nhất (1998–)

Phim hay trong tháng

2002
Tháng 1: La stanza del figlio (The Son's Room) ()
Tháng 2: Last Orders
Tháng 3: E.T. the Extra-Terrestrial: The 20th Anniversary
Tháng 4: Nueve reinas (Nine Queens) ()
Tháng 5: Insomnia
Tháng 6: Nuovo Cinema Paradiso (Cinema Paradiso): Director's Cut ()
Tháng 7: Road to Perdition
Tháng 8: One Hour Photo
Tháng 9: Moonlight Mile
Tháng 10: Bowling for Columbine
Tháng 11: Hable con ella (Talk to Her) ()
Tháng 12: Chicago *Giải Oscar cho phim hay nhất*

2003
Tháng 1: Cidade de Deus (City of God) ()
Tháng 2: Spider
Tháng 3: Bend It Like Beckham ()
Tháng 4: A Mighty Wind
Tháng 5: Finding Nemo
Tháng 6: Whale Rider
Tháng 7: Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl
Tháng 8: The Magdalene Sisters ()
Tháng 9: The Station Agent
Tháng 10: Alien
Tháng 11: In America ()
Tháng 12: The Lord of the Rings: The Return of the King *Giải Oscar cho phim hay nhất*

2004
Tháng 1: Osama ()
Tháng 2: Good Bye, Lenin! ()
Tháng 3: Eternal Sunshine of the Spotless Mind
Tháng 4: Kill Bill: Vol. 2
Tháng 5: Shrek 2
Tháng 6: Spider-Man 2
Tháng 7: Maria, llena de gracia (Maria Full of Grace) (/)
Tháng 8: Ying xiong (Hero) ()
Tháng 9: Diarios de motocicleta (The Motorcycle Diaries) (/)
Tháng 10: Sideways
Tháng 11: Finding Neverland
Tháng 12: Hotel Rwanda

2005
Tháng 1: Les choristes (The Chorus) ()
Tháng 2: Inside Deep Throat
Tháng 3: The Upside of Anger
Tháng 4: Sin City
Tháng 5: Crash *Giải Oscar cho phim hay nhất*
Tháng 6: Cinderella Man
Tháng 7: Murderball
Tháng 8: The Constant Gardener
Tháng 9: A History of Violence
Tháng 10: Good Night, and Good Luck.
Tháng 11: Walk the Line
Tháng 12: Brokeback Mountain

2006
Tháng 1: Roving Mars
Tháng 2: Tsotsi ()
Tháng 3: V for Vendetta
Tháng 4: United 93
Tháng 5: Over the Hedge
Tháng 6: no information
Tháng 7: Little Miss Sunshine
Tháng 8: World Trade Center
Tháng 9: Little Children
Tháng 10: Flags of Our Fathers
Thaág 11: Borat!
Tháng 12: Iwo Jima kara no tegami (Letters from Iwo Jima)

2007
Tháng 1: Miss Potter
Tháng 2: Das Leben der Anderen (The Lives of Others) ()
Tháng 3: The Wind That Shakes the Barley ()
Tháng 4: Grindhouse
Tháng 5: Once ()
Tháng 6: Sicko
Tháng 7: Hairspray
Tháng 8: The Bourne Ultimatum
Tháng 9: Eastern Promises & In the Shadow of the Moon ()
Tháng 10: Michael Clayton
Tháng 11: No Country for Old Men
Tháng 12: Juno

2008
Tháng 1: Cloverfield
Tháng 2: The Counterfeiters (Die Fälscher) (/)
Tháng 3: Horton Hears a Who!

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official BFCA website

Điện ảnh Mỹ
Điện ảnh Canada
Giải thưởng điện ảnh
Giải thưởng điện ảnh BFCA


title: Bordj Bou Arreridj

text:
Bordj Bou Arreridj (tiếng Ả Rập: برج بو عريريج) là một thành phố thủ phủ của tỉnh Bordj Bou Arréridj của Algérie. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km², dân số theo ước tính năm 2005 là 167.230 người. Đây là thành phố lớn thứ 18 Algérie.
Thành phố có cự ly nằm 148 dặm bằng đường bộ về phía đông Algiers, gần khối núi Hodnar ở vùng núi phía nam của Kabylia, ở độ cao 916 mét.

Nền kinh tế là chủ yếu dựa trên nông nghiệp và lâm nghiệp, với một số ngành công nghiệp quy mô nhỏ. Bordj Bou Arréridj được kết nối với các trung tâm đô thị khác bằng đường bộ và đường sắt. Các thành phố của Setif và Bouira 70 km về phía đông và 115 km về phía tây bắc, tương ứng. CA Bordj Bou Arreridj là một Cấp 1 Algeria bóng đá chuyên nghiệp câu lạc bộ trong thành phố, căn cứ của nó nhà là ngày 20 tháng 8 năm 1955 sân vận động trong Mohamed Belouizdad.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bordj Bou Arreridj
Thành phố và thị xã của Algérie


title: Heyersdorf

text:
Heyersdorf là một đô thị trong bang Thuringia. Đô thị này thuộc huyện Altenburger Land.

Heyersdorf nằm gần các đô thị Ponitz, thành phố Schmölln, và Thonhausen trong huyện Altenburger Land; cũng như near thành phố Crimmitschau ở huyện thuộc Saxony Zwickauer Land.

Cho đến năm 1920, Heyersdorf đã thuộc Saxe-Altenburg.

Tham khảo


title: Phyllocnistis magnatella

text:
Phyllocnistis magnatella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Massachusetts, U.S.A. Nó được đặt tên bởi P.C. Zeller năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis


title: Lardaro

text:
Lardaro là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 35 km về phía tây nam của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 193 người và diện tích là 10,8 km².

Lardaro giáp các đô thị: Daone, Tione di Trento, Roncone, Praso và Pieve di Bono.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Bổ đề Borel-Cantelli

text:
Bổ đề Borel-Cantelli được phát biểu vào nửa đầu thế kỉ 20, được mang tên nhà toán học Pháp Emile Borel và nhà toán học Ý Francesco Palo Cantelli. Bổ đề này thường được dùng trong lý thuyết xác suất. Nó còn được gọi là tiêu chuẩn Borel cho luật không-một.

Lý thuyết này đề cập tới dãy các biến cố. Trong một tương đối tổng quát hơn, nó cũng là một kết quả trong lý thuyết độ đo (measure theory).

Phát biểu
Cho (En) là một dãy các biến cố trong không gian xác suất, bổ đề Borel-Cantelli cho rằng:

Nếu tổng các xác suất của En là hữu hạn

thì xác suất để chúng xảy ra vô hạn là bằng không, nghĩa là

Ở đây, limsup là ký hiệu của giới hạn trên. Lưu ý rằng không cần có giả thiết về sự độc lập (của các biến cố). Pr(X) là xác suất của biến cố X.

Thí dụ
Giả sử (Xn) là dãy các biến ngẫu nhiên, với Pr(Xn = 0) = 1/n2 cho mọi n. Thế thì tổng của Pr(Xn = 0) là hữu hạn (thật ra nó là π2/6 - xem Hàm Riemann zeta), thì bổ đề Borel-Cantelli kết luận rằng xác suất để Xn = 0 xảy ra một số nhiều vô hạn các n là bằng 0.

Tham khảo

Lý thuyết xác suất
Định lý toán học
Bổ đề
Xác suất và thống kê


title: Drapetes nigripes

text:
Drapetes nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Bonvouloir miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Viridifusus maximus

text:
Viridifusus maximus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1893


title: Melanotus fleutiauxi

text:
Melanotus fleutiauxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Diadasia tropicalis

text:
Diadasia tropicalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Diadasia
Động vật được mô tả năm 1918


title: Smerinthus tokyonis

text:
Smerinthus tokyonis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được miêu tả bởi Matsumura năm 1921. Nó được tìm thấy ở Honshu và Shikoku in Nhật Bản.

Con trưởng thành bay vào tháng 6.

Chú thích

Tham khảo

Smerinthus


title: Thượng tướng Công binh

text:
Thượng tướng Công binh (tiếng Đức: General der Pioniere) là một cấp bậc tướng lĩnh trong quân đội Đức Quốc xã.

Cấp bậc này lần đầu tiên được Wehrmacht giới thiệu vào năm 1938. Đây là cấp bậc cao nhất trong binh chủng công binh (Ingenieur-Korps) trong quân đội Đức Quốc xã.

Cấp bậc Thượng tướng Công binh được xếp vào nhóm cấp bậc Thượng tướng binh chủng (General der Truppengattung), trên cấp bậc Trung tướng (Generalleutnant) và dưới cấp Đại tướng (Generaloberst).

Sau sự sụp đổ của Đức Quốc xã, cấp bậc này bị bãi bỏ.

Không nên nhầm lẫn cấp bậc này với chức vụ Chỉ huy trưởng Công binh (tiếng Đức: General der Pioniertruppe) trong quân đội Liên bang Đức (Bundeswehr) sau này, thông thường do một Đại tá đảm nhiệm, đôi khi là một Chuẩn tướng.

Trong Quân đội Liên Xô cũng có một cấp bậc gần tương đương là Nguyên soái Công binh (маршал инженерных войск), được xem là tương đương cấp bậc Đại tướng (генерал армии). Ngoài ra còn có cấp bậc Nguyên soái Tư lệnh Công binh (гавный маршал инженерных войск) xếp trên cấp bậc Nguyên soái Công binh.

Danh sách Thượng tướng Công binh Đức Quốc xã

Tham khảo

Tướng Đức Quốc Xã
Đức Quốc xã


title: Eulithidium pterocladicum

text:
Eulithidium pterocladicum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Phasianellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eulithidium


title: Cá sư tử

text:
Cá sư tử là một trong nhiều loài cá biển có nọc độc thuộc chi Pterois, Parapterois, Brachypterois, Ebosia hay Dendrochirus của họ Cá mù làn (Scorpaenidae). Cá sư tử cũng có tên Cá Thổ Nhĩ Kỳ, Cá mao tiên hay Cá bò cạp. Chúng có các tua dài, thân có nhiều sọc màu đỏ, vàng, da cam, nâu, đen hoặc trắng.

Nơi sinh sống
Cá sư tử sông ở vùng biển nhiệt đới thuộc Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhưng một số loài có thể sống trên khắp thế giới. Do được con người đưa đi, gần đây người ta còn thấy sự hiện diện của cá sư tử ở các vùng san hô ấm của Đông Đại Tây Dương và biển Caribe.

Giống loài
Hiện tại, có 12 loài được công nhận thuộc chi này:

Các nghiên cứu phân tử và dữ liệu hình thái học đã chỉ ra rằng P. lunulata là từ đồng nghĩa cơ bản của P. russelii, và P. volitans có thể là con lai giữa P. dặm và P. russelii sensu lato.

Nhược điểm
Cá sư tử có hại cho con người. Cá mao tiên non có một xúc tu độc đáo nằm trên hốc mắt của chúng, khác nhau về kiểu hình giữa các loài. Sự tiến hóa của xúc tu này được cho là phục vụ để liên tục thu hút con mồi mới; các nghiên cứu cũng cho thấy nó đóng một vai trò trong việc lựa chọn giới tính.

Hệ sinh thái và hành vi
Các loài Cá sư tử có thể sống từ 5 đến 15 năm và có các hành vi tán tỉnh và giao phối phức tạp. Con cái thường xuyên tiết ra hai cụm trứng chứa đầy chất nhầy, có thể chứa tới 15.000 trứng. Các nghiên cứu về thói quen sinh sản của Cá sư tử đã tăng lên đáng kể trong thập kỷ qua. Tất cả các loài đều bị xua đuổi; chúng có màu sắc dễ thấy với các sọc tương phản đậm và nhiều người hâm mộ hình chiếu gai, khả năng tự vệ của chúng.

Con mồi
Theo một nghiên cứu liên quan đến việc mổ xẻ hơn 1.400 dạ dày của cá mao tiên từ vùng biển Bahamian đến Bắc Carolinian, cá sư tử chủ yếu săn mồi với số lượng lớn cá nhỏ, động vật không xương sống và động vật thân mềm, với một số dạ dày của một số mẫu có chứa tới sáu loài săn mồi khác nhau.  Số lượng con mồi trong dạ dày của cá mao tiên trong suốt một ngày cho thấy cá mao tiên kiếm ăn tích cực nhất từ 7: 00-11: 00 sáng và giảm ăn trong suốt buổi chiều. Cá sư tử là những thợ săn lành nghề, sử dụng cơ bàng quang hai bên chuyên biệt để kiểm soát chính xác vị trí trong cột nước, cho phép cá thay đổi trọng tâm để tấn công con mồi tốt hơn.  Sau đó, cá mao tiên giang rộng vây ngực lớn và nuốt chửng con mồi chỉ trong một chuyển động. Chúng thổi những tia nước trong khi tiếp cận con mồi, dường như để làm chúng mất phương hướng.  Ngoài việc làm con mồi bối rối, những tia nước này còn làm thay đổi hướng của con mồi để con cá nhỏ hơn đối mặt với con cá mao tiên. Điều này dẫn đến mức độ hiệu quả săn mồi cao hơn vì việc bắt đầu dễ dàng hơn đối với cá mao tiên.

Các mối đe dọa và kí sinh trùng
Ngoài những trường hợp cá thể cá mao tiên lớn hơn tham gia ăn thịt các cá thể nhỏ hơn, cá sư tử trưởng thành có rất ít động vật ăn thịt tự nhiên được xác định, có thể là do hiệu quả của các gai độc của chúng. Cá chình moray (họ Muraenidae),  cá bông lau xanh (Fistularia commersonii), và cá mú lớn, chẳng hạn như cá mú hổ (Mycteroperca tigris)  và cá mú Nassau (Epinephelus striatus), đã được quan sát thấy săn mồi trên cá sư tử .  Hiện vẫn chưa biết mức độ phổ biến của những kẻ săn mồi này đối với cá mao tiên. Cá mập cũng được cho là có khả năng săn mồi với cá mao tiên mà không có tác động xấu từ gai của chúng. Các quan chức của Công viên Hải dương Roatan ở Honduras đã cố gắng huấn luyện cá mập ăn cá mao tiên vào năm 2011 để kiểm soát các quần thể xâm lấn ở Caribê. Sâu Bobbit, một loài săn mồi phục kích, đã được quay phim săn mồi cá mao tiên ở Indonesia.  Các động vật ăn thịt của ấu trùng và cá mao tiên non vẫn chưa được biết đến, nhưng có thể được chứng minh là yếu tố hạn chế chính của quần thể cá mao tiên trong phạm vi bản địa của chúng.

Tương tác với con người
Cá sư tử được biết đến với các tia vây có nọc độc, một đặc điểm không phổ biến ở các loài cá sống ở rạn san hô dọc theo Bờ biển phía Đông Hoa Kỳ và Caribe. Sức mạnh của nọc độc khiến chúng trở thành kẻ săn mồi xuất sắc và nguy hiểm cho ngư dân và thợ lặn. Nọc độc của cá tạo ra hiệu ứng co bóp và chronotropic âm tính khi thử nghiệm trên cả tim ếch và ngao và có tác dụng làm giảm huyết áp của thỏ. Những kết quả này được cho là do sự giải phóng oxit nitric. Ở người, nọc độc cá có thể gây ra các tác động toàn thân như cực kỳ đau đớn, buồn nôn, nôn, sốt, khó thở, co giật, chóng mặt, mẩn đỏ trên vùng bị ảnh hưởng, nhức đầu, tê, dị cảm (kim châm), ợ chua, tiêu chảy và đổ mồ hôi. Hiếm khi những vết đốt như vậy có thể gây tê liệt tạm thời các chi, trụy tim và thậm chí tử vong. Tử vong phổ biến hơn ở trẻ nhỏ, người già, những người có hệ miễn dịch kém hoặc những người bị dị ứng với nọc độc của chúng. Nọc độc của chúng hiếm khi gây tử vong cho người lớn khỏe mạnh, nhưng một số loài có đủ nọc độc để tạo ra sự khó chịu cực độ trong khoảng thời gian vài ngày. Hơn nữa, nọc độc của nó gây nguy hiểm cho những nạn nhân bị dị ứng vì họ có thể bị sốc phản vệ, một tình trạng nghiêm trọng và thường đe dọa tính mạng cần được điều trị y tế khẩn cấp ngay lập tức. Các phản ứng dị ứng nghiêm trọng với nọc độc Pterois bao gồm đau ngực, khó thở dữ dội, giảm huyết áp, sưng lưỡi, đổ mồ hôi, chảy nước mũi hoặc nói lắp. Những phản ứng như vậy có thể gây tử vong nếu không được điều trị.

Phạm vi sống và môi trường sống

Chú thích

Liên kết ngoài

Họ Cá mù làn
Cá có độc
Loài cá xâm lấn


title: Pistosia testacea

text:
Pistosia testacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Pistosia


title: Động Người Xưa

text:
Động Người Xưa là một di tích cư trú và mộ táng của người tiền sử, động nằm trên núi đá vôi trong khu rừng nguyên sinh thuộc vườn quốc gia Cúc Phương, huyện Nho Quan tỉnh Ninh Bình. Động Người Xưa còn được người Mường gọi là hang Đắng vì là nơi sinh sống của rất nhiều loài dơi. Đây là hang động có vị trí nằm gần trục giao thông xuyên rừng quốc gia Cúc Phương và là điểm tham quan du lịch chính trong hành trình đến với rừng Cúc Phương.

Vị trí
Từ thành phố Ninh Bình theo đại lộ Tràng An - Bái Đính - Cúc Phương đến cổng rừng 45 km. Tiếp tục theo đường ô tô trong VQG Cúc Phương, đi bộ trên cây cầu dài hơn 100 m, đến chân dãy núi đá vôi, leo lên với độ cao 45 m, vượt qua hơn 200 bậc thang đá và sắt là đến động Người Xưa. Từ chân núi lên đến cửa hang động, du khách sẽ có dịp tìm hiểu chứng kiến những điều khá kỳ lạ của thiên nhiên. Đây là khu vực tập trung rất nhiều hệ thống cây leo, cây xẻ đá.

Đặc điểm
Động Người Xưa dài 300m với hai tầng hang rất rộng, từ cửa hang chính đi vào khoảng 50m thì rẽ tay phải. Đây là hang động khô mang đặc trưng của núi đá vôi. Động này rất thoáng vì có một cửa hang ở trên đỉnh núi hút gió vào toàn bộ hang nên không khí ở đây rất dễ chịu. Đó là lý do tại sao những người tiền sử đã chọn hang động này làm nơi sinh sống. Trong hang tối, nhiều chỗ lối đi hẹp, vào thăm động phải chuẩn bị trước đèn pin, không dùng đuốc hay các nhiên liệu khác gây ô nhiễm và làm hư hại đến di tích. Điều đặc biệt ở đây là khách thăm động phải chuẩn bị hương, nến để vào thăm viếng tổ tiên. Thời gian thăm động hết khoảng 45 phút.

Động có 3 ngăn với cửa quay về hướng Tây Nam. Ngăn ngoài cùng rộng, sáng và thoáng, nơi có dấu tích của người tiền sử. Năm 1966 Viện khảo cổ Việt Nam phối hợp với VQG Cúc phương, được sự giúp đỡ của các chuyên gia Đức, đã tiến hành khai quật hang động này. Ngành khảo cổ đã thu được các loại rìu đá, mũi nhọn xương, dao cắt bằng đá, vỏ ốc và nhiều xương thú, răng thú, đặc biệt đã phát hiện được 3 ngôi mộ cổ với các bộ xương người đã hoá thạch còn khá nguyên vẹn. Bằng phương pháp các bon phóng xạ 14 các nhà khoa học đã xác định những bộ xương này cách ngày nay khoảng 7.500 năm. Thi hài người chết được chôn trong tư thế nằm co, ở độ sâu 0,40m và 1,40m, xung quanh kè đã hộc, đáy lót đá dăm và xung quanh rắc thổ hoàng. Đây là lối cấu trúc mộ cổ lần đầu tiên phát hiện được trong các di chỉ thuộc nền văn hoá Hoà bình, gợi lại những ý niệm sơ khai về tín ngưỡng tôn giáo nguyên thủy. Có thể đây là tục trói người chết trước khi đem chôn, vì sợ hãi "con ma" trở về làm hại người sống. Ba ngôi mộ có cấu trúc độc đáo, xung quanh xếp đá hộc, đáy rải đá răm, lại được quàn gần bếp lửa, phản ánh tâm lý muốn người chết luôn luôn gần gũi với mình, có mộ còn được rắc thổ hoàng để trang trí. Người hang Đắng đã có ý niệm về thế giới bên kia, nên đã chôn theo người chết một số công cụ sinh hoạt bằng đá và một số đồ trang sức bằng vỏ nhuyễn thể. Người hang Đắng còn biết nặn đất sét và nung làm đồ đựng, những nồi vò của họ được nặn bằng tay và được chế tạo bằng bàn xoay, được trang trí vặn thừng, văn ấn vết lõm hình trăng khuyết. Điều đó chỉ rõ cuộc sống định cư của người nguyên thủy ở đây. Trong tầng văn hóa còn tìm được xương răng các loại động vật như: vượn, khỉ, gấu, lợn rừng, hươu nai và một số loại gặm nhấm, do người nguyên thủy săn bắt được đem về hang, ăn và vứt bỏ lại, chứng tỏ săn bắt cũng giữ một vị trí xứng đáng như một nguồn thức ăn quan trọng. Người nguyên thủy ở đây chưa làm nhà mà hang. Đắng chính là "nhà" của họ.

Ngăn giữa hẹp, tối và ẩm thấp không có dấu tích của người xưa, nhưng đặc biệt có rất nhiều dơi, chính vì vậy hang động này còn có tên là Hang Đắng. Qua điều tra các nhà khoa học đã nhận định đây là hang động có số lượng loài dơi sinh sống nhiều nhất trên thế giới với 19 loài. Đây thực sự là điều bí ẩn, mà các nhà khoa học cũng chưa giải mã được.

Ngăn trong cùng cũng tối và ẩm nhưng có hệ thống nhũ đá rất đẹp. Với những buồng cô dâu, mẹ bồng con và rất nhiều nhũ đá có hình thù muông thú. Đặc biệt ở đây có nhũ đá được ví như bộ đàn đá. Trên đường trở ra du khách có thể qua 3 cầu thang sắt để lên tầng trên của động. Đó là trên vách đá, vòm hang có nhiều đốm trắng, tròn và sáng.

Bảo tồn
Động Người Xưa cùng với động Sơn Cung, động Phò Mã, động Thủy Tiên, hang Con Moong, động Trăng Khuyết là những di tích quý hiếm thuộc khu vực vườn quốc gia Cúc Phương.

Động Người Xưa là một dấu ấn sự sống thuở bình minh của lịch sử loài người. Là trang văn hoá độc đáo trong lịch sử phát triển của nhân loại và là một di sản quý giá nằm trong đối tượng bảo vệ của VQG Cúc phương.

Con đường dẫn vào Động Người Xưa hiện tại được làm từ năm 1968 để đón chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm , nhưng lúc đó Người đã quá yếu nên không đến đây được nữa.

Trong bài hát "Nhớ về Cúc Phương", có đoạn: “Nhớ một thuở hồng hoang rừng chưa có tên.. bâng khuâng giữa động Người Xưa, vui với cây chò ngàn năm…”

Tham khảo

Hang động Việt Nam


title: 3318 Blixen

text:
3318 Blixen là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện bởi Poul Jensen và Karl Augustesen vào năm 1985. Tiểu hành tinh có đường kính 23.5 km in diameter, và is đặt tên theo Karen Blixen, the Danish novelist.

Tham khảo

003318
19850423
003318
Được phát hiện bởi Poul Jensen
Được phát hiện bởi Karl Augustesen
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Linh lan

text:
Linh lan hay lan chuông (danh pháp khoa học: Convallaria majalis), là loài duy nhất trong chi Convallaria thuộc một họ thực vật có hoa là họ Asparagaceae. Nó có nguồn gốc trong khu vực ôn đới mát của Bắc bán cầu tại châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Nó là một loài cây thân thảo sống lâu năm có khả năng tạo thành các cụm dày dặc nhờ loang rộng theo các rễ ngầm dưới mặt đất gọi là thân rễ. Các thân rễ này tạo ra rất nhiều chồi mỗi mùa xuân. Thân cây cao tới 15–30 cm, với hai lá dài 10–25 cm và cành hoa bao gồm 5-15 hoa trên đỉnh ngọn thân cây. Hoa có màu trắng (ít khi hồng), hình chuông, đường kính 5–10 mm, có mùi thơm ngọt; nở hoa về cuối mùa xuân. Quả của nó là loại quả mọng màu đỏ, nhỏ với đường kính 5–7 mm.

Nó là một loại cây cảnh trồng phổ biến trong vườn vì các hoa có mùi thơm của nó.

Lá và hoa linh lan chứa các glycozit như Convallimarin, Convallarin có tác dụng tim mạch và được sử dụng trong y học trong nhiều thế kỷ. Với các đơn thuốc quá liều nó có thể gây ngộ độc; các loài vật nuôi và trẻ em có thể bị thương tổn khi ăn phải linh lan.

Linh lan bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Lepidoptera phá hoại, như Antitype chi.

Hoa này trong tiếng Anh còn được gọi là Our Lady's tears (Nước mắt của Mẹ) do, theo một truyền thuyết, từ những giọt nước mắt của Eva rơi xuống, khi bị đuổi ra khỏi thiên đàng, đã trở thành hoa linh lan. Một thuyết khác cho rằng linh lan xuất hiện từ những giọt nước mắt của Đức Mẹ đồng trinh Mary khi chúa Jesus bị đóng đinh câu rút. Theo một truyền thuyết khác, hoa linh lan cũng đã xuất hiện từ máu của Thánh Leonard trong trận chiến của ông với con rồng. Các tên gọi khác trong tiếng Anh là May Lily (huệ tháng Năm), May Bells (hoa chuông tháng Năm), Lily Constancy (huệ chung thủy), Ladder-to-Heaven (thang tới thiên đường), Male Lily and Muguet v.v.

Theo truyền thống, hoa linh lan được bán tại Pháp trên các đường phố vào ngày 1 tháng 5 và được tặng cho nhau như một thứ đem lại may mắn. Kể từ năm 1982, hoa linh lan là quốc hoa của Phần Lan. Nó là loài hoa chính thức của các hội đoàn như Pi Kappa Alpha, Kappa Sigma và của liên đoàn các bà xơ Alpha Epsilon Phi tại Hoa Kỳ.

Tên gọi "lily of the valley" ("linh lan") cũng được sử dụng trong một số bản dịch ra tiếng Anh của Kinh Thánh phần Nhã ca 2:1, mặc dù từ trong tiếng Hêbrơ là "shoshana" nguyên thủy được dùng tại đó không chắc chắn có phải để chỉ loài hoa này hay không.

Thư viện

Chú thích

Tham khảo

M
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Armenia
Thực vật Azerbaijan
Thực vật Đan Mạch
Thực vật Đức
Thực vật Hy Lạp
Thực vật Myanmar
Thực vật Nga
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Tây Ban Nha
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Vương quốc Liên hiệp Anh
Thực vật Ý
Hoa
Thực vật Gruzia
Thực vật Na Uy
Vườn cây Bắc Mỹ
Cây độc
Cây thuốc
Thực vật Đông Nam Hoa Kỳ
Thực vật vườn châu Á
Thực vật vườn châu Âu
Thực vật Tây Virginia


title: Longitarsus angusticollis

text:
Longitarsus angusticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Ga Kruisstraat

text:
Ga Kruisstraat là một ga đường sắt trên tuyến đường sắt theo dõi Tilburg - Nijmegen. Nó được đặt gần Kruisstraat, 's-Hertogenbosch giữa Sprokkelbosch và Nuland. Ga đường sắt đã được mở cửa vào năm 1881 nhưng đã đóng cửa một lần nữa vào năm 1938. Nhà ga, chưa bao giờ được mở cửa trở lại.

's-Hertogenbosch
Nhà ga Hà Lan


title: Thân rễ

text:
Trong thực vật học và thụ mộc học, thân rễ danh từ khoa học gọi là căn hành, thông thường là một đoạn của thân cây nằm ngang dưới mặt đất mà từ các mắt của nó mọc ra các rễ và chồi. Thân bò lan là tương tự như thân rễ, nhưng tồn tại trên mặt đất và mọc ra từ thân cây đang tồn tại.

Nếu một cây thân rễ được tách ra thành từng nhánh, mỗi nhánh có thể làm phát sinh một cây con mới. Thân rễ chứa các tinh bột, protein và các chất dinh dưỡng khác của cây. Các chất dinh dưỡng này cần thiết khi cây đâm chồi mới (hoặc tồn tại trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt như mùa đông lạnh giá). Quá trình này được gọi là tái sinh sản thực vật và được sử dụng bởi người nông dân và người làm vườn để nhân giống cây. Nhiều loài cây có các thân rễ phục vụ cho việc lan truyền của chúng bằng sinh sản sinh dưỡng. Các ví dụ về các loài thực vật có kiểu sinh sản này là măng tây, linh lan, các loài dong riềng và lan kiểu gốc ghép. Các thân lan rộng của dương xỉ cũng được gọi là thân rễ.

Xem thêm
Rễ củ
Thân củ
Thân hành

Hình ảnh

Tham khảo

Hình thái học thực vật
Sinh sản thực vật
Sinh lý học thực vật
Giải phẫu học thực vật


title: 20879 Chengyuhsuan

text:
20879 Chengyuhsuan (2000 VJ55) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20879 Chengyuhsuan

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Vokesimurex dolichourus

text:
Vokesimurex dolichourus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vokesimurex


title: Buenavista, Agusan del Norte

text:
Buenavista là đô thị hạng 2 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 61.614 người trong.

Các khu phố (barangay)

Buenavista được chia thành 26 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000

Đô thị của Agusan del Norte


title: Notogomphus lateralis

text:
Notogomphus lateralis là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Gomphidae. Chúng là loài đặc hữu của Kenya.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các vùng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới có độ ẩm cao và sông ngòi.

Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Notogomphus
Động vật được mô tả năm 1955
Động vật Kenya


title: Spirotecoma apiculata

text:
Spirotecoma apiculata là một loài thực vật thuộc họ Bignoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Spirotecoma apiculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Spirotecoma
Thực vật dễ tổn thương


title: Anthurium curtispadix

text:
Anthurium curtispadix là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium curtispadix. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Stella Márquez

text:
María Stella Márquez Araneta (gọi tắt là Stella Araneta, tên khai sinh Stella Márquez Zawadski) sinh năm 1937 tại Tumaco, Colombia. Bà hiện là trưởng ban tổ chức cuộc thi Binibining Pilipinas đồng thời là một cựu nữ hoàng sắc đẹp.

Trong tay của bà đã tìm được 6 Hoa hậu Quốc tế, 4 Hoa hậu Hoàn vũ, 1 Hoa hậu Siêu quốc gia, 2 Hoa hậu Liên lục địa và 2 Hoa hậu Hoàn cầu.

Các cuộc thi sắc đẹp

Stella Araneta sinh ra ở Tumaco, Colombia từ cha mẹ người Colombia gốc Tây Ban Nha và Ba Lan. Sau đó, cô di cư sang Hoa Kỳ vào năm 1954. Cô là anh chị cả của hai em gái. Vào thời điểm đó, cô là một học sinh trung học tại Marymount School of New York ở Manhattan. Stella trở về sống ở Colombia trong một trong những chuyến đi của cô ở tuổi thiếu niên, lúc đầu, cô không quen với văn hóa Colombia, nhưng theo thời gian nó trở nên gần gũi hơn với đất nước nơi anh sinh ra.

Bà đăng quang Hoa hậu Colombia vào năm 1959 và đại diện nước này tại Hoa hậu Hoàn vũ 1960 tại Miami, Florida, Hoa Kỳ. Bà cuối cùng dừng lại tại top 15.

Sau đó, bà tham dự Hoa hậu Quốc tế 1960 được tổ chức tại Long Beach, California, Hoa Kỳ và trở thành Hoa hậu Quốc tế đầu tiên trong lịch sử. Điều thú vị là Stella chỉ hơn Á hậu 1 Iona Pento đến từ Ấn Độ của cuộc thi đúng nửa điểm.

Trong khi 3 hoa hậu đầu tiên của các cuộc thi Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Trái Đất đều đến từ khu vực Scandinavia thì duy nhất Stella - Hoa hậu Quốc tế đầu tiên là người Mỹ Latinh (thực chất đến từ châu Âu).

Cuộc sống và sự nghiệp

Sau cuộc thi, bà kết hôn với doanh nhân người Philippines, Jorge Araneta (có nửa dòng máu Tây Ban Nha). Họ có với nhau 5 người con.

Từ năm 1964, bố chồng của bà đã chỉ định bà lên làm giám đốc quốc gia của cuộc thi Binibining Pilipinas (tạm dịch: Hoa hậu Philippines) và từ đây bà đưa Philippines vào một kỷ nguyên mới đánh dấu những bước tiến của quốc gia này trở thành một trong những cường quốc nhan sắc. Cuộc thi sắc đẹp danh giá bậc nhất nước này sẽ gửi thí sinh đến chinh chiến tại các cuộc thi sắc đẹp.

Năm 1970, bà chính thức trở thành công dân Philippines và thậm chí còn được lên đài danh vọng của thành phố Quezon cho những gì mà bà đóng góp.

Năm 2008, bà được mời làm giám khảo cuộc thi Hoa hậu Quốc tế 2008. Người chiến thắng là cô Alejandra Andreu đến từ Tây Ban Nha.

Từ năm 2011, bà mất đi bản quyền cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

Cuối năm 2019, bà chuyển bản quyền cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ cho học trò của mình là Shamcey Supsup - Á hậu 3 Hoa hậu Hoàn vũ 2011 làm giám đốc quốc gia.

Năm 2020, bà chuyển bản quyền cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia cho tổ chức cuộc thi Hoa hậu Thế giới Philippines.

Năm 2022, bà đã bán bản quyền của Miss Grand Philippines.

Hiện tại, trong tay bà chỉ còn bản quyền các cuộc thi Hoa hậu Quốc tế, Hoa hậu Liên lục địa, Hoa hậu Hoàn cầu và Hoa hậu Sắc đẹp Quốc tế

Ghi chú

Tham khảo
Miss International 1960

Hoa hậu Colombia
Người Philippines
Hoa hậu Quốc tế
Sinh năm 1937
Nhân vật còn sống


title: Kalol INA

text:
Kalol INA là một thị xã của quận Gandhinagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kalol INA có dân số 700 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Kalol INA có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Kalol INA, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Cirey-sur-Blaise

text:
Cirey-sur-Blaise là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 108 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Hygrotus decoratus

text:
Hygrotus decoratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1810.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Gymnopis syntrema

text:
Gymnopis syntrema là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Belize, Guatemala, và có thể cả Honduras.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Liên kết ngoài
Amphibian Web

Chú thích

Tham khảo
 Acevedo, M., Lee, J. & Wilkinson, M. 2004. Gymnopis syntrema. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Gymnopis
Động vật lưỡng cư Belize
Động vật lưỡng cư Guatemala


title: Hastings Banda

text:
Hastings Kamuzu Banda (15 tháng 2 năm 1898 – 25 tháng 11 năm 1997) là người đứng đầu quốc gia Malawi từ năm 1961 cho đến 1994. Sau phần lớn thời gian đi học ở nước ngoài, Banda quay trở về quê hương (khi đó là Nyasaland thuộc Anh) để diễn thuyết chống lại chủ nghĩa thực dân và giúp lãnh đạo phong trào đòi độc lập. Vào năm 1963, ông được chính thức chỉ định làm thủ tướng Nyasaland, và lãnh đạo quốc gia này giành được độc lập rồi đổi tên thành Malawi một năm sau đó. Hai năm sau, ông tuyên bố Malawi là một nước cộng hòa còn ông là tổng thống. Ông nhanh chóng củng cố quyền lực và tuyên bố Malawi là một quốc gia độc đảng chỉ có duy nhất Đảng Quốc hội Malawi. Vào năm 1970, Đảng Quốc hội Malawi tuyên bố ông là Chủ tịch suốt đời của Đảng. Vào năm 1971, Banda tuyên bố mình là Tổng thống suốt đời của Malawi.

Là một nhà lãnh đạo thuộc khối thân phương Tây tại châu Phi, ông nhận được sử ủng hộ từ phương Tây trong suốt chiến tranh lạnh. Ông ủng hộ quyền cho nữ giới, phát triển cơ sở hạ tầng cho quốc gia, và duy trì một hệ thống giáo dục khá tốt so với các quốc gia châu Phi khác. Tuy nhiên, ông cũng là người đứng đầu một trong những chế độ hà khắc nhất châu Phi. Ông cũng bị khinh miệt vì duy trì quan hệ ngoại giao đầy đủ với Nam Phi thời kỳ apartheid.

Đến năm 1993, đối diện với áp lực quốc tế và các cuộc phản đối ngày càng lan rộng, một cuộc trưng cầu dân ý đã kết thúc quốc gia độc đảng của ông, và một hội đồng đặc biệt đã hất ông ra khỏi chức vụ của mình. Banda lại chạy đua vào chiếc ghế tổng thống trong các cuộc bầu cử dân cử sau đó nhưng thất bại hoàn toàn. Ông mất tại Nam Phi vào năm 1997. Thời kỳ nắm quyền của ông tại Malawi vẫn còn gây nhiều tranh cãi, một số người tán dương ông vì là một anh hùng châu Phi theo chủ nghĩa quốc gia, một số khác lại lên án ông là một nhà độc tài chính trị.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Information on Banda's fortune
 Official Biography of Kamuzu Banda
 Kamuzu Banda: The Control Freak

Tổng thống Malawi
Nhà vật lý Malawi
Người thọ hơn 100 tuổi
Nhà ngoại giao Malawi
Tín đồ giáo hội trưởng lão người Malawi
Sinh năm 1896
Mất năm 1997
Độc tài
Sinh năm 1898
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Người chống cộng Malawi


title: Lype nitida

text:
Lype nitida là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Lype


title: Cyrnellus fraternus

text:
Cyrnellus fraternus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Loài này có ở Neotropisch và miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera vùng Neotropic
Trichoptera miền Tân bắc
Cyrnellus


title: ConocoPhillips

text:
ConocoPhillips là một công ty năng lượng quốc tế có trụ sở chính tại Houston, Texas, Mỹ. Nó có văn phòng ở khắp nơi trên thế giới. Nó được thành lập do sự sáp nhập của 2 công ty Conoco Inc và công ty dầu khí Phillips ngày 30 tháng 8 năm 2002, là một trong sáu công ty dầu khí lớn trên thế giới.

 ExxonMobil (XOM)
 BP (BP)
 Royal Dutch Shell (RDS)
 Total S.A (TOT)
 Chevron Corporation (CVX)
 ConocoPhillips (COP)

Tại Việt Nam
ConocoPhillips từng là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực dầu khí. Tuy nhiên vào đầu năm 2012, ConocoPhillips đã bán toàn bộ khối tài sản trị giá 1,29 tỉ dollar Mỹ cho Perenco, một công ty dầu khí có trụ sở tại Paris, sau 15 năm kinh doanh không mấy hiệu quả tại thị trường này.

Theo trang thông tin chính thức của hãng, năm 2011, ConocoPhillips đạt sản lượng khoảng 20.000 thùng dầu mỗi ngày tại Việt Nam. Sản lượng hàng ngày trên toàn cầu của hãng là 1,62 triệu thùng.

Toàn bộ số tài sản tại Việt Nam được ConocoPhillips chuyển nhượng cho Perenco bao gồm cổ phần của 2 lô 15-1, 15-2 thuộc mỏ Cửu Long và 16,3% cổ phần của đường ống Nam Côn Sơn dài 393 km dẫn khí từ mỏ này về Vũng Tàu.

Chú thích

Tham khảo

Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Công ty hóa chất Mỹ
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ
Công ty dầu khí Mỹ


title: Suflí

text:
Suflí là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 10 km², dân số năm 2005 là 260 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Suflí  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Suflí  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería