title: Chapari

text:
Chapari là một thị trấn thống kê (census town) của quận Puruliya thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chapari có dân số 7242 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Chapari có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Chapari, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Nhà vườn Huế

text:
Nhà vườn Huế là một loại vườn cảnh kết hợp giữa kiến trúc nhà ở với vườn cây bao quanh ở thành phố Huế, Việt Nam. Thuật ngữ này chỉ sử dụng cho những khu vườn cổ thường là các phủ đệ của quan lại phong kiến, nhà ở của các thương gia giàu có phần lớn tập trung ở khu vực Kim Long dọc theo sông Hương. Nhà ở đây được xây theo phong cách truyền thống Việt Nam (thường là nhà rường Huế) và nằm gọn trong những khu vườn được bố trí hài hòa.

Tiêu chí
Một khu nhà ở Huế chỉ được gọi là nhà vườn khi đáp ứng được ít nhất một số tiêu chí cụ thể như: diện tích đất vườn, mật độ cây xanh trong khuôn viên, sự đa dạng phong phú của các chủng loại cây, tính phù hợp của hình thức kiến trúc với không gian cây xanh xung quanh và yếu tố lịch sử...

Hiện tại nhà vườn ở Huế đã được rất nhiều người biết đến và là những điểm tham quan du lịch đặc sắc của thành phố Huế.

Một số vườn tiêu biểu
Có một số vườn có thể coi như là tiêu biểu cho nhà vườn Huế như: vườn An Hiên, vườn Lạc Tịnh, từ đường Ngọc Sơn Công chúa...

Tham khảo

Văn hóa Huế
Kiến trúc cảnh quan
Vườn cảnh
Vườn ở Việt Nam


title: Sant'Ilario dello Ionio

text:
Sant'Ilario dello Ionio là một local municipality in the tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 105 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 85 km về phía đông của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.346 người và diện tích là 13,8 km².

Sant'Ilario dello Ionio giáp các đô thị: Antonimina, Ardore, Ciminà, Locri, Portigliola.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Limburg-Weilburg

text:
Limburg-Weilburg là một huyện ở phía tây của Hesse, Đức. Các huyện giáp ranh là: Lahn-Dill, Hochtaunuskreis, Rheingau-Taunus, Rhein-Lahn, Westerwaldkreis.

Lịch sử
Năm 1867, huyện Oberlahn với thủ phủ là Weilburg được thành lập, năm 1886, huyện Limburg an der Lahn với thủ phủ là Limburg được thành lập. Hai huyện này được sáp nhập vào năm 1974 trong cuộc tổ chức lại các huyện ở bang Hesse.

Địa lý
Huyện này tọa lạc giữa hai vùng núi chính Westerwald và Taunus. Sông chính chảy qua khu vực là Lahn, nhánh của sông Rhine.

Huy hiệu

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức  (tiếng Đức)

Huyện của bang Hessen
Limburg-Weilburg


title: Dung dịch rắn

text:
Dung dịch rắn (nha) là những pha tinh thể có thành phần bao gồm thêm các nguyên tử của nguyên tố chất hòa tan, phân bố ở trong mạng tinh thể dung môi. Các nguyên tử của chất hòa tan thay thế các nguyên tử ở các nút mạng hay xen kẽ vào chỗ trống giữa các nút mạng. Trong trường hợp đầu tiên người ta gọi các tinh thể là các dung dịch rắn thay thế còn trong trường hợp thứ hai là dung dịch rắn xen kẽ.

Nói một cách khác, dung dịch rắn là một thể rắn đồng nhất hình thành từ các pha rắn của dung dịch.

Đặc tính của dung dịch rắn

Về mặt cấu trúc dung dịch rắn của hợp kim có kiểu mạng tinh thể vẫn là kiểu mạng của kim loại dung môi. Đặc tính cơ bản này quyết định các đặc trưng cơ lý hóa tính của dung dịch rắn, về cơ bản vẫn giữ được các tính chất cơ bản của kim loại chủ hay nền. Như vậy dung dịch rắn trong hợp kim có các đặc tính cụ thể như sau:
 Liên kết vẫn là liên kết kim loại, do vậy dung dịch rắn vẫn giữ được tính dẻo giống như kim loại nguyên chất
 Thành phần hoá học thay đổi theo phạm vi nhất định mà không làm thay đổi kiểu mạng.
 Tính chất biến đổi nhiều: Độ dẻo, độ dai, hệ số nhiệt độ điện trở giảm, điện trở độ bền, độ cứng tăng lên.
Do các đặc tính trên nên dung dịch rắn là cơ sở của hợp kim kết cấu dùng trong cơ khí. Trong hợp kim này pha cơ bản là dung dịch rắn, nó chiếm xấp xỉ đến 90% có trường hợp đến 100%.

Dung dịch rắn thay thế
Ở các dung dịch rắn thay thế, các nguyên tử của chất tan thông thường được phân bố thống kê trong mạng dung môi. Mạng không gian xung quanh nguyên tử chất tan xuất hiện những sai lệch cục bộ. Những sai lệch này dẫn tới sự thay đổi tính chất và sự thay đổi thông số mạng trung bình. Sự hình thành các dung dịch rắn luôn luôn kèm theo việc tăng điện trở và giảm hệ số nhiệt điện trở. Các kim loại ở dạng dung dịch rắn thường kém dẻo, luôn luôn cứng hơn và bền hơn so với các kim loại nguyên chất.

Dung dịch rắn xâm nhập
Trong kim loại, các dung dịch rắn loại này xuất hiện khi hợp kim hóa các kim loại chuyển tiếp bằng các á kim có bán kính nguyên tử nhỏ như H, N, C, B. Những xô lệch mạng xuất hiện khi tạo thành dung dịch rắn xen kẽ vượt quá những xô lệch mạng khi tạo thành dung dịch rắn thay thế, do vậy các tính chất cũng thay đổi mạnh hơn. Theo mức độ tăng nồng độ của nguyên tố hòa tan trong dung dịch rắn mà điện trở, lực kháng từ, độ cứng và độ bền tăng, nhưng độ dẻo và độ dai giảm đi rõ rệt.

Giải phóng
Khi dung dịch rắn trở nên không bền — ví dụ như khi ở nhiệt độ thấp — hiện tượng giải phóng xảy ra và hai pha bị tách rời nhau thành những mảng mỏng nhỏ li ti. Hiện tượng này xảy ra chủ yếu bởi khác biệt trong kích cỡ của các cation. Các cation có khác biệt kích thước nhiều khó bị thay thế bởi nguyên tử của chất hòa tan.

Tham khảo

Vật liệu học, B.N.Arzamaxov, Nhà xuất bản Giáo dục, 2000.

Xem thêm
Hệ keo
Dung dịch lỏng (khái niệm thường dùng)

Khoa học vật liệu
Trạng thái vật chất
R
Khoáng vật học


title: Brephodrillia ella

text:
Brephodrillia ella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1932
Brephodrillia


title: San Pietro di Caridà

text:
San Pietro di Caridà () là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 60 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.552 người và diện tích là 47,8 km².

San Pietro di Caridà giáp các đô thị: Acquaro, Dinami, Fabrizia, Galatro, Laureana di Borrello, Serrata.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Trentepohlia jacobi

text:
Trentepohlia jacobi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Nước tự do

text:
Nước tự do là dạng nước chứa trong các thành phần của tế bào, trong các khoảng gian bào, trong các mạch dẫn... không bị hút bởi các phần tử tích điện hay dạng liên kết hóa học. Nước tự do không tham gia vào vỏ thủy hoá xung quanh các ion, các phân tử, các chất trùng hợp, không tham gia vào các liên kết cấu trúc. Nó có đầy đủ các tính chất của nước như khả năng hòa tan các chất, khả năng dẫn điện, là môi trường diễn ra các phản ứng, là nguyên liệu tham gia vào các phản ứng... Dạng nước này vẫn giữ được tính chất vật lý, hóa học, sinh học bình thường của nước và có vai trò rất quan trọng đối với cây: làm dung môi, làm giảm nhiệt độ của cơ thể khi thoát hơi nước, tham gia vào một số quá trình trao đổi chất, đảm bảo độ nhớt của chất nguyên sinh, giúp cho quá trình trao đổi chất diễn ra bình thường trong cơ thể.

Tham khảo

Sinh lý học


title: Haut-Loquin

text:
Haut-Loquin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Haut-Loquin on the Insee website
 Haut-Loquin on the Quid website

Hautloquin


title: Coryanthes trifoliata

text:
Coryanthes trifoliata là một loài lan.

Chú thích

Tham khảo

trifoliata


title: Elias Canetti

text:
Elias Canetti (25 tháng 7 năm 1905 – 14 tháng 8 năm 1994) là nhà văn văn Áo đoạt giải Georg Büchner năm 1972 và giải Nobel Văn học năm 1981.

Tiểu sử
Elias Canetti sinh ở Rousse, Bulgaria trong một gia đình Do Thái lưu di cư từ Tây Ban Nha. Từ nhỏ Canetti sống trong môi trường đa ngữ; ông nội biết 17 thứ tiếng. Năm 1911, gia đình ông chuyển sang Anh; sau cái chết bất ngờ của người cha năm 1913, một thảm họa có tầm quan trọng quyết định tới tương lai của Canetti, gia đình ông lại rời sang Viên (Áo).

Trong thời gian 1916-1924, Elias Canetti học phổ thông tại Zurich và Frankfurt, sau đó vào khoa Hóa của Đại học Wien theo nguyện vọng của mẹ, tốt nghiệp năm 1929. Tuy nhiên Canetti vẫn luôn mong ước trở thành nhà văn, đồng thời vì hoàn toàn không có hứng thú với ngành hóa học, ông đã quyết định theo nghiệp văn chương. Canetti bắt đầu viết văn từ khi còn học phổ thông, năm 16 tuổi có tác phẩm kịch thơ đầu tiên Junius Brutus. Cuối thập niên 1920, Canetti gặp gỡ với một số nhà văn nổi tiếng thời đó và dự định viết bộ sách 8 tập về sự mất trí của con người, và năm 1935 ra đời cuốn tiểu thuyết đầu tiên cũng là cuốn cuối cùng mang tên Die Blendung (Mù lòa), trong đó ông lên án gay gắt sự mù lòa và bất lực đến sửng sốt trong hành động của giới trí thức Châu Âu trước hiểm họa tiếm quyền của chủ nghĩa phát xít. Tác phẩm được Thomas Mann đánh giá rất cao nhưng mấy năm sau bị chính quyền Đức chính thức cấm lưu hành. Đầu thập niên 1930 ông xuất bản hai vở kịch báo hiệu sự xuất hiện trào lưu kịch phi lý.

Năm 1938, nước Áo bị sáp nhập vào Đức, người Do Thái bị truy bức, Elias Canetti lưu vong đến Paris, sau một năm sang định cư tại London. Những biến cố do sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít tại châu Âu khiến Canetti buộc mình ngừng hoạt động trên văn đàn, tập trung nghiên cứu một cách khoa học vấn đề quần chúng và hiện tượng quyền lực. Năm 1960 ra đời kết quả những nghiên cứu lý luận suốt hơn hai mươi năm của ông - công trình Masse und Macht (Quần chúng và quyền lực), trong đó tất cả mọi ranh giới thể loại bị phá bỏ. Tác phẩm mô tả những bản năng cổ xưa xác lập hành vi của con người. Canetti chối bỏ một cách có ý thức hệ thống thuật ngữ khoa học được thừa nhận chung và thử tìm kiếm những thuật ngữ mới, đơn giản và dễ hiểu hơn. Điều này phù hợp với thái độ phủ định mọi hệ thống tư duy trừu tượng mà theo ý kiến của ông là cản trở tự do đạt tới chân lý.

Ngoài công trình trên, Elias Canetti còn viết nhiều bút ký và hồi ký, những tác phẩm này không chỉ thành công với đông đảo độc giả mà cả với các nhà phê bình. Sáu năm sau khi nhận giải Nobel ông cho ra đời bộ hồi ký Das Geheimherz der Uhr (Trái tim bí ẩn của đồng hồ) viết về đời sống chính trị và văn hóa ở Trung Âu đầu thế kỉ 20.

Năm 1952, ông nhập quốc tịch Anh. Elias Canetti có hai đời vợ; những năm cuối đời sống ở London và Zurich. Ông mất ở Zurich năm 1994.

Tác phẩm
 Junius Brutus (1925), kịch thơ
 Die Hochzeit (Đám cưới, 1932), kịch
 Die Blendung (Mù lòa, 1935), tiểu thuyết
 Die Befristeten (Những kẻ hữu hạn, 1952), kịch, dàn dựng ở Anh năm 1956
 Masse und Macht (Quần chúng và quyền lực, 1960), công trình khảo cứu
 Aufzeichnungen (Bút ký, 1942-1948, 1965)
 Die Provinz des Menschen: Aufzeichnungen (Người tỉnh lẻ, 1973), bút kí
 Die Stimmen von Marrakesche (Tiếng nói Marrakesh, 1967), sách du lịch
 Der andere Prozess Kafkas: Briefe an Felice (Vụ án khác của Kafka: những bức thư gửi Felice, 1969), tiểu luận
 Die gerettete Zunge (Ngôn ngữ được giải thoát, 1977), hồi kí
 Die Fackel im Ohr (Ngọn đuốc trong tai, 1980), hồi kí
 Das Geheimherz der Uhr (Trái tim bí ẩn của đồng hồ, 1981)
 Das augenspiel (Nháy mắt, 1985), hồi kí

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobel Prize mini-site

Nhà văn Áo
Nhà văn Bulgaria
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Áo đoạt giải Nobel
Nhà văn tiếng Đức
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Mất năm 1994


title: Hilary Swank

text:
Hilary Ann Swank (sinh ngày 30 tháng 7 năm 1974) là một nữ diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Mỹ. Sự nghiệp diễn xuất phim ở Hollywood của cô bắt đầu bằng một vai nhỏ trong phim Buffy the Vampire Slayer (1992) rồi một vai lớn trong phim The Next Karate Kid (1994), nơi cô đóng vai Julie Pierce, người phụ nữ đầu tiên được sensei (thầy) Keisuke Miyagi che chở.

Cô được biết đến nhờ thành tích đoạt 2 Giải Oscar cho hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: lần đầu trong vai Brandon Teena, một transgender man (FTM) (phụ nữ chuyển phái tính thành nam giới) trong phim Boys Don't Cry (1999), và vai nữ võ sĩ quyền Anh Maggie Fitzgerald trong phim Million Dollar Baby (2004). Cô là nữ diễn viên duy nhất của thập niên 2000 chiến thắng 2 lần giải Oscar cho hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong vòng 10 năm. Tạp chí Time đã ghi tên cô 1 trong số 100 người có tầm ảnh hưởng nhất thế giới vào 2005.

Cuộc đời
Swank sinh tại thành phố Lincoln, Nebraska, là con gái của Judy (nhũ danh Clough), làm nghề thư ký và vũ nữ, và Stephen Swank, từng là sĩ quan trong "Lực lượng phòng không quốc gia" (Air National Guard) rồi sau đó làm nghề đi chào hàng. Cô có một anh (em trai) tên Dan. Nhiều người trong gia tộc của cô tới từ Ringgold County, Iowa. Swank bắt đầu từ chỗ thấp kém như một đứa trẻ lớn lên từ một trailer park (khu dành cho các xe moóc cắm trại) gần hồ Samish ở Bellingham, tiểu bang Washington, từ khi cô 6 tuổi, sau khi đã cư ngụ ở Spokane, tiểu bang Washington. Swank tự mô tả thời thơ ấu của mình như một "outsider" (người bên lề xã hội), luôn cảm thấy mình chỉ "thuộc về một nhân vật tiểu thuyết (khi đọc truyện), hoặc nhân vật trong phim (khi xem phim)", và do đó đã gợi hứng cho cô trở thành một diễn viên sau này.

Khi Swank lên 9 tuổi, cô đóng kịch lần đầu trong vở The Jungle Book. Cô bắt đầu diễn kịch ở nhà trường và cộng đồng, trong đó có "đoàn kịch Bellingham" (Bellingham Theatre Guild). Cô học trường Trung học Sehome ở Bellingham cho tới năm 16 tuổi. Swank cũng tham gia đua tranh trong các Thế vận hội Thanh thiếu niên (Junior Olympics) và tranh giải vô địch bơi lội tiểu bang Washington; và được xếp hạng 5 trong môn thể dục đa năng của tiểu bang (điều này có lợi cho cô khi đóng phim The Next Karate Kid (1994) và các năm sau đó).

Cha mẹ Swank ly thân khi cô 13 tuổi, mẹ cô ủng hộ nguyện vọng trở thành diễn viên của con gái, đã chuyển chỗ ở tới Los Angeles, và họ sống trong chiếc xe hơi của mình, cho tới khi người mẹ dành giụm đủ tiền để thuê 1 căn hộ. Swank đã mô tả mẹ mình như nguồn cảm hứng cho sự nghiệp diễn viên và cuộc sống của cô. Ở California, Swank ghi tên học Trường Trung học South Pasadena (sau này cô bỏ trường) và bắt đầu nghề diễn viên chuyên nghiệp. Cô giúp mẹ trả tiền thuê nhà bằng số tiền cô kiếm được khi xuất hiện trên các chương trình truyền hình như Evening Shade và Growing Pains.

Sự nghiệp
Năm 1994, Swank đóng phim The Next Karate Kid với Pat Morita. Đây là phim thứ 4 và là phim chót của bộ phim Karate Kid.

Tháng 9 năm 1997, Swank thủ vai người mẹ đơn độc Carly Reynolds trong phim Beverly Hills, 90210. Ban đầu, cô được hứa đó sẽ là vai diễn kéo dài 2 năm, nhưng bị đình chỉ sau 16 tập vào tháng 1 năm 1998. Sau này, Swank nói cô bị choáng váng khi bị cắt vai diễn, và nghĩ rằng: "Nếu mình không đủ sức diễn cho phim 90210, thì mình cũng chẳng đủ khả năng cho bất cứ phim nào".

Tuy nhiên, việc sa thải này lại là một đột phá may mắn cho Swank, giải thoát cho cô để đi thử giọng cho vai Brandon Teena trong phim Boys Don't Cry. Swank giảm độ béo mập 7% để chuẩn bị cho vai diễn này. Nhiều nhà phê bình hoan nghênh cô như nữ diễn viên xuất sắc nhất năm 1999. Diễn xuất của Swank cuối cùng đã làm cho cô đoạt được Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất và Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Rồi sau đó cô lại đoạt 2 giải này lần nữa khi diễn vai nữ võ sĩ quyền Anh trong phim đoạt giải Oscar là phim Million Dollar Baby năm 2004 của Clint Eastwood, vai diễn mà cô phải luyện tập trên võ đài và có được 19 pounds cơ bắp.

Thành công của Swank có nghĩa là cô đã gia nhập hàng ngũ của Vivien Leigh, Helen Hayes, Sally Field và Luise Rainer như các nữ diễn viên chỉ được đề cử cho giải Oscar 2 lần và đều đoạt cả hai. Cô là nữ diễn viên trẻ thứ ba đoạt 2 giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất (sau Rainer và Jodie Foster).

Sau khi đoạt "giải Oscar" lần thứ hai, cô nói: "Tôi không biết mình đã làm được điều gì trên đời này để xứng đáng với vinh dự này. Tôi chỉ là một cô gái từ "khu dành cho các xe moóc cắm trại" đã có một ước mơ". Swank đã chỉ kiếm được 75$ mỗi ngày khi đóng phim Boys Don't Cry, với số tiền tổng cộng là 3.000$. Số tiền cô kiếm được là quá thấp (theo một giai thoại trong 60 Minutes) đến nỗi không đủ tiêu chuẩn cho bảo hiểm sức khỏe.

Đầu năm 2006, Swank ký một hợp đồng 3 năm làm phát ngôn viên cho hãng Guerlain (một hãng sản xuất nước hoa cho phụ nữ). Năm 2007, Swank đóng vai chính và làm chủ nhiệm phim Freedom Writers, một phim về đời thực của 1 giáo viên đã truyền cảm hứng cho một lớp trường trung học tại California. Nhiều người xem cho rằng diễn xuất của Swank có ấn tượng rất tốt, với một nhà phê bình nhận xét rằng cô "đem lại sự tín nhiệm" cho vai diễn.
Swank đóng vai chính trong phim The Reaping, một phim kinh dị, công chiếu ngày 5.4.2007, trong đó cô đóng vai một người vạch trần các hiện tượng tôn giáo. Swank đã thuyết phục các chủ nhiệm di chuyển cảnh dàn dựng phim từ New England tới Deep South, và phim được quay ở Baton Rouge, Louisiana khi trận bão Katrina tràn vào đây. Swank cũng xuất hiện trong một phim hài lãng mạn P.S. I Love You cùng với Gerard Butler, một nam diễn viên mà cô rất ca ngợi. Phim này được công chiếu vào cuối năm 2007.

Swank được nhận một ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood ngày 8.1.2007. Ngôi sao của nàng là ngôi sao thứ 2.325 được thưởng.

Tạp chí Variety online viết trong tháng 2 năm 2008, rằng Swank sẽ đóng vai Amelia Earhart, và là đồng chủ nhiệm phim mang tên Amelia. Việc quay phim sẽ diễn ra trong mùa hè năm 2008 tại một số địa điểm quốc tế. Swank cũng được gán cho sẽ đóng vai chính trong bản phim làm lại Intimate Strangers của Hollywood.

Đời tư
Swank đã từng nói rằng mình là "một diễn viên, chứ không phải một người nổi tiếng" và đã tự mô tả mình là "một người ru rú ở nhà". Swank tự coi mình là một người duy linh, dù không là thành viên của một tôn giáo có tổ chức. Cô từng nói mình "thiên về điền kinh và yêu thể thao".

Swank bày tỏ các vấn đề sức khỏe tiềm tàng, trong đó có mức thủy ngân trong người cao, qua một số việc chuẩn bị cho các vai diễn của mình, trong đó có việc tăng và giảm thể trọng khi đóng phim Boys Don't Cry và The Black Dahlia. Cô nói rằng mình sẽ "làm những gì cần thiết để vai diễn đáng tin cậy và để làm việc".

Swank kết hôn với nam diễn viên Chad Lowe ngày 28.9.1997. Hai người gặp nhau năm 1992, khi quay phim Quiet Days in Hollywood, một phim video trực tiếp. Swank cảm thấy xấu hổ vì quên cảm ơn Lowe khi nhận phát biểu sau khi nhận giải Oscar lần đầu, năm 2000. Vào lúc đoạt giải Oscar lần thứ hai, năm 2005, Lowe là người đầu tiên mà cô cảm ơn. Tuy nhiên, ngày 9 tháng 1 năm 2006, đôi vợ chồng đã ly thân. Trong các cuộc phỏng vấn sau đó, Swank bày tỏ hy vọng là họ sẽ giải hòa, nhưng ngày 1 tháng 11 năm 2007, họ thông báo là sẽ ly dị. Năm 2007, Swank xác nhận mình đã hẹn hò với John Campisi, người đại lý của mình. Họ đã kết thúc mối quan hệ vào tháng 5 năm 2012.

Vào ngày 18 tháng 8 năm 2018, Swank đã kết hôn với Philip Schneider.

Phim mục

Giải thưởng
 Giải Oscar
 Đoạt giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: 2004 - phim Million Dollar Baby
 Đoạt giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: 1999 - phim Boys Don't Cry

 Giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh
 Đoạt giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh cho nữ diễn viên đóng vai chính xuất sắc: 2004 - phim Million Dollar Baby
 Đề cử: 2005 - Toàn bộ các vai diễn xuất sắc trong một phim - phim Million Dollar Baby
 Đề cử: 2005 - Nữ diễn viên xuất sắc trong phim truyền hình hoặc Miniseries - phim Iron Jawed Angels
 Đề cử: 2000 - Nữ diễn viên đóng vai chính xuất sắc - phim Boys Don't Cry

 Giải Quả cầu vàng
 Đoạt giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất: 2005 - phim Million Dollar Baby
 Đề cử: 2005 - Nữ diễn viên xuất sắc trong phim truyền hình hoặc Mini-Series - phim Iron Jawed Angels
 Đoạt giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất: 2000 - phim Boys Don't Cry

 Giải Independent Spirit
 Đoạt giải cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: 2000 - phim Boys Don't Cry

 Giải MTV Movie
 2005: Đề cử: giải MTV Movie - Vai nữ xuất sắc nhất, phim Million Dollar Baby
 2000: Đề cử: giải MTV Movie - Best Kiss - Boys Don't Cry
 2000: Đề cử: giải MTV Movie - Vai nữ xuất sắc nhất, phim Boys Don't Cry

 Giải BAFTA
 Đề cử: 2001 - Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, phim Boys Don't Cry

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1974
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Người Mỹ gốc Hà Lan
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Scotland
Người Mỹ gốc Tây Ban Nha
Nhà sản xuất phim Mỹ
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Người Lincoln, Nebraska


title: Chapelle-lez-Herlaimont

text:
Chapelle-lez-Herlaimontlà một đô thị ở tỉnh Hainaut. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Chapelle-lez-Herlaimont có dân số 14.022 người. Tổng diện tích là 18,10 km² với mật độ dân số là 775 người trên mỗi km².

Người địa phương nổi tiếng
Alphonse Briart

Tham khảo

Đô thị của Hainaut


title: Rutino

text:
Rutino là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Rutino có diện tích 9,64 km2, dân số là 883 người (thời điểm ngày 1 tháng 4 năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Bathytoma lacertosus

text:
Bathytoma lacertosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Chú thích

Tham khảo

lacertosus


title: Sân bay Angads

text:
Sân bay Angads  là một sân bay gần Oujda, Maroc. Sân bay này có một đường băng dài 3000 m bề mặt nhựa đường/bitum. Năm 2007, sân bay này đã phục vụ 315.006 lượt khách với 3564 lượt chuyến và 451,09 tấn hàng hóa.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Aigle Azur (Paris)
Royal Air Maroc (Amsterdam, Brussels, Casablanca, Paris)
Atlas Blue (Marseille, Amsterdam, Brussels, Paris-Charles de Gaulle, Paris-Orly)
Jetairfly (Brussels)
EasyJet (Frankfurt, Girona, Marseille, Milan)
transavia.com (Paris-Orly)

Chú thích

Sân bay Maroc


title: Quận Adams, Idaho

text:
Quận Adams là một quận thuộc tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Idaho


title: Nyctiophylax anoana

text:
Nyctiophylax anoana là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Bulbophyllum aundense

text:
Bulbophyllum aundense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Xylocopa clarionensis

text:
Xylocopa clarionensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Hurd mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1958


title: Masllorenç

text:
Masllorenç là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona


title: Labeyrie, Pyrénées-Atlantiques

text:
Labeyrie, Pyrénées-Atlantiques là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Rougeotiana

text:
Rougeotiana là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Aegilia

text:
Aegilia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Aegilia describens Walker, [1858]
 Aegilia indescribens Prout, 1922

Chú thích

Tham khảo

 Aegilia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Stictopterinae


title: Welkenbach

text:
Welkenbach là một đô thị trong huyện Westerwald bang Rheinland-Pfalz thuộc nước Đức. Đô thị Welkenbach có diện tích km², dân số là người (31/12/2006).

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Vành đai Sao Thổ

text:
Vành đai Sao Thổ là hệ vành đai hành tinh mở rộng nhất trong mọi hành tinh của hệ Mặt Trời. Chúng chứa vô số các hạt nhỏ, kích cỡ từ vài micro mét đến hàng mét, tụ tập thành đám bụi quay quanh Sao Thổ. Các hạt của vành đai cấu thành chủ yếu từ băng và lẫn một số bụi và các thành phần hóa học khác.
Mặc dù ánh sáng bị phản xạ lại từ các vành đai làm tăng độ trắng của Sao Thổ, nhưng chúng ta vẫn không thể nhìn thấy các vành đai bằng mắt thường được. Năm 1610, một năm sau khi Galileo Galilei lần đầu tiên hướng kính thiên văn lên bầu trời, ông đã trở thành người đầu tiên quan sát thấy các vành đai của Sao Thổ, mặc dù Galilei đã không nhìn rõ để hiểu được bản chất tự nhiên của vành đai. Năm 1655, Christiaan Huygens là người đầu tiên miêu tả chúng như một đĩa quay xung quanh Sao Thổ. Mặc dù nhiều người nghĩ là vành đai Sao Thổ là một chuỗi các vòng đai (nhẫn-ringlet) rất nhỏ (một khái niệm do Laplace đưa ra), thì có rất ít các khoảng trống thực sự giữa các vành.  Khi phóng đại các vành đai lên thì khoảng trống giữa các hạt trong vành đai sẽ lớn rất nhiều.

Có một vài khoảng trống bên trong các vành: có hai khoảng mở ra do có các vệ tinh tự nhiên ở các khoảng này, và rất nhiều khoảng khác nằm ở vị trí gọi là cộng hưởng quỹ đạo mất ổn định với các vệ tinh của Sao Thổ. Những khoảng khác thì chưa thể giải thích được. Mặt khác, cộng hưởng ổn định lại là nguyên nhân của một vài vành tồn tại rất lâu, như vòng đai Titan và Vành G.

Xa bên ngoài các vành đai chính là vành đai Phoebe, nó nghiêng một góc 27 độ so với các vành đai khác, và giống như Phoebe, vành đai này quay quanh Sao Thổ theo quỹ đạo nghịch hành.

Lịch sử

Quan sát của Galileo

Galileo Galilei đã lần đầu tiên quan sát các vành vào năm 1610 nhờ sử dụng chiếc kính thiên văn của ông, nhưng ông đã không thể nhận rõ ra chúng. Ông viết thư gửi cho Công tước Tuscany rằng "Sao Thổ không lẻ loi, mà là ba vật thể đồng hành với hầu như chúng chạm vào nhau và không bao giờ di chuyển hay thay đổi vị trí tương ứng với nhau. Chúng sắp xép theo một đường song song với hoàng đạo, và cái ở giữa (chính là Sao Thổ) có kích cỡ bằng ba lần những cái bên cạnh." Ông cũng miêu tả Sao Thổ có "tai". Năm 1612, mặt phẳng chứa các vành đai đã hướng trực tiếp đến Trái Đất và các vành đai biến mất. Bị bối rối, Galileo đã tự hỏi, "phải chăng Sao Thổ đã nuốt chửng những đứa trẻ của mình?", dựa trong thần thoại nói về thần Satuya đã nuốt chửng các con của mình để tránh khỏi bị cướp ngai vàng. Các vành đai xuất hiện lại vào năm 1613, càng làm cho Galileo bối rối.
kết quả của họ được công bố. Galileo đã sử dụng smaismrmilmepoetaleumibunenugttauiras cho Altissimum planetam tergeminum observavi ("Tôi đã quan sát hành tinh xa nhất thấy có dạng bộ ba") cho sự khám phá ra các vành đai của Sao Thổ.

Lý thuyết vành đai và các quan sát

Năm 1655, Christiaan Huygens trở thành người đầu tiên cho rằng Sao Thổ được bao xung quanh bởi một vành đai. Sử dụng một kính viễn vọng phản xạ do ông tự thiết kế mạnh gấp 50 lần cái của Galileo, Huygens quan sát Sao Thổ và viết rằng "Nó [Sao Thổ] được bao xung quanh bởi một vành đai mỏng, phẳng, không chạm với hành tinh, nghiêng với mặt phẳng hoàng đạo." Robert Hooke cũng là người sớm quan sát các vành đai của Sao Thổ và chú ý đến sự đổ bóng trên các vành đai.

Năm 1675, Giovanni Domenico Cassini xác định rằng vành đai của Sao Thổ được tổ hợp từ rất nhiều vành đai nhỏ hơn với các khoảng trống ở giữa chúng; những khoảng trống lớn nhất sau này đã được đặt tên là Ranh giới Cassini. Ranh giới này là một vùng rộng 4.800 km giữa vành A và vành B.

Năm 1787, Pierre-Simon Laplace cho rằng các vành đai là thành phần của một vành lớn đặc (giống chiếc nhẫn).

Năm 1859, James Clerk Maxwell chứng minh rằng các vành đai không thể là đặc nếu không chúng sẽ trở lên không ổn định hoặc bị vỡ tan. Ông đề xuất là các vành đai phải được kết hợp từ rất nhiều các hạt nhỏ, quay độc lập quanh Sao Thổ. Lý thuyết của Maxwell đã được chứng minh là đúng vào năm 1895 nhờ nghiên cứu quang phổ học được thực hiện bởi James Keeler ở đài quan sát Allegheny.

Các đặc tính vật lý

Các vành chính đậm đặc mở rộng từ 7.000 km đến 80.000 km tính từ đường xích đạo của Sao Thổ, với bề dày của chúng được ước lượng là từ 10 mét tới 1 kilômét, và có thành phần tới 99,9% là băng nước thuần túy và một chút ít các tạp chất gồm tholin hoặc silicate. Các vành đai chính chứa chủ yếu các hạt có kích cỡ từ 1 xentimét đến 10 mét.

Tổng khối lượng của vành đai Sao Thổ vào khoảng 3 x 1019 kg. Đây là một khối lượng nhỏ so với khối lượng của Sao Thổ (nó chỉ bằng 50 phần tỷ) và chỉ hơi nhỏ hơn khối lượng của vệ tinh Mimas. Hiện tại có những ý kiến cho rằng, mặc dù chưa được xác nhận, sự ước lượng trên là hơi thấp bởi vì có sự kết thành nhóm trong các vành và khối lượng tổng cộng có thể cao gấp ba lần con số đã ước tính.

Trong khi những khoảng hở lớn nhất trong vành đai, như Ranh giới Cassini và Khoảng hở Encke, có thể quan sát trực tiếp từ Trái Đất, thì các tàu vũ trụ Voyager đã khám phá ra rằng vành đai có cấu trúc phức tạp với hàng nghìn khoảng hở và vòng đai xen kẽ. Cấu trúc này được cho là xuất hiện từ một số cách thức khác nhau, với lực hút hấp dẫn từ các vệ tinh của Sao Thổ. Một số khoảng hở rất dễ phân biệt do sự có mặt của một số vệ tinh tự nhiên nhỏ trong khoảng hở này, như vệ tinh Pan, cũng nhờ quan sát các khoảng hở này mà nhiều vệ tinh nhỏ khác đã được khám phá, và rất nhiều vành đai dường như được duy trì bởi lực hấp dẫn của các vệ tinh nhỏ (như trường hợp của Prometheus và Pandora duy trì sự ổn định cho vành F). Những khoảng hở khác xuất phát từ sự cộng hưởng giữa chu kỳ quỹ đạo của các hạt trong khoảng hở với những vệ tinh lớn hơn ở bên ngoài; Mimas duy trì Ranh giới Cassini theo cách này.

Dữ liệu từ tàu thăm dò Cassini cho thấy các vành đai Sao Thổ cũng có khí quyển riêng của chúng, độc lập với khí quyển của hành tinh mẹ. Bầu khí quyển này có thành phần từ khí phân tử oxy (O2) được tạo ra khi các tia cực tím từ Mặt Trời tương tác với băng nước của vành đai. Các phản ứng hóa học giữa các mảnh phân tử nước, sau nữa là được các tia cực tím kích thích tạo ra và giải phóng vào môi trường xung quanh các khí O2. Theo các mô hình về bầu khí quyển này, H2 cũng có mặt. Các phân tử O2 và H2 trong khí quyển rất thưa thớt do đó nếu nén toàn bộ khí quyển lại lên vành đai thì nó chỉ dày bằng 1 nguyên tử. Vành đai cũng có khí quyển với các phân tử OH (hidrôxít) thưa thớt. Giống với O2, các phân tử này được tạo ra nhờ sự phân hủy của những phân tử nước, mặc dù trong trường hợp này năng lượng phân hủy có được từ các ion năng lượng cao bắn phá vào phân tử nước, và các ion này thoát ra từ vệ tinh của Sao Thổ là Enceladus. Lớp khí quyển này, mặc dù cực kỳ thưa thớt, được xác định từ Trái Đất nhờ kính viễn vọng không gian Hubble.

Sao Thổ hiện lên với những phần có độ sáng phức tạp khác nhau. Hầu hết sự biến đổi độ sáng là do sự thay đổi hướng của vành đai, và điều này xảy ra hai lần trong một chu kỳ quỹ đạo. Tuy nhiên, sự xếp chồng trên biến đổi này do độ lệch tâm của quỹ đạo hành tinh làm cho bắc bán cầu của hành tinh sáng hơn so với nam bán cầu.

Năm 1980, Voyager 1 bay ngang qua Sao Thổ và gửi về dữ liệu cho thấy Vành F do ba vành hẹp hợp lại với cấu trúc viền phức tạp; bây giờ các nhà thiên văn biết rằng hai vành ngoài của Vành F chứa những cục, nút thắt xoắn lại và những cụm làm cho hiện lên hình dạng viền, với độ sáng nhỏ hơn vành đai thứ ba ở bên trong (xem thêm Vành F ở dưới).

Những bức ảnh mới về các vành đai chụp trong ngày 11 tháng 8 năm 2009 ở lúc điểm phân của Sao Thổ bởi tàu không gian Cassini của NASA đã chỉ ra rằng các vành đai mở rộng nhiều ra bên ngoài mặt phẳng danh nghĩa của vành đai ở một số vị trí. Sự mở rộng này đạt tới độ dày 4 km tại biên giới của Khoảng hở Keeler, do sự quay ngoài mặt phẳng vành đai của vệ tinh Daphnis, vệ tinh đã tạo ra khoảng hở này.

Sự hình thành

Vành đai Sao Thổ có thể có độ tuổi lớn, thậm chí hình thành đồng thời với Thổ tinh. Có hai lý thuyết chính đề cập đến nguồn gốc của vành đai Sao Thổ. Một lý thuyết, ban đầu do Édouard Roche đề xuất vào thế kỷ thứ 19, theo đó các vành đai đã từng là một vệ tinh của Thổ tinh mà quỹ đạo của nó bị suy giảm đủ gần với hành tinh và nó bị xé toạc ra bởi lực thủy triều (xem giới hạn Roche). Một phiên bản khác của lý thuyết này đó là vệ tinh tự nhiên này bị vỡ ra do va chạm với một sao chổi lớn hoặc một tiểu hành tinh. Lý thyết thứ hai thì cho rằng các vành đai không phải là phần còn lại của vệ tinh Sao Thổ, mà là vật chất có nguồn gốc từ tinh vân nơi Sao Thổ đã hình thành.

Tuy vậy dường như các vành đai là tổ hợp của những mảnh vụn từ sự vỡ vụn của một vệ tinh có đường kính khoảng 300 km, lớn hơn Mimas. Thời gian xảy ra vụ va chạm đủ lớn để phá tan vệ tinh tự nhiên khá lớn này có thể xảy ra trong thời kỳ Va chạm Lớn Cuối, khoảng bốn tỷ năm về trước.

Độ trắng và tỷ lệ băng nước rất cao trong những vành đai Thổ tinh đã từng được xem là chứng cứ cho tuổi của vành đai phải ít hơn của Sao Thổ, có lẽ khoảng 100 triệu năm, khi bụi sao băng rơi xuống làm tối đi các vành đai. Tuy nhiên, những nghiên cứu mới cho thấy Vành B có khối lượng đủ lớn để pha loãng vật chất rơi vào và do vậy tránh được sự tối đi theo thời gian của hệ Mặt Trời. Vật chất trong vành đai có thể co cụm lại thành đám (khối) bên trong vành đai hoặc tan rã do va chạm một cách tuần hoàn. Điều này có thể giải thích tại sao có một số vật chất có độ tuổi trẻ xuất hiện ở trong vành đai.

Đội UVIS Cassini, dẫn đầu bởi Larry Esposito, sử dụng sự che khuất các ngôi sao để khám phá ra 13 thiên thể, có đường kính từ 27 mét đến 10 km ở bên trong vành F. Chúng hiện lên với bề mặt trong mờ, gợi ra là chúng tạm thời là sự kết tụ của các khối băng với đường kính vài mét. Esposito tin rằng đây là cấu trúc cơ bản của những vành đai trong Sao Thổ, các hạt tụ lại cùng với nhau, sau đó chúng lại bị vỡ tan ra.

Cấu trúc và ranh giới con trong các vành đai
Những phần đậm đặc nhất của hệ thống vành đai Sao Thổ là các Vành A và Vành B, được chia tách bởi Ranh giới Cassini (do Giovanni Domenico Cassini khám phá ra vào năm 1675). Cùng với Vành C, được khám phá vào năm 1850 và nó có đặc tính tương tự với Khoảng hở Cassini, những phần này kết hợp lại thành vành đai chính của Sao Thổ. Các vành đai chính đậm đặc hơn và chứa các hạt lớn hơn các vành đai bụi phụ. Các vành đai phụ bao gồm Vành D, mở rộng về phía trong Sao Thổ, các Vành G và E và những vành khác nằm ở bên ngoài Vành A. Những vành khuếch tán này có đặc trưng giống như bụi do chúng chứa chủ yếu các hạt kích cỡ nhỏ (thường khoảng một micrômét); thành phần hóa học của chúng, giống như vành đai chính, hầu hết là băng nước. Vành hẹp F, ngay cạnh bên ngoài Vành A, lại khó có đặc trưng phân biệt; có những phần rất đậm đặc, nhưng cũng có phần chứa chủ yếu các hạt bụi.

Bảng dữ liệu
Ghi chú:
(1) khoảng cách đến tâm của khoảng hở, các vành đai và vòng đai có bề rộng hẹp hơn 1.000 km
(2) tên gọi không chính thức
(3) Tên gọi được định danh bởi Hiệp hội thiên văn quốc tế, ngoại trừ những ghi chú khác. Những đoạn chia tách rộng giữa các vành đai được đặt tên gọi là ranh giới (divisions), trong khi đoạn chia tách hẹp hơn gọi là khoảng hở (gaps).
(4) Dữ liệu chủ yếu từ Danh pháp Địa lý Hành tinh, từ Bảng dữ liệu NASA và các trang báo khác.

Các ranh giới con chính của vành đai

Cấu trúc trong Vành C

Cấu trúc bên trong Ranh giới Cassini
Nguồn:

Cấu trúc bên trong Vành A

Vành D

Vành D là vành đai rất mờ nằm trong cùng của hệ thống vành đai Sao Thổ. Năm 1980, Voyager 1 phát hiện ra bên trong vành đai này ba vòng đai được ký hiệu là D73, D72 và D68, trong D68 trở thành vòng đai rời rạc gần nhất Sao Thổ. Khoảng 25 năm sau, những bức ảnh chụp từ tàuCassini chỉ ra rằng D72 đã trở lên mờ đi rõ rệt và dịch chuyển về phía hành tinh khoảng 200 km. Hiện tại trong khoảng hở giữa Vành C và vòng đai D73 là một cấu trúc mịn với các bước sóng cách nhau 30 km.

Vành C
Vành C là một vành chính rộng nhưng mờ nằm ở phía trong Vành B. Nó được William và George Bond khám phá vào năm 1850, mặc dù William R. Dawes và Johann Galle cũng đã quan sát thấy nó một cách độc lập. William Lassell đặt tên nó là "Vành Cao su" (crepe ring) do dường như nó có thành phần từ các vật chất tối hơn hai vành sáng A và B.

Bề dày của Vành C được ước lượng vào khoảng 5 mét, với khối lượng vào khoảng 1.1 kilôgam, và độ trong suốt quang học (optical depth) thay đổi từ 0,05 tới 0,12. Tức là, từ 5 đến 12 phần trăm ánh sáng chiếu tới vuông góc với mặt phẳng vành đai sẽ bị giữ lại, do vậy khi nhìn từ phía ngoài, vành này gần như trong suốt.

Khoảng hở Colombo và Vòng đai Titan
Khoảng hở Colombo nằm phía bên trong Vành C. Bên trong khoảng hở này là một vòng đai hẹp và sáng gọi là Vòng đai Colombo, tính từ tâm nó cách tâm của Sao Thổ khoảng 77.883 km, và có dạng gần elip hơn hình tròn. Vòng đai này cũng được gọi là Vòng đai Titan do nó bị chi phối bởi sự cộng hưởng quỹ đạo với vệ tinh Titan. Ở vị trí này với vòng đai, độ dài thời gian tiến động của viễn điểm của vòng hạt bằng với chu kỳ của chuyển động quỹ đạo của vệ tinh Titan, do vậy viễn điểm quỹ đạo của vòng đai luôn hướng về phía Titan.

Khoảng hở và Vòng đai Maxwell
Khoảng hở Maxwell nằm ở phần ngoài cùng của Vành C. Nó cũng chứa một vòng đai không tròn đậm đặc, Vòng đai Maxwell. Vòng đai này có nhiều đặc điểm tương tự với Vành ε của Sao Thiên Vương. Có những cấu trúc dạng sóng ở phần giữa của cả hai vành này. Trong khi sóng ở vành ε được nghĩ là có nguyên nhân từ vệ tinh Cordelia của Sao Thiên Vương, thì lại không có vệ tinh nào được phát hiện trong khoảng hở Maxwell cho đến tháng 7 năm 2008.

Xem thêm
 Édouard Roche – Nhà thiên văn học người Pháp đã miêu tả bằng cách nào sự tan vỡ của một vệ tinh có thể tạo nên những vành đai, khi nó tiến vào giới hạn Roche của một thiên thể lớn.
 Galileo Galilei – người đầu tiên quan sát các vành đai của Sao Thổ, năm 1610
 Christian Huygens – người đầu tiên đề xuất rằng có một vành đai xung quanh Sao Thổ, năm 1655
 Giovanni Cassini – khám phá ra khoảng trống giữa các vành đai A và B, năm 1675 – (Cassini Division)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Planetary Rings Node: Saturn's Ring System
 Saturn's Rings by NASA's Solar System Exploration
Gazeteer of Planetary Nomenclature - Ring and Ring Gap Nomenclature (Saturn), USGS
 NASA finds giant ring around Saturn - Yahoo 7 news (retrieved 2009-10-07)

Sao Thổ
Vành đai hành tinh
Thiên thể phát hiện năm 1655
Thiên thể phát hiện năm 1610


title: Gonempeda burra

text:
Gonempeda burra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Gonempeda
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Othonna clavifolia

text:
Othonna clavifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Namibia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Craven, P. 2004. Othonna clavifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Othonna
Thực vật Namibia


title: Gôn

text:
Gôn có thể là từ phiên âm của các từ sau:
 Golf, một môn thể thao dùng gậy đánh bóng
 xứ Gaule thời Trung Cổ
 Goal (tiếng Anh) - khung thành của các môn thể thao như bóng đá, bóng ném


title: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc

text:
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc, viết tắt UNESCO là một trong những tổ chức chuyên môn lớn của Liên Hợp Quốc, hoạt động với mục đích "thắt chặt sự hợp tác giữa các quốc gia về giáo dục, khoa học và văn hóa để đảm bảo sự tôn trọng công lý, luật pháp, nhân quyền và tự do cơ bản cho tất cả mọi người không phân biệt chủng tộc, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo".

UNESCO hiện có 195 quốc gia thành viên và 9 quan sát viên. Trụ sở chính đặt tại Paris, Pháp, với hơn 50 văn phòng vài viện hay trung tâm trực thuộc đặt khắp nơi trên thế giới. Hầu hết các văn phòng của UNESCO làm việc với 3 nước hoặc nhiều hơn trong cùng khu vực.

Một số các dự án nổi bật của UNESCO là duy trì danh sách các di sản thế giới, khu dự trữ sinh quyển thế giới, di sản tư liệu thế giới, công viên địa chất toàn cầu, di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại...

Chức năng

UNESCO có 3 chức năng hoạt động chính phục vụ cho mục đích của tổ chức, bao gồm:

 Khuyến khích sự hiểu biết và thông cảm lẫn nhau giữa các dân tộc thông qua những phương tiện thông tin rộng rãi; khuyến nghị những hiệp định quốc tế cần thiết để khuyến khích tự do giao lưu tư tưởng bằng ngôn ngữ và hình ảnh;
 Thúc đẩy mạnh mẽ việc giáo dục quần chúng và truyền bá văn hóa bằng cách:
 Hợp tác với các nước thành viên trong việc phát triển các hoạt động giáo dục theo yêu cầu của từng nước;
 Hợp tác giữa các quốc gia nhằm thực hiện từng bước lý tưởng bình đẳng về giáo dục cho mọi người, không phân biệt chủng tộc, nam nữ hoặc bất cứ sự khác biệt nào khác về kinh tế hay xã hội;
 Đề xuất những phương pháp giáo dục thích hợp để luyện tập thiếu nhi toàn thế giới về trách nhiệm của con người tự do;
 Duy trì, tăng cường và truyền bá kiến thức bằng cách:
 Bảo tồn và bảo vệ di sản thế giới về sách báo, tác phẩm nghệ thuật và các công trình lịch sử hay khoa học, khuyến nghị với các nước hữu quan về các Công ước quốc tế cần thiết;
 Khuyến khích hợp tác giữa các quốc gia về tất cả các ngành hoạt động trí óc, trao đổi quốc tế những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và văn hóa kể cả trao đổi sách báo, tác phẩm nghệ thuật, dụng cụ thí nghiệm và mọi tư liệu có ích;
 Tạo điều kiện thuận lợi cho các dân tộc tiếp xúc với các xuất bản phẩm của mỗi nước thông qua các phương pháp hợp tác quốc tế thích hợp.

Nguồn: Công ước thành lập UNESCO

Cơ cấu

UNESCO được tổ chức với một Đại hội đồng, một Hội đồng Chấp hành và một Ban Thư ký. Đại hội đồng gồm các đại diện của các nước thành viên UNESCO (mỗi nước thành viên được chọn cử 5 đại biểu). Hội đồng Chấp hành gồm các ủy viên được Đại hội đồng bầu ra trong số các đại biểu được các nước thành viên ứng cử; mỗi ủy viên của Hội đồng Chấp hành đại diện cho Chính phủ nước mình. Ban Thư ký UNESCO gồm có Tổng Giám đốc và số nhân viên được thừa nhận là cần thiết. Tổng Giám đốc do Hội đồng Chấp hành đề nghị và Đại hội đồng bầu cử (nhiệm kỳ 6 năm) với những điều kiện được Đại hội đồng chấp nhận. Tổng Giám đốc là viên chức cao nhất của UNESCO.

Hiện UNESCO có 195 quốc gia là thành viên. Các quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc có quyền gia nhập UNESCO; còn các quốc gia khác có thể được chấp nhận nếu được Hội đồng Chấp hành giới thiệu và được Đại hội đồng biểu quyết với đa số hai phần ba thành viên có mặt tán thành.

Các quốc gia thành viên thường thành lập một tổ chức đại diện cho UNESCO ở nước mình, tùy điều kiện cụ thể. Phổ biến hiện nay là Ủy ban quốc gia UNESCO, trong đó có đại diện của Chính phủ và của các ngành Giáo dục, Khoa học, Văn hóa và Thông tin. Tuy có đại diện tại từng quốc gia, phương châm hoạt động của UNESCO là không can thiệp vào vấn đề nội bộ của các quốc gia. Ủy ban quốc gia UNESCO làm nhiệm vụ cố vấn cho đoàn đại biểu nước mình ở Đại hội đồng và cho Chính phủ trong các vấn đề liên quan đến UNESCO. Ủy ban này thường gồm đại diện các Vụ, Cục, các Bộ, các cơ quan và tổ chức khác quan tâm đến các vấn đề giáo dục, khoa học, văn hóa và thông tin, các nhân vật độc lập tiêu biểu cho các giới liên quan. Nó cũng có thể bao gồm Ban chấp hành thường trực, các cơ quan phối hợp, các tiểu bang và các cơ quan phụ cần thiết khác.

Lịch sử

UNESCO được thành lập ngày 16 tháng 11 năm 1945 với việc ký kết Công ước thành lập của UNESCO. Ngày 1 tháng 11 năm 1946, Công ước này được chính thức có hiệu lực với 20 quốc gia công nhận:

  Trung Hoa Dân Quốc

Thập niên 1970 và 1980, UNESCO là trung tâm của một tranh cãi trong đó Hoa Kỳ và Anh cho rằng đây là một diễn đàn để các nước theo chủ nghĩa cộng sản và thế giới thứ ba chống lại phương Tây. Hoa Kỳ và Anh lần lượt rút khỏi tổ chức này năm 1984 và 1985. Sau đó, Anh và Hoa Kỳ lại tham gia tổ chức này lần lượt vào năm 1997 và 2003.

Những năm cuối thập niên 1990, UNESCO đã thực hiện một số cải cách trong tổ chức, như cắt giảm nhân lực và số đơn vị. Số văn phòng giảm từ 79 (năm 1999) xuống 52 (hiện nay).

Năm 1998, UNESCO ủng hộ phần mềm tự do.

Các tổ chức phi chính phủ UNESCO NGO
UNESCO có quan hệ chính thức với 322 tổ chức phi chính phủ quốc tế (NGO). Phần lớn số đó được UNESCO gọi là "operational", và một số chọn lọc là "formal".
Mức quan hệ cao nhất với UNESCO là "formal associate" và có 22 NGO như vậy.

Các viện và trung tâm
Các viện và trung tâm

Những ngày Quốc tế của UNESCO
Những ngày hành động quốc tế do UNESCO đề xuất và được thừa nhận

Đại hội đồng

Các chủ tịch từ 1946

Đại hội đồng UNESCO từ 1946:

Hội đồng Chấp hành
Hội đồng Chấp hành được bầu tại kỳ họp của Đại hội đồng UNESCO. Mỗi ủy viên được bầu đảm trách nhiệm kỳ 4 năm, tính từ 01 tháng 1 năm sau trúng cử. Kỳ họp tháng 11/2015 chưa có kết quả cuối cùng.
{| class="wikitable"
|+ Hội đồng Chấp hành
|-style="border-top: 2px solid;"
! Nhiệm kỳ
! Nhóm I (9)
! Nhóm II (7)
! Nhóm III (10)
! Nhóm IV (12)
! Nhóm V(a) (14)
! Nhóm V(b) (7)
|- style="background:#eeffee;border-top: 2px solid;"
| 2019-2023
|

|

|

|

|

|

|- style="background:#f7f7c7;border-top: 2px solid;"
|2016-19|

|

|

|

|

|

|-
| 2014-17|

|

|

|

|

|

|- style="border-top: 2px solid;"
| 2012-15'|

|

|

|

|

|

|}

Các văn phòng

UNESCO có văn phòng tại nhiều nơi trên toàn cầu; trụ sở chính của nó đặt tại Place de Fontenoy, Paris, Pháp, hiện tại đã đổi tên thành World Heritage Centre.

UNESCO's field offices are categorized into four primary office types based upon their function and geographic coverage: cluster offices, national offices, regional bureaux and liaison offices.

Các văn phòng theo vùng
Danh sách sau đây bao gồm tất cả các văn phòng UNESCO được phân chia theo vùng và được đánh dấu bằng tên các nước văn phòng đó phục vụ.

Châu Phi
 Abuja – Văn phòng Quốc gia Nigeria
 Accra – Văn phòng chung cho Bénin, Bờ Biển Ngà, Ghana, Liberia, Nigeria, Sierra Leone và Togo
 Addis Ababa – Văn phòng cho Liên minh châu Phi (AU, African Union) và Economic Commission for Africa
 Bamako – Văn phòng chung cho Burkina Faso, Guinea, Mali và Niger
 Brazzaville – Văn phòng Quốc gia Cộng hòa Congo
 Bujumbura – Văn phòng Quốc gia Burundi
 Dakar – Văn phòng cấp vùng cho Giáo dục ở châu Phi và Văn phòng chung cho Cape Verde, Gambia, Guinea-Bissau, và Sénégal
 Dar es Salaam – Văn phòng chung cho Comoros, Madagascar, Mauritius, Seychelles và Tanzania
 Harare – Văn phòng chung cho Botswana, Malawi, Mozambique, Zambia và Zimbabwe
 Kinshasa – Văn phòng Quốc gia Cộng hòa Dân chủ Congo
 Libreville – Văn phòng chung cho Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon và São Tomé và Príncipe
 Maputo – Văn phòng Quốc gia Mozambique
 Nairobi – Văn phòng cấp vùng cho Sciences in Africa và Văn phòng chung cho Burundi, Djibouti, Eritrea, Kenya, Rwanda, Somalia, Nam Sudan và Uganda
 Windhoek – Văn phòng Quốc gia Namibia
 Yaoundé – Văn phòng chung cho Cameroon, Cộng hòa Trung Phi và Chad

Các nước A rập
 Iraq – Văn phòng Quốc gia Iraq (hiện tại đang đặt ở Amman, Jordan)
 Amman – Văn phòng Quốc gia Jordan
 Beirut – Văn phòng cấp vùng cho Giáo dục tại các nước A rập và Văn phòng chung cho Liban, Syria, Jordan, Iraq và Palestine
 Cairo – Văn phòng cấp vùng cho Khoa học tại các nước A rập và Văn phòng chung cho Ai Cập, Libya và Sudan
 Doha – Văn phòng chung cho Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất và Yemen
 Khartoum – Văn phòng Quốc gia Sudan
 Rabat – Văn phòng chung cho Algérie, Mauritanie, Maroc và Tunisia

Châu Á Thái Bình Dương

 Almaty – Văn phòng chung cho Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan
 Apia – Văn phòng chung cho Australia, Quần đảo Cook, Fiji, Kiribati, Quần đảo Marshall, Liên bang Micronesia, Nauru, New Zealand, Niue, Palau, Papua New Guinea, Samoa, Quần đảo Solomon, Tonga, Tuvalu, Vanuatu và Tokelau (quan sát viên)
 Bangkok – Văn phòng cấp vùng cho Giáo dục tại châu Á Thái Bình Dương và Văn phòng chung cho Thái Lan, Miến Điện, Lào, Singapore, Việt Nam và Campuchia
 Bắc Kinh – Văn phòng chung cho Bắc Triều Tiên, Nhật Bản, Mông Cổ, Trung Quốc và Hàn Quốc
 Dhaka – Văn phòng Quốc gia Bangladesh
 Hà Nội – Văn phòng Quốc gia Việt Nam
 Islamabad – Văn phòng Quốc gia Pakistan
 Jakarta – Văn phòng cấp vùng cho Khoa học tại châu Á Thái Bình Dương và Văn phòng chung cho Brunei, Indonesia, Malaysia, the Philippines và Đông Timor
 Kabul – Văn phòng Quốc gia Afghanistan
 Kathmandu – Văn phòng Quốc gia Nepal
 New Delhi – Văn phòng chung cho Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ, Maldives, Nepal và Sri Lanka
 Phnôm Pênh – Văn phòng Quốc gia Campuchia
 Tashkent – Văn phòng Quốc gia Uzbekistan
 Tehran – Văn phòng chung cho Afghanistan, Iran, Pakistan và Turkmenistan

Châu Âu và Bắc Mỹ

 Brussels – Liaison Office to the European Union và its subsidiary bodies in Brussels
 Geneva – Liaison Office to the United Nations in Geneva
 New York City – Liaison Office to the United Nations in New York
 Moskva – Văn phòng chung cho Armenia, Azerbaijan, Belarus, Moldova và Nga.
 Venice – Văn phòng cấp vùng cho Sciences và Culture in Europe và North America

Mỹ Latinh và quần đảo Caribê

 Brasilia – Văn phòng Quốc gia Brazil
 Thành phố Guatemala – Văn phòng Quốc gia Guatemala
 La Habana – Văn phòng cấp vùng cho Văn hóa ở châu Mỹ Latinh và quần đảo Caribê và Văn phòng chung cho Cuba, Cộng hòa Dominicana, Haiti và Aruba
 Kingston – Văn phòng chung cho Antigua và Barbuda, Bahamas, Barbados, Belize, Dominica, Grenada, Guyana, Jamaica, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines, Suriname và Trinidad và Tobago cũng như cho các quan sát viên Quần đảo Virgin thuộc Anh, Quần đảo Cayman, Curaçao và Sint Maarten
 Lima – Văn phòng Quốc gia Peru
 Thành phố México – Văn phòng Quốc gia México
 Montevideo – Văn phòng cấp vùng cho Khoa học vùng Mỹ Latinh và quần đảo Caribê và Văn phòng chung cho Argentina, Brazil, Chile, Paraguay và Uruguay
 Port-au-Prince – Văn phòng Quốc gia Haiti
 Quito – Văn phòng chung cho Bolivia, Colombia, Ecuador và Venezuela
 San José – Văn phòng chung cho Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua và Panama
 Santiago de Chile – Văn phòng cấp vùng cho Giáo dục vùng Mỹ Latinh và quần đảo Caribê và Văn phòng Quốc gia Chile

 Đại sứ thiện chí

Các Đại sứ thiện chí của UNESCO là người sử dụng tài năng hay sự nổi tiếng của mình để truyền bá tư tưởng của UNESCO, đặc biệt là thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Chất chuyên ngành khác nhau của người ủng hộ bao gồm những ngưới hoạt động vì hòa bình, hoạt động thể thao, hay làm Đặc phái viên cho UNESCO.

Danh sách giải thưởng UNESCO
UNESCO có 22 giải thưởng trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa và hòa bình:

 Giải Hòa bình Félix Houphouët-Boigny
 Giải L'Oréal-UNESCO dành cho phụ nữ làm khoa học
 Giải Văn chương UNESCO King Sejong
 Giải Văn chương UNESCO Khổng Tử
 Giải UNESCO/Emir Jaber al-Ahmad al-Jaber al-Sabah nhằm quảng bá giáo dục cho người bị thiểu năng trí tuệ
 Giải UNESCO King Hamad Bin Isa Al-Khalifa cho việc sử dụng các công nghiệp thông tin và truyền thông nhằm vào mục đích giáo dục
 Giải UNESCO/Hamdan Bin Rashid Al-Maktoum cho các hành động xuất sắc trong việc nâng cao tính hiệu quả của giáo viên
 UNESCO/Giải Kalinga cho việc phổ cập khoa học
 UNESCO/Institut Pasteur Medal for an outstanding contribution to the development of scientific knowledge that has a beneficial impact on human health
 UNESCO/Sultan Qaboos Prize for Environmental Preservation
 Great Man-Made River International Water Prize for Water Resources in Arid Zones presented by UNESCO (title to be reconsidered)
 Michel Batisse Award for Biosphere Reserve Management
 UNESCO/Bilbao Prize for the Promotion of a Culture of Human Rights
 UNESCO Prize for Peace Education
 UNESCO-Madanjeet Singh Prize for the Promotion of Tolerance and Non-Violence
 UNESCO/International José Martí Prize
 UNESCO/Avicenna Prize for Ethics in Science
 UNESCO/Juan Bosch Prize for the Promotion of Social Science Research in Latin America and the Caribbean
 Sharjah Prize for Arab Culture
 Melina Mercouri International Prize for the Safeguarding and Management of Cultural Landscapes (UNESCO-Greece)
 IPDC-UNESCO Prize for Rural Communication
 UNESCO/Guillermo Cano World Press Freedom Prize
 UNESCO/Jikji Memory of the World Prize

Các giải thưởng ngừng trao tặng

 Giải thưởng Carlos J. Finlay cho vi sinh học (ngừng từ 2005)
 Giải thưởng Simón Bolívar (ngừng từ 2004)
 Giải thưởng UNESCO về Nghiên cứu Nhân quyền
 Giải Quốc tế UNESCO/Obiang Nguema Mbasogo cho Nghiên cứu về Khoa học đời sống (ngừng từ 2010)
 UNESCO Prize for the Promotion of the Arts

 Tranh cãi và cải cách

 Trật tự thông tin và truyền thông thế giới mới
UNESCO đã từng là trung tâm của tranh cãi trong quá khứ, đặc biệt là trong mối quan hệ với Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Singapore và Liên Xô cũ.

Trong những năm 1970 và 1980, UNESCO hỗ trợ cho một "Trật tự thông tin và truyền thông thế giới mới" (New World Information and Communication Order), và báo cáo MacBride (MacBride report) của nó kêu gọi dân chủ hóa phương tiện truyền thông và tiếp cận bình đẳng hơn với các thông tin, đã bị lên án ở các nước vốn có nỗ lực kiềm chế tự do báo chí.

UNESCO đã được một số nước cảm nhận như là sân đấu cho các nước cộng sản và các nhà độc tài của thế giới Thứ ba để tấn công phương Tây. Nó thể hiện rõ rệt trong tố cáo của Liên Xô vào những năm cuối thập niên 1940 và đầu những năm 1950. Năm 1984, Hoa Kỳ đã cắt giảm của mình đóng góp và rồi rút lui khỏi UNESCO để phản đối, tiếp theo năm 1985 là Vương quốc Anh. Singapore cũng rút theo, với lý do phí thành viên tăng.

Sau khi thay đổi chính phủ trong năm 1997, Anh gia nhập trở lại. Hoa Kỳ gia nhập lại vào năm 2003, tiếp theo là Singapore ngày 08/10/2007.

 Israel

 Wikileaks và UNESCO
Vào ngày 16 và 17 tháng 2 năm 2012, UNESCO đã tổ chức một hội nghị mang tên Truyền thông thế giới sau WikiLeaks và Tin tức thế giới (The Media World after WikiLeaks and News of the World). Mặc dù tất cả sáu tấm áp phích đều tập trung về WikiLeaks, nhưng lại không có ai từ WikiLeaks được mời là diễn giả. Sau khi nhận được đơn khiếu nại từ người phát ngôn WikiLeaks Kristinn Hrafnsson, UNESCO đã mời ông tham dự, nhưng không đưa ra bất kỳ một vị trí trên bảng. Các đề nghị cũng chỉ được đưa ra một tuần trước khi hội nghị được tổ chức tại Paris, Pháp. Những diễn giả khác như David Leigh và Heather Brooke thì lên tiếng công khai chống lại WikiLeaks và người sáng lập Julian Assange trong quá khứ.

WikiLeaks phát hành một thông cáo báo chí vào ngày 15/02/2012 tố cáo UNESCO trong đó nói: "UNESCO đã tự biến mình thành một trò đùa về nhân quyền quốc tế. Sử dụng "tự do ngôn luận" để kiểm duyệt WikiLeaks từ một hội nghị về WikiLeaks là một điều Orwellian'' ngớ ngẩn vượt mọi ngôn từ. Đây là một sự lạm dụng quá quắt Hiến chương UNESCO. Đây là thời gian để chiếm UNESCO." Kèm theo tuyên bố là email trao đổi của người phát ngôn WikiLeaks Kristinn Hrafnsson và ban tổ chức hội nghị UNESCO.

Xem thêm
Thư viện kỹ thuật số Thế giới
Danh hiệu UNESCO ở Việt Nam
 Ngày lễ quốc tế
 Đại sứ thiện chí UNESCO
 MacBride report

Tham khảo

Liên kết ngoài
 UNESCO Member States
 Trang chủ UNESCO
 UNESCO tại Việt Nam
 Giới thiệu UNESCO tại Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
 Trung tâm UNESCO Văn hóa Giáo dục và Đào tạo

Tổ chức giáo dục quốc tế
Tổ chức khoa học quốc tế
Liên Hợp Quốc
Bài cơ bản dài
Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc
Tổ chức thành lập năm 1945
Cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc
Tổ chức bảo tồn và phục hồi
Tổ chức di sản văn hóa


title: Acid formic

text:
Acid formic (tên hệ thống acid methanoic) là dạng acid carboxylic đơn giản nhất. Công thức của nó là HCOOH hoặc CH2O2. Nó là một sản phẩm trung gian trong tổng hợp hóa học và xuất hiện trong tự nhiên, phần lớn trong nọc độc của ong và vòi đốt của kiến.

Trong tự nhiên, nó có trong các vòi đốt và nọc độc của nhiều loại côn trùng của bộ Cánh màng (Hymenoptera), chủ yếu là các loài kiến. Nó cũng là một sản phẩm đốt cháy đáng kể sinh ra từ các xe cộ dùng nhiên liệu thay thế đốt methanol (và ethanol, nếu có nhiễm nước) khi trộn với xăng. Tên gọi của nó có nguồn gốc từ một từ Latinh: con kiến, formica, do nó ban đầu người ta có thể tách nó dễ dàng từ việc chưng cất các xác kiến. Một hợp chất hóa học như một muối từ việc trung hòa acid formic với các nhóm rượu bên hữu cơ, hoặc một ester thu được từ acid formic, được gọi là formiat (hay methanoat). Ion formiat có công thức HCOO−.

Đặc điểm

Đường màu xanh nét đứt thể hiện liên kết hydro

Acid formic là một chất lỏng không màu có mùi hăng, thâm nhập ở nhiệt độ phòng, không giống như acid acetic có liên quan. Acid formic hòa tan trong nước và các chất dung môi hữu cơ khác và hòa tan một ít trong các hydrocarbon. Trong các Hydrocarbon và trong pha hơi, nó thực sự bao gồm các nhị trùng liên kết hydro hơn là các phân tử riêng rẽ. Trong pha khí, mối liên kết hydro này tạo ra một kết quả có độ lệch lớn so với định luật khí lý tưởng. Acid formic lỏng và rắn gồm có một mạng liên kết hydro vô hạn của các phân tử acid formic.

Hiện diện trong tự nhiên

Trong tự nhiên, acid formic được tìm thấy ở hầu hết các loài kiến và trong ong Dú của chi Oxytrigona. Nó cũng được sử dụng như một chất kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi. kiến gỗ từ chi Formica có thể phun acid formic lên con mồi hoặc để bảo vệ tổ. Nó cũng được tìm thấy trong các túm lông của tầm ma gốc lạ (Urtica dioica). Acid formic là thành phần tự nhiên của khí quyển chủ yếu do khí thải rừng.

Tính chất hóa học

Tính acid
Acid formic là acid yếu. Tuy nhiên nó mạnh nhất trong dãy đồng đẳng của acid carboxylic no, đơn chức, mạch hở và mạnh hơn acid carbonic (H2CO3) do hiệu ứng dồn mật độ electron trong nhóm -COOH. Cụ thể:

 Dung dịch HCOOH làm quỳ tím chuyển màu đỏ nhạt.
 Tác dụng với kim loại mạnh:
 2Na + 2HCOOH → 2HCOONa + H2
 Tác dụng với oxide base:
 CuO + 2HCOOH → (HCOO)2Cu + H2O
 Tác dụng với base
 NaOH + HCOOH → HCOONa + H2O
 Tác dụng với muối của acid yếu hơn:
 NaHCO3 + HCOOH → HCOONa + CO2 + H2O

Phản ứng ester hóa

 HCOOH + CH3OH → HCOOCH3 + H2O.

Phản ứng này là phản ứng thuận nghịch được xúc tác nhờ acid sulfuric đặc và nhiệt độ.

Tính andehit
Phản ứng tráng gương
 HCOOH + 2Ag(NH3)2OH → (NH4)2CO3 + 2Ag↓ + 2NH3↑ + H2O

Sản xuất
Một số lượng đáng kể acid formic được sản xuất như là một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất các hóa chất khác, đặc biệt là acid acetic. Quá trình sản xuất này không đủ để đáp ứng yêu cầu hiện nay đối với acid formic, và một số lượng acid này phải được sản xuất cho mục đích riêng.

Khi methanol và carbon monoxide được kết hợp với sự có mặt của một base mạnh sẽ tạo ra methyl formiat, một dẫn xuất của acid formic, theo phương trình hóa học

 CH3OH + CO → HCOOCH3

Trong công nghiệp, phản ứng này được thực hiện trong pha lỏng với áp suất cao. Các điều kiện phản ứng điển hình là nhiệt độ 80 °C dưới áp suất 40 atm. Sự thủy phân của methyl formiat tạo ra acid formic:

 HCOOCH3 + H2O → HCOOH + CH3OH
Để quá trình thủy phân trực tiếp methyl formiat đạt hiệu quả đòi hỏi một số lượng nước dư, do đó một vài nhà sản xuất thực hiện quá trình này bằng cách gián tiếp là cho methyl formiat phản ứng với amonia để tạo ra formamide, và sau đó thủy phân formamide bằng acid sulfuric để tạo ra acid formic:

 HCOOCH3 + NH3 → HCONH2 + CH3OH
 2HCONH2 + 2H2O + H2SO4 → 2HCOOH + (NH4)2SO4

Kỹ thuật này có vấn đề, đặc biệt là việc thải ra sản phẩm phụ amoni sulfat do đó một số nhà sản xuất gần đây đã phát triển các cách hiệu quả về năng lượng bằng cách tách acid formic khỏi lượng nước dư thừa lớn được sử dụng trong quá trình thủy phân trực tiếp. Một trong những công nghệ này (được BASF sử dụng) đó là acid formic được lấy ra khỏi nước thông qua việc chiết chất lỏng với một base hữu cơ.

Trong phòng thí nghiệm, acid formic có thể thu được bằng cách nung nóng acid oxalic trong glyxerol khan và chiết bằng cách chưng hơi. Một cách điều chế khác (phải được thực hiện dưới một mũ trùm khói) là thủy phân acid ethyl isonitril sử dụng dung dịch HCl.

 C2H5NC + 2H2O → C2H5NH2 + HCOOH

Tham khảo

Fomiat
Dung môi
Acid carboxylic
Chất tẩy rửa


title: Libellula incesta

text:
The Slaty Skimmer (Libellula incesta) is a dragonfly of the skimmer, bản địa của miền đông Hoa Kỳ and miền nam Ontario, Quebec và New Brunswick. Adults are 52.8 mm (2 in) long. Mature males are dark blue with black heads. Females and juveniles have brown abdomens with a darker stripe down their backs. Adults fly từ tháng 6 đến tháng 8.

Hình ảnh

Tham khảo

Libellula


title: Shangri-La, Địch Khánh

text:
Shangri-La (, Hán Việt: Hương Cách Lý Lạp thị; ) là một thành phố cấp huyện thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Dêqên ở tây bắc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Trung tâm hành chính của châu đặt tại thành phố này.

Tên gọi
Tên thành phố trước đây gọi là Trung Điện (tiếng Trung: 中甸, bính âm: Zhōngdiàn) nhưng đã được đổi tên năm 2001 theo vùng đất viễn tưởng Shangri-La trong một tiểu thuyết do James Hilton viết năm 1933 có tên Chân trời quên lãng (Lost Horizon), trong một nỗ lực nhằm tạo dấu ấn cho du lịch địa phương. Người Tạng bản địa gọi thành phố với cái tên Gyalthang (), và cũng là tên tiếng Tạng cho Trấn Kiến Đường (建塘镇 Jiàntáng Zhèn), tức lị sở của thành phố.

Khí hậu
Shangri-La có một khí hậu lục địa ẩm (theo KöppenDwb), với những ảnh hưởng từ gió mùa cao áp và độ cao. Mùa đông tương đối lạnh, với nhiệt độ thấp vào ban đêm thường xuống thấp hơn , trong khi mùa hè thì mát mẻ, với mức nhiệt cao vào ban ngày khoảng , và có mưa thường xuyên; hơn 70% lượng mưa hàng năm là từ tháng sáu đến tháng chín. Ngoại trừ mùa hè, đêm thường khá lạnh so với ban ngày.

Công viên quốc gia

 Công viên quốc gia Pudacuo (Phổ Đạt Thố), côn viên quốc gia đầu tiên tại Trung Quốc đạt được các tiêu chuẩn của IUCN, và cũng nằm trong khu bảo tồn Di sản Thế giới Tam Giang Tịnh Lưu.

Giao thông
 Sân bay chính của thành phố là Sân bay Địch Khánh. với các chuyến bay tới Côn Minh, Thành Đô, Lhasa, Quảng Châu và Thâm Quyến.
 Nhiều du khách coi nơi đây là cửa ngõ đến với Tây Tạng. Tuy nhiên, huyện cũng là một điểm đến du lịch với Các di sản như Chùa Tạng Ganden Sumtseling (tiếng Trung: 松赞林寺 Sōngzànlín Sì Tùng Tán Lâm Tự), Công viên quốc gia Pudacuo, và Hổ Khiêu Hiệp.
 Quốc lộ 214

Hành chính
Thành phố Shangri-La được chia thành 11 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 4 trấn, 6 hương và 1 hương dân tộc.
Trấn: Kiến Đường (建塘镇), Tiểu Trung Điện (小中甸镇), Hổ Khiêu Hạp (虎跳峡镇), Kim Giang (金江镇)
Hương: Thượng Giang (上江乡), Lạc Cát (洛吉乡), Ni Tây (尼西乡), Cách Cha (格咱乡), Đông Vượng (东旺乡), Ngũ Cảnh (五境乡)
Hương dân tộc Nạp Tây Tam Bá (三坝纳西族乡)

Xem thêm
 Shangri-La

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chính thức của huyện Shangri-La

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Melanoxanthus dohrni

text:
Melanoxanthus dohrni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Tân Uyên (thị trấn)

text:
Tân Uyên là thị trấn huyện lỵ của huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Tân Uyên có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Lào Cai
Phí tây giáp xã Mường Khoa
Phía nam giáp xã Thân Thuộc
Phía bắc giáp xã Phúc Khoa.

Thị trấn Tân Uyên có diện tích 70,95 km², dân số năm 2008 là 7.723 người, mật độ dân số đạt 109 người/km².

Lịch sử
Thị trấn Tân Uyên được thành lập năm 2008 trên cơ sở điều chỉnh toàn bộ 7.094,91 ha diện tích tự nhiên và 5.156 người của thị trấn Nông trường Than Uyên cùng với 2.567 người của xã Thân Thuộc.

Tháng 10 năm 2008, thị trấn Tân Uyên chuyển từ huyện Than Uyên về huyện Tân Uyên mới thành lập., là huyện lỵ huyện Tân Uyên.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Awaken

text:
Awaken là một ban nhạc Bỉ (Châu Âu) hát bằng tiếng Anh, tiếng Việt và tiếng Nhật. Awaken đã soạn một bài hát bằng tiếng Việt tên Chú Mèo Ngủ Quên , rồi ghi âm một bản "cover" của bài hát Rửa mặt như mèo.

Tiểu sử của Awaken
Tuy AWAKEN đã bắt đầu trong năm 1988, nhưng ban nhạc này chỉ đã ghi âm 2 CD: TALES OF ACID ICE CREAM trong năm 1996 và PARTY IN LYCEUM’S TOILETS trong năm 2001. Nhưng AWAKEN cũng đã ghi âm nhiều bài hát khác từ năm 1988 dến bây giờ. Công việc mới nhất của Awaken là anbom mini tên BEPPU NIGHTS (『別府NIGHTS』, "Đêm Ở Thành phố Beppu"). 5 bài hát về đêm ở một thành phố của Nhật Bản: Beppu.
Một số lúc quan trọng của Awaken:
1988: Awaken đã bắt đầu soạn bài hát đầu tiên, ghi âm bằng piano và synthesizer với Chú Ced Mattys từ ban nhạc Metropolis.
1989: Ghi âm đầu tiên ở xtuđiô tên Memories Of A Teenage Cat với Chú Vincent Trouble từ ban nhạc Big Troble.
1992: Đi xtuđiô để ghi âm cát xét "demo" với Chú Vincent Trouble và Chú Ced Mattys và ca sĩ khác.
1999: Gặp và hát với Ông Al Stewart ở Bỉ và Hà Lan.
2002: Nekokawa - 猫川 (Dòng Sông Mèo).
2005: Bài hát bằng tiếng Việt đầu tiên Chú Mèo Ngủ Quên với ca sĩ Việt Nam tên Chị Trịnh Thanh Duyên, và buổi hòa nhạc cho hiệp hội Hoa Sen. Hai buổi hòa nhạc ở Nhật Bản.
2006: Bài hát "As a start: cà phê and pizza", và anbom mini tên BEPPU NIGHTS trên Internet.
2007: Bài hát mới bằng tiếng Việt, "Áo dài Màu Hồng" / "Xúp Sô-Cô-La" trên Internet. Ca sĩ là Gilles Snowcat.

Ý nghĩa của tên "Awaken"
Awaken nghĩa:
Trường Hợp Bong Bóng bằng tiếng Việt
泡件 (awaken) hoặc アワケン bằng tiếng Nhật
泡件 (pàojiàn) bằng tiếng Trung Quốc

Buổi hoà nhạc
Awaken đã chơi nhạc trên một ít buổi hoà nhạc ở Bỉ, Hà Lan và Nhật Bản. Khi ca sĩ Trịnh Thanh Duyên với Awaken, nó chơi bài hát Việt Nam (được viết bởi Trịnh Công Sơn hoặc Trần Tiến).

Thành viên

Thành viên hiện tại
Trịnh Thanh Duyên: Ca sĩ
Irène Csordas: Ca sĩ
Hakim Rahmouni: Đàn ghita
Nicolas Leroy: Bass
Trustno1: keyboards
Sébastien Bournier: Ca sĩ + drums
Jean-Paul Hupé: synthesizer programming
PatLap: Ca sĩ + Đàn ghita
Paul G.: Đàn ghita + Ca sĩ + Máy tính
日向逸夫先生: Máy tính
トゥイちゃん: Ca sĩ
Gilles Snowcat: Keyboards + Đán ống + Đàn ghita + Bass (đàn ghita thấp) + Bộ gõ + Drumprogramming + Ca sĩ + Máy tính + Sáo ngang

Thành viên cũ
Ced Mattys: Ca sĩ + Bass (đàn ghita thấp)
Fabien Remblier: Ca sĩ + Bass (đàn ghita thấp)
Zoé de York, Cedric Hamelrijck, Mike Wolf và Yves Larivierre: Đàn ghita
Karo VR: Đàn ghita và Ca sĩ
猪瀬悠理さん: Bộ gõ và Ca sĩ
小西順子さん, P'tit Bout, Julie Absil, Lionel Meessen, Amy Kay, Jenny Quinn, Gautier Elocman, Joëlle Yana, Ambre và Bridge: Ca sĩ
Gina Mainardi, 猪瀬悠理さん, みゆさん, 五味田敬子さん, 福地麗さん, 森紀和子さん, Sophie de York, Evelyne, Anna-Maria và Orely: Ca sĩ harmony
Floris VDV, Laetitia VDV và Carla: Ca sĩ nói chuyện
Socre: Ca sĩ hip-hop
Greg Revel: Máy tính
Hervé Gilles: keyboards
Aurélia Thirion: keyboards và Ca sĩ
Vincent Trouble: Đàn ăccoc và keyboards và drumprogramming
Philippe Tasquin: Đàn viôlông
Elke P: drums
Pol X: Đàn ghita, drums và drumprogramming

Discography

web-EP
Beppu Nights (『別府NIGHTS』) (EP) (2006)
This Mouth (nhạc cho Em Mèo) (EP của Gilles Snowcat -solo-) (2008)
Moko-Moko Collection (『モコモコ・コレクション』) (2012, LP của Gilles Snowcat -solo-)

CD
Tales Of Acid Ice Cream (1996)
Party In Lyceum's Toilets (2001)

Một số bài hát trên Internet (Đĩa đơn)
One Wild War (2002)
『山葵ＫＩＳＳ』 (Wasabi Kiss) (2003)
『五本木の星』 (Gohongi No Hoshi) (2003)
『ＤＲＵＮＫＥＮ熊』 (Drunken Kuma) (2004)
When Alena Entered The Quiet Room (2004)
Chú Mèo Ngủ Quên  (2005)
As A Start: Cà Phê & Pizza (2006)
Áo dài Màu Hồng / Xúp Sô-Cô-La (2007)
I Know Time Is Passing By... / 別府NIGHTS-disco take- (2008)
Riding The Yellow Line Gives Vibrations  (2008)
The Blue Hanger (pink disco yellow mix) / Don't Worry Em Mèo (on the pops) / Riding The Yellow Line Gives Vibrations (still shaking mix) (2009)
My Last Evening In 大分 / Chase Around 大分駅 (2009)
How Many L Were In Your Name? / My Last Evening In 大分 (Awaken version) / How Many L Were In Your Name? (hi-NRG mix) (2010)
 柳ヶ浦 (satin caress of the 猫 mix) / Chase Around 大分駅 (warm hypno 猫 mix) (2010)

Cát xét
Numb (1993)
Phase 2: Scrappy (1993)
Zéro Sur Dix, Encore Raté ! (Gilles Snowcat solo 1994)
Awaken 3: Blurp ! (1995)

Một số bài hát hiếm
Polygonal Mirror (2/1988)
Sandrine (Bản piano) (7/1988)
Interlude 6 (6/1988)
Memories Of A Teenage Cat (Bản studio) (3/1989)
Misty Conclusion (được ghi âm ở Beppu, Nhật Bản) (5/2007)

Liên kết ngoài
AWAKEN official site (Tiếng Anh, Việt, Nhật)
AWAKEN Vietnamese blog  (Tiếng Việt, Anh, Nhật)
Truyền thuyết Về Chú Mèo Ngủ Quên
Bài hát "Rửa mặt như mèo" .

Reviews (tiếng Anh, Pháp)
Coast To Coast
 Universal Wheels
Gibraltar Encyclopedia

Notes et références

Ban nhạc Bỉ
Ban nhạc rock


title: Eucera kullenbergi

text:
Eucera kullenbergi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1978


title: Phù Cát

text:
Phù Cát là một huyện ven biển thuộc tỉnh Bình Định, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Phù Cát nằm ở phía đông của tỉnh Bình Định, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây giáp huyện Tây Sơn và huyện Vĩnh Thạnh
Phía nam giáp thị xã An Nhơn và huyện Tuy Phước
Phía bắc giáp huyện Phù Mỹ và huyện Hoài Ân.

Theo thống kê năm 2019, huyện có diện tích 679 km², dân số là 183.440 người, mật độ dân số đạt 270 người/km².

Các dân tộc trên địa bàn huyện chủ yếu là người Kinh, một số ít là người Ba Na.

Hành chính
Huyện Phù Cát có 18 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 2 thị trấn: Ngô Mây (huyện lỵ), Cát Tiến và 16 xã: Cát Chánh, Cát Hải, Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Hưng, Cát Khánh, Cát Lâm, Cát Minh, Cát Nhơn, Cát Sơn, Cát Tài, Cát Tân, Cát Thắng, Cát Thành, Cát Trinh, Cát Tường.

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Phù Cát có 11 xã: Cát Chánh, Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Khánh, Cát Minh, Cát Nhơn, Cát Sơn, Cát Tài, Cát Thắng, Cát Trinh, Cát Tường.

Ngày 24 tháng 3 năm 1979, chia xã Cát Trinh thành 2 xã Cát Trinh và Cát Tân.

Ngày 29 tháng 10 năm 1983, chia xã Cát Hiệp thành hai xã lấy tên xã Cát Hiệp và xã Cát Lâm; chia xã Cát Thắng thành hai xã lấy tên xã Cát Thắng và xã Cát Hưng; chia xã Cát Chánh thành hai xã lấy tên xã Cát Chánh và xã Cát Tiến; chia xã Cát Khánh thành hai xã lấy tên xã Cát Khánh và xã Cát Thành; tách các thôn Tân Thành, Vĩnh Hội của xã Cát Chánh và các thôn Tân Thắng, Chánh Oai của xã Cát Khánh để thành lập xã Cát Hải.

Ngày 12 tháng 3 năm 1987, thành lập thị trấn Ngô Mây, thị trấn huyện lỵ huyện Phù Cát trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của các xã Cát Trinh và Cát Tân.

Năm 1989, huyện Phù Cát thuộc tỉnh Bình Định vừa tái lập.

Ngày 1 tháng 2 năm 2021, thành lập thị trấn Cát Tiến trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Cát Tiến.

Huyện Phù Cát có 2 thị trấn và 16 xã như hiện nay.

Xã hội

Giáo dục
Các trường THPT gồm:
 THPT Phù Cát 1
 THPT Phù Cát 2
 THPT Phù Cát 3
 THPT Nguyễn Hồng Đạo
 THPT Nguyễn Hữu Quang
 THPT Ngô Mây.
 THPT Ngô Lê Tân

Giao thông
Có quốc lộ 1A và đường cao tốc Hoài Nhơn – Quy Nhơn đi qua. Phù Cát có sân bay Phù Cát, cách thành phố Quy Nhơn 35 km về phía Bắc.

Tham khảo

Huyện duyên hải Việt Nam


title: Paraloboderus glaber

text:
Paraloboderus glaber là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

G


title: Octhispa belti

text:
Octhispa belti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Anania crocealis

text:
Anania crocealis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 22–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Pulicaria dysenterica, Inula conyzae và Inula salicina.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=26386
 Lepidoptera of Belgium
 Ebulea crocealis at UKmoths

Anania
Động vật được mô tả năm 1796


title: Montigny, Meurthe-et-Moselle

text:
Montigny  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Backgammon

text:
Backgammon là một trong những trò chơi cờ lâu đời nhất được biết đến. Lịch sử của nó có thể được truy tìm từ cách đây gần 5.000 năm ở những khám phá khảo cổ tại vùng Lưỡng Hà. Đây là một trò chơi hai người chơi, trong đó mỗi người chơi có mười lăm quân cờ di chuyển giữa hai mươi bốn hình tam giác (point) bằng việc đổ hai con xúc xắc. Mục tiêu của trò chơi là trở thành người đầu tiên bear off, tức là di chuyển tất cả mười lăm cờ ra khỏi bàn. Backgammon là một thành viên của gia đình trò chơi bàn, một trong những lớp trò chơi trên bàn lâu đời nhất.

Backgammon liên quan đến sự kết hợp giữa chiến lược và may mắn (từ việc tung xúc xắc). Trong khi xúc xắc có thể quyết định kết quả của một ván chơi, người chơi giỏi hơn sẽ đạt thành tích tốt hơn trong hàng loạt ván chơi, hơi giống như poker. Với mỗi lần tung xúc xắc, người chơi phải chọn trong nhiều tùy chọn để di chuyển quân cờ của mình và dự đoán các động tác phản công có thể có của đối thủ. Việc sử dụng tùy chọn khối lập phương nhân đôi cho phép người chơi nâng cao đặt cược điểm hoặc tiền trong trò chơi.

Giống như cờ vua, backgammon đã được các nhà khoa học máy tính nghiên cứu rất nhiệt tình. Nhờ nghiên cứu này, phần mềm backgammon đã được phát triển có khả năng đánh bại những người chơi đẳng cấp thế giới (xem ví dụ TD-Gammon).

Luật chơi

Backgammon không được một tổ chức nào quản lý nhưng "luật chơi" được các giải đấu quốc tế thống nhất với nhau.

Quân dùng để chơi backgammon có thể được gọi là checkers, draughts, stones, men, counters, pawns, discs, pips, chips, hoặc nips.

Mục tiêu là để người chơi rút hết (bear off) tất cả các quân của họ khỏi bảng trước khi đối thủ của họ có thể làm điều tương tự. Vì thời gian chơi cho mỗi ván là khá ngắn, nên nó thường được chơi trong các trận đấu mà chiến thắng được trao cho người chơi đầu tiên đạt được một số điểm nhất định.

Xếp quân trên bàn lúc đầu ván
Mỗi bên của bảng có một dãy gồm 12 hình tam giác dài, được gọi là điểm (point). Các điểm tạo thành một rãnh liên tục theo hình móng ngựa và được đánh số từ 1 đến 24. Trong cách xếp quân được sử dụng phổ biến nhất, mỗi người chơi bắt đầu với mười lăm quân, hai được đặt trên điểm 24, ba trên điểm 8 và năm cho mỗi điểm số 13 và 6 của họ. Hai người chơi di chuyển chip của họ theo các hướng ngược nhau, từ 24 điểm đến 1 điểm.

Điểm 1 đến 6 được gọi là sân nhà hoặc sân trong và điểm 7 đến 12 được gọi là sân ngoài. Điểm 7 được gọi là điểm thanh và điểm 13 là điểm giữa.

Di chuyển quân

Để bắt đầu trò chơi, mỗi người chơi đổ xúc xắc một lần và người chơi có số điểm cao hơn sẽ di chuyển trước bằng cách sử dụng các con số được hiển thị trên cả hai con xúc xắc. Nếu người chơi đổ ra hai số trùng nhau, người chơi buộc phải đổ tiếp thêm 1 lần. Cả hai con xúc xắc phải rơi xuống ở vị trí hoàn toàn bằng phẳng ở phía bên phải của bảng trò chơi. Người chơi sau đó lần lượt thay phiên nhau, đổ hai con xúc xắc trong mỗi lượt.

Sau khi gieo xúc xắc, người chơi phải, nếu có thể, di chuyển cờ của họ theo số lượng hiển thị trên mỗi con xúc xắc. Ví dụ: nếu người chơi đổ ra 6 và 3 (ký hiệu là "6-3"), người chơi phải di chuyển một quân sáu điểm về phía trước và một quân khác hoặc cùng quân trước đó ba điểm về phía trước. Cùng một quân có thể được di chuyển hai lần, miễn là hai lần di chuyển có thể được thực hiện riêng rẽ và hợp pháp: sáu rồi ba, hoặc ba rồi sáu. Nếu một người chơi đổ ra hai số giống nhau, được gọi là nhân đôi, người chơi đó phải chơi mỗi số hai lần. Ví dụ, một lần đổ ra 5-5 cho phép người chơi thực hiện bốn lần di chuyển, mỗi lần di chuyển tiến 5. Trên bất kỳ lần đổ nào, người chơi buộc phải di chuyển theo các con số trên cả hai con xúc xắc nếu hoàn toàn có thể làm như vậy. Nếu một hoặc cả hai số không cho phép di chuyển hợp pháp, người chơi sẽ bị mất phần của lần đổ đó và lượt của người đó kết thúc. Nếu di chuyển có thể được thực hiện theo một trong hai xúc xắc, nhưng không thể đi cả hai, xúc xắc điểm cao hơn phải được sử dụng. Nếu một con xúc xắc có số điểm không thể di chuyển được, nhưng việc di chuyển như vậy có thể được thực hiện bằng cách di chuyển theo điểm của một con xúc xắc khác, việc di chuyển đó là bắt buộc.

Trong quá trình di chuyển, người chơi có thể hạ quân ở bất kỳ điểm nào không có quân hoặc bị chiếm giữ bởi một hoặc nhiều quân của chính người chơi đó. Quân cũng có thể hạ cánh trên một điểm bị chiếm bởi chỉ một quân đối phương ("blot"). Trong trường hợp này, quân đó bị "ăn" và được đặt ở giữa bảng trên thanh chia hai bên của bề mặt chơi. Một quân không bao giờ được vào một điểm bị hai hoặc nhiều quân đối phương chiếm giữ; do đó, không có điểm nào bị chiếm do cả hai người chơi cùng một lúc. Không có giới hạn đối với số lượng quân có thể chiếm một điểm tại bất kỳ thời điểm nào.

Quân được đặt trên thanh phải quay lại trò chơi thông qua sân nhà của đối thủ trước khi có thể thực hiện bất kỳ động thái nào khác. Đổ xúc xắc ra 1 cho phép người kiểm tra nhập vào điểm 24 (điểm 1 của đối thủ), đổ ra 2 đưa quân ra điểm 23 (điểm 2 của đối thủ), và cứ thế, đến điểm 6 cho phép xuất quân vào điểm 19 (điểm 6 của đối thủ). Quân mới không được vào một điểm bị hai hoặc nhiều quân đối phương chiếm giữ. Quân mới có thể được đặt vào các điểm trống hoặc trên các điểm bị 1 quân đối phương chiếm lĩnh; trong trường hợp sau, quân đối phương bị ăn và bị đặt trở lại trên thanh chờ. Có thể đặt nhiều quân chờ xuất ở trên thanh cùng một lúc. Người chơi không được di chuyển bất kỳ quân nào khác cho đến khi tất cả quân chờ trên thanh thuộc về người chơi đó đã xuất hiện trở lại trên bàn. Nếu người chơi có quân chờ trên thanh, nhưng đổ xúc xắc ra các điểm không cho phép bất kỳ quân chờ xuất nào có thể đi được, người chơi sẽ không được phép di chuyển. Nếu sân nhà của đối thủ hoàn toàn "đóng" (tức là tất cả sáu điểm đều bị hai hoặc nhiều quân đối phương chiếm giữ), thì dù người chơi đổ xúc xắc ra gì đi nữa cũng sẽ không thể xuất quân được và người chơi đó sẽ phải ngừng đổ xúc xắc cho đến khi ít nhất có một điểm chuyển sang trạng thái mở (bị chiếm bởi một hoặc không bị chiếm) do đối thủ đã di chuyển quân.

Tham khảo

Phát minh của Iran
Trò chơi trên bàn cổ điển


title: Nikolai Mikhailovich Karamzin

text:
Nikolai Mikhailovich Karamzin (tiếng Nga: Николай Михайлович Карамзин, 1 tháng 12 năm 1766 – 22 tháng 5 năm 1826) – là nhà văn, nhà thơ, nhà sử học Nga, thành viên danh dự của Viện Hàn lâm Khoa học Saint Petersburg, tác giả của bộ Lịch sử Nhà nước Nga gồm 12 tập, là một trong những công trình sử học tổng hợp đầu tiên của Nga.

Tiểu sử và sự nghiệp
Nikolai Karamzin sinh ở làng Mikhailovka tỉnh Simbirsk trong một gia đình giàu có. Biết tiếng Đức, tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Ý. Năm lên 14 tuổi được gia đình gửi lên Moskva học ở trường tư thục do giáo sư của Đại học Quốc gia Moskva, Shaden dạy. Năm 1783, theo lời khuyên của bố, Karamzin vào phục vụ tại trung đoàn kỵ binh Petersburg. Từ tháng 5 – 1789 đến tháng 9 – 1790 đi các nước Đức, Thụy Sĩ, Pháp và Anh. Trong chuyến đi này ông đã gặp nhà triết học Immanuel Kant ở Königsberg và có mặt ở Paris trong những ngày Cách mạng Pháp.

Trở về Moskva ông thành lập Tạp chí Moskva (Московский Журнал) và sớm trở thành một tạp chí có tiếng thời đó. Năm 1802 ông thành lập tạp chí Tin châu Âu (Вестник Европы) là tạp chí tư nhân đầu tiên ở Nga. Ông đã mời 12 nhà báo nổi tiếng của châu Âu cộng tác và mời những nhà thơ nhà văn nổi tiếng của Nga, trong số này có Gavrila Romanovich Derzhavin, Aleksandr Sergeyevich Pushkin, Vasily Andreyevich Zhukovsky..

Tháng 10 năm 1803 Nga hoàng Aleksandr I ký lệnh phong Karamzin làm người viết sử với mức lương 2000 rúp mỗi năm. Đây là công việc mà ông làm cho đến cuối đời. Bộ Lịch sử Nhà nước Nga ở thời đó in 3000 bản và bán hết trong vòng 25 ngày. Năm 1812 ông sống ở Moskva. Năm 1816 chuyển về Saint Petersburg và sống 10 năm cuối đời ở gần Nga hoàng. Năm 1818 ông được bầu là thành viên danh dự của Viện Hàn lâm Khoa học Saint Petersburg. Năm 1824 ông trở thành cố vấn quốc gia của Nga hoàng Aleksandr I. Sau khi Nga hoàng Aleksandr I mất (tháng 11 năm 1825) Nikolai Karamzin cũng thường xuyên ốm nặng. Đầu năm 1826 ông được Nga hoàng Nicolai I cho tổ chức chuyến đi nghỉ dưỡng ở Pháp và Ý nhưng sức khỏe của ông không cho phép. Nikolai Karamzin mất ngày 22 tháng 5 năm 1826 ở Saint Petersburg.

Tác phẩm

Thơ
К Милости, 1792
Поэзия, 1792
Меланхолия, 1802

Văn xuôi
Yevgeny và Yulia, 1789
Письма русского путешественника, 1791/92
 Фрол Силин, 1791
 Nàng Liza tội nghiệp, 1792
 Liodor, 1792
 Natalia, con gái một boyar, 1792
Остров Борнгольм, 1793
 Yulia, 1794
Сиерра-Морена, 1794
Чувствительный и холодный (Два характера)), 1801
Рыцарь нашего времени, 1802
Марфа Посадница, или Покорение Новагорода, 1803
История государства Российского, 1818

Thư mục
Карамзин Н.М. Избранные сочинения, тт. 1-2. М., 1964
Карамзин Н.М. Полное собрание стихотворений. М. — Л., 1966
Карамзин Н.М. Избранные статьи и письма. М., 1982
Карамзин Н.М. Письма русского путешественника. Повести. М., 1982
Эйдельман Н.Я. Последний летописец. М., 1983
Лотман Ю.М., Успенский Б.А. "Письма русского путешественника" Карамзина и их место в развитии русской культуры. — В кн.: Карамзин Н.М. Письма русского путешественника. Л., 1987

Một số bài thơ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Юрий Михайлович Лотман. «Поэзия Карамзина»
 Ключевский В.О. Исторические портреты (О Болтине, Карамзине, Соловьеве). М., 1991.
 Карамзин, Николай Михайлович — Биография. Библиография. Высказывания
 М. Я. Сорникова «Жанровая модель новеллы в „Письмах русского путешественника" Н. М. Карамзина»

Mất năm 1826
Sinh năm 1766
Thành viên Viện Hàn lâm Nga
Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Nhà sử học Nga


title: Java Desktop System

text:
Sun Java Desktop System (JDS) hay còn gọi là OpenSolaris Desktop, là một môi trường desktop legacy được phát triển ban đầu bởi Sun Microsystems và sau đó là Oracle Corporation khi Oracle mua lại Sun năm 2010. Java Desktop System có sẵn cho Solaris và cũng có sẵn cho Linux. Phiên bản Linux đã bị dừng sau khi Solaris được phát hành dưới dạng phần mềm tự do nguồn mở vào năm 2005. Java Desktop System nhằm mục đích cung cấp một hệ thống quen thuộc với người dùng máy tính trung bình với một bộ phần mềm năng suất văn phòng đầy đủ như bộ ứng dụng văn phòng, một trình duyệt web, email, lịch, và tin nhắn tức thời.

Như tên gọi Java Desktop System gợi ý, nó thực sự được viết bằng  Java. Nó được built xung quanh một phiên bản tinh chỉnh của GNOME cùng với các dự án phần tự do phí phổ biến khác, được viết chủ yếu bằng C và C++, và được Sun Microsystems viết lại bằng Java. Tên gọi này cũng phản ánh việc quảng cáo sản phẩm của Sun như một lối thoát cho người dùng doanh nghiệp triển khai phần mềm được viết cho nền tảng Java.

Phiên bản
Trước tiên, Sun đã phát hành bản phát hành xem trước của Gnome 1.4 trên một đĩa CD riêng cho Solaris 8.

JDS v2 bao gồm:

Java
GNOME (dùng theme Blueprint)
StarOffice
Mozilla
Evolution
MP3 và CD player
Java Media Player của Java Media Framework
Trình nhắn tin đa dịch vụ Gaim
RealPlayer

JDS Release 2 có sẵn cho Solaris và các bản phân phối dựa trên SuSE.

JDS Release 3 phát hành năm 2005. Nó được được đóng gói trong Solaris 10 — khi cài đặt Solaris, người dùng có thể lựa chọn sử dụng CDE hay JDS. Nó dựa trên GNOME 2.6 và chỉ có sẵn cho nền tảng Solaris 10.

OpenSolaris Desktop

OpenSolaris đã nhận được phiên bản riêng của Java Desktop System. OpenSolaris Desktop được gắn với hệ điều hành OpenSolaris, và không có lịch phát hành riêng.

OpenSolaris Desktop 01 (phát hành ngày 28 tháng 10 năm 2005) dựa trên GNOME 2.10 và OpenSolaris Desktop 02 (phát hành ngày 23 tháng 12 năm 2005) dựa trên GNOME 2.12. Phiên bản cuối cùng được phát hành cùng với việc phát hành OpenSolaris 2009.6, và nó dựa trên Gnome 2.24. Nó cũng bao gồm Firefox 3.1, OpenOffice 3 và Sun VirtualBox. Dòng OpenSolaris Desktop của Java Desktop System trở thành không còn tồn tại khi dự án OpenSolaris kết thúc.

Khả dụng
Với sự kết thúc của dự án OpenSolaris, JDS Release 3 hiện là bản phát hành cuối cùng của dự án trên một hệ điều hành hiện được hỗ trợ Solaris 10. Các hệ điều hành mới hơn dựa trên Solaris đã từ bỏ Java Desktop System. Solaris 11 và các dự án dựa trên codebase OpenSolaris giống như OpenIndiana sử dụng một phiên bản stock của GNOME.

Xem thêm
 GNOME
 Linux
 Microsoft Windows
 Sun Microsystems

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sun Java Desktop System (Sun)
 Cộng đồng Java.net về Java Desktop
 Cộng đồng OpenSolaris về Java Desktop System (OpenSolaris)
 GNOME – Free Software Desktop Project
 OS News review, tháng 12 năm 2003
 eWeek Review, tháng 12 năm 2003

Công nghệ Java
Sun Microsystems
Hệ điều hành
Môi trường màn hình nền
Phần mềm nền tảng Java


title: Lex loci delicti commissi

text:
Lex loci delicti commissi là một thuật ngữ tiếng Latinh để chỉ "luật nơi vi phạm pháp luật" trong xung đột pháp luật. Xung đột pháp luật là một nhánh của tư pháp quốc tế điều chỉnh mọi vụ việc pháp lý có sự tham gia của yếu tố "nước ngoài", trong đó các khác biệt về kết quả sẽ xảy ra phụ thuộc vào việc luật nào được áp dụng.

Thuật ngữ này thường được viết ngắn lại thành "lex loci delicti".

Giải thích
Khi vụ việc pháp lý được đưa ra trước tòa án và mọi đặc trưng và tính chất của nó mang tính chất địa phương, thì tòa án sẽ áp dụng lex fori (luật tòa án), là luật pháp đang có hiệu lực tại khu vực đó để ra phán quyết cho vụ việc. Nhưng nếu ở đây có các yếu tố "nước ngoài", thì tòa án buộc phải xem xét hệ thống xung đột pháp luật để cân nhắc:
Tòa án có hay không có quyền tài phán để tiếp nhận và xem xét vụ việc (xem vấn đề lựa chọn tòa án);
Sau đó tòa án phải nêu ra các đặc trưng của các vấn đề, nghĩa là định vị nền tảng thực tế của vụ việc vào các lớp pháp lý tương ứng của chúng; và
Áp dụng các quy tắc của lựa chọn luật để quyết định lex causae, nghĩa là luật được áp dụng cho mỗi lớp vấn đề của vụ việc một cách tổng thể.

Lex loci delicti commissi là một trong những lựa chọn có thể của các quy tắc luật được áp dụng cho vụ việc, phát sinh ra từ cái được coi là vi phạm pháp luật. Ví dụ, giả sử một người cư trú tại Australia và một người cư trú tại Albania, trao đổi thư từ bằng thư điện tử (e-mail) và thư từ này bị coi là phỉ báng một nhóm người Kurd cư trú tại Thổ Nhĩ Kỳ. Lựa chọn tương ứng có thể của các quy tắc luật là:
Lex loci solutionis (luật nơi thực hiện nghĩa vụ) có thể là phù hợp nhất, nhưng nó có thể là khó xác định do cả ba hệ thống luật pháp (Australia, Albania, Thổ Nhĩ Kỳ) đều có thể được áp dụng một cách bình đẳng, nghĩa là các bên tương ứng đến từ hai nước nhưng tổn hại đã không thể được chấp nhận cho đến khi nội dung của thư từ đó được công bố tại Thổ Nhĩ Kỳ;
Luật thích hợp là luật có mối liên hệ gần gũi nhất với thực chất của viện dẫn về cái gọi là vi phạm pháp luật đã được thực hiện; và
Lex fori có thể có các vấn đề trật tự công cộng nếu một trong các bên là trẻ vị thành niên hay nếu như ở đây có khả năng về các chế tài đa phương tham dự vào vấn đề internet toàn cầu.

Xem thêm
Lex loci celebrationis
Lex domicilii
Lex loci contractus
Lex situs

Ghi chú

Xung đột pháp luật
Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh


title: Sarcaulus vestitus

text:
Sarcaulus vestitus là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Sarcaulus vestitus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Sarcaulus
Thực vật dễ tổn thương


title: Lacunoides vitreus

text:
Lacunoides vitreus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Neomphalidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lacunoides


title: Nghĩa Thái, Nghĩa Hưng

text:
Nghĩa Thái là xã thuộc huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Nghĩa Thái nằm ở phía bắc của huyện Nghĩa Hưng.
Phía đông giáp xã Trực Thuận, huyện Trực Ninh;
Phía nam giáp xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Hưng;
Phía tây giáp xã Nghĩa Châu, huyện Nghĩa Hưng;
Phía bắc giáp các xã Nghĩa Thịnh, Nghĩa Đồng, huyện Nghĩa Hưng và xã Nam Thái, huyện Nam Trực.

Chú thích

Tham khảo
Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Nam Định


title: Oecetis sinuata

text:
Oecetis sinuata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Seguenzia dabfari

text:
Seguenzia dabfari là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Seguenziidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Seguenzia


title: Đình Phú Cang

text:
Đình Phú Cang nằm trên địa phận xã Vạn Phú, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Đình toạ lạc trong một khuôn viên rộng, thoáng, có diện tích 1.700m², và bài trí nội thất theo kiểu thường thấy ở các đình quê.

Quá trình hình thành ngôi đình gắn với thời kỳ đầu người Việt khai khẩn, lập làng vào thế kỷ 17-18. Ngôi đình chính dài 8m, rộng 9m gồm 3 gian, kết cấu theo kiểu tứ trụ với 16 cột gỗ, phân bố 4 hàng, vị trí đều nhau. Đình có bàn thờ thần, bàn thờ bà Thiên Y A Na và bài vị phó tướng Trần Đường - người tập hợp nhân dân theo lời hiệu triệu của vua Hàm Nghi đánh Pháp trên địa phận tỉnh Khánh Hòa. Mặt trước đình, phần trên cửa có chạm khắc nổi hình linh vật và nhiều hoa văn tinh xảo, trên cửa chính gắn tấm đại tự lớn bằng gỗ chạm 3 chữ: "Phú Cang Đình". Đình được tặng nhiều sắc phong, tặng vật quý trong đó có sắc phong Thượng Đẳng Thần ghi nhớ công đức của vị Thành Hoàng; một quả chuông cổ và một chiếc trống lệnh.

Tham khảo

Vạn Ninh
Phú Cang


title: Pomponne

text:
Pomponne là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, quận Torcy, tổng Lagny-sur-Marne. Tọa độ địa lý của xã là 48° 53' vĩ độ bắc, 02° 41' kinh độ đông. Pomponne có điểm thấp nhất là 37 mét và điểm cao nhất là 120 mét. Xã có diện tích 7,17 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3256 người; mật độ dân số là 454 người/km².

Nhân vật nổi tiếng
 Simon Arnaud, marquis de Pomponne, bộ trưởng Bộ Ngoại giao của vua Louis XIV của Pháp.

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Saint-Pierre-Saint-Paul.
 Lâu đài Pomponne (Château de Pomponne).

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Pomponnais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Pomponne
Map of Pomponne on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Flectonotus fitzgeraldi

text:
Flectonotus fitzgeraldi (tên tiếng Anh: Mount Tucutche tree frog) là một loài ếch trong họ Hemiphractidae.
Nó được tìm thấy ở Trinidad và Tobago và Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nó được đặt tên theo Lesley Desmond Foster Vesey-Fitzgerald who worked on Trinidad and Tobago in the early 1930s.

Nguồn
 La Marca, E., Manzanilla, J. & Hardy, J. 2004. Flectonotus fitzgeraldi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Flectonotus
Động vật lưỡng cư Venezuela


title: Đặng Vũ Minh

text:
Giáo sư Đặng Vũ Minh (sinh 11 tháng 9 năm 1946) là một Nhà Hóa học Việt Nam, Tiến sĩ Khoa học, Viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Ông nguyên là Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Việt Nam.

Tiểu sử
 Sinh năm 1946 tại Nam Định.
 Ông quê ở làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, là con trai Giáo sư, Bác sĩ Đặng Vũ Hỷ và Bà Phạm Thị Thức (1915 - 2007); cháu ngoại của Cụ Phạm Quỳnh nguyên Thượng thư Bộ Học và Bộ Lại trong Triều Nhà Vua Bảo Đại.
 Ông tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Mat-xcơ-va (Liên Xô) năm 1968 và về nước làm Nghiên cứu viên tại Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước.
 Ông bảo vệ Luận án Tiến sĩ năm 1978 và Luận án Tiến sĩ Khoa học năm 1984 tại Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.
 Từ năm 1988 đến 1992, ông làm Phó Viện trưởng Viện Vật lý.
 Từ năm 1992 đến 2002, ông làm Viện trưởng Viện Hoá học (1992-2002).
 Từ năm 1994 đến 2004, ông làm Giám đốc Trung tâm Khoa học tự nhiên và Công nghệ Quốc gia.
 Từ năm 2004 đến 2007, ông là Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
 Năm 1996, tại Đại hội VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương và được tái bầu tại Đại hội IX và X vào năm 2001 và 2006.
 Năm 2007, ông được bầu là Đại biểu Quốc hội khóa XII và được Quốc hội bầu làm Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Việt Nam.
 Năm 1991, ông được phong chức danh Giáo sư. Năm 1999, ông được bầu làm Viện sĩ nước ngoài Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Viện Hàn lâm Khoa học Tự nhiên Nga(RAN và RAEN).
 Ông còn là Viện trưởng đầu tiên của Viện Công nghệ Vũ trụ, Chủ tịch Hội Phân tích Hoá - Lý - Sinh Việt Nam và Tổng Biên tập Tạp chí Phân tích Hoá - Lý - Sinh.
 Tháng 5 năm 2010, ông được bầu vào vị trí Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA).

Công trình Khoa học
 "Sản phẩm phân hạch của các nguyên tố siêu u-ran trong vũ trụ" do Nhà xuất bản Nauka xuất bản bằng tiếng Nga tại Mat-xcơ-va năm 1984.

Gia đình
Ông là con trai của Cố Giáo sư, Bác sĩ Đặng Vũ Hỷ với bà Phạm Thị Thức con gái của Thượng thư Phạm Quỳnh.

Danh hiệu
 Ông đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất; Huy chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì; Giải thưởng Nhà nước về khoa học và Công nghệ năm 2005 (cùng với 4 đồng tác giả).

Chú dẫn nguồn

Tham khảo

Liên kết ngoài
Một số nhà khoa học tiêu biểu của Viện khoa học và Công nghệ Việt Nam

Người làng Hành Thiện, Nam Định
Giáo sư Việt Nam
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Viện Hàn lâm Khoa học Nga
Nhà hóa học Việt Nam
Giải thưởng Nhà nước
Huân chương Lao động
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Huân chương Kháng chiến
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII


title: Cariniana integrifolia

text:
Cariniana integrifolia là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

 Pires O'Brien, J. 1998. Cariniana integrifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Cariniana
Thực vật Brasil
Thực vật dễ tổn thương


title: Neopseustis archiphenax

text:
Neopseustis archiphenax là một loài bướm đêm thuộc họ Neopseustidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1928. Nó được tìm thấy ở upper Myanmar và the tỉnh Szechuan in Trung Quốc.

Sải cánh dài 26–27 mm.

Chú thích

Tham khảo

Neopseustis


title: Pleurodema kriegi

text:
Pleurodema kriegi là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Argentina.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đồng cỏ ôn đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Lavilla, E. & di Tada, I. 2004. Pleurodema kriegi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Pleurodema
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật đặc hữu Argentina


title: Cầu Adam

text:
Cầu Rama ( ), cũng được biết đến với tên cầu Rama hoặc Rama Setu (tiếng Tamil: இராமர் பாலம் Rāmar pālam, tiếng Phạn: रामसेतु, rāmasetu), là một chuỗi các bãi cát ngầm đá vôi, giữa đảo Pamban, cũng được biết đến với tên đảo Rameswaram, ngoài khơi bờ biển phía đông nam Tamil Nadu, Ấn Độ, và đảo Mannar, ngoài khơi bờ biển phía tây bắc của Sri Lanka. Bằng chứng địa chất cho thấy rằng cây cầu này trước đây là một dải đất kết nối giữa Ấn Độ và Sri Lanka.

Cầu Rama dài 18 dặm (30 km) và có thể chia vịnh Mannar (phía tây nam) khỏi eo biển Palk (phía đông bắc). Một số bãi cát khô và biển trong khu vực rất nông cạn, chỉ sâu từ 1 m đến 10 m (3 foot đến 30 foot), gây cản trở giao thông hàng hải. Người ta cho rằng con người từng có thể đi bộ qua dải đất này cho đến thế kỷ 15 khi một cơn bão làm cho eo biển sâu thêm. Các ghi chép trong đền thờ nói rằng cầu Rama hoàn toàn nổi so với mực nước biển cho đến khi nó bị phá vỡ trong một cơn bão vào năm 1480.

Tham khảo

Ramayana
Địa mạo Tamil Nadu
Bờ biển Coromandel
Vịnh Mannar
Biên giới Ấn Độ-Sri Lanka
Giao thông Rameswaram
Doi cát nối đảo
Bãi cạn châu Á
Eo biển Palk
Địa mạo huyện Mannar
Địa danh trong Ramayana
Địa điểm trong thần thoại Ấn Độ


title: Họ Nhĩ cán

text:
Họ Nhĩ cán hay họ Rong ly (danh pháp khoa học: Lentibulariaceae) là một họ thực vật có hoa ăn côn trùng trong các môi trường sống ẩm ướt, chứa 3 chi với khoảng 320-350 loài là Genlisea (~30 loài), Pinguicula (~80 loài) và Utricularia (~240 loài), phân bố rộng khắp thế giới.

Hai chi Polypompholyx (2 loài) và Biovularia trước đây được coi là chi thứ tư và năm của họ này. Biovularia đã bị nhập vào chi Utricularia, còn Polypompholyx được coi là phân chi của Utricularia. Vị trí của họ này trước đây là thuộc bộ Scrophulariales, nhưng đã được hợp nhất vào bộ Lamiales trong hệ thống phân loại của Angiosperm Phylogeny Group. Các từ đồng nghĩa của Utricularia bao gồm: Akentra, Aranella, Askofake, Avesicaria, Biovularia, Bucranion, Calpidisca, Cosmiza, Diurospermum, Enetophyton, Enskide, Hamulia, Lecticula, Lentibularia, Lepiactis, Megozipa, Meionula, Meloneura, Nelipus, Orchyllium, Pelidnia, Personula, Plectoma, Pleiochasia, Plesisa, Polypompholyx, Saccolaria, Sacculina, Setiscapella, Stomoisia, Tetralobus, Trilobulina, Trixapias, Vesiculina và Xananthes.

Tham khảo

  (tóm tắt tại đây).
  (tóm tắt tại đây).

Liên kết ngoài

Carnivorous Plant database
Lentibulariaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com

Nhĩ cán, họ