title: Lê Kính Tông

text:
Lê Kính Tông (chữ Hán: 黎敬宗 1588 – 23 tháng 6 năm 1619) có tên là Lê Duy Tân (黎維新), là vị Hoàng đế thứ 5 của nhà Lê Trung hưng và thứ 16 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam, người huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ông làm vua từ năm 1599 đến năm 1619.

Lên ngôi
Vua Lê Kính Tông húy là Lê Duy Tân, là con thứ của Lê Thế Tông, mẹ là Ý Đức Hoàng thái hậu Nguyễn thị, người xã Duy Tinh, huyện Thần Lộc (nay là xã Thuần Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa).

Năm 1599, Tả tướng Trịnh Tùng ép vua Lê Thế Tông phải phong cho mình làm Đô Nguyên súy Tổng quốc chính thượng phụ Bình An vương, là chức quan cao nhất trong triều, chỉ đứng sau vua. Ông lại cho xây phủ chúa ở ngay bên cạnh triều đình vua Lê, và từ đó phủ chúa trở thành nơi bàn định công việc của đất nước. Triều đình chỉ còn là hư danh, vua Lê chỉ có 5000 lính túc vệ, thuế 1000 xã để chi dụng, còn những việc đặt quan, thu thuế, bắt lính, trị dân, đều thuộc về quyền họ Trịnh cả; chỉ có khi nào thiết triều hay là tiếp sứ thì mới cần đến vua mà thôi. Đó là bắt đầu sự nghiệp 200 năm của các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài.

Ngày 12 tháng 10 năm đó, vua Thế Tông qua đời, Bình An vương Trịnh Tùng bàn với các quan rằng Thái tử Lê Duy Từ không được thông minh mẫn tiệp, bèn lập Duy Tân lên làm vua, tức là Lê Kính Tông. Đó là ngày 15 tháng 10 năm 1599.

Trị vì
Ngay trước khi Kính Tông lên ngôi, chính quyền nhà vua giờ đã trở thành bù nhìn, mọi quyền hành thực sự nằm trong tay chúa Trịnh. Ông nội của Kính Tông là Lê Anh Tông (Duy Bang) đã bị Trịnh Tùng sát hại khi muốn chống lại Trịnh Tùng. Từ năm 1600, tình hình chính trị trong nước lại chuyển biến theo một cục diện mới. Ở miền Bắc, Trịnh Tùng đã cơ bản dẹp được nhà Mạc, chỉ còn một số dư đảng ở miền Trung du và miền núi Việt Bắc vẫn phải nhiều lần đi dẹp.

Lúc đó Trấn thủ Thuận Hóa Nguyễn Hoàng ở Thăng Long hơn 8 năm, bị Trịnh Tùng ghen ghét không cho về trấn. Mùa hạ năm 1600, Nguyễn Hoàng kích động bọn Phan Ngạn, Bùi Văn Khuê, Ngô Đình Nga nổi lên chống lại nhà Lê, theo về họ Mạc. Nguyễn Hoàng xin được cầm quân đánh dẹp rồi bí mật đốt hết doanh trại, trốn về Thuận Hóa. Lòng người trong kinh kì dao động, vua Kính Tông phải theo Trịnh Tùng chạy về Thanh Hoa. Họ Mạc nhân đó lại nổi lên, giành lấy thành Thăng Long. Tháng 8 âm lịch, Trịnh Tùng đưa quân phản công, chiếm lại Đông Kinh, bắt giết quốc mẫu họ Mạc, đuổi vua Mạc Kính Cung về Cao Bằng. Những năm tiếp theo, Trịnh Tùng nhiều lần đưa quân đánh lên Cao Bằng và Thái Nguyên, đánh bại quân Mạc nhiều trận nhưng vẫn chưa thể tiêu diệt tận gốc.

Mưu sát Trịnh Tùng và bị bức tử
Mùa hạ năm 1619, Lê Kính Tông vì thấy Trịnh Tùng chuyên quyền quá lắm, nên không chịu được. Biết con thứ của Trịnh Tùng là Trịnh Xuân tranh ngôi với Trịnh Tráng, nên nhà vua bàn mưu với Xuân giết Chúa, rồi quyền bính sau này sẽ trao cho Xuân. Xuân nghe tin chúa sẽ ra bến Đông Hà xem đua thuyền, bèn sai thuộc hạ là Văn Đốc đặt địa lôi và phục súng ở cạnh ngã ba đường. Quả nhiên Chúa có đến lầu ở bờ sông. Khi về, thường Chúa cưỡi voi. Hôm ấy, Chúa thấy trong lòng không yên, cho voi ngựa và nghi vệ đi trước, còn tự mình ngồi kiệu đi sau. Đến chỗ ngã ba, có tiếng súng nổ, bắn gãy cây lọng tía. Vội sai truy bắt, thì bắt được Văn Đốc cùng đồ đảng, đem về phủ tra hỏi, y khai ra nhà vua cùng Vạn quận công (Xuân). Chúa sai Trấn quận công Trịnh Lâm và Nhạc quận công Bùi Sĩ Lâm vào điện xét hỏi Tả Hữu, thì biết hết sự trạng.

Ngày 23 tháng 6, Trịnh Tùng ngự ra phủ đường, tập hợp bách quan; thân bưng mâm vàng trầu cau bước ra, khóc mà nói rằng:
Thời kỳ họ Mạc, nhà vua đã không còn thiên hạ. Cha tôi thân khởi nghĩa binh, đón Tiên đế từ trong hang núi trở về, sáng lập triều đình. Tôi tôn phò ba triều, thân trải trăm trận đánh, thu phục giang sơn, tổn phí bao tâm lực, tuổi đã bảy mươi. Nay nhà vua nghe đứa con phản nghịch, nhẫn tâm làm việc này.
Các thần liêu văn võ ai cũng phẫn uất. Nguyễn Danh Thế, Lê Bật Tứ, Nguyễn Duy Thì đều kiên quyết nói: "Con bất hiếu thì phải giết, vua vô đạo thì phải phế" và xin cho Xuân được tự tử. Lại theo việc trước đây Y, Hoắc đã làm. Chúa đáp:
Đây là việc lớn, các ông chớ nên khinh suất.
Nguyễn Danh Thế xin bắt Trịnh Xuân, bãi hết quan tước, binh quyền, giam vào nội phủ. Chúa nghe theo và còn giết bọn Văn Đốc. Nhà vua nói với Đoan Từ Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trinh (con gái của Chúa):
Trẫm còn mặt mũi nào trông thấy Vương phụ nữa?
Rồi tự thắt cổ chết, khi đó mới có 31 tuổi. Chúa nghe tin rất sửng sốt, thương xót. Sớm hôm sau gọi các bề tôi vào nói:
Tai biến của trời không phải vô cớ mà sinh ra, không ngờ nay lại thấy việc này. Nên làm sao bây giờ?
Các quan hô rằng:
Thánh thượng chí đức. Nhà vua làm điều vô đạo, tự dứt với mệnh trời, thì lễ tang tế nên tước giảm bớt đi.
Chúa bảo:
Lòng ta không nỡ.
Và sai vẫn dùng lễ đối với Thiên tử. Triều đình bàn không nên đưa vào thờ ở Thái miếu mà lập một điện riêng để thờ cúng, dâng thụy là "Giản Huy Đế" táng ở lăng Bố Vệ. Mãi đến năm 1631, triều đình mới dâng tôn hiệu là Kính Tông Huệ Hoàng đế.

Sau khi Giản Huy Đế mất, trong tôn tộc còn có cháu đích của Anh Tông, con Bản quốc công Lê Bách là Cường quận công Lê Duy Trụ lấy con gái của Thế tử Tráng, cũng có ý muốn lên ngôi. Hoàng hậu khóc với Chúa rằng:
Tiên quân có tội, chứ đứa con có tội gì? Sao lại bỏ con của con mà đi tìm người khác. Nếu phụ vương lập nó, thì đến muôn đời sau kẻ làm vua vẫn là con cháu của phụ vương vậy.

Chúa mới quyết định, sai đại thần và bách quan rước Hoàng trưởng tử Lê Duy Kì tới điện Cần Chánh lên ngôi, tức là Lê Thần Tông.

Gia quyến

 Phụ thân: Lê Thế Tông
 Mẫu thân: Ý Đức Hoàng thái hậu Nguyễn Thị

Hậu Phi

Hậu Duệ

Nhận định
Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư, bản kỉ tục biên 20 nhận xét:
Vua nối thể thống, giữ nghiệp đã thành, nhờ sức nhà Chúa, bình định bọn phản nghịch, thân đưa đến cảnh thái bình. Nhưng lầm nghe mưu gian ngầm bội bạc người sư phó không được, phải chết ở chốn lưu đày. Nhưng nối giữ nghiệp, lòng tôn trọng tin theo không thể chê trách, Chúa là nhạc phụ, nắm chính quyền, tình nghĩa khuông phò lại càng dốc hết, có quyền biến mà không bỏ mất đạo thường. Càng thấy rõ cái đức tuyệt vời của nhà Chúa.

Niên hiệu
Trong thời gian ở ngôi, Lê Kính Tông đã đặt hai niên hiệu:
 Thận Đức (1600)
 Hoằng Định (1601 - 1619)

Xem thêm
Nhà Hậu Lê
Trịnh Tùng

Chú thích

Tham khảo
 Đại Việt Sử ký Toàn thư.
 Khâm định Việt sử Thông giám cương mục.

Kính Tông
Vua Việt Nam bị giết
Sinh năm 1588
Mất năm 1619
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê
An Nam đô thống sứ


title: Rougé

text:
Rougé là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 39-109 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 2262 người.
Thị trấn này gần Rennes.
Sông Chère tạo thành một phần ranh giới phía nam thị trấn.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Ocenebra inornata

text:
Ocenebra inornata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Tryon, G.W., Jr. (1880) Muricinae, Purpurinae. Manual of Conchology, Structural and Systematic, with Illustrations of the Species. Vol. 2. Tryon, Philadelphia, 289 pp., 70 pls. page(s): 256
 Houart R. & Sirenko B.I. (2003) Review of the Recent species of Ocenebra Gray, 1847 and Ocinebrellus Jousseaume, 1880 in the Northwestern Pacific. Ruthenica 13(1): 53-74.
 Streftaris, N.; Zenetos, A.; Papathanassiou, E. (2005). Globalisation in marine ecosystems: the story of non-indigenous marine species across European seas. Oceanogr. Mar. Biol. Ann. Rev. 43: 419-453
 Houart R. (2011) Ocenebra, Pteropurpura, and Ocinebrellus (Gastropoda: Muricidae: Ocenebrinae) in the northwestern Pacific. American Conchologist 39(4): 12-22.
 Global Invasive Species Database info
 Puget Sound sealife info
 USGS info

I
Động vật được mô tả năm 1851


title: Cầu Vizcaya

text:
Cầu Vizcaya (tiếng Basque: Bizkaiko Zubia, tiếng Tây Ban Nha: Puente de Vizcaya), là một cầu chuyển tải bắc qua cửa sông Nervion, nối giao thông giữa các thành phố Portugalete và Las Arenas (một phần của thành phố Getxo) thuộc Bizkaia, xứ Basque, Tây Ban Nha.

Người dân trong vùng và cả trên trang chính thức thường gọi cầu này là Puente Colgante (nghĩa đen là "cây cầu treo", được sử dụng cho cây cầu treo trong tiếng Tây Ban Nha), mặc dù kết cấu của nó hoàn toàn khác biệt với cầu treo.

Lịch sử
Cầu Vizcaya là cầu chuyển tải lâu đời nhất thế giới. Cầu được xây dựng năm 1893, do kỹ sư kiêm kiến trúc sư Alberto Palacio  - một đồ đệ của Gustave Eiffel - thiết kế. Đây là giải pháp tốt nhất cho vấn đề nối giao thông giữa 2 thành phố ở 2 bờ sông khác nhau, mà không làm gián đoạn giao thông đường thủy của cảng Bilbao và không cần phải xây dựng các cơ cấu đường dốc dài.

Việc vận hành cầu chỉ bị gián đoạn 4 năm, trong thời kỳ có cuộc Nội chiến Tây Ban Nha, khi phần trên của cầu bị phá bằng chất nổ dynamit. Từ nhà của mình ở thành phố Portugalete, Alberto Palacio có thể nhìn thấy công trình tuyệt tác của mình bị phá hủy một phần, ngay trước khi ông ta từ trần.

Ngày 13 tháng 7 năm 2006 cầu Vizcaya đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới trong khóa họp thứ 30.

Việc vận hành

Cầu Vizcaya, hiện vẫn còn sử dụng, dài 164 m có giỏ treo bên dưới (gondola) có thể chở được 6 xe hơi và nhiều chục hành khách trong 1 phút 30 giây.

Giỏ treo này vận hành mỗi 8 phút, suốt ngày đêm quanh năm, với khoảng cách thời gian từng chuyến khác nhau, tùy thuộc giờ giấc trong ngày (ban đêm thường ít chuyến hơn). Cước phí qua cầu được tính trong thẻ tín dụng giao thông (Creditrans) của hệ thống giao thông thành phố Bilbao.

Hiện nay mới lắp đặt thêm 2 thang máy ở mỗi cột đầu cầu (cao 50 m) để cho các người đi bộ qua nền cầu bên trên và từ đây họ có thể xem hải cảng và Vịnh Abra.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://www.puente-colgante.com
 http://www.guiabizkaia.com/gbilbao/portu/Index.html
 UNESCO World Heritage Official Site with the Vizcaya Bridge profile

Di sản thế giới tại Tây Ban Nha


title: Mitterteich

text:
Mitterteich là một đô thị tại huyện Tirschenreuth, bang Bayern, Đức. Đô thị này tọa lạc 10 km về phía tây bắc của Tirschenreuth, và 17 km về phía tây nam của Cheb.

Tham khảo


title: Terebra ninfae

text:
Terebra ninfae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1961


title: Pietranico

text:
Pietranico là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý. Đô thị này có diện tích 14 km², dân số năm 2001 là 605 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Alanno, Brittoli, Castiglione a Casauria, Civitaquana, Corvara, Cugnoli, Pescosansonesco, Torre de' Passeri.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Chicomurex protoglobosus

text:
Chicomurex protoglobosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chicomurex


title: Nomada inermis

text:
Nomada inermis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1895


title: Bufo guentheri

text:
Bufo guentheri là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Cộng hòa Dominica và Haiti.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

Hedges, B., Inchaustegui, S., Hernandez, M. & Powell, R. 2004. Bufo guentheri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

G
Động vật được mô tả năm 1941


title: Kedestes niveostriga

text:
Kedestes niveostriga là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở the Cederberg in the Western Cape.

Sải cánh dài 31–35 mm đối với con đực và 33–36 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 11 và from tháng 2 đến tháng 4 làm hai đợt. Subspecies schloszi is on wing từ tháng 12 đến tháng 4.

Ấu trùng ăn Imperata cylindrica và Pennisetum macrourum.

Phụ loài
Kedestes niveostriga niveostriga (southern và miền đông slopes of East Cape mountains, tây nam Lesotho và Kwazulu-Natal midlands)
Kedestes niveostriga schloszi Pringle & Schlosz, 1997 (Riviersonderend Mountains in West Cape)

Liên kết ngoài
Field guide to butterflies of South Africa

Tham khảo

Kedestes


title: Aegean Airlines

text:
Aegean Airlines S.A. (mã IATA = A3, mã ICAO = AEE) là hãng hàng không lớn nhất Hy Lạp về số lượng hành khách, số lượng máy bay và số địa điểm phục vụ và là thành viên của liên minh hàng không Star Alliance từ 2010. Hãng có các tuyến đường chở khách thường xuyên trong nước và quốc tế. Hãng có trụ sở ở Athens, căn cứ chính đặt ở Sân bay quốc tế Eleftherios Venizelos, Athens và 1 căn cứ khác ở Sân bay quốc tế Thessaloniki.

Lịch sử
Hãng được thành lập năm 1987 dưới tên Aegean Aviation. Ban đầu hãng có dịch vụ chở khách VIP và máy bay cứu thương. Ngày 17.2.1992, hãng là hãng đầu tiên được cấp giấy phép hoạt động hàng không độc lập ở Hy Lạp. Năm 1994 Vasilakis Group mua hãng. Cuối tháng 5/1999 hãng đổi tên thành Aegean Airlines và bắt đầu mở các tuyến đường chở khách thường xuyên bằng 2 máy bay BAe 146/RJ100 mới toanh.

Năm 1999 Aegean Airlines mua hãng Air Greece. Tháng 3/2001 hãng thỏa thuận hợp nhất với Cronus Airlines, và tạm hoạt động dưới tên Aegean Cronus Airlines cho tới khi hoàn toàn hợp nhất. Từ năm 2005, hãng hợp tác với Lufthansa, tham gia chương trình hành khách Miles & More, và các chuyến bay của hãng mang mã LH của Lufthansa (ngoại trừ các chuyến bay mang mã A3). Tháng 3/2006, Aegean Airlines cũng thỏa thuận hợp tác với TAP Portugal.

Hiện nay, hãng do Laskaridis Group sở hữu 25.3%, Vassilakis Group 45.2%, B Konstantakopoulos 8.3%, D Ioannou 8.1%, G David 6.3% và Piraeus Bank 5.9%. Hãng hiện có 1.609 nhân viên (tháng 3/2007)

Năm 2009, Aegean Airlines bắt đầu các thỏa thuận liên danh với BMI, Brussels Airlines, Lufthansa và TAP Portugal. Ngày 26/5/2009, đơn đăng ký trở thành thành viên của Aegean Airlines đã được phê duyệt bởi Giám đốc điều hành của Star Alliance. Aegean gia nhập liên minh vào ngày 30/6/2010.

Ngày 26/1/2011, Ủy ban châu Âu đã ngăn chặn việc sáp nhập giữa hai hãng hàng không, với lý do chống cạnh tranh. Ủy ban tuyên bố rằng việc sáp nhập sẽ tạo ra "gần như độc quyền" trên thị trường vận tải hàng không của Hy Lạp, với việc hãng hàng không kết hợp kiểm soát hơn 90% thị trường vận tải hàng không nội địa của Hy Lạp. EC tiếp tục tuyên bố tin tưởng rằng việc sáp nhập sẽ dẫn đến giá vé cao hơn cho bốn trong số sáu triệu hành khách Hy Lạp và Châu Âu bay đến và đi từ Athens mỗi năm, không có triển vọng thực tế rằng một hãng hàng không mới có quy mô đủ lớn sẽ tham gia thị trường để hạn chế giá của hãng hàng không hợp nhất. Ngoài ra, ủy viên Joaquin Almunia tuyên bố rằng việc sáp nhập sẽ dẫn đến giá cả cao hơn và chất lượng dịch vụ thấp hơn cho người Hy Lạp và khách du lịch đi lại giữa Athens và các hòn đảo. Cả hai hãng đều đưa ra các biện pháp khắc phục nhằm giảm bớt lo ngại, mặc dù EU tin rằng các biện pháp này sẽ không đủ để bảo vệ khách du lịch một cách đầy đủ và giảm bớt lo ngại về cạnh tranh. Một trong những biện pháp khắc phục mà các hãng hàng không đưa ra bao gồm nhường chỗ cất cánh và hạ cánh tại các sân bay Hy Lạp, mặc dù ủy ban lưu ý rằng các sân bay Hy Lạp không gặp phải tình trạng tắc nghẽn như ở các sân bay Châu Âu khác trong các vụ sáp nhập hoặc liên minh hàng không trước đây.

Ngày 21/10/2012, Aegean Airlines thông báo rằng họ đã đạt được thỏa thuận mua lại Olympic Airlines, đang chờ sự chấp thuận của Ủy ban châu Âu. Ngày 23/4/2013, Ủy ban châu Âu đã ra thông cáo báo chí thông báo rằng họ đang bắt đầu một cuộc điều tra sâu về việc mua lại Olympic Airlines do Aegean Airlines đề xuất và thông báo rằng Ủy ban sẽ quyết định vào ngày 3/9/2013. Ngày 13/8/2013 đã được công bố trên các phương tiện truyền thông Hy Lạp rằng quyết định cuối cùng đã bị trì hoãn cho đến ngày 16/10/2013. Việc sáp nhập đã được Ủy ban châu Âu chấp thuận vào ngày 9/10/2013 với lý do "do cuộc khủng hoảng Hy Lạp đang diễn ra và tình hình tài chính rất khó khăn của Olympic, Olympic sẽ buộc phải rời thị trường sớm trong bất kỳ trường hợp nào".

Các nơi đến

(Tháng 2/2008):

 Hy Lạp
 Alexandroupolis
 Athens
 Chania
 Chios
 Corfu
 Heraklion
 Ioannina
 Kavala
 Kefalonia
 Kos
 Lemnos
 Mykonos
 Mytilene
 Rhodes
 Samos
 Santorini
 Thessaloniki
 România
 Bucharest
 Đức
 Düsseldorf
 Frankfurt
 München
 Cộng hòa Síp
 Larnaca
 Anh quốc
 London
 Ý
 Milano
 Roma
 Bulgaria
 Sofia
 Stuttgart
 Albania
 Tirana
 Ai Cập
 Cairo

Thỏa thuận liên danh

 airBaltic
 Air Canada
 Air Serbia
 Brussels Airlines
 Bulgaria Air
 EgyptAir
 Ethiopian Airlines
 Etihad Airways
 Hainan Airlines
 LOT Polish Airlines
 Lufthansa
 Oman Air
 Scandinavian Airlines
 S7 Airlines
 Singapore Airlines
 Swiss International Air Lines
 TAP Air Portugal
 TAROM
 Turkish Airlines
 Volotea

Đội máy bay

Đội bay đang hoạt động

Tính đến tháng 8/2021:

Ngoài đội bay trên, Aegean Airlines cũng khai thác Learjet 60. Chiếc máy bay này được sử dụng để cung cấp các dịch vụ VIP và du lịch điều hành, trên cơ sở chuyến bay không theo lịch trình.

Đội bay ngừng hoạt động

 ATR 72-200
 ATR 72-500
 Boeing 737-300
 Boeing 737-400
 British Aerospace Avro RJ100

Thương hiệu
Màu sơn chủ đạo trên thân máy bay là "Eurowhite", có một đường màu đỏ mỏng về phía phần dưới của thân máy bay. Trên đó, thân máy bay có màu trắng và có tên hãng hàng không, được viết bằng màu xanh lam đậm sử dụng loạt phông chữ đã đăng ký nhãn hiệu. Bên dưới vạch đỏ, thân máy bay được sơn màu xám. Logo Aegean Airlines, hai con chim mòng biển bay trước mặt trời, được đặc trưng trên đuôi máy bay. Bên cạnh phong cách bay tiêu chuẩn, Aegean Airlines sử dụng một số chương trình phi tiêu chuẩn.

Đặt mua
Năm 2007, hãng đã đặt mua tổng cộng 25 máy bay Airbus A320 và Airbus A321 để thay thế các máy bay Boeing 737-300 và Boeing 737-400 cũ. Sau khi được giao hết vào năm 2009, Aegean Airlines sẽ là hãng hàng không có đội máy bay trẻ nhất Hy Lạp và là một trong các hãng có đội máy bay trẻ nhất châu Âu

Phần thưởng
 Bronze Award: Hãng hàng không trong Năm - 2000/2001
 Gold Award: Hãng hàng không trong Năm - 2004/2005
 Silver Award: Hãng hàng không trong Năm - 2006/2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aegean Airlines

Hãng hàng không Hy Lạp
Star Alliance


title: Dürrlauingen

text:
Dürrlauingen là một đô thị ở huyện Günzburg bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Pachygonidia drucei

text:
Pachygonidia drucei là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Panama và Costa Rica phía bắc đến Guatemala, Belize và México.

Sải cánh dài 72–82 mm. Cánh trước tương tự cánh trước của loài Pachygonidia hopfferi.
Có lẽ có nhiều thế hệ một năm với một ghi chép từ tháng 6 ở Panama.

Ấu trùng ăn Doliocarpus dentatus, Doliocarpus multiflorus và Tetracera hydrophila. Chúng dài, gầy và màu xanh lá cây, sừng dài và thẳng.

Chú thích

Tham khảo

Pachygonidia


title: Nomada obscuriventris

text:
Nomada obscuriventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1990


title: Niceteria

text:
Niceteria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini


title: Carposina adreptella

text:
Carposina adreptella (tên tiếng Anh: New Zealand Raspberry Budmoth) là một loài bướm đêm thuộc họ Carposinidae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand.

Sải cánh dài 14–17 mm.

Chú thích

Tham khảo

Copromorphoidea


title: Wrayanna soluta

text:
Wrayanna soluta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Assimineidae. Nó là loài đặc hữu của Micronesia.

Nguồn
 Mollusc Specialist Group 1996. Wrayanna soluta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Micronesia
Wrayanna
Động vật được mô tả năm 1897


title: Marsais

text:
Marsais là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Neuenhaus

text:
Neuenhaus là một thị xã ở huyện Grafschaft Bentheim trong bang Niedersachsen.. Neuenhaus nằm bên sông Vechte gần biên giới với Vương quốc Hà Lan và khoảng 10 km về phía tây bắc của Nordhorn, và 30 km về phía bắc của Enschede.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng Cộng đồng chung

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Grafschaft Bentheim


title: Dactylispa sauteri

text:
Dactylispa sauteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Redueña

text:
Redueña là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrejón de Velasco có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Torrejón de Velasco nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Riópar

text:
Riópar là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Riópar có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Riópar có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Ô nhiễm phóng xạ

text:
Ô nhiễm phóng xạ là sự lắng đọng của các chất phóng xạ trên bề mặt hoặc trong chất rắn, chất lỏng hoặc chất khí (bao gồm cả cơ thể con người), nơi hiện diện của chúng là ngoài ý muốn hoặc không mong muốn.

Sự ô nhiễm này  như một mối nguy hiểm do sự phân rã phóng xạ của các chất gây ô nhiễm, các chất gây ra tác hại như bức xạ ion hóa (cụ thể là α, β, và γ tia) và neutron tự do. Mức độ nguy hiểm được xác định bởi nồng độ của các chất gây ô nhiễm, năng lượng của bức xạ được phát ra, loại bức xạ và khoảng cách  của các chất  ô nhiễm với các cơ quan của cơ thể. Điều quan trọng  rằng sự ô nhiễm làm phát sinh nguy cơ bức xạ và các thuật ngữ "bức xạ" và "ô nhiễm" không thể thay thế cho nhau.

Các nguồn gây ô nhiễm phóng xạ có thể được phân thành hai nhóm: tự nhiên và do con người taọ ra. Sau khi xả vũ khí hạt nhân trong khí quyển hoặc vi phạm ngăn chặn lò phản ứng hạt nhân, không khí, đất, con người, thực vật và động vật trong vùng lân cận sẽ bị ô nhiễm bởi nhiên liệu hạt nhân và các sản phẩm phân hạch. Một lọ chất phóng xạ bị đổ như uranyl nitrate có thể làm nhiễm bẩn sàn nhà và bất kỳ giẻ lau nào được sử dụng để lau vết tràn. Các trường hợp ô nhiễm phóng xạ trên diện rộng bao gồm Đảo san hô Bikini, Nhà máy Rocky Flats ở Colorado, thảm họa hạt nhân Fukushima Daiichi, thảm họa Chernobyl và khu vực xung quanh cơ sở Mayak ở Nga.

Nguồn gây ra ô nhiễm

Các nguồn gây ô nhiễm phóng xạ có thể là tự nhiên hoặc do con người tạo ra.

Ô nhiễm phóng xạ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nó có thể  do giải phóng khí phóng xạ, chất lỏng hoặc hạt. Ví dụ, nếu một hạt nhân phóng xạ được sử dụng trong y học hạt nhân bị đổ (vô tình hoặc, như trong trường hợp tai nạn Goiânia, do sự thiếu hiểu biết), vật liệu có thể được lan truyền bởi mọi người khi họ đi bộ xung quanh.

Ô nhiễm phóng xạ cũng có thể là kết quả  của một số quá trình nhất định, chẳng hạn như giải phóng xenon phóng xạ trong việc  tái xử lý  nhiên liệu hạt nhân. Trong trường  hợp chất phóng xạ không được chứa, nó có thể được pha loãng đến nồng độ an toàn.

Bụi phóng xạ hạt nhân là sự phân bố  ô nhiễm phóng xạ bởi vụ nổ hạt nhân trong khí quyển 520 diễn ra từ những năm 1950 đến 1980.

Trong các vụ tai nạn hạt nhân, một biện pháp về loại và lượng phóng xạ được giải phóng, chẳng hạn như từ sự cố ngăn chặn lò phản ứng, được gọi là thuật ngữ nguồn. Ủy ban điều tiết hạt nhân Hoa Kỳ định nghĩa đây là "Các loại và lượng chất phóng xạ hoặc chất độc hại thải ra môi trường sau một vụ tai nạn".

Ô nhiễm không bao gồm chất phóng xạ còn sót lại tại một địa điểm sau khi hoàn thành ngừng hoạt động. Do đó, chất phóng xạ bị niêm phong và chỉ định không được gọi là sự nhiễm bẩn, mặc dù các đơn vị đo lường có thể giống nhau.

Ngăn chặn

Ngăn chặn là cách chủ yếu để ngăn chặn ô nhiễm được thải ra môi trường hoặc tiếp xúc hoặc bị con người nuốt phải.

Việc nằm trong dự đinh phân biệt chất phóng xạ với  ô nhiễm phóng xạ. Khi các vật liệu phóng xạ  tập trung ở mức có thể phát hiện bên ngoài thùng chứa, khu vực bị ảnh hưởng thường được gọi là "bị ô nhiễm".

Có một số lượng lớn các kỹ thuật để chứa các chất phóng xạ để nó không lan rộng ra ngoài vùng chứa và trở thành ô nhiễm. Trong trường hợp chất lỏng, điều này là bằng cách sử dụng các thùng hoặc thùng chứa có độ toàn vẹn cao, thường là với hệ thống bể lắng để có thể phát hiện rò rỉ bằng phương pháp đo phóng xạ hoặc thông thường.

Khi vật liệu có khả năng trở thành không khí, thì việc sử dụng rộng rãi được làm từ hộp đựng găng tay, đây là một kỹ thuật phổ biến trong phòng thí nghiệm nguy hiểm và các hoạt động xử lý trong nhiều ngành công nghiệp. Các hộp đựng găng tay được giữ dưới một áp suất âm nhẹ và khí thông hơi được lọc trong các bộ lọc hiệu suất cao, được theo dõi bằng thiết bị X quang để đảm bảo chúng hoạt động chính xác.

Kiểm soát và giám sát ô nhiễm

Ô nhiễm phóng xạ có thể tồn tại trên bề mặt hoặc trong khối lượng vật liệu hoặc không khí, và các kỹ thuật chuyên môn được sử dụng để đo mức độ ô nhiễm bằng cách phát hiện bức xạ phát ra.

Ảnh hưởng tới sức khỏe của ô nhiễm

Ảnh hưởng sinh học
Ô nhiễm phóng xạ theo định nghĩa phát ra bức xạ ion hóa, có thể chiếu xạ cơ thể con người từ nguồn gốc bên ngoài hoặc bên trong.

Chiếu xạ bên ngoài
Điều này là do bức xạ từ ô nhiễm nằm bên ngoài cơ thể con người. Nó  có thể ở vùng lân cận của cơ thể hoặc có thể ở trên bề mặt da. Mức độ rủi ro sức khỏe phụ thuộc vào thời gian và loại và cường độ chiếu xạ. Các bức xạ thâm nhập như tia gamma, tia X, neutron hoặc hạt beta có nguy cơ lớn nhất từ nguồn bên ngoài. Bức xạ xuyên thấu thấp như các hạt alpha có rủi ro bên ngoài thấp do tác dụng che chắn của các lớp trên cùng của da. Xem bài viết về sievert để biết thêm thông tin về cách tính toán này.

Chiếu xạ nội bộ
Ô nhiễm phóng xạ có thể ăn sâu vào cơ thể con người nếu nó ở trong không khí hoặc bị nhiễm bẩn trong thực phẩm hoặc đồ uống, và sẽ chiếu xạ vào bên trong cơ thể. Nghệ thuật và khoa học của việc đánh giá liều bức xạ được tạo ra bên trong là phép đo liều bên trong.

Các tác động sinh học của các hạt nhân phóng xạ ăn vào phụ thuộc rất lớn vào hoạt động, sự phân phối sinh học và tốc độ loại bỏ của hạt nhân phóng xạ, do đó phụ thuộc vào dạng hóa học, kích thước hạt và lộ trình xâm nhập của nó. Hiệu ứng cũng có thể phụ thuộc vào độc tính hóa học của vật liệu lắng, không phụ thuộc vào độ phóng xạ của nó. Một số hạt nhân phóng xạ nói chung có thể được phân phối khắp cơ thể và nhanh chóng bị loại bỏ, như trường hợp với nước triti.

Một số cơ quan tập trung các yếu tố nhất định và do đó các biến thể hạt nhân phóng xạ của các yếu tố đó. Hành động này có thể dẫn đến tỷ lệ loại bỏ thấp hơn nhiều. Ví dụ, tuyến giáp chiếm một tỷ lệ lớn của bất kỳ iod nào đi vào cơ thể. Một lượng lớn iod phóng xạ hít vào hoặc ăn vào có thể làm suy yếu hoặc phá hủy tuyến giáp, trong khi các mô khác bị ảnh hưởng ở mức độ thấp hơn. Iod phóng xạ-131 là một sản phẩm phân hạch phổ biến; nó là một thành phần chính của phóng xạ được giải phóng từ thảm họa Chernobyl, dẫn đến chín trường hợp tử vong do ung thư tuyến giáp ở trẻ em và suy giáp. Mặt khác, iod phóng xạ được sử dụng trong chẩn đoán và điều trị nhiều bệnh về tuyến giáp chính xác do sự hấp thu iod chọn lọc của tuyến giáp.

Nguy cơ phóng xạ được đề xuất bởi Ủy ban Bảo vệ Bức xạ Quốc tế (ICRP) dự đoán rằng một liều hiệu quả của một sievert (100 rem) có khả năng phát triển ung thư 5,5%. Nguy cơ như vậy là tổng của cả liều bức xạ bên trong và bên ngoài.

ICRP tuyên bố "Các hạt nhân phóng xạ được tích hợp trong cơ thể con người sẽ chiếu xạ các mô theo các khoảng thời gian được xác định bởi thời gian bán hủy vật lý và khả năng lưu giữ sinh học của chúng trong cơ thể. Do đó, họ có thể tăng liều cho các mô cơ thể trong nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi uống. Sự cần thiết phải điều chỉnh phơi nhiễm với các hạt nhân phóng xạ và sự tích lũy liều phóng xạ trong thời gian dài đã dẫn đến định nghĩa về lượng liều đã cam kết ". ICRP tuyên bố thêm "Đối với phơi nhiễm bên trong, các liều hiệu quả đã cam kết thường được xác định từ đánh giá lượng chất phóng xạ từ các phép đo sinh học hoặc các đại lượng khác (ví dụ, hoạt động được giữ lại trong cơ thể hoặc trong bài tiết hàng ngày). Liều bức xạ được xác định từ lượng sử dụng sử dụng các hệ số liều khuyến cáo ".

ICRP định nghĩa hai lượng liều cho liều cam kết cá nhân:

Liều lượng tương đương được cam kết, H T (t) là tích phân thời gian của tỷ lệ liều lượng  tương đương trong một mô hoặc cơ quan cụ thể mà một cá nhân sẽ nhận được sau khi đưa chất phóng xạ vào cơ thể bởi Người tham chiếu, trong đó t là thời gian tích hợp trong những năm. Điều này đặc biệt liên quan đến liều trong một mô hoặc cơ quan cụ thể, theo cách tương tự như liều lượng tương đương bên ngoài.

Liều lượng được cam kết hiệu quả, E (t) là tổng của các sản phẩm của liều tương đương với cơ quan hoặc mô đã cam kết và các yếu tố trọng lượng mô thích hợp W T, trong đó t là thời gian tích hợp trong nhiều năm sau khi uống. Thời hạn cam kết được thực hiện là 50 năm đối với người lớn và 70 năm  đối với trẻ em. Điều này đặc biệt liên quan đến liều lượng  cho toàn bộ cơ thể, theo cách tương tự như liều hiệu quả bên ngoài.

Tham khảo

Bảo vệ bức xạ
Ô nhiễm
Nguy hiểm
An toàn và an ninh hạt nhân
Tai nạn hạt nhân
Chất thải phóng xạ


title: Mordella

text:
Mordella là một chi bọ cánh cứng trong họ Mordellidae phân bố ở Bắc Mỹ.

Các loài
Chi này gồm các loài:
Mordella albosuturalis (Liljeblad, 1922)
Mordella angulata (LeConte, 1878)
Mordella atrata (Melsheimer, 1845)
Mordella brevistylis (Liljeblad, 1922)
Mordella capillosa (Liljeblad, 1945)
Mordella cinereoatra (Liljeblad, 1945)
Mordella fuscocinerea (Fall, 1907)
Mordella grandis (Liljeblad, 1922)
Mordella hubbsi (Liljeblad, 1922)
Mordella immaculata (Smith, 1883)
Mordella insulata (LeConte, 1859)
Mordella invisitata (Liljeblad, 1945)
Mordella knulli (Liljeblad, 1922)
Mordella latemaculata (Ray, 1944)
Mordella lunulata (Helmuth, 1865)
Mordella marginata (Melsheimer, 1845)
Mordella novemnotata (Ray, 1944)
Mordella obliqua (LeConte, 1878)
Mordella pretiosa (Champion, 1891)
Mordella quadripunctata (Say, 1824)
Mordella schwarzi (Liljeblad, 1945)
Mordella signata (Champion, 1891)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Mordella


title: Elaphriella meridiana

text:
Elaphriella meridiana là một loài ốc biển sâu trong họ Solariellidae.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
 Dell R.K. (1953), A Molluscan Fauna from the Chatham Rise, New Zealand; Records of the Dominion Museum v. 2 p. 37-50
 Powell, A.W.B. 1979: New Zealand Mollusca: Marine, Land and Freshwater Shells. Collins, Auckland 500p
 Marshall, B.A. 1999: A revision of the Recent Solariellinae (Gastropoda: Trochoidea) of the New Zealand region. The Nautilus 113: 4-42
 Spencer, H.G.; Marshall, B.A.; Maxwell, P.A.; Grant-Mackie, J.A.; Stilwell, J.D.; Willan, R.C.; Campbell, H.J.; Crampton, J.S.; Henderson, R.A.; Bradshaw, M.A.; Waterhouse, J.B.; Pojeta, J. Jr (2009). Phylum Mollusca: chitons, clams, tusk shells, snails, squids, and kin, in: Gordon, D.P. (Ed.) (2009). New Zealand inventory of biodiversity: 1. Kingdom Animalia: Radiata, Lophotrochozoa, Deuterostomia. pp. 161–254
 To Biodiversity Heritage Library (1 publication)
 To World Register of Marine Species

 Williams S.T., Kano Y., Warén A. & Herbert D.G. (2020). Marrying molecules and morphology: first steps towards a reevaluation of solariellid genera (Gastropoda: Trochoidea) in the light of molecular phylogenetic studies. Journal of Molluscan Studies. 86(1): 1–26

M


title: Sơn Tây (tỉnh cũ)

text:
Sơn Tây thường gọi là Xứ Đoài là vùng đất cổ của người Việt, một trong bốn trọng Trấn ở phía tây thành Thăng Long xưa và bao trùm một phần các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hòa Bình và Tuyên Quang ngày nay.

thế=|nhỏ|238x238px|Sơn Tây năm 1891 sau khi cắt đất về 5 tỉnh xung quanh

nhỏ|230x230px|Dãy Tam Đảo (trên) và Ba Vì (dưới)

Lịch sử

Các nền văn hóa khảo cổ Việt Nam lần đầu được phát hiện và đặt tên ở đây gồm: Sơn Vi (20.000-12.000 TCN), Phùng Nguyên (2.000-1.500 TCN), Đồng Đậu (1.500-1.000 TCN), Gò Mun (1.000-600 TCN) và rất nhiều các di chỉ khác đã minh chứng cho lịch sử nơi này.

Xứ Đoài được gọi là đất Tổ, có kinh đô của các Vua Hùng, xưa thuộc 03 Bộ: Văn Lang, Phúc Lộc và Chu Diên (hoặc Văn Lang, Gia Ninh và Tân Xương). Ở đây có núi Tản được coi là núi Tổ do Sơn Tinh ngự trị, bên cạnh sông Đà hung dữ của Thủy Tinh và ngã ba Bạch Hạc có Mộc Tinh là những biểu tượng huyền thoại của Xứ Đoài.

Thời thuộc Hán là đất 02 Huyện: Mê Linh và Chu Diên, nơi Hai Bà Trưng khởi nghĩa và đóng đô. Sau là đất quận Tân Xương và một phần các quận Vũ Bình, Giao Chỉ. Thời Tùy - Đường, gồm 02 Châu: Phong và Phúc Lộc, cùng một phần Giao Châu (có huyện Thái Bình và huyện Giao Chỉ) quê hương Lý Nam Đế, Phùng Hưng và Ngô Quyền. Suốt thời Bắc thuộc, nơi đây thường xuyên diễn ra chiến sự tại: cửa Hát Môn, căn cứ Cấm Khê, hồ Điển Triệt, động Khuất Lão, bãi Quân Thần, thành Ô Diên, ấp Đường Lâm, thôn Đường Nguyễn...

Thời Ngô - Đinh - Tiền Lê, gồm 03 Châu: Phong, Quốc Oai và Chân Đăng, từng có 5/12 sứ quân cát cứ gồm: Ngô Nhật Khánh (Đường Lâm, Sơn Tây), Kiều Công Hãn (Phong Châu, Vĩnh Tường), Kiều Thuận (Hồi Hồ, Cẩm Khê), Đỗ Cảnh Thạc (Thành Quèn, Quốc Oai) và Nguyễn Khoan (Gia Loan, Yên Lạc) cho thấy đây là vùng đất cốt lõi và quan trọng bậc nhất.

Thời Lý - Trần, gồm 03 Lộ: Tam Giang, Tam Đái và Quốc Oai. Thời Hồ, phòng tuyến hiểm yếu nhất là thành Đa Bang ở Ba Vì thất thủ, giặc Minh tràn vào Thăng Long và chỉ ít lâu sau nước ta lại bị đô hộ. Tên gọi Quốc Oai (vùng đất oai hùng) bị giặc đổi thành Oai Man (man di mọi rợ). Ngoài ra còn 06 Châu: Từ Liêm, Tam Đái, Tuyên Giang, Thao Giang, Đà Giang, Quảng Oai và 01 thành Tam Giang.

Trong khởi nghĩa Lam Sơn, nơi đây ghi dấu chiến thắng bước ngoặt Tốt Động Chúc Động. Đầu thời Hậu Lê gồm 03 Lộ: Quốc Oai Thượng - Trung - Hạ, thuộc Tây Đạo. Năm 1466 đặt là Thừa tuyên Quốc Oai. Năm 1469 đổi là Thừa tuyên Sơn Tây. Năm 1490 gọi là Xứ, sau đổi thành Trấn. Tên Xứ Đoài được cho là xuất phát từ một quẻ trong Kinh Dịch: Đoài phương tĩnh nhất khu (vùng đất yên tĩnh phía tây kinh đô) và kể từ đó nơi đây rất ít bị ảnh hưởng bởi chiến sự.

Thời Nguyễn, cho xây thành cổ đá ong và gọi là Tỉnh từ năm 1831. Trận Sơn Tây năm 1883 với sự tham gia của quân Cờ Đen khiến quân Pháp thiệt hại nhiều nhất kể từ khi gây hấn Bắc Kỳ. Sau đó Xứ Đoài lần lượt bị cắt đất về các tỉnh Hưng Hóa, Hà Đông, Hòa Bình, Tuyên Quang và Vĩnh Yên. Từ thời Pháp thuộc, nơi này đã trở thành "thủ đô của lính" với rất nhiều các doanh trại và trường quân đội.

Năm 1965, Sơn Tây sáp nhập với Hà Đông thành tỉnh Hà Tây, sau đó từng sáp nhập với Hòa Bình thành tỉnh Hà Sơn Bình. Năm 1968, Phú Thọ sáp nhập với Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú. Năm 2008, Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội. Tên Sơn Tây nay thường chỉ dùng cho thị xã Sơn Tây, còn tên Xứ Đoài vẫn thường được hiểu là 03 Tỉnh: Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hà Tây (dù Hà Tây gồm cả Sơn Nam Thượng) trong khi một phần Hòa Bình, Tuyên Quang ít được nhắc tới.

Địa lý

Theo Dư địa chí của Nguyễn Trãi soạn xong sớm nhất năm 1435 thì Sơn Tây thời Lê có 6 lộ phủ, 24 huyện, 1368 làng xã. Theo Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, trị sở ban đầu ở La Phẩm (Tản Hồng, Ba Vì), sau dời về Cam Giá (Đường Lâm, Sơn Tây). Vị trí địa lý của Sơn Tây khi ấy là:

 Đông giáp Thăng Long, Kinh Bắc và Sơn Nam
 Bắc giáp Tuyên Quang, Thái Nguyên
 Tây giáp Hưng Hóa
 Nam giáp Thanh Hóa

Trung tâm Xứ Đoài là ngã tư sông Đà, sông Thao, sông Lô và phụ lưu sông Phó Đáy. Tất cả hợp lưu tại Phủ Tam Đái tạo thành sông Hồng, rồi tạo thêm các nhánh sông Hát, sông Nhuệ và sông Cà Lồ. Ngoài ra còn có sông Tích bắt nguồn từ núi Ba Vì, sông Phan từ núi Tam Đảo, cùng sông Bùi và sông Bôi ra từ vùng núi Mỹ Lương. Ca dao có câu "Nhất Tam Đái, nhì Khoái Châu" cho thấy Tam Đái là miền đất màu mỡ nhất miền Bắc. Nhưng ngoài Phủ Tam Đái thì chỉ có Phủ Quốc Oai địa hình khá bằng phẳng, còn lại Xứ Đoài đều nhiều đồi núi.

Ở phía đông bắc là dãy Tam Đảo cao 1591m, kéo dài khoảng 60km. Ở phía tây nam gồm dãy Ba Vì cao 1296m, dãy Viên Nam cao 1031m và vùng núi đá vôi Mỹ Lương trải dài cũng khoảng 60km. Hai phía núi chạy song song bao bọc lấy Xứ Đoài. Với thế tay vịn hai bên, kinh đô Phong Châu của các Vua Hùng nằm giữa và sau lưng theo truyền thuyết là 99 ngọn núi voi chầu. Còn Phủ Quốc Oai thì nổi tiếng với danh thắng Thập lục kỳ sơn là 16 ngọn núi sót lại giữa đồng bằng. Cùng với Phủ Quảng Oai kế bên là hai nơi có nghề khai thác đá ong và nhiều kiến trúc cổ xây từ loại vật liệu này.

Hành chính

Thời Lê - 24 huyện
 Phủ Quốc Oai 5 huyện: Từ Liêm, Đan Phượng, Yên Sơn, Thạch Thất, Phúc Lộc.
 Phủ Quảng Oai 2 huyện: Minh Nghĩa và Mỹ Lương.
 Phủ Đà Dương 2 huyện: Tam Nông và Bất Bạt.
 Phủ Tam Đái 6 huyện: Yên Lãng, Yên Lạc, Bạch Hạc, Tiên Phong, Phù Khang, Lập Thạch.
 Phủ Lâm Thao 4 huyện: Sơn Vi, Hoa Khê, Hạ Hoa và Thanh Ba.
 Phủ Đoan Hùng 5 huyện: Tây Lan, Đông Lan, Sơn Dương, Đương Đạo, Tam Dương.

Theo sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19 , bỏ Phủ Đà Dương, gộp thành 5 phủ:

Phủ Quốc Oai cắt Phúc Lộc đổi lấy Mỹ Lương từ Phủ Quảng Oai, gồm 5 huyện:
 Từ Liêm 13 tổng: Thượng Hội, Thượng Trì, Hạ Trì, Phú Gia, Minh Cảo, Cổ Nhuế, Dịch Vọng, Hương Canh, Tây Đam, Thượng Ốc, Yên Lũng, La Nội, Thiên Mỗ. Nay là Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, cùng một phần Đan Phượng, Hoài Đức, Tây Hồ, Thanh Xuân, Hà Đông.
 Đan Phượng 8 tổng: Đắc Sở, Dương Liễu, Kim Thìa, Sơn Đồng, Thanh Mạc, Đan Phượng Thượng, Thượng Hiệp, Hạ Hiệp. Nay là một phần Đan Phượng, Hoài Đức, Phúc Thọ.
 Yên Sơn 8 tổng: Hoàng Xá, Thạch Thán, Cấn Xá, Yên Kiện, Tiên Lữ, Lật Sài, Bất Lạm, Lạp Thượng. Nay là Quốc Oai cùng một phần Chương Mỹ.
 Thạch Thất 7 tổng: Tường Phiêu, Lạc Trị, Đại Đồng, Kim Quan, Hương Ngải, Thạch Xá, Cần Kiệm. Nay là Thạch Thất cùng một phần Phúc Thọ.
 Mỹ Lương 7 tổng: Cao Bộ, Phương Hương, Mỹ Lương, Dã Cát, An Lạc, Kim Bôi, Minh Lương. Nay là vùng núi Thạch Thất, Quốc Oai, Chương Mỹ, Lương Sơn, Kim Bôi.

Phủ Quảng Oai có 4 huyện, trong đó Minh Nghĩa đổi tên là Tùng Thiện:
 Phúc Lộc 11 tổng: Cam Giá Thượng, Cam Giá Thịnh, Phù Sa, Võng Xuyên, Nhân Lý, Thụy Phiêu, Cựu Đình, Xuân Vân, Cảo Thượng, Phù Long, Phú Châu. Nay là Phúc Thọ cùng một phần TX. Sơn Tây, Ba Vì.
 Tiên Phong 7 tổng: Thanh Lãng, Mộc Hoàn, Châu Chàng, Thanh Mai, Phú Xuyên, Tang Thác, Tây Đằng. Nay là bắc Ba Vì.
 Bất Bạt 6 tổng: Hạ Bì, Khê Thượng, Lương Tuyền, La Phù, Tu Vũ, Hoằng Nhuệ. Nay là Thanh Thủy, tây nam Ba Vì, TP. Hòa Bình và một phần Cao Phong.
 Tùng Thiện 6 tổng: Thanh Vị, Phú Kỳ, Vật Lại, Cẩm Đái, Bối Sơn, Mỹ Tuyền. Nay là TX. Sơn Tây và đông nam Ba Vì.

Phủ Tam Đái còn 5 huyện, sau đổi tên là Phủ Vĩnh Tường:
 Yên Lãng 9 tổng: Yên Lãng, Kim Đà, Hạ Lôi, Hương Canh, Bạch Trữ, Thiên Lộc, Quải Mai, Hải Bối, Võng La. Nay là Mê Linh cùng một phần Bình Xuyên, Phúc Yên, Đông Anh.
 Yên Lạc 15 tổng: Lương Điền, Đông Lỗ, Đường Xá, Hương Nha, Thọ Lão, Xa Mạc, Hoàng Xuyết, Đạo Tú, Quan Đài, Hội Thượng, Hội Hạ, Đồng Hồn, Nguyễn Xá, Bình Quán, Hưng Lục. Nay là Yên Lạc và Vĩnh Yên.
 Bạch Hạc 8 tổng: Đồng Phú, Mộ Chu, Nghĩa Yên, Đồng Vệ, Thượng Trưng, Nhật Chiêu, Tuân Lộ, Kiên Cương. Nay là Vĩnh Tường và một phần nhỏ Việt Trì.
 Phù Khang 9 tổng: Tử Đà, Phù Lão, Phượng Lân, Hạ Hoàng, Lâu Thượng, Minh Nông, Khải Xuân, Kim Lăng, Trâm Nhĩ. Nay là Phù Ninh và Việt Trì.
 Lập Thạch 11 tổng: Cao Mật, Sơn Tây, Hạ Ích, Bình Hòa, Tĩnh Luyện, Thượng Đạt, Tử Du, Yên Xá, Đạo Ky, Nhân Mục, Bạch Lưu. Nay là Lập Thạch và H. Sông Lô.

Phủ Lâm Thao thêm Tam Nông thành 5 huyện:
 Sơn Vi 9 tổng: Vĩnh Lai, Cao Xá, Tiên Minh, Do Nghĩa, Chu Khổng, Xuân Lũng, Yên Phú, Hạ Mạo, Yên Lệnh. Nay là Lâm Thao và một phần Việt Trì, TX. Phú Thọ.
 Hoa Khê 6 tổng: Điêu Lương, Trương Xá, Phú Khê, Nga Phú, Tạ Xá, Nguyễn Xá. Nay tên Cẩm Khê.
 Hạ Hoa 8 tổng: Động Lâm, Văn Lang, Nhữ Hạ, Đan Thượng, Đại Phạm, Xuân Áng, Lãnh Sơn, Văn Chiếu. Nay tên Hạ Hòa.
 Thanh Ba 9 tổng: Vĩnh Chân, An Khâu, Thanh Cù, Hoàng Cương, Mạn Lạn, Chi Chủ, Ninh Dân, Phao Thanh, Lương Lỗ.
 Tam Nông 5 tổng: Văn Lang, Hiền Quan, Tứ Mỹ, Thượng Nông, Dị Nậu.

Phủ Đoan Hùng vẫn 5 huyện cũ chỉ đổi tên:
Tây Quan 6 tổng: Nghĩa Quân, Đại Thân, Thượng Khê, Ca Đình, Lũ Độ, Minh Doãn. Nay là Đoan Hùng.
Đông Quan 3 tổng: Ngọc Chúc, Vân Nham, Nghĩa Khê. Nay là phía tây Đoan Hùng.
Sơn Dương 9 tổng: Át Sơn, Yên Lịch, Lương Viên, Đồng Chương, Linh Xuyên, Mẫn Hóa, Hội Kế, Hữu Vũ, Gia Mông.
Đương Đạo 7 tổng: Kim Quan Thượng, Khang Lực, Tứ Lân, Phượng Liễn, Hồng La, Bắc Hoàng, Đồng Liêu. Nay là phía bắc Sơn Dương.
Tam Dương 7 tổng: Quyết Trung, Quan Ngoại, Tam Lộng, Miêu Duệ, Lữ Lương, Hoàng Chỉ, Yên Dương. Nay là Tam Dương và Tam Đảo, cùng một phần Vĩnh Yên, Bình Xuyên.

Thời Nguyễn - chia tách
Năm 1831: cắt huyện Tam Nông về tỉnh Hưng Hóa, huyện Từ Liêm về tỉnh Hà Nội.
Năm 1886: cắt phía nam huyện Bất Bạt lập xứ Mường tự trị (tỉnh Hòa Bình).
Năm 1888: cắt phủ Đoan Hùng về tỉnh Tuyên Quang.
Năm 1890: cắt phủ Vĩnh Tường lập tỉnh Vĩnh Yên.
Năm 1891: cắt phủ Lâm Thao về tỉnh Hưng Hóa, huyện Mỹ Lương lập đạo Mỹ Đức.
Năm 1904: cắt huyện Đan Phượng về tỉnh Hà Đông.

Từ đó tới năm 1965, tỉnh Sơn Tây chỉ còn nằm gọn trong ba sông Đà, Hồng, Hát với 7 đơn vị hành chính:

 Phủ/Huyện Quốc Oai: Hoàng Xá, Thượng Hiệp, Hạ Hiệp, Lật Sài, Liệp Mai, Dã Cát, Thạch Thán, Tiên Lữ, Bất Lạm, Cấn Xá.
 Phủ/Huyện Quảng Oai: Tây Đằng, Chu Quyến, Phú Xuyên, Thanh Lạng, Kiều Mộc, Thanh Mai, Vật Lại
 Huyện Phúc Thọ: Phù Xa, Cam Thịnh, Cựu Đình, Võng Xuyên, Vĩnh Phúc, Xuân Vân, Phú Châu, Phù Long, Phụng Thượng
 Huyện Thạch Thất: Kim Quan, Lạc Trị, Đại Đồng, Hương Ngải, Thạch Xá, Cần Kiệm
 Huyện Tùng Thiện: Thanh Vị, Cam Thượng, Nhân Lý, Thụy Phiêu, Mỹ Khê, Bối Sơn, Tường Phiêu, La Gián
 Huyện Bất Bạt: Thủ Pháp, Phú Nghĩa, Cẩm Đái, Phú Hữu, Khê Thượng
 Thị xã Sơn Tây: lập năm 1924, rộng 150 mẫu (0,54 km2 trong đó Thành cổ Sơn Tây rộng 0,16 km2), trên đất huyện Phúc Thọ và Tùng Thiện ở các làng: Phú Nhi, Thuần Nghệ, Phù Xa, Mai Đạm Chai và Nghĩa Phủ.

Văn hóa

Con người

Tính cách: Dư địa chí  của Nguyễn Trãi có lời bình: "Ở vùng Sơn Tây người thuần hậu, phong tục chất phác; tuy qua nhiễu loạn, chưa hề cường ngạnh bao giờ"

Dân tộc: Dân cư nay chủ yếu là người Kinh. Tuy nhiên, theo Tổng điều tra dân số 2019  có 57,14% người Mường cả nước cư trú ở Xứ Đoài. Trong đó Hà Nội còn 4,29%, Phú Thọ 15,04% và Hòa Bình 37,81%. Từ tên các địa danh cổ (Mê Linh, Văn Lang, sông Hát... đều có nguồn gốc tiếng Mường và vô nghĩa nếu xét theo Hán Nôm) hay sự tương đồng về văn hóa và đặc biệt là giọng nói - đều cho thấy dân tỉnh Đoài là người Mường - Việt cổ. Ngoài ra, Phủ Quốc Oai xưa còn có hàng ngàn tù binh Chăm sau mỗi lần chinh phạt Chiêm Thành.

Giọng nói: Theo Sơn Tây tỉnh địa chí : "nhân dân nói tiếng nặng không khác gì nhân dân Trung Kỳ... lắm nơi nhân dân lại dùng các thổ âm khác hẳn với tiếng ta thường nói...". Theo PGS.TS Phạm Văn Hảo thì dân tỉnh Đoài nói tiếng Mường được Việt hóa.

Quân chủ: Hùng Vương, Hai Bà Trưng, Lý Nam Đế, Lý Phật Tử, Lý Thiên Bảo, Phùng Hưng, Phùng An, Kiều Công Tiễn, Ngô Quyền. Huyền thoại: Sơn Tinh, Thủy Tinh, Mộc Tinh, Lý Ông Trọng, Từ Đạo Hạnh... Quan lại: Tinh Thiều, Lý Phục Man, Tô Hiến Thành, Đỗ Kính Tu, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Sư Mạnh, Phùng Khắc Khoan, Giang Văn Minh, Nguyễn Kính, Phan Huy Chú, Phan Kế Toại... Chính khách: Nguyễn Thái Học, Nguyễn Cao Kỳ, Xuân Thủy, Nguyễn Văn Huyên, Trần Duy Hưng, Khuất Duy Tiến, Phan Trọng Tuệ, Văn Tiến Dũng, Lê Trọng Tấn, Phùng Quang Thanh, Đỗ Bá Tỵ, Lương Cường, Phạm Gia Khiêm... Văn thơ: Trần Thế Pháp, Tản Đà, Phạm Tiến Duật, Quang Dũng... Âm nhạc: Duy Trác, Trần Hiếu, Trần Tiến, Phú Quang, Phan Lạc Hoa.. Hội họa: Nguyễn Gia Trí, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Đỗ Cung, Phan Kế An... Sân khấu: Tào Mạt, Lại Văn Sâm, Xuân Bắc... Thể thao: Nguyễn Lộc, Hoàng Xuân Vinh...

Di tích và danh thắng

Đền và lăng: Đền Hùng với lễ Giổ Tổ mồng 10 tháng ba là cái tên nổi bật nhất ở Xứ Đoài. Kế đến là Đền Mẫu Âu Cơ khai hội mồng 6 tháng giêng. Đền Hạ Lôi và Đền Hát Môn cùng thờ Hai Bà Trưng - làm lễ rước bánh trôi vào mồng 6 tháng ba. Ngoài ra còn có Lăng Ngô Quyền và Đền Phùng Hưng ở Làng cổ Đường Lâm; Đền Lý Nam Đế ở Tam Nông, Đan Phượng, Hoài Đức... Những nơi thờ Sơn Tinh có tứ cung (nổi tiếng nhất là Đền Và), ba đền trên núi Ba Vì, dưới chân núi (như Đình Tường Phiêu), bên kia sông Đà (Đền Lăng Sương) và bên kia sông Hồng (Đền Ngự Dội)... đều tổ chức chính hội ngày 15 tháng giêng.

Đình làng: Dân gian có câu "Cầu Nam, chùa Bắc, đình Đoài" ý nói biểu tượng của Xứ Sơn Nam là những cây cầu, Xứ Kinh Bắc có nhiều chùa cổ và Xứ Đoài nổi tiếng nhất về kiến trúc đình làng. Có 08 trên tổng số 10 ngôi đình được xếp hạng di tích quốc gia Đặc biệt của Việt Nam nằm ở đây là: Đình So, Đình Chèm, Đình Tây Đằng, Đình Tường Phiêu, Đình Hạ Hiệp, Đình Đại Phùng, Đình Thổ Tang và cụm Đình Hương Canh. Còn những ngôi đình là di tích quốc gia thì rất rất nhiều, như Đình Chu Quyến, Đình Mông Phụ, Đình Yên Sở... Trong đó hội làng dừa Yên Sở thờ tướng Lý Phục Man được tổ chức vào tháng ba rất hoành tráng.

Chùa chiền: Phủ Quốc Oai nổi tiếng với Tứ đại danh thắng gồm: Chùa Thầy trên núi Sài Sơn thờ thánh Từ Đạo Hạnh và lễ hội mồng 7 tháng ba, Chùa Tây Phương trên núi Câu Lậu có 18 pho tượng La Hán tuyệt đẹp đi vào thơ ca, Chùa Trăm Gian trên núi Tiên Lữ và Chùa Trầm trên núi Tử Trầm Sơn xưa kia vua Lê đặt hành cung. Còn ở Vĩnh Phúc có quần thể Chùa Tây Thiên trên núi Tam Đảo và Tháp Chùa Vĩnh Khánh đều là di tích quốc gia Đặc biệt.

Sông núi: Ngoài Vườn quốc gia Ba Vì và Vườn quốc gia Tam Đảo với khí hậu mát mẻ, từ xưa đã được người Pháp chọn để xây dựng khu nghỉ mát; còn có Núi Viên Nam, Hồ Đồng Mô, Hồ Suối Hai, Hồ Hòa Bình, Đầm Ao Châu, Suối nóng Kim Bôi...

Di sản phi vật thể
Phong tục và lễ hội: Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Theo Đại Nam nhất thống chí tới thời Nguyễn, ở Bất Bạt và Mỹ Lương vẫn lấy tháng 11 âm lịch (tháng Tý) làm đầu năm mới, theo truyền thống từ thời Vua Hùng. Đến nay vẫn có một số nơi ăn Tết, xông đất, mở cửa rừng, ăn đất... (như ở Lập Thạch). Ngoài những lễ hội gắn với các nhân vật lịch sử, còn có các lễ hội giải trí như Hội phết Hiền Quan, Chọi trâu Hải Lựu, Hội diều Bá Dương Nội ...

Nghệ thuật và mỹ nghệ: Xứ Đoài có hát xoan cũng được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Múa rối nước làng Ra là một phường nổi tiếng có từ thời Lý, khởi nguồn từ làng mộc Chàng Sơn với truyền thống từ thời Hùng Vương. Ngoài ra còn có hát Chèo Tàu ở Đan Phượng, hát Dô ở Quốc Oai, dòng tranh Kim Hoàng ở Hoài Đức, làng gốm Hương Canh và mây tre đan Phú Vinh... đều rất đặc sắc. Làng lụa Vạn Phúc nổi tiếng xưa kia cũng thuộc Xứ Đoài.

Đặc sản: Bánh hòn là món ăn phổ biến khắp Xứ Đoài. Ở Phú Thọ có cọ ỏm, thịt chua, cá anh vũ, bưởi Đoan Hùng... Ở Vĩnh Phúc có rau su su, cá thính... Gần Sơn Tây có gà Mía, chè lam, bánh tẻ, cà dầm tương, nem Phùng, bưởi Diễn, miến So, sữa Ba Vì... Còn người Mường có rượu cần, cơm lam, cá nướng sông Đà kẹp vỉ tre...

Hình ảnh

Từ trái sang: Đình Tường Phiêu, Tháp Bình Sơn, Chùa Tây Phương, Đền Hùng, Chùa Thầy, Lăng Ngô Quyền, Nhà thờ Tam Đảo, Đền Hát Môn, Thành cổ Sơn Tây

Từ trái sang: Cà dầm tương, Bánh chè lam, Cọ ỏm, Bánh hòn, Cá thính, Nem Phùng, Cỗ Sơn Tây có bánh tẻ, gà Mía; Cỗ lá người Mường có cá nướng, măng rừng... Tranh gà Kim Hoàng, lồng bàn mây tre đan Phú Vinh, bình gốm Hương Canh, quạt giấy Chàng Sơn.

Xem thêm

 Kinh Bắc * Sơn Nam * Xứ Đông

 Sơn Tây tỉnh địa chí, Phạm Xuân Độ, 1941
 Hồng Đức Bản Đồ, Bộ Giáo dục Quốc gia, 1962
 Dư địa chí, Phan Duy Tiếp, Hà Văn Tấn dịch, Nhà xuất bản Sử Học, 1960
 Đại Nam nhất thống chí, Phạm Trọng Điềm, Đào Duy Anh dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2006, Tập 4
 Đồng Khánh địa dư chí, Ngô Đức Thọ, Nguyễn Văn Nguyên, Phillippe Papin dịch, Nhà xuất bản Thế giới, 2003, Tập 2

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hành chính Hà Nội
Hành chính Vĩnh Phúc
Hành chính Phú Thọ
Hành chính Hòa Bình
Hành chính Tuyên Quang
Sơn Tây
Hành chính Việt Nam thời Lê sơ
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn


title: Clarina syriaca

text:
Clarina syriaca là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này được tìm thấy ở miền bắc Thổ Nhĩ Kỳ phía nam đến miền bắc và miền tây Syria, Liban, miền bắc Jordan và Israel. Loài này cũng hiện diện ở trung bộ Cộng hòa Síp. Ở Nam Thổ Nhĩ Kỳ loài này xuất hiện ở phía tây và có thể tìm thấy tận Antalya. Loài này cũng thường được xem là một phân loài của Clarina kotschyi.

Sải cánh dài 50–65 mm. Có hai lứa trưởng thành một năm Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 5 đến đầu tháng 7 và một lần nữa vào tháng 8 và tháng 9.
Ấu trùng ăn các loài Vitis và Parthenocissus. Chúng thích loài cây Vitis vinifera.

Chú thích

Tham khảo

Clarina


title: Parides pizarro

text:
Parides pizarro là một loài bướm ngày in the Papilionidae family. Nó được tìm thấy ở Brasil và Peru.

Subspecies
 Parides pizarro pizarro (Staudinger, 1884)
 Parides pizarro kuhlmanni (E. May, 1925)
 Parides pizarro steinbachi  (Rothschild, 1905)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Parides


title: Neukirchen beim Heiligen Blut

text:
Neukirchen là một đô thị ở huyện Cham bang Bayern nước Đức. Đô thị Neukirchen beim Heiligen Blut có diện tích 59,88 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3949 người.

Tham khảo


title: Leptotarsus submancus

text:
Leptotarsus submancus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Alvania debruynei

text:
Alvania debruynei là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 1.2 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 0 m.

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Pilaria vermontana

text:
Pilaria vermontana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pilaria
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Hiệp hội bóng đá Lesotho

text:
Hiệp hội bóng đá Lesotho () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Lesotho. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Lesotho, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Lesotho gia nhập FIFA và CAF cùng năm 1964.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lesotho trên trang chủ của FIFA.

Lesotho
Bóng đá Lesotho


title: 21463 Nickerson

text:
21463 Nickerson (1998 HX78) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21463 Nickerson

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ruitz

text:
Ruitz là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Ruitz có cự ly khoảng  về phía tây nam của Béthune and  về phía tây nam của Lille, tại giao lộ của các tuyến đường D72 và D86.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St. Maurice, dating from the 13th century.
 The 18th century chateau.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN
Ruisseauville project

Liên kết ngoài
 Ruitz on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Lasioglossum macrurops

text:
Lasioglossum macrurops là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1937


title: Motta Visconti

text:
Motta Visconti là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 25 km về phía tây nam của Milano.

Motta Visconti giáp các đô thị: Vigevano, Casorate Primo, Besate, Trovo, Bereguardo.

Nhân vật nổi tiếng
Sante Geronimo Caserio (1873–1894), người ám sát Marie François Sadi Carnot, sinh ra trong một gia đình nông dân ở Motta Visconti.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.mottavisconti.mi.it

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Carabhydrus monteithi

text:
Carabhydrus monteithi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Carabhydrus


title: Coelaenomenodera funerea

text:
Coelaenomenodera funerea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Roquiague

text:
Roquiague () là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài

 ARROKIAGA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Chrysomela

text:
Chrysomela là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Chrysomela anatolica Dahlgren, 1984
 Chrysomela badakhshanica Yablokov-Khnzoryan, 1978
 Chrysomela collaris Linnaeus, 1758
 Chrysomela cuprea Fabricius, 1775
 Chrysomela cyaneoviridis Gruev, 1994
 Chrysomela lapponica Linnaeus, 1758
 Chrysomela populi Linnaeus, 1758
 Chrysomela saliceti Suffrian, 1851
 Chrysomela tremulae Fabricius, 1787
 Chrysomela vigintipunctata Scopoli, 1763

Chú thích

Tham khảo

Chrysomela scripta on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Chrysomelini


title: Anarta arenbergeri

text:
Anarta arenbergeri là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó chỉ được ghi nhận ở Thổ Nhĩ Kỳ và Israel.

Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7 và một lần nữa vào tháng 9. There is are probably two generations per year.

Liên kết ngoài
 Hadeninae of Israel

Chú thích

Anarta
Động vật được mô tả năm 1974


title: Nam châm vĩnh cửu

text:
Nam châm vĩnh cửu là các vật được cấu tạo từ các vật liệu từ cứng có khả năng giữ từ tính không bị mất từ trường, được sử dụng như những nguồn tạo từ trường.

Các đặc trưng

Các đại lượng của nam châm vĩnh cửu xuất phát từ đường cong từ trễ, là các thông số đặc trưng của các chất sắt từ nói chung và vật liệu từ cứng nói riêng và các thông số được quan tâm chủ yếu gồm:
 Lực kháng từ
Lực kháng từ của nam châm vĩnh cửu phải đủ lớn để không bị khử từ bởi các từ trường ngoài, khả năng lưu trữ từ trường của nam châm càng lớn khi lực kháng từ càng lớn. Các nam châm vĩnh cửu phổ biến hiện nay có lực kháng từ từ 1000 Oe đến vài chục ngàn Oe.
 Từ dư (xem bài Đường cong từ trễ).
 Hệ số chữ nhật hay Độ vuông
 Tích năng lượng từ cực đại
Nói lên khả năng lưu trữ năng lượng từ của nam châm vĩnh cửu, là năng lượng lớn nhất có thể tồn trữ trong một đơn vị thể tích nam châm, được xác định từ đường cong từ trễ. Muốn có tích năng lượng từ cực đại lớn, nam châm cần có lực kháng từ lớn, từ dư cao và hệ số chữ nhật của đường cong từ trễ lớn.
 Nhiệt độ Curie
Là nhiệt độ mà tại đó các vật sắt từ bị mất từ tính và trở thành thuận từ. Nhiệt độ Curie cho ta biết khả năng hoạt động của nam châm trong điều kiện nhiệt độ cao hay thấp. Có những nam châm có nhiệt độ Curie khá thấp (ví dụ như nam châm Nd2Fe14B có nhiệt độ Curie chỉ 312oC), nhưng cũng có những loại nam châm có nhiệt độ Curie rất cao (ví dụ hệ hợp chất SmCo có nhiệt độ Curie hàng ngàn độ, được sử dụng trong động cơ phản lực có nhiệt độ cao).

 Ngoài các tham số mang tính chất từ tính, các tham số khác cũng rất được quan tâm đó là độ cứng, khả năng chống mài mòn, chống oxy hóa, mật độ... Bên cạnh đó, hình dạng nam châm cũng là một tham số rất quan trọng quyết định điểm làm việc của nam châm do hình dạng nam châm quy định thừa số khử từ của vật từ, có tác động lớn đến năng lượng từ của nam châm.

Phân loại theo vật liệu

Oxide sắt: Là loại nam châm vĩnh cửu đầu tiên của loài người được sử dụng dưới dạng các "đá nam châm", được sử dụng từ thời cổ đại, có ngay trong tự nhiên nhưng khi khoa học kỹ thuật phát triển loại này không còn được sử dụng do từ tính rất kém.
 Thép cácbon
Là loại nam châm vĩnh cửu được sử dụng từ thế kỷ 18 đến giữa thế kỷ 20 với khả năng cho từ dư tới hơn 1 T, nhưng lực kháng từ rất thấp nên từ tính cũng dễ bị mất. Loại nam châm này hầu như không còn được sử dụng hiện nay.
 Nam châm AlNiCo
Là loại nam châm được chế tạo từ vật liệu từ cứng là hợp kim của nhôm, niken, côban và một số các phụ gia khác như đồng, titan..., là loại nam châm cho từ dư cao (tới 1,2-1,5 T) nhưng có lực kháng từ chỉ xung quanh 1 kOe, đồng thời giá thành cũng khá cao nên hiện nay tỉ lệ sử dụng ngày càng giảm dần (chỉ còn không đầy 10% thị phần sử dụng).
 Ferrite từ cứng
Là loại nam châm vĩnh cửu được chế tạo từ các ferit từ cứng (ví dụ ferit Ba, Sr..) là các vật liệu dạng gốm. Nam châm ferit có ưu điểm là rất dễ chế tạo, gia công, giá thành rẻ và độ bền cao. Tuy nhiên, vì đây là nhóm các vật liệu feri từ đồng thời có hàm lượng oxy cao nên có từ độ khá thấp, có lực kháng từ từ 3 đến 6 kOe, có khả năng cho tích năng lượng từ cực đại lớn nhất không quá 6 MGOe. Loại nam châm này hiện nay chiếm tới hơn 50% thị phần sử dụng nam châm vĩnh cửu do những ưu điểm về giá thành cực rẻ, khả năng chế tạo, gia công và độ bền.
 Nam châm đất hiếm
Là loại nam châm vĩnh cửu được tạo ra từ các vật liệu từ cứng là các hợp kim hoặc hợp chất của các kim loại đất hiếm và kim loại chuyển tiếp.
 Nam châm nhiệt độ cao SmCo
Là hệ các nam châm vĩnh cửu được chế tạo từ hợp chất ban đầu là SmCo5 được phát minh năm 1966 bởi tiến sĩ Karl J. Strnat của U.S. Air Force Materials Laboratory (Mỹ) có tích năng lượng từ cực đại 18 MGOe, sau đó Karl J. Strnat lại phát minh ra hợp chất Sm2Co17 có tích năng lượng từ tới 30 MGOe vào năm 1972. Hệ nam châm SmCo có nhiệt độ Curie rất cao (có thể đạt tới 1100oC) và có lực kháng từ cực lớn (tới vài chục kOe) nhờ cấu trúc dạng lá đặc biệt. Nhờ có nhiệt độ Curie cao và lực kháng từ lớn nên được sử dụng trong các ứng dụng nhiệt độ cao (ví dụ trong động cơ phản lực...).
 Nam châm NdFeB (neodymium)
Là hệ các nam châm dựa trên hợp chất R2Fe14B (R là ký hiệu chỉ các nguyên tố đất hiếm ví dụ như Nd, Pr...) có cấu trúc tinh thể kiểu tứ giác với lực kháng từ lớn (hơn 10 kOe) và từ độ bão hòa rất cao (tới 1,56 T) nên là loại nam châm vĩnh cửu mạnh nhất hiện nay với khả năng cho tích năng lượng từ tới 64 MGOe (tính toán theo lý thuyết) và hiện nay đã xuất hiện loại nam châm Nd2Fe14B có tích năng lượng từ 57 MGOe. Tuy nhiên, loại nam châm này lại không thể sử dụng ở nhiệt độ cao do có nhiệt độ Curie chỉ 312oC. Nam châm Nd2Fe14B lần đầu tiên được phát minh năm 1983 bởi R. Sagawa (Nhật Bản).

Điểm yếu chung của các nam châm đất hiếm là có giá thành cao (do chứa nhiều các nguyên tố đất hiếm đắt tiền), có độ bền kém (do các nguyên tố đất hiếm có tính oxy hóa rất cao). Vì những điểm yếu này mà nam châm đất hiếm tuy là loại mạnh nhất nhưng vẫn không phải là loại được sử dụng nhiều nhất (đứng sau nam châm ferit).
 Nam châm tổ hợp nano
Là loại nam châm mới ra đời từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ 20, là loại nam châm có cấu trúc tổ hợp của 2 pha từ cứng và từ mềm ở kích thước nanomet. Các pha từ cứng (chiếm tỉ phần thấp) cung cấp lực kháng từ lớn, pha từ mềm cung cấp từ độ lớn. Tính chất tổ hợp này có được là nhờ liên kết trao đổi đàn hồi giữa các hạt pha từ cứng và từ mềm ở kích thước nanomet. Loại nam châm này được tính toán có khả năng cho tích năng lượng từ khổng lồ hơn 3 lần so với nam châm mạnh nhất hiện nay là NdFeB nhưng thực nghiệm mới chỉ đạt được rất nhỏ so với lý thuyết và các sản phẩm thực nghiệm mới trong giai đoạn sản xuất thử nghiệm.

Phân loại theo phương pháp chế tạo
 Nam châm đẳng hướng (Isotropic magnets)
Là nam châm vĩnh cửu được chế tạo bằng cách ép đẳng tĩnh mà không sử dụng các phương pháp định hướng ban đầu (từ trường...).
 Nam châm dị hướng (Anisotropic magnets)
Là nam châm được định hướng trong quá trình ép đẳng tĩnh bằng từ trường. Khi đó, các hạt đơn đômen trong vật liệu sẽ bị định hướng theo chiều từ trường, tạo nên khả năng dễ dàng từ hóa theo phương định hướng.
 Nam châm kết dính
Là các nam châm được chế tạo bằng cách nghiền thành bột mịn, sau đó trộn với keo kết dính (ví dụ epoxy) và ép trong từ trường định hướng. Các keo vừa có tác dụng kết dính, lại vừa có tác dụng đông cứng sự định hướng của các hạt.
 Nam châm thiêu kết
Là nam châm được chế tạo bằng cách thiêu kết các bột kim loại được nghiền mịn và ép khuôn. Việc thiêu kết nhằm tạo ra hợp chất có thành phần hợp phức xác định với tính chất từ của hợp chất đó.

Xem thêm
Nam châm
Vật liệu từ cứng
Sắt từ
Đường cong từ trễ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 History of magnetism

Từ học
Nam châm
Vật lý chất rắn
Khoa học ứng dụng


title: Tibaná

text:
Tibaná là một thị xã và đô thị ở Departamento của Colombia Boyacá, part of the subregion of Márquez.

Tham khảo

Đô thị của Boyacá
Khu dân cư ở tỉnh Boyacá


title: Lưu Nghiễm (định hướng)

text:
Lưu Nghiễm có thể là tên của một trong các nhân vật sau:
 Nam Hán Cao Tổ Lưu Nghiễm (劉龑), vị vua sáng lập ra nước Nam Hán thời Ngũ đại Thập quốc trong lịch sử Trung Quốc
Lưu Nghiễm (劉儼), người thời Nguyên mạt Minh sơ, viết sách Đại Minh chí thư.
 Lưu Nghiễm (劉儼), trạng nguyên nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc.
Lưu Nghiễm (劉儼), đỗ tiến sĩ năm Khang Hy thứ 33 (1693).


title: Malguénac

text:
Malguénac () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 38,45 km², dân số năm 1999 là 1657 người. Khu vực này có độ cao từ 73-222 mét trên mực nước biển.

Cư dân của Malguénac danh xưng trong tiếng Pháp là Malguénacois.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Malguénac
Bản đồ của Malguénac trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Le Mesnil-Fuguet

text:
Le Mesnil-Fuguet là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Mesnilfuguet


title: Garniga Terme

text:
Garniga Terme là một đô thị ở Trentino ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 8 km về phía tây nam của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 364 người và diện tích là 13,1 km².

Garniga Terme giáp các đô thị: Trento, Cimone và Aldeno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Motipur

text:
Motipur là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Muzaffarpur thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Motipur có dân số 21.933 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Motipur có tỷ lệ 43% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 52%, và tỷ lệ cho phái nữ là 33%. Tại Motipur, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Ayencourt

text:
Ayencourt le Monchel là một xã thuộc tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ayencourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Ayencourt


title: Athripsodes bomana

text:
Athripsodes bomana là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Amnirana albolabris

text:
Amnirana albolabris là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Gabon, Ghana, Guinea, Kenya, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Tanzania, Togo, Uganda, có thể cả Burundi, và có thể cả Rwanda.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và ao.

Hình ảnh

Tham khảo

 Amiet, J.-L., Rödel, M.-O., Howell, K. & Lötters, S. 2004. Amnirana albolabris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Amnirana


title: La Framboisière

text:
La Framboisière  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Framboisiere


title: Bois-d'Arcy, Yvelines

text:
Bois-d'Arcy là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Yvelines, quận Versailles, tổng Saint-Cyr-l'École. Tọa độ địa lý của xã là 48° 48' vĩ độ bắc, 02° 01' kinh độ đông. Bois-d'Arcy nằm trên độ cao trung bình là 190 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 130 mét và điểm cao nhất là 180 mét. Xã có diện tích 5,48 km², dân số vào thời điểm 1999 là 12064 người; mật độ dân số là 2201,5 người/km².

Thành phố kết nghĩa
 Mücheln, Đức

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Saint-Leu-et-Saint-Gilles từ thế kỉ thứ 12.

Tham khảo

Xã của Yvelines


title: Formigine

text:
Formigine là một đô thị (comune) ở tỉnh Modena, vùng Emilia-Romagna của Ý. Đô thị Formigine có diện tích 46,98 km2, dân số thời điểm 31 tháng 5 năm 2005 là 31.126 người, dân số năm 2007 là 31.643 người.
. Formigine xuất phát từ việc thành lập lâu đài năm 1201 bởi Modena, làm pháo đài phòng chống Bologna, kẻ thù truyền thống của Modena. Năm 1395 Niccolò III d'Este tặng vùng này dưới dạng thái ấp cho Marco Pio, chúa của Carpi.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Modena


title: Bobgunnia

text:
Bobgunnia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bobgunnia
Swartzieae


title: Wannehain

text:
Wannehain là một commune in the Nord department in northern Pháp, on the border with Bỉ.

The HSL 1 railway line to Brussels crosses the border at Wannehain.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Les Hayes

text:
Les Hayes là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Hayes


title: Bệnh hại gỗ

text:
Bệnh hại gỗ là những loại bênh cây mà bộ phận bị gây hại là gỗ của thân cây.

Nguyên nhân
Nguyên nhân chủ yếu là do côn trùng hại gỗ (ví dụ: mối, mọt, sâu non xén tóc,...), hoặc nấm mục hại gỗ. Gỗ sẽ bị thay đổi màu sắc, khối lượng riêng, giảm trầm trọng các tính chất cơ lý chịu lực của gỗ.

Tác hại
Thường làm giảm tuổi thọ của các công trình, đồ dùng làm bằng chất liệu gỗ, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng. Thiệt hại lớn về mặt kinh tế, ngoài ra nó còn có thể ảnh hưởng đến đời sống.

Khắc phục
Sử dụng phương pháp phòng trừ tổng hợp IPM
Sử dụng thuốc hóa học, tẩm các hóa chất bảo quản
Ngâm trong môi trường yếm khí (ngâm bùn), đây là phương pháp cổ truyền, dễ làm và rất hiệu quả.

Xem thêm
Bệnh mục
Mối ăn gỗ
Mọt gặm gỗ

Tham khảo

Bệnh hại gỗ
Bệnh học thực vật
Gỗ


title: Nguyễn Thị Quyết Tâm

text:
Nguyễn Thị Quyết Tâm (sinh năm 1958) là một chính khách Việt Nam. Bà từng là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021 thuộc đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh (đại diện cho Quận 2, Quận 9, quận Thủ Đức), Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Thân thế và giáo dục
Bà sinh ngày 20 tháng 12 năm 1958, quê quán tại An Hòa, Trảng Bàng, Tây Ninh.

Cha bà là Nguyễn Văn Tốt (bí danh Hai Bình), cố Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Tây Ninh năm 1965.

Mẹ bà là bà Nguyễn Thị Thởi, sinh năm 1922.

Cha mẹ bà có bốn người con đặt tên là Quyết Tâm, Quyết Chiến, Quyết Thắng, và Đông Xuân.

Cha mẹ bà là những cán bộ hoạt động cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, hoạt động xa nhà, nên từ nhỏ bà được gửi sống với người thân hoặc các bạn bè của gia đình.

Năm 11 tuổi (1969), bà được đưa vào chiến khu Dương Minh Châu để gặp cha, sau đó được bố trí ở lại tại Trường Hoàng Lê Kha, Tây Ninh.

Tháng 5 năm 1971, bà tham gia Đoàn học sinh của tỉnh Tây Ninh đi theo đường Trường Sơn ra miền Bắc để học. Chuyến hành trình kéo dài trong 4 tháng.

Từ tháng 10 năm 1971 đến tháng 8 năm 1975, bà học tại các Trường học sinh Miền Nam số 8, số 9, số 2 tại Hà Bắc, Vĩnh Phú.

Sau đó bà trở về Tây Ninh, học tại Trường nội trú Hoàng Lê Kha.

Bà có bằng Cử nhân Tài chính Tín dụng, Cử nhân Hành chính, Cử nhân Lịch sử Đảng, Cao cấp Lý luận chính trị.

Bà hiện cư trú ở Số 26A, đường số 8, Đặng Văn Bi, phường Trường Thọ, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh.

Sự nghiệp
Ngày 18 tháng 3 năm 1980, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ tháng 9 năm 1981 đến năm 1984, Nguyễn Thị Quyết Tâm được cử đi học tại Trường Nguyễn Ái Quốc 9.

Từ tháng 7 năm 1984 đến tháng 4 năm 1986, bà là cán bộ Ban Tuyên giáo huyện ủy huyện Thủ Đức, TPHCM.

Tháng 12 năm 1984, bà được cử đi học tại Trường Tuyên huấn Trung ương II.

Từ tháng 5 năm 1986 đến năm 1996, bà là Cán bộ, Phó Trưởng ban Tuyên giáo, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Thủ Đức.

Từ năm 1996 đến tháng 4 năm 1997, bà là Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Thủ Đức.

Từ tháng 4 năm 1997 đến tháng 8 năm 2000, bà giữ chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo Quận ủy quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ tháng 8 năm 2000 đến tháng 10 năm 2002, bà là Phó Bí thư Thường trực Quận ủy quận 9 và là Đại biểu Hội đồng nhân dân của Quận 9.

Từ tháng 10 năm 2002 đến tháng 1 năm 2006, bà giữ chức vụ Bí thư Quận ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân quận Thủ Đức và được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố khóa 7.

Từ tháng 1 năm 2006 đến tháng 6 năm 2011, bà là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh khóa 7, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Dân vận Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ tháng 7 năm 2011 đến tháng 5 năm 2016, bà là Đại biểu Quốc hội khóa 13 thuộc đoàn đại biểu TPHCM.

Tháng 10 năm 2011, bà là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM.

Bà là Bí thư Đảng Đoàn, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa 8 nhiệm kỳ 2011 - 2016.

Ngày 27 tháng 5 năm 2016, theo kết quả bầu cử Hội đồng nhân dân TPHCM do Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh công bố, Nguyễn Thị Quyết Tâm, Chủ tịch Hội đồng nhân dân TPHCM khóa 8 tái trúng cử Đại biểu HĐND TPHCM khóa 9 nhiệm kỳ 2016-2021 với tỉ lệ 77,14% ở đơn vị bầu cử số 26 (quận Thủ Đức).

Sáng ngày 28 tháng 6 năm 2016, tại kỳ họp thứ nhất HĐND TPHCM khóa 9, bà được giới thiệu bầu vào chức danh Chủ tịch HĐND TPHCM khóa 9 và đã trúng cử với tỉ lệ 101/103 phiếu thuận (tỉ lệ 96,19%, 103 đại biểu có mặt).

Từ ngày 1 tháng 1 năm 2019, Nguyễn Thị Quyết Tâm nghỉ hưu (theo quyết định số 900-QĐNS/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam). Sau khi nghỉ hưu, bà thôi chức Chủ tịch Hội đồng nhân dân TPHCM nhưng vẫn là Đại biểu HĐND TPHCM và Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 TPHCM.

Ngày 8 tháng 4 năm 2019, tại kỳ họp thứ 13 (kì họp bất thường) Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa 9, Nguyễn Thị Quyết Tâm được miễn nhiệm chức danh Chủ tịch Hội đồng nhân dân TPHCM.

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII nhiệm kì 2011-2016
Ngày 22 tháng 5 năm 2011, bà trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 thuộc đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh ở đơn vị bầu cử số 7, thành phố Hồ Chí Minh (Quận 2, Quận 9, quận Thủ Đức) với tỉ lệ 68,45% số phiếu (cùng với Huỳnh Ngọc Ánh 61,77% và Đoàn Nguyễn Thùy Trang 60,10%).

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021
Ngày 22 tháng 5 năm 2016, bà trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021 thuộc đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh ở đơn vị bầu cử số 7, thành phố Hồ Chí Minh (Quận 2, Quận 9, quận Thủ Đức) với tỉ lệ 76,37% số phiếu (cùng với Phan Nguyễn Như Khuê 67% và Trịnh Ngọc Thúy 54,28%).

Chiều ngày 8 tháng 5 năm 2018, bà tiếp xúc cử tri trước kì họp thứ 5 quốc hội khóa 14 tại quận Thủ Đức. Trước yêu cầu làm rõ trách nhiệm những người có liên quan trong vụ sai phạm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên đầu tư và xây dựng Tân Thuận (công ty thuộc sở hữu của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh) chuyển nhượng 32 ha đất tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè cho Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai với giá 410 tỉ đồng rẻ hơn nhiều so với giá thị trường 2000 tỉ đồng, Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng 32 ha đất này không phải là đất công và việc hủy hợp đồng này không gây thiệt hại lợi ích kinh tế của Nhà nước Việt Nam. Trong khi trước đó, ngày 6 tháng 5 năm 2018, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận đây là đất công.

Phong tặng
Danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Thành phố Hồ Chí Minh
Nhiều Bằng khen của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Phát biểu nổi tiếng
 "Nếu con em cán bộ lãnh đạo mà có sự trưởng thành và được các Đại hội Đảng tín nhiệm hoặc được tổ chức tín nhiệm giao những trọng trách quan trọng thì đó là điều hạnh phúc của dân tộc ta, của Đảng ta. Tôi nghĩ là vậy. Đó là sự kế thừa, giữ gìn và biết phát huy truyền thống đó để kế tục sự nghiệp của cha ông. Đó phải là điều hạnh phúc đối với dân tộc mình chứ? Tại sao chúng ta lại nghi ngại?. Chỉ trừ những trường hợp khuất tất, anh thực sự không có năng lực mà được giao nhiệm vụ thì mới phải nghi ngại. Còn đây là được Đại hội Đảng tín nhiệm thì điều đó là rất đáng mừng. Nếu con em cán bộ lãnh đạo mà hư hỏng hết thì đó mới là điều bất hạnh. Nhưng tôi cũng đồng ý với ý kiến là phải thi tuyển các chức danh lãnh đạo, điều này chúng ta cũng đã nói rồi, đã bắt đầu làm rồi, dần dần phải vươn đến việc thi tuyển vì nó thể hiện sự công bằng, minh bạch và chuyên nghiệp trong tổ chức bộ máy của chúng ta."

Tham khảo

Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thành phố Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thành phố Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2016–2021
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Hạt giống đỏ
Nữ Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Việt Nam
Người Tây Ninh


title: Mormolyca ringens

text:
Mormolyca ringens là một loài phong lan.

Chú thích

Tham khảo

R
R
Thực vật được mô tả năm 1840


title: Lourmais

text:
Lourmais () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Lourmais được gọi là Lourmaisiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Lourmais

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Hydropsyche asopos

text:
Hydropsyche asopos là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Kénédougou (tỉnh)

text:
Kénédougou là một trong 45 tỉnh của Burkina Faso, tọa lạc ở vùng Hauts-Bassins.
Thủ phủ là Orodara.

Kenedougou được chia thành 10 tổng:
Djigouera
Koloko
Kourignon
Kourouma
Morolaba
N'dorola
Orodara
Samoghohiri
Samorogouan
Sindo

Tham khảo

Kenedougou


title: Lasioglossum subhirtum

text:
Lasioglossum subhirtum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1841


title: 4458 Oizumi

text:
4458 Oizumi (1990 BY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1990 bởi Yoshio Kushida và Osamu Muramatsu ở Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4458 Oizumi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Gynoplistia nebulosa

text:
Gynoplistia nebulosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Cheilotrichia unidentata

text:
Cheilotrichia unidentata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Quận Jackson, Texas

text:
Quận Jackson (tiếng Anh: Jackson County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Edna. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.
Quận này được đặt tên theo Andrew Jackson, Tổng thống Hoa Kỳ từ năm 1829 đến năm 1837.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 14.391 người, 5.336 hộ, và 3.889 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 17 người cho mỗi dặm vuông (7/km ²). Có 6.545 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 8 cho mỗi dặm vuông (3/km ²). Cơ cấu dân tộc của dân cư trong quận gồm 76,49% người da trắng, 7,64% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,39% người Mỹ bản xứ, 0,39% người châu Á, 0,06% người đảo Thái Bình Dương, 12,65% từ các chủng tộc khác, và 2,39% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 24,68% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 17,9% là của Đức, 10,8% người Mỹ, 9,3% Séc, 6,0% Ailen và 5,6% gốc Anh theo điều tra dân số năm 2000. 81,6% nói tiếng Anh còn tiếng Tây Ban Nha được 17,4% dân số sử dụng là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 5.336 hộ, trong đó 34,70% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,20% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 10,50% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 27,10% là không lập gia đình. 24,20% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 12,50% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,65 và cỡ gia đình trung bình là 3,15.

Trong quận, cơ cấu tuổi tác dân cư quận gồm 27,40% ở độ tuổi dưới 18, 8,20% 18-24, 26,10% 25-44, 22,30% 45-64, và 15,90% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 37 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 96,70 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,40 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 35.254, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 42.066. Nam giới có thu nhập trung bình $ 32.639 so với 19.661 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 16,693. Giới 12,20% gia đình và 14,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 19,10% những người độ tuổi dưới 18 và 15,60% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas


title: Sant'Egidio del Monte Albino

text:
Sant'Egidio del Monte Albino là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Sant'Egidio del Monte Albino có diện tích 6 km2, dân số là 8199 người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Ritzerau

text:
Ritzerau là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Ritzerau có diện tích 11,11 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 277 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Vĩnh Thắng, Lệ Giang

text:
Vĩnh Thắng (tiếng Trung: 永胜县), Hán Việt: Vĩnh Thắng huyện là một huyện thuộc Lệ Giang, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 5099 km2, dân số năm 2003 là 380.000 người. Chính quyền huyện đóng tại trấn Vĩnh Bắc.

Các đơn vị hành chính

Trấn
Vĩnh Bắc (永北镇)
Thuận Châu (顺州镇)
Tam Xuyên (三川镇)
Nhân Hòa (仁和镇)
Trình Hải (程海镇)
Kỳ Nạp (期纳镇)
Đào Nguyên (涛源镇)
Lỗ Địa Lạp (鲁地拉镇)
Phiến Giác (片角镇)

Các hương
Dương Bình Di tộc (羊坪彝族乡)
Đại An Di tộc Nạp Tây tộc (大安彝族纳西族乡)
Tùng Bình Lật Túc tộc Di tộc (松坪傈僳族彝族乡)
Quang Hoa Lật Túc tộc Di tộc (光华傈僳族彝族乡)
Lục Đức Lật Túc tộc Di tộc (六德傈僳族彝族乡)
Đông Sơn Lật Túc tộc Di tộc (东山傈僳族彝族乡)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Pessinetto

text:
Pessinetto là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 35 km về phía tây bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 625 người và diện tích là 5,4 km².

Pessinetto giáp các đô thị: Monastero di Lanzo, Ceres, Mezzenile, Lanzo Torinese, Traves, và Germagnano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Stanhopea ruckeri

text:
For Stanhopea inodora Rchb.f, see Stanhopea graveolens.Stanhopea ruckeri'' là một loài lan có mặt từ México to Trung Mỹ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

reichenbachiana
Thực vật Trung Mỹ


title: Cogny, Cher

text:
Cogny là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Cogny on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Nyctibatrachus karnatakaensis

text:
Nyctibatrachus karnatakaensis (thực ra là một đồng âm nhỏ của N. hussaini) là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó là loài đặc hữu của Tây Ghats của Ấn Độ. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and sông ở vùng Kudremukh bị đe dọa mất môi trường sống.

Loài này được đặt tên theo S. A. Hussain với tên Nyctibatrachus hussaini. Năm 2001 Biju đã đặt nghi vấn danh pháp này do thiếu bản vật mẫu ở viện bảo tàng.

Năm 2007 vài tác giả đề xuất tên thay thế Nyctibatrachus karnatakaensis, cho rằng Nyctibatrachus hussaini không có hiệu lực do thiếu mẫu gốc có thể truy nguyên được, dù hai tác giả tuyên bố this were responsible for the original description.
Một mẫu gốc (đúng hơn một mẫu mới) được chỉ định và xác nhận tại ZSI, Calicut với tên thay thế. Điều này đã trở thành đề tài tranh cãi đáng kể như các vấn đề đã được ghi nhận đánh giá kỹ và tuân thủ các mã ICZN.

Chú thích

Liên kết ngoài
 EOL
 Discover life
 ITIS
 Arkive images
 AMNH database

Nyctibatrachus
Ếch Ấn Độ
Động vật lưỡng cư Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 2007


title: Discobola fumihalterata

text:
Discobola fumihalterata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Discobola
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bruchus pavlovskii

text:
Bruchus pavlovskii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Lukjanovitsch & Ter-Minassian miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Tinodes unidentatus

text:
Tinodes unidentatus là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tinodes


title: Andrena rugosa

text:
Andrena rugosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1891


title: La Valle Agordina

text:
La Valle Agordina là một đô thị ở tỉnh Belluno trong vùng Veneto, có vị trí cách khoảng 90 km về phía bắc của Venice và khoảng 20 km về phía tây bắc của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.217 và diện tích 48,7 km².

Đô thị La Valle Agordina có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là thôn làng) Cugnago, Fadés, Lantrago, Matten, Conaggia, Chiesa, Torsas, Gaidòn, Ronche, Ronchet, Cancellade, Noàch, Le Campe, and La Muda.

La Valle Agordina giáp các đô thị: Agordo, Forno di Zoldo, Longarone, Rivamonte Agordino, Sedico, Zoldo Alto.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Belluno
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Oenopota tenuistriata

text:
Oenopota tenuistriata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1985


title: Rhabdodendraceae

text:
Rhabodendron là một chi chứa khoảng 2–4 loài cây gỗ thường xanh (APG công nhận 3 loài), sinh sống tại khu vực nhiệt đới ở đông bắc Nam Mỹ.

Rhabdodendron hiện nay được đặt trong họ của chính nó là Rhabdodendraceae, một họ mới chỉ được công nhận trong thời gian vài chục năm gần đây. Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998) gán nó trong bộ Caryophyllales của nhánh core eudicots. Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt nó trong bộ Rosales.

Trước khi có sự tạo ra họ Rhabdodendraceae thì chi Rhabdodendron có một lịch sử phân loại rất hay thay đổi. Năm 1905, Ernest Friedrich Gilg & Robert Knud Friedrich Pilger đặt nó trong họ Rutaceae. Dựa trên cơ sở giải phẫu gỗ, Record (1933) và Chalk & Chattaway (1937) đề xuất rằng Rhabdodendron thuộc về họ Phytolaccaceae và Heimsch (1942) thông báo rằng vị trí trong họ Rutaceae là không thích hợp. Năm 1968 và 1972 Prance đã miêu tả chi tiết lịch sử phân loại của chi Rhabdodendron và nâng cấp nó lên thành họ.

Takhtadjan trong sách Diversity and Classification of Flowering Plants xuất bản năm 1997 vẫn xếp họ này trong bộ Rutales.

Các loài
 Rhabdodendron amazonicum
 Rhabdodendron gardnerianum
 Rhabdodendron macrophyllum

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Rhabdodendraceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com


title: Alsdorf, Altenkirchen

text:
Alsdorf là một xã thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Alsdorf, Altenkirchen có diện tích 5,93 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1764 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Hengersberg

text:
Hengersberg là một đô thị bang Bayern. Đô thị này thuộc huyện Deggendorf.
Hengersberg được lập năm 997 với tên "Helmgeresberg" bởi Gotthard of Niederalteich.
Đô thị này có các khu vực dân cư: Hengersberg, Altenufer, Anzenberg, Boxbach, Buch, Edermanning, Emming, Erkerding, Erlachhof, Eusching, Frohnhofen, Furth, Grubmühle, Heiming, Hinterweinberg, Holzberg, Holzerreuth, Hörgolding, Hörpling, Hub, Hubmühle, Hütting, Kading, Killersberg, Klausberg, Lapferding, Leebbergheim, Lichtenöd, Lohof, Manzing, Matzing, Mimming, Mutzenwinkl, Neulust, Nußberg, Oberanzenberg, Oberellenbach, Oberreith, Obersimbach, Pfaffing, Ponau, Rading, Reichersdorf, Reisach, Schlott, Schwanenkirchen, Schwarzach, Sicking, Siederding, Siedersberg, Thannberg, Trainding, Unterellenbach, Unterfrohnstetten, Unterreith, Untersimbach, Viehdorf, Vorderweinberg, Walmering, Waltersdorf, Weickering, Wessenhof, Würzing, Zilling.

Tham khảo


title: Kettenhausen

text:
Kettenhausen là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Kettenhausen có diện tích 1,68 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 241 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Colaspis guatemalensis

text:
Colaspis guatemalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Colaspis


title: Nút ăn trộm

text:
Nút ăn trộm (Thief knot) thì tương tự như nút dẹt (còn gọi là nút kép) trừ hai đầu dây ngắn (ở chỗ thắt) nằm hai phía khác nhau.

Tên gọi
Truyền thuyết kể rằng các thủy thủ thường hay dùng nút ăn trộm để buộc chặt một cái túi mà bên trong có chứa đồ đạc của họ. Nếu như một thủy thủ khác tháo túi này ra lục lọi bên trong thì có khả năng rất lớn tên ăn trộm này sẽ buộc cái túi này lại bằng nút được sử dụng phổ biến hơn, đó là nút dẹt hay còn gọi là nút kép. Đây là bằng chứng có người đã lục lọi bên trong túi đồ và như thế đó là tên của nút dây này.

Công dụng
Nút dây này không chắc chắn và dễ tuột ra nếu như bị kéo căng. Giống như tên gọi của nó, nút này chỉ nên được dùng để đánh lừa với nút dẹt. Không nên sử dụng nó trong những công việc mà độ an toàn được cân nhắc.

Xem thêm
Nút đầu bò

Tham khảo

Liên kết ngoài

Minh họa cách thắt nút ăn trộm
So sánh nút ăn trộm với nút đầu bò và nút dẹt
Các nút dây trong cùng nhóm nút dẹt

Ăn trộm


title: Rhyacophila caussica

text:
Rhyacophila caussica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Stenellina limbata

text:
Stenellina limbata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Stenellina


title: Soloella

text:
Soloella là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Soloella guttivaga (Walker, 1854)
 Soloella orientis Kühne, 2007

Tham khảo

 Kühne, L. (2007). "A new snouted tiger species from Eastern Africa (Lepidoptera, Aganaidae)." Esperiana memoir (3): 351-352.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Soloella at funet

Erebidae


title: Feltia nigrita

text:
Feltia nigrita là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Xibia, miền trung Yakutia, Amur và Primorye regions, cũng như British Columbia, Alberta, Saskatchewan, Yukon và Manitoba.

Liên kết ngoài
Image
Species info
Noctuinae (Noctuidae) collection of Siberian Zoological Museum
Fauna Europaea

Chú thích

Feltia


title: Dapanoptera versteegi

text:
Dapanoptera versteegi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dapanoptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Vexillum pelaezi

text:
Vexillum pelaezi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 2009


title: Đường dây thuê bao vô tuyến

text:
Wireless local loop (viết tắt WLL, dịch nghĩa: đường dây thuê bao vô tuyến) chỉ đường truyền không dây nối mạng điện thoại truyền thống (POTS) và/hoặc mạng Interent băng rộng đến thuê bao. Đây là một loại đường dây thuê bao. Có nhiều loại WLL như Broadband Wireless Access (BWA), Radio In The Loop (RITL), Fixed-Radio Access (FRA) and Fixed Wireless Access (FWA).

Tham khảo

Viễn thông


title: Tercer Frente

text:
Tecer Frente là một đô thị ở tỉnh Santiago de Cube của Cuba. Đô thị này nằm ở phía tây tỉnh, giáp tỉnh Granma, và có trung tâm ở thị xã Cruce de los Banos.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Tecer Frente có dân số 30.457 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Santiago de Cuba


title: Neopolyptychus consimilis

text:
Neopolyptychus consimilis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Savanna từ miền nam Sudan to the Congo.

Sải cánh dài khoảng 30 mm đối với con đực.

Chú thích

Tham khảo

Neopolyptychus
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Động vật Cộng hòa Congo
Côn trùng Tây Phi


title: Aleksandr Vladimirovich Popov

text:
Aleksandr Vladimirovich Popov (tiếng Nga: Александр Владимирович Попов) (16 tháng 11 năm 1971 ở Sverdlovsk) là cựu vận động viên bơi lội người Nga. Anh phá kỷ lục Olympic 1992 (21,91 s) và phá kỷ lục thế giới năm 2000 (21,64 s) cự ly 50m bơi tự do.

Thành tích Olympic
 Barcelona 1992
 Vàng cự ly 50m bơi tự do
 Vàng cự ly 100m bơi tự do
 Atlanta 1996
 Vàng cự ly 50m bơi tự do
 Vàng cự ly 100m bơi tự do

Thành tích
 Rom 1994
 Vàng cự ly 50m bơi tự do
 Vàng cự ly 100m bơi tự do
 Perth 1998
 Vàng cự ly 100m bơi tự do
 Barcelona 2003
 Vàng cự ly 50m bơi tự do
 Vàng cự ly 100m bơi tự do
 Vàng cự ly 4x100m bơi tự do

Giữ kỷ lục thế giới
(20/8/2006)

Tham khảo

Vận động viên bơi lội Nga
Thành viên IOC
Huy chương vàng Olympic môn bơi
Huy chương bạc Olympic môn bơi


title: Vanda bensonii

text:
Vanda bensonii là một loài phong lan có ở Assam tới Thái Lan.

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
bensonii
Lan Thái Lan


title: São Pedro do Turvo

text:
São Pedro do Turvo là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º44'49" độ vĩ nam và kinh độ 49º44'23" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 457 m. Dân số năm 2004 ước tính là 6 978 người. Đô thị này có diện tích 778,15 km².

Địa lý

Sông ngòi
 Rio Turvo
 Rio São João
 Rio Santo Inácio
 Rio Alambari
 Ribeirão São Pedro

Các xa lộ
BR-153 (Transbrasiliana)
Vicinal Antonio Guimaraes

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Sao Pedro do Turvo


title: Onzis

text:
Onzis là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Cattleya lueddemanniana

text:
Cattleya lueddemanniana là một labiate Cattleya loài phong lan. Số nhiễm sắc thể lưỡng bội của C. lueddemanniana là 2n = 40.<ref>page 251 of L. P. Felix and M. Guerra: "Variation in chromosome number and the basic number of subfamily Epidendroideae (Orchidaceae)" Botanical Journal of the Linnean Society 163(2010)234—278. The Linnean Society of London. Downloaded October 2010 from http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2010.01059.x/abstract</small></ref>

Footnotes and Liên kết ngoài

Hình ảnh

Liên kết ngoài

lueddemanniana
lueddemanniana
lueddemanniana


title: Shinkansen

text:
là một hệ thống đường sắt cao tốc ở Nhật Bản do 5 tập đoàn đường sắt của Nhật Bản điều hành. Kể từ khi đoạn đường sắt cao tốc đầu tiên mang tên Tōkaidō Shinkansen (Đông Hải Đạo Tân Cán Tuyến) khánh thành năm 1964  có thể chạy với tốc độ 210 km/h (130 dặm/h), mạng lưới đường sắt này (dài 2.459 km hay 1.528 dặm) được phát triển dần, nối liền các thành phố lớn của Nhật Bản trên các đảo Honshu và Kyūshū. Tốc độ tối đa sau này tăng lên đến 300 km/h (186 dặm/h) mặc dù hoạt động trong một môi trường thường hay bị động đất và bão lớn. Theo định nghĩa của Bộ luật xây dựng hệ thống Shinkansen (全国新幹線鉄道整備法) thì trên những tuyến đường sắt này, tàu có thể chạy với tốc độ trên 200 km/h.

Hiện nay những chuyến tàu thương mại Shinkansen E5 có thể đạt tốc độ 320 km/h như đoạn đường giữa các thành phố Utsunomiya và Morioka trên tuyến Tohoku Shinkansen . Tốc độ thử nghiệm đạt 443 km/h (275 dặm/h) cho loại tàu thường vào năm 1996. Còn đối với tàu maglev thì là 581 km/h (361 dặm/h), phá Kỷ lục thế giới vào năm 2003. Hiện tại công ty JR Central đang chuẩn bị khởi công tuyến Chūō Shinkansen nối Tokyo và Nagoya (286 km) với công nghệ đệm từ; tuyến này dự định hoàn thành vào năm 2027 nhằm rút ngắn thời gian đi lại giữa 2 thành phố xuống còn 40 phút.

Tên gọi và các đặc điểm nổi bật
Shinkansen tức "Tân cán tuyến" (có nghĩa là "đường huyết mạch mới") nhằm phân biệt với đường sắt khổ hẹp (1.067mm) bấy lâu dùng ở Nhật. Những tuyến đường sắt cao tốc này chạy song song với hệ thống đường sắt cũ nhưng biệt lập, không trùng nhau ở đoạn nào cả. Đây cũng là một đặc điểm nổi bật của Shinkansen khác biệt so với các hệ thống đường sắt cao tốc của Pháp (TGV) và Đức (ICE). Dựa trên nguyên tắc này, shinkansen không bị đường sắt khác cắt ngang, giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Hơn nữa vì có đường riêng nên tàu Shinkansen và toa xe thiết kế khá nhẹ để có thể tận dụng vận tốc tối đa nhưng ngược lại dễ bị hư hại nếu va chạm (crashworthiness).

Nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của Shinkansen
Nhật Bản là quốc gia đầu tiên xây dựng đường sắt riêng biệt cho tàu cao tốc. Do địa hình đồi núi, tuyến hiện tại bao gồm các tuyến có khổ hẹp (1.067mm), nhìn chung theo tuyến gián tiếp và không thể sửa lại cho phù hợp với tốc độ cao. Kết quả là Nhật Bản đã có nhu cầu lớn cho các tuyến cao tốc nhiều hơn các quốc gia đã có khổ đường sắt tiêu chuẩn hay khổ rộng hiện hữu có tiềm năng nâng cấp.

Các tuyến Shinkansen

Trên thực tế, ba tuyến Tokaido, Sanyo and Kyushu được nối liền từ Tokyo xuống phía tây nam. Một số tàu chạy liền mạch hai tuyến Tokaido-Sanyo và Sanyo-Kyushu. Tuy nhiên, ba tuyến này được vận hành bởi ba công ty khác nhau.

Tuy đều khởi hành từ ga Tokyo, hai tuyến Tokaido và Tohoku không được nối liền.

Hai tuyến mini-shinkansen của tuyến chính Tohoku cũng được xây lắp bằng việc thay đổi đường ray của tuyến tàu chậm cũ:
 Yamagata (Sơn Hình) từ Fukushima đến Shinjō
 Akita (Thu Điền) từ Morioka đến Akita

Các tuyến trong tương lai

Các tuyến đang được xây dưng bao gồm:
 Hokuriku (Bắc Lục) kéo dài từ Kanazawa tới Tsuruga, dự định khai trương năm 2023. Sau đó đoạn kéo dài tiếp theo tới Osaka đã dược hoạch định và sẽ đi qua thành phố Obama và Kyoto. Đoạn đường cuối dự định sẽ hoàn thành vào năm 2030, sau 15 năm xây dựng.
 Nagasaki (Trường Kỳ) dự định sẽ là mini-shinkansen của tuyến Kyushu. Hiện tại chỉ có đoạn từ Nagasaki đến Takeo-Onsen đã được triển khai.
 Hokkaido (Bắc Hải Đạo) đoạn từ Shin-Hakodate-Hokuto tới Sapporo đang dược xây dựng và dự kiến khánh thành năm 2031.
 Chuo (Trung ương) (L0 Series) từ Tokyo qua Nagoya tới Osaka (tương tự như tuyến Tokaido nhưng đi trong khu vực núi thay vì ven biển) đang được hoạch định dùng công nghệ siêu tốc tàu đệm từ maglev. JR Central bắt đầu xây dựng năm 2014, dự kiến hoàn thành đoạn Tokyo-Nagoya năm 2027 và đoạn Nagoya-Osaka năm 2045. Vì tuyến này dự định đi qua cố đô Nara thay vì cố đô Kyoto, chính quyền địa phương Kyoto đã lên tiếng phản đối và yêu cầu chính phủ xem xét lại quy hoạch vào tháng 2 năm 2012. Thống đốc tỉnh Nara Shogo Arai đã nói sự phản đối của Kyoto là nực cười và cam đoan rằng chính quyền trung ương vẫn sẽ giữ tuyến Chuo đi qua Nara..

Liên kết ngoài

 Biting the Bullet: What we can learn from the Shinkansen, discussion paper by Christopher Hood in the electronic journal of contemporary Japanese studies, ngày 23 tháng 5 năm 2001
 East meets West, a story of how the Shinkansen brought Tokyo and Osaka closer together.
 Bullet on wheels, a travel report by Vinod Jacob ngày 19 tháng 8 năm 2005

Tham khảo

Shinkansen
Tàu cao tốc


title: Hexatoma subpaenulata

text:
Hexatoma subpaenulata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya