title: 1894

text:
Theo lịch Gregory, năm 1894 (số La Mã: MDCCCXCIV) là năm bắt đầu từ ngày thứ Hai.

Sự kiện

Tháng 2
 22 tháng 2: Policarpo Bonilla trở thành tổng thống Honduras.

Tháng 6
 23 tháng 6: Pierre de Coubertin thành lập Ủy ban Thế vận hội Quốc tế.
 24 tháng 6: Tổng thống Pháp Marie François Sadi Carnot bị ám sát.

Tháng 7
 4 tháng 7: Thành lập nước cộng hòa Hawaii
 25 tháng 7: Bùng nổ chiến tranh Giáp Ngọ

Tháng 12
 21 tháng 12: Mackenzie Bowell trở thành thủ tướng Canada.
 Tower Bridge ở Luân Đôn được xây hoàn tất.

Sinh
 1 tháng 1: Satyendranath Bose, nhà vật lý học Ấn Độ (mất 1974)
 4 tháng 1: Wesley La Violette, nhà soạn nhạc Mỹ (mất 1978)
 7 tháng 1: José Rozo Contreras, nhà soạn nhạc Colombia (mất 1976)
 11 tháng 1: Alexander Hall, đạo diễn phim Mỹ (mất 1968)
 15 tháng 1: José Luis Bustamante y Rivero, tổng thống Peru (mất 1989)
 17 tháng 1: Werner March, kiến trúc sư Đức (mất 1976)
 18 tháng 1: Jan van Breda Kolff, cầu thủ bóng đá Hà Lan (mất 1976)
 18 tháng 1: Lucia Moholy, nữ nhiếp ảnh gia (mất 1989)
 20 tháng 1: Walter Piston, nhà soạn nhạc Mỹ (mất 1976)
 24 tháng 1: Robert Jaffé, chính trị gia Đức (mất 1968)
 1 tháng 2: James P. Johnson, nghệ sĩ dương cầm Mỹ, nhà soạn nhạc (mất 1955)
 1 tháng 2: John Ford, đạo diễn phim Mỹ (mất 1973)
 3 tháng 2: Norman Rockwell, họa sĩ Mỹ (mất 1978)
 4 tháng 2: Hans Wittwer, kiến trúc sư Thụy Sĩ (mất 1952)
 8 tháng 2: King Vidor, đạo diễn phim Mỹ (mất 1982)
 8 tháng 2: Ludwig Marcuse, triết gia Đức, nhà văn (mất 1971)
 9 tháng 2: Peter Georg Cohrs, chính trị gia Đức (mất 1952)
 9 tháng 2: Rahel Sanzara, nhà văn nữ Đức (mất 1936)
 10 tháng 2: Harold Macmillan, chính trị gia Anh, lãnh đạo chính phủ (mất 1986)
 19 tháng 2: Anton Lutz, họa sĩ Áo (mất 1992)
 19 tháng 2: Zdeněk Němeček, nhà văn Séc (mất 1957)
 27 tháng 2: Traugott Vogel, nhà văn Thụy Sĩ (mất 1975)
 28 tháng 2: Ben Hecht, tác giả kịch bản Mỹ (mất 1964)
 28 tháng 2: Friedrich Wilhelm Wagner, luật gia Đức, chính trị gia (mất 1971)
 1 tháng 3: Hans Orlowski, họa sĩ Đức (mất 1967)
 6 tháng 3: Elisabeth Castonier, nhà văn nữ Đức (mất 1975)
 8 tháng 3: Wäinö Aaltonen, nhà điêu khắc Phần Lan (mất 1966)
 9 tháng 3: Frank Arnau, nhà văn Đức (mất 1976)
 9 tháng 3: Franz Wilhelm Seiwert, họa sĩ Đức, nhà điêu khắc (mất 1933)
 11 tháng 3: Otto Grotewohl, chính trị gia Đức, thủ tướng Đông Đức (mất 1964)
 24 tháng 3: Alice Rühle-Gerstel, nhà văn nữ Đức (mất 1943)
 4 tháng 4: Herbert Volck, nhà văn Đức (mất 1945)
 8 tháng 4: Hermann Sendelbach, thi sĩ Đức (mất 1971)
 9 tháng 4: Erik Charell, đạo diễn phim Đức, diễn viên (mất 1974)
 10 tháng 4: Ben Nicholson, họa sĩ Anh (mất 1982)
 11 tháng 4: Lev Blatný, thi sĩ Séc, tác giả. (mất 1930)
 15 tháng 4: Bessie Smith, nữ ca sĩ nhạc blues Mỹ (mất 1937)
 17 tháng 4: Nikita Sergeyevich Khrushchyov, chính trị gia Xô Viết, lãnh đạo chính phủ (mất 1971)
 27 tháng 4: George Petty, nhiếp ảnh gia Mỹ (mất 1975)
 29 tháng 4: Ernst Wolfgang Lewicki, kĩ sư xây dựng Đức, nhà khoa học (mất 1973)
 29 tháng 4: Joop Boutmy, cầu thủ bóng đá Hà Lan (mất 1972)
 29 tháng 4: Marietta Blau, nhà nữ vật lý học Áo (mất 1970)
 29 tháng 4: Paul Hörbiger, diễn viên Áo (mất 1981)
 30 tháng 4: Herbert Vere Evatt, chính trị gia Úc (mất 1965)
 1 tháng 5: Sam McGee, người chơi đàn ghita Mỹ (mất 1975)
 5 tháng 5: August Dvorak, nhà tâm lý học Mỹ (mất 1975)
 11 tháng 5: Martha Graham, nữ nghệ sĩ múa Mỹ (mất 1991)
 13 tháng 5: Ásgeir Ásgeirsson, chính trị gia Iceland, tổng thống (mất 1972)
 15 tháng 5: Feliks Wrobel, nhà soạn nhạc Ba Lan (mất 1954)
 20 tháng 5: Robert Katscher, nhà soạn nhạc Áo (mất 1942)
 25 tháng 5: Georg Joos, nhà vật lý học Đức (mất 1959)
 27 tháng 5: Dashiell Hammett, nhà văn thể loại hình sự Mỹ (mất 1961)
 27 tháng 5: Louis-Ferdinand Celine, nhà văn Pháp, bác sĩ (mất 1961)
 2 tháng 6: Karl Erckert, chính trị gia Áo (mất 1955)
 3 tháng 6: Herbert Boeckl, họa sĩ Áo (mất 1966)
 8 tháng 6: Erwin Schulhoff, nhà soạn nhạc Séc, nghệ sĩ dương cầm (mất 1942)
 9 tháng 6: Ernst Schiebold, nhà khoáng vật học Đức (mất 1963)
 10 tháng 6: Oskar Karlweis, diễn viên Áo (mất 1956)
 10 tháng 6: Pavel Bořkovec, nhà soạn nhạc Séc (mất 1972)
 12 tháng 6: Johann Steinböck, chính trị gia Áo (mất 1962)
 13 tháng 6: Richard Döcker, kiến trúc sư Đức (mất 1968)
 13 tháng 6: Tay Garnett, đạo diễn phim Mỹ (mất 1977)
 15 tháng 6: Robert Russell Bennett, nhà soạn nhạc Mỹ (mất 1981)
 15 tháng 6: Trygve Gulbranssen, nhà văn Na Uy (mất 1962)
 30 tháng 6: Hugo Schaefer, phi công Đức (mất 1920)
 2 tháng 7: André Kertész, nhiếp ảnh gia Hungary (mất 1985)
 9 tháng 7: Percy Spencer, kĩ sư Mỹ, nhà phát minh (mất 1970)
 11 tháng 7: Walter Wanger, nhà sản xuất phim Mỹ (mất 1968)
 13 tháng 7: Alfred Toepfer, doanh nhân Đức (mất 1993)
 16 tháng 7: Friedrich Leibbrandt, nhà hóa học Đức (mất 1960)
 17 tháng 7: Georges Lemaitre, linh mục Bỉ, nhà vật lý học (mất 1966)
 18 tháng 7: Armand James Quick, bác sĩ Mỹ, nhà hóa học (mất 1978)
 22 tháng 7: Oskar Maria bá tước, nhà văn Đức (mất 1967)
 24 tháng 7: Alma Rogge, nhà văn nữ Đức (mất 1969)
 24 tháng 7: Magda Julin, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Thụy Điển (mất 1990)
 25 tháng 7: Hans Kmoch, người đánh cờ Áo (mất 1973)
 25 tháng 7: Walter Brennan, diễn viên Mỹ (mất 1974)
 26 tháng 7: Aldous Huxley, nhà văn Anh (mất 1963)
 1 tháng 8: Ottavio Bottecchia, tay đua xe đạp Ý (mất 1927)
 7 tháng 8: Carl Wery, diễn viên Đức (mất 1975)
 10 tháng 8: Varahagiri Venkata Giri, chính trị gia Ấn Độ, tổng thống (mất 1980)
 20 tháng 8: Josef Straßberger, vận động viên cử tạ, huy chương Thế Vận Hội (mất 1950)
 21 tháng 8: Christian Schad, họa sĩ Đức (mất 1982)
 28 tháng 8: Karl Böhm, người điều khiển dàn nhạc Áo (mất 1981)
 30 tháng 8: Charles Reznikoff, nhà thơ Mỹ (mất 1976)
 2 tháng 9: Bryher, nhà văn nữ Anh (mất 1983)
 2 tháng 9: Joseph Roth, nhà văn Áo, nhà báo (mất 1939)
 3 tháng 9: Antonio Gómezanda, nhà soạn nhạc Mexico, nghệ sĩ dương cầm (mất 1961)
 6 tháng 9: Carl Grossberg, họa sĩ Đức (mất 1940)
 8 tháng 9: Willem Pijper, nhà soạn nhạc Hà Lan (mất 1947)
 13 tháng 9: John Boynton Priestley, nhà văn Anh (mất 1984)
 15 tháng 9: Herbert Windt, nhà soạn nhạc Đức (mất 1965)
 15 tháng 9: Jean Renoir, đạo diễn phim Pháp (mất 1979)
 15 tháng 9: Oskar Klein, nhà vật lý học Thụy Điển (mất 1977)
 16 tháng 9: Charles Crodel, họa sĩ Đức (mất 1973)
 22 tháng 9: Elisabeth Rethberg, nữ ca sĩ Đức (mất 1976)
 4 tháng 10: Józef Beck, chính trị gia Ba Lan (mất 1944)
 5 tháng 10: Bevil Rudd, vận động viên điền kinh Nam Phi, huy chương Thế Vận Hội (mất 1948)
 5 tháng 10: Walther Brühl, chính trị gia Đức (mất 1986)
 7 tháng 10: Eino Saari, nhà lâm học Phần Lan, chính trị gia (mất 1971)
 14 tháng 10: E. E. Cummings, thi sĩ Mỹ, nhà văn (mất 1962)
 14 tháng 10: Heinrich Lübke, chính trị gia Đức, tổng thống Cộng hòa Liên bang Đức (mất 1972)
 15 tháng 10: Mosche Scharet, chính trị gia Israel (mất 1965)
 16 tháng 10: Francisco Casabona, nhà soạn nhạc Brasil (mất 1979)
 19 tháng 10: Peter Lorson, nhà thần học Công giáo, thầy tu dòng Tên, nhà văn (mất 1954)
 21 tháng 10: Klemens Brosch, nghệ sĩ tạo hình Áo (mất 1926)
 27 tháng 10: John Lennard-Jones, nhà toán học Anh, nhà vật lý học (mất 1954)
 30 tháng 10: Peter Warlock, nhà soạn nhạc Anh (mất 1930)
 2 tháng 11: Bill Johnston, vận động viên quần vợt Mỹ (mất 1946)
 3 tháng 11: Newton Pádua, nhà soạn nhạc Brasil
 17 tháng 11: Eelco N. van Kleffens, chính trị gia Hà Lan (mất 1983)
 19 tháng 11: Américo Tomás, đô đốc, tổng thống Bồ Đào Nha (mất 1987)
 19 tháng 11: Heinz Hopf, nhà toán học Thụy Sĩ (mất 1971)
 20 tháng 11: Carl Mayer, tác giả kịch bản Áo (mất 1944)
 22 tháng 11: Else Ehser, nữ diễn viên Đức (mất 1968)
 25 tháng 11: Paul Pratt, nhà soạn nhạc Canada, người điều khiển dàn nhạc (mất 1967)
 26 tháng 11: James Charles McGuigan, tổng giám mục Toronto, Hồng y Giáo chủ (mất 1974)
 26 tháng 11: Norbert Wiener, nhà toán học Mỹ (mất 1964)
 27 tháng 11: Konosuke Matsushita, nhà tư bản công nghiệp Nhật Bản (mất 1989)
 5 tháng 12: Charles Robert Swarts, chính trị gia Nam Phi (mất 1982)
 8 tháng 12: Elzie Segar, họa sĩ vẽ tranh cho truyện comic Mỹ (mất 1938)
 8 tháng 12: James Thurber, nhà văn Mỹ (mất 1961)
 15 tháng 12: Oswaldo Aranha, chính trị gia Brasil (mất 1960)
 17 tháng 12: Arthur Fiedler, người điều khiển dàn nhạc Mỹ (mất 1979)
 17 tháng 12: Hans Henny Jahnn, nhà văn Đức (mất 1959)
 17 tháng 12: Hendrik Anthony Kramers, nhà vật lý học Hà Lan (mất 1952)
 19 tháng 12: Paul Dessau, nhà soạn nhạc Đức, người điều khiển dàn nhạc (mất 1979)
 20 tháng 12: Robert Menzies, thủ tướng Úc (mất 1978)
 31 tháng 12: Ernest John Moeran, nhà soạn nhạc Anh (mất 1950)

Mất
 1 tháng 1: Heinrich Rudolf Hertz, nhà vật lý học Đức (sinh 1857)
 4 tháng 1: Karl Freiherr von Hasenauer, kiến trúc sư Áo (sinh 1833)
 21 tháng 1: Carl Johann Bogislaw Lüdecke, kiến trúc sư Đức (sinh 1826)
 4 tháng 2: Louis Lewandowski, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1821)
 6 tháng 2: Theodor Billroth, bác sĩ Đức (sinh 1829)
 11 tháng 2: Karel Leopold Klaudy, luật sư Séc, chính trị gia (sinh 1822)
 12 tháng 2: Hans von Bülow, nhà soạn nhạc Đức, nghệ sĩ dương cầm, người điều khiển dàn nhạc (sinh 1839)
 14 tháng 2: Franz Josef Denzinger, kiến trúc sư Đức (sinh 1821)
 21 tháng 2: Gustave Caillebotte, họa sĩ Pháp (sinh 1848)
 1 tháng 3: John Henry Cornell, nghệ sĩ đàn ống Mỹ, nhà soạn nhạc (sinh 1828)
 1 tháng 3: John Downey, thống đốc thứ 7 của California (sinh 1827)
 2 tháng 3: Jubal Anderson Early, tướng Mỹ (sinh 1816)
 20 tháng 3: Lajos Kossuth, luật sư Hungary, chính trị gia (sinh 1802)
 8 tháng 4: Oskar Höcker, diễn viên Đức, nhà văn (sinh 1840)
 12 tháng 4: George Stoneman, thống đốc thứ 15 của California (sinh 1822)
 21 tháng 4: James W. Throckmorton, thống đốc thứ 13 của Texas (sinh 1825)
 6 tháng 5: Arnold Bürkli, kĩ sư xây dựng Thụy Sĩ (sinh 1833)
 21 tháng 5: August Kundt, nhà vật lý học Đức (sinh 1839)
 4 tháng 6: Wilhelm Roscher, nhà kinh tế học Đức (sinh 1817)
 24 tháng 6: Marie François Sadi Carnot, chính khách Pháp, chính trị gia (sinh 1837)
 5 tháng 7: Betty Paoli, nhà văn nữ Đức (sinh 1814)
 18 tháng 7: Charles Leconte de Lisle, thi sĩ Pháp (sinh 1818)
 21 tháng 7: Frederick Low, thống đốc thứ 9 của California (sinh 1828)
 25 tháng 7: Charles Robert Alder Wright, nhà hóa học Anh (sinh 1844)
 16 tháng 8: Ludwig Knoop, doanh nhân Đức (sinh 1821)
 8 tháng 9: Hermann von Helmholtz, nhà sinh lý học Đức, nhà vật lý học (sinh 1821)
 13 tháng 9: Emmanuel Chabrier, nhà soạn nhạc Pháp, nghệ sĩ dương cầm (sinh 1841)
 8 tháng 10: Oliver Wendell Holmes, bác sĩ Mỹ, nhà văn (sinh 1808)
 15 tháng 10: Ramiro Funagushi, họa sĩ Nhật Bản (sinh 1834)
 29 tháng 10: Wilhelm Knaack, diễn viên Áo (sinh 1829)
 30 tháng 11: Joseph E. Brown, chính trị gia Mỹ (sinh 1821)
 3 tháng 12: Robert Louis Stevenson, nhà văn Scotland (sinh 1850)
 7 tháng 12: Ferdinand Vicomte de Lesseps, nhà ngoại giao Pháp, kĩ sư (sinh 1805)
 12 tháng 12: John Thompson, chính trị gia Canada (sinh 1845)
 31 tháng 12: Thomas J. Stieltjes, nhà toán học Hà Lan (sinh 1856)
Không rõ – Nguyễn Phúc Đoan Lương, phong hiệu Tuy Lộc Công chúa, công chúa con vua Thiệu Trị (m. 1842).

Tham khảo


title: Copelatus decellei

text:
Copelatus decellie là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Peristeranthus

text:
Peristeranthus là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Liên kết ngoài

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Mittenwalde

text:
Mittenwalde là một đô thị thuộc huyện Dahme-Spreewald, bang Brandenburg, Đức. Đô thị Mittenwalde có diện tích 98,48 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 8684 người.
Đô thị này cách Berlin.

Tham khảo

Đô thị Đức


title: Foucaucourt-en-Santerre

text:
Foucaucourt-en-Santerre là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc on the N29, khoảng 24 dặm Anh về phía đông của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme
:fr:Chaussée Brunehaut

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Foucaucourt-en-Santerre trên trang mạng của INSEE
 Foucaucourt-en-Santerre trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Mạnh Liên

text:
Huyện tự trị dân tộc Thái-Lạp Hỗ-Ngõa Mạnh Liên (chữ Hán giản thể: 孟连傣族拉祜族佤族自治县, âm Hán Việt: Mạnh Liên Thái tộc Lạp Hỗ tộc Ngõa tộc tự trị huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.957 km², dân số năm 2003 là 110.000 người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Na Doãn.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 3 trấn, 4 hương.
 Trấn: Na Doãn, Mạnh Liên và Mạnh Mã.
 Hương: Cảnh Tín, Phú Nham, Công Tín và Lạp Lũy.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Montpezat-sous-Bauzon (tổng)

text:
Tổng Montpezat-sous-Bauzon là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ardèche trong vùng Rhône-Alpes.

Tổng này được tổ chức xung quanh Montpezat-sous-Bauzon ở quận Largentière. Độ cao biến thiên từ 430 m (Montpezat-sous-Bauzon) đến 1 602 m (Le Béage) với độ cao trung bình là 1 013 m.

Hành chính

Sources:

Các đơn vị hành chính
Le canton de Montpezat-sous-Bauzon bao gồm 7 xã với dân số 1 769 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Le Béage || align="right" | 337 || align="right" | 07630 || align="right" | 07026
|-
| Cros-de-Géorand || align="right" | 205 || align="right" | 07630 || align="right" | 07075
|-
| Mazan-l'Abbaye || align="right" | 163 || align="right" | 07510 || align="right" | 07154
|-
| Montpezat-sous-Bauzon || align="right" | 634 || align="right" | 07560 || align="right" | 07161
|-
| Le Roux || align="right" | 43 || align="right" | 07560 || align="right" | 07200
|-
| Saint-Cirgues-en-Montagne || align="right" | 285 || align="right" | 07510 || align="right" | 07224
|-
| Usclades-et-Rieutord || align="right" | 102 || align="right" | 07510 || align="right" | 07326
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardèche
 Quận của Ardèche
 Tổng Ardèche
 Xã của Ardèche
 Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Ardèche

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le canton de Montpezat-sous-Bauzon trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Montpezat-sous-Bauzon sur Mapquest
 Localisation du canton de Montpezat-sous-Bauzon trên bản đồ Pháp

Montpezat-sous-Bauzon


title: Nephrotoma luaboensis

text:
Nephrotoma luaboensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Heteropanax yunnanensis

text:
Heteropanax yunnanensis là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo
 China Plant Specialist Group 2004. Heteropanax yunnanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Heteropanax
Thực vật đặc hữu Trung Quốc


title: 917

text:
Năm 917 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Tháng 9
 Ngày 5: Lưu Cung xưng đế kiến lập Nam Hán vương quốc.

Sinh

Mất
 Khúc Hạo, vị Tiết độ sứ thứ 2 thời Tự chủ của Việt Nam

Tham khảo

Năm 917


title: Solenispa bicolor

text:
Solenispa bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Solenispa


title: Ceratina braunsi

text:
Ceratina braunsi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley & Daly mô tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 2007


title: Xếp hạng trường trung học phổ thông Việt Nam

text:
Kể từ năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam bắt đầu công bố nhiều số liệu thống kê về kết quả kì thi Đại học - Cao đẳng và kì thi Tốt nghiệp Trung học Phổ thông của học sinh Việt Nam ở cấp phổ thông trung học. Dựa vào những số liệu này, báo chí Việt Nam bắt đầu lập ra danh sách xếp hạng các trường trung học phổ thông của Việt Nam theo nhiều tiêu chí khác nhau, đây là bảng thống kê có giá trị tham khảo quan trọng với học sinh cấp phổ thông trung học vì vậy nó đã có truyền thống từ lâu ở nhiều nước trên thế giới. Nhìn chung các trường Chuyên nổi tiếng như: THPT Chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định), Phổ thông Năng khiếu - ĐHQG TP.HCM, THPT Chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM) THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam (Hà Nội), THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên - ĐH KHTN - ĐHQG Hà Nội, THPT Chuyên Trần Phú (Hải Phòng),... là những trường thường xếp cao ở hầu hết các tiêu chí.

Theo mức độ cạnh tranh đầu vào

Theo kết quả thi đại học
Từ năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam bắt đầu công bố danh sách thống kê chính thức điểm trung bình thi đại học của học sinh theo đơn vị trường phổ thông. Từ số liệu thống kê này, các báo Việt Nam đã đồng loạt đưa ra danh sách xếp hạng các trường trung học phổ thông của Việt Nam dựa theo tổng điểm thi đại học (3 môn) trung bình của học sinh trường đó, danh sách này chỉ cập nhật các trường có từ 100 học sinh đăng ký thi đại học trở lên. Bên cạnh đó, các báo cũng cung cấp một danh sách xếp hạng các trường theo số lượng học sinh có điểm thi đại học của 3 môn lớn hơn hoặc bằng 27, tức trung bình một môn lớn hơn hoặc bằng 9/10. Trong hai năm đã công bố danh sách là 2007 và 2008 thì các khối chuyên thuộc Trường THPT chuyên KHTN, Đại học Quốc gia Hà Nội đều luôn được xếp đầu ở cả hai danh sách điểm trung bình và điểm ba môn trên 27. Ngay từ khi đưa ra số liệu thống kê Bộ Giáo dục đã khuyến cáo rằng danh sách này chỉ có giá trị tham khảo vì nó không hoàn toàn phản ánh đúng chất lượng đào tạo của các trường trung học phổ thông, ví dụ các trường có đầu vào cao nhờ thi tuyển chặt chẽ và có ít học sinh thì tỉ lệ thí sinh thi đại học đạt điểm cao thường lớn hơn các trường tuyển đại trà theo hồ sơ và có đông lượt thí sinh thi đại học, những trường chuyên về các môn thuộc ban Tự nhiên như Toán, Lý, Hóa cũng thường có điểm trung bình thi đại học cao hơn những trường chuyên về các môn thuộc ban Xã hội như Ngoại ngữ, Ngữ văn.

Dưới đây là danh sách 30 trường đứng đầu bảng xếp hạng của kỳ thi đại học năm 2009.

Chú thích
 TB: Tổng điểm ba môn thi đại học trung bình của một lượt thí sinh; TT: Thứ tự xếp hạng của từng năm tính theo điểm trung bình; >27: Thứ tự xếp hạng của từng năm tính theo tổng số lượt thí sinh có điểm lớn hơn 27

Ghi chú
 : Tuy đóng trên địa bàn Hà Nội nhưng các trường của Trường Trung học Phổ thông Chuyên, Đại học Quốc gia Hà Nội trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội chứ không trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
 : Đây là tên được ghi trong bảng xếp hạng công bố bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhưng trên thực tế tên gọi này là tên gọi cũ: trong giai đoạn 2005-2009, đơn vị này có tên là Khối Trung học Phổ thông Chuyên, Đại học Sư phạm Hà Nội và bao gồm cả các môn chuyên Lý, Hóa, Sinh và Văn học.
 : Tuy đóng trên địa bàn Hà Nội nhưng Trường Trung học Phổ thông Chuyên, Đại học Sư phạm Hà Nội trực thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội chứ không trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
 : Tuy đóng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh nhưng Trung học Phổ thông Năng Khiếu trực thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chứ không trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
 : Đây là tên được ghi trong bảng xếp hạng công bố bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhưng trên thực tế tên gọi này là tên gọi cũ: từ năm 2004, đơn vị này có tên là Trường Trung học phổ thông Chuyên Ngoại ngữ.
 : Tuy đóng trên địa bàn Nghệ An nhưng Khối chuyên Toán, Đại học Vinh trực thuộc Đại học Vinh chứ không trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An.

Theo kết quả thi quốc gia
Báo chí Việt Nam đôi khi còn xếp hạng các trường trung học phổ thông theo kết quả Kì thi Học sinh giỏi Quốc gia cấp phổ thông trung học của mỗi trường. Do đặc thù đào tạo nên các trường có kết quả cao nhất trong kì thi này luôn luôn là các trường chuyên, cơ sở đào tạo có thi tuyển đầu vào và chất lượng dạy, học được Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố quan tâm đặc biệt. Dưới đây là danh sách 10 trường trung học phổ thông đứng đầu Kì thi Học sinh giỏi Quốc gia năm 2009 xếp theo số giải quốc gia mỗi đơn vị giành được. Danh sách này cũng chỉ có giá trị tham khảo vì không phải đơn vị dự thi nào cũng tham gia đầy đủ 12 môn của kì thi này (gồm Toán học, Vật lý, Hóa học, Tin học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Anh văn, Pháp văn, Trung văn và Nga văn), số lượng thí sinh dự thi của các trường thuộc từng đơn vị dự thi cũng khác nhau.

Chú thích

Liên kết ngoài

Giáo dục Việt Nam
Trường trung học tại Việt Nam


title: Ranularia oboesa

text:
Ranularia oboesa là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ranularia


title: Maracena

text:
Maracena là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 18819 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Mycteris

text:
Mycteris là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Payrin-Augmontel

text:
Payrin-Augmontel là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Sông Espinat tạo thành phần lớn ranh giới phía đông, sau đó đổ vào sông Thoré, sông tạo thành ranh giới phía nam thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Cheilotrichia umiat

text:
Cheilotrichia umiat là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Coenagrion aculeatum

text:
Coenagrion aculeatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Coenagrion aculeatum được miêu tả khoa học năm 2007 bởi Yu & Bu.

Chú thích

Tham khảo

Coenagrion


title: Puyloubier

text:
Puyloubier là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Bouches-du-Rhône


title: Mikoyan-Gurevich MiG-105

text:
Mikoyan-Gurevich MiG-105 ("Spiral - Đường xoắn ốc") là một chương trình Xô Viết để chế tạo một tàu vũ trụ trên quỹ đạo. Nó là câu trả lời của người Liên Xô đối với dự án tàu vũ trụ X-20 Dyna-Soar của người Mỹ và có thể nó đã có ảnh hưởng đến chương trình nâng cao thân máy bay của Trung tâm nghiên cứu bay Dryden thuộc NASA. Nó có tên Nga là "Lapot" (tiếng Nga: лапоть), hay giày sợi do hình dáng phần mũi của nó.

Phát triển

Cũng được biết đến như Máy bay thí nghiệm chở khách lên quỹ đạo, công việc về dự án này cuối cùng được bắt đầu trong năm 1965, 2 năm sau sau khi dự án X-20 Dyna-Soar bị hủy bỏ. Dự án này bị tạm dừng vào năm 1969, và được phục hồi lại vào năm 1974 như một lời đáp lại đối với chương trình tàu con thoi của Mỹ.

Phương tiện thử nghiệm chuyến bay thử nghiệm dưới tốc độ siêu âm đầu tiên của nó vào năm 1976, nó cất cánh tại một căn cứ cũ gần Moskva, nó được điều khiển bởi phi công A. G. Festovets tới từ trung tâm thử nghiệm bay Zhukovsky, nó bay lên với khoảng cách 19 dặm.

Chuyến bay thử, tổng cộng là 8 giờ tất cả, các chuyến bay tiếp tục rời rạc cho đến năm 1978. Chưa bao giờ nó được bay vào không gian, cuối cùng dự án này đã bị hủy bỏ khi người ta quyết định thay vào đó là chương trình Buran.

Tàu Spiral vẫn còn tồn tại và được trưng bày ở ngoài trời tại bảo tàng không quân Monino ở Nga. Xem hình ảnh Spiral tại Monino .

Sự khác nhau giữa Dyna-Soar và Spiral

Mặc dù có cùng sứ mệnh như nhau, nhưng X-20 Dyna-Soar và Spiral về cơ bản có những điểm khác nhau, ví dụ:
Trong khí X-20 Dyna-Soar được thiết kế để phóng trên đỉnh một tên lửa đẩy theo quy ước giống như Titan III hay Saturn I, những kỹ sư Liên Xô đã lựa chọn một giải pháp mạo hiểm để phóng Spiral. Giống như lựa chọn "50/50", ý tưởng là dùng một tàu mẹ sử dụng nhiên liệu lỏng để phóng Spiral từ độ cao lớn từ trên lưng của tàu mẹ, nó sẽ được chở trên lưng của tàu mẹ với tốc độ âm thanh. Ý tưởng tương tự được sử dụng tại Mỹ trong việc phóng D-21 Tagboard một loại máy bay do thám không người lái từ trên lưng của một chiếc A-12 OXCART. Tàu mẹ được chế tạo bởi cục thiết kế Tupolev (OKB-156) và được ứng dụng nhiều công nghệ được phát triển cho máy bay chở khách siêu âm Tupolev Tu-144 (một loại máy bay tương tự với Concorde) và máy bay ném bom vận tốc Mach 3 Sukhoi T-4 (nó có một vài chi tiết giống với XB-70 Valkyrie). Thật sự thì chiếc tàu mẹ này chưa bao giờ ra khỏi bản vẽ thiết kế. Người Mỹ đã công khai một thiết kế tương tự vào những năm 1990 dưới một kế hoạch tuyệt mật dự án tàu vũ trụ Sao đen.
Dyna-Soar được thiết kế với cánh tam giác cố định, trong khi Spiral được thiết kế đổi mới với cánh có thể thay đổi được hình dạng. Trong thời gian phóng và quay trở lại Trái Đất, những chiếc cánh được xếp sát vào thân tạo góc 60°, đóng vai trò một bộ thăng bằng thẳng đứng. Sau khi bay vào quỹ đạo với tốc độ dưới tốc độ siêu âm, phi công kích hoạt bộ cơ cấu truyền động kích điện hạ cánh xuống trong tư thế nằm thẳng, giữ cho tàu bay tốt hơn.
Spiral được chế tạo cho phép khả năng hạ cánh và cất cánh trong trường hợp thiết đường băng đủ dài. Một đầu lấy không khí vào cho động cơ phản lực đơn Koliesov được đặt ở dưới trung tâm thăng bằng thẳng đứng. Nó được bảo vệ trong thời gian phóng và quay trở về bởi một cửa kẹp điện áp, nó được mở ra ở tốc độ dưới tốc độ siêu âm. Khi so sánh, Dyna-Soar được thiết kế chủ yếu cho một lần sử dụng, nó không được gắn thiết bị hạ cánh, mặc dù một số tài liệu nào đó tuyên bố nó có tên lửa cứu hộ nhiên liệu rắn có thể được dùng cho hạ cánh nếu cần thiết (động cơ thứ 3 dựa vào mẫu tên lửa liên lục địa LGM-30 Minuteman).
Spiral được thiết kế như một máy bay có thể tự nâng lên được, trong khi Dyna-Soar được thiết kế giống như một máy bay truyền thống.
Kim loại chịu được nhiệt độ cao như niobi, molybden, wolfram và reni 41 đã được sử dụng để chế tạo vật liệu cách nhiệt trong thân tàu của X-20 Dyna-Soar. Spiral được bảo vệ bởi một thứ được các kỹ sư Liên Xô gọi là "tấm áo giáp vảy": được ghép từ các tấm thép đặc biệt, chúng được gắn với nhau bởi các khớp nối làm từ gốm chịu được nhiệt trong khi bay trong bầu khí quyển. Một vài Tên lửa quỹ đạo không người lái đã được chế tạo dựa trên cấu tạo này và đã được phóng lên để thử nghiệm cho tấm áo giáp này.
Nếu tên lửa đẩy bị nổ hay trong trường hợp khẩn cấp khi bay, khoang của phi hành đoàn được cách ly khỏi phần còn lại của Spiral, các khoang có cấu tạo tách rời, nên khoang lái chứa các phi công sẽ được phóng trở lại Trái Đất với một hệ thống đáp bằng dù; điều này chợt nảy ra trong các chuyến bay. Một hệ thống thoát hiểm tương tự như vậy cũng được xem xét cho Dyna-Soar, nhưng các kỹ sư Mỹ cuối cùng chọn lựa một tên lửa thoát hiểm dùng nhiên liệu rắn để cứu thoát cho phi công và tàu con thoi.
Ngày nay tương tự như các phi thuyền con thoi, Dyna-Soar được thiết kế với khoang trọng tải nhỏ ở phía sau để điều áp cho module phi công. Cái này cũng được sử dụng trên các vệ tinh nhỏ, mang theo thiết bị giám sát, vũ khí hay thậm chí một nhóm công tác trong buồng lái. Spiral, mặt khác, khi xuất hiện chỉ có ý định mang phi công. Có lẽ, điều này vì thêm được không gian mà có thể giữ được một trọng tải tối đa cần cho động cơ Koliesov và nhiên liệu dùng cho nó.
Cả Dyna-Soar và Spiral được thiết kế hạ cánh trên đường băng bằng các bộ má phanh. Việc hạ cánh trên Dyna-Soar được thiết kế triển khai từ những cánh cửa phía dưới thân, như một máy bay truyền thống. Các kỹ sư Liên Xô, có lẽ quan tâm đến cả sự toàn vẹn của các tâm cách nhiệt, đã thiết kế những má phanh hạ cánh trên Spiral được triển khai từ một cửa trên cạnh thân tàu chỉ ở trên và phía trước cánh. Sự sắp đặt khác thường này tạo ra một sự hạ cánh ít va chạm nhất.

Phi công
Một khóa đào tạo các nhà du hành vũ trụ cho các phi công bay trên phi thuyền được hình thành vào đầu những năm 1960. Nó đã đi qua nhiều sự thay đổi và dần dần bị giải tán.
Gherman Titov, người thứ hai của Liên Xô bay vào vũ trụ (xem nhiệm vụ Vostok 2), đã trở thành một thành viên của khóa huấn luyện này.
Phi công A. G. Festovets đã lái phi thuyền trong phần lớn thời gian thử nghiệm trong bầu khí quyển.

Bão to

Dù cho Spiral chưa bao giờ làm cho mình trở thành một phi thuyền nổi tiếng, nó được đồn đại rằng thiết kế được dùng lại và bổ sung để chế tạo một tàu không gian đánh chặn được biết đến như "Bão to" vào những năm 1980. Chiếc máy bay này đã được phóng bởi tên lửa Zenit được chế tạo ở Ukraina và nó có ý định được dùng để đánh chặn và phá hoại (nếu cần thiết) các phi thuyền không gian quân sự được phóng từ căn cứ không quân Vandenberg. Nó được vũ trang gồm các tên lửa chống phi thuyền.

Liệu có phải chiếc phi thuyền này đã bao giờ bay trong không gian, hoặc như vậy thì, bao nhiêu thời gian, điều đó không được biết. Cái gì được biết, đó là 2 nhóm nhà du hành vũ trụ của không quân Liên Xô, gồm 6 người trong nhóm đầu tiên và ít nhất là 3 ở nhóm thứ 2, đã được chọn và huấn luyện để làm phi công của loại phi thuyền này. Khả năng mà những tàu con thoi có thể đánh chặn và bắn hạ các mục tiêu là nguyên nhân gây náo động trong bộ quốc phòng Hoa Kỳ tại thời điểm đó.

Sau sự cố thảm họa tàu con thoi Challenger đã thúc đẩy NASA và Ủy ban phát triển tới sự hủy bỏ mọi cuộc phóng tàu từ Vandenberg, nó được nói rằng Liên Xô không có những nhu cầu xa hơn nữa về máy bay và kết thúc chương trình Bão to.

Ngày nay, những viên chức Nga tiếp tục từ chối khéo léo việc tồn tại của chiếc máy bay và một số tin tưởng rằng đó là mọi phần trong một kế hoạch đánh lạc hướng đối phương của Liên Xô, để quân đội Mỹ sợ hãi trong ý nghĩ thứ 2 về tàu con thoi.

BOR
Nhiều tàu vũ trụ khác được sử dụng trong thiết kế Spiral đã trở thành những loạt BOR. Những mô hình này được giữ gìn trong những bảo tàng vũ trụ trên khắp thế giới.

Đặc điểm kỹ thuật (MiG-105)

Chiều dài: 8.5 m
Sải cánh: 7.4m
Chiều cao: 2.8 m
Trọng lượng rỗng: 4.220 kg
Trọng lượng tải: 500 kg
Động cơ: Koliesov RD 36-35-K lực đẩy 2.350 Kgf

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Predecessor of Shuttle and Buran: Spiral Orbital Aircraft Programme
 Spiral OS
 Spiral 50-50
 Spiral, MIG 105, Uragan

Nội dung liên quan

Máy bay có tính năng tương tự
X-20 Dyna-Soar
X-24
X-38 CRV

Danh sách tiếp theo
MiG-27 -
MiG-29 -
MiG-31 -
MiG-33 -
MiG-35 -
MiG-105 -
MiG-110

Xem thêm
Bão tuyết-Buran
Tàu con thoi

Máy bay thử nghiệm Liên Xô thập niên 1970
MiG-105
Máy bay không gian
Máy bay quân sự
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Carmara

text:
Carmara là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Carmara subcervina Walker, [1863]

Tham khảo

 Carmara at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Typhedanus

text:
Typhedanus là một chi bướm đặc trưng trong họ Hesperiidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Thổ dân châu Mỹ

text:
Các dân tộc bản địa châu Mỹ (thổ dân châu Mỹ hay người Anh-điêng, ở Việt Nam còn gọi là người da đỏ để chỉ dân bản địa ở Hoa Kỳ mà bắt nguồn từ danh từ tiếng Anh "redskin" dù màu da của họ không thực sự đỏ) là các nhóm cư dân tiên khởi của Mỹ châu lục địa trước khi người châu Âu khám phá ra đại lục này vào cuối thế kỷ 15 (được gọi là thời kỳ tiền Colombo).

Hầu hết các dân tộc bản địa châu Mỹ là các nhóm săn bắn hái lượm và hiện vẫn còn nhiều dân tộc giữ tập quán này, đặc biệt là ở lưu vực sông Amazon. Tuy vậy, cũng có nhiều dân tộc khác có nền nuôi trồng thủy sản và nông nghiệp phát triển. Không những thế, còn có những xã hội bản địa kết hợp cả trồng trọt lẫn săn bắn và hái lượm. Ở một số vùng, các dân tộc bản địa đã phát triển thành những nền văn minh rực rỡ, xây dựng các công trình kiến trúc hoành tráng, sáng lập các thành bang, vương quốc và đế quốc có tổ chức đồ sộ. Một số đạt được những thành tựu văn hóa-khoa học ở nhiều lĩnh vực khác nhau như: kỹ thuật, kiến trúc, toán học, thiên văn học, chữ viết, vật lý, y học, trồng trọt, thủy lợi, địa chất, khai thác mỏ, luyện kim, điêu khắc và đúc vàng.

Nhiều khu vực tại Châu Mỹ hiện nay vẫn còn được định cư bởi các dân tộc gốc. Các đất nước có dân số bản địa đáng kể bao gồm: Bolivia, Canada, Ecuador, Guatemala, Mexico, Peru và Hoa Kỳ. Các nhà ngôn học ước tính rằng có tới hơn 1.000 ngôn ngữ bản địa khác nhau được nói ở Châu Mỹ. Một số ngôn ngữ, chẳng hạn như ngữ hệ Quechua, tiếng Aymara, tiếng Guaraní, ngữ hệ Maya hay tiếng Nahuatl, có số người nói lên đến hàng triệu. Nhiều dân tộc bản địa hiện vẫn tiếp tục duy trì và bảo tồn các khía cạnh của văn hóa của họ, bao gồm tôn giáo, tổ chức xã hội và tập quán tự cung tự cấp. Nhiều dân tộc bản địa dung hòa văn hóa của họ với văn hóa hiện đại, một số khác thì vẫn sống tương đối tách biệt khỏi văn hóa phương Tây và một số ít còn được coi là các dân tộc chưa tiếp xúc.

Thuật ngữ

Thuật ngữ "người Anh-điêng" (phiên âm từ tiếng Anh: Indians) bắt nguồn từ các chuyến thám hiểm của Christopher Columbus; ông ban đầu lầm tưởng là đã đổ bộ lên một đảo nào đó ở Đông Ấn (India) nhưng thực chất là một châu lục hoàn toàn mới. Sau này, những hòn đảo đó được biết đến với tên thông tục là "Tây Ấn". Điều này làm nảy sinh thuật ngữ chung chung "Indies" và "Indians" (; ; ; ) để chỉ cư dân bản địa, ngụ ý một sự thống nhất về chủng tộc văn hóa giữa các dân tộc bản địa của Châu Mỹ. (Tất nhiên, đây chỉ là quan điểm của thực dân châu Âu, chứ người bản địa châu Mỹ chưa từng thống nhất về mặt chủng tộc hay văn hóa) Quan niệm thống nhất này, được hệ thống hóa về luật pháp, tôn giáo và chính trị, ban đầu không được chấp nhận bởi nhiều nhóm dân bản địa, nhưng đã được nhiều dân tộc chấp nhận trong vòng hai thế kỷ qua. Thường thì thuật ngữ "Anh-điêng" không bao gồm các dân tộc ở vùng Bắc Cực của châu Mỹ, chẳng hạn như người Aleut, người Inuit và người Yupik. Những dân tộc này đến châu Mỹ muộn hơn hàng nghìn năm sau các cuộc di cư cổ; họ sở hữu nhiều đặc điểm di truyền và văn hóa tương đồng với các thổ dân vùng Viễn Đông Nga cận Bắc Cực của châu Á. Tuy vậy, những nhóm này dù sao cũng được coi là "các dân tộc bản địa châu Mỹ".

Lịch sử

Cuộc định cư châu Mỹ

Các chi tiết cụ thể về cuộc di cư sang châu Mỹ và sự bành trướng của người Anh-điêng Cổ khắp châu lục (ví dụ như niên biểu và tuyến đường di cư) vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và thảo luận. Dựa trên các bằng chứng khảo cổ và di truyền học, châu Mỹ là lục địa cuối cùng mà con người chinh phục. Trong giai đoạn băng hà Wisconsin (50–17.000 năm trước), mực nước biển triệt thoái làm lộ ra cây cầu đất liên lục địa Beringia nối Siberia với Alaska. Alaska là một refugium băng hà vì lượng tuyết rơi ở đây thấp, có thể hỗ trợ một lượng dân cư nhỏ sinh sống. Dải băng Laurentide bao trùm hầu hết Bắc Mỹ, cầm chân các nhóm người du mục ở Alaska (phía Đông Beringia) trong hàng nghìn năm.

Các nghiên cứu di truyền cho thấy rằng những cư dân đầu tiên của châu Mỹ là hậu duệ của một quần thể tổ tiên duy nhất (founding population), phát triển biệt lập, được phỏng đoán là ở Beringia. Sự cô lập của những dân tộc này ở Beringia có lẽ kéo dài từ 10–20.000 năm. Khoảng 16.500 năm trước, các sông băng bắt đầu tan chảy, cho phép con người di chuyển về phía nam, phía đông vào Canada và xa hơn nữa. Những cộng đồng tiến vào Bắc Mỹ được cho là đã bám theo những đàn động vật lớn thế Canh Tân di cư sang châu Mỹ, dọc theo các hành lang không bị đóng băng xen giữa dải băng Laurentide và dải băng Cordilleran.

Một tuyến di cư khác của con người cũng được các nhà khoa học đề xuất - đi trên đất liền hoặc chèo thuyền mộc - men theo bờ Tây Bắc Thái Bình Dương xuống phía nam, đến tận Nam Mỹ. Ta chưa thể chứng minh giả thuyết này vì các bằng chứng khảo cổ, nếu thực sự tồn tại, thì cũng đã bị nhấn chìm dưới đáy biển do mực nước biển toàn cầu đã dâng 120 mét kể từ kỷ băng hà cuối cùng.

Khoảng thời gian con người tới được châu Mỹ từ 40.000–16.500 năm trước vẫn còn gây tranh cãi và có lẽ vẫn sẽ bị bỏ ngỏ trong nhiều năm tới. Một số điểm đồng thuận trong cộng đồng khoa học hiện nay bao gồm:
Bắt nguồn từ Nam Siberia (báo cáo nghiên cứu ADN vào năm 2012 xác định quê hương là Cộng hòa Altai hiện đại, với sự phân tách dân cư diễn ra cách đây 20.000-25.000 năm)
Sự cư trú rộng rãi ở châu Mỹ vào cuối thời kỳ băng hà cuối cùng, chính xác hơn gọi là Cực đại băng hà cuối cùng, diễn ra cách đây khoảng 16.000–13.000 năm.

Các công cụ bằng đá, đặc biệt là mũi phóng và dụng cụ nạo, là bằng chứng cơ bản về hoạt động của con người ở châu Mỹ. Các nhà khảo cổ học và nhân chủng học đã nghiên cứu sự khác biệt giữa các công cụ làm bằng gốm thủ công để phân loại các thời kỳ văn hóa. Nền văn hóa Clovis là nền văn hóa Cổ Anh-điêng sớm nhất ở châu Mỹ, xuất hiện vào khoảng 11.500 RCBP (năm cácbon phóng xạ BP), tương đương với 13.500-13.000 năm trước theo lịch.

Vào năm 2014, hài cốt của một đứa trẻ sơ sinh được chôn cất với một số đồ tạo tác văn hóa Clovis 12.500 tuổi từ Montana được giải trình ADN nhiễm sắc thể thường. Đứa bé được đặt tên là Anzick-1, được tìm thấy tại Di chỉ chôn cất Anzick Clovis ở Montana, Hoa Kỳ. Dữ liệu chỉ ra rằng cá nhân này có quan hệ di truyền với các quần thể bản địa hiện tại ở Bắc Mỹ. Tuy nhiên, ADN của nó trùng với tổ tiên của các quần thể bản địa ở Trung và Nam Mỹ. Chứng minh rằng có một sự tách biệt sớm giữa các dân tộc Bắc Mỹ và các dân tộc Trung-Nam Mỹ. Giả thuyết cho rằng các cuộc xâm lược của văn hóa Clovis đã lấn át hoặc đồng hóa những dân tộc di cư trước đó vào châu Mỹ hiện đã bị bác bỏ. Hài cốt của đứa trẻ được trao trả về Motana và được người bản địa tái chôn cất.

Bộ xương của một thiếu nữ (được đặt tên là 'Naia' theo tên một nữ thủy thần trong thần thoại Hy Lạp) được khai quật vào năm 2007 ở hang chìm Sistema Sac Actun tại bán đảo Yucatán phía đông Mexico. ADN của cô đã được chiết xuất và tính niên đại. Hài cốt này đã 13.000 năm tuổi và được coi là bộ xương người nguyên vẹn về mặt di truyền lâu đời nhất từng được tìm thấy ở châu Mỹ. ADN ty thể của cô gái chỉ ra "có nguồn gốc châu Á", cũng có thể được thấy trong các quần thể người Mỹ bản địa hiện đại.

Hài cốt của hai trẻ sơ sinh được tìm thấy tại di chỉ sông Upward Sun có niên đại khoảng 11.500 năm trước. Bằng chứng di truyền của chúng cho thấy rằng quần thể người Mỹ bản địa được nghiên cứu có nguồn gốc từ một quần thể sáng lập duy nhất, tách ra từ quần thể gốc Đông Á-Basal ở Đông Nam Á lục địa khoảng 36.000 năm trước, cùng thời điểm với những người Jōmon tách ra khỏi quần thể Đông Á-Basal, có lẽ cùng thời điểm với tổ tiên người Mỹ bản địa hoặc thuộc một làn sóng mở rộng khác biệt. Các tác giả cũng cung cấp bằng chứng cho thấy các nhánh cơ bản phía bắc và phía nam của thổ dân châu Mỹ đã phân kỳ khoảng 16.000 năm trước. Một mẫu vật người Mỹ bản địa lấy từ Idaho 16.000 năm TCN, có hộp sọ tương tự như người Mỹ bản địa hiện đại và cư dân Siberia Cổ, mang gien gần giống với người Đông Âu-Á và cho thấy mối quan hệ cao với người Đông Á đương thời, cũng như các mẫu từ thời kỳ Jōmon của Nhật Bản. Các nhà nghiên cứu tin rằng điều này xác nhận "bằng chứng về di sản di truyền được chia sẻ giữa các dân tộc cuối thế Canh Tân ở miền bắc Nhật Bản và Bắc Mỹ."

Thời kỳ tiền Columbus

Thời kỳ tiền Columbus đề cập đến tất cả các phân chia thời kỳ trong lịch sử và tiền sử của châu Mỹ trước khi người Âu và Phi có ảnh hưởng đáng kể lên châu Mỹ, kéo dài từ thời kỳ con người đặt chân đến tới thời kỳ đồ đá cũ Thượng rồi tới thời thuộc địa của châu Âu.

Thuật ngữ có vẻ như chỉ khoảng thời gian trước các chuyến hải hành của Christopher Columbus từ 1492 đến 1504, nhưng trên thực tế, thuật ngữ này bao gồm lịch sử của các nền văn hóa bản địa trước khi người châu Âu chinh phục hoặc ảnh hưởng đáng kể đến họ. Thuật ngữ "Tiền-Columbus" được sử dụng đặc biệt thường xuyên trong các cuộc thảo luận học thuật về các xã hội bản địa Trung Bộ châu Mỹ trước các cuộc tiếp xúc, bao gồm: Olmec; Toltec; Teotihuacan; Zapotec; Mixtec; các nền văn minh Aztec và Maya; cùng các nền văn minh phức tạp ngự ở dãy Andes: Đế quốc Inca, văn hóa Moche, Liên minh Muisca và Cañari.

Nền văn minh Norte Chico (ở Peru ngày nay) là 1 trong 6 nền văn minh nguyên thủy của thế giới, phát sinh độc lập cùng thời với nền văn minh Ai Cập. Nhiều nền văn minh tiền Colombus sau này đạt được sự phức tạp lớn, nổi bật với các khu định cư đô thị, nông nghiệp, kỹ thuật, thiên văn học, thương mại, kiến trúc hoành tráng, và hệ thống phân tầng xã hội phức tạp. Một số nền văn minh đã tàn lụi từ lâu trước cả thời của người châu Âu và châu Phi đến được lục địa (khoảng cuối thế kỷ 15 - đầu thế kỷ 16), và chỉ được biết đến qua lịch sử truyền miệng và các cuộc điều tra khảo cổ. Những dân tộc khác sống ở thời kỳ tiếp xúc và thuộc địa, đã được ghi chép vào sử sách. Một số ít, chẳng hạn như các dân tộc Maya, Olmec, Mixtec, Aztec và Nahua, có hệ chữ viết của riêng họ. Tuy nhiên, hầu hết những ghi chép của người bản địa về truyền thống, văn hóa, tôn giáo và lịch sử của họ đã bị người châu Âu thiêu đốt. Chỉ có một số tài liệu được giấu kín còn tồn tại, để lại cho các nhà sử học hiện nay một tia sáng nhỏ nhoi về văn hóa và kiến thức cổ đại đã mất từ lâu.

Theo các sử liệu của người bản địa và người châu Âu, các nền văn minh Châu Mỹ trước đó và vào thời điểm tiếp xúc đã đạt được nhiều thành tựu lớn. Ví dụ, người Aztec đã xây dựng một trong những thành phố lớn nhất thế giới, Tenochtitlan (bị phá hủy trong cuộc vây hãm năm 1521 và thay thế bằng thành phố Mexico) với dân số ước tính vào tầm 200.000 và họ cai trị đế quốc rộng lớn với 5 triệu người sinh sống. Để đối chiếu, các thành phố lớn nhất ở châu Âu vào thế kỷ 16 là Constantinople và Paris với dân số lần lượt là 300.000 và 200.000. Dân số ở London, Madrid và Rome bấy giờ không vượt quá 50.000 người. Năm 1523, trong cuộc chinh phục Tân Thế giới của Tây Ban Nha, toàn bộ dân số nước Anh chỉ dưới 3 triệu người. Thực tế này nói lên mức độ tinh vi của nền nông nghiệp, bộ máy chính phủ và pháp quyền tồn tại ở Tenochtitlan, đòi hỏi để quản lý một lượng công dân lớn như vậy. Các nền văn minh bản địa cũng khám phá ra nhiều điều trong thiên văn học và toán học, bao gồm tạo ra loại lịch chính xác nhất trên thế giới. Việc thuần hóa ngô cần một quá trình lai tạo chọn lọc hàng nghìn năm, và việc tiếp tục trồng trọt chúng được thực hiện với quy hoạch và chọn lọc, thường là bởi phụ nữ.

Thời kỳ thực dân châu Âu
Công cuộc thuộc địa hóa châu Mỹ của người Âu đã thay đổi cuộc sống và nền văn hóa của các dân tộc bản địa gốc. Mặc dù ta không biết dân số chính xác thời kỳ tiền thuộc địa của châu Mỹ, các học giả ước tính rằng dân số bản địa đã giảm từ 80% đến 90% trong những thế kỷ đầu của cuộc tiếp xúc với người châu Âu. Phần lớn sự suy vong dân số này là do các loại bệnh Á-Âu mới du nhập vào châu Mỹ. Dịch bệnh đậu mùa, sởi, và dịch tả từ thực dân châu Âu mang sang đã tàn phá dân cư bản địa.

Sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm ban đầu rất chậm, vì hầu hết người châu Âu không bị lây nhiễm chủ động hoặc rõ ràng, do khả năng miễn dịch thừa hưởng từ các thế hệ trước đó tiếp xúc với các bệnh này ở châu Âu. Điều này đã thay đổi khi người châu Âu bắt đầu buôn người với số lượng lớn từ Tây và Trung Phi làm nô lệ sang châu Mỹ. Giống như các dân tộc bản địa, những người châu Phi này mới tiếp xúc với các bệnh châu Âu, thiếu sức đề kháng đối với các bệnh của châu Âu. Năm 1520, một người châu Phi bị nhiễm bệnh đậu mùa đến Yucatán. Tới năm 1558, căn bệnh này đã lan rộng khắp Nam Mỹ và đến lưu vực sông Plata. Các chiến dịch quân sự của châu Âu đã làm tăng thêm thiệt hại về nhân mạng. Thực dân châu Âu còn khơi mào nhiều cuộc tàn sát đối với các dân tộc bản địa và bắt họ làm nô lệ. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ (1894), các cuộc chiến tranh da đỏ ở Bắc Mỹ vào thế kỷ 19 đã cướp đi sinh mạng của khoảng 19.000 người châu Âu và 30.000 người Mỹ bản địa.

Nhóm bản địa đầu tiên mà Columbus gặp gỡ là 250.000 người Taínos của Hispaniola, đại diện cho nền văn hóa thống trị ở Đại Antilles và Bahamas. Trong vòng ba mươi năm, khoảng 70% dân số Taínos đã chết. Họ không có khả năng miễn dịch đối với các bệnh châu Âu, vì vậy các đợt bùng phát bệnh sởi và đậu mùa đã tàn phá dân số của họ. Một đợt bùng phát như vậy xảy ra trong một trại nô lệ Châu Phi, bệnh đậu mùa lây lan sang người Taíno gần đó khiến 50% dân số thiệt mạng. Người Taínos liên tục nổi dậy chống lại lao động cưỡng bức, bất chấp các biện pháp do encomienda (một kiểu thái ấp, cho phép một địa chủ Tây Ban Nha sở hữu và bóc lột lao động bản địa trong đất của người đó) đưa ra để giáo dục tôn giáo và bảo vệ các bộ lạc khỏi chiến tranh,  cuối cùng dẫn đến cuộc đại khởi nghĩa của người Taíno (1511–1529).

Tình trạng hiện tại
Hiện nay, dân tộc da đỏ chiếm khoảng 1% dân số Hoa Kỳ. Họ sống ở những vùng có điều kiện tự nhiên rất khó khăn, như: các vùng núi cao, khô hạn ở phía Tây.

Xem thêm
 Chiến tranh Da Đỏ
 Thời kỳ tiền Colombo

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người da đỏ
Người bản địa châu Mỹ
Nhóm dân tộc ở châu Mỹ
Nhóm sắc tộc ở Mỹ Latinh
Lịch sử của các dân tộc bản địa châu Mỹ
Nhóm sắc tộc tại Bắc Mỹ


title: Longitarsus baeticus

text:
Longitarsus baeticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Leonardi miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Ndola

text:
Ndola là thành phố lớn thứ ba ở Zambia, với dân số 495.000 người (tổng điều tra năm 2008). Nó là trung tâm công nghiệp, thương mại, trên Copperbelt, khu vực khai thác mỏ đồng của Zambia, và là tỉnh lỵ của tỉnh Copperbelt. Nó cũng là thành phố thủ đô thương mại của Zambia và có một trong ba sân bay quốc tế, hai thành phố kia làc Livingstone và Lusaka. Nó nằm chỉ 10 km từ biên giới với Cộng hòa Dân chủ Congo.

Lịch sử
Ndola được thành lập vào năm 1904, John Edward "Chiripula" Stephenson chỉ sáu tháng sau Livingstone, làm cho nó thứ hai thị trấn thời thuộc địa lâu đời nhất của Zambia. Nó được bắt đầu như là một boma và tiền đồn thương mại, trong đó đặt cơ sở của nó như là một trung tâm hành chính và kinh doanh.
Tuyến đường sắt chính của các tuyến đường sắt Rhodesia đến thị trấn vào năm 1907, cung cấp các dịch vụ hành khách phía nam như Bulawayo, với các kết nối đến Cape Town. Tuyến đã được mở rộng vào Cộng hòa Dân chủ Congo và từ đó cuối cùng nối với tuyến đường sắt Benguela cảng Đại Tây Dương của vịnh Lobito (sử dụng để có một số xuất khẩu đồng của Zambia nhưng hiện đang đóng cửa). Đầu đường ray Ndola đã làm cho thành phố trở thành trung tâm phân phối của đất nước. Trước khi mạng lưới đường bộ được xây dựng vào những năm 1930, một tuyến vận tải từ Ndola đến Kapalala trên sông Luapula, và giao thông vận tải thuyền từ đó đến sông Chambeshi là các tuyến đường thương mại chính cho các tỉnh phía Bắc, do đó hình thành một phần của vùng nội địa Ndola.

Chú thích

Tham khảo

Ndola
Thành phố Zambia
Khu dân cư ở Zambia


title: Calliostoma gualterianum

text:
Calliostoma gualterianum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

G


title: Partamona orizabaensis

text:
Partamona orizabaensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 1919


title: La Isla Bonita

text:
"La Isla Bonita" (tạm dịch: Hòn đảo xinh đẹp) là một bài hát của ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Madonna và là đĩa thứ 5 và cũng là cuối cùng được phát hành từ album phòng thu thứ ba của cô - True Blue vào ngày 25 tháng 2 năm 1987 bởi hãng đĩa Sire Records. Chủ đề ban đầu của ca khúc vốn rất đau thương bi thảm, và đầu tiên ca khúc được viết dành cho giọng ca của Michael Jackson, sau đó Madonna đã đảm nhận ca khúc và viết lại lời bài hát với Patrick Leonard. "La Isla Bonita" được xem là ca khúc đầu tiên của Madonna mang ảnh hưởng của Tây Ban Nha với phần trống Cuba được cải biên, tiếng đàn ghita Tây Ban Nha, trống lắc maraca, kèn harmonica và sự pha trộn âm thanh điện tử cùng với nhịp trống nguyên chất. Lời bài hát nói về một Hòn đảo xinh đẹp và sự tỏ lòng tôn kính đến vẻ đẹp người Latin của Madonna.

"La Isla Bonita" giành được sự yêu mến trên toàn thế giới, đứng đầu các bảng xếp hạng tại một số nước như Áo, Canada, Pháp, Đức và Thụy Sĩ. Là đĩa đơn quán quân thứ tư của Madonna tại Vương quốc Anh, đem lại cho cô ca sĩ này kỷ lục cho nghệ sĩ nữ có nhiều đĩa đơn quán quân nhất. Tại Hoa Kỳ, ca khúc đạt vị trí số 4 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100. Trong video âm nhạc đi kèm, Madonna thể hiện hai nhân vật đối lập - một cô gái ngoan đạo và một cô gái Latin nồng nhiệt. Phong cách Latin và chiếc váy flamenco đỏ mà cô ấy mặc sau đó trở thành một xu hướng thời trang. Nó là một trong những ca khúc được Madonna biểu diễn nhiều nhất, xuất hiện năm chuyến lưu diễn toàn thế giới bao gồm 2008–09's Sticky & Sweet Tour. Madonna thường thể hiện bài hát với phong cách Tây Ban Nha, đôi khi là phong cách tribal hay folk, và có cả bản phối lại đi kèm. Bài hát được cover bởi một số nghệ sĩ bao gồm ca sĩ nhạc pop người Pháp Alizée trong album Psychédélices (2007).

Viết nhạc và cảm hứng
"La Isla Bonita" được viết bởi Patrick Leonard và Bruce Gaitsch. Bài hát trước đó được viết như một khúc ca ai oán cho câu chuyện thần thoại của hòn đảo ở Tây Ban Nha mang tên San Pedro và được dành cho giọng ca của Michael Jackson cho album Bad của anh, nhưng theo Gaitsch, anh đã từ chối. Trong khi đang làm việc với Leonard cho album True Blue, Madonna đã đảm nhận hát ca khúc thay cho vị trí của Jackson và viết lại lời bài hát, do đó cô ấy là người đồng sáng tác lời nhạc. Đây là ca khúc đầu tiên của Madonna sử dụng nhạc tố của Tây Ban Nha, thậm chí còn có chưa cả tiếng Tây Ban Nha trong lời bài hát. Chủ đề Tây Ban Nha đó đã tái xuất hiện xuyên suốt sự nghiệp của cô ấy, biểu lộ trong ca từ của những ca khúc "Who's That Girl", "Spanish Eyes", "I'm Going Bananas", phiên bản Tây Ban Nha của "You'll See" mang tên "Verás", "Be Careful" - bản song ca với Ricky Martin, "Sorry", "Lo Que Siente La Mujer" – phiên bản Tây Ban Nha của ca khúc "What It Feels Like for a Girl", và "Spanish Lesson" trong album Hard Candy. Madonna miêu tả ca khúc là lòng tôn kính của cô ấy đến "vẻ đẹp và sự bí ẩn của người Mỹ Latinh". Theo cô ấy, "nhịp điệu Latinh thường chiếm ưu thế trong những sáng tác sôi động của tôi. Giống như là chúng ta đang hết sức sôi nổi vậy. Tất cả chúng ta đều nghĩ chúng ta là người Latinh trong một đời sống khác."

Sáng tác

"La Isla Bonita" là một bài hát pop có phong cách Tây Ban Nha. Đây là một trong những nét đặc trưng của sự kết hợp giữa Madonna và Patrick Leonard. Đĩa đơn pha trộn nhiều âm thanh khác nhau từ nhiều nhạc cụ như trống Cuba và đàn ghita cổ điển, trống lắc maraca, kèn harmonica và sự trộn lẫn âm thanh điện tử và nhịp trống tự nhiên. Ca khúc được viết ở giọng Đô thăng thứ, đặt ở nhịp 4/4 như hầu hết các ca khúc pop khác, có tốc độ trung bình khoảng 95 phách 1 phút. Quãng giọng của Madonna kéo dài 2 quãng tám, từ nốt Sol3 đến nốt Đô5. Ca khúc bắt đầu với một phần nhạc dạo đầu với trống Cuba, trước khi đến những nhịp điệu điện tử tổng hợp và tiếng đàn ghita Tây Ban Nha. Madonna hát phần điệp khúc trong phạm vi từ nốt Sol3 đến nốt Đô5. Sau đoạn điệp khúc thứ 2 là phần giang tấu ghita cổ điển, giọng của Madonna lên đến giọng Fa thăng thứ, khi cô ấy hát "I want to be where the sun warms the sky" (Tôi muốn đến nới có ánh mặt trời ấm áp trên bầu trời) và sau đó chuyển xuống giọng Đô thăng thứ khi cô ấy hát "loves a girl" (yêu một cô gái). Có một đoạn giang tấu khác với kèn harmonica và bài hát này, sau một đoạn điệp khúc khác, kết thúc và giảm dần âm thanh với tiếng vang của Madonna hát câu "El dijo que te ama (He said he loves you)".

Cụm từ "La Isla Bonita" dịch là "Hòn đảo xinh đẹp" theo tiếng Anh. Bài hát có 4 câu hát bằng tiếng Tây Ban Nha, một chủ đề mà sau đó Madonna cũng đã kết hợp trong đĩa đơn năm 1987 của cô ấy là "Who's That Girl". Lời bài hát bắt đầu miêu tả Madonna là một du khách đang cầu nguyện "that the days would last, they went so fast" (rằng ngày tháng sẽ kéo dài hơn, chúng đã trôi qua thật nhanh) đồng thời giữ những người Latinh khác như những ngày tháng đó ("các bạn có thể thấy chúng trôi qua"). Trong cuốn sách Women and popular music, tác giả Sheila Whitley nói rằng đoạn điệp khúc của bài hát nhất mạnh tầm quan trọng của ca khúc bằng các phân từ hiện tại tâm linh ("Hòn đảo gió nhiệt đới, tất cả sự tự nhiên hoang dã và tự do, đây là nơi mà tôi thuộc về").

Tựa đề và câu đầu tiên của bài hát nhắc đến một hòn đảo gọi là San Pedro, được đặt tên bởi một số người dân ở Ambergris Caye, Belize, vì thế ca khúc cũng có lẽ đề cập đến ngôi làng chính ở đây mang tên San Pedro Town. Tuy nhiên, Gaitsch chỉ ra rằng vào thời điểm đó, Madonna đang dành thời gian ở một thị trấn tại Mỹ, lúc đó Madonna và người chồng sau này của cô Sean Penn là bạn thân với một nhà thơ tên San Pedro và tiểu thuyết gia Charles Bukowski. Bản thân Madonna chưa từng làm rõ điều này với báo chí trong bất kỳ cuộc phỏng vấn nào. Thay vào đó, cô gọi bài hát là món quà gửi đến những người Mỹ Latinh, cùng với một hòn đảo và chính cô ấy.

Danh sách bài hát

Đĩa 7" tại Mỹ
"La Isla Bonita" (Remix 7") – 4:01
"La Isla Bonita" (Remix không lời) – 4:20

Đĩa 12" maxi tại Mỹ / Đức
"La Isla Bonita" (Remix mở rộng) – 5:28
"La Isla Bonita" (không lời) – 5:14

Đĩa CD Super Mix tại Đức / Nhật
"La Isla Bonita" (Remix mở rộng) – 5:28
"Open Your Heart" (mở rộng) – 10:38
"Gambler" – 3:58
"Crazy for You" – 4:12
"La Isla Bonita" (không lời) – 5:21

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Thành công trên các bảng xếp hạng

Tham khảo

Nguồn

Liên kết ngoài

 Xem video bài hát trên YouTube

Bài hát năm 1987
Đĩa đơn năm 1987
Bài hát năm 1986
Đĩa đơn năm 2008
Bài hát của Madonna
Bài hát của Alizée
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles


title: InBev

text:
Tập đoàn InBev (tên cũ là Interbrew), có xuất xứ từ Bỉ, là tập đoàn lớn nhất thế giới về sản xuất bia.

Năm 2008, InBev mua Anheuser-Busch với giá 52 tỉ USD, lập thành Anheuser-Busch InBev, trở thành một trong 5 hãng sản xuất sản phẩm tiêu thụ hàng đầu thế giới.

Thông số kinh doanh
Hiện nay, tập đoàn InBev có khoảng 89 ngàn công nhân viên trong 30 quốc gia tại châu Âu, châu Mỹ và châu Á.
Trụ sở chính của tập đoàn đặt tại Leuven (gần Brussel, Bỉ. Ngoài những nhãn hiệu Bia nổi tiếng thế giới như Beck's, Stella Artois và Bass, InBev sở hữu trên 200 nhãn hiệu khác được bán tại trên 130 quốc gia . Năm 2007, hãng đã có thể tăng số tiền lời (chưa thuế) lên 26,1% nữa thành 5,324 tỉ € (với số tiền bán thu được là 14,43 tỉ Euro) , nhờ phát triển thị trường tại Mỹ Latinh và Đông Âu. Ngày 13 tháng 7 năm 2008, Anheuser-Busch - nhà sản xuất bia lớn nhất nước Mỹ - đã đồng ý sáp nhập với Inbev, với giá 52 tỷ đôla. Với sự sáp nhập này, InBev sẽ kiểm soát một phần ba thị trường rượu bia cả thế giới và doanh số hàng năm có thể đạt 36 tỉ Mỹ kim .

Lịch sử

Tại các nước Âu Mỹ có rất nhiều hãng bia và khách hàng ruột thường gắn bó với những thương hiệu quen thuộc. Để tiếp thị một thương hiệu mới thường là rất khó hoặc là tốn nhiều tiền của và công sức. Một cách dễ dàng hơn để thâm nhập một thị trường mới là tiếp thu hoặc liên kết với những hãng bia đã có sẵn tại bản xứ và từ đó phát triển thêm. InBev cũng đã dùng cách tiếp thu hoặc thu mua các thương hiệu cùng ngành để phát triển và tìm kiếm thị trường mới.

 1366 thành lập hãng Den Hoorn (Bỉ)
 1717 Den Hoorn bị Sebastien Artois thu mua và đổi tên là „Artois".
 1952 Artois tiếp thu Leffe (Bỉ).
 1968 Artois tiếp thu Dommelsch (Hòa Lan).
 1970 Artois tiếp thu Motte Cordonier (Pháp).
 1984 Piedboeuf tiếp thu Lamot (Bỉ).
 1987 Artois và Piedboeuf (Bỉ) liên kết, và thành lập Interbrew.
 1989 tiếp thu Hoegaarden (Bỉ)
 1990 tiếp thu Belle-Vue (Bỉ)
 2000 Lên sàn chứng khoán
 2002 tiếp thu Diebels, Beck's, Gilde, Hasseröder (Đức)
 2003 tiếp thu tập đoàn Spaten-Löwenbräu-Gruppe (Franziskaner,...) (Đức)
 2004 tiếp thu tập đoàn Dinkelacker-Gruppe (Đức)
 2004 tiếp thu Zhejiang Shiliang Brewery Company Ltd. (Trung quốc)
 2004 Kết hợp với AmBev (Brasil) để trở thành InBev, lớn nhất trên thị trường thế giới
 2008 tiếp thu Anheuser-Busch, hãng bia lớn nhất (Hoa Kỳ)
 Beck's (Đức)

Nhãn hiệu khác

(chưa tính những thương hiệu của Anheuser-Busch và những công ty liên kết)

Alexander Keith’s, Arcener, Astika, Atlas, Au Bureau, Bagbier, Baisha, Barbican, Bars & Co, Bavaria, Beck's, Belgian Beer Café, Belle-Vue, Beowulf, Bergenbier, Bergenbräu, Bivaly, Black Label, Blue Star, Boddingtons, Boomerang, Borostyan, Borsodi, Bozicno Pivo, Branik, Breda Royal, Brewmaster, Brussels Café, Burgasko, Cafri, Campbell’s, Caraiman, Cass, Cave à Bières, Chernigivske, Classe Royale, Club, Crystal, C.T.S. Scotch, De Neve, Diebels, Diebels Pils, Diekirch, Dimix, Dommelsch, Double Deer, D-Pils, Dutch Gold, Dyle, Elfde Gebod, English Ale, Flowers, Franziskaner, GB Lager, Gilde, Gilde Ratskeller, Ginder Ale, Gold Label, Gouden Hoorn, Haake-Beck, Hasseröder, Heldenbrau, Hertog Jan, Hetman, Hopfen König Horse Ale, Hougaerdse Das, Huaxin, Jack-Op, Jaeger, Janneke, Jelen Pivo, Jinling, Jinlongquan, Jockey Club, Julius, Jupiler, K, KK, Kaiser Pils, Kamenitza, Klinskoe, Kloster, Kokanee, Kootenay, Krüger, Kwak, Labatt, Labatt Wildcat, La Becasse, Lindener Spezial, Loburg, Loyalhanna Pennsylvania Lager Lucky, Löwenbräu, Lutèce, Lüttje Lagen, Mackeson, Mestan, Mingzhou, Monastyrske, Mousel, Nashe, Nik, Niksicko, Ningbo, Nordic, Noroc, OB, Oland’s, Old Mick’s, Oranjeboom, Ostravar, Ožujsko Pivo, Palten, Peeterman, Permskoe Gubernskoe, Piedboeuf, Pikur, Pils Light, Pilsor, Piterskoe, Piyotr Veliky, Pleven, Premier, Putuoshan, Rallye, Rifey, Rock Bock, Rock Green Light, Rogan, Rolling Rock, Royal Dutch Post Horn, Safir, Santai, Sanwald, Schooner, Sernia, Spaten, Sibirskaya Korona, Siegel Kloster Weizenbier, Slavena, Stella Artois, Sterling, St. Pauli Girl, Supra Pils, Taller, Tennent's, Three Horses, Tolstiak, Tomislav Pivo, Tradytsiyne, Trophy, Vega, Velvet, Verboden Vrucht, Veselyi Monakh, Vézelise, Vieux Temps, Viking, Volzhanin, Vratislav, Whitbread, White Label, Wiel’s Pils, Wilkenburger, Winchester, Xuebao, Yali, Yantar, Yizhou, Zhujiang, Zizhulin, Zolotoi kovsh

Chú thích

Liên kết ngoài

 InBev

Công ty Bỉ

Leuven
Anheuser-Busch InBev
Chủ sở hữu Toronto Blue Jays
Công ty thành lập năm 2004
Bỉ năm 2004


title: Sphecodes albilabris

text:
Sphecodes albilabris là một loài ong trong họ Halictidae phân bố ở Trung Âu, Tây Âu và về phía bắc đến Phần Lan. Chúng có kích thước 11 đến 14 mm.

Chú thích

Tham khảo

 Wildebijen.nl
 Sphecodes albilabris bij Fauna Europaea

A
Động vật được mô tả năm 1793


title: Aphrophila neozelandica

text:
Aphrophila neozelandica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Aphrophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Pseuderannis

text:
Pseuderannis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Hochscheid

text:
Hochscheid là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Hochscheid có diện tích 15,39 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 250 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: El Progreso (tỉnh)

text:
El Progreso là một tỉnh của Guatemala. Tỉnh lỵ là Guastatoya còn thành phố lớn nhất là Sanarate.

Các đô thị
Tỉnh El Progresso gồm các đô thị sau:
 El Jícaro
 Guastatoya
 Morazán
 San Agustín Acasaguastlán
 San Antonio La Paz
 San Cristóbal Acasaguastlán
 Sanarate
 Sansare

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Interactive department map
 GuastatoyaEnLinea.com  Comunidad Guastatoyana

Tỉnh của Guatemala


title: Hydropsyche reciproca

text:
Hydropsyche reciproca là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: 14576 Jefholley

text:
14576 Jefholley (1998 QO92) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 8 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14576 Jefholley

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ectamenogonus ingridae

text:
Ectamenogonus ingridae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Ectamenogonus


title: Gastrolobium

text:
Gastrolobium là một chi thực vật có hoa trong họ Fabaceae.

Các loài

 Gastrolobium acrocaroli Crisp ms
 Gastrolobium aculeatum
 Gastrolobium acutum
 Gastrolobium alternifolium
 Gastrolobium appressum C.A. Gardner Scaleleaf poison
 Gastrolobium bennettsianum C.A. Gardner Cluster poison
 Gastrolobium bilobum R.Br Heart-leaf poison
 Gastrolobium bracteolosum
 Gastrolobium brevipes Crisp
 Gastrolobium brownii Meisn
 Gastrolobium callistachys Meisn. Rock poison
 Gastrolobium calycinum Benth. York Road poison
 Gastrolobium celsianum (Lemaire) G.Chandler & Crisp Swan River pea
 Gastrolobium congestum Crisp ms
 Gastrolobium crassifolium Benth. Thickleaf poison
 Gastrolobium crenulatum
 Gastrolobium crispatum
 Gastrolobium cruciatum
 Gastrolobium cuneatum Henfr.
 Gastrolobium cyanophyllum
 Gastrolobium densifolium C.A. Gardner Mallet poison
 Gastrolobium diablophyllum G. Chandler and Crisp ms
 Gastrolobium dilatatum
 Gastrolobium discolor
 Gastrolobium dorrienii
 Gastrolobium ebracteolatum
 Gastrolobium effusum
 Gastrolobium elegans
 Gastrolobium epacridoides
 Gastrolobium ferrugineum
 Gastrolobium floribundum S. Moore Wodjil poison
 Gastrolobium glabratum Crisp ms
 Gastrolobium glaucum C.A. Gardner Spike poison
 Gastrolobium grandiflorum F.Muell Wallflower poison
 Gastrolobium graniticum (S. Moore) Crisp Granite poison
 Gastrolobium hamulosum Meisn. Hook Point poison
 Gastrolobium heterophyllum (Turcz.) Crisp Slender poison
 Gastrolobium hians Crisp ms
 Gastrolobium hookeri
 Gastrolobium humile
 Gastrolobium involutum
 Gastrolobium latifolium
 Gastrolobium laytonii Jean White Breelya Kite Leaf
 Gastrolobium lehmannii Meisn.
 Gastrolobium melanopetalum (F. Muell.) G.Chandler & Crisp
Gastrolobium minus (Crisp]]) G.Chandler & Crisp Broad-leaved Brachysema
 Gastrolobium microcarpum Meisn. Sandplain poison
 Gastrolobium nutans G. Chandler & Crisp ms
 Gastrolobium ovalifolium Henfr. Runner poison
 Gastrolobium oxylobioides Benth. Champion Bay poison
 Gastrolobium parvifolium (Benth.) Crisp Box poison
 Gastrolobium parvifolium (Benth.) Crisp var. parvifolium ms
 Gastrolobium parvifolium Benth. Berry poison
 Gastrolobium polystchyum Meisn. Horned poison
 Gastrolobium praemorsum (Meisn.) G.Chandler & Crisp
 Gastrolobium propinquum C.A. Gardner Hutt River poison
 Gastrolobium pusillum Crisp & PH Weston
 Gastrolobium pycnostachyum Benth. Mt Ragged poison
 Gastrolobium racemosum (Turcz.) Crisp
 Gastrolobium reflexum G. Chandler ms
 Gastrolobium revolutum Crisp ms
 Gastrolobium rigidum (C.A. Gardiner) Crisp Rigid leaf poison
 Gastrolobium rotundifolium Meisn.
 Gastrolobium rubrum Benth.
 Gastrolobium semiteres Crisp ms
 Gastrolobium sp. East Peak (E.D. Middleton EDM 43)
 Gastrolobium sericeum (Sm.) G.Chandler & Crisp
 Gastrolobium spathulatum
 Gastrolobium spectabile (Endl.) Crisp Roe's poison
 Gastrolobium spinosum Benth. Prickly poison
 Gastrolobium spinosum Benth. var. spinosum
 Gastrolobium spinosum Benth. var. trilobum S. Moore
 Gastrolobium stenophyllum Turcz. Narrow-leaved poison
 Gastrolobium stowardii
 Gastrolobium subcordatum
 Gastrolobium tenue Crisp ms
 Gastrolobium tergiversum
 Gastrolobium tetragonophyllum {E.Pritz.) Crisp
 Gastrolobium tomentosum C.A. Gardner Wooly poison
 Gastrolobium triangulare(Benth.) Domin
 Gastrolobium tricuspidatum
 Gastrolobium trilobum Benth. Bullock poison
 Gastrolobium truncatum Benth.
 Gastrolobium velutinum Lindl. Stirling Range poison
 Gastrolobium venulosum
 Gastrolobium vestitum
 Gastrolobium villosum
 Gastrolobium whicherensis
 Gastrolobium wonganensis
 Gastrolobium villosum Benth. Crinkle-leaved poison

Chú thích

Tham khảo

 Paczkowska, Grazyna and Alex R. Chapman.(2000) The Western Australian flora: a descriptive catalogue Perth, W.A: Wildflower Society of Western Australia: Western Australian Herbarium: Western Australian Botanic Gardens & Parks Authority ISBN 0646401009

Liên kết ngoài
FloraBase the Western Australia Flora: Gastrolobium
Gastrolobium

Đọc thêm
 Gardner, C.A. and Bennetts, H.W. (1956) The Toxic Plants of Western Australia Perth, West Australian Newspapers.
 Seawright, A.A. (1982) Animal Health in Australia. Voume 2. Chemical and Plant Poisons Canberaa Australian Government Publishing Service ISBN 0-642-06577-2 - pp. 43–45 Flouracetates

Poisonous plants
Toxic plants of Western Australia
Cây độc


title: Löberschütz

text:
Löberschütz là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Löberschütz có diện tích 3,07 km².

Tham khảo


title: Himalopsyche elegantissima

text:
Himalopsyche elegantissima là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Himalopsyche


title: Middelharnis

text:
(dân số khoảng 18.000 người trong năm 2009) là một đô thị ở phía tây Hà Lan, trong tỉnh Zuid-Holland. Đô thị này có diện tích 86,79 km² (trong đó 25,63 km² mặt nước).

Đô thị này bao gồm  các khu vực dân cư sau:
 Battenoord
 Middelharnis (6.200 người)
 Nieuwe-Tonge (2.800 người)
 Sommelsdijk (7.400 người)
 Stad aan 't Haringvliet (1.400 người)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức
 Plan of Middelharnis

Đô thị cũ Zuid-Holland
Khu dân cư ở Zuid-Holland


title: Enfield Town

text:
Enfield Town là một trung tâm thành thị lịch sử của Enfield, trước đây nằm trong hạt Middlesex và ngày nay nằm trong Khu Enfield của Luân Đôn, Anh. Enfield Town nằm cách  về phía bắc đông bắc của Charing Cross. Trên Bản đồ Quy hoạch Luân Đôn đây là một trong 35 trung tâm chính của Đại Luân Đôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Bad Ems

text:
Bad Ems () là một thị trấn nằm ở bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đây trung tâm hành chính của huyện Rhein-Lahn và được biết đến nhiều với spa ven sông Lahn. Bad Ems cũng là thủ phủ của Verbandsgemeinde Bad Ems-Nassau. Thị trấn có khoảng 9.000 cư dân.

Vào năm 2021, thị trấn trở thành một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận với tên gọi "Các thị trấn Spa lớn của châu Âu" nhờ có suối nước nóng nổi tiếng và kiến trúc thế kỷ 18-20, minh chứng cho sự phổ biến của các khu nghỉ dưỡng spa ở châu Âu trong thời gian đó.

Địa lý
Thị trấn nằm hai bên bên bờ sông Lahn, là ranh giới tự nhiên giữa Taunus và Westerwald, hai phần của dãy núi Rhenish Slate. Thị trấn và các khu ngoại vi nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Nassau.

Lịch sử
Trong thời La Mã, một toà lâu đài đã được xây ở Bad Ems như là một phần của Biên thành Thượng Germania-Rhaetia nhưng ngày nay dấu vết toà lâu đài không còn nhiều. Tuy nhiên, trong khu rừng xung quanh thị trấn, có những dấu vết rõ ràng của đường biên giới La Mã trước đây.

Thị trấn lần đầu tiên được đề cập trong các tài liệu chính thức vào năm 880 và chính thức trở thành một thị trấn vào năm 1324. Các lãnh địa bá tước Nassau và Katzenelnbogen đã xây dựng lại nhà tắm và sử dụng nó cùng với những du khách quý tộc khác. Vào thế kỷ 17 và 18, Bad Ems được coi là một trong những thị trấn suối tắm khoáng nổi tiếng nhất của Đức. Nó đạt đến thời kỳ hoàng kim vào thế kỷ 19 khi chào đón du khách từ khắp nơi trên thế giới và trở thành nơi ở vào mùa hè của nhiều quốc vương và nghệ sĩ châu Âu, bao gồm Hoàng đế Đức Wilhelm I, sa hoàng Nikolai I và Aleksandr II của Nga, Richard Wagner, Fyodor Dostoevsky và Vasili Vasilyevich Vereshchagin v.v..

Năm 1870, thị trấn, khi đó là một phần của tỉnh Phổ Hesse-Nassau được biết đến là nơi khởi nguồn của bản thông điệp Ems xúi giục Chiến tranh Pháp–Phổ nổ ra. Năm 1876, tại nhà Haus Vier Türme, Sắc lệnh Ems do sa hoàng Aleksandr II của Nga ký cấm sử dụng tiếng Ukraina. Ngày nay, một đài tưởng niệm tại đó đã được dựng lên nhằm tưởng nhớ sự kiện lịch sử này.

Trong thế kỷ 19 và 20, nhiều hoạt động khai thác quặng kim loại đã diễn ra trong thị trấn, tập trung vào chì , bạc , kẽm và đồng. Người La Mã trước đó cũng khai thác quặng lộ thiên, tiếp tục kéo dài suốt thời kỳ Trung Cổ. Nhiều vết lõm trên đồi Blöskopf là minh chứng cho giai đoạn lịch sử này. Theo thời gian, phương pháp này đã thay đổi từ khai thác lộ thiên sang khai thác hầm lò với đường hầm và trục. Việc khai thác hầm lò lần đầu tiên được đề cập đến trong một tài liệu có niên đại năm 1158, và nó tiếp tục kéo dài đến thế kỷ 18, mặc dù bị gián đoạn trong thời gian dài.

Kinh tế
Kinh tế Bad Ems chủ yếu dựa vào các công ty liên quan đến du lịch nghỉ dưỡng, ngoài ra còn có ngành điện, y dược. Bad Ems nằm trên một cụm suối khoáng nóng. Những suối khoáng này chứa nhiều natri bicarbonat và có nhiệt độ từ 27 đến 57 độ C. Chúng bắt nguồn từ sự thẩm thấu của các mạch nước ngầm từ quá trình hình thành kỷ Devon Hạ Rhein. Muối tự nhiên ơ Ems được sản xuất từ những suối nước khoáng này, và nó cũng được bán trên thị trường cho mục đích uống và hít; Khi hít phải có máy xông hơi, có tác dụng chữa viêm họng.

Thành phố kết nghĩa
  Droitwich Spa (Anh quốc)
  Cosne-Cours-sur-Loire (Pháp)
  Blankenfelde-Mahlow (Đức)

Nhân vật đáng chú ý

Sinh ra tại thị trấn

 1888: Max Jacob, nghệ sĩ múa rối và là người sáng lập Hohnsteiner Puppenbühne
 1898: Adolf Reichwein, nhà giáo dục, kinh tế và chính trị gia văn hóa người Đức, chiến sĩ kháng chiến trong Đệ tam Quốc xã; qua đời 1944

Gắn liền với thị trấn

 1811: Joseph Derenbourg, nhà phương đông học, qua đời 1895
 1819: Jacques Offenbach, nhà soạn nhạc, lưu trú cuối cùng ở Bad Ems, nhiều bản opera được sáng tác tại đây, qua đời năm 1880.
 1841: John Naish,  Đại Chưởng ấn Ireland, qua đời ở Bad Ems khi đang chữa bệnh vào năm 1890 và được chôn cất tại đây
 1944: Botho Strauss, nhà văn và nhà viết kịch, sinh ra ở Naumburg, học trung học ở Bad Ems.
 1952: Thomas C. Breuer, nhà văn và diễn viên hài, sinh ra ở Eisenach, học ở Bad Ems
 1974: Josef Winkler, sinh ra ở Koblenz, cựu thành viên quốc hội (Alliance 90)

Tham khảo

 Stella Ghervas, « Spas' political virtues: Capodistria at Ems (1826) », Analecta Histórico Médica, IV, 2006 (with A. Franceschetti).

Liên kết ngoài

 Historical footage of Bad Ems, 1914, filmportal.de

Di sản thế giới tại Đức
Thị trấn spa Đức
Rhein-Lahn (huyện)
Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Melanotus melli

text:
Melanotus melli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Sông Volga

text:
Sông Volga (tiếng Nga: Волга река, phiên âm: Vôn-ga) nằm ở phía đông phần lãnh thổ châu Âu nước Nga với độ dài 3.690 km (2.293 dặm), tạo thành nền tảng của hệ thống sông lớn nhất ở châu Âu.

Tên gọi của sông Volga trong ngôn ngữ của các dân tộc khác nhau sống dọc hai bên bờ sông là:

 tiếng Nga: Вoлга
 tiếng Tatar: İdel, Идел
 tiếng Chuvash Атăл (Atăl)
 tiếng Mordvin Рав (Rav)
 tiếng Mari Юл (Jul)
 tiếng Đức Wolga
 Tên gọi cổ đại là Rha (tạo thành tên gọi trong tiếng Mordvin)

Miêu tả
Bắt nguồn từ vùng đồi Valdai ở cao độ 225 m (740 ft) trên mực nước biển ở phía tây bắc Moskva và cách Sankt-Peterburg khoảng 320 km về phía đông nam, sông Volga chảy về phía đông nam, qua các tỉnh và thị thành như Tver, Dubna, Yaroslavl, Nizhny Novgorod đến Kazan thì chuyển hướng về phía nam, chảy qua Tolyatti, Samara và Volgograd để sau đó đổ vào biển Caspi ở phía dưới Astrakhan với cao độ 28 mét dưới mực nước biển. Ở khu vực có tầm chiến lược quan trọng nhất, nó uốn cong về phía sông Đông. Volgograd, trước đây là Stalingrad, nằm trong khu vực này.

Sông Volga có nhiều sông nhánh, quan trọng nhất là các sông Kama, Oka, Vetluga và Sura. Sông Volga và các sông nhánh trong hệ thống sông Volga đảm bảo tưới tiêu cho một khu vực có diện tích khoảng 1,35 triệu km trong khu vực đông dân cư nhất của nước Nga. Vùng châu thổ sông Volga có chiều dài khoảng 160 km và bao gồm tới 500 kênh và sông nhỏ. Sông Volga bị đóng băng trong khoảng ba tháng mỗi năm trên gần như toàn bộ chiều dài của nó.

Sông Volga tưới tiêu cho phần lớn miền tây Nga. Các hồ chứa nước lớn của nó cung cấp nước cho thủy lợi và phát điện. Hệ thống các kênh đào Moskva-Volga, kênh đào Volga-Don và kênh đào Mariinsk tạo thành một tuyến đường thủy nối liền Moskva với Bạch Hải, biển Baltic, biển Caspi, biển Azov và biển Đen. Nồng độ ô nhiễm hóa chất cao hiện nay là nguyên nhân gây ra các e ngại về vấn đề môi trường.

Vùng lưu vực sông Volga được tưới tiêu bởi con sông này cung cấp một lượng lớn lúa mì và nhiều khoáng sản. Các trung tâm công nghiệp khai thác dầu khí đáng kể nằm trong thung lũng sông Volga. Các khoáng sản khác bao gồm khí đốt, muối và kali cacbonate. Châu thổ sông Volga và biển Caspi cạnh đó là nguồn cung cấp thủy sản quan trọng (cá). Thành phố Astrakhan, nằm ở vùng châu thổ này, là trung tâm cung cấp trứng cá muối.

Volgograd và Nizhny Novgorod là các thành phố công nghiệp quan trọng trên bờ con sông này. Trong thời kỳ Xô viết, Nizhny Novgorod đã là cấm địa đối với người ngoại quốc. Các thành phố quan trọng khác là Saratov, Kazan, Tolyatti và Samara. Chín nhà máy thủy điện lớn và một số hồ chứa nước nhân tạo lớn được tạo thành bởi một hệ thống các đập nước nằm dọc sông Volga. Các hồ nhân tạo lớn nhất theo trật tự từ bắc xuống nam là các hồ chứa nước Rybinsk, Nizhny Novgorod, Samara và Volgograd.

Lịch sử con người
Trong thời kỳ cổ đại, sông Volga được biết dưới tên gọi Atil, Itil hay Idil, tên gọi của người Turk có nghĩa là "sông dài". Tuy nhiên, sự có mặt của người Turk là muộn hơn so với sự có mặt trong khu vực còn hoang vắng này của người Ấn-Âu. Đặc biệt, "Volga" có lẽ là sự Slav hóa của tên gọi tiền-Baltic liên quan đến một từ trong tiếng Litva là jilga - "sông dài". Thượng nguồn sông Volga là ranh giới của quần thể người nói tiếng Baltic tiền sử, như được chứng thực trong tên gọi của con sông này. Những tên gọi như Ilgupe ("sông dài") và các tên gọi khác tương tự như nó là phổ biến trong tiếng Litva và Latvia. (Gimbutas, The Balts, 1963).

Nhà học giả thời cổ đại là Ptolemy ở Alexandria đã đề cập tới sông Volga trong Geography của ông (quyển 5, chương 8, bản đồ thứ hai về châu Á). Ông gọi nó là Rha, và nó chỉ là tên gọi cổ đại đứng hàng thứ ba. Tuy nhiên, nó chỉ đề cập tới phần hạ lưu sông Volga. Ptolemy tin rằng sông Đông và sông Volga chia sẻ cùng một nhánh thượng nguồn, và nhánh đó chảy từ dãy núi Hyperborean. Có lẽ các ngọn núi này là vùng đồi Valdai, nhưng tên gọi này được sử dụng bởi các nguồn khác để chỉ một khu vực không biết rõ nằm ở phía bắc. Những người dân với phong tục tập quán của người Baltic xuất hiện trong một số văn bản đó. Ngoài ra, người ta cũng biết rằng người Slav đã từng sinh sống ở phần hạ lưu sông Volga, do Ptolemy đề cập tới những người Serb cư trú ở bờ tây con sông này.

Xuôi theo dòng sông Volga là khu vực định cư của người Hun và các sắc tộc Turk khác trong thiên niên kỷ đầu tiên của công nguyên, họ thay thế cho người Scythia và một số thành thị lớn như Atil và Saqsin đã xuất hiện.

Tiếp theo đó, vùng lưu vực sông Volga đã đóng vai trò quan trọng trong sự dịch chuyển của con người từ châu Á tới châu Âu. Quốc gia Volga Bulgaria hùng mạnh đã từng rất thịnh vượng khi sông Kama nối liền với sông Volga. Những người này đã đến cùng với người Hun, dần dà chuyển thành người Tatar. Ngoài ra, sông Volga cũng chảy qua lãnh thổ của vương quốc Khazar.

Người Khazar sau đó bị thay thế bởi người Kipchak, Kimek và Mông Cổ. Người Mông Cổ thành lập ra Hãn quốc Kim Trướng ở hạ lưu sông Volga. Sau đó đế chế này bị tách ra thành vài hãn quốc nhỏ hơn và cuối cùng thì các hãn quốc này đã bị người Nga sáp nhập lại vào thế kỷ 16.

Trong thời kỳ hiện đại, thành phố trên vòng cung lớn của sông Volga là Volgograd - nơi đã diễn ra chiến dịch Stalingrad, mà kết quả của nó là chiến thắng cho Liên Xô đối với Đức trong Đại chiến thế giới lần thứ hai.

Tình cảm sâu đậm của người dân Nga đối với con sông này thường được thấy trong các điệp khúc của các bài hát cũng như trong văn chương của họ. Sau tất cả những điều đó, nước Nga ban đầu đã được thành lập dọc theo bờ sông Volga, một phần vì những nhà buôn người Viking đã dùng con sông này làm đường tới phương nam tính từ điểm bắt đầu của họ ở gần khu vực Arkhangelsk.

Các nhóm sắc tộc
Sắc tộc dân bản địa ở thượng nguồn Volga là người Merya gốc Phần Lan đã đồng hóa thành người Nga. Một vài giả thuyết cho rằng từ Volga là từ valli trong tiếng Phần Lan, được dịch thành nước. Các nhóm sắc tộc gốc Phần Lan khác là người Mari và người Mordvin ở trung lưu sông Volga. Các nhóm sắc tộc người Turk đã xuất hiện vào khoảng thế kỷ 7 và đồng hóa một số nhóm người gốc Phần Lan và Ấn-Âu ở trung và hạ lưu sông Volga, sau này họ đã chuyển thành người Chuvash theo Chính thống giáo phương Đông và người Tatar theo Hồi giáo; cũng như thành người Nogai mà sau này đã di chuyển tới Daghestan. Người Kalmyk gốc Mông Cổ theo Phật giáo đã định cư ở bờ sông Volga vào thế kỷ 17.

Khu vực sông Volga cũng là quê hương của nhóm sắc tộc thiểu số gốc Đức là người Đức-Volga, phần nhiều trong số đó có tổ tiên được một số Sa hoàng mời tới định cư ở Nga, chẳng hạn như Piotr Đại Đế, là một phần trong chiến dịch để mở mang và nâng cao dân trí của đất nước bằng cách nhập khẩu thợ lành nghề. Trong thời kỳ Liên Xô thì một phần của khu vực này đã từng trở thành Nước cộng hòa tự trị Đức-Volga cho nhiều người Đức-Volga sinh sống. Một số khác đã rời bỏ Nga sau Đại chiến thế giới lần thứ hai.

Vận tải thủy
Sông Volga có tầm quan trọng lớn trong giao thông, vận tải nội thủy ở Nga: tất cả các đập nước trên sông đều có các âu thuyền lớn (và kép), vì thế tàu bè với kích thước đáng kể có thể thực sự di chuyển từ biển Caspi gần như tới đầu thượng nguồn con sông này. Việc nối liền với sông Đông và Hắc Hải là có thể, thông qua kênh đào Volga-Đông. Việc nối liền với các hồ ở phía bắc và với Sankt-Peterburg cũng là có thể, thông qua tuyến đường thủy Volga-Baltic; còn việc nối liền với Moskva đã được thực hiện theo kênh đào Moskva nối liền sông Volga với sông Moskva. Hạ tầng cơ sở này đã được thiết kế để cho tàu thủy có kích thước và trọng tải tương đối lớn (kích thước cửa âu thuyền là 290 x 30 m trên sông Volga và nhỏ hơn một chút trên các sông và kênh đào khác) và nó trải rộng trên hàng ngàn kilômét.

Cho đến thời gian gần đây việc đi lại trên các tuyến đường thủy Nga chỉ được cho phép trong phạm vi khá hạn hẹp. Sự gia tăng tiếp xúc giữa Liên minh châu Âu và Nga đã dẫn tới các chính sách mới trong việc đi lại trên các tuyến nội thủy của Nga. Người ta dự kiến rằng việc tàu bè của các quốc gia khác sẽ được phép đi lại trên các sông của Nga là không còn lâu nữa..

Văn hóa

Như các dòng sông lớn khác trên thế giới, sông Volga đã trở thành một trong các biểu tượng của văn hóa Nga được nhiều nghệ sĩ Nga khai thác. Họa sĩ Nga Ilya Yefimovich Repin đã sáng tác bức tranh nổi tiếng "Những người kéo thuyền trên sông Volga" vào thế kỷ thứ XIX (khởi tạo năm 1870, hoàn thành năm 1973).

Bức tranh được sáng tác theo cảm hứng của điệu hát dân gian Hò kéo thuyền trên sông Volga được nhà soạn nhạc M. A. Balakirev sưu tầm và tập hợp trong một tuyển tập dân ca ấn hành năm 1866. Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ nổi tiếng của Liên Xô trước đây và Liên bang Nga hiện nay trình bày.. Trong số đó, giọng hát của Fyodor Ilich Shaliapil vào năm 1906 vẫn được coi là giọng trầm kinh điển của âm nhạc Nga khi thể hiện bài hát này..

Xem thêm
 Các sông ở Nga
 Hò kéo thuyền trên sông Volga
 Châu thổ sông Volga

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin và bản đồ lưu vực sông Volga
 Châu thổ sông Volga nhìn từ vũ trụ

Bài cơ bản dài trung bình

Sông tỉnh Kostroma
Sông tỉnh Moskva
Sông tỉnh Nizhny Novgorod
Sông tỉnh Astrakhan
Sông Chuvashia
Sông Kalmykia
Sông tỉnh Samara
Sông tỉnh Saratov
Sông Tatarstan
Sông tỉnh Tver
Sông tỉnh Volgograd
Sông tỉnh Yaroslavl
Phụ lưu biển Caspi


title: Đôi giày đỏ

text:
Đôi giày đỏ (tiếng Anh: The Red Shoes) là bộ phim điện ảnh Anh, công chiếu năm 1948, do Michael Powell và Emeric Pressburger đạo diễn. Bộ phim được xem là đầu tiên đưa nghệ thuật múa ballet vào trong nghệ thuật điện ảnh. Phim trong danh sách 100 phim hay nhất điện ảnh Anh của BFI, xếp thứ 9.

Nội dung

Diễn viên

 Moira Shearer as Vicky Page
 Marius Goring as Julian Craster
 Anton Walbrook as Boris Lermontov
 Léonide Massine as Grischa Ljubov
 Robert Helpmann as Ivan Boleslawsky
 Albert Bassermann as Sergei Ratov
 Ludmilla Tchérina as Irina Boronskaja
 Esmond Knight as Livingstone 'Livy' Montagne

Tham khảo

Liên kết ngoài

 . Full synopsis and film stills (and clips viewable from UK libraries).
 BFI's Top Ten (British) Films
 Reviews and articles at the Powell & Pressburger Pages
 Criterion Collection essay by Ian Christie
 Roger Ebert review
 Trailer  at Virgin.net

Xem thêm
 Thiên nga đen (phim)

Phim năm 1948
Phim kinh dị Anh
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim dựa theo truyện cổ tích
Phim lấy bối cảnh ở Monaco
Phim chính kịch Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim dựa theo tác phẩm của Hans Christian Andersen


title: Nhôm oxide

text:
Nhôm oxide hay nhôm oxide, còn gọi là a-lu-min (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp alumine /alymin/), là một hợp chất hóa học của nhôm và oxy với công thức hóa học Al2O3. Nó còn được biết đến với tên gọi alumina trong cộng đồng các ngành khai khoáng, gốm sứ, và khoa học vật liệu. Nó có hệ số giãn nở nhiệt 0.063 (đơn vị ?), nhiệt độ nóng chảy cao 2054°C.

Nhôm oxide là thành phần chính của boxide, loại quặng chủ yếu chứa nhôm. Trong công nghiệp, boxide được tinh luyện thành Nhôm oxide thông qua công nghệ Bayer và sau đó được chuyển thành nhôm kim loại theo công nghệ Hall-Heroult.

Quặng boxide là Al2O3 không tinh khiết có chứa các sắt oxide (III) (Fe2O3) và silic dioxide (SiO2). Nó được làm tinh khiết nhờ công nghệ Bayer: Al2O3 + 3 H2O + 2 NaOH --(nhiệt)--> 2NaAl(OH)4. Sắt(II,III) oxide Fe2O3 không hòa tan trong dung dịch kiềm. Silic dioxide SiO2 bị hòa tan thành silicat Si(OH)6−6. Trong quá trình lọc, Fe2O3 bị loại bỏ. Bổ sung thêm acid thì thành nhôm hydroxide (Al(OH)3) kết tủa. Silicat vẫn còn trong dung dịch. Sau đó, Al(OH)3 --(nhiệt)--> Al2O3 + 3 H2O. Al2O3 ở đây là alumina.

Các loại đá quý như hồng ngọc và saphir chủ yếu là nhôm oxide, màu của chúng là do các tạp chất gây ra.

Nhôm oxide là lớp bảo vệ cho nhôm kim loại chống lại tác động ăn mòn của không khí. Nhôm kim loại là một chất hoạt động hóa học mạnh với oxy trong không khí và nó nhanh chóng tạo ra một lớp mỏng Nhôm oxide trên bề mặt. Lớp Nhôm oxide này rất vững chắc, không cho không khí thẩm thấu qua và nhôm không bị oxy hóa tiếp. Độ dày và các thuộc tính của lớp oxide này có thể được tăng cường bằng quá trình gọi là anode hóa. Một loạt các hợp kim, chẳng hạn như đồng thau-nhôm, khai thác thuộc tính này bằng cách cho thêm một lượng nhỏ nhôm vào hợp kim của đồng và thiếc để tăng tính chống ăn mòn.

Nhôm oxide là một chất cách nhiệt và cách điện tốt. Trong dạng tinh thể, nó được gọi là corundum (Số CAS là 1302-74-5 và có độ cứng cao (theo thang độ cứng Mohs đạt tới 9) làm cho nó thích hợp để sử dụng như là vật liệu mài mòn và như là thành phần của các thiết bị cắt.

Nhôm oxide dạng bột thường được sử dụng như là phương tiện cho ghi sắc kế.

Tháng 8 năm 2004, các nhà khoa học tại Hoa Kỳ làm việc cho 3M đã phát triển một kỹ thuật để tạo ra hợp kim của alumina và các nguyên tố đất hiếm để sản xuất thủy tinh gọi là alumina trong suốt.

Nhôm oxide được đưa vào danh sách hóa chất của EPA năm 1988.

Tính bền
Ion Al3+ có điện tích lớn(3+) và bán kính ion nhỏ(0,048 nm) bằng 1/2 bán kính ion Na+ hoặc 2/3 bán kính ion Mg2+ nên lực hút giữa ion Al3+ và ion O2- rất mạnh, tạo ra liên kết rất bền vững.Do cấu trúc này mà Al2O3 có nhiệt độ nóng chảy rất cao (2050 độ C) và khó bị khử thành kim loại Al.

Ứng dụng

Trong vật liệu gốm
Nhôm oxide là một thành phần của vật liệu gốm alumina thuộc nhóm lưỡng tính. Chất này có thể nằm trong các nguồn như: cao lanh, đất sét, felspat, alumina vôi hóa, alumina ngậm nước.

Do alumina có nhiệt độ nóng chảy cao, vật liệu gốm sứ alumina vẫn giữ được 90% độ bền ở 1100 °C và được dùng để chế tạo các chi tiết cần có tính chịu nhiệt. Vật liệu gốm sứ alumina nung có thể cứng hơn wolfram carbide hay zircon và có tính chống mài mòn cực tốt do đó được dùng để chế tạo các chi tiết nghiền, dụng cụ & dao cắt, ổ bạc làm việc ở nhiệt độ cao và rất nhiều chi tiết cơ khí khác. Alumina là yếu tố quan trọng thứ hai sau silica (silic dioxide). Cùng với silica và các oxide trợ chảy, alumina ngăn chặn sự kết tinh (nhờ đó tạo thành thủy tinh – men ổn định).

Alumina là yếu tố chính làm tăng độ bền cho men: tăng độ bền kéo, giảm độ giãn nở nhiệt, tăng độ cứng và tăng khả năng chống ăn mòn hóa học. Thêm alumina nói chung làm tăng nhiệt độ nóng chảy của men; tuy nhiên, trong một số công thức có chứa soda-vôi (natri hydroxide- calci hydroxide, thêm một lượng nhỏ alumina lại làm giảm nhiệt độ nóng chảy. Tăng hàm lượng Al2O3 làm men "cứng" hơn, bền & ổn định hơn trên khoảng nhiệt độ rộng hơn (tuy nhiên hàm lượng cao quá có thể dẫn đến "crawling", lỗ kim và bề mặt thô ráp). Thêm alumina vào ngăn chặn sự kết tinh và hóa mờ của men trong quá trình làm nguội. Ngược lại, thêm một lượng nhỏ CaO giúp giảm độ nhớt của men nóng chảy (nghĩa là men chảy lỏng hơn).

Alumina vôi hóa không sử dụng làm nguồn cung cấp Al2O3 cho men nhưng alumina ngậm nước nghiền thật mịn có thể cung cấp Al2O3 và cho mặt men mờ xỉn. Cao lanh, felspat, nephelin, syenit là những nguồn cung cấp tốt nhất, trong đó lý tưởng nhất là cao lanh do nó còn ảnh hưởng quan trọng đến sự tạo thành huyền phù, độ keo... Trong công thức men, nên sử dụng tối đa felspat và cao lanh làm nguồn cung cấp Al2O3 cho đến khi hàm lượng chất kiềm đạt tới mức giới hạn, sau đó bổ sung lượng alumina nếu cần bằng alumina ngậm nước.

Alumina là yếu tố khống chế độ chảy loãng của men nung (vì alumina giúp hình thành những mối liên kết chặt giữa oxide trợ chảy và silica), giữ không cho men chảy loãng và chảy khỏi bề mặt phủ men. Đây là lý do nó được gọi là "oxide trung gian".

Tỉ số silica trên alumina là chỉ số chính cho biết độ bóng mặt men. Khi không có bo, tỉ số silica trên alumina nhỏ hơn 5:1 thường cho mặt men khá mờ xỉn. Tỉ số lớn hơn 8:1 thường cho mặt men bóng nếu không có sự hiện diện của titani, kẽm, magnesi hay calci. Alumina ngậm nước có thể tạo bọt và làm đục men.

Alumina vôi hóa có thể được sử dụng trong thành phần đất sét thay cho đá lửa khi cần (làm thân nung cứng và trắng hơn) nhưng nó đắt hơn nhiều so với đá lửa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0351
 Bài viết trên PhysicsWeb về alumina trong suốt

Hợp chất nhôm
Nhôm
Nguyên liệu luyện kim
Vật liệu gốm
Oxide base


title: Pseudapis illepida

text:
Pseudapis illepida là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1871


title: Apteroelater weyrauchi

text:
Apteroelater weyrauchi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Apteroelater


title: Đại phong cầm

text:
Đại phong cầm hay pipe organ là một nhạc cụ tạo ra âm thanh bằng cách điều khiển không khí có áp lực (gọi là gió) qua các đường ống của đàn được lựa chọn qua bàn phím. Bởi vì mỗi đường ống tạo ra một nốt đơn, các đường ống được cung cấp theo bộ được gọi là hàng (rank), mỗi rank có một âm lượng chung và cường độ chung. Hầu hết đàn phong cầm có nhiều rank các ống có màu sắc, độ cao và âm lượng khác nhau mà người chơi có thể sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp thông qua việc sử dụng các nút điều khiển được gọi là điểm dừng (stop).

Đàn đại phong cầm có một hoặc nhiều bàn phím (được gọi là manual) chơi bằng tay, và một bàn đạp chơi bằng bàn chân; mỗi bàn phím có một nhóm các nút dừng (stop) riêng. Bàn phím, bàn đạp và nút dừng được đặt trong bảng điều khiển của đàn. Cung cấp gió liên tục của cơ quan cho phép nó duy trì các ghi chú miễn là các phím tương ứng được nhấn, không giống như đàn piano và đàn harpsichord có âm thanh bắt đầu tiêu tan ngay lập tức sau khi nó được phát. Các bộ phận đường ống nhỏ nhất có thể chỉ có một hoặc hai chục ống và một tay; lớn nhất có thể có hơn 20.000 ống và bảy hướng dẫn sử dụng [2]. Danh sách các cơ quan quan trọng nhất và lớn nhất trên thế giới có thể xem tại Danh sách các cơ quan đường ống.

Nguồn gốc đại phong cầm có thể được truy trở lại các cơ quan nước ở Hy Lạp cổ đại, vào thế kỷ thứ 3 TCN, [3], trong đó cung cấp gió đã được tạo ra với áp lực nước. Vào giữa thế kỷ thứ 6 hoặc 7, những chiếc gối được sử dụng để cung cấp cho cơ quan có gió. [3] Bắt đầu từ thế kỷ 12, cơ quan bắt đầu tiến hóa thành một công cụ phức tạp có khả năng sản xuất ra các timbres khác nhau. Một bộ phận đường ống có "ống dẫn lớn" đã được gửi đến phương Tây bởi hoàng đế Byzantine Constantine V như một món quà cho Pepin the Short, vua của Franks, vào năm 757. [4] Con trai của Pepin, Charlemagne yêu cầu một cơ quan tương tự cho nhà nguyện của ông ở Aachen năm 812, bắt đầu thành lập cơ quan của ống dẫn nhạc trong nhà thờ phương Tây [5]. Vào thế kỷ 17, hầu hết các âm thanh có sẵn trên cơ thể cổ điển hiện đại đã được phát triển. [6] Từ đó, cơ quan đường ống là thiết bị nhân tạo phức tạp nhất [7] - một sự phân biệt nó giữ lại cho đến khi nó được thay thế bởi cuộc trao đổi điện thoại vào cuối thế kỷ 19. [8]

Đại phong cầm được cài đặt trong nhà thờ, nhà hội, nhà hát, trường học và các tòa nhà công cộng khác. Chúng được sử dụng trong việc biểu diễn nhạc cổ điển, âm nhạc thiêng liêng, âm nhạc thế tục, và nhạc phổ biến. Vào đầu thế kỷ 20, các ống dẫn được lắp đặt trong rạp chiếu phim để đi kèm với việc chiếu phim trong thời kỳ phim câm; trong phòng thu của thành phố, nơi các phiên âm dàn nhạc phổ biến; và trong nhà của những người giàu có. [9] Sự khởi đầu của thế kỷ 21 đã chứng kiến sự hồi sinh của việc lắp đặt trong phòng hòa nhạc. Bộ phận tự hào có một tiết mục đáng kể, kéo dài hơn 500 năm. [10]

Người đánh đại phong cầm
 Josquin de Prez
 Dietrich Buxtehude
 Johann Sebastian Bach
 François Couperin
 Felix Mendelssohn
 Frédéric Chopin
 Jacques Offenbach
 Frederik Magle
 Max Reger
 Charles-Marie Widor
 Louis Vierne
 Frederick Swann

Tham khảo

Nhạc cụ keyboard


title: Hồ Ayun Hạ

text:
Hồ Ayun Hạ là hồ nước nhân tạo thuộc tỉnh Gia Lai.

Hồ hình thành khi dòng sông Ayun được chặn lại vào đầu năm 1994, để khởi công xây dựng công trình thủy lợi Ayun Hạ, đập chính và cửa cấp nước của hồ nằm trên địa bàn xã Chư A Thai huyện Phú Thiện, cách thành phố Pleiku 70 km về phía Đông Nam. Vùng ngập chính của hồ thuộc địa phận xã HBông huyện Chư Sê.

Mặt nước hồ có diện tích 37 km2, chiều dài 25 km nơi rộng nhất 5 km.

Thủy điện
Năm 1999, nhà máy thủy điện Ayun Hạ 3 MW được xây dựng.

Tham khảo

Xem thêm
 Thủy điện Ayun Thượng 1A
 Thủy điện Ayun Trung

Liên kết ngoài

Ayun Pa
Ayun Hạ
Hồ nhân tạo
Hệ thống sông Ba


title: Brunellia cayambensis

text:
Brunellia cayambensis là một loài thực vật thuộc họ Brunelliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Brunellia cayambensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

C
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Colombia
Thực vật được mô tả năm 1970


title: 21 tháng 12

text:
Ngày 21 tháng 12 là ngày thứ 355 (356 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 10 ngày trong năm.Trong tiết khí, ngày này hoặc ngày 22 tháng 12 là ngày đông chí.

Sự kiện
 69 – Viện nguyên lão tuyên bố Vespasianus là Hoàng đế La Mã, vị hoàng đế cuối cùng trong năm tứ đế.
1832 – Quân Ai Cập giành thắng lợi quyết định trước quân Ottoman tại Trận Konya diễn ra tại lãnh thổ nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ.
1919 – Nhân vật vô chính phủ người Mỹ Emma Goldman bị trục xuất đến Nga.
1936 – Máy bay ném bom Ju 88 của Đức có chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
 1937 – Phim hoạt hình Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn được trình chiếu tại Los Angeles, phim đầu tiên trong loạt phim hoạt hình kinh điển của Walt Disney.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Một hiệp ước chính thức về đồng minh giữa Thái Lan và Nhật Bản được ký kết tại Wat Phra Kaew, Thái Lan.
 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trận chiến vịnh Ormoc tại Philippines kết thúc với thắng lợi của Quân đội Hoa Kỳ trước Quân đội Nhật Bản.
 1949 – Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô ra nghị quyết hình thành Giải thưởng Quốc tế Stalin vì sự củng cố hòa bình giữa các dân tộc
 1995 – Quyền kiểm soát thành phố Bethlehem được Israel chuyển giao cho Chính quyền Quốc gia Palestine

Sinh
1804 – Benjamin Disraeli, chính trị gia người Anh, Thủ tướng Anh Quốc (m. 1881)
1833 – Walther Bronsart von Schellendorff, tướng lĩnh người Đức (m. 1914)
1897 – Iosif Stalin (sinh nhật chính thức), lãnh đạo Liên Xô (m. 1953)
1896 – Konstantin Rokossovsky, tướng lĩnh người Ba Lan-Liên Xô, tức ngày 3 tháng 12 theo lịch Julius (m. 1968)
1917 – Heinrich Böll, nhà văn người Đức, đoạt giải Nobel (m. 1985)
1918 – Kurt Waldheim, chính trị gia người Áo, Tổng thống thứ 9 của Áo, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (m. 2007)
1936 - Hùng Cường (nghệ sĩ)
1937 – Jane Fonda, diễn viên người Mỹ
 1932 - Dư Quốc Đống, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Mất 2008)
1940 – Frank Zappa, nhạc sĩ người Mỹ (m. 1993)
1942 – Hồ Cẩm Đào, chính trị gia người Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc
1944 – Trịnh Tiêu Du, nhà ngoại giao người Trung Quốc (m. 2007)
  1944 – Hwang Jeong-ri, võ sư và diễn viên người Hàn Quốc
1947 – Ngô Văn Dụ, chính trị gia người Việt Nam
1948 – Samuel L. Jackson, diễn viên người Mỹ
1953 – Nguyễn Tấn Quyên, chính trị gia người Việt Nam
1954 – Chris Evert, vận động viên quần vợt người Mỹ
1966 – Kiefer Sutherland, tác gia, đạo diễn và nhà sản xuất người Anh-Canada
1967 – Mikhail Saakashvili, chính trị gia người Gruzia, tổng thống thứ ba của Gruzia
1969 – Julie Delpy, diễn viên, người mẫu, đạo diễn, và nhà biên kịch người Pháp-Mỹ

Mất
72 – Tôma Tông đồ (s. 1 CN)
1375 – Giovanni Boccaccio, tác gia và thi nhân người Ý (s. 1313)
1576 – Gerolamo Cardano,  nhà toán học, thầy thuốc, nhà chiêm tinh học người Ý (s. 1501)
1807 – John Newton, chiến binh và tu sĩ người Anh (s. 1725)
1839 – Anrê Dũng Lạc, linh mục Công giáo Rôma người Việt Nam (s. 1795)
1873 – Francis Garnier, nhà thám hiểm người Pháp (s. 1839)
1937 – Frank Billings Kellogg, chính trị gia người Mỹ, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ, đoạt giải Nobel Hòa bình (s. 1856)
1939 – Wen Ho Lee, nhà khoa học và gián điệp người Mỹ gốc Đài Loan
1940 – F. Scott Fitzgerald, nhà văn người Mỹ (s. 1896)
1945 – George S. Patton, tướng lĩnh người Mỹ (s. 1885)
1967 – Nam Trân, nhà thơ người Việt Nam (s. 1907)
1968 – Vittorio Pozzo, huấn luyện viên bóng đá người Ý (s. 1886)
1992 – Quách Tấn, nhà thơ người Việt Nam (s. 1910)
2005 – Viễn Phương, nhà thơ người Việt Nam (s. 1928)
2006 – Saparmurat Niyazov, tổng thống đầu tiên của Turkmenistan (s. 1940)
2009 – Christos Lambrakis, doanh nhân người Hy Lạp (s. 1934)
2009 – Edwin G. Krebs, nhà hóa sinh học người Mỹ (s. 1918)
2010 – Enzo Bearzot, HLV người Ý - vô địch WC 1982 (s. 1927)

Tham khảo

Tháng mười hai
Ngày trong năm