title: Chiến dịch Bão Mùa đông

text:
Chiến dịch Bão Mùa đông (Tiếng Đức: Unternehmen Wintergewitter) là tên gọi của cuộc hành quân lớn tại phía Nam Mặt trận Xô-Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai do Cụm Tập đoàn quân Sông Đông (Đức) dưới quyền chỉ huy của Thống chế Erich von Manstein tiến hành từ ngày 12 đến ngày 29 tháng 12 năm 1942. Lịch sử quân sự Nga gọi nó là Chiến dịch phản công Kotenikovo. Mục tiêu của chiến dịch này nhằm phá vỡ vòng vây của quân đội Liên Xô tại Stalingrad và khu vực phụ cận để giải vây cho Tập đoàn quân 6 và một phần Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức), đồng thời ngăn chặn quân đội Liên Xô tiến hành Chiến dịch Sao Thổ; cứu nguy không chỉ cho đạo quân của thống chế Friedrich Paulus mà còn cả toàn bộ Cụm tập đoàn quân A (Đức) gồm Tập đoàn quân xe tăng 1, Tập đoàn quân 17 và một phần Tập đoàn quân 11 đang hoạt động tại Bắc Kavkaz và vùng thảo nguyên Kuban.

Cuối tháng 11 năm 1942, Quân đội Liên Xô đã hoàn thành Chiến dịch Sao Thiên Vương, hình thành các vòng vây bên trong và bên ngoài quanh khu vực Stalingrad. Lực lượng Đức bị bao vây trong "cái túi" Stalingrad và các lực lượng bên ngoài vòng vây đã được tổ chức lại thành Cụm tập đoàn quân Sông Đông, dưới sự chỉ huy của Thống chế Erich von Manstein. Thực hiện kế hoạch Sao Thổ, Quân đội Liên Xô tiếp tục tăng viện các lực lượng dự bị, vũ khí nặng và không quân trong một nỗ lực để tiến công đến Rostov nhằm cô lập Cụm tập đoàn quân A khỏi phần còn lại của quân đội Đức. Không quân Đức đã thiết lập "cầu hàng không quân sự" để cung cấp vũ khi, đạn dược, phương tiện chiến tranh cho đạo quân của Friedrich Paulus ở trong vòng vây tại Stalingrad. Nguy cơ đe dọa toàn bộ cánh Nam của quân đội Đức Quốc xã tại mặt trận Xô-Đức ngày càng rõ rệt khi cánh quân bị vây tại Stalingrad đang chìm ngập trong bão tuyết mùa đông và quân đội Liên Xô đã bắt đầu tiến hành một số trận đánh trinh sát chuẩn bị cho một chiến dịch chia cắt nhằm tiến tới tiêu diệt và bắt sống đạo quân này.

Mở màn ngày 12 tháng 12, Cuộc tấn công dự kiến sẽ phối hợp đòn đột kích từ bên ngoài của chủ lực Tập đoàn quân xe tăng 4 mới được cải tổ thành "Cụm quân Hoth" trong biên chế có Quân đoàn xe tăng 57 và 2 sư đoàn xe tăng 6 và 23 mới được đưa trở lại từ Tây Âu cùng "Cụm tác chiến Hollidt" gồm Quân đoàn xe tăng 48 mới phục hồi và quân đoàn xe tăng 22 với đòn nống ra từ bên trong vòng vây của Tập đoàn quân 6 (Đức) và Quân đoàn xe tăng 14 (thuộc Tập đoàn quân xe tăng 4). Mười sư đoàn còn lại của Tập đoàn quân 4 Romania, trong đó có 6 sư đoàn đã bị thiệt hại nặng nề trong các trận đánh hồi tháng 11 cũng được huy động tham gia chiến dịch. Tuy nhiên, ngay từ đầu chiến dịch "Cụm tác chiến Hollidt" đã bị các Phương diện quân Tây Nam và Voronezh của quân đội Liên Xô kiềm chế, không những không thể vượt qua sông Chir mà còn bị xe tăng Liên Xô đe dọa đột kích vào hậu cứ Minlerovo. Tập đoàn quân 6 (Đức) quá suy yếu đã không thể thực hiện được đòn đánh từ trong ra. Chỉ có cuộc tấn công đơn độc của "Cụm quân Hoth" tiến hành ở hướng Tây Nam mặt trận và cụm quân này đã không đủ sức vượt nốt 40 km còn lại tại khu vực Kotenikovo để tiếp cận với Tập đoàn quân 6 (Đức) đang bị bao vây.

Ngày 23 tháng 12, Bộ chỉ huy cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức) buộc phải chấm dứt tấn công và bắt đầu rút lui. Ngày 24 tháng 12, Phương diện quân Stalingrad được tăng viện Tập đoàn quân cận vệ 2 đã chuyển sang phản công, đẩy lùi "Cụm quân Hoth" về vị trí xuất phát. Cũng trong ngày này, các phương diện quân Tây Nam và Voronezh của Liên Xô khởi động "Chiến dịch Sao Thổ nhỏ" đánh vào hậu cứ của "Cụm tác chiến Hollidt" và cả "Cụm tập đoàn quân Sông Đông" đẩy Cụm tập đoàn quân này lùi xa thêm hơn 150 km về phía Tây. Ngày 31 tháng 12 năm 1942, Chiến dịch Bão Mùa đông của Cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức) hoàn toàn phá sản. Tập đoàn quân 4 Romania hoàn toàn bị tiêu diệt. Các quân đoàn xe tăng 48 và 57 bị thiệt hại nặng. Hy vọng được giải vây cuối cùng của Cụm quân Stalingrad do Friedrich Paulus chỉ huy hoàn toàn tan vỡ. Ngày 10 tháng 1 năm 1943, Phương diện quân Sông Đông (Liên Xô) bắt đầu tiến hành chiến dịch "Cái Vòng" đi đến tiếu diệt và bắt làm tù binh toàn bộ đạo quân của Thống chế Paulus

Bối cảnh

Do kết quả của Chiến dịch Sao Thiên Vương, ngày 24 tháng 11 năm 1942, 17 sư đoàn thuộc Tập đoàn quân và 5 sư đoàn thuộc Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức) cùng một sư đoàn Romania đã lọt vào vòng vây của quân đội Liên Xô tại khu vực phía Tây Bắc Stalingrad trong một khu vực có diện tích rộng khoảng 1.500 km² và thường xuyên bị pháo binh Liên Xô bắn phá. Khi nhận được báo cáo khẩn cấp về tình hình nguy ngập của Tập đoàn quân 6 kèm theo bức điện của Friedrich Paulus, Hitler đã bác bỏ ngay ý định tháo chạy của Friedrich Paulus và ra lệnh:

Cuộc phản công mà Hitler nói đến là chiến dịch "Bão mùa Đông" được thực hiện vào giữa tháng 12 năm 1942 bởi Cụm tập đoàn quân Sông Đông mới được thành lập do thống chế Erich von Manstein chỉ huy.

Ngày 24 tháng 11 năm 1942, Hitler lấy tư cách Tổng tư lệnh lục quân Đức đã ra lệnh tách cánh Nam của Cụm tập đoàn quân B ra để thành lập Cụm tập đoàn quân Sông Đông gồm Cụm quân Stalingrad đang bị vây ở Tây Bắc Stalingrad, Cụm tác chiến Hollidt (một phần cánh Bắc của Cụm tập đoàn quân B) và Cụm quân Hoth (nguyên là Tập đoàn quân xe tăng 4, được tăng cường quân đoàn xe tăng 57 của Tập đoàn quân 11). Bộ tư lệnh Cụm tập đoàn quân này được thiết lập dựa trên một phần cơ quan chỉ huy - tham mưu của Tập đoàn quân 11 (Đức) vốn đang hoạt động tại bán đảo Krym và bán đảo Taman. Việc thành lập Cụm tập đoàn quân Sông Đông không chỉ nhằm giải vây cho Cụm quân Đức tại Stalingrad mà còn yểm hộ tích cực cho sườn trái của Cụm tập đoàn quân A đã tiến đến chân núi phía Bắc của dãy Kavkaz.

Cũng vào thời điểm này, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô đã xây dựng kế hoạch Chiến dịch Cái Vòng và kế hoạch Chiến dịch Sao Thổ. Chiến dịch Sao Thổ dự kiến sử dụng Phương diện quân Tây Nam và cánh trái của Phương diện quân Voronezh mở một đòn đột kích lớn từ khu vực Minlerovo tấn công thẳng hướng Nam đến Rostov-na-Donu, đánh vào phía sau lưng toàn bộ cánh quân Đức ở phía Nam mặt trận Xô-Đức. Mục tiêu của chiến dịch này không chỉ là cô lập sâu hơn nữa cánh quân của Friedrich Paulus mà còn cắt đường rút lui của Cụm tập đoàn quân A (Đức) về phía Tây, hình thành tại khu vực Bắc Kavkaz và vùng thảo nguyên Kuban một "cái chảo" còn lớn hơn cái chảo ở Stalingrad. Mặc dù đã được phê chuẩn ngày 2 tháng 12 năm 1942 nhưng đến ngày 13 tháng 12, khi phát hiện Cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức) mở cuộc tấn công, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô đã ra lệnh tạm hoãn "Chiến dịch Cái Vòng" và thu hẹp phạm vi chiến dịch Sao Thổ, không tấn công về hướng Nam đến Rostov-na-Donu mà tấn công sang hướng Đông Nam, vào hướng Morozovsk và Tormosin, vào hậu cứ của cánh quân đi mở vây của thống chế Erich von Manstein; đồng thời, tổ chức tăng viện cho Phương diện quân Stalingrad phòng ngự tích cực tại khu vực Kotenikovo.

Cùng với việc Cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức) chuẩn bị phản công, những thất bại trong việc nới rộng vòng vây bên ngoài của các phương diện quân Tây Nam và Stalingrad cùng với việc ước đoán sai quân số của quân Đức bị vây ở phía Tây Stalingrad dẫn đến các trận đánh ban đầu nhằm tiêu diệt cụm quân này không thành công cũng là những nguyên nhân khác khiến Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô phải thay đổi kế hoạch.

Tương quan lực lượng

Binh lực và kế hoạch tấn công của quân đội Đức Quốc xã

Binh lực
Cụm tập đoàn quân Sông Đông do thống chế Erich von Manstein chỉ huy, trong biên chế có:
Cụm quân Stalingrad do thống chế Paulus chỉ huy đang bị bao vây gồm những đơn vị còn lại của:
Các sư đoàn xe tăng 14, 16 và 24
Các sư đoàn cơ giới 3, 29 và 60
Các sư đoàn bộ binh Đức 44, 71, 76, 79, 94, 100, 113, 295, 297, 305, 371, 384, 389.
Sư đoàn bộ binh Romania 86.
Sở chỉ huy cánh quân đóng tại chính giữa trận địa, trong làng Gumrak.
Cụm quân Hoth là cánh quân giải vây ở phía Nam sông Aksay, gồm có:
Quân đoàn xe tăng 57 gồm các sư đoàn xe tăng 6 và 23
Quân đoàn 8 thuộc Tập đoàn quân 4 Romania
Quân đoàn 6 thuộc Tập đoàn quân 4 Romania
Cụm tác chiến Hollidt là cánh quân giải vây ở phía Bắc sông Aksay, gồm có:
Quân đoàn xe tăng 48
Sư đoàn xe tăng 17
Tập đoàn quân 8 Italia.
Các đơn vị còn lại của Tập đoàn quân 3 Romania.
Tập đoàn quân không quân 4.
Sở chỉ huy Cụm tập đoàn quân Sông Đông đóng tại Rostov-na-Donu, hai sở chỉ huy tiền phương đóng tại Kotennikovo và Nizhni Chirskaya.

Kế hoạch tấn công

Các cuộc phản công của Cụm tập đoàn quân Sông Đông tại hướng Nam dự kiến gồm chủ lực Quân đoàn xe tăng 57 dưới quyền chỉ huy của tướng Friedrich Kirchner mới được đưa vào biên chế của tập đoàn quân xe tăng 4; trong biên chế có các sư đoàn xe tăng 6 và 23. Bên cánh phải của quân đoàn xe tăng 17 này là quân đoàn 8 bộ binh Romania của tướng Popesku, bên cánh phải là quân đoàn bộ binh 6 Romania. Dựa trên lực lượng này, tướng Hermann Hoth tổ chức hai cánh quân xung kích với nòng cốt là hai sư đoàn xe tăng 6 và 23 tại Kotenikovo và Tormosin. Cánh quân này có nhiệm vụ tấn công từ Kotenikovo và Tormosin đến Eksaulovsky Aksay và Verkhnekumskiy, đánh bại Tập đoàn quân 51 của Liên Xô ở khoảng giữa hai con sông Eksaulovsky Aksay và Myskova; sau đó vượt sông Myskova để hội quân với cánh Nam của Tập đoàn quân 6 từ Stalingrad đánh ra và cánh Nam của Cụm tác chiến Hollidt từ Verkhnechirskaya đánh xuống.

Tại cánh Bắc, bản kế hoạch "Bão mùa Đông" dự kiến chỉ tổ chức một cánh quân xung kích với nòng cốt là các sư đoàn xe tăng 11 và 22 thuộc quân đoàn xe tăng 48, được hai sư đoàn còn lại của tập đoàn quân 3 Romania yểm hộ hai bên sườn. Bộ tư lệnh Cụm tập đoàn quân Sông Đông dự định vượt sông Chir và chiếm cây cầu bắc qua sông Tsaritsa tại Verkhnechirskaya, sau đó chia làm hai hướng, cánh trái phát triển đến Kalach đón gặp cánh Bắc của tập đoàn quân 6 đánh ra dọc theo sông Karpovka, cánh phải tiến xuống phía Nam hội quân với Cụm quân Hoth.

Do thiếu hụt quân số, Cụm tập đoàn quân Sông Đông đã phải huy động đến binh sĩ thuộc các đơn vị phục vụ mặt đất của không quân, nhân viên trong các cơ quan tham mưu, các cơ quan hậu cần, trợ chiến. Đội ngũ này yếu về kinh nghiệm và kỹ năng chiến đấu, không được trang bị đủ xe tăng, pháo binh và các phương tiện chống tăng. Bộ Tổng tư lệnh quân đội Đức hứa sẽ tăng viện nhưng hệ thống vận tải yếu lém đã làm cho việc này không thực hiện được. Một vài chỉ huy đơn vị tuyến sau đã từ chối đưa những lực lượng tinh nhuệ của mình đi tăng viện. Một số đơn vị của Cụm tập đoàn quân Sông Đông vẫn đang ở trong tình trạng không thể tiến hành các hoạt động tấn công do những tổn thất quá lớn trong những tháng chiến đấu vừa qua; trong khi những lực lượng tăng viện mới mà Bộ Tổng tư lệnh quân đội Đức hứa sẽ tăng viện đã không đến đúng thời gian quy định, trong đó, có ba sư đoàn không hề có mặt.

Trên tuyến đầu, thống chế Manstein chỉ có sư đoàn xe tăng 6 mới được đưa từ Pháp sang còn sung sức và sư đoàn xe tăng 11 là hầu như còn nguyên vẹn khi mới được điều động từ lực lượng dự bị. Ngay trong các trận đánh phòng ngự trên hữu ngạn sông Chir, sư đoàn xe tăng 11 đã bị thiệt hại trong các trận đánh với hai lữ đoàn cơ giới thuộc Tập đoàn quân xe tăng 5 (Liên Xô) và gần bị buộc chặt vào trận tuyến phòng thủ của Cụm tác chiến Hollidt.. Nhưng vì không còn lực lượng đột kích nào khác nên Erich von Manstein vẫn quyết định sử dụng quân đoàn xe tăng 48 và chủ lực Tập đoàn quân xe tăng 4 vào hai mũi đột kích chủ yếu.. Bất chấp những nỗ lực xây dựng cánh quân xung kích phía Bắc của quân Đức, tuyến phòng thủ của họ tại hạ lưu sông Chir ngày càng trở nên mỏng manh. Những nỗ lực ngăn chặn các cuộc đột kích của Tập đoàn quân xe tăng 5 (Liên Xô) mặc dù đã đánh thiệt hại nặng hai lữ đoàn của tập đoàn quân này để giữ được căn cứ không quân Tasinskaya (căn cứ chủ yếu đảm nhận việc tiếp tế cho cho tập đoàn quân 6) nhưng cũng làm cho quân đoàn xe tăng 48 bị lôi cuốn vào các trận đánh phòng thủ trên bờ sông Chir trong khi chiến dịch đang diễn ra. Ngày 8 tháng 12, tướng Karl-Adolf Hollidt, tư lệnh Cụm tác chiến Hollidt báo cáo với Erich von Manstein:

"Tại thời điểm này, Quân đoàn xe tăng 48 không đủ binh lực để đồng thời vừa chống đột phá và vừa phản công theo kế hoạch dự định vào ngày 12 tháng 12".

Quân đoàn xe tăng 57 được Cụm tập quân A mà trực tiếp là Tập đoàn quân 11 (Đức) chuyển giao cho Cụm tập đoàn quân Sông Đông một cách miễn cưỡng cùng với Sư đoàn xe tăng 17 cho nên các đơn vị này mãi 10 ngày sau mới tập trung tại địa điểm quy định ở phía Nam sông Eksaulovsky Aksay. Những rắc rối của việc điều động và tập trung lực lượng cộng với việc phát hiện thấy quân đội Liên Xô đã tập trung nhiều đơn vị cơ giới trên tả ngạn sông Chir đã khiến thống chế Erich von Manstein đã quyết định khởi động Chiến dịch Bão Mùa đông với Tập đoàn quân xe tăng 4 tấn công ở mũi chủ yếu. Manstein cũng hy vọng Tập đoàn quân 6 sẽ khởi động một cuộc đột kích của riêng mình từ phía đối diện ngay khi nhận được hiệu mã hiệu "Sấm nổ" (Donnerschlag). Manstein và Cụm tập đoàn quân Sông Đông là canh bạc mà Hitler chấp nhận như một giải pháp duy nhất đúng để tránh sự sụp đổ của Tập đoàn quân 6 và cho phép nó có thể thoát ra khỏi "cái túi" ở Stalingrad. Ngày 10 tháng 12, Manstein truyền đạt qua điện đài đến Paulus rằng các hoạt động tấn công mở vây sẽ bắt đầu trong 24 giờ tới.

Binh lực và kế hoạch phòng ngự-phản công của quân đội Liên Xô

Binh lực
Sau khi đột phá hợp điểm thành công trong Chiến dịch Sao Thiên Vương, Quân đội Liên Xô phòng ngự trên tuyến bao vây vòng ngoài tại khu vực Stalingrad gồm các đơn vị tuyến trước của Phương diện quân Tây Nam và Phương diện quân Stalingrad. Trước khi được tăng viện để chống lại Chiến dịch Bão Mùa đông, trên phòng tuyến từ Tây Bắc xuống Đông Nam, có 12 sư đoàn được triển khai phòng ngự, thuộc các đơn vị:
Cánh trái của Phương diện quân Tây Nam:
Tập đoàn quân xung kích 5 của trung tướng Markian Popov gồm các sư đoàn bộ binh 87, 258, 300, 315.
Cánh phải của Phương diện quân Stalingrad:
Tập đoàn quân 51 (3 sư đoàn bộ binh).
Trong quá trình chiến dịch, Phương diện quân Stalingrad được tăng viện Tập đoàn quân cận vệ 2 của trung tướng R. Ya. Malinovsky (5 sư đoàn bộ binh).

Kế hoạch phòng ngự-phản công

Sau khi hoàn thành chiến dịch Sao Thiên Vương, Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô dự kiến tiến hành song song hai chiến dịch tại khu vực Stalingrad. Trên phòng tuyến bên ngoài, tiến hành Chiến dịch Sao Thổ được phê duyệt ngày 2 tháng 12 với ý đồ giáng một đòn tấn công chia cắt mạnh từ tuyến Svoboda - Balago Vetsenskaya qua Minlerovo - Kamensk Sakhtinsky đến Rostov-na-Donu nhằm cô lập và tiêu diệt Cụm tập đoàn quân A của quân đội Đức Quốc xã đang hoạt động tại Bắc Kavkaz và thảo nguyên Kuban. Đến ngày 12 tháng 12, đã có 5 sư đoàn bộ binh; các quân đoàn xe tăng 18, 24, 25; các quân đoàn cơ giới cận vệ 1, 6; 16 trung đoàn pháo binh và một trung đoàn xe tăng độc lập được bổ sung cho Phương diện quân Tây Nam. Phương diện quân Voronezh nhận được bổ sung 3 sư đoàn và một lữ đoàn bộ binh, quân đoàn xe tăng 17, 7 trung đoàn pháo và súng cối. Trên tuyến bao vây bên trong, dự kiến sử dụng Phương diện quân Sông Đông được tăng viện Tập đoàn quân cận vệ 2 thực hiện Chiến dịch Cái Vòng dồn ép và tiêu diệt tập đoàn quân 6 và các đơn vị Đức, Romania khác đang bị bao vây. Cuối tháng 11 năm 1942, Phương diện quân Stalingrad đã bố trí lại lực lượng, điều động từ vòng vây phía trong ra vòng vây phía ngoài 3 sư đoàn bộ binh thuộc các tập đoàn quân 21 và 65 và các sư đoàn còn lại của tập đoàn quân 51 ra tuyến sông Eksaulovsky Aksay. Đến ngày 12 tháng 12, tại phòng tuyến bên ngoài, Phương diện quân Stalingrad chỉ có hai tập đoàn quân: Tập đoàn quân 51 gồm 34.000 người và 77 xe tăng được bố trí tại rìa phía Nam của vòng vây ngoài; ở phía Nam của nó là Tập đoàn quân số 28 vối 44.000 quân, 40 xe tăng, 707 pháo và súng cối.

Tuy nhiên, việc Cụm tập đoàn quân Sông Đông khởi sự sớm Chiến dịch Bão Mùa đông mà không đợi tập trung đủ quân đã làm cho Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô phải thay đổi kế hoạch đã định. Tối 12 tháng 12, sau khi nhận được báo cáo từ các tư lệnh chiến trường về cuộc phản công của các sư đoàn xe tăng 6 và 23 (Đức) vào các sư đoàn bộ binh 126 và 302 của tập đoàn quân 51, Đại bản doanh Liên Xô đã quyết định tạm hoãn Chiến dịch Cái Vòng, yêu cầu tướng K. K. Rokossovsky, tư lệnh Phương diện quân Sông Đông chuyển giao Tập đoàn quân cận vệ 2 cho Phương diện quân Stalingrad để tăng thêm chiều sâu phòng thủ trên hướng đối diện với khu vực Kotennikovo - Tormosin. Tập đoàn quân này đến được bao nhiêu phải di chuyển ngay lập tức về bờ bắc sông Myskova bấy nhiêu. Kế hoạch Chiến dịch Sao Thổ cũng phải được nghiên cứu lại và điều chỉnh trong tình thế quân Đức đã chuyển sang phản công.

Diễn biến chiến dịch

Cuộc tấn công của quân đội Đức Quốc xã

Ngày 10 tháng 12, tướng Hermann Hoth đã tập trung xong cánh quân xung kích gồm 76.000 quân, gần 500 xe tăng, 340 pháo và súng cối tại khu vực Kotenikovo - Tormosin. Đối diện với cánh quân xung kích này là tập đoàn quân 51 (Liên Xô) của tướng N. I. Trufanov chỉ có trong tay 34.000 quân, 77 xe tăng và 147 khẩu pháo.

Ngày 11 tháng 12, Cụm quân Hoth bắt đầu tổ chức các trận đánh trinh sát dọc theo tuyến đường sắt Sansk - Stalingrad nhằm xác định lực lượng phòng thủ của quân đội Liên Xô. Từ phía trong vòng vây, sư đoàn xe tăng 14, sư đoàn cơ giới 29 và sư đoàn bộ binh 297 của Cụm quân Stalingrad do Thống chế Paulus chỉ huy cũng thử thăm dò hướng ra sông Tsaritsa
. Ngày 12 tháng 12, chiến dịch chính thức mở màn ở khu vực Kotenikovo - Tormosin sau một đợt pháo kích ngắn của quân Đức. Theo Erich von Manstein, đây là một cuộc chạy đua giữa sự sống và cái chết.

Ở cánh trái, sư đoàn xe tăng 6 (Đức) gồm các trung đoàn xe tăng hạng nặng vừa được điều động từ Pháp sang đã tấn công trực diện vào các sư đoàn bộ binh 302 và 126 (Liên Xô) đang bảo vệ con đường sắt Kotenikovo - Stalingrad trên bờ Bắc sông Aksay. Hai sư đoàn của quân đoàn bộ binh 6 Romania yểm hộ hai bên sườn cánh quân xe tăng này. Sau khi vượt sông, sư đoàn xe tăng 6 tiếp tục công kích hai sư đoàn kỵ binh và một lữ đoàn xe tăng Liên Xô đóng giữ. Trên cánh phải, sư đoàn xe tăng 23 cũng vượt sông Aksay, tấn công vào điểm tiếp giáp giữa cánh phải của Tập đoàn quân 51 và cánh trái của Tập đoàn quân 28 (Liên Xô). Với ưu thế về binh lực và xe tăng, quân đoàn xe tăng 57, và quân đoàn bộ binh 6 (Romania) đã dồn tập đoàn 51 (Liên Xô) về hướng Đông Bắc. Ngay trong ngày, đại tướng Vasilevsky ra lệnh cho N. S. Khrushchyov, Ủy viên hội đồng quân sự Phương diện quân Stalingrad phải cùng với ông đến ngay nhà ga Zhutovo trên bờ Bắc sông Aksay Eksaulovsky để trực tiếp chỉ đạo chiến trường.

Ngày 14 tháng 12, trong khi hai cánh quân xe tăng của Cụm quân Hoth đã đẩy Tập đoàn quân 51 (Liên Xô) sâu thêm 10 km về phía sông Myskova và bắt đầu các trận đánh giằng co thị trấn Vekhner - Kumsky với 2 sư đoàn kỵ binh và 1 lữ đoàn xe tăng thuộc Quân đoàn cơ giới 4 (Liên Xô) do tướng V. T. Volsky chỉ huy thì Phương diện quân Stalingrad đã vạch được kế hoạch tăng viện cho Tập đoàn quân 51. Vì để chuẩn bị lực lượng thực hiện Chiến dịch Sao Thổ nên Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô không cho phép tướng A. M. Vasilevsky lấy đi bất cứ một tập đoàn quân nào của các phương diện quân Tây Nam và Voronezh. Hơn nữa, Cụm tác chiến Hollidt (Đức) cũng bắt đầu triển khai các trận công kích vào Tập đoàn quân xung kích 5 tại Nizhniy - Chir nhằm chiếm các đầu cầu vượt sông Chir. Ngoài ra, Tập đoàn quân 28 đã suy yếu sau các trận đánh hồi tháng 11 đang phải đối phó với Quân đoàn Romania 7 do tướng Popesku chỉ huy, không thể rút ra để yểm hộ cho Tập đoàn quân 51. Giải pháp duy nhất đúng đối với Phương diện quân Stalingrad là rút Tập đoàn quân cận vệ 2 đang có dự kiến chuẩn bị cho Chiến dịch Cái Vòng, điều nó đến tuyến sông Myskova để ngăn chặn cuộc tấn công của Cụm quân Hoth.

Trận phòng ngự của hai sư đoàn bộ binh, hai sư đoàn kỵ binh và một lữ đoàn xe tăng Liên Xô chống lại hai sư đoàn xe tăng Đức và ba sư đoàn Romania tại thị trấn Vekhner - Kumsky kéo dài từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 12 đã đem lại 5 ngày quý báu cho Bộ tư lệnh Phương diện quân Stalingrad để điều chuyển Tập đoàn quân cận vệ 2 đến chiến trường. Chỉ đến ngày 19 tháng 12, khi Sư đoàn xe tăng 17 (Đức) hoàn thành việc vượt sông Aksay và tham gia tấn công, quân Đức mới đánh bật được tập đoàn quân 51 (Liên Xô) khỏi thị trấn Vekhner - Kumsky và tiếp tục tiến lên phía Bắc. Ngày 20 tháng 12, Cụm quân Hoth đã tiến đến bờ Nam sông Myskova với những thiệt hại rất lớn: 230 xe tăng và 60% pháo tự hành đã bị phá hủy trong các trận đánh.

Ngày 21 tháng 12, các đơn vị đi đầu của Cụm quân Hoth chỉ còn cách trận địa bao vây bên trong của quân đội Liên Xô tại Stalingrad từ 35 đến 40 cây số. Qua vùng thảo nguyên phủ tuyết vào ban đêm binh sĩ của Tập đoàn quân VI có thể nhìn thấy ánh sáng của hỏa châu do quân bạn đến giải cứu bắn lên. Nhưng viện quân Đức không thấy cánh quân phía Nam của Tập đoàn quân 6 đánh ra. Ngày hôm đó, tướng Herman Hoth nhận được điện của Ban tham mưu Tập đoàn quân 6 nói rõ về việc tập đoàn quân không thể tham gia chiến dịch với hai lý do: Một là lệnh từ Führer của nước Đức yêu cầu phải cố thủ trong pháo đài Stalingrad chờ quân cứu viện, cấm rút lui; hai là nhiên liệu cho các xe cơ giới chỉ còn đủ để đi được không quá 30 km. Ngày 21 tháng 12, tướng Kurt Zeitzler cố nài nỉ và Hitler cũng đồng ý cho binh sĩ của Paulus đánh ra những vẫn đặt điều kiện là vẫn giữ được Stalingrad. Lệnh điên rồ này khiến cho Zeitzler gần nổi khùng. Ông kể lại:

Ngày 22 tháng 12, Tập đoàn quân cận vệ 2 (Liên Xô) đã được triển khai xong trên hai bờ sông Myskova, chặn đứng cuộc tấn công của Cụm quân Hoth. Ngày 23 tháng 12, quân đội Liên Xô bắt đầu phản công vào hai bên sườn Quân đoàn xe tăng 57 (Đức), buộc cánh quân này phải rút lui trước nguy cơ bị bao vây của chính bản thân họ.

Cuộc phòng ngự - phản công của quân đội Liên Xô
Không đợi đến khi chiến cục trên cánh Nam của mặt trận Stalingrad kết thúc, ngay từ ngày 16 tháng 12, quân đội Liên Xô đã thực hành phản công cùng lúc vào cả hai cánh quân đi mở vây của Cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức). Sở dĩ quân đội Liên Xô có thể làm được như vậy là do ngày từ ngày 2 tháng 12, họ đã có kế hoạch Chiến dịch Sao Thổ với mục tiêu đánh sập toàn bộ cánh Nam của quân Đức trên mặt trận Xô-Đức gồm ba Cụm tập đoàn quân A, B và Sông Đông. Đến 22 giờ 30 phút ngày 14 tháng 12, Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô ra lệnh tạm hoãn Chiến dịch Cái Vòng, chuyển hướng Chiến dịch Sao Thổ từ mục tiêu đánh vào hậu cứ và cô lập toàn bộ ba cụm tập đoàn quân Đức sang mục tiêu đánh vào hậu cứ trực tiếp của hai cánh quân đi mở vây là Cụm tác chiến Hollidt và Cụm quân Hoth.

8 giờ sáng ngày 16 tháng 12, pháo binh và không quân Liên Xô bắn phá các trận địa phòng ngự của tập đoàn quân 8 (Italia) trong suốt hơn một giờ. 9 giờ 30, ở hướng Boguchar, Tập đoàn quân cận vệ 1 và tập đoàn quân 6 của Phương diện quân Voronezh được chuyển cho Phương diện quân Tây Nam đã vượt qua mặt băng trên sông Đông và tấn công Tập đoàn quân 8 (Italia). Đến 11 giờ 30 ngày 17 tháng 12, Tập đoàn quân cận vệ 1 xuất phát từ Nizhni Mamon (???) và Verkhni Mamon đã đánh bại sư đoàn bộ binh 298 (Đức) và 3 sư đoàn Italia. Các quân đoàn cơ giới 24, 25 lập tức được đưa vào cửa đột phá ngày buổi chiều ngày 17 tháng 12 và tiếp tục tấn công theo hướng Morozovsk - Novo Kalitva - Dorezov (???). Các Quân đoàn xe tăng 17 và 18 mới được điều đến mặt trận cũng đột kích về hướng Tormosin, sau lưng Cụm tác chiến Hollidt của Đức. Sau khi chiếm Morozovsk các quân đoàn xe tăng 17 và 18 (Liên Xô) tiếp tục tấn công theo hướng Milerovo. Ngày 19 tháng 12, các quân đoàn xe tăng và cơ giới của Phương diện quân Tây Nam đã vượt qua Tverdovkhebovsk (???) và đánh chiếm Vervekovka (???). Hoạt động tấn công của quân đội Liên Xô tại cánh Bắc của mặt trận Stalingrad đã buộc Cụm tập đoàn quân Sông Đông phải điều động quân đoàn xe tăng 48 dự định tấn công từ khu vực Tormosin phải quay ra đối phó với các đơn vị xe tăng, cơ giới của Phương diện quân Tây Nam đang tiến vào phía sau lưng và bên sườn Cụm tác chiến Hollidt. Quân đoàn xe tăng 48 (Đức) đã không thể tấn công theo kế hoạch. Cánh quân mở vây hướng từ Tây sang Đông của Cụm tập đoàn quân Sông Đông tại khu vực Nizhni Chir bị bẻ gãy.

Tại hướng Nam, ở thời điểm quân Đức đột kích từ Kotenikovo đến sông Aksay, vì không có lực lượng dự bị tại chỗ, các sư đoàn bộ binh 302, 126 đã bị thiệt hại nặng trong các trận giao chiến với xe tăng Đức, vừa đánh, vừa lùi về Aksay Eksaulovsky. Tập đoàn quân cận vệ 2 được điều đến mặt trận Stalingrad di chuyển chậm, đến ngày 12 tháng 12 mới có 60 đoàn xe lửa chở quân trong số 165 đoàn xe trong kế hoạch đổ quân xuống Tây Bắc Stalingrad. Thêm vào đó, việc Cụm tác chiến Hollidt (Đức) tập trung quân đoàn xe tăng 48 và quân đoàn 3 (Romania) tại khu vực Rychkovskiy - Nizhni Chir cũng gây nên những lúng túng nhất định cho các chỉ huy Liên Xô tại mặt trận Stalingrad vì đây là lực lượng dự bị đáng kể nhất còn rảnh rỗi của họ. Mãi đến ngày 15 tháng 12, khi "Chiến dịch Sao Thổ nhỏ" đã chuẩn bị xong và chỉ chờ giờ khởi sự, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô mới quyết định sử dụng Tập đoàn quân cận vệ 2 để đối phó với Cụm quân Hoth, điều động Tập đoàn quân cận vệ 1, các quân đoàn cơ giới 24 và 25 từ Phương diện quân Voronezh đến tăng cường cho cánh phải của Phương diện quân Tây Nam để tổ chức phản công vào hậu tuyến của Cụm tác chiến Hollidt.

Đến ngày 23 tháng 12, khi cuộc tấn công của quân đoàn xe tăng 57 (Đức) bị chặn đứng, Phương diện quân Stalingrad đã chuyển sang phản công. Do Cụm quân Hoth đã bị tiêu hao nặng trong các trận đánh giữa hai con sông Aksay và Myskova, cán cân lực lượng trên mặt trận đã thay đổi có lợi cho quân đội Liên Xô. Tập đoàn quân cận vệ 2 và Tập đoàn quân 51 nhận được lệnh chuyển trạng thái sang tấn công ngay mà không cần dừng lại để chuẩn bị. Được tăng cường các binh đoàn đột kích mạnh gồm Quân đoàn xe tăng 7 và Quân đoàn cơ giới 6 (phối thuộc cho Tập đoàn quân cận vệ 2), Quân đoàn xe tăng 13 và quân đoàn cơ giới cận vệ 3 (phối thuộc cho Tập đoàn quân 51; hai tập đoàn quân này đã vượt qua các cứ điểm Sadovoye và Umantsevo, dồn các lực lượng còn lại của các sư đoàn xe tăng 6, 17 và 23 cùng các đơn vị Romania về Kotenikovo. Từ ngày 27 tháng 12, bắt đầu các trận đánh giành giật thành phố. Ngày 29 tháng 12, quân đội Liên Xô đã làm chủ Kotenikovo, buộc Cụm quân Hoth phải rút qua thảo nguyên Kalmyk, men theo sông Đông về hướng Rostov.

Sau trận phản công này, Tập đoàn quân 4 Romania hầu như bị tiêu diệt, Quân đoàn xe tăng 57 và sư đoàn xe tăng 17 (Đức) bị tổn thất nặng.

Kết quả, đánh giá và ảnh hưởng

Kết quả

Cụm tập đoàn quân Sông Đông (Đức) đã không hoàn thành được nhiệm vụ giải vây cho Tập đoàn quân 6 và một phần Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức) đang bị bao vây trong khu vực Stalingrad. Không những thế, hai quân đoàn xe tăng 48 và 57 cũng chịu nhiều thiệt hại nặng nề, đặc biệt là Cụm quân Hoth. Việc đập tan kế hoạch giải vây của quân Đức đã giúp cho Hồng quân Liên Xô có thể tập trung toàn lực để hoàn thành mục đích chính của họ: tiêu diệt khối quân Đức đang bị bao vây trong "cái túi" ở Stalingrad và mở các chiến dịch tấn công mới sang phía Tây trong mùa Đông. Hồng quân Xô Viết đã có thể huy động 15 vạn quân và 630 xe tăng để tấn công vào Tập đoàn quân thiết giáp số 4 của Đức lúc này đang rút lui. Lực lượng đang rút lui của Đức đã bị các Tập đoàn quân 51, Quân đoàn bộ binh cận vệ 1 và Quân đoàn xe tăng 7 tấn công tại khu vực giữa sông Myshkova và sông Aksay - trong khi đó Quân đoàn cơ giới 4 của tướng V. T. Volsky (đến ngày 18 tháng 12 năm 1942 đổi tên thành Quân đoàn cơ giới cận vệ 3) được rút về hậu tuyến để tái tổ chức lực lượng nên không thể tham gia trận đánh này. Trong vòng 3 ngày Hồng quân đã chọc thủng các lực lượng Romania bảo vệ cạnh sườn của Quân đoàn thiết giáp số 57 và đe dọa mặt Nam của Tập đoàn quân số 4, buộc quân Đức phải tiếp tục rút lui về phía Tây Nam. Trong lúc đó, Quân đoàn thiết giáp số 48 - với lực lượng chủ lực là Sư đoàn thiết giáp số 11 - vẫn tiếp tục giữ vững vị trí của họ tại sông Chir. Bất chấp thành công này, người Đức buộc phải vội vàng điều Quân đoàn thiết giáp số 48 đến bảo vệ Rostov trước tình hình Hồng quân đã đột phá được trận tuyến sau khi đánh tan Tập đoàn quân số 8 của Italia. Khi Hồng quân truy kích Tập đoàn quân thiết giáp số 4 đến sông Aksai và việc họ đập tan các phòng tuyến của quân Đức trên bờ sông Chir, họ cũng bắt đầu chuẩn bị cho Chiến dịch Cái Vòng nhằm thanh toán hoàn toàn khối quân Đức nằm trong vòng vây ở Stalingrad.

Ảnh hưởng
Về phía Đức, lúc này Cụm quân bị vây của Thống chế Paulus bắt đầu lâm vào tình trạng cạn kiệt lương thực, thậm chí những con ngựa đã bắt đầu bị làm thịt. Đến cuối năm 1942, khoảng cách giữa Tập đoàn quân số 6 và lực lượng Đức bên ngoài vòng vây là hơn 65 km, thêm vào đó các lực lượng Đức đóng trong khu vực đã trở nên quá suy yếu. Tuy nhiên Hitler vẫn cố chấp yêu cầu phải chiếm bằng được Stalingrad bất chấp việc hy sinh toàn bộ Tập đoàn quân số 6. Việc các đợt tấn công của quân Đức bị dừng lại giúp cho Hồng quân có thể tập trung lực lượng để cắt đường rút lui của quân Đức đang đóng ở Kavkaz vào giữa tháng 1. Nhưng Hồng quân cũng đã phải tập trung quá nhiều binh lực để đối phó với Tập đoàn quân số 6, việc này đã ảnh hưởng đến các chiến dịch tấn công của Hồng quân trên các khu vực khác.

Đánh giá
Sau chiến dịch, Adolf Hitler có ý buộc mọi trách nhiệm cho Thống chế Erich von Manstein là đã không tận dụng và huy động hết mọi lực lượng có trong tay để giải vây cho Tập đoàn quân 6 (Đức). Tuy nhiên, các tướng lĩnh Đức đã chứng minh cho ông ta thấy Thống chế Paulus theo lệnh trên đã giữ nguyên vị trí đóng quân tại Stalingrad và vì thế, ông ta không thể tham gia vào cuộc hành quân để tự giải cứu mình.

Mặt khác, cuộc tấn công Bão Mùa đông của Cụm tập đoàn quân Sông Đông đã diễn ra trong sự thúc ép dữ dội của Hitler đòi Cụm tập đoàn quân này phải nối liên lạc ngay với Tập đoàn quân 6 trong khi vẫn phải giữ Stalingrad. Trong khi đó thì binh lực của Cụm tập đoàn quân Sông Đông rõ ràng là không đủ để chọc thủ cả hai vòng vây phía trong và phía ngoài của quân đội Liên Xô. Trong số 7 sư đoàn mà người ta hứa tăng viện cho Cụm tập đoàn quân Sông Đông, có ba sư đoàn không bao giờ tới chiến trường. Do đó, Cụm tập đoàn quân Sông Đông đã phải tấn công sớm mà không tập trung đủ lực lượng.

Cuối cùng, thất bại của cuộc hành quân Bão Mùa đông còn do việc quân đội Liên Xô vẫn đủ lực lượng để nắm quyền chủ động chiến lược trên chiến trường. Phát động tấn công vào thời điểm quân đội Liên Xô khởi động "Chiến dịch Sao Thỏ nhỏ", quân đội Đức đã phạm sai lầm đánh giá thấp đối phương. Chỉ đến khi tướng Karl-Adolf Hollidt buộc phải đưa Quân đoàn xe tăng 48 (vốn dành cho cuộc tấn công ở cánh Bắc) quay ra đối phó với đòn đột kích của Quân đoàn xe tăng 24 (Liên Xô) vào khu vực Tatsinskaya và lời từ chối tham gia tự giải vây của Paulus, Tướng Hermann Hoth mới nhận ra cuộc tấn công của mình đã trở nên đơn độc. Thống chế Erich von Manstein cho rằng, thất bại của tập đoàn quân 8 Italia và sự thụ động của Cụm Tập đoàn quân B do thống chế Maximilian Freiherr von Weichs chỉ huy đã làm cho Cụm Tập đoàn quân Sông Đông bị hở sườn trái và phải điều Cụm tác chiến Hollidt ra đối phó; do đó, chỉ có thể huy động Cụm quân Hoth tham gia chiến dịch:

Còn đại tướng A. M. Vasilevsky, người chịu trách nhiệm phối hợp chỉ huy các phương diện quân Liên Xô tại Stalingrad chống lại chiến dịch Bão Mùa đông của quân Đức thì cho rằng:

Hệ quả khả quan nhất mà Chiến dịch Bão Mùa đông đạt được là buộc quân đội Liên Xô phải từ bỏ mục tiêu ban đầu trong kế hoạch Chiến dịch Sao Thổ và thực hiện "Chiến dịch Sao Thổ nhỏ" với mục tiêu hạn chế hơn, do đó, tranh thủ thời gian để rút được phần lớn chủ lực Cụm của tập đoàn quân A ra khỏi "cái túi" thứ hai sắp bị quân đội Liên Xô siết lại tại vùng Bắc Kavkaz và thảo nguyên Kuban. Còn đối với Cụm quân Stalingrad của Thống chế Paulus thì chỉ một tháng sau số phận của nó đã không còn gì có thể cứu vãn nổi trong Chiến dịch Cái Vòng.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bản đồ chiến dịch phản công Kotenikovo (12 đến 30-12-1942)

Xung đột năm 1942
Chiến dịch Stalingrad
Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai


title: Sailly, Saône-et-Loire

text:
Sailly là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 70.Dân số năm 2004 ước khoảng 79 người.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: 25696 Kylejones

text:
25696 Kylejones (tên chỉ định: 2000 AE125) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 5 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Kyle Jones, an American high school student whose cellular và molecular biology project won second place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Hanoi Rocks

text:
Hanoi Rocks là một ban nhạc rock người Phần Lan thành lập vào năm 1979. Đây là ban nhạc Phần Lan đầu tiên có nhạc phẩm lọt vào bảng xếp hạng âm nhạc ở Anh và rất nổi tiếng tại Nhật Bản. Ban tan rã vào tháng 6 năm 1985 sau khi tay trống Nicholas "Razzle" Dingley qua đời vì tai nạn xe hơi trong chuyến lưu diễn đầu tiên của nhóm ở Mỹ vào tháng 12 năm 1984. Hai người sáng lập ban là giọng ca Michael Monroe và tay guitar Andy McCoy đã tái hợp vào năm 2001 với một đội hình mới và hoạt động đến 2009. Mặc dù màu sắc âm nhạc của nhóm có thiên hướng về các dòng rock n' roll và punk truyền thống, ban nhạc vẫn được xem là một nguồn ảnh hưởng cực lớn cho thể loại hair metal, mà tiêu biểu là các đại diện như Guns N' Roses, Skid Row và Poison.

Theo lời người dẫn truyền hình và phát thanh người Phần Lan Jone Nikula – người từng làm quản lý lưu diễn của ban nhạc vào thập niên 2000, các album của Hanoi Rocks đã bán ra từ 780.000 đến 1.000.000 bản trên toàn thế giới, chủ yếu tại hai thị trường Scandinavia và Nhật Bản.

Lịch sử hoạt động

Thành lập và những năm đầu tiên
Hanoi Rocks được thành lập tại Helsinki vào năm 1979 bởi Michael Monroe (Matti Fagerholm) và cậu bạn, tay guitar Andy McCoy (Antti Hulkko). Cái tên Hanoi Rocks được đặt lấy cảm hứng từ một ca khúc của Johnny Thunders and The Heartbreakers mang tên "Chinese Rocks". McCoy không gia nhập ban nhạc ngay lập tức bởi anh đang là cây guitar cho ban nhạc punk người Phần Lan Pelle Miljoona Oy. McCoy và Monroe đã thỏa hiệp với nhau khi thành lập ban nhạc rằng McCoy sẽ được kết nạp sau đó. Đội hình đầu tiên của Hanoi Rocks gồm có Michael Monroe hát chính, tay guitar Stefan Piesnack (cựu thành viên của Pelle Miljoona Oy), tay guitar Nasty Suicide của Monroe, tay bass Nedo Soininen và tay trống Peki Sirola.

Ban nhạc đã đi lưu diễn tại các câu lạc bộ của Phần Lan; McCoy và Monroe thể hiện những bài hát họ tự sáng tác hoặc tái thể hiện những ca khúc như "He's a Whore" của Cheap Trick, "Born in the 50s" của The Police và "Looking at You" của MC5. Một trong những đêm diễn đầu tiên của ban nhạc được tài trợ bởi Seppo Vesterinen – người đã đem những cái tên đình đám như Iggy Pop và Frank Zappa tới Phần Lan. Vesterinen sớm trở thành quản lý của Hanoi Rocks sau khi trò chuyện với McCoy và Monroe. Cuối năm 1980, Andy McCoy rời Pelle Miljoona Oy để gia nhập Hanoi Rocks; nhóm sau đó còn kết nạp thêm một cựu thành viên nữa của Pelle Miljoona Oy là tay bass Sami Yaffa.

Stockholm, những bản nhạc đầu tiên và Luân Đôn (1980–81)
Khi Hanoi Rocks chuyển tới Stockholm, các thành viên chủ yếu sống trên đường phố và phải đi ăn xin, ngoại trừ Andy McCoy sống cùng cô bạn gái giàu có. Tháng 11 năm 1980, ban nhạc ký hợp đồng với Johanna Kustannus và phát hành đĩa đơn đầu tay mang tên "I Want You / Kill City Kills". "I Want You" là một phiên bản mới từ bài hát "Vill ha dej" của ban nhạc Thụy Điển Heartbreak. McCoy là người dịch ca khúc này từ tiếng Thụy Điển sang tiếng Anh với nhan đề "I Want You" và khẳng định đó là sáng tác của anh. "Kill City Kills" là một trong những bài hát cũ nhất mà McCoy từng sáng tác trong lúc anh đang đi lang thang ở một khu chung cư có tên Kill City.

Tháng 1 năm 1981, Hanoi Rocks đã khởi động một chuyến lưu diễn kéo dài 58 đêm diễn trong 56 ngày; theo lời McCoy kể thì đây là chuyên lưu diễn dài nhất trong lịch sử nhạc rock Phần Lan. Chuyến lưu diễn giúp cho nhóm phát triển lối biểu diễn hoang dại và giàu năng lượng, dù cho khán giả lúc bấy giờ chưa sẵn sàng đón nhận lối biểu diễn đó, nhưng về sau nó lại nhận được rất nhiều lời khen. Tháng 9 năm 1981, sau những chuyến lưu diễn mở rộng tại Thụy Điển và Phần Lan, ban nhạc chuyển tới Luân Đôn để ghi âm album thứ hai. Ngày 19 tháng 9 năm 1981, nhóm có màn diễn đầu tay tại tụ điểm ca nhạc Marquee Club nổi tiếng ở Luân Đôn. Cuối tháng 11, họ trở lại Phần Lan và phát hành đĩa đơn "Desperados / Devil Woman", kế đó là đĩa đơn "Dead By X-Mas / Nothing New" vào tháng 12. Album đầu tay của nhóm mang tên Bangkok Shocks, Saigon Shakes, Hanoi Rocks được ghi âm tại Thụy Điển và được phát hành qua hãng đĩa Johanna Records của Phần Lan vào năm 1981.

Oriental Beat, Back to Mystery City và Two Steps from the Move (1982–84)
Tháng 1 năm 1982, Hanoi Rocks ghi những video ca nhạc đầu tiên cho các bài hát "Tragedy", "Oriental Beat" và "Motorvatin'" tại Lepakko – một tụ điểm âm nhạc và trung tâm văn hóa trẻ hoạt động độc lập. Cùng tháng đó, ban nhạc phát hành album thứ hai mang tên Oriental Beat. Album nhận được đông đảo lời tán dương từ giới phê bình và các tạp chí như Sounds và Kerrang!. Nhóm còn dành mùa xuân năm 1982 để đi lưu diễn tại Thụy Điển và gây đột phá tại thị trường Nhật Bản với "Tragedy". Vào tháng 5, đĩa đơn "Love's an Injection / Taxi Driver" đã được phát hành.

Đầu năm 1982, Hanoi Rocks chuyển từ Stockholm đến sống tại Luân Đôn và ký hợp đồng với Lick Records. Monroe gặp gỡ một người hâm mộ Hanoi Rocks tên Razzle tại một đêm diễn của Johnny Thunders; khi Razzle phát hiện ra Monroe là giọng ca của Hanoi Rocks, anh đã tham gia một số show diễn, có mặt ở hậu trường và xin trở thành tay trống của ban nhạc. Kế đó McCoy và Monroe sa thải Gyp Casino vì thói sử dụng ma túy, bệnh trầm cảm và những ý nghĩ tự tử của anh này, rồi thuê Razzle làm tay trống mới.

Tháng 1 năm 1983, Hanoi Rocks đi lưu diễn bên ngoài các khu vực Anh Quốc, Phần Lan và Thụy Điển. Chuyến lưu diễn tại châu Á của ban được các tạp chí của Anh đưa tin dày đặc, đến mức ban còn có mặt trên ảnh bìa của Sounds. Chuyến lưu diễn khởi động tại Bombay, tiếp đến là Hồng Kông và Nhật Bản. Riêng tại Nhật Bản, danh tiếng của nhóm cực kỳ ăn khách đến mức người hâm mộ còn đột nhập vào các khách sạn để ngắm các thần tượng. Giá vé cho đêm diễn thì cháy đến mức đủ sức lấp đầy sân vận động, các bốt điện thoại ở Tokyo còn phát các ca khúc của Hanoi Rocks. Sau chuyến lưu diễn đến Tokyo là đến Thái Lan và Ấn Độ.

Vào tháng 4, nhóm trở lại Luân Đôn để thu âm album thứ 4, rồi chuyển đến Israel nhưng không được chào đón lắm tại đây. Album thứ 4 của ban nhạc mang tên Back to Mystery City được phát hành ngay sau đó. Nhạc phẩm đã giành hạng 87 trên các bảng xếp hạng âm nhạc của Anh. Hanoi Rocks tiếp tục đi lưu diễn tại Anh và Phần Lan đến tháng 6 năm 1983, khi nhóm ký hợp đồng với CBS trị giá 150.000 bảng Anh.

Đầu năm 1984, Hanoi Rocks và nhà sản xuất Bob Ezrin tiến hành thu âm Two Steps from the Move tại New York và Toronto. Ezrin đã mời giọng ca Ian Hunter của nhóm Mott the Hoople để hỗ trợ sáng tác, kế đó Hunter liên hệ với Jack Bruce (cựu thành viên của Cream), rồi Jack lại đưa Pete Brown tới các buổi ghi nháp. Brown viết ra rất nhiều ca từ, nhưng chỉ có một câu mà ban nhạc sử dụng, đó là "Smoked a lot of sky, drank a lot of rain" trong bài "Million Miles Away". Sau chuyến lưu diễn vào tháng 7 tại Anh, dự án album thứ 5 Two Steps From The Move (tựa vừa bị đổi từ Silver Missiles and Nightingales vào phút chót) được phát hành. "Underwater World / Shakes" và "Two Steps From the Move" đều được phát hành dưới dạng đĩa đơn tại Anh, rồi ngay sau đó ban nhạc đi lưu diễn cùng Johnny Thunders. Two Steps from the Move trở thành album thành công nhất của Hanoi Rocks, với 10.000 đĩa được tiêu thụ tại các thị trường như quê nhà Phần Lan, Anh, Mỹ và Nhật Bản; album còn được tạp chí Metal Hammer bản của Đức tôn vinh là một trong những điểm sáng vào tháng 4 năm 1984.

Cái chết của Razzle, Rock & Roll Divorce và tan rã (1984–1985)
Ngày 8 tháng 12, các thành viên của Hanoi Rocks (ngoại trừ Michael Monroe vì anh đang bận hồi phục sau chấn thương vỡ mắt cá) đang đi dự tiệc cùng những người bạn Mötley Crüe tại nhà của ca sĩ Vince Neil. Bữa tiệc khép lại khi tất cả mọi người nhận ra đã hết bia. Neil và Razzle trong tình trạng say xỉn trèo lên chiếc xe Pantera của Neil để đến một tiệm bán rượu gần đó, với Neil là người cầm lái. Trên đường về, xe của họ gặp phải tai nạn khi đụng với một xe khác. Razzle được đưa khẩn cấp đến bệnh viện rồi được tuyên bố đã qua đời vào lúc 7 giờ 12 phút tối (anh đã tắt thở ngay lập tức sau vụ tai nạn). Vụ việc đã làm chấn động cả làng nhạc glam rock lúc bấy giờ.

Andy McCoy và tay trống của Mötley Crüe, Tommy Lee thì mải tìm kiếm Neil và Razzle. Họ lái xe đến nơi xảy ra vụ tai nạn thì thấy Neil bị còng tay và bị áp giải đến đồn cảnh sát. Hai người được thông báo rằng Razzle đã được chuyển tới bệnh viện nhưng không qua khỏi. Rồi McCoy báo tin này cho tay quản lý Seppo Vesterinen và Seppo truyền tin cho các thành viên còn lại của ban nhạc. Không lâu sau, ban nhạc trở lại Luân Đôn. Hai ngày lưu diễn duy nhất không bị hủy lịch là hai đêm diễn tổ chức tại Helsinki Kulttuuritalo vào ngày 3 và 4 tháng 1 năm 1985, được phát sóng trực tiếp với tựa "Europe A Go-Go" trước 200 triệu khán giả toàn thế giới qua màn ảnh nhỏ. Cả hai đêm diễn nhằm tưởng niệm Razzle khi bài "Million Miles Away" được dành tặng để tri ân anh. Cựu tay trống của Clash, Terry Chimes là người trám vị trí của Razzle trong hai show này.

Năm 1985, sau khi kết thúc hai show diễn kể trên, Sam Yaffa rời nhóm vì mâu thuẫn cá nhân với Andy McCoy. Tiếp đó ban nhạc trở lại Luân Đôn để nghỉ ngắn ngày. Vị trí của Yaffa được trám bởi tay bass René Berg. Dự án album nhạc sống Rock & Roll Divorce được phát hành bán chính thức, nhưng bị các quản lý, thành viên trong ban và giới phê bình chỉ trích nặng nề. René Berg thường tự nhận Hanoi Rocks là "ban nhạc của anh", khiến cho anh bị thay thế bởi tay bass Timo Kaltio. Đội hình mới này chưa bao giờ biểu diễn trực tiếp, và ngày 17 tháng 6 năm 1985, Monroe chính thức rời Hanoi Rocks, qua đó chấm dứt hoạt động của nhóm. Cùng lúc đó, "Don't You Ever Leave Me" vươn lên hạng 6 trên bảng xếp hạng đĩa đơn của Ba Lan, đem lại danh tiếng cho Hanoi Rocks kéo dài đến thập niên 1990.

Tái sinh, thành công mới rồi lại tan rã (2001–08)
Tháng 2 năm 2001, Monroe và McCoy biểu diễn cùng nhau lần đâu tiên kể từ năm 1985 tại Turku, Phần Lan. Họ cùng đi diễn lần nữa vào năm hè năm 2001 dưới cái tên "Hanoi Revisited". Sau tour diễn ngắn đó, Monroe và McCoy đã nhất trí tái thành lập ban nhạc. Sự kiện này được gọi là tái sinh (rebirth) chứ không phải là tái hợp (reformation) của Hanoi Rocks, chủ yếu vì những thành viên khác đều không thể quay trở lại nhóm: Razzle đã qua đời, Nasty Suicide trở thành dược sĩ, Sami Yaffa là thành viên của một nhóm nhạc ở New York có tên là Mad Juana kiêm cây bass cho New York Dolls, còn Gyp Casino không hoạt động âm nhạc nữa. Vì thế Monroe và McCoy đã chọn Kari "Lacu" Lahtinen từ ban nhạc solo của Monroe để chơi trống, Timpa Laine (cũng từ ban solo của Monroe) chơi bass và Costello Hautamäki từ ban nhạc rock Phần Lan Popeda đánh guitar.

Không lâu sau, Costello và Timpa lần lượt ra đi vì những lý do khác nhau. Năm 2004, đội hình ban nhạc gồm Monroe, McCoy và Lacu đến phòng thu để tiến hành làm album thứ 7 mang tên Another Hostile Takeover. Do không có vị trí bass và guitar, Monroe buộc phải sắm vai chơi vài khúc nhạc bằng bass và guitar, đến đầu năm 2005 thì nhóm tìm được tay guitar mới tên là Conny Bloom. Bloom từng chơi nhạc với Gyp Casino và khá ăn ý với Hanoi Rocks. Năm 2005 và 2006, ban nhạc đi lưu diễn khắp châu Âu và châu Á.

Ngày 25 tháng 1 năm 2008, Lacu đột ngột tuyên bố rời Hanoi Rocks để gia nhập Popeda. Ngày 20 tháng 3, ban nhạc khởi động tour diễn acoustic đầu tiên mang tên  “Hanoi Rocks Steppin’ Out Acoustically”, trong đó vị trí chơi trống được giao cho một kĩ thuật viên của nhóm. Không lâu sau, Hanoi Rocks tuyên bố họ sẽ làm 8 show diễn chia tay diễn ra trong hơn 6 ngày tại Tavastia Club ở Helsinki. Tất cả những show này đều bán sạch vé, cựu tay guitar của nhóm Nasty Suicide góp mặt với tư cách khách mời đặc biệt trong buổi diễn cuối, còn Lacu xuất hiện ở đêm diễn cuối cùng. Năm 2014, Monroe khẳng định rằng sẽ không bao giờ có chuyện Hanoi Rocks tái hợp nữa.

Dấu ấn
Dù chưa bao giờ gặt hái thành công lớn về mặt thương mại, Hanoi Rocks vẫn có một lượng người hâm mộ cực lớn và nhận được khen ngợi từ giới chuyên môn bởi phong cách âm nhạc và những màn biểu diễn nhạc sống giàu năng lượng của ban. Ngày 5 tháng 1 năm 1985, Hanoi Rocks có mặt ở hầu hết các hạng mục trong cuộc bình chọn của tạp chí Sound, gồm Album hay nhất (hạng 5), Ban nhạc hay nhất (hạng 2) và Nghệ sĩ trình diễn nhạc sống hay nhất (hạng 3).

Hanoi Rocks đã tạo nên ảnh hưởng lên nhiều ban nhạc mà nổi bật là Guns N' Roses, còn hình ảnh glam rock của nhóm thì được nhiều ban nhạc khác sử dụng  như Poison, L.A. Guns và Ratt. Nhiều ban nhạc khác như Manic Street Preachers, Murderdolls, Skid Row và Foo Fighters đều thừa nhận họ là người hâm mộ Hanoi Rocks. Alice in Chains cũng từng chơi nhạc sống bài "Taxi Driver" của Hanoi Rocks trong những năm đầu họ hoạt động. Còn những nhóm nhạc Phần Lan chịu ảnh hưởng từ Hanoi Rocks thì có The 69 Eyes (họ từng hợp tác cùng McCoy) và Negative. Tại Phần Lan, Hanoi Rocks được cho là ban nhạc rock nội địa tiệm cận đến danh tiếng quốc tế thật sự, mở đường cho những nhóm nhạc Phần Lan vươn ra thị trường quốc tế về sau như HIM, Nightwish, Sonata Arctica, Stratovarius, Children of Bodom và Turisas. Hanoi Rocks còn đem hình ảnh glam rock ở những năm 1970 trở lại làm trào lưu. Mặc dù Hanoi Rocks tạo được tầm ảnh hưởng lên nhiều ban nhạc glam ở thập niên 1980, một số người lại cho rằng những ban nhạc đó đạo theo phong cách Hanoi Rocks. Năm 2008, giọng ca của ban nhạc hard rock người Anh Def Leppard, Joe Elliot nhấn mạnh về nhận định nói trên rằng ông ghét những ban nhạc như Mötley Crüe và Poison, đồng thời ca ngợi Hanoi Rocks:

Michael Monroe và Hanoi Rocks đã gây dựng ảnh hưởng lên nhiều ban nhạc và nghệ sĩ rock'n'roll. Slash và Duff McKagan là những người mua vé trong những đêm diễn bán sạch vé của nhóm tại Los Angeles, dù những đêm diễn đó bị hủy do cái chết của Razzle. Trong cuốn tiểu sử All Those Wasted Years của Hanoi Rocks, tay guitar của Foo Fighters, Chris Shiflett nhận định: "Cả Hollywood thay đổi chỉ trong một đêm sau khi nhìn thấy những tấm hình của Hanoi Rocks. Sau đó mọi người đều để tóc, quần áo và trang điểm hệt như Monroe." Giọng ca chính của ban nhạc The 69 Eyes, Jyrki 69 coi Monroe là nguồn cảm hứng chính, là đại diện tiêu biểu nhất trong kỷ nguyên hair metal của thập niên 80; anh cho rằng Hanoi Rock "đã thay đổi cuộc đời của mọi rocker tại Phần Lan và sau đó là cả [giới nghệ sĩ] L.A... Họ quá đỗi nổi tiếng trong mắt các cô thiếu nữ ở đây, nên mọi người đều nhộm tóc và chải ngược giống họ. Kể cả đàn ông cũng làm thế. Rồi đột nhiên, thật bất ngờ khi thấy tất cả các ban nhạc L.A. này xuất hiện trong bộ dạng hệt như Hanoi Rocks trong những câu lạc bộ hoặc quán bar nhạc rock tại Helsinki.” Michael Monroe và Hanoi Rocks thường được xem là những người mở đầu cho trào lưu glam rock ở Hollywood; trào lưu này đã được tiếp nhận và phát triển bởi những ban nhạc punk, glam và hard rock ở thập niên 1980 như Mötley Crüe, Jetboy, LA Guns và Poison.

Trong bộ phim tài liệu Metal: A Headbanger's Journey, Hanoi Rocks được nhắc đến là một trong những ban nhạc glam metal giàu ảnh hưởng nhất mọi thời đại. Trong lần kênh truyền hình cáp của Mỹ VH1 chọn ra top "ban nhạc hair [metal]" (hair bands) mọi thời đại, Hanoi Rocks đứng ở vị trí số 40. Khi được hỏi về chuyện này, Sam Yaffa hồi đáp: "Chúng tôi là ban nhạc đội mũ [hat band], không phải ban nhạc đội tóc [hair band]". Năm 2013, tuần báo LA Weekly của Mỹ liệt tên Hanoi Rocks ở vị trí số 1 trong danh sách "15 ban nhạc hair metal hay nhất mọi thời đại", xếp trên cả những đại diện của Mỹ như Guns N' Roses, Mötley Crüe hay Skid Row. Andy McCoy còn cho hay rằng bài hát "Paradise City" của Guns N' Roses là một tuyển tập một số ít khúc riff của Hanoi Rocks, cụ thể thì đoạn điệp khúc giống hệt như khúc riff trong bài "Lost in the City", chỉ khác ở chỗ có tiết tấu chậm hơn.

Thành viên

Cựu thành viên
Michael Monroe – hát chính, saxophone, harmonica, keyboard, piano, harp, trống (1979–1985, 2001–2009)
Nasty Suicide – rhythm guitar, lead guitar, hát bè (1979–1985, thập niên 2000)
Peki Sirola – trống (1979–1980)
Nedo Soininen – bass (1979–1980)
Stefan Piesnack – lead và rhythm guitar (1979–1980)
Andy McCoy – lead và rhythm guitar, keyboard, piano, hát bè (1980–1985, 2001–2009)
Sami Yaffa – bass (1980–1985)
Tumppi Varonen – trống (1980)
Gyp Casino – trống (1980–1982)
Razzle – trống, hát chính và đệm (1982–1984; qua đời 1984)
Terry Chimes – trống (1985)
René Berg – bass (1985; qua đời 2003)
Timo Kaltio – bass (1985)
Lacu – trống (2002–2008)
Timppa Laine – bass (2002–2004)
Costello Hautamäki – rhythm và lead guitar, hát bè (2002–2004)
Stevie Klasson – rhythm và lead guitar, hát bè (2004)
Conny Bloom – rhythm và lead guitar, hát bè (2004–2009)
Andy "A.C." Christell – bass, hát đệm (2005–2009)
George Atlagic – trống, bộ gõ (2008–2009)

Niên biểu hoạt động

Đĩa nhạc
 Bangkok Shocks, Saigon Shakes, Hanoi Rocks (1981)
 Oriental Beat (1982)
 Self Destruction Blues (1982)
 Back to Mystery City (1983)
 Two Steps from the Move (1984)
 Twelve Shots on the Rocks (2002)
 Another Hostile Takeover (2005)
 Street Poetry (2007)

Tham khảo

Đọc thêm
Christe, Ian (2003). Sound of the Beast: The Complete Headbanging History of Heavy Metal. HarperCollins.

Liên kết ngoài

Trang web đầu tiên của Hanoi Rocks - trực tuyến từ 1995
Official Hanoi Rocks webshop
Official website, currently offline

Nhóm nhạc glam metal người Phần Lan
Nhóm nhạc hard rock người Phần Lan
Nhóm nhạc heavy metal người Phần Lan
Nhóm nhạc glam rock
Nhóm nhạc thành lập năm 1979
Nhóm nhạc giải thể năm 1985
Nhóm nhạc tái hợp năm 2001
Nhóm nhạc giải thể năm 2009


title: Ratanpur

text:
Ratanpur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Bilaspur thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Địa lý
Ratanpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 306 mét (1003 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ratanpur có dân số 19.838 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Ratanpur có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Ratanpur, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: 8050 Beishida

text:
8050 Beishida (1996 ST) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 9 năm 1996 bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở Xinglong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8050 Beishida

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Lễ Chiến sĩ trận vong

text:
Lễ Chiến sĩ trận vong (tiếng Anh: Memorial Day) là một ngày lễ liên bang tại Hoa Kỳ, diễn ra vào ngày thứ Hai cuối cùng trong tháng 5 hằng năm. Trước kia với tên gọi là Ngày Trang trí  (Decoration Day), ngày lễ này tưởng niệm những quân nhân Hoa Kỳ đã tử nạn trong quân ngũ.

Ngày lễ đầu tiên tưởng niệm quân nhân Liên bang miền Bắc đã tử nạn trong cuộc nội chiến (được tưởng niệm gần ngày thống nhất sau cuộc chiến). Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất ngày lễ này bắt đầu được mở rộng để tưởng niệm các binh sĩ bị tử nạn trong các cuộc chiến khác nhau trong và ngoài nước.

Từ năm 1971 Ngày Lễ chiến sĩ trận vong chính thức trở thành ngày lễ liên bang ở Hoa Kỳ. Vào ngày này người Mỹ đi viếng thăm các nghĩa trang và các đài kỉ niệm; lá cờ Mỹ để rũ cho đến trưa theo giờ địa phương.

Nhiều người Mỹ coi Ngày Chiến sĩ trận vong là ngày bắt đầu mùa hè. Theo truyền thống ngày này kèm theo các hoạt động gia đình, đi cắm trại hay các sự kiện thể thao.

Lịch sử
Ngày 5 tháng 5 năm 1868, ba năm sau cuộc nội chiến Hoa Kỳ kết thúc, tổ chức cựu chiến binh Liên bang miền Bắc Grand Army of the Republic thành lập Ngày Trang trí làm ngày để trang trí hoa lên các phần mộ binh sĩ hy sinh trong chiến tranh. Thiếu tướng John A. Logan, người lãnh đạo tổ chức Grand Army of the Republic, chọn ngày 30 tháng 5 để làm lễ này. Người ta tin rằng ngày này được chọn vì lúc đó hoa đang nở rộ khắp nước Mỹ.

Lễ quan trọng đầu tiên được tưởng niệm tại Nghĩa trang quốc gia Arlington gần Washington, D.C. Song nhiều địa phương cho rằng họ mới là nơi đầu tiên đã tưởng niệm ngày lễ này vào mùa xuân năm 1866.

Vào cuối thế kỷ 19, Lễ Chiến sĩ trận vong được tưởng niệm vào ngày 30 tháng 5 toàn quốc. Các cơ quan lập pháp tiểu bang đã thông qua luật chọn ngày này để làm lễ tưởng niệm.

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, ngày này được mở rộng để tưởng nhớ tất cả các quân nhân tử nạn trong các cuộc chiến mà nước Mỹ đã tham gia. Năm 1971, Ngày Chiến sĩ trận vong được Quốc hội tuyên bố là ngày lễ quốc gia, nhưng nó vẫn thường được gọi là Ngày Trang trí. Cũng như một số ngày lễ liên bang khác, hàng năm lễ Chiến sĩ trận vong rơi vào ngày thứ Hai cuối cùng trong tháng 5.

Một số tiểu bang có ngày lễ để tưởng nhớ các quân nhân của phe Liên minh miền Nam, như Mississippi (ngày thứ Hai cuối cùng của tháng 4), Alabama (ngày thứ Hai thứ tư của tháng 4), Georgia (26 tháng 4), Bắc và Nam Carolina (10 tháng 5), Louisiana (3 tháng 6), Tennessee, Texas (19 tháng 1), và Virginia (ngày thứ Hai cuối cùng của tháng 5).

Truyền thống
Nhiều người tưởng niệm Lễ Chiến sĩ vong trận bằng cách thăm viếng các nghĩa trang và đài tưởng niệm. Vào đúng 3 giờ trưa giờ địa phương vào Ngày Chiến sĩ vong trận, người Mỹ được khuyến khích nhau dành một phút mặc niệm cho những binh sĩ đã hy sinh trên chiến trường tại bất cứ nơi đâu và bất cứ khi nào có thể không nhất thiết phải ở trong lãnh thổ Mỹ. Quốc kỳ Hoa Kỳ cũng được rũ xuống từ sáng đến trưa.

Ngày lễ này cũng được nhiều người Mỹ coi là ngày truyền thống bắt đầu mùa hè (Ngày Lao động vào tháng 9 được xem là ngày lễ chấm dứt mùa hè).Nhân dịp ba ngày cuối tuần và thời tiết đẹp nếu có thể,thường vào ngày lễ để sinh hoạt với gia đình và tham gia các hoạt động ngoài trời.

Xem thêm
 Ngày Cựu chiến binh (Veterans Day) - ngày lễ tương tự dành cho tất cả các cựu chiến binh còn sống hay đã chết
 Ngày ANZAC - tại Úc và New Zealand
 Ngày Tưởng niệm (Remembrance Day) hay Ngày Đình chiến (Armistice Day) - kỷ niệm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất

Ghi chú

Tham khảo

Ngày lễ Hoa Kỳ
Thứ Hai
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Năm


title: Diacantha uelensis

text:
Diacantha uelensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Vũ khí hóa học

text:
Vũ khí hóa học là loại vũ khí sử dụng hóa chất (thường là chất độc quân sự) gây tổn thương, nguy hại trực tiếp cho người, động vật và cây cỏ. Vũ khí hóa học là 1 trong những loại vũ khí hủy diệt lớn gây chết người hàng loạt. Vũ khí hóa học dựa trên đặc điểm độc tính cao và gây tác dụng nhanh của chất độc quân sự để gây tổn thất lớn cho đối phương.

Lịch sử
Trong các cuộc chiến tranh, xung đột rất xa xưa, người ta đã biết sử dụng các loại chất hóa học như tên tẩm thuốc độc do thổ dân da đỏ dùng để tiêu diệt ác thú, đánh giặc ngoại xâm. Người ta cũng sử dụng chất độc bỏ vào giếng nước ăn để tiêu diệt hàng loạt sinh lực đối phương. Trước Công Nguyên người Ấn Độ đã biết dùng khói hơi ngạt để hạ đối phương.

Theo Luật pháp quốc tế, vũ khí hóa học đã bị cấm sử dụng từ năm 1899. Trong Công ước Hague 1899: điều 23 đã được thông qua bởi Hội nghị La Hay đầu tiên, "đặc biệt" cấm sử dụng "chất độc và vũ khí độc".

Tuy nhiên, vũ khí hóa học vẫn được sử dụng phổ biến nhất từ thế kỷ XX, đặc biệt là trong 2 cuộc đại chiến thế giới, trong Chiến tranh Việt Nam và một số cuộc chiến khác. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, cả 2 phe tham chiến đều dùng Khí làm chảy nước mắt, khí Clo, khí phosgene gây ngạt chứa trong chai, trong đạn pháo, đạn cối làm cho 1.360.000 người bị nhiễm độc vì hơi ngạt, trong đó có 94.000 người đã chết. Trong Chiến tranh Việt Nam, Mỹ đã sử dụng nhiều loại vũ khí hóa học, đặc biệt là chất độc da cam gây hậu quả nặng nề cho nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến tranh xâm lược, để lại hậu quả nặng nề do di truyền cho bao nhiêu thế hệ người Việt.

Ngày 1/6/1990, George Herbert Walker Bush và Mikhail Sergeyevich Gorbachev ký hiệp định Xô-Mỹ về chấm dứt sản xuất vũ khí hóa học.

Phân loại
Vũ khí hóa học được phân loại như sau:
 Theo loại chất độc
 Vũ khí hóa học gây ngạt
 Vũ khí hóa học gây tổn thương thần kinh
 Vũ khí hóa học gây loét da
 Vũ khí hóa học diệt cây
 Theo đối tượng tác chiến
 Vũ khí hóa học tiêu diệt sinh lực
 Vũ khí hóa học diệt cây

Xem thêm
 Vũ khí hủy diệt hàng loạt
 Vũ khí sinh học
 Vũ khí hạt nhân
Vũ khí NBC
 Ô nhiễm môi trường
 Chất độc da cam

Liên kết ngoài

Vũ khí hóa học và Luật nhân quyền quốc tế

Dẫn nguồn

Vũ khí hủy diệt hàng loạt
Vũ khí
Vũ khí hóa học
Hậu chiến tranh


title: Newcastle upon Tyne

text:
Newcastle upon Tyne (tiếng Việt: Newcastle trên sông Tyne, thường gọi tắt Newcastle) là một thành phố và đô thị tự quản của Tyne và Wear, ở Đông Bắc nước Anh. Trước kia Newcastle từng thuộc Northumberland. Nằm trên bờ bắc của sông Tyne, thành phố nằm trong khu vực từng là khu định cư La Mã Pons Aelius,nó được đặt tên theo tòa lâu đài được xây dựng năm 1080 bởi Robert II, Công tước của Normandy, là con trai cả của William kẻ chinh phạt. Thành phố phát triển thành một trung tâm quan trọng về mua bán len và sau này trở thành một khu vực khai thác than lớn. Cảng thành phố phát triển trong thế kỷ 16 và cùng với nhà máy đóng tàu ở hạ lưu sông, là một trong số các xưởng đóng tàu thủy và sửa tàu lớn nhất thế giới. Các ngành công nghiệp trải qua sự suy giảm nghiêm trọng và đóng cửa và thành phố ngày nay phần lớn là một trung tâm kinh doanh và văn hóa, với một danh tiếng đặc biệt cho cuộc sống về đêm. Các biểu tượng nổi tiếng của Newcastle là Newcastle Brown Ale, một thương hiệu bia hàng đầu, Newcastle United F.C., một đội bóng đang chơi tại giải Ngoại hạng Anh, và cầu Tyne. Thành phố còn là nơi tổ chức giải marathon Great North Run kể từ năm 1981.

Đây là thành phố có dân cư đô thị đông thứ 20 ở Anh, vùng đô thị Tyneside bao gồm cả Newcastle, là khu vực đô thị đông dân thứ 6 ở Vương quốc Anh. Newcastle là thành viên của nhóm các thành phố cốt lõi Anh và Gateshead nằm trong mạng lưới Eurocities.

Tham khảo

Thành phố của Anh
Thành phố cảng ở Anh
Lịch sử Newcastle upon Tyne


title: Hợp kim ferô

text:
Hợp kim ferô có thể xem như là các hợp kim của sắt với hàm lượng cao của các nguyên tố khác, ví dụ như silic, mangan, chromi... Hợp kim ferô được sử dụng như là nguyên liệu ban đầu chủ yếu cho sản xuất thép.

Fero còn có một khái niệm mở rộng bao gồm hợp kim của một số nguyên tố không có sắt, đây là sản phẩm trung gian để tinh luyện fero hoặc khử oxi của nước thép như Silicocanxi (SiCa).

Sau đây là các hợp kim ferô điển hình:

FeMn - ferô mangan
FeCr - ferô chromi
FeMg - ferô magnesi
FeMo - ferô molybden - min. 60% Mo, max. 1% Si, max. 0,5% Cu
FeNi - ferô nickel
FeTi - ferô titani - 10..30-65..75% Ti, max. 5-6,5% Al, max. 1-4% Si
FeV - ferô vanadi
FeSi - ferô silic - 15-90% Si
FeB - ferô bor - 12-20% bo, max. 3% of silic, max. 2% nhôm, max. 1% cacbon
FeP - ferô phostphor
FeCe - ferô ceri
FeNb - ferô niobi, có thể gọi ferô columbi
FeW - ferô wolfram
FeAl - ferô nhôm
SiMn - silic mangan
FeSiMg – ferô silic magnesi (với Mg từ 4 tới 25 %), còn gọi là nodulizer

Xem thêm
Nikopol Ferroalloy Plant và Privat Group, các nhà sản xuất hợp kim ferô hàng đầu thế giới.

Tham khảo


title: Megachile rosarum

text:
Megachile rosarum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1931


title: Dommitzsch

text:
Dommitzsch là một thị xã thuộc huyện Nordsachsen, trong bang tự do Sachsen, Đức và là đô thị cực bắc của bang Sachsen. Đô thị này nằm ở tả ngạn sông Elbe, 12 km về phía tây bắc của Torgau và 31 km về phía đông nam của Wittenberg.

Tham khảo

Thị trấn của bang Sachsen


title: Micracosmeryx chaochauensis

text:
Micracosmeryx là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chỉ có một loài Micracosmeryx chaochauensis, được tìm thấy ở miền nam Trung Quốc và miền bắc Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Micracosmeryx
Động vật được mô tả năm 1922


title: Brumano

text:
Brumano là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 20 km về phía tây bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 96 người và diện tích là 8,1 km².

Brumano giáp các đô thị: Erve, Fuipiano Valle Imagna, Lecco, Locatello, Morterone, Rota d'Imagna, Valsecca, Vedeseta.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: 6512 de Bergh

text:
6512 de Bergh (1987 SR1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1987 bởi Bowell, E. ở Anderson Mesa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6512 de Bergh

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Kanhan (Pipri)

text:
Kanhan (Pipri) là một thị trấn thống kê (census town) của quận Nagpur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kanhan (Pipri) có dân số 21.840 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kanhan (Pipri) có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Kanhan (Pipri), 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Quận Page, Virginia

text:
Quận Page là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia


title: Achaean

text:
Achaean (tiếng Hy Lạp: Ἀχαιοί, Akhaioí) là một trong các tên gọi chung cho người Hy Lạp trong sử thi Iliad và Odyssey của Homer. Các tên khác là Danaans (Δαναοί, được dùng 138 lần trong Iliad) và Argives (Ἀργεῖοι, sử dụng 29 lần trong Iliad). Trong lịch sử, Achaeans là các cư dân của vùng Achaea, nằm ở phần phía bắc của Peloponnese. Các thành bang của vùng này lập nên một liên minh gọi là liên minh Achaean tạo nên ảnh hưởng vào thế kỷ thứ 3 và thứ 2 trước công nguyên.

Mô tả
Achaeans là một trong bốn bộ tộc chính cư trú tại lục địa Hy Lạp cổ (Achaeans, Aeolians, Ionians, Dorians). Achaeans trở thành đại diện cho toàn bộ Hy Lạp trong truyền khẩu qua các tác phẩm Homer, cách dùng trước đó chưa được xác định.

Người "Achaeans tóc dài" trong các tác phẩm của Homer có lẽ là một bộ phận của văn minh Mycenaean thống trị Hy Lạp từ khoảng năm 1600 TCN, có lịch sử là một chủng tộc Hy Lạp cổ (Hellenic) nhập cư vào cuối thiên niên kỷ thứ 3 trước công nguyên. Có giả thuyết cho rằng người Achaeans chưa từng định cư tại Hy Lạp cho tới cuộc xâm lăng Dorian vào thế kỷ 12 trước công nguyên. Có thể các lãnh đạo người Achaeans trong các tác phẩm của Homer đã nắm quyền lực trong thế giới Mycenaean nhưng bị thay thế sau đó bởi người Dorians. Herodotus nhận định những người Achaeans ở phía bắc Peloponnese như hậu duệ của những người Achaeans ban đầu này.

Các học giả vẫn chưa tìm được sự nhất trí về nguồn gốc của người Achaeans trong lịch sử, và đây vẫn là một vấn đề gây tranh cãi nóng bỏng.

 Các phỏng đoán trước đây về một chủng tộc, trong đó John A. Scott đã có một bài báo về người Achaean tóc vàng, so với tóc tối của Poseidon "Địa Trung Hải", căn cứ vào các dấu hiệu của Homer, đã bị gạt sang một bên.
 Giả thuyết đối lập, qua sự tìm hiểu các sử thi Homer, cho rằng Achaeans là tên không gắn liền với một đất nước nào, là một tộc người được tạo ra do truyền thống sử thi, hiện đang có được sự ủng hộ của những người cho rằng "Achaeans" đã được định nghĩa lại vào thế kỷ năm, như là tập hợp những người cùng nói tiếng Hy Lạp Aeolic.
 Giáo sư Karl Beloch đề xuất rằng không có cuộc xâm lăng Dorian nào cả, mà người Dorians Peloponnesian là người Achaeans.
 Không đồng tình với Beloch, giáo sư Eduard Meyer cho rằng người Achaeans trên thực tế là người Hy Lạp – tiền Dorians trên lục địa. Kết luận của ông được dựa trên sự nghiên cứu về sự tương đồng giữa ngôn ngữ Achaeans và Arcadians tiền sử.
 Giáo sư William Prentice không đồng ý với cả hai, cho rằng các chứng cứ khảo cổ cho thấy người Achaeans nhập cư từ phía nam tiểu Á vào Hy Lạp, có lẽ định cư trước tiên ở hạ Thessaly trước năm 2000 TCN.

Tài liệu Hittite
Một số văn bản Hittite có nhắc đến một nước nằm về phía tây gọi là Ahhiyawa. Trong những cứ liệu đầu tiên nhất về vùng đất này, một bức thư nói về sự vi phạm hiệp ước của chư hầu của Hittite là Madduwatta, nó được gọi là Ahhiya. Một ví dụ quan trọng khác là bức thư Tawagalawa viết bởi một vị vua Hittite giấu tên vào thời kỳ đế chế (thế kỷ 14 trước công nguyên) gởi vua của Ahhiyawa, coi ông ta là ngang vai và tuyên bố Miletus (Millawanda) là dưới quyền kiểm soát của ông. Nó cũng nhắc đến "giai đoạn Wilusa" với chiến sự ở một phần của Ahhiyawa. Ahhiya(wa) đã được nhận diện là người Achaeans trong cuộc chiến thành Troy và thành phố Wilusa là thành phố Troy huyền thoại (lưu ý sự tương đồng giữa (ϝ)Ίλιον và (w)Ilion, tên vệ thành của Troy). Tuy vậy sự liên hệ chính xác giữa Ahhiyawa và Achaeans ngoài sự tương đồng về cách phát âm vẫn còn gây nhiều tranh cãi trong giới chuyên gia, kể cả sau sự khám phá ra rằng ngôn ngữ Linear B Mycenaean là một dạng đầu tiên của tiếng Hy Lạp. Các tranh cãi trước đây được tổng kết vào năm 1984 bởi Hans G. Güterbock của Viện Phương Đông.

Cứ liệu Ai Cập
Trong suốt năm cai trị thứ năm của Pharaoh Merneptah, một liên minh của những người Liby và những người ở phía bắc dường như đã tấn công vào phía tây của vùng đồng bằng. Trong số các chủng tộc tham gia vào cuộc xâm lăng bị đẩy lùi có Ekwesh hay Eqwesh, được một số người cho rằng chính là Achaeans. Homer cũng nói tới một cuộc tấn công của Achaeans, và Odysseus cũng nói tới cùng sự việc khi nói về vong hồn của Menelaus. Các thần thoại Hy Lạp về sau cũng nói rằng Helen đã ở Ai Cập trong thời gian diễn ra cuộc chiến thành Troy, và sau cuộc chiến người Hy Lạp đã tới Ai Cập để lấy lại nàng. Cũng có các thần thoại kỳ lạ về anh em Aegyptus và Danaus, con của Belus, trong đó Danaus dường như tới từ Ai Cập, mà Marianne Luban cho rằng thuộc vào thời kỳ này.

Thần thoại Hy Lạp
Trong thần thoại Hy Lạp, sự phân chia văn hóa giữa những người Hellen (Hy Lạp cổ) được thể hiện như những dòng hậu duệ truyền thuyết giữa các nhóm có quan hệ thân thích, trong số đó có Achaeans. Các chủng tộc của Hy Lạp được đặt tên là Achaeans, Danaans, Kadmeioi, Hellenes, Aeolians, Ionians, Dorians. Kadmos và Danaos xuất phát từ Ai Cập, Pelops từ Phrygia tới định cư tại Hy Lạp và bị đồng hóa thành người Hy Lạp. Hellen, Graicos, Magnis, và Macedon là các con trai của Deucalion và Pyrrha, những người duy nhất sống sót sau cơn Đại Hồng Thủy, các chủng tộc được cho là ban đầu được đặt tên theo con trai cả Graikoi nhưng sau đó được đổi lại tên theo Hellen, người đã khẳng định được là kẻ mạnh nhất. Các con trai của Hellen và mỹ nhân (nymph) Orsiis là Dorus, Xuthos và Aeolus. Các con trai của Xuthos và Kreousa, con gái của Erechthea là Ion và Achaeus.

Xem thêm
Achaea
Achaea (tỉnh lỵ La Mã)
Liên minh Achaean
Cộng hòa Achaean
Văn minh Aegean
Denyen
Tính lịch sử của Iliad
Homer
Thời kỳ Mycenae
Ngôn ngữ Mycenaean
Troy

Chú thích

Tham khảo
Tsotakou-Karveli. Lexicon of Greek Mythology. Athens: Sokoli, 1990.

Liên kết ngoài
 Detailed cultural studies of Minoan Crete and relations with the mainland "Mycenean" tribes of Achaians
 The Greek Age of Bronze weapons and warfare
 Homer's use of Achaeans, Argives and Danaans: a metrical analysis.

Dân tộc Hy Lạp cổ đại


title: Cầu diệp Việt Nam

text:
Cầu diệp Việt Nam hay lan lọng Việt Nam (danh pháp hai phần: Bulbophyllum vietnamense) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

V
Thực vật đặc hữu Việt Nam


title: Hydropsyche pygmalion

text:
Hydropsyche pygmalion là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Brasília

text:
Brasília () là thủ đô liên bang của Brasil và là nơi đặt trụ sở của chính quyền Quận Liên bang. Thành phố nằm trên đỉnh của cao nguyên Brasil tại miền Trung-Tây và được thành lập vào ngày 21 tháng 4 năm 1960 để đóng vai trò thủ đô mới. Brasília và khu vực đô thị (bao trùm quận liên bang) có dân số là 2.556.149 vào năm 2011, và là thành phố đông dân thứ tư toàn quốc. Trong số các thành phố lớn tại Mỹ Latinh, Brasília có GDP bình quân cao nhất (2013).

Brasília do Lúcio Costa và Oscar Niemeyer quy hoạch và phát triển vào năm 1956 nhằm dời thủ đô từ Rio de Janeiro đến một địa điểm gần trung tâm quốc gia hơn. Thiết kế thành phố được phân chia thành các khối được đánh số cũng như các khu vực dánh cho các hoạt động cụ thể, như khu khách sạn, ngân hàng hay đại sứ quán. Brasília được chọn làm một di sản thế giới UNESCO do kiến trúc hiện đại và quy hoạch đô thị mang tính nghệ thuật độc đáo.

Các trung tâm của cả ba nhánh trong chính phủ liên bang Brasil đặt tại Brasília, gồm Quốc hội, Tổng thống và Tòa án Tối cao. Thành phố còn có hơn 120 đại sứ quán ngoại quốc. Sân bay quốc tế Brasília liên kết thủ đô với toàn bộ các thành phố lớn tại Brasil cùng nhiều điểm đến quốc tế, và là sân bay nhộn nhịp thứ ba toàn quốc.

Thành phố có vị thế độc nhất tại Brasil do là một đơn vị hành chính thay vì khu tự quản pháp định như các thành phố khác tại Brasil, tương tự như Washington, D.C. tại Hoa Kỳ, Mexico D.F. tại Mexico, và Canberra tại Úc. Tên gọi 'Brasília' thường được sử dụng đồng nghĩa với Quận Liên bang, tuy nhiên Brasília là một trong 31 khu vực hành chính thuộc Quận Liên bang. Thành phố là một trong các địa điểm chính tổ chức Giải bóng đá vô địch thế giới 2014 và đăng cai một số trận đấu bóng đá trong Thế vận hội Mùa hè 2016.

Lịch sử

Bối cảnh
Từ năm 1763 đến năm 1960, Rio de Janeiro là thủ đô của Brasil. Đương thời, tiềm lực quốc gia có xu hướng tập trung tại miền đông nam của Brasil gần Rio de Janeiro. Vị trí địa lý tại trung tâm của Brasília thuận lợi hơn cho một thủ đô liên bang trung tâm về khu vực. Một điều trong hiến pháp cộng hòa đầu tiên từ năm 1891 viết rằng thủ đô nên được chuyển từ Rio de Janeiro đến một địa điểm gần trung tâm của quốc gia.

Kể hoạch được hình thành vào năm 1827 bởi một cố vấn của Hoàng đế Pedro I là José Bonifácio. Ông trình một kế hoạch cho Đại hội đồng Brasil về một thành phố mới mang tên Brasília, với ý tưởng dời thủ đô về phía tây ra khỏi hành lang miền đông nam có cư dân đông đúc. Dự luật không được ban hành do Pedro I giải tán hội đồng.

Theo truyền thuyết, thánh người Ý Gioan Bosco vào năm 1883 có một giấc mơ mà trong đó ông mô tả một thành phố vị lai đại thể phù hợp với vị trí của Brasília. Ngày nay tại Brasília có nhiều liên hệ đến Bosco, người sáng lập dòng Salêdiêng, trên khắp thành phố và một giáo xứ tại đây mang tên ông.

Xây dựng
Tổng thống Brasil Juscelino Kubitschek cầm quyền từ năm 1956 đến năm 1961 là người hạ lệnh xây dựng Brasília, thi hành cam kết của hiến pháp và cam kết chiến dịch chính trị của ông. Xây dựng Brasília nằm trong kế hoạch 5 năm của Juscelino. Ngay từ năm 1892, nhà thiên văn học Louis Cruls khi phục vụ chính phủ Brasil đã nghiên cứu địa điểm thủ đô tương lai. Lúcio Costa thắng một cuộc thi và là người lập quy hoạch đô thị chính vào năm 1957, với 550 người cạnh tranh. Một người bạn thân của ông ta là Oscar Niemeyer trở thành kiến trúc sư trưởng của hầu hết tòa nhà công cộng và Roberto Burle Marx là người thiết kế cảnh quan. Brasília được xây dựng trong 41 tháng, từ năm 1956 đến khi nó chính thức khánh thành vào ngày 21 tháng 4 năm 1960.

Cho đến thập niên 1980, Chính phủ liên bang bổ nhiệm thống đốc của quận liên bang, và pháp luật của Brasília do Thượng viện liên bang ban hành. Theo Hiến pháp năm 1988, Brasília được quyền bầu thống đốc, và một hội đồng quận (Câmara Legislativa) được bầu ra để thi hành quyền lực lập pháp. Quận liên bang không có quyền lực tư pháp, mà phục vụ quận liên bang và các lãnh thổ liên bang khác, song do Brasil không có lãnh thổ nào nên hiện nó chỉ phục vụ các vụ tố tụng từ quận liên bang.

Khí hậu

Kiến trúc

Các tòa nhà xây dựng trên cơ sở tách bạch chức năng, tạo không gian thiên nhiên rộng lớn với những con đường có nhiều làn xe, các trục giao thông vuông góc. Các khu thương mại, dân cư, hành chính được tách riêng với lối kiến trúc cân bằng theo chiều ngang, dọc. Các hình khối hình chữ nhât, bề mặt cong, cấu trúc không gian xanh được chú ý sử dụng. Trong số các tòa nhà thì nổi bật nhất là các công trình Plaza of Three Powers, Palace Planalto, Văn phòng chính phủ, Tòa nhà quốc hội Brasil, Tòa án tối cao, Esplanade, Điện Juscelino Kubitschek, Nhà hát quốc gia, Nhà thờ Brasilia...

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Brasilia - Hình ảnh

Thủ đô Nam Mỹ
Thành phố của Brasil
Di sản thế giới tại Brasil
Khởi đầu năm 1960 ở Brasil


title: Alpes maritimes

text:
{{Bài này nói về dãy núi Alpes maritimes, đừng lẫn lộn với tỉnh Alpes-Maritimes}}

Dãy núi Alpes maritimes là một dãy núi ở phía tây nam của dãy núi Alpes. Dãy núi này làm thành biên giới giữa tỉnh Alpes-Maritimes của Pháp và tỉnh Cuneo của Ý. Đèo Col de Tende chia cách dãy núi này với dãy núi Ligurian Alps; trong khi đèo Maddalena chia cách dãy núi này với dãy núi Cottian Alps. Vườn quốc gia Mercantour của Pháp nằm trong dãy núi này.

Dãy núi Alpes maritimes là đầu nguồn của các sông Roya, Var, Verdon cùng các sông nhánh của chúng bên đất Pháp; và sông Stura di Demonte cùng các sông nhánh của sông Tanaro, sông Po bên đất Ý.

Các ngọn núi
Các ngọn núi chính của dãy núi Alpes maritimes là:
			Punta dell'Argentera
		3290 m(10,794 ft)

		Mont Ténibre
		3032 m(9948 ft)

			Cime du Gélas
		3135 m(10,286 ft)

		Cime de l'Enchastraye
		2955 m(9695 ft)

			Monte Matto
		3087 m(10,128 ft)

		Mont Bégo
		2873 m(9426 ft)

			Mont Pelat
		3053 m(10,017 ft)

		Mont Mounier
		2818 m(9246 ft)

			Mont Clapier
		3046 m(9994 ft)

		Roche de l'Abisse
		2755 m(9039 ft)

Các đèo
Các đèo chính của dãy núi Alpes maritimes là:

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dãy núi của Pháp
Dãy núi của Ý
Dãy núi Alpes


title: Sphinx vashti

text:
Sphinx vashti là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae of moths. Nó được tìm thấy ở British Columbia phía đông đến Manitoba, phía nam đến miền nam California, Nevada, central Arizona, New Mexico và miền tây Texas.
Ấu trùng ăn Snowberry (Symphoricarpos albus) và Coralberry (Symphoricarpos orbiculatus)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vashti Sphinx Moths of America
Life Cycle

Sphinx


title: Physematia

text:
Physematia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Physematia concordalis Lederer, 1863
Physematia defloralis Strand, 1919

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Spilomelinae


title: La Balme-les-Grottes

text:
La Balme-les-Grottes là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.
Đây là quê hương của Laurent Clerc, đồng sáng lập viên trường đầu tiên dành cho người điếc ở Bắc Mỹ.

Tham khảo

Balmelesgrottes


title: La Almunia de Doña Godina

text:
La Almunia de Doña Godina là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 7.023 người. Diện tích đô thị này là 56 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 336 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Migné

text:
Migné là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 56,32 km², dân số thời điểm năm 1999 là 296 người. Khu vực này có độ cao trung bình 108 mét trên mực nước biển.

Thị trấn này nằm trong công viên tự nhiên vùng Brenne.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Melanocercops desiccata

text:
Melanocercops desiccata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở Ấn Độ (Bihar) và Sri Lanka.
Ấu trùng ăn Ficus glomerata và Ficus racemosa. Chúng cuốn là cây làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Melanocercops


title: Ankasocris

text:
Ankasocris là một chi bướm đêm thuộc họ Zygaenidae, chỉ gồm một loài Ankasocris striatus. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Procridinae


title: Sainte-Marie-Laumont

text:
Sainte-Marie-Laumont là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sainte-Marie-Laumont sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Aeolus granulatus

text:
Aeolus granulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus