title: Lê Thế Trung

text:
Lê Thế Trung (1928–2018), là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Thầy thuốc Nhân dân, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng, nguyên là Giám đốc Học viện Quân y, Giám đốc sáng lập Viện bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác, Viện trưởng Viện Quân y 103, Chủ tịch danh dự Hội Ghép tạng Việt Nam, Chủ tịch danh dự Hội Bỏng Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Ông quê ở xã Lĩnh Nam, huyện Thanh Trì (nay là phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai), thành phố Hà Nội, tham gia cách mạng ngày 15 tháng 8 năm 1945, tham gia khởi nghĩa cướp Chính quyền tại Hà Nội.

 Tháng 4 năm 1946, ông nhập ngũ học lớp Y tá của Cục Quân y.
 Từ tháng 7 năm 1946 đến tháng 2 năm 1949, ông là Y tá Đại đội thuộc Trung đoàn 148 Sơn La.
 Từ tháng 3 năm 1949 đến tháng 2 năm 1951, ông học Trường Quân y sĩ Việt Bắc.
 Từ tháng 3 năm 1951 đến tháng 10 năm 1954, ông là Trưởng ban Quân y Trung đoàn 209, Sư đoàn 312.
 Từ tháng 10 năm 1955 đến tháng 2 năm 1956, ông là Chủ nhiệm Quân y Trung đoàn 254, 53, Sư đoàn 350.
 Từ tháng 3 năm 1956 đến tháng 4 năm 1957, ông học lớp  Y sỹ cao cấp Trường Sĩ quan Quân y.
 Từ tháng 5 năm 1957 đến tháng 11 năm 1958, ông là Phó Chủ nhiệm Quân y Quân khu Tây Bắc, Viện trưởng Viện Quân y 6.
 Từ tháng 12 năm 1958 đến tháng 7 năm 1961, ông là bác sĩ khoa ngoại dã chiến Viện Quân y 103
 Từ tháng 8 năm 1961 đến tháng 8 năm 1964, ông thực tập sinh tại Liên Xô.
 Từ tháng 9 năm 1964 đến tháng 7 năm 1965, ông là Chủ nhiệm Khoa ngoại Viện Quân y 103
 Từ tháng 8 năm 1965 đến tháng 2 năm 1966, ông công tác tại chiến trường Quân khu 5.
 Từ tháng 3 năm 1966 đến tháng 12 năm 1967, ông là Viện phó Viện Quân y 103
 Từ tháng 1 năm 1968 đến tháng 5 năm 1968, ông là Trưởng đoàn Quân y đi phục vụ chiến dịch Khe Sanh.
 Từ tháng 6 năm 1968 đến tháng 6 năm 1972, ông là Phó Viện trưởng Viện Quân y 103.
 Từ tháng 7 năm 1972 đến tháng 6 năm 1975, ông làm nghiên cứu sinh tại Liên Xô.
 Từ tháng 7 năm 1975 đến tháng 6 năm 1978, ông là Phó Viện trưởng Viện Quân y 103.
 Từ tháng 7 năm 1978 đến tháng 5 năm 1979, ông học tại Trường Nguyễn Ái Quốc
 Từ tháng 6 năm 1979 đến tháng 11 năm 1982, ông là Phó Viện trưởng Học viện Quân y, kiêm Viện trưởng Viện Quân y 103
 Từ tháng 11 năm 1984 đến tháng 2 năm 1986, ông thực tập sinh, làm tiến sĩ ở Liên Xô.
 Từ tháng 3 năm 1986 đến tháng 7 năm 1986, ông là  Phó Viện trưởng Học viện Quân y
 Từ tháng 8 năm 1986 đến tháng 5 năm 1988, ông là  Viện trưởng Học viện Quân y
 Từ tháng 8 năm 1991 đến năm 1995, ông là Giám đốc Học viện Quân y, kiêm Viện trưởng Viện Bỏng lê Hữu Trác, là người sáng lập Viện Bỏng Quốc gia
 Từ tháng 10 năm 1995 đến tháng 5 năm 2003, ông là Chuyên viên Học viện Quân y, Viện Bỏng lê Hữu Trác. Ông là chuyên viên, Chủ tịch Hội đồng ghép tạng, Hội đồng Y học thảm họa bỏng
 Tháng 6 năm 2003, ông được Nhà nước cho nghỉ hưu
 Thiếu tướng (1988).

Thành tích

 Phó Giáo sư (1981), Giáo sư (1984), Tiến sĩ (1975 tại Liên Xô), Tiến sĩ Khoa học (1986 tại Liên Xô), Tiến sĩ Khoa học các nền Y học cổ truyền (Côlômbô) năm 1995. Ông được phong Thầy thuốc Nhân dân.
 Chủ tịch danh dự Hội Ghép tạng Việt Nam, Chủ tịch danh dự Hội Bỏng Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội đồng chuyên môn ghép tạng Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng tư vấn y học thảm họa và bỏng Việt Nam, Chủ tịch Hội Ung thư Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Ngoại khoa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, Uỷ viên Hội đồng chính sách khoa học và công nghệ quốc gia.
 Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1978)
 Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và công nghệ.
 Huân chương Quân công hạng nhì
 Huân chương Chiến thắng hạng hai
 Hai Huân chương Chiến công hạng nhất, hạng nhì
 Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng nhất
 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng nhất, nhì, ba
 Huy chương Quân kỳ Quyết thắng
 Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng

Gia đình

Ông có bốn người con:

 Con trai lớn là Lê Trung Hải, Thiếu tướng GS.TS, Nhà giáo ưu tú, Bác sĩ cao cấp, Phó Cục trưởng Cục Quân y, Bộ Quốc phòng; Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam. Phu nhân của GS Hải là Đại tá, PGS.TS, Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ cao cấp Phan Việt Nga, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn – Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y; Chủ tịch Hội Chống Động kinh Việt Nam.
 Con gái thứ là Lê Thị Hoa Dung là nhà giáo công tác trong ngành giáo dục, đồng thời có chồng là Nguyễn Ngọc Thảo, Đại tá ThS.BSCK1, Thầy thuốc ưu tú công tác tại Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 103.
 Con trai thứ là Lê Trung Lân, Trung tá công tác trong ngành công an, đồng thời có vợ là Nguyễn Bích Liên, Đại tá BSCK2, Thầy thuốc ưu tú công tác ở Khoa Răng hàm mặt, Bệnh viện Quân y 103.
 Con trai út là Lê Trung Thắng, Đại tá, ThS, nguyên Phó Trưởng phòng Khoa học Quân sự, Học viện Quân y.

Gia đình của ông đã có 3 đời cùng học tập và cống hiến trong ngành Y. Trong 13 thành viên đã và đang công tác trong lực lượng vũ trang thì có đến 10 người là bác sĩ quân y.

Đặc biệt

Trong lịch sử của Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và công nghệ, đặc biệt có trường hợp gia đình của Thiếu tướng, GS.TSKH Lê Thế Trung có 3 cha con cùng được nhận giải thưởng cao quý này:

Thiếu tướng, GS.TSKH.TTND.AHLLVTND Lê Thế Trung, nguyên Giám đốc Học viện Quân y (Lĩnh vực Y dược – Đợt 3 – Cụm công trình ghép tạng – Đồng tác giả).

Thiếu tướng, GS.TS.BSCC.NGƯT Lê Trung Hải, Phó Cục trưởng Cục Quân y (Lĩnh vực Y dược – Đợt 3 – Cụm công trình ghép tạng – Đồng tác giả).

Đại tá, ThS Lê Trung Thắng, Phó Trưởng phòng Khoa học Quân sự, Học viện Quân y (Lĩnh vực Y dược – Đợt 4 – Nghiên cứu mô hình kết hợp quân dân y phục vụ chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân trong thời kỳ đổi mới – Đồng tác giả).

Chú thích

Liên kết ngoài
 Thiếu tướng Lê Thế Trung – Giám đốc Học viện Quân y
 GS Lê Thế Trung: Một cuộc đời chưa có ngày nghỉ hưu
 Bác sĩ, thiếu tướng Lê Thế Trung lên sóng Khi người ta trẻ
 Giáo sư Lê Thế Trung – Vị tướng lương y
 Gia đình 3 đời làm thầy thuốc
 Hai cha con cùng nhận Giải thường Hồ Chí Minh
 GS.TSKH Lê Thế Trung – Nhà y học xuất sắc của nước nhà
 Vị tướng quân y và khát vọng vì con người
 GS Lê Thế Trung: Nghề y phải lấy tâm đức làm đầu

Người Hà Nội
Giáo sư Việt Nam
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Học viện Quân y Việt Nam
Thầy thuốc Nhân dân
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân


title: Vatimont

text:
Vatimont là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Boulay-Moselle, tổng Faulquemont. Tọa độ địa lý của xã là 48° 58' vĩ độ bắc, 06° 28' kinh độ đông. Vatimont nằm trên độ cao trung bình là 298 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 224 mét và điểm cao nhất là 303 mét. Xã có diện tích 8,13 km², dân số vào thời điểm 2005 là 352 người; mật độ dân số là 43 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Calliotectum vernicosum

text:
Calliotectum vernicosum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotectum


title: Psodos

text:
Psodos là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Psodos quadrifaria (Sulzer, 1776)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Site lepinet.fr

Gnophini


title: Psychomyia reguel

text:
Psychomyia reguel là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Chùa Viên Giác (định hướng)

text:
Chùa Viên Giác có thể là:
 Chùa Viên Giác ở Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
 Chùa Viên Giác ở Vĩnh Long, Việt Nam
Chùa Viên Giác ở Bến Tre, Việt Nam
 Chùa Viên Giác (Đức) ở Hannover, Đức.
 Chùa Viên Giác (Hoa Kỳ) ở bang Oklahoma, Hoa Kỳ.
 Chùa Viên Giác (Ấn Độ) ở Ấn Độ.
 Chùa Viên Giác (Hàn Quốc), ngôi chùa cổ ở Seoul (Hàn Quốc)


title: Colletes bicolor

text:
Colletes bicolor là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1879


title: Bindé

text:
Binde là một tổng thuộc tỉnh Zoundwéogo ở miền trung Burkina Faso. Dân số năm 2006 là 36.518 người. Thủ phủ là thị xã Binde.

Các thị xã và làng xã
Bana, Bangamsin, Dapélgo, Dayasmnoré, Guénin, Kaïbo-Centre, Kaïbo-Nord V1, Kaïbo-Nord V2, Kaïbo-Nord V3, Kaïbo-Nord V4, Kaïbo-Nord V2, Kaïbo-Sud V1, Kaïbo-Sud V2, Kaïbo-Sud V4, Kaïbo-Sud V5, Kaïbo-Sud V6, Kaïbo-Sud V7, Kazanga, Koankin, Konnékongoo, Lilgomdé, Nonghin, Ouda, Pougoudou, Simbri, Sinikiéré, Sondré-Est, Tanghin, Toéyoko, Tigré.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Zoundwéogo (tỉnh)

en:Binde Department
it:Binde


title: Rason

text:
Rasŏn (, tên trước đây là Rajin-Sŏnbong) là một thành phố trực thuộc trung ương ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và là một hải cảng không có băng, nằm ở ven biển Nhật Bản ở Bắc Thái Bình Dương trên mũi phía đông bắc của bán đảo Triều Tiên. Nó nằm ở vùng Kwanbuk và là vị trí của Đặc khu kinh tế Rason.

Trong cách phát âm của Hàn Quốc, chữ "R" ban đầu của tên được phát âm là "N", (나선, Naseon) theo âm vị học tiêu chuẩn của tiếng Triều Tiên. Năm 2000, tên được rút ngắn từ "Rajin-Sŏnbong" thành "Rason". Trong những năm 1930, người Nhật gọi nó là Rashin; tại thời điểm đó, nó là một hải cảng quan trọng ở cuối tuyến đường sắt. Nó bị chiếm đóng bởi Hồng quân Liên Xô vào ngày 14 tháng 8 năm 1945.

Trước năm 1991, Rason được Liên Xô sử dụng như một cảng nước ấm thay thế trong trường hợp Vladivostok không có sẵn. Các cơ sở hải quân của Liên Xô được xây dựng bắt đầu từ năm 1979. Từ năm 1993 đến năm 2004, nó được quản lý tách biệt khỏi tỉnh Hamgyŏng Bắc với tư cách là thành phố trực thuộc trung ương (Chikhalsi) Rason. Trước năm 1993 và từ 2004 đến 2009, thành phố này là một phần của tỉnh Hamgyŏng Bắc. Từ năm 2010, thành phố này là một "thành phố đặc biệt", một lần nữa thoát khỏi sự kiểm soát của tỉnh, nhưng khác với sự chỉ định cũ, nó trở thành một đô thị tự trị đặc biệt. Đây là bước đi đột phá của chính quyền Bình Nhưỡng nhằm biến Rason thành cửa ngõ thương mại với Trung Quốc và Nga, cũng như là địa điểm phân phối hàng hóa trọng điểm, đồng thời kích thích sự phát triển của thành phố và thu hút đầu tư nước ngoài.

Rason giáp với thành phố Hồn Xuân của tỉnh Cát Lâm ở Trung Quốc và huyện Khasansky của Primorsky Krai ở Nga. Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư vào cảng ở đây vì điều này cho phép họ tiếp cận biển Nhật Bản. Vào tháng 7 năm 2011, chính quyền Triều Tiên đã bật đèn xanh cho hàng hóa thương mại nội địa của Trung Quốc được vận chuyển qua cảng Rajin từ đông bắc sang đông Trung Quốc. Đến tháng 11 năm đó, Triều Tiên bắt đầu xây những nhà máy truyền tải điện để nhận nguồn điện cung ứng từ Trung Quốc. Than được vận chuyển từ các mỏ Trung Quốc gần đó đến Thượng Hải. Một sòng bạc bên bờ biển chủ yếu phục vụ du khách Trung Quốc.

Đây là thành phố trực thuộc trung ương duy nhất ở Triều Tiên được tự do giao lưu buôn bán với nước ngoài và cũng là thành phố duy nhất ở nước này mà người nước ngoài không cần xin visa khi tới du lịch. Từ Cát Lâm, Trung Quốc, có thể lái xe trực tiếp để đến Rason.

Hành chính
Rasŏn được chia ra thành 1 quận (kuyŏk) và một huyện (kun).

 Rajin-guyŏk (라진구역; 羅津區域; La Tân khu vực)
 Sŏnbong-gun (선봉군; 先鋒郡; Tiên Phong quận)

Khí hậu
Rason có khí hậu lục địa ẩm ướt, theo phân loại khí hậu Köppen là Dwb.

Tham khảo

Hamgyong Bắc
Thành phố cảng ở Bắc Triều Tiên


title: Caloptilia geminata

text:
Caloptilia geminata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū).

Sải cánh dài 10-13.5 mm.

Ấu trùng ăn Vaccinium hirtum và Vaccinium smallii. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Hưng Long Đài

text:
Hưng Long Đài (chữ Hán giản thể: 兴隆台区, âm Hán Việt: Hưng Long Đài khu) là một quận của địa cấp thị Bàn Cẩm, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Song Đài Tử có diện tích 194 km², dân số 370.000 người. Mã số bưu chính của Hưng Long Đài là 124010. Chính quyền nhân dân quận đóng tại đại lộ Thạch Du. Quận Hưng Long Đài được chia ra thành 18 nhai đạo biện sự xứ: Chấn Hưng, Hưng Long, Bột Hải, Tân Công, Vu Lâu, Cao Thưng, Thự Quang, Hữu Nghị, Hồng Thôn, Bình An, Tân Sinh, Hoan Hỉ, Thẩm Thái, Tỳ Thái, Cẩm Thái, Hưng Hải, Hưng Thịnh, Sáng Tân.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Bàn Cẩm


title: Athanur

text:
Athanur là một thị xã panchayat của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Athanur có dân số 9014 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Athanur có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 64%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Athanur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Trương Đình Ngọc

text:
Trương Đình Ngọc (chữ Hán: 張廷玉; bính âm: Zhang Tingyu; 29 tháng 10 năm 1672 – 30 tháng 4 năm 1755) tự là Hành Thần (衡臣), hiệu Nghiên Trai (研斋), tên thụy là Văn Hòa (文和), trọng thần của nhà Thanh, nguyên lão trải qua ba triều Khang Hy, Ung Chính và Càn Long, là chủ biên bộ chính sử Minh sử. Ông là một chính trị gia kiệt xuất đương thời, cũng là người Hán duy nhất được phối hưởng thờ trong Thái miếu của nhà Thanh.

Thân thế
Trương Đình Ngọc sinh vào ngày 9 tháng 9 (âm lịch), năm Khang Hi thứ 11 (1672) ở Bắc Kinh. Ông là người Đồng Thành An Huy, con trai Đại học sĩ Trương Anh. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, hiếu học, tinh thông Mãn văn, tự xưng là nắm được cái kỳ diệu khó hiểu trong sách vở nhà Thanh, bạn bè cùng học, không ai bằng được.

Cuộc đời

Thời Khang Hi

Năm Khang Hi thứ 39 (1700), ông thi đậu Tiến sĩ, trở thành Thứ Cát sĩ (庶吉士) trong Hàn Lâm Viện. Đến năm thứ 42 (1703), thụ Hàn Lâm Viện Kiểm thảo (检讨), bắt đầu đảm nhiệm việc biên soạn "Thân chinh bình định Sóc Bắc lược" (亲征平定朔北略).

Năm thứ 43 (1704), Khang Hi Đế gọi ông đến hỏi về phụ thân Trương Anh của ông đã cáo lão về quê, mệnh ông làm một bài thơ. Ông làm một bài thất ngôn luật thi, rất được Khang Hi Đế khen ngợi. Cùng ngày, phụng chỉ vào Nam Thư phòng, đặc chỉ mang tràng hạt, quan phục Tứ phẩm.

Từ năm thứ 44 (1705), những lần Khang Hi Đế nam tuần hay tuần hành các bộ Mông Cổ, ông đều theo tùy hành.

Năm thứ 47 (1708), tháng 6, mẫu thân ông qua đời. Tháng 9, phụ thân Trương Anh cũng qua đời. Ông về quê chịu tang nhưng vẫn giữ nguyên chức quan.

Năm thứ 51 (1712), tháng 2, sung vào Hội đồng quan Khảo thí. Tháng 4, ông nhậm chức Tẩy mã (洗马) của Ti Kinh cục (司经局) kiêm Hàn Lâm Viện tu soạn.

Năm thứ 55 (1716), thụ Nội các Học sĩ (内阁学士兼) kiêm Lễ bộ Thị lang.

Năm thứ 56 (tháng 1 năm 1718), sung Kinh diên Giảng quan (经筵讲官).

Năm thứ 57 (1718), tháng 10, sung Võ Anh điện Thí độc Quyển quan (武英殿试读卷官). Tháng 11, ông trở thành Phó Tổng tài biên soạn "Tỉnh phương thịnh điển" (省方盛典).

Năm thứ 59 (1720), tháng 5, thụ Hình bộ tả Thị lang.

Năm thứ 60 (1721), tháng 2, phụng mệnh cùng với Đô thống Háo Lại (耗赖) đi Sơn Đông điều tra vụ án bọn buôn muối Vương Mỹ Công (王美公) tụ tập nhiều người, cướp phá thôn trang. Tháng 6, điều làm Lại bộ tả Thị lang kiêm Hàn Lâm Viện sĩ.

Thời Ung Chính
Năm thứ 61 (1722), tháng 11, Khang Hi Đế qua đời ở Sướng Xuân Viên.

Năm Ung Chính nguyên niên (1722), được thăng làm Lễ bộ Thượng thư, năm sau đổi làm Hộ bộ Thượng thư, Hàn Lâm viện Chưởng viện Học sĩ, Tổng tài Quốc sử quán, Thái tử Thái bảo, sau phục chức Nam thư phòng.

Năm Ung Chính thứ 3 (1725) giữ chức Đại học sĩ sự, năm Ung Chính thứ 4, tiến lên Văn Uyên các Đại học sĩ, Hộ bộ Thượng thư, Hàn Lâm viện Chưởng viện Học sĩ, kiêm nhiệm chức quan Tổng tài sung vào việc biên soạn Khang Hy thực lục.

Năm Ung Chính thứ 6 (1728) đổi làm Bảo Hòa điện Đại học sĩ kiêm Lại bộ Thượng thư.

Năm Ung Chính thứ 7 (1729) tăng hàm Thiếu bảo, cùng năm, nhân vì vùng Tây Bắc có chiến tranh, bố trí Quân cơ phòng tới bên trong cổng Long Tôn, với Di Thân vương Dận Tường, ông phụ trách công việc của Đại học sĩ Tưởng Đình Tích. Trước khi Ung Chính lâm chung, ông phụng mệnh cùng với đại thần Ngạc Nhĩ Thái tuân theo di chúc mà phò tá Tân vương.

Thời Càn Long

Năm Càn Long thứ 19 (1755) ông lâm bệnh mất tại nhà riêng, hưởng thọ 83 tuổi.

Thời vua Càn Long, vì xét ông là nguyên lão đã tận tâm tận lực trong công việc qua 3 triều vua, lập nhiều công lao, nên sau khi qua đời ông được đặc ân tế riêng trong Thái Miếu, Trương Đình Ngọc là đại thần người Hán đầu tiên được triều đình cho phép tế riêng trong Thái Miếu nhà Thanh.

Trong thời gian làm quan, ông có làm nhiều công việc quan trọng trong khi là Bí thư của Hoàng đế, như cống hiến cho việc cải thiện nội quy, quy tắc vận dụng Quân cơ xứ và chế độ thượng tấu văn trong nền chính trị đương thời của Thanh triều, khác với các vị đại thần khác chỉ gián tiếp giải quyết công việc, ông trực tiếp tham gia xử lý triều chính, đó là một trong nhiều thành tựu cụ thể của Trương Đình Ngọc trong lịch sử.

Tác phẩm
Tác phẩm mà ông biên soạn để lại bao gồm một số quan trọng có tầm ảnh hưởng như bộ chính sử Minh sử, Thanh hội khúc, Quốc sử quán, Khang Hy tự điển, Ung Chính thực lục.

Tham khảo

Tiến sĩ nhà Thanh
Nhà sử học thời Thanh
Quân cơ đại thần
Bá tước nhà Thanh
Đại học sĩ nhà Thanh
Người họ Trương tại Trung Quốc
Thượng thư nhà Thanh


title: Ovivagina prolixa

text:
Ovivagina prolixa là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Zhang miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Ovivagina


title: Hải Hưng (định hướng)

text:
Hải Hưng có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Xã Hải Hưng, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
 Xã Hải Hưng, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.
 Tỉnh cũ Hải Hưng, nay là hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên.

Trung Quốc
 Hải Hưng, Thương Châu, một huyện của Trung Quốc


title: Thợ mộc

text:
Thợ mộc là một cách gọi dân dã của những người làm nghề mộc nhỏ lẻ trong gia đình và các xưởng sản xuất thủ công. Ngày nay, những nhà máy sản xuất và chế biến đồ gỗ nói chung thì những thợ mộc làm việc tại đó được gọi là công nhân mộc.

Một trong những trường đào tạo ngành này ở Việt Nam là Trường Đại học Lâm nghiệp, trong đó có ngành (khoa) Chế biến lâm sản

Dụng cụ của thợ mộc để thực hiện quá trình gia công gỗ gồm:
dụng cụ cơ bản (bào, cưa, đục, thước thợ, búa, kìm, vv.);
dụng cụ cắt bằng máy (cưa dây, cưa đĩa, cưa vòng, dụng cụ tách lớp gỗ);
dao phay phẳng bề mặt gỗ (phay bảng, thanh nẹp, khối lăng trụ);
mũi khoan máy (có bốn hoặc ba lưỡi cắt, có bậc để cắt lỗ định hình);
dao phay gỗ (phay rãnh, phay lỗ);
dao phay các profin cong gồm các loại như dao phay ngón, đầu phay, đĩa cắt, dao tiện gỗ, bánh mài, ngoài ra còn có các dụng cụ để làm sạch, đánh bóng, quét màu.

Tính đặc thù nghề nghiệp
Thợ mộc có tính đặc thù riêng mang tính chất nghề nghiệp, thường bị tai nạn chấn thương bàn tay do máy cưa máy bào, chỉ cần sơ ý một ít là đã bị. Ngoài ra, thợ mộc còn thường bị bệnh bụi phổi do thường xuyên tiếp xúc với bụi mùn cưa và dị ứng với sơn, keo liên kết hoặc sơn nam.

Tham khảo

Mộc
Nghề thợ mộc


title: Viols-le-Fort

text:
Viols-le-Fort là một commune thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Hérault

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Hérault


title: Ormosia weymarni

text:
Ormosia weymarni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Angivillers

text:
Angivillers  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 118 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Xã của Oise


title: Limoniscus katoi

text:
Limoniscus katoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Limoniscus


title: Tu hú châu Á

text:
Tu hú châu Á (danh pháp khoa học: Eudynamys scolopaceus) là một loài chim tu hú thường gặp ở châu Á, trong Chi Tu hú, họ Cu cu. Tu hú châu Á giống như nhiều loài chim cu gáy có liên quan với nó là ký sinh nuôi dưỡng đẻ trứng trong tổ của quạ và các vật chủ khác, chúng sẽ nuôi dùm chim non. Chúng khác thường trong số những con chim trong họ cu cu ở chỗ phần lớn là ăn trái cây khi trưởng thành.

Đặc điểm sinh học
Khi trưởng thành, chim đực có bộ lông màu đen tuyền ánh xanh thẫm, chim mái lông lốm đốm đen nhạt lẫn trắng bẩn. Chim non lông lúc đầu hoàn toàn đen.

Tu hú trưởng thành có sải cánh 19–22 cm, đuôi khoảng 18–20 cm, chân cao 3,5 cm, mỏ 3 cm

Phân bổ
Tu hú châu Á sống tập trung ở các vùng đồng bằng và trung du Nam Á, từ Ấn Độ, Sri Lanka, đông nam Trung Quốc, quần đảo Sunda Lớn tới bán đảo Đông Dương và Thái Lan. Mùa rét chim bay từ phương bắc xuống phương nam.

Phân loại
Tu hú châu Á lúc đầu được Carl von Linné xếp vào chi Cu cu theo tiêu bản mà ông nhận được từ Malabar, Ấn Độ.

Hành vi
Tu hú châu Á là một loại ký sinh, và đẻ một quả trứng trong tổ của nhiều loại chim, bao gồm cả quạ rừng, và quạ nhà. Ở Sri Lanka trước năm 1880, người ta chỉ biết ký sinh vào quạ rừng, sau đó chuyển sang quạ nhà. Một nghiên cứu ở Ấn Độ đã tìm thấy 5% Corvus splendens và 0,5% Corvus macrorhynchos bị loài này đẻ nhờ tổ.

Ở Bangladesh, chúng đẻ nhờ tổ Lanius schach, Acridotheres tristis và quạ nhà Corvus splendens với tỷ lệ lần lượt là 35,7, 31,2 và 10,8%. Tổ của các loài bị đẻ nhờ trứng ở độ cao thấp và gần cây ăn quả có xu hướng được tu hú ưa thích chọ nơi đẻ nhờ trứng.

Ở miền nam Thái Lan và Bán đảo Mã Lai, tu hú đã chuyển vật chủ từ tổ của quạ sang tổ của sáo nâu (Acridotheres sp.) khi loài sáu nâu trở nên phổ biến hơn vào cuối những năm 1900. Ở Tiểu lục địa Ấn Độ, đôi khi chúng được phát hiện  đẻ nhờ trong tổ chèo bẻo, ác là và có thể trong tổ của vàng anh đầu đen. Chim trống có thể đánh lạc hướng chủ tổ để chim mái có cơ hội đẻ trứng vào tổ. Tuy nhiên, chim mái thường xuyên đến thăm tổ của chủ tổ một mình. Bộ lông trên của chim non giống chim trống hơn và chúng có mỏ màu đen. Chưa có ghi nhận tu hú châu Á đẻ trứng trong tổ trống của loài chim khác và một nghiên cứu ở Pakistan đã phát hiện ra rằng trung bình những quả trứng koel đầu tiên được đẻ trong vòng một ngày rưỡi kể từ khi chủ tổ đã đẻ ra quả trứng đầu tiên. Trứng của tu hú nỏ trước trứng của chủ tổ 3 ngày. Tu hú thường chỉ đẻ một hoặc hai quả trứng trong một tổ duy nhất nhưng có tới 7 đến 11 quả trứng đã được ghi nhận từ một số tổ chúng đẻ nhờ. Chim mái có thể loại bỏ trứng vật chủ trước khi đẻ nhờ. Trứng nở trong 12 đến 14 ngày. Tu hú non không phải lúc nào cũng đẩy trứng ra hoặc đẩy chim con của chủ tổ ra ngoài, và ban đầu có tiếng kêu như một con quạ. Tu hú non đủ lông đủ cánh trong khoảng từ 20 đến 28 ngày. Không giống như một số loài chim cu gáy khác, chim non không cố giết chim non của chủ tổ, một đặc điểm giống với u cu mỏ cong chúng cũng phần lớn ăn uống khi trưởng thành. Trong một số trường hợp tu hú non có thể không đẩy nổi trứng lớn hoặc con non của chủ tổ ra khỏi tổ sâu củ quạ mà không có nguy cơ bị đói và có thể là tình cờ chim con của tổ tự rơi khỏi tổ. Một giả thuyết khác rằng việc giữ lại chim non của chủ tổ có thể có lợi cho tú hú non đã không nhận được nhiều sự ủng hộ. Người ta đã ghi nhận chim tu hú bố mẹ cho chim tu hú con ăn trong tổ của loài được đẻ nhờ, một hành vi cũng được thấy ở một số loài chim đẻ nhờ tổ chim khác. Tuy nhiên, người ta không khi nhận những con chim trống trưởng thành nuôi những chim non.

Tu hú châu Á là loài ăn tạp, tiêu thụ nhiều loại côn trùng, sâu bướm, trứng và động vật có xương sống nhỏ. Con trưởng thành chủ yếu ăn trái cây. Đôi khi chúng sẽ bảo vệ những cây đậu quả mà chúng kiếm ăn và xua đuổi những loài ăn quả khác.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chim tu hú châu Á trên SVRVN
 Chim tu hú, bà mẹ bạc tình và đứa con độc ác

S
Chim châu Á
Động vật được mô tả năm 1758


title: Sân bay quốc tế Quốc vương Khalid

text:
[Sân bay quốc tế quốc vương Khalid (mã sân bay IATA: RUH, mã sân bay ICAO: OERK) (tiếng Ả Rập:مطار الملك خالد الدولي) là một sân bay quốc tế có cự ly 35 km (22 dặm) phía bắc của Riyadh, Ả-rập Xê-út, được thiết kế bởi công ty kiến trúc HOK.

Sân bay bao gồm các nhà ga hàng không, nhà thờ Hồi giáo, tháp điều khiển không lưu và hai đường băng song song, mỗi đường dài 4.200 mét (13.800 ft). Nó đã được xây dựng để đáp ứng ngày càng cao yêu cầu về vận tải hàng không quốc tế và địa phương cho khu vực Riyadh.

Nó là một địa điểm lựa chọn cho tàu con thoi NASA hạ cánh.
Không lực Hoa Kỳ đã kiểm tạm thời kiểm soát sân bay này từ tháng 8 năm 1990 đến tháng 5 năm 1991 làm căn cứ quân sự để đổ nhiên liệu cho các chiến đấu cơ trong chiến tranh vùng vịnh. Đơn vị đóng quân ở đây là 1703rd Air Refueling Wing (Provisional).

Hãng hàng không và tuyến bay
Có bốn ga hành khách tại sân bay.

 Nhà ga 1
Nhà ga này được sử dụng cho tất cả các chuyến bay quốc tế, ngoại trừ những hoạt động của Saudi Arabian Airlines và Air France.
 Ga 2
Nhà ga này được sử dụng bởi Air France, Saudi Arabian Airlines và Nas không cho các chuyến bay quốc tế của mình
 Ga 3
Nhà ga này được sử dụng cho tất cả các chuyến bay nội địa.
 Ga 4
 Ga này không sử dụng, chưa bao giờ được sử dụng kể từ khi xây dựng, và vẫn không có ống hành khách dẫn ra vào máy bay.

Các nhà ga được kết nối với nhau thông qua ba tòa nhà liên kết, Các tòa nhà này dài 168 mét. Mỗi nhà ga đều có hình tam giác, nó có một cơ sở hình tam giác . Khu phức hợp bao gồm một nhà ga VIP hiện đại cộng với nhà hàng, quán cà phê, các hãng hàng không văn phòng, cơ quan chính phủ, khách sạn và thuê một chiếc xe quầy công ty, ngân hàng, các khoa hỗ trợ đầu tiên thương mại và cửa hàng.

Nhà ga hàng hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài

King Khalid International Airport

Sân bay Ả Rập Xê Út
Riyadh
Địa điểm hạ cánh tàu con thoi


title: Châtelaillon-Plage

text:
Châtelaillon-Plage là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Châtelaillon-Plage nằm ở khu vực có độ cao trung bình 3 mét trên mực nước biển.
Thị trấn nằm ở phía nam thành phố La Rochelle, và cũng là ngoại ô thành phố này. Xã này kết nghĩa với Knebworth ở Anh.

Dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Official Website
 Châtelaillon-Plage trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Châtelaillon-Plage trên trang mạng của INSEE
 Châtelaillon-Plage trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Châtelaillon-Plage trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Oldenswort

text:
Oldenswort là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Gordonia curtyana

text:
Gordonia curtyana là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Gordonia curtyana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Gordonia


title: Carmena

text:
Carmena là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 860 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Suriyawan

text:
Suriyawan là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Sant Ravidas Nagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Suriyawan có dân số 17.014 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Suriyawan có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Suriyawan, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Oides humboldti

text:
Oides humboldti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Luật hiến pháp

text:
Luật Hiến pháp là một ngành luật gồm tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh những quan hệ cơ bản về tổ chức quyền lực Nhà nước, về chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, chế độ bầu cử, quyền và nghĩa vụ của công dân, về quốc tịch..... Đây là ngành luật chủ đạo, cơ bản nhất trong hệ thống pháp luật của một quốc gia, nó điều chỉnh những quan hệ xã hội quan trọng nhất, cơ bản nhất và tất cả những ngành luật khác đề hình thành trên những nguyên tắc của hiến pháp. Nguyên thủy của Luật Hiến pháp chỉ điều chỉnh hai vấn đề cơ bản là cách thức tổ chức bộ máy nhà nước và quyền công dân. Qua quá trình phát triển của lịch sử, cùng với việc nhà nước ngày càng can thiệp sâu vào đời sống kinh tế - xã hội - văn hóa, phạm vi điều chỉnh của Luật Hiến pháp ngày càng rộng rãi, bao gồm tất cả những quan hệ cơ bản, quan trọng của một quốc gia bên cạnh lĩnh vực tổ chức nhà nước như cơ sở kinh tế, chính trị, cơ sở văn hóa... đây cũng là một điểm đặc trưng của Luật Hiến pháp theo trường phái Xã hội chủ nghĩa.

Thuật ngữ
Dưới góc độ khoa học pháp lý, thuật ngữ Luật Hiến pháp được hiểu dưới ba góc độ khác nhau:
 Luật Hiến pháp là một ngành luật. Khi chúng ta tiếp cận dưới góc độ là một hệ thống pháp luật để xem xét về vị trí, vai trò, nội dung, đối tượng và phương pháp điều chỉnh của một bộ phận hợp thành thì Luật Hiến pháp được hiểu là một ngành luật độc lập. Theo cách tiếp cận như vậy, Luật Hiến pháp được hiểu là hệ thống các quy phạm pháp luật của mỗi nước điều chỉnh những vấn đề cơ bản của chế độ xã hội, tổ chức và hoạt động của các cơ quan Nhà nước từ trung ương đến địa phương và địa vị pháp lý cơ bản của con người và của công dân.
 Luật Hiến pháp là một bộ môn khoa học luật. Khi đặt trong mối quan hệ với hệ thống các khoa học pháp lý để xác định vị trí, vai trò, nội dung, đối tượng và phương pháp nghiên cứu của một lĩnh vực khoa học.
 Luật Hiến pháp là một môn học về luật. Khi chúng ta xem xét từ góc độ nội dung, tính chất và mục đích tác động tới một đối tượng cụ thể nhằm trang bị những tri thức cơ bản nhất về Luật Hiến pháp. Tại Việt Nam hiện nay, Luật Hiến pháp là một môn học chính thức được đưa vào chương trình giảng dạy ở trường Đại học Luật Hà Nội, trường Đại học Kinh tế - Luật trực thuộc Đại học quốc gia TP.HCM, trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Khoa Luật trực thuộc Đại học Quốc gia Hà nội (trước kia là khoa Luật thuộc trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn),học viện toà án (đào tạo cán bộ đặc biệt cho ngành toà án Việt Nam), trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, trường Đại học Công Đoàn, trường Đại học Nội Vụ và khoa Luật của các trường Đại học khác.

Lịch sử hình thành và phát triển của Luật Hiến pháp

Sự ra đời
Nếu xét về mặt thuật ngữ "Hiến pháp" đã tồn tại rất lâu với ý nghĩa là xác định, quy định. Các Hoàng đế La Mã cổ đại dùng từ "Constitutio" để gọi các văn bản quy định của nhà nước. Từ "Hiến" được sử dụng trong Kinh Thi với ý nghĩa khuôn phép cho vua, chúa.
Luật Hiến pháp ra đời cùng với sự ra đời của Hiến pháp. Hiến pháp ra đời muộn so với các luật khác nhưng ngay từ khi xuất hiện nó bắt tất cả các văn bản khác phải suy tôn nó. Hiến pháp đầu tiên trên thế giới ra đời là Hiến pháp của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (1787). Qua nhiều lần sửa đổi, hiện nay hiến pháp Hoa Kỳ là một trong số hiến pháp hoàn thiện nhất trên thế giới với các bộ phận là Hiến pháp (1787) và các Tu chính án. Hiến pháp Hoa Kỳ gồm hai nội dung chính đó là: Sự phân chia quyền lực Nhà nước thông qua tổ chức hoạt động bộ máy Nhà nước và các quyền tự nhiên của con người. Mục đích của việc quy định hai nội dung trên là để giới hạn quyền lực Nhà nước và bảo vệ các quyền tự nhiên của con người tránh sự lạm quyền từ phía các cơ quan Nhà nước.

Các giai đoạn phát triển của Luật Hiến pháp
 Giai đoạn thứ nhất:  Giai đoạn này được tính từ năm 1787 đến năm 1917. Đây là giai đoạn phát triển đầu tiên của Luật Hiến pháp với hai đặc điểm chủ yếu là: phạm vi các nước có Hiến pháp rất hẹp, chủ yếu là các nước có chính thể dân chủ hoặc quân chủ lập hiến như Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản và hiến pháp trong giai đoạn này cũng chỉ quy định hai nội dung cơ bản là tổ chức bộ máy Nhà nước và một số quyền cơ bản của công dân (các quyền tự do, dân chủ), việc nghiên cứu, học tập về Luật Hiến pháp cũng chỉ nằm ở một phạm vi nhất định.
 Giai đoạn thứ hai:  Giai đoạn này được tính từ năm 1917 đến năm 1945. Sự phát triển của Luật Hiến pháp trong giai đoạn này có 2 đặc điểm là: Bên cạnh Luật Hiến pháp các nước theo hệ tư tưởng tư sản còn xuất hiện thêm Luật Hiến pháp của các nước theo chính thể Xã hội chủ nghĩa (do ảnh hưởng của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và sự hình thành nhà nước Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết (gọi tắt là Liên Xô). Luật Hiến pháp xã hội chủ nghĩa có 3 đặc trưng cơ bản là: Hiến pháp Xã hội chủ nghĩa có khuynh hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, Giáo dục; không thừa nhận sự phân chia quyền lực Nhà nước theo nguyên tắc "Tam quyền phân lập" của học giả người Pháp Montesquieu (tên thật là Charles-Louis de Secondat) mà áp dụng nguyên tắc tập quyền Xã hội chủ nghĩa; không thừa nhận khái niệm "Quyền tự nhiên" của con người mà thay vào đó là các "Quyền công dân".
 Giai đoạn thứ ba:  Giai đoạn này được tính từ năm 1946 đến năm 1989. Đây là giai đoạn mà Luật Hiến pháp bước đầu được toàn cầu hóa. Thời kỳ đánh dấu sự thắng lợi của phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước Châu Phi kéo theo một loạt nhà nước dân chủ ra đời nên việc ban hành hiến pháp mang tính toàn cầu vì vậy Luật Hiến pháp cũng phát triển rộng rãi, việc nghiên cứu, học tập về Luật hiến pháp ngày càng được quan tâm.
 Giai đoạn thứ tư:  Giai đoạn này được tính từ năm 1990 đến nay. Giai đoạn này được đặc trưng bởi sự đa dạng trong đối tượng điều chỉnh của Luật Hiến pháp. Sau khi Liên Xô và các nước Xã hội Chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ các nước theo chính thể Xã hội chủ nghĩa ở châu Á và Mĩ la tinh như Trung Quốc, Triều Tiên, Việt Nam, Cuba, Lào,…) vẫn nỗ lực theo đuổi con đường Xã hội chủ nghĩa thông qua hàng loạt cuộc cải cách, đổi mới và đã có những sự điều chỉnh Hiến pháp của mình cho phù hợp với tình hình mới. Nội dung của Hiến pháp ngày càng đa dạng hơn.

Xu hướng phát triển của Luật Hiến pháp
Kể từ khi bản Hiến pháp đầu tiên của nhân loại ra đời cho đến nay (Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ năm 1787), lịch sử lập hiến của toàn thế giới đã có những bước phát triển vượt bậc gắn với sự phát triển của đời sống kinh tế chính trị của từng xã hội cụ thể. Theo Giáo sư B.A. Xtraun, nhà Hiến pháp học người Nga thì có ba xu thế phát triển cơ bản là: Xu thế xã hội hóa Hiến pháp nói riêng và Luật Hiến pháp nói chung, theo đó, các nước đều đưa những quan hệ về kinh tế, văn hóa - xã hội cơ bản cùng với những quan hệ chính trị truyền thống vào phạm vi đối tượng điều chỉnh của Hiến pháp. Xu thế dân chủ hóa Luật Hiến pháp, biểu hiện thông qua sự thay thế chế độ bầu cử hạn chế bằng chế độ bầu cử phổ thông, sự mở rộng các quyền tự do, dân chủ cá nhân, hình thức trưng cầu dân ý và các chế định dân chủ mới như tư pháp hành chính, giám sát hiến pháp.... Xu thế quốc tế hóa (hay toàn cầu hóa) Luật Hiến pháp, biểu hiện bằng mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Luật Hiến pháp của các nước và luật pháp quốc tế.

Vị trí của Luật Hiến pháp trong hệ thống pháp luật
Trong hệ thống pháp luật của mỗi nước, Luật Hiến pháp giữ vị trí chủ đạo vì nó có đối tượng điều chỉnh đặc biệt và là cơ sở để liên kết các ngành Luật khác. Ví dụ: Luật Hiến pháp quy định cơ cấu tổ chức, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, xác định nguyên tắc của mối quan hệ giữa công dân và nhà nước, đó chính là những nguyên tắc chủ đạo để xây dựng ngành luật hành chính, hay là Luật Hiến pháp xác lập những nguyên tắc cơ bản trong những quan hệ kinh tế, xác lập nền tảng cơ bản cho việc xây dựng ngành luật dân sự, thương mại, kinh tế...

Nói cách khác, đó là những quy định làm nền tảng cho các điều luật về tổ chức quyền lực nhà nước, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và mối liên hệ giữa nhà nước với xã hội dân sự trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Với nội dung như vậy, Luật Hiến pháp là ngành luật chủ đạo, làm cơ sở pháp lý cao nhất trong quốc gia, đề ra những quy tắc căn bản nhất, ban hành các loại văn bản quy phạm pháp luật cho các ngành luật khác.

Vị trí trung tâm của Luật Hiến pháp không có nghĩa là Luật Hiến pháp sẽ bao trùm và thống nhất tất cả các ngành luật. Luật Hiến pháp chỉ xác lập những nguyên tắc cơ bản cho các ngành luật khác. Luật Hiến pháp còn quy định cả trình tự, thông qua, sửa đổi quy phạm của các ngành luật khác.

Đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh
Đối tượng điều chỉnh của Luật Hiến pháp là những quan hệ xã hội nảy sinh trong hoạt động của con người bao gồm những hoạt động phổ biến nhất, cơ bản và quan trọng nhất của Nhà nước và các quyền cơ bản của công dân. Phương pháp điều chỉnh của Luật Hiến pháp gồm 03 phương pháp cơ bản là phương pháp bắt buộc, phương pháp cho phép và phương pháp cấm.

Nguồn của Luật Hiến pháp
Nguồn cơ bản của luật Hiến pháp là những văn bản quy phạm pháp luật có chứa đựng quy phạm pháp luật hiến pháp gồm Hiến pháp, đây là nguồn quan trọng, chủ yếu và phổ biến nhất; các văn bản do cơ quan lập pháp, hành pháp, giám sát ban hành; các văn bản pháp luật do cơ quan địa phương ban hành. Ngoài ra, ở một số nước như các nước theo Hệ thống pháp luật Anglo-Saxon như Anh, Hoa Kỳ, Ấn Độ,…, nguồn của Luật Hiến pháp còn bao gồm cả án lệ (tiền lệ pháp). Một số nước khác còn bao gồm cả những tập quán pháp, ví dụ ở Vương quốc Anh có tồn tại tập quán sau: "Nhà Vua phải đồng ý với những sửa đổi do Nghị Viện Anh thông qua" hoặc "Thượng Nghị viện không có quyền trình dự án về tài chính". Ở Iran, bộ kinh thánh Coran là nguồn của Luật Hiến pháp. Ngày nay, các điều ước quốc tế cũng đã trở thành nguồn của Luật Hiến pháp của đa số các nước trên thế giới.
 Xem thêm Luật Hiến pháp Hoa Kỳ

Một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam
Ở Việt Nam, sau năm 1986 việc nghiên cứu pháp luật nói chung và Luật Hiến pháp nói riêng (kể cả Luật Hiến pháp của các nước phương Tây) ngày càng được phổ biến rộng rãi. Một số công trình nghiên cứu về Luật Hiến pháp có thể được kể đến là:
 Thuyết Tam quyền phân lập và bộ máy nhà nước tư sản hiện đại, TS Đinh Ngọc Vượng (Hà nội, 1992)
 Chuyên đề về Hiến pháp, Viện nghiên cứu khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (Hà Nội, 1992)
 Những vấn đề cơ bản của Hiến pháp các nước trên thế giới, Nhiều tác giả, TSKH Đào Trí Úc chủ biên (Hà Nội, 1993)
 Giáo trình Luật Hiến pháp của các nước tư bản, PGS.TS Nguyễn Đăng Dung, TS Bùi Xuân Đức (Hà Nội, 1993)
 Sự ra đời và phát triển của Hiến pháp trong lịch sử, TS Nguyễn Đình Lộc (Hà Nội, 1994)
 Quyền con người trong thế giới hiện đại, nhiều tác giả, GS Hoàng Văn Hảo và TS Phạm Khiêm Ích chủ biên (Hà Nội, 1995)
 Tổ chức và hoạt động của Chính phủ một số nước trên thế giới, TS Vũ Hồng Anh (Hà Nội, 1997)
 Chế độ bầu cử của một số nước trên thế giới, TS Vũ Hồng Anh (Hà Nội, 1997).
 Luật Hiến pháp đối chiếu, PGS.TS Nguyễn Đăng Dung (Thành phố Hồ Chí Minh, 2001)
 Tính nhân bản của Hiến pháp và bản tính của các cơ quan nhà nước, PGS. TS Nguyễn Đăng Dung (Hà Nội, 2004)
 Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền, Nhiều tác giả, PGS.TS Nguyễn Đăng Dung chủ biên, (Đà Nẵng, 2008)
 Tài phán Hiến pháp và vấn đề xây dựng mô hình tài  phán Hiến pháp ở Việt Nam, TSKH Đào Trí Úc và Nguyễn Như Phát chủ biên, (Hà Nội, 2007)
 Tư tưởng phân chia quyền lực nhà nước với việc tổ chức bộ máy nhà nước ở một số nước, Nguyễn Thị Hồi (Hà Nội, 2005)
và rất nhiều công trình bao gồm sách chuyên khảo, bài viết tham gia hội thảo, bài viết đăng trên các Tạp chí chuyên ngành luật học khác

Tham khảo
 Giáo trình Luật Hiến pháp nước ngoài, Nhà Xuất bản Công an nhân dân, năm 1999
 Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam, Nhà Xuất bản Công an nhân dân, năm 2004
 Giáo trình lý luận Nhà nước và pháp luật, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2008
 Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2004
 Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2003
 Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2003...
 Đường vào nghề - Luật sư, Hồng Vân và Công Mỹ, Nhà Xuất bản trẻ, năm 2007
 Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ năm 1787
 Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946
 Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1959
 Hiến pháp Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1980
 Hiến pháp Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992
 Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25-12-2001 của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992

Chú thích

Hiến pháp


title: Cheumatopsyche kysonia

text:
Cheumatopsyche kysonia là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Dalstein

text:
Dalstein là một commune trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Jalandhar Cantonment

text:
Jalandhar Cantonment là một thị xã quân sự (cantonment) của quận Jalandhar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jalandhar Cantonment có dân số 40.521 người. Phái nam chiếm 59% tổng số dân và phái nữ chiếm 41%. Jalandhar Cantonment có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Jalandhar Cantonment, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Polymera nimbipennis

text:
Polymera nimbipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Idi Amin

text:
Idi Amin Dada (giữa thập niên 1925 – 16 tháng 8 năm 2003), được mọi người thường gọi là Idi Amin, là một nhà chính trị Uganda, đã giữ chức Tổng thống Uganda. Ông cai trị như một nhà độc tài quân sự và được coi là một trong những bạo chúa tàn bạo nhất trong lịch sử thế giới hiện đại.

Khi sự cai trị của Amin kéo dài đến cuối những năm 1970, tình trạng bất ổn gia tăng trước cuộc đàn áp của ông đối với một số nhóm sắc tộc và những người bất đồng chính kiến, cùng với vị thế quốc tế rất kém của Uganda do sự hỗ trợ của Amin cho những kẻ khủng bố không tặc trong Chiến dịch Entebbe. Sau đó, ông ta cố gắng sáp nhập Vùng Kagera của Tanzania vào năm 1978. Tổng thống Tanzania Julius Nyerere đã ra lệnh cho quân đội của mình xâm lược Uganda để đáp trả. Quân đội Tanzania và các lực lượng nổi dậy thành công chiếm được Kampala vào năm 1979 và lật đổ Amin khỏi quyền lực. Amin sống lưu vong, đầu tiên là ở Libya, sau đó là Iraq, và cuối cùng là Saudi Arabia, nơi ông sống cho đến khi qua đời vào năm 2003.

Sự cai trị của Amin được đặc trưng bởi lạm dụng nhân quyền tràn lan, bao gồm đàn áp chính trị, đàn áp sắc tộc, giết người ngoài vòng pháp luật, cũng như chủ nghĩa gia đình trị, tham nhũng và hành vi thô bạo. quản lý kinh tế yếu kém. Các nhà quan sát quốc tế và các nhóm nhân quyền ước tính rằng có khoảng 100.000 và 500.000 người đã bị giết dưới chế độ của ông ta.

Đầu đời
Amin không viết tự truyện, và ông cũng không cho phép viết chính thức về cuộc đời mình. Có sự khác biệt về thời gian và nơi anh ấy sinh ra. Hầu hết các nguồn tiểu sử đều khẳng định rằng ông sinh ra ở Koboko hoặc Kampala vào khoảng năm 1925. Các nguồn chưa được xác nhận khác cho biết năm sinh của Amin từ đầu năm 1923 đến cuối năm 1928. Con trai của Amin là Hussein đã nói rằng cha ông sinh ra ở Kampala vào năm 1928.

Theo Fred Guweddeko, một nhà nghiên cứu tại Đại học Makerere, Amin là con trai của Andreas Nyabire (1889–1976). Nyabire, một thành viên của Nhóm dân tộc Kakwa, đã cải đạo từ Công giáo La Mã thành Hồi giáo vào năm 1910 và đổi tên thành Amin Dada. Anh đặt tên con trai đầu lòng theo tên mình. Bị cha bỏ rơi khi còn nhỏ, Idi Amin lớn lên cùng gia đình mẹ tại một thị trấn nông thôn ở phía tây bắc Uganda. Guweddeko nói rằng mẹ của Amin là Assa Aatte (1904–1970), một người dân tộc Lugbara và là một nhà thảo dược truyền thống đã chữa trị cho các thành viên của hoàng gia Buganda, trong số những người khác. Một số nguồn cũng mô tả Amin là người có nguồn gốc hỗn hợp Kakwa-Nubian.

Amin gia nhập Anh King's African Rifles (KAR) vào năm 1946 với vai trò phụ bếp, đồng thời được huấn luyện quân sự cho đến năm 1947. Sau đó, anh ta khai man là đã phục vụ trong Chiến dịch Miến Điện của Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông được chuyển đến Kenya để phục vụ bộ binh với tư cách binh nhì vào năm 1947 và phục vụ trong tiểu đoàn bộ binh KAR thứ 21 ở Gilgil, Thuộc địa Kenya cho đến năm 1949. Năm đó, đơn vị của anh được triển khai đến miền bắc Kenya để chiến đấu chống lại phiến quân Somali. Năm 1952, lữ đoàn của ông được triển khai chống lại Mau Mau Phiến quân ở Kenya. Ông được thăng cấp hạ sĩ cùng năm, rồi trung sĩ vào năm 1953.

Trỗi dậy trong Quân đội Uganda
Năm 1962, sau khi Uganda độc lập khỏi Vương quốc Anh, Amin được thăng cấp đại úy và sau đó, vào năm 1963, thiếu tá. Ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Lục quân năm 1964 và năm sau lên Tư lệnh Lục quân. Năm 1970, ông được thăng cấp Tư lệnh các lực lượng vũ trang.
trái|nhỏ|Amin (giữa bên trái) với tư cách là chánh văn phòng trong chuyến thăm của Israeli Thủ tướng Levi Eshkol (giữa) năm 1966
Năm 1965, Thủ tướng Milton Obote và Amin dính líu đến một thỏa thuận buôn lậu ngà voi và vàng vào Uganda từ Cộng hòa Dân chủ Congo. Thỏa thuận này, sau đó bị cáo buộc bởi Tướng Nicholas Olenga, một cộng sự của cựu lãnh đạo Congo Patrice Lumumba, là một phần của thỏa thuận giúp quân đội chống lại chính phủ Congo buôn bán ngà voi và vàng để lấy nguồn cung cấp vũ khí được bí mật buôn lậu cho họ. Amin. Năm 1966, Quốc hội Uganda yêu cầu điều tra. Obote áp đặt một hiến pháp mới bãi bỏ chức vụ tổng thống nghi lễ do Kabaka (Vua) Mutesa II của Buganda nắm giữ, và tuyên bố mình là tổng thống hành pháp. Ông thăng Amin lên đại tá và chỉ huy quân đội. Amin đã lãnh đạo một cuộc tấn công vào cung điện của Kabaka và buộc Mutesa phải lưu vong đến Vương quốc Anh, nơi ông ở lại cho đến khi qua đời vào năm 1969.

Chiếm đoạt quyền lực

nhỏ|Milton Obote, tổng thống thứ hai của Uganda, người bị Amin lật đổ trong một đảo chính năm 1971
Cuối cùng, một sự rạn nứt đã phát triển giữa Amin và Obote, trở nên trầm trọng hơn bởi sự hỗ trợ mà Amin đã xây dựng trong Quân đội Uganda bằng cách tuyển dụng từ Vùng Tây sông Nile, sự tham gia của anh ấy vào các hoạt động hỗ trợ nổi loạn ở miền nam Sudan và một âm mưu nhằm vào mạng sống của Obote vào năm 1969. Vào tháng 10 năm 1970, Obote nắm quyền kiểm soát các lực lượng vũ trang, giảm Amin từ chức vụ chỉ huy tất cả các lực lượng vũ trang mới được vài tháng tuổi của ông xuống vị trí chỉ huy của Quân đội Uganda.

Khi biết rằng Obote đang lên kế hoạch bắt giữ mình vì tội biển thủ quỹ quân đội, Amin đã lên nắm quyền trong một đảo chính quân sự vào ngày 25 tháng 1 năm 1971, trong khi Obote đang tham dự [[Khối thịnh vượng chung của các quốc gia|Khối thịnh vượng chung] ] cuộc họp cấp cao tại Singapore. Các đội quân trung thành với Amin đã phong tỏa Sân bay quốc tế Entebbe và chiếm Kampala. Binh lính bao vây nơi ở của Obote và chặn các con đường lớn. Một chương trình phát sóng trên Radio Uganda đã cáo buộc chính phủ của Obote tham nhũng và đối xử ưu đãi đối với Vùng Lango. Đám đông cổ vũ đã được báo cáo trên đường phố Kampala sau khi đài phát thanh. Amin, người tự giới thiệu mình là một người lính, không phải chính trị gia, đã tuyên bố rằng chính phủ quân sự sẽ chỉ là chế độ người chăm sóc cho đến các cuộc bầu cử mới, sẽ là được tổ chức khi tình hình đã được bình thường hóa. Ông hứa sẽ trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị.

Tổng thống

Thiết lập chế độ quân sự
Vào ngày 2 tháng 2 năm 1971, một tuần sau cuộc đảo chính, Amin tự xưng là Tổng thống Uganda, Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang, Quân đội Uganda Tham mưu trưởng, và Tham mưu trưởng Không quân. Ông đã đình chỉ một số điều khoản của hiến pháp Uganda, và nhanh chóng thành lập một Hội đồng Cố vấn Quốc phòng bao gồm các sĩ quan quân đội do ông làm chủ tịch. Amin đặt tòa án quân sự lên trên hệ thống luật dân sự, bổ nhiệm binh lính vào các chức vụ hàng đầu của chính phủ và công ty thuộc sở hữu của chính phủ, đồng thời thông báo cho dân thường mới được giới thiệu các bộ trưởng nội các rằng họ sẽ phải tuân theo lễ phép quân sự. Amin được cai trị bằng sắc lệnh; trong suốt thời gian cai trị của mình, ông đã ban hành khoảng 30 sắc lệnh.

Obote đã ẩn náu ở Tanzania, được Tổng thống Tanzania Julius Nyerere cung cấp nơi trú ẩn ở đó. Obote sớm được tham gia bởi 20.000 người tị nạn Uganda đang chạy trốn khỏi Amin. Những người lưu vong đã cố gắng nhưng không giành lại được Uganda vào năm 1972, thông qua một nỗ lực đảo chính được tổ chức kém.

Tàn sát các nhóm sắc tộc và chính trị
Amin đã trả đũa âm mưu xâm lược của những người Uganda lưu vong năm 1972, bằng cách thanh trừng Quân đội Uganda của những người ủng hộ Obote, thực tế là những người từ Acholi và Lango các nhóm dân tộc. Vào tháng 7 năm 1971, Binh lính Lango và Acholi đã bị tàn sát ở Jinja và Mbarara doanh trại. Đến đầu năm 1972, khoảng 5.000 binh sĩ Acholi và Lango, và ít nhất gấp đôi số dân thường, đã biến mất. Các nạn nhân nhanh chóng bao gồm các thành viên của nhóm sắc tộc khác, tôn giáo các nhà lãnh đạo, nhà báo, nghệ sĩ, quan chức cấp cao, thẩm phán, luật sư, sinh viên và trí thức, nghi phạm hình sự và công dân nước ngoài. Trong bầu không khí bạo lực này, nhiều người khác đã bị giết vì động cơ phạm tội hoặc đơn giản là do ý muốn. Các thi thể thường bị vứt xuống sông Nile.

Các vụ giết người, do các yếu tố dân tộc, chính trị và tài chính thúc đẩy, tiếp tục diễn ra trong suốt 8 năm Amin nắm quyền. Không biết chính xác số người bị giết. Ủy ban luật gia quốc tế ước tính số người chết không dưới 80.000 và nhiều khả năng là khoảng 300.000. Một ước tính do các tổ chức lưu vong biên soạn với sự giúp đỡ của Tổ chức Ân xá Quốc tế đưa ra con số bị giết là 500.000.

Trong cuốn sách "State of Blood: The Inside Story of Idi Amin", Henry Kyemba (từng là bộ trưởng Uganda trong 3 năm trong nội các của Idi Amin) nói rằng "Hành vi kỳ lạ của Amin một phần bắt nguồn từ xuất thân bộ tộc của anh ấy. Giống như Nhiều xã hội chiến binh khác, Kakwa, bộ lạc của Amin, được biết là đã thực hành các nghi lễ dùng máu đối với kẻ thù bị giết. Những nghi lễ này liên quan đến việc cắt một miếng thịt khỏi cơ thể để khuất phục linh hồn của người chết hoặc nếm máu của nạn nhân để khiến linh hồn trở nên vô hại. các nghi lễ vẫn tồn tại giữa người Kakwa. Các tập tục của Amin không chỉ dừng lại ở việc nếm máu: trong một số trường hợp, anh ấy đã khoe khoang với tôi và những người khác rằng anh ấy đã ăn thịt người ". (Kyemba 109–10)

Quan hệ quốc tế
Ban đầu, Amin được hỗ trợ bởi các cường quốc phương Tây như Israel, Tây Đức, và đặc biệt là Vương quốc Anh. Vào cuối những năm 1960, di chuyển sang trái của Obote, bao gồm Điều lệ thường dân của ông và quốc hữu hóa 80 công ty của Anh, đã khiến phương Tây lo lắng rằng ông sẽ gây ra mối đe dọa cho phương Tây. lợi ích tư bản ở châu Phi và biến Uganda thành đồng minh của Liên Xô. Amin, người đã từng phục vụ trong Đội súng trường châu Phi của Nhà vua và tham gia vào việc Anh đàn áp Cuộc nổi dậy Mau Mau trước khi Uganda độc lập, được người Anh gọi là "rất trung thành với Anh". Điều này khiến anh ta trở thành một lựa chọn rõ ràng với tư cách là người kế vị Obote. Mặc dù một số người cho rằng Amin đã được chuẩn bị để nắm quyền ngay từ năm 1966, nhưng âm mưu của Anh và các cường quốc phương Tây khác đã bắt đầu một cách nghiêm túc vào năm 1969, sau khi Obote bắt đầu chương trình quốc hữu hóa của mình.

Trong suốt năm đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống, Amin đã nhận được sự hỗ trợ tài chính và quân sự quan trọng từ Vương quốc Anh và Israel. Vào tháng 7 năm 1971, ông đến thăm cả hai quốc gia và yêu cầu cung cấp thiết bị quân sự tiên tiến, nhưng các bang từ chối cung cấp phần cứng trừ khi chính phủ Uganda trả tiền. Amin quyết định tìm kiếm sự hỗ trợ của nước ngoài ở những nơi khác và vào tháng 2 năm 1972, ông đã đến thăm Libya. Amin đã tố cáo Chủ nghĩa phục quốc Do Thái, và đổi lại, nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi đã cam kết cho Uganda vay ngay lập tức 25 triệu đô la, sau đó là các khoản vay khác từ Ngân hàng Phát triển Libya-Ugandan. Trong những tháng tiếp theo, Amin lần lượt loại bỏ các cố vấn quân sự Israel khỏi chính phủ của mình, trục xuất tất cả các kỹ thuật viên Israel khác và cuối cùng cắt đứt quan hệ ngoại giao. Gaddafi cũng làm trung gian cho một giải pháp lâu dài -những căng thẳng giữa Uganda và Sudan, với việc Amin đồng ý ngừng ủng hộ phiến quân Anyanya ở miền nam Sudan và thay vào đó tuyển mộ các cựu chiến binh du kích vào quân đội của mình.
trái|nhỏ|Idi Amin thăm nhà độc tài Zairian Mobutu trong cuộc xung đột Shaba I năm 1977

Vào tháng 6 năm 1976, Amin cho phép một chiếc máy bay Air France từ Tel Aviv đến Paris bị cướp bởi hai thành viên của Mặt trận Nhân dân Giải phóng Palestine – Hoạt động Bên ngoài (PFLP- EO) và hai thành viên của Revolutionäre Zellen của Đức hạ cánh xuống Sân bay Entebbe. Những tên không tặc đã tham gia ở đó bởi ba người nữa. Ngay sau đó, 156 con tin không phải người Do Thái không có hộ chiếu Israel đã được thả và bay đến nơi an toàn, trong khi 83 người Do Thái và công dân Israel, cũng như 20 người khác từ chối bỏ rơi họ (trong số đó có cơ trưởng và phi hành đoàn của chiếc Air Air bị cướp). máy bay phản lực của Pháp), tiếp tục bị bắt làm con tin. Trong chiến dịch giải cứu tiếp theo của Israel, có mật danh là Chiến dịch Thunderbolt (thường được gọi là Chiến dịch Entebbe), vào đêm ngày 3-4 tháng 7 năm 1976, một nhóm lính biệt kích Israel đã bay đến từ Israel và giành quyền kiểm soát sân bay Entebbe, giải thoát gần như toàn bộ con tin. Ba con tin chết trong cuộc hành quân và 10 người bị thương; 7 tên không tặc, khoảng 45 binh sĩ Uganda và 1 binh sĩ Israel, Yoni Netanyahu (chỉ huy đơn vị), đã thiệt mạng. Con tin thứ tư, 75 tuổi Dora Bloch, một phụ nữ Anh gốc Do Thái lớn tuổi đã được đưa đến Bệnh viện Mulago ở Kampala trước chiến dịch giải cứu, sau đó đã bị sát hại để trả thù. Vụ việc càng làm xấu đi mối quan hệ quốc tế của Uganda, khiến Vương quốc Anh phải đóng cửa Cao ủy ở Uganda. Để trả đũa việc Kenya hỗ trợ trong cuộc đột kích, Amin cũng ra lệnh giết người của hàng trăm người Kenya sống ở Uganda.

Bắt giữ và lưu đày
Vào tháng 1 năm 1977, Amin bổ nhiệm Đại tướng Mustafa Adrisi Phó Tổng thống Uganda. Năm đó, một sự chia rẽ trong Quân đội Uganda phát triển giữa những người ủng hộ Amin và những người lính trung thành với Adrisi, người nắm giữ quyền lực đáng kể trong chính phủ và muốn thanh trừng người nước ngoài, đặc biệt là người Sudan, khỏi quân đội. Quân đội Uganda sự bất mãn ngày càng tăng trong Quân đội Uganda được thể hiện qua các nỗ lực đảo chính thường xuyên; Amin thậm chí còn bị thương trong một trong số đó, cụ thể là Chiến dịch Mafuta Mingi vào tháng 6 năm 1977. Đến năm 1978, số lượng những người ủng hộ và cộng sự thân thiết của Amin đã giảm đáng kể, và ông phải đối mặt với sự bất đồng ngày càng tăng từ dân chúng ở Uganda khi nền kinh tế và cơ sở hạ tầng sụp đổ do nhiều năm bị bỏ rơi và lạm dụng. Sau vụ sát hại Bishop Luwum và các bộ trưởng Oryema và Oboth Ofumbi vào năm 1977, một số bộ trưởng của Amin đã đào thoát hoặc sống lưu vong. Đầu năm 1978, Adrisi bị thương nặng trong một vụ tai nạn ô tô và phải bay đến Cairo để điều trị. Khi anh ta ở đó, Amin đã tước bỏ các chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Nội vụ của anh ta, đồng thời tố cáo anh ta đã cho các quan chức nhà tù cấp cao nghỉ hưu mà anh ta không hề hay biết. Amin sau đó tiến hành thanh trừng một số quan chức cấp cao khỏi chính phủ của mình và nắm quyền kiểm soát cá nhân đối với một số danh mục cấp bộ trưởng. Sự xáo trộn đã gây ra tình trạng bất ổn chính trị và đặc biệt khiến những người ủng hộ Adrisi tức giận, họ tin rằng vụ tai nạn xe hơi là một âm mưu ám sát bất thành.

Vào tháng 1 năm 1979, Nyerere huy động Lực lượng Phòng vệ Nhân dân Tanzania và phản công, với sự tham gia của một số nhóm người Uganda lưu vong đã hợp nhất thành Quân đội Giải phóng Quốc gia Uganda (UNLA). Quân đội của Amin rút lui đều đặn, bất chấp sự trợ giúp quân sự từ Muammar Gaddafi của Libya và Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO). Tổng thống được cho là đã thực hiện một số chuyến công du nước ngoài tới các quốc gia khác như Ả Rập Xê Út và Iraq trong chiến tranh, cố gắng tranh thủ thêm sự hỗ trợ của nước ngoài. Ông ít xuất hiện trước công chúng trong những tháng cuối cùng cầm quyền nhưng thường xuyên phát biểu trên đài phát thanh và truyền hình. Sau thất bại lớn trong Trận Lukaya, các bộ phận của Bộ chỉ huy Quân đội Uganda được cho là đã thúc giục Amin từ chức. Anh ta giận dữ từ chối và tuyên bố: "Nếu bạn không muốn chiến đấu, tôi sẽ tự làm điều đó." Do đó, ông đã sa thải tham mưu trưởng Yusuf Gowon. Tuy nhiên, Amin buộc phải chạy trốn khỏi thủ đô Uganda bằng trực thăng trên Ngày 11 tháng 4 năm 1979, khi Kampala bị chiếm. Sau một nỗ lực ngắn ngủi để tập hợp một số tàn dư của Quân đội Uganda ở miền đông Uganda được cho là bao gồm Amin tuyên bố thành phố Jinja thủ đô mới của đất nước anh ấy, ông đã trốn sang nơi lưu vong. Amin đầu tiên trốn sang Libya, nơi ông ở lại cho đến năm 1980, và cuối cùng định cư ở Ả Rập Xê Út, nơi Hoàng gia Ả Rập Xê Út cho phép ông thánh địa và trả cho ông một khoản trợ cấp hào phóng ở quay trở lại vì đứng ngoài chính trị.

Năm 1989, Amin rời bỏ cuộc sống lưu vong mà không được phép của chính phủ Ả Rập Saudi, và bay cùng một trong những người con trai của mình đến Zaire.

Trong những năm cuối đời, Amin được cho là đã ăn theo chế độ ăn trái cây. Việc tiêu thụ cam hàng ngày đã khiến anh có biệt danh này "Tiến sĩ Jaffa" giữa những người Ả Rập Saudi.

Bệnh tật và cái chết
Vào ngày 19 tháng 7 năm 2003, người vợ thứ tư của Amin, Nalongo Madina, báo cáo rằng ông đang trong tình trạng hôn mê và cận kề cái chết tại Trung tâm nghiên cứu và bệnh viện chuyên khoa King Faisal ở Jeddah, Ả Rập Xê Út, từ suy thận. Cô ấy đã cầu xin tổng thống Uganda, Yoweri Museveni, cho phép anh ấy trở lại Uganda trong phần đời còn lại của mình. Museveni trả lời rằng Amin sẽ phải "trả lời cho tội lỗi của mình ngay khi anh ta được đưa trở lại". Gia đình Amin cuối cùng đã quyết định ngắt kết nối hỗ trợ sự sống , và do đó Amin qua đời tại bệnh viện ở Jeddah vào ngày 16 tháng 8 năm 2003. Ông được chôn cất tại Nghĩa trang Ruwais ở Jeddah trong một ngôi mộ đơn giản, không phô trương.

Gia đình
nhỏ|300x300px|Di tích cung điện của Amin gần Hồ Victoria
Idi Amin kết hôn với ít nhất sáu phụ nữ, ba người trong số họ ly hônd. Ông kết hôn với người vợ thứ nhất và thứ hai, Malyamu và Kay, vào năm 1966. Năm 1967, ông kết hôn với Nora, sau đó kết hôn với Nalongo Madina vào năm 1972. Ngày 26 tháng 3 năm 1974, ông tuyên bố trên Đài phát thanh Uganda rằng ông đã ly hôn với Malyamu, Nora và Kay . Malyamu bị bắt ở Tororo trên biên giới Kenya vào tháng 4 năm 1974 và bị buộc tội tìm cách buôn lậu một lô vải vào Kenya. Năm 1974, Kay Amin chết trong một hoàn cảnh bí ẩn, người ta tìm thấy thi thể cô bị chia thành nhiều phần. Nora bỏ trốn đến Zaire vào năm 1979; nơi ở hiện tại của cô ấy là không rõ.

Trong điện ảnh
Năm 2006, một bộ phim về chính quyền của Amin có tựa The Last King of Scotland, diễn viên Forest Whitaker đoạt Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tổng thống Uganda
Mất năm 2003
Sinh thập niên 1920
Ngày sinh không rõ
Người Uganda lưu vong
Tín hữu Hồi giáo Uganda


title: Phyllomedusa

text:
Phyllomedusa là một chi động vật lưỡng cư trong họ Nhái bén, thuộc bộ Anura. Chi này có 32 loài và 9% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.

Phân loại
Chi này gồm các loài sau:
 Chi Phyllomedusa
 Phyllomedusa araguari
 Phyllomedusa atelopoides
 Phyllomedusa ayeaye
 Phyllomedusa azurea
 Phyllomedusa bahiana
 Phyllomedusa baltea
 Phyllomedusa bicolor
 Phyllomedusa boliviana
 Phyllomedusa burmeisteri
 Phyllomedusa camba
 Phyllomedusa centralis
 Phyllomedusa coelestis
 Phyllomedusa distincta
 Phyllomedusa duellmani
 Phyllomedusa ecuatoriana
 Phyllomedusa hypochondrialis
 Phyllomedusa iheringii
 Phyllomedusa itacolomi
 Phyllomedusa neildi
 Phyllomedusa nordestina
 Phyllomedusa oreades
 Phyllomedusa palliata
 Phyllomedusa perinesos
 Phyllomedusa rohdei
 Phyllomedusa sauvagii
 Phyllomedusa tarsius
 Phyllomedusa tetraploidea
 Phyllomedusa tomopterna
 Phyllomedusa trinitatis
 Phyllomedusa vaillantii
 Phyllomedusa venusta

Hình ảnh

Tham khảo

Scaturiginichthys


title: Stigmella aliena

text:
Stigmella aliena là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Chiều dài cánh trước khoảng 3 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna of New Zealand - Number 16: Nepticulidae (Insecta: Lepidoptera)

A


title: Gallo Matese

text:
Gallo Matese là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía bắc của Napoli và khoảng 45 km về phía bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 724 người và diện tích là 30,9 km².

Đô thị Gallo Matese có các frazione (đơn vị cấp dưới) Vallelunga.

Gallo Matese giáp các đô thị: Capriati a Volturno, Fontegreca, Letino, Longano, Monteroduni, Prata Sannita, Roccamandolfi.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

All about Gallo Matese. http://gallomatese.org
 Selected Gallo Civil Births 1816-1823
Gallo Matese foto e contatti

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Melles

text:
Melles là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 719 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Bướu diệp thể vú

text:
Bướu diệp thể là một dạng bệnh lý của tuyến vú, được mô tả lần đầu tiên năm 1838 bởi Johannes Muller và ban đầu ông gọi nó là sarcôm nang diệp thể (tiếng Anh: cystosarcoma phyllodes).

Từ đó đến nay, bướu đã có nhiều tên gọi, và đến năm 1981– bướu đã được Tổ chức Y tế Thế giới - WHO thống nhất gọi là bướu diệp thể (phyllodes tumor).

Bướu thường diễn tiến chậm, đa số lành tính dù kích thước thường lớn, bướu ít gặp, chiếm 0.3 – 0,9% các trường hợp u vú , và chiếm khoảng 2,3% các trường hợp tân sinh thuộc nhóm sợi-tuyến của vú.

Việc chẩn đoán bướu không quá khó khăn, trừ một số trường hợp việc chẩn đoán phân biệt bướu diệp thể với bướu sợi tuyến thực sự là một thử thách.

Đinh nghĩa
Năm 1838, Muller mô tả một loại bướu khổng lồ có mặt cắt ngang giống như chiếc lá, bề ngoài bướu giống khối thịt, trong lòng có chỗ hóa nang.

Năm 1980, theo phân loại của CIM-O, bướu được xếp vào nhóm bướu sợi-tuyến gồm: bướu sợi tuyến khổng lồ và bướu diệp thể lành – ác.

Năm 1981, WHO đề nghị không sử dụng từ cystosarcoma phyllodes nữa mà đề nghị gọi là "bướu diệp thể" (phyllodes tumor). Tên gọi này nhanh chóng được chấp nhận rộng rãi, vì tự nó không cho biết về bản chất lành ác của bướu mà tính lành ác này sẽ được xác định bằng các đánh giá về mô học.

Như vậy, theo WHO thì bướu diệp thể là một bướu giới hạn rõ, có cấu trúc giống lá cây, bao gồm thành phần là mô liên kết và biểu mô, tương tự bướu sợi tuyến nhưng có thành phần mô liên kết nhiều hơn.

Giải phẫu học

Đại thể
Bướu diệp thể lành và ác đại thể giống nhau, giới hạn rõ, mặc dù bướu không có vỏ bao thực sự.

Kích thước bướu thay đổi khá nhiều từ 1 cm đến 40 cm. Bướu có giới hạn rõ, dạng một khối tròn hay bầu dục, bờ đa cung, bướu có vỏ bao giả. Bên trong bướu có chỗ hóa nang, có những vùng mỡ vàng, vùng xuất huyết, vùng hoại tử, mặt cắt nhầy và phồng, vùng sợi chắc xen kẽ vùng mô mềm. Tính chất hình lá của bướu là do những chồi dạng nhú của mô đêm được lót bởi biểu mô tạo nên.

Vi thể
Bướu diệp thể gồm hai thành phần là biểu mô và thành phần mô đệm tương tự như bướu sợi tuyến vú.

 Thành phần biểu mô: tương tự biểu mô ống tuyến của mô vú xung quanh, bao gồm tế bào biểu mô ống tuyến vú và tế bào cơ biểu mô, cũng có thể có tăng sản và biến đổi không điển hình.
 Thành phần mô đệm: đây là thành phần giúp xác định bướu diệp thể lành hay ác, cũng như phân biệt bướu diệp thể với bướu sợi tuyến.
WHO đã xếp hạng bướu diệp thể thành 3 nhóm, đó là: lành, ác, và nhóm giáp biên dựa vào những tiêu chuẩn sau: ,
 Mức độ tế bào mô đệm (stromal cellularity): thấp, trung bình hay cao.
 Sự đa dạng hình thái tế bào (cellular pleomorphism): nhẹ, trung bình, nặng.
 Số phân bào: ác khi có nhiều hơn 10 phân bào trên một quang trường kính 10, lành khi có ít hơn 4 phân bào trên một quang trường kính 10.
 Bờ bướu: có chèn ép hay xâm nhiễm hay không
 Dạng mô đệm: đồng nhất, không đồng nhất hay quá phát.

Từ đó WHO xếp loại như sau:
 Bướu ác: hiện diện ở mức tối đa của ít nhất 4 yếu tố kể trên, chiếm khoảng 30-35% các trường hợp.
 Bướu lành: ít nhất 3 yếu tố kể trên ở mức thấp nhất và có không quá 2 yếu tố ở mức trung bình.
 Giáp biên: khi không thuộc 2 nhóm kể trên.

Lưu ý:
 Có khoảng 25% bướu diệp thể ác mà tính chất ác chỉ biểu hiện ở một số vùng tập trung trong bướu thành từng ổ và có thể bị bỏ sót.
 Một số bướu ác tính, sự quá phát mô đệm có thể lấn át thành phần biểu mô khiến khó phân biệt với bướu diệp thể trên vi thể. Chẩn đoán bướu diệp thể cần thấy được thành phần ống tuyến.

Chẩn đoán

Lâm sàng
 Bướu gặp ở bệnh nhân lứa tuổi 30 đến 70 tuổi, trung bình khoảng 40, lớn hơn tuổi trung bình của bướu sợi tuyến khoảng 15-20 tuổi.
 Đa phần là một bướu không đau, tròn nhẵn. Bướu phát triển liên tục, cũng có khi phát triển nhanh từ một bướu ổn định trước đó. Da trên bướu có thể căng bong, mỏng với những tĩnh mạch dãn bên trên. Núm vú ít khi bị xâm lấn, ít khi bị kéo tụt vào.
Hạch nách có thể thấy trong 1/5 trường hợp nhưng hiếm khi mà nghi ngờ di căn, thường là viêm do bướu hoại tử hay nhiễm trùng.

Cận lâm sàng
 Nhũ ảnh: tương tự bướu sợi tuyến, đó là sang thương có đậm độ cao, bờ đều, đa cung, không có vôi hóa. Không có dấu hiệu gợi ý bướu diện thể lành hay ác.
 Siêu âm: bướu cho phản âm đồng nhất, ngoài ra còn thấy hình ảnh các nang nhỏ ở ngoại vi có chứa dịch. Trên siêu âm cũng khó phân biệt bướu này với bướu sợi tuyến, ngoài một số gợi ý như có nang trong bướu, hình ảnh tăng sinh mạch máu.
 Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA - Fine Needle Aspiration): không có tiêu chuẩn nào để phân biệt bướu diệp thể vú với bướu sợi tuyến vú. Nếu có hình ảnh tăng sản sợi trên FNA, có thể nghĩ đến bướu diệp thể, nhưng nếu lấy mẫu sai, không có thành phần mô đệm sẽ gây khó khăn cho chẩn đoán. FNA chỉ nên dùng để loại trừ sang thương ác tính, loại trừ carcinôm.
 Sinh thiết lõi kim
 Cắt lạnh: Phân biệt giữa bướu diệp thể và bướu sợi tuyến trên cắt lạnh rất khó. Thành phần giống sarcôm của bướu diệp thể lại có thể cho chẩn đoán nhầm là carcinôm kém biệt hóa do vậy có thể đưa đến những phẫu thuật tận gốc không cần thiết.
 Sinh thiết trọn: là lấy trọn sang thương kèm hay không kèm mô vú bình thường quanh bướu. Cho chẩn đoán chính xác nhất.

Tóm lại, chẩn đoán bướu diệp thể với bướu sợi tuyến trước mổ khó khăn, do đó khó tránh khỏi việc mổ bướu sợi tuyến không cần thiết. Lấy bướu thường là cách điều trị cho những bướu vú nghĩ lành tính. Tuy nhiên điểm khác biệt về diễn tiến giữa bướu diệp thể và bướu sợi tuyến đó là có một tỷ lệ khoảng 20% bướu diệp thể sẽ tái phát nếu phẫu thuật chỉ lấy bướu mà không có một bờ an toàn khoảng 2 cm. Tỷ lệ này không khác nhau lắm giữa bướu diệp thể lành, ác và giáp biên.

Điều trị

Điều trị lần đầu

Bướu diệp thể lành
Điều trị là cắt rộng. Nếu đã lấy bướu trước đó, có thể phẫu thuật cắt rộng lại hoặc theo dõi sát.

Bướu diệp thể ác
Đoạn nhũ được nhiều tác giả đề nghị, nhưng nghiên cứu cho thấy tỉ lệ sống còn tương tự nhau ở hai nhóm điều trị bảo tồn và điều trị đoạn nhũ. Điều trị bảo tồn cho tỉ lệ tái phát tại chỗ cao hơn đoạn nhũ. Điều này đặt ra vấn đề là có nên xạ trị bổ túc trong những ca điều trị phẫu thuật bảo tồn bướu diệp thể ác hay không? Điều này vẫn đang được nghiên cứu.

Một số nghiên cứu đã cho thấy xạ trị bổ túc sau mổ làm giảm tỉ lệ tái phát tại chỗ nhưng chưa thấy ảnh hưởng lên tỉ lệ sống còn.

Tương tự như xạ trị, vai trò của hóa trị hỗ trợ trong điều trị bướu diệp thể ác cũng chưa rõ.

Hạch nách có trong 10% - 20% các trường hợp, chủ yếu là hạch viêm, hạch di căn trong bướu diệp thế ác dưới 5%, do đó không có chỉ định nạo hạch. Nếu hạch mà lâm sàng nghi ngờ thì sinh thiết hạch.

Điều trị tái phát tại chỗ
Phần lớn bướu tái phát tại chỗ có mô học tương tự bướu ban đầu. Cũng có một tỉ lệ nhỏ bướu chuyển dạng từ lành sang ác.

Đối với tái phát tại chỗ nhỏ, có thể cắt rộng với rìa 2–3 cm. Tái phát lớn hay tái phát của bướu diệp thể ác, đìêu trị chọn lựa là đoạn nhũ.

Điều trị di căn xa
Chỉ có thành phần mô đệm cho di căn xa. Trong đó, chỉ có khoảng chưa tới 5% các trường hợp bướu diệp thể cho di căn xa, tỉ lệ đối với bướu diệp thể ác khoảng 10-25%. Di căn xa thường gặp nhất là phổi, chiếm 70-80% các trường hợp, màng phổi 60-70%, và xương 25-30%. Kích thước bướu, mức độ phân bào và mức độ kém biệt hóa của mô đệm là những yếu tố tiên đoán quan trọng cho sự di căn.,

Tuy nhiên kết quả điều trị những trường hợp di căn xa rất kém. Điều trị di căn xa của bướu diệp thể tương tự điều trị của sarcôm.

Với những di căn xa có thể cắt bỏ được như di căn đơn độc lên phổi thì điều trị là phẫu thuật.

Hóa trị thường dùng Ifosfamide, doxorubicin. ,

Mặc dù có một tỉ lệ bướu diệp thể có thụ thể nội tiết dương tính, nhưng hiện vẫn chưa thấy vai trò của điều trị nội tiết trong điều trị bướu diệp thể.

Tiên lượng
Tái phát tại chỗ là một biến chứng thường gặp của bướu diện thể, các loại lành tính lẫn ác tính. Tỉ lệ tái phát tại chỗ của bướu diệp thể ác là khoảng 26% , . Nguyên nhân chủ yếu là do phẫu thuật không lấy đủ bờ an toàn. Khuyến cáo hiện nay là phẫu thuật cần lấy rộng, cách bờ bướu ít nhất là 1 cm.

Khoảng từ 3-12% bệnh nhân bướu diệp thể ác chết có thể do bướu tiến triển ăn lan thành ngực, hoặc do di căn xa vào xương vào phổi. Tỉ lệ di căn xa trong bướu diệp thể ác khoảng 10-15%

Nhiều yếu tố được xem là ảnh hưởng đến tiên lượng bệnh, nhất là đối với bướu diệp thể ác. Trong đó, những yếu tố quan trọng là những yếu tố về mặt mô học: sự tăng sản mô đệm, sự hoại tử, sự phân bào. Những yếu tố này liên quan đến khả năng tái phát, di căn và sự sống còn. Những yếu tố khác đó là kích thước bướu, di căn hạch nách, tình trạng sinh đẻ, tuổi...

Tham khảo

 Manoj Pandey MS, Aleyamma Mathew PhD. Malignant Phyllodes Tumor. The Breast Journal, Volume 7, Num 6, 2001, p411-416. Abstract
 Nguyễn Sào Trung - Bệnh học các tạng và hệ thống. Nhà xuất bản Y học 1994 - trang 325-354
 Jeane A. Petrek. Phyllodes Tumor. Diseases of the Breast 2th Edition, 2000, p669-775
 I. Kapiris, N. Narisi. Outcome and predictive factors of local recurrence and distant metastases following primary surgical treatment of high-grade malignant phyllodes tumours of the breast. Europian Journal of Surgical Oncology, Volume 27, 2001, p723-730.

Bệnh


title: Scelolanka nigrofemorata

text:
Scelolanka nigrofemorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Scelolanka


title: Ceratina acantha

text:
Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1895


title: Triepeolus michiganensis

text:
Triepeolus michiganensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1962


title: Toulis-et-Attencourt

text:
Toulis-et-Attencourt  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Toulisetattencourt


title: Andrena trivialis

text:
Andrena trivialis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1917


title: Frithia pulchra

text:
Frithia pulchra là một loài thực vật thuộc họ Aizoaceae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đồng cỏ ôn đới.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Pfab, M.F. & Victor, J. 2003. Frithia pulchra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nam Phi
P
Thực vật dễ tổn thương


title: (32979) 1996 VH7

text:
{{DISPLAYTITLE:(32979) 1996 VH7}}

(32979) 1996 VH7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 11 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 32001–33000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gambolò

text:
Gambolò là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 35 km về phía tây nam của Milan và khoảng 25 km về phía tây bắc của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 9.976 người và diện tích là 51,5 km².

Đô thị Gambolò có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Belcreda, Garbana, Molino d'Isella, Remondò, Stradella.

Gambolò giáp các đô thị sau: Borgo San Siro, Mortara, Tromello, Vigevano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Lacon expansus

text:
Lacon expansus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Epinephelus polyphekadion

text:
Cá mú ngụy trang, tên khoa học Epinephelus polyphekadion, là một loài cá thuộc họ Cá mú (Serranidae). Nó được tìm thấy ở American Samoa, Úc, Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, Quần đảo Cocos (Keeling), Djibouti, Ai Cập, Fiji, Polynésie thuộc Pháp, Guam, Hong Kong, India, Indonesia, Israel, Nhật Bản, Jordan, Kiribati, Madagascar, Maldives, Quần đảo Marshall, Micronesia, Mozambique, Tân Caledonia, Quần đảo Bắc Mariana, Palau, Papua New Guinea, Philippines, Samoa, Ả Rập Xê Út, Seychelles, quần đảo Solomon, Somalia, Sudan, Đài Loan, Tanzania, Tonga, Tuvalu, Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ, và Vanuatu. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là biển mở, biển nông, đáy nước bán thủy triều, rạn san hô, bờ biển đá và đầm phá nước mặn ven bờ. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Russell, B., Situ, A. & Cornish, A. 2005. Epinephelus polyphekadion. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

P
Cá Palau
Động vật được mô tả năm 1849


title: Nhân Ái, Cơ Long

text:
Nhân Ái () là một khu (quận) của thành phố Cơ Long, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Quận nằm ở vị trí trung tâm địa lý của thành phố. Nhân Ái có diện tích 4,2328 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 48.949 người thuộc 19.823 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 11564,2 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Cơ Long
Địa lý Cơ Long


title: 3719 Karamzin

text:
3719 Karamzin (1976 YO1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 12 năm 1976 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3719 Karamzin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Hypeuthina

text:
Hypeuthina là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Sasunaga

text:
Sasunaga là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Sasunaga apiciplaga Warren, 1912
 Sasunaga interrupta Warren, 1912
 Sasunaga leucorina (Hampson, 1908)
 Sasunaga longiplaga Warren, 1912
 Sasunaga oenistis (Hampson, 1908)
 Sasunaga tenebrosa (Moore, 1867)
 Sasunaga tomaniiviensis Robinson, 1975

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Sasunaga at funet

Hadeninae


title: Sphinx drupiferarum

text:
Sphinx drupiferarum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này thường xuất hiện ở vùng ôn đới Hoa Kỳ đến miền nam Canada.

Ấu trùng ăn Prunus, Malus, Syringa vulgaris và Celtis occidentalis.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Wild cherry sphinx (Sphinx drupiferarum)". Moths of North America. U.S. Geological Survey Northern Prairie Wildlife Research Center. ngày 30 tháng 8 năm 2005.

 Wild Cherry Sphinx Moths of North America Guide
 Moths of North Dakota

Sphinx
Động vật được mô tả năm 1797


title: Bulbophyllum clavatum

text:
Bulbophyllum clavatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Ampedus phoenicium

text:
Ampedus phoenicium là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Dipropus separatus

text:
Dipropus separatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Cá ngựa đen

text:
Hippocampus kuda là một loài cá ngựa trong họ Syngnathidae.
Cá ngựa đen sinh sống ở vùng nước nông ven biển trên khắp các đại dương Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Cá ngựa hoang sống chủ yếu trong các rạn san hô, và cửa sông cạn. Chúng sử dụng đuôi để neo mình vào nhánh san hô.

Chú thích

Tham khảo

K
Đ
Đ
Cá Hawaii
Động vật được mô tả năm 1852


title: 136

text:
Năm 136 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 136


title: Tapura carinata

text:
Tapura carinata là một loài thực vật thuộc họ Dichapetalaceae. Loài này có ở Cộng hòa Congo và Gabon.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Tapura carinata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

c
Thực vật dễ tổn thương


title: Berre-les-Alpes

text:
Berre-les-Alpes là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-Maritimes

Tham khảo

Berrelesalpes


title: Pareuxoa sanctisebastiani

text:
Pareuxoa sanctisebastiani là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở vùng Magallanes và Antartica Chilena của Chile.

Sải cánh dài 26–30 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 12.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Chile

Chú thích

Pareuxoa


title: Anjad

text:
Anjad là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Barwani thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Anjad có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 151 mét (495 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Anjad có dân số 22.890 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Anjad có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Anjad, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Ritterode

text:
Ritterode là một đô thị ở huyện Mansfeld-Südharz, Saxony-Anhalt, nước Đức. Đô thị Ritterode có diện tích 7,08 km².

Tham khảo


title: Home Alone (định hướng)

text:
Home Alone  có thể đề cập đến:

Loạt phim Ở nhà một mình, loạt phim hài Mỹ
Ở nhà một mình, phim đầu tiên năm 1990 của loạt phim
Home Alone (soundtrack), album soundtrack của phim năm 1990
Home Alone (trò chơi), trò chơi năm 1991 dựa trên phim 1990
Home Alone (trò chơi 2006), trò chơi PS2 dựa trên loạt phim

Cách dùng khác
Home Alone (phim 2000), bộ phim hoạt hình Nga
"Home Alone" (The Boondocks), một tập của loạt phim truyền hình The Boondocks

Xem thêm
Ở nhà một mình (định hướng)


title: Auxerre (quận)

text:
Quận Auxerre là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Yonne, ở vùng Bourgogne-Franche-Comté. Quận này có 22 tổng và 196 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Auxerre là:
 Aillant-sur-Tholon
 Auxerre-Est
 Auxerre-Nord
 Auxerre-Nord-Ouest
 Auxerre-Sud
 Auxerre-Sud-Ouest
 Bléneau
 Brienon-sur-Armançon
 Chablis
 Charny
 Coulanges-la-Vineuse
 Coulanges-sur-Yonne
 Courson-les-Carrières
 Joigny
 Ligny-le-Châtel
 Migennes
 Saint-Fargeau
 Saint-Florentin
 Saint-Sauveur-en-Puisaye
 Seignelay
 Toucy
 Vermenton

Các xã
Các xã của quận Auxerre, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Auxerre trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, in French)

Auxerre


title: Bolozon

text:
Bolozon là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Pistacia lentiscus

text:
Pistacia lentiscus, có tên thông thường là nhũ hương nhưng tránh nhầm với Boswellia spp., là một loài cây bụi hay cây thân gỗ nhỏ, thường xanh, cao tới 3–4 m, có nguồn gốc ở vùng ven Địa Trung Hải, từ Maroc và Iberia về phía đông tới Syria và Israel và về phía bắc tới miền nam Pháp và Hy Lạp; nó cũng là loài cây bản địa của quần đảo Canary.

Một loại nhựa cây giòn, cứng và trong suốt, được thu hoạch từ loài cây này. Nhựa được tiết ra bằng cách rạch các đường nhỏ trên vỏ cây. Khi nhựa này được nhai, thì nó trở thành màu trắng sáng và mờ.

Nhựa nhũ hương là một loại gia vị tương đối đắt tiền, được sử dụng trong sản xuất rượu mùi và kẹo cao su. Nó cũng là thành phần cơ bản trong dondurma, một loại kem của Thổ Nhĩ Kỳ, và các loại bánh put đinh của Thổ Nhĩ Kỳ, cho phép chúng có kết cấu không bình thường và màu trắng sáng. Nó đã từng là đặc quyền của các vị sultan Thổ trong việc nhai nhựa nhũ hương, và nó được coi là có các tính chất chữa bệnh. Nhựa nhũ hương cũng được dùng làm bánh ngọt, đồ uống, các món nướng, kẹo cao su, mỹ phẩm cũng như thuốc đánh răng, nước thơm cho tóc, da và nước hoa. Nó còn được dùng trong sản xuất một loại kẹo của Thổ Nhĩ Kỳ là lokum.

Thời gian thu hoạch tốt nhất là tháng 7-8. Sau khi thu hoạch nó được phơi khô sau khi được tẩy rửa bằng nước một cách thủ công.

Loại nhựa nhũ hương tốt nhất thu được từ các giống trồng trên đảo Chios của Hy Lạp trên biển Aegea, tại đây nó được biết dưới tên gọi "nước mắt Chios". Người dân khu vực Địa Trung Hải còn sử dụng nhựa nhũ hương như là một loại thuốc để điều trị một số bệnh đường ruột trong nhiều ngàn năm nay. Nhà thực vật học và thầy thuốc người Hy Lạp trong thế kỷ 1 là Dioscorides đã viết về các tính chất y học của nhũ hương trong chuyên luận kinh điển của ông là De Materia Medica ("Về các chất y học").

Trong phạm vi Liên minh châu Âu (EU), sản xuất nhũ hương Chios được cho phép tên gọi chỉ định bảo vệ nguồn gốc (PDO) và chỉ dẫn địa lý được bảo vệ (PGI). 'Mastichohoria' (các làng sản xuất nhũ hương) nằm ở phần phía nam của Chios.

Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu tại một số trường đại học đã đưa ra các chứng cứ khoa học về các thuộc tính y học của nhũ hương. Nghiên cứu năm 1985 của Đại học Thessaloniki phát hiện ra rằng nhựa nhũ hương có thể làm giảm vi khuẩn bựa răng tại miệng tới 41,5 %. Nghiên cứu năm 1998 của Đại học Athena phát hiện ra rằng tinh dầu nhũ hương có các thuộc tính kháng khuẩn và nấm. Một nghiên cứu khác năm 1998 của Đại học Nottingham công bố trong New England Journal of Medicine đã tìm thấy là nhũ hương có thể điều trị các vết loét của tuyến tiêu hóa.

Bên cạnh công dụng trong y học và ẩm thực, nó cũng được sử dụng trong công nghiệp hóa mỹ phẩm và sản xuất véc ni chất lượng cao.

Xem thêm
 Ẩm thực Hy Lạp
 Ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Germplasm Resources Information Network: Phân bổ của Pistacia lentiscus
Số đăng ký PDO/PGI của EU
Liên minh các nhà sản xuất nhũ hương Chios

L
Gia vị
Nhựa cây
Ẩm thực Hy Lạp
Thực vật Liban
Thực vật Bắc Phi
Thực vật Tây Á
Thực vật Địa Trung Hải
Cây trang trí
Thực vật Hy Lạp
Thực vật vườn châu Á
Thực vật vườn châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Quân khu Tây Tạng

text:
Quân khu Tây Tạng là một quân khu cấp tỉnh trực thuộc quân khu Thành Đô. Quân khu được Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc thành lập để quản lý các lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn khu tự trị. Do yếu tố lịch sử, địa khu Ngari của Tây Tạng thuộc thẩm quyền của Quân khu Tân Cương trực thuộc Quân khu Lan Châu. Quân khu Tây Tạng được thành lập từ năm 1951, năm đầu quân khu có người đứng đầu là người Tạng nhưng từ năm 1952 trở đi, đứng đầu quân khu là người Hán. Năm 1959, quân khu đã giữ vững chủ quyền của Trung Quốc tại Tây Tạng. Năm 1968, quân khu được hạ cấp và trở thành một quân khu trực thuộc Quân khu Thành Đô.

Lãnh đạo qua các thời kỳ
Tư lệnh
Trương Quốc Hoa (張國華) 2/1952—7/1968, Trung tướng
Tằng Ung Nhã (曾雍雅) 7/1968—11/1970
Trần Minh Nghĩa [(陳明義) 11/1970—11/1973, Thiếu tướng
Khích Tấn Vũ (隙晉武) 11/1973—5/1978
Trương Quý Vinh (張貴榮]] 5/1978—8/1983
Khương Hồng Tuyền (姜洪泉) 8/1983—9/1992, Thiếu tướng
Chu Văn Bích (周文碧]) 9/1992—9/1996, Thiếu tướng
Mông Tiến Hỉ (蒙進喜) 9/1996—8/2004, Trung tướng
Đổng Quý Sơn (董貴山) 8/2004—7/2008, Trung tướng
Thư Ngọc Thái (舒玉泰) 7/2008-12/2009, Thiếu tướng
Dương Kim Sơn (杨金山) 12/2009-7/2013, Thiếu tướng
Hứa Dũng (许勇) 7/2013-, Trung tướng
Chính ủy
 Đàm Quan Tam（？—？）
 Trương Kinh Vũ（？—？，Chính ủy đệ Nhất）
  Nhậm Vinh（？—？）
 Âm Pháp Đường（？—？，Chính ủy đệ Nhất）
 Cảnh Toàn Lễ（？—？）
 Hồ Vĩnh Trụ（2/1993－6/2000）
 Đoàn Lộc Định（？—？）
  Vương Tăng Bát（6/2007－7/2010）
  Điêu Quốc Tân（12/2012－8/2016）
  Vương Kiến Vũ（8/2016－）

Tham khảo

Liên kết ngoài
西藏軍區
西藏解放史
西藏軍區成立大會照片

Quân khu Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Đơn vị quân sự thành lập thập niên 1970
Khởi đầu thập niên 1970 ở Trung Quốc


title: (13036) 1989 YO3

text:
{{DISPLAYTITLE:(13036) 1989 YO3}}

(13036) 1989 YO3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 12 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Clavus cadenasi

text:
Clavus cadenasi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clavus


title: Oliva spicata

text:
Oliva spicata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Quận Alamosa, Colorado

text:
Quận Alamosa là một trong số 64 quận của tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Tên quận là từ tiếng Tây Ban Nha cho một "khu rừng Cottonwood." Dân số của quận đạt mức 14.966 theo cuộc điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000 . Quận lỵ là thành phố Alamosa.
Quận Alamosa đã được tạo ra bởi các cơ quan lập pháp bang Colorado ngày 08 Tháng 3 năm 1913 trong vùng Tây Bắc quận Costilla.

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 724 dặm vuông (1.880  km²), trong đó 723 dặm vuông (1.870  km²) là đất và 1 dặm vuông (2,6  km²) (0,11%) là nước.

Tham khảo

Quận của Colorado

Colorado 1913
Khu dân cư thành lập năm 1913
Thung lũng San Luis của Colorado


title: Gorgora (bướm đêm)

text:
Gorgora  là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Hadeninae


title: Leptotarsus fumibasis

text:
Leptotarsus fumibasis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: USS Northampton (CA-26)

text:
USS Northampton (CL/CA-26) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Hoa Kỳ, là chiếc dẫn đầu trong lớp của nó. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Northampton thuộc tiểu bang Massachusetts. Được cho nhập biên chế vào năm 1930, con tàu đã hoạt động tại mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và bị đánh chìm bởi ngư lôi phóng từ tàu khu trục Nhật Bản trong trận Tassafaronga vào ngày 30 tháng 11 năm 1942. Northampton được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo
Vốn vẫn bị hạn chế về trọng lượng choán nước và cỡ pháo bởi Hiệp ước Hải quân Washington, nhưng mang nhiều đặc tính cải tiến so với lớp Pensacola dẫn trước, lớp Northampton mang chín khẩu pháo  trên ba tháp pháo ba nòng, gồm hai phía mũi và một phía đuôi. Đây là cách sắp xếp tối ưu mà sau này được tiếp nối bởi mọi lớp tàu tuần dương hạng nặng khác của Hoa Kỳ.

Northampton được đặt lườn như là chiếc CL-26 vào ngày 12 tháng 4 năm 1928 tại xưởng đóng tàu Fore River của hãng Bethlehem Steel Corp. tại Quincy, Massachusetts. Nó được hạ thủy vào ngày 5 tháng 9 năm 1929, được đỡ đầu bởi bà Grace Coolidge, nguyên Đệ Nhất Phu nhân của cựu Tổng thống Calvin Coolidge, và được cho nhập biên chế vào ngày 17 tháng 5 năm 1930 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Walter N. Vernou.

Lịch sử hoạt động

Những năm giữa hai cuộc thế chiến

Gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương, Northampton thực hiện chuyến đi thử máy đến vùng biển Địa Trung Hải vào mùa Hè năm 1930, rồi sau đó tham gia các cuộc thực tập huấn luyện thường xuyên của hạm đội tại vùng biển Caribbe và khu vực kênh đào Panama; thỉnh thoảng đi đến tận Thái Bình Dương để tập trận cùng các tàu tuần dương khác và đủ loại tàu chiến khác. Được xếp lại lớp thành một tàu tuần dương hạng nặng với ký hiệu lườn CA-26 vào ngày 1 tháng 7 năm 1931 theo quy ước mới của Hiệp ước Hải quân London, nó hoạt động chủ yếu tại Thái Bình Dương từ năm 1932, cảng nhà đặt tại San Pedro, California, và sau này là tại Trân Châu Cảng. Northampton là một trong số sáu tàu chiến được trang bị kiểu radar mới RCA CXAM vào năm 1940.

Mở đầu Chiến tranh Thế giới thứ hai

Northampton đang ở ngoài biển cùng với Đô đốc William Halsey, Jr. trong đội đặc nhiệm của tàu sân bay  khi Nhật Bản bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941; con tàu quay trở về cảng vào ngày hôm sau. Đến ngày 9 tháng 12, đội đặc nhiệm lên đường để tìm kiếm tung tích đối phương về phía Đông Bắc Oahu, truy quét về phía Nam cho đến đảo Johnston, rồi lại trở lên phía Bắc để săn đuổi đối phương về phía Tây đảo Lisianski và đảo san hô Midway, nhưng không có kết quả. Vào ngày 11 tháng 12, tàu khu trục  bị hư hại khi nó mắc tai nạn va chạm với Northampton đang khi được tiếp nhiên liệu.

Cho đến tháng 1 năm 1942, Northampton tham gia các cuộc truy tìm như vậy cho đến khi được tách ra cùng với tàu tuần dương  để nả pháo xuống Wotje vào ngày 1 tháng 2. Cuộc bắn phá không chỉ phá hủy các tòa nhà và kho nhiên liệu trên đảo, mà còn đánh chìm hai tàu Nhật. Một cuộc tấn công tương tự cũng được tung ra nhắm vào đảo Wake vào ngày 24 tháng 2, và mặc dù phải chịu đựng hỏa lực phản pháo căng thẳng của đối phương, các khẩu pháo của Northampton cùng lực lượng của nó đã làm phát sinh các đám cháy lớn trên đảo và đánh chìm một sà lan nạo vét trong vũng biển. Khi Northampton rút lui khỏi đảo, nó bị thủy phi cơ cùng với máy bay đối phương đặt căn cứ trên bờ và máy bay tuần tra tấn công, nhưng tất cả đều bị tiêu diệt hay đánh đuổi.

Vào ngày 4 tháng 3, lực lượng tung máy bay ra thực hiện một cuộc tấn công lên đảo Marcus, rồi sau đó đổi hướng sang phía Đông quay trở về Trân Châu Cảng. Vào đầu tháng 4, lực lượng đặc nhiệm của Enterprise, bao gồm Northampton, một lần nữa khởi hành để gia nhập cùng lực lượng của tàu sân bay  nhằm thực hiện cuộc không kích Doolittle trả đủa xuống Tokyo vào ngày 18 tháng 4. Nhận được tin tức tình báo kịp thời về hoạt động tiếp theo của Nhật Bản, một lần nữa các con tàu được tiếp liệu tại Trân Châu Cảng rồi khởi hành hướng đến khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, nhưng họ chỉ đi đến nơi sau khi trận chiến biển Coral đã kết thúc. Quay trở lại Trân Châu Cảng, Northampton chuẩn bị cho các hoạt động sắp tới trong trận Midway, khi nó tham gia hộ tống Enterprise. Trong các ngày 4 và 5 tháng 6, các tàu sân bay Mỹ đã tung máy bay ra trong một cuộc chạm trán đưa đến chiến thắng lớn cho phía Đồng Minh, đẩy lui quân Nhật và gây cho họ một tổn thất lớn khi đánh chìm bốn tàu sân bay. Trong suốt trận Midway, Northampton bảo vệ cho tàu sân bay của mình và cùng với nó an toàn quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 13 tháng 6.

Vào giữa tháng 8, Northampton lại lên đường hướng đến khu vực Tây Nam Thái Bình Dương để tham gia hoạt động trong Chiến dịch quần đảo Solomon. Nó tuần tra về phía Đông Nam San Cristobal thuộc quần đảo Solomon, nơi mà vào ngày 15 tháng 9, lực lượng của nó bị tàu ngầm đối phương tấn công, vốn đã gây hư hại cho tàu sân bay  cũng như thiết giáp hạm , và đã đánh chìm tàu khu trục  khi nó chỉ cách Northampton  về bên mạn trái. Giờ đây di chuyển cùng với Hornet, Northampton hộ tống cho chiếc tàu sân bay trong các cuộc tấn công lên đảo Bougainville vào ngày 5 tháng 10.

Trong trận chiến quần đảo Santa Cruz vào ngày 26 tháng 10, vốn đã diễn ra mà không có sự tiếp xúc nào với lực lượng tàu nổi đối phương, Northampton đã nỗ lực hỗ trợ cho Hornet vốn bị hư hại nặng bởi máy bay đối phương, và cung cấp sự bảo vệ phòng không trong khi tìm cách kéo con tàu bị thương nặng. Khi số phận hầu như đã rõ ràng, chiếc tàu sân bay sau đó bị đánh đắm bởi ngư lôi và hải pháo của tàu khu trục, và lực lượng Mỹ rút lui về hướng Tây Nam.

Trận Tassafaronga

Sau đó, Northampton hoạt động cùng một lực lượng tàu tuần dương-tàu khu trục nhằm ngăn cản quân Nhật tăng viện cho lực lượng của họ đang trú đóng trên đảo Guadalcanal. Trận Tassafaronga bắt đầu 40 phút trước nữa đêm ngày 30 tháng 11, khi ba tàu khu trục Mỹ đã bất ngờ tấn công bằng ngư lôi vào hạm đội Nhật Bản. Tất cả các tàu chiến Mỹ sau đó nổ súng, khiến đối phương bị bất ngờ đã không thể phản pháo trong vòng bảy phút. Hai trong số các tàu tuần dương Mỹ bị trúng ngư lôi trong vòng một phút, và sau mười phút nữa là một chiếc thứ ba, tất cả đều bị buộc phải rút lui. Northampton cùng tàu tuần dương hạng nhẹ  và sáu tàu khu trục tiếp tục cuộc chiến đấu ác liệt. Lúc gần cuối trận chiến, Northampton bị đánh trúng hai quả ngư lôi phóng từ tàu khu trục Nhật Oyashio, xé toang một lỗ lớn bên mạn trái và làm bong sàn tàu và các vách ngăn. Các đám cháy dầu lan rộng khắp con tàu, nó nhanh chóng bị ngập nước và bắt đầu nghiêng. Sau ba giờ, lệnh bỏ tàu được ban ra khi nó bắt đầu chìm với phần đuôi tàu chìm trước. Việc bỏ tàu diễn ra có trật tự và được kiểm soát nên tổn thất về nhân mạng rất thấp, và những người sống sót nhanh chóng được vớt trong vòng một giờ bởi các tàu khu trục.

Kết quả của trận chiến này, cho dù là một thất bại về mặt chiến thuật cho phía Hoa Kỳ khi có ba tàu tuần dương bị hư hại nặng và Northampton bị mất đổi lấy có một tàu khu trục Nhật bị đánh chìm; phía Nhật phải hủy bỏ một đợt tăng viện cho lực lượng đang đồn trú tại Guadalcanal, khiến đây lại là một thắng lợi chiến lược cho phía Đồng Minh.

Phần thưởng
Northampton được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Một sĩ quan cao cấp trên Northampton đã hy sinh trong trận Tassafaronga là Máy trưởng, Trung tá Hải quân Hilan Ebert ở Alliance, Ohio. Để tưởng nhớ ông, tàu khu trục hộ tống USS Ebert (DE-768), đặt theo tên của Trung tá Ebert, đã được hạ thủy vào ngày 11 tháng 5 năm 1944 bởi hãng Tampa Shipbuilding Co., Inc. tại Tampa, Florida. Con tàu được đỡ đầu bởi vợ góa của Trung tá Ebert, Bà Hilan Ebert. Trong buổi lễ hạ thủy còn có sự hiện diện của mẹ ông và hai con trai, Scott và David.

Hư cấu trong văn hóa đại chúng
Northampton đóng vai trò nổi bật trong một quyển tiểu thuyết của Herman Wouk tựa War and Remembrance trong đó nhân vật Victor Henry chỉ huy một tàu chiến ngoài biển. Hoạt động của con tàu trong cuốn sách tương tự như trong đời thực. Cuốn tiểu thuyết có một đoạn bàn luận về những thỏa hiệp trong thiết kế ảnh hưởng đến lớp tàu Northampton do Hiệp ước Hải quân Washington năm 1920 gây ra.

Northampton cũng được liên hệ đến trong bộ phim Navy Blue and Gold năm 1937, trong đó diễn viên James Stewart đóng vai một thủy thủ từng phục vụ trên Northampton trước khi được cử đi học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ tại Annapolis. Nhân vật của Stewart đã từng chơi cho đội bóng bầu dục của Northampton, và đội này là đội vô địch của hạm đội.

Xem thêm
Jason Robards, là thành viên thủy thủ đoàn của Northhampton vào lúc nó bị đánh chìm.
Danh sách tàu chiến hải quân Hoa Kỳ bị mất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Northampton Cruiser Photo Archive
 hazegray.org: USS Northampton

Lớp tàu tuần dương Northampton
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế chiến thứ hai
Không kích Doolittle
Trận Midway
Chiến dịch Guadalcanal
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Mocis antillesia

text:
Mocis antillesia  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Tiểu Antilles, Bahamas và quần đảo British Virgin.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mocis


title: (219129) 1998 UK31

text:
{{DISPLAYTITLE:(219129) 1998 UK31}}(219129) 1998 UK31 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 20 tháng 10 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 219001–220000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 1213

text:
Năm 1213 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1213


title: Colletes arztbergi

text:
Colletes arztbergi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 2003


title: Naujan

text:
Naujan là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Oriental Mindoro, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 83.892 người trong 16,923 hộ.

Barangay

Naujan được chia thành 70 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Oriental Mindoro


title: Saint-Aubin-de-Lanquais

text:
Saint-Aubin-de-Lanquais là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Aubin-de-Lanquais trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Saint-Aubin-de-Lanquais Notes et État-Civil

Saint-Aubin-de-Lanquais