title: Vi thể

text:
Vi thể (tiếng Anh: microbody) là một nhóm bào quan có trong những tế bào thực vật, sinh vật nguyên sinh và động vật. Các bào quan thuộc họ vi thể bao gồm: peroxisome, glyoxysome, glycosome và hydrogenosome. Ở động vật có xương sống, vi thể đặc biệt tập trung tại hai cơ quan gan và thận.

Cấu trúc

Một vi thể thường là một túi có dạng hình cầu, đường kính dao động từ 0,2-1,5 micromet. Vi thể có mặt trong tế bào chất của tế bào, nhưng chúng lại chỉ nhìn thấy được dưới kính hiển vi điện tử. Túi vi thể được bao bọc bởi một lớp màng phospholipid kép và chứa bên trong là một chất nền cấu tạo từ vật chất nội bào, bao gồm các enzyme và những protein khác, nhưng có vẻ chúng lại không chứa bất kì vật chất di truyền nào cho phép thực hiện khả năng tự nhân đôi.

Chức năng

Vi thể chứa các enzyme tham gia vào các giai đoạn khơi mào hoặc trung gian của những phản ứng hóa sinh trong tế bào. Tạo điều kiện bẻ gãy những phân tử chất béo, alcohol và amino acid. Nói chung vi thể có chức năng liên quan đến khả năng giải độc peroxide và quá trình hô hấp sáng ở thực vật. Những loại vi thể khác nhau thì có chức năng khác nhau:

Peroxisome

Peroxisome là một loại vi thể có chức năng bẻ gãy những phân tử lớn và giải độc những hợp chất nguy hiểm cho cơ thể. Bào quan này chứa những enzyme như oxidase, có khả năng tạo ra hydro peroxide như một sản phẩm phụ trong những phản ứng đặc hiệu của enzyme này. Trong peroxisome, hydro peroxide có thể bị phân hủy thành nước bởi enzyme catalase và peroxidase.

Glyoxysome

Glyoxysome là những peroxisome đặc biệt tìm thấy ở thực vật và nấm mốc, giúp biến đổi dạng lipid lưu trữ thành cacbohydrat cần thiết cho sự sinh trưởng của thực vật. Trong glyoxysome, axit béo bị thủy phân thành acetyl-CoA bởi enzyme β-oxy hóa. Ngoài những chức năng mặc định của một loại peroxisome, glyoxysome còn sở hữu những enzyme then chốt của chu trình glyoxylate.

Lịch sử

Vi thể được phát hiện lần đầu tiên và đặt tên năm 1954 bởi J. Rhodin, một sinh viên người Thụy Điển. Hai năm sau đó (1956), Rouiller và Bernhard đã có buổi trình bày toàn cầu đầu tiên về những ảnh chụp được công nhận của vi thể trong tế bào gan. Đến năm 1965, nhà tế bào học người Bỉ Christian de Duve cùng đồng nghiệp đã cô lập được vi thể từ gan của một con chuột. De Duve cũng cho rằng cái tên Vi thể quá chung chung nên ông đã chọn tên Peroxisome cho bào quan phát hiện được, do chúng có liên quan đến hợp chất hydro peroxide. Năm 1967, Breidenbach và Beevers lần đầu tiên cô lập thành công vi thể từ thực vật, và đặt tên loại vi thể này là Glyoxysome, bởi vì chúng có chứa những enzyme thuộc chu trình glyoxylate.

Chú thích

Tham khảo
 Smith, S.E., and Bronwyn Harris. WiseGeek. Conjecture, n.d. Web. 01 Apr. 2013.
 Wayne, Randy O. "Chapter 5 Peroxisomes." Plant Cell Biology: From Astronomy to Zoology. N.p.: n.p., n.d. 75-84. Print.

Sinh học tế bào
Bào quan


title: Heleobops carrikeri

text:
Heleobops carrikeri là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài trong họ Hydrobiidae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 4.52 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 0 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 0.3 m.

Chú thích

Tham khảo

Heleobops


title: Saint-Arnoult, Oise

text:
Saint-Arnoult, Oise là một xã ở tỉnh Oise Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã Saint-Arnoult, Oise nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintarnoult


title: Moiola

text:
Moiola là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 90 km về phía tây nam của Torino và khoảng 15 km về phía tây nam của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 282 người và diện tích 14,9 km².

Moiola giáp các đô thị: Borgo San Dalmazzo, Demonte, Gaiola, Valdieri và Valloriate.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Tipula neptun

text:
Tipula neptun là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chicholi

text:
Chicholi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Nagpur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Chicholi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 306 mét (1003 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chicholi có dân số 18.474 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Chicholi có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Chicholi, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Đình Cam Giá (Ninh Bình)

text:
Đình Cam Giá là ngôi đình của làng Cam Giá, phường Ninh Khánh, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.

Khái quát
Đình Cam Giá có từ thời Trần. Trước cửa đình có cây lộc vừng trường tồn đã hơn ba trăm tuổi, có bia đá ghi công đức các vị thần Hoàng làng, có 4 voi đá, ngựa đá, mỗi con nặng hàng tấn. Trước cửa đình còn có hồ sen hình bán nguyệt, đường kính dài tới 60m, mới được dân làng tôn tạo, xây tường hoa bao quanh bờ hồ, ở giữa dựng quả non bộ "Ngũ hoành sơn" cao hơn 4m… Đình nằm bên trái đường tại Km số 3 Quốc lộ 1A từ thành phố Ninh Bình đi Hà Nội.

Lễ hội
Lễ hội đình Voi đá Ngựa đá, còn gọi là Hội Kỳ Phúc, là một lễ hội đặc trưng của làng Cam Giá. Lễ hội này được tổ chức hàng năm vào ngày 12-10 âm lịch. Lễ hội tôn vinh các thần hoàng đã được phong sắc. Sắc phong sớm nhất đề ngày 21-5 Cảnh Thịnh thứ 4 (1796) cho phép lành tôn thờ Lã Gia là "Thượng đẳng tối linh đại vương" đã có công đức "Bảo dân quốc hùng lược an dân". Tiếp sau là hai vị sắc phong thần Hoàng làng đó là Hồng Đức Thái sư Câu mang, người có công khai phá đất Cam Giá, giáo dân, truyền dạy chữ nghĩa. Vị thần Hoàng làng thứ ba được tôn thờ là Quận công Lê Trung Nghĩa. Trong sắc phong thời Nguyễn (Tự Đức) có đoạn: "Quận công Lê húy Trung Nghĩa sĩ Lê triều phụ quốc thượng tướng quân tá đô đốc hữu tự mãn Lê triều Cảnh Hưng Cảnh Thịnh". Quận công Lê Trung Nghĩa (có họ là Nguyễn được đổi lấy họ vua) vừa là quan lớn của triều đình Lê, lại là rể làng nên làng Cam Giá được ông tặng một số ruộng tốt (khoảng 14 mẫu) để lấy hoa lợi gây công quỹ chi phí cho lễ hội hàng năng của làng.

Tất cả tám giáp trong làng đều có phần ruộng công để thu hoa lợi dùng vào việc mua đồ tế lễ hàng năm mà chủ yếu là mua gạo nếp hương hoa vàng thơm ngon để làm món xôi đâm. Bản thân những công việc đồ xôi, đâm xôi, đơm lễ, khám xôi (chấm thi) chia phần bận rộn suốt chiều hôm trước đến quá trưa hôm sau đã là sự phô diễn những vẻ đẹp hồn hậu, trong sáng của cả dân làng góp nên sự hân hoan nồng nhiệt của lễ hội đình Voi đá Ngựa đá làng Cam Giá.

ĐÌNH LÀNG CAM GIÁ QUÊ TÔI

Tháng Mười Kỳ Phúc hội Làng,

Mười hai các Xóm rộng ràng thi xôi

Đình làng Cam Giá quê tôi,

Bao năm voi, ngựa vẫn nơi cổng đình

Tiền Hồ bán nguyệt xinh xinh,

Tả Mưng cổ thụ bóng hình thời gian...

Thăng trầm thế sự hợp - tan,

Vẫn đây tôn kính không gian phụng thờ...

Quê hương lưu giữ tuổi thơ,

Bao năm phiêu dạt vẫn mơ về làng

Mái đình một góc hàng trang,

Để ta đi giữa mênh mang cuộc đời...

Mái đình cùng tiếng à ơi,

Để ta đi giữa cuộc đời mênh mang....

(Fb.Hồng Quang Tuệ)

Tham khảo

Tham khảo

Ninh Bình (thành phố)


title: Metisella syrinx

text:
Bamboo Sylph (Metisella syrinx) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy. Đây là loài hiếm và có tính địa phương chỉ gặp ở miền đông Cape, qua miền nam Lesotho đến tận cùng phía nam của KwaZulu-Natal.

Sải cánh dài 32–34 mm đối với con đực and 32–37 đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 1 đến tháng 2. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Thamnocalamus tessellatus.

Chú thích

Tham khảo

Metisella


title: Libnotes willowsi

text:
Libnotes willowsi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Thuận Trị

text:
Thanh Thế Tổ (chữ Hán: 清世祖; 15 tháng 3 năm 1638 – 5 tháng 2 năm 1661), họ Ái Tân Giác La, húy Phúc Lâm, là hoàng đế thứ hai và đầu tiên của nhà Thanh cai trị Trung Quốc sau khi Đại Thanh nhập quan, từ năm 1644 đến năm 1661. Ông có niên hiệu là Thuận Trị (顺治), nên thường được gọi là Thuận Trị Đế (順治帝). Sau khi Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực băng hà, Hội đồng Nghị chính Vương đại thần đã đề cử ông lên ngôi đại thống kế vị vào tháng 9 năm 1643, lúc đó ông mới có 6 tuổi, và cử ra trong Tông thất hai người đồng Nhiếp chính: Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn (1612 – 1650), Hoàng thập tứ tử của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, cùng Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng (1599 – 1655), cháu trong họ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Từ năm 1643 đến năm 1650, quyền lực chính trị phần lớn nằm trong tay Đa Nhĩ Cổn. Dưới sự lãnh đạo của ông, Đại Thanh đã chiếm đóng phần lớn lãnh thổ của nhà Minh (1368 – 1644) cũ, buộc chính quyền nhà Nam Minh phải chạy sâu xuống các tỉnh phía nam, thiết lập nền thống trị của người Mãn Châu trên khắp lãnh thổ Trung Quốc bằng những chính sách gây mất lòng người như "lệnh cắt tóc" ("Thế phát lệnh", 薙髮令) năm 1645, buộc tất cả nam giới người Hán phải cạo nửa đầu và thắt phần tóc còn lại thành tóc đuôi sam theo phong tục của người Mãn Châu. Sau khi Đa Nhĩ Cổn qua đời vào cuối năm 1650, Hoàng đế đích thân chấp chính. Ông làm việc nỗ lực và gặt hái được thành công bước đầu trong việc chống nạn tham nhũng và hạn chế quyền lực của giới quý tộc.

Những năm 1650, Thuận Trị phải đối mặt với sự phục hồi của lực lượng phản Thanh phục Minh, nhưng đến năm 1661 nhà Thanh đã đánh bại những đối thủ cuối cùng là di thần nhà Nam Minh Trịnh Thành Công (1624 – 1662) và Vĩnh Lịch Đế Chu Do Lang (1623 – 1662), sang năm sau Trịnh Thành Công mất tại Đài Loan còn Vĩnh Lịch Đế bị quân Thanh bắt và hành hình. Thuận Trị Hoàng đế băng hà năm 24 tuổi vì bệnh đậu mùa, một bệnh truyền nhiễm không có thuốc chữa vào thời đó. Người kế vị ông, Hoàng tam tử Huyền Diệp, đã sống sót qua căn bệnh đó và cai trị Trung Quốc trong 61 năm tiếp theo với niên hiệu Khang Hi.

Bởi vì những sử liệu ghi lại về thời Thuận Trị ít hơn những giai đoạn sau, nên 18 năm trị vì của ông tương đối ít được biết đến trong lịch sử nhà Thanh.

Hoàn cảnh lịch sử

Những năm 1580, một số bộ lạc người Nữ Chân đã đến sinh sống ở miền đông bắc cương vực Đại Minh (vùng đất nay là Đông Bắc Trung Quốc hay "Mãn Châu"). Sau một loạt chiến dịch quân sự từ những năm 1580 đến những năm 1610, Nỗ Nhĩ Cáp Xích, thủ lĩnh của Kiến Châu Nữ Chân, đã thống nhất hầu hết các bộ lạc Nữ Chân dưới quyền của mình. Một trong những cải cách lớn của ông là phân các bộ lạc Nữ Chân ra làm bốn đơn vị với các màu cờ khác nhau (vàng, trắng, đỏ, xanh) làm hiệu, sau đó mỗi đơn vị này lại được chia ra làm hai, Chính kỳ và Tương kỳ, tạo thành một hệ thống tổ chức quân sự và xã hội gọi là Bát Kỳ. Nỗ Nhĩ Cáp Xích trao quyền nắm giữ các kỳ cho các con cháu của mình.

Khoảng năm 1612, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lấy họ Ái Tân Giác La ("Giác La vàng"), để phân biệt với các nhánh khác trong thị tộc "Giác La" và tưởng nhớ đến nhà Kim, triều đại của người Nữ Chân từng cai trị Trung Quốc từ năm 1115 đến năm 1234. Năm 1616, Nỗ Nhĩ Cáp Xích li khai khỏi Đại Minh, đặt quốc hiệu là Hậu Kim, niên hiệu là Thiên Mệnh (天命). Trong những năm tiếp theo ông liên tục giành được chiến thắng, đoạt được phần lớn đất Liêu Đông từ tay nhà Minh  cho đến khi bị tướng Minh là Viên Sùng Hoán đánh bại trong trận Ninh Viễn vào tháng 2 năm 1626 với sự trợ giúp của những khẩu hồng di pháo từ Bồ Đào Nha. Có lẽ vì bị thương trên chiến trường, Nỗ Nhĩ Cáp Xích qua đời chỉ vài tháng sau đó.

Con trai và người kế vị của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hoàng Thái Cực (1592 – 1643) tiếp tục công cuộc của phụ thân: tập trung quyền lực về tay mình, cải tổ cơ chế triều đình Hậu Kim theo kiểu nhà Minh, sáp nhập các lực lượng người Mông Cổ và người Hán quy thuận vào trong Bát Kỳ. Năm 1629 ông dẫn quân tiến sát Bắc Kinh, bắt được những thợ thủ công người Hán biết cách chế tạo những khẩu hồng di pháo. Năm 1635, Hoàng Thái Cực đổi tên "Nữ Chân" thành "Mãn Châu", và năm 1636 đổi quốc hiệu "Hậu Kim" thành "Đại Thanh". Sau trận Tùng-Cẩm năm 1643, nhà Thanh chuẩn bị cho đợt công kích cuối cùng trong lúc nhà Minh phải đối mặt với việc quốc khố cạn kiệt, ôn dịch hoành hành dẫn tới các cuộc khởi nghĩa nông dân trong nước và nạn đói lan rộng.

Trở thành Hoàng đế

Hoàng Thái Cực băng hà vào ngày 21 tháng 9 năm 1643 mà chưa kịp chỉ định người kế vị, khiến cho nội bộ Đại Thanh phải đối mặt với một nguy cơ phân liệt nghiêm trọng. Những người muốn tranh đoạt hoàng vị bao gồm Lễ Thân vương Đại Thiện (Đích thứ tử và cũng là người con trai lớn tuổi nhất còn sống của Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích), Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn (thập tứ tử) và bào đệ Đa Đạc (thập ngũ tử), cuối cùng là Hào Cách (trưởng tử của Thái Tông Hoàng Thái Cực). Được sự ủng hộ từ hai anh em cùng mẹ là Đa Đạc và A Tế Cách, Đa Nhĩ Cổn (31 tuổi) nắm trong tay Chính Bạch kỳ và Tương Bạch kỳ; Đại Thiện 60 tuổi quản lí Chính Hồng kỳ và Tương Hồng kỳ, trong khi Hào Cách (34 tuổi) kiểm soát Chính Hoàng kỳ và Tương Hoàng kỳ của Thái Tông để lại.

Cuộc tranh luận để tìm ra người sẽ trở thành Tân Hoàng đế của Đại Thanh diễn ra quyết liệt trong Hội đồng Nghị chính Vương đại thần, cơ quan quyết định các chính sách quan trọng trước khi Quân cơ xứ được lập ra những năm 1720. Nhiều Thân vương, Bối lặc cho rằng một tướng lĩnh quân sự tài giỏi đã từng kinh qua chiến trận như Đa Nhĩ Cổn nên được cử làm Hoàng đế, nhưng Đa Nhĩ Cổn đã từ chối và đề nghị lập một trong số các con của Thái Tông lên kế vị. Để vừa công nhận uy quyền của Đa Nhĩ Cổn lại vừa để hậu duệ của Thái Tông kế thừa đại thống, việc thương nghị đã đi đến quyết định cuối cùng là lập Hoàng cửu tử Phúc Lâm làm Tân Hoàng đế, đồng thời quyết định lập Đa Nhĩ Cổn và Tế Nhĩ Cáp Lãng (cháu trong họ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích và là người nắm giữ Tương Lam kỳ) làm nhiếp chính cho Tân Hoàng đế. Phúc Lâm chính thức lên ngôi Hoàng đế Đại Thanh vào ngày 8 tháng 10 năm 1643, đặt niên hiệu là "Thuận Trị." Bởi vì sử liệu viết về giai đoạn này không nhiều, nên những năm trị vì của Thuận Trị là thời kì ít được biết đến trong lịch sử nhà Thanh.

Đa Nhĩ Cổn nhiếp chính (1643–1650)

Trước khi nhập quan

Tế Nhĩ Cáp Lãng là một vị tướng có tài cầm quân nhưng lại không quan tâm đến các vấn đề chính sự. Ngày 17 tháng 2 năm 1644, ông triệu tập quan viên Nội Tam viện, Lục bộ, Đô sát viện và Lý phiên viện tuyên bố: "Từ sau, phàm các nha biện lí sự vụ, hoặc có việc trình lên hai vương, hoặc có báo cáo thì phải bẩm với Duệ Thân vương trước, giấy tờ cũng phải có chữ của Duệ Thân vương trước, ngồi theo thứ tự mà hành lễ nghi, chú ý cùng bảo nhau để làm tiền lệ". Sau khi âm mưu lật đổ nhiếp chính của Hào Cách bị phát giác vào ngày 6 tháng 5 năm đó, Hào Cách bị tước danh vị Thân vương và đồng đảng của ông bị xử tử. Đa Nhĩ Cổn nhanh chóng thay thế những người ủng hộ Hào Cách (phần lớn đến từ hai Hoàng kì) bằng người của mình, và do đó nắm lấy quyền kiểm soát thêm hai kì nữa. Đầu tháng 6 năm 1644, gần như mọi quyền lực trong triều đình và quân đội rơi vào tay Đa Nhĩ Cổn.

Đầu năm 1644, Đa Nhĩ Cổn và các cộng sự bàn kế xâm lược Đại Minh, giữa lúc cuộc khởi nghĩa nông dân sắp đánh vào Bắc Kinh. Ngày 24 tháng 4 năm đó, lãnh tụ quân khởi nghĩa là Lý Tự Thành chiếm được kinh thành, Sùng Trinh hoàng đế tự vẫn trên núi Môi Sơn phía sau Tử Cấm Thành. Nhận được tin tức, các mưu thần người Hán của Đa Nhĩ Cổn là Hồng Thừa Trù và Phạm Văn Trình khuyên ông nên chớp cơ hội để tiến vào Trung Quốc và đoạt lấy Thiên mệnh về cho nhà Thanh. Trở ngại cuối cùng trên đường đến cửa thành Bắc Kinh của Đa Nhĩ Cổn chính là Tổng binh Sơn Hải Quan (nằm ở phía đông Trường Thành) Ngô Tam Quế. Bị kẹt giữa hai thế lực là Mãn Châu và Lý Tự Thành, Ngô Tam Quế đã yêu cầu Đa Nhĩ Cổn giúp đỡ ông ta đánh bại nghĩa quân, khôi phục Đại Minh. Đa Nhĩ Cổn không chịu và yêu cầu Ngô Tam Quế phải quy thuận Đại Thanh. Không còn lựa chọn nào khác, Ngô Tam Quế phải đồng ý. Giữa lúc Ngô Tam Quế và Lý Tự Thành đang kịch chiến, Đa Nhĩ Cổn quyết định đưa quân kỵ đến can thiệp, cùng sự hỗ trợ của tinh binh dưới quyền Ngô Tam Quế, do đó giành chiến thắng quyết định trước Lý Tự Thành tại trận Sơn Hải quan ngày 27 tháng 5. Quân của Lý Tự Thành vội vã chạy về Bắc Kinh, ra sức vơ vét cướp bóc cho đến khi Lý quyết định rút khỏi kinh thành vào ngày 4 tháng 6, mang theo tất cả của cải cướp được.

Định đô Bắc Kinh

Sau sáu tuần bị ngược đãi trong tay quân phiến loạn, phụ lão Bắc Kinh cùng đông đảo quan lại và thân sĩ hồ hởi mở tiệc lớn chào đón những người giải phóng vào ngày 5 tháng 6.. Họ giật mình, khi thấy trước mắt không phải là Ngô Tam Quế và thái tử Đại Minh, mà là Đa Nhĩ Cổn, một người Mãn Châu cưỡi ngựa đầu cạo tóc, tự xưng là Nhiếp chính vương. Giữa lúc hỗn loạn, Đa Nhĩ Cổn cùng quân của mình tiến vào điện Vũ Anh (武英殿), cung điện duy nhất còn nguyên vẹn sau khi Lý Tự Thành phóng hỏa đốt hết Tử Cấm Thành vào ngày 3 tháng 6.. Quân Thanh được lệnh không được cướp bóc; nhằm đảm bảo cho việc chuyển giao chính quyền sang cho Đại Thanh diễn ra "một cách thuận lợi." Tuy tuyên bố rằng mình đến đây để trả thù cho nhà Minh, nhưng Đa Nhĩ Cổn lại hạ lệnh xử tử toàn bộ hoàng tộc Đại Minh (bao gồm con cháu của Sùng Trinh Đế) cùng với những người ủng hộ.

Ngày 7 tháng 6, chỉ hai ngày sau khi nhập thành, Đa Nhĩ Cổn xuống dụ thông báo với các quan viên xung quanh kinh thành, rằng nếu dân chúng chấp nhận đầu hàng, thay đổi y phục và cạo tóc, thì họ vẫn sẽ được giữ nguyên chức quan.. Ông đã phải bãi bỏ đạo dụ này ba tuần sau đó khi một số cuộc nổi dậy nông dân bùng nổ xung quanh Bắc Kinh, đe doạ sự kiểm soát của nhà Thanh đối với vùng thủ đô.

Đa Nhĩ Cổn đón Thuận Trị hoàng đế vào thành Bắc Kinh ngày 19 tháng 10 năm 1644. Ngày 30 tháng 10, vị hoàng đế 6 tuổi làm lễ tế trời đất tại Thiên Đàn. Nhánh hậu duệ Khổng Tử ở phía nam giữ chức Ngũ kinh Bác sĩ (五經博士) và hậu duệ đời thứ 65 của Khổng Tử ở phía bắc đang giữ tước Diễn Thánh công đều công nhận vào ngày 31 tháng 10. Một nghi lễ đăng cơ chính thức được cử hành cho Phúc Lâm vào ngày 8 tháng 11, tại đây hoàng đế trẻ so sánh công tích của Đa Nhĩ Cổn ví như Chu Công nhiếp chính cho Thành Vương ngày xưa. Cũng trong hôm đó, phong hiệu của Đa Nhĩ Cổn được thăng từ "Nhiếp chính vương" thành "Thúc phụ Nhiếp chính vương" (叔父攝政王), mà theo phong tục Mãn Châu thì "Thúc phụ" (ecike) có địa vị cao hơn Thân vương bình thường một cấp. Ba ngày sau, đồng Nhiếp chính Tế Nhĩ Cáp Lãng bị giáng hiệu từ "Nhiếp chính vương" thành "Phụ chính Thúc vương" (輔政叔王). Tháng 6 năm 1645, Đa Nhĩ Cổn tuyên bố rằng về sau tất cả công văn phải gọi ông là "Hoàng thúc phụ Nhiếp chính vương" (皇叔父攝政王), khiến ông ta chỉ còn cách ngai vàng một bước nhỏ. Cuối cùng đến năm 1648 lại đổi xưng là "Hoàng phụ Nhiếp chính vương" (皇父摄政王).

Một trong những hành động đầu tiên của Đa Nhĩ Cổn tại thủ đô mới là sáp nhập tất cả những vùng phía bắc kinh đô vào Bát Kỳ, bao gồm cả Hán quân kỳ. Lưỡng Hoàng kỳ được trao các cung điện phía bắc, Lưỡng Bạch kỳ ở phía đông, Lưỡng Hồng kỳ ở phía tây, và Lưỡng Lam kỳ ở phía nam. Sự phân bố này phù hợp với bố cục trước đây của người Mãn trước khi chinh phạt Trung Nguyên. Mặc dù Thanh đình dùng chính sách miễn giảm thuế và xây dựng các công trình thổ mộc để thuận lợi cho việc chuyển giao, đến năm 1648, nhiều người Hán vẫn mang ý chống đối với những kẻ xâm lược dị tộc. Đất canh tác nông nghiệp ở ngoài kinh thành bị nhà Thanh đánh dấu và thu giữ trao cho quân đội. Những chủ đất trước đây bây giờ trở thành người ở thuê và phải trả thuế cho chủ đất người Mãn Châu. Sự chuyển biến này đã gây ra "sự đổ vỡ và khổ nạn suốt nhiều thập kỉ sau đó."

Năm 1646, Đa Nhĩ Cổn tổ chức khoa cử để tuyển chọn quan viên cho chính phủ mới. Từ đó cứ mỗi ba năm lại có một khoa thi, giống như chế độ thời nhà Minh. Trong kì thi Đình đầu tiên, các sĩ tử, chủ yếu đến từ miền bắc Trung Quốc, bình luận về cách làm thế nào để người Hán và người Mãn có thể chung sống với nhau với cùng mục đích chung. Đề của khoa thi năm 1649 là "làm sao để người Mãn và người Hán trở thành một, đồng tâm hiệp lực, làm việc với nhau không chia rẽ ?" Dưới thời Thuận Trị hoàng đế, số người đỗ trung bình trong mỗi khoa thi là cao nhất trong các đời vua Thanh ("để giành lấy sự ủng hộ của người Hán"), cho đến 1660 thì triều đình mới hạn chế số người lấy đỗ.

Để thúc đẩy sự hòa hợp giữa hai dân tộc, năm 1648, Đa Nhĩ Cổn ban hành sắc lệnh cho phép thường dân Hán có thể kết hôn với phụ nữ Mãn Châu, nếu có sự chấp thuận của Bộ Hộ nếu người phụ nữ đó là con gái của quan lại hoặc thường dân, hoặc sự cho phép của trưởng tộc hai bên nếu họ là dân thường không có hộ khẩu. Chỉ sau này triều đình mới ban hành chính sách cho phép việc li hôn.

Hoàn tất chinh phạt Trung Nguyên

Dưới sự lãnh đạo của Đa Nhĩ Cổn — người được các sử gia gọi là "người hoạch định cuộc chinh phạt" và "kiến trúc sư trưởng của nền thống trị Mãn Châu" — nhà Thanh đã chinh phục được hầu hết lãnh thổ Trung Quốc và đẩy lùi chính quyền "Nam Minh" lưu vong xuống sâu hơn về phía tây nam. Sau khi đàn áp các cuộc khởi nghĩa phản Thanh ở Hà Bắc và Sơn Đông vào hè-thu năm 1644, Đa Nhĩ Cổn cử quân đến thảo phạt Lý Tự Thành ở thành trì quan trọng Tây An (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây), nơi Lý tái lập căn cứ sau khi rút khỏi Bắc Kinh đầu tháng 6 năm 1644. Dưới áp lực của quân Thanh, Lý buộc phải rút khỏi Tây An vào tháng 2 năm 1645, sau đó Lý Tự Thành chết - có thể ông ta tự sát hoặc bị dân địa phương tưởng nhầm là đạo tặc nên giết chết - vào tháng 9 năm 1645 sau khi trốn chạy lần lượt qua rất nhiều tỉnh.

Sau khi chiếm được Tây An, vào đầu tháng 4 năm 1645 quân Thanh mở chiến dịch thu phục vùng đồng bằng trù phú Giang Nam (phía nam sông Dương Tử); tại đây vào tháng 6 năm 1644, các cựu thần của nhà Minh đã tôn lập một hoàng thân là Phúc vương Chu Do Tung làm hoàng đế, sử gọi là nhà Nam Minh. Sự tranh chấp giữa các phe phái và nạn đào ngũ trong nội bộ khiến cho việc tăng cường năng lực đề kháng của chính quyền Nam Minh bị cản trở.

Quân Thanh tiến về phía nam, đoạt lấy Từ Châu phía bắc sông Hoài vào tháng 5 năm 1645 và nhanh chóng tập trung về Dương Châu, thành thị trọng yếu nhất của Nam Minh ở phía bắc phòng tuyến. Thành Dương Châu do Sử Khả Pháp trấn thủ quyết không đầu hàng, dũng cảm kháng cự và thất thủ sau đó một tuần (ngày 20 tháng 5) trước sức công phá của đại pháo quân Thanh. Đa Đạc (em ruột của Đa Nhĩ Cổn) hạ lệnh đồ sát toàn bộ dân chúng trong thành Dương Châu.

Đúng như dự định, cuộc thảm sát này đã buộc các thành trì khác ở Giang Nam phải đầu hàng Đại Thanh. Lễ bộ Thượng thư Nam Minh là Tiền Khiêm Ích mở thành Nam Kinh đầu hàng không kháng cự vào ngày 16 tháng 6 sau khi Đa Đạc tuyên thệ sẽ không tàn sát bách tính. Quân Thanh bắt sống được Hoằng Quang Đế Chu Do Tung (bị xử tử tại Bắc Kinh vào năm sau) và thu phục các thành phố lớn ở Giang Nam, bao gồm Tô Châu và Hàng Châu; trước đầu tháng 7 năm 1645, biên giới giữa nhà Thanh và Nam Minh bị đẩy xuống phía nam sông Tiền Đường.

Ngày 21 tháng 7 năm 1645, sau khi chinh phạt hầu hết đất Giang Nam, Đa Nhĩ Cổn ban lệnh cho tất cả đàn ông Trung Quốc phải cạo nửa đầu và thắt phần tóc còn lại thành đuôi sam theo như phong tục của người Mãn Châu. Hình phạt dành cho những kẻ không tuân theo là cái chết. Chính sách này này giúp người Mãn Châu kết bạn với kẻ thù. Tuy nhiên đối với các quan chức và học giả người Hán, kiểu tóc mới này đáng xấu hổ và luồn cúi (vì nó vi phạm một nguyên tắc của Nho giáo là giữ gìn thân thể), trong khi với những người dân thường thì việc cắt tóc cũng giống như là đánh mất sự nam tính của họ. Bởi vì phong tục để tóc của người Trung Quốc có thể khiến các lực lượng kháng Thanh dễ dàng tập hợp lực lượng, ngăn cản cuộc chinh phạt của nhà Thanh. Nhiều người dân ở Gia Định và Tùng Giang bị thảm sát bởi tướng cũ của Minh là Lý Thành Đông (mất 1649), tương ứng vào các ngày 24 tháng 8 và 22 tháng 9. Thành Giang Âm cũng kiên thủ chống lại 10.000 quân Thanh trong 83 ngày. Khi tường thành bị công phá vào ngày 9 tháng 10 năm 1645, quân Thanh dưới quyền của phản tướng Minh là Lưu Lương Tá (mất 1667) đã đồ sát gần như toàn bộ dân số, khoảng 74.000 đến 100.000 người bị giết trong lần này. Những cuộc thảm sát này đã đàn áp phong trào kháng Thanh ở hạ lưu sông Dương Tử. Một vài người nhân vật còn trung thành với nhà Minh chọn cách trở thành ẩn sĩ, với ý nghĩ rằng khi những hành động quân sự không thành công, thì việc buông bỏ sự đời ít nhất sẽ tiếp tục thể hiện sự chống đối của họ đối với thế lực ngoại tộc.

Sau khi Nam Kinh thất thủ, hai thành viên trong hoàng tộc nhà Minh lại nổi dậy lập ra hai chính quyền mới: thế lực ở vùng Phúc Kiến là Long Vũ Đế Chu Duật Kiện, tức Đường vương, hậu duệ đời thứ chín của hoàng đế khai quốc nhà Minh Chu Nguyên Chương và chính quyền còn lại đóng tại Chiết Giang, đứng đầu là "Giám quốc Nhiếp chính" Lỗ vương Chu Dĩ Hải. Nhưng cả hai chính quyền này không chịu hợp tác với nhau, khiến cho cơ hội thành công của họ thậm chí còn thấp hơn so với Phúc vương trước kia. Tháng 7 năm 1646, chiến dịch Nam chinh do Bác Lạc cầm đầu đã khiến chính quyền Lỗ vương lâm vào tình thế nguy ngập và đánh thẳng vào căn cứ của Đường vương ở Phúc Kiến. Chu Duật Kiện bị bắt và hành quyết ở Đinh Châu (phía tây Phúc Kiến) vào ngày 6 tháng 10. Dưỡng tử của ông là Trịnh Thành Công chạy thoát ra đảo Đài Loan. Cuối cùng vào tháng 11, các trung tâm kháng chiến của nhà Minh ở Giang Tây đều rơi vào tay nhà Thanh.

Đến cuối năm 1646, hai vị hoàng đế khác của họ Chu được lập lên ở Quảng Châu, lấy niên hiệu là Thiệu Vũ (紹武) và Vĩnh Lịch. Vì không có đủ tiền mua quân trang, chính quyền Thiệu Vũ phải thuê quần áo từ các gánh hát địa phương. Hai chính quyền này lại đánh nhau đến ngày 20 tháng 1 năm 1647, khi một đội quân nhỏ của nhà Thanh do Lý Thành Đống (李成栋) dẫn đầu chiếm Quảng châu, giết Thiệu Vũ Đế, và buộc triều đình Vĩnh Lịch chạy trốn đến Nam Ninh, Quảng Tây. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 1648, Lý Thành Đống phản lại nhà Thanh, và một nổi dậy xảy ra đồng thời của một vị tướng khác ở Giang Tây đã giúp triều đình Vĩnh Lịch chiếm lại hầu hết miền nam Trung Quốc. Nhưng sự trỗi dậy này không kéo dài được lâu. Quân Thanh lại tiến xuống khu vực trung tâm Hồ Quảng (nay là Hà Bắc và Hà Nam), Giang Tây và Quảng Đông trong các năm 1649 và 1650. Hoàng đế Vĩnh Lịch lại phải bôn đào một lần nữa. Cuối cùng vào ngày 24 tháng 11 năm 1650, quân Thanh do Thượng Khả Hỷ chỉ huy tiến chiếm Quảng Châu và đồ sát 70.000 người dân trong thành.

Trong khi đó, vào tháng 10 năm 1646, quân Thanh do Hào Cách (trưởng tử của Hoàng Thái Cực, thất bại trong cuộc tranh chấp quyền kế vị ngai vàng năm 1643) tiến vào Tứ Xuyên, để tiêu diệt thế lực của quân khởi nghĩa nông dân Trương Hiến Trung. Trương Hiến Trung bị giết trong trận chiến với quân Thanh ở gần Tây Sung trung tâm Tứ Xuyên vào ngày 1 tháng 2 năm 1647. Cũng vào cuối năm 1646 ở phía bắc, lực lượng phản quân của thủ lĩnh Hồi giáo mà sử sách Trung Quốc gọi là Mễ Lạt Ấn nổi lên chống lại nhà Thanh tại Cam Túc. Ông ta nhanh chóng hội quân với một người khác là Đinh Quốc Đống (丁國棟). Họ tuyên bố tôn chỉ khôi phục nhà Minh, và tiến chiếm nhiều nơi ở Cam Túc, bao gồm cả thủ phủ Lan Châu. Những cuộc nổi dậy này còn có sự tham gia của các những người Hán không theo Hồi giáo, cho thấy họ không phải đứng lên vì mục đích tôn giáo. Cả Mễ Lạt Ấn và Đinh Quốc Đống đều bị tướng Thanh Mạnh Kiều Phương (孟喬芳; 1595–1654) bắt và giết năm 1648, cho đến năm 1650, các cuộc nổi dậy của người Hồi giáo đều bị dập tắt hoàn toàn.

Thời kì thân chính (1651–1661)

Thanh trừng phe cánh Đa Nhĩ Cổn

Cái chết bất ngờ của Đa Nhĩ Cổn trong một chuyến đi săn vào ngày 31 tháng 12 năm 1650 đã khơi mào cho một cuộc tranh chấp gây gắt giữa các phe phái trong triều và mở đường cho những cải cách chính trị sâu sắc về sau. Bởi vì thế lực của những người ủng hộ Đa Nhĩ Cổn trong triều vẫn còn rất nhiều, Thuận Trị buộc phải tiến hành tang lễ ông ta theo nghi thức trang trọng nhất, và sau đó còn truy miếu hiệu là Thành Tông, thụy hiệu là Nghĩa Hoàng đế. Trong những ngày đầu tháng 1 năm 1651, nhiều đại thần Lưỡng Bạch kỳ, đứng đầu là một người ủng hộ cũ của Đa Nhĩ Cổn, Ngô Bái (吴拜), tiến hành bắt giữ bào huynh của Đa Nhĩ Cổn là A Tế Cách vì lo ngại ông ta sẽ dùng vũ lực đoạt chức Nhiếp chính; Ngô Bái và các cộng sự sau đó tự xưng là các chức quan đứng đầu trong các bộ, chuẩn bị đoạt lấy đại quyền.

Trong khi đó, Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng, người bị phế trừ quyền Nhiếp chính năm 1647, tập hợp các quan chức Bát kỳ bất mãn với sự chuyên quyền của Đa Nhĩ Cổn. Để củng cố sự ủng hộ của dành cho Hoàng đế ở Lưỡng Hoàng kỳ (vốn trực tiếp thuộc quyền quản lý của Đại hãn (Hoàng đế) từ thời Hoàng Thái Cực) và khống chế những người trong Chính Bạch kỳ của Đa Nhĩ Cổn, Tế Nhĩ Cáp Lãng gọi đó là "Thượng Tam kỳ" (上三旗, phiên âm Mãn Châu: dergi ilan gūsa), trực tiếp nằm dưới quyền điều hành của Hoàng đế. Ngao Bái và Tô Khắc Tát Cáp, những người về sau làm Nhiếp chính cho Khang Hi Đế từ 1661, là những người tích cực ủng hộ Tế Nhĩ Cáp Lãng, và được ông bổ nhiệm họ vào Nghị chính Vương đại thần để tưởng thưởng.

Ngày 1 tháng 2, Tế Nhĩ Cáp Lãng tuyên bố Thuận Trị Đế, năm đó 14 tuổi, trực tiếp thân chính. Chế độ Nhiếp chính bị bãi bỏ. Tế Nhĩ Cáp Lãng đi nước cờ tiếp theo. Cuối tháng 2 đầu tháng 3 năm 1651, ông hạch tội Đa Nhĩ Cổn lấn lướt Hoàng quyền: Đa Nhĩ Cổn bị kết tội và tước đi toàn bộ danh hiệu đã được truy tặng. Tế Nhĩ Cáp Lãng tiếp tục thanh trừng những người ủng hộ Đa Nhĩ Cổn và giao các chức vụ quan trọng cho các thành viên trong Thượng Tam kỳ, kết quả đến năm 1652 toàn bộ phe cánh của Đa Nhĩ Cổn đã bị giết hoặc bị loại khỏi triều đình.

Đảng tranh và cuộc chiến chống tham nhũng

Ngày 7 tháng 4 năm 1651, chỉ hai tháng sau khi thân chính, Thuận Trị ban chiếu nói rõ ý định của ông là thanh trừng tất cả những quan chức tham nhũng. Lệnh này ngay sau đó đã khơi mào cho những tranh chấp mới và khiến ông phải ân hận cho đến tận lúc chết. Một trong những hành động đầu tiên của ông là cách chức Đại học sĩ Phùng Thuyên (馮銓; 1595–1672), một viên quan xuất thân từ miền bắc bị kết tội năm 1645 nhưng rồi được tha và trọng dụng trở lại theo lệnh của Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn. Thuận Trị thay Phùng Thuyên bằng Trần Danh Hạ (陳名夏, 1601– 1654), một học giả người miền nam có mối quan hệ khá tốt trong giới văn sĩ Giang Nam. Mặc dù cuối năm 1651, Trần Danh Hạn bị cách chức nhưng sớm được phục chức năm 1653 và trở thành một cố vấn thân tín của Hoàng đế. Ông còn được giao quyền soạn thảo chiếu lệnh cho Hoàng đế như một Đại học sĩ dưới triều Minh. Rồi đến năm 1653, Thuận Trị lại cho gọi Phùng Thuyên về triều để làm cân bắng ảnh hưởng giữa quan viên hai miền nam bắc, nhưng hành động này không những không như mong muốn của Thuận Trị, mà còn làm tăng mâu thuẫn trong nội bộ. Trong nhiều cuộc tranh cãi tại triều năm 1653 và 1654, những quan chức miền nam đã hình thành một phe phái đối lập với quan chức người miền bắc và Mãn Châu. Tháng 4 năm 1654, khi Trần Danh Hạ bàn với một viên quan Hoa Bắc là Ninh Hoàn Ngã (寧完我; chết năm 1665) về việc khôi phục lại lối trang phục như thời nhà Minh, Ninh lập tức tố cáo Trần trước mặt Hoàng đế về nhiều tội, như tham nhũng, lạm quyền, kết bè kết đảng... Kết quả, Trần Danh Hạ bị xử giảo vào ngày 27 tháng 4 năm 1654.

Tháng 11 năm 1757, một vụ bê bối khoa cử diễn ra ở trường thi Thuận Thiên phủ (Bắc Kinh ngày nay). Tám sĩ tử Giang Nam có quan hệ bà con với các quan viên ở Bắc Kinh đã hối lộ cho các giám thị để mong đạt kết quả cao trong kì đại khoa. Bảy viên quan chấm thi bị kết tội ăn hối lộ và bị xử tử, và hàng trăm người khác bị lưu đày và tịch biên gia sản. Những vụ bê bối như thế này, trước đó đã lan rộng ở Giang Nam, đến khi người ta điều tra ra những hành vi hối lộ và gian lận của các quan chức trong bộ máy chính quyền, và nhiều quan chức miền bắc chỉ trích giới văn sĩ Giang Nam đã làm xói mòn đạo học.

Chính sách với người Hán

Trong thời gian trị vì ngắn ngủi của mình, Thuận Trị hoàng đế khuyến khích người Hán tham gia vào các công việc của triều đình và khôi phục lại nhiều Hán chế đã bị bác bỏ trong thời kì nhiếp chính của Đa Nhĩ Cổn. Ông hăng hái bàn luận về lịch sử, kinh điển và chính trị với các học giả lớn như Trần Danh Hạ (xem phần trước) và trọng dụng những nhân tài mới như Vương Hi (王熙; 1628–1703), một người Hán ở miền bắc thông thạo tiếng Mãn Châu. "Sáu sắc lệnh" (Lục dụ) mà Thuận Trị hoàng đế ban ra năm 1652 là tiền đề cho "Thánh dụ" (1670) của Khang Hy Đế: "Chính thống Nho gia tư tưởng đích ngạnh khái" tức là khuyến dụ trăm họ giữ gìn đạo hiếu và tuân thủ pháp luật. Trong một động thái khác để lấy lòng người Hán, hoàng đế cho lập lại Hàn Lâm Viện và Nội các năm 1658. Hai thể chế mô phỏng theo cơ cấu nhà Minh này đã phần nào làm xói mòn quyền lực của giới quý tộc Mãn Châu và có thể sẽ dẫn đến việc đảng tranh giữa các phe phái như cuối thời Minh.

Để hạn bớt đi quyền lực của Phủ Nội vụ và giới quý tộc Mãn Châu, vào tháng 7 năm 1653, Thuận Trị thành lập 13 nha môn, tuy trên danh nghĩa do người Mãn đứng đầu, nhưng thực chất là do các thái giám người Hán và Bao y người Mãn khống chế. Các hoạn quan bị kìm kẹp chặt chẽ dưới thời chấp chính của Đa Nhĩ Cổn, nhưng Hoàng đế lại dùng họ để ngăn chặn những trung tâm quyền lực khác như Hoàng Thái hậu mẹ của ông và cựu Nhiếp chính Tế Nhĩ Cáp Lãng. Cuối những năm 1650, quyền lực của thái giám trở nên lớn mạnh: họ xử lý các vấn đề chính trị và tài chính, đưa ra lời khuyên cho vua về các vấn đề chính sự, và thậm chí ban hành cả các chiếu chỉ. Bởi vì hoạn quan làm ngăn cách hoàng đế với bộ máy quan liêu, nên các đại thần Mãn Hán lo sợ vấn nạn hoạn quan lộng quyền gây hậu quả lớn như đã từng xảy ra với triều Minh sẽ lập lại. Mặc dù Hoàng đế cũng có những nỗ lực nhằm áp đặt các biện pháp quản lý các hoạt động của hoạn quan, thái giám cận thần của Thuận Trị là Ngô Lương Phụ (吳良輔; chết năm 1661), người từng giúp ông thanh trừng phe cánh của Đa Nhĩ Cổn đầu những năm 1650, đã bị bắt vì tội hối lộ năm 1658. Nhưng sự thật Ngô chỉ bị khiển trách, cho thấy hoàng đế đã không biết cách trấn an phe quý tộc Mãn Châu, khiến họ nhận ra rằng việc các thái giám trỗi dậy là uy hiếp tới địa vị của họ. Mười ba nha môn bị bãi bỏ (và Ngô Lương Phụ bị xử tử) bởi Ngao Bái và các Phụ chính đại thần vào tháng 3 năm 1661, không lâu sau khi Thuận Trị Đế băng hà.

Biên giới và ngoại giao

Năm 1646, quân Thanh dưới sự chỉ huy của Bác Lạc chiếm được Phúc Châu, và gặp sứ giả của các nước Lưu Cầu, An Nam, và người Tây Ban Nha đến từ thuộc địa Manila. Những sứ giả này đến để triều cống cho Hoàng đế Nam Minh. Sau đó triều đình nhà Thanh trao trả họ về nước và gửi kèm theo đó các bức thư yêu cầu vua của các nước trên phải thần phục Đại Thanh. Sau đó các nước bắt đầu gửi sứ thần đến bái kiến và triều cống: Lưu Cầu năm 1649, Xiêm La năm 1652, và An Nam năm 1661, sau khi những tàn dư cuối cùng của triều Minh bị đuổi khỏi Vân Nam giáp giới nước An Nam.

Cũng năm 1646, Sultan Abu al-Muhammad Haiji Khan, hoàng thân nhà Mogul đang cai trị Thổ Lỗ Phiên, cử sứ giả đến yêu cầu nối lại giao thương với Trung Quốc vốn bị trì trệ vì chiến loạn cuối thời nhà Minh. Tuy bức thư dùng lời lẽ không nhún nhường, nhưng nhà Thanh đã đồng ý nhận nó, và hai bên tiến hành đàm phán ở Bắc Kinh và Lan Châu (Cam Túc). Nhưng thỏa thuận này bị phá vỡ bởi cuộc nổi loạn của người Hồi giáo ở miền tây bắc Trung Quốc năm 1646 (xem đoạn cuối của phần "Hoàn tất chinh phục Trung Nguyên" bên trên). Việc cống nạp và buôn bán với Cáp Mật và Thổ Lỗ Phiên, vốn bị gián đoạn bởi cuộc nổi dậy này được nối lại vào năm 1656. Tuy nhiên, năm 1655 Thanh đình tuyên bố rằng người Thổ Lỗ Phiên chỉ phải triều cống năm năm một lần.

Năm 1651, vị Hoàng đế trẻ mời Lạt ma thứ 5, lãnh đạo Phái Hoàng mạo của Phật giáo Tây Tạng, người mà, với sự giúp đỡ quân sự từ Khoshot Gushri Khan của Mông Cổ, vừa mới thống nhất tôn giáo và các luật thế tục ở Tây Tạng. Thanh hoàng vốn thường xuyên tiếp xúc Phật giáo Tây Tạng ít nhất từ năm 1621 dưới thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích, nhưng cuộc gặp gỡ này cũng có những lý do chính trị của nó. Cụ thể, Tây Tạng là một thế lực to ở phía tây đế quốc Thanh, và tiếng nói của Đại Lạt ma rất có ảnh hưởng tới các bộ lạc Mông Cổ, nhiều người trong số các lãnh chúa Mông chưa chịu quy phục Thanh. Để chuẩn bị chào đón vị "Phật sống" ,Thuận Trị hoàng đế ra lệnh xây dựng Bạch Tháp ở đảo Quỳnh Hoa phía tây bắc Tử Cấm Thành, nơi mà trước đó là cung điện cũ của Đại Hãn Hốt Tất Liệt. Sau nhiều lời mời cùng các cuộc trao đổi sứ thần, cuối cùng phía Tây Tạng đã đồng ý, và Đại Lạt ma đến Bắc Kinh vào tháng 1 năm 1653. Đại Lạt ma sau đó có chuyến thăm đến Cung điện Potala ở Lhasa, nơi mà ông bắt đầu xây dựng năm 1645.

Trong khi đó, ở phía bắc Mãn Châu, các nhà thám hiểm Vassili Poyarkov (1643 – 1646) và Yerofei Khabarov (1649 – 1653) bắt đầu chuyến thám hiểu thung lũng sông Amur theo lệnh của Nga vương. Năm 1653 Khabarov được triệu hồi trở về Moskva và thay vào vị trí đó là Onufriy Stepanov, người nắm quyền chỉ huy lực lượng Cossack của Khabarov. Stepanov đi về phía nam đến lưu vực sông Sungari, ở đó ông đòi những người dân bản địa như người Daur và Durchers phải dâng nộp "yasak" (lông thú), nhưng những nhóm này từ chối vì họ chỉ cống nạp cho hoàng đế Thuận Trị ("Shamshakan" theo các nguồn tiếng Nga). Năm 1654 Stepanov đánh bại một lực lượng nhỏ người Mãn Châu được cử đến từ Ningguta để thăm dò tình hình phía Nga. Năm 1655, một tướng lĩnh khác của nhà Thanh, Minh An Đạt Lễ (chết 1669), đánh bại lực lượng của Stepanovtaij pháo đài Kumarsk trước bờ sông Amur, nhưng những điều này không khiến người Nga lùi bước. Năm 1658, tuy nhiên, tướng người Mãn là Sa Nhĩ Hổ Đạt (1599 – 1659) tấn công Stepanov bằng hạm đội 40 chiến thuyền (hoặc nhiều hơn), toàn bộ quân Nga bị bắt hoặc giết. Chiến thắng này giúp người Thanh đẩy lùi quân Cossack khỏi thung lũng Amur, nhưng Xung đột biên giới Nga-Thanh vẫn tiếp tục cho đến khi kí kết Hiệp ước Nerchinsk phân định biên giới Nga và Thanh dưới thời Khang Hy hoàng đế.

Tiếp tục chiến dịch tiêu diệt Nam Minh

Mặc dù quân Thanh dưới thời Đa Nhĩ Cổn đã đẩy chính quyền Nam Minh tháo chạy xa về cực nam Trung Quốc, nhưng lực lượng trung thành với nhà Minh vẫn còn âm ỉ hoạt động. Đầu tháng 8 năm 1652, Lý Định Quốc, người từng phục vụ dưới quyền tên cướp Trương Hiến Trung (chết 1647) ở Tứ Xuyên đã về hàng Quế vương của Nam Minh, đoạt lại Quế Lâm (tỉnh Quảng Tây) từ tay nhà Thanh. Trong chưa tới một tháng, hầu hết các viên tướng của nhà Thanh ở Quảng Tây trở về với nhà Minh. Mặc dù giành được một số thắng lợi quân sự ở Hồ Quảng và Quảng Đông trong vòng hai năm tiếp theo, Lý lại không thể chiếm lại được các trọng trấn. Năm 1653, Thanh đình phái Hồng Thừa Trù đến phụ trách việc tái chiếm miền tây nam. Hồng Thừa Trù đóng quân tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh Hồ Nam), và dần xây dựng lực lượng; chỉ đến cuối năm 1658 quân đội Thanh đã được trang bị đầy đủ và sẵn sàng tái chiếm Quý Châu và Vân Nam. Cuối tháng 1 năm 1659, quân Thanh do Đạc Ni lãnh đạo chiếm kinh thành Vân Nam, buộc Quế vương (Vĩnh Lịch) chạy trốn đến biên giới Miến Điện, khi đó nằm quyền cai trị của Vua Pindale Min của Vương triều Toungoo. Vị vua cuối cùng của Nam Minh ở đây cho đến năm 1662, khi ông bị bắt và hành quyết bởi Ngô Tam Quế, tướng cũ của nhà Minh đã về hàng người Mãn Châu vào tháng 4 năm 1644 khi Đa Nhĩ Cổn khởi động cuộc chinh phạt Trung Nguyên.

Trịnh Thành Công ("Quốc Tính gia"), người đã xưng thần với Đường vương năm 1646 và sau đó là Quế vương năm 1655, tiếp tục nâng cờ nghĩa khôi phục Minh đình. Năm 1659, khi Thuận Trị hoàng đế chuẩn bị tổ chức kì đại khoa để tôn vinh triều đại của ông và những thành tích quân sự ở miền tây nam, thì Quốc tính gia cùng quân đội được trang bị kĩ lưỡng đi thuyền đến lưu vực sông Dương Tử đang thuộc quyền kiểm soát của Thanh, và sau đó đe dọa đến Nam Kinh. Khi hoàng đế nghe tin về cuộc tấn công bất ngờ này, ông được cho là đã dùng kiếm chém vào ngai vàng trong sự tức giận. Nhưng cuộc bao vây Nam Kinh bị đánh bại và Trịnh Thành Công phải rút lui về vùng duyên hải phía đông nam Phúc Kiến. Bị áp lực bởi thủy quân Thanh, Quốc Tính gia tháo chạy về Đài Loan vào tháng 4 năm 1661 nhưng qua đời vào cùng năm. Hậu duệ của ông vẫn tiếp tục chống Thanh đến năm 1683, năm mà Khang Hy hoàng đế chinh phục thành công đảo Đài Loan.

Tính cách và quan hệ cá nhân

Sau khi Phúc Lâm lên thân chinh năm 1651, mẫu thân ông, Thái hậu Hiếu Trang xếp đặt hôn sự cho ông với cháu gái của bà, nhưng vị vua trẻ nhanh chóng phế bỏ vị hoàng hậu này năm 1653. Năm sau Hiếu Trang lại sắp xếp một hôn sự khác cho hoàng đế với nhà mẹ của mình là tộc Khoa Nhĩ Thẩm, Mông Cổ. Dù Phúc Lâm cũng chẳng ưa gì hoàng hậu thứ hai (Hiếu Huệ Chương Hoàng hậu), nhưng ông dường như không được phép phế bỏ bà ta. Hoàng hậu không sinh được bất kì đứa con nào. Từ năm 1656, Thuận Trị hoàng đế sủng ái một vị hậu cung là Đổng Ngạc hoàng quý phi. Có thuyết cho rằng bà từng là vợ của một quý tộc Mãn Châu. Đổng Ngạc phi hạ sinh cho Thuận Trị một người con trai (Tứ A ca) vào tháng 11 năm 1657. Hoàng đế dự định tấn phong Tứ A ca làm Trữ quân, nhưng vị hoàng tử này chết yểu vào đầu năm 1658 khi vẫn chưa được đặt tên.

Thuận Trị là một người cởi mở, ông lắng nghe lời tư vấn từ Johann Adam Schall von Bell, một nhà truyền giáo dòng Tên từ Cologne thuộc Đức, Thánh chế La Mã, người đã giảng giải cho ông các vấn đề về thiên văn học, kĩ thuật liên quan đến tôn giáo và chính phủ. Cuối năm 1644, Đa Nhĩ Cổn giao cho Schall chuẩn bị chế ra một loại lịch mới vì những dự báo của ông về nhật thực chính xác hơn nhiều so với các nhà âm dương Trung Quốc. Sau Đa Nhĩ Cổn chết, Schall vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp với hoàng đế trẻ, và hoàng đế gọi ông là "mã pháp" (mafa tiếng Mãn Châu). Khi ở đỉnh cao quyền lực giai đoạn 1656 đến 1657, Schall báo cáo rằng Thuận Trị thường đến nhà của ông và đàm luận với ông đến tận khuya. Ông được hoàng đế ban lệnh miễn tội, được ban đất để xây một nhà thờ ở Bắc Kinh, và được quyền nhận con nuôi (vì Phúc Lâm lo lắng cho Schall không có người thừa kế), nhưng hy vọng của dòng Tên về việc cải đạo cho quân vương nhà Thanh sang đạo Thiên Chúa bị thất bại khi Thuận Trị Đế trở thành một Phật tử mộ đạo từ năm 1657.

Hoàng đế tỏ ra là một nhà lãnh đạo tốt, quản lý thành công các vấn đề nhà nước, và ông đánh giá cao các nghệ thuật truyền thống của người Hán như thư pháp và kịch. Một trong số những tác phẩm mà ông yêu chuộng là Vạn sầu khúc của Quy Trang (1613 – 1673), vốn là bạn thân của những học giả chống Thanh như Cố Viêm Vũ và Vạn Thọ Kỳ (1603 – 1652). "Khá nhiệt tình và đánh giá cao tình yêu," ông cũng có thể đọc thuộc lòng những đoạn dài của những tác phẩm Văn học lãng mạn phương Tây.

Qua đời và người kế vị

Phát bệnh

Tháng 9 năm 1660, Hoàng quý phi Đổng Ngạc thị, người mà Thuận Trị Hoàng đế thương yêu nhất trong số phi thiếp, bất ngờ qua đời, có lẽ do đau buồn quá độ sau khi mất con. Hoàng đế đắm chìm trong sự đau buồn và bỏ bê triều chánh trong nhiều tháng, đến khi ông mắc bệnh đậu mùa vào ngày 2 tháng 2 năm 1661. Ngày 4 tháng 2 năm 1661, Thị lang Lễ bộ Vương Hy (1628 – 1703; tâm phúc của Hoàng đế) và Nội các học sĩ Ma Lặc Cát được triệu tới giường bệnh nghe di chỉ của Hoàng đế. Cùng ngày hôm đó, người con trai thứ ba mới 7 tuổi của ông, Huyền Diệp được chọn làm người kế vị, có thể là vì cậu bé là người đã sống sót qua căn bệnh đậu mùa. Hoàng đế qua đời vào ngày 5 tháng 2 năm 1661 ở Tử Cấm Thành, năm đó chỉ mới 22 tuổi.

Người Mãn rất lo sợ bệnh đậu mùa hơn bất kì căn bệnh nào khác vì họ hoàn toàn không có khả năng miễn dịch và gần như chắc chắn sẽ chết nếu nhiễm bệnh. Vào năm 1622 họ đã thành lập một cơ quan để điều tra các trường hợp bệnh đậu mùa và cách ly những người bị bệnh để tránh lây nhiễm. Trong thời gian có dịch bệnh, các thành viên hoàng tộc thường được gửi tới Tị đậu sở để tránh lây nhiễm. Thuận Trị Hoàng đế rất sợ hãi căn bệnh này, vì ông còn trẻ và sống ở một thành phố lớn, gần nguồn lây bệnh. Thật vậy, dưới thời của ông đã có chín lần Bắc Kinh phát dịch đậu mùa, mỗi lần như vậy hoàng đế thường bị gửi tới những nơi an toàn như Nam Uyển, một trường săn bắn ở Bắc Kinh được Đa Nhĩ Cổn xây dựng thành Tị đậu sở những năm 1640. Dù cho những biện pháp phòng ngừa như vậy-cũng như nhiều lần ra lệnh buộc người bệnh phải dời khỏi thành-vị Hoàng đế trẻ vẫn không thoát khỏi việc phát bệnh.

Di chiếu giả

Theo di chỉ cuối cùng của Hoàng đế, được thông cáo vào ngày 5 tháng 2, bốn đại quan được cử làm phụ chính cho Huyền Diệp: Ngao Bái, Sách Ni, Át Tất Long, và Tô Khắc Tát Cáp, những đồng minh của Tế Nhĩ Cáp Lãng thời kì sau khi Đa Nhĩ Cổn chết (cuối năm 1650). Có vẻ khó khăn để xác định liệu có phải Thuận Trị Hoàng đế đã trao quyền chấp chính cho bốn người kia hay không, bởi vì họ và Thái hậu Hiếu Trang rõ ràng đã thay đổi di chỉ trước khi công bố, thậm chí là ngụy tạo nó. Trong di chúc, Hoàng đế bày tỏ sự hối lỗi của mình về việc cải cách chế độ theo kiểu người Hán (phụ thuộc vào các hoạn quan và trọng dụng các quan chức người Hán), xa lánh các quý tộc Mãn Châu, và quá sủng ái Đổng Ngạc phi mà bỏ bê thân mẫu. Tờ di chiếu đã đưa bốn vị phụ chính trở thành những người nắm quyền lực thực tế, và họ cho phục hồi nhiều chính sách cũ, tình hình này kéo dài tám năm, từ 1661 đến 1669.

Sau khi qua đời

Bởi vì triều đình không hay biết gì về tình hình lúc Hoàng đế băng hà, người ta rộ lên tin đồn rằng ông không chết mà bỏ lên núi và cạo đầu trở thành một nhà sư, bởi ông quá chán nản sau cái chết của người sủng phi mà ông thương yêu, và bằng một cuộc đảo chính nào đó mà các quý tộc Mãn Châu giả di mệnh của ông để đã đoạt lấy, quyền nhiếp chính. Những tin đồn này không phải là vô căn cứ vì Hoàng đế trở nên rất mộ đạo Phật từ cuối những năm 1650, thậm chí ông còn cho phép các nhà sư ra vào cung điện. Các sử gia Trung xếp cái chết không rõ ràng của Hoàng đế Thuận Trị là một trong ba bí ẩn lớn đầu đời nhà Thanh. Nhưng nhiều bằng chứng liên quan - bao gồm cả một ghi chép của một nhà sư đều ghi rằng sức khỏe của Hoàng đế đã xấu đi rất nhiều vào đầu tháng 2 năm 1661 vì bệnh đậu mùa, và một vị phi tử (Trinh phi) và một thị vệ đã tự sát để cùng hoàng đế về thế giới bên kia.

Sau 27 ngày quàn trong Tử Cấm Thành, đến ngày 3 tháng 3 năm 1661, quan tài của Hoàng đế được chuyển đến Cảnh Sơn (một ngọn đồi ngay phía bắc thành Tử Cấm) với một đám rước long trọng, và nhiều món đồ quý giá bị đốt đi trong ngày tang lễ. Chỉ hai năm sau, năm 1663, linh cữu của Hoàng đế được đưa đến nơi yên nghỉ cuối cùng. Trái ngược với phong tục hỏa táng theo truyền thống của người Mãn Châu, di hài của Thuận Trị không bị đốt đi mà được chôn xuống lòng đất. Nơi yên nghỉ của ông về sau gọi là lăng Thanh Đông, cách kinh thành Bắc Kinh 125 ki-lô-mét (75 dặm) về phía đông bắc, đâu là một trong hai lăng tẩm lớn của nhà Thanh. Ngôi mộ của ông là lăng mộ đầu tiên được xây dựng trong quần thể Hiếu lăng (trong tiếng Mãn Châu là Hiyoošungga Munggan), nơi được xây dựng để táng cho Thuận Trị cùng các phi tử của ông.

Di sản

Tờ di chiếu giả ghi rằng hoàng đế Thuận Trị đã hối hận sâu sắc trước việc từ bỏ phong tục truyền thống của Mãn Châu, và bốn phụ chánh dùng việc đó để đưa triều đình trở lại với chính sách thời Hậu Kim. Dùng những lời trong di chiếu, Ngao Bái và các phụ chánh khác nhanh chóng giải tán 13 nha môn. Trong mấy năm tiếp theo, họ chiếm quyền hành trong Phủ Nội vụ, vốn được điều hành bởi người Mãn Châu và các hoạn quan, loại bỏ Viện Hàn lâm, và giới hạn thành viên của Nghị chánh Vương đại thần chỉ trong nội bộ người Mãn Châu và người Mông Cổ. Các nhiếp chính cũng áp dụng những biện pháp cứng rắn đối với người dân Trung Quốc: họ xử tử hàng chục người và trừng phạt hàng ngàn người khác ở Giang Nam vì vụ án viết Minh sử và tội trốn thuế, và buộc người dân miền đông nam di dời vào sâu trông nội địa nhằm cô lập Đảo Đài Loan - tức Vương quốc Đông Ninh do con trai của Quốc tính gia là Diên Bình quận vương đang nắm quyền.

Sau khi Khang Hy hoàng đế bắt giam Ngao Bái năm 1669, ông khôi phục nhiều cải cách của Thuận Trị hoàng đế. Nhiều cơ quan, chức quan được khôi phục lại, bao gồm Đại học sĩ, nhờ vào đó mà người Hán có được nhiều tiếng nói hơn trong chánh phủ. Ông cũng tiêu diệt thành công loạn Tam phiên, do ba viên tướng người Hán đã về hàng và góp công lớn trong cuộc chinh phạt của người Mãn, được phong phiên vương và nắm giữ các vùng đất quan trọng ở miền nam Trung Quốc. Loạn Tam phiên (1673 – 1681) cho thấy vẫn còn sự chống đối mạnh mẽ với chính quyền mới, song quân Thanh cuối cùng đàn áp được. Khi sắp giành được thắng lợi, nhà Thanh tổ chức khoa Bác học hồng nho năm 1679 để thu hút giới văn sĩ Trung Quốc còn ẩn dật đến phục vụ cho triều đại mới. Những người trúng tuyển được giao nhiệm vụ biên soạn Minh sử. Cuộc nổi loạn bị đánh bại năm 1681, cùng năm đó Khang Hy hoàng đế chuẩn cho dùng vắc-xin phòng ngừa đậu mùa cho các trẻ em trong hoàng thất. Sau khi đánh bại Vương quốc Đông Ninh vào năm 1683, thì xem như cuộc chinh phạt Trung Quốc của người Mãn đã hoàn thành. Nền tảng do Đa Nhĩ Cổn, Thuận Trị hoàng đế và Khang Hy hoàng đế dựng lên giúp cho nhà Thanh trở thành một thể chế hùng mạnh, "một trong những đế quốc thành công nhất trên thế giới." Tuy nhiên, trớ trêu thay, nền hòa bình lâu dài sau đó đã khiến nhà Thanh không có sự chuẩn bị thỏa đáng cho cuộc đương đầu với các cường quốc Tây phương vào thế kỉ XIX.

Tổ tiên

Gia đình

Mặc dù trong sổ sách Tông Nhân phủ của nhà Ái Tân Giác La chỉ ghi nhận 19 người thê thiếp của Thuận Trị Đế, các nguồn khác cho thấy ông có ít nhất 32 hậu phi, trong số đó, 12 người sinh được con. Cả hai Hoàng hậu của Thuận Trị Đế đều là thân tộc của mẹ ông, Hiếu Trang Hoàng thái hậu. Sau cuộc chinh phạt năm 1644, những phi tần hậu cung thường được gọi bằng phong hiệu và tên gia tộc của họ, thay vì dùng tên.

11/32 phi tần của Thuận Trị sinh cho ông tổng cộng 14 người con, nhưng chỉ có bốn con trai (Hoàng nhị tử Phúc Toàn, Hoàng tam tử Huyền Diệp, Hoàng ngũ tử Thường Ninh và Hoàng thất tử Long Hi) và một con gái (Cung Khác Trưởng Công chúa) sống đến tuổi kết hôn. Không như những Hoàng đế Thanh triều về sau, tên các con trai của Thuận Trị không có lệ đặt cùng một tên lót.

Trước khi triều đình Mãn Thanh đến đóng ở Bắc Kinh năm 1644, phụ nữ Mãn Châu thường sử dụng tên thật, nhưng sau năm 1644, những cái tên này "biến mất khỏi các hồ sơ lưu trữ và phả hệ". Chỉ sau khi những cô gái hoàng tộc này đến tuổi trưởng thành và kết hôn thì họ mới được trao phong hiệu và về sau thường được biết đến với phong hiệu này.

Mặc dù 5/6 Hoàng nữ của Thuận Trị hoàng đế chết khi còn nhỏ, nhưng tất cả họ đều xuất hiện trong phả hệ gia đình Ái Tân Giác La. Ngoài 6 vị Hoàng nữ ruột của Thuận Trị Đế, ông còn nhận nuôi 3 dưỡng nữ khác là Hòa Thạc Hòa Thuận Công chúa, Hòa Thạc Nhu Gia Công chúa và Cố Luân Đoan Mẫn Công chúa.

Hoàng hậu

 Phế hậu Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (靜妃 博爾濟吉特氏), tên thật Ngạch Nhĩ Đức Ni Bổn Ba (额尔德尼本巴Erdeni Bumba), nguyên phối và Hoàng hậu đầu tiên của Thuận Trị. Sách lập năm 1651, bà trở thành hoàng hậu đầu tiên của nhà Thanh được cử hành lễ đại hôn với hoàng đế. Về sau bà bị phế xuống thành Tĩnh phi.

 Hiếu Huệ Chương Hoàng hậu Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị, tên thật A Lạp Thản Kỳ Kỳ Các (阿拉坦琪琪格Alatan Qiqige) (5 tháng 11 năm 1641 – 7 tháng 1 năm 1718) nhập cung làm Phi, sau trở thành hoàng hậu thứ 2 của Thuận Trị vào năm 1654. Khi Khang Hi lên ngôi, bà được tôn Nhân Hiến Hoàng thái hậu.

 Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu Đổng Ngạc thị (1639 – 23 tháng 9 năm 1660), sủng phi của Thuận Trị. Chỉ 1 tháng sau khi nhập cung bà đã được trở thành Hoàng quý phi đầu tiên của nhà Thanh. Dù không phải chính thất của hoàng đế hay mẹ của trữ quân, bà vẫn được truy phong Hoàng hậu dù cho Hiếu Huệ Hoàng hậu vẫn còn tại vị.
 Vinh Thân vương (榮親王; 12 tháng 11 năm 1657 – 25 tháng 2 năm 1658), con trai thứ 4

 Hiếu Khang Chương hoàng hậu Đông Giai thị (29 tháng 2 năm 1640 – 10 tháng 3 năm 1663), mẹ sinh Khang Hi. Sau khi con trai lên ngôi, bà được tôn Từ Hòa Hoàng thái hậu. Bà chưa từng là hoàng hậu khi còn sống, chỉ được truy phong sau khi qua đời.
 Khang Hi đế Huyền Diệp (聖祖 玄燁; 4 tháng 5 năm 1654 – 20 tháng 12 năm 1722), con trai thứ 3

Phi tần

 Điệu phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (? – 1658) là chị em họ với Tĩnh phi, cô của Hiếu Huệ Hoàng hậu. Bà được nuôi dưỡng trong cung từ khi còn nhỏ. Sau khi qua đời, bà được truy phong làm Điệu phi.
 Trinh phi Đổng Ngạc thị (? – 1661) là em họ của Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu, phi tần duy nhất tuẫn táng theo Thuận Trị.
 Khác phi Thạch thị (? – 1666)
 Cung Tĩnh phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (? – 1689)
 Thục Huệ phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (? – 1689) là em gái Hiếu Huệ Hoàng hậu.
 Đoan Thuận phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (? – 1709)
 Ninh Khác phi Đổng Ngạc thị (? – 1694)
 Dụ Hiến Thân vương Phúc Toàn (裕憲親王 福全; 8 tháng 9 năm 1653 – 10 tháng 8 năm 1703), con trai thứ 2
 Thứ phi Trần thị (; ? – 1690)
 Hoàng trưởng nữ (22 tháng 4 năm 1652 – tháng 11/tháng 12 năm 1653)
 Cung Thân vương Thường Ninh (8 tháng 12 năm 1657 – 20 tháng 7 năm 1703), con trai thứ 5
 Thứ phi Mục Khắc Đồ thị ()
 Vĩnh Cán (永幹; 23 tháng 1 năm 1661 – 15 tháng 1 năm 1668), con trai thứ 8
 Thứ phi Ba thị ()
 Ngưu Nữu (牛鈕, 13 tháng 12 năm 1651 – 9 tháng 3 năm 1652), con trai cả
 Hoàng tam nữ (30 tháng 1 năm 1954 – tháng 4/tháng 5 năm 1658), con gái thứ 3
 Hoàng ngũ nữ (6 tháng 2 năm 1655 – tháng 1 năm 1661), con gái thứ 5
 Thứ phi Đường thị ()
 Kì Thụ (奇授; 3 tháng 1 năm 1660 – 12 tháng 12 năm 1665), con trai thứ 6
 Thứ phi Nữu thị ()
 Thuần Tĩnh Thân vương Long Hi (純靖親王 隆禧; 30 tháng 5 năm 1660 – 20 tháng 8 năm 1679), con trai thứ 7
 Thứ phi Dương thị ()
 Hòa Thạc Cung Khác Trưởng Công chúa (和碩恭愨公主; 19 tháng 1 năm 1654 – 26 tháng 11 năm 1685), con gái thứ 2
 Hoàng tứ nữ (9 tháng 1 năm 1655 – tháng 3/tháng 4 năm 1661), con gái thứ 4
 Thứ phi Ngô Tô thị ()
 Thứ phi Vương thị ()
 Thứ phi Nạp Lạt thị ()
 Hoàng lục nữ (11 tháng 11 năm 1657 – tháng 3 năm 1661), con gái thứ 6

Xem thêm
 Phả hệ hoàng tộc Trung Quốc
 Biên niên sử triều Thuận Trị
 Danh sách hoàng đế nhà Thanh
 Khang Hy
 Đa Nhĩ Cổn
 Hiếu Trang Văn hoàng hậu
 Đổng Ngạc hoàng quý phi
 Hoàng Thái Cực
 Mãn Thanh chinh phục Trung Hoa

Ghi chú

Chú thích

Nguồn tham khảo

Nguồn chính
 .
 .
 .
 . Phát hành 2 tập.

Những công trình khác

 .
 .

 .
 .
 .
 .
 .
 .

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
  Thanh sử cảo (清史稿). Triệu Nhĩ Tốn (趙爾巽) và đồng sự, biên tập. Hoàn thành năm 1927. Trích dẫn từ phiên bản in năm 1976–77 của Bắc Kinh: Nhà sách Trung Hoa, gồm 48 tập
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .

 .
 .
 .
 .
 .
 .

Liên kết ngoài

Vua Trung Quốc thế kỉ XVII
Vua thiếu nhi
Chết vì bệnh đậu mùa
Người Mãn Châu
Tử vong vì bệnh truyền nhiễm


title: Jason Mraz's Beautiful Mess: Live on Earth

text:
Jason Mraz's Beautiful Mess - Live On Earth là album trực tiếp và DVD của ca sĩ/nhạc sĩ người Mỹ Jason Mraz, phát hành năm 2009. Nó được thu âm ngày 13 tháng 8 năm 2009 tại Chicago, Illinois.

Danh sách track
"Intro"
"Sunshine Song"
"Traveler/Make It Mine"
"Anything You Want"
"Coyotes"
"Live High"
"Only Human"
"The Remedy"
"The Dynamo of Volition"
"A Beautiful Mess"
"I'm Yours"
"Lucky" (feat. Colbie Caillat)
"Copchase"
"All Night Long"
"Fall Through Glass" (DVD Only)
"Butterfly"
"The Boy's Gone"

DVD Extras
"Un Beau Désodre"
"We Sing. We Dance. We Make Videos."

Bảng xếp hạng

Chú thích

Album năm 2009
Album của Jason Mraz
Album của Atlantic Records
Album trực tiếp năm 2009


title: Oxylapia polli

text:
Oxylapia polli là một loài cá thuộc họ Cichlidae đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống và trầm tích từ phá rừng.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Oxylapia
Động vật được mô tả năm 1966


title: Nephrotoma unisicata

text:
Nephrotoma unisicata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Mareil-le-Guyon

text:
Mareil-le-Guyon là một xã thuộc tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yvelines

Tham khảo
INSEE

Xã của Yvelines


title: Columbia College

text:
Columbia College có thể là một trong các trường sau đây:

Columbia College (California), một trường đại học cộng đồng ở Sonora, California
Columbia College (thuộc Columbia University), một trường đại học dạy sinh viên bậc đại học của Viện Đại học Columbia
Columbia College tại Chicago, một trường đại học ở Chicago, Illinois
Columbia College (Missouri), một trường đại học ở Columbia, Missouri
Columbia College (Columbia, Nam Carolina), một trường đại học ở Columbia, Nam Carolina
Columbia College tại Hollywood, một trường về điện ảnh tại Tarzana, Los Angeles, California
Columbia College (Vancouver, British Columbia), một trường đại học hệ hai năm ở Vancouver, British Columbia


title: Hoplitis hemisphaerica

text:
Hoplitis hemisphaerica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1935


title: Typhlodaphne filostriata

text:
Typhlodaphne filostriata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Typhlodaphne


title: Velaine-sous-Amance

text:
Velaine-sous-Amance  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Velainesousamance


title: UIQ

text:
UIQ (trước đây được biết với tên User Interface Quartz - Giao diện người dùng Thạch anh) của hãng UIQ Technology là một platform phần mềm dựa trên Hệ điều hành Symbian. Một cách cơ bản nó là một lớp giao diện người dùng đồ họa cung cấp những thành phần bổ sung cho nhân hệ điều hành, giúp cho sự phát triển của những điện thoại nhiều tính năng cho phép người dùng có thể có được những tính năng mở rộng thông qua các ứng dụng từ hãng thứ ba.

Các ứng dụng nền tảng có thể được viết bằng C++ sử dụng SDK Symbian/UIQ. Tất cả các điện thoại dựa trên UIQ (2.x và 3.x) cũng hỗ trợ cả ứng dụng Java.

Phiên bản 2.0 và 2.1 là những phiên bản dùng viết và được dùng trong những điện thoại thông minh 2.5G và 3G sau: Sony Ericsson P800/P900/P910, BenQ P30/P31 và Arima U300/U308, Nokia 6708, Motorola A920/A925/A1000/M1000.

Điện thoại UIQ sử dụng màn hình cảm ứng với độ phân giải 208×320 pixels (UIQ 1.x & 2.x) và 240×320 (UIQ 3.x). Tùy vào từng loại điện thoại, số lượng màu là 12-bit (4096 màu), 16-bit (65536 màu), hoặc 18-bit (262144 màu) ở một số điện thoại mới hơn.

UIQ 3.1 là phiên bản mới nhất của platform và, ngoài giao diện dùng viết, cũng sẽ hỗ trợ các giao diện dùng 1 tay và một số nâng cấp đặc biệt.

Đối với các nhà phát triển, những thứ đáng chú ý là:
 Mô hình SDK đơn - các nhà phát triển nhắm vào những tính năng UIQ gốc có thể sử dụng UIQ SDK để dùng cho bất kỳ thiết bị UIQ 3 nào. Những phần mở rộng nhắm vào những tính năng của từng thiết bị cụ thể (như WiFi, v.v..) có ở trang web của nhà phát triển điện thoại.
 Tăng cường hỗ trợ công cụ - những nhà phát triển có thể sử dụng bất kỳ công cụ nào họ quen dùng (DevStudio, Eclipse, Carbide, CodeWarrior, NetBeans). Phần lớn các công cụ này đang bắt đầu hỗ trợ nhiều hơn tính năng RAD cho cả nhà phát triển C++ và Java.
 Các thiết bị đa dạng, quy mô vừa hiện nay đã có, để tăng cường lượng người dùng tiềm năng lên đáng kể.

Điện thoại đầu tiên có UIQ 3.1 là RIZR Z8 của Motorola.

Vào tháng 10 năm 2007, Motoroloa mua lại 50% UIQ từ Sony Ericsson (công ty đã mua nó với số tiền không được tiết lộ).

Danh sách các điện thoại UIQ 3
Sau đây là danh sách các điện thoại thông minh đã được thông báo chạy trên nền UIQ 3.x.

Thiết kế theo kiểu PDA (tương tự như máy tính cầm tay)
Sony Ericsson P1/Sony Ericsson P1i/P1c
Sony Ericsson M600/Sony Ericsson M600i/M600c
Sony Ericsson P990/Sony Ericsson P990i/P990c
Sony Ericsson W950/Sony Ericsson W950i/W950c
Sony Ericsson W960/Sony Ericsson W960i/W960c
Sony Ericsson G700/Sony Ericsson G700/G700
Sony Ericsson G900/Sony Ericsson G900/G900

Thiết kế trượt
Motorola Motorizr Z8/Motorola Nahpohos Z8
Motorola Motorizr Z10

Xem thêm
S60 platform, platform khác dựa trên Symbian.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Công nghệ UIQ
 Cổng thông tin Phát triển UIQ
 Hệ điều hành Symbian và Cổng thông tin phát triển UIQ
 My-Symbian - Cộng đồng HĐH Symbian
 UIQ Blog @ i-Symbian.Com - Blog dành cho UIQ
 UIQ Review - dành cho thông tin và nhận xét về UIQ
 SE-UIQ.com Tất cả liên quan đến điện thoại UIQ Sony Ericsson

Smartphones
Điện thoại thông minh
Di động


title: Schutz, Vulkaneifel

text:
Schutz là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rhineland-Palatinate, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 9,04 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 204 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Bar, Corrèze

text:
Bar là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Provocator palliata

text:
Provocator palliata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provocator
Động vật được mô tả năm 1977


title: Achyrolimonia galactopoda

text:
Achyrolimonia galactopoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Achyrolimonia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Thibivillers

text:
Thibivillers là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Teucholabis melanoderma

text:
Teucholabis melanoderma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cao Nhạc

text:
Thanh Hà vương Cao Nhạc (chữ Hán: 高岳, 511 - 555), tự Hồng Lược, tướng lĩnh nhà Bắc Ngụy, Đông Ngụy, Bắc Tề, hoàng thân nhà Bắc Tề.

Xuất thân
Ông là em họ của Cao Hoan, quyền thần nhà Đông Ngụy. Cha là Phiên, tự Phi Tước, được nhà Đông Ngụy truy tặng Thái úy, thụy là Hiếu Tuyên công. Nhạc mồ côi cha từ sớm, nhà nghèo nên chưa được mọi người biết đến. Khi trưởng thành, tính tình của ông đôn hậu, thẳng thắn, vẻ ngoài sáng láng, thầm trầm mà có khí phách.

Ban đầu nhà Nhạc ở Lạc Ấp (tức Lạc Dương), mỗi khi Cao Hoan có việc đến Lạc Ấp, đều nghỉ lại ở nhà Nhạc. Mẹ Nhạc là Sơn thị, nửa đêm thức dậy, thấy phòng Hoan có ánh sáng, ngầm đến xem xét, thì nhận ra không có đèn, lấy làm lạ, bèn đến chỗ thầy bói mà hỏi. Được 1 quẻ Đại Hữu thuộc Càn, giảng rằng: "May mắn, Dịch nói: phi long tại thiên, gặp được bậc đại nhân vậy. Đây là phi long cửu ngũ đại nhân, quý không thể nói hết." Sơn thị quay về nói lại với Cao Hoan. Về sau Cao Hoan khởi binh ở Tín Đô, Sơn thị nghe tin, mừng lắm, nói với Nhạc rằng: "Điềm ánh sáng đỏ, nay đã ứng nghiệm rồi. Mày nên đi theo ông ấy, cùng mưu tính việc lớn." Nhạc bèn đến Tín Đô. Cao Hoan gặp ông thì rất vui mừng.

Sự nghiệp

Phụng sự Cao Hoan
Năm Trung Hưng đầu tiên (531), Nhạc nhận chức Tán kỵ thường thị, Trấn đông tướng quân, Kim tử quang lộc đại phu, lĩnh Vũ vệ tướng quân. Giao chiến với họ Nhĩ Chu ở Hàn Lăng, Cao Hoan nắm trung quân, Cao Ngang nắm tả quân, Nhạc nắm hữu quân. Trung quân gặp bất lợi, Nhĩ Chu Triệu thừa thế xua quân tiến đánh, Nhạc dựng cờ hô to, đón đánh trận địa của Triệu, Cao Hoan mới lui về an toàn, sau đó hăng hái xông lên, đại phá quân địch. Nhạc nhờ công được phong làm Vệ tướng quân, Hữu quang lộc đại phu, vẫn lĩnh Vũ vệ.

Năm Thái Xương đầu tiên (532), ông làm Xa kỵ tướng quân, Tả quang lộc đại phu, lĩnh Tả hữu vệ, phong tước Thanh Hà quận công, thực ấp 2000 hộ. Sơn thị được phong Quận quân, thụ chức nữ thị trung, vào hầu Hoàng hậu. Khi ấy Nhĩ Chu Triệu vẫn đang chiếm cứ Tịnh Châu, Cao Hoan tiến hành chinh thảo, lệnh cho Nhạc ở lại trấn thủ kinh sư, dời sang làm Phiêu kỵ đại tướng quân, Nghi đồng tam tư.

Năm Thiên Bình thứ 2 (535) nhà Đông Ngụy, ông làm Thị trung, 6 châu quân sự đô đốc, gia chức Khai phủ. Nhạc vời gọi những bậc danh hiền thời ấy, dùng làm liêu thuộc, được mọi người khen ngợi. Ông được ban chức Đô giám điển thư, lại được làm Thị trung, Sứ trì tiết, 6 châu đại đô đốc, Ký Châu Đại trung chính. Không lâu sau ông được làm Kinh kỳ đại đô đốc, coi việc quân từ 6 châu đến Kinh kỳ. Khi ấy Cao Hoan làm việc ở Tấn Dương, Nhạc cùng bọn Tôn Đằng ở kinh sư phụ chính, người thời bấy giờ gọi Nhạc và bọn Tôn Đằng, Cao Long Chi, Tư Mã Tử Như là "tứ quý".

Năm Nguyên Tượng thứ 2 (539), vì mẹ bệnh nên ông rời chức. Nhạc không cởi thắt lưng, hết sức chăm sóc mẹ. Khi bà mất, ông khóc thương thảm thiết, Cao Hoan rất lo lắng, mỗi ngày đều sai người đến khuyên giải. Sau đó, ông quay lại nhận chức cũ. Năm sau, ông được kiêm chức Lĩnh quân tướng quân.

Đầu những năm Hưng Hòa (539 – 542), Cao Trừng vào triều, Nhạc ra làm Sứ trì tiết, đô đốc, Ký Châu thứ sử,Thị trung, Phiêu kỵ, Khai phủ nghi đồng như cũ. Năm thứ 3 (541), ông chuyển ra làm Thanh Châu thứ sử. Nhạc cầm quyền lâu ngày, khiến cho trong triều ngoài cõi đều kính sợ. Khi ông ra ngoài làm việc, trăm họ nghe phong thanh thì tránh xa.

Năm Vũ Định đầu tiên (543), ông làm Tấn Châu thứ sử, Tây Nam đạo đại đô đốc, được tiếng là hiểu việc vùng biên cương. Khi ấy, Nhạc có bệnh, Cao Hoan lệnh cho ông quay về Tịnh Châu chữa trị, khỏi bệnh, quay lại nhận chức.

Phụng sự Cao Trừng
Khi Cao Hoan mất, Hầu Cảnh làm phản, Cao Trừng triệu Nhạc về Tịnh Châu, cùng tính kế đánh dẹp. Lương Vũ đế thừa cơ phái Trinh Dương hầu Tiêu Uyên Minh đến Hàn Sơn, ngăn nước Tứ Thủy, rót vào Bành Thành, giúp sức cho Hầu Cảnh. Nhạc làm tổng soái các cánh quân đến đánh, cùng bọn Hành đài Mộ Dung Thiệu Tông đại phá quân Lương, bắt sống Tiêu Uyên Minh và bọn Đại tướng Hồ Quý Tôn, cùng mấy vạn người. Hầu Cảnh đưa quân đến Qua Dương, cùng bọn Lưu Phong giằng co. Nhạc đưa quân quay về đuổi đánh, Cảnh đại bại, 1 ngựa chạy thoát. Năm thứ 6 (548), ông nhờ công được phong làm Thị trung, Thái úy, còn lại như cũ; được ban tước Tân Xương huyện tử.

Sau đó, Nhạc lại được bái làm Sứ trì tiết, Hà Nam tổng quản, đại đô đốc, thống lĩnh bọn Mộ Dung Thiệu Tông, Lưu Phong đi đánh Vương Tư Chính ở Trường Xã. Tư Chính đóng chặt cửa thành cố thủ, bọn Nhạc ngăn nước sông Vị rót vào thành. Khi đánh thành, Thiệu Tông chết đuối, Lưu Phong trúng tên mà chết, lại thêm viện binh Tây Ngụy đến cứu Tư Chính, Nhạc trong ngoài chống giữ, rất có mưu lược. Thành không còn gì nguyên vẹn. Cao Trừng thân chinh đến nơi, được vài ngày thì hành bị hạ, bắt được Tư Chính. Ông nhờ công được ban tước Chân Định huyện nam, Trừng lấy đó làm công mình, nên chỉ ban thưởng thế thôi!

Phụng sự Cao Dương
Cao Trừng bị giết, Cao Dương ra Tấn Dương nắm quyền, lệnh cho Nhạc giữ quan chức cũ, kiêm Thượng thư tả bộc xạ, trấn thủ Kinh sư. Đầu những năm Thiên Bảo (550 – 559) nhà Bắc Tề, ông được tiến phong làm Thanh Hà quận vương, Sứ trì tiết, Phiêu kỵ đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư, Tông sư, Kinh Châu mục. Năm thứ 5 (554), được gia chức Thái Bảo.

Năm ấy, Lương Nguyên đế bị quân Tây Ngụy vây bức, sai sứ cấp báo, cầu viện binh. Mùa đông, triều đình ban chiếu cho Nhạc làm Tây nam đạo Đại hành đài, thống lĩnh bọn Tư đồ Phan Nhạc đi cứu Giang Lăng. Tháng giêng năm thứ 6 (555), quân Tề đến Nghĩa Dương, Kinh Châu đã rơi vào tay quân Tây Ngụy, ông nhân đó cướp bóc từ nam Trường Giang đến Dĩnh Châu, thứ sử Lục Pháp Hòa dâng châu đầu hàng. Nhạc trước đưa bọn Lục Pháp Hòa về kinh sư, sau sai Mộ Dung Nghiễm giữ Dĩnh Thành. Triều đình biết Giang Lăng đã mất, ban chiếu cho ông trở về.

Cái chết
Nhạc có công trận ở Hàn Sơn, Trường Xã, lại thu hàng Dĩnh Châu, uy danh rất lớn. Ông tính tình xa xỉ, ưa thích tửu sắc, thường bày tiệc múa hát, các vương đều không theo kịp. Ban đầu, Bình Tần vương Cao Quy Ngạn mồ côi từ nhỏ, được Cao Hoan gởi nuôi trong nhà của Nhạc, vì bị đối xử lạnh nhạt, nên ngầm oán hận trong lòng, mà không dám nói ra. Về sau, Quy Ngạn được sủng ái, làm Lĩnh quân tướng quân, ông lại cho rằng mình có ơn với hắn ta, nên không đề phòng gì. Nhạc ở phía nam kinh thành xây dựng phủ trạch, xin mở con ngõ sau. Quy Ngạn tâu với Văn Tuyên đế Cao Dương rằng: "Thanh Hà xây phủ trạch, phỏng theo hoàng cung, làm ra con ngõ dài, chỉ là không có cửa khuyết mà thôi." Cao Dương nghe vậy thì ghét lắm, dần xa lánh Nhạc.

Về sau Cao Dương thu nạp ca kỹ Tiết thị (thường gọi là Tiết Muội) vào cung, mà Nhạc từng gọi chị em họ Tiết đến mua vui. Tiết Thư cậy em được ủng ái, xin cho cha làm Tư đồ, Cao Dương cả giận đem cô ta ra cưa chết, rồi lại trách Nhạc "gian dâm dân nữ". Ông đáp: "Thần vốn muốn lấy các cô ấy, hiềm rằng bọn họ tính tình khinh bạc không thể dùng được, chứ không hề gian dâm." Cao Dương nghe xong càng giận.

Theo Bắc Tề thư, tháng 11 năm thứ Thiên Bảo 6 (555), Cao Dương sai Quy Ngạn đến nhà trách mắng Nhạc. Nhạc lo sợ không biết làm sao, được vài ngày thì hoăng, nên mọi người đều cho là ông bị ban rượu độc mà chết, khi ấy được 44 tuổi. Triều đình ban chiếu cho Đại Hồng Lô giám hộ tang sự, tặng Sứ trì tiết, đô đốc Ký, Định, Thương, Doanh, Triệu, U, Tể, 7 châu chư quân sự, Thái tể, Thái phó, Định Châu thứ sử, Giả hoàng việt, ban cho xe màn, 2000 tấm lụa, thụy là Chiêu Vũ.

Nhạc chết rồi, Cao Dương vẫn chưa hết giận. Bấy giờ Tiết tần (Tiết Muội được phong làm Tần) đang có mang, đợi cô ta sinh xong, Cao Dương đem chém, bày đầu trong bữa tiệc ở Đông Sơn (đông Nghiệp Thành), những người dự tiệc trông thấy đều kinh hãi. Cao Dương còn đem tro cốt của Tiết tần chế thành cây đàn tỳ bà, ôm đàn, rơi nước mắt mà nói: "Người đẹp khó gặp lại!" (Nguyên văn: giai nhân nan tái đắc)

Sau khi mất
Từ khi theo Cao Hoan ra trận, Nhạc có quân đội riêng, có tiếng là tinh nhuệ, tích trữ rất nhiều binh khí sắc bén và hơn ngàn bộ giáp. Cuối thời Cao Trừng, ông cho rằng 4 biển vô sự, dâng biểu xin giao nạp. Cao Trừng không nhận. Cao Dương lên nắm quyền, Nhạc lại xin nạp, cũng không được nhận. Đến khi hoăng, trong di biểu tạ ơn lại xin nạp, tang lễ xong xuôi, triều đình mới thu nạp. Trong những năm Hoàng Kiến (560 - 561), ông được đưa vào thờ trong miếu của Cao Trừng.

Về sau Cao Quy Ngạn bị kết tội mưu phản, Vũ Thành đế Cao Trạm xét lại việc cũ, đem cả nhà Cao Quy Ngạn hơn trăm người thưởng cho gia đình Nhạc làm nô bộc. Sau đó lại truy niệm chiến công của ông, truy tặng Thái Sư, Thái bảo, còn lại như cũ.

Con là Mại kế tự. Bắc Tề diệt vong, Mại theo lệ vào nước Chu. Nhà Tùy thay ngôi nhà Bắc Chu, Mại mất trong những năm Khai Hoàng (581 - 600).

Tham khảo

 Bắc Tề thư

Người họ Cao tại Trung Quốc
Người tự sát
Tướng nhà Bắc Ngụy
Tướng nhà Đông Ngụy
Tướng nhà Bắc Tề
Sinh năm 511
Mất năm 555


title: 711

text:
Năm 711 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Đường Túc Tông

Mất
Tháng 7 — Roderick, vua của Visigoths

Tham khảo

Năm 711


title: Nephrotoma nigritana

text:
Nephrotoma nigritana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Austrochorina

text:
Austrochorina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1963.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Austrochorina consularis (Clark, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Kiryat Bialik

text:
Kiryat Bialik (tiếng Hebrew: קריית ביאליק, tiếng Ả Rập: كريات بياليك) là một thành phố Israel. Thành phố thuộc quận Haifa. Thành phố có diện tích 8,178 km2, dân số năm 2009 là 37.300 người.

Tham khảo

Thành phố của Israel
Kiryat Bialik
Krayot
Thành phố ở quận Haifa


title: Gibbula deversa

text:
Gibbula deversa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibbula


title: Taphina

text:
Taphina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1885 bởi Duvivier.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Taphina dimidiata (Duvivier, 1885)

Chú thích

Tham khảo

Sermylini


title: Prolasius advenus

text:
Prolasius advenus là một loài kiến trong họ Formicidae, đặc hữu của New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

 Antweb
 LandCare

Prolasius
Động vật đặc hữu New Zealand


title: Empis stercorea

text:
Empis stercorea là một loài ruồi trong họ Empididae. Nó được tìm thấy ở hầu hết ở châu Âu, trừ bán đảo Iberia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1761
Empididae
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản

text:
Chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản là một dạng chủ nghĩa quốc gia của người Nhật, dùng để lý giải các tư tưởng và chính sách về văn hóa, ứng xử chính trị, vận mệnh lịch sử của nước Nhật trong suốt hai thế kỷ trở lại đây. Chủ nghĩa dân tộc không nên bị nhầm lẫn với văn hóa quốc gia và chủ nghĩa quốc gia dưới định hướng nhà nước vốn có liên quan trực tiếp đến các chính sách đầy tham vọng về một Nhật Bản đế quốc trước và trong suốt thời kỳ chiến tranh thế giới thứ hai.

Chủ nghĩa quốc gia được cho là nơi định hình nên các tư tưởng chính trị ban đầu góp phần đưa đến các quyết sách cho quân đội và nhất là hải quân đế quốc Nhật trong đệ nhị thế chiến. Mặc dù có những nét riêng biệt như tôn thờ Thiên hoàng và niềm tin vào cội nguồn tôn giáo, dân tộc chủ nghĩa Nhật Bản về một khía cạnh nào đó, cũng được cho là có vai trò tương tự đối với sự hình thành và phát triển các ý thức hệ mang hình hài phát xít phương Tây sau này.

Khái niệm về dân tộc chủ nghĩa được dùng cho quân đội Nhật được biết đến nhiều nhất là võ sĩ đạo - hay tinh thần võ sĩ đạo, vốn được kế thừa từ niềm tự hào mãnh liệt của các võ sĩ Samurai trong quá khứ. Hình dung từ thể hiện sự độc tôn về hệ tư tưởng này và các học thuyết chủ nghĩa phong kiến về con đường lý tưởng mà mỗi một võ sĩ Samurai phải dấn thân một cách đầy tự hào, mà sau này các nhà nghiên cứu thường nhắc lại dưới khái niệm Vũ gia tư tưởng (武家思想, "buke shisō"). Được biết đến qua 11 quyển Hagakure (ẩn mình dưới lá) chủ yếu bàn về con đường sống-chết của các võ sĩ Nhật được Tsuramoto Tashiro ghi lại từ các cuộc đàm đạo với võ sĩ Yamamoto Tsunetomo từ 1709 đến 1716.

Hình thành
Mối quan hệ giữa giới quân nhân và chính quyền trung ương dưới sự ủng hộ của Thiên hoàng và Hoàng gia thực sự đã góp phần trong việc củng cố địa vị chính trị của lực lượng này kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của phe cánh hữu (dân tộc chủ nghĩa). Tuy vậy phải đợi đến sự hình thành của Phe Trục phương Tây sau này trong những năm 30, chủ nghĩa phát xít ở Nhật Bản mới thực sự rõ nét từ mầm móng của những tư tưởng quốc gia đó.

Trong suốt thời kỳ Đại Chính, Nhật Bản được hưởng một khoảng thời gian dân chủ ngắn ngủi cùng một vài nỗ lực ngoại giao góp phần thúc đẩy nỗ lực này như Hiệp ước hải quân Washington hay việc tham gia vào tổ chức Hội quốc liên. Thế nhưng với sự sụp đổ không báo trước của nền kinh tế thế giới khi đó được biết đến với tên Đại suy thoái vào 1929, sự tác động từ do hàng rào thương mại phương Tây, sự lên ngôi của chính trị cực đoan, mưu toan ám sát Thiên hoàng năm 1932, ưu thế áp đảo của phe dân tộc cực đoan trong tổ chức chính quyền trung ương đã góp phần thổi bùng ngọn lửa tôn thờ dân tộc và chủ nghĩa yêu nước ở hầu hết mọi giới. Tất cả sự kiện này đưa đến sự hình thành niềm tin tuyệt đối vào giới quân đội, tin rằng với sức mạnh của các chính trị gia quân nhân có thể góp phần giải quyết mọi thử thách chính trị trong nước và sự đe dọa an ninh từ bên ngoài, các bài học về lòng yêu nước được tuyên truyền rộng khắp từ giới học giả đến tầng lớp học sinh sinh viên qua các bài giảng trong sách giáo khoa, góp phần cho sự ra đời của học thuyết Bát hoành nhất vũ (八紘一宇, Hakkō ichiu, tám phương thế giới dưới một vòm trời), kêu gọi một sự hợp nhất châu Á cùng tồn tại khả dĩ dưới sự cai trị của Nhật Bản để cùng hưởng một nền hòa bình và thịnh vượng chung.

Trong suốt thời kỳ Chiêu Hòa (Nhật hoàng Hirohito), tham vọng quyền lực chính trị và mong ước bành trướng lãnh thổ của các nhà lãnh đạo quân sự được củng cố bởi các chính sách hùng cường quân đội, đồng thời với quá trình triệt thoái nhanh chóng của các phe chính trị gia phản chiến, vốn bị tác động rất nhiều trước sự thành công ngoạn mục của phe quân sự trong các cuộc chiến mở rộng lãnh thổ, điển hình là chiến tranh Trung-Nhật.

Tham khảo

 Behr, Edward."The Last Emperor"(in Tiếng Tây Ban Nha "El Ultimo Emperador"), translated and published for:
 ISBN 84-320-4410-5 (Spanish), Editorial Planeta, Fourth Edition, 1988.
 ISBN 0-553-34474-9 (English), Bantam, 1987
 Newman, Joseph. "Goodbye Japan", published in New York, 1942 (in Spanish "Adios al Japon") translated and published for Editorial Poseidon, Buenos Aires Arg, 1943.
 Moore, Frederick."With Japan's Leaders",published in New York, 1942
 Whitney Hall, John. "Japanese Empire", Vol.20 (in Spanish "Imperio Japones") translated and published for Ed Historia Universal XXI,1967.
 Emmott, Bill. "Japan’s English Lessons. " Foreign Policy, 140 (2004)
 Kase, Yuri. "Japan’s Nonnuclear Weapons Policy on the Changing Security Environment. " World Affairs, 165.3 (2003)
 Lincoln, Edward. "Japan: Using Power Narrowly. " Washington Quarterly, 27.1 (Winter 2003/2004)
 Ozawa, Terutomo. "The New Economic Nationalism and the Japanese Disease":
 The Conundrum of Managed Economic Growth. " Journal of Economic Issues, v30 (1996)
 Pyle, Kenneth B.The Japanese Question: Power and Purpose in a New Era, (Washington D.C.)

Liên kết ngoài
 Right wing rising Japanese nationalists use comics, film, punk rock to recruit youth
 Japan's New Nationalists
 "The Youthful Face of Japanese Nationalism", Kenta Tanimichi, Far Eastern Economic Review, tháng 11 năm 2005
 The Rise of Japan's Neo-Nationalists: What It Means to the United States
 Media Intimidation in Japan, A Close Encounter with Hard Japanese Nationalism

Lịch sử Nhật Bản
Chính trị Nhật Bản
Đế quốc Nhật Bản
Chủ nghĩa dân tộc


title: Abaria heliantha

text:
Abaria heliantha là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Abaria


title: Acrocercops rhynchograpta

text:
Acrocercops rhynchograpta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Achaenops monstrosus

text:
Achaenops monstrosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schoeller miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Achaenops


title: Arsenopyrit

text:
Arsenopyrit là một hợp chất sắt asen sulfide (FeAsS). Nó là một khoáng vật cứng (Mohs 5,5-6), ánh kim loại, mờ đục, màu xám thép đến trắng bạc với tỷ khối cao (6,1). Khi hòa tan trong axit nitric, nó giải phóng nguyên tố lưu huỳnh. Khi arsenopyrit bị nung nóng, nó trở nên có từ tính và có hơi độc thoát ra. Với hàm lượng 46% là asen, arsenopyrit, cùng với thư hoàng, là nguồn quặng asen chủ yếu. Khi trầm tích arsenopyrit tiếp xúc với khí quyển, thông thường trong quá trình khai mỏ, khoáng vật này sẽ bị oxy hóa một cách chậm chạp, chuyển asen thành các oxit dễ tan hơn trong nước, tạo thành hiện tượng dòng thải axit mỏ.

Dạng tinh thể, độ cứng, tỷ khối, và mùi tỏi khi đập vỡ là các yếu tố đã được xác định. Arsenopyrit trong văn học cổ một số nước Tây Âu thường được gọi là mispickel, một tên có nguồn gốc từ tiếng Đức, còn tiếng Trung gọi nó là 毒砂 (độc sa).

Arsenopyrit cũng gắn liền với lượng lớn vàng. Hệ quả là nó có vai trò như một chỉ thị để phát hiện mạch quặng vàng. Vàng gắn với arsenopyrit khó luyện, nghĩa là vàng khó tách ra khỏi chất nền khoáng vật.

Arsenopyrit được tìm thấy ở các mạch nhiệt dịch nhiệt độ cao, ở khoáng vật pegmatit, và ở các vùng tiếp xúc biến chất.

Tinh thể học

Arsenopyrit kết tinh trong hệ tinh thể đơn nghiêng và thường tạo thành tinh thể lăng trụ hoặc các dạng hình cột với đường sọc và song tinh. Arsenopyrit trước đây được cho rằng có kết cấu tinh thể trực thoi, nhưng sau đó đã được chứng tỏ là đơn nghiêng. Trong cấu tạo phân tử, mỗi nguyên tử Fe liên kết với 3 nguyên tử As và 3 nguyên tử S. Hợp chất có thể được miêu tả như là cation Fe3+ liên kết với ba anion hai nguyên tử AsS3-. Sự liên kết giữa các nguyên tử tương tự với marcasit hơn là pyrit. Miêu tả ion là không đầy đủ vì khoáng vật có tính bán dẫn và liên kết Fe-As và Fe-S khá giống liên kết cộng hóa trị.

Các khoáng vật liên quan
Rất nhiều các kim loại chuyển tiếp có thể thay thế sắt trong arsenopyrit. Nhóm arsenopyrit bao gồm các khoáng vật sau:
 Clinosafflorit: (Co,Fe,Ni)AsS
 Gudmundit: FeSbS
 Glaucodot hoặc alloclasit: (Fe,Co)AsS hay (Co,Fe)AsS
 Iridarsenit: (Ir,Ru)AsS
 Osarsit hoặc ruarsit: (Os,Ru)AsS hay (Ru,Os)AsS

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Minerals.net

Khoáng vật sắt
Khoáng vật sulfide
Khoáng vật asen
Khoáng vật hệ đơn nghiêng


title: Dysarestus

text:
Dysarestus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1906 bởi Handlirsch.

Các loài
Chi này có các loài:
 Dysarestus vetustus (Heer, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Agrypnini


title: Lodrino

text:
Lodrino là một đô thị thuộc tỉnh Brescia dans la Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 16 km², dân số 1704 người.
Đô thị này có các làng sau: Anto, Biogno, Bolges, Ceresa, Dae, Dae Bassa, Feifo, Fienilnuovo, Fravango, Gesso, Invico, Lembrio, Mandro, Molino, Nasego, Poffe, Prade, Preole, Resolvino, Rovesto, Ruc, Velo, Ventighe.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Casto, Marcheno, Marmentino, Pertica Alta, Tavernole sul Mella.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Vũ nữ (phim)

text:
Burlesque (chiếu ở các rạp Việt Nam với tên gọi "Vũ nữ") là một bộ phim ca nhạc được thực hiện bởi đạo diễn Steve Antin, kịch bản viết bởi Steve Antin và Susannah Grant. Bộ phim có sự xuất hiện của hai ngôi sao ca nhạc hàng đầu Cher và Christina Aguilera trong hai vai nữ chính. Tuy đây là bộ phim điện ảnh đầu tay của Aguilera nhưng diễn xuất của cô trong phim được đánh giá khá tốt, trong khi đàn chị từng đoạt giải Oscar là Cher lại bị đề cử một giải Mâm xôi vàng.

Bộ phim được khởi quay vào cuối năm 2009, và ra mắt vào ngày 24 tháng 11 năm 2010 tại các rạp ở Mỹ và Canada. Tuy bị các báo lá cải gọi là một "thất bại của Aguilera cùng với Bionic" nhưng trên thực tế đây là bộ phim khá thành công với doanh thu gần 90 triệu USD tại các rạp phim.

Burlesque được đề cử giải Quả Cầu Vàng năm 2011 cho hạng mục "Phim hài/nhạc kịch xuất sắc nhất". Bài hát "Bound to You" do Christina Aguilera trình bày được đề cử cho hạng mục "Bài hát trong phim hay nhất". Ca khúc "You Haven't Seen the Last of Me" do Cher hát trong phim đã thắng giải trong hạng mục này. Bộ phim còn được đề cử giải GLAAD cho hạng mục "Phim xuất sắc nhất". Ngày 1 tháng 3 năm 2011, bản DVD Burlesque được phát hành và nằm trong top 20 DVD bán chạy nhất năm 2011 và đứng đầu bảng xếp hạng DVD tại Nhật.

Nội dung
Nhân vật do Christina đóng là một cô gái tên là Ali, ở thị trấn lặn lội lên thành phố Los Angeles theo đuổi ước mơ của mình. Tình cờ bắt gặp nhà hát tráng lệ The Burlesque Lounge, Ali xin chủ câu lạc bộ Tess (Cher thủ vai) một chân làm hầu bàn. Những trang phục gợi cảm cùng vũ đạo đẹp mắt đã thu hút cô gái trẻ ngây thơ, khát khao được biểu diễn trên sân khấu đó.

Tại đây, Ali kết bạn cùng một vũ công (Julianne Hough), bị một ngôi sao khác ghen tị, cạnh tranh (Kristen Bell), và được một chàng phục vụ, cựu nhạc công để ý (Cam Gigandet). Được sự trợ giúp của người quản lý từng trải (Stanley Tucci) và người giới thiệu chương trình (Alan Cumming), Ali từ hầu bàn trở thành một ngôi sao của nhà hát. Giọng hát tuyệt diệu của Ali đã giúp The Burlesque Lounge phục hồi lại hào quang trước kia. Ngay sau đó, một nhà kinh doanh bất động sản (Eric Dane) xuất hiện cùng một đề xuất thú vị.

Sức ảnh hưởng
Đây cũng là bộ phim ca nhạc thành công nhất từ trước tới nay ở Đài Loan, đến nỗi một cậu bé Đài Loan 9 tuổi đã trang điểm, ăn mặc giống Christina trong phim rồi nhảy nhót theo bài "Express" và "Show Me How You Burlesque" với những vũ đạo trong phim. Những màn nhảy nhót của cậu bé được quay lại và đăng lên Internet, đã gây rất nhiều tranh cãi.

Các giải thưởng và đề cử

Liên kết ngoài

Chú thích

California

California

California

Phim năm 2010
Phim ca nhạc
Phim tiếng Anh
Phim hài Mỹ
Phim lãng mạn
Phim hài-chính kịch thập niên 2010
Phim lãng mạn thập niên 2010
Phim ca nhạc Mỹ
Phim ca nhạc thập niên 2010
Phim ca nhạc lãng mạn Mỹ
Phim về nhân vật giải trí
Phim hài-chính kịch Mỹ
Phim Mỹ
Phim hài lãng mạn Mỹ
Phim chính kịch lãng mạn Mỹ
Nhạc nền phim của Christophe Beck
Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles
Phim quay tại Los Angeles
Phim liên quan đến LGBT của Mỹ
Phim về trẻ em mồ côi
Phim của Screen Gems


title: (16546) 1991 RP5

text:
{{DISPLAYTITLE:(16546) 1991 RP5}}

(16546) 1991 RP5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quasimus elongatissimus

text:
Quasimus elongatissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Luật báo chí của Việt Nam Cộng hòa

text:
Luật báo chí của Việt Nam Cộng hòa; còn được biết đến dưới cái tên Luật 019/69, do Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, ông Nguyễn Văn Thiệu ban hành ngày 30/12/1969 tại Sài Gòn. Toàn bộ đạo luật có 8 chương và 69 điều.

Bối cảnh ra đời của Luật
Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cho nghiên cứu và biên soạn đạo luật này nhằm đáp ứng đòi hỏi về xuất bản và xóa đi ấn tượng chính quyền o ép báo chí có từ thời ông Ngô Đình Diệm. Cho đến tận cuối năm 1969 luật này mới được ban hành. Luật này được xem là đạo luật tiến bộ nhất trong toàn bộ thời gian tồn tại của chính thể Việt Nam Cộng hòa. Tuy nhiên, nó không tồn tại được lâu mà sau đó bị thay thế bởi Luật 007/72; tức đạo luật này chỉ tồn tại được 3 năm.

Nội dung căn bản của Luật

 Chương 1: Điều khoản căn bản
Chương này chỉ có 2 điều, trong đó khẳng định ngay câu đầu "Quyền tự do báo chí là quyền tự do căn bản trong chính thể Việt Nam Cộng hòa"

Sự giới hạn của quyền tự do báo chí là không được phương hại đến danh dự cá nhân, an ninh quốc gia và thuần phong mỹ tục. Báo chí cũng không thể bị đóng cửa nếu không có quyết định của cơ quan tư pháp.

Chế độ kiểm duyệt báo chí không được chấp thuận.

 Chương 2: Xuất bản báo chí

Các thể nhân (cá nhân) hoặc pháp nhân có quốc tịch Việt Nam đều được xuất bản báo mà không cần xin phép, họ chỉ cần làm thủ tục khai báo tại Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa. Ngoài các giấy tờ tùy thân, chủ báo chỉ cần có văn bằng, giấy tờ chứng minh quá trình làm báo của chủ bút và chủ nhiệm. Đồng thời là lý lịch tư pháp mới nhất của các vị này và người quản lý.

Bộ Thông tin có nghĩa vụ phải lập tức cấp chứng nhận tạm thời khi nhận đủ giấy tờ nộp lên. Sau tối đa một tháng từ lúc cấp giấy này, Bộ Thông tin phải cấp giấy phép chính thức. Nếu không cấp giấy phép chính thức, Bộ phải viện rõ lý do. Trường hợp không có lý do chính đáng, giấy phép tạm thời thành chính thức. Các kiện cáo liên quan có thể được giải quyết ở cấp cao hơn là Tham chánh viện. Chậm nhất ba tháng sau khi đủ hồ sơ hợp lệ, chủ báo phải xuất bản báo. Nếu họ dừng xuất bản hai tháng, sẽ bị coi là đình bản vĩnh viễn.

Thêm một điểm đáng chú ý là các ngoại kiều cũng có quyền xuất bản báo. Tuy nhiên, có khó hơn một chút vì họ cần được Tổng trưởng Bộ Thông tin cấp phép sau khi hội ý với Tổng trưởng Bộ Nội vụ.

 Chương 3: Quyền hạn và trách vụ của báo chí
 Báo chí không thể bị tạm đình bản hay đình bản vĩnh viễn, nếu không có quyết định của cơ quan tư pháp.
Để bảo vệ an nình quốc gia, trật tự công cộng hay/ và thuần phong mỹ tục, tại Sài Gòn, Tổng trưởng Nội vụ có quyền ra lệnh tịch thu một tờ báo nào đó trước hay trong khi lưu hành. Tại các tỉnh, Tỉnh trưởng cũng có quyền này. Song sau đó trong vòng 8 ngày họ phải tiến hành khởi tố được tờ báo đó trước tòa. Trong khi chờ phán quyết của tòa, báo vẫn được ra bình thường. Báo có quyền phản tố. Nếu chính quyền sai, sẽ đền bù đầy đủ, lấy từ công quỹ.
Báo chí không thể bị khởi tố khi tường thuật hay đăng tải các: tường thuật phiên họp, các thuyết trình, các ý kiến thể hiện quan điểm chính trị của mọi dân biểu, có quyền trích dịch mọi nguồn thông tin. Báo chí có quyền chỉ trích Chính phủ miễn là không nhằm mục tiêu tuyên truyền.
 Các dẫn chứng sẽ bị cấm và bị quy là phỉ báng một cá nhân hay cơ quan nếu:
- Liên quan đến đời tư.

- Sự việc xảy ra đã trên 10 năm.

- Nhân vật dù có án song đã được tha tù hay miễn thi hành.
 Các báo cũng không được mạ lỵ các nhân vật cao cấp trong chính quyền, từ nhân viên chính phủ đến tổng thống, tư nhân, người quá cố.
 Đặc biệt, còn có quy định (điều 34) báo chí không được công bố các tài liệu về các vụ án trước khi các tài liệu này được công bố trước tòa. Không được phép tường thuật các vụ án mạ lỵ, phỉ báng, ly thân, ly hôn, các vụ kiện khác mà tòa không cho phép.
Việc đính chính khi báo đăng tin sai được quy định rất rõ về số ngày (sau khi có bản đính chính, phải đăng trong một trong ba số báo gần nhất) với đúng vị trí, cỡ chữ như tin bài đã đăng.
 Chương 4: Phát hành báo chí
 Báo chí phải khai báo đầy đủ về hệ thống phát hành của mình với chính quyền.
Bất kể là thể nhân hay pháp nhân làm phát hành phải khai báo như trên và ký quỹ 500.000 đồng tại Tổng nha ngân khố. Trái lại sẽ bị đóng cửa và trừng phạt.
 Chương 5: Hội đồng Báo chí
Hội đồng này đại diện cho báo giới (giống Hội Nhà báo). Thành phần có đại diện cho làng báo, mỗi báo ít nhất 2 người là Chủ nhiệm và một ký giả đại diện cho báo.

Định nghĩa nhà báo trong luật này rất đơn giản là người nhận thù lao và cộng tác thường xuyên với báo chí. Nhà báo phải có thẻ hành nghề. Thẻ này do báo cấp và chỉ cần đăng ký ở Bộ Thông tin.

 Chương 6: Chế tài hình sự
Quy định chi tiết mức hình phạt với việc vi phạm mỗi điều cụ thể trong luật này.

 Chương 7: Thủ tục truy tố
Chi tiết các thủ tục truy tố đúng quy trình và phù hợp với các luật pháp khác.

 Chương 8: Điều khoản tổng quát
Có 3 điều, để thi hành luật này.

Các tác động của Luật và so sánh

Đây là một đạo luật được xem là khá tiến bộ và tạo ra hiệu ứng tốt. Do đó tạo ra sự bùng nổ xuất bản báo chí. Sau này, chính quyền Sài Gòn đã thay và bổ sung Luật này bằng Sắc luật 007/72, một đạo luật khắt khe hơn nhiều. Đầu tiên, Luật mới quy định số tiền phải ký quỹ rất lớn làm nhiều báo không có tiền ký đành đóng cửa và các nhà báo tổ chức ngày biểu tình "ký giả ăn mày". Đồng thời, trong đó quy định tờ báo nào bị tịch thu lần thứ hai do có bài vi phạm an ninh quốc gia và trật tự công cộng thì sẽ bị đóng cửa vĩnh viễn. Trước khi có luật này, một tờ báo bình thường, mỗi tuần ít nhất cũng bị tịch thu một, hai lần; ra tòa chỉ bị phạt miệng và tờ báo chẳng đóng phạt đồng nào! Có vài con số thống kê đáng chú ý là: từ vụ xử đầu tiên theo sắc luật 007/72 (tờ báo đã bị đưa ra Tòa án Quân sự Mặt trận Biệt khu Thủ đô đầu tiên là Điện Tín ngày ngày 18 tháng 8 năm 1972) cho đến hết năm 1973 có tất cả 228 vụ tịch thu và truy tố báo chí. Trước đó khi chưa có sắc luật 007/72, từ tháng 12/1969 đến tháng 8/1972 có đến 5.000 vụ "vi phạm luật báo chí" cũ (luật 019/69).

Tham khảo
 Luật 019/69, do Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, Nguyễn Văn Thiệu ban hành ngày 30/12/1969 tại Sài Gòn

Chú thích

Báo chí


title: Souprosse

text:
Souprosse là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 42,56 km², dân số năm 2006 là 1036 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 46 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 L'Histoire des Ganaderos
 Souprosse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Souprosse trên trang mạng của INSEE
 Souprosse sur le site du Quid
 Localisation de Souprosse trên bản đồ Pháp et communes limitrophes
 Plan de Souprosse sur Mapquest

Souprosse


title: Megachile albonigra

text:
Megachile albonigra là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1973


title: Bình Hòa Hưng

text:
Bình Hòa Hưng là một xã thuộc huyện Đức Huệ, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bình Hòa Hưng nằm ở phía nam huyện Đức Huệ, có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp xã Bình Thành
 Phía tây giáp Campuchia
 Phía nam giáp các huyện Thạnh Hóa và Thủ Thừa
 Phía bắc giáp xã Mỹ Bình.

Xã có diện tích 30,90 km², dân số năm 2003 là 2.132 người, mật độ dân số đạt 69 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 4 ấp: 1, 2, 3, 4.

Lịch sử
Xã Bình Hòa Hưng được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1994 trên cơ sở điều chỉnh 3.750 ha diện tích tự nhiên với 2.315 người của xã Bình Thành.

Ngày 15 tháng 5 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 50/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Mỹ Bình trên cơ sở 3.070 ha diện tích tự nhiên và 2.858 người của xã Bình Thành, 1.099 ha diện tích tự nhiên và 651 người của xã Bình Hòa Hưng.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Bình Hòa Hưng còn lại 3.090,1 ha diện tích tự nhiên và 2.232 người.

Chú thích

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Campuchia


title: Hyphydrus esau

text:
Hyphydrus esau là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Peristernia funiculata

text:
Peristernia funiculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peristernia


title: Efate

text:
Efate là đảo lớn thứ ba của Vanuatu. Efate là một hòn đảo ở Thái Bình Dương là một phần của tỉnh Shefa tại Cộng hòa Vanuatu. Nó còn được gọi là Île Vate. Đây là đỏ đông dân thứ ba (khoảng 50.000) của Vanuatu. Efate diện tích đất của 899,5 km vuông làm cho nó hòn đảo lớn thứ ba của Vanuatu. Hầu hết cư dân của Efate sống ở Port Vila, thủ đô của quốc gia. Núi cao nhất của nó là núi McDonald với chiều cao 647 mét (2.123 ft).
Trong thế chiến II, Efate là một căn cứ quân sự Hoa Kỳ.

Tham khảo

Vanuatu


title: Agapetus kithmalie

text:
Agapetus kithmalie là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Cheumatopsyche oxa

text:
Cheumatopsyche oxa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Cheumatopsyche


title: 1060 Magnolia

text:
1060 Magnolia là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1925 PA. Nhương hiện được đặt theo tên của chi thực vật Magnolia, cũng là tên của Pierre Magnol. Nó có đường kính 38 km.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1925


title: Quần đảo Habomai

text:
Quần đảo Habomai (Tiếng Nga: Хабомаи (Khabomai), Tiếng Nhật: 歯舞群島 (Habomai guntō) hoặc 歯舞諸島 (Habomai shotō , âm Hán-Việt: Quần đảo Xỉ Vũ) là một nhóm các hòn đảo nhỏ ở cực nam của Quần đảo Kuril. Quần đảo hiện nằm dưới quyền kiểm soát của Nga, nhưng Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền và coi đây là một phần của  Lãnh thổ Phương Bắc cùng với các đảo Iturup, Kunashir và Shikotan.

Liên Xô chiếm đóng  Habomai trong những ngày cuối của cuộc Thế chiến thứ 2, và sau đó được sáp nhập vào Liên bang Xô viết, Liên Xô coi đây là hành động phù hợp với Thỏa thuận Yalta giữa các nước thuộc phe Đồng minh, trong đó việc chuyển giao các hòn đảo cho Liên Xô để đổi lấy sự tham gia của Liên Xô trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương.
Năm 1956, sau các cuộc đàm phán khó khăn, Liên Xô đồng ý nhượng lại Habomai cho Nhật Bản, cùng với Shikotan, sau khi ký kết một hiệp ước hòa bình giữa hai nước. Tuy nhiên, hiệp ước đã không được ký kết, và các đảo vẫn thuộc thẩm quyền của Liên Xô. Tuy nhiên, lời hứa cho một giải pháp hai đảo (để đơn giản, coi tất cả các đảo Habomai là một hòn đảo) vẫn được để ngỏ trong các cuộc đàm phán Nga-Nhật.

Một phần vì không chắc chắn về tương lai của Habomai, quần đảo hiện nay không có người của tiền đồn bảo vệ biên giới Nga.

Xem thêm
Tranh chấp Quần đảo Kuril
Quần đảo Kuril

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The majority of Russians are strongly against making territorial concessions to Japan
 Hokkaido had development plans for Shikotan, Habomai islets
 Habomai islet gets Russian Orthodox church
 The Kurile Islands

Lãnh thổ tranh chấp