title: Diarsia borneochracea

text:
Diarsia borneochracea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Diarsia


title: Oliva reticularis

text:
Oliva reticularis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Cahus

text:
Cahus là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 460 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Livermore, California

text:
Livermore (trước đây là Livermores, Livermore Ranch, và Nottingham) là một thành phố thuộc quận Alameda trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích , trong đó diện tích đất là  còn lại là diện tích mặt nước. Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 80.968 người, là thành phố lớn thứ 85 bang California năm 2010.
Livermore nằm ở rìa phía đông của khu vực vịnh San Francisco của California.
Theo truyền thống, Livermore được coi là thành phố cực đông trong vùng vịnh trước khi lối vào thung lũng trung bộ. Livermore đã được thành lập bởi William Mendenhall và đặt tên theo Robert Livermore, người bạn của mình và một chủ trại địa phương, người định cư trong khu vực trong những năm 1830. Livermore là nơi có Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Livermore. Phía nam, nhà vườn nho địa phương, đã phát triển một số phân khu điều hành gần đồi Ruby. Thành phố cũng đã tái phát triển khu trung tâm thành phố của nó. Thành phố này được coi là một phần của khu vực Tri-Valley, bao gồm cả Amador, Livermore và thung lũng San Ramon.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của California

Thành phố ở quận Alameda, California
Khu dân cư thành lập năm 1876
California 1876
Thành phố ở Khu vực vịnh San Francisco
Rượu vang California
El Camino Viejo
Thung lũng Livermore


title: Trentepohlia pomeroyi

text:
Trentepohlia pomeroyi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Proquasimus

text:
Proquasimus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1932 bởi Fleutiaux.

Các loài
Chi này có các loài:
 Proquasimus micros (Fairmaire, 1903)

Chú thích

Tham khảo

Negastriini


title: Núi Đối

text:
Núi Đối là thị trấn huyện lỵ của huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

Địa lý
Tên của thị trấn được đặt theo núi Đối, tên của hai ngọn núi trên địa bàn thị trấn và xã Thanh Sơn. Sở dĩ có tên là núi Đối vì hai ngọn núi nằm ở vị trí đối nhau và cao xấp xỉ nhau. Hiện trên núi còn lưu giữ nhiều di tích kháng chiến như hầm, lô cốt, hào lũy... Từ trên núi Đối có thể nhìn thấy được toàn cảnh của thị trấn. Dưới chân núi có chùa Khánh Đối. Núi Đối được phủ xanh bởi một khu rừng đặc dụng gồm thông và keo tai tượng. Nhiều loài động vật như cáo, vượn bạc má, chồn... đã được người dân xung quanh Núi Đối bắt được.

Thị trấn Núi Đối có diện tích 1,12 km², dân số là 3.395 người, nằm dọc theo hai bên bờ sông Đa Độ. Có một con đường bắc ngang qua sông nối liền hai phía của thị trấn, gọi là đường Tắc Giang. Thị trấn còn có công viên Dương Kinh nằm bên sông Đa Độ.

Lịch sử
Thị trấn Núi Đối được thành lập vào ngày 14/2/1987 theo Quyết định 33C/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng, trên cơ sở một phần diện tích và dân số của 2 xã Thanh Sơn là Minh Tân (trước đây là phố Thọ Xuân, xã Thanh Sơn, huyện lỵ của huyện Kiến Thụy).

Tên của thị trấn được lấy theo tên hai ngọn núi nằm đối nhau bên sông Đa Độ ở ngay trung tâm của huyện.

Hành chính
Thị trấn Núi Đối được chia thành 4 tiểu khu: Cầu Đen, Thọ Xuân, Cẩm Xuân, Hồ Sen.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
Núi Đối

Huyện lỵ Việt Nam


title: 4606 Saheki

text:
4606 Saheki (1987 UM1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 10 năm 1987 bởi Tsutomu Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4606 Saheki

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: 1635 Bohrmann

text:
1635 Bohrmann (1924 QW) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 3 năm 1924 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1635 Bohrmann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1924


title: Silicom

text:
Silicom có một lịch sử 20 năm của ngành công nghiệp cung cấp giải pháp kết nối mạng đỉnh cao và mang tính sáng tạo. Silicom cung cấp những sản phẩm dây tải băng thông rộng với hệ thống mạng đa cổng, tầm phủ rộng, tránh ùn tắc kết nối, với giao thức mã hóa và giao kết trực tiếp, được sử dụng bởi 70 đại lý và nhà cung cấp ứng dụng an toàn mạng, ứng dụng cân bằng tải, hệ thống tối ưu kết nối mạng internet, ứng dụng tối ưu hóa giao thức WAN (mạng diện rộng wide area network), hệ thống máy chủ, ứng dụng cổng thông tin giới hạn. Ngoài ra, Silicom còn giới thiệu sản phẩm giao đổi SETAC (Server To Appliance Converter), nghĩa là cho phép thiết bị gốc OEMs (Original equipment manufacturer) sử dụng dịch vụ chuẩn làm cơ sở cho các thiết bị mạng cao cấp

Silicom chia sẻ giao thương giữa Nasdaq Global Market (NasdaqGM) và Tel Aviv Stock Exchange (TASE) theo ký hiệu SILC.

Tham khảo

Công nghiệp máy tính
Công ty phần cứng mạng


title: Danh sách đô thị tại Navarre

text:
Đây là danh sách các đô thị ở tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha.

{| class="wikitable sortable"

TênDân số(2002)

Abáigar97
Abárzuza510
Abaurregaina/Abaurrea Alta160
Abaurrepea/Abaurrea Baja46
Aberin355
Ablitas2.376
Adiós147
Aguilar de Codés106
Aibar/Oibar936
Altsasu/Alsasua7.281
Allín794
Allo1.029
Améscoa Baja807
Ancín382
Andosilla2.524
Ansoáin8.175
Anue419
Añorbe452
Aoiz - Agoitz1.892
Araitz592
Arakil882
Aranarache93
Aranguren4.244
Arano146
Arantza628
Aras222
Arbizu925
Arce - Artzi291
Los Arcos1.311
Arellano196
Areso282
Arguedas2.317
Aria67
Aribe63
Armañanzas86
Arróniz1.140
Arruazu103
Artajona1.717
Artazu106
Atez222
Auritz / Burguete320
Ayegui1.132
Azagra3.802
Azuelo53
Bakaiku349
Barañáin22.017
Barásoain474
Barbarin93
Bargota373
Barillas200
Basaburua671
Baztan7.670
Beintza-Labaien279
Beire305
Belascoáin110
Bera/Vera de Bidasoa3.581
Berbinzana735
Beriáin2.836
Berrioplano1.345
Berriozar6.735
Bertizarana679
Betelu342
Bidaurreta116
Biurrun-Olcoz197
Buñuel2.442
Burgui - Burgi244
Burlada/Burlata17.647
El Busto99
Cabanillas1.570
Cabredo116
Cadreita2.074
Caparroso2.475
Cárcar1.247
Carcastillo2.646
Cascante3.822
Cáseda1.058
Castejón3.360
Castillo-Nuevo20
Cintruénigo6.190
Cirauqui452
Ciriza71
Cizur1.597
Corella7.298
Cortes, Navarre3.361
Desojo127
Dicastillo704
Donamaria389
Doneztebe/Santesteban1.429
Echarri58
Egüés3.314
Elgorriaga218
Enériz219
Eratsun176
Ergoiena451
Erro783
Eslava165
Esparza de Salazar104
Espronceda170
Estella - Lizarra13.150
Esteribar1.518
Etayo90
Etxalar788
Etxarri-Aranatz2.394
Etxauri424
Eulate371
Ezcabarte1.335
Ezcároz - Ezkaroze364
Ezkurra213
Ezprogui62
Falces2.545
Fitero2.192
Fontellas832
Funes2.340
Fustiñana2.438
Galar1.256
Gallipienzo161
Gallués - Galoze121
Garaioa127
Garde187
Garínoain396
Garralda204
Genevilla124
Goizueta891
Goñi210
Güesa - Gorza72
Guesálaz477
Guirguillano93
Hiriberri/Villanueva de Aezkoa145
Huarte - Uharte3.169
Ibargoiti238
Igantzi604
Igúzquiza339
Imotz401
Irañeta161
Irurtzun2.244
Isaba/Izaba529
Ituren469
Iturmendi378
Iza771
Izagaondoa163
Izalzu - Itzaltzu47
Jaurrieta237
Javier100
Juslapeña491
Lakuntza1.015
Lana213
Lantz120
Lapoblación196
Larraga1.969
Larraona148
Larraun1.047
Lazagurría219
Leache47
Legarda88
Legaria122
Leitza2.935
Lekunberri871
Leoz272
Lerga90
Lerín1.902
Lesaka2.665
Lezáun270
Liédena354
Lizoáin243
Lodosa4.700
Lónguida - Longida299
Lumbier1.422
Luquin134
Luzaide/Valcarlos459
Mañeru391
Marañón67
Marcilla2.672
Mélida785
Mendavia3.741
Mendaza356
Mendigorría937
Metauten293
Milagro2.827
Mirafuentes55
Miranda de Arga1.031
Monreal295
Monteagudo1.184
Morentin142
Mues111
Murchante3.251
Murieta274
Murillo El Cuende633
Murillo El Fruto750
Muruzábal279
Navascués208
Nazar61
Noáin4.070
Obanos820
Oco84
Ochagavía680
Odieta317
Oitz146
Olaibar162
Olazti/Olazagutía1.711
Olejua54
Olite3.244
Olóriz164
Olza1.484
Ollo300
Orbaitzeta241
Orbara59
Orcoyen1.492
Orísoain92
Oronz57
Oroz-Betelu219
Orreaga/Roncesvalles27
Oteiza914
Pamplona/Iruña198.750
Peralta5.571
Petilla de Aragón40
Piedramillera63
Pitillas546
Puente la Reina/Gares2.463
Pueyo333
Ribaforada3.397
Romanzado163
Roncal/Erronkari341
Sada227
Saldías139
Salinas de Oro106
San Adrián5.583
San Martín de Unx452
Sangüesa/Zangoza4.807
Sansol120
Santacara1.057
Sarriés - Sartze75
Sartaguda1.338
Sesma1.447
Sorlada51
Sunbilla681
Tafalla10.646
Tiebas-Muruarte de Reta576
Tirapu65
Torralba Del Río151
Torres del Río168
Tudela30.355
Tulebras115
Úcar131
Uharte-Arakil792
Ujué233
Ultzama1.606
Unciti226
Unzué133
Urdazubi/Urdax391
Urdiain627
Urraúl Alto175
Urraúl Bajo285
Urrotz197
Urroz365
Urzainqui104
Uterga162
Uztárroz - Uztarrotze243
Valtierra2.441
Viana3.563
Vidángoz - Bidankoze113
Villafranca2.691
Villamayor de Monjardín120
Villatuerta864
Villava/Atarrabia9.803
Yerri1.549
Yesa236
Zabalza162
Ziordia364
Zizur Mayor/Zizur Nagusia11.950
Zubieta293
Zugarramurdi235
Zúñiga162

Xem thêm
Địa lý Tây Ban Nha
Danh sách các đô thị của Tây Ban Nha

Tham khảo

Navarre


title: Scopelopus

text:
Scopelopus là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Bamberg (huyện)

text:
Bamberg Land là một huyện ở bang Bayern, Đức. Huyện này nằm xung quanh nhưng không bao gồm thị xã Bamberg. Huyện này giáp các huyện (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) Lichtenfels, Bayreuth, Forchheim, Erlangen-Höchstadt, Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim, Kitzingen, Schweinfurt và Haßberge. Huyện này bao quanh thị xã Bamberg. Nửa phía tây huyện là Steigerwald, một vùng rừng đồi. Phí đông là dãy Frankish Alb. Giữa các vùng này, sông Main chảy vào huyện từ hướng bắc, quay lại trước khi đến thị xã Bamberg và rời huyện ở hướng tây bắc.

Lịch sử
The history of the district is linked with the history of Bamberg.

Năm 1862 các huyện Bamberg-West và Bamberg-East được lập. Các huyện này đã được sáp nhập năm 1929. Ranh giới như hiện nay đã được lập năm 1972, khi một phần của huyện láng giềng Erlangen-Höchstadt được hợp nhất.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Đức)
Links to municipalities

Huyện của bang Bayern
Thượng Franken


title: Corsico

text:
Corsico là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng5 km về phía tây nam của Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 33.694 và diện tích là 5,4 km².

Corsico giáp các đô thị sau:Milano, Cesano Boscone, Trezzano sul Naviglio, Buccinasco.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.corsico.mi.it
 Official Site of "Unione Sportiva Corsico 1908"

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Chủ nghĩa quốc xã

text:
Chủ nghĩa quốc gia xã hội, hay Chủ nghĩa quốc xã (, viết tắt là Nazismus) là hệ tư tưởng và những hành động của Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa dưới quyền Adolf Hitler, và những chính sách được chọn bởi Đức Quốc xã từ năm 1933 đến năm 1945. Trong thời kỳ trỗi dậy của Hitler ở Châu Âu, chủ nghĩa này còn có tên gọi là Hitlerism () và nằm ở phần cực hữu trên phổ chính trị. Chủ nghĩa Quốc xã thường được xem là ví dụ điển hình của Chủ nghĩa toàn trị theo quan niệm hiện đại. Cụm từ Neo-Nazi hay Tân quốc xã thường được sử dụng để chỉ những cá nhân hay tập thể theo chủ nghĩa quốc xã hậu đệ nhị thế chiến.

Tên gọi

Chủ nghĩa quốc gia xã hội là tên gọi lấy từ tên của Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei).

Sau khi NSDAP lên nắm quyền vào những năm 1930, việc sử dụng thuật ngữ "Quốc xã" hoặc các thuật ngữ như "Đức Quốc xã", "chế độ Quốc xã", v.v. đã được phổ biến bởi những người Đức lưu vong ở nước ngoài, nhưng không phải ở Đức . Từ đó, thuật ngữ này lan sang các ngôn ngữ khác và cuối cùng nó được đưa trở lại Đức sau Thế chiến II. Bản thân chính phủ Đức Quốc xã lại tránh sử dụng từ Quốc xã để nhắc đến chính nó vì mang lại hàm nghĩa tiêu cực.

Lịch sử
Nhiều học giả cho rằng chủ nghĩa Quốc xã là một dạng của chủ nghĩa phát xít dù nó bao gồm các nhân tố của cả phe cánh hữu và cánh tả, những người Quốc xã chủ yếu liên minh với bên hữu. Trong lịch sử, những người Quốc xã là một trong những nhóm đã từng dùng thuật ngữ Quốc gia Xã hội để mô tả mình, và trong thập niên 20 của thế kỷ XX, họ đã trở thành nhóm lớn nhất trong số đó. Đảng Quốc xã đã trình bày chương trình của mình trong Chương trình Quốc gia Xã hội 25 điều vào năm 1920. Những nhân tố chủ yếu của chủ nghĩa Quốc xã gồm Chủ nghĩa bài Quốc hội, Chủ nghĩa toàn Đức, Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, Chủ nghĩa tập thể, Chủ nghĩa ưu sinh, Chủ nghĩa bài Do thái, Chủ nghĩa chống Cộng, Chủ nghĩa tập quyền và chống tự do kinh tế và tự do chính trị.

Khác với chủ nghĩa phát xít ở Ý, Hitler luôn bày tỏ quan tâm đến nông dân, và đất đai, với những chiêu thức dân túy, nhưng không ủng hộ cho chủ nghĩa quân bình, mà có hướng phân phối theo tài năng và đóng góp. Do đó mặc dù có ảnh hưởng trong tầng lớp dưới, nhưng hấp dẫn hơn với tầng lớp
trung lưu, và dù mang danh chủ nghĩa xã hội nhưng học thuyết này được xem là thuộc cánh hữu, nhất là nó pha trộn với chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Vào những năm 30 của thế kỷ XX, chủ nghĩa Quốc xã không chỉ đứng riêng mình nó, mà là một tổ hợp của nhiều hệ tư tưởng và triết lý có liên quan đến chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa chống cộng, chủ nghĩa vị truyền thống, và sự quan trọng của một quốc gia thống nhất về huyết thống. Những nhóm như Chủ nghĩa Strasser và Mặt trận Đen từng là một phần của phong trào Quốc xã nguyên khởi. Động lực của họ được kích thích bởi sự bất mãn về Hiệp ước Versailles và những gì từng được coi là âm mưu của cộng sản Do thái muốn làm nhục nước Đức sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. Những khó khăn sau chiến tranh của Đức đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành của chủ nghĩa Quốc xã và những bất mãn của nó đối với Cộng hòa Weimar thời hậu chiến. Đảng Quốc xã lên nắm quyền ở Đức vào năm 1933.

Để đối phó với tình trạnh bất ổn định gây ra bởi Đại Khủng hoảng, những người quốc xã đã chọn xây dựng một nền kinh tế không phải tư bản cũng không phải cộng sản. Sự thống trị của chủ nghĩa Quốc xã kết thúc vào ngày bảy tháng Năm, năm 1945, sau khi nước Đức đầu hàng phe Đồng minh vô điều kiện, và bị đặt dưới quyền kiểm soát của họ cho đến khi có thể thành lập chính phủ dân chủ cho chính mình.

Di sản

Ngày nay vẫn có một số tổ chức quốc xã mới ở một số nước châu Âu, nhưng không giống quốc xã trước đây.

Chú thích

Tham khảo

 Nicholas Goodrick-Clarke (1985). The Occult Roots of Nazism: Secret Aryan Cults and Their Influence on Nazi Ideology: The Ariosophists of Austria and Germany, 1890–1935. Wellingborough, England: The Aquarian Press. ISBN 0-85030-402-4. (Several reprints. Expanded with a new Preface, 2004, I.B. Tauris & Co. ISBN 1-86064-973-4.)
 ——— (2002). Black Sun: Aryan Cults, Esoteric Nazism and the Politics of Identity. New York University Press. ISBN 0-8147-3124-4. (Paperback, 2003. ISBN 0-8147-3155-4.)
 Victor Klemperer (1947). LTI - Lingua Tertii Imperii.

 David Redles (2005). Hitler’s Millennial Reich: Apocalyptic Belief and the Search for Salvation. New York: University Press. ISBN 0-8147-7524-1.
 Wolfgang Sauer "National Socialism: Totalitarianism or Fascism?" pages 404–424 from The American Historical Review, Volume 73, Issue #2, December 1967

 Richard Steigmann-Gall (2003). The Holy Reich: Nazi Conceptions of Christianity, 1919–1945. Cambridge: Cambridge University Press.

Liên kết ngoài

 Hitler’s National Socialist Party platform
 NS-Archiv, a large collection of scanned original Nazi documents.
 WWII: Nazi Thugs and Thinkers  - slideshow by Life magazine
 Jonathan Meades (1994): Jerry Building - Unholy Relics of Nazi Germany  (in 4 parts)

Adolf Hitler
Hệ tư tưởng chính trị
Lịch sử Đức
Chủ nghĩa chống tư bản
Chủ nghĩa chống cộng
Chủ nghĩa dân tộc
Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc
Lịch sử người Đức gốc Do thái
Chủ nghĩa phát xít
Đức Quốc xã
Chính trị Đức
Holocaust
Chủ nghĩa bài Do Thái
Chủ nghĩa toàn trị
Ý thức hệ
Phân biệt chủng tộc
Chính trị cực hữu


title: Pseudopanurgus clypeatus

text:
Pseudopanurgus clypeatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1975


title: Philopotamus picteti

text:
Philopotamus picteti là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Philopotamus


title: Người Co

text:
Người Co còn có tên gọi khác: Cor (Kor), Col. Người Co là một trong số 54 dân tộc ở Việt Nam.

Người Co nói tiếng Co (KOR), một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Môn-Khmer.

Dân số và địa bàn cư trú
Người Co cư trú chủ yếu ở khu vực thung lũng thượng du các sông Trà Bồng, sông Rin và sông Tranh thuộc huyện Trà Bồng và Tây Trà tỉnh Quảng Ngãi. Người Co ở Quảng Nam khoảng 4,500 người, sống chủ yếu ở các xã Trà Kót, Trà Giáp, Trà Nú, Trà Giang huyện Bắc Trà My và một số ít sống ở xã Tiên Lập (Tiên Phước), Tam Sơn, Tam Trà (Núi Thành).

Dân số người Co theo điều tra dân số 2019 là 40.442 người , theo điều tra dân số 1999 là 27.766 người.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Co ở Việt Nam có dân số 33.817 người, cư trú tại 25 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Co cư trú tập trung tại các tỉnh:
Quảng Ngãi (28.110 người, chiếm 83,1% tổng số người Co),
Quảng Nam (5.361 người),
Kon Tum (118 người).

Đặc điểm kinh tế
Người Co làm rẫy là chính. Người Co trồng lúa, ngô, sắn và nhiều loại cây khác. Đặc biệt, cây quế Quảng là đặc sản truyền thống ở Trà My. Quế ở vùng người Co có chất lượng và năng suất cao được các địa phương trong nước và nhiều nơi trên thế giới biết tiếng. Hàng năm quế đem lại nguồn thu đáng kể cho người Co.
Tại các vùng Quảng Nam, Quảng ngãi, một thời đã trồng giống lúa Co, và lúa Trì trì. Có lẽ lúa Co là đó, là của người Co, Lúa Trì Trì là của người Chăm.

Tổ chức cộng đồng
Từng làng của người Co có tên gọi riêng theo tên người trưởng làng hoặc tên sông, suối, tên đất, tên rừng.
Trong xã hội Co, các bô lão luôn được nể trọng. Ông già được suy tôn làm trưởng làng phải là người hiểu biết phong tục, giàu kinh nghiệm sản xuất và ứng xử xã hội, được dân làng tín nhiệm cao và thuộc dòng họ có công lập làng. Người Co xưa kia không có tên gọi của mỗi dòng họ, về sau người Co nhất loạt mang họ Đinh. Từ mấy chục năm nay một số người Co lại lấy họ Hồ, họ Phạm, họ Huỳnh.(của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm văn Đồng, cụ Huỳnh Thúc Kháng của Việt nam, thời sau 1945)

Văn hóa
Người Co thích múa hát, thích chơi chiêng, cồng, trống. Các điệu dân ca phổ biến của người Co là Xru, Klu và Agiới. Các truyện cổ của người Co truyền miệng từ đời này sang đời khác luôn làm say lòng cả người kể và người nghe.

Nhà cửa
Trước kia vòng rào làng được dựng lên cao, dày, chắc chắn với cổng ra vào đóng mở theo quy định chặt chẽ, với hệ thống chông thò, cạm bẫy để phòng thủ... Tùy theo số dân mà làng có một hay vài một nhà ở, dài ngắn, rộng hẹp khác nhau. Thường nóc cũng là làng vì rất phổ biến hiện tượng làng chỉ có một nóc nhà. Nay vẫn thấy có nóc dài tới gần 100m.
Người Co ở nhà sàn. Dân làng góp sức làm chung ngôi nhà sau đó từng hộ được chia diện tích riêng phù hợp với nhu cầu sử dụng. Ngôi nhà có thể nối dài thêm cho những gia đình đến nhập cư sau. Dưới gầm sàn xếp củi, nhốt lợn, gà.
Hầu hết người Co đã và đang chuyển sang làm nhà đất. Không ít người ưu kiểu nhà "xuyên trĩnh" ở đồng bằng miền Trung.
Xưa kia, khi dân làng phát triển đông đúc mà việc nối nhà dài ngôi nhà thêm nữa không thuận tiện cũng không muốn chia làng mới thì họ kiến trúc kiểu "nhà kép", mở rộng theo chiều ngang. Như vậy là người Co đã đặt song song mặt hành mặt bằng sinh hoạt của hai dãy nhà, phần gưl của chúng ghép liền với nhau, tạo thành khoảng rộng dài ở giữa gồm gưl và truôk càn hai dãy tum ở đôi bên.

Trang phục
Người Co không dệt vải, vì vậy vải và đồ may mặc đều mua của nơi khác, phần lớn là mua của người Kinh và người Xơ-đăng. Theo sắc phục truyền thống, nam giới thường ở trần, đóng khố, nữ quấn váy, mặc áo cộc tay, yếm. Trời lạnh mỗi người khoác tấm vải dài, rộng. Người Co thích đeo vòng cổ, vòng tay, hoa tai bằng đồng hoặc bạc, nhưng thích nhất là bằng hạt cườm. Phụ nữ quấn nhiều vòng cườm các màu quanh eo lưng.

Những người Co có danh tiếng

Xem thêm
Lễ cưới (người Co)

Ghi chú


title: 8862 Takayukiota

text:
8862 Takayukiota (tên chỉ định: 1991 UZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Satoru Otomo ở Takane, Yamanashi, Nhật Bản, ngày 18 tháng 10 năm 1991. Nó được đặt theo tên Takayuki Ota, nhà thiên văn học nghiệp dư Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Satoru Otomo
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gibberula caribetica

text:
Gibberula caribetica là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Kobrona

text:
Kobrona là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Taractrocerini


title: Saint-Étienne-d'Orthe

text:
Saint-Étienne-d'Orthe là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 11,07 km², dân số năm 2006 là 541 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 45 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Étienne-d'Orthe trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Etienne-d'Orthe


title: Nomada simplicicoxa

text:
Nomada simplicicoxa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Swenk mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1915


title: Ủy ban Helsinki về Nhân quyền ở Serbia

text:
Ủy ban Helsinki về Nhân quyền ở Serbia (Helsinski odbor za ljudska prava u Srbiji) là một tổ chức phi lợi nhuận, tự nguyện tranh đấu cho nhân quyền và là một trong Các ủy ban Helsinki về Nhân quyền quốc gia. Ủy ban Helsinki về Nhân quyền ở Serbia được thành lập trong tháng 9 năm 1994.

Ủy ban này đã thẳng thắn chống lại chủ nghĩa phát xít ở Serbia và vai trò của Serbia trong vùng.  Trong bản tuyên bố về nhiệm vụ của mình, Ủy ban mô tả là gần như "khác biệt với nhiệm vụ của các tổ chức nhân quyền khác", trong đó Ủy ban "xem xét tình trạng nhân quyền ở Serbia với bối cảnh kinh tế xã hội và chính trị của toàn bộ đất nước" và "cũng đưa ra các khuyến cáo liên quan" cho các chính sách.

Các thành viên nổi tiếng
 Sonja Biserko

Tham khảo

Liên kết ngoài
Helsinki Committee for Human Rights in Serbia

Tổ chức nhân quyền


title: Gnophomyia molinae

text:
Gnophomyia molinae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cù lao Xanh

text:
Cù lao Xanh còn gọi là đảo Vân Phi là một hòn đảo nằm về phía đông nam thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, Việt Nam. Về hành chính, toàn bộ hòn đảo này là xã Nhơn Châu, thành phố Quy Nhơn.

Trong thư tịch nước ngoài, Cù lao Xanh được gọi là Pullo-cambir, Cambir, seu Cambir.

Cù lao này có diện tích: 365 ha, dân số: 2300 người và gồm các thôn: Thôn Tây (trung tâm), Thôn Trung, Thôn Đông. Đảo cách Quy Nhơn 17 km, cách xã Xuân Cảnh 6 km. Cù lao Xanh nguyên là đất của tỉnh Phú Yên được sáp nhập về Quy Nhơn sau năm 1975.

Trên cù lao xanh có một tháp hải đăng. Cù lao đang được nước ngoài tài trợ thực hiện dự án năng lượng gió phục vụ dân cư và sản xuất. Gần đây, cù lao Xanh được biết đến là một điểm tham quan, du lịch lặn hấp dẫn.

Cù Lao Xanh cách thành phố Quy Nhơn 24 km, cách xã Xuân Cảnh 9 km.

Tham khảo

Địa lý Bình Định
Cù lao
Đảo Việt Nam


title: Bulbophyllum tectipes

text:
Bulbophyllum tectipes là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

tectipes]]

T


title: Sericus fusiformis

text:
Sericus fusiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Sericus


title: Glyphipterix gemmatella

text:
Glyphipterix gemmatella là một loài bướm đêm thuộc họ Glyphipterigidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo và Sierra Leone.

Chú thích

Tham khảo

Glyphipterix
Động vật Cộng hòa Congo


title: Béguios

text:
Béguios () là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Xã nằm trong tỉnh cũ Lower Navarre.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 BEHAUZE in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) (bằng tiếng Tây Ban Nha)

Xã của Pyrénées-Atlantiques
Nafarroa Beherea


title: Modunga

text:
Modunga là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Amegilla comberi

text:
Amegilla comberi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1911
Côn trùng Sri Lanka


title: Monodonta labio

text:
Monodonta labio là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Chiều dài của kích thước vỏ dao động từ 15 mm đến 45 mm. Vỏ nặng nề và thô.

Chú thích

Tham khảo
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice
 Donald K.M., Kennedy M. & Spencer H.G. (2005) The phylogeny and taxonomy of austral monodontine topshells (Mollusca: Gastropoda: Trochidae), inferred from DNA sequences. Molecular Phylogenetics and Evolution 37: 474-483
 Poppe G.T., Tagaro S.P. & Dekker H. (2006) The Seguenziidae, Chilodontidae, Trochidae, Calliostomatidae and Solariellidae of the Philippine Islands. Visaya Supplement 2: 1-228. page(s): 95

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Monodonta labio labio; accessed: 16 tháng 3 năm 2011

L
I
L
N
Động vật được mô tả năm 1758


title: Aulacomyia infuscata

text:
Aulacomyia infuscata là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Sericostomatidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Aulacomyia


title: Xyletobius walsinghamii

text:
Xyletobius walsinghamii là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

walsinghamii


title: Megapyga obscuricollis

text:
Megapyga obscuricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Megapyga


title: Danh sách bộ phim hoạt hình Việt Nam

text:
Dưới đây là danh sách bộ phim hoạt hình Việt Nam được sắp xếp theo thứ tự thập niên:

Thập niên 1950 - 1960

 Trời sắp mưa (1959)
 Đáng đời thằng Cáo (1960)
 Con một nhà (1961)
 Chú Thỏ đi học (1962)
 Bi Bô và Hòa (1962)
 Chiếc vòng bạc (1962)
 Cây đa chú cuội (1962)
 Một ước mơ (1963)
 Bông hoa năm cánh (1963)
 Hòn đảo kỳ lạ (1963)
 Một ước mơ (1963)
 Giấc mơ hoa
 Bõm
 Cây khế
 Đêm trăng Rằm (1964)
 Binh ong
 Mưu chống càn (1964)

 Em bé nông dân và con hổ
 Em bé hái củi và chú Hươu con
 Mèo Con (1965)
 Bài ca trên vách núi (1967)
 Con sáo biết nói (1967)
 Em làm thợ xây (1967)
 Những chiếc áo ấm (1968)

Thập niên 1970 - 1980

 Chuyện ông Gióng (1970)
 Cô bé và lọ hoa (1971)
 Em bé giỏi Địa lý (1971)
 Chú đất nung
 Câu chuyện Thỏ Ngọc
 Cá Sấu ngứa răng
 Ong, Bướm, Kiến (1972)
 Gà trống hoa mơ (1973)
 Con khỉ lạc loài (1973)
 Rồng lửa Thăng Long (1973)
 Chèo Bẻo và Diều Hâu (1973)
 Mầm lá xanh (1973)
 Lật Đật và Phồng Phềnh (1973)
 Bàn tay khổng lồ (1973)
 Rừng hoa (1974)
 Đèn hoa chuối (1974)

 Tôm nhỏ và Hải Quỳ
 Con kiến và hạt gạo
 Thạch Sanh (1976)
 Cún con thực hiện nhiệm vụ (1979)
 Ông Trạng thả diều (1981)
 Quà biếu (1981)
 Bước ngoặt (1982)
 Ai cũng phải sợ (1983)
 Sự tích con muỗi
 Ai mua hành tôi
 Cây sừng Hươu Sao
 Quả trứng lưu lạc

Thập niên 1990 - 2000

 Dũng sĩ Đăm Dông
 Bộ đồ nghề nổi giận
 Người thợ chạm tài hoa (1992)
 Quỷ núi và tình yêu (1993)
 Bức tranh tặng mẹ (1993)
 Trê Cóc (1993)
 Ông tướng canh đền (1993)
 Phép lạ hồi sinh (1994)
 Chim Ri và Tu Hú
 Cất nhà giữa hồ
 Làm thế nào để thơm như hoa
 Một cuộc thi hoa hậu (1995)
 Cái ô đỏ (1999)
 Lão Nhím lông xù (2000)
 Chiếc khăn lụa xanh (2000)
 Mặt trời của bé (2000)
 Em bé và sóc con (2000)
 Báu vật của nhái hoa (2000)
 Cái mào của gà trống (2000)
 Tiếng gọi của bầu trời (2000)
 Chú voi Rốc (2000)
 Đổi chân (2000)
 Chú bé photo (2000)
 Chú gà cánh tiên (2000)
 Sự tích rước đèn Trung thu (2000)
 Thỏ và Sói (2000)
 Xe đạp (2000)
 Sự tích cái nhà sàn (2000)
 Xe đạp và ô tô (2002)
 Chuyện hai chiếc bình (2003)
 Cuộc phiêu lưu của Ong Vàng (2003)
 Ai là nhà vô địch ? (2003)
 Võ Việt Nam (2003)
 Chuyện những đôi giày (2003)
 Đi tìm hạnh phúc (2003)
 Một cuộc đua tài (2004)
 Chú gà đất
 Chiếc giếng thời gian (2005)
 Cuộc sống
 Tít và Mít (2005)
 Giấc mơ của Ếch Xanh (2005)
 Ếch chia trăng (2005)
 Lá cây và lông vũ (2005)
 Chuyện cổ Loa thành (2005)

 Hai chú dế mèn (2006)
 Hiệp sĩ Trán Dô (2006)
 Hai nửa trái tim (2006)
 Ve Vàng và Dế Lửa (2007)
 Chú bé đánh giày (2007)
 Vào hang kiến (2007)
 Thám tử 004 (2007)
 Giai điệu mùa xuân (2007)
 Ngân hàng thời gian (2007)
 Mèo gầy gác kho (2007)
 Trên giá sách (2007)
 Chiếc đèn đẹp nhất (2009)
 Cồ và Chíp (2009)
 Câu chuyện mùa đông (2009)
 Lu và Bun (2009)
 Bộ ba hoàn hảo (2009)
 Thung lũng cỏ vàng (2009)
 Thỏ và Rùa (2009)
 Hột vịt lộn (2009)
 Có một chú cóc con (2009)
 Dưới một mái nhà (2009)
 Truyền thuyết dòng Đa Rơ Ga (2009)
 Những chú cá lạc đàn (2009)
 Sự tích Đảo Bà (2009)
 Phi đội chuồn chuồn (2009)
 Mẹo vặt (2009)
 Chim Cút làm tổ (2009)
 Nhiệm vụ tháng Tư (2009)
 Ước mơ của Bi (2009)
 Trời cũng phải đánh
 Chó Đốm

Thập niên 2010

 Cánh diều họa mi (2010)
 Người con của Rồng (2010)
 Cầu vồng chắn mưa (2010)
 Gã mèo mướp (2010)
 Trên ngọn cây (2010)
 Một cuộc đua tài (2004)
 Chiếc lá (2010)
 Tình bạn (2010)
 Sơn Tinh - Thủy Tinh (2010)
 Ai là đồ ngốc ? (2010)
 Đi tìm hạnh phúc (2003)
 Hiệp sĩ áo xanh (2010)
 Chú cóc xám (2010)
 Cổ vật đêm rằm (2010)
 Giấc mơ Loa thành (2010)
 Quà tặng cuộc sống (2010)
 Truyền thuyết về những con sóng đại dương (2010)
 Quyết định lịch sử (2011)
 Vũ điệu ánh sáng (2011)
 Dưới bóng cây (2011)
 Hiệp sĩ Rồng (2011)
 Khu đầm có cánh (2011)
 Xin chào Bút Chì (2011)
 Chiếc cầu xoay (2011)
 Chiếc lông công (2011)
 Quái vật hồ sen (2011)
 Trẻ con là thế đấy (2011)
 Năm điều phạt (2011)
 Cô bé bán diêm (2011)
 Anh em cá heo (2011)
 Cá chép máy (2011)
 Ước mơ cây đàn (2011)
 Lớp học Bồ Câu (2012)
 Những hiệp sĩ Xanh (2012)
 Voi Cà Chua và chim sẻ Su Su (2012)
 Giấc mơ chim én (2012)
 Trần Quốc Toản (2012)

 Truyền thuyết hoa hướng dương (2012)
 Linh miêu (2012)
 Bò vàng (2012)
 Cái vỏ chuối (2012)
 Đôi cánh (2012)
 Khoảng trời (2012)
 Càng to – càng nhỏ (2012)
 Món khoái khẩu (2012)
 Tài biết bay của ếch (2012)
 Bù nhìn rơm (2012)
 Búp bê thiên thần (2012)
 Đôi bạn (2012)
 Cây sừng của Hươu Sao (2013)
 Anh chàng số 9 (2013)
 Một ngày đáng nhớ (2013)
 Anh và em (2013)
 Cái đuôi của thằn lằn (2013)
 Mặt nạ (2014)
 Những mảnh ghép (2014)
 Cái ổ gà (2014)
 Người cha (2014)
  Bố của gà con (2014)
 Đeo lục lạc cho mèo (2014)
 Bình yên ở trên lưng (2015)
 Bông hoa mặt trời (2015)
 Chuyện ở trang trại (2015)
 Một lần đào ngũ (2016)
 Sóc nâu đáng yêu (2016)
 Truyền thuyết chiếc khăn phiêu (2017)
 Sự tích hoa phượng (2017)
 Cậu bé Ma-nơ-canh (2017)
 Awaken (2017)
 Biệt Đội iOn Bạc (2018)
 Đại Vương, Xin Hãy Tiết Chế (2019)
 Tàn Thể (2019)

Thập niên 2020

 Hoạt hình con Thỏ (2021)

Xem thêm
 Hoạt hình Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phim hoạt hình Việt Nam
 Ngành hoạt hình 3D tại Việt Nam được đánh giá cao
 Đội ngũ hoạt hình Việt "đánh thuê" cho Hollywood
 Phim hoạt hình Việt Nam: Vẫn tắc ở đầu ra


title: Irañeta

text:
Irañeta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2006 là 157 người với mật độ người/km²

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Khu Barnet của Luân Đôn

text:
Khu Barnet của Luân Đôn (tiếng Anh: London Borough of Barnet) là một khu tự quản Luân Đôn thuộc Bắc Luân Đôn và tạo thành một phần của vùng Ngoại Luân Đôn. Khu vực này có dân số khoảng 331.500 người và chiếm diện tích , tiếp giáp với Hertfordshire về phía bắc và 5 khu tự quản Luân Đôn khác: Harrow và Brent về phía tây, Camden và Haringey về phía đông nam và Enfield về phía đông. Khu tự quản thành lập vào năm 1965, tạo thành một phần của hạt Middlesex và hạt Hertfordshire. Chính quyền địa phương là Hội đồng Khu tự quản Luân Đôn Barnet.

Địa điểm sinh đôi
 Barnet, Vermont, Hoa Kỳ
 Chaville, Pháp
 Jinja, Uganda
 Le Raincy, Pháp
 Montclair, New Jersey, Hoa Kỳ
 Morphou, Cộng hòa Síp
 Ramat Gan, Israel
 Siegen-Wittgenstein, Đức
 Tempelhof-Schöneberg, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hội đồng Barnet
 Mayor of London, London Wildweb (select 'Barnet' as the Borough)
 Barnet parks and gardens, London Gardens Online

Barnet
Khu Barnet của Luân Đôn


title: Tạ Quang Ngọc

text:
Tạ Quang Ngọc (sinh ngày 15 tháng 11 năm 1944) là nguyên Bộ trưởng Bộ Thủy sản Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII và khóa IX.
 Ông là con trai của nhà báo, nhà trí thức lão thành Quang Đạm (Tạ Quang Đệ), cháu nhà khoa học Tạ Quang Bửu, quê ở xã Nam Hoành, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông theo học trường Thủy sản Trung ương, là kỹ sư thủy sản và công tác liên tục trong ngành thủy sản.
 Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa 8 (1996 - 2001) và 9 (2001 - 2006).
 Ngày 6 tháng 11 năm 1996 ông kế nhiệm ông Nguyễn Tấn Trịnh giữ chức Bộ trưởng Bộ Thủy sản. Nhiệm kỳ của ông kéo dài đến năm 2007.
 Sau khi nghỉ ở Bộ Thủy sản, ông giữ chức vụ Phó Chủ tịnh Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan, Chủ tịch Hội KHKT Lạnh và Điều hòa không khí Việt Nam, Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Việt Nam.

Liên kết ngoài

Tiểu sử tóm tắt ông Tạ Quang Ngọc

Người Nghệ An
Người Thanh Hóa
Bộ trưởng Bộ Thủy sản Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX
Kỹ sư Việt Nam
Nhân vật còn sống
Người họ Tạ tại Việt Nam


title: Chapuisia nitida

text:
Chapuisia nitida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Chapuisia


title: Stator chalcodermus

text:
Stator chalcodermus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Stator


title: 7429 Hoshikawa

text:
7429 Hoshikawa (1992 YB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 12 năm 1992 bởi T. Hioki và S. Hayakawa ở Okutama.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7429 Hoshikawa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Callistola devastator

text:
Callistola devastator là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Callistola


title: Erythrina burana

text:
Erythrina burana là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Ethiopia.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Erythrina burana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

burana
Thực vật Ethiopia


title: 511

text:
Năm 511 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 511


title: Chung kết Cúp C1 châu Âu 1957

text:
Trận chung kết Cúp C1 châu Âu năm 1957 là trận đấu bóng đá giữa Real Madrid của Tây Ban Nha và ACF Fiorentina của Ý trên Santiago Bernabéu ở Madrid, Tây Ban Nha vào ngày 30 tháng 5 năm 1957.

Chi tiết trận đấu

Xem thêm
Cúp C1 châu Âu 1956-57

Tham khảo

Liên kết ngoài
 1956-57 trên trang chủ của UEFA
Cúp C1 châu Âu trên trang chủ của RSSSF
Lịch sử Cúp C1 châu Âu 1957

Chung kết Cúp C1 châu Âu
Chung kết Cúp C1 châu Âu 1957
Bóng đá Tây Ban Nha
Chung kết Cúp C1 châu Âu 1957
1957


title: Quảng Xương, Phủ Châu

text:
Quảng Xương (tiếng Trung: 广昌县, Hán Việt: Quảng Xương huyện) là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1612 km2, dân số năm 2003 là 229.000 người.

Hành chính
Huyện Quảng Xương được chia ra làm 11 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 6 trấn và 5 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Trấn: Hu Giang (旴江镇), Đầu Pha (头陂镇), Xích Thủy (赤水镇), Dịch Tiền (驿前镇), Cam Trúc (甘竹镇), Đường Phường (塘坊镇)
Hương: Thiên Thiện (千善乡), Thủy Nam Vu (水南圩乡), Trường Kiều (长桥乡), Dương Khê (杨溪乡), Tiêm Phong (尖峰乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
Khu khai khẩn Thúy Lôi Sơn (翠雷山垦殖场)
Khu công nghiệp huyện Quảng Xương (广昌县工业园区)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đơn vị cấp huyện Giang Tây
Phủ Châu


title: 15107 Toepperwein

text:
15107 Toepperwein (2000 CR49) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 2 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15107 Toepperwein

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Schwarzwald-Baar-Kreis

text:
Schwarzwald-Baar là một huyện (Landkreis) nằm ở phía nam Baden-Württemberg, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Ortenaukreis, Rottweil, Tuttlingen, Constance, tổng Schaffhausen, và các huyện Waldshut, Breisgau-Hochschwarzwald, Emmendingen.

Huyện được lập năm 1973, khi hai huyện Donaueschingen và Villingen được hợp nhất.

Xã và thị trấn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Baden-Württemberg
Schwarzwald-Baar (huyện)


title: Euchrysops dolorosa

text:
The Sabi Smoky Blue (Euchrysops dolorosa) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, from the East Cape to KwaZulu-Natal, the đông part of the Orange Free State, Mpumalanga, Gauteng, the Limpopo Province và the North West Province.

Sải cánh dài 22–26 mm đối với con đực và 23–29 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay tháng 8 đến tháng 3 depending on spring rains. There are several generations per year.

Ấu trùng ăn Salvia và Becium species.

Chú thích

Tham khảo

Euchrysops
Động vật được mô tả năm 1887


title: Bacău

text:
Bacău là một thành phố România. Thành phố thủ phủ của hạt Bacău. Đây là thành phố lớn thứ 12 quốc gia này. Thành phố Bacău có dân số 175.500 người (theo điều tra dân số năm 2002), Thành phố có độ cao 165 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của România
Khu dân cư ở hạt Bacău


title: 10178 Iriki

text:
10178 Iriki (1996 DD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 2 năm 1996 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Lyria insignata

text:
Lyria insignata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lyria


title: Pittosporum artense

text:
Pittosporum artense là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Pittosporum artense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Pittosporum
Thực vật dễ tổn thương


title: Tenagodus obtusus

text:
Tenagodus obtusus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Siliquariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tenagodus


title: 16711 Ka-Dar

text:
16711 Ka-Dar (tên chỉ định: 1995 SM29) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Timur V. Kryachko ở the Engelhardt Observatory, Zelenchukskaya Station, gần Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science, Russia, ngày 16 tháng 9 năm 1995. Nó được đặt theo tên the Ka-Dar Observatory in Russia.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Khimki

text:
Khimki (tiếng Nga: Химки) là một thành phố thuộc tỉnh Moskva. Thành phố có dân số 254,748 người (theo điều tra dân số Nga năm 2019). Đây là thành phố lớn thứ 78 của Nga theo dân số năm 2019.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Moskva

Thành phố Liên Xô


title: Grosbois

text:
Grosbois là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Coelioxys quaerens

text:
Coelioxys quaerens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1903


title: Tagana-an, Surigao del Norte

text:
Tagana-an là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Surigao del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 12.844 người trong 2.545 hộ.

Các đơn vị hành chính

Tagana-an được chia thành 14 barangay.

 Aurora (Pob.)
 Azucena (Pob.)
 Banban
 Cawilan
 Fabio
 Himamaug
 Laurel
 Lower Libas
 Opong
 Patino
 Sampaguita (Pob.)
 Talavera
 Union
 Upper Libas

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Official Website of Tagana-an Industrial Park

Đô thị của Surigao del Norte


title: Australothis

text:
Australothis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Australothis exopisso Matthews, 1999
 Australothis hackeri Kobes, 1995
 Australothis rubrescens - Indian Weed Caterpillar (Walker, 1858)
 Australothis tertia (Roepke, 1941)
 Australothis volatilis Matthews & Patrick, 1998

Tham khảo

 Matthews, M. & Patrick, B. (1998). "A new diurnal species of Heliothinae (Lepidoptera: Noctuidae) endemic to New Zealand." Journal of Natural History 32: 263-271.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Heliothinae


title: Myrceugenia rufescens

text:
Myrceugenia rufescens là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Myrceugenia rufescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Myrceugenia
Thực vật dễ tổn thương


title: Valerian Ivanovich Albanov

text:
Valerian Ivanovich Albanov () (1881 hay 1882 - 1919) là một nhà hàng hải người Nga, được biết đến nhiều nhất có lẽ là vì ông là một trong hai người còn sống sót trong chuyến thám hiểm xấu số dưới sự chir huy của Georgy Lvovich Brusilov năm 1912.

Theo một số tài liệu thì Albanov sinh năm 1881 tại Voronezh, nhưng một số tài liệu khác lại cho rằng ông sinh ngày 26 tháng 5 (lịch cũ) năm 1882 tại Ufa, và được chú nuôi dưỡng tại Ufa. Khi khoảng 17 tuổi, ông theo học trường hàng hải tại Sankt Peterburg, tốt nghiệp năm 1904. Ông phục vụ trên một loạt tàu trước khi trở thành hoa tiêu trưởng trên tàu Thánh Anna (Святая Анна) dưới sự chỉ huy của Georgy Lvovich Brusilov với mục đích thám hiểm nhằm tìm ra lối đi ngang qua của hành trình đường biển phương Bắc (một chiến công chỉ được thực hiện thành công một lần trước đó bởi nhà thám hiểm người Phần Lan là Nordenskiöld).

Chuyến thám hiểm này được chuẩn bị kỹ lưỡng nhưng đoàn thám hiểm đã bị mắc kẹt trong băng tại khu vực biển Kara từ tháng 10 năm 1912. Do lương thực, thực phẩm mang theo dồi dào, nên đoàn thủy thủ chuẩn bị các công việc cho việc trú đông với hy vọng băng sẽ tan ra trong năm sau. Tuy nhiên, trong cả năm 1913 thì biển vẫn tiếp tục đóng băng hoàn toàn. Đầu năm 1914 tàu bị trôi dạt theo băng về hướng tây bắc quần đảo Zemlya Frantsa Iosifa (Земля Франца-Иосифа) và băng dường như cũng không tan trong năm đó. Albanov, tin rằng tình trạng của họ là vô phương cứu chữa, đề nghị thuyền trưởng Brusilov giải phóng ông khỏi nhiệm vụ như là sĩ quan chỉ huy thứ hai trên tàu để cùng một nhóm thủy thủ rời tàu để tìm đường trở về đất liền bằng cách đi bộ trên băng. Các cố gắng của Albanov và nhóm thủy thủ đã giúp họ tới được Belaya Zemlya, đảo phía đông bắc nhất của nhóm đảo Zemlya Frantsa Iosifa. Ông sử dụng bản đồ không chính xác của Fridtjof Nansen, chỉ đầy các đường chấm chấm những nơi quần đảo chưa được thám hiểm.

Mười ba thủy thủ khác đi theo Albanov khi họ đi về phía tây nam bằng các phương tiện như ván trượt tuyết, xe trượt tuyết và xuồng kayak. Sự di chuyển của họ là cực kỳ khó khăn do các chỗ rạn vỡ trên băng, hàng loạt các khoảng nước lộ thiên giữa một biển băng cũng như hàng loạt các chỏm băng làm chậm trễ hành trình. Sau một thử thách khắc nghiệt và kéo dài, chỉ còn Albanov và một thủy thủ là Aleksandr Konrad, tới được mũi đất Flora tại Zemlya Frantsa Iosifa, nơi họ biết rằng Fridtjof Nansen đã để lại lương thực, thực phẩm và một túp lều gỗ trong chuyến thám hiểm trước đó của ông. Albanov và Konrad được tàu Thánh Foka dưới sự chỉ huy của Georgy Yakovlevich Sedov cứu thoát, khi họ đang chuẩn bị cho mùa đông sắp tới.

Albanov sau đó viết một cuốn hồi ký về chuyến đi của ông, được xuất bản lần đầu tiên tại Sankt Peterburg năm 1917. Albanov sau đó lại quay trở lại nghề đi biển, nhưng chết chỉ vài năm sau đó, vào tháng 12 năm 1919. Người ta vẫn chưa thống nhất với nhau về nguyên nhân cái chết của ông, một số cho rằng ông chết vì thương hàn, một số khác lại cho rằng ông chết do vụ nổ một toa tàu chở vũ khí tại Achinsk, Siberi.

Các dữ liệu về sự trôi dạt của tàu Thánh Anna theo băng trên biển Kara do Albanov cung cấp được nhà hải dương học Liên Xô Vladimir Yulyevitch Vize nghiên cứu kỹ lưỡng năm 1924. Chỉ trên cơ sở lý thuyết ông phát hiện ra sự trệch hướng kì dị của đường mà theo đó tàu bị trôi dạt ra khỏi đường mà về lý thuyết gây ra bởi các biến thiên nhất định trong các kiểu hải lưu và đường chuyển động của băng. Giáo sư Vize cho rằng sự trệch hướng này là do sự hiện diện của một hòn đảo chưa được phát hiện mà tọa độ của nó được ông tính toán với độ chính xác rất cao nhờ các dữ liệu mà Albanov cung cấp. Sáu năm sau, vào ngày 13 tháng 8 năm 1930, đoàn thám hiểm Liên Xô do Otto Yulievich Schmidt chỉ huy, đi trên tàu phá băng Georgy Sedov dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng Vladimir Ivanovich Voronin, đã phát hiện ra đảo này và đặt tên cho nó là đảo Vize. V. Y. Vize cũng có mặt trên boong tàu này và là người đầu tiên đặt chân lên hòn đảo mà ông dã dự đoán về sự tồn tại của nó từ trước đó.

Năm 1975, chuyên gia về Bắc cực là William Barr đã viết rằng "Tên tuổi của Valerian Ivanovich Albanov phải được xếp cùng những người bất tử trong thám hiểm vùng cực."

Một sông băng trên đảo Cách mạng tháng Mười tại nhóm đảo Severnaya Zemlya đã được đặt tên theo tên của Valerian Ivanovich Albanov.

Liên kết ngoài
 Valerian Albanov. Trong vùng đất của cái chết trắng
 William Barr. 'The First Tourist Cruise in the Soviet Arctic'.

Ghi chú

Sinh năm 1881
Mất năm 1919
Nhà thám hiểm vùng cực Nga và Liên Xô
Hàng hải Nga
Biển Kara
Nhà thám hiểm Bắc cực
Zemlya Frantsa Iosifa
Hải quân Nga


title: Santa Olalla del Cala

text:
Santa Olalla del Cala là một đô thị ở tỉnh Huelva, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 204 km² và mật độ 10,5 người/km². Tọa độ địa lý là 37º 54' độ vĩ bắc, 6º 14' độ kinh đông. Đô thị này nằm ở độ cao 535 mét và cách tỉnh lỵ Huelva 149 km, cách Sevilla 70 km.

Dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Statistics about Santa Olalla del Cala

Đô thị ở Huelva


title: Minh Tư Tông

text:
Minh Tư Tông (chữ Hán: 明思宗; 6 tháng 2 năm 1611 - 25 tháng 4 năm 1644) tức Sùng Trinh Đế (崇禎帝), là vị hoàng đế cuối cùng của triều đại nhà Minh và cũng là vị hoàng đế người Hán cuối cùng cai trị toàn bộ Trung Quốc trước khi triều đình rơi vào tay nhà Thanh của người Mãn Châu. Các sử gia Trung Hoa còn dùng miếu hiệu Nghị Tông (毅宗), hoặc Uy Tông (威宗) để gọi ông. Ông được nhà Nam Minh truy thụy là Thiệu Thiên Dịch Đạo Cương Minh Khác Kiệm Quỹ Văn Phấn Võ Đôn Nhân Mậu Hiếu Liệt Hoàng đế (紹天繹道剛明恪儉揆文奮武敦仁懋孝烈皇帝). Nhà Thanh tiến vào Trung nguyên truy đặt miếu hiệu cho ông là Hoài Tông Trang Liệt Hoàng đế, thụy hiệu là Khâm Thiên Thủ Đạo Mẫn Nghị Đôn Kiệm Hoằng Văn Tương Vũ Thê Nhân Trí Hiếu Đoan Hoàng đế (欽天守道敏毅敦儉弘文襄武體仁致孝端皇帝).

Thời trẻ
Chu Do Kiểm là con thứ năm của Minh Quang Tông Chu Thường Lạc và là em cùng cha khác mẹ của Minh Hy Tông Chu Do Hiệu. Ông sinh ngày 24 tháng 12 âm lịch năm Vạn Lịch thứ 38, theo dương lịch là đầu năm 1611. Mẹ ông là Lưu thị không được vua cha sủng ái. Năm 1614 khi ông lên 4 tuổi thì mẹ ông qua đời, ông được giao cho Lý Trang Phi (còn được gọi là Đông Lý, để phân biệt với Lý Tuyển Thị của Hy Tông) dạy dỗ.

Năm 1622 lúc 11 tuổi, Chu Do Kiểm được phong làm Tín vương, ở cung Huân Cần. Lúc này ông mới biết ngôi mộ mẹ mình chôn ở Sơn Tây.

Năm 1627, vua anh Minh Hy Tông lâm bệnh nặng. Hy Tông chết sớm lại có rất ít con trai nhưng cũng đều qua đời khi còn rất nhỏ, vì vậy lúc lâm chung đã di chiếu cho Chu Do Kiểm lên kế vị.

Hai ngày sau khi vua anh qua đời, Chu Do Kiểm lên nối ngôi ở điện Trung Cực, tức là Minh Tư Tông. Ông đổi niên hiệu là Sùng Trinh.

Đăng cơ đế vị
Nhà Minh đã sa sút từ thời ông nội Sùng Trinh là Minh Thần Tông. Từ thời Hy Tông, quyền hành trong triều đã lọt vào tay hoạn quan Ngụy Trung Hiền - đứng đầu Đông xưởng. Trung Hiền câu kết với nhũ mẫu của Hy Tông là Khách thị lũng đoạn triều chính.

Minh Tư Tông vừa lên ngôi, trong nội bộ thế lực Ngụy Trung Hiền có rạn nứt. Ngự sử Dương Duy Hoàn có thù với Thôi Trình Tú là người cầm đầu quân sĩ dưới quyền Trung Hiền, bèn tố cáo Trình Tú. Vua Sùng Trinh bèn cách chức Thôi Trình Tú đuổi về quê.

Tiếp sau đó có thư tố cáo 10 tội trạng của Ngụy Trung Hiền như dám sánh ngang với hoàng đế, mưu hại hoàng hậu và tự luyện quân trong cung… Sùng Trinh lập tức triệu Ngụy Trung Hiền vào cung. Trung Hiền sợ hãi sai bèn mang của quý biếu Từ Ứng Nguyên là người từng hầu hạ Sùng Trinh khi làm Tín vương.

Nhờ sự biện bạch của Ứng Nguyên, Sùng Trinh giảm tội cho Trung Hiền, hạ lệnh đi Phượng Dương trông coi mộ tổ vua nhà Minh. Trung Hiền lên đường mang theo các tùy tùng. Sùng Trinh sợ Trung Hiền mang theo nhiều người sẽ làm loạn, bèn sai Cẩm y vệ đuổi theo bắt lại. Trung Hiền đi đến Phụ Thành, được tin bị truy đuổi, biết không thoát nên thắt cổ tự vẫn.

Sau khi Ngụy Trung Hiền chết, Sùng Trinh sai người đến bắt Khách thị, bắt giết hết gia quyến họ Ngụy và họ Khách. Những người cùng cánh với Ngụy, Khách cũng bị xử tội như Ngụy Lương Phụ, Thôi Trình Tú, Lưu Chí Viễn, Ngụy Quảng Vi, Lý Thực, Cố Bình Nghiêm… Ngụy Trung Hiền đã chết vẫn bị mang phanh thây xé xác vào đầu năm 1628.

Đồng thời, Sùng Trinh còn hạ lệnh dỡ bỏ hết các từ đường do Ngụy Trung Hiền xây dựng ở các địa phương và khôi phục lại danh dự cho đảng Đông Lâm đối địch với họ Ngụy và bị hại trước đây. Việc thanh trừng nhanh chóng phe Ngụy, Khách của vua Sùng Trinh khiến nhiều người khâm phục.

Chính sách đối nội

Để khắc phục những tệ nạn xảy ra từ các đời vua trước, Minh Tư Tông có ý định thực hiện cải cách, quy hoạch nhân sự mới, đốc thúc bộ máy vận hành. Ông chăm chú việc triều chính, thức khuya dậy sớm, tự mình xem văn bản vì sợ các quan lại sao nhãng không tâu báo hết. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách của Sùng Trinh không mang lại hiệu quả.

Để xây dựng đội ngũ nhân sự mới, Sùng Trinh không tự mình lựa chọn bổ nhiệm đại thần, cũng không nghe theo sự tiến cử của mọi người mà dùng cách bốc thăm: Ông tập hợp bá quan vào cung Càn Thanh, sai ghi họ tên từng người bỏ vào trong bình vàng, rồi vái lạy trời xanh phù hộ và dùng đũa gắp thăm. Kết quả lần đó Tiền Long Tích, Lý Tiêu, Lại Tông Đạo, Dương Cảnh Thìn, Chu Đạo Đăng, Lưu Hồng Huấn trúng thăm và được cất nhắc.

Tuy nhiên, những người này đều vốn có quan hệ rất sâu với cánh Ngụy Trung Hiền trước đây nên ý tưởng rất khác với Minh Tư Tông. Điều đó khiến Tư Tông không bằng lòng và bãi chức họ, rồi bổ nhiệm những người trong đảng Đông Lâm đối nghịch Đông Xưởng như Hàn Khoáng, Thành Cơ Mệnh, Chu Diên Nho, Hà Như Sủng, Tiền Tượng Khôn... Nhưng sang năm 1630 những người này đều bị bãi chức nốt vì vụ án Viên Sùng Hoán.

Tuy vừa thanh trừng hoạn quan Ngụy Trung Hiền nhưng chỉ 1 năm sau Sùng Trinh lại lập tức trọng dụng lực lượng hoạn quan khác trong triều mà không có bố trí nhân sự xứng đáng.

Việc sử dụng hoạn quan ngày càng có quy mô lớn. Tới tháng 4 năm 1631, Sùng Trinh khôi phục lại chế độ giám quân do các thái giám đảm nhiệm, ở biên giới gọi là giám thị, trong các trấn nội địa thì gọi là giám quân. Các thái giám này có quyền hành rất lớn, được tham gia việc quân và được Sùng Trinh sử dụng làm mật thám trong quân đội.

Không chỉ khống chế quân sự, hoạn quan còn được trọng dụng vào việc kinh tế của đất nước. Hoạn quan Trương Di Hiến được giám sát việc chi thu của Bộ Công và Bộ Hộ, có đặc quyền ngang với Tổng đốc, được xây riêng nha môn gọi là Tổng lý Hộ Công, đứng trên 2 vị Thượng thư 2 bộ này.

Các quan lại trong triều đều bị hoạn quan theo dõi dò xét. Việc trọng dụng hoạn quan của Sùng Trinh bị một số đại thần như Cao Biêu, Ngụy Trình Nhuận, Cao Hoằng Đỗ phản đối, nhưng Sùng Trinh không nghe theo và cách chức những người phản đối. Đông Xưởng lại khôi phục quyền lực như khi Ngụy Trung Hiền còn sống. Năm 1640 Sùng Trinh nghe theo lời gièm của Đông Xưởng giết chết Thượng thư Bộ Hộ là Tôn Cư Tương.

Nhà Minh từ thời Minh Thần Tông đã có nhiều biểu hiện suy yếu. Các quý tộc, đại thần cùng nhau tích trữ của cải làm giàu, bóc lột dân chúng, Sùng Trinh không có biện pháp nào cải thiện được. Chi dùng của hoàng gia mỗi năm là hơn 1 triệu lạng bạc trắng. Thuế thu ngày càng cao khiến nhân dân cơ cực, nhiều nơi bị đói kém, phải tha hương, ăn thịt lẫn nhau. Quan lại địa phương không có cách cứu tế lại tăng cường trưng thu thuế khiến dân chúng không chịu nổi, nhiều nơi nổi dậy chống triều đình.

Sùng Trinh đứng trước tình hình đó không ra biện pháp khắc phục. Trước những đề nghị tiếp tế cho những nơi bị đói, Sùng Trinh thẳng thừng từ chối.

Sau đó ông lại ra lệnh bỏ các dịch trạm, mà người làm việc ở đây vốn là những sĩ tốt lương bổng thấp và nông dân nghèo. Các trạm dịch bị giải thể khiến hàng vạn dịch tốt không còn đường sống, cũng nổi dậy chống triều đình khiến phong trào nông dân ngày càng mạnh.

Để trấn áp các cuộc khởi nghĩa, Sùng Trinh cần có tiền, do đó lại ra lệnh tăng thêm thuế. Tháng 12 năm 1629, lệnh tăng thêm mỗi mẫu 3 li, ban đầu công bố chỉ thực hiện trong 1 năm nhưng sau đó lại cho thực hiện dài hạn, thu được thêm 2,8 triệu lượng. Sang năm 1639 tăng thuế lần thứ 2 thu được 16,7 triệu lượng, tới năm 1640 lại tăng lần thứ 3 thu được 16,9 triệu lượng.

Từ khi lên ngôi, Minh Tư Tông luôn tự nhận mình nghèo nhưng trong kho tàng riêng (nội noa) của ông luôn chứa số lượng lớn vàng bạc châu báu. Sự tham lam của Sùng Trinh và các vương hầu được các sử gia đánh giá là "xem tiền tài hơn mạng sống".

Nội ưu ngoại hoạn

Khi Sùng Trinh tại vị phải đối phó với 2 nguy cơ lớn về quân sự: sự uy hiếp của chính quyền Hậu Kim của người Nữ Chân nổi lên từ thời Minh Thần Tông và các cuộc nổi dậy của nông dân như Bạch Thủy, Vương Nhị, Cao Nghênh Tường, Lý Tự Thành, Trương Hiến Trung… Nguyên do các cuộc khởi nghĩa nông dân vì đời sống khổ cực, mất mùa đói kém.

Ở phía Tây Bắc, Sùng Trinh theo đề nghị của Vương Tượng Cán thường dùng biện pháp vỗ về, lấy của cải tặng các bộ tộc này để giữ yên vùng biên giới.

Đối với các cuộc khởi binh của nông dân, Sùng Trinh theo kế của Dương Hạc, sai đi phát chẩn lương thực và phủ dụ. Tại vùng Thiểm Tây, Dương Hạc phủ dụ được Thần Nhất Khôi. Nhưng các lực lượng nổi dậy sau đó vẫn không dẹp yên được hoàn toàn mà vẫn chống đối triều đình.

Vì vậy sang năm 1630 Sùng Trinh thấy biện pháp này không hiệu quả bèn cách chức Dương Hạc, sai Hồng Thừa Trù làm tổng đốc quân sự Tam Biên, thống lĩnh các tướng tại đây. Sau chiến thắng ở Tây Hào, Hồng Thừa Trù cơ bản dẹp yên được vùng Thiểm Tây.

Để chống lại quân Hậu Kim đang nổi lên ở phía đông bắc, Sùng Trinh cho trọng dụng lại Viên Sùng Hoán, vốn là đại tướng bị Hy Tông xử phạt. Viên Sùng Hoán được phong làm Thượng thư Bộ Binh, tổng đốc Liêu Đông trấn thủ Sơn Hải quan đánh bại nhiều cuộc tấn công của quân Hậu Kim. Nỗ Nhĩ Cáp Xích không thể tiến vào trung nguyên được, bị trúng đạn của Viên Sùng Hoán, không lâu sau qua đời, con là Hoàng Thái Cực lên thay, tiếp tục cuộc nam chinh.

Trong lúc đó, những người cùng cánh cũ của Ngụy Trung Hiền vu oan Sùng Hoán có ý định làm phản hàng địch khiến Sùng Trinh nghi ngờ.

Năm 1630, Hoàng Thái Cực sau nhiều lần tấn công không được, phải tránh Viên Sùng Hoán, mang 10 vạn quân không đi qua Cẩm châu, Ninh Viễn và Sơn Hải quan mà vòng qua đường Mông Cổ tiến vào Trường Thành, đánh chiếm Tuân Hóa. Viên Sùng Hoán nghe tin vội mang quân về bảo vệ kinh thành, kịp thời tới Thông châu trước quân Hậu Kim, đánh lui Hậu Kim ở Quảng Cừ Môn.

Hoàng Thái Cực thấy Viên Sùng Hoán bất ngờ xuất hiện ở Thông châu rất kinh ngạc, bèn dùng kế phản gián, phao tin Sùng Hoán thả lỏng khiến quân Hậu Kim mới tiến được tới Bắc Kinh và mình đã hẹn với Viên Sùng Hoán kết liên minh dưới chân thành. Hoàng Thái Cực cố ý nói lộ việc này ra ngoài, rồi thả cho một tù binh là hoạn quan họ Dương trốn thoát về. Viên hoạn quan trở về liền báo cho Sùng Trinh biết. Hoàng Thái Cực còn cho viết văn bản mật ước rải ra ngoài thành Bắc Kinh.

Sùng Trinh nghe tin cho là thật, bèn hạ lệnh cho Cẩm Y vệ bắt ngay Viên Sùng Hoán giam vào ngục. Sau đó Viên Sùng Hoán bị xử lăng trì tại cầu Cam Thạch. Những người can ngăn đều bị giáng chức. Cái chết của Viên Sùng Hoán khiến cho quân Hậu Kim từ lúc đó ngày càng chiếm thế chủ động chiến trường.

Năm 1637, Hùng Văn Xán được phong làm Thượng thư Bộ Binh kiêm Hữu phó đô ngự sử, tổng đốc Hà Nam, Sơn Tây, Hồ Quảng, Tứ Xuyên đi trấn áp cuộc khởi nghĩa của Trương Hiến Trung. Hùng Văn Xán có 10 vạn quân, khí thế mạnh mẽ, bao vây nhiều lớp khiến Trương Hiến Trung không chống nổi, phải dâng thư về triều xin đầu hàng.

Sùng Trinh chấp nhận cho Trương Hiến Trung đầu hàng. Hiến Trung mang vài vạn hàng binh đóng ở Bạch Sa châu, cách Cốc Thành (Hồ Bắc) 15 dặm dựng nhà làm ruộng. Nhiều đại thần nghi ngờ Hiến Trung không thực lòng đầu hàng, đề nghị nên phân tán quân sĩ của Hiến Trung đi, nhưng Sùng Trinh không tán thành.

Sang năm 1639, Trương Hiến Trung lại khởi binh phản lại triều đình. Sùng Trinh không nhận lỗi do mình thả lỏng Hiến Trung mà quy lỗi cho Hùng Văn Xán tiếp nhận cho Hiến Trung đầu hàng, sai bắt Văn Xán bỏ ngục rồi sau đó tử hình.

Sau khi Viên Sùng Hoán bị giết, quân Hậu Kim ngày càng chiếm ưu thế. Năm 1636, Hoàng Thái Cực đổi tên nước là Thanh, liên tiếp uy hiếp biên giới nhà Minh.

Năm 1642, Sùng Trinh sai Hồng Thừa Trù mang 10 vạn quân ra giúp Tổ Đại Thọ chống quân Thanh. Hai tướng ngăn chặn đánh lui được Hoàng Thái Cực. Nhưng sau đó Sùng Trinh lại nghe theo Phương Nhược Kỳ cho rằng quân Thanh yếu ớt phải xuất kích tiêu diệt, vì vậy bắt các tướng phải tổ chức tiến công quân Thanh, không được phòng thủ. Kết quả quân Minh đại bại, bị tiêu diệt hoàn toàn, cả Tổ Đại Thọ và Hồng Thừa Trù đều bị bắt. Sùng Trinh ban đầu cho rằng Hồng Thừa Trù tử trận vì nước nên sai làm nghi lễ, sau mới biết tin Thừa Trù hàng Thanh mới hủy bỏ việc này.

Từ đó nhà Minh không còn đủ thực lực chống quân Thanh phía đông bắc nữa. Hoàng Thái Cực mang quân bao vây Ninh Viễn. Lo lắng về tình hình đông bắc, Minh Tư Tông quyết định nghị hòa với Hoàng Thái Cực. Ông nghe theo Dương Tự Xương bí mật sai Trần Tân Giáp đi thương lượng và lệnh cho Tân Giáp giữ kín nội dung nghị hòa vì sợ mất uy thế của "thiên triều" đối với ngoại tộc, không muốn công khai với mọi người về việc triều Minh phải đứng ngang hàng với Mãn Thanh trong hòa đàm.

Trần Tân Giáp sai Mã Thiệu Du sang trại Hoàng Thái Cực thương lượng. Bàn bạc xong, Mã Thiệu Du viết nội dung vào văn bản trình Trần Tân Giáp. Tân Giáp xem xong để trên kỷ. Gia nhân tưởng là văn bản đê điều hàng ngày bèn mang đi sao chép thành nhiều bản. Chỉ qua mấy hôm, nội dung nghị hòa đã loan khắp kinh thành, Trần Tân Giáp bị chỉ trích dữ dội.

Sùng Trinh nghe tin bèn bắt Trần Tân Giáp trách cứ về tội dám tự nghị hòa với Hậu Kim. Tân Giáp không nhận tội vì làm theo lệnh của vua. Sùng Trinh nhất định hạ lệnh xử tử Tân Giáp để bịt đầu mối, bất chấp nhiều lời can ngăn.

Thượng thư Bộ Lại là Tạ Thăng biết chân tướng sự việc bèn nói cho mọi người biết việc nghị hòa do bản ý của Sùng Trinh. Sùng Trinh vì mất thể diện bèn cách chức Tạ Thăng.

Nước mất thân vong
[[Tập tin:De-bello-tartarico-Chonghen-Emperor-kills-his-daughter.jpg|thumb| Hoàng đế Sùng Trinh giết một trong những cô con gái của mình ', được miêu tả bởi Martino Martini trong  De Bello Tartarico Historia  (1655)]]
Trong lúc đó tình hình triều Minh ngày càng nghiêm trọng. Phía đông bắc quân Thanh uy hiếp nặng nề, bên trong quân khởi nghĩa Lý Tự Thành và Trương Hiến Trung ngày càng lớn mạnh. Lý Tự Thành nêu cao khẩu hiệu "chia ruộng đất cho dân cày, miễn nộp lương thực", "không đi phu" khiến dân chúng nhiều nơi hưởng ứng. Năm 1641, Lý Tự Thành đánh chiếm Lạc Dương, phát triển lực lượng lên hàng triệu người, còn Trương Hiến Trung cũng đánh chiếm Hán Dương, Vũ Xương, Nhạc châu, Trường Sa, Bảo Khánh…Vương Thiên Hữu, sách đã dẫn, tr 917.

Tháng 8 năm 1643, Minh Tư Tông cử Tôn Truyền Đình làm Binh bộ Thượng thư mang 10 vạn quân ra dẹp quân nổi dậy. Tôn Truyền Đình đánh từ Đồng Quan, còn Tả Lương Ngọc mang quân Hà Nam, Tứ Xuyên cùng tiến. Lý Tự Thành tập trung quân tinh nhuệ ở Hồ Quảng tới Hà Nam, dụ Tôn Truyền Đình vào sâu và đánh cho đại bại. Truyền Đình hi sinh, năm ấy ông 50 tuổi. Nhiều trấn đầu hàng Lý Tự Thành.

Đầu năm 1644, Sấm vương Lý Tự Thành tự xưng là hoàng đế, đặt tên nước là Đại Thuận và chia quân làm 2 đường tiến đánh Bắc Kinh. Lý Tự Thành viết thư cho Sùng Trinh, ra tối hậu thư tới ngày 15 tháng 3 phải đầu hàng; đồng thời viết thông báo đi các nơi công bố tội trạng của vua quan nhà Minh.

Sùng Trinh muốn điều động Ngô Tam Quế về cứu viện, nhưng Tam Quế bị mắc ở biên cương không thể quay về, do đó Sùng Trinh thôi ý định triệu hồi Tam Quế. Ông sai thái giám tới đôn đốc phòng thủ Sơn Hải Quan, Đức châu, Tô châu, Thiên Tân, Lâm Thanh…

Nhưng tin thất trận liên tiếp báo về. Sang tháng 3 âm lịch, Lý Tự Thành bắt sống Tấn vương Chu Cầu Quế, còn Tuần phủ Sái Mậu Đức tự vẫn; Trương Hiến Trung vây hãm Trùng Khánh, giết Đoan vương Chu Thường Hạo và Tuần phủ Trần Sĩ Kỳ. Các trấn Ninh Vũ, Đại Đồng, Bảo Định, Tuyên Phủ đều thất thủ. Tướng Đỗ Huấn từ phủ Đại Danh ra nghênh đón đầu hàng Lý Tự Thành. Minh Tư Tông không tin, cho rằng Đỗ Huấn tử tiết vì nước nên phong cho con em Huấn làm quan.

Lý Kiến Thái nghe tin Tổng đốc Đại Danh là Khương Tương hàng Đại Thuận, bèn viết biểu khẩn cấp gửi về triều, đề nghị Sùng Trinh đưa thái tử Chu Tử Lãng chạy xuống phía nam vì thế quân Đại Thuận rất mạnh không thể chống nổi. Trong triều có những ý kiến tán đồng, nhưng Minh Tư Tông nhất định không nghe theo. Ông họp đại thần và nói rằng:Không những trẫm là hoàng đế mất nước mà các khanh đều là bề tôi mất nướcMinh Tư Tông còn ra chiếu tự kể tội mình đã mắc sai lầm để ổn định lòng người. Trước tình hình nguy cấp, ông đề nghị các vương hầu đóng góp tiền bạc, lương thảo. Nhiều đại thần đề nghị ông xuất tiền của trong kho (nội noa) ra để cứu vãn tình hình, nhưng Sùng Trinh nhất định không chịu, rồi nhỏ lệ khóc và nói rằng kho đã hết sạch.

Ngày 12 tháng 3, quân Đại Thuận tiến đánh Nam Bình. Tổng binh nhà Minh là Lý Luyện tự vẫn. Quân khởi nghĩa phóng hỏa đốt cháy hưởng điện của 12 lăng nhà Minh. Ngay đêm đó Lý Tự Thành vượt sông Sa Hà tiến thẳng đến Bắc Kinh.

Trong thành, một số thái giám báo tin ra ngoài cho quân Đại Thuận biết và hẹn ngày mở cổng thành. Thái giám Tào Hóa Thuần được sai giữ thành lại cho rằng nếu Ngụy Trung Hiền còn sống có thể đã không xảy ra việc như vậy, Sùng Trinh trong lúc hoảng loạn nghe theo, lại sai người thu thập xác Ngụy Trung Hiền để chôn cất.

Trong kinh thành nháo nhác, tới ngày 16 Sùng Trinh mới biết tin quân địch đã đến. Trưa ngày 16, quân Đại Thuận hoàn tất việc bao vây thành và bắt đầu tấn công. Quân Đại Thuận đánh vào Lư Cầu Kiều và Bình Tắc Môn, Chương Nghĩa Môn. Ba đại doanh đóng bên ngoài bảo vệ cổng thành đều tan vỡ, quân trang và kho thuốc súng đều lọt vào tay quân Đại Thuận.

Quân Minh bị thiếu ăn nhiều ngày đã oán giận, nên lúc đó nhiều người đào ngũ hoặc ngồi yên không chiến đấu. Hoạn quan Đỗ Huấn đã hàng Lý Tự Thành gửi thư dụ hàng nhưng Sùng Trinh không tiếp nhận thư.

Ngày 18 tháng 3, quân Đại Thuận đã đến rất gần, các hoạn quan mà ông trọng dụng lũ lượt ra hàng. Tào Hóa Thuần, Vương Tương Nghiêu, Vương Đức Hóa mang 300 tiểu thái giám ra quy phục Lý Tự Thành. Thành ngoài thất thủ. Một thái giám khác cũng theo lệnh Lý Tự Thành vào thành đề nghị ông nhường ngôi, nhưng ông không chấp nhận.

Đêm 18, Minh Tư Tông viết lệnh giao việc đốc quân phò tá thái tử cho Chu Thuần Thần, nhưng khi gọi các thái giám mang lệnh đi thì không còn ai.

Sùng Trinh biết cơ nghiệp đã mất, bèn gọi Chu hoàng hậu tới bảo bà rằng "Đại cục đã hỏng, nàng là mẫu nghi thiên hạ, theo lý phải tuẫn quốc". Chu hoàng hậu xúc động trả lời "Thiếp hầu hạ bệ hạ 18 năm, điều gì cũng tuân lệnh, nay chết cùng thiên tử xã tắc, có hận chi đâu!", rồi vào nội thất treo cổ tự vẫn. Sau đó ông bảo Viên quý phi treo cổ tự vẫn, nhưng sợi dây đứt và Viên phi rơi xuống đất. Sùng Trinh liền tự tay chém vào vai Viên phi nhưng vết thương chỉ khiến nàng ngất đi.

Sau đó ông giao thái tử Chu Từ Lãng, Định vương Chu Từ Quýnh và Vĩnh vương Chu Từ Chiếu cho các ngoại thích họ Điền, họ Chu trốn đi và dặn phải mai danh ẩn tích, nếu có cơ hội phải báo thù. Còn lại 2 công chúa Trường Bình và Chiêu Nhân, Sùng Trinh lấy tay áo che và vung kiếm chém, Trường Bình đã lớn, giơ tay lên đỡ, bị chém đứt cánh tay phải lăn ra bất tỉnh. Còn công chúa Chiêu Nhân ít tuổi, bị Sùng Trinh chém chết.

Minh Tư Tông cải trang thành dân thường, dẫn theo hơn 10 nội giám bỏ trốn. Canh 3 đêm đó ra cửa Đông Hoa, tới cửa Tế Bắc thì sợ đến phía nam sẽ bị cản lại, bèn men theo ngõ hẹp vòng ra Tiền Môn, không ra được phải vòng qua An Định môn. Loanh quanh vẫn không ra được bèn trở về cung, đích thân gióng chuông định bàn bạc với các quan, nhưng không còn ai tới ngoài người thái giám trung thành Vương Thừa Ân.

Sáng ngày 19 tháng 3 (tức ngày 25 tháng 4 dương lịch), quân Đại Thuận được các thái giám mở cổng thành ồ ạt tiến vào thành. Sùng Trinh bèn cùng Vương Thừa Ân bỏ chạy, trèo lên núi Vạn Thọ (tức Môi Sơn, nay là Cảnh Sơn), bước tới dưới một gốc cây hòe ở đình Thọ Hoàng, từng là nơi kiểm duyệt nội thao của hoàng đế. Ông cởi bỏ hoàng bào, giận dữ viết lên vạt áo:

Sau đó Minh Tư Tông đi chân đất mặc quần áo nhẹ, xõa tóc che mặt, đứng đối diện với Vương Thừa Ân và treo cổ tự vẫn. Năm đó ông 33 tuổi, tính theo tuổi ta là 35 tuổi. Vương Thừa Ân tận trung treo cổ tự vẫn theo ông ở gốc cây cạnh đó, trên 40 người nữa cũng tự vẫn theo vua.

 An táng

Quân dân Bắc Kinh nghênh đón vua Đại Thuận Lý Tự Thành. Lý Tự Thành tịch thu được từ kho riêng (nội noa) của Sùng Trinh, kiểm được còn 37 triệu lạng bạc, 1,5 triệu lạng vàng chứ không phải đã hết như Sùng Trinh từng tuyên bố.

Lý Tự Thành treo thưởng 1 vạn lạng bạc cho ai tìm được Sùng Trinh. Ngày 21 tháng 3, người ta phát hiện ra vua Sùng Trinh chết đã cứng tại Môi Sơn.

Ngày hôm sau, quân Đại Thuận mang quan tài, dựng thi thể Sùng Trinh và Chu hoàng hậu ra ngoài đặt ở cửa Đông Hoa để bêu trước dân chúng. Các quan lại nhà Minh không ai dám tới nhìn, chỉ có Tương Thành bá Lý Quốc Trinh bôi bùn lên mặt đến trước xác Sùng Trinh mà khóc. Lý Quốc Trinh bị quân Đại Thuận bắt đến nộp cho Lý Tự Thành. Tự Thành dụ hàng, Quốc Trinh ra 3 điều kiện:
Không được phá hoại các lăng tẩm vua nhà Minh
Dùng nghi lễ Thiên tử mai táng Sùng Trinh
Không làm hại Thái tử và Vĩnh vương, Định vương

Lý Tự Thành chấp nhận cả ba điều kiện. Nhưng lúc đó lăng mộ Sùng Trinh vẫn chưa khởi công, vì vậy Lý Tự Thành quyết định mang Sùng Trinh và Chu Hoàng hậu chôn vào khu mộ của Điền quý phi, người vợ thứ của ông đã qua đời năm 1642, táng ở huyện Xương Bình.

Sau này, khi nhà Thanh tiến vào Trung Nguyên, để lấy lòng người Hán, đã xây dựng kiến trúc trên phần mộ Điền quý phi, nâng cấp lên thành quy mô to lớn, đặt tên là Tư lăng. Ngoài ra, để biểu dương lòng trung nghĩa của Vương Thừa Ân (quan thái giám hầu cận đã tự vẫn cùng Sùng Trinh), hoàng đế Thuận Trị đã cho mai táng ông ngay tại lối vào Tư lăng để ông được mãi mãi yên nghỉ bên chủ nhân.

 Thụy hiệu, miếu hiệu
Ngày 6 tháng 5 âm lịch năm Sùng Trinh thứ 17 (Thanh Thuận Trị nguyên niên), Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn lấy cựu thần nhà Minh Lý Minh Duệ làm Lễ bộ Thị lang, phụ trách việc tế táng cho Đại hành Hoàng đế, ban đầu đặt thụy hiệu là Khâm Thiên Thủ Đạo Mẫn Nghị Đôn Kiệm Hoằng Văn Tương Vũ Thể Nhân Trí Hiếu Đoan Hoàng đế (欽天守道敏毅敦儉弘文襄武體仁致孝端皇帝), miếu hiệu là Hoài Tông (懷宗) 《欽定四庫全書·明詩綜》卷一：南福藩稱制，遥上帝諡，曰紹天繹道剛明恪儉揆文奮武敦仁懋孝烈皇帝，廟號思宗。后諡曰孝節貞肅淵恭莊奉天靖聖烈皇后。尋改帝廟號曰毅宗。唐藩稱制，復改威宗。皇朝順治初，更諡帝曰欽天守道敏毅敦儉弘文襄武體仁致孝懷宗端皇帝，后曰孝敬貞烈慈惠莊敏承天配聖端皇后，既而改稱莊烈愍皇帝。凡五易而後定焉。今神牌所書，即順治初定一十六字，第其下改書莊烈愍皇帝。.

Hoằng Quang Đế nhà Nam Minh đặt thụy hiệu là Thiệu Thiên Dịch Đạo Cương Minh Khác Kiệm Quỹ Văn Phấn Vũ Đôn Nhân Mậu Hiếu Liệt Hoàng đế (紹天繹道剛明恪儉揆文奮武敦仁懋孝烈皇帝), miếu hiệu là Tư Tông (思宗). Tháng 2 Hoằng Quang nguyên niên, cải miếu hiệu thành Nghị Tông (毅宗) . Đường vương Chu Duật Kiện nối ngôi, lại cải miếu hiệu thành Uy Tông (威宗).

Nhà Thanh đặt miếu hiệu cho Sùng Trinh là Hoài Tông, nhưng theo lễ thì triều vua sau đối với vua triều trước không đặt miếu hiệu mà chỉ đặt thụy hiệu, nên vào tháng 11 năm Thuận Trị thứ 16 (1659) đã thay nội dung bia của lăng tẩm, chỉ đặt thụy hiệu cho ông là Trang Liệt Mẫn Hoàng đế (莊烈愍皇帝) , do đó các sách vở đời Thanh đều gọi tắt là Trang Liệt Đế hoặc Minh Mẫn Đế.

 Gia quyến
 Cha: Minh Quang Tông.
 Mẹ: Hiếu Thuần hoàng hậu Lưu thị (孝純皇后劉氏; 1588 - 1615).

Hậu phi
 Hiếu Tiết Liệt hoàng hậu Chu thị (孝節烈皇后 周氏; 1610 - 1644), khi nhà Minh diệt vong tự vẫn tại Khôn Ninh cung. Thuận Trị Đế nhà Thanh, đặt thụy hiệu Hiếu Kính Trinh Liệt Từ Huệ Trang Mẫn Thừa Thiên Phối Thánh Đoan Hoàng hậu (孝敬貞烈慈惠莊敏承天配聖端皇后). Tháng 11 năm Thuận Trị thứ 16, cải thụy hiệu thành Trang Liệt Mẫn Hoàng hậu (莊烈愍皇后). Nam Minh Hoằng Quang Đế đặt thụy hiệu là Hiếu Tiết Trinh Túc Uyên Cung Trang Nghị Phụng Thiên Tĩnh Thánh Liệt Hoàng hậu (孝節貞肅淵恭莊毅奉天靖聖烈皇后).
 Cung Thục Hoàng quý phi (恭淑皇貴妃, 1611 - 1642), sủng phi của Sùng Trinh đế, tên là Điền Tú Anh (田秀英), cha là Điền Hoằng Ngộ (田弘遇), mẹ là Ngô thị (吳氏). Mất năm 1642 vì bệnh, thụy Cung Thục Đoan Huệ Tĩnh Hoài Hoàng quý phi (恭淑端惠靜懷皇貴妃). Hạ sinh được 4 hoàng tử.
 Viên Quý phi (袁貴妃; 1616 - 1654), con gái của Viên Hữu (袁祐), một sủng phi của Sùng Trinh đế. Là phi tần duy nhất của ông còn sống sau khi nhà Minh sụp đổ, được nhà Thanh chu cấp sinh hoạt phí. Bà sinh được một hoàng nữ nhưng chết sớm, không rõ tên.
 Vương Thuận phi (王順妃; ? - 1629), nguyên là Tuyển thị. Có thuyết cho rằng bà là sinh mẫu của Trường Bình công chúa, vì mất ngay sau khi sinh nên Chu Hoàng hậu nhận nuôi công chúa.
 Thẩm phi (沈妃) (?-1644) , không rõ tên.
 Hai chị em Vương phi (王妃) (?-1644)
 Lưu phi (劉妃) (?-1644)
 Bàng phi (方妃) (?-1644)
 Vưu phi (尤妃) (?-1644)
 Phạm thị , nguyên là Tuyển thị ,được Cung Thục Hoàng Quý phi dạy đàn.
 Tiết thị , nguyên là Tuyển thị , được Cung Thục Hoàng Quý phi dạy đàn.
 Dạng Diễm cơ (養豔姬) , nguyên là nhạc nữ , Minh triều diệt vong thì xuất gia làm đạo cô.
 Lận Uyển Ngọc (藺婉玉) , cháu gái thái giám Lận Khanh (藺卿) , nguyên là nhạc nữ , Minh triều diệt vong thì xuất gia làm đạo cô.
 Một số ngự thiếp khác không rõ phong hiệu

Con trai

Con gái

Ngoài ra còn 3 hoàng nữ mất sớm, không thấy ghi chép thông tin gì thêm.

 Nhận định
Có những ý kiến khác nhau đánh giá về Minh Tư Tông Chu Do Kiểm. Đương thời, Minh sử là sách do nhà Thanh soạn cho rằng Chu Do Kiểm mất nước vì không may mắn, còn bản thân ông là vị vua tốt, siêng năng cần cù làm việc, chọn cái chết vẻ vang

Cát Kiếm Hùng cho rằng Minh Tư Tông là người ngang bướng cố chấp, chỉ muốn làm theo ý mình. Mặt khác, tuy cho rằng Minh Tư Tông nói câu "Trẫm không phải là vua mất nước" là muốn che giấu lỗi lầm của mình, nhưng Cát Kiếm Hùng cũng đồng tình với ý kiến cho rằng ông là vị vua không gặp may, vì những yếu tố làm dấy lên phong trào nông dân phản kháng triều đình đã hình thành từ những đời vua trước.

An Tác Chương nhìn nhận Minh Tư Tông chỉ là vị vua tầm thường, hôn quân bất tài, tính tình hay thay đổi; tự cao tự đại không chịu nhìn nhận lỗi lầm của mình, làm mất lòng tin của quân dân cả nước.

Hồ Hán Sinh cho rằng Sùng Trinh gặp tình hình khó khăn đã vội vã và nôn nóng muốn thay đổi cục diện, dẫn tới hàng loạt quyết sách sai lầm, trong đó có vấn đề nhân sự; lại thêm lòng dạ hẹp hòi, thích xu nịnh, đa nghi, ghét lời nói thẳng… làm cho tham vọng trị quốc an dân, chấn hưng nhà Minh của ông hoàn toàn sụp đổ.

Nhận xét chung, Minh Tư Tông là một ông vua có lòng chấn hưng đất nước sau nhiều năm triều chính rối ren, nhưng tiếc là sự mục nát của triều đình tích lũy qua nhiều triều vua trước đã trở nên quá nghiêm trọng. Bản thân ông không đủ tài năng để xoay chuyển tình thế đã quá xấu, "muốn làm việc thì khí số đã hết". Dù làm vua chăm chỉ, quan tâm đến nhân dân nhưng cuối cùng ông lại chịu cảnh mất nước, giống như Hán Hiến Đế, Đường Chiêu Tông, Kim Ai Tông trước kia.

Tội nghiệp thay cho Sùng Trinh, dù cố gắng chống đỡ nhưng vẫn không cứu vãn được cơ nghiệp nhà Minh, lại bị gian thần hãm hại, trung lương chẳng còn mấy người, nên lâm phải cảnh nước mất nhà tan, phải tự vẫn trong uất ức, gián tiếp chứng kiến nhà Minh diệt vong cùng với mình. Sau khi ông chết, dẫu Nam Minh có trụ được hơn 18 năm, vẫn phải tiêu vong.

 Xem thêm
 Nhà Minh
 Nhà Thanh
 Lý Tự Thành
 Viên Sùng Hoán
 Hoàng Thái Cực
 Ngụy Trung Hiền
 Tư lăng

 Tham khảo
 An Tác Chương (1996), Chuyện những kẻ bạo tàn trong lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Vương Thiên Hữu chủ biên (2004), Mười sáu hoàng đế triều Minh, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 3, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Hồ Hán Sinh (2002), Bí mật lăng tẩm triều Minh, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Tiêu Lê (2000), Những ông vua nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc, tập 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa'', Nhà xuất bản Hà Nội

Chú thích

Hoàng đế nhà Minh
Sinh năm 1611
Mất năm 1644
Người tự sát
Hoàng đế từ Bắc Kinh


title: Indotipula suensoni

text:
Indotipula suensoni là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở het Palearctisch en Oriëntaals gebied.

Tham khảo

Indotipula


title: Jay, Oklahoma

text:
Jay, Oklahoma là một thành phố quận lỵ của quận Delaware tại tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 8,4 km2, dân số theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có dân số 2482 người.

Tham khảo

Thành phố của Oklahoma


title: Quận Miami, Indiana

text:
Quận Miami là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 36.082 người. Quận lỵ đóng ở Peru.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 977 km2, trong đó có 5 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 U.S. Route 24
 U.S. Route 31
 Indiana State Road 16
 Indiana State Road 18
 Indiana State Road 19
 Indiana State Road 124
 Indiana State Road 218

Quận giáp ranh
Quận Fulton (bắc)
Quận Wabash (đông)
Quận Grant (đông nam)
Quận Howard (nam)
Quận Cass (tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: 4041 Miyamotoyohko

text:
4041 Miyamotoyohko (1988 DN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 2 năm 1988 bởi T. Kojima ở Chiyoda.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4041 Miyamotoyohko

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Le Theil-Bocage

text:
Le Theil-Bocage là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Histoire locale
 Le Theil-Bocage sur le site de l'Institut géographique national

Theil-Bocage, Le


title: Trường Bách khoa Bình dân

text:
Trường Bách khoa Bình dân là một hệ thống giáo dục thành lập vào Tháng Tám 1954 ở Miền Nam Việt Nam do Hội Văn hóa Bình dân thực hiện để quảng bá kiến thức phổ thông. Trường hoạt động trong thời gian 20 năm dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa.

Lịch sử
Trường Bách khoa Bình dân là sáng kiến của ba ông Huỳnh Văn Lang, Lê Thành Cường và Đỗ Trọng Chu thành lập vào cuối năm 1954. Cơ sở đầu tiên mở ra ở ngày 15 Tháng Mười Một năm 1954 mượn trường Tôn Thọ Trường trên đường Trần Hưng Đạo, Chợ Lớn. Khi khai giảng có 7.719 học sinh ghi danh nhưng chỉ có chỗ cho 1275 người. Vì số người hưởng ứng quá đông, nhóm thành lập tìm cách mở rộng tham gia bằng cách lập ban quản lý dưới tên Hội Văn hóa Bình dân. Hội này chính thức đi vào hoạt động năm 1955, thiết lập một số trường sở khác.

Hội Văn hóa Bình dân còn cho xuất bản tạp chí Bách khoa cùng mở lớp tráng niên để đối phó với nạn mù chữ. Trong 10 năm có 81.174 người được cấp chứng chỉ hoàn tất lớp tập đọc và viết.

Từ năm 1954 đến năm 1964 chỉ riêng cơ sở ở Sài Gòn có 34.753 sinh viên hoàn tất chương trình học.

Trường Bách khoa Bình dân sau mở thêm các chi nhánh ở Huế, Đà Lạt, Bảo Lộc, Ban Mê Thuột, Phan Rang, Biên Hòa, Mỹ Tho, Vĩnh Long, và Sóc Trăng.

Các giảng viên đều làm việc không lương và ngược lại học sinh ghi danh đều không phải đóng khoản học phí nào cả. Vì vậy trường có đặc điểm là một cơ sở giáo dục thiện nguyện do tư nhân điều hành với mục đích nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật cho học viên bình dân ở nhiều địa điểm khắp miền Nam.

Hệ thống trường Bách khoa Bình dân hoạt động được 20 năm thì ngừng.

Học trình
Trường Bách khoa Bình dân dạy miễn phí với chương trình bốn tháng, mở rộng không hạn chế tuổi tác, trình độ. Các môn học chia thành hai ban:
ban văn hóa và
ban thực nghiệp.

Ban văn hóa gồm các môn quốc sử và những ngoại ngữ: Anh, Đức, Nhật, Pháp, Quan thoại, và Quảng Đông.

Ban thực nghiệp có các lớp như vô tuyến điện, kế toán, nhiếp ảnh, trữ dược, đánh máy, cắt may, họa kỹ nghệ, chữa máy nổ, v.v.

Nhân vật liên quan
Huỳnh Văn Lang, sáng lập viên, giám đốc Viện Hối đoái Việt Nam Cộng hòa, thành lập tạp chí Bách khoa
Luật sư Cung Đình Thanh, tổng giám đốc trường Bách khoa Bình dân Sài Gòn 1967-1975

Tham khảo và chú thích
Huỳnh Văn Lang. "Món nợ văn hóa bình dân và sứ mạng văn hóa dân tộc". Buổi thuyết trình Văn hóa Bình dân ở Viện Việt học 12 tháng 7 năm 2008.

Liên kết
Lê Ngộ Châu, người điều hành tạp chí Bách Khoa qua đời
Trường Giáo dục Tráng niên ở Huế
Chuyện xưa chuyện nay: Trường Bách Khoa Bình Dân Sài Gòn

Giáo dục Việt Nam Cộng hòa


title: Montoussin

text:
Montoussin  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 285 mét trên mực nước biển..

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Quận Solano, California

text:
Quận Solano là một quận trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng tại thành phố Vallejo. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, dân số năm 2000 của quận này là 394.542 người .

Địa lý

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 394.542 người, 130.403 hộ gia đình, và 97.411 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 476 người trên một dặm vuông (184/km ²). Đã có 134.513 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 162 dặm vuông (63/km ²). Cơ cấu dân tộc của dân cư quận gồm 56,37% người da trắng, 14,91% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,79% người Mỹ bản xứ, 12,75% người châu Á, 0,78% người đảo Thái Bình Dương, 8,01% từ các chủng tộc khác, và 6,39% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 17,64% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 8,5% là gốc Đức, Ailen 6,4% và 6,0% gốc tiếng Anh theo điều tra dân số năm 2000. 75,7% nói tiếng Anh, 12,1% người Tây Ban Nha và 6,6% tiếng Tagalog làm ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Đã có 130.403 hộ, trong đó 39,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,70% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 13,80% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 25,30% là không lập gia đình. 19,60% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 6,50% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,90 và cỡ gia đình trung bình là 3,33.

Trong quận này dân số có độ tuổi với 28,30% ở độ tuổi dưới 18, 9,20% 18-24, 31,30% 25-44, 21,70% 45-64, và 9,50% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 34 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 101,50 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 100,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 54.099 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 60.597 USD. Nam giới có thu nhập trung bình 41.787 đô la Mỹ so với 31.916 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được 21.731 Mỹ kim. Giới 6,10% gia đình và 8,30% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 10,30% những người dưới 18 tuổi và 6,30% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của California
Khu dân cư thành lập năm 1850
California 1850
Quận của Khu vực vịnh San Francisco
Quận Solano, California


title: Canthonidia

text:
Canthonidia là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Canthonini


title: Gonomyia basispina

text:
Gonomyia basispina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pseudogerespa

text:
Pseudogerespa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Chapeau, Allier

text:
Chapeau là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Allier


title: Maincy

text:
Maincy là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, quận Melun, tổng Melun-Nord. Tọa độ địa lý của xã là 48° 33' vĩ độ bắc, 02° 41' kinh độ đông.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Maincy
Map of Maincy on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Anoplischiopsis lineatocollis

text:
Anoplischiopsis lineatocollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischiopsis


title: Sant'Angelo a Cupolo

text:
Sant'Angelo a Cupolo là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 50 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 8 km về phía nam của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.262 người và diện tích là 10,9 km².

Sant'Angelo a Cupolo giáp các đô thị: Benevento, Ceppaloni, Chianche, San Leucio del Sannio, San Martino Sannita, San Nicola Manfredi.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Dicranomyia gladiator

text:
Dicranomyia gladiator là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Stangerode

text:
Stangerode là một đô thị ở huyện Mansfeld-Südharz, Saxony-Anhalt, nước Đức. Đô thị Stangerode có diện tích 9,65 km².

Tham khảo


title: Grand-Fougeray

text:
Grand-Fougeray () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Grand-Fougeray được gọi là Fulkériens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Grand-Fougeray

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Rhyacophila profusa

text:
Rhyacophila profusa là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Rhyacophilidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Rhyacophila
Động vật được mô tả năm 1912


title: Eleutherodactylus eileenae

text:
Eleutherodactylus eileenae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus eileenae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

E
Động vật đặc hữu Cuba


title: Prisahypnus attenuatus

text:
Prisahypnus attenuatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Prisahypnus


title: Drusus aprutiensis

text:
Drusus aprutiensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Drusus


title: Ramorinoa

text:
Ramorinoa là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo

Ramorinoa


title: La Favière

text:
La Favière là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Nozeroy. Tọa độ địa lý của xã là 46° 45' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. La Favière nằm trên độ cao trung bình là 814 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 725 mét và điểm cao nhất là 885 mét. Xã có diện tích 2.78 km², dân số vào thời điểm 1999 là 29 người; mật độ dân số là 10 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Megachile acanthura

text:
Megachile acanthura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1937


title: Zamia pseudoparasitica

text:
Zamia pseudoparasitica là một loài thực vật thuộc họ Zamiaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Donaldson, J.S. 2003. Zamia pseudoparasitica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
pseudoparasitica
Thực vật biểu sinh


title: Hausen, Birkenfeld

text:
Hausen là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 4,99 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Craspedortha

text:
Craspedortha là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Craspedortha montana - Cadiou, 2000
Craspedortha porphyria - (Butler, 1876)

Chú thích

Tham khảo

Smerinthini


title: Hưng Nhân (thị trấn)

text:
Hưng Nhân là một thị trấn thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Hưng Nhân nằm ở phía tây huyện Hưng Hà, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Hòa và xã Liên Hiệp
Phía tây giáp xã Tân Lễ và tỉnh Hà Nam
Phía nam giáp xã Tiến Đức
Phía bắc giáp xã Tân Lễ và xã Canh Tân.

Thị trấn Hưng Nhân có diện tích 8,84 km², dân số năm 2015 là 16.042 người, mật độ dân số đạt 1.815 người/km².

Lịch sử
Vào thế kỷ XIX, khu vực thị trấn Hưng Nhân ngày nay là các làng xã thuộc 3 tổng của huyện Hưng Nhân phủ Tiên Hưng trấn Sơn Nam Hạ (sau là tỉnh Hưng Yên nhà Nguyễn), gồm: các làng xã Xuân Trúc, Kiều Thạch, Tây Xuyên,... (thuộc tổng Thanh Triều); các làng xã Đặng Xá, Hưng Nhân, Kính Ân (sau là Chiêm Ân),... (thuộc tổng Đặng Xá); xã Khánh Mỹ thuộc tổng Tống Xuyên (tức tổng Tống Súc). Khánh Mỹ cũng là nơi đặt lỵ sở của huyện Hưng Nhân xưa.

Về sau, các xã nhỏ hợp lại thành xã lớn hơn, trong đó có xã Lam Sơn và xã Trần Phú. Năm 1977, 2 xã Lam Sơn và Trần Phú hợp nhất thành xã Phú Sơn.

Ngày 16 tháng 5 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 61/2005/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Hưng Nhân trên cơ sở toàn bộ 864,40 ha diện tích tự nhiên và 14.495 người của xã Phú Sơn.

Ngày 11 tháng 7 năm 2020, HĐND tỉnh Thái Bình ban hành Quyết định số 36/NQ-HĐND về việc sáp nhập TDP Tiền Phong và TDP Thị An thành TDP Thị An - Tiền Phong.

Hành chính
Hiện nay, thị trấn Hưng Nhân được chia thành 14 tổ dân phố: Thị An - Tiền Phong, Ân Xá, Đặng Xá, Văn, Buộm, An Tảo, Đầu, Châu, Xuân Trúc - Kiều Thạch, Vân Đông, Vân Nam, Tây Xuyên, Lái và Mẽ. Trung tâm hành chính của thị trấn đặt tại tổ dân phố Thị An - Tiền Phong.

Kinh tế - xã hội
Thị trấn Hưng Nhân là trung tâm kinh tế của huyện Hưng Hà. Hưng Nhân còn được biết đến là một đầu mối giao thương buôn bán phát triển trong vùng và ở các tỉnh khác đến như Hưng Yên, Hà Nam và phía Nam Hà Nội. Hiện tại, Hưng Nhân được coi là điểm công nghiệp với nhiều nhà máy đang được xây dựng và đã hoàn thành. Thị trấn Hưng Nhân có các làng nghề nổi tiếng như dệt chiếu cói thuộc khu Vân Đông - Vân Nam, làm bún thuộc khu Mẽ...

Hiện nay, Thị trấn Hưng Nhân đang quản lý chợ Hưng Nhân là chợ huyện lớn nhất trên địa bàn, được tổ chức quy mô, đa dạng và là nơi giao thương buôn bán không chỉ của nhân dân khu vực mà còn có các tỉnh lân cận như Hưng Yên, Hà Nam.

Thị trấn Hưng Nhân cũng đang là địa bàn đóng của BV Đa khoa Hưng Nhân (BV tuyến huyện), 02 trường Trung học phổ thông là THPT Hưng Nhân (công lập) và THPT Trần Thị Dung (tư thục, chuyển đổi từ trường Bán Công Hưng Nhân). Hiện nay, các trường Mầm non, Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn đều được mang tên Phạm Kính Ân.

Bưu điện Hưng Nhân nằm ngay tại trung tâm, đối diện chợ Hưng Nhân, cạnh QL39A.

Giao thông
Thị trấn Hưng Nhân nằm cạnh Quốc lộ 39A, có tuyến xe buýt 03 chạy qua (tuyến TP.Thái Bình - Đông Hưng - Hưng Hà - Triều Dương).

Phố và đường
Các tuyến đường:
Ngự Thiên (QL39A đoạn tránh)
Trần Thừa
Phạm Đôn Lễ
Lưu Khánh Đàm.

Các tuyến phố:
Trần Thái Tông (QL39A)
Lê Thái Tổ (QL39A)
Phạm Kính Ân
Nguyễn Tông Quai
Phùng Tá Chu.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Tham khảo


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 – Đôi nam nữ

text:
Đây là sơ đồ tóm tắt kết quả thi đấu giải nam nữ hỗn hợp thuộc Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008.

Hạt giống

 Cara Black /  Paul Hanley (Tứ kết)
 Lisa Raymond /  Simon Aspelin (Vòng 2)
 Yến Tử /  Mark Knowles (Bán kết)
 Trịnh Khiết /  Daniel Nestor (Vòng 1)

<ol start="5">
 Tôn Điềm Điềm /  Nenad Zimonjić (Vô địch)
 Chuang Chia-jung /  Jonathan Erlich ''(Tứ kết)
 Květa Peschke /  Martin Damm ''(Tứ kết)
 Nathalie Dechy /  Andy Ram ''(Bán kết)

Sơ đồ

Viết tắt
 DC = đặc cách
 BC = bỏ cuộc
 w/o = walkover

Chung kết

Nửa trên

Nửa dưới

Xem thêm
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đơn nam
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đơn nữ
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đôi nam
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2008 - Đôi nữ

Tham khảo

Đôi nam nữ


title: Lectrides parilis

text:
Lectrides parilis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

P


title: La Gohannière

text:
La Gohannière  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Gohanniere


title: Priopus rubidus

text:
Priopus rubidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Styringomyia lambertoni

text:
Styringomyia lambertoni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Ponte San Pietro

text:
Ponte San Pietro là một đô thị ở tỉnh Bergamo, Lombardia, Italia. It is about 40 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 8 km về phía tây của Bergamo. As of 31 December 2005, đô thị này có dân số khoảng 10.500 người và diện tích là 4,67 km².

Tham khảo

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Leptotarsus gargettensis

text:
Leptotarsus gargettensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Glyphonyx nigritus

text:
Glyphonyx nigritus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Gymnopilus lacticolor

text:
Gymnopilus lacticolor là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus lacticolor at Index Fungorum

lacticolor
Nấm Bắc Mỹ


title: Homalopoma albidum

text:
Homalopoma albidum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Colloniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Homalopoma


title: Melitaea parthenoides

text:
Melitaea parthenoides là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở tây nam Europe, chi tiết hơn là trên bán đảo Iberia, tây nam Pháp, một số khu vực của Alps Ý và nam và tây nam Đức và vài vùng ở Thụy Sĩ.

Miêu tả
Sải cánh dài 28–34 mm. Trong khí hậu khô và thuận lợi, Cá thể trưởng thành mọc cánh làm hai đợt, từ tháng 5 đến tháng 6 và từ tháng 8 đến tháng 9. Ở các khu vực cao, there is one generation từ tháng 6 đến tháng 7.

Sinh học
Ấu trùng ăn Plantago species, nhưng chủ yếu Plantago lanceolata.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 lepiforum.eu
 funet.fi
 Fauna Europaea

Melitaea
Côn trùng châu Âu


title: Nouzerines

text:
Nouzerines là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 412 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Thị trấn có cự ly 18 km về phía đông bắc của Guéret tại giao lộ các tuyến đườngD2, D68, D83 và D97.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ thế kỷ 11 St.Clair.
 Hồ Cluzeau.

Liên kết ngoài
 Nouzerines on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Zell an der Pram

text:
Zell an der Pram là một đô thị thuộc huyện Schärding thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 23,39 km², dân số thời điểm năm 2006 là 2013 người.

Tham khảo


title: Máy bay phản lực

text:
Máy bay phản lực là loại máy bay di chuyển được nhờ các  động cơ tua bin phản lực cánh quạt .Khác với máy bay được đẩy bằng động cơ Động cơ tua bin cánh quạt,máy bay phản lực thường bay ở độ cao lớn,từ 10.000 đến 15.000 m.Các động cơ tua bin phản lực cánh quạt có thể đạt được hiệu quả lớn nhất để bay được một khoảng cách xa.Các  động cơ cánh quạt  đạt hiệu quả lớn nhất ở độ cao nhỏ hơn nhiều so với động cơ phản lực.

Lịch sử

Loại máy bay đầu tiên dựa trên nguyên lý của động cơ phản lực là Coanda-1910, được lái bởi chính người phát minh ra nó Henri Coandă vào năm 1910. Động cơ của máy bay này khác với động cơ phản lực hiện đại, nó sử dụng một động cơ pít tông. Thật không may nó đã đâm xuống ngay trong lần trình diễn đầu tiên, tuy nhiên nó vẫn còn nguyên vẹn.

Loại máy bay phản lực đầu tiên thực sự trang bị động cơ tuabin là Heinkel He 178 (Đức), được phát triển từ năm 1936 bởi Hans von Ohain cho quân đội và được lái bởi Erich Warsitz vào 27 tháng 8 tháng năm 1939. Cùng với Frank Whittle, von Ohain được xem là cha đẻ của Động cơ phản lực không khí.

Người Anh đã bay trên máy bay Gloster E.28/39 của họ, loại được đẩy bằng động cơ của Sir Frank Whittle vào 15 tháng 5 năm 1941, do phi công Gerry Sayer điều khiển. Hoa Kỳ đã học người Anh chế tạo ra loại Bell XP-59 một dạng có động cơ Whittle được bay vào 12 tháng 9 năm 1942.

Máy bay chiến đấu phản lực đầu tiên đi vào hoạt động là Messerschmitt Me 262 do Fritz Wendel lái. Nó là loại máy bay thường nhanh nhất của Chiến tranh Thế giới lần 2 - chỉ có loại máy bay Messerschmitt Me 163 đẩy bằng động cơ rốc két là nhanh hơn. Một số lượng lớn đã bắt đầu được sản xuất vào năm 1944. Cùng thời gian đó  Meteor đã chế tạo ra đội máy bay chiến đấu phản lực.

Xem thêm
 Máy bay
 Danh sách máy bay
 Máy bay trực thăng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aircraft-Info.net - Jet Aircraft
 Aircraft Speed Records