title: Súng trường Mosin

text:
Súng trường Mosin (tiếng Nga: винтовка Мосина Vintovka Mosina) là một loại súng trường không tự động lên đạn từng phát một bằng khóa nòng danh tiếng của Đế quốc Nga (sau này là Liên Xô). Tên chính thức của dòng súng này là "Súng trường 3 lin mẫu năm 1891" (Трёхлинейная винтовка образца 1891 года). Trong các tài liệu phương Tây thường gọi loại súng này với tên Mosin Nagant hoặc Mosin Nugget, còn người Nga thường gọi nó là "ba vạch" (трёхлинейка, tryokhlineyka) hay "Mosinka" (Мосинка). Vài dân chơi súng săn của Nga vẫn giữ tên gọi "ba vạch" này. K44 là cái tên thông dụng nhất của khẩu súng này ở Việt Nam và Trung Quốc. Súng sử dụng đạn 7.62×54mmR danh tiếng của Nga.

Súng được sử dụng bởi quân đội Đế quốc Nga từ năm 1891. Sau này, một ủy ban chuyên môn hiện đại hóa vũ khí cũ của Hồng Quân Liên Xô đã tiến hành hiện đại hóa súng vào năm 1930 và sau đó, họ lại tiếp tục sản xuất và sử dụng nó trong suốt Thế chiến thứ hai và hậu chiến. Tới sau Thế chiến II, khẩu súng trường này đã dần trở nên lạc hậu và cũ kĩ trước các khẩu súng trường tiến công mới được phát minh (như AK-47), tuy vậy súng trường Mosin-Nagant vẫn tiếp tục phục vụ với vai trò súng bắn tỉa huyền thoại và việc sản xuất chỉ dừng lại vào năm 1965 khi Liên Xô lựa chọn súng trường bắn tỉa SVD (của nhà thiết kế Yevgeny Dragunov, một trong những "ông vua thiết kế súng thể thao Liên Xô thời đó". Một điều thú vị là những thiết kế súng thể thao của ông Dragunov đều được ông thiết kế từ khẩu súng trường Mosin Nagant) làm súng bắn tỉa tiêu chuẩn mới thay thế cho súng trường Mosin-Nagant. Tuy Liên Xô dừng sản xuất súng từ năm 1965 nhưng ở các nước ngoài Liên Xô thì việc sản xuất vẫn được tiếp tục duy trì cho đến khi họ sản xuất được loại súng bắn tỉa huyền thoại mới cho riêng họ.

Sau Thế chiến thứ hai, nhiều quân đội của các nước khác nhau trên thế giới (như Tiệp Khắc, Hungary, Trung Quốc, Việt Nam...) tiếp tục sử dụng và sản xuất nó. Và Liên Xô cũng cho phép họ được sản xuất nó mãi cho đến tận khi họ phát triển được dây chuyền sản xuất súng trường bắn tỉa Dragunov SVD (hoặc những mẫu súng trường bắn tỉa khác do họ tự phát triển) thay thế. Đến nay, Degtyaryov Plant và Tula Arms Plant của Nga vẫn còn duy trì việc sản xuất phiên bản dân sự của khẩu Mosin-Nagant. Cho đến năm 2020, Mosin-Nagant vẫn tiếp tục xuất hiện trong một số cuộc xung đột với vai trò súng bắn tỉa ở Iraq, Syria... Với thời gian phục vụ hơn 130 năm, súng trường bắn tỉa Mosin-Nagant đã trở thành loại súng quân sự huyền thoại được duy trì trong biên chế quân đội lâu nhất trên thế giới.

Lịch sử

Thiết kế ban đầu
Trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (cuộc chiến 93 ngày), binh sĩ Nga được trang bị loại súng trường Berdan cũ kĩ (từ năm 1868) mà nước này mua từ Hoa Kỳ. Trong khi đó, binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ được trang bị khẩu Winchester Model 1873 hiện đại (cũng được Thổ Nhĩ Kỳ mua trực tiếp từ hãng Winchester của Hoa Kỳ) khiến cho phía Nga bị thương vong lớn vì những khẩu Winchester Model 1873 của quân Thổ có tốc độ bắn cao hơn, lượng đạn bắn ra nhiều hơn (khẩu Berdan chỉ cho phép lính Nga "nạp một viên, bắn một phát", trong khi khẩu Winchester 1873 được trang bị hẳn một "ống đạn" lên tới 15 viên). Dù là nước chiến thắng nhưng Nga lại chịu thiệt hại năng nề về quân số (34,742 lính Nga thiệt mạng trong chiến đấu, còn con số này phía Thổ là khoảng 30,000 lính). Ngay sau khi cuộc chiến kết thúc, các chỉ huy Nga đã khẩn khoản yêu cầu Nga Hoàng phải tiến hành hiện đại hóa trang bị của quân đội. Trong nỗ lực hiện đại hóa này, thiết kế của đại úy Nga Sergei Mosin cùng với thiết kế của một thợ súng người Bỉ là Léon Nagant đã được chấp nhận và kết hợp lại thành một mẫu súng trường mới dùng đạn cỡ 7,62x54mmR vào năm 1891. Ban đầu, mẫu thiết kế của đại tá Mosin gặp khá nhiều lỗi như hai viên đạn cùng được đẩy lên nòng súng cùng một lúc gây kẹt đạn, súng còn khá thô sơ và không chắc chắn. Người Nga nhanh chóng áp dụng thiết kế của khẩu súng trường Nagant 1887 vì họ nhận ra rất nhiều ưu điểm của mẫu thiết kế này nhằm bù đắp lại những nhược điểm chết người trong thiết kế của đại tá Mosin. León Nagant, cha đẻ của khẩu Nagant 1887 đã nhanh chóng phát hiện ra việc này và ông cùng với anh trai Emile Nagant đã đâm đơn khởi kiện chính quyền Sa Hoàng vì họ dám sử dụng thiết kế đã được đăng kí sở hữu tại Bỉ của Nagant một cách tự ý mà không hề xin phép. Vì muốn tiếp tục duy trì sự hợp tác với Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant (công ty vũ khí tư nhân này có trụ sở sản xuất và kinh doanh chính ở Liege, Bỉ) nên chính quyền Sa Hoàng đã bồi thường cho công ty này một số tiền khổng lồ: 200,000 rúp Nga (rúp Nga thời giá 1889). Việc sản xuất súng được tiến hành ngay từ năm 1892 tại Tula Arms Plant (được thành lập từ năm 1712) của Nga và Manufacture d'armes de Chatellerault của Pháp. 4 năm sau, năm 1896, Tula (của Nga) đã tiến hành đàm phán với Chatellerault (của Pháp) về việc họ xin rút sản xuất Mosin-Nagant từ Chatellerault về Tula. Đồng thời, Tula cũng tiến hành chi trả khoản tiền mà Tula còn nợ Chatellerault về hợp đồng sản xuất khoảng 500,000 khẩu súng trường Mosin-Nagant mà Chatellerault đã sản xuất trong giai đoạn từ 1892 đến 1896. Từ sau năm 1896 thì Mosin-Nagant được Tula Arms Plant (của Đế quốc Nga) sản xuất là chủ yếu. Sau Tula còn có Sestroryetsk và Izhmash.

Thế chiến thứ nhất và thời kì Nội chiến Nga
Trong Chiến tranh Nga-Nhật 1904, khoảng 3,8 triệu khẩu Mosin-Nagant 1891 đã được trang bị cho quân đội Đế quốc Nga. Mặc dù đã có một số phiên bản cải tiến ra đời (Mosin-Nagant M91/07), song trong Thế chiến thứ nhất, khoảng 3,3 triệu khẩu Mosin-Nagant đời 1891 đã được đặt hàng sản xuất tại Mỹ. Khi Cách mạng Tháng Mười nổ ra, một số súng Mosin-Nagant 1891 vẫn chưa kịp bàn giao lại cho quân đội Nga hoàng. Những súng này sau đó được trang bị lại cho lính của quân đội Mỹ can thiệp vào Nga trong thời kì Nội chiến Nga (1919-1923). Một số khác được trang bị cho các đơn vị quân đội Hoa Kỳ trong nước. Hoa Kỳ cũng dựa vào mẫu Mosin-Nagant model 1891 mà thiết kế nên súng trường "U.S. Rifle, 7.62mm, Model of 1916", một trong những loại súng trường quân dụng phổ biến nhất của Hoa Kỳ một thời, cùng với M1903 Springfield hay M1917 Enfield. Nó bị Mỹ loại biên năm 1928 do nước này thiếu thốn về chi tiết, phụ tùng thay thế, nguồn đạn dược và quan trọng hơn hết là do mâu thuẫn chính trị (tư bản-cộng sản) ngày càng gay gắt giữa nước này và Liên Xô.

Một số lượng lớn súng Mosin Nagant đã bị quân đội Đức và Áo-Hung tịch thu và sử dụng lại. Trong thời gian Nội chiến Nga, súng Mosin Nagant lại tiếp tục được cả hai phía Hồng quân và Bạch vệ ưa chuộng. Sau khi Hồng quân chiến thắng, vào năm 1924, một ủy ban hiện đại hóa vũ khí đã tiến hành dự án hiện đại hóa súng Mosin-Nagant, và Mosin-Nagant M91/30 ra đời.

Phần Lan có thời là xứ phụ thuộc của Đế quốc Nga, nên cũng quen dùng súng Mosin-Nagant model 1891. Sau này, Phần Lan cho ra vài phiên bản cải tiến. Kết quả là trong Chiến tranh Mùa Đông và Chiến tranh Tiếp diễn (đều trong Thế chiến thứ hai) cả hai bên chiến tuyến đều dùng súng Mosin-Nagant.

Súng Mosin-Nagant còn được trang bị cho lực lượng kháng chiến Franco trong Nội chiến Tây Ban Nha.

Thế chiến thứ hai
Khi Đức Quốc xã xâm lược Liên Xô vào năm 1941, Mosin-Nagant M91/30 là súng trường chiến đấu tiêu chuẩn của quân đội Liên Xô. Hàng triệu cây súng đã được sản xuất để đưa ra chiến trường.Phiên bản bắn tỉa của súng Mosin-Nagant đã được Liên Xô chế tạo thành công năm 1932, đã gây được tiếng vang lớn trong thời kì này, góp phần tạo nên chiến tích của nhiều xạ thủ bắn tỉa anh hùng Liên Xô như Mikhail Surkov, Vasily Zaitsev và Lyudmila Pavlichenko trong trận Stalingrad. Bên phía Phần Lan, xạ thủ bắn tỉa Simo Hayha cũng sử dụng 1 cây M28 (phiên bản Mosin Nagant do Phần Lan tự sản xuất). Đến cuối Thế chiến thứ hai, tổng cộng đã có khoảng 17,4 triệu khẩu Mosin-Nagant M91/30 đã được sản xuất, nhiều hơn bất kỳ mẫu súng trường nào khác được sản xuất trong cuộc chiến này.

Sau thế chiến thứ hai

Sau này, một kĩ sư tên N.X.Xêmin đã cải tiến từ mẫu ban đầu 1891/30 của S.I.Mosin và mẫu gần hơn (1930), đưa vào trang bị của Quân đội Liên Xô (2/1944). Sau đó, Liên Xô còn đưa ra mẫu Mosin-Nagant M91/59. Đây là mẫu cuối cùng của súng này được thiết kế ở Liên Xô. Sau Thế chiến thứ hai, Mosin Nagant dần dần được thay thế bằng CKC hay SVD. Tuy nhiên nó vẫn được các nước Đông Âu và một số quốc gia xã hội chủ nghĩa sử dụng trong các cuộc chiến tranh Triều Tiên, chiến tranh Việt Nam và Afghanistan

Các nước Tiệp Khắc, Bulgaria, Ba Lan, Trung Quốc cũng phát triển các mẫu súng của riêng họ dựa trên mẫu Mosin-Nagant 91/44 hoặc Mosin-Nagant 91/59 của Liên Xô.

Việt Nam
Loại súng này được sử dụng tại Việt Nam từ năm 1950 và nó sử dụng rộng rãi trong 2 cuộc chiến là Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam. Nhân dân và du kích miền Nam Việt Nam thường gọi Mosin-Nagant là súng bá đỏ vì màu sơn đỏ hung hung ở báng súng. Quân đội nhân dân Việt Nam thì lại gọi nó là K-44. Nhờ tầm bắn xa và uy lực đạn mạnh, súng được dùng làm vũ khí bắn tỉa rất tốt của Quân Giải Phóng miền Nam Việt Nam. Nó được gọi là "cơn ác mộng của lính Mỹ ở chiến trường Khe Sanh". Lính bắn tỉa của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam dùng khẩu súng này gắn thêm kính ngắm PU lên súng để làm súng bắn tỉa khiến cho lính Mỹ đóng chốt ở Khe Sanh mất ăn mất ngủ vì "sợ bắn tỉa".

Khi được trang bị loại đạn chống tăng AT, K-44 có thể bắn cháy được cả xe bọc thép. Trong trận đánh sáng ngày 8/3/1967, khi quân Mỹ tiến hành càn quét ở vùng tây bắc tỉnh Tây Ninh, dũng sĩ Trần Ngọc Đặng đã dùng đạn AT bắn cháy 2 chiếc thiết giáp địch.

K-44 cũng là một vũ khí khá nguy hiểm đối với các loại trực thăng của Mỹ: dân quân Việt Nam thường dùng chiến thuật ẩn nấp dưới hầm hoặc tán cây, đợi trực thăng Mỹ sà thấp tìm mục tiêu hoặc đổ quân thì sẽ nổ súng, nếu bắn trúng động cơ, cánh quạt hoặc bộ phận điều khiển thì trực thăng rất dễ bị rơi. Trong số hơn 5.600 trực thăng các loại của Mỹ bị phá hủy ở Việt Nam, có một tỷ lệ khá lớn bị hạ do súng bộ binh như K-44. Ví dụ như Anh hùng diệt Mỹ C’lâu Nâm (nguyên Huyện đội trưởng Huyện đội Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) đã bắn rơi 7 trực thăng địch chỉ bằng khẩu K-44. Trận đánh kéo dài 6 ngày hồi cuối tháng 5/1966 là trận đánh lớn nhất, ông cùng đồng đội đánh trả các đợt hành quân của địch, diệt 139 quân Mỹ, bắn rơi 7 máy bay trực thăng. Trong đó, ông trực tiếp tiêu diệt 2 trực thăng đổ bộ của Mỹ.

Thậm chí dân quân Việt Nam có thể dùng K-44 để bắn hạ máy bay phản lực ở độ cao thấp (bay ở độ cao vài trăm mét trở xuống). Nghe thì có vẻ phi lý, nhưng thực ra ở thời kỳ đó, để ném bom chính xác thì máy bay phải giảm tốc độ và sà xuống thấp (ném bom bổ nhào), cuối quá trình bổ nhào này thì máy bay chỉ cách mặt đất mấy trăm mét, hoàn toàn nằm trong tầm sát thương của súng K-44. Trong chiến tranh Việt Nam, phi công Mỹ đã được khuyến cáo phải đề phòng súng trường K-44 trong tay dân quân Việt Nam, bởi nếu một viên đạn K-44 bắn trúng vào thùng nhiên liệu, buồng lái hoặc bộ phận điều khiển sẽ có thể làm máy bay rơi Dân quân xã Diễn Hùng (Diễn Châu, Nghệ An) được công nhận là một trong những lực lượng đầu tiên tại miền Bắc dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay phản lực Mỹ, khẩu súng K-44 đó vẫn được lưu trữ tại bảo tàng quân khu 4.

Một số ví dụ về việc dân quân Việt Nam dùng súng K-44 bắn hạ máy bay phản lực Mỹ và được tài liệu Mỹ xác nhận:
Sáng ngày 5/10/1965, 1 tổ dân quân gồm 3 người (trong đó có ông Lý Văn Pản, du kích xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn) đã dùng súng trường K-44 bắn rơi 1 chiếc "con ma" F-4 Phantom, loại máy bay phản lực tiêm kích - ném bom tầm xa hiện đại của quân đội Mỹ. Khoảng 8h sáng hôm đó, thấy 2 chiếc phản lực của quân đội Mỹ bay vào từ phía tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Giang), tổ 3 người thống nhất sẽ khai hỏa bắn đón khi máy bay địch hạ độ cao để chuẩn bị ném bom. Khi 2 chiếc phản lực bay thấp chỉ cách mặt đất 200 mét, cả ba người nổ súng, đạn bắn trúng thân máy bay khiến nó bốc cháy. Phi công Mỹ kịp nhảy dù thoát thân nhưng đã bị bắt ngay sau đó tại xã Kiên Lao, huyện Lục Ngạn, Bắc Giang. Tài liệu Mỹ cũng xác nhận chuyện này, theo đó ngày 5/10/1965, chiếc F-4 Phantom số kiệu 63‑7563 thuộc phi đội 15 cất cánh từ Ubon (Thái Lan) đã bị bắn hạ khi cách sân bay Kép (Bắc Giang) 9 dặm, tổ lái gồm đại úy James Otis Hivner và trung úy Thomas Joseph Barrett đều bị bắt làm tù binh
 Sáng ngày 20/9/1965, 1 tổ dân quân gồm 7 người (thôn Thán, xã Dương Hưu, huyện Sơn Động, Bắc Giang) với 7 phát đạn súng trường K-44 đã bắn rơi 1 chiếc phản lực ném bom A-4 Skyhawk. Nắm được quy luật của máy bay Mỹ là sau khi ném bom sẽ bay về ở tầm thấp, men theo sườn núi để tránh ra-đa, tổ du kích 7 người đã đón lõng và nổ súng, bắn trúng chiếc máy bay dẫn đầu. Chiếc A-4 bốc cháy, rơi tại xã Kỳ Thượng (Hoành Bồ, Quảng Ninh) Theo tài liệu của Mỹ, chiếc A-4 này có số hiệu 151115, cất cánh từ tàu sân bay USS Hancock (CVA-19), phi công là trung úy J. R. Harris đã kịp nhảy dù
 Chiều ngày 27/12/1967, 1 tổ dân quân gồm 3 người (xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) với 3 phát đạn súng trường K-44 đã bắn rơi 1 chiếc phản lực ném bom F-4 Phantom đang bay thấp để trinh sát Chiếc F-4 trúng đạn vào thân, bốc khói và lao xuống biển. Theo tài liệu của Mỹ, chiếc F-4 này có số hiệu 63-7489, cất cánh từ sân bay Đà Nẵng, phi công H. W. Miller kịp nhảy dù, còn phi công Sammy Arthur Martin chết đuối trên biển

Đặc tính kỹ thuật

 Cỡ nòng 7,62mm, nòng súng dài 730mm, toàn bộ súng dài 1,533m (bao gồm cả lưỡi lê), nặng 4,0 kg. Là loại súng trường không tự động bắn phát một, lên đạn bằng khóa nòng thủ công, sử dụng hộp tiếp đạn một hàng đơn (khác với M1 Garand và súng SKS sử dụng hộp tiếp đạn đôi) chứa được 5 viên, đạn cỡ 7,62x54R mm.
 Tốc độ bắn: 10 - 15 phát/phút, 20 phát/phút (đối với xạ thủ giỏi), sơ tốc đầu đạn 865 m/s nhờ nòng súng dài, đường đạn ngoài xa nhất 3.500m, tầm bắn (trên thước ngắm) 1.000m, tầm bắn hiệu quả 800 m. Dùng được nhiều loại đạn cỡ 7.62×54mmR. Khi sử dụng kính ngắm quang học và các loại đạn đặc biệt, có liều phóng lớn, xạ thủ bắn tỉa có thể nâng tầm bắn có hiệu quả đến 1.200 m.
 Đạn của súng có sức xuyên phá rất mạnh, có thể xuyên thủng tấm thép dày 18mm hoặc "xuyên táo" được 3-5 người (không có áo giáp chống đạn) nếu bắn ở cự ly dưới 300 mét. Tại Chiến dịch Krym-Sevastopol (1941-1942), nữ xạ thủ bắn tỉa nổi tiếng Lyudmila Mikhailovna Pavlichenko từng lập thành tích bắn "xuyên táo" hạ 3 lính Đức Quốc Xã chỉ với 1 phát đạn ở cự ly 300 mét.
Súng rất dễ chế tạo nhờ cơ cấu hoạt động đơn giản, vật liệu làm súng dễ tìm kiếm. Vật liệu làm súng thì vô cùng đơn giản, chỉ là gỗ bạch dương (cây này mọc rất nhiều ở Nga) và thép. Súng không đòi hỏi phải trải qua quá nhiều công đoạn gia công phức tạp như những mẫu súng lên đạn từng viên khác cùng thời với nó. Nhiều chuyên gia vũ khí Mỹ cho rằng nó được thiết kế để phù hợp với một anh lính Nga thô kệch, to khỏe. Độ tin cậy của nó rất cao. Nó rất hiếm khi hỏng hóc dù phải chiến đấu trong điều kiện chiến đấu rất khắc nghiệt như băng giá, bụi cát (hoặc bùn lầy).
 Tốc độ bắn tuy chậm nhưng bù lại, súng bắn rất chính xác, tầm bắn của súng rất xa nên được còn được sử dụng làm súng bắn tỉa. Phiên bản bắn tỉa của Mosin-Nagant được lắp thêm ống ngắm quang học (PU, PE) bên sườn trái và tay khóa nòng gập để khi lên đạn không bị vướng gá kính ngắm. Trong Thế chiến thứ hai, các đơn vị bắn tỉa của Hồng Quân được phiên chế tới cấp sư đoàn, đều sử dụng Mosin-Nagant làm súng bắn tỉa. Đây là một trong những khẩu súng bắn tỉa có uy lực lớn nhất thời đó, ngang hàng (hoặc mạnh hơn) với những khẩu Karabiner 98k của Đức, M1903 Springfield của Hoa Kỳ, Lee-Enfield của Anh, Arisaka của Nhật,...
 Nhờ tầm bắn xa và đạn có uy lực mạnh, súng có thể dùng để bắn hạ máy bay ở độ cao thấp (bay ở độ cao vài trăm mét trở xuống). Trong chiến tranh Việt Nam, phi công Mỹ đã được khuyến cáo phải đề phòng súng trường K-44 trong tay dân quân Việt Nam, bởi nếu một viên đạn K-44 bắn trúng thùng nhiên liệu, buồng lái hoặc bộ phận điều khiển có thể làm máy bay rơi
 Nhược điểm: súng dài và khá nặng nề, thời gian nạp đạn lâu, tốc độ bắn chậm (vì xạ thủ phải dùng tay mở chốt khóa nòng sau mỗi phát bắn). Tuy nhiên, những nhược điểm này ở thời điểm súng được chế tạo (cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX) không phải là vấn đề quá nghiêm trọng bởi vì vũ khí bộ binh chủ yếu của các nước thời đó cũng đều là súng trường bắn phát một, cũng cồng kềnh và bắn chậm gần như nhau (ví dụ như khẩu Karabiner 98k của Đức, Shiki 38 (Arisaka Type 38) của Nhật, M1903 Springfield của Mỹ hoặc Lee-Enfield của Anh.... đều là súng bắn phát một). Phải tới Thế chiến thứ hai, khi mà súng trường bán tự động (như SVT-40, Gewehr 43, M1 Garand) hay súng trường tấn công (như AK-47, M16, FN FAL) (thời hậu chiến) dần trở nên phổ biến hơn thì Mosin Nagant mới mất đi vai trò chủ lực của mình, tuy nhiên súng vẫn tiếp tục phục vụ trong vai trò súng bắn tỉa cho đến tận bây giờ. Các nhóm phiến quân ở Iraq, Syria vẫn sử dụng Mosin-Nagant làm súng bắn tỉa, và những khẩu súng này vẫn còn chiến đấu rất tốt ở cái tuổi 129 của mình.

Các quốc gia sử dụng

 : Súng trường Mosin-Nagant m1891 là súng trường tiêu chuẩn của quân đội Đế quốc Nga trong suốt năm 1891-1917
 : Tịch thu từ Đế quốc Nga trong suốt Thế chiến 1, được sửa đổi để dùng loại đạn 7,92×57mm Mauser tiêu chuẩn , một số được bán cho Phần Lan vào năm 1918-1920
 : Tịch thu từ Đế quốc Nga trong suốt Thế chiến 1, được sửa đổi để dùng loại đạn 8×50mmR tiêu chuẩn , một số được bán cho Phần Lan vào năm 1918-1920
 : Tịch thu từ Đế quốc Nga trong suốt Chiến tranh Nga-Nhật
 : Nhận được những khẩu M1891 từ Đế quốc Nga trước Thế chiến 1 và từ Đế quốc Đức, Đế quốc Áo-Hung trong suốt Thế chiến I, cũng nhận được những khẩu súng trường mới vào năm 1950 từ Liên Xô
 : Mua từ Đế quốc Nga vào những năm 1898-1905, là súng trường tiêu chuẩn trong Chiến tranh Balkan lần 1
 : Được dùng trong  Thế chiến 1 bởi Đế quốc Ottoman ( tịch thu được từ Đế quốc Nga) và trong Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ bởi  quân giải phóng Thổ Nhĩ Kỳ ( viện trợ từ Liên Xô)

 Khối Warszawa
 : Tịch thu từ Liên Xô trong suốt Thế chiến 2 , được gọi là Gewehr 252-256(r)
 : Còn được dùng trong các nghi lễ

 : Súng trường Mosin-Nagant m44 ( Karabiner 44) được dùng trong những năm 1950-1960

 : (U.S. Rifle, 7.62mm, Model năm 1916)
 : Súng trường do Hoa Kỳ sản xuất

 : Súng trường Mosin-Nagant được sửa đổi ( Lưỡi lê và thanh gắn lưỡi lê, quốc huy,...) ,còn được dùng cho đến nay với mục đích bắn tỉa (Tkiv 85)
 : Súng trường do  Hoa Kỳ sản xuất
  : Được Vương quốc România và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa România sử dụng
 : Nhận được từ Mexico và Liên Xô

 : Được dùng bởi Haganah

: Trung Quốc đã sản xuất súng trường Mosin-Nagant theo mẫu 1891/30 của Liên Xô và có tên Type 44

 Việt Minh: Được Liên Xô viện trợ và cung cấp trong Chiến tranh Đông Dương
: Loại súng trường Mosin này, được Trung Quốc viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong Kháng chiến chống Thực dân Pháp và được gọi là súng trường K44 hoặc súng trường báng đỏ và những loại súng trường Mosin khác được Liên Xô viện trợ cho Việt Nam ta, để kháng chiến chống Thực dân Pháp và kháng chiến chống Mỹ cứu nước trong Chiến tranh Việt Nam.
: Miền Bắc Việt Nam viện trợ cho bộ đội giải phóng Cộng hòa Miền Nam Việt Nam để giải phóng hoàn toàn các tỉnh Miền Nam Việt Nam và những tay bắn tỉa lão luyện của bộ đội giải phóng quân Việt Nam ngày xưa, đã giết hàng trăm tên Mỹ Ngụy Chính quyền Sài Gòn phải khiếp sợ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mosin Nagant tại Internet Movie Firearms Database.
 Mosin-Nagant.net
 7.62x54R.net
 Russian-Mosin-Nagant.Com
 Mosin-Nagant
 Súng trường Mosin-Nagant-minh họa bằng tranh
 Mosin-Nagant trên Global Security
 Korean War website - Súng bắn tỉa Mosin-Nagant M-1891/1930
 Korean War website - Mosin-Nagant M-1944 carbine
 Giới thiệu sơ Mosin

Súng Nga
Vũ khí Liên Xô
Súng trường
Súng trường chiến đấu
Súng bắn tỉa
Súng ngắm
Vũ khí thời Thế chiến thứ hai
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Súng 7,62 mm
Súng sử dụng đạn 7.62×54mmR
Vũ khí trong chiến tranh thế giới thứ nhất
Súng của Nhà máy Kalashnikov


title: Brassavola tuberculata

text:
Brassavola tuberculata là một loài lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thực vật được mô tả năm 1829
Lan Brasil


title: Đô la Bahamas

text:
Đô la Bahamas (ký hiệu: $; mã: BSD) đã được là tiền tệ của Bahamas kể từ năm 1966.
Nó thường được viết tắt với ký hiệu đô la $, hoặc viết tắt là B$ để phân biệt nó khác với đô la- chỉ tên tiền tệ. Nó có giá trị bằng 100 cent.

Liên kết
 Trang web chính thức của Chính phủ Bahamas

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng BSD

Xem thêm
 Bahamas

Tham khảo

Kinh tế Bahamas
Đơn vị tiền tệ Bắc Mỹ
Đô la
Tỷ giá hối đoái cố định
Đơn vị tiền tệ đang lưu thông


title: Thư viện Nghệ thuật Bridgeman kiện Công ty Corel

text:
Thư viện Nghệ thuật Bridgeman kiện Corel Corp., hồ sơ vụ án 36 F. Supp. 2d 191 (Khu nam New York năm 1999), là một phán quyết của Tòa án Hoa Kỳ đặc trách khu nam New York, cho rằng những phiên bản in ấn giống hệt các hình ảnh thuộc phạm vi công cộng sẽ không được luật tác quyền bảo vệ vì các phiên bản này thiếu tính sáng tác chính gốc. Cho dù sự tái tạo chính xác đó đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, kinh nghiệm và nỗ lực nhưng căn bản chính của luật tác quyền Hoa Kỳ là tác phẩm được bảo vệ tác quyền phải chứng tỏ đủ tính sáng tác chính gốc.

Sự kiện
Vụ án này chính nó là kết quả của Thư viện Nghệ thuật Bridgeman chất vấn tập đoàn Corel Corporation về việc công ty này tái tạo những phim hình mà Thư viện đã chế tác từ các bức họa gốc thuộc phạm vi công cộng.

Tranh cãi
Thư viện cũng nhấn mạnh rằng theo luật Xứ Wales và Anh, những tác phẩm tái tạo như thế dường như được luật bản quyền bảo vệ; Tòa bác bỏ điều này và cho rằng nó không được áp dụng đối với sự vụ như thế dưới quyền pháp lý của Hoa Kỳ (mặc dù sự thật rằng vụ xử ban đầu được phân xử dưới luật Anh) và nêu lên ngờ vực rằng có phải thái độ của Vương quốc Anh về việc tái tạo này có tính pháp lý định đoạt như bên nguyên cáo đã đưa ra: "Trong khi kết luận của Tòa dựa trên luật tài phán bảo vệ tác quyền, Tòa tin rằng lý lẽ đưa ra của nguyên cáo sẽ đổ cho dù luật tài phán là luật của Vương quốc Anh."[1] Tuy nhiên những sự kiện vừa qua đã tung thêm những ngờ vực về giá trị pháp lý của những phán quyết ban đầu của tòa án dưới luật Vương quốc Anh. Không chỉ Nhóm Tác quyền Viện bảo tàng, được ghi ra dưới đây, đã nhận được cố vấn về pháp lý tại Vương quốc Anh để lật ngược các phán quyết mà mới vừa qua trong tháng 5 năm 2007, hai giáo sư hàng đầu về tài sản trí tuệ tại Trường Queen Mary thuộc Đại học London đã thực hiện tái diễn lại vụ án và kết quả là có một sự phán quyết có lợi cho Bridgeman, và chống Corel. Trong luật tác quyền Anh mà thẩm phán Hoa Kỳ có vẻ như đã hiểu sai đó là kỹ năng, lao động và óc sáng tạo của người sáng tác được luật tác quyền bảo vệ nhiều như với "tính sáng tác chính gốc". Như thế, kỹ năng, lao động và óc sáng tạo đã tạo nên một hình ảnh chất lượng cao mà có thể được bảo vệ bởi luật tác quyền tại Vương quốc Anh.

Quyết định của tòa
Tòa án đã phán xét có lợi cho bên bị cáo là tập đoàn Corel Corporation.

Kết cục
Vụ xử đã tạo ra mối quan tâm lớn trong nhiều viện bảo tàng khác nhau vì họ tồn tại nhờ vào lợi tức thu được từ việc cấp phép tái tạo hình ảnh vật thể và sáng tác trong bộ sưu tập của họ. Một số suy đoán cho rằng trường hợp như thế sẽ không được áp dụng đối với hình ảnh vật thể không gian ba chiều vì bố cục hình ảnh sẽ cần một số sáng tạo. Dòng lý luận này đã được theo dõi trong những vụ xử khác, chẳng hạn như vụ xử Eastern America Trio Products kiện Tang Electronic Corp (năm 2000) được phán quyết rằng có "tầm vực rất rộng lớn về bản quyền đối với hình ảnh, bao gồm hầu như bất cứ hình ảnh nào mà có vẻ không phải chỉ đơn thuần là sao chép."

Vụ xử đã tạo cơ hội cho việc sử dụng và tái sử dụng công cộng các tác phẩm nghệ thuật xưa cũ một cách rộng rãi. Nó cũng đã thuyết phục một số thư viện quan trọng từ bỏ hạn chế trong việc tái tạo lại các hình ảnh mà bản quyền đã hết hạn.

Một số toà án liên bang đã dựa theo phán quyết trong vụ xử Bridgeman như quan điểm chung của một tòa án khu vực mặc dù chưa có quyền pháp lý đáng thuyết phục nào đã được xác nhận. Nó chưa được bất cứ một tòa thượng thẩm nào sử dụng, có nghĩa là nó chưa được ủy thác một quyền pháp lý nào và (sau hết) nó cũng chưa được Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ xem xét. Tuy nhiên, phán quyết sau này trong vụ Feist Publications kiện Rural Telephone Service (năm 1991) đã bác bỏ thẳng thừng lý lẽ về công lao và phí tổn đáng được cứu xét như bản quyền. Phán quyết này dường như đã làm vững thêm lý luận trước đây trong vụ Bridgeman.

Liên can với Vương quốc Anh
Mặc dù phán quyết trong vụ Bridgeman nói rằng việc tuyên bố bản quyền sẽ thất bại cho dù áp dụng luật Vương quốc Anh, thật sự chưa có một vụ nào như thế được mang ra xử tại một tòa án Vương quốc Anh khiến việc áp dụng luật Vương quốc Anh chưa biết ra sao đối với một vụ án như thế. Đặc biệt, việc bảo vệ bản quyền dựa vào kỹ năng và lao động của người sáng tác, được biết với tên gọi "sweat of the brow", đã được xác nhận trong những vụ xử tại Vương quốc Anh trong khi bị Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ bác bỏ năm 1991.

Việc nhắc đến Luật Anh và Xứ Wales trong phán quyết của vụ án đã khiến Nhóm Tác quyền Viện bảo tàng (Museums Copyright Group) tư tại Vương quốc Anh đưa ra một bản báo cáo về vụ này trong năm 2004. Lời lẽ của họ là rằng phán quyết của vụ xử "không bị ràng buộc tại Vương quốc Anh và đáng ngờ vực về quyền hạn pháp lý, thậm chí là tại Hoa Kỳ. Nó đã không ảnh hưởng đến cách mà các viện bảo tàng thương thảo hoặc cấp phép bản quyền và không có người sử dụng cho mục đích thương mại nào cố tình gây khó khăn đối với quan điểm của các viện bảo tàng." Tuy nhiên, họ là một nhóm có quan tâm tất nhiên đến kết quả của vụ xử, quan điểm của họ không thể xem là nhạt nhẽo vô bổ. Dù vậy các thư viện và các viện bảo tàng chính ở Vương quốc Anh vẫn tiếp tục tuyên bố bản quyền trên các mặt hàng hình ảnh tái tạo trong bộ sưu tập của họ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Full text of the court's ruling
Interpretation
About the case  (in favor of the decision)
Copyrights in Photographs in Works of Art (Response from the Museums Copyright Group (UK), which opposes the decision.)
Van Dale/Romme-arrest  Comparable decision from the Netherlands

Luật bản quyền Hoa Kỳ


title: Quận Onslow, North Carolina

text:
Quận Onslow là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina. Quận này thuộc vùng đô thị Jacksonville, Bắc Carolina. Tại thời điểm năm 2006, quận có dân số 150.673 người, Quận lỵ đóng ở Jacksonville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 909 dặm Anh vuông (2.353 km²), trong đó, 767 dặm Anh vuông (1.986 km²) là diện tích đất và 142 dặm Anh vuông (367 km²) trong tổng diện tích (15,60%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 5 xã: Jacksonville, Richlands, Sneads Ferry, Swansboro, và White Oak.

Các quận giáp ranh
Quận Jones, Bắc Carolina - Bắc
Quận Carteret, Bắc Carolina - Đông
Quận Pender, Bắc Carolina - Tây nam
Quận Duplin, Bắc Carolina - Tây bắc

Thông tin nhân khẩu

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 150.355 người, 48.122 hộ, và 36.572 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 196 người trên mỗi dặm Anh vuông (76/km²). Đã có 55.726 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 73 trên mỗi dặm Anh vuông (28/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 72,06% người da trắng, 18,48% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,74% người thổ dân châu Mỹ, 1,68% người gốc châu Á, 0,19% người các đảo Thái Bình Dương, 3,62% từ các chủng tộc khác, và 3,22% từ hai hay nhiều chủng tộc.  7,25% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 48,122 hộ trong đó có 42,60% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 61,00% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 11,60% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 24,00% là không gia đình. 18,60% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 5,20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,72 còn quy mô trung bình của gia đình là 3,09,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 26,20% dưới độ tuổi 18, 23,80% từ 18 đến 24, 29,20% từ 25 đến 44, 14,40% từ 45 đến 64, và 6,30% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 25 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 123,20 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 131,30 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $33.756, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $36.692, Nam giới có thu nhập bình quân $22.061 so với mức thu nhập $20.094 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $14.853, Khoảng 10,80% gia đình và 12,90% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 16,70% những người có độ tuổi 18 và 14,70% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Vào năm 2010 quận Onslow đứng thứ 100 trong danh sách 100 quận bảo tồn môi trường nhiều nhất nước Mỹ của The Daily Caller.

Thành phố và thị trấn
Half Moon
Holly Ridge
Jacksonville
North Topsail Beach
Piney Green
Pumpkin Center
Richlands
Sneads Ferry
Swansboro

Tham khảo

Liên kết ngoài

Onslow County Government official website
Onslow County Schools
Onslow County Museum

Quận của North Carolina


title: Betim

text:
Betim là một thành phố Brasil. Thành phố Betim thuộc bang Minas Gerais. Dân số theo điều tra năm 2010 của Viện Địa lý và Thống kê Brasil là 441.748 người. Đây là thành phố đông dân thứ 44 của Brasil.

Tham khảo

Betim
Bang Minas Gerais
Thành phố của Brasil
Đô thị bang Minas Gerais


title: HMS Castor (1915)

text:
HMS Castor là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp tàu tuần dương C của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và thuộc về lớp phụ Cambrian. Lớp phụ này, vốn còn bao gồm HMS Cambrian, HMS Canterbury và HMS Constance, về căn bản dựa trên cấu trúc lườn của lớp phụ Caroline nhưng chỉ có hai ống khói và độ dày tối đa của đai giáp lên đến 102 mm (4 inch) thay vì 76 mm (3 inch) như của Caroline.

Castor được chế tạo bởi hãng Cammell Laird tại Birkenhead. Nó được đặt lườn vào ngày 28 tháng 10 năm 1914; được hạ thủy vào ngày 28 tháng 7 năm 1915; và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 11 năm 1915.

Thông thường Castor phục vụ như là soái hạm của Thiếu tướng Hải quân, và nó đã đảm trách vai trò như vậy trong trận Jutland, khi dẫn đầu Hải đội Khu trục 11. Mười thành vên thủy thủ đoàn của nó đã thương vong trong trận này; và nó bị một số hư hại nhưng vẫn sống sót qua trận chiến. Được xem là lạc hậu vào những năm 1930, nó bị bán vào ngày 30 tháng 7 năm 1936 và được đưa đến Rosyth vào tháng 8 cùng năm để tháo dỡ.

Tham khảo

 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
 Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company
 Ships of the Cambrian class

Lớp tàu tuần dương C
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến I
Trận Jutland


title: Grandchamp, Ardennes

text:
Grandchamp  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Hexatoma davidi

text:
Hexatoma davidi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: When the Children Cry

text:
"When the Children Cry" là một bài hát power ballad do ban nhạc rock White Lion trình diễn trong album Pride ghi âm năm 1987. Đĩa single bài này đạt đến vị trí thứ 3 trong danh sách Billboard Hot 100 tại Hoa Kỳ, thứ 53 tại Canada, thứ 88 tại Anh Quốc trong năm 1989. Đây cũng là một bài hát thuộc thể loại rock ballad rất phổ biến tại Việt Nam trong thập niên 1990. Năm 2003 khi chiến tranh Iraq mới nổ ra nó đã được ban nhạc Seventh Day Slumber chơi lại. Năm 2007 T Beats UK hòa lại bài này theo phong cách hip hop nhưng sử dụng lại đoạn đầu của bài gốc.

Thứ tự bài trong album

 "Hungry" – 3:55
 "Lonely Nights" – 4:11
 "Don't Give Up" – 3:15
 "Sweet Little Loving" – 4:02
 "Lady Of The Valley" – 6:35
 "Wait" – 4:00
 "All You Need is Rock 'N' Roll" – 5:14
 "Tell Me" – 4:28
 "All Join Our Hands" – 4:11
 "When the Children Cry" – 4:18

Thông tin
Mike Tramp – Ca sĩ chính
Vito Bratta – Guitar chính
James Lomenzo – Guitar bass
Greg D'Angelo – Trống

Tham khảo

Bài hát tiếng Anh
Bài hát Mỹ
Rock ballad
Đĩa đơn năm 1987
Bài hát năm 1987
Đĩa đơn năm 1989
Nhạc phản chiến
Đĩa đơn năm 1988
Bài hát blues rock
Đĩa đơn của Atlantic Records


title: Leptotarsus anoplostylus

text:
Leptotarsus anoplostylus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Austrolimnophila martinezi

text:
Austrolimnophila martinezi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Staphylaea nucleus

text:
Staphylaea nucleus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Có một phân loài: Staphylaea nucleus madagascariensis (Gmelin, 1791) (đồng nghĩa: Cypraea madagascariensis Gmelin, 1791) (common name: the wrinkled cowrie). This subspecies is distributed ở Ấn Độ Dương dọc theo Kenya, Madagascar và Tanzania.

Miêu tả

Phân bố
Chúng phân bố ở Biển Đỏ và dọc theo các lục địa của Ấn Độ Dương bao gồm: Aldabra, Chagos, Kenya, Madagascar,vùng bể Mascarene, Mauritius, Réunion, Seychelles, Somalia và Tanzania.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Staphylaea


title: Ort im Innkreis

text:
Ort im Innkreis là một đô thị thuộc huyện Ried im Innkreis thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 11 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1213 người.

Tham khảo


title: Buffeventius

text:
Buffeventius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1925.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Buffeventius lividus Fleutiaux, 1925
 Buffeventius somnambulus Wurst, Schimmel & Platia, 2001

Chú thích

Tham khảo

Hemiopini


title: Baikunthpur

text:
Baikunthpur là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Koriya thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Địa lý
Baikunthpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 529 mét (1735 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baikunthpur có dân số 10.076 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Baikunthpur có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Baikunthpur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: Rhipidia pulchra

text:
Rhipidia pulchra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Suisio

text:
Suisio là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 35 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 14 km về phía tây nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.614 người và diện tích là 4,6 km².

Suisio giáp các đô thị: Bottanuco, Chignolo d'Isola, Cornate d'Adda, Medolago.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.suisio.bg.it/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Leptocollonia

text:
Leptocollonia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Colloniidae.

Các loài
Các loài trong chi Leptocollonia gồm có:
 Leptocollonia innocens (Thiele, 1912)
 Leptocollonia thielei A. W. B. Powell, 1951

Chú thích

Tham khảo

Colloniidae


title: Turris solomonensis

text:
Turris solomonensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turris


title: Marina Baixa

text:
Marina Baixa là một comarca trong Cộng đồng Valencian, Tây Ban Nha. Nó giáp với comarques Comtat ở phía tây bắc, Marina Alta phía tây bắc, Alacantí và Alcoià ở phía tây và Địa Trung Hải ở phía đông.

Các đô thị bên trong

 L'Alfàs del Pi
 Altea
 Beniardà
 Benidorm
 Benifato
 Benimantell
 Bolulla
 Callosa d'En Sarrià
 Confrides
 Finestrat
 El Castell de Guadalest
 La Nucia
 Orxeta
 Polop
 Relleu
 Sella
 Tàrbena
 La Vila Joiosa

Tham khảo

Comarca của Cộng đồng Valencia

Tỉnh Alicante


title: Tesiophora

text:
Tesiophora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Melanolophiini


title: Cornaredo

text:
Cornaredo là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng11 km về phía tây bắc của Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 20.416 và diện tích là1 3,6 km².

Đô thị Cornaredo gồm cácfrazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) San Pietro all'Olmo, Cascina Croce, Cascine Torrette, and Favaglie.

Cornaredo giáp các đô thị sau:Rho, Pregnana Milanese, Settimo Milanese, Bareggio, Cusago.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cornaredo.mi.it

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Caloptilia theivora

text:
Caloptilia theivora là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Brunei, Trung Quốc (Chiết Giang, Cam Túc, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, Hà Nam, Hồ Bắc, Hồ Nam, Giang Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam, An Huy và Phúc Kiến), Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia (Java), Nhật Bản (Kyūshū, Shikoku, Honshū), Hàn Quốc, Malaysia (Tây Malaysia), Sri Lanka, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam.

Sải cánh dài 10–14 mm.

Ấu trùng ăn Camellia japonica, Camellia sasanqua, Camellia theifera và Thea species, bao gồm Thea sinensis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. Tổ nằm ở mặt dưới của lá.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia
Bướm đêm Châu Á


title: Cryptocephalus paphlagonius

text:
Cryptocephalus paphlagonius là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Sassi & Kismali miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

P


title: 24950 Nikhilas

text:
24950 Nikhilas (1997 QF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 8 năm 1997 bởi Z. Moravec ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24950 Nikhilas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Quận Pickaway, Ohio

text:
Quận Pickaway là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Circleville, Ohio.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 55698 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1310 km2, trong đó có 13 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio
Khởi đầu năm 1810

Ohio 1810


title: Alloscelus

text:
Alloscelus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Onthophagini


title: Patellapis pubens

text:
Patellapis pubens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1964


title: Năng lượng từ trường

text:
1.Năng lượng từ trường của một ống dây điện

Giả sử lúc đầu mạch đã được đóng kín, trong mạch có một dòng điện không đổi I. Khi đó, toàn bộ năng lượng do dòng điện sinh ra đều biến thành nhiệt. Điều này được nghiệm đúng khi trong mạch có dòng điện không đổi, nhưng không được nghiệm đúng khi đóng mạch hoặc ngắt mạch.

Thực vậy, khi đóng mạch, dòng điện i tăng dần từ giá trị không đến giá trị ổn định cực đại I. Do đó, trong mạch xuất hiện dòng điện tự cảm itc ngược chiều với dòng điện chính io do
nguồn phát ra, làm cho dòng điện toàn phần i=io-itc trong mạch nhỏ hơn io. Kết quả là chỉ có một phần điện năng do nguồn sinh ra được biến thành nhiệt. Trái lại, khi ngắt mạch, dòng điện chính giảm đột ngột từ giá trị I về giá trị không. Do đó, trong mạch xuất hiện dòng điện tự cảm cùng chiều với dòng điện đó và làm cho dòng điện này giảm đến giá trị không chậm hơn. Như vậy, sau khi đã ngắt mạch, trong mạch vẫn còn dòng điện chạy trong một thời gian ngắn nữa, và do đó vẫn còn sự toả nhiệt ở trong mạch. Thực nghiệm và lý thuyết đã xác nhận nhiệt lượng toả ra trong mạch sau khi đã ngắt mạch có giá trị đúng bằng phần năng lượng đã không toả nhiệt mà ta nói ở trên.

Như vậy, rõ ràng là khi đóng mạch, một phần năng lượng của nguồn điện sinh ra được tiềm tàng dưới một dạng năng lượng nào đó để khi ngắt mạch, phần năng lượng này toả ra dưới dạng nhiệt trong mạch. Ta nhận thấy khi đóng mạch, dòng điện trong mạch tăng thì từ trường trong ống dây cũng tăng theo. Mà từ trường như ta đã biết là một dạng vật chất. Nó có mang năng lượng, cho nên phần năng lượng tiềm tàng nói trên chính là năng lượng của từ trường trong ống dây điện.

2.Năng lượng ống dây

Để tính phần năng lượng này, ta áp dụng định luật Ohm cho mạch điện trong quá trình dòng điện đang được thành lập:

Cường độ dòng trong mạch:

Trong đó:

 và  là điện trở của toàn mạch:

Công thực hiện bởi nguồn trong thời gian  là:

 (15.11)

Từ phương trình này, ta nhận thấy rằng, vế phải chính là năng lượng do nguồn điện sinh ra trong khoảng thời gian , năng lượng này gồm hai phần: một phần tỏa thành nhiệt
trong mạch (), còn một phần được tiềm tàng dưới dạng năng lượng từ trường (). Gọi  là phần năng lượng đó, ta có:

Vậy trong cả quá trình thành lập dòng điện từ giá trị không tới ,phần năng lượng của nguồn điện được tiềm tàng dưới dạng năng lượng từ trường của ống dây điện bằng:

Trong công thức này,  được tính ra Henry(H),  được tính ra Ampère(A), còn năng lượng từ trường  được tính ra Joule(J).

3.Mật độ năng lượng từ trường

Lý thuyết và thí nghiệm chứng tỏ rằng năng lượng từ trường được phân bố trong khoảng không gian có từ trường.

Như ta đã biết, từ trường trong ống dây điện thẳng dài vô hạn là từ trường đều. Vì vậy, năng lượng từ trường của ống dây được phân bố đêù trong thể tích đó. Nếu gọi  là thể tích ống dây thì mật độ năng lượng từ trường của ống dây điện là:

trong đó:  là chiều dài của ống dây,  là diện tích của mỗi vòng dây.

Nếu gọi  là tổng số vòng dây trên ống,  là số vòng dây trên một đơn vị chiều dài, thì thay biểu thức của  Từ (15.7) và chú ý:

vào biểu thức trên, ta được:

 (15.12)

nhưng trong đó: , cho nên (15.12) có thể viết lại là:

 hay viết dưới dạng véc tơ (15.13)

Công thức (15.13) này cũng được nghiệm đúng cho một từ trường bất kì.

4.Năng lượng của một từ trường bất kỳ

Trong một từ trường bất kì, vec tơ cảm ứng từ  có thể thay đổi từ điểm này qua điểm khác trong không gian. Vì vậy, để tính năng lượng của toàn bộ từ trường, ta phải chia không gian của từ trường đó ra thành những thể tích vô cùng nhỏ  sao cho trong mỗi thể tích ấy, ta có thể coi cảm ứng từ  là không thay đổi. Như vậy, theo (15.13) năng lượng từ trường trong thể tích vô cùng nhỏ đó bằng:

năng lượng của từ trường bất kì mà ta xét bằng:

 (15.14)

trong đó tích phân được lấy theo toàn bộ không gian có từ trường.

Tham khảo

Vật lý học
Điện từ học


title: Bảng phụ âm và nguyên âm Hangul

text:
Sau đây là các bảng phụ âm và nguyên âm jamo Hangul, với nguyên thể màu xanh lơ ở hàng đầu tiên, và các phái sinh của chúng (có thêm thanh âm) nằm ở các hàng sau. Chúng được chia thành các bảng sơ thanh, nguyên âm và chung thanh.

Sơ thanh (phụ âm)

Nguyên âm mẫu tự Hangul

Thứ tự:ㅏ、ㅐ、ㅑ、ㅒ、ㅓ、ㅔ、ㅕ、ㅖ、ㅗ、ㅘ、ㅙ、ㅚ、ㅛ、ㅜ、ㅝ、ㅞ、ㅟ、ㅠ、ㅡ、ㅢ、ㅣ

Chung thanh (phụ âm)

Tham khảo

Tiếng Triều Tiên


title: John S. McCain Jr.

text:
John Sidney "Jack" McCain Jr., hay John Sidney McCain Junior tức John S. McCain, Jr. (17 tháng 1 năm 1911 - 22 tháng 03 năm 1981), Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ, từng phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ từ thế chiến thứ II (thập kỷ 1940) cho đến cuối cuộc chiến tranh Việt Nam (thập kỷ 1970), từng giữ chức Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ trong chiến tranh Việt Nam, là người đề xuất ra kế hoạch xâm nhập sang Lào năm 1971 (tức Chiến dịch Lam Sơn 719). Ông là cha đẻ của thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa trong Thượng viện Hoa Kỳ, ứng cử viên Tổng thống Hoa Kỳ năm 2008, John McCain.

Tham khảo

John McCain
Người Mỹ gốc Anh
Người Washington, D.C.
Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ
Tín hữu Giám nhiệm Mỹ
Người Mỹ gốc Scotland-Ireland


title: Saint-Papoul

text:
Saint-Papoul (Sant-Pàpol trong tiếng Occitan) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Saint-Papoulais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật
 Anton Maria Salviati (1537-1602), Giám mục của Saint-Papoul (1561), chắt trai của Laurent de Médicis
 Paul Rives

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Papoul trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Photos de l'abbaye de Saint-Papoul

Saint-Papoul


title: Vriesea pereirae

text:
Vriesea pereirae là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
pereirae


title: Weitersborn

text:
Weitersborn là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Weitersborn có diện tích 3,12 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 280 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Andrena agilis

text:
Andrena agilis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1879


title: Bệnh gút

text:
Bệnh gút (gút bắt nguồn từ từ tiếng Pháp goutte /ɡut/), còn gọi là thống phong, là một loại viêm khớp, thường gặp ở nam giới. Phần lớn các bệnh nhân gút được chẩn đoán là nam giới tuổi trung niên có cơn gút cấp trên một tiền sử bệnh tiềm ẩn và phần lớn bệnh nhân có uống rượu thường xuyên.

Từ nguyên
Từ gút trong bệnh gút bắt nguồn từ từ tiếng Pháp goutte /ɡut/. Từ goutte trong tiếng Pháp bắt nguồn từ từ tiếng La-tinh gutta.

Nguyên nhân

Nguyên nhân sâu xa của bệnh gút nằm ở những trục trặc về gen. Cho đến nay, giới khoa học đã xác định được 5 gen liên quan đến bệnh gút: HGPRT1, Glc6-phosphat tại gan và 3 gen PRPPs1,2,3 có trong tinh hoàn. Trong bệnh gút, viêm xảy ra do các tinh thể nhỏ của một chất gọi là Acid uric lắng đọng trong khớp, đó là tinh thể muối Urat. Có nhiều nguy cơ lắng đọng muối Urat nếu nồng độ Acid uric cao trong cơ thể. Tuy nhiên, hội chứng tăng Acid uric và bệnh gút là hai vấn đề cần phần biệt, cho dù có liên hệ chặt chẽ với nhau. Acid uric là một chất thải hình thành bởi sự phá hủy tự nhiên chất purin trong cơ thể (chất purin có trong các tế bào của cơ thể). Thói quen ăn nhậu, thói quen dinh dưỡng không phù hợp không chỉ làm tăng hàm lượng purin mà còn là nguồn chuyển hóa dở dang tạo ra vô số các gốc tự do, chu chuyển lang thang trong cơ thể và sẵn sàng gắn vào bất kỳ gen nào có nguy cơ biến đổi.

Gout là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa purin làm tăng Acid uric máu dẫn đến ứ đọng tinh thể muối Urát tại khớp gây viêm khớp. Biểu hiện lâm sàng đặc trưng thường là sưng tấy, nóng, đỏ, đau dữ dội tại một hay nhiều khớp. Đa phần bệnh nhân khi điều trị dứt được cơn đau đều tự cho là đã khỏi bệnh mà không biết rằng bệnh vẫn đang âm thầm tiến triển bên trong. Nếu không được điều trị tiếp tục và triệt để, các cơn đau sẽ xuất hiện trở lại ngày càng nhiều và nặng hơn. Ở giai đoạn muộn hơn, có thể xuất hiện những u, cục gọi là hạt tophi (tiếng Anh là topus) xung quanh khớp, ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ, có nguy cơ gây biến dạng khớp và có thể dẫn đến tàn phế.

Nguy cơ mắc bệnh
Đàn ông có nhiều khả năng mắc bệnh gút hơn phụ nữ, do các gen bị trục trặc thường có ở nam. Tuy nhiên, phụ nữ có nam tính mạnh cũng vẫn bị mắc gút như thường. Các yếu tố có nguy cơ khác bao gồm béo phì, tiền sử gia đình, bệnh thận, huyết áp cao, hội chứng chuyển hóa, nghiện rượu và sử dụng của một số thuốc (Aspirin, thuốc lợi tiểu).

Triệu chứng

Giai đoạn đầu tiên thường là không có bất kỳ triệu chứng nào ngoại trừ nồng độ acid uric trong máu cao. Các triệu chứng đầu tiên thường gặp là ngón cái sưng đỏ và đau nhức. Thường thì cơn đau sẽ xảy đến sau một tác động vật lý nào đó tại chỗ bị đau, hoặc sau một sự kiện về dinh dưỡng (ăn nhậu, tiệc tùng). Đau thường xuất hiện ở các khớp bao gồm các khớp mắt cá chân, bàn chân, đầu gối, cổ tay, khuỷu tay và khớp nhỏ của bàn tay, có khi ở những khớp nhỏ có ở khắp nơi trên cơ thể. Các tinh thể muối urate gây viêm khớp, dẫn đến sưng đỏ, nóng, đau, và cứng khớp. Hầu hết các bệnh nhân có các cơn đau tái phát trong vòng vài năm, tuỳ theo thể trạng và lối sống, mà thường là từ 1-3 năm. Nếu không chữa trị, trong giai đoạn sau, các cơn đau khớp cấp sẽ gây tổn thương nhiều khớp, làm tổn thương khớp, mất vận động, đau mãn tính và hình thành cục tophi (do tinh thể Urat lắng đọng trong mô mềm).

Chẩn đoán
Gút thường được chẩn đoán lâm sàng bằng cách chọc hút dịch khớp và tìm tinh thể muối Urat dưới kính hiển vi. Cách thông thường để nhận biết đối với bệnh nhân xuất hiện cơn gút cấp đầu tiên là cho uống Colchicine. Sau một vài giờ, thuốc có tác dụng giảm đau, thì có thể đó là gút. Trong cơn gút cấp, nồng độ Acid uric máu có thể bình thường chứ không nhất thiết phải tăng cao. Do đó, không thể sử dụng xét nghiệm máu để loại trừ chẩn đoán gút cấp. Tuy nhiên, có thể giám sát nồng độ Acid uric máu để theo dõi hiệu quả của phương pháp điều trị thể hiện ở nồng độ Urat trong máu giảm.

Điều trị
Một khi đã mắc bệnh gút thì cơn gút cấp sẽ xảy ra sớm hoặc muộn dù bạn có dùng hay không dùng thuốc. Mục tiêu trong điều trị bệnh gút chính là giúp bệnh nhân giảm bớt đau đớn khi bị cơn gút cấp tấn công, giúp khoảng cách giữa các cơn gút dài ra, ngăn ngừa các cơn tấn công khác và tránh sự hình thành của sạn thận và khối u dưới da quanh khớp bị gút. Quá trình điều trị thành công có thể giúp làm giảm các khó chịu do triệu chứng gút gây ra cũng như giảm mức độ phá hủy về lâu dài ở những khớp xương bị gút.

Điều trị bằng thuốc tây

Sau khi chẩn đoán gút được xác định, một số loại thuốc sẽ được chỉ định trong điều trị cơn gút cấp. Đối với hầu hết các bệnh nhân, thuốc tốt nhất trong cơn gút cấp là thuốc chống viêm không Steroid (NSAID). Bên cạnh đó, ta có thể sử dụng một số thuốc như colchicine (chú ý colchicine có nhiều phản ứng phụ) dùng 2-3 lần / ngày, dùng càng sớm càng tốt. Đôi khi, steroid được sử dụng để điều trị bệnh gút. Nếu các cơn gút cấp xảy ra thường xuyên và nặng hơn, cần can thiệp y tế kịp thời. Một trong những phương pháp điều trị khá phổ biến hiện nay là kết hợp giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại.

Điều cần lưu ý là các bệnh nhân mạn tính, sau khi bị mắc gút trong một thời gian dài mà không chữa khỏi, sẽ có thể kéo theo một số bệnh khác như suy thận, gan, phù nề giữ nước. Việc sử dụng thuốc để chữa các bệnh này một cách không có kiểm soát sẽ làm cho bệnh gút thêm nặng hơn.

Điều trị bằng dược liệu
Để hỗ trợ điều trị bệnh gout, giảm axit uric trong cơ thể có thể dùng một số liệu pháp từ thiên nhiên an toàn và hiệu quả như:

Trái anh đào
Trải qua nhiều thập kỉ, trái anh đào đã thu hút được sự quan tâm đáng kể từ các bệnh nhân gout cho đến những nhà nghiên cứu y học về khả năng phòng chống và điều trị bệnh gout. Các nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành ở người và vật khỏe mạnh đã chứng minh rằng các sản phẩm từ anh đào giúp làm giảm hàm lượng axit uric. Các nghiên cứu khác cho thấy những sản phẩm từ anh đào có chứa hàm lượng anthocyanins cao có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm. Hơn nữa, một số nhà sản xuất anh đào đã tuyên bố rằng các sản phẩm làm từ anh đào có khả năng giảm thiểu các cơn đau do gout gây ra và một số bệnh nhân đã bắt đầu sử dụng anh đào như một liệu pháp chính để phòng chống và đối phố với các cơn gout. Ngoài ra, các cuộc nghiên cứu cũng cho thấy rằng anh đào giúp gia tăng đáng kể tác dụng của allopurinol trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công của bệnh gout.

Cây móng quỷ
Cây móng quỷ thuộc họ Pedaliaceae, được biết đến với các tên gọi khác như cây mỏ neo, cây nhện gỗ hoặc cây harpago. Một số nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng cây móng quỷ có hiệu quả trong việc chữa trị các bệnh về viêm khớp và thấp khớp. Harpagoside (thành phần hóa học có trong cây móng quỷ) có tác dụng giảm đau ngoại vi. Nghiên cứu trên con người cho thấy hiệu quả giảm đau trong việc sử dụng chiết xuất từ cây móng quỷ có chứa harpagoside lên các cơn đau ở đầu gối, khớp hông và vùng lưng dưới. Mặc dù chưa có một cơ chế hoạt động cụ thể cho công dụng này, tuy nhiên nó được cho là gắn liền với đặc tính kháng viêm sẵn có của loại chiết xuất này.

Với công dụng làm giảm đường huyết đã được chứng minh, việc sử dụng cây móng quỷ cần được cân nhắc kĩ lưỡng đối với bệnh nhân tiểu đường đang sử dụng các loại thuốc hạ đường huyết khác, vì nó có thể dẫn đến việc sử dụng quá liều, gây nguy hiểm cho bệnh nhân. Cây móng quỷ có khả năng làm giảm huyết áp ở động mạch và giảm nhịp tim ở động vật. Tác dụng bảo vệ giúp chống lại triệu chứng rối loạn nhịp tim cũng được ghi nhận ở loài cây này. Cũng vì vậy, chiết xuất cây móng quỷ có thể kết hợp với một số thuốc khác gây ảnh hưởng lên nhịp tim, huyết áp. Tuy nhiên, liều lượng đưa vào cần phải được cân nhắc và có thể xảy ra một số phản ứng phụ trong quá trình sử dụng. Cây móng quỷ cũng có tác dụng làm loãng máu, vì vậy cẩn chú ý khi sử dụng chung với các loại thuốc có khả năng làm loãng máu khác.

Bệnh nhân mắc bệnh viêm loét tá tràng không nên sử dụng cây móng quỷ, do ảnh hưởng của nó đối với độ pH ở dạ dày. Do có khả năng giục sinh, chiết xuất cây móng quỷ được chống chỉ định trong thời kì mang thai ở phụ nữ.

Chiết xuất của cây móng quỷ có thể hấp thu dưới nhiều hình thức, vì vậy mà liều lượng thường thay đổi theo mỗi dạng khác nhau, tùy thuộc vào hàm lượng của các thành phần khác. Sau đây là những liều lượng sử dụng đã được kiểm nghiệm lâm sàng và khuyến cáo sử dụng. Rễ khô: Hòa tan 0.5-1.0g trong nước rồi cho bệnh nhân uống để kích thích dạ dày và quá trình tiêu hóa. Bột rễ khô (dạng viên nén hoặc viên nang): 1800–2400 mg (harpogoside 50–100 mg), dùng điều trị bệnh viêm khớp, các triệu chứng đau cơ xương và kháng viêm. Dung dịch thô chiết xuất từ rễ: 2-9g mỗi ngày, điều trị bệnh đau lưng dưới và viêm xương khớp.

Cỏ linh lăng
Chiết xuất ethyl acetate từ mầm cỏ linh lăng có tác dụng chống viêm để dùng hỗ trợ điều trị các chứng rối loạn và gây viêm. Kết quả đã được nghiên cứu đã chứng minh rằng việc bổ sung chiết xuất từ mầm cỏ linh lăng sẽ giúp ức chế sự sản sinh các chất cytokines tiền viêm và làm giả nguy cơ viêm cấp tính.

Giấm táo
Giấm táo có công dụng cao trong điều trị sưng cơ và đau khớp. Để làm dịu đi các cơn mệt mỏi và đau nhức cơ khớp, cách tốt nhất đó chính là sử dụng giấm táo khi tắm kết hợp cùng các động tác tự xoa bóp thư giãn. Giấm táo còn có công dụng điều trị các bệnh viêm khớp. Các cặn lắng gây choáng chỗ, làm khớp xương bị xơ cứng, giãn to và làm hư hại các khớp xương. Các vấn đề về khớp và bệnh viêm khớp gây đau đớn, tàn tật đều là những hậu quả đáng buồn. Các cặn lắng này sẽ được làm tan biến bằng cách uống giấm táo mỗi ngày.

Bồ công anh
Rễ cây bồ công anh có chứa axít kynurenic, một amino axít giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa, điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp. Các đặc tính tiền sinh học của bồ công anh là do trong rễ cây có chứa chất xơ (inulin) và sesquiterpene lactones. Nếu được thu hoạch vào mùa thu thì trong rễ bồ công anh sẽ có lượng inulin cao nhất và lượng sesquiterpene lactones trong rễ bồ công anh cũng có tác dụng làm dịu cơn viêm rất tốt.

Các loại thảo dược khác
Các chiết xuất từ thực vật như hạt cần tây, lá cần tây tươi, sung sấy khô, nghệ, vỏ quế và lá cây hương thảo có tác dụng giúp làm giảm đáng kể hàm lượng axit uric trong huyết tương và trong nước tiểu do các chiết xuất này có tác dụng chống oxy hóa và kháng viêm nhờ có chứa các hợp chất phenolic, các axit béo chưa bão hòa, các axit béo mạch dài và các phytosterols.

Phòng tránh
Nếu bạn đang thừa cân hay béo phì thì việc giảm cân qua ăn uống lành mạnh và thường xuyên hoạt động thể chất là điều rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy giảm cân có thể làm giảm nồng độ acid uric và giảm xuất hiện các cơn gút cấp. Nếu bạn nghiện rượu, bạn nên giảm hoặc ngưng hoàn toàn. Uống nhiều bia hoặc rượu mạnh làm tăng cơ hội mắc bệnh gút. Cụ thể, việc uống rượu nhiều sẽ làm sản sinh Acid lactic. Acid lactic sẽ tranh chấp đào thải với Acid uric, làm cho lượng Acid uric không thể thoát ra ngoài hoặc thoát với khối lượng không đủ. Bạn nên uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày vì nó giúp hoà tan acid uric trong cơ thể và loại bỏ theo đường tiết niệu ra ngoài. Ăn thực phẩm có nhiều purin (như cá cơm, cá mòi, ngỗng,...) cũng có thể gây tăng Acid uric. Những người ăn nhiều hải sản và thịt (đặc biệt là thịt nội tạng như gan, thận, não, tim) cũng có nguy cơ mắc bệnh gút. Ngoài ra, ở lứa tuổi 30 trở lên, nên tránh những thay đổi đột ngột của cơ thể, như đang nóng mà tắm nước lạnh, sốc cơ thể... có thể sẽ là tác nhân để sự chuyển hoá từ Acid uric thành muối Urat diễn ra.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bệnh gút - kẻ "giết người" thầm lặng

Bệnh viêm khớp
Từ gốc Pháp


title: Ferreruela

text:
For the town in the province of Teruel, Tây Ban Nha, see Ferreruela de Huerva

Ferreruela là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 596 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: 25642 Adiseshan

text:
25642 Adiseshan (tên chỉ định: 2000 AW65) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện vào ngày 4 tháng 1 năm 2000 bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico. Nó được đặt theo tên Tara Anjali Adiseshan, an American high school student whose animal sciences project won first place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Eugenia valvata

text:
Eugenia valvata là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Bazante, G. & Pitman, N. 2004. Eugenia valvata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
V
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Tuvalu

text:
Tuvalu (IPA: [t:u:'valu]), còn được biết với tên Quần đảo Ellice, là một đảo quốc thuộc vùng phía Nam Thái Bình Dương, nằm giữa Hawaii và Úc. Diện tích Tuvalu bao gồm các đảo đá ngầm và san hô, và vùng rừng rậm chỉ rộng khoảng 26 km² (khoảng 10 dặm vuông) (đứng hàng thứ tư trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ nhỏ nhất thế giới, sau Vatican - 0.44 km²; công quốc Monaco - 1.95 km² và Nauru - 21 km²).

Căn cứ vào các tài liệu lịch sử, các nhà khoa học đã chứng minh rằng người Polynesia chính là những cư dân đầu tiên đặt chân lên Tuvalu. Đến cuối thế kỷ thứ XIX, Tuvalu bị thực dân cai quản. Trong suốt một thời gian dài (1892-1916), một phần đặt dưới quyền bảo hộ của chính quyền Anh. Năm 1916, một phần của quần đảo Gilbert và Ellice trở thành thuộc địa của thực dân Anh. Đến năm 1974, người dân đảo quốc này đã bỏ phiếu biểu quyết, chia thuộc địa này thành thành 2 vùng: quần đảo Gilbert trở thành quốc gia Kiribati độc lập; quần đảo Tuvalu phụ thuộc Anh. Năm 1978, Tuvalu gia nhập các nước thành viên thuộc Khối thịnh vượng chung Anh.

Lịch sử

Những cư dân đầu tiên ở các đảo Tuvalu hiện nay có lẽ là người Samoa và Tonga thuộc chủng tộc Polynesia đã định cư tại Tuvalu khoảng 3000 năm trước. Năm 1764, thuyền trưởng John Byron đặt chân đến các đảo này. Nhóm đảo này trở thành xứ bảo hộ của Anh năm 1892, là một phần của thuộc địa Anh với tên gọi quần đảo Gilbert và Ellice từ năm 1915 và hưởng quy chế tự trị từ năm 1971. Sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1975, quần đảo Ellice tách khỏi quần đảo Gilbert (nay là Kiribati) và đổi tên là Tuvalu. Đảo quốc này giành độc lập năm 1978 và là nước thành viên thuộc Khối Liên hiệp Anh. Năm 1979, Hoa Kỳ và Tuvalu ký hiệp ước hữu nghị thừa nhận Tuvalu sở hữu 4 đảo trước đây của Hoa Kỳ. Ionatana giữ chức Thủ tướng từ tháng 3 năm 1999 cho đến khi qua đời (12-2000). Faimalaga Luka được bầu làm người kế nhiệm. Tuvalu gia nhập Liên Hợp Quốc năm 2000. Năm 2001, chính phủ Tuvalu đề nghị Úc và New Zealand giúp đỡ việc tái định cư các công dân nước này nếu hiện tượng nóng dần lên của toàn cầu làm mực nước biển dâng lên đáng kể. Điểm cao nhất của quốc gia này chỉ khoảng 5m so với mực nước biển. Năm 2001, Koloa Talake được bầu làm người kế nhiệm.

Địa lý

Tuvalu thuộc quần đảo Polynesia, nằm ở phía Đông quần đảo Solomon và phía Bắc Fiji. Quần đảo san hô này gồm 9 đảo nhỏ, trước đây có tên gọi là quần đảo Ellice.

Khí hậu

Khí hậu nhiệt đới, ôn hòa nhờ gió mậu dịch.

Môi trường

Phần lớn nguồn nước sạch được trữ bằng hệ thống hồ chứa (Chính phủ Nhật Bản giúp xây dựng một nhà máy lọc nước biển, dự kiến sẽ xây dựng thêm một nhà máy nữa); các bãi biển bị xói mòn do khai thác cát để xây dựng; các dải đá ngầm san hô đang bị phá hủy; mực nước biển dâng cao do hiệu ứng nhà kính, có nguy cơ nhấn chìm đất đai.

Chính trị

Chính trị của Tuvalu diễn ra trong khuôn khổ của một chế độ quân chủ lập hiến và dân chủ nghị viện, theo đó quân chủ Anh là người đứng đầu nhà nước, đại diện bởi Thống đốc, trong khi Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ. Quyền hành pháp thuộc chính phủ. Tuvalu theo hệ thống Westminster mặc dù Tuvalu là một nền dân chủ phi đảng phái và các cuộc bầu cử ở Tuvalu diễn ra mà không có các đảng chính trị chính thức tham gia.

Trong năm 2008, Tuvalu từ chối một cuộc trưng cầu hiến pháp đề xuất thay thế Nữ hoàng của Tuvalu, với một tổng thống được bầu làm người đứng đầu nhà nước.

Tuvalu duy trì một ngành tư pháp độc lập bao gồm một Tòa án Tối cao, Tòa án Sơ thẩm gọi là Funafuti và Toà án đảo và Toà án Lands trên mỗi đảo. Khiếu nại liên quan đến tranh chấp đất đai được thực hiện bởi Toà án phúc thẩm Panel. Kháng cáo từ Tòa án đảo và Tòa án phúc thẩm được thực hiện bởi các Tòa án Sơ thẩm, trong đó có thẩm quyền xét xử vụ án dân sự liên quan đến lên đến trên 10,000$. Các tòa án tối cao là Tòa án Tối cao Tuvalu vì nó có thẩm quyền ban đầu không giới hạn và nghe kháng cáo từ tòa án thấp hơn. Phán quyết của Tòa án Tối cao có thể được kháng cáo lên Tòa án cấp phúc thẩm của Tuvalu. Từ Tòa án cấp phúc thẩm có quyền khiếu nại đến Quốc vương trong Hội đồng, tức là Hội đồng Cơ mật ở London.

Pháp luật của Tuvalu bao gồm các pháp luật của Quốc hội Tuvalu đặt ra và văn bản pháp luật đó trở thành luật; pháp luật chung và luật tục (đặc biệt liên quan đến quyền sở hữu đất) tồn tại ở các đảo.

Ngành lập pháp là Quốc hội đơn viện có 15 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ bốn năm.

Hành chính

Cư dân của Tuvalu sinh sống trên 9 đảo, 5 trong số chúng là rạn san hô vòng.

Các quận gồm hơn một đảo:
 Funafuti
 Nanumea
 Nui
 Nukufetau
 Nukulaelae
 Vaitupu
Các quận gồm một đảo:
 Nanumanga
 Niulakita
 Niutao

Ngoại giao

Tuvalu là thành viên của Ban Thư ký Cộng đồng Thái Bình Dương, Tòa án nhân dân tối cao Thái Bình Dương và là một thành viên của Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương, Khối thịnh vượng chung Anh và Liên Hợp Quốc. Tuvalu có đại sứ ngoại giao của mình tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở thành phố New York từ năm 2000. Tuvalu là còn là thành viên của Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Á.

Tuvalu duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Fiji, New Zealand, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Liên minh châu Âu (EU). Tuvalu có quan hệ ngoại giao với Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan), Trung Hoa Dân Quốc duy trì Đại sứ quán thường trú tại Tuvalu và có một chương trình hỗ trợ lớn về nhiều mặt cho quốc đảo này.

Một ưu tiên quốc tế lớn dành cho Tuvalu bởi Liên Hợp Quốc, tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất năm 2002 tại Johannesburg, Nam Phi và trong các diễn đàn quốc tế khác là thúc đẩy mối quan tâm về sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển có thể tăng lên. Tuvalu phê chuẩn và thực hiện Nghị định thư Kyoto. Trong tháng 12 năm 2009, Tuvalu phản đối các điều khoản trong các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu tại Hội nghị quốc tế về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc diễn ra tại Copenhagen, vì lo ngại một số nước phát triển khác không cam kết đầy đủ các thỏa thuận ràng buộc về giảm khí thải carbon, trưởng đoàn đàm phán của Tuvalu tuyên bố "Tuvalu là một trong những các quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới do biến đổi khí hậu, và tương lai của chúng tôi dựa trên kết quả của cuộc họp này ".

Tuvalu cũng đã ký một hiệp ước hữu nghị với Hoa Kỳ về chủ quyền lãnh thổ, được ký kết ngay sau khi quốc đảo này độc lập và được phê chuẩn bởi Thượng viện Hoa Kỳ vào năm 1983, theo đó Hoa Kỳ từ bỏ các yêu sách trước đây khi tuyên bố lãnh thổ với bốn hòn đảo của Tuvaluan (Funafuti, Nukefetau, Nukulaelae và Niulakita) là của mình theo Đạo luật đảo phân chia năm 1856.

Kinh tế

Tuvalu gồm 9 đảo san hô nằm rải rác và đông đúc dân cư, nhưng đất đai ít màu mỡ và không có tài nguyên khoáng sản. Các hoạt động kinh tế chủ yếu dựa vào đánh bắt cá và trồng cây lương thực. Thu nhập chính của chính phủ từ bán tem và các đồng tiền xưa, ngoại tệ của công nhân gửi về.

Khoảng 1.000 công nhân Tuvalu khai thác mỏ phosphat làm việc ở Nauru, nhưng các công nhân này phải hồi hương vì nguồn phosphat cạn kiệt. Tuvalu nhận tài trợ hàng năm từ nguồn quỹ ủy thác quốc tế do Úc, New Zealand, Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc tài trợ. Hoa Kỳ cũng tài trợ phần lớn cho Tuvalu. Hiện nay chính phủ đang cố gắng giảm bớt lệ thuộc vào nước ngoài bằng cách tiến hành cải cách khu vực công kể cả tư nhân hóa một số chức năng trong chính phủ, và cắt giảm số công chức đến 7%.

Từ năm 1996 đến 2002, Tuvalu là một trong những nước có nền kinh tế phát triển tốt nhất trong các nền kinh tế ở châu Đại Dương và đạt được một số kết quả phát triển kinh tế đáng kể như tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng trưởng 5,6% mỗi năm. Từ năm 2002 tăng trưởng kinh tế đã chậm lại với GDP chỉ 1,5% trong năm 2008. Năm 2008, Tuvalu là một trong những nước có mức độ lạm phát cao nhất thế giới với mức lạm phát đạt đỉnh điểm 13,4%. Theo các báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dựa trên các ước tính kinh tế của Tuvalu thì quốc đảo này đã không có bất kỳ sự tăng trưởng kinh tế nào trong năm 2010, sau khi nền kinh tế này chỉ tăng trưởng khoảng 2% trong năm 2009.

Công nhân khu vực công chiếm khoảng 2/3 của lực lượng lao động chính thức. Khoảng 15% nam giới làm việc trên các tàu buôn nước ngoài. Lực lượng lao động còn lại làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp và đánh cá.

Tuvalu tạo ra các khoản thu nhập cho ngân sách quốc gia từ các chương trình thương mại hóa các địa chỉ web, thu thuế đánh bắt cá, bán tem và tiền xu cổ, lượng tiên kiều hối từ những công dân Tuvalu sống tại Úc và New Zealand. Và các khoản thu từ các thủy thủ người Tuvalu làm việc trên tàu nước ngoài.

Năm 1998, Tuvalu đã bắt đầu có doanh thu từ việc sử dụng mã vùng của mình "900" trong điện thoại và từ việc bán "truyền hình", tên miền Internet.

Các khoản viện trợ khác của Tuvalu do Vương quốc Anh, Úc và New Zealand viện trợ từ năm 1987 với số tiền viện trợ khoảng 100 triệu USD mỗi năm.

Úc và New Zealand tiếp tục viện trợ lớn cho Tuvalu và cung cấp các hình thức hỗ trợ phát triển khác. Chính phủ Mỹ cũng là một nguồn viện trợ lớn cho Tuvalu, với năm 1999 viện trợ cho Hiệp ước Cá ngừ Nam Thái Bình Dương (SPTT) vào khoảng 9 triệu USD, tổng cộng dự kiến sẽ tăng lên hàng năm. SPTT có hiệu lực vào năm 1988 với các thỏa thuận SPTT hiện tại hết hạn vào ngày 14 tháng 6, năm 2013. Hỗ trợ tài chính để Tuvalu phát triển kinh tế cũng được cung cấp bởi Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU).

Giao thông

Dịch vụ giao thông vận tải ở Tuvalu còn hạn chế. Có khoảng 8 km đường bộ. [103] Các đường phố ở Funafuti được trải nhựa và giữa năm 2002 những con đường ở các đảo khác được trải nhựa. Tuvalu là một trong số ít các quốc gia không có đường sắt.

Funafuti là cảng duy nhất nhưng chỉ có một bến nước sâu trong bến cảng ở Nukufetau. Các tàu biển thương mại bao gồm hai tàu chở hành khách hàng và hóa tàu là Nivaga II và Manu Folau. Các tàu vận chuyển hàng hóa, hành khách giữa các đảo san hô chính.

Sân bay duy nhất là sân bay quốc tế Funafuti. Hãng hàng không Thái Bình Dương, chủ sở hữu của Hãng hàng không Fiji hoạt động dịch vụ giữa Suva và Funafuti với một chiếc máy bay 40 chỗ ngồi, bay hai lần một tuần.

Giáo dục - Y tế

Mỗi đảo đều có trường tiểu học công lập, một số đảo còn có trường trung học. Sau khi học xong bậc tiểu học, học sinh có thể theo học ở các trường dạy nghề. Tuvalu có trường hàng hải đào tạo các thợ máy trên tàu. Ngoài ra, tại đảo Funafuti còn có trung tâm mở rộng trực thuộc trường Đại học Nam Thái Bình Dương đặt ở Fiji.
Chăm sóc sức khỏe được miễn phí. Tuvalu có một bệnh viện ở đảo Funafuti, ngoài ra các đảo khác đều có phòng khám cấp cứu.

Văn hóa

Du lịch
Đảo chính Funafuti là trọng tâm của ngành du lịch. Du lịch sinh thái là một động lực thúc đẩy du khách tới Tuvalu. Khu bảo tồn Funafuti bao gồm 33 km² biển, rặng san hô, đầm phá, kênh và sáu hòn đảo không có người ở.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Official Website of the Government of Tuvalu
 TuvaluIslands.com
 Timeless Tuvalu - The Official Travel Website of Tuvalu
 Open Directory Project - Tuvalu  directory category
 PBS Rough Cut: Tuvalu: That Sinking Feeling
 Effects of Climate Change on Tuvalu
 Environment: Tiny Tuvalu Fights for Its Literal Survival

Quốc gia Kitô giáo
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Quốc gia Polynesia
Quần đảo Thái Bình Dương
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Các đảo ở châu Đại Dương
Đảo quốc
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Nước kém phát triển


title: Oan hồn Hứa thị

text:
Oan hồn Hứa thị là một giai thoại truyền miệng nổi tiếng đã tồn tại hơn 50 năm tại Sài Gòn về hồn ma cô con gái út của chú Hỏa và được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể thành bộ phim kinh dị Con ma nhà họ Hứa vào năm 1973.

Bối cảnh

Hứa Bổn Hòa hay còn gọi là chú Hỏa là người Việt gốc Hoa khởi nghiệp từ nghề bán phế liệu và trở thành một trong những doanh nhân giàu nhất (một trong 4 đại gia đương thời là: nhất Sỹ (Huyện Sỹ, tức Lê Phát Đạt, ông ngoại Nam Phương), nhì Phương (Tổng đốc Phương tức Đỗ Hữu Phương), tam Xường (bá hộ Xường tức Lý Tường Quán), tứ Hỏa (Hứa Bổn Hòa). Ngoài 4 nhân vật kể trên, còn có chú Hỷ (chủ nhân hãng vận tải đường biển, có lẽ là Vĩnh Sanh Chung?), Quách Đàm (chủ thầu chợ Bình Tây cũ, nay là Chợ Lớn), Tạ Mã Điền, v.v ở Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20. Ông sở hữu khoảng 20.000 căn nhà và biệt thự ở khu vực Nam Kỳ. Chú Hỏa có một người con gái út bị bệnh phong cùi và bị nhốt cách ly sau đó thì chết.

Nội dung tin đồn
Người dân Sài Gòn đọc một mẩu tin do chú Hỏa đăng cáo phó trên báo cho biết do con gái bị bạo bệnh đã chết vào giờ trùng nên tang lễ chỉ làm sơ sài, từ đó bắt đầu xuất hiện nhiều tin đồn về "hồn ma" của người con gái này xuất hiện gào rú, than khóc, có người còn kể lại thấy bóng người mặc áo trắng, xõa tóc đi trong đêm dọc hành lang trong khu biệt thự của chú Hỏa.

Ảnh hưởng
 Năm 1973, bộ phim kinh dị "Con ma nhà họ Hứa" được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể từ giai thoại này.
 Các biệt thự của chú Hỏa tại Long Hải, Đà Lạt và Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay bị bỏ hoang do nhiều người sợ ma không dám ở.
"Con ma nhà họ Hứa" đã thành một ngữ trong tiếng Việt để chỉ những người hứa nhưng không giữ lời.

Tham khảo

 Đất Việt trời Nam: Thái văn Kiểm.
 Ngôi mộ cổ nhà họ Hứa, Phạm phong Dinh.
 Saigon năm xưa: Vương Hồng Sển, 1960.
"Making and Unmaking the asylum: Leprosy and Modernity in Singapore and Malaysia", Loh Seng Kah, 2009.
"Viêt-nam expose: French and scholarship on twentieh century Viêtnamese society". Gisele L. Bousquet and Pierre Brocheux, Éd, University of Michigan Press Publisher, 2002.
"Chinese Politics in Colonial Saigon (1919-1936) ", 116 pages, Chinese Southern Diaspora Studies, vol 4, school of Culture, History and Language, ANU, college of Asia and the Pacific, 2010.(Notes: 19,20,21 page 97, and 105 page 114). Theo thống kê, vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, dân số người Hoa ở Nam kỳ là: 1886, 50,176 (2.8% tổng dân số),1911, 136,781 (4.13%), 1921, 206,882 (5.7%), 1928, 237,944 (5.6%), 1943, 396,955 (7.1%), sau tăng dần lên đến một triệu, có lúc nhỉnh hơn chút xíu, hiện nay dao động giữa 800,000 và 1,000,000 (>1.3%-1.5%< dân số). Riêng dân số Nam bộ hiện nay (Đông Nam bộ: 14 triệu, Tây Nam bộ (Đồng bằng Cửu long): 17 triệu) là 31 triệu, thì tỷ lệ dân số người Hoa sẽ vào khoảng 3%.
"Surveillance des identites et régime coloniale en Indochine (1890-1912)" Centre des Archives d'Outre-Mer (CAOM), Fonds Indochine, dossier 39.896, note sur la réglementation sur l'immigration des Chinois en Cochinchine (avant 1914), 15 pages.

Chú thích

Giai thoại
Người họ Hứa tại Việt Nam


title: Viên Ngỗi

text:
Viên Ngỗi (chữ Hán: 袁隗; ?-191) là đại thần cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Sự nghiệp
Viên Ngỗi có tên tự là Thứ Dương, người Nhữ Dương thuộc nước Nhữ Nam. Ông là dòng dõi quan lại cao cấp nhà Đông Hán. Tổ 4 đời là Viên An làm chức Tư đồ thời Hán Chương Đế, ông nội là Viên Sưởng làm chức Tư không đời Hán An Đế, cha là Viên Thang làm Tư đồ thời Hán Hoàn Đế, anh là Viên Phùng làm Tư không thời Hán Linh Đế. Vì vậy sử thường gọi nhà họ Viên 4 đời làm Tam công (Tư đồ, Tư mã, Tư không), danh vọng rất cao.

Nhờ gia thế hiển hách, Viên Ngỗi bước vào quan trường thuận lợi.

Đầu năm 189, Hán Linh Đế qua đời. Con Hà hoàng hậu là thái tử Lưu Biện lên nối ngôi, tức là Hán Thiếu Đế. Viên Ngỗi được đưa lên địa vị Tam công, làm chức Thái úy, cùng ngoại thích Đại tướng quân Hà Tiến đảm nhiệm công việc Thượng thư 6 Bộ.

Không lâu sau Hà Tiến bị hoạn quan giết hại, Đổng Trác vào Lạc Dương thao túng triều đình. Cháu Viên Ngỗi là Viên Thiệu (con người anh là Viên Phùng) đang giữ chức Hổ bôn trung lang tướng không địch nổi Đổng Trác phải bỏ Lạc Dương chạy về quận Bột Hải.

Mượn cớ thiên tai, trời hạn hán không mưa, Đổng Trác quy trách nhiệm cho Tư không Lưu Hoằng, đề nghị Hà thái hậu và Viên Ngỗi bãi chức Hoằng, để tự mình thay làm Tư không. Sau đó Đổng Trác phế truất và giết Hán Thiếu Đế, lập Hán Hiến Đế lên ngôi.

Để lấy lòng Viên Thiệu, Đổng Trác phong Viên Thiệu là Thái thú Bột Hải. Nhưng ít lâu sau Viên Thiệu hiệu triệu các chư hầu chống lại Đổng Trác vì tội phế và giết vua Thiếu Đế. Có 10 chư hầu hưởng ứng Viên Thiệu.

Đổng Trác căm thù Viên Thiệu, bèn bắt Viên Ngỗi cùng toàn gia tộc họ Viên ở Lạc Dương, tất cả hơn 20 người mang giết chết.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Viên Ngỗi xuất hiện trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung khá mờ nhạt. Ông chỉ được nhắc đến tại hồi 5 khi bị Đổng Trác sát hại cả nhà.

Xem thêm
 Viên Thiệu
 Hà Tiến
 Đổng Trác

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.

Chú thích

Mất năm 191
Nhân vật chính trị nhà Hán


title: 25612 Yaoskalucia

text:
25612 Yaoskalucia (tên chỉ định: 2000 AZ22) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 3 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Mabellin Fallas Quesada, a Costa Rican high school student whose electrical và mechanical engineering team project won second place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Helius costofimbriatus

text:
Helius costofimbriatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sân vận động Peter Mokaba

text:
Sân vận động Peter Mokaba là một sân vận động tại Polokwane, Nam Phi. Sân vận động này là một trong những nơi tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. Sân vận động có sức chứa 46.000 chỗ.
Sân vận động này được đặt tên theo Peter Mokaba, một cựu lãnh đạo của Liên đoàn Thanh niên ANC. Sân vận động có cự ly 5 km so với trung tâm thành phố Polokwane, ngay phía đông của sân vận động Pietersburg.

Tham khảo

Địa điểm bóng đá Nam Phi
Polokwane


title: Auberville

text:
Auberville là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Xã của Calvados


title: Dimbach

text:
Dimbach là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 2,19 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 170 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Prionispa longicornis

text:
Prionispa longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Prionispa


title: Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2009

text:
Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2009, tên gọi chính thức là Giải bóng đá Cúp Quốc gia - The Vissai Cement Cup 2009 vì lý do tài trợ, là mùa giải thứ 17 của Giải bóng đá Cúp Quốc gia do Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức. Diễn ra từ ngày 31 tháng 1 đến 29 tháng 8 năm 2009, giải đấu chứng kiến 14 đội thuộc giải Vô địch Quốc gia và 13 đội thuộc giải Hạng Nhất Quốc gia tham dự. Vì tập đoàn The Vissai Cement, đơn vị chủ quản của Xi măng The Vissai Ninh Bình tiếp tục là nhà tài trợ chính cho giải đấu, nên đội bóng không được quyền thi đấu tại giải lần này.

Thể thức thi đấu
27 đội bóng có 22 đội bóng tham dự từ vòng 1/16 và 5 đội (Hà Nội ACB, Thể Công, GM Mikado Nam Định, Khatoco Khánh Hòa và Becamex Bình Dương) được đặc cách vào thẳng vòng 1/8.

Giải áp dụng luật thi đấu của FIFA, và các quy chế, quy định của Liên đoàn bóng đá Việt Nam.

Các đội thi đấu theo thể thức đá loại trực tiếp 1 lượt trận, nếu hoà sau 2 hiệp chính sẽ thi đá luân lưu 11 mét để xác định đội thắng (không có hiệp phụ). Hai đội thua ở bán kết cùng xếp thứ ba. Đội đoạt Cúp vô địch sẽ tham dự trận tranh Siêu cúp Quốc gia và đại diện Việt Nam tham dự AFC Cup năm 2010.

Ở vòng 1/16, mỗi đội bóng được đăng ký tối đa 30 cầu thủ (với tối đa 3 cầu thủ nước ngoài). Những đội chưa đăng ký đủ 30 cầu thủ ở vòng 1/16 sẽ được bổ sung tối đa 5 cầu thủ ở vòng 1/8.

Tiền thưởng
Vô địch: 250 triệu đồng
Á quân: 125 triệu đồng
Hai đội thua ở bán kết: 50 triệu đồng
Thắng trận tứ kết: 30 triệu đồng
Thắng vòng 2: 20 triệu đồng
Thắng vòng 1: 10 triệu đồng

Sơ đồ thi đấu

Vòng sơ loại

Vòng 1/8

Tứ kết

Bán kết

Chung kết

Chú thích

Xem thêm
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2009
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2009
Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2009
Giải bóng đá hạng Ba Quốc gia 2009
Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2009

Liên kết ngoài
Lịch thi đấu cúp bóng đá Việt Nam 2009
Điều lệ cúp bóng đá Việt Nam 2009

2009
Bóng đá, cúp


title: Gampern

text:
Gampern là một đô thị thuộc huyện Vöcklabruck thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 26 km², dân số thời điểm năm 2006 là 2560 người.

Tham khảo


title: Bithynia manonellesi

text:
Bithynia manonellesi là một loài ốc nước ngọt nhỏ có mang và vảy, là động vật thân mềm chân bụng thuộc phân lớp mang trước sống ở biển thuộc họ Bithyniidae.

Phân bố
Loài này có ở:
 quần đảo Baleares

Chú thích

Tham khảo

Bithynia
Động vật được mô tả năm 2007


title: Cauê Benicio

text:
Cauê Benicio là một cầu thủ bóng đá người Brasil hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ. Anh đã từng chơi cho rất nhiều câu lạc bộ tại châu Âu và châu Á. Benicio từng chơi cho câu lạc bộ lớn nhất Việt Nam, Hà Nội FC. Anh đã từ giã bóng đá chuyên nghiệp vào tháng 6, 2019 và trở thành huấn luyện viên.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Hà Nội T&T
V-League (1): 2010
Siêu cúp Việt Nam (1): 2010

Chú thích

Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền đạo bóng đá


title: Vịnh Salerno

text:
Vịnh Salerno là một vịnh của Biển Tyrrhenus, ngoài bờ biển của tỉnh Salerno ở phía tây nam Ý.

Địa lý
Bờ phía bắc của vịnh này là bờ biển Amalfi, một nơi hấp dẫn các du khách, trong đó có các thành phố như Amalfi, Maiori, Positano và Salerno. Vịnh này có diện tích khoảng 2.450 km².

Vịnh Salerno ngăn cách với Vịnh Napoli ở phía bắc bởi bán đảo Sorrentina. Ở phía nam vịnh này giáp ranh bờ biển Cilento.

Các thành phố và thị trấn trên bờ vịnh
 Bờ biển Amalfi
 Positano
 Praiano
 Conca dei Marini
 Amalfi
 Minori
 Maiori
 Cetara
 Vietri sul Mare
 Salerno
 Piana del Sele
 Pontecagnano Faiano
 Bellizzi
 Battipaglia
 Eboli
 Capaccio-Paestum
 Bờ biển Cilento
 Agropoli
 Castellabate

Tham khảo

Salerno
Địa Trung Hải
Địa lý Ý
Vịnh Ý


title: Goulburn, New South Wales

text:
Goulburn là một thị trấn thuộc bang New South Wales, Úc.

Địa lý
Goulburn nằm gần dãy núi Great Dividing, với cao 690 mét (2.264 ft) trên mực nước biển. Hợp lưu của các sông Wollondilly và sông Mulwaree nằm trong thành phố này.

Khí hậu
Với độ cao của mình, Goulburn có khí hậu đại dương (Cfb) với mùa hè ấm áp và mùa đông mát mẻ. Tại đây, lượng mưa phân bố đều trong năm và thỉnh thoảng có tuyết rơi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Goulburn Mulwaree Council
 Goulburn Visitor Information Centre

 VisitNSW.com – Goulburn Area

Thành phố của Úc


title: Sainte-Colombe, Hautes-Alpes

text:
Sainte-Colombe là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Saintecolombe


title: Provanna abyssalis

text:
Provanna abyssalis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Provannidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provanna


title: Hypnoidus carinatissimus

text:
Hypnoidus carinatissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cherepanov miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus


title: Mezzana

text:
Mezzana là một đô thị ở Trentino ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 35 km về phía tây bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 877 người và diện tích là 27,3 km².

Mezzana giáp các đô thị: Rabbi, Commezzadura, Pellizzano và Pinzolo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Quận Lake, Illinois

text:
Quận Lake là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 644.356 người, 216.297 hộ gia đình, và 163.953 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 1.440 người trên một dặm Anh vuông (556/km ²). Có 225.919 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 505 trên một dặm Anh vuông (195/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 80,11% người da trắng, 6,94% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,28% người Mỹ bản xứ, 3,90% châu Á, Thái Bình Dương 0,05%, 6,72% từ các chủng tộc khác, và 2,01% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 14,39% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 17,0% là người gốc Đức, Ireland 9,0%, 7,2% người Ba Lan, Ý 6,4% và 5,0% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000. 78,7% nói tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha 12,9% và 1,0% của Nga là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Dự toán điều tra dân số năm 2005 cho thấy Lake County với 68,6% cư dân của nó được người da trắng không phải gốc Tây Ban Nha, Latin 18,2%, 6,8% người Mỹ gốc Phi và châu Á 5,5%.

Theo điều tra dân số 2000 có 216.297 hộ, trong đó 42,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 63,20% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,20% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 24,20% là không gia đình. 19,70% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 6,20% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,88 và cỡ gia đình trung bình là 3,33.

Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 29,40% dưới độ tuổi 18, 8,90% 18-24, 31,60% 25-44, 21,60% từ 45 đến 64, và 8,50% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 34 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 101,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 99,30 nam giới. Waukegan và Bắc Chicago chiếm 20% dân số của quận.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 66.973, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 76,424 (các con số này đã tăng lên 76.940 USD và 88.851 USD tương ứng là của một ước tính năm 2007 ). Phái nam có thu nhập trung bình USD 50.789 so với 33.458 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 32.102 USD. Có 4,00% gia đình và 5,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 7,00% những người dưới 18 tuổi và 4,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois

Khởi đầu năm 1839 ở Illinois
Khu dân cư thành lập năm 1839
Vùng đô thị Chicago


title: Hednota longipalpella

text:
Hednota longipalpella (tên tiếng Anh: Pasture Webworm) là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết Chính quốc Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hednota


title: Karim Khan

text:
Mohammad Karim Khan Zand, (khoảng 1705 – 1779), cũng được gọi là Karim Khan Đại đế (Bozorg), là một nhà lãnh đạo nắm quyền hành trên thực tế (de facto) của Ba Tư từ năm 1760 tới 1779. Ông là người sáng lập ra nhà Zand. Tuy nhiên, ông không xưng đế (shah) mà dùng hiệu Vakil ar-Ra'aayaa (Người đại diện của các thần dân).

Karim Khan từng là một trong những tướng lĩnh của vua Nader Shah Afshar. Sau khi Nader Shah bị sát hại năm 1747, đất nước rơi vào một cuộc nội chiến. Trong thời gian đó, Karim Khan, Abdolfath Khan và Ali Mardan Khan đã hoàn thành một cuộc thỏa thuận phân chia đất nước cho nhau và tôn một tôn thất nhà Safavid là Ismail III làm vua. Dù vậy, liên minh này tan rã sau khi Ali Mardan Khan chiếm Isfahan rồi giết chết Abdolfath Khan. Sau đó, Karim Khan giết hại Ali Mardan Khan và giành được quyền uy trên toàn cõi Iran trừ Khorasan, dưới quyền của Shah Rukh, cháu nội của Nader Shah. Tuy nhiên, ông không hề xưng làm shah (hoàng đế trong tiếng Ba Tư), mà lại thích lấy hiệu là Vakil ar-Ra'aayaa (Người đại diện của các thần dân).

Trong thời gian Karim Khan trị vì, Ba Tư đã phục hồi sau 40 năm bị chiến tranh tàn phá, trở thành một quốc gia thanh bình và thịnh vượng. Dưới triều ông, quan hệ ngoại giao với Anh được lập lại, ông cho phép Công ty Tây Ấn lập cơ sở kinh doanh ở miền nam Ba Tư. Ông chọn Shiraz làm kinh đô và ra lệnh xây dựng các công trình cùng một số dự án kiến trúc tại đây. Sau khi Karim Khan qua đời, nội chiến lại tái phát và những người kế tục ông không ai có khả năng cai trị đất nước hiệu quả như ông. Người cuối cùng trong số những người thừa kế của Karim Khan, Lotf Ali Khan, đã bị Agha Mohammad Khan giết hại, và nhà Qajar được thành lập.

Ngày nay, ông được ca ngợi là một trong những vị vua công bằng và tài ba trong lịch sử Ba Tư. Có rất nhiều giai thoại kể về Karim Khan như một quốc vương có lòng trắc ẩn, nhân từ với các thần dân của ông.

Bảo tàng Pars ở Shiraz là nơi yên nghỉ của Karim Khan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lịch sử Iran:Nhà Zand
 Chân dung Karim Khan

Vua nhà Zand
Người Shiraz
Sinh năm 1705
Mất năm 1779
Sinh thập niên 1700
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata