title: Chiến dịch Gallipoli

text:
Chiến dịch Gallipoli còn gọi là Trận Gallipoli, kéo dài từ tháng 4 tới tháng 12 năm 1915, do quân Hiệp Ước Anh - Pháp phát động nhằm chiếm thủ đô của Đế chế Ottoman là Constantinopolis (nay là Istanbul). Được xem là chiến dịch đổ bộ lớn nhất và tham vọng nhất trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, cuộc tấn công thất bại với thiệt hại nặng nề cho cả hai phía. Thảm họa Gallipoli của liên quân đã thể hiện vô nghĩa của chiến tranh, khi các chỉ huy bất lực đẩy những người lính dũng cảm đến những cái chết vô ích. Đại thắng này mang lại vinh quang cho tướng Thổ Mustafa Kemal Pasha, khiến ông trở thành một vị anh hùng bách thắng của người Thổ. Trong khi ấy, thảm họa này được coi là một đòn giáng nặng nề vào phe Entente ở vùng Balkan.

Thảm bại của quân Đồng minh Anh-Pháp trong trận này - được xem là do kế hoạch, khả năng kém cỏi và sự thiếu quyết đoán của quân Đồng minh - đã gây thất vọng rất lớn cho họ và góp phần đưa chiến cuộc vào tình thế bế tắc. Trong khi đó, sau thắng lợi, Đế quốc Ottoman vẫn tiếp tục tham chiến, và thất bại của quân Đồng minh Anh-Pháp trong việc chi viện cho Đế quốc Nga đã góp phần dẫn đến sự suy sụp của nước này.

Diễn biến
Lực lượng Anh-Pháp gặp khó khăn suốt cuộc chiến trong việc tìm ra một đường tiếp viện cho Nga. Đế chế Đức và Đế chế Áo-Hung chia cắt Nga với phần còn lại của châu lục. Không có tuyến đường biển nào thực sự tồn tại. Biển Trắng và Biển Okhotsk thường xuyên đóng băng. Biển Baltic bị chốt chặn bởi hải quân Đức. Con đường khả thi duy nhất là từ Địa Trung Hải qua eo Bosphorus sang Biển Đen thì chấm dứt khi Đế chế Ottoman quyết định tham chiến, theo phe Trung tâm.

Đồng thời, đến cuối năm 1914 Mặt trận phía Tây rơi vào thế bế tắc. Nhu cầu cho một mặt trận mới là gấp thiết. Đế chế Áo-Hung là một khả năng, nhưng nếu hất cẳng Đế chế Ottoman ra khỏi vòng chiến thì không những đường tiếp tế cho Nga được tái lập, mà gia tăng khả năng Bulgaria và Hy Lạp theo phe Anh-Pháp. Ý tưởng ban đầu là sử dụng quân đội Hy Lạp bị bác bỏ do Nga e ngại sự bành trướng và ảnh hưởng của nước này lên các quốc gia người Slav khác trong khu vực.

Trong nội các Anh, nổi lên hai nhân vật đóng vai trò chủ chốt trong quyết định tấn công Dardanelles là Winston Churchill và Huân tước Kitchener. Dựa vào các báo cáo sơ sài và chủ quan, coi thường tiềm năng Đế chế Ottoman cho chiến tranh. Tuy nhiên, do nhu cầu ở Mặt trận phía Tây được coi trọng trong khi nguồn trù bị có giới hạn, một mình lực lượng hải quân sẽ phải tiến hành cuộc tấn công này. Một hạm đội gồm các chiến thuyền tiền-dreadnought đã lỗi thời không đủ tiêu chuẩn để đối đầu với hải quân Đức được chuyển về mặt trận này sẽ phát huy tác dụng, do hải quân Đế chế Ottoman gần như không tồn tại. Đến tháng 1 năm 1915, nội các Anh phê chuẩn kế hoạch này.

Cuộc tấn công của hải quân
Quân Thổ bố phòng dọc hai bờ bằng một hệ thống các pháo đài, cộng sự xen kẽ bằng các khẩu đội pháo binh cơ động.
Ngày 19 tháng 2 năm 1915, các đơn vị tác chiến hỗn hợp Anh-Pháp mở màn chiến dịch bằng các cuộc pháo kích các đồn tiền tiêu của quân Thổ dọc eo biển Dardanelles. Mục tiêu là thử khả năng của quân Thổ.

Kết quả là mặc dầu hỏa lực của hạm đội tỏ ra áp đảo hàng phòng ngự vòng ngoài, càng vào sâu sức chống cự và chịu đựng của quân Thổ càng cao. Liên quân buộc phải pháo kích ban ngày, trong khi tiến tháo dỡ dần mình ban đêm; mặc dù chiến lược này không đem lại kết quả khả quan.

Trận 18 tháng 3
Đây là cột mốc quan trọng trong chiến dịch Dardanelles. Một lực lượng khổng lồ gồm ít nhất 16 chiến hạm được huy động cho cuộc tiến công. Kết quả là hầu như tất cả chịu thiệt hại nặng nề từ các cuộc đọ pháo. Chiến hạm Bouvet của Pháp, HMS Ocean và HMS Irresistable của Anh chìm do trúng mìn ở dọc vịnh Eren của tàu rãi mìn Nurset của Thổ đêm trước.

Những thiệt hại nặng nề này lập tức chấm dứt các nỗ lực tấn công đơn độc của hải quân Đồng Minh. Họ không biết khi ra lệnh cho hạm đội rút lui cũng là lúc đạn dược của quân Thổ gần như cạn kiệt hoàn toàn.

Winston Churchill đề nghị mở thêm một cuộc tấn công nữa, nhưng bị gạt bỏ. Bốn ngày sau (ngày 22 tháng 3), chính phủ Anh quyết định cho bộ binh đổ bộ lên bờ châu Âu của bán đảo này.

Cuộc đổ bộ
Việc sử dụng bộ binh là cần thiết nhằm loại trừ các đơn vị pháo binh cơ động của Thổ, tạo cơ hội cho tàu dỡ mìn mở đường. Lord Kitchener bổ nhiệm tướng Sir Ian Hamilton để chỉ huy Lực lượng viễn chinh Địa Trung Hải cho nhiệm vụ này.

Đầu năm 1915, binh sĩ tình nguyện của Úc và Tân Tây Lan đóng quân ở Ai Cập, đang trong khóa huấn luyện trước khi gửi sang Pháp. Họ tạo nên Quân đoàn Úc và Tân Tây Lan, hay còn gọi là ANZACS.

Tổng cộng lực lượng này bao gồm:Sư đoàn Úc số 1, sư đoàn Úc & N, sư đoàn 29 (chính quy) và 10 (tình nguyện), sư đoàn hải quân hoàng gia của Anh. Ngoài ra Hamilton kiêm quyền chỉ huy Lực lượng viễn chinh Viễn Đông của Pháp, bao gồm 4 tiểu đoàn Senegal.

Lực lượng trừ bị mà sau này sẽ tham chiến có thêm cả binh lính Ấn Độ.

Tuy nhiên, phải mất đến 6 tuần để di chuyển thêm quân từ Anh và quân Thổ được biết ý đồ tấn công của phe đồng minh, tạo điều kiện cho họ tăng cường chuẩn bị.

Quân đoàn 5 Thổ Ottoman bảo vệ cả hai bên bờ eo Dardanelles nằm dưới quyền chỉ huy tối cao của thống chế Đức là Otto Liman von Sanders, bao gồm 6 sư đoàn, 84000 quân. Ý đồ tấn công của quân đồng minh là rõ ràng, tuy nhiên địa điểm chính xác thì vẫn chưa được xác định nên quân Thổ phải phân chia lực lượng trải dài khắp bán đảo. Lực lượng trù bị đóng xung quanh Gelibolu và Boghali.

Kế hoạch của Hamilton là sử dụng quân Anzacs đổ bộ ở phía bắc của bán đảo tại vịnh Gaba Tepe và quân Pháp đổ bộ xuống bờ châu Á để nghi binh, thu hút sự chú ý của quân Thổ, tạo điều kiện thuận lợi cho mũi tiến công chính là ở Mũi Helles ở phía Nam.

Chú thích

Tham khảo
 Spencer Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, ABC-CLIO, 11-11-2010. ISBN 1-59884-429-6.
 Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 10-07-2001. ISBN 0-618-12742-9.
 Ibrahim Al-Marashi, Sammy Salama, Iraq's armed forces: an analytical history, Routledge, 2008. ISBN 0-415-40078-3.

Liên kết ngoài

Gallipoli Original reports from The Times
Scanned PDF volumes from the Australian War Memorial of the Official History of Australia in the War of 1914-1918:

 Address by Les Carlyon about the effects of Gallipoli
Map of Europe  during the Gallipoli campaign at omniatlas.com

Trận đánh liên quan tới Pháp
Trận đánh liên quan tới Đế quốc Ottoman
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Úc
Xung đột năm 1915
Đế quốc Ottoman trong Thế chiến thứ nhất


title: Kỳ Bắc

text:
Kỳ Bắc là một xã thuộc huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Kỳ Bắc nằm ở phía bắc của huyện Kỳ Anh.
Phía đông giáp các xã Kỳ Xuân và Kỳ Tiến, huyện Kỳ Anh.
Phía nam giáp các xã Kỳ Tiến và Kỳ Phong, huyện Kỳ Anh.
Phía tây giáp xã Cẩm Lĩnh, huyện Cẩm Xuyên.
Phía bắc giáp xã Cẩm Lĩnh, huyện Cẩm Xuyên và xã Kỳ Xuân, huyện Kỳ Anh.

Chú thích


title: Cryptocephalus bilineatus

text:
Cryptocephalus bilineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1767.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Hạt dưa

text:
Hạt dưa là một món ăn nhâm nhi trong ngày Tết của người Việt Nam, đây là món chủ nhà đãi khách trong dịp Tết. Nguyên liệu chính của món hạt dưa đơn giản là chỉ từ những hạt của các loại dưa nhưng chủ yếu là dưa gang. Hạt dưa gang được tách ra và nướng lên làm phần bên trong hạt chín. Khi thưởng thức, người ta sẽ dùng răng (thường là răng cửa) cắn mạnh vào đầu hạt dưa và tách làm đôi hạt dưa để ăn phần lõi màu vàng bên trong gọi là chíp hạt dưa hay cúp hạt dưa. Thực khách vừa nhâm nhi hạt dưa vừa uống trà, trò chuyện giúp không khí Tết thêm sinh động.

Nhân hạt dưa có vị béo, thơm khá đặc trưng. Ngoài hạt dưa hấu là chủ yếu còn có hạt bí, hạt hướng dương. Hạt dưa thường được tẩm màu đỏ hay màu đen bên ngoài, màu đỏ của hạt dưa tượng trưng cho sự may mắn. Màu hồng đỏ của hạt dưa nhuộm bằng phẩm màu thực phẩm thường đem lại sắc hồng tươi thắm cho đôi môi. Đây cũng là một nét văn hóa đặc sắc của người Việt Nam. Không chỉ lễ Tết, ngày nào trong năm cũng có hạt dưa đỏ để ăn. Vào quán trà chén ven đường phố cũng có món hạt dưa, vào các nhà hàng cũng có món hạt dưa. Sinh nhật, cưới hỏi, người ta vẫn cúp hạt dưa.

Một số công dụng
Hạt dưa là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng và rất hữu ích với người bị viêm gan, rối loạn lipid máu... Ăn hạt dưa thường xuyên giúp tăng cường trí nhớ và chức năng não-thần kinh, phục hồi nhanh sức hoạt động của tế bào não. Hạt dưa chứa nhiều chất dinh dưỡng như protid, glucid, lipid, vitamin B1, B2, E, PP, calci, sắt, kẽm, phosphor, selen... Trong đó, protid của hạt dưa là chất đạm không thể thiếu cho thần kinh, cơ bắp, huyết dịch, nội tạng, xương khớp. Chất glucid trong hạt dưa là thành phần chính cấu tạo tế bào và thần kinh.

Theo Đông y, hạt dưa có vị ngọt, tính mát khi chưa rang chín, sau khi rang có tính bình, tác dụng hạ nhiệt, lợi tiểu, hạ huyết áp, tăng cường sinh lực. Nếu dùng chữa bệnh thì dùng hạt dưa luộc tốt hơn hạt dưa rang. Y học cổ truyền cho rằng hạt dưa làm mát phổi, tan đàm, điều hòa hệ tiêu hóa. Người bị ho do phổi nóng, đàm nhiều, ăn uống kém nên dùng. Có nghiên cứu ghi nhận hạt dưa có tác dụng giúp ổn định men gan và lượng lipid huyết thanh rất có ích cho người bị viêm gan và những người bị rối loạn lipid máu (mỡ trong máu cao), giúp phòng ngừa xơ vữa động mạch.
Cũng có các nghiên cứu cho thấy, hạt dưa giúp tăng cường trí nhớ, nâng cao chức năng não-thần kinh, nhanh chóng phục hồi sức hoạt động của tế bào não. Chất béo trong hạt dưa, phần nhiều là acid béo không bão hòa, sẽ giúp ích trong việc phòng ngừa xơ cứng động mạch, bệnh mạch vành, chứng cao mỡ máu...

Nguy cơ
Tuy hạt dưa là món ăn ngon và vui trong ngày Tết tuy nhiên trước đây khá lâu cũng có nhiều cảnh báo về những nguy cơ khi ăn hạt dưa như một số nơi phát hiện hạt dưa có chất gây ung thư bởi tính chất độc hại của phẩm màu công nghiệp được dùng để nhuộm hạt dưa. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, màu công nghiệp Rhodamin B là chất độc có thể gây ngộ độc hoặc gây ung thư nếu dùng lâu dài nên bị cấm sử dụng trong thực phẩm. Rhodamin B là một hợp chất hóa học thường được sử dụng như thuốc nhuộm đánh dấu vết để xác định hướng và lưu tốc của dòng chảy. Thuốc nhuộm rhodamin phát huỳnh quang, do đó có thể phát hiện dễ dàng bằng huỳnh quang kế. Do giá thành thấp, giúp màu sắc tươi tắn, sặc sỡ, bền màu nên trước đây các cơ sở sản xuất hạt dưa thường chọn phẩm màu này để nhuộm màu mà không biết rằng nó là một chất độc hại. Tuy nhiên ngày nay khi các thông tin về chất này được phổ biến rộng rãi thì không ai sử dụng nó trong chế biến hạt dưa nữa. Bên cạnh việc quản lý xuất xứ hàng hóa và các chỉ tiêu an toàn vệ sinh thực phẩm được các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ thì nhận thức của người tiêu dùng cũng đã được nâng cao nên nếu hạt dưa nhuộm phẩm màu thì không thể tiêu thụ được do đó các cơ sở sản xuất ngày nay không ai dùng phẩm màu để nhuộm hạt dưa mà tất cả đều để nguyên màu tự nhiên của hạt dưa khi chế biến. Bên cạnh đó các biện pháp quản lý chất lượng sản phẩm cũng được các cơ sở sản xuất thực hiện một cách nghiêm chỉnh theo tiêu chuẩn GMP nên các sản phẩm hạt dưa ngày nay đang lưu thông trên thị trường có nhãn mác và số hiệu đăng ký, mã vạch, tên cơ sở sản xuất, địa chỉ sản xuất rõ ràng đều là những sản phẩm đảm bảo độ an toàn cao cho người sử dụng.

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực châu Phi
Ẩm thực Nigeria
Ẩm thực Trung Quốc
Thức ăn nhẹ
Ẩm thực Indonesia


title: 809

text:
Năm 809 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 809


title: InuYasha (định hướng)

text:
InuYasha hay Khuyển Dạ Xoa là phiên âm tiếng việt của 犬夜叉 được nói đến
Truyện manga hay phim hoạt hình anime: Inuyasha
Phần 2 của phim hoạt hình anime cùng tên: Inuyasha: The Final Act
Nhân vật chính trong truyện cùng tên: Inu Yasha (nhân vật)


title: Augochlora cyaneoviridis

text:
Augochlora cyaneoviridis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ashmead mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1900


title: Phong trào Thánh khiết

text:
Phong trào Thánh khiết qui tụ các tín hữu Cơ Đốc là những người xác tín và rao giảng đức tin cho rằng "bản chất xác thịt" của con người có thể được thanh tẩy qua đức tin và bởi quyền năng của Chúa Thánh Linh nếu người ấy tin nhận Chúa Giê-xu để được tha thứ tội lỗi.

Theo quan điểm của Phong trào Thánh khiết, những lợi ích đến từ đời sống Thánh khiết gồm có "linh quyền" và khả năng duy trì sự thanh sạch của tấm lòng (tư tưởng và hành động không còn bị ô uế bởi tội lỗi). Học thuyết này được biết đến trong vòng các giáo hội thuộc phong trào Thánh khiết như là "sự Thánh hóa toàn diện", mặc dù thuật ngữ "sự toàn hảo Cơ Đốc" được sử dụng rộng rãi hơn.

Khởi nguyên
Phong trào Thánh khiết khởi phát từ:
Cuộc Cải cách Kháng nghị, với sự chú trọng đặc biệt vào giáo lý con người được cứu rỗi chỉ bởi ân điển và chỉ qua đức tin.
Phong trào Thanh giáo thế kỷ 17 tại nước Anh, sau phát triển sang Mỹ, tập chú vào việc tuân giữ Kinh Thánh và quyền được tách rời khỏi quốc giáo (Anh giáo).
Phong trào Sùng tín thế kỷ 17 tại Đức, dưới sự lãnh đạo của Philipp Jakob Spener và tín hữu Giáo hội Moravia, đặc biệt quan tâm đến đời sống tâm linh của cá nhân cùng với trách nhiệm theo đuổi một cuộc sống công chính.
Quietism, được rao giảng bởi Hội đoàn tôn giáo Bạn hữu (Quaker), tập chú vào kinh nghiệm cá nhân để trải nghiệm về Thiên Chúa và nhận biết ý chỉ của ngài cho chính mình.
Cuộc Chấn hưng Tin Lành (Evangelical Revival in England) bùng phát tại Anh Quốc trong thập niên 1730 bởi John Wesley và em trai ông, Charles Wesley, đã đem đến nước Anh, sau đó là Hoa Kỳ, một phiên bản đậm nét Wesley về giáo lý Sùng tín từ nước Đức.
Cuộc Đại Tỉnh thức lần thứ nhất trong thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 tại Hoa Kỳ, bùng phát bởi sự thuyết giảng của George Whitefield, Jonathan Edwards và những nhà thuyết giáo khác, nhấn mạnh vào kinh nghiệm qui đạo của tín hữu.
Cuộc Đại Tỉnh thức lần thứ hai khởi phát trong thế kỷ 19 tại Hoa Kỳ bởi Charles Grandison Finney, Lyman Beecher, Francis Asbury và những nhà thuyết giáo khác, cũng tập chú vào sự cần có trải nghiệm qui đạo.

Dẫn lược
Phong trào Thánh khiết cổ xuý cho một Cơ Đốc giáo tập chú vào trải nghiệm cá nhân, sống đạo và sự thay đổi triệt để trong nếp sống. Ba khái niệm trọng tâm của Phong trào Thánh khiết là:
Trải nghiệm sự tái sinh, bởi ân điển và qua đức tin.
Tín hữu cần được Thánh hóa, cũng bởi ân điển và qua đức tin.
Sự xác chứng về sự cứu rỗi bởi lời chứng của Chúa Thánh Linh.

Khái niệm đầu là giáo lý trọng yếu của toàn thể trào lưu Tin Lành thuộc cộng đồng Kháng Cách. Hai khái niệm còn lại là đặc thù của Phong trào Thánh khiết.

Tín hữu thuộc Phong trào Thánh khiết nhận thức về khái niệm đầu (sự tái sinh tâm linh) với sự chú trọng vào khía cạnh cảm xúc và trải nghiệm cá nhân cũng như tính huyền nhiệm nhiều hơn những trào lưu khác thuộc Cơ Đốc giáo.

Khái niệm thứ hai thường được xem là một trải nghiệm cá nhân, một người sau khi được tái sinh, hết lòng cung hiến cho Thiên Chúa, sẽ nhận lãnh năng lực cho một đời sống Thánh khiết. Một vài nhóm Thánh khiết cho rằng con người có thể sống mà không phạm tội, trong khi nhiều người khác tin rằng sau khi nhận lãnh trải nghiệm Thánh hoá, mỗi ngày họ trở nên Thánh khiết hơn. Kinh nghiệm này thường được gọi là "sự thăm viếng thứ nhì" hoặc "phước hạnh thứ nhì", hoặc là "được đầy dẫy Chúa Thánh Linh".

Khái niệm thứ ba miêu tả sự nhận biết tự nhiên đến với những người đã nhận lãnh trải nghiệm tái sinh, gọi là "sự xác chứng về sự cứu rỗi".

Lịch sử

Một sự quan tâm đặc biệt về đức hạnh Thánh khiết của Cơ Đốc giáo được làm sống lại trong vòng các tín hữu Giám Lý trong thế kỷ 19. Họ tìm thấy lại giáo lý này trong lời giảng của John Wesley về Sự toàn hảo Cơ Đốc.

Năm 1836 tại thành phố New York, một tín hữu Giám Lý, Sarah Worral Lankford, khởi xướng những buổi nhóm vào thứ Ba nhằm cổ xuý cho sự Thánh khiết. Năm 1837, Timothy Merrit thành lập một tạp chí gọi là Đường dẫn đến sự Toàn hảo Cơ Đốc với mục đích truyền bá và cổ xuý tư tưởng của Wesley, cho rằng tín hữu Cơ Đốc có thể sống mà không phạm phải những tội trọng.

Năm 1837, Phoebe Palmer, em gái của Sarah Lankford, trải nghiệm điều bà gọi là "sự Thánh hoá toàn diện". Palmer bắt đầu hướng dẫn các buổi nhóm họp vào thứ Ba cổ xuý cho sự Thánh khiết. Ban đầu chỉ có phụ nữ đến dự, nhưng dần dần các giám mục Giám Lý và các chức sắc cũng đến. Palmer trở nên biên tập viên cho tạp chí của Merritt, nay được gọi là Đường dẫn đến Thánh khiết. Năm 1859, bà xuất bản tác phẩm The Promise of the Father (Lời hứa của Cha), tranh luận theo hướng ủng hộ phụ nữ được tham gia các chức vụ trong hội Thánh. Quyển sách sau này có ảnh hưởng trên Catherine Booth, người đồng sáng lập Cứu Thế Quân.

Tại những buổi nhóm họp vào thứ Ba của Palmer, các tín hữu Giám Lý bắt đầu tiếp xúc với những người ngoài giáo hội như Thomas Upham thuộc giáo phái Tự trị Giáo đoàn. Upham là nam giới đầu tiên đến tham dự các buổi nhóm, từ đó ông tìm hiểu về những trải nghiệm thần bí, tìm kiếm những giáo huấn trước đó về sự Thánh khiết của các tác giả như Johann Arndt và Madame Guyon.

Những người khác không thuộc giáo phái Giám Lý cũng đóng góp đáng kể cho Phong trào Thánh khiết. Suốt trong giai đoạn này, có hai nhân vật có quan hệ với Đại học Oberlin, Asa Mahan, viện trưởng và Charles Grandison Finney, nhà truyền bá phúc âm, cổ xuý và phát triển tư tưởng Thánh khiết Cơ Đốc. Năm 1836, Mahan trải nghiệm điều mà ông gọi là "báp têm bởi Chúa Thánh Linh". Mahan tin rằng kinh nghiệm này giúp tẩy sạch khỏi ông mọi ước muốn và khuynh hướng về tội lỗi. Trong khi đó, Finney tin rằng sự trải nghiệm "báp têm bởi Chúa Thánh Linh" cung ứng giải pháp thích đáng cho vấn nạn ông thường gặp trong các cuộc phục hưng tôn giáo. Có nhiều người xưng nhận đã từng trải qua kinh nghiệm qui đạo nhưng sau đó lại sa ngã trở về nếp sống cũ. Finney tin rằng trải nghiệm được "đầy dẫy Chúa Thánh Linh" giúp tân tín hữu tiếp tục đứng vững trong nếp sống Cơ Đốc.

Một nhân vật thuộc giáo phái Trưởng Lão, William Boardman, góp phần cổ xuý tư tưởng Thánh khiết, qua các chiến dịch truyền bá phúc âm và qua một tác phẩm của ông, The Higher Christian Life (Nếp sống Cơ Đốc cao đẹp hơn), xuất bản năm 1858.

Năm 1870, Phong trào Thánh khiết phát triển đến Anh, được gọi với một tên khác Phong trào Nếp sống cao đẹp hơn, theo tựa đề cuốn sách của William Boardman The Higher Life. Các hội nghị của phong trào này tổ chức tại Broadlands và Oxford trong năm 1874 và tại Brighton và Keswick năm 1875. Keswick sau đó trở thành trụ sở của phong trào tại Anh.

Năm 1874, Albert Benjamin Simpson, sau khi đọc tác phẩm The Higher Life của Boardman, cảm thấy cần có một trải nghiệm như thế cho chính mình. Về sau Simpson tiến tới việc thành lập một tổ chức truyền giáo, Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (Christian and Missionary Alliance – CMA). Năm 1911, CMA gởi các nhà truyền giáo đến Đà Nẵng, thiết lập các cơ sở tôn giáo và bắt đầu truyền bá đức tin Kháng Cách trên lãnh thổ Việt Nam.

Ảnh hưởng
Lập nền trên giáo thuyết Toàn hảo Cơ Đốc của Phong trào Thánh khiết, chịu ảnh hưởng bởi nhiệt tâm truyền giáo cùng việc ứng dụng những phương pháp linh hoạt trong công tác truyền bá phúc âm đã hình thành một số giáo phái và hội đoàn Cơ Đốc. Các giáo phái và hội đoàn Cơ Đốc này trở nên những nhân tố tích cực chuyển tải nền thần học tập chú và nếp sống Thánh khiết đến nhiều nơi trên thế giới:
 Giáo hội Wesley
 Giáo hội Giám Lý Tự do
 Giáo hội người Nazareth
 Cứu Thế Quân
 Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp
 Church of God (Anderson, Indiana)
 Church of God (Holiness)
 Phong trào Thánh khiết Bảo thủ
 Tổ chức Sứ mạng Phúc âm Thế giới

Xem thêm
Thánh hóa
Phong trào Giám Lý
John Wesley

Tham khảo

Liên kết ngoài
American Holiness Movement
Holiness history from the Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia
Nazarene history
Origins of Pentecostalism
"The Cleanisng Wave", article from Christianity Today

Tin Lành
Chủ nghĩa phúc âm
Thuật ngữ Kitô giáo


title: Mảng Thái Bình Dương

text:
Mảng Thái Bình Dương là một mảng kiến tạo đại dương nằm dưới Thái Bình Dương.

Về phía bắc của mặt phía đông là ranh giới phân kỳ với mảng Explorer, mảng Juan de Fuca và mảng Gorda tạo ra các sống đại dương tương ứng là sống đại dương Explorer, sống đại dương Juan de Fuca và sống đại dương Gorda. Ở đoạn giữa của mặt đông là ranh giới biến dạng với mảng Bắc Mỹ dọc theo đứt gãy San Andreas và ranh giới với mảng Cocos. Ở phía nam của mặt đông là ranh giới phân kỳ với mảng Nazca tạo thành đới nâng đông Thái Bình Dương.

Mặt nam của nó là ranh giới phân kỳ với mảng Nam Cực tạo thành sống núi Thái Bình Dương - Nam Cực.

Mặt phía tây là ranh giới hội tụ đang chìm lún xuống phía dưới mảng Á-Âu ở phía bắc và mảng Philippin ở đoạn giữa tạo ra rãnh Mariana. Tại phía nam của mặt này, mảng Thái Bình Dương có ranh giới phức tạp nhưng nói chung là hội tụ với mảng Ấn-Úc, đang chìm lún xuống phía dưới nó tại phía bắc New Zealand tạo thành rãnh Tonga và rãnh Kermadec. Phay Alpine đánh dấu ranh giới biến dạng giữa hai mảng này và xa hơn về phía nam thì mảng Ấn-Úc lại chìm lún xuống phía dưới mảng Thái Bình Dương tạo ra rãnh Puysegur. Phần của Zealandia về phía đông ranh giới này là khối lớp vỏ lục địa lớn nhất của mảng Thái Bình Dương.

Mặt phía bắc là ranh giới hội tụ đang chìm lún xuống phía dưới mảng Bắc Mỹ tạo thành rãnh Aleut và tương ứng với nó là quần đảo Aleut.

Mảng Thái Bình Dương chứa một điểm nóng tạo thành quần đảo Hawaii.

Tham khảo

Thái Bình Dương
Lịch sử tự nhiên Bắc Mỹ
Lịch sử tự nhiên Hawaii
Lịch sử tự nhiên châu Đại Dương
Lịch sử tự nhiên Nhật Bản
Địa chất Viễn Đông Nga
Địa chất New Zealand
Lịch sử địa chất Trái Đất
Địa chất Thái Bình Dương
Địa chất California


title: 6376 Schamp

text:
6376 Schamp (1987 KD1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 5 năm 1987 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6376 Schamp

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eugene M. Shoemaker
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Haudainville

text:
Haudainville  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 196 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: 13280 Christihaas

text:
13280 Christihaas (1998 QM44) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998 bởi Nhóm Nghiên cứu Thiên thạch gần Trái Đất thuộc phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13280 Christihaas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Horsfieldia montana

text:
Horsfieldia montana là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Loài này có ở Brunei và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Horsfieldia montana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

montana


title: Oecetis hertui

text:
Oecetis hertui là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Abarema callejasii

text:
Abarema callejasii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Antioquia, Colombia.

Chú thích

Tham khảo

C
Thực vật Colombia
Thực vật dễ tổn thương


title: Parvobasidium

text:
Parvobasidium là một chi nấm thuộc họ Cystostereaceae.

Chú thích

Tham khảo
Parvobasidium at Index Fungorum

Cystostereaceae


title: An Tường (định hướng)

text:
An Tường có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau:

 Phường An Tường, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang
 Xã An Tường, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc


title: Talais

text:
Talais  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 4 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Plethodon punctatus

text:
Plethodon punctatus là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Chúng là loài đặc hữu của Bắc Mỹ.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa và vùng nhiều đá. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Hammerson, G. & Mitchell, J. 2004. Plethodon punctatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật Mỹ
P
Động vật được mô tả năm 1972


title: Megachile bisinua

text:
Megachile bisinua là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1908


title: Réauville

text:
Réauville  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Réauville nằm ở khu vực có độ cao 243 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Drôme


title: Palaeomicroides costipunctella

text:
Palaeomicroides costipunctella là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được Issiki miêu tả năm 1931. Loài này có ở Đài Loan.

Chú thích

Tham khảo

Palaeomicroides


title: 928 Hildrun

text:
928 Hildrun

928 Hildrun là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1920


title: Huỳnh Công Giản

text:
Huỳnh Công Giản  là một vị quan võ có tài, quê ở làng Nhật Tảo. Năm 1749 (Kỷ Tỵ), triều đình chúa Nguyễn cử ba anh em nhà họ Huỳnh: Huỳnh Công Giản, Huỳnh Công Thắng, và Huỳnh Công nghệ là các quan đại thần vào trấn nhậm vùng đất Tây Ninh. Ba ông cùng với đội binh mã của triều đình thực hiện việc di dân khai hoang lập ấp và giữ gìn an ninh ở vùng đất biên cương.

Chống quân Miên, bảo vệ biên cương

Vùng Tây Ninh vào thế kỉ 17 còn hoang vu, người Miên đến đây đầu tiên, sau người Việt đến. Cao Miên lúc đó còn là thuộc địa của Xiêm, họ không thích chung chạ với người Việt. Do đó, họ nổi dậy đánh nhau với người Việt nhiều lần giữa thế kỉ 17. Lúc đó, đền đài của vua Miên là Nặc Ông Chân đóng tại xã Thanh Điền (huyện Châu Thành), gần ngọn rạch Tây Ninh ngày nay, dân chúng địa phương quen gọi là Phủ Cũ. Sau nhiều lần đánh, quân Miên đã bị đẩy lui.

Huỳnh Công Giản đã cùng em trai là Huỳnh Công nghệ lập căn cứ kháng Miên, đóng đồn tại Bến Thứ, gần ngọn rạch Sóc Om (xã Hảo Đước, huyện Châu Thành). Ông chiếm cứ một cánh đồng rộng gọi là đồn Trà Vong (xã Thái Bình). Bờ thành vô cùng kiên cố. Bấy giờ, những trận đụng độ giữa người Việt và Miên diễn ra kéo dài suốt mấy mươi năm với vũ khí rất thô sơ: gươm, đao, giáo mác, cung tên.

Một buổi sáng, quân Miên dùng chiến thuật biển người ồ ạt tấn công đồn Trà Vong. Bị tấn công bốn mặt nhưng quân của ông Huỳnh Công Giản cũng kịp thời phản công mãnh liệt. Tuy nhiên, vì quân địch quá đông, ông đã cho quân liên lạc với Huỳnh Công nghệ kêu viện binh. Tướng Huỳnh Công Giản tả xung hữu đột dưới vòng vây của kẻ địch. Khi ông đã thấm mệt, nhìn lại thì số quân sĩ hi sinh quá nhiều, trong lúc viện binh chưa đến kịp. Ông vung gươm tử chiến cùng quân Miên đến lúc kiệt sức rồi quay gươm tự cắt đầu tuẫn tiết.

Đền thờ quan lớn Trà Vong
Tưởng nhớ công ơn của 3 anh em nhà họ Huỳnh và các nghĩa binh, nhân dân địa phương lập đền, miếu để thờ ở nhiều nơi và được gọi chung là đền thờ Quan Lớn Trà Vong.

Ngôi mộ ông Huỳnh Công Giản (tức Quan Lớn Trà Vong) được nhân dân chôn cất tại ấp Trà Hiệp xã Trà Vong, Tân Biên. Đền thờ ông được nhân dân xây dựng ở nhiều nơi như: Tân Phong, Trà Vong (Tân Biên), Cầy Xiêng, Đồng Khởi (Châu Thành), Thái Vĩnh Đông, Phường I (Thị xã), Thạnh Tân (Hoà Thành).

Đền thờ tại Thái Vĩnh Đông, phường I, Thị xã Tây Ninh

Đền xây dựng trên gò đất cao, phía trước có nhiều cây dầu cổ thụ. Đền có 3 gian, hình chữ nhị (2 lớp), chiều dài 14 mét, chiều ngang 10 m, tường xây gạch, mái lợp ngói âm dương. Chánh đền có sắc phong chữ thấn cùng bài trí các đồ thờ như lư hương, chưng đèn, lễ bộ. Trên nóc là hoành phi và bức đại tự sơn son thếp vàng "Đáp tạ thần ân" hai bên có 2 câu đối.

"Nhật tảo xuất anh tài vị quốc vong thân

 Trứ trứ phương danh thuỳ trúc bạch"

"Tà dương trữ man tặc, ưu quân trí mạng

 Nguy nguy chính khí quán sơn hà"

Đền ở xã Mõ Công (huyện Tân Biên)
Ngôi đền nằm cặp quốc lộ 22B gần trung tâm xã Mõ Công. Ngôi đền được nhân dân thường gọi là "Dinh ông lớn Trà Vong".

Cổng vào được xây theo hình chữ nhị 5 m × 9 m, gồm phần tiền đền và chính đền, mái ngói mũi, phần chính đền có hoành phi đề: "Quan Lớn Trà Vong", ở giữa bên trái đề: "Long phi niên Đinh dậu", bên phải "Quan đại thần chuyển binh" bằng chữ Hán.

Đền ở xã Thái Bình (huyện Châu Thành)
Đền toạ lạc tại ấp Cầy Xiêng xã Thái Bình (Châu Thành) cặp quốc lộ 22B, cách thị xã Tây Ninh chừng 5 km về hướng Tây Bắc. Đây là ngôi đền còn giữ được phần hậu đền xây dựng cách nay trên 100 năm. Đền kiến trúc theo hình chữ tam, tường gạch, mái lợp ngói. Phần tiền đền 6 m × 6 m, hậu đền 3 m × 3 m.

Chánh đền thờ bài vị và tượng Quan Lớn cao 1 m đứng đeo gươm trận uy nghiệm lẫm liệt.

Đền ở Suối Vàng (huyện Hòa Thành)
Đây là khu lòng chảo nằm sát chân núi Bà Đen, tương truyền đây là nơi tập luyện tập binh mã ngày xưa của Quan Lớn Trà Vong.

Đền xây dựng khá lâu, đến năm 1995 do mở rộng lộ giới tỉnh lộ 4, nhân dân địa phương đã xây dựng ngôi đền mới khang trang tường gạch, cột bê tông, mái lợp ngói, kiến trúc theo chữ hình tam. Đây là ngôi đền ông lớn Trà Vong lớn nhất hiện nay so với các đền hiện hữu thờ ông lớn Trà Vong trên đất Tây Ninh.

Ngoài ra còn có các đền thờ ông Huỳnh Công nghệ và ông Huỳnh Công Thắng ở những nơi khác.

Tại Vàm Bảo, Bến Thứ rạch Vịnh xã Hảo Đước, huyện Châu Thành có mộ và đền thờ ông Huỳnh Công nghệ nằm cạnh khu dân cư thưa thớt hiện đang xuống cấp nặng. Tại thành Bảo Quang Hoá, xã Cẩm Giang, Gò Dầu có ngôi đền thờ ông Huỳnh Công Thắng. Ngôi đền kiến trúc hai lớp hình chữ nhị, tường gạch, mái lợp ngói có diện tích 8 m × 16 m. Trong đền thờ bài vị và tượng Huỳnh Công Thắng.

Trên vùng đất phía Tây Bắc Tây Ninh nhân dân xây dựng nhiều đền thờ Quan Lớn Trà Vong. Tuy nhiên, do chiến tranh kéo dài nên nhiều ngôi đền bị tàn phá mà nhân dân chưa có điều kiện xây dựng lại.

Hàng năm vào các ngày 16 và 17 tháng 3 âm lịch tại các đền nhân dân địa phương tổ chức cúng lễ tưởng nhớ đến ông lớn Trà Vong rất trang trọng. Nhiều nơi tổ chức cả hát bội và các hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian phong phú mang đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc.

Tham khảo

[[Thể loại


title: Atopsyche batesi

text:
Atopsyche batesi là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: (65656) 1981 RR1

text:
{{DISPLAYTITLE:(65656) 1981 RR1}}

(65656) 1981 RR1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 1 tháng 9 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 65001–66000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Paracolletes frederici

text:
Paracolletes frederici là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Paracolletes
Động vật được mô tả năm 1905


title: Astele monile

text:
Astele monile là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: 9905 Tiziano

text:
9905 Tiziano là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó quay quanh Mặt Trời mỗi 3.73 năm.

Được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten và Ingrid van Houten-Groeneveld ngày photographic plates made bởi Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar with Samuel Oschin telescope, tên chỉ định của nó là "4611 P-L". It was later renamed "Tiziano" after Renaissance painter Tiziano Vecellio.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Darkhan (thành phố)

text:
Darkhan (, nghĩa là thợ rèn) là thành phố lớn thứ ba tại Mông Cổ và đồng thời cũng là tỉnh lị của tỉnh Darkhan-Uul. Dân số thành phố vào năm 2007 là 74.300 người.

Lịch sử
Thành phố bắt đầu được xây dựng từ ngày 17 tháng 10 năm 1961 với sự giúp đỡ rộng rãi về mặt tài chính của Liên Xô. Tên của thành phố ngụ ý rằng nó từng được quy hoạch để trở thành một địa điểm chế tạo tại miền bắc Mông Cổ. Thành phố hiện vẫn là một khu vực công nghiệp chính và là nơi sinh sống của khoảng 82% dân số trong tỉnh. Với một tỷ lệ đô thị hóa cao, khoảng 86% dân số thành phố sinh sống trong các căn hộ, phần còn lại sống trong các yurt, hay còn gọi là ger, một loại nhà truyền thống hình tròn tại nogiaj vi thành phố. Thành phố có mối quan hệ gần gũi với Nga và vẫn còn một tỉ lệ khá lớn người dân có thể sử dụng tiếng Nga như ngôn ngữ bản địa.

Khí hậu
Darkhan nằm trên ranh giới của khí hậu lục địa ẩm (Dwb), và mang các nét đặc trưng hơn của khí hậu cận Bắc cực (Dwc) của khu vực miền bắc Mông Cổ, vốn ngự trị tại các vùng cao hơn xung quanh thành phố, và nằm sát mép ranh giới của khí hậu bán khô hạn (BSk). Ba loại hình khí hậu đặc trưng này đan xen với nhau tại khu vực biên giới giữa Mông Cổ, Nga và Kazakhstan. Khu vực thành phố vô cùng lạnh và khô vào mùa đông; tuy nhiên khí hậu vào mùa hè ấm hơn và ẩm hơn.

Văn hóa
Tu viện Kharagiin là một công trình tại một nơi đẹp đẽ ở khu đô thị cũ; trong những năm gần đây nơi này đã tái hồi phục thành một tu viện Phật giáo.

Thêm vào đó, thành phố còn có Bảo tàng Darkhan-Uul. Bảo tàng này cũng được gọi là Bảo tàng Nghệ thuật dân gian truyền thống, có một bộ sưu tập các hiện vật khảo cổ, trang phục truyền thống, tạo tác tôn giáo, và các loài sinh vật cổ được nhồi bên trong để trở nên sinh động hơn.

Thành phố có một đài kỷ niệm của mã đầu cầm, nhạc cụ biểu tượng của người Mông Cổ.

Giáo dục
Darkhan là trung tâm giáo dục lớn thức hai tại Mông Cổ, do vậy trìnhh độ giáo dục của cư dân thành phố rất cao so với mặt bằng của cả nước. Hàng trăm sinh viên đến Darkhan học tập từ những khu vực khác nhau tại Mông Cổ. Hiện nay trong tỉnh Darkhan Uul có 10 cơ sở giáo dục bậc cao, 25 trường trung học, 14 trường mẫu giáo, Viện Quản lý và Phát triển, Trung tâm Phát triển Thương mại Địa phương và Viện Nghiên cứu huấn luyện nông nghiệp và khoa học cây trồng.

Thành phố đối tác
Darkhan hợp tác với:

Tham khảo

Tỉnh lị Mông Cổ


title: Santa Maria di Sala

text:
Santa Maria di Sala là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto miền bắc nước Ý.
Đô thị Santa Maria di Sala có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 15.521 người.
Đô thị Santa Maria di Sala có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Venezia


title: Oreophryne habbemensis

text:
Oreophryne habbemensis là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Zweifel, R. 2006. Oreophryne habbemensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oreophryne
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea


title: Pseudopostega caulifurcata

text:
Pseudopostega caulifurcata là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Donald R. Davis và Jonas R. Stonis, 2007. Nó được tìm thấy ở tây nam Brasil.

Chiều dài cánh trước khoảng 4.6 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 10.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Chalepus aenescens

text:
Chalepus aenescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: La Genétouze

text:
La Genétouze là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã La Genétouze nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime


title: Mảng Cimmeria

text:
Mảng Cimmeria là một mảng kiến tạo cổ đại bao gồm các phần ngày nay thuộc Anatolia (Tiểu Á), Iran, Afghanistan, Tây Tạng, Đông Dương và Malaya. Mảng Cimmeria trước đây là một phần của siêu lục địa cổ đại Pangaea. Pangaea có hình dạng giống như một chữ "C" khổng lồ, quay mặt về phía đông và bên trong chữ "C" này là đại dương Paleo-Tethys. Hai tiểu lục địa, ngày nay là các phần thuộc Trung Quốc, nằm ở phần mở rộng về phía đông của đại dương Paleo-Tethys. Khoảng 300 Ma (triệu năm trước), một đường rạn nứt đã bắt đầu mở từ phía đông, tách một vòng cung dài và mỏng ra khỏi phần bên trong của nhánh phía nam của siêu lục địa Pangea này, khi đó bao gồm các khu vực ngày nay là Australia, châu Nam Cực, Ấn Độ và châu Phi cùng Arabia. Tiểu lục địa mới được gọi là Cimmeria. Phía sau tiểu lục địa mới này thì đường rạn nứt tạo thành một đại dương mới, gọi là đại dương Tethys. Khi biển Tethys mở rộng ra, nó ép Cimmeria và đáy của đại dương Paleo-Tethys về phía bắc về hướng Laurasia, nhánh phía bắc của Pangaea.

Khi nó di chuyển về phía bắc, đáy của đại dương Paleo-Tethys bị chìm lún xuống dưới Laurasia và lục địa Cimmeria cuối cùng đã va chạm với Laurasia, bắt đầu từ rìa phía tây vào khoảng 220 Ma, và đại dương Paleo-Tethys bắt đầu biến mất, khép lại từ phía tây sang phía đông. Sự va chạm của hai lục địa làm nổi lên các dãy núi dọc theo đường ráp nối, gọi là kiến tạo sơn Cimmeria. Ở rìa phía đông của nó, Cimmeria va chạm với các tiểu lục địa Trung Hoa vào khoảng 200 Ma, và kiến tạo sơn Cimmeria đã mở rộng dọc theo toàn bộ ranh giới phía bắc của mảng kiến tạo này. Phần lớn dấu tích sót lại của đại dương Paleo-Tethys đã biến mất vào khoảng 150 Ma. Núi được tạo ra nhiều hơn khi rìa phía bắc của các mảng Trung Hoa va chạm với phần phía đông của Laurasia. Sau khi nó va chạm với Laurasia vào khoảng 200 Ma (Tiền Jura) thì rãnh Tethys được hình thành ở phía nam Cimmeria, làm ẩn chìm biển Tethys và tạo thành các vòng cung đảo cùng các dãy núi mới trong khu vực.

Đường rạn nứt Tethys cuối cùng trải rộng theo hướng tây để tách đôi Pangaea và Đại Tây Dương đang mở rộng khi đó đã tách siêu lục địa phía bắc là Laurasia ra khỏi siêu lục địa phía nam là Gondwana. Khoảng 150 Ma, Gondwana cũng bắt đầu rạn nứt và tách xa các phần khỏi nhau. Các lục địa Ấn Độ và châu Phi-Arabia bắt đầu trôi dạt về phía bắc, hướng về phía Laurasia, với Cimmeria khi đó tạo thành vùng bờ biển phía nam. châu Phi-Arabia và Ấn Độ cuối cùng cũng va chạm với châu Á vào khoảng 30 Ma, tái hợp nhất Cimmeria với các cựu hàng xóm Gondwana của nó, làm oằn và gây uốn nếp cựu lục địa Cimmeria để hình thành nên các dãy núi như Alps, Kavkaz, Zagros, Hindu Kush và Himalaya hay còn gọi là kiến tạo sơn Alps.

Xem thêm
 Địa chất Himalaya

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website của Dự án PALEOMAP
 Cổ địa cầu Hậu Permi chỉ ra sự mở rộng của biển Tethys, sự khép lại của đại dương Paleo-Tethys và chuyển động của mảng Cimmeria
 Cổ địa cầu Jura sớm chỉ ra vùng biển hẹp còn lại của đại dương Paleo-Tethys và sự khởi đầu của kiến tạo sơn Cimmeria

Cimmeria
Lịch sử tự nhiên châu Á
Địa chất học Đại Trung Sinh
Địa chất học Kỷ Permi


title: Simnia macleani

text:
Simnia macleani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Simnia


title: Mikoyan-Gurevich I-230

text:
Mikoyan-Gurevich I-230 là một mẫu máy bay thử nghiệm cải tiến của MiG-3, nó được Liên Xô chế tạo vào năm 1941, và còn được biết đến với tên gọi MiG-3U.

Lịch sử
Với mục tiếu là cải tiến đường nét khí động học của thiết kế cơ bản MiG-3, OKB bắt đầu công việc vào cuối năm 1941 trên một phiên bản tăng cường chiến đấu mà được chỉ định là D. Nó được biết đến chính thức với tên gọi I-230, và sau đó là MiG-3U - từ hậu tố biểu thị việc cải tiến - một máy bay chiến đấu mới, nó bay lần đầu tiên vào tháng 8-1942. Trong khi khi mà thân máy bay của MiG-3 chủ yếu làm bằng théo với hợp kim duyra bọc vỏ, điều đó ngược lại với I-230, nó được làm khung bằng gỗ do sự thiếu hụt kim loại lúc bấy giờ. Khi so sánh với MiG-3, thân máy bay của I-230 dài hơn 37 cm, nhưng động cơ Mikulin AM-35A vẫn được giữ lại và cánh của mẫu đầu tiên được thay đổi, vũ khí gồm có 2 pháo ShVAK (SP-20) 20 mm được đặt trên động cơ. Mẫu thứ 2 được thay đổi thêm, với diện tích cánh là 18.00 m2 và sải cánh là 11.00 m. Hiệu suất bay tỏ ra tốt trong thời gian thử nghiệm, nhưng nó không thể tồn tại do không có việc phục hồi sản xuất động cơ AM-35A và việc sản xuất I-230 bị hạn chế, chỉ có 5 máy bay được chế tạo và chuyển giao cho Trung đoàn bảo vệ số 1 (1 GvIAP) tại mặt trận Kalinin.

Thông số kỹ thuật (I-230)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1 người
Dài: 8.62 m (27 ft 1 in)
Chiều dài cánh: 10.20 m (33 ft 6 in)
Chiều cao: 3.50 m (11 ft 6 in)
Diện tích cánh: 17.44 m² (188 ft²)
Loại cánh: Clark YH
Trọng lượng rỗng: 2.612 kg (5.965 lbs)
Trọng lượng cất cánh: 3.285 kg (7.415 lbs)
Động cơ: 1× Mikulin AM-35A bộ làm mát bằng không khí V-12, công suất 993 kW (1.350 HP)

Hiệu suất bay
Vận tốc tối đa: 660 km/h
Phạm vi hoạt động: 1350 km
Trần bay: 11.500 m (37.700 ft)
Tốc độ lên cao: 14.7 m/s (2.890 ft/min)
Lực nâng của cánh: 192 kg/m² (39.4 lb/ft²)
Lực đẩy/khối lượng: 0.30 kW/kg (0.18 hp/lb)

Vũ khí
2x pháo ShVAK 20 mm

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://avia.russian.ee/air/russia

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
Mikoyan-Gurevich MiG-3
Mikoyan-Gurevich I-210
Mikoyan-Gurevich I-211
Mikoyan-Gurevich I-222

Danh sách máy bay thí nghiệm của Liên Xô
MiG I-210 - MiG I-211 - MiG I-230 - MiG I-220 - MiG I-231 - MiG I-222 - MiG I-224 - MiG I-225

Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay Mikoyan
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fuentemolinos

text:
Fuentemolinos là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 115 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Vertolaye

text:
Vertolaye  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Agelacida marginata

text:
Agelacida marginata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Agelacida


title: Auguste Escoffier

text:
Georges Auguste Escoffier (28 tháng 10 năm 1846, Villeneuve-Loubet - 12 tháng 2 năm 1935, Monte-Carlo) là một đầu bếp người Pháp nổi tiếng.

Được mệnh danh là "vị vua của các đầu bếp, đầu bếp của các vị vua" (roi des cuisiniers, le cuisinier des rois), Auguste Escoffier đã hiện đại và hệ thống hóa nền ẩm thực cao cấp do Marie-Antoine Carême sáng tạo. Ông còn phát triển khái niệm "đội nấu bếp" cùng hợp lý hóa việc phân chia nhiệm vụ trong một ê kíp. Đồng thời Auguste Escoffier còn chú ý đến tạo hình ảnh một người đầu bếp: sạch sẽ, tỉ mỉ, không uống rượu, không hút thuốc, không nóng giận.

Là người cộng tác của César Ritz, Auguste Escoffier là bếp trưởng của các khách sạn Grand Hôtel ở Monte-Carlo, Monaco, của Grand National ở Lucerne, của Savoy và Carlton ở London, Ritz ở Paris và New York. Hồ Chí Minh khi ở London cũng từng làm phụ bếp cho Auguste Escoffier trong khách sạn Carlton.

Auguste Escoffier đã đào tạo nhiều học trò như Paul Thalamas, Paul Jullemier, Eugène Herbodeau, Joseph Donon... và ông còn sáng tạo ra đào Melba, lê Belle-Helene và món bành kếp Suzette (crêpe Suzette).

Tác phẩm
 Le guide culinaire. Aide mémoire de cuisine pratique. Cùng các đồng nghiệp Philéas Gilbert và Émile Fétu, Flammarion, 1903.
 Le livre des menus. Complément indispensable du guide culinaire, 1912.
 Ma Cuisine, 1934.
 Le Traité sur L'art de Travailler les Fleurs en Cire, 1886
 Les Fleurs en Cire, 1910
 Le Carnet d'Epicure, 1911
 L'Aide-memoire Culinaire, 1919
 Le Riz, 1927
 La Morue, 1929
 Les Tresors Culinaires de la France 2002, tuyển tập bởi L. Escoffier từ Carnet d'Epicure
 Một tạp chí tên Les Carnets d'Épicure.

Xem thêm
 César Ritz
 Khách sạn Ritz Paris

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Fondation Auguste-Escoffier
  Escoffier-society

Đầu bếp Pháp


title: McGraw-Hill

text:
Nhà xuất bản McGraw-Hill do James Herbert McGraw và John A. Hill thành lập.

Ông James H. McGraw, một giáo viên tại New York, bắt đầu làm nghề xuất bản từ năm 1884. Ông mua bản quyền Tạp chí Dụng cụ Xe Hỏa Hoa Kỳ năm 1888. Khi đó, John A. Hill đang làm chủ bút tập san Kỹ Sư Xe Hỏa. Hai người này tiếp tục theo đuổi việc xuất bản các bài chuyên khoa trong ngành của mình. Năm 1899, McGraw thành lập "The McGraw Publishing Company". Năm 1902, John Hill thành lập "The Hill Publishing Company".

Hai ông có quen biết qua lại với nhau trong nhiều lãnh vực nghiên cứu về xuất bản khoa học kỹ thuật. Năm 1909, hai nhà xuất bản kết hợp thành "McGraw-Hill Book Company". John Hill giám đốc, McGraw phó giám đốc. Hai nhà xuất bản tuy nhiên vẫn có một số hoạt động riêng biệt.

Năm 1916 John Hill mất. Năm 1917, James McGraw kết hợp các phần còn lại của hai nhà xuất bản, tạo thành "McGraw-Hill Publishing Company".

Liên kết ngoài

 Trang chủ Nhà xuất bản McGraw-Hill

Công ty xuất bản Mỹ
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Công ty có trụ sở tại thành phố New York


title: Thảm sát Ba Chúc

text:
Vụ thảm sát Ba Chúc là một tội ác chiến tranh gây ra bởi chính quyền Khmer Đỏ. Vụ việc xảy ra tại xã Ba Chúc (nay là thị trấn Ba Chúc), huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Từ ngày 30 tháng 4 năm 1977, quân Khmer Đỏ bắt đầu đồng loạt nổ súng tấn công biên giới Tây Nam - Việt Nam. Ngày 18 tháng 4 năm 1978, quân Khmer Đỏ tràn vào Ba Chúc, thẳng tay chém giết những dân thường vô tội. Nhiều người chạy tới chùa Phi Lai và Tam Bửu và chạy lên núi Tượng nhằm ẩn náu, song cũng bị quân Khmer Đỏ tàn sát dã man.

Trong suốt 12 ngày chiếm đóng từ 18 đến 30 tháng 4 năm 1978, quân Khmer Đỏ đã giết chết 3.157 dân thường. Chỉ có ba người sống sót sau vụ tàn sát. Vụ thảm sát là một trong những nguyên nhân dẫn đến xung đột biên giới Việt Nam - Campuchia, và sau đó là Chiến dịch phản công biên giới Tây Nam Việt Nam (hay còn gọi là Chiến tranh biên giới Tây Nam). Cuối năm 1979, chính quyền và nhân dân tỉnh An Giang đã xây dựng quần thể chứng tích tội ác. Trong đó có nhà mồ là công trình chính hiện tại chứa đựng sọ của 1.160 nạn nhân.

Vụ tấn công

Bối cảnh lịch sử

Năm 1975, sau khi quân đội Hoa Kỳ rút lui và chính quyền Việt Nam Cộng hòa đầu hàng ở Việt Nam thì Đảng Cộng sản Campuchia hay Khmer Đỏ bắt đầu cầm quyền tại Campuchia. Trong khoảng thời gian cai trị Campuchia từ 1975 đến 1979, chính quyền Khmer Đỏ theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan, tư tưởng bài ngoại và thực hiện chế độ diệt chủng Campuchia khiến khoảng 1,7–2 triệu người chết. Chính quyền Khmer Đỏ còn gây hấn với các nước láng giềng là Thái Lan và Việt Nam. Theo sự hậu thuẫn của Trung Quốc, quân Khmer Đỏ đã nhiều lần tấn công biên giới phía Tây Nam Việt Nam, tàn sát thường dân, đánh phá các cơ sở kinh tế và quân sự dọc biên giới. Những hành động trên, cùng với việc người dân Campuchia di tản sang Việt Nam để lánh nạn diệt chủng, đã làm cho quan hệ Việt Nam - Campuchia đổ vỡ hoàn toàn.

Tàn sát dân thường

Từ ngày 30 tháng 4 năm 1977, quân Khmer Đỏ bắt đầu đồng loạt nổ súng tấn công trên toàn biên giới Tây Nam Việt Nam. Quân Khmer Đỏ nổ súng tấn công 13 ngôi làng tại tám tỉnh biên giới Việt Nam - Campuchia. Ngày 18 tháng 4 năm 1978, quân Khmer Đỏ tràn vào xã Ba Chúc, chặn các ngả đường, dồn dân thường vào trường học và chùa chiền. Sau đó, chúng thẳng tay tàn sát dã man: thường dân bị chúng bắn, bị cắt họng hoặc bị đánh đập bằng gậy cho tới chết. Trẻ em bị tung bổng lên không sau đó bị chém bằng lưỡi lê. Phụ nữ bị hiếp dâm và đóng cọc vào cơ quan sinh dục cho tới chết. Những người sống sót nhanh chóng trốn vào chùa Tam Bửu và chùa Phi Lai ẩn náu, nghĩ rằng nếu nương nhờ nơi cửa Phật thì bọn chúng sẽ tha. Nhiều người chạy lên núi Tượng để trốn, tuy nhiên sau đó họ cũng bị giết hại, tuy nhiên đã có một người sống sót là ông Lê Văn Chính (sau này là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam)  Trong số những nạn nhân, có chị Nguyễn Thị Chuột (32 tuổi) là người có nhan sắc nổi tiếng khắp vùng nên quân Khmer Đỏ không giết ngay mà thay nhau cưỡng hiếp chị ngay bên cạnh đống tử thi. Sau khi cưỡng hiếp xong, chúng lột quần áo chị, dùng gậy đâm vào vùng kín, khiến chị chết trong đau đớn. Sọ của chị Chuột hiện giờ đang được trưng bày trong nhà mồ.

Ông Nguyễn Văn Kỉnh, một nhân chứng trong vụ thảm sát, thuật lại: "Nào ngờ vợ tôi cùng bốn đứa con và sáu đứa cháu đều bị giết. Trước khi xả súng, chúng bắt lột hết nữ trang, tài sản. Sau đó lùa từng tốp đem ra bắn chết. Khi tỉnh dậy nhìn xung quanh thấy toàn thi thể. Tôi lặng người khi thấy cảnh đứa cháu ngoại mình ôm vú mẹ bú và bên cạnh là đứa con gái thân yêu nằm bất động trên vũng máu." Tối hôm đó, ông trồi lên trong đống thi thể, bò về núi Tượng chui vào hang đá để nấp. Lúc ấy, "tại đấy không ngớt tiếng rên la thảm thiết của những người bị Pol Pot hành hạ." Ông kể thêm rằng 79 người trong gia đình, dòng họ ông đã bị giết hại. Một nhân chứng khác là bà Hà Thị Nga kể lại: "Có hai người phụ nữ Trung Quốc cùng ba tên mặc quân phục Khmer Đỏ người Campuchia da ngăm đen, một tên đeo kính chĩa súng vào gia đình tôi, lùa chúng tôi ra khỏi nhà." Theo lời bà Nga, bà bị đưa đến gần biên giới cùng với cha mẹ, anh em ruột, chồng và sáu người con. Sau đó, cả gia đình bị đánh đập tàn nhẫn bằng dùi và gậy. Đứa con gái nhỏ của bà mới 8 tuổi bị đánh ba lần liên tiếp vào đầu bằng dùi sắt, hét lên "Má ơi! Má ơi! Cứu con với!" Bà ngất lịm đi, và khi tỉnh lại, cả gia đình đã chết.

Hậu quả
Theo nhiều báo cáo, tổng cộng có 3.157 dân thường bị giết hại trong vụ thảm sát Ba Chúc.

Vụ thảm sát này là một trong những sự kiện dẫn tới Chiến tranh biên giới Tây Nam. Ngày 7 tháng 1 năm 1979, quân đội Việt Nam tiến vào Phnôm Pênh giành quyền kiểm soát, khiến cho quân Khmer Đỏ rút về phía Tây Campuchia. Ngay sau đó, Cộng hòa Nhân dân Campuchia được thành lập.

Tưởng niệm

Năm 1979, chính quyền và nhân dân tỉnh An Giang đã xây dựng quần thể chứng tích tội ác, bao gồm 7 hạng mục: nhà mồ, bia Căm Thù, nhà Truyền thống, nhà Thủy Tạ, hồ sen, Nhà khách và vòng rào. Nhà Mồ, công trình chính, chứa sọ của 1.159 nạn nhân trong cuộc thảm sát, đã được xử lí đảm bảo vệ sinh và giữ được bền lâu. Trong số đó, có 29 sọ của trẻ sơ sinh, 88 cô gái từ 16 đến 20 tuổi, 155 phụ nữ từ 21 đến 44 tuổi, 103 phụ nữ từ 41 đến 60 tuổi, 86 phụ nữ trên 60 tuổi, 23 nam giới từ 16 đến 20 tuổi, 79 nam giới từ 21 đến 40 tuổi, 162 nam giới từ 41 đến 60 và 38 nam giới trên 60 tuổi.

Xem thêm
Chùa Tam Bửu
Chùa Phi Lai
Núi Tượng
Các vụ thảm sát ở Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khmer Đỏ
Lịch sử An Giang
Lịch sử Việt Nam thời kỳ từ 1976
Ba Chúc
Quan hệ Việt Nam – Campuchia
Việt Nam năm 1978
Xung đột năm 1978
Chiến tranh Đông Dương thứ ba


title: Lộ Bắc

text:
Lộ Bắc (路北区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 113 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 590.000 người. Quận này được chia thành 11 nhai đạo và 1 hương.
Nhai đạo: Kiều Đồn, Hà Bắc Lộ, Hang Diêu, Long Đông, Văn hóa Lộ, Điến Ngư Đài, Đông Tân Thôn, Cơ Trường Lộ, Đại Lý, Quang Minh, Tường Vân Đạo.
Hương: Quả Viên.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Đường Sơn


title: Nam Miện

text:
Chòm sao Nam Miện 南冕, (tiếng La Tinh: Corona Australis) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Mũ Miện [Phương] Nam.
Chòm sao này có diện tích 128 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 80 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Nam Miện nằm kề các chòm sao, Nhân Mã, Thiên Hạt, Thiên Đàn, Viễn Vọng Kính.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

 Cụm sao cầu NGC 6541

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao theo Ptolemy
Chòm sao phương nam


title: Sargodha

text:
Sargodha nằm ở tây bắc Pakistan, là nơi sản xuất chanh cam tốt nhất của Pakistan. Thành phố là một trung tâm thương mại nông nghiệp. Sargodha là một trog các thành phố quy hoạch ở Pakistan, cùng với 4 thành phố khác Gwadar, Jauharabad, Faisalabad và Islamabad.

Sargodha () là một thành phố thuộc Punjab, Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 600.501 người. Đây là thành phố lớn thứ 11 quốc gia này. Sargodha nằm ở tây bắc Pakistan, là nơi sản xuất chanh cam tốt nhất của Pakistan. Thành phố là một trung tâm thương mại nông nghiệp. Sargodha là một trog các thành phố quy hoạch ở Pakistan, cùng với 4 thành phố khác Gwadar, Jauharabad, Faisalabad và Islamabad.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Sargodha


title: Thyreomelecta merviensis

text:
Thyreomelecta merviensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Thyreomelecta
Động vật được mô tả năm 1893


title: Kamaz

text:
Kamaz (có thể được viết cách điệu thành KAMAZ hay KamAZ; Камский автомобильный завод - Камаз / Kamskiy avtomobilny zavod - Kama Automobile Zavod, ), tên đầy đủ là Công ty Đại chúng KAMAZ (; ), là một nhà sản xuất xe tải của Nga nằm tại Naberezhnye Chelny, Tatarstan, Liên bang Nga. KAMAZ lắp ráp model xe tải đầu tiên của mình vào tháng 2 năm 1976. Các mẫu xe tải nặng của hãng đã được xuất khẩu tới nhiều vùng trên thế giới gồm Đông Âu, Trung Quốc, Trung Đông và Bắc Phi. Xe tải Kamaz đạt kỷ lục tám lần giành thắng lợi tại Dakar Rally. Ngày nay Kamaz là nhà sản xuất xe tải lớn nhất tại Nga, và CIS. Nhà máy sản xuất 93,600 chiếc xe tải mỗi năm tương ứng với 260 chiếc mỗi ngày.. Tất cả xe tải Kamaz đều sử dụng động cơ V8. Quân đội Nga sử dụng các mẫu xe Kamaz đã được tăng cường đặc biệt.

Loại xe này trước đây quen thuộc ở Việt Nam, và hiện được xem là dòng xe tải đa dụng chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam, có nhiệm vụ thay thế các xe tải thời Liên Xô cũ cũng như làm gầm cơ sở cho các dự án phát triển và chế tạo khí tài công nghệ mới như radar và tên lửa.

Lịch sử
Năm 1969 Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô quyết định bắt đầu xây dựng các nhà máy sản xuất xe siêu lớn tại thành phố Naberezhnye Chelny.

Ngày 13 tháng 12 năm 1969 việc xây dựng nhà máy bắt đầu.

Ngày 16 tháng 2 năm 1976, những chiếc xe Kamaz đầu tiên hoàn tất dây chuyền sản xuất và xuất xưởng.

Năm 1987 dây chuyền sản xuất xe nhỏ Oka (VAZ-1111) được khánh thành. Chiếc xe đầu tiên xuất xưởng ngày 21 tháng 12 năm 1987.

Ngày 25 tháng 6 năm 1990 việc sản xuất được chuyển giao cho một công ty liên doanh mở.

Ngày 14 tháng 4 năm 1993 một đám cháy đã phá huỷ nhà máy động cơ Kamaz.

Cho tới năm 2005, Kamaz có cổ phần chính trong ZMA (Factory of Micro-displacement Cars) chế tạo những chiếc xe mini Oka. Nó được bán cho tập đoàn Severstal.

Xe Kamaz đã 18 lần giành chức vô định cho xe tải của cuộc đua Dakar Rally, kỷ lục của giải đấu này, nhiều hơn bất cứ nhà sản xuất xe tải nào khác.

Gallery

Các model

Xe tải
Ở thời điểm năm 2006 KAMAZ đang sản xuất các xe tải sau:

 [KAMAZ 6520]  6x4 Xe ben & 6x4 Chassis turck
 KAMAZ 6540 8x4 Xe ben & 8x4 Chassis truck
 KAMAZ 6522 6x6 Xe ben & 6x6 Chassis truck
 KAMAZ 55111 6x4 Xe ben & 6x4 Chassis truck
 [KAMAZ 65115]  6x4 Xe ben & 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 65111 6x6 Xe ben
 KAMAZ 53605 4x2 Xe ben
 [KAMAZ 55111]  Xe ben
 KAMAZ 43253 4x2 Side truck & 4x2 Chassis truck
 KAMAZ 43118 6x6 Side truck & 6x6 Chassis truck
 KAMAZ 43114 6x6 Side truck & 6x6 Chassis truck
 KAMAZ 65117 6x4 Side truck & 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 53215 6x4 Side truck & 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 4326 4x4 Side truck & 4x4 Chassis truck
 KAMAZ 4911 4x4 Xe tải thể thao
 KAMAZ 4308 4x2 Medium-range truck & 4x2 Chassis truck
 KAMAZ 53205 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 53229 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 53228 6x4 Chassis truck
 KAMAZ 54115 6x4 Prime mover
 KAMAZ 5460 4x2 Prime mover
 KAMAZ 65116 6x4 Prime mover
 KAMAZ 6460 6x4 Prime mover
 KAMAZ 6560 8x8 Chassis truck

Prime mover
6x4 Prime mover

 KAMAZ 44108 6x6 Prime mover
 KAMAZ 65225 6x6 Prime mover
 KAMAZ 65226 6x6 Prime mover

Các phương tiện khác

 KAMAZ 4310 6x6 Chassis truck
 KAMAZ 43269 Vystrel (BPM-97) Xe bọc thép bánh lốp
 KAMAZ Barhan 4x4 xe đa dụng, một nguyên mẫu SUV lớn chế tạo trên khung Kamaz-43501, sản xuất bởi CaRS, một công ty tư nhân. Nguyên mẫu đầu tiên trên khung một chiếc GaZ-66.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official site
 Video of racing footage

Kamaz
Nhà sản xuất máy kéo Nga
Nhà sản xuất ô tô Nga
Nhà sản xuất ô tô Liên Xô
Nhà sản xuất xe tải
Công ty có trụ sở tại Tatarstan
Daimler AG
Công ty quốc phòng Nga
Công ty sản xuất xe hơi Nga


title: Krachia guernei

text:
Krachia guernei là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở các vùng nước thuộc châu Âu. Nó được mô tả bởi Dautzenberg and Fischer H., năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Krachia
Động vật được mô tả năm 1896


title: Eucera conditi

text:
Eucera conditi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1969


title: Calicasas

text:
Calicasas là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 568 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Hổ Vĩ

text:
Hổ Vĩ () là một trấn của huyện Vân Lâm, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương có địa hình bằng phẳng và nằm ven dòng sông Bắc Cảng thuộc vùng đồng bằng Gia Nam. Tổng diện tích của Hổ Vĩ là 68,7420 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 70.104 ngườ thuộc 22.779 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 1019,8 người/km². Trong thời kỳ thuộc địa của Nhật Bản, Hổ Vĩ là một trung tâm của ngành sản xuất đường.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Vân Lâm


title: Orsk

text:
Orsk (tiếng Nga: Орск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Orenburg Oblast. Thành phố có dân số 250.963 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 75 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Orenburg
Tỉnh Orenburg (Đế quốc Nga)


title: Coeligetes robustus

text:
Coeligetes robustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Coeligetes


title: Quang Hải quân

text:
Quang Hải Quân (Hangul: 광해군, chữ Hán: 光海君, bính âm: Kwanghaegun; 4 tháng 6, 1575 - 7 tháng 8, 1641), tên thật là Lý Hồn (Hangul: 이혼, chữ Hán: 李琿, bính âm: Li Hon), là vị Quốc vương thứ 15 của Vương triều Lý trong lịch sử bán đảo Triều Tiên. Ông trị vì trong 15 năm từ 1608 đến 1623 và bị lật đổ trong một cuộc đảo chính vì những chính sách mất lòng người của mình. Do đó ông không được đặt miếu hiệu và cũng không được công nhận như một vị vua chính thức của vương triều.

Làm Thế tử

Trong Nhâm Thìn Oa loạn

Lý Hồn chào đời ngày 4 tháng 6 năm 1575, là con trai thứ 2 của Triều Tiên Tuyên Tổ Lý Diên với người vợ thứ là Cung tần họ Kim. Trước ông là một người anh, Lâm Hải quân, cũng do Kim thị sinh ra. Khi Lý Hồn vừa lên 2 thì mẹ ông qua đời, hai anh em ông được giao cho vợ cả của Tuyên Tổ là Vương phi họ Phác (tức Ý Nhân Vương hậu) nuôi dưỡng đến lúc trưởng thành.

Đương thời Phác phi không có con và bệnh tật liên miên, khiến triều đình Tuyên Tổ luôn cảm thấy phiền muộn vì không có thái tử. Vua Tuyên Tổ đã nhiều lần tính tới chuyện chọn một người con của hậu cung cho vị trí Thế tử, nhưng vẫn trù trừ không quyết. Ngày tháng qua đi, khi nhà vua sang tuổi 40 thì triều thần bắt đầu hết kiên nhẫn và đề nghị chọn một người con thứ cho vị trí Thế tử, mà người khởi xướng đầu tiên là Trịnh Triệt thuộc phái Tây Nhân. Năm 1591, Trịnh Triệt sau khi bàn luận với bọn Liễu Thành Long, Lý Sơn Hải thì dâng thư thỉnh ý nhà vua lập Quang Hải quân làm Thế tử. Bấy giờ vua Tuyên Tổ đang sủng ái Quý nhân họ Kim (sau phong làm Nhân tần) và con trai của bà ta, Vương tử thứ 4 Tín Thành quân Lý Dực. Lý Sơn Hải là người phái Đông Nhân luôn ngấm ngầm mâu thuẫn với Trịnh Triệt nên nhân đó dụng kế trừ khử ông này. Ông ta liên lạc với Kim quý nhân và cho bà ta biết rằng Trịnh Triệt đang mưu việc lập Quang Hải quân và sau đó sẽ giết chết Tín Thành quân. Quý nhân đem những việc này khóc lóc với nhà vua.. Sau khi Trịnh Triệt dâng sớ lập Thế tử thì đảng Đông Nhân không ai nói lời nào, và Tuyên Tổ đã cho lưu đày ông ta, việc lập tự do đó bị gác lại.

Lúc này ở bên kia bờ biển, nước Nhật vừa mới thống nhất bắt đầu lăm le dòm ngó Triều Tiên và Trung Quốc. Năm 1592, người chấp chính nước Nhật là Toyotomi Hideyoshi đem 23 vạn quân xâm lược Triều Tiên, bắt đầu cho cuộc chiến kéo dài 7 năm mà sử gọi là Nhâm Thìn Oa loạn. Khi đất nước lâm vào cảnh nguy cấp, các đại thần và quý tộc gây sức ép buộc nhà vua phải công bố người kế vị để ổn định lòng dân. Tuyên Tổ bất đắc dĩ phải đồng ý. Ngày 8 tháng 6 năm 1592, Quang Hải quân Lý Hồn chính thức được lập làm Vương thế tử, cho vào ở Đông cung và nhận lễ mừng của bách quan.

Sở dĩ Quang Hải quân được chọn làm Thế tử một phần vì nhân cách bị đánh giá xấu của những người anh em của ông. Người anh ruột cùng mẹ là Lâm Hải quân đáng lẽ là người có tư cách nhất, nhưng ông ta bị triều thần hạch tội là lợi dụng thân phận Vương tử để cướp đoạt ruộng đất và tống tiền của những người nông dân. Vương tử thứ 4, Tín Thành quân được Tuyên Tổ thương yêu nhất đã qua đời trong năm đó, Vương tử thứ 6 Thuận Hòa quân bị phạm tội thông gian với các cung nhân, còn Vương tử thứ 5 Định Viễn quân (phụ thân vua Nhân Tổ sau này) cũng không được đánh giá tốt về hạnh kiểm. Trong khi đó Quang Hải quân được nhìn nhận là người phẩm hạnh đoan chính, thông tuệ hiếu học, và nhân hiếu; nên khi ông được chính vị thì các triều thần đều tỏ ý vui mừng.

Trước sự tấn công vũ bão của người Nhật, các thành trì của Triều Tiên lần lượt bị công phá. Ngày 10 tháng 6 năm 1592, quân Nhật tiến vào kinh đô Hán Thành, vua Tuyên Tổ hốt hoảng bỏ chạy về phía bắc. Vị Thế tử vừa mới sách phong được 1 ngày đã phải cùng triều đình lưu vong, và chiếu thư lập tự bị trì hoãn đến ngày 17 tháng 6 mới công cáo rộng rãi với người dân tại Bình Nhưỡng là nơi triều đình đặt hành tại. Quân Nhật lại tiến về phía bắc để tóm sống hoàng tộc họ Lý, đến ngày 24 tháng 7 thì họ đã có mặt tại Bình Nhưỡng. Vua Tuyên Tổ tính chuyện bỏ đất nước chạy qua Liêu Đông nương nhờ nhà Minh, tuy nhiên các triều thần đứng đầu gồm Lãnh nghị chánh Liễu Thành Long, Tả nghị chánh Thôi Hưng Nguyên và Hữu nghị chánh Doãn Đẩu Thọ đều lên tiếng phản đối. Sau nhiều tranh cãi, vua Tuyên Tổ quyết định bỏ chạy tháo thân, để lại Thế tử cùng các thuộc hạ ở lại chống giữ đất nước với chức danh là Quyền Nhiếp quốc sự. Trong thời gian này, Thế tử đã thay thế xuất sắc nhiệm vụ của một vị vua, duy trì được tinh thần của tướng sĩ và dân chúng cho cuộc kháng chiến. Đến năm 1593, quân cứu viện của nhà Minh do Tổng binh Lý Như Tùng dẫn đầu được cử đến Triều Tiên, và người Nhật quyết định đàm phán để rút về nước vào ngày 18 tháng 5 năm đó. Sau đó người Nhật quay lại xâm lược lần 2 vào năm 1597, nhưng với sự chỉ huy của Đô đốc thủy quân Lý Thuấn Thần, Triều Tiên đẩy lui cuộc tấn công này. Sau khi Toyotomi Hideyoshi chết vào giữa năm 1598, người Nhật từ bỏ tham vọng đối với Triều Tiên.

Tranh chấp cha - con

Tuy nhiên sau cuộc chiến lần này, mối quan hệ cha - con giữa nhà vua và Thế tử bị rạn nứt, do những nguyên nhân như sau
 Theo lệ Thế tử hàng ngày ngoài việc đọc sách trong thư viện thì hai bữa sáng tối phải đến thỉnh an Quốc vương, tuy nhiên Quang Hải quân lấy cớ bị bệnh liên miên nên nhiều lần không tuân thủ, khiến Tuyên Tổ bất mãn.
 Khi triều đình chia làm hai (một phần theo Tuyên Tổ bỏ trốn, phần kia cùng Thế tử ở lại) thì các nho sinh rất bất bình vì hành động tham sống sợ chết của nhà vua, khiến uy tín của ông sụt giảm trầm trọng. Có người còn thẳng thắn yêu cầu Tuyên Tổ nên nhượng vị cho Thế tử khiến Tuyên Tổ rất xấu hổ, do vậy sau khi về nước thì ra sức thu hồi vương quyền và đàn áp Thế tử.

Trong 7 năm chiến tranh từ 1592 đến 1598, sử sách ghi nhận 18 lần tấu thỉnh của các nho sinh yêu cầu nhượng vị hoặc cho Thế tử quyền nhiếp chính, mà vua Tuyên Tổ luôn nghĩ rằng chính Thế tử Hồn là người đứng sau giật dây. Vì tranh giành quyền lợi với chính con trai của mình, Tuyên Tổ tuyên bố rằng vì Lý Hồn chưa có sắc mệnh của nhà Minh mà không chịu giao cho ông ấn tín của Thế tử, sau đó còn cấm ông vào điện thỉnh an.

Trước đó vào mùa thu năm 1595, các sứ giả Triều Tiên đã báo cáo với nhà Minh về việc lập Thế tử. Tuy nhiên quan Thượng thư bộ Lễ của nhà Minh là Phạm Khiêm cho rằng việc này là trưởng ấu bất phân nên không đồng tình. Những năm sau đó các quan nhà Minh vẫn giữ vững lập trường của họ, và cho đến tận khi Tuyên Tổ qua đời thì ngôi Thế tử vẫn không được nhà Minh công nhận. Việc này khiến Thế tử Hồn gặp nhiều bất lợi vì ông không phải con trưởng, không được sự tín nhiệm của vua cha và cũng không được sự công nhận của nhà Minh.

Năm 1600, Phác vương phi qua đời. Năm 1602, Tuyên Tổ phong một cô gái họ Kim ở Diên An làm Kế phi (tức Nhân Mục vương hậu). So với Thế tử thì vị tân Vương phi này còn nhỏ hơn tới 9 tuổi. Năm 1606, Kim Kế phi hạ sinh một người con trai là Vĩnh Xương Đại quân Lý Nghĩa. Trong những năm này, quan hệ giữa vua và thế tử ngày càng xấu đi, từ việc Tuyên Tổ nhiều lần cản trở việc sai sứ cầu phong Thế tử với nhà Minh, đến việc lập Kế phi để mong có đích tử. Cho nên sự ra đời của Vĩnh Xương Đại quân là đả kích rất lớn với Thế tử Hồn, bởi ở một nước sùng Nho giáo như Triều Tiên thì địa vị của dòng chính đích luôn được đề cao so với dòng thứ. Cho dù Tuyên Tổ rất muốn phế Thế tử Hồn để đưa Vĩnh Xương Đại quân lên thay thế, nhưng triều thần đa số không tán đồng việc thay ngôi của một người có công lớn với đất nước bằng một đứa trẻ còn ẵm ngữa. Nhận thấy thế cục biến chuyển, triều đình bắt đầu chia bè kết cánh, trong đó Liễu Vĩnh Khánh của phái Tiểu Bắc Nhân ủng hộ nhà vua và Vĩnh Xương Đại quân, thanh thế rất lớn trong triều. Tuyên Tổ thể hiện ý định của mình khi triệu Liễu Vĩnh Khánh vào cung và nhắn nhủ: Hãy chăm sóc tốt cho Vĩnh Xương đại quân. Tuy nhiên khi bệnh tình trở nặng vào năm 1608 khi Vĩnh Xương Đại quân vẫn còn quá nhỏ tuổi, thì nhà vua đành phải chấp nhận sự thật và ban chiếu nhường ngôi cho Thế tử Hồn. Liễu Vĩnh Khánh được nhận chiếu này tuy nhiên không công bố mà cố ý giấu đi.

Làm Quốc vương

Thanh trừng anh ruột

Ngày 16 tháng 3 năm 1608, Triều Tiên Tuyên Tổ qua đời. Liễu Vĩnh Khánh bí mật đến gặp Vương phi thuyết phục bà đứng ra buông rèm nhiếp chính và lập Vĩnh Xương Đại quân lên ngôi, còn bản thân Liễu sẽ là phụ chính. Tuy nhiên Vương phi nhận thấy việc đó không thực tế nên đã tuyên bố chiếu thư thật. Thế tử Hồn sau đó cho giết Liễu Vĩnh Khánh và sai sứ đến nhà Minh thỉnh phong nhưng bị người Trung Quốc cự tuyệt và có những hành động điều động quân lực ở biên giới. Sứ giả Triều Tiên là Lý Mẫn Thanh nói dối rằng do Lâm Hải quân có bệnh thần kinh nên tự nguyện nhường ngôi cho em trai, nhà Minh bèn sai người đến Hán Thành gặp Lâm Hải quân để kiểm chứng, mà Lâm Hải quân khi gặp sứ thần đã nói rằng mình bị soán ngôi vua và đã lên tiếng lăng mạ Quang Hải Quân. Triều đình Triều Tiên bèn dùng tiền để hối lộ sứ thần, do đó việc được trót lọt. Năm 1609, vua Vạn Lịch nhà Minh sai sứ đến phong cho Lý Hồn làm Triều Tiên quốc vương, ban thụy cho Tuyên Tổ là Chiêu Kính.

Qua sự việc này, Quang Hải quân nhận định rằng nếu để Lâm Hải quân còn sống thì sẽ có một ngày nguy hại đến đế vị của mình. Không lâu sau đó có tấu thỉnh từ các quan tam ti hặc tội Lâm Hải quân. Quang Hải quân giả vờ không tin, nhưng vẫn sai người trong Tam ti (Hoằng Văn quán, Ti Hiến phủ, Ti Gián viện) thẩm vấn, rồi lấy 4 tội danh "tư tàng vũ khí, bí mật nuôi dũng sĩ, và âm mưu làm đảo chính trong ngày vua Tuyên Tổ mất, và đeo vũ khí vào cung" mà lưu đày Lâm Hải quân.

Sau đó có rất nhiều tấu xin xử tử Lâm Hải quân, song nhà vua giả vờ từ chối. Cùng năm đó, Lâm Hải quân bị người canh giữ là Lý Đình Bưu sát hại ở nơi lưu đày. Nhà vua tuy tỏ vẻ đau xót nhưng trên thực tế lại không trị tội Lý Đình Bưu mà chỉ yêu cầu anh ta khai báo những chuyện đã xảy ra, điều này đã chứng minh rằng nhà vua chính là người chủ mưu thực sự.

Năm 1611, Trịnh Nhân Hoằng, người đứng đầu Đại Bắc Nhân, phản đối việc tu sửa miếu thờ của hai học giả là Lý Ngạn Địch và Lý Hoảng, các Nho sinh trong triều đã cùng nhau xóa tên Nhân Hoằng khỏi danh sách các Nho sinh. Đáp lại Quang Hải quân đã đuổi cổ tất cả Nho sinh khỏi Thành Quân Quán. Việc này khiến ông mất lòng giới Nho sinh ngay từ những năm đầu trị vì.

Giết em giam mẹ

Cuộc thanh trừng thứ hai diễn ra vào tháng 4 năm 1613, mục tiêu lần này là Đại phi Kim thị và Vĩnh Xương Đại quân. Lúc này một bộ phận quý tộc là con em của phái Tây Nhân bị truy tố về tội cướp của và giết người, một trong số họ đã khai rằng mục đích của mình là ủng hộ Vĩnh Xương Đại quân soán vị. Đảng tranh từ đó được dịp nổi lên, và Đại phi họ Kim đang ở trong cung cũng phải gặp họa. Một nội quan là Phác Đông Lượng khai nhận khi vua Tuyên Tổ bệnh nguy, có cung nữ trong cung của Vương phi dùng tà thuật để kèo dài mạng sống của tiên vương. Sau đó người cung nữ khai kẻ chủ mưu là Kim Đễ Nam, tức cha ruột của Đại phi họ Kim, với mục đích đưa cháu ngoại Vĩnh Xưong Đại quân lên ngai vàng. Ngay lập tức sau đó, những lời buộc tội mẹ con Vĩnh Xương Đại quân bắt đầu xuất hiện.

Khi đó triều đình chia ra 2 phe ủng hộ và phản đối việc xét xử Kim Đại phi (và sau này cộng với việc Quang Hải quân ra tay với những người can gian, mà lại phát triển thành 2 phe ủng hộ và phản đối Quang Hải quân). Sau khi thay thế các đài quan bằng người của mình (gồm Đại tư gián Tống Thuần và Đại tư hiến Lý Xung đều thuộc phe Đại Bắc Nhân), nhà vua đã thành cônng chặn họng những người can gián. Ngày 11 tháng 9 năm 1613, ông lưu đày Vĩnh Xương Đại quân đến đảo Giang Hoa rồi dùng lại kế sách từng áp dụng với Lâm Hải quân mà trừ khử người em này. Ngày 21 tháng 2 năm 1614, Kim Đễ Nam cũng bị xử tử với tội danh phản nghịch.

Từ năm 1614 đến 1617, triều đình xảy ra 3 vụ tranh cãi liên quan đến Đại phi họ Kim. Lần thứ nhất vào ngày 30 tháng 3 năm 1614, danh nho phái Đại Bắc Nhân Trịnh Uẩn chỉ trích Quang Hải quân là: bất nghĩa (giết hại anh em), bất hiếu (giam cầm mẹ đích) và mượn đao giết người. Sau đó Quang Hải quân liền lũ lượt thay chức các Đài quan để chặn dư luận. Đến ngày 4 tháng 3 năm 1615, Lý Nguyên Dực của phái Nam Nhân dâng thư xin Quang Hải quân dừng lại ngục sự Quý Dậu, sau đó Nguyên Dực bị lưu đày. Sự kiện này khiến giới Nho lâm bất mãn, liên danh kháng nghị. Quang Hải quân bèn dùng biện pháp giết chết hoặc lưu đày những người cầm đầu. Hai năm sau đó, triều đình đã nổ ra tranh cãi nảy lửa nhất về tội của Kim Đại phi.

Trước đó năm 1610, Quang Hải Quân truy tôn mẹ ruột là Cung tần họ Kim làm Cung Thánh vương hậu, dời linh vị vào Thái miếu. Điều này trái với quy định trong vương thất, vốn không có chuyện truy phong hậu cung làm vương hậu dù cho người đó có sinh ra vua kế vị đi chăng nữa. Ngày 18 tháng 9 năm 1617, sau nhiều lần thỉnh cầu từ phía Triều Tiên, nhà Minh ban mũ miện cho Cung Thánh vương hậu, đem bà trở thành Kế phi thứ hai của Tuyên Tổ sau Ý Nhân vương hậu. Điều này dẫn tới 2 hậu quả: Đại phi Kim thị bị giáng xuống làm Kế phi thứ 3, và Quang Hải quân trở thành Đích tử danh chính ngôn thuận. Bấy giờ giả sử mà nhà vua có muốn xử tội Đại phi thì cũng không bị nói là bất hiếu nữa.

20 ngày sau đó, nhà vua bí mật sai người tróc nã chú của Kim Đại phi là Kim Quý Nam. Rồi có biểu của nho sinh Hàn Phụ Cát yêu cầu phế truất Kim Đại phi, mà Lãnh nghị chánh khi đó là Kỳ Tự Hiến đã dâng sớ phản đối. Quang Hải quân ra chiếu cho giới quý tộc bày tỏ quan điểm của mình. Hơn 1100 quý tộc lưỡng ban, bao gồm cả các thành viên trong hoàng tộc họ Lý, đều từ chối bình luận về việc này. Có 7 người công khai bảo vệ Đại phi, và 50 người chống lại bà, chủ yếu thuộc phe Đại Bắc nhân. Quang Hải quân bèn lưu đày những người bảo vệ, trong một động thái gọi là giết gà dọa khỉ. Kết quả không còn ai phản đối nữa, và ngày 22 tháng 2 năm 1618, Quang Hải quân cho giam lỏng Đại phi, đối xử với bà chỉ như một Hậu cung của tiên vương và gọi là Tây cung.

Năm 1615, có lời đồn trong cung điện rằng Lăng Xương quân Lý Thuyên, cháu nội vua Tuyên Tổ và là cháu gọi nhà vua bằng bác (cũng là em trai vua Nhân Tổ sau này) có mưu đồ thoán ngôi. Lăng Xương quân được sử sách đánh giá là một người thông minh và phi phàm, nên rất bị nhà vua và phái Đại Bắc nhân dè chừng. Ngày 14 tháng 8 năm đó, Thân Cảnh Hi tiến cử Lăng Xương quân lên tước Đại quân, lập tức phe Đại Bắc Nhân do Tô Minh Quốc dẫn đầu nhảy vào công kích. Ngày 22 tháng 8, Nhà vua lệnh đày Lăng Xương quân ra đảo Giang Hoa và xử tử Thân Cảnh Hi, trong khi những người đồng mưu bị lưu đày. Biết khó thoát khỏi cái chết nên vào ngày 17 tháng 11, Lăng Xương quân tự sát ở nơi lưu đày.

Những sự kiện khác

Đối nội
Mặc dù bị danh tiếng xấu trong thời gian sau này, nhưng Quang Hải Quân là một nhà chính trị có tài và thực tế. Ông đã nỗ lực trong việc khôi phục đất nước và bảo trợ cho việc phục hồi các thư tịch. Như một phần của công cuộc tái thiết, ông đã sửa đổi pháp lệnh về đất đai và chia lại đất cho dân chúng. Năm 1608, ông ra lệnh xây dựng lại Xương Đức cung cùng với một số cung điện khác. Trong quá trình xây dựng và tu sửa các cung điện trên ông đã cho huy động quá nhiều nhân lực nên bị nhân dân oán thán, thế nhưng trong hoàn cảnh lúc bấy giờ thì đó là việc không thể tránh khỏi. Bởi vì các cung điện hầu như đã bị phá hoại hoàn toàn trong Nhâm Thìn Oa loạn nên mọi việc nghị sự triều chính đều phải tiến hành tạm bợ phủ Nguyệt Sơn quân (anh trai vua Triều Tiên Thành Tông).Ngoài ra, ông cũng cho lập lại hệ thống nhận dạng hopae (tương tự chứng minh nhân dân hiện nay) sau một thời gian dài không sử dụng.

Trong thời gian cầm quyền, Quang Hải Quân khuyến khích xuất bản nhằm đẩy nhanh và tái thiết để khôi phục lại sự thịnh vượng như trước. Nhiều cuốn sách ra đời trong triều đại của ông, đặc biệt nhất là tác phẩm Đông Y Bảo Giám (Tongŭi Pogam, 동의보감), tác phẩm của thần y Hứa Tuấn. Nhiều bộ sử ký cũng được viết lại trong thời kỳ này. Ông cũng ban hành luật Daedong, theo đó cho phép người dân chế độ thuế khóa dễ dàng hơn. Tuy nhiên dưới thời của ông, hệ thống này chỉ có hiệu lực ở đất Gyeonggi, nơi có vựa lúa lớn nhất của đất nước, và phải 100 năm sau mới mở rộng cho toàn vương quốc. Năm 1616, thuốc lá lần đầu tiên được truyền bá tới Hàn Quốc và nhanh chóng được phổ biến trong giới quý tộc.

Đối ngoại

Năm 1616 ở đất Mãn Châu, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thống nhất các bộ lạc Nữ Chân, xưng Hãn ở Hách Đồ A Lạp (Thịnh Kinh), lập ra nước Hậu Kim, tiền thân của nhà Thanh sau này. Hậu Kim và nhà Minh ở Trung Quốc nhanh chóng rơi vào thế đối đầu gay gắt. Quang Hải quân nhận thức được rằng Triều Tiên không có khả năng để có thể tấn công Mãn Châu, nhà vua đã giữ quan hệ với Mãn Châu dù vẫn ở dưới quyền bá chủ của nhà Minh. Ông cũng khôi phục quan hệ thương mại với Nhật Bản với Hiệp ước năm 1609 và gửi sứ thần sang triều kiến Mạc phủ Tokugawa vào năm 1617.

Do tư tưởng chủ hòa của Quang Hải quân khiến ông lâm vào thế đối đầu với các sĩ đại phu thân Minh. Trong vòng 5 năm từ 1618 đến 1623, quan hệ vua - tôi căng thẳng chủ yếu quanh sự kiện này.

Mùa hạ năm 1618, Triều Tiên nhận được 3 bức thư từ Chỉ huy sứ Liêu Đông Khâu Thản và Chỉ huy sứ Quảng Ninh Uông Khả Thụ yêu cầu chi viện quân lính chống Kim, đại đa số quan viên đề nghị lập tức xuất binh, nhưng Quang Hải quân phản đối. Trong triều chỉ có 7 viên quan là ủng hộ nhà vua, nhưng sau đó bị áp lực từ những người còn lại mà họ cũng không giữ vững được lập trường. Quang Hải quân liên tiếp tìm cớ trì hoãn cho đến khi Hoàng đế Vạn Lịch gửi thư trách cứ thì ông mới miễn cưỡng xuất binh.

Trong những năm Nhâm Thìn Oa loạn, Quang Hải quân là người trực tiếp tham chiến cùng với các tướng nhà Minh, nên ông khá rõ ràng thực lực của quân Minh. Ông đoán biết rằng nhà Minh sẽ thất bại trước người Kim. Do đó ông chủ trương không giúp nhà Minh là để bảo toàn đất nước khỏi cơn thịnh nộ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Tuy nhiên các sĩ đại phu vẫn mang ơn nhà Minh đã cứu Triều Tiên khỏi sự xâm lăng của người Nhật, nên họ rất phản đối những hành động trao đổi thư tín với Hậu Kim, và từ đó lại càng ác cảm với Quang Hải quân.

Mùa xuân năm 1619, 13000 quân Triều Tiên qua sống Áp Lục tới Liêu Đông hỗ trợ nhà Minh, rồi bị quân Kim đánh cho tan tác ở trận Thâm Hà, chỉ huy sứ Khương Hoằng Lập cùng 3000 người bị bắt. Nỗ Nhĩ Cáp Xích không chủ trương chiến tranh với Triều Tiên vì còn dồn lực đánh Minh, ông ta sai sứ đến bày tỏ thái độ ôn hòa, và đề nghị cùng nhau chống Minh. Đến năm 1621, người Kim công đánh Liêu Dương và Thẩm Dương, cắt đường giao thông trên bộ giữa Trung Quốc với Triều Tiên, rồi Nỗ Nhĩ Cáp Xích lại sai sứ đề nghị hợp tác. Triều đình Triều Tiên cũng có 2 phe ủng hộ và phản đối liên minh. Cuối cùng hai bên thương lượng với nhau, tạm thời đình chỉ các hoạt động quân sự giúp đỡ bất kỳ phe nào, và Triều Tiên đã tránh được xung đột với Hậu Kim trong một vài năm sau đó.

Đối với trận thua năm 1619, nhà Minh không trách cứ Triều Tiên mà còn tặng 1 vạn lượng tiền để an ủi. Về sau, nhà Minh nhiều lần tặng tiền để yêu cầu phía Triều Tiên gửi quân sang tiếp, nhưng Quang Hải quân trước sau đều tìm cớ trì hoãn, và các sứ thần nhà Minh đều tay không trở về. Đến sau này, nhà vua thậm chí công khai không tiếp chỉ của Thiên tử nhà Minh Điều này khiến những người trong Bị biên ti vốn thân Minh ngày càng bất mãn. Đến cuối năm 1622, họ cảnh cáo nhà vua bằng cách dâng tôn hiệu có các chữ "Kiến Nghĩa Thủ Chánh Cương Đạo Sùng Nghiệp", trong đó "Nghĩa", "Chánh", "Đạo" ám chỉ đạo nghĩa của Triều Tiên thờ nhà Minh. Những ngày tiếp đó quần thần cứ lũ lượt tấu thỉnh theo kiểu bức cung như vậy cho đến tận khi Quang Hải quân chính thức bị phế truất.

Trong tư tưởng Nho giáo đã thâm căn đế cố trong giới Nho sĩ Triều Tiên, họ coi Thiên tử là Minh là vua, là cha, lại là người có ơn cứu mạng. Dù Quang Hải quân có tài nhìn xa mà thấy trước thất bại của nhà Minh, nên có những quyết sách bảo toàn cho đất nước, nhưng điều này đã khiến ông bị cô lập, bị coi là kẻ bội bạc, thậm chí người ta còn bày tỏ thái độ thà làm mít lòng nhà vua chứ không đắc tội Thiên tử. Nguy cơ về một cuộc đảo chính đã đến rất gần.

Truất ngôi và cuộc sống cuối đời

Ngày 6 tháng 4 năm 1623, 1300 người phái Tây Nhân bị lưu đày năm xưa nổi dậy từ miền đông bắc tiến vào kinh thành Hán Dương. Quang Hải quân cố gắng bỏ trốn vào ban đêm nhưng bị bắt lại ngay sau đó. Phe đảo chính phục vị cho Đại phi Kim thị và dùng danh nghĩa của bà hạch tội Quang Hải quân: "ép cha đến chết, giết hại anh em, giam cầm mẹ đích, vong ân bội nghĩa, hợp tác với các bộ man di", ... tổng cộng 36 điều tội danh, biếm xuống làm Thứ nhân đày ra đảo Giang Hoa. Lăng Dương quân Lý Tông, cháu nội vua Tuyên Tổ và là cháu gọi Quang Hải bằng bác, được lập lên kế ngôi, tức là Triều Tiên Nhân Tổ. Sử gọi sự kiện này là Nhân Tổ phản chánh.

Đương thời Đại phi họ Kim rất oán hận Quang Hải quân vì cả cha và con trai của bà đều chết dưới tay nhà vua, nên bà yêu cầu các triều thần phải đem đầu của Quang Hải quân và Phế Thế tử đến gặp mình rồi mới nói chuyện tiếp, các quan phải hết lời khuyên giải mới yên chuyện. Không lâu sau đó, con trai duy nhất của Phế vương, Phế Thế tử Lý Chi, mưu sự vượt ngục bất thành, bị ban cho thắt cổ tự tử, do đó Quang Hải quân không người thừa kế.

Năm 1627, quân Hậu Kim xâm lược Triều Tiên, Quang Hải quân bị đày ra đảo Kiều Đồng. Đến năm 1637, lại đày ra đảo Tế Châu. Năm 1641, ông chết ở nơi lưu đày, hưởng thọ 67 tuổi. Triều Tiên Nhân Tổ phế triều 3 ngày, an táng theo lễ Vương tử, do con gái ông là Phế Ông chúa Lý thị khóc tang. Sau Lý thị kết hôn với Phác Trừng Viễn và có con, nên con cháu họ Phác được chủ trì tế tự cho Quang Hải quân.

Ông không có lăng tẩm và không được đặt miếu hiệu như các vị vua khác của nhà Triều Tiên. Ông và vợ là Phế phi Liễu thị hiện vẫn yên nghỉ tại một địa điểm tương đối khiêm tốn ở Namyangju, thuộc tỉnh Gyeonggi. Phái Tây Nhân đã lập Lăng Dương quân (Neungyanggun) làm vua Nhân Tổ, vị vua thứ 16 của Triều Tiên, và theo đường lối thân Minh chống Kim, do đó đã dẫn đến 2 cuộc xâm lăng của nhà Kim năm 1627 và 1636.

Nhận định

Ở Hàn Quốc ngày nay, Quang Hải Quân vẫn được xem là một vị vua vĩ đại và uyên bác, chứ không phải một kẻ chuyên quyền. Mặc dù Quang Hải Quân là một trong số hai vị vua bị phế truất mà không được đặt miếu hiệu (một vị vua khác là Yên Sơn Quân, bạo chúa đã góp phần làm cho nhà Triều Tiên suy sụp), nhưng nhiều người cho rằng ông chỉ là nạn nhân của cuộc đấu tranh quyền lực giữa các phe phái trong triều đình Triều Tiên. Ông được đánh giá là làm tốt vai trò của mình hơn người tiền nhiệm là vua Tuyên Tổ và người kế nhiệm, vua Nhân Tổ. Dưới thời hai người này, Chiến tranh Bảy năm và Cuộc xâm lược của Mãn Châu bùng nổ.

Gia đình
 Cha: Triều Tiên Tuyên Tổ (21 tháng 11, 1552 - 16 tháng 3, 1608)
 Mẹ: Cung tần họ Kim (16 tháng 11, 1553 - 13 tháng 6, 1577), người ở Kim Hải. Là sủng thiếp của Tuyên Tổ thời kì đầu. Sinh bốn con trai: Lâm Hải Quân, Quang Hải Quân và hai vương tử chết yểu. Sau khi Quang Hải Quân kế vị, truy tôn Cung Thánh vương hậu. Quang Hải Quân bị phế, Nhân Tổ truy phế tôn hiệu Vương hậu của bà.
 Vợ: Phế phi họ Liễu (15 tháng 8, 1576 - 31 tháng 10, 1623), sau Nhân Tổ phản chánh bị phế làm Văn Thành Quân phu nhân (문성군부인 유씨), chết ở đảo Giang Hoa.

Hậu cung
 Quý nhân họ Quyền
 Chiêu nghi họ Hồng (소의 홍씨)
 Chiêu nghi Doãn Vĩnh Tân (소의 윤영신, ? - 14 tháng 3, 1623), sau Nhân Tổ phản chánh thì bị ban chết
 Thục nghi Hứa Trinh Thuần (1595 - 1623)
 Thục nghi họ Nguyên (숙의 원씨)
 Thục nghi họ Quyền (숙의 권씨)
 Chiêu dung Nhậm Ái Anh (1598 - 1628) Tự sát năm Nhân Tổ thứ 6
 Chiêu dung họ Lâm (소용 임씨)
 Chiêu dung họ Trịnh (소용 정씨, ? - 1623), tự sát trong Nhân Tổ phản chánh.
 Chiên viện họ Tân (소원 신씨)
 Thục viện họ Thẩm (소원 심씨)
 Thục viện Hàn Bảo Hương. Xuất thân là lương dân bị cưỡng ép vào cung. Sau Nhân Tổ phản chánh bị trục xuất khỏi cung. Sau do Nhân Liệt vương hậu thu dụng những cung nhân vô tội của triều trước nên lại triệu bà vào cung, phụ trách việc quét dọn. Sau lên àm Nữ quan, được đánh giá là thuần lương, cẩn thận, rất được vương hậu thương yêu. Bấy giờ có người ghen ghét mà sàm tấu rằng Hàn thị quyến luyến vua trước mà ban đêm lén kêu khóc, có ý phản nghịch, nhưng Nhân Liệt vẫn hết mực tin tưởng bà, lại giao làm Bảo mẫu cho các Đại quân, hưởng thọ hơn 80 tuổi.
 Cung nhân họ Triệu (궁인 조씨)
 Thượng Cung họ Lý (상궁 이씨)
 Thượng cung Kim Giới Thủy (1584 - 1683), nguyên là Thừa ân Thượng cung của Tuyên Tổ, sau bị nạp làm hậu cung của Quang Hải quân. Trong Nhân Tổ phản chánh thì bị xử cực hình đến chết.
 Biên thị
 Lý thị
 Biện thị
 Thôi thị
 Kim thị (1595 - 1675) sau Nhân Tổ phản chánh được cử làm bảo mẫu của Thục Tĩnh công chúa

Con cái
 Vương tử (1596), mẹ là Phế phi họ Liễu
 Phế Thế tử Lý Chi (31 tháng 12, 1598 - 22 tháng 7, 1623), mẹ là Phế phi họ Liễu. Kết hôn với Phế tần họ Phác (1598 - 1623) và có 1 con gái (chết non). Sau Nhân Tổ phản chánh bị bắt giam ở Kiều Đồng, mưu đào địa đạo bỏ trốn và bị ép thắt cổ tự tử.
 Vương tử (? - 1603), mẹ là Phế phi họ Liễu
 Phế Ông chúa Lý thị (1619 - 1664), mẹ là Chiêu nghi họ Doãn. Sau Nhân Tổ phản chánh được nuôi ở nhà người cậu ruột. Lấy chồng là Phác Trừng Viễn (1625 - 1690), có 2 con trai, 3 con gái.

Xem thêm
 Triều Tiên Tuyên Tổ
 Triều Tiên Nhân Tổ
 Chiến tranh Nhật Bản – Triều Tiên (1592–1598)
 Quý Dậu ngục sự
 Nhân Tổ phản chánh
 Vĩnh Xương Đại quân

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục
 Minh sử
 Triều Tiên vương triều thực lục
 Berry, Mary Elizabeth. (1982). Hideyoshi. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-39026-1 (cloth, 1982), ISBN 0-674-39026-1 (paper, 1989) (scholarly biography)
 George Sansom (1961), A History of Japan 1334-1615, Stanford University Press.

Sinh năm 1574
Mất năm 1641
Vua nhà Triều Tiên
Vua bị truất ngôi
Nhâm Thìn Oa loạn


title: Scalptia crispatoides

text:
Scalptia crispatoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scalptia


title: Tipula lagotis

text:
Tipula lagotis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 21423 Credo

text:
21423 Credo (1998 FJ79) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21423 Credo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: La Liga 1973–74

text:
La Liga 1973-74 là mùa giải thứ 43 của La Liga kể từ khi nó được thành lập, bắt đầu từ ngày 1 tháng 9 năm 1973 và kết thúc vào ngày 20 tháng 5 năm 1974. Giải đấu bao gồm các câu lạc bộ sau:

Bảng xếp hạng

1 CF Barcelona được đổi tên thành FC Barcelona vào năm 1974.

Bảng kết quả
 Lưu ý: Đội chủ nhà được liệt kê ở cột dọc bên trái còn đội khách ở hàng trên cùng.

Cúp Pichichi

Tham khảo

Mùa giải La Liga


title: Tipula shogun

text:
Tipula shogun là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Limonia quantilla

text:
Limonia quantilla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tipula piro

text:
Tipula piro là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 807 Ceraskia

text:
807 Ceraskia

807 Ceraskia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Eos. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 18.4.1915 ở Heidelberg và được đặt theo tên Vitol'd Karlovich Tseraskii, nhà thiên văn học người Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1915
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Staffelfelden

text:
Staffelfelden là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 7,42 km², dân số năm 1999 là 7,42 người. Khu vực này có độ cao 255 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: See You Again (định hướng)

text:
See You Again  có thể đề cập đến:

 Một câu chào tạm biệt phổ biến trong tiếng Anh
 "See You Again", một bài hát của nữ ca sĩ Carrie Underwood
 "See You Again", một bài hát của nữ ca sĩ Miley Cyrus
 "See You Again", một bài hát của nam rapper Wiz Khalifa hợp tác với Charlie Puth
 "See You Again", một bài hát của ban nhạc I Am I


title: Quận Aiken, South Carolina

text:
Quận Aiken là một quận trong tiểu bang  South Carolina. Năm 2000, quận có dân số 142.552 người; năm 2005, Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ước tính dân số quận này là 150.181 người.  Quận lỵ đóng ở Aiken.

Quận Aiken thuộc vùng đô thị Georgia Augusta.

Tên quận đã được đặt theo William Aiken (1779-1831) người đã chủ tịch đầu tiên của Công ty đường sắt South Carolina. Năm 1871, quận Aiken đã được lập từ các khu vực của Barnwell, Edgefield, Lexington, và Orangeburg.

Sau nội chiến Mỹ, quận này đã trở thành một nơi ở mùa Đông cho những người giàu Miền Bắc. Ngày nay quận vẫn là một khu vực cho những người huấn luyện và cưỡi ngựa.

Thập niên 1950, quận Aiken cùng với các quận gần đó là Allendale và Barnwell đã được chọn làm địa điểm chứa các vật liệu phóng xạ và các vật liệu khí tài khác, nay gọi là Savannah River Site.

Địa lý
The county seat of Aiken County is Aiken, SC. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1,080 dặm Anh vuông (2,798 km²), trong đó, 1,073 dặm Anh vuông (2,778 km²) là diện tích đất và 8 dặm Anh vuông (20 km²) trong tổng diện tích (0.72%) là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh
Quận Saluda, South Carolina - Bắc
Quận Lexington, South Carolina - Đông bắc
Quận Orangeburg, South Carolina - Đông
Quận Barnwell, South Carolina - Nam
Quận Burke, Georgia - Tây nam
Quận Edgefield, South Carolina - Tây
Quận Richmond, Georgia - Tây

Các xa lộ chính

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 142.552 người, 55.587 hộ, và 39.411 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 133 người trên mỗi dặm Anh vuông (51/km²). Đã có 61,987 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 58 trên mỗi dặm Anh vuông (22/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 71.37% người da trắng, 25.56% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0.40% người thổ dân châu Mỹ, 0.63% người gốc châu Á, 0.03% người đảo Thái Bình Dương, và 1.18% từ hai hay nhiều chủng tộc.  2.12% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào. 22.0% là người Mỹ, 9.7% người Anh, 8.4% người Đức và 7.9% người Ireland theo kết quả điều tra dân số năm 2000.

Có 55.587 hộ trong đó có 33.10% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 53.30% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 13.80% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 29.10% là không gia đình. 25.20% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 9.20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2.53 còn quy mô trung bình của gia đình là 3.03.

In the county, the population was spread out with 26.20% dưới độ tuổi 18, 8.80% từ 18 đến 24, 28.90% từ 25 đến 44, 23.30% từ 45 đến 64, và 12.80% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 36 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 92.90 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 89.20 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $37.889, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $45.769. Nam giới có thu nhập bình quân $36.743 so với mức thu nhập $23.810 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $18.772. Khoảng 10.60% gia đình và 13.80% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 18.90% những người có độ tuổi 18 và 12.50% thuộc độ tuổi 65 hay cao hơn.

Các thành phố, thị trấn
Aiken
Bath
Beech Island
Belvedere
Burnettown
Clearwater
Gloverville
Graniteville
Jackson
Langley
Monetta
New Ellenton
North Augusta
Perry
Salley
Vaucluse
Wagener
Warrenville
Windsor

Tham khảo

Liên kết ngoài

Aiken County Historical Society
University of South Carolina Aiken Open Source Project
Aiken County Government Homepage

A

Vùng đô thị Augusta – quận Richmond


title: Puymangou

text:
Puymangou là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Puymangou trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Puymangou


title: Roccaraso

text:
Roccaraso là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 50 km², dân số 1605 người. Các làng trực thuộc: Aremogna, Pietransieri. Các đô thị giáp ranh gồm:
Ateleta, Barrea, Castel di Sangro, pescocostanzo, Rivisondoli, San Pietro Avellana (IS), Scontrone

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Ormes-et-Ville

text:
Ormes-et-Ville  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 305 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Ormesetville


title: Tôn giáo và đồng tính luyến ái

text:
Mối quan hệ giữa tôn giáo và đồng tính luyến ái khác nhau ở các nơi, hay giữa các tôn giáo, giáo phái khác nhau và thay đổi theo thời gian. Nhìn chung, giáo lý hiện nay của các tôn giáo chính trên thế giới có các khác biệt về vấn đề khuynh hướng tính dục.

Trong số các hệ phái thường có cái nhìn tiêu cực về đồng tính, các quan niệm thay đổi từ kín đáo không khuyến khích đồng tính hoặc thẳng thừng cấm đoán quan hệ đồng tính giữa những người theo đạo, tích cực phản đối sự chấp nhận của xã hội đối với đồng tính cho đến hành hình. Nhiều tôn giáo nhận định rằng hành vi đồng tính mới là tội lỗi, còn bản thân trạng thái đồng tính không phải là tội lỗi. Một số tổ chức Do Thái giáo, Mặc Môn giáo và Ki-tô giáo tuyên bố giúp giảm sự hấp dẫn đồng giới và "tránh hành vi đồng tính", hoặc giúp "con người tìm tự do ngoài đồng tính". Những tiếng nói tự do trong các tôn giáo này có xu hướng nhìn đồng tính một cách tích cực hơn và vài tôn giáo tự do có thể tổ chức đám cưới đồng tính. Trong lịch sử, vài nền văn hóa và tôn giáo giúp đỡ hoặc tôn sùng tình yêu và tình dục đồng giới, những truyện thần thoại và truyền thống như vậy có ở khắp nơi trên thế giới. Năm 2009, Hội đồng Ấn Độ giáo Vương Quốc Anh tuyên bố "Ấn Độ giáo không lên án đồng tính".

Dù ở phía nào, nhiều người thường dựa vào kinh sách và truyền thống để xem xét vấn đề này. Tuy nhiên, thẩm quyền của các truyền thống và các đoạn kinh sách đó cũng như tính chính xác của các bản dịch và cách diễn giải vẫn tiếp tục là chủ đề tranh cãi.

Tôn giáo khởi nguồn từ Abraham

Các tôn giáo khởi nguồn từ Abraham như Do Thái giáo, Ki-tô giáo và Hồi giáo, theo truyền thống là cấm kê gian, cho rằng hành vi đó là tội lỗi. Ngày nay một số giáo phái của những tôn giáo này chấp nhận đồng tính như Do Thái giáo Cải cách (Reform Judaism), United Church of Christ (Giáo hội hiệp nhất Đấng Christ), Metropolitan Community Church (Giáo hội Cộng đồng Đô thị). Một số Giáo hội Trưởng lão, Anh giáo và Lutheran chấp nhận các thành viên thực hành đồng giới; một vài giáo tỉnh phong chức cho các giáo sĩ đồng tính và cử hành nghi lễ kết hôn đồng giới. Do Thái giáo Cải cách cho phép giáo sĩ đồng tính và nghi thức đám cưới đồng giới, Do Thái giáo Tái xây dựng (Reconstructionist Judaism) và Do Thái giáo Bảo thủ (Conservative Judaism) ở Hoa Kỳ cho phép giáo sĩ đồng tính và kết hợp đồng giới.

Giáo hội Công giáo chủ trương rằng trạng thái đồng tính nằm ngoài lựa chọn của cá nhân và bản thân khuynh hướng đồng tính không phải là tội lỗi. Tuy nhiên, Giáo hội coi hành vi tình dục đồng tính là vô trật tự về mặt luân lý và trái với luật tự nhiên, trong khi đó Giáo hội dạy rằng những người đồng tính phải được đón nhận với "sự tôn trọng, thông cảm và tế nhị. Người ta phải tránh tất cả những dấu hiệu của sự kỳ thị bất công đối với họ."

Tôn giáo khởi nguồn từ Ấn Độ
Các tôn giáo khởi nguồn từ Ấn Độ, bao gồm Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kì-na giáo và Tích-khắc giáo, dạy về vấn đề đồng tính không rõ ràng như các tôn giáo Abraham. Tuy nhiên, hầu hết các tổ chức thẩm quyền tôn giáo hiện nay trong các truyền thống pháp khác nhau nhìn đồng tính một cách tiêu cực và khi được bàn luận, nó không được khuyến khích hoặc cấm đoán. Sách kinh cổ xưa như kinh Vệ đà thường xem những người như vậy là giới tính như ba, không phải nam cũng không phải nữ. Có một số văn bản tôn giáo cấm đồng tính luyến ái.

Công thức phổ biến trong luân lý Phật giáo là ngũ giới và bát chánh đạo, theo đó người ta nên tránh dục vọng. Quy định của đạo Phật về việc người đồng tính không được phép xuất gia vì họ còn trọng về tình cảm và tính dục trong khi việc tu tập của Phật giáo là để giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ những điều trên. Dù vậy, người đồng tính vẫn có quyền là cư sĩ tại gia thuộc 4 hàng đệ tử của Phật là Tì kheo (tu sĩ nam), tì kheo ni (tu sĩ nữ), Ưu bà tắc (cư sĩ nam) Ưu bà di (cư sĩ nữ) (nam nữ chỉ xem xét trên giới tính sinh học).

Tôn giáo khởi nguồn từ Trung Hoa
Trong số các tôn giáo ở Đông Á, Đạo giáo không khuyến khích đồng tính vì cho rằng nó làm cho người ta không hoàn thành nhiệm vụ, và các tài liệu của một số trường học cấm điều đó. Khổng Tử hay các truyền thống Khổng giáo không đề cập vấn đề đồng tính.

Xem thêm
 Đồng tính luyến ái và Do Thái giáo
 Danh sách người Do Thái đồng tính luyến ái

Chú thích

Đồng tính luyến ái
Tôn giáo
LGBT và tôn giáo


title: Paraphotistus rufopleuralis

text:
Paraphotistus rufopleuralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Paraphotistus


title: Piloprepes antidoxa

text:
Piloprepes antidoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Piloprepes


title: Hellinsia mesoleucus

text:
Hellinsia mesoleucus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Papua Insects

Hellinsia
Côn trùng Papua New Guinea


title: Ascesis campyloides

text:
Ascesis campyloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Ascesis


title: Muruzábal

text:
Muruzábal là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Cynometra ulugurensis

text:
Cynometra ulugurensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Cynometra ulugurensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

ulugurensis
Thực vật Tanzania


title: Liebenau, Nienburg

text:
Liebenau là một đô thị ở huyện Nienburg, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Liebenau, Nienburg có diện tích 90,69 km². Đô thị này nằm bên tả ngạn sông Weser, cự ly khoảng 10 km về phía tây nam của Nienburg, và 40 km về phía đông bắc của Minden.

Liebenau là thủ phủ của Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Liebenau.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nienburg


title: Anthophorula subcrassicornis

text:
Anthophorula subcrassicornis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1980


title: 2683 Brian

text:
2683 Brian (1981 AD1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 1 năm 1981 bởi Thomas, N. G. ở Flagstaff (AM).

Don't confuze it with 2488 Bryan.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2683 Brian

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981