title: Civray, Vienne

text:
Civray là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 8,7 km², dân số năm 2006 là 2803 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 137 m trên mực nước biển.Ses habitants sont les Civraisiens et les Civraisiennes.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Cartes Postales Anciennes de Civray et des alentours (CPA Civray).
 Romanes.com Église
 Civray Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Civray, ville complète sur le site de l'écrivain François Bon.

Tham khảo

Xã của Vienne


title: Bulna

text:
Bulna là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Anthela ocellata

text:
The Eyespot Anthelid (Anthela ocellata) là một loài bướm đêm thuộc họ Anthelidae. Nó được tìm thấy ở Úc, from Bundaberg to Hobart along the Eastcoast.

Sải cánh dài ca. 60 mm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian caterpillars

Anthelidae


title: Didderse

text:
Didderse là một đô thị thuộc huyện Gifhorn, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,41 km². Đô thị này thuộc Samtgemeinde Papenteich.

Diddersel nằm về phía bắc của Braunschweig, giữa Harz và Lüneburg Heath, hai bên bờ sông Oker. Các đô thị gần Didderse có: Wolfsburg, Salzgitter, Wolfenbüttel, Gifhorn, Peine và Celle.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Gifhorn


title: Cheilotrichia instrenua

text:
Cheilotrichia instrenua là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: São José dos Campos

text:
São José dos Campos là một địa hạt và là một thành phố lớn ở bang São Paulo, Brasil và là một trong những trung tâm nghiên cứu và công nghiệp quan trọng ở châu Mỹ Latin.

Thành phố này nằm ở Vale do Paraíba (Thung lũng Paraiba), giữa hai khu vực sản xuất và tiêu dùng lớn nhất Brasil là São Paulo (cách 80 km) và Rio de Janeiro (320 km).

Theo nghiên cứu của Liên Hợp Quốc năm 1999, São José dos Campos là một trong 25 thành phố hàng đầu Brasil về chất lượng sống với mức thu nhập cao, tuổi thọ cao và hạ tầng tốt.

Thông tin chung

Tổng diện tích: 1099,60 km²
Diện tích đô thị: 298,99 km²
Diện tích vùng đô thị (Đông): 45,04 km² (4,09%)
Diện tích vùng đô thị (Bắc): 81.18 km² (7,38%)
Nông thôn: 673,39 km² (61,23%)

Các đô thị giáp ranh
Đô thị này giáp:

Phía Bắc: Camanducaia, Sapucaí Mirim ở Minas Gerais
Phía Nam: Jacareí, Jambeiro ở bang São Paulo
Phía Đông: Monteiro Lobato, Caçapava ở bang São Paulo
Phía Tây: Igaratá, Joanópolis, Piracaia ở bang São Paulo

Tham khảo

Khu dân cư thành lập năm 1767
Đô thị bang São Paulo
Brasil năm 1767


title: Thiruparappu

text:
Thiruparappu là một thị xã panchayat của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thiruparappu có dân số 21.722 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Thiruparappu có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Thiruparappu, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Axymyiidae

text:
Axymyiidae là một họ duy nhất trong cận bộ Axymyiomorpha, Nematocera, mặc dù nó thường bao gồm trong cận bộ Bibionomorpha theo cách phân loại cũ. Nó bao gồm 6 loài được xếp vào 3 chi, và 3 loài hóa thạch.

Các chi và loài
Axymyia McAtee 1921
A. furcata McAtee 1921
A. japonica Ishida 1953
Mesaxymyia Mamaev 1968
M. kerteszi (Duda), 1930
M. stackelbergi Mamaev 1968
Protaxymyia Mamaev & Krivosheina 1966
P. melanoptera Mamaev & Krivosheina 1966
P. sinica Yang 1993

Tham khảo

Liên kết ngoài
UBC Diptera Description of Order and Families in British Columbia Family description.

Họ côn trùng


title: 21498 Keenanferar

text:
21498 Keenanferar (1998 KQ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 5 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 21498 Keenanferar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Cirrochroa

text:
Cirrochroa là một chi bướm trong phân họ Heliconiinae trong họ Nymphalidae phân bố ở Đông Nam Á.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Cirrochroa aoris Doubleday, 1847 – Large Yeoman
 Cirrochroa clagia (Godart, 1824)
 Cirrochroa emalea (Guérin-Méneville, 1843)
 Cirrochroa eremita Tsukada, 1985
 Cirrochroa imperatrix Grose-Smith, 1894
 Cirrochroa malaya C. & R. Felder, 1860
 Cirrochroa menones Semper, 1888
 Cirrochroa niassica Honrath, 1892
 Cirrochroa nicobarica Wood-Mason, 1881
 Cirrochroa orissa C. & R. Felder, 1860
 Cirrochroa recondita Roos, 1996
 Cirrochroa regina C. & R. Felder, 1867
 Cirrochroa satellita Butler, 1869
 Cirrochroa semiramis C. & R. Felder, 1867
 Cirrochroa surya Moore, 1879
 Cirrochroa thais (Fabricius, 1787)
 Cirrochroa tyche C. & R. Felder, 1861
 Cirrochroa thule C. & R. Felder, 1860

Chú thích

Tham khảo

Cirrochroa


title: Aspidimorpha tamdaoensis

text:
Aspidimorpha tamdaoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Swietojanska miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Aspidimorpha
Côn trùng Việt Nam


title: Eupagia

text:
Eupagia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Eupagia aropisaria
 Eupagia canilinea
 Eupagia commixtata
 Eupagia curvifascia
 Eupagia determinata
 Eupagia mosegata
 Eupagia nigerrima
 Eupagia robertsoni
 Eupagia valida

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Sân bay El Hierro

text:
Sân bay El Hierro là một sân bay ở El Hierro, Tây Ban Nha . Sân bay này có hai băng dài 1.250m bề mặt nhựa đường. Năm 2007, sân bay này đã phục vụ 184.762 lượt khách,
171.379 kg hàng hoá với tổng cộng 4.790 lượt chuyến.

Các hãng hàng không và tuyến bay
 Binter Canarias (Las Palmas, Tenerife-North)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 El Hierro Airport Trang mạng chính thức -
 El Hierro Airport Trang mạng chính thức -

Sân bay Tây Ban Nha


title: Três Fronteiras

text:
Três Fronteiras là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º14'06" độ vĩ nam và kinh độ 50º53'25" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 395 m. Dân số năm 2004 ước tính là 5.180 người.

Các xa lộ

 SP-320
 SP-595

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Página da câmara

Tres Fronteiras


title: Carmenta querci

text:
Carmenta querci là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được miêu tả bởi H. Edwards năm 1882, và được tìm thấy ở Hoa Kỳ, bao gồm Colorado và Arizona.

Larvae have been reared from galls on Quercus arizonica và Quercus oblongifolia.

Chú thích

Tham khảo

Carmenta


title: Antillophos

text:
Antillophos là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
According to the Cơ sở dữ liệu sinh vật biển (WoRMS), the following species with valid names are gồm cód withtrong genus Antillophos:
 Antillophos alabastrum (Fraussen, 2003)
 Antillophos armillatus Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos bahamensis Petuch, 2002
 Antillophos bathyketes (Watson, 1882)
 Antillophos beaui (Fischer & Bernardi, 1860)
 Antillophos borneensis (G.B. Sowerby, 1859)
 Antillophos boucheti (Fraussen, 2003)
 Antillophos brigitteae Stahlschmidt & Fraussen, 2009
 Antillophos candeanus (d’Orbigny, 1842)
 Antillophos chazaliei (Dautzenberg, 1900)
 Antillophos dedonderi Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos deprinsi Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos durianoides Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos elegans (Guppy, 1866)
 Antillophos elegantissimum (Hayashi & Habe, 1965)
 Antillophos fasciatus (A. Adams, 1853)
 Antillophos freemani Petuch, 2002
 Antillophos grateloupianum (Petit, 1853)
 Antillophos hastilis Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos hayashii (Shikama, 1977)
 Antillophos hirasei (G.B. Sowerby, 1913)
 Antillophos idyllium Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos intactus Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos laeve (Kuroda & Habe in Habe, 1961)
 Antillophos lucubratonis Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos makiyamai (Kuroda, 1961)
 Antillophos miculus Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos minutus (Schepman, 1911)
 Antillophos monsecourorum Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos naucratoros (Watson, 1882)
 Antillophos nigroliratum (Habe, 1961)
 Antillophos nitens (G.B. Sowerby, 1901)
 Antillophos opimus Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos oxyglyptus (Dall & Simpson, 1901)
 Antillophos pyladeum (Kato, 1994)
 Antillophos retecosus (Hinds, 1844)
 Antillophos roseatus (Hinds, 1844)
 Antillophos rufocinctus (A. Adams, 1851)
 Antillophos scitamentus Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos smithi (Watson, 1886)
 Antillophos tsokobuntodis Fraussen & Poppe, 2005
 Antillophos usquamaris Fraussen, 2005
 Antillophos veraguensis (Hinds, 1843)
 Antillophos verbinneni Fraussen, 2009
 Antillophos verriculum Watters, 2009
 Antillophos virginiae (Schwengel, 1942)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Buccinidae


title: Glossosoma breve

text:
Glossosoma breve là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Glossosoma


title: Đại học Hitotsubashi

text:
Đại học Hitotsubashi (tiếng Nhật: 一橋大学, Hitotsubashi daigaku) trước đây được biết đến với tên Tokyo College of Commerce (東京商科大学, Tokyo shouka daigaku) là một đại học quốc gia tọa lạc tại Tokyo, Nhật Bản. Đại học có cơ sở tại các khu vực Kunitachi, Kodaira và Chiyoda. Là một trong mười Đại học Quốc gia Định danh hàng đầu Nhật Bản, Hitotsubashi là một cơ sở giáo dục khá nhỏ chỉ chuyên về khoa học xã hội, với khoảng 4.500 sinh viên đại học và 2.100 học viên sau đại học.

Thành lập vào năm 1875 bởi Mori Arinori và phát triển từ Tokyo College of Commerce, Hitotsubashi luôn được xếp hạng cao trong các bảng xếp hạng đại học Nhật Bản và được coi là đặc biệt nhất trong lĩnh vực kinh tế và thương mại tại Nhật Bản. Đại học Hitotsubashi đứng thứ 25 trên thế giới trong năm 2011 do bảng xếp hạng của Mines ParisTech: Đánh giá Nghề nghiệp của các Đại học Thế giới. Trường đại học được xếp hạng thứ 4 trong cuộc khảo sát "Hình ảnh Đại học theo nhận thức của Nhân sự (Ngành Nhân lực)" (人事が見る大学イメージ) của Nhật Bản năm 2023.

Đại học Hitotsubashi có mối quan hệ mạnh mẽ với các trường đại học nước ngoài. Hiện có khoảng 600 sinh viên quốc tế và 450 nhà nghiên cứu từ các nước khác đang theo học và làm việc tại trường dựa trên các thỏa thuận trao đổi học thuật với 83 trường đại học và tổ chức nghiên cứu khác nhau, bao gồm Đại học Chicago, Đại học Oxford và Đại học California.

Biểu tượng của trường được lấy cảm hứng từ Thần Thương mại, thần thoại La Mã.

Thành lập

Đại học Hitotsubashi (tên tiếng Nhật là 一橋大学, tên tiếng Anh là Hitotsubashi University) là một trong những trường đại học được thành lập sớm nhất ở Nhật Bản. Khởi thủy là Trường Dạy học Thương mại (商法講習所 Shouhoukoujyuujo) được thành lập vào năm 1875 bởi Mori Arinori (1847-1889), Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nhật Bản lúc đó. Đây là một trường tư thục, đóng ở Ginza (Tokyo). Mục đích thành lập trường là để học tập cách thức làm thương nghiệp của Anh-Mỹ và giảng dạy lại cho người Nhật.

Quá trình phát triển

 Năm 1884, trường được đổi tên là Trường Thương nghiệp Tokyo (東京商業学校), trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Thương mại.
 Năm 1887, trường được đổi tên là Trường Thương nghiệp Cao cấp (高等商業学校), trực thuộc Bộ Giáo dục. Lúc này cơ sở của trường đã chuyển về gần cầu Hitotsubashi (一ツ橋, tiếng Nhật nghĩa là "cầu thứ nhất") ở Kanda (神田), ngay cạnh Hoàng Cung.
 Năm 1902, trường lại được đổi tên thành Trường Thương nghiệp Cao cấp Tokyo (東京高等商業学校)　để phân biệt với Trường Thương nghiệp Cao cấp Kobe (nay là Đại học Kobe).
 Năm 1920, trường đổi tên thành Đại học Thương mại Tokyo (東京商科大学). Năm 1927, do cơ sở ở Kanda bị động đất tàn phá, trường chuyển cơ sở về Kunitachi và Kodaira (Tokyo).
 Năm 1944, Bộ Giáo dục buộc trường phải đổi tên thành Đại học Công nghiệp Tokyo. Kể từ khi trở thành trường quốc lập trực thuộc Bộ Giáo dục từ năm 1887, trường liên tục bị Bộ Giáo dục cưỡng chế cải cách các chuyên ngành đào tạo. Tuy nhiên, học sinh của trường không ngừng phản đối sự can thiệp này. Vì vậy, kể từ khi thành lập cho đến trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, trường chỉ chuyên vào giáo dục và đào tạo thương mại.
 Năm 1947, trường trở lại tên cũ là Đại học Thương mại Tokyo.

Đào tạo và Nghiên cứu

Năm 1949, chương trình đào tạo của trường được cải cách mạnh mẽ. Trường đổi tên thành Đại học Hitotsubashi và mang tên gọi đó đến tận ngày nay. Trường có thêm hai ngành đào tạo mới là Kinh tế học và Luật học-Xã hội học, bên cạnh ngành truyền thống của trường là Thương mại. Trường có ba khoa tương ứng với ba ngành trên. Năm 1951, Khoa Luật học-Xã hội học tách thành hai khoa: Khoa Luật và Khoa Xã hội học. Những năm tiếp theo, các khoa sau đại học về Kinh tế, Thương mại, Luật, và Xã hội học đã được thành lập. Năm 1996, trường mở Khoa Ngôn ngữ học (大学院言語社会研究科) chuyên đào tạo các ngoại ngữ, nhưng ở bậc trên đại học. Năm 1998, mở thêm Khoa Chiến lược Kinh doanh Quốc tế (大学院国際企業戦略科), cải tạo lại cơ sở ở Kanda. Năm 2005, mở thêm Khoa Chính sách Công cộng (公共政策大学院). Như vậy, hiện nay trường có bốn khoa bậc đại học và bảy khoa bậc sau đại học, trong đó sáu khoa đào tạo các ngành Kinh tế học, Kinh doanh học và Thương mại.

Bên cạnh các khoa nói trên, trong trường còn có Viện Nghiên cứu Kinh tế, Trung tâm Nghiên cứu Sáng tạo, Trung tâm Giao lưu Quốc tế (留学生センター) với nhiệm vụ chính là giảng dạy tiếng Nhật và hướng dẫn cho học sinh nước ngoài của trường.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website tiếng Anh của Đại học Hitotsubashi

Hitotsubashi
Giáo dục tại Tokyo
Đại học Quốc gia Nhật Bản
Đại học và cao đẳng ở Tokyo


title: Purwokerto

text:
Purwokerto là một thành phố của Indonesia. Thành phố nằm trên đảo Java. Thành phố thuộc tỉnh Trung Java, thành phố là huyện lỵ huyện Banyumas. Diện tích là 38,58 km2, dân số năm 2005 là 249.705 người.
Purwokerto nằm gần chân núi Slamet, núi lửa cao nhất ở Trung Java. Thành phố được chia cắt bởi Kranji Kali (sông Kranji), và nằm gần hai tuyến đường bộ chính Đông-Tây, Jalan Sudirman và Jalan Gatot Subroto.
Huyện Banyumas thành lập năm 1582. Người sáng lập của nó là Raden Joko Kahiman mà sau này trở thành nhiếp chính đầu tiên được biết như Duke Mrapat. Lịch sử bắt đầu từ thời đại của Pajang Vương quốc Hồi giáo, dưới thời vua Hồi giáo Hadiwijaya.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Indonesia
Khu dân cư ở Trung Java
Huyện Banyumas
Huyện lỵ Indonesia
Thành phố Trung Java


title: Gonomyia necopina

text:
Gonomyia necopina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 24549 Jaredgoodman

text:
24549 Jaredgoodman (tên chỉ định: 2001 DB69) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 19 tháng 2 năm 2001. Nó được đặt theo tên Jared Vega Goodman, an American high school student whose medicine và health sciences team project won first place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Chaetocneme

text:
Chaetocneme là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu, tông Tagiadini trong phân họ Pyrginae.

Chi này được xác lập năm 1860 với tên gọi là "Chaetocneme corvus" – sau các miêu tả mới thì nó được xem là loài đặc trưng. Tuy nhiên, loài tương tự đã được Pieter Cramer miêu tả năm 1775 với tên "Papilio helirius". Do đó, loài đặc trưng này ngày nay được gọi là Chaetocneme helirius.

Các loài
 Chaetocneme beata
 Chaetocneme denitza
 Chaetocneme helirius

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Tagiadini


title: Tillandsia rotundata

text:
Tillandsia rotundata là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

R
Thực vật México
Thực vật biểu sinh
Thực vật Guatemala
Thực vật Honduras
Thực vật được mô tả năm 1945
Thực vật Chiapas


title: Euphorbia leptoclada

text:
Euphorbia leptoclada là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Euphorbia leptoclada. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
L


title: Sân bay Ballina

text:
Sân bay Ballina  là một sân bay nhỏ ở gần Ballina, New South Wales, Australia. Sân bay này nằm cách thị xã Ballina 5 km. Sân bay này cũng phục vụ các thị xã gần đó như Byron Bay và Lismore.

Các hãng hàng không và các điểm đến
 Qantas
 Jetstar Airways (Melbourne, Sydney)
 Regional Express (Sydney)
 Virgin Blue (Sydney)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 North Coast Airline Services home page

 Ballina Airport guide

Ballina


title: Hạ Cơ

text:
Hạ Cơ (chữ Hán: 夏姬), họ Cơ, là một công chúa nước Trịnh thời kỳ thời Xuân Thu, với tư cách là con gái của Trịnh Mục công, em gái của Trịnh Linh công. Bà là mẹ của Hạ Trưng Thư, người đã giết chết chú họ Trần Linh công để tiếm vị trong một thời gian.

Trong lịch sử và truyền thuyết dân gian, Hạ Cơ nổi tiếng là một mỹ nhân, một người phụ nữ phóng đãng và cũng rất lịch lãm, sử sách nói sau khi ân ái với ai, Hạ Cơ trở lại "Hoàn tân" như cũ. Điều đặc biệt là, hễ ai đã ân ái với bà thì thường gặp phải tai vạ và chết. Mối quan hệ của bà chủ yếu là với các quan lại thuộc hàng cao cấp như Công khanh, Đại phu, điều này khiến cho Hạ Cơ có sự ảnh hưởng chính trị rất lớn. Tương truyền, thành ngữ có câu 「"Sát tam phu nhất quân nhất tử, vong nhất quốc lưỡng khanh"; 殺三夫一君一子，亡一國兩卿」, Hạ Cơ trở thành một biểu tượng của hồng nhan họa thủy thời kỳ ấy.

Nàng được xem là một trong Xuân Thu tứ đại mỹ nữ (春秋四大美女), bên cạnh Tức Quy, Văn Khương và Tây Thi.

Thân thế
Hạ Cơ là mang họ Cơ, Thanh Hoa giản (清華簡) ghi lại có tên là 「Thiếu 少; trên là chữ Khổng 孔, dưới là chữ Mãnh 皿」, bà là một trong những người con gái của Trịnh Mục công, mẹ là Thiếu phi Diêu Tử (姚子), một phi tần của Mục công. Sử sách không ghi rõ thân thế của mẹ bà và năm nàng sinh ra, bà có một anh trai cùng mẹ tức Trịnh Linh công.

Hạ Cơ ban đầu lấy Tử Man (子蛮), nhưng chưa tới 3 năm thì y qua đời sớm. Về sau, nàng làm dâu nước Trần, hạ giá lấy Hạ Ngự Thúc (夏御叔), con trai của Thiểu Tây (少西) và là cháu nội của Trần Tuyên công. Thực ấp của hai vợ chồng ở Châu Lâm (株林; nay là huyện Chá Thành, tỉnh Hà Nam).

Khi ấy nữ quyến thường không xưng tên, chỉ dùng hiệu (bao gồm thụy hiệu, xưng hiệu hoặc tên nước) cùng họ thị tộc của mình, như "Tức Quy" là vốn họ Quy nhưng gả cho nước Tức, "Tây Thi" vốn họ Thi mà ở thôn Tây, và "Văn Khương" là họ Khương có hiệu Văn. Đương thời xưng gọi bà là "Hạ Cơ", vì bà là con gái Trịnh Mục công họ Cơ, lấy người họ Hạ, vì thế mới gọi Hạ Cơ. Với Hạ Ngự Thúc, bà sinh ra Hạ Trưng Thư.

Loạn chính
Sau khi Ngự Thúc qua đời, Hạ Trưng Thư tập tước kế thừa. Hạ Cơ cho Trưng Thư về kinh đô để học, cũng mong cho con ngày sau nối nghiệp cha. Trưng Thư lớn lên, có tài võ nghệ, Linh công cho Thư nối chức cha làm Tư mã, ở lại kinh sư. Năm Lỗ Tuyên công thứ 8 (601 TCN), Hạ Cơ gian díu với Trần Linh công và hai quan trong triều là Khổng Ninh (孔宁) và Nghi Hàng Phủ (仪行父), hai quan này làm việc ô uế công khai.

Một hôm, Khổng Ninh lấy trộm của nàng cái "Cẩm dương" (quần lót bằng gấm) về khoe. Nghi Hàng Phủ thấy vậy nổi cơn ghen, cố nài xin cho được chiếc "Bích la nhu" (áo lót bằng lụa màu xanh) để trêu lại. Khổng Ninh cả giận liền tiết lộ cho Trần Linh công biết. Trần Linh công nghe kể thích quá liền nhập cuộc chơi, Hạ Cơ liền tặng Linh công chiếc áo lót nữa. Từ đó, sau mỗi lần bãi triều, cả ba thường đem "Bảo vật" ra khoe với nhau. Trong triều có quan Đại phu Tiết Trị (洩治) là bầy tôi trung, thấy vậy liền can vua và chỉ trích hai tên quan kia. Nhà vua ngoài miệng hứa chừa, nhưng âm mưu với Khổng Ninh và Nghi Hàng Phủ, giết Tiết Trị. Sau khi Tiết Trị chết rồi, trong triều không còn có ai dám can ngăn nữa, cả ba mặc sức tung hoành trác táng đến nỗi dân nước Trần đã đặt bài vè "Châu Lâm" để chê trách Hạ Cơ cùng Trần Linh công. Từ đó Hạ Cơ một mình tiếp luôn ba người.

Năm Lỗ Tuyên công thứ 10 (599 TCN), Hạ Trưng Thư ở kinh về Châu Lâm trông thấy Trần Linh Công và Khổng Ninh, Hàng Phủ cùng Hạ Cơ đang vầy cuộc ái ân, ăn nói suồng sã bỉ ổi dâm loạn. Ba người nói chuyện đùa cợt, Trần Linh công quay qua Hành Phủ nói:"Hạ Trưng Thư lớn lên trông rất giống ngươi!", còn Hành phủ cùng Khổng Ninh cũng phụ họa theo, nói Trưng Thư rất giống Trần Linh công. Hạ Trưng Thư căm tức định bụng giết Trần Linh công. Ông thủ sẵn cung tên, nấp trong chuồng ngựa chờ Trần Linh công đi ra thì bắn. Sau khi sự việc xảy ra, Khổng Ninh và Nghi Hàng Phủ hoảng sợ, bèn chạy thoát qua nước Sở, vào kêu với Sở Trang vương rằng Hạ Trưng Thư giết Linh công để cướp ngôi. Trong thời gian đó, Trưng Thư tự lập mình làm [Trần hầu; 陳侯], Thế tử Quy Ngọ cũng chạy đi nước Tấn.

Năm Lỗ Tuyên công thứ 11 (598 TCN), tháng 10, mùa đông, nghe tin cầu cứu của Khổng và Nghi, Sở Trang vương liền đem binh đánh Trần, giết Hạ Trưng Thư. Ban đầu, Sở Trang vương tính nhập nước Trần làm một quận của Sở, nhưng đại phu Thân Thúc Thời (申叔時) can gián, cho Khổng Ninh và Nghi Hàng Phủ phò Thế tử Quy Ngọ trở về nước Trần kế vị, tức Trần Thành công. Nước Trần thoát một phen bị diệt vong vì sự dâm loạn của một người phụ nữ.

Tái hôn
Lúc này, Hạ Cơ tuy con trai là Trưng Thư đã chết nhưng vẫn điềm nhiên bình tĩnh. Dù đã hơn 40 tuổi nhưng nhan sắc vẫn rất động lòng người, sau khi Hạ Trưng Thư bị giết, bà bị bắt đem về nước Sở. Đến kinh sư nước Sở, Sở Trang vương đã lập chỉ nạp Hạ Cơ làm phi tần, nhưng bầy tôi của Sở Trang vương là Khuất Vu lại ngăn cản, nói rằng Trang vương dẫn quân vào nước Trần, lại cưới Hạ Cơ là mẹ của Trưng Thư, sẽ khiến người nước Trần sinh dị nghị, rằng Tảng vương mê sắc mới gây chiến. Sở vương bèn thôi. Về sau, Lệnh doãn Tử Phản trông thấy Hạ Cơ bị mê hoặc, muốn nạp làm kế thất; nhưng Khuất Vu cũng lại can, dẫn chứng việc bà ta hại chết tình nhân, chồng và con, họa thủy mang tai vạ đến bất kỳ ai hoan lạc với bà ta, Tử Phản e dè nên cũng đành thôi. Cuối cùng, Sở Trang vương gả Hạ Cơ cho một vị tướng già là Liên Doãn Tương Lão (連尹襄老) làm kế thê.

Năm Lỗ Tuyên công thứ 12 (597 TCN), Liên Doãn Tương Lão hộ giá Sở Trang vương đánh với Trịnh Tương công và Tấn Cảnh công, không may tử trận, bị chém chết mất đầu, xác cũng bị tha đi mất. Trong thời gian đó, con trai của Tương Lão là Hắc Yếu (黑要) không thèm dò la tin tức của cha, một mực muốn nạp Hạ Cơ làm chính thê. Hóa ra, Khuất Vu đã thầm mến Hạ Cơ, trong thời gian Hạ Cơ bị giam tại nước Sở, Khuất Vu đã lên kế hoạch vẹn toàn cho bà gả cho Liên Doãn Tương Lão già cả, sau đó mượn cuộc chiến này giết chết Liên Doãn Tương Lão. Khuất Vu sau đó thông báo Trịnh Tương công đang giữ xác của Liên Doãn Tương Lão, lập kế cho Hạ Cơ đến nước Trịnh chịu tang.

Khuất Vu dùng kế, khuyên Hạ Cơ khẳng khái tâu lên Sở Trang vương rằng phải tìm được xác của Liên Doãn Tương Lão, nếu không tìm được xác phu quân thì sẽ không về Sở nữa. Quả nhiên, Sở Trang vương phải để Hạ Cơ về Trịnh. Sau khi Hạ Cơ về Trịnh, Khuất Vu liền qua Trịnh, gặp mặt Trịnh công để hỏi cưới Hạ Cơ, Trịnh công bằng lòng hứa.

Kết cục
Năm Lỗ Thành công thứ 2 (589 TCN), Sở Trang vương mất, Sở Cung vương kế vị. Nhân danh đi sứ nước Tề, Khuất Vu đem toàn bộ gia tài, đi đường vòng từ nước Sở sang nước Trịnh để gặp Hạ Cơ. Khi ấy nước Tề vừa bại trận, Khuất Vu liền đem lễ vật dự tính tặng cho nước Tề trở về nước Sở, nhân đó đem Hạ Cơ đến nước Tấn. Nước Tấn bái Khuất Vu làm Đại phu, ban đất Hình làm thực ấp, do đó Khuất Vu cải tên thành Thân Công Vu Thần.

Lúc đó, lệnh doãn Tử Phản nhớ chuyện xưa bị Khuất Vu lừa gạt, bèn trước mặt Sở Cung vương công kích Khuất Vu, nói ông "Lừa gạt tiên vương", cũng kiến nghị dùng số tiền lớn hối lộ nước Tấn không dùng Khuất Vu. Thế nhưng Sở Cung vương niệm tình Khuất Vu đối với Trang vương cùng nước Sở lập công, nếu nước Tấn không cần thì tất sẽ không dùng Khuất Vu, không cần phải hao tổn hối lộ.

Hạ Cơ cùng Khuất Vu sinh một con gái. Đại phu nước Tấn là Thúc Hướng (叔向) thuộc danh tộc Dương Thiệt Thị (羊舌氏) nghe mỹ danh của Hạ Cơ, lại liền thấy con gái bà cực kỳ xinh đẹp, bèn đề nghị cưới cho con trai của mình. Chuyện này bị Tấn Dương Thúc Cơ (晉羊叔姬) phản đối, vì Hạ Cơ đã "Sát tam phu nhất quân nhất tử, vong nhất quốc lưỡng khanh". Sau đó, Tấn Bình công lại ép Thúc Hướng cử hành hôn lễ, con gái Hạ Cơ sinh ra Dương Thực Ngã (楊食我). Về sau, Dương Thực Ngã bị Tuân Lịch hãm hại, cả dòng họ diệt tộc. Theo Sử ký và Thái Bình hoàn vũ ký (太平寰宇记), sau khi mất thì Hạ Cơ được táng tại Thương Khâu, Hà Nam, Trung Quốc.

Xem thêm
 Vương Chiêu Quân
 Tây Thi
 Dương Quý Phi
 Điêu Thuyền
 Trần Linh công
 Hạ Trưng Thư

Chú thích

Tham khảo
 Quốc ngữ (sách)
 Liệt nữ truyện
 Tả truyện
 Thanh hoa giản, Hệ niên; 清华简《系年》.

Liên kết ngoài
詩經·國風·陳風·株林
七. 單襄公論陳必亡
九年，十年，十一年
二年，七年
二十八年
陳女夏姬
晉羊叔姬
陳靈公十四年

Nữ giới Xuân Thu
Mỹ nhân Trung Hoa


title: Espinasses

text:
Espinasses là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Austrolimnophila horii

text:
Austrolimnophila horii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Phyllocnistis sexangula

text:
Phyllocnistis sexangula là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Peru. Nó được miêu tả bởi E. Meyrick năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Peru


title: Ellon, Calvados

text:
Ellon là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ellon sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Notosacantha sabahensis

text:
Notosacantha sabahensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Swietojanska miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Notosacantha


title: Donsieders

text:
Donsieders là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 9,03 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1025 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Duault

text:
Duault () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Duault được gọi làDuaultois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Duault

Xã của Côtes-d'Armor


title: Demotispa scutellaris

text:
Demotispa scutellaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Demotispa


title: 800 Kressmannia

text:
800 Kressmannia

800 Kressmannia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng. Nó có thời gian quay vòng là 4.464 giờ .

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 20.3.1915 ở Heidelberg, và được đặt theo tên A. Kressman, ân nhân của đài thiên văn Heidelberg (Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu S
Thiên thể phát hiện năm 1915
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh Flora


title: Megachile rufohirtula

text:
Megachile rufohirtula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1937


title: Sauvagnas

text:
Sauvagnas  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 207 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Luperodes tibiellus

text:
Luperodes tibiellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Mézières-en-Brenne

text:
Mézières-en-Brenne là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 57,57 km², dân số thời điểm năm 1999 là 1160 người. Khu vực này có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre
Saint-Benoît-du-Sault

Tham khảo

 INSEE commune file

Lien ket ngoai
 Brenne Regional Natural Park website

Xã của Indre


title: Anoplischius lineatus

text:
Anoplischius lineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Entoloma politum

text:
Entoloma politum là một loài nấm trong họ Entolomataceae. Nó được tìm thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Xem thêm
List of Entoloma species

Tham khảo

Liên kết ngoài

Entolomataceae
Nấm châu Âu
Nấm Bắc Mỹ


title: Catrielia

text:
Catrielia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino () là đội tuyển bóng đá nam cấp quốc gia của San Marino do Liên đoàn bóng đá San Marino quản lý. Đội được dẫn dắt bởi HLV Fabrizio Costantini. Cho đến nay, đội chưa từng tham dự giải đấu lớn nào.

Giải vô địch thế giới
 1930 đến 1990 - Không tham dự
 1994 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Giải vô địch châu Âu
 1960 đến 1988 - Không tham dự
 1992 đến 2024 - Không vượt qua vòng loại

UEFA Nations League

Huấn luyện viên
Các huấn luyện viên từ 1986 đến nay:

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đội hình dưới đây được triệu tập cho 2 trận Vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2024 gặp  và  vào ngày 24 và 26 tháng 3 năm 2023.

Số liệu thống kê tính đến ngày 26 tháng 3 năm 2023, sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Dưới đây là danh sách triệu tập trong vòng 12 tháng.

Tham khảo

Đội tuyển bóng đá quốc gia châu Âu
Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino


title: San Antonio, Bắc Samar

text:
San Antonio là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Bắc Samar, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 7.915 người trong 1.667 hộ.

Barangay

San Antonio được chia thành 10 barangay.

Ward I (Pob.)
Ward II (Pob.)
Ward III (Pob.)
Burabod
Dalupirit
Manraya
Pilar
Rizal
San Nicolas
Vinisitahan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Bắc Samar


title: Perdita mitis

text:
Perdita mitis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Craywick

text:
Craywick  là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Texadina barretti

text:
Texadina barretti là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài trong họ Hydrobiidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 3.7 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 2.4 m.

Chú thích

Tham khảo

Texadina


title: Độ (nhiệt độ)

text:
Bài này viết về "độ" như là đơn vị đo nhiệt độ. Để xem các nghĩa khác, xem bài Độ (định hướng).

Thuật ngữ độ được sử dụng trong một số thang đo nhiệt độ. Ký hiệu ° thông thường được sử dụng, tiếp theo sau nó là ký tự để chỉ đơn vị, ví dụ °C để chỉ độ Celsius (hay độ bách phân hoặc độ C). Trong một số ngôn ngữ nước ngoài, như trong tiếng Anh, để chỉ sự chênh lệch nhiệt độ, đôi khi người ta còn sử dụng cách viết ngược lại; chẳng hạn 100 C°, hay "100 Celsius degrees", là sự chênh lệch nhiệt độ, trong khi 100 °C, hay "100 degrees Celsius", là nhiệt độ thực tế của vật hay chất đó. Có các loại đơn vị đo nhiệt độ sau:

 Độ Celsius (°C đọc là độ C hay độ bách phân)
 Độ Delisle (°De)
 Độ Fahrenheit (°F đọc là độ F)
 Độ Newton (°N)
 Độ Rankine (°R hay °Ra)
 Độ Réaumur (°R)
 Độ Romer (°Ro)
 Độ Kelvin (°K) là tên gọi cũ của đơn vị đo lường của nhiệt độ tuyệt đối trong hệ SI. Từ năm 1967 nó đã được đơn giản hóa đi thành Kelvin, với ký hiệu chỉ sử dụng chữ cái 'K' và đọc 'Kelvin', không phải 'độ Kelvin'.

Ký hiệu của độ

Trong Unicode, ký hiệu của độ là U+(00B0) (°). Trong bảng mã hóa ký tự trong HTML nó là °. Alt+ Code là Alt+0176.

Vì sự biểu hiện giống nhau trong một số font chữ khi in ấn cũng như khi hiển thị trên màn hình máy tính, một số ký tự khác có thể bị nhầm lẫn với ký tự biểu diễn độ: "ký hiệu chỉ thị giống đực" (U+00BA, º), "vòng trên" (U+02DA, ˚), "số 0 trên" (U+2070, ⁰), số 0 trên proper (0) hay chữ "o trên" (o), và "toán tử vòng" (U+2218, ∘). Nếu ở trên giấy thì nó sẽ có một vòng tròn nhỏ ở trên.VD:0 độ.

Tham khảo

Đơn vị đo nhiệt độ
Đơn vị tập quán


title: Mexy

text:
Mexy  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 372 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Schumanniophyton problematicum

text:
Schumanniophyton problematicum là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Loài này có ở Bờ Biển Ngà, Ghana, và Sierra Leone. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Hawthorne, W. 1998. Schumanniophyton problematicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Schumanniophyton
Thực vật dễ tổn thương


title: Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên

text:
Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên là một cơ quan nghiên cứu khoa học tại Đà Lạt, Việt Nam với chức năng nghiên cứu cơ bản về sinh học vùng Tây Nguyên. Trụ sở của viện nằm trên một quả đồi cách trung tâm Đà Lạt khoảng 7 km, trước 1975 là một tu viện thuộc tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam. Trước năm 2008, viện có tên Phân viện Sinh học tại Đà Lạt. Viện Sinh học Tây Nguyên trực thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Vai trò
Điều tra nghiên cứu khu hệ động, thực vật Tây Nguyên, Bảo vệ, phục hồi và phát triển các loài sinh vật quý hiếm, các nguồn gen, lưu trữ tiêu bản, thực vật, động vật. Nghiên cứu cơ sở khoa học phục vụ việc sử dụng hợp lý và bảo vệ nguồn tài nguyên sinh vật Tây Nguyên. Nghiên cứu thuần hóa nhập nội các loài động, thực vật có giá trị kinh tế thích hợp với vùng cao nguyên và núi cao. Nghiên cứu ứng dụng các phương pháp sinh học hiện đại trong công tác nhân giống và cải tạo cây trồng, vật nuôi, bảo quản nguồn gen. Xây dựng ngân hàng gen thực vật Tây Nguyên.

Nghiên cứu cơ bản về công nghệ vi sinh vật trong việc bảo vệ môi trường, chế biến, bảo quản thực phẩm. Thuần dưỡng và phát triển một số loài vi sinh vật và nấm có giá trị kinh tế. Xây dựng bộ giống vi sinh vật và nấm. Nghiên cứu chiết tách các hoạt chất sinh học từ thực vật, bán tổng hợp các hợp chất có hoạt tính sinh học cao phục vụ cho các lĩnh vực dược liệu, mỹ phẩm, nông nghiệp.

Xây dựng Bảo tàng, tổ chức sưu tầm, xây dựng và quản lý bộ sưu tập mẫu vật đạt chuẩn quốc gia; tổ chức trưng bày, phổ biến kiến thức, tuyên truyền giáo dục về thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Thực hiện hợp tác quốc tế trong nghiên cứu sinh họcTham gia đào tạo nguồn nhân lực khoa học công nghệ cho vùng Tây Nguyên.

Tham khảo

S
Công trình kiến trúc Pháp tại Đà Lạt


title: Ilybius ater

text:
Ilybius ater là một loài bọ cánh cứng bản địa của miền Cổ bắc, bao gồm châu Âu và Cận Đông. Ở châu Âu, nó được tìm thấy ở Albania, Áo, Belarus, Bỉ, Bosna và Hercegovina, Quần đảo Anh, Bulgaria, Quần đảo Eo Biển, Croatia, Cộng hòa Séc, mainland Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, chính quốc Pháp, Đức, mainland Hy Lạp, Hungary, Ireland, chính quốc Ý, Kaliningrad, Latvia, Liechtenstein, Litva, Luxembourg, Bắc Ireland, mainland Na Uy, Ba Lan, Nga, Slovakia, Slovenia, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan và Ukraina.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ilybius ater at Fauna Europaea

Bọ nước
Ilybius
Động vật được mô tả năm 1774


title: Laussonne

text:
Laussonne là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 929 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 991 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Andrena lindbergella

text:
Andrena lindbergella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Pittioni mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1950


title: 20313 Fredrikson

text:
20313 Fredrikson (1998 FM122) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20313 Fredrikson

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: In the Shadows

text:
In the Shadows có thể đề cập đến:
"In The Shadows", bài hát từ Something Wild (album) của Children of Bodom
In the Shadows (album) của Mercyful Fate
In the Shadows (bài hát), của The Rasmus


title: István I của Hungary

text:
István (Szent) I (975?-1038), là vị vua đầu tiên của Vương quốc Hungary, là người sáng lập ra triều Árpád.

Lịch sử
Ông được suy tôn là Thánh Stêphanô người Hungary. Xuất thân trong một gia đình dị giáo, ông được chuyển sang Công giáo lúc còn nhỏ và trở thành Đại công tước của Hungary năm 997. Một thời gian ngắn sau đó, một cuộc nổi dậy của phe dị giáo diễn ra ở nhiều tỉnh của Hungary, István ngay lập tức tấn công những người cuộc nổi dậy này và đã đánh bại họ tại Veszprém. István I lên ngôi vua vào khoảng năm 1001 hay 1002. Nhân dịp ông lên ngôi, Giáo hoàng Silvestrô II gửi tặng ông một vương miện và ban cho ông tước hiệu "Apostolic Majesty", một tước hiệu được các vua Hungary sử dụng cho đến khi chế độ quân chủ Hungary bị lật đổ năm 1918. Trong thời kỳ trị vì của mình, ông đã cho truyền bá đạo Công giáo và đàn áp dị giáo khắp Hungary. Ông được phong thánh năm 1083 và trở thành vị thánh quan thầy của Hungary.

Xem thêm

 Árpád

Tham khảo

Sinh thập niên 970
Mất năm 1038
Triều Árpád
Vua Hungary
Thánh Công giáo Rôma


title: Mecca

text:
Mecca hay Makkah (  ) là một thành phố tại vùng đồng bằng Tihamah thuộc Ả Rập Xê Út và là thủ phủ của vùng Makkah (Mecca). Thành phố nằm trong nội lục, cách thành phố cảng Jeddah 70 km, trên một thung lũng hẹp có độ cao 277 m trên mực nước biển, và cách 340 km về phía nam của Medina. Dân số cư dân thành phố vào năm 2012 là khoảng 2 triệu người, song lượng du khách đông gấp ba lần con số này vào dịp hajj ("hành hương") mỗi năm vào tháng thứ 12 theo lịch Hồi giáo.

Do là sinh quán của Muhammad và là địa điểm Muhammad lần đầu được Thượng đế tiết lộ về Quran (trong một hang đá cách Mecca 3 km), Mecca được nhìn nhận là thành phố linh thiêng nhất trong Hồi giáo và một cuộc hành hương gọi là Hajj là điều bắt buộc đối với mọi tín đồ Hồi giáo có khả năng. Mecca sở hữu Kaaba, theo đa số tín đồ thì đây là điểm linh thiêng nhất trong Hồi giáo, cũng như là nơi các tín đồ Hồi giáo hướng đến khi cầu nguyện.

Mecca trong một thời gian dài từng nằm dưới quyền cai trị của các hậu duệ của Muhammad với hiệu là sharif, họ là những quân chủ độc lập hoặc là chư hầu của một thực thể lớn hơn. Thành phố bị Ibn Saud chinh phục vào năm 1925. Trong thời hiện đại, Mecca trải qua mở rộng rất lớn về quy mô và hạ tầng, sở hữu nhiều công trình kiến trúc như Tháp Abraj Al Bait thuộc nhóm toà nhà cao nhất thế giới. Trong quá trình mở rộng này, Mecca bị mất đi một số công trình lịch sử và di tích khảo cổ học, như Pháo đài Ajyad. Ngày nay, có hơn 15 triệu tín đồ Hồi giáo đến Mecca mỗi năm, trong đó có hàng triệu người trong những ngày Hajj. Do đó, Mecca trở thành một trong những thành phố có tính chất thế giới nhất trong thế giới Hồi giáo, song người không theo Hồi giáo bị cấm vào thành phố.

Từ nguyên
"Mecca" là dạng chuyển tự quen thuộc trong tiếng Anh, song chính phủ Ả Rập Xê Út sử dụng cách chuyển tự chính thức là Makkah, nó sát hơn với phát âm trong tiếng Ả Rập. Từ "Mecca" trong tiếng Anh đã được biến hoá và mang cả ý nghĩa bất kỳ địa điểm nào thu hút một lượng lớn người, nên một số người Hồi giáo nói tiếng Anh cho rằng việc sử dụng cách viết này cho thành phố là điều xúc phạm. Chính phủ Ả Rập Xê Út chọn Makkah làm chính tả chính thức trong thập niên 1980, song không được biết đến hoặc sử dụng phổ biến trên toàn thế giới. Tên chính thức đày đủ của thành phố là Makkah al-Mukarramah hoặc Makkatu l-Mukarramah (,  hay , có nghĩa là "Mecca tôn kính", song còn được dịch thoáng thành "thành phố linh thiêng Mecca".

Tên gọi cổ xưa hoặc ban đầu của địa điểm Mecca là Bakkah (còn được chuyển tự thành Baca, Baka, Bakah, Bakka, Becca, Bekka). Đây là một từ trong tiếng Ả Rập, từ nguyên của nó không rõ, giống như trường hợp của Mecca. Nhiều người cho rằng nó là một từ đồng nghĩa với Mecca, cụ thể hơn thì nó được cho là tên ban đầu của thung lũng nằm tại đó, trong khi các học giả Hồi giáo thường sử dụng nó để chỉ khu vực thiêng liêng của thành phố bao gồm Kaaba cùng phần ngay xung quanh nó

Thuật ngữ Bakkah được sử dụng làm tên gọi chỉ Mecca trong Quran chương 3:96, còn dạng Mecca được dùng trong chương 48:24. Trong tiếng Nam Ả Rập, tức ngôn ngữ được sử dụng tại phần miền nam bán đảo Ả Rập vào thời kỳ Muhammad, b và m có thể thay thế cho nhau. Những đề cập khác đến Mecca thấy trong Quran (6:92, 42:5) thì gọi nó là Umm al-Qurā (), nghĩa là "mẹ của mọi khu định cư." Tên gọi khác của Mecca là Tihamah.

Tên gọi khác cho Mecca, hoặc là của vùng hoang vu và núi non xung quanh thành phố, là Faran hoặc Pharan theo truyền thuyết Ả Rập và Hồi giáo, nói đến hoang mạc Paran được đề cập trong Cựu Testament tại quyển 21:21. Truyền thuyết Ả Rập và Hồi giáo cho rằng vùng hoang vu Paran là Tihamah theo nghĩa rộng và địa điểm nơi Ishmael định cư là Mecca. Nhà địa lý học Syria vào thế kỷ XII là Yaqut al-Hamawi viết rằng Fārān là "một từ Hebrew được Ả Rập hoá, một trong các tên gọi của Mecca được đề cập trong Torah."

Chính phủ
Mecca nằm dưới quyền cai quản của chính quyền thành phố Mecca, một hội đồng đô thị gồm 14 thành viên được bầu cử ở địa phương, đứng đầu là một thị trưởng (Al-Amin) do chính phủ Ả Rập Xê Út bổ nhiệm. Tính đến tháng 5 năm 2015, thị trưởng của thành phố là Tiến sĩ Osama bin Fadhel Al-Bar.

Mecca là thủ phủ của vùng Makkah, vùng này bao gồm thành phố Jeddah lân cận. Abdul Majeed bin Abdulaziz Al Saud là thống đốc của vùng từ năm 2000 đến khi ông mất vào năm 2007. Ngày 16 tháng 5 năm 2007, Hoàng tử Khalid bin Faisal Al Saud được bổ nhiệm làm thống đốc mới.

Lịch sử

Lịch sử sơ khởi

Lịch sử sơ khởi của Mecca vẫn bị tranh chấp ở mức độ lớn, do không có đề cập rõ ràng về nó trong tài liệu cổ đại trước khi Hồi giáo xuất hiện.
Đế quốc La Mã (Roma) đoạt quyền kiểm soát một phần Hejaz vào năm 106, có các thành phố chỉ huy như Hegra (nay gọi là Mada'in Saleh), nằm về phía bắc của Mecca. Người La Mã có các mô tả chi tiết về miền tây bán đảo Ả Rập, như Procopius, song không nói đến một tiền đồn hành hương và mậu dịch giống như Mecca. Đề cập trực tiếp đầu tiên về Mecca trong tài liệu bên ngoài xuất hiện vào năm 741 trong Biên niên sử Byzantine-Ả Rập, song trong đó tác giả đặt nó tại Lưỡng Hà thay vì tại Hejaz.

Do khu vực có môi trường khắc nghiệt và việc thiếu vắng các tham chiếu lịch sử trong các nguồn La Mã, Ba Tư và Ấn Độ, nên các sử gia như Patricia Crone và Tom Holland nghi ngờ trước tuyên bố rằng Mecca là một tiền đồn mậu dịch lớn trong lịch sử.

Sử gia Hy Lạp Diodorus Siculus viết về bán đảo Ả Rập trong tác phẩm Bibliotheca historica của ông, mô tả một đền thờ linh thiêng: "Và một đền thờ được dựng lên tại đó, là nơi rất linh thiêng và cực kỳ được sùng kính đối với tất cả người Ả Rập". Mô tả được cho là có thể ám chỉ đến Kaaba tại Mecca, tuy nhiên vị trí địa lý mà Diodorus miêu tả nằm tại tây bắc bán đảo Ả Rập, ở khoảng khu vực Leuke Kome, gần với Petra hơn và nằm trong Vương quốc Nabatea cổ và sau là tỉnh Arabia Petraea thuộc La Mã.

Ptolemy liệt kê danh sách 50 thành phố tại bán đảo Ả Rập, một nơi có tên là "Macoraba". Tồn tại suy đoán rằng đây có thể là một sự ám chỉ đến Mecca. Tuy nhiên, do thiếu mô tả hoặc bất kỳ tài liệu ủng hộ nào khác nên luận điểm này được xem là có thể gây tranh chấp.

Một số bản khắc Thamud được phát hiện tại miền nam Jordan có tên của một số cá nhân như "Abd Mekkat", có nghĩa là "nô bộc của Mecca". Ngoài ra còn có một số bản khắc khác có các tên người như "Makky" nghĩa là "người Mecca", song Jawwad Ali từ Đại học Baghdad đề xuất rằng cũng có khả năng một bộ lạc tên là "Mecca".

Quan điểm Hồi giáo
Theo truyền thuyết Hồi giáo, lịch sử Mecca có nguồn gốc từ Abraham (Ibrahim), ông cho xây dựng Kaaba với giúp đỡ từ người con cả của mình là Ishmael vào khoảng năm 2000 TCN khi cư dân tại địa điểm được gọi là Bakkah rời bỏ thuyết độc thần của Abraham do ảnh hưởng của người Amalek. Cựu Testament trong chương Thánh Vịnh 84:3–6 có một đề cập đến một cuộc hành hương tại thung lũng Baca, người Hồi giáo nhìn nhận rằng điều này có liên quan đến việc đề cập Mecca là Bakkah trong Surah 3:96 của Quran.

Vào một thời điểm trong thế kỷ V, Kaaba là một địa điểm thờ cúng các vị thần của các bộ lạc dị giáo trên bán đảo Ả Rập. Vị thần dị giáo quan trọng nhất của Mecca là Hubal, được bộ lạc Quraysh đưa vào thờ tại đó và duy trì cho đến thế kỷ VII.

Trong Sharḥ al- Asāṭīr, một bài bình luận trong bảng niên đại kiểu midrash của người Samaria về các tộc trưởng, có niên đại không rõ song có lẽ được soạn vào thế kỷ X, nó cho rằng Mecca được xây dựng bởi những con trai của Nebaioth- con cả của Ishmael.

Trong thế kỷ V, bộ lạc Quraysh đoạt quyền kiểm soát Mecca, và họ trở thành các thương nhân có kỹ năng. Đến thế kỷ VI, họ tham gia hoạt động mậu dịch gia vị sinh lợi, do chiến tranh ở những nơi khác khiến cho các tuyến mậu dịch chuyển từ các tuyến trên biển nguy hiểm sang các tuyến đường bộ an toàn hơn. Đế quốc Đông La Mã (Byzantine) trước đó từng kiểm soát biển Đỏ, song nạn hải tặc gia tăng. Một tuyến khác trước đó chạy qua vịnh Ba Tư thông qua các sông Tigris và Euphrates song cũng bị đe doạ lợi dụng từ Đế quốc Sassanid, và bị phá vỡ bởi người Lakhm, Ghassan, và các cuộc chiến tranh La Mã-Ba Tư. Tầm quan trọng của Mecca với vị thế là một trung tâm mậu dịch cũng vượt qua các thành phố Petra và Palmyra. Tuy nhiên, người Sassanid không phải luôn tạo thành mối đe doạ đối với Mecca, như vào năm 575 họ bảo vệ Mecca khỏi cuộc xâm chiếm từ Vương quốc Axum dưới quyền lãnh đạo của thủ lĩnh theo Cơ Đốc giáo Abraha. Các bộ lạc tại miền nam bán đảo Ả Rập yêu cầu Quốc vương Ba Tư Khosrau I viện trợ, đáp lại ông nam tiến đến bán đảo Ả Rập với bộ binh và một hạm đội tàu đến Mecca. Việc Ba Tư can thiệp đã ngăn chặn Cơ Đốc giáo truyền bá về phía đông đến bán đảo Ả Rập, và Mecca cùng Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad "sẽ không lớn lên dưới cây Thánh giá", Muhammad khi đó mới sáu tuổi và sống trong bộ lạc Quraysh.

Đến giữa thế kỷ VI, tồn tại ba khu định cư lớn tại miền bắc bán đảo Ả Rập, tất cả đều nằm dọc bờ biển tây nam giáp biển Đỏ, trong một khu vực có thể ở được nằm giữa biển và các dãy núi lớn ở phía đông. Mặc dù khu vực xung quanh Mecca hoàn toàn cằn cỗi, song đây là nơi giàu có nhất trong ba khu định cư lớn nhờ nguồn nước dồi dào từ giếng Zamzam nổi tiếng, và có vị trí tại giao điểm của các tuyến đường đoàn buôn lớn.

Các điều kiện khắc nghiệt và địa hình của bán đảo Ả Rập khiến các bộ lạc địa phương ở trong tình trạng xung đột gần như liên miên, song vào một lần trong năm họ tuyên bố đình chiến và cùng đi đến Mecca trong một cuộc hành hương thường niên. Đến thế kỷ VII, người Ả Rập dị giáo dùng hành trình này cho mục đích tôn giáo để bày tỏ tôn kính với điện thờ của họ, và để uống nước từ giếng Zamzam. Tuy nhiên, nó cũng là khoảng thời gian mỗi năm để phân xử các tranh chấp, các khoản nợ được giải quyết, và việc mua bán có thể xuất hiện trong các chợ phiên Mecca. Các sự kiện thường niên này khiến cho các bộ lạc có cảm giác về bản sắc chung và biến Mecca thành một trung tâm quan trọng của bán đảo Ả Rập.

Năm con Voi là tên gọi trong lịch sử Hồi giáo, tương ứng với khoảng năm 570 theo Tây lịch. Theo truyền thuyết Hồi giáo, Muhammad sinh vào năm này. Theo các học giả Hồi giáo ban đầu như Ibn Ishaq, Abraha là người cai trị Cơ Đốc giáo của Yemen, lệ thuộc Vương quốc Aksum của Ethiopia, ông cho xây dựng một nhà thờ tại Sana'a gọi là al-Qullays nhằm tôn vinh Quốc vương Aksum Negus. Nhà thờ này có tiếng tăm lan rộng, thậm chí còn được chú ý của Đế quốc Đông La Mã. Abraha nỗ lực chuyển hướng cuộc hành hương của người Ả Rập từ Kaaba đến al-Qullays và cử Muhammad ibn Khuza'i đi chuyển thông điệp đến Mecca và Tihamah rằng al-Qullays tốt hơn nhiều so với các công trình cúng bái khác và còn thanh khiết hơn. Khi Muhammad ibn Khuza'i đến vùng đất của người Kinana, cư dân cử người bắn tên giết chết nhân vật này. Abraha tức giận và thề sẽ tập kích bộ lạc Kinana và phá huỷ đền thờ. Ibn Ishaq nói rằng một thành viên của bộ lạc Quraysh tức giận trước điều này, và đi đến Sana'a rồi lẻn vào nhà thờ vào ban đêm và làm ô uế nó. Abraha đem một đội quân lớn hành quân đến Kaaba, gồm nhiều voi chiến, với ý định phá huỷ nơi này. Khi biết tin quân Abraha tiến đến, các bộ lạc Ả Rập là Quraysh, Banu Kinanah, Banu Khuza'a và Banu Hudhayl liên hiệp nhằm phòng thủ Kaaba. Một người đến từ Vương quốc Himyar được Abraha phái đi khuyên họ rằng Abraha chỉ muốn phá huỷ Kaaba và nếu họ kháng cự thì sẽ bị tiêu diệt. Abdul-Muttalib (ông của Muhammad) bảo cư dân Mecca đi lánh nạn trên các khu đồi, còn ông cùng một số thành viên lãnh đạo của bộ lạc Quraysh vẫn ở quanh Kaaba. Đến khi Abraha tấn công Mecca, con voi dẫn đầu có tên là Mahmud, được thuật là dừng lại tại ranh giới quanh Mecca và từ chối tiến vào. Điều này tạo ra thuyết rằng một dịch bệnh như đậu mùa có thể đã khiến cuộc xâm chiếm Mecca này thất bại. Còn theo surah al-Fil, [khi Abraha chuẩn bị tiến vào thành phố] xuất hiện một đám mây đen gồm các con chim nhỏ do Allah phái đến. Các con chim mang các hòn đá nhỏ ở mỏ chúng và ném vào quân Ethiopia, khiến họ tan vỡ.

Cụ của Muhammad được thuật là người đầu tiên sử dụng đoàn buôn lạc đà, chúng có vai trò lớn trong nền kinh tế nhộn nhịp của Mecca. Các liên minh hình thành giữa các thương nhân tại Mecca và các bộ lạc du mục địa phương, các bộ lạc đem hàng hoá như da thuộc, gia súc và kim loại khai thác trên các núi của địa phương đến Mecca, chúng sau đó được chất lên các đoàn buôn và đưa đến các thành phố tại Syria và Iraq. Các tường thuật lịch sử cũng cung cấp một số dấu hiệu về việc hàng hoá từ các lục địa khác cũng có thể đã đi qua Mecca. Hàng hoá từ châu Phi và Viễn Đông đi qua thành phố trên đường đến Syria gồm có gia vị, da thuộc, thuốc, vải và nô lệ; đổi lại Mecca tiếp nhận tiền, vũ khí, ngũ cốc và rượu vang, rồi phân phối chúng ra khắp bán đảo Ả Rập. Cư dân Mecca ký kết các thoả thuận với cả Đông La Mã và người Bedouin, và thương lượng việc qua lại an toàn cho các đoàn buôn, cho họ quyền sử dụng nước và đồng cỏ. Mecca trở thành trung tâm của một bang liên lỏng lẻo gồm các bộ lạc, trong đó có Banu Tamim. Các thế lực khác trong khu vực như Abyssinia, Ghassan, và Lakhm đang suy yếu khiến mậu dịch tại Mecca trở thành thế lực ràng buộc chủ yếu tại bán đảo Ả Rập vào cuối thế kỷ VI.

Muhammad và chinh phục Mecca

Muhammad sinh tại Mecca vào năm 570, và do đó Hồi giáo có liên kết chặt chẽ với địa điểm này. Ông sinh ra trong một phái nhỏ là Nhà Hashem, thuộc bộ lạc Quraysh. Theo truyền thuyết Hồi giáo thì tại Mecca, trong hang Hira trên núi Jabal al-Nour, Muhammad bắt đầu nhận các tiết lộ thần thánh từ Thượng đế thông qua Tổng thiên thần Gabriel vào năm 610, và chủ trương về thể thức độc thần Abraham của ông, tương phản với thuyết dị giáo của cư dân Mecca. Sau khi bị các bộ lạc dị giáo ngược đãi suốt 13 năm, đến năm 622 Muhammad di cư (Hijra) cùng đồng đạo (Muhajirun) của ông đến Yathrib (về sau gọi là Medina). Tuy nhiên, xung đột giữa Quraysh và người Hồi giáo tiếp tục: Hai bên giao tranh trong trận Badr, kết quả là người Hồi giáo đánh bại bộ lạc Quraysh ra khỏi Medina; còn trong trận Uhud thì kết quả không dứt khoát. Về tổng thể, các nỗ lực của người Mecca nhằm tiêu diệt Hồi giáo bị thất bại và tỏ ra tốn kém và không thành công. Trong trận chiến Hào vào năm 627, liên quân bán đảo Ả Rập cũng không thể đánh bại lực lượng của Muhammad.

Năm 628, Muhammad cùng các môn đồ của ông muốn đến Mecca để hành hương, song bị bộ lạc Quraysh ngăn cản. Sau đó, người Hồi giáo và người Mecca đạt được Hiệp định Hudaybiyyah, theo đó bộ lạc Quraysh cam kết ngưng chiến đấu với người Hồi giáo và cam kết rằng người Hồi giáo sẽ được cho phép vào thành phố để tiến hành cuộc hành hương vào năm sau. Điều này có nghĩa là đình chiến trong 10 năm, song chỉ hai năm sau bộ lạc Quraysh vi phạm hoà ước khi tàn sát một nhóm người Hồi giáo và các đồng minh của họ. Muhammad cùng các đồng đạo có đến 10.000 người hành quân đến Mecca. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục chiến đấu thì thành phố Mecca đầu hàng Muhammad, ông tuyên bố hoà bình và ân xá cho các cư dân thành phố. Các tín đồ của Muhammad phá huỷ các hình tượng dị giáo, và các địa điểm bị Hồi giáo hoá và chuyển đổi mục đích để thờ phụng Thượng đế. Mecca được tuyên bố là địa điểm linh thiêng nhất trong Hồi giáo, được quy định là trung tâm trong cuộc hành hương của người Hồi giáo, một trong năm Cột trụ của Hồi giáo. Sau đó, Muhammad trở về Medina sau khi giao cho Akib ibn Usaid làm thống đốc của thành phố. Các hoạt động khác của Muhammad dẫn đến thống nhất bán đảo Ả Rập.

Muhammad mất vào năm 632, song với nhận thức thống nhất được ông truyền cho Ummah (dân tộc Hồi giáo), Hồi giáo bắt đầu bành trướng nhanh chóng, vươn xa từ Bắc Phi đến châu Á và một phần châu Âu. Khi Đế quốc Hồi giáo phát triển, Mecca tiếp tục thu hút người hành hương từ khắp thế giới Hồi giáo và bên ngoài, do người Hồi giáo đến thành phố để cử hành cuộc hành hương Hajj thường niên. Mecca cũng thu hút các học giả, những người Hồi giáo sùng đạo đến thường trú, vì họ muốn sống gần Kaaba, cùng cư dân địa phương phục vụ người hành hương. Do khó khăn và tốn kém của Hajj, những người hành hương đi thuyền đến Jeddah rồi đi bằng đường bộ, hoặc tham gia các đoàn bộ hành thường niên từ Syria hoặc Iraq.

Trung đại và cận đại
Mecca chưa từng là thủ đô của nhà nước Hồi giáo nào, song những người cai trị Hồi giáo đã góp phần sửa sang thành phố. Dưới thời trị vì của Umar (634–44) và Uthman ibn Affan (644–56) lo ngại về nạn lụt khiến đế quốc đưa các kỹ sư Cơ Đốc giáo đến để xây dựng các đập nước ở các miền thấp và xây dựng đê để bảo vệ vùng xung quanh Kaaba.

Muhammad di cư đến Medina khiến trọng điểm rời xa khỏi Mecca, và còn xa hơn nữa khi vị khalip thứ tư là Ali lên nắm quyền và chọn Kufa (nay thuộc Iraq) làm thủ đô. Đế quốc Umayyad chuyển thủ đô đến Damascus thuộc Syria còn Đế quốc Abbasi thì chuyển đến Baghdad nay thuộc Iraq, thành phố này là trung tâm của Đế quốc Hồi giáo trong gần 500 năm. Mecca trở lại trong lịch sử chính trị Hồi giáo trong Nội chiến Hồi giáo lần thứ hai (680–692), khi thành phố nằm trong tay Abd Allah ibn al-Zubayr, một người Hồi giáo phản đối các khalip của Umayyad. Thành phố hai lần bị quân Umayyad bao vây, vào năm 683 và 692. Trong một số khoảng thời gian về sau, thành phố ít có tên tuổi trong chính trị, song duy trì là một thành phố mộ đạo và thông thái nằm dưới quyền cai quản của các sharif Nhà Hashem.

Năm 930, Mecca bị người Qarmat tấn công và cướp phá, đây là một giáo phái Hồi giáo Ismail theo chủ nghĩa thiên niên kỷ dưới quyền Abū-Tāhir Al-Jannābī và tập trung tại miền đông bán đảo Ả Rập. Dịch bệnh Cái chết Đen tấn công Mecca vào năm 1349.

Năm 1517, Sharif Barakat bin Muhammed thừa nhận uy quyền tối cao của Khalip Ottoman song duy trì tự trị địa phương ở mức độ lớn. Năm 1803, thành phố bị Nhà nước Saud thứ nhất chiếm lĩnh, họ nắm giữ Mecca đến năm 1813. Sự kiện này là một đòn mạnh vào thanh thế của Đế quốc Ottoman, tức thế lực thực thi chủ quyền đối với thành phố từ năm 1517. Người Ottoman giao nhiệm vụ đoạt lại quyền kiểm soát Mecca cho một chư hầu hùng mạnh của họ là Khedive (phó vương) Ai Cập Muhammad Ali Pasha. Muhammad Ali Pasha tái lập thành công quyền kiểm soát của Ottoman đối với Mecca vào năm 1813.

Mecca thường xuyên bùng phát dịch tả, từ năm 1830 đến năm 1930 dịch tả từng 27 lần bùng phát trong những người hành hương tại Mecca.

Hiện đại
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đế quốc Ottoman liên minh với người Đức đối đầu với Anh và các đồng minh của họ. Đặc vụ T. E. Lawrence của Anh lập mưu với Sharif của Mecca là Hussain bin Ali. Hussein bin Ali khởi nghĩa chống Đế quốc Ottoman, và Mecca là thành phố đầu tiên bị quân đội của ông chiếm lĩnh, vào năm 1916. Cuộc khởi nghĩa của Sharif tỏ ra là một bước ngoặt trong chiến tranh trên mặt trận phía đông. Sharif Hussein tuyên bố thành lập Vương quốc Hejaz, và tuyên bố Mecca là thủ đô của quốc gia mới này.

Tin tức tường thuật vào tháng 11 năm 1916 qua đầu mối tại Cairo với những người hành hương Hajj trở về, nói rằng với việc nhà cầm quyền Thổ Ottoman biến mất, Mecca trong dịp Hajj vào năm 1916 đã may mắn thoát khỏi nạn tống tiền quy mô và nạn vòi vĩnh phi pháp của người Thổ làm việc cho chính quyền Ottoman.

Sau trận chiến Mecca vào năm 1924, Sharif của Mecca bị gia tộc Saud lật đổ, và thành phố được hợp nhất vào Ả Rập Xê Út.

Ngày 20 tháng 11 năm 1979, hai trăm phần tử có vũ trang theo chủ nghĩa Hồi giáo dưới quyền nhà thuyết pháp Ả Rập Xê Út Juhayman al-Otaibi đã chiếm lĩnh Đại Thánh đường. Họ tuyên bố rằng hoàng tộc Saud không còn đại diện cho Hồi giáo thuần khiết và rằng Masjid al-Haram (Thánh đường thiêng) và Kaaba cần thuộc về những người có đức tin chân chính. Các phiến quân bắt giữ hàng chục nghìn người hành hương làm con tin và tự giam mình trong thánh đường. Cuộc bao vây kéo dài trong hai tuần, kết quả là hàng trăm người chết và thiệt hại đáng kể đối với đền thờ, đặc biệt là hành lang Safa-Marwa. Quân đội Pakistan tiến hành cuộc tấn công cuối cùng; họ được giúp đỡ về vũ khí, hậu cần và kế hoạch từ một đội biệt kích tinh nhuệ thuộc lực lượng GIGN của Pháp.

Dưới thời Nhà Saud cai trị, có ước tính rằng kể từ năm 1985 có khoảng 95% công trình lịch sử của Mecca đã bị phá huỷ, hầu hết có niên đại trên một nghìn năm. Các di tích lịch sử có tính chất quan trọng về tôn giáo đã bị Nhà Saud phá huỷ gồm năm trong số "bảy thánh đường" nổi tiếng được xây dựng ban đầu bởi con gái của Muhammad và bốn trong số "các đồng đạo lớn nhất" của ông: Masjid Abu Bakr, Masjid Salman al-Farsi, Masjid Umar ibn al-Khattab, Masjid Sayyida Fatima bint Rasulullah và Masjid Ali ibn Abu Talib.

Theo tường thuật, Mecca hiện còn ít hơn 20 công trình kiến trúc có niên đại từ thời Muhammad. Các công trình khác bị phá huỷ bao gồm nhà của vợ của Muhammad là Khadijah; nhà của đồng đạo Muhammad Abu Bakr; nhà của cháu nội Muhammad Ali-Oraid và Thánh đường abu-Qubais; nơi sinh của Muhammad bị phá để xây một thư viện; còn Pháo đài Ajyad từ thời Ottoman bị phá để xây Tháp Abraj Al Bait.

Nguyên nhân khiến nhiều toà nhà lịch sử bị phá huỷ là để dành không gian xây dựng các khách sạn, căn hộ, bãi đỗ xe và các cơ sở hạ tầng khác cho những người hành hương Hajj. Tuy nhiên, nhiều công trình bị phá huỷ nằm ngoài các lý do như vậy, như khi phát hiện được nhà của Ali-Oraid, Quốc vương Fahd đích thân ra lệnh san phẳng nó vì sợ nơi này sẽ trở thành một điểm hành hương.

Hành hương
Cuộc hành hương đến Mecca thu hút hàng triệu người Hồi giáo từ khắp thế giới. Có hai cuộc hành hương là Hajj và Umrah.

Hajj là cuộc hành hương 'lớn' được cử hành thường niên tại Mecca và các di tích lân cận. Trong Hajj, có vài triệu người thuộc nhiều quốc tịch sẽ cùng nhau cúng bái. Mọi người Hồi giáo trưởng thành và khoẻ mạnh đều phải tiến hành Hajj ít nhất một lần trong đời nếu như họ có khả năng tài chính và thể chất đến Mecca, và có thể sắp xếp để chăm sóc người phụ thuộc ở quê nhà trong khi họ thực hiện chuyến đi.

Umrah là cuộc hành hương nhỏ hơn, không có tính bắt buộc song được đề nghị trong Qur'an. Thường thì các tín đồ thực hiện Umrah khi đến thăm Masjid al-Haram.

Mecca là địa điểm xảy ra một số sự kiện và thất bại kiểm soát đám đông do có quá nhiều người đến trong Hajj. Chẳng hạn vào ngày 2 tháng 7 năm 1990, thảm hoạ xảy ra khi hệ thống thông gió bị hỏng trong một đường hầm bộ hành đông đúc tại Mecca, khiến cho 1.426 người chết do bị nghẹt thở hoặc bị dẫm đạp. Vào ngày 24 tháng 9 năm 2015, hơn 2.000 người hành hương thiệt mạng trong một vụ dẫm đạp tại Mina khi tham dự nghi lễ ném đá tại Jamarat.

Địa lý
Mecca nằm trên độ cao 277 m so với mực nước biển, và nằm cách biển Đỏ khoảng 80 km. Miền trung Mecca nằm trên một hành lang giữa các ngọn núi và thường được gọi là "hõm Mecca." Khu vực có thung lũng Al Taneem, thung lũng Bakkah và thung lũng Abqar. Vị trí nằm tại vùng núi non đã xác định phạm vi mở rộng đương đại của thành phố. Trung tâm thành phố nằm tại khu vực Masjid al-Haram, có độ cao thấp hơn so với hầu hết thành phố. Khu vực xung quanh thánh đường là khu thành cổ. Các đại lộ chính là Al-Mudda'ah và Sūq al-Layl về phía bắc thánh đường, và As-Sūg Assaghīr về phía nam. Do Nhà Saud mở rộng Đại thánh đường tại trung tâm thành phố, đã có hàng trăm ngôi nhà bị thay thế bằng các đại lộ và quảng trường thành phố. Các ngôi nhà truyền thống được xây dựng bằng đá địa phương và thường có hai đến ba tầng. Tổng diện tích Mecca hiện nay là 1.200 km².

Vào thời kỳ tiền hiện đại, Mecca sử dụng một vài nguồn nước chính. Đầu tiên là các giếng nước tại địa phương như giếng Zamzam, nước của chúng thường hơi mặn. Nguồn thứ hai là dòng chảy của Ayn Zubayda, nguồn của dòng chảy này là các núi J̲abal Saʿd (Jabal Sa'd) và Jabal Kabkāb, nằm cách vài km về phía đông của Jabal Arafa và cách Mecca khoảng 20 km về phía đông nam. Nước được vận chuyển từ đó bằng các rãnh ngầm. Nguồn thứ ba là mưa, nó được cư dân trữ trong các hồ chứa nhỏ hoặc là các bể nước. Lượng mưa khan hiếm, song cũng gây ra nguy cơ lũ lụt và từng là một mối đe doạ từ những thời kỳ đầu tiên. Theo Al-Kurdī, từng có 89 trận lụt lịch sử cho đến năm 1965, trong đó có vài trận lụt vào thời kỳ Saud. Trong thế kỷ XX, trận lụt nghiêm trọng nhất là vào năm 1942. Kể từ đó, các con đập được xây dựng để cải thiện vấn đề này.

Khu phố

 Ajyad
 Al Adl
 Al Faisaliyyah
 Al Gemmezah
 Al Ghassalah
 Al Hindawiyyah
 Al Iskan
 Al Khalediya
 Al Maabda
 Al Muaisem
 Al Nuzha
 Al Rasaifah
 Al Shoqiyah
 Al Shubaikah
 Al Sulaimaniyyah
 Al Tundobawi
 Al Utaibiyyah
 Al Zahir
 Al Zahra
 Aziziyah
 Gazza
 Jabal Al Nour
 Jarwal
 Jurhum
 Mina
 Misfalah
 Shar Mansur
 Suq Al Lail

Khí hậu
Mecca có khí hậu hoang mạc nóng, nhiệt độ vẫn nóng trong mùa đông khi dao động từ 18 °C đến 30 °C vào ban ngày. Nhiệt độ vào mùa hè thì cực nóng, thường là trên 40 °C vào ban ngày, giảm xuống 30 °C vào ban đêm.

Do Mecca nằm trên một hoang mạc nên các cơn bão bụi thường xuất hiện trong thành phố. Gió Shamal xuất hiện tại Mecca vào các tháng mùa hè, loại gió này mang rất nhiều bụi và đạt đỉnh vào buổi sáng song giảm vào ban đêm. Các cơn gió Shamal cũng xuất hiện trong mùa đông nhưng không thường xuyên. Các cơn bão cát hay bão bụi thường tác động đến Mecca hầu như trong mọi tháng song đặc biệt là vào mùa hè. Gió tây đem giông bão đến Mecca vào mùa đông và các cơn đông mưa đá thỉnh thoảng cũng xuất hiện.

Địa danh

Mecca sở hữu thánh đường Hồi giáo lớn nhất thế giới là Masjid al-Haram. Thánh đường nằm quanh Kaaba, là nơi người Hồi giáo hướng đến khi cầu nguyện hàng ngày (salat). Thánh đường này còn được gọi phổ biến là Haram hoặc Đại thánh đường.

Do sự thù địch của giáo phái Wahhabi với việc súng kính dành cho các toà nhà lịch sử và tôn giáo, Mecca đã mất đi hầu hết di sản của mình trong những năm gần đây và ít toà nhà từ 1500 qua còn tồn tại dưới thời Nhà Saud cai trị.

Thành phố đang mở rộng, bao gồm việc xây dựng Tháp Abraj Al Bait cao 601 m nằm gần Masjid al-Haram. Đây là toà nhà cao thứ ba thế giới khi nó hoàn thành vào năm 2012. Việc xây dựng tháp này khiến Pháo đài Ajyad từ thời Ottoman bị phá huỷ, gây tranh chấp giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út.

Giếng Zamzam là một nguồn nước nổi tiếng. Qishla tại Mecca là một thành trì của Ottoman nằm đối diện với Đại thánh đường và bảo vệ thành phố khỏi các cuộc tấn công. Tuy nhiên, chính phủ Ả Rập Xê Út loại bỏ cấu trúc này để tạo không gian cho các khách sạn và toà nhà kinh doanh nằm gần Đại thánh đường. Hira là một hang nằm gần Mecca, trên một ngọn núi tên là Jabal Al-Nūr. Nó nổi tiếng do là nơi Muhammad nhận các tiết lộ đầu tiên cho ông từ Thượng đế thông qua Jibreel, còn gọi là Gabriel đối với tín đồ Cơ Đốc giáo.

Cổng Mecca nằm trên Xa lộ Jeddah-Mecca, đánh dấu ranh giới khu vực người không theo Hồi giáo bị cấm tiến vào. Cổng được thiết kế vào năm 1979 bởi kiến trúc sư Ai Cập Samir Elabd. Cấu trúc giống với một quyển sách, đại diện cho Qur'an.

Kinh tế

Kinh tế Mecca phụ thuộc sâu vào cuộc hành hương thường niên. Theo lời một học giả, "[người Mecca] không có cách kiếm sống nào ngoài phục vụ những người hajj." Nguồn thu từ Hajj trên thực tế không chỉ mang lại sức lực cho kinh tế Mecca mà trong lịch sử còn có tác động sâu sắc đến kinh tế toàn bộ bán đảo Ả Rập. Nguồn thu được tạo ra theo một số cách thức, như đánh thuế những người hành hương. Các loại thuế đặc biệt tăng lên trong Đại khủng hoảng, và nhiều trong số các khoản thuế này tồn tại cho đến năm 1972. Cách khác để Hajj tạo ra nguồn thu là thông qua các dịch vụ cho người hành hương, như hãng hàng không quốc gia của Ả Rập Xê Út là Saudia tạo ra 12% nguồn thu của họ từ những người hành hương. Tiền đi đường của người hành hương để đến Mecca cũng tạo ra nguồn thu; cùng với đó là khách sạn và công ty ở trọ.

Thành phố nhận được 100 triệu USD, trong khi chính phủ Ả Rập Xê Út chi khoảng 50 triệu USD cho các dịch vụ của Hajj. Thành phố có một số ngành công nghiệp và nhà máy, song không còn giữ vai trò lớn trong kinh tế Ả Rập Xê Út, vốn là nền kinh tế chủ yếu dựa vào xuất khẩu dầu.

Nhiều loại hình doanh nghiệp tồn tại trong thành phố kể từ năm 1970 như sản xuất tôn uốn, rèn đồng, cửa hàng mộc, đệm bọc, nhà máy chiết xuất dầu thực vật, nhà máy kẹo, nhà máy bột mì, lò bánh mì, nuôi gia cầm, nhập khẩu thực phẩm đông lạnh, chế ảnh, cơ quan thư ký, nhà máy nước đá, nhà máy đóng chai nước ngọt có ga, tiệm cắt tóc, cửa hàng sách, cơ quan du lịch và ngân hàng.

Thành phố phát triển ổn định trong các thế kỷ XX và XXI, do số lượng người hành hương tham gia Hajj tăng lên nhờ tính tiện lợi và khả năng chi trả cho du lịch bằng đường hàng không. Hàng nghìn người Ả Rập Xê Út được thuê quanh năm để giám sát Hajj và làm nhân viên cho các khách sạn và cửa hàng phục vụ người hành hương; các lao động này lại làm gia tăng nhu cầu về nhà ở và dịch vụ. Thành phố hiện được các tuyến đường cao tốc bao quanh, và có các khu mua sắm và nhà cao tầng.

Y tế
Chính phủ Ả Rập Xê Út cung cấp chăm sóc y tế miễn phí cho toàn bộ người hành hương. Mecca có 10 bệnh viện:
 Bệnh viện Ajyad (tiếng Ả Rập: مستشفى أجياد)
 Bệnh viện Quốc vương Faisal (tiếng Ả Rập: مستشفى الملك فيصل بحي الششه)
 Bệnh viện Quốc vương Abdul Aziz (tiếng Ả Rập: مستشفى الملك عبدالعزيز بحي الزاهر)
 Vệnh viện Chuyên khoa Al Noor (tiếng Ả Rập: مستشفى النور التخصصي)
 Bệnh viện Hira (tiếng Ả Rập: مستشفى حراء)
 Vệnh viện Sản-Nhi (tiếng Ả Rập: مستشفى الولادة والأطفال)
 Thành phố Y tế Quốc vương Abdullah (tiếng Ả Rập: مدينة الملك عبدالله الطبية)
 Vệnh viện Đa khoa Khulais (tiếng Ả Rập: مستشفى خليص العام)
 Bệnh viện Đa khoa Al Kamel (tiếng Ả Rập: مستشفى الكامل العام)
 Bệnh viện Ibn Sena tại Bahhrah (tiếng Ả Rập: مستشفى ابن سينا بحداء / بحره)
Ngoài ra còn có nhiều phòng khám cho cư dân và khách hành hương.

Văn hoá

Văn hoá Mecca chịu tác động từ lượng người hành hương đông đảo đến thành phố mỗi năm, và do đó có di sản văn hoá phong phú, trở thành thành phố đa dạng nhất trong thế giới Hồi giáo. Tương phản với phần còn lại của Ả Rập Xê Út, đặc biệt là Najd, Mecca theo lời The New York Times, trở thành "một ốc đảo nổi bật" về tự do tư tưởng và thảo luận, cũng như của "chủ nghĩa tự do không chắc" do "người Mecca cho mình là một bức tường thành chống lại chủ nghĩa cực đoan đang len lỏi và đã bắt kịp phần lớn cuộc tranh luận Hồi giáo".

Máy in lần đầu được đưa đến Mecca vào năm 1885 bởi Osman Nuri Pasha, một thống đốc của Ottoman. Trong giai đoạn Nhà Hashem, nó được sử dụng để in công báo chính thức của thành phố có tên là al-Qibla. Chế độ Saud mở rộng nhà máy in này với mức hoạt động lớn hơn, phổ biến công báo chính thức mới của nhà nước là Umm al-Qurā. Từ đó các máy in và kỹ thuật in được đưa đến thành phố từ khắp Trung Đông, hầu hết là thông qua Jeddah.

Mecca có tờ báo riêng mang tên Al Nadwa, song các báo quốc gia và quốc tế khác cũng được phát hành tại Mecca như Saudi Gazette, Al Madinah, Okaz và Al-Bilad. Ba tờ đầu là những báo chính tại Mecca (và các thành phố khác trong nước), tập trung chủ yếu vào các vấn đề tác động đến thành phố. Nhiều đài truyền hình phục vụ khu vực thành phố, gồm có Saudi TV1, Saudi TV2, Saudi TV Sports, Al-Ekhbariya, Arab Radio and Television Network và các nhà cung cấp truyền hình cáp, vệ tinh và chuyên biệt khác.

Tại Mecca vào thời kỳ tiền hiện đại, các môn thể thao phổ biến nhất là vật ngẫu hứng và chạy bộ. Bóng đá hiện là môn thể thao phổ biến nhất tại Mecca, thành phố có một số câu lạc bổ thể thao thuộc hàng lâu năm nhất tại Ả Rập Xê Út, như Al-Wahda FC (thành lập vào năm 1945). Sân vận động Quốc vương Abdulaziz là sân vận động lớn nhất tại Mecca với sức chứa 38.000 chỗ ngồi.

Ẩm thực

Giống như tại các thành phố Ả Rập khác, Kabsa (một món được nêm gia vị gồm gạo và thịt) là bữa trưa truyền thống phổ biến nhất, song món mandi từ Yemen (gồm gạo và thịt nấu kiểu tandoori) cũng phổ biến. Các món thịt nướng như shawarma, kofta và kebab được bán nhiều tại Mecca. Trong dịp Ramadan, đậu răng ngựa ngâm dầu ô liu (ful medames) và samosa là các món phổ biến nhất và được ăn vào lúc hoàng hôn. Các món này luôn xuất hiện trong các nhà hàng Liban, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.

Sự pha trộn của các dân tộc và quốc tịch khác nhau trong cư dân Mecca có tác động đáng kể đến ẩm thực truyền thống địa phương. Thành phố được mô tả là một trong các thành phố Hồi giáo có tính thế giới nhất, với một nền ẩm thực quốc tế.

Theo truyền thống trong dịp Ramadan, nam giới (gọi là Saggas) cung cấp nước khoáng và nước quả ép cho những người Hồi giáo để họ ăn điểm tâm vào hoàng hôn. Ngày nay, Saggas kiếm tiền bằng cách cung cấp các loại đồ ăn ngọt như baklava va basbosa cùng với các đồ uống nước quả ép.

Trong thế kỷ XX, nhiều chuỗi đồ ăn nhanh đã mở cửa hàng nhượng quyền tại Mecca, phục vụ người dân địa phương và khách hành hương. Các đồ ăn ngoại lai thường được các khách hành hương đem đến.

Nhân khẩu
Mật độ dân số tại Mecca ở mức rất cao, hầu hết cư dân thường trú tại Mecca sống trong khu thành cổ, và nhiều người làm việc trong ngành kinh doanh mà người địa phương gọi là ngành kinh doanh Hajj. Một quan chức Ả Rập Xê Út từng phát biểu "Chúng tôi chưa từng ngưng việc chuẩn bị cho Hajj." Trong suốt cả năm, các dòng người hành hương tiến vào thành phố để thực hiện các nghi lễ của Umrah, và trong các tuần cuối cùng của tháng Dhu al-Qidah, có trung bình 4 triệu người Hồi giáo đến thành phố để tham gia các nghi lễ gọi là Hajj.

Người hành hương thuộc các dân tộc và xuất thân khác nhau, chủ yếu đến từ Trung Á, Nam Á, Đông Nam Á, châu Âu, Trung Đông và châu Phi. Nhiều người hành hương ở lại và trở thành cư dân của thành phố. Người đến từ Myanmar là một cộng đồng lâu năm, có sự bền vững với số lượng khoảng 250.000 người. Ngoài đa dạng do Hajj, bùng nổ dầu mỏ trong 50 qua tại Ả Rập Xê Út khiến hàng trăm nghìn người nhập cư đến lao động trong thành phố.

Người không theo Hồi giáo bị cấm đến Mecca theo luật pháp của Ả Rập Xê Út, và việc sử dụng các tài liệu gian lận để làm điều này có thể dẫn đến việc bị bắt giữ và khởi tố. Lệnh cấm cũng được áp dụng cho người thuộc giáo phái Ahmadiyya vì họ được cho rằng không phải là người Hồi giáo. Tuy vậy, có nhiều người không theo Hồi giáo từng đến thành phố, trường hợp đầu tiên được ghi lại là Ludovico di Varthema vào năm 1503. Người sáng lập Sikh giáo là Guru Nanak Sahib đến Mecca vào tháng 12 năm 1518. Một trong những người nổi tiếng nhất là Richard Francis Burton, ông đến với thân phận tín đồ phái Sufi Qadiriyyah từ Afghanistan vào năm 1853.

Giáo dục
Giáo dục chính thức bắt đầu phát triển trong giai đoạn cuối Ottoman, tiếp tục một cách chậm chạp qua thời Nhà Hashem. Nỗ lực lớn đầu tiên nhằm cải thiện tình hình là của một thương gia Jeddah tên là Muhammad ʿAlī Zaynal Riḍā, ông lập ra Madrasat al-Falāḥ tại Mecca vào năm 1911–12.

Hệ thống trường học tại Mecca có nhiều trường học công lẫn tư, dành cho cả nam sinh và nữ sinh. Tính đến năm 2005, thành phố có 532 trường công và tư cho nam sinh, và 681 trường công và tư cho nữ sinh. Ngôn ngữ giảng dạy trong các trường công và tư là tiếng Ả Rập, còn tiếng Anh được nhấn mạnh với vị thế là ngôn ngữ thứ hai, song một số trường tư do các thực thể nước ngoài thành lập, như các trường quốc tế, đã sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy. Họ cũng được phép dạy chung các nam sinh và nữ sinh.

Đối với giáo dục bậc cao, thành phố chỉ có một trường đại học là Đại học Umm Al-Qura, trường được thành lập vào năm 1949 với hình thức là trường cao đẳng, và trở thành một đại học công lập vào năm 1979.

Truyền thông
Viễn thông trong thành phố được nhấn mạnh từ sớm dưới thời Nhà Saud. Quốc vương Abdul Aziz Al-Saud (Ibn Saud) thúc giục chúng tiến bộ do ông nhận ra đây là một phương thức tiện lợi và giúp cai quản tốt hơn. Trước đó, trong thời Quốc vương Husayn có khoảng 20 máy điện thoại trong toàn thành phố; đến năm 1936 con số này tăng lên 450, chiếm khoảng một nửa số máy điện thoại của toàn quốc. Trong thời gian này, các đường dây điện thoại được mở rộng đến Jeddah và Ta’if, song không đến thủ đô Riyadh. Đến năm 1985, Mecca cùng với các thành phố khác trong nước đã sở hữu các phương tiện truyền thông điện thoại, máy điện báo, phát thanh và truyền hình hiện đại.

Truyền thông phát thanh hạn chế được hình thành trong Vương quốc Hejaz dưới thời Nhà Hashem. Đến năm 1929, các trạm vô tuyến được lập ra tại nhiều thị trấn khác nhau trong vùng, tạo ra một mạng lưới hoàn chỉnh về chức năng vào năm 1932. Ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai, mạng lưới hiện hữu được mở rộng và cải tiến trên mức độ lớn. Kể từ đó, truyền thông phát thanh đã được sử dụng rộng rãi trong việc chỉ dẫn cuộc hành hương và thông báo cho người hành hương. Điều này bắt đầu vào năm 1950 và cho đến khoảng năm 1957 thì Đài Phát thanh Makka trở thành đài mạnh nhất tại Trung Đông. Âm nhạc không được phát từ đầu, song dần được đưa vào nội dung chương trình.

Giao thông

Mecca chỉ có sân bay Mecca Đông với quy mô nhỏ và không có dịch vụ hàng không, do đó thành phố được phục vụ bởi Sân bay quốc tế quốc vương Abdulaziz nằm tại Jeddah, cách trung tâm thành phố khoảng 100 km. Nhằm phục vụ lượng lớn khách hành hương Hajj, sân bay này có một nhà ga Hajj chuyên biệt, chứa được đồng thời 47 máy bay và có thể tiếp nhận 3.800 khách hành hương mỗi giờ trong dịp Hajj.

Al Mashaaer Al Mugaddassah Metro là một tuyến đường sắt đô thị tại Mecca, được khánh thành vào năm 2010. Tuyến đường sắt này có nhiều dài 18,1 km, vận chuyển khách hành hương đến các di tích thiêng liêng là núi Arafat, Muzdalifah và Mina thuộc thành phố trong dịp Hajj nhằm giảm tắc nghẽn trên các tuyến đường bộ. Mecca Metro có tên chính thức là "Đường sắt đại chúng Makkah", là một hệ thống đường sắt đô thị gồm bốn tuyến được lên kế hoạch cho thành phố. Nó sẽ giúp Al Mashaaer Al Mugaddassah Metro vận chuyển khách hành hương trong dịp Hajj.

Một tuyến đường sắt cao tốc liên tỉnh (Kế hoạch đường sắt cao tốc Haramain còn gọi là "đường sắt miền tây") được bắt đầu xây dựng từ năm 2009. Tuyến có chiều dài 444 km, liên kết các thành phố linh thiêng Medina và Mecca thông qua Thành phố kinh tế Quốc vương Abdullah, Rabigh, Jeddah và Sân bay quốc tế Quốc vương Abdulaziz. Tuyến đường sắt này được lên kế hoạch cung cấp vận chuyển an toàn và thuận tiện với tốc độ 320 km/h, sẽ giảm thời gian qua lại giữa Mecca và Medina xuống dưới hai tiếng.

Một số xa lộ liên tỉnh giúp liên kết thành phố Mecca:
 Xa lộ 40 – liên kết Jeddah đến Mecca và Mecca đến Dammam.
 Xa lộ 15 – liên kết Taif đến Mecca và Mecca đến Medina.

Thành phố kết nghĩa
  Medina, Ả Rập Xê Út
  Merv, Turkmenistan
  Taif, Ả Rập Xê Út

Tham khảo
Ghi chú

Thư mục

Đọc thêm

 Watt, W. Montgomery. "Makka – The pre-Islamic and early Islamic periods." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. ngày 6 tháng 6 năm 2008
 Winder, R.B. "Makka – The Modern City." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. ngày 6 tháng 6 năm 2008

Liên kết ngoài

 Holy Mecca Municipality
 Saudi Information Resource – Holy Mecca
 Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah, by Richard Burton

Bài cơ bản dài trung bình
Thành phố của Ả Rập Xê Út
Thành phố thánh địa
Thánh địa Hồi giáo
Thành phố của đế quốc Ottoman
Hajj
Khu dân cư ở vùng Makkah


title: Batanes

text:
Batanes là tỉnh nhỏ nhất trong số các tỉnh của nước Cộng hòa Philippines, cả về dân số và diện tích đất. Tỉnh lỵ là Basco.

Tỉnh này bao gồm 10 hòn đảo, được gọi là Quần đảo Batanes, có vị trí khoảng 162 km về phía bắc đảo Luzon qua eo biển Luzon và là được xếp là một phần của Vùng Thung lũng Cagayan thuộc Luzon. Trong nhóm hải đảo này, chỉ có người ở các hòn đảo lớn nhất là Itbayat, Batan và Sabtang.

Các đảo Batanes được ngăn cách với quần đảo Babuyan của tỉnh Cagayan qua eo Balintang và ngăn cách với Đài Loan qua eo biển Bashi.

Các đảo cực Bắc của tỉnh, cũng như của Philippines, là đảo Mavudis (Yami). Các đảo khác là Misanga, Siayan, Itbayat, Dinem, Batan, Sabtang, Ivuhos, và Dequey. Chỉ có bốn hòn đảo lớn nhất (Batan, Ivuhos, Itbayat và Sabtang) là có người sinh sống.

Batanes cách khoảng 190 km về phía nam Đài Loan.

Nhân khẩu

Những người dân ở Batanes được gọi là người Ivatan, họ có sự tương đồng về văn hóa và ngôn ngữ từ thời tiền sử với những người ở quần đảo Babuyan và người Tao của đảo Lan Tự, Đài Loan.

Ngôn ngữ chính được nói ở Batanes là tiếng Ivatan, được nói trên các đảo Batan và Sabtang, và tiếng Itbayat, được nói chủ yếu trên đảo Itbayat. Tiếng Ivatan chiếm ưu thế trên địa bàn tỉnh và được coi là thuộc ngữ hệ Nam Đảo (Austronesia]. Từ cấp độ đại học xuống dưới cấp tiểu học, ngôn ngữ này được nói rộng rãi..

Khu tự quản
Batanes có 6 khu tự quản

Thư viện ảnh

Picture gallery

Chú thích

Liên kết ngoài
 Official website
 Northern Luzon cultures

Tỉnh của Philippines
Tỉnh đảo của Philippines


title: Lasioglossum achilleae

text:
Lasioglossum achilleae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: Heckler & Koch G36

text:
{{Infobox Weapon
|name=Heckler & Koch G36
|image=
|caption=
|origin=
|type=Súng trường tấn công

|is_ranged=yes

|service=1997–nay
|used_by=
|wars=Chiến tranh KosovoChiến tranh Afghanistan (2001–2014)Chiến tranh IraqChiến tranh ma túy MéxicoChiến tranh Nam Ossetia 2008Nội chiến Libya

|designer=Heckler & Koch
|design_date=1990–1995
|manufacturer=Heckler & KochSanta Bárbara Sistemas
|unit_cost=
|production_date=G36: 1996–nayG36K: 1997–nayG36C: 2001–nay
|number=176,000
|variants=G36G36KG36KV3G36CMG36G36EG36KEMG36ESL8

|spec_label=
|weight=G36: 3,63 kgG36V: 3,33 kgG36K: 3,30 kgG36KV: 3,0 kgG36C: 2,82 kgMG36: 3,83 kgMG36E: 3,50 kg
|length=G36, G36V, MG36, MG36E: 999 mm báng mở / 758 mm báng gấpG36K, G36KV: 860 mm báng mở / 615 mm báng gấpG36C: 720 mm báng mở / 500 mm báng gấp
|part_length=G36, G36V, MG36, MG36E: 480 mmG36K, G36KV: 318 mmG36C: 228 mm
|width=64 mm
|height=G36, G36K, MG36: 320 mmG36V, G36KV, MG36E: 285 mmG36C: 278 mm

|cartridge=5.56×45mm NATO
|action=Nạp đạn bằng trích khí ngắn, khóa nòng xoay
|rate=750 viên/phút
|velocity=G36, G36V, MG36, MG36E: 920 m/sG36K, G36KV: 850 m/s
|range=800 m, 200–600 m tùy hệ thống nhắm
|max_range=
|feed=Hộp đạn rời 30 viên hay hộp đạn tròn 100 viên
|sights=Hệ thống nhắm phản xạ 1x tiêu chuẩn hay ống nhắm 3x tiêu chuẩn (mẫu xuất khẩu sử dụng ống nhắm 1.5x tiêu chuẩn) và điểm ruồi dự phòng
}}
Heckler & Koch G36 là loại súng trường tấn công do Heckler & Koch tại Đức thiết kế đầu những năm 1990 sử dụng loại đạn 5.56×45mm để thay thế cho khẩu Heckler & Koch G3 sử dụng loại đạn 7.62×51mm. Loại súng này đã được thông qua và đưa vào phục vụ trong lực lượng quân đội Đức từ năm 1997 để thay thế cho khẩu G3. G36 cũng được dùng để xuất khẩu cho các nước khác.

Phát triển
Việc bắt tay vào chế tạo một loại súng để thay thế cho khẩu Heckler & Koch G3 đã được Đức tiến hành vào nửa cuối những năm 1970. Mẫu đề nghị đầu là khẩu Heckler & Koch G11 sử dụng loại đạn không có vỏ 4.73mm. Khẩu súng này đã được dự đoán là sẽ thay thế G3 do đó tất cả các thiết kế sử dụng loại đạn 5.56×45mm đều bị tạm dừng phát triển tiếp. Heckler & Koch khi đó không còn lý do để theo đuổi thiết kế vũ khí mới sử dụng loại đạn 5.56×45mm nên đã hướng sang phát triển các mẫu súng dùng để xuất khẩu như HK33 và HK G41. Tuy nhiên chương trình của G11 đã bị đột ngột dừng lại hoàn toàn vì lực lượng quân đội Đức tiến hành cắt giảm chi phí vì hai miền của Đức đã thống nhất cũng như vấn đề tản nhiệt của khẩu súng vẫn chưa khắc phục được.

Khi nhu cầu về một loại súng trường trang bị đại trà cho quân đội sử dụng loại đạn tiêu chuẩn 5.56×45mm của NATO tăng lên trong quân đội Đức thì Heckler & Koch đã đề nghị sử dụng loại súng G41 nhưng đã bị bác bỏ. Một chương trình phát triển mới mang tên HK50 đã được tiến hành và mẫu đầu tiên được giới thiệu cho quân đội Đức và bắt đầu thử nghiệm vào năm 1995 và sau đó được đưa vào biên chế năm 1997. Nhưng tại chiến trường Afghanistan, G36 đã bộc lộ khiếm khuyết của mình với độ chính xác khi nhiệt độ lên quá cao trong điều kiện thời tiết nóng hay bắn quá nhiều. Súng bị đánh giá là không thích hợp với điều kiện tác chiến liên tục vì nếu súng bắn quá lâu thì sức nóng làm độ chính xác của súng giảm xuống dưới 200 m.

Thiết kế
G36 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén với hệ thống trích khí ngắn, pít ton nối gián tiếp với khóa nòng thông qua thanh truyền động nằm trong một lò xo, pít ton này sẽ xả lượng khí trích hướng về phía trước chứ không hướng về phía xạ thủ. khóa nòng xoay của khẩu súng có 7 móc khóa viên đạn cố định vào khoang chứa đạn. Nòng súng của G36 được thiết kế dưới dạng gắn tự do (không tiếp xúc với bất kì bộ phận nào khác của súng ngoài khoang chứa đạn và bộ phận trích khí) và được mạ crôm để hạn chế việc bị ăn mòn. Nút kéo lên đạn nằm phía trên thân súng dưới hệ thống nhắm khi cần sử dụng xạ thủ có thể chỉ nút kéo về bên trái hay bên phải để thuận tiện cho mình, khi không cần thiết nút kéo có thể kéo thẳng ra dọc theo thân súng cho đỡ vướng. Các vỏ đạn rỗng sẽ được nhả ra ngoài qua một khe phía bên phải.

Nút chọn chế độ bắn được đặt ở cả hai bên súng nằm sau cò súng. Súng có ba chế độ là "S" là khóa an toàn, "E" bắn từng viên và "F" bắn tự động. Khi khóa an toàn thì cò súng sẽ được khóa giữ cố định không cho di chuyển.

Tay cầm và hầu hết những chi tiết bọc ngoài của khẩu súng được làm bằng bằng vật liệu nhựa tổng hợp cao phân tử và chịu lực cao để giảm trọng lượng, thép được gia cố vào ở những nơi cần thiết. Tay cầm cò súng có sáu rãnh để có thể dễ dàng cầm nắm hơn. Tất cả các chi tiết của khẩu súng đều được gắn với nhau bởi các đinh ghim vì thế có thể tháo rời và ráp lại khẩu súng mà không cần đến công cụ. Báng súng được làm dạng khung có thể gấp lại để tiết kiệm không gian khi di chuyển, phần cuối báng súng có khoang trống để chứa các dụng cụ làm sạch. G36 có thể gắn chân chống chữ V để việc tác chiến được thuận tiện hơn hoặc có thể gắn ống phóng lựu 40 mm AG36.

G36 sử dụng loại đạn 5.56×45mm tiêu chuẩn của NATO. Hộp đạn của G36 làm bằng nhựa chịu lực và được thiết kế để có gắn cùng nhau mà không cần dụng cụ hỗ trợ. Ngoài ra một loại hộp đạn tròn kép cũng được chế tạo với sức chứa là 100 viên. Súng có thể gắn thêm các linh kiện hỗ trợ như bộ phận chống chớp sáng hay bộ phận hội tụ khí nén để dùng cho lựu đạn phóng từ nòng súng. Súng có thể lắp thêm lưỡi lê một cách nhanh chóng để cận chiến.

Chế tạo
Lực lượng quân đội Đức đã đặt hàng khoảng 33.000 khẩu và có thể đặt thêm 17.000 khẩu. Các lô hàng đã được giao từ quý ba năm 1997. Vào tháng 7 năm 1998 thì Tây Ban Nha đã tuyên bố G36 sẽ là loại súng trường tiêu chuẩn cho quân đội nước này thay thế cho khẩu CETME Model L và đã mua bản quyền để chế tạo loại súng này tại Tây Ban Nha việc giao hàng cho quân đội đã được tiến hành từ cuối năm 1999. Ả Rập Xê Út cũng đã mua bản quyền để chế tạo loại súng này.

Các biến thể

 G36V: Còn được biết đến như G36E, đây là mẫu dùng để xuất khẩu. nó có hệ thống nhắm là ống nhắm x1.5 hay x3 nhưng không có hệ thống nhắm phản xạ.
 MG36: Là loại LMG với một nòng nặng và khả năng tản nhiệt tốt hơn G36 để tránh việc bị nổ tung khi bắn nhiều.
 G36K: Mẫu carbine với nòng ngắn hơn G36 với các thanh răng để gắn các linh kiện hỗ trợ việc tác chiến chiến thuật, nhưng do nòng ngắn nên mẫu này không thể phóng lựu từ nòng súng hay gắn lưỡi lê. Có hai mẫu G36K, một là mẫu tích hợp ống nhắm x3 và một là mẫu chỉ có điểm ruồi và các thanh răng.
 G36KV: Là mẫu dùng để xuất khẩu của mẫu G36K với hệ thống nhắm của G36V.
 G36C: Mẫu phát triển từ mẫu G36K, mẫu này có nòng ngắn hơn cả mẫu G36K. Hệ thống trích khí được thiết kế lại để thích hợp với chiều dài của nòng. Hệ thống nhắm cơ bản của khẩu súng này là điểm ruồi nhưng có 4 thanh răng trên súng để gắn các loại linh kiện hỗ trợ.
 G36A2: Mẫu G36 nâng cấp. Hệ thống nhắm cơ bản của mẫu này là hệ thống nhắm điểm đỏ có thể gắn vào và tháo ra nhanh chóng. Mẫu này có ba thanh răng để gắn các loại linh kiện hỗ trợ.

Các nước sử dụng

 / Libya

  : Sử dụng trong Lực lượng GIS

Chú thích

Tham khảo
Sören Sünkler: Die Spezialverbände der Bundeswehr. 2. Auflage, Motorbuch Verlag, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-613-02592-9.
Rolf Abresch, Lothar Schulz: Der Soldat und seine Ausrüstung. Report Verlag, Frankfurt am Main u. a. 2002, ISBN 3-932385-13-6.
Rolf Abresch, Ralph Wilhelm (Hrsg.): Moderne Handwaffen der Bundeswehr. Report Verlag, Frankfurt am Main u. a. 2001, ISBN 3-932385-10-1.
Sören Sünkler: Elite- und Spezialeinheiten Europas. Motorbuch Verlag, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-613-02853-1.

Liên kết ngoài

 Heckler & Koch - official site
 Bundeswehr fact sheet
 Bundeswehr manual ZDv 3/12 regarding small arms usage
 2008 Heckler & Koch Military and LE brochure
 G36 in parts
 Modern Firearms
 REMTEK
 Hướng dẫn sử dụng 1
 Hướng dẫn sử dụng 2
 Hướng dẫn sử dụng 3
 RUAG Ammotech factsheet on German Army DM11 5.56x45mm ammunition
 Mô phỏng cách hoạt động của mẫu G36E

Súng trường tấn công
Súng Đức
Vũ khí cảnh sát
Súng Heckler & Koch
Súng trường Đức


title: Rouffignac-de-Sigoulès

text:
Rouffignac-de-Sigoulès là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 6,52 km2, dân số năm 2007 là 344 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rouffignac-de-Sigoulès trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Rouffignac-de-Sigoules


title: Autevielle-Saint-Martin-Bideren

text:
Autevielle-Saint-Martin-Bideren là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 65 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Ripolia

text:
Ripolia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Danh sách chi của Noctuidae:B

text:
Badausa
Badiza
Baecula
Bagada
Bagisara
Ballonicha
Balsa
Bambusiphila
Bamra
Banassa
Bandelia
Baniana
Baniopis
Baorisa
Baptarma
Baputa
Barastrotia
Baratha
Barbesola
Barcita
Bareia
Bariana
Barrovia
Barybela
Basilica
Basilodes
Bastilla
Bathystolma
Bathytricha
Batina
Batracharta
Batuana
Batyma
Bavilia
Baxagha
Beckeugenia
Behounekia
Behrensia
Beihania
Belciades
Belciana
Bellura
Belosticta

Bematha
Bendis
Bendisodes
Bendisopis
Benjaminiola
Beregra
Berioana
Beriohansa
Beriotisia
Berocynta
Berresa
Berrhaea
Bertula
Bertulania
Bessacta
Bessula
Betusa
Biagicola
Biangulypena
Biareolifera
Bibacta
Bicondica
Bifrontipta
Bihymena
Biregula
Birtha
Bischoffia
Bistica
Bithiasa
Bithiga
Bityla
Blancharditia
Blanona
Blasticorhinus
Blemmatia
Blepharamia
Blepharita
Blepharoa
Blepharomima
Blepharonia
Blepharosis
Bleptina

Bleptinodes
Bleptiphora
Blosyris
Boalda
Bocana
Bocula
Boethanthia
Bolica
Bombotelia
Bombiciella
Bomolocha
Bompolia
Bonaberiana
Bononia
Borbotana
Bornolis
Borolia
Borsania
Borsippa
Boryza
Boryzola
Boryzops
Bostrodes
Bostrycharia
Bouda
Boursinania
Boursinia
Boursinidia
Bousinixis
Bracharthron
Brachionycha
Brachycosmia
Brachycyttara
Brachygalea
Brachyherca
Brachylomia
Brachyona
Brachypteragrotis
Brachytegma
Brachyxanthia
Bradunia
Brana

Brandtaxia
Brandticola
Brephos
Brevipecten
Briarda
Britha
Brithodes
Brithys
Brithysana
Brontypena
Brotis
Brunnarsia
Bryocodia
Bryogramma
Bryograpta
Bryoleuca
Bryolymnia
Bryomima
Bryomixis
Bryomoia
Bryonola
Bryonycta
Bryophila
Bryophilina
Bryopolia
Bryopsis
Bryotype
Bryotypella
Bryoxena
Buciara
Bucinna
Bulia
Bulna
Buphana
Burdettia
Burdria
Burgena
Busmadis
Busseola
Butleronea
Buzara
Byturna

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

B


title: Stilla fiordlandica

text:
Stilla fiordlandica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Stilla


title: Oecetis anjiro

text:
Oecetis anjiro là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Ampedus pakistanicus

text:
Ampedus pakistanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp

text:
Cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp là một lực lượng thuộc hệ thống tổ chức của Công an nhân dân Việt Nam, ra đời trên cơ sở tổ chức của lực lượng cảnh sát bảo vệ, theo Quyết định số 346/2003/QĐ - BCA (X13) ngày 18.4.2003, của bộ trưởng Bộ Công an về việc thành lập và quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức của Cục Cảnh sát bảo vệ và Hỗ trợ tư pháp.

Cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp có nhiệm vụ: vũ trang canh gác bảo vệ các mục tiêu, tổ chức tuần tra, cơ động chiến đấu kịp thời trấn áp mọi hoạt động phá rối an ninh, trật tự; bảo vệ phiên toà, bắt giữ, áp giải bị can, bị cáo, dẫn giải người làm chứng, quản lý kho vật chứng và hỗ trợ công tác thi hành án theo quy định.

Hệ thống tổ chức của Cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp: ở Bộ Công an có Cục Cảnh sát bảo vệ và Hỗ trợ tư pháp; ở công an tỉnh, thành phố có phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp; ở công an quận, huyện, thị xã có đội cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp.

Tham khảo

Công an nhân dân Việt Nam


title: Dơi thùy tai to

text:
Dơi thùy tai to (tên khoa học Paracoelops megalotis) là loài dơi thuộc họ Dơi mũi. Đây là loài duy nhất thuộc chi Paracoelops. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam. Loài dơi này đang bị đe dọa môi trường sống.

Đánh giá năm 2008 của các nhà khoa học nước ngoài công bố trên website của IUCN, cho biết cụ thể hơn. Theo đó, không có thông tin gì về số lượng, không rõ loài này có mặt trong các khu bảo tồn hay không. IUCN nhấn mạnh, đến nay, chưa có bất cứ biện pháp bảo tồn tại chỗ nào được thực hiện và khuyến cáo cần có thêm các nghiên cứu về loài chỉ thấy có ở Việt Nam này.

Tuy nhiên, theo một công trình nghiên cứu của tiến sĩ Vũ Đình Thống cùng các cộng sự Anh, Pháp, Đức và Ireland được thực hiện vào năm 2010 thì loài dơi này thực chất là một loài động vật không hề tồn tại, và sự xuất hiện của phân loài "dơi thùy tai to" là dựa trên những sai sót trong quá trình phân tích một mẫu vật của loài dơi nếp mũi xinh (Hipposideros pomona), được thực hiện vào năm 1947 bời nhà sinh vật học người Pháp André David-Beaulieu.

Mô tả
Loài dơi này có cỡ trung bình. Tai cực lớn, gập xuống phía trước vượt xa mõm. Thùy đối tai (antitragus) rất phát triển. Mặt có lá mũi hình móng ngựa, xẻ ở đường trung tuyến thành hai thùy lỗ mũi thông ở cạnh đường này và một lá ngang tròn có vân tỏa tròn, cách biệt lá trước do một hàng lông. Đuôi thiếu. Màng da gian xương đùi không khuyết, có xương gót dài. Bộ lông dày. Mặt lưng nâu. Chỏm đầu vàng tươi. Mặt dưới màu be nhạt. Màng da cũng thế, trụi lông. T. 75mm. OT. 42mm.

Phân bố
Việt Nam: Thành phố Vinh ( Nghệ An ).

Chú thích

Tham khảo

 Chiroptera Specialist Group 1996. Paracoelops megalotis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 30 tháng 7 năm 2007.
 'Loài dơi bí ẩn' ở Việt Nam được giải mã
 Chiroptera Specialist Group 1996. Paracoelops megalotis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy nhập 30 tháng 7 năm 2007.
Simmons, N.B. 2005. Order Chiroptera. Pp. 312–529 in Wilson, D.E. and Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2 vols., 2142 pp. ISBN 978-0-8018-8221-0
ZSL Living conservation

M
Động vật có vú Việt Nam
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1947


title: Antheraea

text:
Antheraea là một chi bướm đêm thuộc họ Saturniidae. Nhiều loài thuộc chi này có sâu bướm sản xuất tơ tự nhiên có giá trị thương mại quan trọng. Thường được gọi là "tơ tussah", loài bướm này được gọi là bướm đêm tussah theo sợi tơ của nó.

Các loài
 Antheraea alleni Holloway, 1987
 Antheraea andamana Moore, 1877
 Antheraea assamensis – Assam Silkmoth, Muga Silkworm
 Antheraea broschi Naumann, 2001
 Antheraea brunei Allen & Holloway, 1986
 Antheraea celebensis Watson, 1915
 Antheraea cernyi Brechlin, 2002
 Antheraea cihangiri
 Antheraea cordifolia Weymer, 1906
 Antheraea diehli
 Antheraea exspectata
 Antheraea formosana Sonan, 1937
 Antheraea frithi Moore, 1858
 Antheraea godmani (Druce, 1892)
 Antheraea harndti Naumann, 1999
 Antheraea helferi
 Antheraea insularis Watson, 1913
 Antheraea jana
 Antheraea kelimutuensis U.Paukstadt, L.H.Paukstadt & Suhardjono, 1997
 Antheraea korintjiana
 Antheraea larissa
 Antheraea meisteri Brechlin, 2002
 Antheraea mezops Bryk, 1944
 Antheraea montezuma (Sallé, 1856)
 Antheraea moultoni
 Antheraea mylitta (Drury, 1773)
 Antheraea oculea
 Antheraea paphia
 Antheraea pernyi – Chinese Tussah Moth, Temperate Tussah Moth
 Antheraea pelengensis Brechlin, 2000
 Antheraea platessa Rothschild, 1903
 Antheraea × proylei (A. pernyi male × A. roylei female)
 Antheraea polyphemus – Polyphemus Moth
 Antheraea ranakaensis U.Paukstadt, L.H.Paukstadt & Suhardjono, 1997
 Antheraea rosieri (Toxopeus, 1940)
 Antheraea roylei (Moore, 1859)
 Antheraea salthi Stack, 1884
 Antheraea sumbawaensis Brechlin, 2000
 Antheraea tenggarensis Brechlin, 2000
 Antheraea yamamai – Japanese Oak Silkmoth, Japanese Silk Moth

Footnotes

Tham khảo
 Tuskes, PM, JP Tuttle và MM Collins. 1996. The wild silk moths of North America. Cornell University Press. ISBN 0-8014-3130-1
 "Studies on the filament of tasar silkworm, Antheraea mylitta D (Andhra local ecorace)." G. Shamitha và A. Purushotham Rao. CURRENT SCIENCE, VOL. 90, NO. 12, 25 JUNE 2006, pp. 1667–1671. PDF file downloadable from:

Liên kết ngoài

 "Raw & Organic Silk: Facts behind the Fibers"
 "Walter Sweadner và the Wild Silk Moths of the Bitteroot Mountains. By Michael M. Collins.
 Downloadable pdf file on Antheraea yamamai (in German)
 "ANTHERAEA Hübner, [1819] 1816"

Saturniini

Wild silk
Fibers


title: Vua La Mã

text:
Vua La Mã (tiếng Latin: Rex, Regis) là danh hiệu người đứng đầu nền quân chủ La Mã ở thời kỳ đầu của văn minh La Mã cổ đại. Các bản ghi của người La Mã về thời kỳ này đã bị thiêu hủy trong một cuộc cướp bóc thành phố vào năm 390 tr.CN nên người ta không biết chính xác đã có bao nhiêu vị vua trong thời kỳ này hay họ đã cai trị bao lâu. Theo truyền thuyết thì có cả thảy 7 vị vua. Vị vua đầu tiên của La Mã là Romulus (cùng với em là Remus, họ đã sáng lập nên thành phố La Mã, đặt theo tên Romulus), người cuối cùng là vua Tarquinius, người nổi tiếng là bạo ngược đã bị dân chúng truất ngôi để lập nên nền Cộng hòa La Mã.

Danh sách các vị vua truyền thuyết

Titus Tatius, vua của người Sabin, cũng là vua cùng cai trị của La Mã với Romulus trong 5 năm, cho đến khi qua đời, nhưng theo truyền thống ông không được kể vào số 7 vị vua La Mã.

Tham khảo

Lịch sử La Mã cổ đại
Văn minh La Mã cổ đại
Luật La Mã
Thập niên 750 TCN


title: Fos, Haute-Garonne

text:
Fos là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 543 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Belval, Ardennes

text:
Belval  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Vexillum loyaltyense

text:
Vexillum loyaltyense là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1845


title: Ba nữ thám tử

text:
Ba nữ thám tử có thể là tên tiếng Việt của một trong các bộ phim sau:
Charlie's Angels, phim truyền hình nhiều tập của Mỹ
Totally Spies!, phim hoạt hình nhiều tập của Pháp


title: 25483 Trusheim

text:
25483 Trusheim (tên chỉ định: 1999 XF74) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Stephen Walter Trusheim, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Động Vân Trình

text:
Động Vân Trình là một động lớn, cùng với các động Thiên Hà, động Tiên Cá, động Vái Giời là những hang động đẹp nhất ở Ninh Bình. Động nằm trong núi Mõ thuộc xã Thượng Hòa, huyện Nho Quan. Cùng với suối nước nóng Kênh Gà, Động Vân Trình đã được ngành Du lịch Ninh Bình đưa vào quy hoạch xây dựng khai thác khu du lịch Kênh Gà – Vân Trình.

Động nằm trong một quả núi cao hơn trăm mét. Cửa vào động ở lưng chừng núi, cao khoảng 40 m so với mặt đất. Du khách theo tour du lịch vào thăm động sẽ đi bằng thuyền từ bến sông Hoàng Long. Từ thành phố Ninh Bình có thể đi đến động theo trục đường đại lộ Tràng An từ hồ Kỳ Lân qua khu du lịch sinh thái Tràng An, chùa Bái Đính kéo dài tới động.

Diện tích của động Vân Trình rất lớn, khoảng trên 4000 m². Vòm động chỗ cao nhất trên 100 m, dưới vòm là tầng tầng dải nhũ đá óng ánh, muôn màu rủ xuống trông tựa như một bức rèm đá lung linh, lộng lẫy, sàn động có nhiều vân hoa độc đáo. Sâu vào trong động là giếng Rồng có nước tuôn từ dưới lên. Trong động có nhiều nhũ đá lấp lánh với nhiều hình dáng, màu sắc khác nhau. Không khí trong động tương đối thoáng mát và dễ chịu. Xung quanh động là các bức phù điêu nghệ thuật bằng thạch nhũ với đủ các hình của con người, thần tiên, mẹ bồng con, cỏ cây, con vật như con nghê, đại bàng, hổ, rùa, những hòn đá to, nhỏ nhẵn thín tựa như trứng vịt, trứng gà, viên bi, hạt đậu… có nhiều khối đá tựa như những chàng vệ sĩ, các diễn viên đang múa hát, cảnh vua thiết triều, quan thần đứng chầu; có cả đường rộng xuống âm phủ…

Giá trị tâm linh hơn cả ở động Vân Trình là thạch nhũ bằng đá nhô lên hình "của quý" của người đàn ông, nằm đối diện với một lỗ nhỏ gọi là "cửa sinh". Những người hiếm muộn về đường con cái thường sờ tay vào và chui qua cửa đó để cầu may.

Đã có thời gian dài hơn 100 năm cửa động bị vùi lấp (còn gọi là hang Lấp), vì vậy động Vân Trình không có nhiều dấu tích của các danh sĩ để lại nhưng từ năm 2001 được mở và là một điểm đến rất hấp dẫn để các du khách trong và ngoài nước đến tham quan tìm hiểu.

Thắng cảnh liên quan
Tại cùng xã Thượng Hòa còn có Hang Luồn Nho Quan  là hang luồn dạng karst trong núi đá vôi ở sát bờ bắc sông Hoàng Long.

Cách hang không xa là Động Nham Hao (hay động Ngọc Cao) là hang động nước dài hơn 3 km, xuyên qua dãy núi giáp ranh giữa hai xã Lạc Vân và Đức Long, ở liền kề phía bắc.

Liên kết ngoài

Hang động tại Ninh Bình