title: Paul von Lettow-Vorbeck

text:
Paul Emil von Lettow-Vorbeck (20 tháng 3 năm 1870 – 9 tháng 3 năm 1964), tướng lĩnh trong Quân đội Đế quốc Đức, chỉ huy Chiến dịch Đông Phi thời Chiến tranh thế giới thứ nhất. Là người chỉ huy một đội quân thuộc địa nhỏ bé nhưng thiện chiến của Đức tại Đông Phi, ông chưa từng bị đánh bại trên chiến trường. Ngay từ đầu Chiến tranh thế giới thứ nhất ông đã giữ thế chủ động. Không những ông liên tiếp đánh lui những cuộc tấn công của quân Anh - Nam Phi đông đảo hơn hẳn, khiến ông trở thành vị anh hùng huyền thoại của nước Đức khi đó, ông còn là vị tướng Đức duy nhất tấn công thắng lợi lãnh thổ Đế quốc Anh trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vào tháng 3 năm 1916, quân Anh từ Nam Phi tấn công quân Đức nhưng thất bại và không thể ngăn nổi những đợt công kích của ông và lính thuộc địa Đông Phi vào Đế quốc Anh. Sang năm 1917, đội quân thuộc địa Đức của ông lại thể hiện sức mạnh ưu việt của mình bằng thắng lợi vang dội trước quân Anh trong trận Mahiwa đẫm máu. Tuy vậy, đây trở thành cuộc chống cự cuối cùng của Vorbeck ở Đông Phi, trước khi ông rút khỏi Đông Phi và đánh tan tác quân Bồ Đào Nha đông đảo tại Mozambique, thu được nhiều chiến lợi phẩm. Cuộc chiến thắng lợi của ông trước Bồ Đào Nha đã cho thấy tài thao lược của ông như một bậc thầy của chiến tranh du kích.

Trong bối cảnh tiếp tế với chính quốc Đức bị cắt, binh lính của ông đã cải tiến vũ khí, quân phục, thuốc thang,... một cách tài tình. Ông luôn đối xử tốt với binh lính người gốc Phi, dùng những chiến thuật Âu - Phi và tận dụng triệt để địa hình, nhờ đó họ chiến đấu hiệu quả. Đầu năm 1918, ông tiếp tục giành một số thắng lợi. Những chiến thắng của ông đã đẩy được rất nhiều quân Đồng minh khỏi Mặt trận phía Tây. Trong cuộc chiến dấu của mình, ông được binh lính dưới quyền ngợi ca là "Hùng sư xứ Tanganyika". Những người ngưỡng mộ ông (trong đó có nhiều tướng lĩnh Đồng minh) cũng tôn vinh ông như một chiến binh cao thượng, lãng mạn, và "Hùng sư của Phi châu".

Các hoạt động của ông trong Chiến dịch Đông Phi thời Chiến tranh thế giới thứ nhất được coi là "chiến dịch du kích vĩ đại nhất, và thành công nhất trong lịch sử", trong khi chính sử của Đế quốc Đức coi đây là một "phép màu trong lịch sử thế giới". Tuy thắng lợi liên tiếp, nhưng sau khi một tù binh Anh thông báo cho ông tin Đức thua trận và Chiến tranh thế giới thứ nhất chấm dứt, ông ra đầu hàng vào tháng 11 năm 1918. Như vậy, phải 2 tuần sau khi nước Đức bại trận thì chiến dịch của ông mới chấm dứt. Trở về nước, ông được công chúng Đức đón chào như một người anh hùng dân tộc, một chiến binh vinh quang. Ông được phong quân hàmTrung tướng. Thậm chí ông còn diễu binh khải hoàn tại thủ đô Berlin. Sau đó, ông chuyển sang chính trị và tham gia trong Reichstag từ năm 1920 cho tới năm 1930. Đến cả tướng Anh Jan Christian Smuts - kỳ phùng địch thủ của ông, cũng trở nên rất ngưỡng mộ và nể trọng Vorbeck.

Thời trẻ

Paul Emil von Lettow-Vorbeck sinh ra trong một gia đình quý tộc nhỏ tại Pomerania, nơi cha ông phục vụ trong quân đội với cấp bậc sĩ quan tại tỉnh Rhine nước Phổ. Ông được giáo dục trong trường học nội trú tại Berlin, rồi nhập học sĩ quan tại Potsdam và Berlin-Lichterfelde. Năm 1890 ông được phong hàm Thiếu úy trong Quân đội Đế quốcĐức.

Binh nghiệp
Năm 1900, von Lettow-Vorbeck nhận nhiệm vụ tại Trung Quốc trong Liên quân tám nước đánh dẹp cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa đoàn. Tiếp đó, ông nhận nhiệm vụ tại châu Phi.

Tới năm 1904 ông nhận nhiệm sở tại lãnh thổ Tây Nam Phi châu thuộc Đức, nay là Namibia), trong đợt nổi dậy của thổ dân Namaqua và Herero. Tuy nhiên ông không tham dự vụ diệt chủng người Herero và Namaqua, do bị thương tại mắt trái và tại ngực, nên ông phải được đưa về Nam Phi để chữa trị và hồi phục.

Vào năm 1907 ông được thăng hàm đại úy, phục vụ trong bộ chỉ huy Quân đoàn 11. Từ tháng 3 năm 1909 tới tháng 1 năm 1913, von Lettow-Vorbeck chỉ huy lực lượng thủy quân lục chiến Tiểu đoàn 2 tại Wilhelmshaven thuộc miền Hạ Sachsen, nước Đức. Vào tháng 10 năm 1913, với quân hàm Thiếu tá, ông được bổ làm chỉ huy lực lượng thuộc địa Đức gọi là Schutztruppe (lực lượng bảo hộ) tại xứ Kamerun thuộc Đức (nay là Cameroon và một phần Nigeria). Trước khi ông kịp nhận nhiệm sở, nhiệm vụ của ông thay đổi, và ông được điều đến Đông Phi thuộc Đức, nay là lãnh thổ Tanzania trên lục địa châu Phi.

Trong hành trình tới nhiệm sở, von Lettow-Vorbeck đánh bạn với nữ tác giả người Đan Mạch, vốn đi cùng chuyến tàu với ông. Nhiều thập niên sau đó, bà cho biết "ông ấy là kiểu người thế hệ cũ, tôi chưa bao giờ gặp một người Đức nào gây cho tôi ấn tượng sâu sắc về bản chất và giá trị Đế quốc Đức đến thế."

Von Lettow-Vorbeck cho rằng cuộc chiến giữa nước Đức với các đế quốc thực dân khác là khó có thể tránh khỏi. Do đó, ông khẩn trương xây dựng đội quân bao gồm các binh sĩ người Đức và 12 đại đội người bản sứ gọi là quân Askaris, để sẵn sàng cho cuộc chiến. Chính nhờ đó, ông đã có thể nắm ngay thế chủ động khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ vào tháng 8 năm 1914.

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Tháng 8 năm 1914, trong giai đoạn đầu của cuộc Đại chiến, von Lettow-Vorbeck chỉ huy một đơn vị quân nhỏ, gồm 2.600 binh sĩ Đức và 2.472 binh sĩ người Phi, chia làm 14 đại đội dã chiến Askari. Nhận thức được sự quan trọng của việc nắm thế chủ động, ông lờ đi mệnh lệnh từ Berlin và từ Toàn quyền xứ thuộc địa Heinrich Schnee, người chủ trương giữ trung lập cho Đông Phi thuộc Đức. Von Lettow-Vorbeck phớt lờ vị Toàn quyền, và chuẩn bị sẵn sàng đánh lui cuộc đổ bộ đường biển vào thành phố Tanga. Sự bất tuân ông đối với quan Toàn quyền Schnee đã khiến cho ông không những có thể để đánh bại các đợt tấn công của địch mà còn tràn sang đất địch nữa. Cuộc tiến công diễn ra vào ngày 2 tháng 11 năm 1914, và trong 4 ngày tiếp đó, ông đánh tan tác Lực lượng Viễn chinh Anh-Ấn do tướng Arthur Aitken cầm đầu trong trận Tanga, một trong những trận thắng quan trọng nhất trong cuộc đời binh nghiệp của mình. Quân Anh-Ấn bỏ chạy, để lại rất nhiều chiến lợi phẩm cho đoàn quân thắng trận của Von Lettow-Vorbeck. Không những làm hao tổn binh lực cua Anh, chiến thắng này đã giúp cho ông giữ được hải cảng quan trọng thứ hai của xứ Đông Phi thuộc Đức. Chính sử Anh Quốc ghi nhận trận Tanga là một trong những thất bại thê lương nhất trong lịch sử nước nhà. Tiếp đó, ông tập hợp binh sĩ và số quân nhu ít ỏi của mình, rồi tập kích vào tuyến xe lửa của Đế quốc Anh tại Đông Phi. Với 244 quân Đức, 1.350 quân dã chiến askaris và 400 quân tuyển mộ người Ả Rập, ông đánh thắng đội quân bị áp đảo về quân số của Anh trong trận Jassin ngày 8 tháng 1 năm 1915, bắt được khoảng 300 tù binh.

Các chiến thắng này rất quan trọng vì chúng giúp ông chiếm được số súng trường kiểu mới mà ông rất cần để trang bị cho binh sĩ, cũng như các tiếp liệu khác, đồng thời khích lệ tinh thần binh sĩ dưới quyền. Tuy nhiên, ông cũng mất mát nhiều sĩ quan tùy tùng dày dạn kinh nghiệm, trong đó có cả viên đại úy tài năng Tom von Prince, người mà ông khó lòng thay thế được. Kế hoạch tác chiến của von Lettow-Vorbeck rất đơn giản: nhận định rằng Đông Phi chỉ là chiến trường phụ, ông quyết tâm cầm chân càng nhiều quân lính Anh càng tốt, giữ họ khỏi chiến trường châu Âu, và như vậy đóng góp vào thắng lợi của Đức.

Những chiến thắng này đã mang lại tiếng tăm cho ông, nhiều người đương thời so sánh ông với Hermann von Wissman - người sáng lập huyền thoại của xứ thuộc địa Đông Phi, và trở thành người hùng của nước Đức. Von Lettow-Vorbeck biết rằng ông có thể dựa vào các sĩ quan tùy tùng năng nổ của mình (bằng chứng là tỷ lệ thương vong rất cao trong số họ). Do những tổn thất nhân lực khó có thể bù đắp được, ông chuyển chiến thuật, tránh đụng độ trực tiếp với quân Anh, hạ lệnh cho binh sĩ dưới quyền tập kích vào lãnh thổ Đông Phi thuộc Anh, (nay là Kenya, Uganda và Rhodesia), đánh phá đồn bốt, đường xe lửa, trạm thông tin—với mục đích buộc phe Đồng Minh phải phân tán binh lực từ chiến trường chính tại châu Âu. Ông nhận thức được sự cần thiết của chiến tranh du kích, thể hiện trong việc ông sử dụng tất cả phương tiện có trong tay để đảm bảo quân nhu.

Lực lượng Schutztruppe tuyển mộ thêm binh sĩ, và phát triển tới chừng 14.000 binh sĩ, đa phần là quân Askaris, tất cả được huấn luyện chu đáo và có kỷ luật. Von Lettow-Vorbeck sử dụng thành thạo tiếng Swahili của người bản xứ nên được binh sĩ Phi châu của ông kính trọng và ngưỡng mộ; ông cũng bổ nhiệm sĩ quan người da đen, nói —và tin tưởng rằng —"ở đây tất cả chúng ta là người Phi châu". Theo một sử gia, "Có lẽ không một chỉ huy người da trắng nào thời đó nhận thức được giá trị của người châu Phi, không chỉ như một chiến binh, mà như một con người, như ông". Đoàn quân của ông dùng chiến thuật du kích, áp dụng chiến thuật "đánh và chạy" thật nhanh để dễ bề công kích những tiền đồn của quân Anh, và thực hiện vườn không nhà trống để buộc cư dân phải hỗ trợ cho họ hoặc là phải trả một cái giá thật đắt.

Khi tuần dương hạm "SMS Königsberg" của Đức phải bị đánh chìm (năm 1915 tại châu thổ sông Rufiji bởi thủy thủ đoàn), ông thu được một thủy thủ đoàn giàu năng lực dưới quyền chỉ huy của thuyền trưởng Max Looff, cùng với số hải pháo mà tàu này được trang bị. Số hải pháo này được chuyển thành pháo đánh bộ, và là số pháo có cỡ nòng lớn nhất tại mặt trận này. Ông cho các tân binh này vận quân phục của các binh sĩ người châu Phi, và cũng trả mức lương tương đương với các binh sĩ dã chiến Askari. Thậm chí, ông còn trang bị cho họ vũ khí cũ hơn quân lính dã chiến Askari. Các binh sĩ người Phi châu gọi họ là lính Askari người Âu châu. Vào tháng 2 năm 1916, đạo quân của Lettow-Vorbeck đập tan một cuộc công kích của quân Anh trong trận đồi Salaita. Quân Anh - Nam Phi không phá nổi hệ thống phòng thủ rắn chắc của phía Đức và phải tháo chạy trong khi quân Đức - Đông Phi thừa thắng tiến hành phản công. Tới tháng 3 năm 1916, quân Anh dưới sự chỉ huy của tướng J.C. Smuts mở chiến dịch tấn công lớn với 45.000 quân. Von Lettow-Vorbeck kiên nhẫn lợi dụng khí hậu và địa hình để giành lấy ưu thế. Trong khi đó, quân Anh dồn thêm binh lực để buộc von Lettow-Vorbeck phải lui bước. Dù vậy, ông tiếp tục chiến đấu, trong đó phải kể đến trận Mahiwa tháng 10 năm 1917. Tại một chiến địa mà Vorbeck đã trực tiếp trinh sát trên xe đạp của ông, hai bên giao chiến quyết liệt bằng súng trường và lưỡi lê trong suốt suốt 4 ngày. Trận Mahiwa một lần nữa chứng tỏ sức mạnh vượt trội của Vorbeck và đội quân dã chiến của mình. Trận địa đã 6 lần đổi chủ, trước khi quân Đức hợp vây được quân Anh, gây cho đối phương thiệt hại gồm 2.700 quân chết, bị thương và mất tích. Đổi lại, quân ông mất 519 binh sĩ bị chết, bị thương hay bị mất tích. Trận Mahiwa là trận đánh duy nhất của chiến trường Đông Phi trong năm 1917, và theo ông, đây là chiến thắng vĩ đại nhất của ông kể từ sau trận Tanga, do ông đã tiêu diệt được phân nửa số quân của Anh. Sau khi tin thắng trận của Vorbeck bay về chính quốc, được phong cấp bậc Trung tướng. Trận Mahiwa trận đánh duy nhất của chiến trường Đông Phi trong năm 1917. Mặc dù Vorbeck đã "đánh bại hoàn toàn" đối phương, sau thảm bại của họ tại Mahiwa, quân Anh được bổ sung lực lượng và tiếp tục chiếm thế thượng phong về binh lực; trong khi với lực lượng "Schutztruppe", đây là một tổn thất lớn lao vì họ không có lực lượng dự bị để thay thế.

Trong cuộc chiến tranh du kích, ông được binh lính dưới quyền tôn vinh là "Hùng sư xứ Tanganyika". Ngoài ra, trong số những người hâm mộ ông có nhiều kỳ phùng địch thủ Đồng minh của ông, họ cũng đều ca ngợi ông như "Hùng sư của Phi châu" và tán dương ông như một chiến binh thượng võ, lãng mạn, cũng giống như Trung tá T. E. Lawrence của Anh đương thời. Với những chiến thắng rực rỡ của mình, gây cho quân Đồng minh nhiều khó khăn, ông được xem là một bậc thầy về chiến tranh du kích giống như Lawrence xứ Ả Rập. Chính sử của Đức khi đó có khen ngợi những chiến công của ông trong Chiến dịch Đông Phi trong Chiến tranh thế giới thứ nhất:

Von Lettow-Vorbeck giờ phải bắt đầu triệt thoái về phía nam, buộc phải cắt giảm phân nửa khẩu phần binh lính, bị quân Anh truy đuổi ráo riết. Ngày 25 tháng 11 năm 1917 cánh quân tiền phương của ông vượt sông Rovuma tiến vào lãnh thổ Mozambique thuộc Bồ Đào Nha. Vậy là trên thực tế, ông đã cắt đứt đường tiếp tế của chính mình, và đoàn quân Schutztruppe lữ hành nay biến thành một bộ tộc du mục. Trong ngày đầu vượt sông, họ tấn công một binh trạm của Bồ Đào Nha vừa được nhận tiếp tế trong trận Ngomano và bằng cách đó tạm giải quyết được vấn đề tiếp liệu Tiếp đó họ chiếm được một tàu hơi nước chở thuốc men, trong đó có cả thuốc quinine trị sốt rét, và như tạm thời không phải lo về thuốc men nữa. Gần như trong suốt một năm, họ phải tìm cách tự cung tự cấp, chủ yếu bằng cách chiếm lương thực từ quân Anh và quân Bồ Đào Nha; hơn thế nữa, họ còn tái trang bị, thay thế súng trường kiểu cũ của mình bằng loại súng mới hơn, cùng với súng máy và súng cối, sau khi chiếm được Namakura (Nhamacurra nay là Mozambique) tháng 7 năm 1918. Kết quả là họ nay có nhiều đạn dược hơn là số họ có thể mang theo được.

Tháng 1 năm 1918, lính askari dưới quyền ông đã đánh bại một đơn vị thuộc địa do Anh gửi đến để truy bắt ông, và vào tháng 8 năm 1918, ông tiêu diệt một lực lượng Ấn Độ khác. Ngày 28 tháng 10 năm 1918, von Lettow-Vorbeck lại một lần nữa vượt sông Rovuma và tiến vào lãnh thổ Đông Phi thuộc Đức, trong khi vẫn bị quân Anh truy đuổi. Tiếp đó ông rẽ về phía tây và đột kích vào vùng Bắc Rhodesia, tránh cái bẫy mà quân Anh đã giăng ra tại miền Đông Phi thuộc Đức. Ngày 13 tháng 11 năm 1918, hai ngày sau thỏa thuận đình chiến tại châu Âu, ông chiếm thị trấn Kasama mà quân Anh vừa cho di tản, rồi tiếp tục tiến theo hướng tây nam về tỉnh Katanga. Khi ông đến sông Chambeshi sáng 14 tháng 11, viên thẩm phán người Anh Hector Croad mang cờ trắng trình diện, trao cho ông lá thư từ vị tướng quân Đồng minh van Deventer, thông báo cho ông biết về lệnh hưu chiến. Von Lettow-Vorbeck đồng ý cho ngưng bắn tại nơi mà nay là Đài tưởng niệm Von Lettow-Vorbeck thuộc Zambia. Ông được phía Anh chỉ thị đưa đội quân chưa hề biết đến chiến bại của mình hành binh về Abercorn (nay là Mbala) để đầu hàng ngày 23 tháng 11. Số binh sĩ còn sống sót của ông trong đạo quân này gồm 30 sĩ quan Đức, 125 hạ sĩ quan và binh lính Đức, 1.168 chiến sĩ Askaris cùng khoảng 3.500 phu khuân vác.

Von Lettow-Vorbeck trở về nước Đức vào đầu tháng 3 năm 1919, và được chào đón như một vị anh hùng. Trên lưng con ngựa màu đen, ông dẫn đầu 120 sĩ quan của lực lượng Schutztruppe trong quân phục nhiệt đới rách bươm của họ trong một cuộc diễu binh chiến thắng qua cổng Brandenburg, cánh cổng được trang hoàng để vinh danh họ. Mặc dù ông cuối cùng đã đầu hàng theo mệnh lệnh; ông liên tục đánh bại các địch thủ có ưu thế về quân số, đồng thời là vị chỉ huy duy nhát của Đức xâm lược thành công lãnh thổ Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Di sản
Năm von Lettow-Vorbeck qua đời, quốc hội Tây Đức bỏ phiếu thông qua quyết định truy lĩnh lương cho tất cả các binh sĩ Askaris còn sống sót của ông. Một văn phòng kế toán được lập ra tại Mwanza bên hồ Victoria. Tuy nhiên trong số 350 cựu binh có mặt, chỉ có rất ít người có thể trình ra giấy chứng nhận mà von Lettow-Vorbeck trao cho họ năm 1918. Những người khác chỉ có thể đưa ra những mảnh quân phục cũ của họ làm bằng chứng cho quá trình phục vụ trong quân ngũ của họ. Nhân viên thủ quỹ người Đức, người chịu trách nhiệm chi trả tiền lương, nghĩ ra một cách. Tất cả những người tự nhận là cựu binh Askaris được gọi ra, trao cho một cái chổi, và được lệnh thao tác bồng súng chào, bằng tiếng Đức. Không có bất kỳ cựu binh nào không thực hiện được phép thử này.

Để vinh danh, bốn doanh trại của quân đội liên bang Đức, hay Bundeswehr được mang tên ông, tại Leer, Hamburg-Jenfeld, Bremen và Bad Segeberg. Tuy nhiên sau việc 178 căn cứ quân sự phải đóng cửa trong cuộc tinh giản quân đội, chỉ còn một doanh trại là Lettow-Vorbeck-Kaserne tại Leer, Ostfriesland.

Mùa xuân năm 2010, hội đồng thành phố Saarlouis đổi tên đường Von Lettow-Vorbeck-Straße. Tại Hanover, đường Lettow-Vorbeck Straße được đổi thành Namibia Straße. Tại Wuppertal, Cuxhaven, Mönchengladbach, Radolfzell và Halle vẫn còn những con phố mang tên von Lettow-Vorbeck.

Phần lớn lịch sử chiến dịch của von Lettow-Vorbeck tại châu Phi trong Chiến tranh thế giới thứ nhất đã được đề cập đến trong cuốn sách Speak Swahili, Dammit! (2011) của James Penhaligon, cũng như cuốn sách The Bridge Buildes (Brobyggarna trong tiếng Thụy Điển) của Jan Guillou (2011). Một bộ phim Đức, Lettow-Vorbeck: Der deutsch-ostafrikanische Imperativ, được sản xuất vào năm 1984.

Một loại khủng long, Dysalotosaurus lettowvorbecki, được lấy tên von Lettow-Vorbeck.

Chú thích

Thư mục
 Anderson, Ross. The Forgotten Front: The East African Campaign, 1914-1918. London: Tempus Publishing, 2004. ISBN 0-7524-2344-4.
 Crowson, Thomas A. When Elephants clash. A critical analysis of Major General Paul Emil von Lettow-Vorbeck in the East African Theatre of the Great War. (Fort Leavenworth, Kansas. Faculty of the US Army Command and General Staff College, Masterarbeit, 2003). Washington, DC: Storming Media, 2003. NTIS, Springfield, VA. 2003. Microform-Edition.
 Farwell, Byron. The Great War in Africa, 1914-1918. New York: W. W. Norton & Company, 1989, ISBN 0-393-30564-3.
 Ferguson, Niall. Empire. The Rise and Demise of the British World Order and the Lessons for Global Power. New York: Basic Books. 2004. ISBN 0465023282
Garfield, Brian. The Meinertzhagen Mystery. Washington, DC: Potomac Books, Inc. 2007. ISBN 1597970417
 Haupt, Werner. Deutschlands Schutzgebiete in Übersee 1884-1918 [Germany's Overseas Protectorates 1884-1918]. Friedberg: Podzun-Pallas Verlag. 1984. ISBN 3-7909-0204-7
 David R. Woodward, World War I Almanac, Infobase Publishing, 2009. ISBN 0816071349.
 Michael S. Neiberg, Warfare in World History, Routledge, 01-11-2002. ISBN 0203466578.
 Lawrence Sondhaus, World War One: The Global Revolution, Cambridge University Press, 31-05-2011. ISBN 0521736269.
 Lois H. Gresh, Robert Weinberg, Why Did It Have To Be Snakes: From Science to the Supernatural, The Many Mysteries of Indiana Jones, John Wiley and Sons, 2008. ISBN 0470225564.
 Edwin Kiester, An incomplete history of World War I, Murdoch Books, 21-05-2007. ISBN 1740459709.
 Hoyt, Edwin P. The Germans who never lost. New York: Funk & Wagnalls. 1968, and London: Leslie Frewin, 1969. ISBN 0090964004. Note: This book is a study of Captain Max Looff and his crew of the light cruiser Königsberg. The main sources are German admiralty records and published accounts by crew members. The book is listed here for reference only, since, as the author explains, he "had gotten off the track as far as [Paul Emil] von Lettow-Vorbeck was concerned." Thus, all footnotes for "Hoyt" on this page refer to his book Guerilla. See SMS Königsberg.
 Hoyt, Edwin P. Guerilla: Colonel von Lettow-Vorbeck and Germany's East African Empire. New York: MacMillan Publishing Co., Inc. 1981; and London: Collier MacMillan Publishers. 1981. ISBN 0-02-555210-4.
 Lefėvre, Eric. Brandenburg Division, Commandos of the Reich. Paris: Histoire & Collections. 2000 (translated from the French by Julia Finel. Originally published as La Division Brandenburg 1939-1945. Paris: Presses de la Cité. 1983). ISBN 2-908-182-734.
 Louis, Wm. Roger. Great Britain and Germany's Lost Colonies 1914-1919. Oxford: Clarendon Press. 1967.
 Miller, Charles. Battle for the Bundu: The First World War in German East Africa. London: Macdonald & Jane's, 1974; and New York: MacMillan Publishing Co., Inc. 1974. ISBN 0-02-584930-1.
 Mosley, Leonard. Duel for Kilimanjaro. New York: Ballantine Books, 1963.
 Paice, Edward. Tip and Run. The untold tragedy of the Great War in Africa. London: Weidenfeld & Nicolson, 2007. ISBN 0-297-84709-0.
 Schulte-Varendorff, Uwe. Kolonialheld für Kaiser und Führer. General Lettow-Vorbeck - Eine Biographie [Colonial Hero for Kaiser and Führer. A General Lettow-Vorbeck Biography]. Berlin: Ch. Links Verlag, 2006. ISBN 3-861-53412-6.
 Sibley, J.R. Tanganyikan Guerrilla. New York: Ballantine Books, 1973. ISBN 0345098013.
 Stephenson, William. Der Löwe von Afrika. Der legendäre General Paul von Lettow-Vorbeck und sein Kampf um Ostafrika [The Lion of Africa. The legendary General Paul von Lettow-Vorbeck and his campaign for East Africa]. München: Goldmann, 1984. ISBN 3-442-06719-7.
 Strachan, Hew. The First World War 1914-1918. New York & Oxford: Oxford University Press. 2001. ISBN 0199261911.
 Stratis, John C. A Case Study in Leadership. Colonel Paul Emil von Lettow-Vorbeck. Springfield, VA.: NTIS, 2002. Microform-Edition.
 Willmott, H.P. World War One. London: Dorling Kindersley. 2003. ISBN 0789496275

Liên kết ngoài

Biography of Lettow-Vorbeck at First World War.com
British article from 1964 giving a slightly biased account of the conclusion of von Lettow's campaign
Website of the Lettow-Vorbeck family (has extracts from his autobiography Mein Leben)
Summary of Oberst Paul von Lettow-Vorbeck's extraordinary military campaigns against the allies

Tướng Phổ
Tướng Đức
Sinh năm 1870
Mất năm 1964
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất


title: Calomicrus ophthalmicus

text:
Calomicrus ophthalmicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Ogloblin miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Andrena subnigripes

text:
Andrena subnigripes là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1916


title: Kylix impressa

text:
Kylix impressa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Kylix


title: Lusia

text:
Lusia là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 60 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 10 km về phía tây bắc của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.623 người và diện tích là 17,7 km².

Đô thị Lusia có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Alberone, Arzaron, Bornio, Ca'Morosini, Cavazzana, Ceresolo-Santa Lucia, Contra' Nova, Garzare, Giare, Marasso, Pioppello, và Saline.

Lusia giáp các đô thị: Barbona, Lendinara, Rovigo, Sant'Urbano, Villanova del Ghebbo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Pseudopostega perdigna

text:
Pseudopostega perdigna là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Walsingham, Lord Thomas de Grey, miêu tả năm 1914. Nó được tìm thấy ở Guerrero, México.

Chiều dài cánh trước khoảng 6 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Koas Krala

text:
Koas Krala là một huyện (srok) của tỉnh Battambang, một tỉnh tây bắc Campuchia.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 xã (khum).

Tham khảo

Huyện Campuchia
Tỉnh Battambang


title: Myanmar Airways

text:
Myanmar Airways có thể là:
 Myanma Airways, hãng hàng không quốc gia Myanmar
 Myanmar Airways International, hãng hàng không quốc tế của Myanmar; một phần thuộc sở hữu của Myanma Airways


title: Anophthalmus schmidti

text:
Anophthalmus schmidti là một loài bọ cánh cứng đặc hữu của châu Âu. Nó được tìm thấy ở Croatia, chính quốc Ý và Slovenia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Anophthalmus at Fauna Europaea

Anophthalmus


title: Melittia xanthogaster

text:
Melittia xanthogaster là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya.

Chú thích

Tham khảo

Melittia


title: Stenoptilodes medius

text:
Stenoptilodes medius là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ecuador.

Sải cánh dài khoảng 27 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 10 và tháng 1.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Review of the Neotropical species trong họ Pterophoridae, part I: Ochyroticinae, Deuterocopinae, Pterophorinae (Platyptiliini, Exelastini, Oxyptilini) (Lepidoptera)

Stenoptilodes
Động vật đặc hữu Ecuador
Động vật Ecuador
Côn trùng Nam Mỹ


title: Suy giảm trí nhớ

text:
Suy giảm trí nhớ hay Chứng mất trí, thường gọi là lẫn hay đãng trí, là hiện tượng kém dần của trí nhớ và nhận thức do suy thoái không ngừng của não bộ. Người mắc phải chứng lẫn lúc đầu thường quên những việc mới xảy ra, nhưng về sau khi bệnh trầm trọng sẽ không nhận ra người thân trong nhà, vụng về, hay đi lạc, mất khả năng sinh hoạt hằng ngày và trở thành ngơ ngác hay ngu ngốc, cần người khác chăm sóc kiểm soát mọi mặt.

Khoảng 24 triệu người trên thế giới bị đãng trí, trong đó gần 60% là do bệnh Alzheimer.

Bệnh Alzheimer

Năm 1901 bác sĩ tâm thần học Alois Alzheimer người Đức trình bày trường hợp của bệnh nhân tên Auguste D, 50 tuổi, bị mất trí. Trong thế kỷ 20, từ "bệnh Alzheimer" thường chỉ để định bệnh cho những người mất trí tuổi 45 đến 65 ("lẫn trước khi già", "lẫn sớm"). Những người lớn tuổi hơn mà bị mất trí được coi như là chuyện thông thường, do tuổi cao làm "não bộ tê cứng". Trong những năm 1970 - 1985 khoa học nhận thấy người mất trí ở các lứa tuổi khác nhau lại có triệu chứng lâm sàng giống nhau.

Biệt dược liên quan

Chú thích

Liên kết ngoài

 dementia.com
 Thư viện Y học Quốc gia & Trung tâm Sức khỏe Hoa Kỳ

Thần kinh học
Tâm thần học
Rối loạn tâm thần và hành vi
Chẩn đoán tâm thần


title: Partamona zonata

text:
Partamona zonata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 1854


title: Crypteria basistylata

text:
Crypteria basistylata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Crypteria
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Villerbon

text:
Villerbon là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Diêm Biên

text:
Diêm Biên (chữ Hán giản thể: 盐边县, Hán Việt: Diêm Biên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Phàn Chi Hoa, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Diêm Biên có diện tích 3269 km2, dân số năm 2002 là 190.000 người.

Huyện Diêm Biên được chia ra 4 trấn, 5 hương và 7 hương dân tộc.

 Trấn: Đồng Tử Lâm, Ngư Môn, Vĩnh Hưng, Hồng Cách
 Hương: Quốc Thắng, Tân Cửu, Cộng Hòa, Huệ Dân và Ích Dân
 Hương dân tộc: hương dân tộc Di Ôn Tuyền, hương dân tộc Di Hoà Ái, hương dân tộc Di Cách Tát Lạp, hương dân tộc Lật Túc Tinh Hà, hương dân tộc Di và Miêu Hồng Bảo, hương dân tộc 鳡 Ngư, hương dân tộc Di Hồng Quả

Tham khảo

Phàn Chi Hoa
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Hiesville

text:
Hiesville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 2 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Xã của Manche


title: Trận Vạn Tường

text:
Trận Vạn Tường là trận đánh chính trong cuộc hành quân Starlite do quân đội Mỹ tiến hành để thử nghiệm chiến thuật tìm diệt (search and destroy) diễn ra vào ngày 18 tháng 8 năm 1965 tại thôn Vạn Tường, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, cách Căn cứ Chu Lai của quân đội Mỹ 17 km. Đây là trận đánh quy mô đầu tiên giữa quân đội Mỹ và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trên bộ. Phía Mỹ thường gọi đây là Trận Chu Lai (Battle of Chu Lai).

Hoàn cảnh
Cuối tháng 7 năm 1965, Trung đoàn 1 chủ lực của Quân khu V Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, do Lê Hữu Trữ làm Trung đoàn trưởng và Nguyễn Đình Trọng làm Chính ủy, chỉ huy, sau các trận giao chiến với các đơn vị Quân lực Việt Nam Cộng hòa tại Vùng I trong Chiến dịch Ba Gia (Sơn Tịnh, Quảng Ngãi), đã di chuyển về đóng quân ở khu vực Vạn Tường để chấn chỉnh và bổ sung. Ngày 9 tháng 8 năm 1965, lãnh đạo Quân khu V ra quyết định thành lập các sư đoàn chủ lực. Trung đoàn 1 (còn có tên hiệu là Trung đoàn Ba Gia) được biên chế vào Sư đoàn 2. Trung đoàn trưởng Lê Hữu Trữ kiên Sư đoàn phó.

Phát hiện sự di chuyển của đối phương, Tư lệnh Vùng I, Thiếu tướng Nguyễn Chánh Thi thông báo cho các chỉ huy quân đội Mỹ tại Vùng I và lưu ý vị trí tập kết của Trung đoàn Ba Gia mà ông dự đoán sẽ rất gần với Căn cứ Chu Lai mới thành lập hồi tháng 5. Tướng Lewis W. Walt, chỉ huy trưởng quân Mỹ tại Vùng I, quyết định lập kế hoạch cho một cuộc càn quét tiêu diệt Trung đoàn 1, xóa sổ sự uy hiếp đối với căn cứ Chu Lai, đồng thời biểu dương sức mạnh của quân Mỹ trong khu vực. Theo kế hoạch, cuộc hành quân được thực hiện như là một cuộc tấn công liên hợp cấp tập từ trên bộ, trên không và trên biển. Các đơn vị TQLC Mỹ sẽ được triển khai đồng thời bằng trực thăng và cả tàu đổ bộ, tập kích nhiều hướng để gây bất ngờ cho đối phương. Đại tá Oscar F. Peatross được chỉ định làm chỉ huy lực lượng đổ bộ. Nhằm giữ bí mật cho cuộc hành quân, kế hoạch phổ biến rất hạn chế trong các sĩ quan Mỹ và dĩ nhiên phía Mỹ cũng không thông tin cho phía đồng minh Việt Nam Cộng hòa.

Lực lượng tham gia trận đánh

Phía Quân đội Hoa Kỳ
Tổng cộng khoảng 9.000 quân, 105 xe tăng và xe bọc thép, 100 máy bay lên thẳng và 70 máy bay phản lực chiến đấu, 6 tàu chiến.

Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 9 thuộc Sư đoàn Thủy quân lục chiến số 3 tham gia trực tiếp, có 5.500 binh sĩ gồm:
 Tiểu đoàn 1/7 TQLC
 Tiểu đoàn 2/4 TQLC
 Tiểu đoàn 3/3 TQLC
 Tiểu đoàn 3/7 TQLC (Special Landing Force - SLF, Lực lượng đổ bộ đặc biệt).

Hỏa lực yểm trợ do tàu USS Galveston, USS Cabildo và tiểu đoàn pháo binh TQLC 3/12 cùng đảm nhận.

Trợ giúp không quân do tàu USS Iwo Jima hỗ trợ.

Phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Tổng cộng có gần 2000 người.

 Trung đoàn Ba Gia của Quân khu 5, sau chiến thắng Ba Gia, trung đoàn còn lại khoảng 1500 quân.
 Đại đội 21, 31 bộ đội địa phương tỉnh.
 Lực lượng du kích.

Diễn biến trận đánh

Khai trận lúc 6 giờ 15 sáng 18 tháng 8 năm 1965, không quân của TQLC Mỹ cho xuất kích 20 lần chiếc F-4 và A-4, ném 18 tấn bom sát thương, bom napalm xuống Vạn Tường và các địa điểm lân cận. Các pháo hạm trên biển bắn phá dọn bãi cho Tiểu đoàn 2/4 TQLC đổ bộ bằng máy bay trực thăng và Tiểu đoàn 3/3 TQLC đổ bộ bằng tàu LCU. 6 giờ 30, 2 đại đội thuộc Tiểu đoàn 3/3 TQLC có 5 xe tăng M-48, 3 xe tăng phun lửa M-67 dùng tàu LCU đổ bộ lên An Cường (mật danh Green Beach - Vịnh Lục), hình thành vòng vây phía Nam; đánh chiếm thôn An Cường 1 và tiến quân về phía Tây.

Lúc 6 giờ 45, C1/D4 TQLC đổ bộ bằng máy bay trực thăng xuống thôn Bình Phước (trên bản đồ là Bãi Đỏ - LZ Red), C2, C3/D4 TQLC đổ bộ xuống thôn Bình Long (trên bản đồ là Bãi Trắng - LZ White), C4/D4 +C4/D3 TQLC đổ bộ xuống thôn Bình Thạnh Tây (Bãi Xanh - LZ Blue), hình thành cánh quân bao vây phía Tây. Từ Chu Lai, C1 và C2/D3 TQLC có 8 xe tăng M41 và 18 xe bọc thép M113 đột kích theo đường bộ vượt sông Trà Bồng đánh xuống, hình thành cánh quân bao vây phía Bắc. Ý đồ của Bộ chỉ huy Mỹ là dồn lực lượng QGP ra biển, buộc họ phải giao chiến trên địa bàn trống trải. Ở đó, không quân, pháo binh và xe tăng - thiết giáp Mỹ có thể phát huy hết khả năng tác chiến.

Ở phía Tây Nam Vạn Tường, cánh quân của D3 + C7/D4 TQLC Mỹ tiến đến Lạc Sơn đã phải dừng lại vì D40/E1 và Đại đội trinh sát thuộc E1 QGP phòng ngự, chốt chặn tại điểm cao BANANA (Cao điểm 30 thuộc thôn An Cường 2). D3/E3 TQLC phải đưa thêm 1 đại đội vào tham chiến, tổ chức nhiều đợt ném bom, bắn phá mới vượt qua chốt của QGP, đến trưa 18/8 mới chiếm được thôn An Cường 2 và hội quân với C4/D3 sau khi đã bị tổn thất khoảng 1 trung đội (5 chết, 17 bị thương).

Sau khi cho trực thăng và pháo binh bắn phá dọn bãi, quân Mỹ tổ chức một đoàn gồm 5 xe thiết giáp chở quân loại LVT và 3 tăng phun lửa M-67 tiến quân theo đội hình hàng dọc từ An Cường đi theo con đường mòn giữa An Thái và Nam Yên tấn công D40 và D60/E1 QGP. Lợi dụng địa hình kín đáo, các đơn vị thuộc Tiểu đoàn 40 và Tiểu đoàn 60 chờ cho đoàn xe TQLC Mỹ đến cách 50m mới nổ súng. Bằng súng không giật, súng chống tăng B40 và lựu đạn phóng AT, QGP đã bắn cháy 4 chiếc đi đầu ngay trong loạt đạn đầu. Những chiếc còn lại hoảng loạn bỏ chạy, sa xuống ruộng lầy. Tiểu đội trưởng Hồ Công Thám chỉ huy tiểu đội của mình dùng lựu đạn AT và lựu đạn diệt tiếp 3 xe.

Do không xác định dược vị trí đóng quân của QGP, hai đại đội thuộc D3/E3 TQLC Mỹ đã đổ bộ xuống ngay trước trận địa của D60/E2 QGP và bị tập kích ngay từ lúc máy bay trực thăng còn ở trên không. 4 máy bay trực thăng H-34 bị bắn rơi. TQLC Mỹ phải gọi trực thăng vũ trang UH-1A đến chi viện và chiếm được Cao điểm 43 sau khi đã bị tổn thất hơn 150 quân. Chiều 18/8/1965, D45/E2 BB QGP nằm ngoài vòng vây từ Châu Bình mở một mũi đột kích đánh vào sau lưng cánh quân đổ bộ đường biển của TQLC Mỹ. Bị đánh bất ngờ từ sau lưng D3/E3 và D2/E4 TQLC Mỹ phải xoay chính diện về hướng Tây Nam để chống lại các mũi tập kích của D45/E1 QGP. Do đó cánh quân này đã bị hở sườn phía Bắc, bị D40/E1 QGP phản kích và buộc phải lùi về co cụm tại Bình Hòa với sự yểm họ của các xe tăng và trực thăng vũ trang.

Phối hợp với chiến trường chính, chiều 18/8/1965, Đại đội 21 bộ đội địa phương tỉnh Quảng Ngãi mở mũi đột kích sâu từ Tây Hy, qua Thượng Hòa xuống Lệ Thủy, phối hợp với du kích các xã Đồng Lễ và Bình Trị đánh vào sau lưng cánh quân của trung đoàn 7 TQLC Mỹ, buộc cánh quân này phải tập trung đối phó, không chi viện được cho cánh quân của tiểu đoàn 3,4 TQLC Mỹ. Trong khi dùng hỏa lực yểm hộ cho trung đoàn 7 TQLC Mỹ, có thêm 3 máy bay trực thăng HU-1A bị bắn rơi tại thôn Lệ Thủy.

Lợi dụng vòng vây bị đứt đoạn giữa cánh Bắc và cánh Nam của TQLC Mỹ, đêm 18 rạng ngày 19/8/1965. Trung đoàn Ba Gia đã rút được phần lớn sở chỉ huy nhẹ và tiểu đoàn 40 ra khỏi vòng vây. Riêng đại đội trinh sát phòng ngự độc lập tại Cao điểm 45 núi Đầm Tái, thôn Vạn Tường bị tổn thất hầu hết quân số.

Từ ngày 19/8 đến ngày 24/8, TQLC Mỹ càn quét khu vực Vạn Tường và các xã lân cận nhưng chỉ bắt được một số ít thương binh QGP chưa kịp rút ra và nhiều thường dân (Bộ chỉ huy Mỹ tính cả số dân thường này vào số tù binh bắt được?!)

Ý nghĩa chiến thuật, chiến lược của trận đánh

Theo phía Mỹ, Quân Giải phóng bị tổn thất nặng với khoảng từ 599 đến 614 người bị giết. Đối với Mỹ, chiến dịch được coi là một thành công lớn khi đã đánh bại một đơn vị chủ lực của Việt Cộng.

Tuy nhiên, Quân Giải phóng cũng coi đây là một trận thắng lớn sau khi đã loại khỏi vòng chiến đấu 919 lính Mỹ, bắn cháy 22 xe tăng và xe bọc thép, hạ 13 máy bay (Mỹ chỉ thừa nhận có 51 người chết và 203 người bị thương, đây chỉ là số bộ binh bị hạ trực tiếp trên trận địa). Trên thực tế, quân Mỹ đã không thể đánh bại được trung đoàn Ba Gia, và Quân Giải phóng vẫn còn giữ được một vài ấp trên bán đảo.

Trong cuộc hành quân Starlite, quân Mỹ hoàn toàn chủ động tổ chức hành quân, lựa chọn chiến trường, đối tượng, thời gian và cách đánh, tập trung lực lượng gấp bội đối phương và có ưu thế tuyệt đối về binh khí kỹ thuật, nhưng biểu tượng "sức mạnh của Hoa Kỳ" đã thất bại. Bình luận về cách đánh tài tình của QGPMN, hãng AP (Mỹ) thuật lại lời một số sĩ quan Mỹ đã tham dự cuộc hành quân Starlite: "Trận đánh này giống như trận đánh Okinawa trong Thế chiến thứ hai… Việt Cộng xuất hiện từ trong các hầm hố mà lính thủy đánh bộ không trông thấy. Việt Cộng xuất hiện thình lình cả đằng trước mặt và đằng sau lưng…". Rõ ràng thua ở trận Vạn Tường quân Mỹ không thể đổ lỗi cho sự bị động.

Thương vong

Của Hoa Kỳ
Hoa Kỳ tự ước tính
Có 51 lính Mỹ chết.
203 lính bị thương.

Phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố hạ được 900 binh lính Mỹ, 22 xe tăng, xe bọc thép, 13 máy bay bị bắn hỏng.

Phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Phía quân đội Mỹ tuyên bố theo cách đếm xác của họ thì có 614 du kích bị tiêu diệt trong trận này. Con số này quá khuếch đại so với số tay súng QGP.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thượng tướng Nguyễn Chơn, Trận đánh Vạn Tường  .
Đại tá Trần Quý Cát và Đại tá Phạm Ngọc Trầm, Thế trận Vạn Tường,

Vạn Tường
Lịch sử Quảng Ngãi


title: Harburg

text:
Harburg là một huyện (Landkreis) trong bang Niedersachsen, Đức. Huyện lấy tên thừ thị xã Harburg, đã từng là huyện lỵ của huyện nhưng nay thuộc Hamburg. Huyện này giáp với (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) các huyện Lüneburg, Soltau-Fallingbostel, Rotenburg và Stade, với thành phố Hamburg và bang Schleswig-Holstein (huyện Lauenburg).

Các thành phố và đô thị

Tham khảo

Huyện của bang Niedersachsen
Harburg


title: Pseudoquasimus arcanus

text:
Pseudoquasimus arcanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoquasimus


title: Truyện cổ tích

text:
Cổ tích, còn có tên là đồng thoại hay truyện thần tiên, là một thể loại văn học được tự sự dân gian sáng tác có xu thế hư cấu, bao gồm cổ tích thần kỳ, cổ tích thế sự, cổ tích phiêu lưu và cổ tích loài vật. Đây là loại truyện ngắn, chủ yếu kể về các nhân vật dân gian hư cấu, như tiên, yêu tinh, thần tiên, quỷ, người lùn, người khổng lồ, người cá, hay thần giữ của, và thường là có phép thuật, hay bùa mê.

Đặc trưng
Truyện cổ tích có thể được phân biệt với truyện dân gian thần thoại khác như truyền thuyết (thường liên quan đến niềm tin vào tính xác thực của các sự kiện được mô tả) cũng như các câu chuyện về bài học đạo đức, bao gồm truyện ngụ ngôn về động vật.

Sự khác biệt cơ bản với các loại truyện khác ở phương diện người kể chuyện kể lại nó và người nghe thì tiếp nhận trước hết như một sự hư cấu thẩm mỹ, một trò chơi của trí tưởng tượng. Bên cạnh yếu tố hư cấu, tưởng tượng như một đặc điểm chủ yếu của thể loại, truyện cổ tích vẫn bộc lộ sự liên hệ với đời sống hiện thực, thông qua những đặc điểm về nội dung, ngôn ngữ, tính chất của cốt truyện, motip, hình tượng nghệ thuật v.v. Nhiều truyện cổ tích xuất xứ từ xa xưa phản ánh được các quan hệ xã hội nguyên thủy và các biểu tượng, tín ngưỡng vật tổ, tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Trong khi đó, các truyện cổ tích hình thành giai đoạn muộn hơn, như thời phong kiến, thường có những hình tượng vua, hoàng hậu, hoàng tử, công chúa. Sang thời tư bản chủ nghĩa, truyện cổ tích thường chú ý hơn đến thương nhân, tiền bạc  và các quan hệ xã hội liên quan đến mua bán, đổi chác, sự tương phản giàu nghèo v.v.

Về nội dung tư tưởng, truyện cổ tích thường mang tinh thần lạc quan, có hậu, trong đó kết thúc truyện bao giờ cái thiện cũng chiến thắng hoặc được tôn vinh, cái ác bị tiễu trừ hoặc bị chế giễu. Là một thể loại truyền miệng, truyện cổ tích thường có nhiều dị bản. Sự dị bản hóa tác phẩm có thể được nhìn nhận do các dân tộc trên thế giới có những điểm chung nhất về văn hóa, lịch sử, sinh hoạt, lối sống; đồng thời cũng có những đặc điểm riêng trong nếp sống, đặc điểm lao động, sinh hoạt, điều kiện tự nhiên tùy từng dân tộc. Thêm vào đó những người kể truyện cổ tích thường mang vào các truyện họ kể những nét cá tính riêng, sự thêm thắt nội dung theo những ý đồ nhất định. Bắt đầu câu chuyện thường có câu mở màn "Ngày xửa ngày xưa". Đôi khi, kết thúc có hậu như một đặc trưng của truyện cổ tích (với câu kết là: "... và họ sống hạnh phúc mãi mãi về sau") cũng khiến khái niệm cổ tích trong tiếng Việt được tính từ hóa, mà những phát ngôn sau là ví dụ: cứ như cổ tích, đúng là cổ tích!.

Hình thức

Tùy thuộc vào đề tài của tác phẩm, truyện cổ tích có thể được chia ra:
 Cổ tích thần kỳ: Truyện cổ tích thần kỳ giai đoạn đầu thường gắn với thần thoại và có ý nghĩa ma thuật. Có thể bắt gặp các đề tài như dũng sĩ diệt trăn tinh (rắn, rồng v.v.) cứu người đẹp; quan hệ dì ghẻ và con riêng; đoạt báu vật thần thông; người con gái đội lốt thú kỳ dị bí mật giúp đỡ chồng; v.v.
 Cổ tích sinh hoạt; Truyện cổ tích phiêu lưu thường trình bày các cuộc phiêu lưu kỳ lạ của nhân vật chính, và việc giải thích các cuộc phiêu lưu này thường mang tính giả tưởng.
 Cổ tích loài vật: Có nhân vật chính là các loài vật hay muôn loài với thủ pháp nhân hóa, truyện cổ tích loài vật là một trong những thể loại truyện cổ tích phổ biến nhất, có ở hầu hết các dân tộc trên thế giới. Nhiều tác phẩm trong số đó xuất xứ từ giai đoạn xã hội chưa phân chia giai cấp, còn gắn với tín ngưỡng vật tổ. Truyện cổ tích loài vật, theo thời gian, dần dần mất đi tính chất thần thoại và ma thuật, tiệm cận với thể loại truyện ngụ ngôn giáo huấn ở giai đoạn về sau.
 Thể loại khác: Ngoài 3 nhóm truyện cổ tích nói trên, có thể bắt gặp các truyện bịa, tức loại cổ tích mang tính chơi khăm, quấy đảo, trêu chọc, lường gạt và vu vơ.

Bản chất
Truyện cổ tích lúc nào cũng khuyên nhủ, dạy bảo con người dưới hình thức lí thú và nhiều khi ngụ ý một cách bóng bẩy.

Truyện cổ tích ca ngợi và bênh vực cho đạo đức con người thông qua nhân vật lí tưởng/kiểu mẫu. Nhân vật lí tưởng thường bao giờ cũng là người tài năng và có nhân cách vượt trội song là những con người nhỏ bé, số phận bất hạnh. Nhân vật lí tưởng mang đạo đức, tài năng của nhân dân, những giá trị đạo đức được thừa nhận nên họ nhận được sự giúp đỡ từ các thế lực thần kì. Nhân vật lí tưởng thường được các lực lượng thần kì thử thách về đạo đức và tài năng.Chính sự thử thách này là thước đo đánh giá nhân vật đồng thời tạo nên tình huống truyện. Ví dụ như các nhân vật được thử thách lòng tốt, sự trung thực, không tham lam: Cây khế; Sự tích con khỉ,…

Để làm nổi bật phẩm chất của nhân vật lí tưởng, truyện cổ tích thường xây dựng cốt truyện của hai tuyến thiện – ác, tốt – xấu, người anh – người em, hay nhân vật giả mạo,… Từ sự đối lập để từ đó làm nổi bật lên nhân phẩm và tài năng của nhân vật.

Nhân vật lí tưởng thường nhận được phần thưởng bởi đạo đức và tài năng. Nhân vật phản diện ở tuyến đối lập không nhận được thưởng, trái lại còn bị trừng phạt: người anh trong Cây khế (Việt Nam) bị ngã xuống biển chết bởi lòng tham lam, Lí Thông trong truyện Thạch Sanh (Việt Nam) bị sét đánh chết vì gian dối, giả mạo;…

Liên hệ
Ranh giới cổ tích và thần thoại khá mơ hồ, mà đa số nghiên cứu đều cho cổ tích phát xuất từ thần thoại. Những truyện cổ tích đầu tiên bộc lộ sự liên hệ về cốt truyện đối với các thần thoại, nghi lễ và các tập tục của bộ lạc nguyên thủy. Đó là các mô tip đặc trưng cho thần thoại tô tem (tín ngưỡng vật tổ) phản ánh trong loại truyện cổ tích loài vật; là sự kết hôn giữa những sinh thể kỳ dị, tạm thời bỏ lốt thú để mang mặt người, như người vợ (và những dị bản truyện cổ tích muộn hơn là người chồng), để giúp đỡ bạn đời của mình một cách bí mật thường bắt gặp trong truyện cổ tích thần kỳ; là việc đi tới những thế giới khác để giải thoát tù nhân, có sự tương đồng với những thần thoại và truyền thuyết nói về các phiêu du của những saman (pháp sư) trong truyện cổ tích phiêu lưu v.v.

Những thần thoại có cơ sở nghi lễ hoặc vốn là một phần của lễ thức có thể biến đổi thành truyện cổ tích, do sự đứt gãy những liên hệ trực tiếp của các thần thoại đó với sinh hoạt của bộ lạc. Việc bãi bỏ sự hạn chế đối tượng có thể kể lại thần thoại, việc cho phép cả phụ nữ và trẻ em (những người không hành lễ) được kể thần thoại đã dẫn đến sự phi thần thoại hóa nguyên bản và cổ tích hóa thần thoại: sự từ bỏ, có thể không cố ý, các yếu tố linh thiêng và thay vào đó là những nội dung hấp dẫn khác, như quan hệ gia đình của các nhân vật, những chuyện đánh lộn, cãi cọ của họ v.v. đã thay đổi thần thoại cổ sơ thành cổ tích.

Nghiên cứu
Những nhà nghiên cứu và sưu tầm văn học dân gian từ thế kỷ 19 ở Đức, thuộc trường phái thần thoại học, như Schelling, anh em nhà Schlegel, anh em nhà Grimm xem truyện cổ tích là "những mảnh vỡ của thần thoại cổ". Các nhà nghiên cứu so sánh chú ý đến sự trùng hợp các sơ đồ cốt truyện và motip riêng lẻ trong truyện cổ tích của các dân tộc khác nhau.

Bên cạnh đó, những người theo trường phái nhân loại học (hay còn gọi là tiến hóa luận) ở Anh nửa sau thế kỷ 19, như E. Tylor, A. Lang, J. Frazer xây dựng lý thuyết về cơ sở thế sự và tâm lý của cái mà họ gọi là "các cốt truyện tự sinh của truyện cổ tích", nhấn mạnh rằng truyện cổ tích trùng hợp đồng thời với sự tồn tại của hoang dã. Theo trường phái thần tượng học mà đại biểu là Mar Müller, Gaston Paris, Angelo de Gubarnatic, trong cổ tích có sự lan truyền của thần bí cổ đại, thần thoại về mặt trời, thần thoại về bình minh. Trường phái văn hóa với các đại biểu như Benfey, Consquin lại đi tìm nguồn gốc cổ tích dân gian ở Ấn Độ. Bên cạnh đó, trường phái nghi thức chủ nghĩa gồm nhiều các nhà bác học Anh cho rằng cổ tích là những nghi thức cổ truyền còn tồn tại dấu vết đến ngày nay.

Nhà nghiên cứu Lazăn Săireanu người Rumani phân loại truyện cổ tích của các dân tộc Roman nói chung và truyện cổ tích Rumani nói riêng thành hai nhánh chính là truyện thần thoại hoang đường và truyện tâm lý. Trong mỗi nhánh ông lại phân chia thành nhiều ngành và dưới các ngành lại là các thể loại, các kiểu, chẳng hạn ngành "ba anh em trai", gồm kiểu anh em sinh đôi và kiểu anh em kết nghĩa; ngành "đàn bà trong lốt cây cỏ", ngành "thú vật trả nghĩa" v.v.

Xem thêm

 Thần thoại
 Truyền thuyết
 Cổ tích Việt Nam

Tham khảo

Tư liệu
 Mục từ Truyện cổ tích trong 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, H. 2003. Từ trang 349 đến trang 359.
 E. M. Mê-lê-chin-xki, phần Dẫn luận, trong Nhân vật trong truyện cổ tích hoang đường, Nguyễn Văn Giao và Phan Hồng Giang dịch, Nhà xuất bản Văn hóa phương Đông, M. 1958.
 Arturn Gorvei, phần Cổ tích, truyền thuyết và hoang đường, trong Những khái niệm về văn hóa dân gian; T. 1, Lê Đình Cúc dịch từ cuốn "Văn học dân gian" Bucarét, Minerva 1976 (Litetura populară, Editura Minerna, Bucareşti 1976).

Tài liệu

 K.M. Briggs, The Fairies in English Tradition and Literature, University of Chicago Press, London, 1967.
 A.S. Byatt, "Introduction", Maria Tatar, ed. The Annotated Brothers Grimm, .
 Italo Calvino, Italian Folktales, .
 John Clute và John Grant. The Encyclopedia of Fantasy. New York: St Martin's Press, 1997. . (Hardcover)
 Linda Degh, "What Did the Grimm Brothers Give To and Take From the Folk?" James M. McGlathery, ed., The Brothers Grimm and Folktale, pp. 66–90. .
 Patrick Drazen, Anime Explosion!: The What? Why? & Wow! of Japanese Animation, .
 Philip Martin, The Writer's Guide of Fantasy Literature: From Dragon's Lair to Hero's Quest,
 Catherine Orenstein, Little Red Riding Hood Undressed,
 Vladimir Propp, Morphology of the Folktale, .
 Steven Swann Jones, The Fairy Tale: The Magic Mirror of Imagination, Twayne Publishers, New York, 1995, .
 Maria Tatar, The Hard Facts of the Grimms' Fairy Tales, .
 J.R.R. Tolkien, "On Fairy-Stories", The Tolkien Reader
 Harry Velten, "The Influences of Charles Perrault's Contes de ma Mère L'oie on German Folklore, Jack Zipes, ed., The Great Fairy Tale Tradition: From Straparola and Basile to the Brothers Grimm.
 Jack Zipes, The Great Fairy Tale Tradition: From Straparola and Basile to the Brothers Grimm, .

 Heidi Anne Heiner, "The Quest for the Earliest Fairy Tales: Searching for the Earliest Versions of European Fairy Tales with Commentary on English Translations"
 Heidi Anne Heiner, "Fairy Tale Timeline"
 Vito Carrassi, "Il fairy tale nella tradizione narrativa irlandese: Un itinerario storico e culturale", Adda, Bari 2008; English edition, "The Irish Fairy Tale: A Narrative Tradition from the Middle Ages to Yeats and Stephens", John Cabot University Press/University of Delaware Press, Roma-Lanham 2012.
 Antti Aarne and Stith Thompson: The Types of the Folktale: A Classification and Bibliography (Helsinki, 1961)
 Stith Thompson, The Folktale.
 Tatar, Maria. The Annotated Classic Fairy Tales. W.W. Norton & Company, 2002.

Thể loại văn học
Hư cấu
Văn hóa dân gian
Thần tiên
Phương pháp thuyết phục


title: Tháng 2 năm 2012

text:
Tháng 2 năm 2012 bắt đầu vào thứ Tư và kết thúc sau 29 ngày vào thứ Tư.

Chủ đề: Thời sự

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tháng hai
2012-2


title: Lipotriches makomensis

text:
Lipotriches makomensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1912


title: Olivella borealis

text:
Olivella borealis là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Anatrachyntis badia

text:
Anatrachyntis badia là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở miền Nam nước Mỹ từ Florida đến California và như xa về phía bắc tới Maryland. Nó là một loài được giới thiệu tại châu Âu, nơi mà nó đã được ghi nhận thường xuyên từ Ý, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh thông qua nhập khẩu tình cờ trong lựu. Cũng đã được ghi nhận từ Hawaii.

Sải cánh là 90–10 mm.

Các ấu trùng này chủ yếu ăn xác thối, ăn hoa quả khô hay mục nát, phần hoa đã chết. Ấu trùng đã được ghi nhận cho ăn trên nón của một số loài quả Pinus và Cassia, trái cây chết của đào, bưởi, chanh, chuối, bắp cải, hoa dừa và lá cây du. Trong mùa hè, ấu trùng có thể ăn vỏ quả cam chín, thường ở gần cuối gốc hoặc trên mặt của trái cây.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera
hantsmoths.org.uk
Fauna Europaea
Bug Guide

Anatrachyntis


title: 1314

text:
Năm 1314 (Số La Mã: MCCCXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1314


title: Reignac, Charente

text:
Reignac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 108 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Cổng tam quan

text:
Cổng tam quan là một loại cổng có ba lối đi thường thấy ở chùa chiền theo lối kiến trúc truyền thống Việt Nam. Một số dinh thự, và đình miếu cũng xây loại cổng này như Cơ Mật viện ở Huế.

Ý nghĩa
Cổng tam quan mang ý niệm "ba cách nhìn" của Phật giáo gồm có "hữu quan", "không quan" và "trung quan", thể hiện cái sắc (giả), cái không (Vô thường) và trung dung của cả hai. Giải thích thứ hai là tam quan là cửa của Tam bảo. Thuyết khác thì cho rằng tam quan là "tam giải thoát môn" của Thiền tông gồm cửa Không, cửa Vô tác và cửa Vô tướng (Vô nguyện). Vì vậy mà các nước không thuộc Phật giáo Thiền tông không có xây cổng tam quan làm lối vào chùa.

Kiến trúc
Cổng tam quan phần chủ yếu là ba lối đi với cửa giữa thường lớn hơn hai cửa bên. Vách cổng có thể là gỗ hay xây tường gạch hoặc đá. Phía trên lợp mái. Hai bên lối đi thường đắp câu đối, trán cửa ghi tên chùa hay tên cửa.

Cổng có gác

Cổng nhỏ chỉ làm một tầng nhưng khi dựng quy mô hơn thì nhiều nơi xây hai tầng mái hoặc xây gác bên trên. Cổng bằng gạch và đá thì gần như nhất thể đều có gác, dù có thể chỉ là gác giả để tạo chiều cao. Có nơi xây thành ba tầng. Khi thiết kế gác ở trên thì có chùa dùng nơi đó để treo chuông, khánh, và trống dùng trong nghi lễ nhà chùa.

Cổng kiểu tứ trụ

Cổng tam quan kiểu tứ trụ thay vì xây tường vách thì dùng bốn trụ biểu, hai trụ giữa cao hơn hai trụ bên để chia thành ba lối đi. Phía trên nối liền bốn trụ biểu là xà cách điệu làm trán cổng.

Chùa Láng có đặc điểm là kết cấu kiểu tứ trụ với mái cong, tạo cho tam quan chùa dáng độc đáo, có một không hai trong ngành kiến trúc truyền thống Việt Nam.

Biến thể

Biến thể của cổng tam quan được thấy ở một số chùa xây thành năm lối đi như trường hợp chùa Sét, Hà Nội.

Tín ngưỡng khác
Cổng tam quan là một kiến trúc Phật giáo nhưng cũng đã được áp dụng ở đền, đình, đạo quán, thánh thất Cao Đài, v.v.

Cổng tam quan trong đạo Cao Đài
Hầu hết các công trình tôn giáo của đạo Cao Đài đều có cổng tam quan hoặc biến thể của cổng tam quan.

Khu vực chung quanh Tòa Thánh Tây Ninh (Nội ô Tòa Thánh Tây Ninh) nổi tiếng với 12 cổng tam quan xây dựng theo 3 dạng kiến trúc khác nhau. Cổng lớn nhất được gọi là Cửa Chánh Môn, 11 cổng khác nhỏ hơn được đánh số từ 1 đến 12 (lưu ý không có Cửa số 5).

Cửa Chánh Môn được xây dựng như một cổng tam quan với 3 lối đi cách xa nhau. Nhưng thực tế, phần mái cong cách điệu lại làm cho công trình này giống với 3 cổng Torii hơn là 1 cổng tam quan.

Xem thêm

Cổng làng

Tham khảo
Nguyễn Bá Lăng. Kiến trúc Phật giáo Việt Nam Quyển II. Paris: Nguyễn Bá Lăng, 2001.

Chú thích

Chùa
Kiến trúc Việt Nam


title: Danh sách tiểu hành tinh: 2701–2800

text:
|-
| 2701 Cherson || 1978 RT || 1 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2702 Batrakov ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2703 Rodari ||  || 29 tháng 3 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2704 Julian Loewe ||  || 25 tháng 6 năm 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 2705 Wu ||  || 9 tháng 10 năm 1980 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 2706 Borovský || 1980 VW || 11 tháng 11 năm 1980 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 2707 Ueferji ||  || 28 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 2708 Burns || 1981 WT || 24 tháng 11 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2709 Sagan || 1982 FH || 21 tháng 3 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2710 Veverka || 1982 FQ || 23 tháng 3 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2711 Aleksandrov ||  || 31 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2712 Keaton || 1937 YD || 29 tháng 12 năm 1937 || Konkoly || G. Kulin
|-
| 2713 Luxembourg || 1938 EA || 19 tháng 2 năm 1938 || Uccle || E. Delporte
|-
| 2714 Matti || 1938 GC || 5 tháng 4 năm 1938 || Turku || H. Alikoski
|-
| 2715 Mielikki || 1938 US || 22 tháng 10 năm 1938 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 2716 Tuulikki || 1939 TM || 7 tháng 10 năm 1939 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 2717 Tellervo || 1940 WJ || 29 tháng 11 năm 1940 || Turku || L. Oterma
|-
| 2718 Handley || 1951 OM || 30 tháng 7 năm 1951 || Johannesburg || E. L. Johnson
|-
| 2719 Suzhou || 1965 SU || 22 tháng 9 năm 1965 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2720 Pyotr Pervyj ||  || 6 tháng 9 năm 1972 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2721 Vsekhsvyatskij ||  || 22 tháng 9 năm 1973 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2722 Abalakin ||  || 1 tháng 4 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2723 Gorshkov ||  || 31 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2724 Orlov ||  || 13 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2725 David Bender ||  || 7 tháng 11 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 2726 Kotelnikov ||  || 22 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2727 Paton ||  || 22 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2728 Yatskiv ||  || 22 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2729 Urumqi ||  || 18 tháng 10 năm 1979 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2730 Barks || 1981 QH || 30 tháng 8 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2731 Cucula || 1982 KJ || 21 tháng 5 năm 1982 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 2732 Witt || 1926 FG || 19 tháng 3 năm 1926 || Heidelberg || M. F. Wolf
|-
| 2733 Hamina || 1938 DQ || 22 tháng 2 năm 1938 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 2734 Hašek ||  || 1 tháng 4 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2735 Ellen || 1977 RB || 13 tháng 9 năm 1977 || Palomar || S. J. Bus, T. R. Lauer
|-
| 2736 Ops || 1979 OC || 23 tháng 7 năm 1979 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2737 Kotka || 1938 DU || 22 tháng 2 năm 1938 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 2738 Viracocha || 1940 EC || 12 tháng 3 năm 1940 || Konkoly || G. Kulin
|-
| 2739 Taguacipa ||  || 17 tháng 10 năm 1952 || Mount Wilson || J. L. Brady
|-
| 2740 Tsoj ||  || 16 tháng 9 năm 1974 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2741 Valdivia || 1975 XG || 1 tháng 12 năm 1975 || Cerro El Roble || C. Torres, S. Barros
|-
| 2742 Gibson ||  || 6 tháng 5 năm 1981 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 2743 Chengdu || 1965 WR || 21 tháng 11 năm 1965 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2744 Birgitta || 1975 RB || 4 tháng 9 năm 1975 || Kvistaberg || C.-I. Lagerkvist
|-
| 2745 San Martin ||  || 25 tháng 9 năm 1976 || El Leoncito || Felix Aguilar Observatory
|-
| 2746 Hissao ||  || 22 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2747 Český Krumlov || 1980 DW || 19 tháng 2 năm 1980 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 2748 Patrick Gene ||  || 5 tháng 5 năm 1981 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 2749 Walterhorn || 1937 TD || 11 tháng 10 năm 1937 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 2750 Loviisa || 1940 YK || 30 tháng 12 năm 1940 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 2751 Campbell || 1962 RP || 7 tháng 9 năm 1962 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 2752 Wu Chien-Shiung || 1965 SP || 20 tháng 9 năm 1965 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2753 Duncan || 1966 DH || 18 tháng 2 năm 1966 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 2754 Efimov || 1966 PD || 13 tháng 8 năm 1966 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 2755 Avicenna ||  || 16 tháng 9 năm 1973 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 2756 Dzhangar ||  || 19 tháng 9 năm 1974 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 2757 Crisser || 1977 VN || 11 tháng 11 năm 1977 || Cerro El Roble || S. Barros
|-
| 2758 Cordelia || 1978 RF || 1 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2759 Idomeneus || 1980 GC || 14 tháng 4 năm 1980 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2760 Kacha ||  || 8 tháng 10 năm 1980 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2761 Eddington || 1981 AE || 1 tháng 1 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2762 Fowler || 1981 AT || 14 tháng 1 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2763 Jeans || 1982 OG || 24 tháng 7 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2764 Moeller || 1981 CN || 8 tháng 2 năm 1981 || Anderson Mesa || N. G. Thomas
|-
| 2765 Dinant || 1981 EY || 4 tháng 3 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne, G. DeSanctis
|-
| 2766 Leeuwenhoek ||  || 23 tháng 3 năm 1982 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 2767 Takenouchi || 1967 UM || 30 tháng 10 năm 1967 || Hamburg-Bergedorf || L. Kohoutek
|-
| 2768 Gorky ||  || 6 tháng 9 năm 1972 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2769 Mendeleev ||  || 1 tháng 4 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2770 Tsvet ||  || 19 tháng 9 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2771 Polzunov ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 2772 Dugan || 1979 XE || 14 tháng 12 năm 1979 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2773 Brooks ||  || 6 tháng 5 năm 1981 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 2774 Tenojoki || 1942 TJ || 3 tháng 10 năm 1942 || Turku || L. Oterma
|-
| 2775 Odishaw ||  || 14 tháng 10 năm 1953 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 2776 Baikal ||  || 25 tháng 9 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2777 Shukshin ||  || 24 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2778 Tangshan || 1979 XP || 14 tháng 12 năm 1979 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2779 Mary || 1981 CX || 6 tháng 2 năm 1981 || Anderson Mesa || N. G. Thomas
|-
| 2780 Monnig ||  || 28 tháng 2 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 2781 Kleczek || 1982 QH || 19 tháng 8 năm 1982 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 2782 Leonidas || 2605 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 2783 Chernyshevskij ||  || 14 tháng 9 năm 1974 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2784 Domeyko || 1975 GA || 15 tháng 4 năm 1975 || Cerro El Roble || C. Torres
|-
| 2785 Sedov ||  || 31 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2786 Grinevia ||  || 6 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2787 Tovarishch ||  || 13 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2788 Andenne || 1981 EL || 1 tháng 3 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne, G. DeSanctis
|-
| 2789 Foshan || 1956 XA || 6 tháng 12 năm 1956 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2790 Needham ||  || 19 tháng 10 năm 1965 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 2791 Paradise || 1977 CA || 13 tháng 2 năm 1977 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 2792 Ponomarev ||  || 13 tháng 3 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2793 Valdaj || 1977 QV || 19 tháng 8 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2794 Kulik ||  || 8 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 2795 Lepage || 1979 YM || 16 tháng 12 năm 1979 || La Silla || H. Debehogne, E. R. Netto
|-
| 2796 Kron || 1980 EC || 13 tháng 3 năm 1980 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2797 Teucer || 1981 LK || 4 tháng 6 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 2798 Vergilius || 2009 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 2799 Justus || 3071 P-L || 25 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 2800 Ovidius || 4585 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-

Tham khảo


title: Palaeorhiza longiceps

text:
Palaeorhiza longiceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1924


title: 2771 Polzunov

text:
2771 Polzunov (1978 SP7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1978 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2771 Polzunov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Biendorf

text:
Biendorf là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Bad Doberan), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 40,86 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1294 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Cheumatopsyche montapo

text:
Cheumatopsyche montapo là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Nieul-le-Virouil

text:
Nieul-le-Virouil là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 28-80 mét trên mực nước biển.

Lịch sử dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Nieul-le-Virouil trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Nieul-le-Virouil in the INSEE site
 Nieul-le-Virouil trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Nieul-le-Virouil trên bản đồ nước Pháp

Nieullevirouil


title: Chelostoma torquillum

text:
Chelostoma torquillum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Chelostoma
Động vật được mô tả năm 1991


title: Cavallino

text:
Cavallino là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Cavallino có diện tích 22 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 11.583 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Cavallino giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecce


title: Alphidia cupraria

text:
Alphidia cupraria là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Alphidia


title: Metacoryna acobyi

text:
Metacoryna acobyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Metacoryna


title: Tipula lithophila

text:
Tipula lithophila là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Abercrombie & Fitch

text:
Abercrombie & Fitch (A&F) () là một nhà bán lẻ Mỹ chuyên tập trung buôn bán các loại thường phục cho khách hàng ở độ tuổi từ 21 đến 24. Hãng đã có hơn 300 chi nhánh tại Mỹ, và đang mở rộng trên toàn thế giới

Công ty cũng quản lý 3 phân nhánh thương hiệu: abercrombie (quần áo trẻ em), Hollister Co., và Gilly Hicks. Công ty đã từng điều hành một thương hiệu hết hạn hoạt động là Ruehl No.925, đã đóng cửa vào đầu năm 2010.

Lịch sử

Có 3 nhà bán lẻ được gọi là Abercrombie & Fitch, và các nhà bán lẻ này chỉ chia cổ phiếu cho các doanh nhân chấp nhận mang cùng tên thương hiệu. Được thành lập vào năm 1892 ở Manhattan bởi David T. Abercrombie và Ezra H. Fitch, ban đầu Abercrombie & Fitch là một nhà cung cấp quần áo thể thao nổi tiếng và các hàng hóa phục vụ du lịch, đặc biệt là các loại súng ngắn đắt tiền, cần câu cá và lều trại. Vào năm 1976 Abercrombie & Fitch bị phá sản theo Chương 11 của Hiến pháp, cuối cùng đóng cửa trụ sở cửa hàng chính tại Manhattan vào năm 1977.

Thương hiệu này được phục hồi chỉ một thời gian ngắn sau đó, khi vào các năm 1978-79, Oshman's Sporting Goods, một chuỗi cửa hàng tại Houston, đã mua lại tên của công ty phá sản này và danh sách thư tín. Oshman đã khai trương lại A&F như một nhà bán lẻ chuyên nhận đặt hàng bằng đường bưu điện, chủng loại hàng chủ yếu là quần áo đi săn và các mặc hàng quần áo mới. Hãng cũng đồng thời mở các cửa hàng tại Beverly Hills, Dallas, và (giữa những năm thập niên 80) New York City. Cuối cùng, vào năm 1988, Oshman bán thương hiệu của công ty và các cổ phần cho The Limited, một chuỗi cửa hàng quần áo ở Columbus, Ohio.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  www.abercrombie.com

Abercrombie & Fitch
Thời trang thập niên 2000
Thời trang 2010
Công ty được thành lập vào 1892
Trang chưa có liên kết ngoại ngữ


title: Quận Codington, South Dakota

text:
Quận Codington là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

C


title: Cuignières

text:
Cuignières là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: 9362 Miyajima

text:
9362 Miyajima (1992 FE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 3 năm 1992 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9362 Miyajima

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Vụ đánh bom tổng hành dinh NATO tại Kabul 2009

text:
Vụ nổ xe bom tại tổng hành dinh lực lượng Tố chức Minh ước Bắc Đại Tây Dương tại Afghanistan năm 2009 diễn ra ngày 15/8/2009 khi một kẻ đánh bom tự sát được cho là của Taliban kích nổ quả bom trên người lúc 8:30 sáng ngay bên ngoài tổng hành dinh lực lượng NATO và Bộ Giao thông Afghanistan tại thủ đô Kabul, Afghanistan. Kẻ đánh bom giết ít nhất 7 người và gây thương tích 91 người khác.

Tấn công
Vụ nổ xảy ra 5 ngày trước cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống, và là vụ tấn công chính ở thủ đô kề từ tháng 2. Phiến quân cho nổ một xe bom ngay bên ngoài cổng vào tổng hành dinh của lực lượng NATO, nhằm mục đích gây cho dân chúng hoang mang, sợ hãi không dám đi bỏ phiếu vào ngày 20 tháng 8 cho cuộc bầu cử toàn quốc, từ tổng thống cho đến hàng tỉnh.

Địa điểm tấn công chỉ cách cổng chính vào căn cứ từ 27 đến 30 mét. Hành động này muốn nhắn nhủ rằng quân nổi dậy có thế đánh vào bất cứ đâu, ngay cả khu vực được bảo vệ an ninh nghiêm ngặt nhất thủ đô. Quân tấn công chở theo chừng 275 tới 500 ký chất nổ, vượt qua biết bao rào cản, trạm kiểm soát, vòng thép gai, cổng an ninh... để đến gần bộ chỉ huy quân sự Tây phương. Con đường này là một trong ít nơi được bảo vệ chặt chẽ nhất, ở đây kề bên Tòa Đại sứ Hoa Kỳ và Tổng thống Phủ. Cảnh sát xác nhận chiếc xe bom là một xe thùng hiệu Toyota, chứ không phải là một chiếc SUV. như lúc đầu.

Bên trong căn cứ ở một khoảng cách tương đối xa nơi vụ nổ xảy ra là bộ chỉ huy của Tướng Stanley McChrystal, tư lệnh lực lượng quân Mỹ và các nước Tây phương ở Afghanistan.

Hậu quả
Nhiều quân lính bị thương nhưng không rõ quốc tịch hay thuộc đơn vị nào. Mặc dù binh sĩ thuộc nước Macedonia thường đứng gác tại đây. Vụ nổ này là tệ hại nhất từ tháng 2, khi quân nổi loạn mở nhiều đợt tấn công gần như cùng một lúc vào ba tòa nhà chính phủ. Trong đợt tấn công này có hơn hai chục người chết, gồm một số người qua đường và tám tên khủng bố.

Lần tấn công này, khắp thủ đô Kabul đều có thể nghe thấy tiếng nổ. Tường nhà bị nám đen, cây cối đổ rạp, xe cộ hư hại, cửa kính các tòa nhà cách đó vài trăm thước bị bể, khói bốc lên đen nghịt bầu trời. Dân chúng bỏ chạy tán loạn, một số mang vết thương đang chảy máu. Người qua đường ngừng xe, ngay cả xe gắn máy cũng dừng lại để giúp di tản người bị thương đi bệnh viện.

Một phát ngôn viên của Taliban nhận trách nhiệm về cuộc tấn công, nhưng lúc ban đầu đã nhầm lẫn khi tuyên bố rằng kẻ tấn công đi bằng bộ. Người ta nghi cho mạng lưới Haqqani, một nhóm phiến quân đặt căn cứ ở Pakistan, là kẻ chủ chốt của vụ tấn công, vì tin rằng họ đã tiến hành những vụ tấn công tinh vi gây nhiều thương vong ở bên trong và chung quanh thủ đô Kabul.

Chú thích

Chiến dịch của NATO tại Afghanistan
Lịch sử Kabul
Afghanistan 2009
Vụ khủng bố năm 2009
Sự kiện khủng bố tại Afghanistan 2009


title: Phorcus mutabilis

text:
Phorcus mutabilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phorcus


title: Pseudocophora pectoralis

text:
Pseudocophora pectoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocophora


title: Trentepohlia hainanica

text:
Trentepohlia hainanica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Agonac

text:
Agonac (trong tiếng Occitan Agonac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 37,22 km2, dân số năm 2004 là 1553 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nguồn: INSEE  và Cassini

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Agonac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Agonac


title: Ilanji

text:
Ilanji là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ilanji có dân số 9423 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Ilanji có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Ilanji, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Anthidium auritum

text:
Anthidium auritum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Klug mô tả khoa học năm 1832.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1832


title: Courcelles-lès-Gisors

text:
Courcelles-lès-Gisors là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 142 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Courcelleslesgisors


title: Gà tuyết

text:
Gà tuyết là một nhóm các loài chim trong chi Tetraogallus của họ Trĩ (Phasianidae). Chúng là các loài chim làm tổ trên mặt đất, sinh sống trong các khu vực miền núi ở miền nam đại lục Á-Âu, từ Kavkaz tới Himalaya và miền tây Trung Quốc. Thức ăn chủ yếu của chúng là lá cây và hạt. Tên chim Hán-Việt-Nhật gọi Tetraogallus tibetanus là gà lôi Tây Tạng với chú thích là theo nguồn trên Internet, song điều này dường như không thuyết phục do các loài trong chi này không có ở Việt Nam và tên gọi chung của chúng trong tiếng Anh (snowcock) hay tiếng Trung (雪鸡, Hán-Việt: tuyết kê) đều có nghĩa là gà tuyết. Bên cạnh đó, nếu coi họ Phasianidae nghĩa hẹp (sensu stricto) chỉ bao gồm 2 phân họ Perdicinae và Phasianinae thì chi Tetraogallus thuộc về phân họ thứ nhất với các tên gọi chung là gà gô, gà so, đa đa; trong khi các loài nói chung có tên gọi gà lôi đều thuộc phân họ thứ hai (gà lôi, trĩ, gà tiền, gà rừng, công)

Các loài
 Tetraogallus caucasicus - Gà tuyết Kavkaz
 Tetraogallus caspius - Gà tuyết Caspi
 Tetraogallus tibetanus - Gà tuyết Tây Tạng
 Tetraogallus altaicus - Gà tuyết Altai
 Tetraogallus himalayensis - Gà tuyết Himalaya

Chú thích

Tham khảo


title: Catí

text:
Catí là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Catí có diện tích 102,3 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 863 người. Đô thị Catí nằm ở khu vực có độ cao 661 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Scott Sinclair

text:
Scott Andrew Sinclair (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1989 tại Bath, Somerset) là một cầu thủ bóng đá người Anh.

Sinclair gia nhập đội trẻ của Bristol Rovers từ năm 9 tuổi và đá trận đầu tiên cho CLB này từ năm 15 tuổi. Sau đó Chelsea đã ký hợp đồng với Sinclair vào tháng 7 năm 2005. Tuy nhiên từ đó anh thường bị cho các CLB ở giải hạng Nhất mượn. Sau chuỗi trận thi đấu không thành công, anh đã được bán cho đội hạng nhất Swansea City

Thống kê sự nghiệp

Chú thích

Liên kết ngoài

Football League compensation ruling

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Cầu thủ bóng đá Manchester City F.C.
Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C.
Cầu thủ bóng đá Crystal Palace F.C.
Cầu thủ bóng đá Wigan Athletic F.C.
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Aston Villa F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2012
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Anh


title: Loigné-sur-Mayenne

text:
Loigné-sur-Mayenne là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Loignesurmayenne


title: Amnirana parkeriana

text:
Amnirana parkeriana là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Angola.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Channing, A. 2004. Amnirana parkeriana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Động vật lưỡng cư Angola
Amnirana
Động vật đặc hữu Angola


title: 2010 đợi bạn đến

text:
"2010 đợi bạn đến" () là ca khúc cổ động cho sự kiện Expo 2010 Thượng Hải Trung Quốc. Bài hát được sáng tác bởi Miao Sen (), được phát hành ngày 1 tháng 4 năm 2010.

Thành Long, Lang Lãng, Diêu Minh, Yang Lan, Lưu Đức Hoa, Lý Ninh, Lý Băng Băng, và Liu Xiang đã góp mặt trong video âm nhạc của bài hát. Tuy nhiên, bài hát này được cho là đạo nhạc từ ca khúc Nhật Bản "Sonomama no Kimi de Ite" năm 1997 của Mayo Okamoto, dẫn đến kết quả là bị cấm sử dụng làm nhạc nền của Expo. Sau khi thảo luận với quản lý của Okamoto, "Sonomama no Kimi de Ite" đã trở thành bài hát chính thức của Expo 2010.

Tham khảo

Bài hát năm 2010
Bài hát Trung Quốc
Vi phạm bản quyền


title: Psychomyia polykrates

text:
Psychomyia polykrates là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Mauriac, Cantal

text:
Mauriac là một xã trong tỉnh Cantal, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 4.019 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Xem thêm

Liens internes
Xã của tỉnh Cantal
 Petites cités de caractère
 Gentiane express

==Tham khảo

Liên kết ngoài==
 Comité d'hitoire et d'archéologie de Mauriac
 Mauriac sur le site de l'Institut géographique national
 Office de tourisme de Mauriac
 Site de la mairie de Mauriac
 Site de Mauriac cité

Nguồns

Ghi chú

Mauriac


title: Cypoides chinensis

text:
Cypoides chinensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Trung Quốc và Đài Loan, phía nam đến miền núi miền bắc Việt Nam và đông bắc Thái Lan.

Sải cánh dài 38–43 mm. Nó gần giống loài Cypa decolor, nhưng cánh sau rộng hơn và phía dưới cánh sau có màu đỏ nâu và màu nhạt hơn.

Có một lứa một năm in Hong Kong Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 1 đến tháng 3. Tuy nhiên, nó xuất hiện rằng trong một vài năm một số con trưởng thành sẽ bay một lần nữa vào tháng 9 và tháng 10. Có hai lứa trưởng thành một năm in phần phía bắc của khu vực.

Chú thích

Tham khảo

Cypoides


title: 10835 Fröbel

text:
10835 Fröbel là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1282.2174041 ngày (3.51 năm).

Nó được phát hiện ngày 12 tháng 11 năm 1993.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: The Crooked House

text:
The Crooked House (ngôi nhà méo mó) là một ngôi nhà ở công cộng ở West Midlands nước Anh. Đây là một tòa nhà có ý nghĩa là biểu tượng cho cộng đồng dân cư vùng này vì tính độc đáo của nó. Sở dĩ ngôi nhà này có tên là nhà nghiêng vì ngôi nhà này bị sụt lún từ thế kỷ 19. Một bên của tòa nhà thấp hơn bên còn lại (nhưng không bị sụp). Ngôi nhà tọa lạc ở một vị trí biệt lập giữa đường B4176 giữa Dudley và Telford và cách khoảng ba dặm từ trung tâm thành phố gần nhất ở Sedgley và Dudley. Ngôi nhà nằm trong phạm vi ranh giới các quận Dudley gần biên giới với Nam Staffordshire.

The Crooked House được xây dựng năm 1765 và ban đầu được một trang trại. Sau này trở thành một ngôi nhà công cộng được gọi là Siden House (siden trong tiếng địa phương có nghĩa là "méo mó", "nghiêng ngả"). Tòa nhà này sau đó được đặt tên là Glynne Arms sau khi thuộc sở hữu địa phương. Trong những năm 1940, tòa nhà đã được tuyên bố là không đủ an toàn và chính quyền dự kiến sẽ cho phá hủy.

Chú thích

Nhà
Nhà cổ
Nước Anh
Công trình xây dựng ở Dudley


title: Núi Sập (thị trấn)

text:
Núi Sập là thị trấn huyện lỵ của huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Núi Sập có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Định Thành và thành phố Cần Thơ
Phía tây giáp xã Thoại Giang
Phía nam giáp thành phố Cần Thơ và xã Bình Thành
Phía bắc giáp các xã Định Thành và Định Mỹ.

Thị trấn có diện tích 9,49 km², dân số năm 2019 là 17.633 người, mật độ dân số đạt 1.858 người/km².

Hành chính
Thị trấn Núi Sập được chia thành 5 ấp: Nam Sơn, Tây Sơn, Đông Sơn 1, Đông Sơn 2, Bắc Sơn.

Lịch sử
Địa bàn thị trấn Núi Sập trước đây là một phần xã Thoại Sơn, quận Huệ Đức, tỉnh An Giang (dưới thời Việt Nam Cộng Hòa).

Sau năm 1975, chính quyền tách ấp Đông Sơn thuộc xã Thoại Sơn để thành lập thị trấn Đông Sơn thuộc huyện Huệ Đức.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Huệ Đức sáp nhập vào huyện Châu Thành, thị trấn Đông Sơn trở thành huyện lỵ huyện Châu Thành.

Ngày 25 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 181-CP. Theo đó, sáp nhập một phần các ấp Tây Bình và Bắc Thạnh của xã Thoại Sơn vào thị trấn Đông Sơn và đổi tên thị trấn Đông Sơn thành thị trấn Núi Sập.

Ngày 23 tháng 8 năm 1979, huyện Châu Thành được chia thành hai huyện Châu Thành và Thoại Sơn, thị trấn Núi Sập thuộc huyện Thoại Sơn và là huyện lỵ huyện Thoại Sơn.

Ngày 12 tháng 1 năm 2016, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 13/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Núi Sập là đô thị loại IV.

Xây cất trái phép
ông Nguyễn Ngọc Điệp - chủ tịch UBND thị trấn Núi Sập - cho biết trên núi Sập có tất cả bốn biệt thự đều xây dựng trái phép. Trong đó có “biệt phủ trên lưng núi Sập” đứng tên ông Trương Văn Thành (Duyên Phước Tự), cựu lãnh đạo TP Long Xuyên, và một ngôi nhà nữa cũng của ông ta liền kề; hai nhà còn lại của ông Trần Kiều Mai Diễm Phước (thường gọi là ông Beo) và bà Nguyễn Minh Lệ. Cả hai đều ngụ tại TP Long Xuyên. Ông Điệp cho biết, "Núi Sập này bây giờ toàn lãnh đạo, là cấp trên của mình không hà nên... bó tay. Núi Sập từ đó giờ không cho ai xây dựng nhà trên núi cả. Từ nay trở về sau cũng vậy, chúng tôi sẽ làm văn bản thông báo cho người dân biết nơi nào xây dựng được, nơi nào không để mọi người biết". Tỉnh ủy An Giang đã chỉ đạo cho huyện Thoại Sơn cùng với Ban Tôn giáo tỉnh phối hợp xử lý nhanh và nghiêm túc.

Ngày 12.4.2023, ông Dương Ngọc Lắm - chủ tịch UBND huyện Thoại Sơn, An Giang cho biết biết các chủ nhân đã cam kết tháo dỡ hết trong vòng 30 ngày.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế
Tổng thu ngân sách trên địa bàn thị trấn năm 2014 đạt 23,685 tỷ đồng. Thu nhập bình quân đầu người năm 2017 đạt trên 45 triệu đồng/người/năm.

Ngoài ra, với vị trí thuận lợi (nằm trên tuyến du lịch văn hóa di sản Óc Eo) và có nhiều cơ sở thờ tự, góp phần thu hút khách thập phương hành hương, tham quan, du lịch hàng năm khá lớn.

Giáo dục
Các cơ sở giáo dục cấp THPT trên địa bàn thị trấn:
Trung tâm GDNN & GDTX huyện Thoại Sơn
THPT Nguyễn Văn Thoại.

Hệ thống trường các trường cấp 2, trường cấp 1, trường mẫu giáo phân bố đều trên địa bàn thị trấn.

Y tế
Trung tâm Y tế huyện Thoại Sơn tọa lạc trên địa bàn thị trấn.

Giao thông

Tỉnh lộ 943 là tuyến giao thông chính trên địa bàn thị trấn.

Ngoài ra, thị trấn nằm bên con kênh Thoại Hà. Kênh Thoại Hà khởi công vào đầu năm 1818, nối rạch Đông Xuyên (Long Xuyên, An Giang) với ngọn Giá Khê (Rạch Giá, Kiên Giang). Người có công đề xướng và đôn đốc việc đào kênh này là Trấn thủ trấn Vĩnh Thanh Thoại Ngọc Hầu (1761-1829).

Du lịch

Đình thần Thoại Ngọc Hầu và bia Thoại Sơn: Sau khi đào xong kênh Thoại Hà vào năm 1818, để đánh dấu công trình có ý nghĩa này, Thoại Ngọc Hầu đã nhờ người soạn một bài văn bia, sau đó cho khắc lên đá. Năm Minh Mạng thứ ba (1822), ông long trọng làm lễ dựng bia và khánh thành miếu thờ Sơn thần (nay là ngôi Đình thần thờ Thoại Ngọc Hầu) tại triền núi Sập. Hiện bài văn bia xưa được bảo quản khá tốt trong đình.

Hồ Ông Thoại ở thị trấn Núi Sập. Đây là hồ nhân tạo được hình thành do quá trình dài khai thác đá. Tên hồ được đặt nhằm tưởng nhớ công lao của Thoại Ngọc Hầu đối với vùng đất này.
Thiền Viện Trúc Lâm An Giang: Được khởi công xây dựng từ năm 2017 với lối kiến trúc truyền thống của Phật giáo gồm 2 khu vực: khu nội diện (xây dựng trên núi gồm: thiền đường, tăng đường…) và khu ngoại diện (xây dựng trên đất liền với diện tích 4 ha gồm: chánh điện, nhà tổ, hội trường, thiền đuờng, lầu chuông, chay đường, cổng tam quan…). Tổng diện tích công trình khoảng 11 ha. Phong cảnh sơn thủy hữu tình kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, kiến trúc và con người.
Duyên Phước Tự: Du lịch tâm linh và là nơi phát thuốc nam miễn phí.
Hang Dơi: Đỉnh cao nhất của ngọn núi Sập với không khí mát mẻ, hoang sơ. Từ đây ta có cái nhìn bao quát toàn cảnh đồng ruộng, sông núi, đường sá, nhà cửa.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam


title: Orbamia

text:
Orbamia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cassymini


title: Issyk-Kul (vùng)

text:
Vùng Issyk Kul là một vùng (oblast) của Kyrgyzstan. Thủ phủ đóng ở thành phố Karakol. Vùng này giáp các vùng: tỉnh Almaty, Kazakhstan (bắc), Chuy (vùng) (tây), Naryn (tây nam), và Tân Cương, Trung Quốc (đông nam).

Issyk Kul được chia thành 5 huyện::

Tham khảo

Vùng của Kyrgyzstan


title: Vùng quốc hải Hoa Kỳ

text:
Vùng quốc hải (tiếng Anh: insular area) là một lãnh thổ của Hoa Kỳ nhưng  không thuộc bất cứ tiểu bang nào trong 50 tiểu bang Hoa Kỳ và cũng không thuộc Đặc khu Columbia (Thủ đô Washington).

Vùng quốc hải là thuật ngữ được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ dùng để chỉ tất cả các thịnh vượng chung, quốc gia liên kết tự do, vùng sở hữu hay lãnh thổ mà Hoa Kỳ kiểm soát. Trong các văn bản khác, các vùng quốc hải  có thể được diễn tả như là các đất phụ thuộc, đất bảo hộ hoặc vùng phụ thuộc. (Các khu phụ thuộc không nhất thiết là dưới quyền pháp lý chính thức của Hoa Kỳ.)

Vì các vùng quốc hải  là những lãnh thổ chưa được hợp nhất (Ghi chú: "hợp nhất" có nghĩa là vĩnh viễn không thể tách rời khỏi Hoa Kỳ) vào Hoa Kỳ nên theo Hiến pháp Hoa Kỳ, cư dân được sinh ra tại các vùng quốc hải  không phải là công dân Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Quốc hội Hoa Kỳ đã mở rộng quyền công dân cho tất cả các vùng quốc hải  có người sinh sống, trừ Samoa thuộc Mỹ.  Các công dân này có thể bầu cử và tranh cử tại bất cứ nơi nào dưới quyền pháp lý chính thức của Hoa Kỳ mà họ là cư dân. Cư dân Samoa thuộc Mỹ là "kiều dân" của Hoa Kỳ, không phải là công dân Hoa Kỳ; họ có quyền di chuyển khắp nơi hay làm việc trên toàn Hoa Kỳ mà không bị hạn chế về vấn đề di cư nhưng không thể bầu cử hay tranh cử bên ngoài Samoa thuộc Mỹ.

Cư dân các vùng quốc hải  không đóng thuế liên bang Hoa Kỳ, không tham dự bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ và không bỏ phiếu chọn đại biểu Quốc hội Hoa Kỳ. Hàng hóa sản xuất tại các vùng quốc hải  được dán nhãn hiệu "Sản xuất tại Hoa Kỳ."

Danh sách và tình trạng pháp lý các vùng quốc hải
Vài đảo ở trong khu vực Thái Bình Dương và Biển Caribbean được xem là những vùng quốc hải  Hoa Kỳ.

Vùng hợp nhất (bộ phận không tách rời Hoa Kỳ)

Có cư dân
 Không vùng nào

Không có cư dân
 Đảo san hô Palmyra do Tổ chức Bảo vệ Thiên nhiên làm chủ và được quản lý bởi Phòng Quốc hải vụ Hoa Kỳ

Vùng chưa hợp nhất (thuộc địa của Hoa Kỳ)

Có cư dân
 Samoa thuộc Mỹ (chưa chính thức tổ chức, mặc dù tự trị dưới thẩm quyền của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ).
 Guam (có tổ chức theo "Đạo luật Tổ chức" năm 1950).
 Quần đảo Bắc Mariana (lãnh thổ thịnh vượng chung, có tổ chức theo thỏa ước năm 1977).
 Puerto Rico  (lãnh thổ thịnh vượng chung, có tổ chức theo Đạo luật Quan hệ Liên bang và Puerto Rico) Ban đầu được trao cho Hoa Kỳ theo Hiệp ước Paris năm 1898.
 Quần đảo Virgin thuộc Mỹ (có tổ chức theo "Đạo luật Tổ chức" được sửa lại năm 1954).

Không có cư dân
 Đảo Baker
 Đảo Howland
 Đảo Jarvis
 Đảo san hô Johnston
 Đá Kingman
 Đảo san hô Midway (được quản lý như Đài Kỷ niệm Quốc gia Đảo san hô Midway)
 Đảo Navassa
 Đảo Wake

Từ 18 tháng 7 năm 1947 đến 1 tháng 10 năm 1994, Hoa Kỳ quản lý các đảo trong nhóm "Lãnh thổ Ủy thác các Hải đảo Thái Bình Dương]] nhưng mới đây nhất đã đặt quan hệ chính trị mới với tất cả bốn đơn vị chính trị (một trong số đó được liệt kê ở trên là Quần đảo Bắc Mariana, ba đơn vị còn lại là các "tiểu quốc có quan hệ tự do" được ghi dưới đây).

Tiểu quốc có quan hệ tự do
Các tiểu quốc có quan hệ tự do là ba tiểu quốc có chủ quyền do Hoa Kỳ ký Thỏa thuận Quan hệ Tự do. Các đảo này không nằm trong quyền hành pháp lý của Hoa Kỳ bởi vì chúng có chủ quyền; tuy nhiên nhiều quốc gia coi chúng là trong danh sách các lãnh thổ phụ thuộc Hoa Kỳ cho đến khi từng tiểu quốc này được nhận vào Liên Hợp Quốc những năm 1990.

Quần đảo Marshall
Liên bang Micronesia
Palau

Tranh chấp
 Đảo Navassa (tranh chấp với Haiti).
 Đảo Wake (tranh chấp với quần đảo Marshall).
 Bãi Serranilla (tranh chấp với Colombia).
 Bãi Bajo Nuevo (tranh chấp với Jamaica).

Các cựu vùng quốc hải
 Philippines được Tây Ban Nha trao cho Hoa Kỳ thông qua Hiệp ước Paris năm 1898 sau Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ.
 Cuba được Tây Ban Nha trao cho Hoa Kỳ thông qua Hiệp ước Paris năm 1898 sau Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phòng quốc hải vụ Hoa Kỳ
Các định nghĩa của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ về các loại vùng chính trị quốc hải
Đài Loan có hội đủ điều kiện để trở thành một vùng quốc hải  của Hoa Kỳ?
Rubin, Richard, "Các quần đảo biến mất", Nguyệt san Atlantic, Tháng 2, 2001
 Chương 7: Puerto Rico và các vùng nằm xa, Cục thống kê Hoa Kỳ, Cẩm nang hướng dẫn tham khảo các vùng địa lýPDF)

Lãnh thổ phụ thuộc
Phân cấp hành chính Hoa Kỳ


title: Hydropsyche longindex

text:
Hydropsyche longindex là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Agriotes karsantianus

text:
Agriotes karsantianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Santa Maria da Serra

text:
Santa Maria da Serra là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º34'02" độ vĩ nam và kinh độ 48º09'38" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 495 m. Dân số năm 2004 ước tính là 4.863 người.

Đô thị này có diện tích 257,11 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 4.673
Urbana: 3.950
Rural: 723
Homens: 2.440
Mulheres: 2.233

Mật độ dân số (người/km²): 18,22

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 11,52

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 73,73

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,46

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 88,42%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,780
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,682
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,812
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,845

(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi

 Sông Tietê
 Terminal Intermodal

Các xa lộ

 SP-191
 SP-197
 SP-304

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị bang São Paulo


title: Helicopsyche maculisternum

text:
Helicopsyche maculisternum là một loài Trichoptera thuộc họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Đạo luật

text:
Đạo luật (thường được gọi là luật) là một văn bản pháp luật (Văn bản quy phạm pháp luật) được bản hành bởi cơ quan lập pháp (Quốc hội, Nghị viện). Đạo luật có phạm vi rộng hơn luật, bao gồm cả các văn bản Luật và các văn bản dưới luật do cơ quan lập pháp ban hành (ví dụ như Nghị quyết của Quốc hội ở Việt Nam bên cạnh các Luật do cơ quan này ban hành). Trong Khối Thịnh vượng chung Anh, thuật ngữ này được sử dụng theo nghĩa hẹp, như mô tả một cách chính thức về một đạo luật được thông qua trong các vùng, lãnh thổ nhất định. Ở Hoa Kỳ những quyết định của Tổng thống được gọi là Đạo luật vì những quyết định này được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua theo một quy trình chặt chẽ, từ dự luật đến khâu tranh cãi, thông qua hoặc phủ quyết.

Chú thích

Thuật ngữ pháp lý
Hệ thống Westminster
Luật thành văn


title: Bhesa paniculata

text:
Bhesa paniculata là một loài thực vật thuộc họ Centroplacaceae (trước đây xếp trong họ Celastraceae). Loài này có ở Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, và Thái Lan.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Bhesa paniculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Chùm bạc


title: 22812 Ricker

text:
22812 Ricker (1999 RY15) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22812 Ricker

022812
022812
Tiểu hành tinh được đặt tên
022812
19990907


title: Chobata

text:
Chobata là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Perdita perixantha

text:
Perdita perixantha là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1960


title: Varg Vikernes

text:
Varg Quisling Larsson Vikernes (; sinh ngày 11 tháng 2 năm 1973 dưới tên khai sinh Kristian Vikernes, tên hợp pháp hiện tại Louis Cachet) là một nhạc sĩ black metal người Na Uy. Vikernes sinh tại Bergen, Na Uy. Năm 1991, anh đã thành lập dự án âm nhạc Burzum và đã trở thành một phần quan trọng trong giới black metal Na Uy thời kỳ đầu (early Norwegian black metal scene).

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nhạc sĩ Na Uy
Hiện tượng Internet
Nhân vật còn sống


title: Mảng Cocos

text:
Mảng Cocos là một mảng kiến tạo kiến tạo đại dương nằm dưới đáy Thái Bình Dương ngoài khơi vùng duyên hải miền tây Trung Mỹ, được đặt tên theo đảo Cocos là hòn đảo nằm trên nó.

Mảng Cocos được tạo ra từ tách giãn đáy biển dọc theo dốc Đông Thái Bình Dương và sống đại dương Cocos, đặc biệt trong khu vực phức tạp mà các nhà địa chất gọi là hệ tách giãn Cocos-Nazca. Từ khi xuất hiện thì mảng này đã bị đẩy về phía đông và bị đẩy hay lôi kéo (có lẽ cả hai) phía dưới mảng Caribe nằm trên và ít đặc chắc hơn, trong một quá trình gọi là sự chìm lún. Phần rìa phía trước đã bị hút chìm tỏa nhiệt và bổ sung thêm nước vào lớp phủ trên nó. Trong phần của lớp phủ gọi là quyển mềm thì các loại đá lớp phủ nóng chảy để tạo ra macma, bẫy nước quá nhiệt dưới một áp suất lớn. Kết quả là về phía đông bắc của rìa đang chìm lún xuất hiện một vòng cung liên tục các núi lửa kéo dài từ Costa Rica tới Guatemala và một vành đai động đất kéo dài xa hơn về phía bắc tới México.

Ranh giới phía bắc của mảng Cocos là rãnh Trung Mỹ. Ranh giới phía đông là một phay biến dạng gọi là đới đứt gãy Panama. Ranh giới phía nam là một sống đại dương gọi là dốc Galápagos. Ranh giới phía tây là một sống đại dương khác gọi là dốc Đông Thái Bình Dương.

Mảng Cocos và mảng Nazca là các dấu tích còn lại của mảng Farallon trước đây và đã vỡ ra khoảng 23 triệu năm trước. Các điểm nóng dưới quần đảo Galápagos nằm dọc theo dốc Galápagos Rise. (xem điểm nóng Galápagos)

Mảng Rivera ở phía bắc mảng Cocos được cho là đã tách ra từ mảng Cocos khoảng 5-10 triệu năm trước. Ranh giới giữa hai mảng này dường như thiếu một phay chuyển dạng xác định, mặc dù chúng thể hiện rõ ràng.

Trận động đất thành phố Mexico 1985 diễn ra ngày 19 tháng 9 năm 1985 với cường độ đạt 8,1 độ trên thang độ Richter là kết quả của sự chìm lún của mảng Cocos phía dưới mảng Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vòng cung núi lửa
 Martin Meschede và Udo Barckhausen, "Plate tectonic evolution of the Cocos-Nazca plate": tái tạo sự phát triển địa chất của nó

Cocos
Địa lý Trung Mỹ
Quần đảo Galápagos
Địa lý México
Địa chất Thái Bình Dương
Địa chất México
Địa chất Trung Mỹ


title: Molophilus monteithi

text:
Molophilus monteithi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Pentzia

text:
Pentzia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.

Danh sách loài
Chi này có các loài sau:
 Pentzia argentea Hutch.
 Pentzia bolusii Hutch.
 Pentzia calcarea Kies
 Pentzia calva S.Moore
 Pentzia cooperi Harv.
 Pentzia crenata Thunb.
 Pentzia dentata (L.) Kuntze
 Pentzia elegans DC.
 Pentzia flabelliformis
 Pentzia globosa Less.
 Pentzia hesperidum Maire & Wilczek
 Pentzia incana (Thunb.) Kuntze
 Pentzia lanata Hutch.
 Pentzia monocephala S.Moore
 Pentzia monodiana Maire
 Pentzia nana Burch.
 Pentzia peduncularis B.Nord.
 Pentzia pinnatisecta Hutch.
 Pentzia punctata Harv.
 Pentzia quinquefida (Thunb.) Less.
 Pentzia somalensis E.A.Bruce ex Thulin
 Pentzia sphaerocephala DC.
 Pentzia spinescens Less.
 Pentzia tomentosa B.Nord.
 Pentzia tortuosa (DC.) Fenzl ex Harv.
 Pentzia viridis Kies

Chú thích

Tham khảo


title: Teucholabis salti

text:
Teucholabis salti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Patrice de Mac Mahon

text:
Thống chế Marie Esme Patrice Maurice de Mac-Mahon, Công tước Magenta (13 tháng 7 năm 1808 - 16 tháng 10 năm 1893) là một chính trị gia và tướng lĩnh Pháp, mang quân hàm Thống chế Pháp. Ông là người thuộc Đảng Bảo hoàng. Ông giữ chức tổng thống Đệ tam Cộng hoà Pháp giai đoạn từ ngày 24 tháng 5 năm 1873 đến khi từ chức vào ngày 30 tháng 1, 1879. Ông đã từ chức khi chưa hết nhiệm kỳ tổng thống. Ông là Tổng thống Pháp duy nhất được phong tước hiệu quý tộc (Công tước)

Tham khảo

Công xã Paris
Tổng thống Pháp
Thống chế Pháp
Quân nhân Pháp trong Chiến tranh Pháp-Phổ


title: Epipedobates macero

text:
Epipedobates macero (tên tiếng Anh: Manu Poison Frog) là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Loài này có ở Brasil và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Hình ảnh

Tham khảo

 Monteza, J.I., Reynolds, R. & Gascon, C. 2004. Epipedobates macero. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Epipedobates
Ameerega
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật được mô tả năm 1993


title: Longitarsus langtangensis

text:
Longitarsus langtangensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Hauffenia kerschneri

text:
Hauffenia kerschneri là một loài ốc cỡ nhỏ nước ngọt, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Áo.

Chú thích

Tham khảo
 Haase, M. 1996. Hauffenia kerschneri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Hauffenia
Động vật đặc hữu Áo


title: Gina Tolleson

text:
Gina Marie Tolleson đã chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu bang Nam Carolina và đại diện cho bang này tham dự cuộc thi Hoa hậu Mỹ năm 1990 và đạt giải Á hậu 1. Sau đó cô được chọn làm đại diện cho Hoa Kỳ tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 1990 tổ chức tại Vương quốc Anh và Na Uy. Cô là Hoa hậu Thế giới thứ hai đến từ Hoa Kỳ (người đầu tiên là Marjorie Wallace đến từ bang Indiana nhưng bị mất ngôi sau 104 ngày).

Gina Tolleson đã kết hôn với ngôi sao truyền hình Alan Thicke khi cô dẫn chương trình cho cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1991 tại Atlanta, bang Georgia. Họ có một đứa con là Carter Thicke vào tháng 7 năm 1997, sau đó cô ly dị với Alan vào năm 1999.
Gina trở thành biên tập cho tạp chí Santa Barbara vào năm 2002. Cô kết hôn với Christian Wiesenthal và có hai con, Luca sinh tháng 9 năm 2005 và Tiago sinh tháng 12 năm 2006.

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới

Sinh năm 1969


title: Générac, Gard

text:
Générac là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Gard, quận Nîmes, tổng Saint-Gilles. Tọa độ địa lý của xã là 43° 43' vĩ độ bắc, 04° 20' kinh độ đông. Générac nằm trên độ cao trung bình là 82 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 29 mét và điểm cao nhất là 144 mét. Xã có diện tích 24,26 km², dân số vào thời điểm 2005 là 3692 người; mật độ dân số là 132 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Gard


title: Nikolai Simonovich Chekmenyov

text:
Nikolai Simonovich Chekmenyov (tiếng Nga: Николай Симонович Чекменёв) là một nhà văn Liên Xô (nay là Kyrgyzstan).

Tiểu sử và sự nghiệp

Tác phẩm

Tiểu thuyết
 Пишпек 1918 года (1949-1952)
 Семиречье (1954-1958)
 Истра (1959-1961, незаконченный)

Truyện ngắn
 Пастух Садык (1927)
 Золотая осень (1930)
 Киргизский погром (1930)
 Тёплые края (1930)
 Сектанты (1931)
 Тихие братья (1931)
 Новая земля (1935)
 Зелёный клин (1950)

Truyện ký
 Генерал Лукач
 Дезертиры
 День рабфаковца
 Жена пастуха (1938)
 Золото
 Именины серенькой мышки (история подпольной республики) (1923)
 На большом пороге
 Поединок
 Русские штыки
 Сын учителя
 Семейная радость (1938)
 Спаситель
 Шпионка

Kịch
 Боярщина (драма в 4 действиях в 6 картинах) (1923)
 Отец и сын (1925)
 На стройке Турксиба (1928)
 Пять лет работы Чуйского комбината и Чуйстрой (1934)
 Баян
 Фронтовик Шевцов
 Встреча на Эльбе (1945)

Xem thêm

Nhà văn Kyrgyzstan
Nhà văn Liên Xô
Nhà viết kịch Kyrgyzstan
Nhà viết kịch Liên Xô


title: Schleid, Bitburg-Prüm

text:
Schleid là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Schleid, Bitburg-Prüm có diện tích 6,24 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 377 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Saint-Mars-Vieux-Maisons

text:
Saint-Mars-Vieux-Maisons là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Saint-Mars-Vieux-Maisons on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Từ Quỳ Chi

text:
Từ Quỳ Chi (, ? - 415), người huyện Đàm, quận Đông Hải  nhân vật cuối đời Đông Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Cha ông là Bí thư giám Từ Khâm Chi. Quỳ Chi cưới con gái lớn của quyền thần Lưu Dụ nhà Đông Tấn là Hưng Đệ (sau này là Hội Kê trưởng công chúa) làm vợ; nhậm chức Bành Thành, Bái 2 quận thái thú, Chấn Uy tướng quân. Khi ấy các con của Lưu Dụ còn nhỏ tuổi, chỉ có Quỳ Chi là thân thích, nên muốn trao đại quyền, nhưng phải tìm cho ông cơ hội lập công trước đã.

Năm Nghĩa Hi thứ 11 (415), Lưu Dụ tiến đánh Bình tây tướng quân, Kinh Châu thứ sử Tư Mã Hưu Chi, giao cho Từ Quỳ Chi đưa 1 vạn quân tinh nhuệ, cùng Từ Doãn Chi, Thẩm Uyên Tử, Khoái Ân làm tiền phong. Bọn họ từ Giang Hạ khẩu  xuất phát, cùng Lỗ Quỹ giao chiến ở Phá Trủng . Lỗ Quỹ dùng kế lừa được Quỳ Chi lên bờ, rồi giết được ông ở trong trận. Doãn Chi, Uyên Tử đến cứu, đều tử trận.

Sau này, đại quân nhà Tấn đến nơi, tướng Tấn là Hồ Phiên lên bờ đẩy lùi được Lỗ Quỹ, Lưu Dụ sai Phủ nội trực đốc hộ Đinh Ngổ thu lấy thi hài của ông đem về chôn cất, truy tặng Trung thư thị lang. Con ông là Từ Trạm Chi còn nhỏ tuổi đã mồ côi cha, rất được Lưu Dụ yêu mến. Về sau Trạm Chi làm tể tướng cho Lưu Tống Văn đế, rất được sủng tín, nên Lỗ Quỹ không dám quay về miền nam.

Tham khảo
 Tống thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Người Sơn Đông
Năm sinh thiếu
Mất năm 415
Nhân vật quân sự nhà Tấn


title: (9018) 1987 JG

text:
(9018) 1987 JG là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Alan C. Gilmore và Pamela M. Kilmartin ở Mount John University Observatory gần Lake Tekapo, New Zealand, ngày 5 tháng 5 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Tiểu hành tinh vành đai chính