title: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới

text:
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới (tiếng Anh: FIFA Women's World Cup, còn được gọi là Cúp bóng đá nữ thế giới,  hay World Cup nữ trong tiếng Việt) là giải đấu bóng đá do Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) tổ chức, dành cho các đội tuyển bóng đá nữ quốc gia của các thành viên trực thuộc FIFA. Giải đấu được tổ chức 4 năm một lần kể từ năm 1991. Theo thể thức thi đấu hiện tại, Vòng chung kết có sự góp mặt của 32 đội bóng xuất sắc nhất thế giới (kể từ năm 1991 và 2023). 31 đội vượt qua vòng loại giành quyền tham dự vòng chung kết cùng với đội tuyển của nước chủ nhà.

World Cup nữ là giải đấu thu hút nhiều sự quan tâm trên thế giới (Mặc dù không bằng World Cup). FIFA đã công bố có tổng cộng 1,12 tỷ người theo dõi Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019 trên tất cả các nền tảng - một lượng khán giả kỷ lục cho giải đấu, với 993,5 triệu khán giả xem ít nhất một phút phủ sóng trên TV, tăng 30% lượng khán giả cho phiên bản năm 2015 được tổ chức tại Canada, đạt 764,0 triệu. Trận chung kết giữa Mỹ và Hà Lan (2019) là trận đấu được theo dõi nhiều nhất trong lịch sử Giải vô địch bóng đá nữ thế giới từ trước đến nay, với lượng khán giả xem trực tiếp trung bình là 82,18 triệu (tăng 56% so với lượng khán giả năm 2015: 52,56 triệu) và đạt tổng số 263,62 triệu người xem. (ít nhất một phút), chiếm 22,9% tổng phạm vi tiếp cận của giải đấu.

9 kỳ World Cup đã qua (tính đến năm 2023) chứng kiến sự lên ngôi của 5 đội tuyển quốc gia. Mỹ là đội tuyển thành công nhất với bốn lần vô địch. Tiếp theo là Đức với hai lần nâng cúp. Na Uy, Nhật Bản và Tây Ban Nha đều có một lần lên ngôi.

World Cup nữ (từ 1991 đến 2023) đã được tổ chức ở 8 quốc gia khác nhau. Trung Quốc và Hoa Kỳ đều có 2 lần đăng cai, trong khi Thụy Điển, Đức, Canada, Pháp, Úc và New Zealand tổ chức 1 lần.

Tên gọi
Trong suốt lịch sử tổ chức, giải đấu thế giới dành cho nữ đã có vài lần thay đổi tên gọi. Ban đầu nó được gọi là "1st FIFA World Championship for Women's Football for the M&M's Cup'' vào năm 1991, sau đó là tên gọi chính thức "FIFA Women's World Cup'' từ năm 1995 cho đến nay. Tại Việt Nam, giải đấu được gọi là "Giải vô địch bóng đá nữ thế giới'' hoặc phổ biến hơn là "World Cup nữ''.

Lịch sử

Giải đấu đầu tiên
61 năm sau khi FIFA tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới vào năm 1930, cơ quan quản lý bóng đá quốc tế mới thành lập giải đấu dành cho nữ, mặc dù  lịch sử cho thấy phụ nữ đã chơi môn thể thao này từ đầu thế kỷ 19.

Cuộc thi quốc tế giữa các vận động viên nữ đã đạt được sức hút trước khi FIFA thành lập. Năm 1970, Liên đoàn bóng đá nữ độc lập châu Âu (FIEFF) có trụ sở tại Turin tổ chức giải vô địch bóng đá nữ thế giới không chính thức , trong đó bảy đội tham gia Ý và Đan Mạch trở thành nhà vô địch. Năm sau, một giải đấu nữ khác ở Mexico được tổ chức, nơi sáu đội vào chung kết tham dự và Đan Mạch đánh bại nước chủ nhà trong trận chung kết. FIEFF tan rã vào năm 1972. Tuy nhiên, các giải bóng đá nữ vẫn tiếp tục đến giữa những năm 1980 cho đến khi Mundialitos ra đời, gọi là cúp thế giới nhỏ, là các giải đấu nhỏ hơn, mang tính mời gọi, mà Ý đã đăng cai bốn lần.

Sau đó, vào năm 1986, đại biểu Na Uy Ellen Wille đã phát biểu trước Đại hội FIFA lần thứ 45 ở Mexico về vấn đề thúc đẩy bóng đá nữ tốt hơn.

FIFA đã cảnh giác với việc cho mượn thương hiệu World Cup đề phòng có thể trở thành một thất bại, sau đó đã tổ chức một giải đấu dành cho nữ ở Trung Quốc vào năm 1988, quy tụ 12 đội. Brazil đánh bại đội chủ nhà trong loạt sút luân lưu giành huy chương đồng, Na Uy đánh bại Thụy Điển 1-0 trong trận chung kết và vô địch giải đấu. Sự thành công là tiền đề để FIFA chính thức thành lập Giải vô địch bóng đá nữ thế giới lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1991, cũng tại Trung Quốc.

Bất chấp các trận đấu năm 1988 diễn ra tốt đẹp như thế nào, những nghi ngờ về thành công thương mại của "World Cup" dành cho nữ vẫn còn lờ mờ, và FIFA ban đầu đặt tên cho giải đấu là "Giải vô địch bóng đá nữ thế giới M&M's Cup," kết hợp thương hiệu từ nhà sản xuất kẹo và nhà tài trợ doanh nghiệp duy nhất của giải đấu là Mars, Incorporated.

Tuy nhiên, tất cả những nghi ngờ cuối cùng đã bị xua tan. Hơn nửa triệu người hâm mộ đã tham dự để xem 12 đội tuyển quốc gia thi đấu, và sau khi Đội tuyển Hoa Kỳ đánh bại Na Uy trong trận chung kết trước 65.000 khán giả tại Quảng Châu, chủ tịch lúc bấy giờ của FIFA João Havelange đã viết: "bóng đá nữ bây giờ là được thiết lập tốt và thực sự."

Sự nghiệp dư của giải đấu
Các cầu thủ bóng đá nữ không được cho là ngang bằng với các đồng nghiệp nam. Vào thời điểm đó, các trận đấu của nữ ngắn hơn 10 phút so với nam  cho tới khi thi đấu trở lại 90 phút ở World Cup 1995 tiếp theo tại Thụy Điển.

Tương tự như vậy, các vận động viên không được coi hoặc đối xử như những người chuyên nghiệp. Nhà báo thể thao Caitlyn Murray đã trình bày chi tiết trong cuốn sách năm 2019 "The National Team: The Inside Story of the Women Who Changed Soccer". Murray viết rằng chiếc máy bay chở đội Mỹ đã thực hiện một số điểm dừng để đón đội Thụy Điển và Na Uy trước trận đấu năm 1991 và thả họ xuống sau đó. Một số cầu thủ thậm chí còn nói rằng đồng phục của họ là do các đội nam may cho, và trong khi các cầu thủ nam sẽ được ở khách sạn, thì các cầu thủ nữ, những người chỉ được trả 15 đô la mỗi ngày trong thời gian đi du lịch nước ngoài, tất cả đều ở chung một phòng tại một khách sạn. giường ngủ và bữa sáng. Giải vô địch bóng đá nữ thế giới cũng không có tiền thưởng cho đến năm 2007.

Có nhiều thay đổi kể từ đó. Đối với giải đấu tháng 7, 435 triệu đô la đã được cấp ngân sách để tổ chức toàn bộ sự kiện và không giống như các lần tổ chức trước đó, các đội thi đấu giờ đây sẽ ở khách sạn, sân tập chuyên dụng theo tiêu chuẩn FIFA trải dài hai quốc gia: Úc và New Zealand. Số tiền có thể giành được là 150 triệu đô la — một mức tăng lớn so với tổng giải thưởng 30 triệu đô la trong năm 2019 (mặc dù vẫn chỉ bằng một phần ba trong số 440 triệu đô la tổng số tiền thưởng được phân bổ cho World Cup nam).

Hoa Kỳ- ''Kẻ thống trị''
Hoa Kỳ tiếp tục giành chức vô địch ở cả ba kỳ World Cup nữ sau chiến thắng của họ tại Trung Quốc. Năm 1999, họ đã giành chiến thắng trên sân nhà, đánh bại Trung Quốc 5–4 ở loạt sút luân lưu trong trận chung kết. Chức vô địch tiếp theo của họ là tại Canada vào năm 2015. Họ cũng đã giành chức vô địch World Cup 2019 sau đó tại Pháp. Mỹ bước vào giải đấu năm 2023 với tư cách ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch, qua đó chiến thắng ở 3 giải đấu liên tiếp, điều mà chưa đội tuyển quốc gia nào làm được cho đến nay. Tuy nhiên, tham vọng của Mỹ đã sớm bị sụp đổ khi họ bất ngờ để thua trước Thụy Điển ở vòng 16 đội.

Tuy nhiên, số bàn thắng ghi được nhiều nhất trong lịch sử World Cup không đến từ một vận động viên Hoa Kỳ—hay một người đàn ông nào. Thay vào đó là một nữ vận động viên đến từ Brazil: Marta Vieira da Silva—một tiền đạo được biết đến với biệt danh Marta—đã ghi 17 bàn trong 5 kỳ World Cup từ năm 2007 đến 2019. Marta, 37 tuổi, sẽ tham dự kỳ World Cup thứ sáu của mình mùa hè này với hy vọng sẽ giúp đội tuyển nữ Brazil giành chức vô địch World Cup đầu tiên.

Tăng từ 24 lên 32 đội
Sau sự thành công của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019 diễn ra tại Pháp, FIFA đã quyết định nâng số đội tham dự vòng chung kết (VCK) từ 24 lên 32 đội, điều đó cho phép thêm nhiều đội hơn từ châu Á, châu Âu, châu Phi tham dự. Tiêu biểu là ở kỳ World Cup nữ 2023 được tổ chức tại Úc và New Zealand đã chứng kiến 8 đội tuyển nữ trên thế giới: , , , , , ,  và  có lần đầu tiên tham dự một kỳ World Cup nữ.

Vòng loại World Cup 1995 có 55 đội tham dự; 134 quốc gia đã thi đấu tại vòng loại World Cup 2015. Số quốc gia tham gia vòng loại nhiều nhất là 172 đội ở giải năm 2023.

Các giải đấu khác dành cho nữ trong hệ thống FIFA
Bên cạnh giải vô địch bóng đá nữ thế giới. FIFA còn tổ chức các giải trẻ quốc tế dành cho nữ (Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới, Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới,). Ngoài ra, một số giải đấu khác như bóng đá câu lạc bộ (Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ (FIFA Club World Cup), và các biến thể bóng đá như futsal, Giải vô địch bóng đá trong nhà thế giới (FIFA Futsal World Cup) và bóng đá bãi biển (Giải vô địch bóng đá bãi biển thế giới (FIFA Beach Soccer World Cup) dành cho nữ vẫn chưa được phổ biến.

Giải đấu U20 dành cho nữ được tổ chức trước Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1 năm nhằm tập dượt, huấn luyện cầu thủ trẻ để bổ sung cho đội tuyển quốc gia phục vụ VCK World Cup nữ diễn ra sau đó.

Những sự kiện chính

 Năm 1991, giải đấu đầu tiên dành cho các đội tuyển bóng đá nữ được tổ chức tại Trung Quốc. Tất cả các trận đấu diễn ra ở 4 thành phố là Quảng Châu, Phật Sơn, Giang Môn và Trung Sơn. Kỳ World Cup năm đó chứng kiến sự lên ngôi của Hoa Kỳ (lần đầu tiên).
 Năm 1995, kỳ World Cup nữ thứ hai và cũng là lần đầu tiên tổ chức ở Thụy Điển- quốc gia vùng Bắc Âu. Na Uy là đội có lần đầu tiên nâng cúp ở đấu trường này sau khi đánh bại đội tuyển Đức 2–0 trong sau thời gian thi đấu chính thức (90 phút).
 Năm 1999, kỳ World Cup nữ lần đầu tiên được tổ chức tại Hoa Kỳ. Đội tuyển chủ nhà có lần thứ hai lọt vào trận chung kết (lần đầu vào 1991) và lần đầu tiên vô địch sau khi đánh bại Trung Quốc với tỉ số 5–4 trong loạt sút luân lưu (0–0 sau thời gian thi đấu chính thức và cả hiệp phụ). Đây cũng là kỳ World Cup đầu tiên nâng tổng số đội tham dự từ 12 lên 16.
 Năm 2003, kỳ World Cup nữ lần thứ hai liên tiếp được tổ chức tại Hoa Kỳ. Đức trở thành đội bóng Châu Âu thứ hai giành chức vô địch (sau Na Uy) và là đại diện Châu Âu đầu tiên đăng quang trên đất Châu Mỹ (ngoài Châu Âu). Đội tuyển chủ nhà đã không bảo vệ thành công ngôi vô địch và đứng hạng ba chung cuộc sau thất bại 0–3 trước Đức.
 Năm 2007, kỳ World Cup nữ thứ hai được tổ chức tại Trung Quốc (sau năm 1991), Đội tuyển Đức trở thành đội giành chức vô địch thứ hai liên tiếp sau thắng lợi trước đội tuyển Brazil với tỉ số 2–0 trong trận chung kết.
 Năm 2011, kỳ World Cup nữ lần đầu tiên được tổ chức tại Đức và là lần thứ hai tại Châu Âu .Nhật Bản giành chiến thắng trong trận chung kết trước Hoa Kỳ trong loạt luân lưu sau khi hòa 2–2 trong thời gianh thi đấu chính thức và hai hiệp phụ. Nhật Bản trở thành đội tuyển bóng đá nữ châu Á đầu tiên từng giành chức vô địch World Cup nữ. Đây là kỳ World Cup nữ cuối cùng theo thể thức 16 đội bởi sẽ có 24 đội tham dự vào năm 2015
 Năm 2015, kỳ World Cup nữ lần đầu tiên được tổ chức tại Canada và cũng là lần thứ hai tổ chức ở Bắc Mỹ, Hoa Kỳ giành chức vô địch World Cup nữ lần thứ ba sau khi vượt qua đương kim vô địch Nhật Bản với tỉ số 5–2 trong trận chung kết và trở thành đội bóng giàu thành tích nhất với 3 lần đăng quang.
 Năm 2019, kỳ World Cup nữ lần đầu tiên được tổ chức tại Pháp, và cũng là lần thứ ba tổ chức ở Châu Âu. Đây cũng là kỳ World Cup nữ đầu tiên áp dụng hệ thống trợ lý trọng tài video (VAR). Đội tuyển chủ nhà Pháp đã xuất sắc vượt qua vòng bảng và lọt vào vòng tứ kết- nơi họ để thua nhà vô địch giải đấu với tỉ số 1–2. Đương kim vô địch Hoa Kỳ lần thứ hai liên tiếp bảo vệ thành công ngôi vô địch (lần gần nhất là vào năm 2015). Đội tuyển Hà Lan lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết năm đó và giành giải á quân. Đội tuyển Thụy Điển lần thứ ba giành hạng ba chung cuộc (2 lần trước là vào năm 1991 và 2011).
 Năm 2023, kỳ World Cup nữ lần đầu tiên có 32 đội tham dự và cũng là lần đầu tiên được tổ chức tại hai quốc gia chủ nhà (Úc và New Zealand). Giải đấu diễn ra từ 20 tháng 7 đến 20 tháng 8 năm 2023 trên 9 thành phố chủ nhà. Đội tuyển Tây Ban Nha đã giành chức vô địch lần đầu tiên trong lịch sử. Đội tuyển Anh cũng lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết năm đó và giành ngôi á quân. Đội tuyển Thụy Điển lần thứ tư giành hạng ba chung cuộc (3 lần trước đó là vào năm 1991, 2011 và 2019)

Linh vật

Lưu ý: Đáng lẽ năm 2003, Mỹ tiếp tục đăng cai FIFA Women's World Cup nhưng giải đấu phải chuyển cho Trung Quốc đăng cai năm 2007 vì dịch SARS bùng phát.

Cúp
Chiếc cúp hiện tại được thiết kế có dạng một dải xoắn ốc, bao quanh một quả bóng ở trên cùng, nhằm mục đích tôn vinh tính thể thao, sự năng động và sang trọng của môn bóng đá nữ quốc tế. Vào năm 2010, nó được trang bị đế hình nón. Bên dưới đế khắc tên của từng người chiến thắng của giải đấu. Chiếc cúp cao 47 cm (19 in), nặng 4,6 kg (10 lb) và được làm bằng bạc đồng bảng Anh phủ vàng trắng và vàng 23 karat, với giá trị ước tính vào năm 2015 là khoảng 30.000 USD. Ngược lại, chiếc cúp vô địch World Cup của nam được chế tạo bằng vàng 18 karat và có giá trị kim loại quý là 150.000 USD.

Kể từ năm 2007, huy hiệu "FIFA WORLD CHAMPIONS" sẽ được in trên áo thi đấu của đội chiến thắng cho đến khi người chiến thắng của giải đấu tiếp theo được quyết định.

Thể thức

Vòng loại

Các giải đấu đủ điều kiện được tổ chức trong 6 khu vực lục địa của FIFA (Châu Phi, Châu Á, Bắc, Trung Mỹ và Caribe, Nam Mỹ, Châu Đại Dương, Châu Âu) và được tổ chức bởi các liên đoàn tương ứng: Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Hiệp hội bóng đá Caribe (CONCACAF), Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL), Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương (OFC) và Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA). Trước khi vòng chung kết diễn ra, FIFA quyết định trước số đội tham dự của mỗi khu vực châu lục, dựa trên sức mạnh tương đối của các đội trong liên minh. Các quốc gia chủ nhà nhận được một suất tự động tham dự vòng chung kết mà không cần phải đá vòng loại. Kể từ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015, số đội lọt vào vòng chung kết đã tăng từ 16 lên 24 và bây giờ là 32.

Vòng chung kết
Vòng chung kết có sự góp mặt của 32 đội tuyển thay vì 24 đội tuyển như trước đây, thi đấu trong vòng một tháng tại quốc gia chủ nhà. Giải gồm hai giai đoạn: vòng bảng và vòng loại trực tiếp.

Tại vòng bảng, các đội được phân thành 8 bảng, mỗi bảng 4 đội. Các bảng thi đấu vòng tròn một lượt tính điểm. Ba điểm cho một trận thắng (tại vòng chung kết đầu tiên là hai điểm cho một trận thắng), hòa được một điểm, thua không được điểm nào. Các trận cuối vòng bảng được thi đấu cùng giờ để tránh tiêu cực và tạo sự công bằng khi thi đấu. Hai đội đứng đầu mỗi bảng được quyền vào vòng loại trực tiếp, bắt đầu từ vòng 16 đội.

Các tiêu chí xếp hạng vòng bảng theo thứ tự ưu tiên sau:
 Tổng số điểm
 Hiệu số bàn thắng bại
 Số bàn thắng ghi được
 Nếu các tiêu chí trên không đủ để phân hạng các đội, thứ hạng sẽ được xác định như sau:
 Số điểm khi các đội đối đầu với nhau
 Hiệu số bàn thắng bại khi các đội đối đầu với nhau
 Số bàn thắng ghi được khi các đội đối đầu với nhau
 Nếu tất cả các tiêu chí trên vẫn không thể xác định thứ hạng các đội thì sẽ tiến hành bốc thăm

Trong vòng loại trực tiếp, các đội sẽ thi đấu một trận duy nhất xác định đội vào vòng sau; hiệp phụ và loạt luân lưu sẽ lần lượt được sử dụng để quyết định đội thắng nếu thời gian chính thức kết thúc với tỉ số hòa. Giai đoạn bắt đầu bằng vòng 16 đội, sau đó đến tứ kết, bán kết, trận tranh hạng ba (giữa hai đội thua bán kết) và cuối cùng là trận chung kết.

Chủ nhà

Tiến trình lựa chọn
Việc lựa chọn chủ nhà cho giải đấu được thực hiện theo quy trình thống nhất. Các quốc gia bày tỏ mong muốn tổ chức sự kiện này phải nộp đơn xin đăng cai và đệ trình hồ sơ dự thầu chính thức lên FIFA. Sau đó, một tổ thanh tra được chỉ định đến xem xét đất nước để xác định rằng quốc gia này có đáp ứng đầy đủ các yêu cầu cần thiết về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống giao thông,... để tổ chức sự kiện và một báo cáo về quốc gia này sẽ được đưa ra. Quyết định về việc nước nào sẽ tổ chức giải đấu thường được công bố trong 4 hoặc 5 năm trước đó sau cuộc bỏ phiếu của Hội đồng FIFA.

Nước chủ nhà tổ chức Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023 đã được chọn là Úc và New Zealand. Đây là kỳ World Cup nữ đầu tiên được diễn ra ở 2 quốc gia và cũng là lần đầu tiên có 32 đội tham dự. 64 trận đấu sẽ diễn ra trên 9 thành phố chủ nhà.

Thành tích
Các quốc gia chủ nhà đều giành được kết quả tốt ở giải đấu này, tiêu biểu là Hoa Kỳ (vô địch 1999), Trung Quốc (tứ kết 1991 và 2007), Đức, Canada và Pháp cũng đều giành quyền vào tứ kết. New Zealand - Chủ nhà của giải đấu năm 2023 trở thành đội chủ nhà đầu tiên thất bại trong việc vượt qua vòng bảng, trong khi Úc - Đội đồng chủ nhà của giải đấu cùng năm đã có lần đầu tiên vào bán kết và giành hạng 4 chung cuộc.

Hosts
Hosts
Sports competitions bids

Kết quả

 Không thi đấu hiệp phụ.

Chú thích:
h.p. – sau hiệp phụ
b.t.v. – sau bàn thắng vàng trong hiệp phụ
pen – luân lưu 11m

Bảng thành tích

Bảng dưới đây bao gồm các đội tuyển nữ từng đạt được ít nhất hạng tư tại Giải vô địch bóng đá nữ thế giới.

Giải thưởng

Sau khi mỗi kì World Cup kết thúc, các giải thưởng sẽ được trao cho các cầu thủ và đội tuyển với màn trình diễn xuất sắc nhất. Hiện nay có năm giải thưởng:
 Giải thưởng Quả bóng vàng (Golden Ball) cho cầu thủ xuất sắc nhất, được xác định bởi phiếu bầu của các phóng viên truyền thông; Quả bóng bạc và Quả bóng đồng được trao lần lượt cho các cầu thủ xếp thứ hai và thứ ba trong cuộc bầu chọn.
 Giải thưởng Chiếc giày vàng (Golden Boot hay Golden Shoe) cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất. Các giải  Chiếc giày bạc và Chiếc giày đồng lần lượt được trao cho các cầu thủ ghi bàn nhiều thứ hai và thứ ba.
 Giải thưởng Găng tay vàng cho thủ môn xuất sắc nhất, được quyết định bởi Nhóm nghiên cứu kĩ thuật của FIFA
 Giải thưởng Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất (Best Young Player Award) cho cầu thủ trẻ dưới 21 tuổi.
 Giải thưởng Fair Play (FIFA Fair Play Award) cho đội có tinh thần chơi đẹp nhất, dựa trên số điểm và tiêu chí của Tiểu ban Fair Play của FIFA.
 Đội hình tiêu biểu (All-Star Team) bao gồm 23 cầu thủ xuất sắc giải đấu.

Kỷ lục và thống kê

Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại

Cầu thủ thi đấu nhiều vòng chung kết nhất

*Không thi đấu nhưng có tên trong danh sách đăng ký.

Cầu thủ thi đấu nhiều trận nhất

Huấn luyện viên và đội trưởng đội vô địch

Giải thưởng

Các giải thưởng trao cho cá nhân hay tập thể có thành tích tốt tại giải đấu như sau:

 Quả bóng vàng ("Golden Ball" hoặc "adidas Golden Ball" vì lý do thương mại) cho cầu thủ xuất sắc nhất.
 Chiếc giày vàng ("Golden Boot" hoặc "Golden Shoe", hay "adidas Golden Shoe" vì lý do thương mại) cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất.
 Găng tay vàng ("Golden Glove" hay "adidas Golden Glove" vì lý do thương mại) cho thủ môn xuất sắc nhất (được trao từ 2011).
 Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất ("Best Young Player Award" hay "Hyundai Best Young Player Award" vì lý do thương mại) cho cầu thủ xuất sắc nhất dưới 21 tuổi (được trao từ 2011)
 Giải Fair Play ("FIFA Fair Play Award") cho đội tuyển fair play nhất.
 Đội hình tiêu biểu ("All-Star Team" hay "Mastercard All-Star Team" vì lý do thương mại) bao gồm các cầu thủ xuất sắc nhất của giải (được trao từ 1999).

Giải Bàn thắng đẹp nhất ("Goal of the Tournament") và Đội hình trong mơ ("Dream Team") được bầu chọn bởi người hâm mộ sau khi giải đấu kết thúc.

Giải thưởng không còn tồn tại:

 Giải Đội tuyển thi đấu cuốn hút nhất ("Most Entertaining Team") dành cho đội có lối chơi hấp dẫn khán giả nhất, xác định bởi cuộc thăm dò chung, và được trao trong hai kì giải 2003 và 2007.

Xem thêm

 Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới
 Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới
 Giải vô địch bóng đá thế giới
 FIFA Women's World Cup 2023

Chú thích

Liên kết ngoài
  (FIFA)
  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá châu Âu
  trên trang chủ của RSSSF

Khởi đầu năm 1991
Giải đấu đội tuyển quốc gia nữ của FIFA


title: Trận Muroyama

text:
Trận Muroyama là một trong nhiều trận đánh trong cuộc nội chiến thế kỷ 12 ở Nhật được biết đến với cái tên Chiến tranh Genpei. Tại Muroyama, Minamoto no Yukiie cố bù đắp lại cho mất mát trong Trận Mizushima bằng cách tấn công  quân đội Taira. Quân đội nhà Taira chia thành 5 hướng, mỗi hướng đều tấn công thành công, và làm tổn thất nặng quân đội của Yukiie. Cuối cùng bị bao vây, quân đội Minamoto buộc phải tháo chạy.

Tham khảo

 Turnbull, Stephen (1998). 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co.

Chiến trận ở Nhật Bản
Trận đánh trong chiến tranh Genpei
Xung đột năm 1183


title: (7792) 1995 WZ3

text:
{{DISPLAYTITLE:(7792) 1995 WZ3}}

(7792) 1995 WZ3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 18 tháng 11 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Embu-Guaçu

text:
Embu-Guaçu là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này có dân số năm 2006 là 72.170 người và diện tích là 155 km². Đô thị này có độ cao 408,22 m. Đây là một đô thị thành phần của vùng đô thị Đại São Paulo.
Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có:
Tổng dan số: 56.916
 Dân số đô thị: 55.839
 Dân số nông thôn: 1.077
 Nam giới: 28.554
 Nữ giới: 28.362
Mật độ dân số (người/km²): 366,02
Tỷ lệ tử vong trẻ dưới 1 tuổi (trên 1 triệu): 10,47
Tuổi thọ trung bình: 74,40
Tỷ lệ sinh (số lượng con/bà mẹ): 2,49
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 90,70%
Chỉ số phát triển con người (IDH-M): 0,811

Các đô thị giáp ranh

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Amstetten, Alb-Donau

text:
Amstetten () là một đô thị thuộc huyện Alb-Donau, bang Baden-Württemberg, Đức. Đô thị này có diện tích 49,8km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4061 người.

Tham khảo

Alb-Donau (huyện)
Württemberg


title: Megachile tsingtauensis

text:
Megachile tsingtauensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1915


title: Vadakkuvalliyur

text:
Vadakkuvalliyur là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vadakkuvalliyur có dân số 24.020 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Vadakkuvalliyur có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Vadakkuvalliyur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Paradiarsia

text:
Paradiarsia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Paradiarsia coturnicola Graeser, 1892
 Paradiarsia littoralis (Packard, 1867)
 Paradiarsia punicea (Hübner, [1803])

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Paradiarsia at funet

Liên kết ngoài

Noctuinae


title: Euchelus

text:
Euchelus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ [[Chilodontidae (formerly thuộc họ Trochidae]], họ ốc đụn).

Các loài
Các loài trong chi Euchelus gồm có:

 Euchelus atratus (Gmelin, 1791)
 Euchelus barbadensis Dall, 1927
 Euchelus bermudensis Moolenbeek & Faber, 1989
 Euchelus bicinctus Philippi, 1849
 Euchelus eucastus Dall, 1927
 Euchelus guttarosea Dall, 1889
 Euchelus hummelincki Moolenbeek & Faber, 1989
 Euchelus mysticus Pilsbry, 1889
 Euchelus pullatus Anton, 1848
 Species brought into synonymy
 Euchelus ampullus Tate, 1893: synonym of Vaceuchelus ampullus (Tate, 1893)
 Euchelus angulatus Pease, 1867: synonym of Vaceuchelus angulatus (Pease, 1867)
 Euchelus erythraeensis Sturany, 1903: synonym of Clanculus tonnerrei (G. Nevill & H. Nevill, 1874)
 Euchelus favosus Melvill & Standen, 1896: synonym of Vaceuchelus clathratus (A. Adams, 1853)
 Euchelus profundior tháng 5 năm 1915: synonym of Vaceuchelus profundior (May, 1915)
 Euchelus providentiae Melvill, 1909: synonym of Herpetopoma providentiae (Melvill, 1909)
 Euchelus ringens Schepman, 1908: synonym of Herpetopoma ringens (Schepman, 1908)
 Euchelus ruber: synonym of Herpetopoma rubrum (A. Adams, 1853)
 Euchelus scabriusculus A. Adams & Angas, 1867: synonym of Herpetopoma scabriusculum (A. Adams & Angas, 1867)
 Euchelus scrobiculatus (Souverbie, 1886): synonym of Vaceuchelus scrobiculatus (Souverbie, 1866)

Chú thích

Tham khảo

 Vaught, K.C. (1989). A classification of the living Mollusca. American Malacologists: Melbourne, FL (USA). ISBN 0-915826-22-4. XII, 195 pp

Chilodontaidae


title: Schistocerca

text:
Schistocerca là một chi châu chấu. Loài nổi tiếng nhất có lẽ là châu chấu sa mạc, S. gregaria. Có khoảng 50 loài khác.
Các loài bao gồm:
Schistocerca albolineata
Schistocerca alutacea
Schistocerca americana - châu chấu Mỹ
Schistocerca camerata
Schistocerca cancellata
Schistocerca ceratiola
Schistocerca damnifica
Schistocerca emarginata
Schistocerca flavofasciata
Schistocerca gregaria - châu chấu sa mạc
Schistocerca impleta
Schistocerca lineata
Schistocerca literosa
Schistocerca melanocera
Schistocerca nitens - châu chấu chim xám
Schistocerca obscura
Schistocerca pallens
Schistocerca piceifrons
Schistocerca quisqueya
Schistocerca rubiginosa
Schistocerca shoshone

Hình ảnh

Liên kết ngoài

American grasshopper  on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Chú thích

Tham khảo

Acrididae


title: Akershus

text:
là một hạt của Na Uy, giáp Hedmark, Oppland, Buskerud, Oslo và Østfold. Hạt này cũng có đường biên ngắn với Värmland của Thụy Điển. Akershus là hạt xếp thứ hai về dân số, sau Oslo, với hơn 1/2 triệu dân. Hạt này được đặt tên theo Akershus Fortress. Chính quyền hạt đóng ở Oslo, một thành phố không thuộc hạt này

Các đô thị

 Asker
 Aurskog-Høland
 Bærum
 Eidsvoll
 Enebakk
 Fet
 Frogn
 Gjerdrum
 Hurdal
 Lørenskog
 Nannestad
 Nes
 Nesodden
 Nittedal
 Oppegård
 Rælingen
 Skedsmo
 Ski
 Sørum
 Ullensaker
 Vestby
 Ås

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Akershus county website

Hạt của Na Uy


title: Quận Brazoria, Texas

text:
Quận Brazoria (tiếng Anh: Brazoria County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Angleton.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 241.767 người, 81.954 hộ gia đình, và 63.104 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 174 người trên một dặm vuông (67/km ²). Có 90.628 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 65 cho mỗi dặm vuông (25/km ²). Cơ cấu chủng tộc của quận gồm 77,09% người da trắng, 8,50% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,53% người Mỹ bản xứ, 2,00% người châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 9,63% từ các chủng tộc khác, và 2,22% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 22,78% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 12,1% là của Đức, 11,2% người Mỹ và 7,2% gốc tiếng Anh theo điều tra dân số năm 2000. 79,0% nói tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha 18,1% là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 81.955 hộ, trong đó 40,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 62,20% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 10,40% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 23,00% là không lập gia đình. 19,10% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 6,40% có người sống một mình 65 tuổi trở lên. Bình quân mỗi hộ là 2,82 và cỡ gia đình trung bình là 3,23.

Trong quận, độ tuổi dân cư như sau 28,60% ở độ tuổi dưới 18, 8,60% 18-24, 32,40% 25-44, 21,50% 45-64, và 8,80% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 34 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 106,80 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 107,40 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 48.632, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 55,282. Nam giới có thu nhập trung bình $ 42.193 so với 27.728 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 20,021. Giới 8,10% gia đình và 10,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 12,60% những người dưới 18 tuổi và 8,70% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas


title: Surques

text:
Surques là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Surques có cự ly khoảng 15 dặm Anh (24 km) phía tây Saint-Omer, trên đường D215, trong Thung lũng sông Hem.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ Saints Crépin-et-Crépinien, thế kỷ 16.

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 Surques on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Pocapaglia

text:
Pocapaglia là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 45 km về phía đông nam của Torino và khoảng 45 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.880 người và diện tích 17,4 km².

Pocapaglia giáp các đô thị: Bra, Monticello d'Alba, Sanfrè, Santa Vittoria d'Alba và Sommariva Perno.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Roero
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Hypotype

text:
Hypotype là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


Giải Sao Thổ cho phim hoạt hình hay nhất là một trong các giải Sao Thổ dành cho phim hoạt hình, được bầu chọn là hay nhất trong năm. Giải này được lập từ năm 2002.

Các phim đoạt giải & được đề cử
2002 (lần giải thứ 29) Sen to Chihiro no kamikakushi (Spirited Away)
Ice Age
Lilo & Stitch
Treasure Planet2003 (lần giải thứ 30) Finding Nemo
Brother Bear
Looney Tunes: Back in Action
Sinbad: Legend of the Seven Seas
2004 (lần giải thứ 31) The Incredibles
The Polar Express
Shark Tale
Shrek 22005 (lần giải thứ 32) Tim Burton's Corpse Bride
Chicken Little
Hauru no ugoku shiro (Howl's Moving Castle)
Hoodwinked!
Madagascar
Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit
2006 (lần giải thứ 33) Cars
Flushed Away
Happy Feet
Monster House
Over the Hedge
A Scanner Darkly2007 (lần giải thứ 34) Ratatouille
Beowulf
Meet The Robinsons
Shrek the Third
The Simpsons Movie
Surf's Up

Tham khảo

Giải Sao Thổ
Giải thưởng cho phim hoạt hình hay nhất


title: Tritonoharpa brunnea

text:
Tritonoharpa brunnea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tritonoharpa


title: Plourivo

text:
Plourivo () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plourivo được gọi là Plouriviens hoặc Plourivotains.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Plourivo

Xã của Côtes-d'Armor


title: Tăng Hạc Linh

text:
Tăng Hạc Linh (chữ Hán phồn thể: 曾鶴齡, giản thể: 曾鹤龄, 1383-1441), tự Duyên Niên, tự khác là Duyên Chi, hiệu Tùng Ba, hiệu khác là Cù Tẩu, người Thái Hòa, Giang Tây.

Ông sinh năm Hồng Vũ thứ 16 (1383). Năm Vĩnh Lạc thứ 19 (1421) đỗ trạng nguyên khoa Tân Sửu, nguyên người đỗ đầu là Lưu Củ, nhưng do Minh Thành Tổ mơ thấy cánh hạc bèn lấy Tăng Hạc Linh đỗ đầu còn Lưu Củ chỉ đỗ bảng nhãn. Ông làm chức quan tu soạn ở hàn lâm viện và thăng tới thị giảng học sĩ. Chết năm Chính Thống thứ 6 (1441) thời Minh Anh Tông.

Ghi chú

Trạng nguyên nhà Minh
Nhân vật chính trị nhà Minh
Sinh năm 1383
Mất năm 1441


title: Anticrates phaedima

text:
Anticrates phaedima là một loài bướm đêm thuộc họ Lacturidae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm Queensland.

Sải cánh dài khoảng 18 mm. Con trưởng thành có cánh trước màu vàng trắng. Cánh sau màu đỏ nhưng về phía cuống cánh thì nhạt hơn.

Chú thích

Tham khảo

Anticrates
Động vật được mô tả năm 1913


title: 5521 Morpurgo

text:
5521 Morpurgo (1991 PM1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 8 năm 1991 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5521 Morpurgo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Augochlora lorenzinis

text:
Augochlora lorenzinis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1910


title: Protambulyx euryalus

text:
Protambulyx euryalus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru và Bolivia.

Sải cánh khoảng 105–110 mm. Con trưởng thành gần giống loài Protambulyx eurycles nhưng viền cánh trước hẹp hơn và không có lỗ và hậu trung tuyến cánh sau cong chứ không góc cạnh.

Cá thể trưởng thành có lẽ mọc cánh quanh năm.

Ấu trùng ăn các loài Anacardium, Spondias, Erythoxylon và Comocladia.

Chú thích

Tham khảo

Protambulyx


title: Zogno

text:
Zogno là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của Milan và khoảng 11 km về phía bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 9.034 người và diện tích là 34,9 km².

Đô thị Zogno có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Endenna, Somendenna, Grumello de' Zanchi, Poscante, Stabello, Miragolo San Marco, và Miragolo San Salvatore.

Zogno giáp các đô thị: Algua, Alzano Lombardo, Bracca, Brembilla, Costa di Serina, Nembro, Ponteranica, San Pellegrino Terme, Sedrina, Sorisole.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.zogno.com

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ahigal de los Aceiteros

text:
Ahigal de los Aceiteros là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon.
Đô thị này có diện tích 27,93 km² (10,8 mi²), nằm ở khu vực có độ cao 633 m (2.077 ft). Dân số (điều tra của INE năm 2008) là 159 người với mật độ 5,69/km² (14,7/mi²).

Biến động dân số
Biến động dân số Ahigal de los Aceiteros trong thế kỷ 20.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Atypophthalmus hovamendicus

text:
Atypophthalmus hovamendicus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Atypophthalmus
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Niedermoschel

text:
Niedermoschel là một đô thị thuộc thuộc huyện Donnersberg, Đức. Đô thị Niedermoschel có diện tích 6,62 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 545 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Donnersberg


title: Saint-Pierre-Roche

text:
Saint-Pierre-Roche  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Pháp. Xã này có diện tích 17,02 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 393 người. Khu vực này có độ cao trung bình 830 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo và liên kết ngoài
INSEE
IGN

Saintpierreroche


title: Hylaeus vigilans

text:
Hylaeus vigilans là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1879


title: Hyposmocoma fuscopurpurata

text:
Hyposmocoma fuscopurpurata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở Mount Olympus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Parornix traugotti

text:
Parornix traugotti là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Đan Mạch, biển Baltic, Ba Lan, trung tâm châu Á thuộc Nga và Thuỵ Điển.
Sải cánh dài 9–11 mm.
Ấu trùng ăn Betula pubescens. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Andrena kamikochiana

text:
Andrena kamikochiana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1963


title: Vũ Tuyên Hoàng

text:
Vũ Tuyên Hoàng (2 tháng 12 năm 1939 - 26 tháng 2 năm 2008) là Giáo sư, Tiến sĩ khoa học nông nghiệp xuất sắc của Việt Nam. Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa V, VI, VII và VIII, đại biểu Quốc hội Việt Nam các khóa VIII, XI và XII, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các khóa V và VI, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IV và V, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Việt Nam.

Tiểu sử
Ông sinh tại Hà Nội, là con trai nhà văn, nhà nghiên cứu văn học hiện đại và văn học dân gian Việt Nam Vũ Ngọc Phan với nhà thơ Hằng Phương. Là giáo sư, tiến sĩ khoa học ngành nông nghiệp, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học nông nghiệp Liên bang Nga, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Thế giới đang phát triển, Đông Nam Á
 Từ năm 1955 đến năm 1960: học tập tại trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội.
 Từ năm 1961 đến năm 1968: là giảng viên, sau đó giữ chức trưởng Bộ môn Di truyền chọn giống cây trồng trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội.
 Từ năm 1969 đến năm 1973: là nghiên cứu sinh tại trường Đại học Nông nghiệp, Krasnodar, Liên Xô.
 Năm 1973: Ông bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ (nay là tiến sĩ), sau đó về nước.
 Từ năm 1973 đến năm 1975: Công tác tại Bộ Đại học và Trung học chuyên học chuyên nghiệp (nay là Bộ Giáo dục và đào tạo).
 Từ 1975 đến 1975: Là thực tập sinh cao cấp tại trường Đại học Nông nghiệp, Krasnodar, Liên Xô.
 Năm 1977: Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ (nay là tiến sĩ khoa học).
 Từ năm 1977 đến năm 1999 GS.VS Vũ Tuyên Hoàng giữ chức các chức vụ: Viện trưởng Viện cây lương thực và cây thực phẩm, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; từ năm 1989 đến năm 1993 là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp kiêm Viện trưởng Viện di truyền nông nghiệp; từ năm 1978 đến năm 1995, là Chủ nhiệm các chương trình khoa học kỹ thuật Nhà nước về cây lương thực và cây thực phẩm; từ 1982 đến năm 1989, là Uỷ viên Hội đồng Giải thưởng Nhà nước Việt Nam. Từ 1989 đến 1999, là Chủ tịch Hội đồng khoa học Bộ Nông nghiệp Việt Nam. Ông Được bầu là Viện sĩ   Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô,Viện Hàn lâm khoa học Liên bang Nga, Viện Hàn lâm khoa học Thế giới đang phát triển, Đông Nam Á.
 Từ năm 1999 đến khi mất ông đảm nhiệm các chức vụ: Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản, Chủ tịch Hội các ngành sinh học Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.
 GS.VS Vũ Tuyên Hoàng là Ủy viên BCH Trung ương Đảng các khóa V, VI, VII và VIII, đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam các khoá VIII, XI và XII, uỷ viên Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia của chính phủ nước CHXHCN Việt Nam.
 Ông mất năm 2008 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô Hà Nội vì bệnh tiểu đường.

Khen thưởng
 Huân chương Lao động hạng 3, hạng 1.
 Huân chương Độc lập hạng 2.
 Giải thưởng Lúa thế giới tại Nhật Bản trên cả ông tổ lúa lai Viên Long Bình của Trung Quốc.
 Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học kỹ thuật.
Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2021, truy tặng).

Gia đình
Ông là con trai của nhà văn Vũ Ngọc Phan và nữ sĩ Hằng Phương, có chị gái là họa sĩ Vũ Giáng Hương Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam.

Vợ ông là Nguyễn Thị Hồng Nga, tiến sĩ tâm lý học, hiện công tác tại Bộ Lao động thương binh và Xã hội, người ông đã gặp khi làm nghiên cứu sinh tại Liên Xô. Vũ Tuyên Hoàng có hai con trai là Vũ Thế Vinh và Vũ Hồng Nhật.

Chú thích và tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử Giáo sư - Viện sĩ - Tiến sĩ khoa học Vũ Tuyên Hoàng  Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam cung cấp.
 GS. Viện Sỹ Vũ Tuyên Hoàng: Công nghệ biến đổi gen không phải là lựa chọn duy nhất  Bài trả lời phỏng vấn của GS - VS Vũ Tuyên Hoàng trên trang tin điện tử của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
 Có hay không chuyện tham nhũng trong khoa học?  bài trả lời phỏng vấn báo Khoa học & đời sống của GS- VS Vũ Tuyên Hoàng đăng trên trang tin điện tử của Ủy ban dân tộc Việt Nam.

Giáo sư Việt Nam
Cựu sinh viên trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Sinh năm 1939
Mất năm 2008
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Người Hà Nội
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Cựu giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam


title: Lasioglossum mactum

text:
Lasioglossum mactum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Dracy-Saint-Loup

text:
Dracy-Saint-Loup là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 615.Con số ước tính năm 2005 là 567 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Tiếng Slovene

text:
Tiếng Slovene hay tiếng Slovenia (slovenski jezik/slovenščina) là một ngôn ngữ Slav, trong nhóm ngôn ngữ Nam Slav. Đây là ngôn ngữ của khoảng 2,5 triệu người, đa sống sống tại Slovenia. Nó là một trong 24 ngôn ngữ chính thức của Liên minh châu Âu.

Phân loại
Tiếng Slovene là một ngôn ngữ Ấn-Âu thuộc nhánh Nam Slav của ngữ tộc Slav, cùng tiếng Serbia-Croatia và tiếng Bulgaria. Nó gần với phương ngữ Chakavia và nhất là phương ngữ Kajkavia của tiếng Serbia-Croatia, nhưng cách biệt hơn với phương ngữ Shtokavian (cơ sở cho các thứ tiếng Bosnia, Croatia, Montenegro và Serbia chuẩn). Hơn nữa, tiếng Slovene chia sẻ những đặc điểm nhất định với tất cả ngôn ngữ Nam Slav còn lại. Tiếng Slovene cũng có nhiều nét chung với các ngôn ngữ Tây Slav.

Phân bố địa lý
Ngôn ngữ này được nói bởi 2,5 triệu người, chủ yếu sống ở Slovenia. Nó cũng là ngôn ngữ của người Slovene tại Friuli-Venezia Giulia, Ý (khoảng 90.000 người tại Slavia Friulana, thung lũng Resia, thung lũng Canale, tỉnh Trieste và một số commune của tỉnh Gorizia giáp Slovenia), ở nam Kärnten và một số vùng ở Steiermark của Áo (25.000 người). Nó cũng hiện diện tại Croatia (Istria, Rijeka và Zagreb, với 11.800-13.100 người nói), tại tây nam Hungary (3.000-5.000), tại Serbia (5.000), và tại các cộng đồng người nhập cư gốc Slovene trên thế giới (300.000 người), điển hình như ở Hoa Kỳ (3.400 người tại Ohio), Canada, Argentina, Úc và Nam Phi.

Phương ngữ

Tiếng Slovene có thể xem là ngôn ngữ Slav có nhiều phương ngữ nhất, với nhiều mức độ thông hiểu lẫn nhau. Số phương ngữ được thống kê là từ 7 (thường được xem là những 'nhóm phương ngữ'), đến 50 phương ngữ. Có những nguồn cung cấp số liệu là chín hoặc tám phương ngữ. Câu nói "Mỗi ngôi làng có tiếng nói riêng" (Vsaka vas ima svoj glas) thể hiện sự khác biệt trong phương ngữ này.

Tham khảo

Ngôn ngữ Nam Slav
Ngôn ngữ tại Slovenia
Ngôn ngữ tại Áo
Ngôn ngữ tại Serbia
Ngôn ngữ tại Croatia
Ngôn ngữ tại Friuli-Venezia Giulia
Ngôn ngữ tại Hungary
Ngôn ngữ tại Ý


title: Vachdorf

text:
Vachdorf là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 15,9 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 849 người.

Tham khảo


title: Pierre-Levée

text:
Pierre-Levée là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Inhabitants được gọi là Pierrelevéens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Pierre-Levée
Map of Pierre-Levée on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Bokermannohyla alvarengai

text:
Bokermannohyla alvarengai là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, và vùng nhiều đá.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Bertoluci, J. & Silvano, D. 2004. Bokermannohyla alvarengai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Bokermannohyla
Động vật đặc hữu Brasil


title: Molophilus tergospinosus

text:
Molophilus tergospinosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Aquilaria malaccensis

text:
{{Bảng phân loại
| status = CR
| status_system = IUCN3.1
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Eudicots
| unranked_ordo = Rosids
| ordo = Malvales
| familia = Thymelaeaceae
| genus = Aquilaria
| species = A. malaccensis
| binomial = Aquilaria malaccensis
| binomial_authority = Lamk.
| synonyms = A. agallocha,A. secundaria, A. malaccense',  Agalochum malaccense| image = Aquilaria crassna.jpg
| name = Aquilaria malaccensis}}
Trầm hương hay dó bầu hay còn gọi là cây tóc (danh pháp hai phần: Aquilaria malaccensis'') là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Loài này có ở Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan. Cũng có thể có ở Việt Nam. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Trầm hương được khai thác chủ yếu để làm đồ gỗ, nhang, vòng bởi mùi hương đặc trưng của nó.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

M
Thực vật Việt Nam
Thực vật Lào
Thực vật Bangladesh
Thực vật Bhutan
Thực vật Indonesia
Thực vật Iran
Thực vật Singapore
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Thực vật Myanmar
Thực vật Malaysia
Thực vật dễ tổn thương


title: Lanelater rufus

text:
Lanelater rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Lanelater


title: Parsberg

text:
Parsberg là một đô thị ở Neumarkt bang Bayern thuộc nước Đức.

External chú thích
History of Parsberg  (PDF in German)
History of the Coat of Arms of Parsberg

Tham khảo


title: Melanotus mutilatus

text:
Melanotus mutilatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Bạch Cốt Tinh

text:
Bạch Cốt Tinh (chữ Hán: 白骨精), nghĩa là yêu quái xương trắng, là một nhân vật trong bộ tiểu thuyết Tây du ký của nhà văn Ngô Thừa Ân.

Miêu tả
Bạch Cốt Tinh là nhân vật xuất hiện trong hồi 27 Tây du ký: Thây ma ba lượt trêu Tam Tạng, Đường Tăng nhiều phen đuổi Ngộ Không. Bạch Cốt Tinh là yêu quái ở động Bạch Hổ đã ba lần biến hóa để lừa bắt Đường Tăng và ba lần bị Tôn Ngộ Không đánh chết.

Lần thứ nhất, Bạch Cốt Tinh biến thành một cô thôn nữ:

Bạch Cốt Tinh định lừa Đường Tăng nhưng may có Tôn Ngộ Không phát hiện và dùng gậy Như Ý đánh chết. Đường Tăng tức giận liền niệm chú Ngộ Không. Linh hồn cô thôn nữ thoát khỏi thân xác và bay về trời.

Yêu quái thoát chết, lần thứ hai biến thành một bà cụ già đi tìm con:

Lần này Tôn Ngộ Không chẳng nói năng gì rút gậy sắt ra đánh chết yêu quái, lại bị Đường Tăng niệm chú nhức đầu. Linh hồn bà cụ cũng thoát khỏi thân xác

Bạch Cốt Tinh lại dùng phép giải thây thoát chết, lần thứ ba biến thành một ông già đang lạy Phật:

Lần này Tôn Ngộ Không gọi Sơn Thần, Thổ Địa đến rồi vung gậy đánh chết yêu tinh, linh quang bị Sơn Thần Thổ Địa giữ chặt không thoát được nữa.
Sau khi ông bị đánh chết, linh hồn vẫn thoát khỏi thân xác.
Tôn Ngộ Không phân trần với Đường Tăng rằng đó là yêu quái, trên bộ xương có khắc bốn chữ: Bạch Cốt phu nhân nghĩa là "bà phu nhân xương trắng" ("phu nhân": từ dùng để chỉ vợ những người có địa vị cao sang trong xã hội). Nhưng Trư Bát Giới ở ngoài gièm pha nên Đường Tăng lại niệm chú rồi viết giấy mực đuổi Ngộ Không về Hoa Quả sơn.

Truyện tranh
Trong truyện tranh "Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh", nhân vật Bạch Cốt Tinh này lần thứ ba sau khi bị đánh lần thứ ba vẫn không bị chết hẳn (bỏ qua tình tiết nhờ Sơn thần, Thổ địa giữ) mà sau đó đã tổ chức bắt giữ được Đường Tăng, Sa Tăng và ngựa bạch, còn Trư Bát Giới chạy thoát đi cầu cứu Tôn Hành Giả.

Phim ảnh
Phim truyền hình năm 1986, vai diễn do diễn viên Dương Xuân Hà đảm nhiệm.

2002: Dương Cung Như

Trong phim năm 2016, vai Bạch Cốt Tinh được đảm nhiệm bởi người đẹp 50 tuổi Củng Lợi.

Xem thêm
 Tây du ký
 Tôn Ngộ Không
 Trư Bát Giới
 Sa Tăng

Chú thích

Tham khảo
Tây du ký, Như Sơn, Mai Xuân Hải, Phương Oanh dịch, Nhà xuất bản Văn học, 2007.

Nhân vật Tây du ký
Thần thoại Trung Hoa
Quỷ


title: Tuy Ninh, Thiệu Dương

text:
Tuy Ninh (chữ Hán giản thể: 绥宁县, Hán Việt: Tuy Ninh huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy Ninh nằm ở phía tây của Hồ Nam. Huyện này có diện tích 2899 km2, dân số năm 2004 là 348.700 người. GDP của huyện Tuy Ninh năm 2004 à 2,08 tỷ nhân dân tệ, chính quyền đóng ở trấn Trường Phố. Huyện Tuy Ninh có mã số bưu chính 4226xx, mã vùng điện thoại là 0739. Phía bắc huyện này là dãy núi Tuyết Phong, phía nam là núi Đại Nam. Các ngọn núi chủ yếu ở huyện này có Cao Đỉnh Sơn, Ngưu Pha Đầu, Kê Công Pha và Thầnh Pha Sơn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Thiệu Dương


title: Mangifera zeylanica

text:
Mangifera zeylanica là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Mangifera zeylanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Sri Lanka
zeylanica
Thực vật dễ tổn thương


title: Philopotamus variegatus

text:
Philopotamus variegatus là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Philopotamus


title: Molophilus duckhousei

text:
Molophilus duckhousei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Payzac, Ardèche

text:
Payzac là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Anisodera elongata

text:
Anisodera elongata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Anisodera


title: Rơ Chăm Phiang

text:
Rơ Chăm Phiang hay Rơ Chăm Pheng (sinh ngày 10 tháng 8, 1960) ở xã Ia Pnôn, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Bà là nghệ sĩ nhân dân, người Gia Rai. Bà hiện là giảng viên Trường cao đẳng nghệ thuật quân đội. Bà tốt nghiệp khóa thanh nhạc chính quy tại Nhạc viện Hà Nội và giành học bổng tu nghiệp tại Nhạc viện Tchaikovsky thuộc Liên Xô cũ. Rơ Chăm Phiang đã tham gia nhiều cuộc thi hát và đã được huy chương vàng toàn quốc (1980-1992). Sở trường của bà là dân ca và tình ca Tây Nguyên. Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào năm 2019.

Rất nổi tiếng với các bản:
Bóng cây Kơ-nia của Phan Huỳnh Điểu
Bài ca hy vọng của Văn Ký
Cánh chim báo tin vui của Đàm Thanh
Tháng ba Tây Nguyên của Văn Thắng
Lời ru trên nương của Trần Hoàn

Hiện bà sống với chồng con và đi hát lẫn giảng dạy tại Hà Nội.

Nguồn trích dẫn

Liên kết ngoài
VN81. Chim rừng cất cánh

Người Gia Rai
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
R
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Clamanges

text:
Clamanges  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 123 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Pseudoanthidium campulodonta

text:
Pseudoanthidium campulodonta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoanthidium
Động vật được mô tả năm 1990


title: Lannux

text:
Lannux  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Xivray-et-Marvoisin

text:
Xivray-et-Marvoisin  là một xã thuộctỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 234 mét trên mực nước biển. Dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 108 người.
Sông Rupt de Mad tạo thành một phần ranh giới phía nam thị trấn, sau đó chảy theo hướng tây bắc qua phía đông thị trấn.

Tham khảo

Xivrayetmarvoisin


title: Edward của Anh

text:
Edward của Anh có thể đề cập đến:

 Những vị vua của người Anh hoặc là vua nước Anh:
 Edward Già (mất năm 924), Vua của người Anh
 Edward Thánh tử đạo (mất năm 978 hoặc 979), Vua của người Anh
 Edward Người Tuyên xưng Đức tin (mất năm 1066), Vua của người Anh
 Edward I của Anh (mất năm 1307), Vua nước Anh
 Edward II của Anh (mất năm 1327), Vua nước Anh
 Edward III của Anh (mất năm 1377), Vua nước Anh
 Edward IV của Anh (mất năm 1483), Vua nước Anh
 Edward V của Anh (mất năm 1483 ?), Vua nước Anh, một trong những vị Vương tử bị nhốt trong Toà tháp Luân Đôn
 Edward VI của Anh (mất năm 1553), Vua nước Anh
 Edward VII của Anh, Vua nước Anh
Edward VIII của Anh, Vua nước Anh
 Các vị Vương tử:
 Edward Người bị đày ải (mất năm 1057), con trai của vua Edmund Ironside
 Edward, Vương tử đen (1330–1376), con trai của vua Edward III của Anh
 Edward của Westminster (1453–1471), con trai của vua Henry VI của Anh
 Edward của Middleham, Vương công xứ Wales (1473–1484), con trai của vua Richard III của Anh


title: Lacconectus valeriae

text:
Lacconectus valeriae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Critoniopsis harlingii

text:
Critoniopsis harlingii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Critoniopsis harlingii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Critoniopsis
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Đêm của những con dao dài

text:
Đêm của những con dao dài (tiếng Đức: ), đôi khi được gọi là Operation Hummingbird, hay ở Đức là Cuộc lật đổ Röhm (tiếng Đức: ) hay đôi khi gọi với một cách châm biếm là , là cuộc thanh trừng diễn ra ở Đức từ ngày 30 tháng 6 đến ngày 2 tháng 7 năm 1934, khi chế độ Đức Quốc Xã do Adolf Hitler cầm đầu đã tiến hành một loạt các vụ đảo chính. Những thành viên thuộc phe cánh tả Strasserist thuộc Đảng Quốc xã Đức (NSDAP) cùng với kẻ đứng đầu Gregor Strasser bị giết với lý do là hợp tác với những người có âm mưu chống chế độ Quốc xã (điển hình là cựu thủ tướng Kurt von Schleicher và Gustav Ritter von Kahr, người đã cản bước Hitler trong vụ đảo chính nhà hàng bia vào cuối năm 1923). Trong số những người thiệt mạng có cả những người lãnh đạo của lực lượng Sturmabteilung (SA), một tổ chức bán quân sự.

Hitler chống lại lực lượng SA và thủ lĩnh Ernst Röhm, vì ông xem sự độc lập của SA và thiên hướng từ các thành viên của lực lượng này vào các vụ bạo động đường phố là một mối đe dọa trực tiếp đến quyền lực chính trị mà Hitler vừa nắm giữ. Hitler cũng muốn điều đình với những nhà lãnh đạo của Reichswehr - lực lượng quân đội chính thức, đồng thời lo ngại và xem thường lực lượng SA - và tham vọng của Röhm là muốn hợp nhất Reichwehr vào SA dưới sự chỉ đạo của ông này. Ngoài ra, Hitler cũng không đồng tình với những lời lên tiếng ủng hộ "cuộc cách mạng thứ hai" để tái phân chia quyền lực từ Röhm (theo quan điểm của Röhm, việc bổ nhiệm Hitler làm Thủ tướng vào ngày 30 tháng 1 năm 1933 của Tổng thống Hindenburg được xem là đã thành công trong việc tiến hành "cách mạng dân tộc" nhưng chưa thực hiện được mục tiêu "xã hội chủ nghĩa" trong Đảng Quốc xã). Cuối cùng, Hitler đã tiến hành các cuộc thanh trừng để tấn công và loại bỏ những sự chỉ trích nhằm vào chính quyền mới của ông, đặc biệt là đến từ những người trung thành với Phó Thủ tướng Franz von Papen, cũng như giải quyết những món nợ với các kẻ thù cũ.

Đã có ít nhất 85 người đã chết  trong các cuộc thanh trừng, mặc dù con số đầy đủ có thể lên đến hàng trăm, và trên 1000 đối thủ chính đã bị bắt giữ. Hầu hết các vụ giết người được tiến hành bởi lực lượng Schutzstaffel, (SS) và Gestapo (Geheime Staatspolizei), cảnh sát bí mật của chế độ. Các cuộc thanh trừng đã tăng cường và củng cố sự ủng hộ của Reichswehr dành cho Hitler. Cuộc thanh trừng này cũng đã đặt nền móng pháp luật cho chế độ phát xít, các tòa án và nội các Quốc xã đã nhanh chóng gạt bỏ các lệnh cấm chống lại các vụ giết người ngoài vòng pháp luật để chứng minh sự trung thành với chế độ. Đêm của những con dao dài đã tạo nên bước ngoặt cho chính phủ Đức. Cuộc thanh trừng đã đưa Hitler trở thành "chánh án tối cao của dân tộc Đức" như ông đã phát biểu tại Reichstag (Nghị viện) vào ngày 13 tháng 7 năm 1934.

Nguyên nhân

Nguyên do chủ yếu là sự bất đồng chính kiến giữa Hitler, Lãnh tụ Quốc xã kiêm Lãnh tụ Lực lượng Sturmabteilung (Sư đoàn Bão táp, gọi tắt SA) và Ernst Röhm, Tham mưu trưởng của SA.

Đang chỉ huy lực lượng SA hiện đã lên đến nửa triệu người và có ghế trong nội các, Röhm chưa hài lòng nên đã đề xuất với nội các là lực lượng SA phải là nền tảng cho Quân đội Nhân dân của Đức, và toàn bộ Quân đội, Quân Áo nâu SA và Quân Áo đen SS (Schutzstaffel) được đặt dưới Bộ Quốc phòng mà ông ngụ ý sẽ do mình đứng đầu. Giới lãnh đạo Quân đội đồng lòng phản đối và kêu gọi Hitler ủng hộ họ vì e ngại truyền thống của giai cấp chiến binh sẽ bị hủy diệt nếu "gã côn đồ Röhm" và "đám quân áo nâu ô hợp" nắm quyền kiểm soát Quân đội. Mặc khác, các tướng lĩnh không chấp nhận việc tham nhũng và sa đọa của bè phái Röhm, đặc biệt họ không chịu được những người đồng tính luyến ái.

Lúc này, Hitler rất cần Quân đội, thế nên ông không chấp nhận đề xuất của Röhm. Đến mùa hè 1934, quan hệ giữa Röhm và Quân đội càng tồi tệ hơn. Tranh cãi xảy ra gay gắt trong nội các giữa Röhm và Thống chế Werner von Blomberg (Bộ trưởng Chiến tranh kiêm Tổng Tham mưu trưởng Quân lực). Vị tướng này phản đối với Hitler là đội quân SA đang bí mật trang bị một lực lượng lớn súng máy. Blomberg cho rằng việc này là mối đe dọa cho Quân đội, và cũng làm phương hại đến chương trình tái vũ trang bí mật mà Quân đội đang thực hiện.

Vào lúc này, Hitler đang nghĩ đến ngày mà Tổng thống Ludwig von Hindenburg trút hơi thở cuối cùng. Hitler biết rằng sau khi ông này qua đời, Quân đội và các thành phần bảo thủ khác đều mong phục hồi vương triều Hohenzollern. Nhưng Hitler có kế hoạch khác. Hitler cần Quân đội ủng hộ để thực hiện mưu đồ của mình, và ông muốn tranh thủ sự ủng hộ này bằng mọi giá.

Cơ hội để điều đình bí mật với Quân đội đến vào ngày 11/4/1934. Hitler cùng Bộ trưởng Quốc phòng Blomberg, Tướng Freiherr von Fritsch chỉ huy Lục quân và Đô đốc Erich Johann Albert Raeder chỉ huy Hải quân đi trên chiếc tàu thiết giáp bỏ túi Deutschland để tham dự cuộc tập trận mùa xuân ở Đông Phổ. Hitler thông báo cho hai chỉ huy Lục quân và Hải quân về tình trạng sức khỏe ngày càng tồi tệ của Tổng thống, và thẳng thừng đề nghị là mình sẽ lên thay thế. Để đáp lại sự ủng hộ của Quân đội, Hitler hứa sẽ trấn áp đội quân SA và đảm bảo rằng Quân đội vẫn là lực lượng vũ trang duy nhất. Cũng có tin cho rằng Hitler còn hứa hẹn về chương trình phát triển mạnh mẽ của Quân đội, nếu các chỉ huy ủng hộ ông.

Trong nội bộ Đảng Quốc xã nổi lên một cuộc tranh giành quyền lực mới không khoan nhượng. Hermann Göring và Heinrich Himmler cùng liên kết với nhau để chống lại Röhm. Để tự bảo vệ trong cuộc chiến đấu hoang dại, Göring cũng thành lập một lực lượng cảnh sát cho riêng cá nhân mình, với đội ngũ lên đến vài ngàn người, đóng doanh trại ở Trường Sĩ quan ở Lichterfelde nằm ở vị trí chiến lược vùng ngoại ô Berlin.

Bản thân Göring và Himmler đều có tham vọng riêng và cũng muốn thanh toán món nợ cũ với Schleicher cùng nhóm bảo thủ đang bất mãn, nên báo cáo mọi chuyện với Hitler. Hai người có ý định thanh trừng SA, quét sạch các đối thủ ở cánh Tả lẫn Hữu, kể cả những người lúc trước chống đối Hitler nhưng bây giờ không còn hoạt động.

Diễn biến khơi mào

Hitler kể lại rằng vào đầu tháng 6, có cuộc khẩu chiến giữa ông và Röhm kéo dài 5 tiếng đồng hồ cho đến nửa đêm. Hitler nói đấy là "cố gắng chung cuộc" của ông nhằm mang lại cảm thông giữa hai người.

Theo lời Hitler, khi từ giã Röhm "đảm bảo sẽ làm mọi cách để chấn chỉnh tình thế." Sau này, Hitler nói, thực ra Röhm bắt đầu "các bước chuẩn bị để đích thân triệt hạ tôi."

Điều này hầu như không có thực. Mặc dù có lẽ ta không bao giờ biết được toàn bộ vụ việc, các chứng cứ có sẵn đều cho thấy Röhm không bao giờ âm mưu lật đổ Hitler.

Sau khi nói chuyện với Röhm, Hitler ra lệnh lực lượng SA ngưng hoạt động trong cả tháng 7, và trong thời gian này họ bị cấm mặc đồng phục, diễu hành hoặc tập trận.

Sau đấy, Hitler cáo giác là Röhm và những kẻ âm mưu có những bước chuẩn bị để chiếm Berlin và bắt giữ ông. Nếu đúng như thế, tại sao tất cả cấp chỉ huy của SA rời khỏi Berlin đầu tháng 6, và – quan trọng hơn – tại sao Hitler rời khỏi Đức vào lúc này và do đó tạo cơ hội cho lực lượng SA nắm quyền kiểm soát Nhà nước trong khi ông vắng mặt? Bởi vì, ngày 14/6, Hitler bay đến Venice để hội đàm với Mussolini.

Tuy vậy, trong tuần lễ cuối của tháng 6, Hitler vẫn còn do dự – ít nhất vì không biết phải quyết liệt đến mức nào đối với các chỉ huy của SA vốn đã tận tình phục vụ ông trong thời gian qua. Nhưng bây giờ, Göring cùng Bộ trưởng Bộ Thông tin Quần chúng và Tuyên truyền Paul Joseph Göbbels giúp ông quyết định được dễ dàng hơn. Họ đã liệt kê những ân oán cần giải quyết, những kẻ thù hiện tại và quá khứ cần thanh trừng. Họ chỉ cần thuyết phục Lãnh tụ là có một "âm mưu" chống lại ông nên cần có hành động nhanh chóng và quyết liệt. Theo lời khai trước Tòa án Nürnberg của Wilhelm Frick, Bộ trưởng Nội vụ và là một trong những phụ tá trung thành nhất của Hitler, Himmler rốt cuộc đã thuyết phục được Hitler. Sau đấy, Himmler nhận lệnh ra tay ở Bang Bayern, còn Göring được chỉ thị hành động ở thủ đô Berlin.

Quân đội cũng thúc đẩy Hitler và qua đấy cũng phải nhận một phần trách nhiệm cho cơn bạo tàn sắp diễn ra. Ngày 25/6, Tướng von Fritsch chỉ huy Lục quân đặt Quân đội trong tình trạng báo động, hủy bỏ mọi giấp phép nghỉ và giữ binh sĩ túc trực trong doanh trại. Ngày 28/6, Röhm bị trục xuất khỏi Liên đoàn Sĩ quan Đức – dấu hiệu cho thấy ông bị rắc rối to. Và để tỏ rõ chính kiến của Quân đội, Blomberg lấy động thái chưa hề có tiền lệ là cho đăng một bài báo có ký tên ra ngày 29/6, khẳng định "Quân đội... đứng sau lưng Adolf Hitler..."

Thế thì, Quân đội thúc đẩy cuộc thanh trừng, nhưng không muốn bàn tay của họ vấy máu. Việc này phải do Hitler, Göring và Himmler tiến hành, với lực lượng quân áo đen SS và cảnh sát đặc biệt của Göring.

Thanh trừng diễn ra

Ngày 28/6/1934, Hitler rời Berlin đi Essen để dự lễ cưới của xứ ủy Josef Terboven. Chuyến đi và mục đích cho thấy hẳn Hitler không dự trù những gì sắp diễn ra. Cùng ngày, Göring và Himmler huy động lực lượng SS và "cảnh sát Göring" để ứng chiến. Trong khi Hitler vắng mặt, cả hai hẳn nghĩ họ có toàn quyền hành động. Ngày kế, 29/6, Hitler đi kinh lý một vòng rồi nghỉ đêm ở Khách sạn Dreesen bên bờ Sông Rhine tại Godesberg. Göbbels, trước đấy dường như vẫn lưỡng lự, bây giờ đã quyết định, cũng đi đến Godesberg.

Sau này, Hitler kể rằng cho đến ngày 29/6, ông chỉ quyết định "cách chức Tham mưu trưởng [Röhm] rồi giam ông này tạm thời, bắt giữ một số chỉ huy có tội rõ ràng... và kêu gọi những người khác quay lại với nhiệm vụ." Trước Nghị viện ngày 13/7, Hitler kể lại:

Tuy nhiên,... vào lúc 1 giờ sáng tôi nhận được hai tin khẩn từ Berlin và München. Tin đầu tiên từ Berlin... lúc 5 giờ chiều cuộc tấn công bất ngờ sẽ bắt đầu; các tòa nhà chính phủ sẽ bị chiếm đóng... Tin thứ hai từ München... lực lượng SA đã được lệnh tập trung lúc 9 giờ tối... Đấy là phản loạn!... Trong tình huống như thế, tôi chỉ có một quyết định... Chỉ có cách can thiệp kiên quyết và sẵn sàng đổ máu mới có thể trấn áp sự phát tán mầm phản loạn...

Vào lúc 2 giờ sáng, tôi bay đi München.

Hitler không bao giờ tiết lộ ai đã gửi hai "tin khẩn" nhưng ngụ ý đấy là Göring và Himmler. Điều chắc chắn là những tin báo này đều quá xa sự thật. Ở Berlin, chỉ huy SA Karl Ernst lái xe đi Bremen trong chuyến hưởng tuần trăng mật với cô vợ mới cưới. Còn ở miền nam, những kẻ "âm mưu" của SA tập trung ở đâu?

Vào lúc 2 giờ rạng sáng 30/6/1934, khi chiếc máy bay chở Hitler và Göbbels cất cánh từ Sân bay Hangelar gần Bonn, Röhm và các phụ tá đang say ngủ trong Khách sạn Hanslbauer ở Wiesse. Sự thật khác xa với lời cáo buộc phản loạn vì Röhm đã để nhóm cận vệ của ông lưu lại München. Đại tướng SS Edmund Heines, chỉ huy trưởng SA ở Silesia, kẻ giết người đã bị kết án, người đồng tính luyến ái khét tiếng, lên giường với một anh trai trẻ. Xem chừng có nhiều trò chè chén lạc thú giữa các cấp chỉ huy của SA nhưng không thấy biểu hiệu phản loạn.

Hitler và nhóm tùy tùng (tùy viên báo chí Otto Dietrich và chỉ huy trưởng SA Viktor Lutzem ở Hanover) đáp xuống München lúc 4 giờ sáng, và thấy đã có vài hoạt động xảy ra. Những người đã bị bắt gồm các cấp chỉ huy của lực lượng SA ở München kể cả Đại tướng SS Schneidhuber, cũng là chỉ huy trưởng cảnh sát München. Hitler bây giờ tỏ ra cuồng loạn, tìm đến đám tù nhân ở Bộ Nội vụ Bayern. Bước đến Schneidhuber, cựu đại tá Quân đội, Hitler giật phắt huy hiệu Quốc xã của ông này và chửi bới ông về tội "phản loạn."

Lúc trời vừa hừng sáng, Hitler cùng nhóm tùy tùng đi đến Wiesse trên một đoàn xe dài. Họ thấy Röhm và các bạn của ông này vẫn còn ngủ say sưa trong Khách sạn Hanslbauer. Đám người bị đánh thức một cách thô bạo. Heines và anh trai trẻ ngủ chung giường bị dắt ra bên ngoài khách sạn và bị bắn chết ngay tại chỗ theo lệnh của Hitler. Theo lời kể của Otto Dietrich, Hitler một mình bước vào phòng của Röhm, mắng mỏ ông và ra lệnh giải ông đến München, giam vào nhà tù Stadelheim, cũng là nơi ông ngồi tù sau khi tham gia vụ Bạo loạn Nhà hàng bia cùng với Hitler.

Trong động thái mà ông nghĩ là ban ân huệ, Hitler ra lệnh để một khẩu súng lục trên bàn của người đồng chí cũ. Röhm từ chối sử dụng. Ông nói: "Nếu muốn giết tôi, hãy để cho Adolf tự làm việc này." Theo lời khai của một trung úy cảnh sát làm nhân chứng trước một phiên tòa ở München tháng 5/1957: hai sĩ quan SS bước vào, rút súng của họ ra bắn thẳng vào Röhm. Nhân chứng này nói: "Röhm muốn nói điều gì đấy, nhưng người sĩ quan SS ra hiệu cho ông im lặng. Rồi Röhm đứng nghiêm – ông bị lột áo xuống đến hông – với nét mặt đầy vẻ khinh bỉ."

Trong lúc ấy tại Berlin, Göring và Himmler. Khoảng 150 cán bộ chỉ huy SA bị bố trí đứng dọc bức tường rào của Trường Sĩ quan Lichterfelde rồi bị quân SS của Himmler và cảnh sát của Göring hành quyết.

Trong số này có Karl Ernst (chỉ huy trưởng SA ở Berlin, trước đây là vũ công thoát y tại các hộp đêm dành cho người đồng tính luyến ái), bị binh sĩ SS bắt gần Bremen trên đường đi hưởng tuần trăng mật. Cô vợ và người lái xe bị thương; riêng ông bị đánh bất tỉnh rồi bị giải về Berlin chịu hành quyết. Vốn là người thiếu thông minh, trong khoảng 24 giờ, ông vẫn nghĩ rằng đây là vụ đảo chính do cánh Hữu gây ra, nên chuẩn bị tinh thần để hô "Heil Hitler!" trước khi bị bắn.

Không phải chỉ có đám SA bị xử tử. Buổi sáng 30/6/1934, một toán SS nhấn chuông nhà cựu Thủ tướng Kurt von Schleicher ở ngoại ô Berlin. Khi vị tướng mở cửa, ông bị bắn ngay tại chỗ. Khi cô vợ ông mới cưới 18 tháng trước – ông vẫn độc thân cho đến lúc ấy – bước đến, cô cũng bị bắn ngay.

Tướng Kurt von Bredow, một người bạn thân của Schleicher, cũng cùng chung số phận tối hôm ấy.

Gregor Strasser bị bắt tại nhà của ông ở Berlin và đích thân Göring ra lệnh kết liễu ông trong nhà ngục. Ông chết vì đã có thái độ thách thức với Hitler và bí mật tiếp xúc với von Schleicher trong các âm mưu giành quyền lực.

Đương kim Phó Thủ tướng Franz Papen von Papen trong nội các Hitler thì may mắn hơn, trốn thoát được số phận. Nhưng quân SS lục soát văn phòng của ông, bắn chết thư ký của ông tại bàn làm việc. Tội của ông là đọc bài diễn văn ở Marburg ngày 17/6/1934, công kích Quốc xã đã quá chuyên chế.

Bạn thân của Papen là Edgar Jung, bị Gestapo (Mật vụ) bắt vài ngày trước, rồi bị hạ sát trong ngục. Erich Klausener, thủ lãnh nhóm Hành động Công giáo, bị giết trong văn phòng của ông ở Bộ Giao thông, còn các nhân viên của ông kể cả thư ký riêng là Nữ Nam tước Stotzingen đều bị đưa vào trại tập trung. Edgar Jung và Erich Klausener cùng giúp soạn bài diễn văn Marburg cho Papen đọc ngày 17/6.

Khi Papen tìm đến Göring để phản đối, ông bị giam lỏng trong ngôi biệt thự của ông với quân SS vũ trang kín kẽ canh gác chung quanh, đường điện thoại bị cắt, Ông bị cấm liên lạc với bên ngoài – thêm nỗi nhục nhã mà vị Phó Thủ tướng giỏi chịu đựng. Vì lẽ, không đầy một tháng sau, ông chấp nhận làm công sứ tại Áo, nơi Quốc xã vừa sát hại Thủ tướng Engelbert Dollfuss.

Nhiều người bị giết chỉ là do trả thù vì đã chống đối Hitler trong quá khứ; một số người là do đã biết quá nhiều, và ít nhất một người bị giết nhầm. Xác của Gustav Ritter von Kahr được tìm thấy trong một đầm lầy. Ông nguyên là một trong tam đầu chế cầm quyền Bang Bayern đã đàn áp vụ Đảo chính Nhà hàng bia và đã ngưng hoạt động chính trị từ lâu, nhưng Hitler không bao giờ quên và tha thứ ông.

Xác của Mục sư Bernhard Stempfle được tìm thấy trong một khu rừng với 3 phát đạn vào ngực, cổ bị gãy. Ông đã giúp biên tập quyển Mein Kampf của Hitler và có lẽ sau đấy nói quá nhiều về tình cảm của Hitler đối với cô cháu gái Geli Raubal.

Những người khác "biết quá nhiều" gồm có 3 binh sĩ SA bị cho là tòng phạm của Ernst trong việc đốt tòa nhà Nghị viện.

Cần đề cập một vụ giết người nhầm lẫn. Buổi tối 30/6/1934, TS. Willi Schmid, nhà phê bình âm nhạc nổi tiếng, đang chơi nhạc trong nhà trong khi bà vợ đang nấu ăn và ba đứa con đang chơi đùa. Chuông cửa ngân, bốn nhân viên SS xuất hiện và bắt ông đi mà không giải thích gì cả. Bốn ngày sau, xác của ông được trả về trong một quan tài với lệnh của Mật vụ là không được mở ra trong bất cứ trường hợp nào. TS. Willi Schmid chưa bao giờ tham gia chính trị. Có lẽ SS nhầm ông với Willi Schmidt, chỉ huy SA ở địa phương, cùng lúc bị một toán SS khác sát hại. Kate Eva Hoerlin, vợ của Willi Schmid, kể lại vụ việc trong một tờ khai được tuyên thệ nộp năm 1945 ở Mỹ. Bà đã nhập quốc tịch Mỹ năm 1944. Để che đậy tính dã man, Rudolf Heß đích thân đến thăm bà, ngỏ ý xin lỗi về sự "nhầm lẫn" và giúp tìm cho một khoản tiền về hưu từ chính phủ Đức. Tờ khai của bà được trình ra trước Tòa án Nürnberg.

Phần lớn việc giết chóc đã xong xuôi vào buổi chiều Chủ nhật 1/7/1934. Ngày hôm sau, Tổng thống Ludwig von Hindenburg ngỏ lời cảm ơn Hitler do "hành động kiên quyết và sự can thiệp cá nhân dũng cảm đã giúp diệt mầm phản loạn từ trong trứng nước và tránh cho dân tộc Đức hiểm họa to tát hơn." Ông cũng chúc mừng Göring vì "hành động hăng say và thành công" trong việc đàn áp "phản loạn cấp cao".

Ngày kế tiếp, Tướng Werner von Blomberg phát biểu với Thủ tướng lời chúc mừng của nội các vốn đã tiến hành "hợp thức hóa" cuộc tàn sát như là biện pháp cần thiết nhằm "bảo vệ Nhà nước." Blomberg cũng ban hành nhật lệnh cho Quân đội, biểu lộ sự hài lòng của Ban Chỉ huy về vụ việc và cam kết "mối quan hệ mật thiết với lực lượng SA mới".

Hệ lụy

Một phiên tòa ở München tháng 5/1957 là cơ hội đầu tiên để nhân chứng và người can dự vào cuộc thanh trừng cung khai trước công chúng. Sepp Dietrich là người chỉ huy cận vệ SS của Himmler vào năm 1934 và chỉ đạo cuộc hành quyết trong nhà tù Stadelheim. Mang quân hàm thượng tướng SS trong chiến tranh, ông bị án 25 năm tù vì can dự vào việc sát hại tù binh Mỹ. Sau 10 năm, ông được trả tự do, rồi bị mang ra xử ở München năm 1957 và lãnh án 18 tháng tù vì can dự vào cuộc hành quyết ngày 30/6/1934. Sĩ quan SS Michael Lippert bị kết án đã trực tiếp giết Röhm.

Không bao giờ người ta biết chính xác bao nhiêu người bị sát hại. Trong bài diễn văn đọc trước Nghị viện ngày 13/7, Hitler thông báo có 61 người bị bắn, kể cả 19 "lãnh đạo SA cấp cao," thêm 13 người chết vì "chống lại lệnh bắt giữ: và 3 người "tự tử" – tổng cộng 77 người. Di dân ở Paris xuất bản một quyển sách cho biết có 401 người bị giết, nhưng chỉ có thể kể tên 116 người. Trong phiên tòa năm 1957, con số được đưa ra là "hơn 1000."

Có mưu đồ gì chống lại Hitler không? Chỉ có lời tố cáo của ông trong những bản thông cáo và diễn văn đọc trước Nghị viện ngày 13/7. Ông không bao giờ trình bất kỳ bằng chứng nào. Röhm đã công khai tỏ lộ tham vọng được thấy SA làm nòng cốt của quân đội mới do ông chỉ huy. Chắc chắn ông có tiếp xúc Schleicher về ý đồ này khi Schleicher là Thủ tướng. Có lẽ, như Hitler nói, Gregor Strasser cũng có can dự. Nhưng những việc thảo luận như thế không phải là phản bội. Chính Hitler cũng đã tiếp xúc với Strasser và đề nghị cử ông này làm Bộ trưởng Kinh tế.

Lúc đầu Hitler tố cáo Röhm và Schleicher tìm kiếm sự hỗ trợ của một "cường quốc nước ngoài" – ý nói Pháp – nhưng không đưa ra chứng cứ. Sau đấy, Hitler vẫn lặp lại lời cáo buộc trước Nghị viện và nói một cách châm biếm về một "nhà ngoại giao nước ngoài," rõ ràng chỉ đại sứ Pháp Francois-Poncet.

Khi Francois-Poncet cực lực phản đối về việc mình bị nói bóng gió đã tham dự vào "âm mưu" của Röhm, Bộ Ngoại giao Đức chính thức thông báo với Chính phủ Pháp rằng những lời cáo giác là hoàn toàn vô căn cứ, và chính phủ Quốc xã hy vọng vị đại sứ sẽ ở lại trong nhiệm vụ của ông. Thật thế: Francois-Poncet tiếp tục có quan hệ cá nhân mật thiết hơn bất kỳ đại sứ nào khác từ một quốc gia dân chủ.

Bản thông cáo đầu tiên và diễn văn của Hitler ở Nghị viện nhắc nhiều đến lối sống sa đọa của Röhm và những nhân viên SA khác đã bị giết. Tùy viên báo chí Otto Dietrich đưa ra những chi tiết về lối sống này. Trong bài phát biểu với các lãnh đạo SA còn lại ngày 30/6, Hitler tuyên bố những người bị xử tử là đáng chết vì lối sống vô đạo đức của họ.

Nhưng ngay từ những ngày đầu của Quốc xã, Hitler đã biết rõ các phụ tá thân cận của ông bị lệch lạc về giới tính hoặc là những kẻ giết người có tiền án. Lúc ấy, không những Hitler làm ngơ, mà còn biện hộ cho họ. Hơn một lần, ông đã cảnh cáo các đồng chí là không nên quá câu nệ về đạo đức cá nhân của một người nếu người ấy là chiến binh cuồng tín cho phong trào. Bây giờ, ông lại thú nhận mình bị sốc vì những phụ tá gần gũi nhất đã thoái hóa đạo đức.

Chắc chắn là Quân đội hài lòng với việc kình địch SA của họ bị tiêu diệt. Nhưng còn ý thức về danh dự của họ thì sao? Giới chỉ huy Quân đội không những đã nhắm mắt làm ngơ mà còn công khai ca ngợi một chính phủ đã thực hiện cuộc tàn sát chưa hề có tiền lệ trong lịch sử nước Đức, trong đó hai vị tướng hàng đầu bị giết một cách dã man: von Schleicher và von Bredow.

Chỉ có hai người lên tiếng phản đối việc sát hại hai tướng lĩnh và cáo buộc về vụ phản loạn: vị Thống chế von Mackensen 85 tuổi và Đại tướng cựu Tư lệnh Lục quân von Hammerstein. Hai người tiếp tục nỗ lực nhằm minh oan cho Schleicher và Bredow. Họ đã thành công. Trong một buổi họp kín của các nhà lãnh đạo đảng và quân sự ngày 3/1/1935, Hitler nhìn nhận việc sát hại hai vị tướng là "sai lầm" và tuyên bố trả lại danh dự cho hai người. Việc "phục hồi" không bao giờ được công bố ở Đức, nhưng được giới chỉ huy Quân đội chấp nhận như thế. Thái độ của giới chỉ huy không những là vết nhơ trên danh dự của Quân đội, mà còn là biểu hiệu của óc thiển cận đến khó tin.

Hitler tuyên bố trước Nghị viện ngày 13/7/1934:

Nếu có ai trách tôi và hỏi tại sao tôi không vận dụng tòa án tư pháp, thì tôi chỉ có thể trả lời: "Trong thời khắc này tôi có trách nhiệm đối với vận mệnh của dân tộc Đức, và qua đó tôi trở thành chánh án tối cao của dân tộc Đức."

Hơn nữa, giới chỉ huy Quân đội chỉ tự lừa dối khi nghĩ rằng họ đã thoát khỏi sự đe dọa của phong trào Quốc xã đối với những đặc quyền truyền thống của họ. Bởi vì, thay cho SA là SS. Ngày 26/7/1934, để tưởng thưởng công lao của họ, lực lượng SS được tách ra độc lập với SA, dưới quyền chỉ huy của Himmler, người chỉ báo cáo với Hitler. Chẳng bao lâu, với kỷ luật và lòng trung thành hơn SA, lực lượng SS trở nên hùng mạnh hơn hẳn SA.

Xem thêm
 Adolf Hitler
 Đức Quốc xã
 Hermann Göring
 Heinrich Himmler
 Gestapo

Chú ý

Chú thích

Thư mục

Sách

Trực tuyến

Đa phương tiện

Đọc thêm

 The rise and fall of the Third Reich – A history of Nazi Germany của William L. Shirer, NXB Simon & Schuster, Inc. (1960).

Liên kết ngoài
 The History Place – Triumph of Hitler – Night of the Long Knives
 German Culture – The Third Reich – Consolidation of Power
 The German Embassy in the United States – The Era of National Socialism
 The Holocaust Museum – The Third Reich

Đức Quốc xã
Adolf Hitler
Lịch sử Đức


title: Marilia humerosa

text:
Marilia humerosa là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia


title: Smaragdina symmetria

text:
Smaragdina symmetria là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Smaragdina


title: Nguyễn Phúc Khoát

text:
Nguyễn Phúc Khoát (chữ Hán: 阮福濶), hay Nguyễn Thế Tông, húy là Hiểu (chữ Hán: 曉), còn gọi là Chúa Võ, hiệu Vũ vương hay Võ vương (1714–1765) là vị chúa Nguyễn thứ 8 của chính quyền Đàng Trong trong lịch sử Việt Nam, ở ngôi từ năm 1738 đến năm 1765.

Thân thế
Nguyễn Phúc Khoát sinh năm Giáp Ngọ (1714) đời vua Lê Dụ Tông. Ông là người gốc Gia Miêu (huyện Tống Sơn, Thanh Hóa), và là con trai trưởng của chúa Nguyễn Phúc Chú và mẹ là Thục phi Trương Thị Thư.

Lúc đầu, Nguyễn Phúc Khoát được phong là Chưởng dinh Tiền Thủy, tước Hiểu Chính hầu, làm phủ đệ ở Cơ Tiền Dực tại làng Dương Xuân (Thừa Thiên Huế).

Sự nghiệp

Về đối nội
Năm Mậu Ngọ (1738), Nguyễn Phúc Khoát nối ngôi khi 24 tuổi, được quan triều tôn là Thái bảo Hiểu Quận công, lấy hiệu là Từ Tế đạo nhân (vì ông chuộng đạo Phật).

Sau đó, Chúa Võ cho khởi công xây phủ mới, ở bên tả phủ cũ, và cho kiến thiết Đô thành Phú Xuân. Năm Kỷ Mùi (1739), công cuộc hoàn tất, triều thần tôn chúa là Thái phó Quốc công.

Cũng trong năm này, vua Chân Lạp là Nặc Bồn mang quân sang xâm phạm Hà Tiên. Mạc Thiên Tứ cùng vợ là Nguyễn Thị Hiếu Túc đánh đuổi được. Nghe tâu, Chúa Võ đặc cách phong Mạc Thiên Tứ làm đô đốc và vợ ông làm phu nhân.

Năm Canh Thân (1740), Chúa Võ quy định lại phép thi. Ngày 12 tháng 4 năm Giáp Tý (1744), quần thần dân biểu tôn Chúa Võ lên ngôi vương.

Kể từ đó, có nhiều cải cách được ban hành, như: phủ đổi thành điện, những gì trình lên vua gọi là tấu, Thân quân gọi là Vũ lâm quân, Văn chức đổi là Hàn lâm viện. Về hành chính thì chia làm 6 bộ: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình và Công. Phàm văn thư vẫn dùng niên hiệu vua Lê nhưng đối với các thuộc quốc thì xưng là Thiên vương. Y phục từ quan đến dân cũng thay đổi.

Về đối ngoại

Ngoại giao với vua Lê, chúa Trịnh, và Thanh triều
Về mặt ngoại giao, Võ Vương áp dụng một sách lược khôn khéo, mềm dẻo. Đối với Đàng Ngoài, ông luôn luôn chu đáo đáp lễ, và giữ trung lập trong các cuộc tranh chấp, không theo phe nào, phe phò Lê hay phe theo Trịnh. Năm 1760, tuy nhận thư cầu cứu của Lê Duy Mật thúc đẩy ông diệt Trịnh phò Lê, Võ Vương nhất định không dấy binh khi. Và để ổn định tình giao hảo với triều Thanh, ông cống nạp điều đặn. Năm 1747, có một người Tàu (tên Lý Văn Quang) mưu giết cai bạ Nguyễn Cư Cẩn và xưng vương ở Đông Phố (Gia Định). Tuy hắn bị bắt sống cùng thủ hạ, Võ Vương không những tha chết cho hắn (tội tử hình) mà còn trả về Trung Quốc (cùng với một sĩ quan hải quân tên Lý Huệ Địch, từ tỉnh Triết Giang, bi đắm tàu trôi giạt vào bờ, năm 1756).

Chinh phạt Chân Lạp lần 1 (1753-1756)
Theo Đại Nam Thực Lục, vì việc triều Chân Lạp thường xuyên hiếp đáp và quấy nhiễu người Côn Man định cư tại Chân Lạp, nên phía Đàng Trong đã bàn bạc và quyết định chinh phạt nước Chân Lạp. Năm 1753, triều Việt sai sứ đưa thư sang Xiêm, một nước lớn thời bấy giờ đang tranh giành ảnh hưởng với Đàng Trong tại Chân Lạp, về việc chinh phạt Chân Lạp với lý do Chân Lạp là một nước phiên thần mà lại gây hấn nơi biên giới với xứ Đàng Trong và yêu cầu người Xiêm tương trợ triều Việt bắt giữ và giao lại quốc vương Nặc Nguyên nếu Nặc Nguyên thua trận và trốn sang Xiêm.

Mùa đông năm Quý Dậu (1753), chúa Võ sai Cai đội Thiện Chính (khuyết họ) làm thống suất, Ký lục Nguyễn Cư Trinh làm tham mưu, điều khiển tướng sĩ năm dinh Bình Khang, Bình Thuận, Trấn Biên, Phiên Trấn, Long Hồ đi đánh Nặc Nguyên. Quân tiến đến Ngưu Chử (Bến Nghé), lập dinh trại, kén sĩ tốt, trừ bị thêm nhiều, để làm kế khai thác.

Mùa hạ năm Giáp Tuất (1754), quan quân Việt chia hai đường từ Gia Định theo hướng Tây đánh Chân Lạp. Đại binh của Thiện Chính tiến theo đường Mỹ Tho. Kỵ binh của Nguyễn Cư Trinh tiến theo đường Bát Đông, gấp rút đến biên giới, theo đường Tần Lê Bắc ra Sông Cái cùng hội với đại quân với của Thiện Chính ở đồn Lô Yêm. Bốn phủ Chân Lạp là Lôi Lạt, Tầm Bôn, và Nam Vang đều hàng. Nặc Nguyên bỏ chạy đến Tầm Phong Thu. Nguyễn Cư Trinh bèn sai quân chiêu dụ những người Côn Man để làm thanh thế tiến quân, nhưng gặp mưa lụt phải đóng quân lại.

Mùa xuân năm Ất Hợi (1755), thống suất Thiện Chính rút về đồn Mỹ Tho trước, lệnh cho người Côn Man rời bỏ Ca Khâm, dời về đồn Đông Xa tại Bình Thanh. Nhưng khi đến Vô Tà Ân, đoàn người Côn Man liền bị hơn một vạn binh của Chân Lạp tập kích, quân Côn Man sức yếu thế cô, liền đem hết xe chất thành lũy và một lòng chống giữ, mặt khác cho quân đi cấp báo.

Thiện Chính vì sông sâu đầm lầy ngăn trở nên không thể ứng cứu, Nguyễn Cư Trinh tức thì dẫn 5 đội tùy quân đến ứng cứu, quân Chân Lạp phải rút lui.

Nguyễn Cư Trinh đón hơn 5000 trai gái dân Côn Man về trú dưới chân núi Bà Đinh (Bà Đen) rồi hạch tấu Thiện Chính về tội làm hỏng quân cơ, rút quân thiếu kỷ luật, bỏ rơi người mới quy phụ, không cứu viện,để quân giặc bắt đi.

Tấu được dâng lên, triều đình cho tra xét rồi giáng Thiện Chính xuống làm Cai đội, thu quyền Thống suất, ra lệnh cho Cai đội Trương Phúc Du làm Thống suất, dùng người Côn Man dẫn đường để tiến đánh Cầu Nam và Nam Vang và giết được một số Ốc nha. Nặc Nguyên chạy đến Hà Tiên nương tựa đô đốc Hà Tiên là Mạc Thiên Tứ.

Năm 1756, Nặc Nguyên nhờ Mạc Thiên Tứ làm trung gian, đổ lỗi việc sát hại người Côn Man do tướng Chiêu Chùy Ếch gây ra, xin hiến đất hai phủ là Tầm Bôn và Lôi Lạt để tạ tội, đồng thời xin cống nạp lễ vật còn thiếu ba năm trước đó để chuộc tội.

Chúa Võ lúc ấy không nhận lời xin, nhưng Nguyễn Cư Trinh đã dâng sớ tâu kế "tằm ăn dâu", khuyên Chúa nhận hai phủ mới và cho người Côn Man được định cư tại khu vực biên giới Việt - Chân Lạp để ngăn chặn việc Chân Lạp tái diễn gây hấn nơi biên giới. Trích lời sớ:

Chúa Võ thuận với lời tâu này, thâu nhận hai phủ mới, cho Nặc Nguyên lại làm quốc vương Chân Lạp, và cho nhóm người Côn Man được định cư tại khu vực Tây Ninh, dưới chân núi Bà Đen. Một nhóm người Côn Man đã được triều Việt di dời đến An Giang để bố trí phòng thủ biên giới Việt - Chân Lạp nơi thượng nguồn sông Hậu. Dần dần, nhóm này trở thành nhóm xóm Chà Châu Giang thuộc Châu Đốc tỉnh An Giang ngày nay.

Chinh phạt Chân Lạp lần 2 (1757)
Năm Đinh Sửu 1757, Nặc Nguyên mất. Một người chú họ của quốc vương là Nặc Nhuận tạm nắm quyền điều hành việc nước. Biên thần triều tấu với Chúa Võ phong Nặc Nhuận làm quốc vương Chân Lạp để ổn định biên cương, Chúa Võ bắt phải hiến đất hai phủ Trà Vang, Ba Thắc mới chuẩn cho lập ngôi.

Song sang năm Mậu Dần 1758, Nặc Nhuận bị rể là Nặc Hinh nổi loạn giết chết cướp ngôi. Con của Nặc Nhuận là Nặc Tôn lánh nạn tại Hà Tiên và nhờ Mạc Thiên Tứ cầu cứu với chúa Nguyễn đánh đuổi Nặc Hinh giành lại ngôi vua Chân Lạp.

Nhận lời, Chúa Võ sai thống suất Trương Phúc Du tiến đánh, Nặc Hinh chạy đến Tầm Phong Xoài rồi bị phiên liêu là Ốc nha Uông giết chết.

Lúc ấy Mạc Thiên Tứ vì Nặc Ong Ton mà dâng tấu, vua sắc phong cho Nặc Ong Ton làm Quốc vương Cao Miên rồi sai Mạc Thiên Tứ cùng binh tướng 5 dinh đưa Nặc Ong Ton về nước nhưng buộc phải hiến thêm đất Tầm Phong Long (vùng đất nằm giữa sông Tiền và sông Hậu tương ứng với Châu Đốc, Sa Đéc bây giờ).

Quan quân khải hoàn về Gia Định, sau đó Du Chính và Nghi Biểu dâng tấu xin dời dinh Long Hồ qua xứ Tầm Bao (tức địa phận thôn Long Hồ ngày nay). Lại lấy xứ Sa Đéc đặt thành đạo Đông Khẩu, xứ Cù Lao Giêng ở Tiền Giang đặt làm đạo Tân Châu, xứ Châu Đốc ở Hậu Giang làm đạo Châu Đốc, rồi lấy binh dinh Long Hồ đến gìn giữ nơi địa đầu trọng yếu ấy.

Ngoài ra, Nặc Tôn còn tặng riêng cho Mạc Thiên Tứ năm phủ là: Kompong Som (Vũng Thơm), Kampot (Cần Bột), Chal Chun (Chưn Rùm hay Chân Sâm), Bantey M éas (Sài Mạt) và Raung Veng (Linh Quỳnh) để tạ ơn .
Tuy nhiên, Mạc Thiên Tứ lại đem những đất ấy dâng chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn tiếp tục cho Thiên Tứ cai quản vùng đất đó, và đặt xứ Rạch Giá làm đạo Kiên Giang, Cà Mau làm đạo Long Xuyên, lại đặt quan trông coi, chiêu mộ cư dân lập nên thôn ấp, do đó mà đất đai xứ Hà Tiên mới rộng lớn ra.

Hoàn thành công cuộc Nam tiến
Năm Đinh Sửu (1757), theo đề nghị của ký lục dinh Long Hồ là Nguyễn Cư Trinh và thống suất Trương Phước Du, Chúa Võ thuận cho dời trị sở dinh Long Hồ và châu Định Viễn từ Cái Bè (Tiền Giang) về xứ Tầm Bào thuộc địa phận Long Hồ thôn (tức vùng chợ Vĩnh Long ngày nay). Cử Tống Phước Hiệp làm lưu thủ, đồng thời còn cho lập ba đạo để hỗ trợ việc coi giữ đó là: Đông Khẩu (ở phía Nam Sa Đéc), Tân Châu (ở đầu Cù lao Giêng, không phải tại thị trấn Tân Châu ngày nay) và Châu Đốc.

Đến đây (1757), kể như vùng đất Nam Bộ ngày nay đã thuộc về Chúa Võ. Lãnh thổ Việt Nam đến thời điểm này về cơ bản đã được định hình xong.

Chính sự suy thoái những năm cuối đời
Sau khi hoàn thành công cuộc Nam tiến của mình, trong những năm cuối đời, Chúa Võ trở nên tự đắc. Ông say mê tửu sắc, không còn thiết tha việc nước nữa. Theo thông tin trên trang Nguyễn Phước tộc, thì:
Trong những năm về sau, mãi sống trong cảnh thanh bình, xa hoa, ngài [Võ vương] đâm ra say mê tửu sắc, không thiết tha việc nước, xa rời nhiệm vụ của bậc đế vương. Thêm vào đó, để dễ dàng trong việc tiếm quyền, Trương Phúc Loan [cậu ruột của Võ vương] đã khuyến dụ ngài đi vào con đường nữ sắc. Một cung phi rất được ngài sủng ái là Công nữ Nguyễn Phúc Ngọc Cầu, con của Dận quốc công Nguyễn Phúc Điền (chú ruột của Võ vương). Đây chính là mầm mống gây cảnh suy tàn của triều đại sau này..

Chính sự họ Nguyễn cuối thời Nguyễn Phúc Khoát đã gây những ảnh hưởng tiêu cực cho dân chúng. Hệ thống thuế khóa phức tạp, cồng kềnh, nặng nề, quan cấp dưới lạm thu để tham nhũng khiến dân phải nộp nhiều hơn quy định. Thuế thổ sản có tới hàng ngàn thứ, tính cả những sản vật nhỏ nhặt. Năm 1741, Phúc Khoát ra lệnh truy thu thuế của cả những người bỏ trốn. Tới năm 1765 lại có lệnh truy thu thuế còn thiếu của 10 năm trước.

Chúa Võ còn ủy thác cho Trương Phước Loan nắm quyền, dân Đàng Trong càng bị bóc lột nặng nề hơn. Loan nổi tiếng là tham lam, vơ vét của công, mua quỵt của các thương nhân nước ngoài. Có đợt sau trận lụt, nhà Loan bày vàng ra phơi "sáng chóe" cả sân. Thất bại trước những cuộc đụng độ với Xiêm La cộng với sưu thuế nặng nề, cùng tình trạng tham nhũng tại địa phương khiến cho chính quyền chúa Nguyễn càng càng suy yếu đi.

Các quan lại cấp dưới cũng học theo thói xa xỉ đó, nạn tham ô, hối lộ cũng vì thế mà ngày càng nghiêm trọng. Lê Quý Đôn trong Phủ Biên tạp lục có nhận xét về thời kỳ này của chúa Nguyễn Đàng Trong là: "… từ quan to đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ, tường xây bằng gạch đá, trướng vóc màn the, đồ dùng toàn bằng đồng, bằng sứ, bàn ghế bằng gỗ đàn, gỗ trắc, ấm chén bằng sứ, yên ngựa – dây cương đều nạm vàng, nạm bạc, quần áo là lược, nệm hoa, chiếu mây, lấy phú quý phong lưu để khoe khoang lẫn nhau… Họ coi vàng bạc như cát, thóc gạo như bùn, hoang phí vô cùng…"

Ngày 7 tháng 7, năm 1765, Chúa Võ Nguyễn Phúc Khoát qua đời, thọ 51 tuổi. Ông được táng tại Trường Thái lăng ở làng La Khê (Hương Trà, Thừa Thiên). Đến đời Gia Long, Chúa Võ được thờ tại Thái Tổ Miếu (tức Thái Miếu trong Hoàng thành Huế), án thứ tư bên tả.

Nguyễn Phúc Thuần, con trai thứ 16 của Chúa Võ lên ngôi, dâng thụy hiệu cho cha là: Trí Hiếu Vũ Vương. Năm Bính Dần (1806), Vua Gia Long truy tôn là: Trí Hiếu Võ Hoàng Đế, miếu hiệu là Thế Tông.

Gia quyến

Phi tần
Chúa Vũ Nguyễn Phúc Khoát có nhiều cung phi tần ngự, nhưng chỉ rõ tên của một số vị.

Hậu duệ
Chúa Nguyễn Phúc Khoát có 18 công tử và 12 công nữ, nhiều người trong số họ không rõ mẹ là ai.

Nhận xét
Trong Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam có đoạn:
Nguyễn Phúc Khoát thông minh, cương nghị, cả quyết, việc gì định làm thì nhất quyết làm cho bằng được, nên đôi khi tàn nhẫn...Ông được nhiều nhân tài phù tá, nổi bật nhất là tướng Nguyễn Cư Trinh, nhờ đó mà việc nội trị và ngoại giao đều tốt đẹp. Xem thêm
 Nam tiến
 Chúa Nguyễn
 Long Hồ (dinh)
 Đàng Trong
 Áo dài

 Chú thích

 Nguồn tham khảo
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn Học, 2002.
 Nguyễn Q. Thắng- Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.
 Nhóm Nhân Văn Trẻ, Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Trẻ, 2007.
 Trang Gia phả Nguyễn Phước tộc''

Chúa Nguyễn
Sinh năm 1714
Mất năm 1765
Người Huế
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Vương tước nhà Lê trung hưng
Hoàng đế truy tôn Việt Nam


title: Opéra-Comique

text:
Opéra-Comique là một đoàn opera được thành lập vào năm 1714, gắn bó với nhà hát cùng tên, còn được gọi salle Favart, ngày này năm gần quảng trường Boieldieu, Quận 2, Paris.

Opéra-Comique thành lập dười thời Louis XIV, xuất phát từ những gánh hát chuyên biểu diễn ở các hội chợ Paris. Sau một thời gian khởi đầu khó khăn, từ năm 1783, Opéra-Comique được chuyển về salle Favart và gắn bó với địa điểm này tời tận ngày này dù tòa nhà hay lần bị cháy, phải xây dựng lại. Opéra-Comique cũng gắn liền với một thể loại opera thường xuyên được trình diễn ở nhà hát, opera comique.

Opéra-Comique ngày nay vẫn trình diễn tại salle Favart và từ năm 2005, trở thành nhà hát quốc gia.

Các giám đốc của Opéra-Comique
1874-1876 Camille du Locle
1876-1887 Léon Carvalho
Năm 1887 Jules Barbier
1888-1891 Louis Paravey
1891-1897 Léon Carvalho
1898-1913 Albert Carré
1914-1918 Pierre-Barthélemy Gheusi, Émile và Vincent Isola
1919-1925 Albert Carré, Émile và Vincent Isola
1925-1931 Louis Masson và Georges Ricou
1931-1932 Louis Masson
1932-1936 Pierre-Barthélemy Gheusi
1936-1939 Antoine Mariotte
1939-1940 Henri Busser
1941-1944 Max d'Ollone
1944 Lucien Muratore
1944 (Giải phóng) 4 thành viên hội đồng: Roger Désormière, Pierre Jamin, Louis Musy và Emile Rousseau
1945-1946 Albert Wolff
1946-1948 Henry Malherbe
1948-1951 Emmanuel Bondeville
1952-1953 Louis Beydts>
Hiện nay: Jérôme Deschamps.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của Opéra-Comique

Thành lập 1714
Nhà hát Paris
Đoàn opera Pháp
Quận 2, Paris
Công trình xây dựng Paris