title: Irkutsk

text:
Irkutsk (tiếng Nga: Ирку́тск) là một thành phố nằm Đông Nam nước Nga, trung tâm hành chính của tỉnh Irkutsk với dân số khoảng 620.000 (năm 2015). Đây là thành phố lớn thứ năm ở vùng liên bang Siberia và thứ 25 trên toàn quốc, nằm trong khu vực đô thị sinh sống của 959.000 người (2007). Irkutsk nằm ở Đông Siberia, trên bờ sông Angara tại hợp lưu của sông Irkut (từ đây xuất hiện tên của thành phố), cách 66 km về phía Tây của hồ Baikal, có khí hậu lục địa với sự khác biệt nhiệt độ đáng kể. Thành phố chịu ảnh hưởng từ các hoạt động địa chấn của khu vực Baikal với những trận động đất nhỏ thường xuyên.

Thành phố cổ của Siberia này được thành lập như là một pháo đài năm 1661. Từ năm 1803, thành phố là trung tâm của Siberia, từ 1822 đến 1884 là trung tâm của khu vực Đông Siberia. Trong vụ hỏa hoạn năm 1879, Irkutsk bị thiêu trụi và tàn phá nặng nề. Thành phố mang nét đặc sắc của lịch sử Nga; những khu lịch sử của thành phố được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Trước Cách mạng tháng Mười, đây là một thành phố buôn bán sầm uất, trao đổi hàng hóa đã phát triển mạnh giữa Nga và Trung Quốc. Đường cao tốc xuyên Siberia (Đường cao tốc Liên bang M53 và M55) và Đường sắt xuyên Sibir kết nối Irkutsk đến các khu vực khác ở Nga và Mông Cổ.

Nhiều người Nga nổi tiếng đã bị lưu đày đến Irkutsk vì tham gia cuộc khởi nghĩa tháng Chạp năm 1825, và thành phố trở thành một nơi lưu đày chủ yếu trong phần còn lại của thế kỷ. Một số ngôi nhà bằng gỗ tốt vẫn còn tồn tại, tương phản với sự chiếm số đông của kiến trúc Liên Xô. Khi hệ thống đường sắt vươn đến Irkutsk, nơi đây đã có được biệt danh là "Paris của Siberia". Thành phố đã chứng kiến cuộc giao chiến ác liệt trong Nội chiến Nga 1918-20, và sau đó trở thành một trung tâm sản xuất máy bay lớn. Vào thời Xô Viết, kiến trúc của thành phố bị chi phối bởi phong cách hình vuông bắt buộc.

Thành phố là một trung tâm khoa học và giáo dục lớn với hơn một trăm ngàn sinh viên. Các ngành lĩnh vực công nghiệp chủ yếu là hàng không, thủy điện và sản xuất lương thực. Thành phố là một đầu mối giao thông vận tải quan trọng, trung tâm trên tuyến đường sắt xuyên Siberia và đường cao tốc liên bang "Baikal".

Từ nguyên
Irkutsk được đặt theo tên của sông Irkut, tên của nó bắt nguồn từ tiếng Buryat và được sử dụng như một từ đồng nghĩa giữa các bộ lạc địa phương như Yrkhu, Irkit, Irgit và Irgyt. Thành phố trước đây được gọi là "Yandashsky" theo tên của lãnh đạo người Tuva địa phương Yandasha Gorogi.

Cách đánh vần cũ của tên của thành phố là «Иркуцкъ». Trước cuộc cách mạng, thành phố được gọi là "Paris phương Đông", "Petersburg của Siberia", "Athens của Siberia".

Lịch sử

Năm 1652, Ivan Pokhabov đã xây dựng một zimovye (khu phố mùa đông) gần địa điểm của Irkutsk để giao dịch vàng và để thu thuế lông thú từ người Buryat. Thành phố Irkutsk được thành lập năm 1661 và được nâng cấp địa vị thành thị xã từ năm 1686, nằm trên độ cao khoảng 440 m so với mực nước biển.  Kết nối đường bộ đầu tiên giữa Moskva và Irkutsk, Tuyến Siberia, được xây dựng vào năm 1760 và mang lại lợi ích cho nền kinh tế thị trấn. Nhiều sản phẩm mới, thường được nhập khẩu từ Trung Quốc qua Kyakhta, lần đầu tiên được bán rộng rãi ở Irkutsk, bao gồm vàng, kim cương, lông thú, gỗ, lụa và trà. Năm 1821, là một phần của cải cách Mikhail Speransky, Siberia bị chia rẽ về mặt hành chính tại sông Yenisei và Irkutsk trở thành trụ sở của Toàn quyền Đông Siberia.

Trong nhiều thế kỷ qua, với thời tiết khắc nghiệt, Siberi đã nổi danh là nơi lưu đày các tù nhân. Trong quân pháp của Thành Cát Tư Hãn, hình phạt dành cho người phạm tội là tử hình hoặc lưu đày đến Siberi.
Vào đầu thế kỷ 19, nhiều nghệ sĩ, quan chức và quý tộc đã bị biệt đày đến Siberi do đã tham gia vào cuộc cách mạng tháng Mười hai chống lại Nga hoàng Nikolai I. Irkutsk trở thành trung tâm chính của cuộc sống xã hội và trí thức của những người bị biệt đày, và phần lớn các di sản văn hóa của thành phố do những người này mang lại; nhiều ngôi nhà gỗ của họ, được trang trí công phu, chạm khắc bằng tay, tồn tại đến ngày nay, trái ngược hoàn toàn với các khối căn hộ tiêu chuẩn của Liên Xô bao quanh chúng.

Giữa thế kỷ 19, tỷ lệ giữa người bị lưu đày và dân bản xứ là 1/2. Những người khác nhau từ các thành viên của cuộc nổi dậy tháng 12 cho tới những người Bolshevik đã ở lại Irkutsk trong một thời gian dài. Những người này đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển và văn hóa của thành phố, khiến cho thành phố cuối cùng đã trở thành một trung tâm văn hóa giáo dục thịnh vượng của Đông Siberi.

Vào năm 1879, vào ngày 4 và 6 tháng 7, cung điện của Toàn quyền (lúc đó), cơ quan hành chính và thành phố chính và nhiều tòa nhà công cộng khác đã bị hỏa hoạn phá hủy, và kho lưu trữ của chính phủ, thư viện và bảo tàng Siberia phần của Hiệp hội Địa lý Nga đã bị hủy hoại hoàn toàn. Ba phần tư thành phố đã bị phá hủy, bao gồm khoảng 4.000 ngôi nhà. Tuy nhiên, thành phố đã nhanh chóng hồi phục, với điện đến vào năm 1896, nhà hát đầu tiên được xây dựng vào năm 1897 và một nhà ga xe lửa lớn được mở vào năm 1898. Chuyến tàu đầu tiên đến Irkutsk vào ngày 16 tháng 8 năm đó. Đến năm 1900, thành phố đã có được biệt danh là "Paris của Siberia".

Trong thời kỳ nội chiến nổ ra sau cuộc Cách mạng Bolshevik, Irkutsk trở thành địa điểm của nhiều cuộc xung đột đẫm máu và mãnh liệt giữa "Bạch vệ" và "Hồng quân". Năm 1920, Aleksandr Kolchak, chỉ huy của đội quân chống chủ nghĩa Bolshevik lớn nhất, đã bị xử tử ở Irkutsk, nơi đã tiêu diệt hiệu quả cuộc kháng chiến chống chủ nghĩa Bolshevik.

Irkutsk là trung tâm hành chính của tỉnh Đông Siberia tồn tại trong thời gian ngắn, tồn tại từ năm 1936 đến 1937. Thành phố này sau đó trở thành trung tâm hành chính của tỉnh Irkutsk sau khi tỉnh Đông Siberia được chia thành tỉnh Chita và tỉnh Irkutsk.

Trong những năm cộng sản nắm quyền, công nghiệp hóa của Irkutsk và Siberia nói chung được khuyến khích phát triển rất nhiều. Hồ chứa lớn Irkutsk được xây dựng trên sông Angara từ năm 1950 đến 1959 để tạo điều kiện phát triển công nghiệp.

Nhà thờ Epiphany, cung điện của thống đốc, một trường y, bảo tàng, bệnh viện quân đội và các nhà máy vương miện nằm trong số các tổ chức và tòa nhà công cộng. Tượng đài Aleksandr Kolchak, được thiết kế bởi Vyacheslav Klykov, đã được khánh thành vào năm 2004. Vào ngày 27 tháng 7 năm 2004, Giáo đường Irkutsk (1881) đã bị cắt đứt bởi một cuộc xung đột.

Vào tháng 12 năm 2016, 74 người ở Irkutsk đã chết trong một vụ ngộ độc methanol hàng loạt.

Năm 2018, theo báo cáo của truyền thông Anh BBC, nam giới ở Irkutsk chỉ sống trung bình tới 63 tuổi. Sự suy yếu của kinh tế Nga trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao khiến cuộc sống của người dân trở nên khó khăn, và sức khỏe của họ đã bị ảnh hưởng rõ rệt.

Địa lý

Irkutsk nằm khoảng 850 km (530 mi) về phía đông nam của Krasnoyarsk, và khoảng 520 km (320 mi) về phía bắc của Ulaanbaatar, thủ đô của Mông Cổ. Thành phố nằm bên sông Angara, nhánh của sông Enisei, 72 km (45 dặm Anh) phía nam nó là hồ Baikal, và bên bờ đối diện với ngoại ô của Glaskovsk. Con sông này có bề ngang 580 m (1.900 ft), được bắc ngang qua bởi đập thủy điện Irkutsk và ba cây cầu khác ở hạ lưu.

Sông Irkut, tên mà thành phố được đặt theo, là một con sông nhỏ hòa vào Angara đối diện trực tiếp thành phố. Phần chính của thành phố được tách ra từ một số địa danh, Tu viện, pháo đài và cảng, cũng như vùng ngoại ô của nó bởi một nhánh sông khác, sông Ida (hay Ushakovka). Hai phần chính của Irkutsk thường được gọi là "bờ trái" và "bờ phải", liên quan đến dòng chảy của sông Angara.

Irkutsk nằm trong một vùng đồi dốc của rừng taiga rậm, đặc trưng của Đông Siberi, trái với vùng Tây Siberi có địa hình bằng phẳng hơn.

Dân số đã bị giảm theo thời gian: 587.891 (Tổng điều tra dân số năm 2010); 593.604 (Tổng điều tra dân số năm 2002); 622.301 (Điều tra dân số năm 1989). Theo kế hoạch khu vực, thành phố Irkutsk sẽ được kết hợp với các thị trấn công nghiệp lân cận Shelekhov và Angarsk để tạo thành một khu vực đô thị với tổng dân số hơn một triệu người.

Khí hậu
Khí hậu Irkutsk ban đầu được xác định là khí hậu cận Bắc Cực (phân loại khí hậu Köppen: Dwc). Từ năm 2000, nhiệt độ ở đây có nhiều đặc điểm giống với khí hậu lục địa ẩm ướt (phân loại khí hậu Köppen: Dwb). Lớp phủ tuyết biến mất trước đó, từ cuối tháng 4 năm 1930 đến cuối tháng 3 năm 1980. Độ sâu băng vĩnh cửu không liên tục đã giảm từ 200 m xuống 100 m trong cùng thời gian.

Irkutsk được đặc trưng bởi sự thay đổi nhiệt độ cực đoan giữa các mùa. Thành phố có thể rất ấm áp vào mùa hè, và rất lạnh vào mùa đông. Tuy nhiên, hồ Baikal lân cận có tác dụng điều hòa nhiệt độ cho Irkutsk nên thời tiết thành phố không quá khắc nghiệt như những nơi khác ở Siberia. Tháng ấm nhất trong năm là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là +18 °C (64 °F), nhiệt độ cao nhất được ghi nhận là +37,2 °C (99,0 °F). Tháng lạnh nhất trong năm là tháng 1, khi nhiệt độ trung bình là −18 °C (0 °F) và thấp kỷ lục là −49,7 °C (−57,5 °F). Lượng mưa cũng thay đổi với lượng mưa lớn nhất vào tháng 7 với lượng mưa trung bình 113 mm (4,4 inch). Tháng khô nhất là tháng 2, với lượng mưa trung bình chỉ 9  mm (0,35 inch). Hầu như tất cả lượng mưa trong mùa đông ở Irkutsk đều rơi dưới dạng tuyết khô, xốp.

Văn hóa

Giáo dục
Irkutsk có 112 cơ sở giáo dục mầm non, 77 cơ sở giáo dục trung học với hơn 59.000 học sinh. Những ngành được giáo dục đào tạo chủ yếu là y tế, nghệ thuật, kịch nghệ, nông nghiệp, khí tượng thủy văn, địa chất khảo sát kỹ thuật trường học, kỹ thuật kiến trúc và xây dựng, điện ảnh và truyền hình, kinh tế và luật, năng lượng, cao đẳng kỹ thuật, văn hóa, giáo dục thể chất, giáo viên giáo dục, kinh tế và du lịch.

Có 23 trường đại học,
bao gồm cả các chi nhánh với đội ngũ giảng viên hơn 100 tiến sĩ khoa học và
trên 2000 tiến sĩ, đào tạo khoảng 260 chuyên ngành cho sinh viên. Tổng số sinh
viên trong năm 2011 là 120.000 người. Các cơ sở giáo dục đại học, viện lớn gồm:
 Viện giáo dục quốc gia Đông Siberia, (Восточно-Сибирская государственная академия образования).
 Viện nông nghiệp quốc gia Irkutsk, (Иркутская государственная сельскохозяйственная академия).
 Viện luật, kinh tế và quản lý Siberia, (Сибирская академия права, экономики и управления).
 Đại học Bộ nội vụ Liên bang Nga khu vực Đông Siberia, (Восточно-Сибирский институт МВД РФ).
 Đại học nhân văn Baikal, (Байкальский гуманитарный институт).
 Đại học kinh tế và luật Đông Siberia, (Восточно-Сибирский институт экономики и права).
 Đại học du lịch quốc tế Irkutsk, (Иркутский институт международного туризма).
 Cơ sở Đại học hàng không quốc gia Matxcova, (Открыты филиалы Московского государственного технического университета гражданской авиации).
 Viện công tố viên Liên bang Nga, (Академии Генеральной прокуратуры РФ).
 Đại học kinh tế - thương mại quốc gia Nga, (Российского государственного торгово-экономического университета).
 Đại học liên kết phân phối tiêu dùng Siberia, (Сибирского университета потребительской кооперации).
 Viện nhân văn hiện đại, (Современной гуманитарной академии).
 Viện lao động và xã hội, (Академии труда и социальных отношений).
 Viện tư pháp Nga, (Российской академии правосудия).
 Viện hành chính Siberia, (Сибирской академии государственной службы).
 Viện luật của Bộ Tư pháp Nga, (Российской правовой академии Министерства юстиции РФ).
 Đại học kinh tế và tài chính vùng, (Регионального финансово-экономического института).
 Đại học thế thao, văn hóa thanh niên và du lịch Nga, (Российского государственного университета физической культуры, спорта, молодёжи и туризма.).

Các trường đại học tổng hợp
 Đại học quốc gia Irkutsk, (Иркутский государственный университет). Đại học được thành lập vào năm 1918. Bao gồm 4 cơ sở đào tạo và 9 khoa trực thuộc, một trường kinh doanh quốc tế với hai khoa, 2 chi nhánh. Các hoạt động khoa học của trường đại học được đại diện bởi ba viện nghiên cứu, cũng như một đài quan sát thiên văn và vườn thực vật. Trường đại học đã mở 5 bảo tàng. Tổng số có hơn 800 giảng viên, đào tạo 18.000 sinh viên.
 Đại học nghiên cứu tổng hợp kỹ thuật quốc gia Irkutsk, (Иркутский национальный исследовательский технический университет). Được thành lập vào năm 1930 và cho đến nay đã trở thành một trường đại học lớn của khu vực cũng như toàn Liên bang Nga. Hiện nay trường là một trường đại học nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực khác nhau, đào tạo trên 35.000 sinh viên với gần 90 chuyên ngành. Đội ngũ giảng dạy của trường gồm 165 tiến sĩ khoa học (Доктор), 562 tiến sĩ chuyên ngành (кандидат наук), tổng số cán bộ nhà trường hơn 3000 người (năm 2006). Từ một trường đại học chuyên về khai khoáng, trường đã phát triển nhanh chóng về quy mô với 10 trường đại học thành viên, nhiều khoa đào tạo và hỗ trợ đào tạo, nhiều viện nghiên cứu và các chi nhánh, viện bào tàng và các trung tâm thực hành. Trường có mối quan hệ quốc tế đa dạng, nhiều sinh viên và nghiên cứu sinh đến từ nhiều quốc gia đang theo học.
 Đại học Y khoa quốc gia Irkutsk, (Иркутский государственный медицинский университет). Được thành lập vào năm 1919, bao gồm 8 khoa với đội ngũ cán bộ gồm 100 tiến sĩ khoa học, 350 tiến sĩ chuyên ngành, đào tạo hơn 4000 sinh viên.
 Đại học ngoại ngữ quốc gia Irkutsk, (Иркутский государственный лингвистический университет). Được thành lập vào năm 1948, bao gồm hai cơ sở đào tạo và 6 khoa trực thuộc, 12 trường học. Có hơn 10 ngôn ngữ nước ngoài, đào tạo hơn 4000 sinh viên.
 Đại học quốc gia kinh tế và luật Baikal, (Байкальский государственный университет экономики и права). Được thành lập năm 1930 gồm 1 trường thành viên, 12 khoa trực thuộc và 4 chi nhánh.
 Đại học quốc gia giao thông đường sắt Irkutsk, (Иркутский государственный университет путей сообщения). Được thành lập 1932 như một trường đại học kĩ sư giao thông khu vực Đông Siberia. Năm 1934 trường thành lập chi nhánh tại Novosibirsk. Hiện nay trường bao gồm 1 trường thành viên, 5 khoa đào tạo và 11 chi nhánh ở Đông Siberia và Ulan Bator thủ đô của Mông Cổ.

Khoa học

Hoạt động nghiên cứu khoa học được đặt nền móng từ năm 1851 bởi Tổ chức địa lý của Nga thuộc chi nhánh Siberia. Năm 1949 thành lập chi nhánh Đông Siberia của Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Học thuật nghiên cứu ở thành phố Irkutsk bao gồm 9 trung tâm nghiên cứu của Viện Hàn lâm khoa học Nga và chi nhánh Đông Siberia tọa lạc tại quận Akademgorodok.

Trung tâm nghiên cứu khoa học của Viện Hàn lâm khoa học Nga tại Irkutsk lớn thứ hai ở Siberia với đội ngũ hơn 1000 người trong đó có 229 tiến sĩ khoa học và 654 tiến sĩ chuyên ngành. Bao gồm nhiều tổ chức nghiên cứu: địa lý, hóa học, địa hóa, năng lượng vật lý trái đất và vũ trụ, hệ thống năng lượng, vỏ Trái Đất, sinh lý thực vật và sinh hóa, hệ thống động học và lý thuyết điều khiển...

Văn học
Irkutsk là quê hương của nhà văn Nga nổi tiếng Valentin Rasputin; nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn của ông có địa điểm là thung lũng Angara. Bài tiểu luận về lịch sử văn hóa của Irkutsk (và một bài khác về hồ Baikal cận kề) được tập hợp trong hợp tuyển các tác phẩm không viễn tưởng của Rasputin Siberi, Siberi bằng tiếng Nga, đã được dịch sang tiếng Anh.

Bảo tàng

Irkutsk là một điểm thu hút khách du lịch với nhiều bảo tàng và kiến trúc cũ. Bảo tàng Taltsy (tiếng Nga: Тальцы), nằm ở thung lũng Angara 47 km (29 dặm) về phía Nam của Irkutsk, là một bảo tàng ngoài trời về kiến trúc truyền thống Siberia. Vô số tòa nhà gỗ cũ từ các ngôi làng trong thung lũng Angara, vốn đã bị ngập lụt sau khi xây dựng đập Bratsk và đập Ust-Ilimsk, đã được chuyển đến bảo tàng này và lắp ráp lại ở đó. Một trong những trung tâm của bộ sưu tập là một trò giải trí một phần của tòa tháp (pháo đài) thế kỷ 17 của Ilimsk, bao gồm Tháp Spasskaya ban đầu và Nhà thờ Đức Mẹ Kazan được vận chuyển từ khu ổ chuột bị ngập lụt vào giữa những năm 1970, mà một bản sao hiện đại chính xác của một tòa tháp khác của tòa tháp và bức tường phía nam của pháo đài đã được thêm vào đầu những năm 2000.

Vườn bách thảo của Đại học bang Irkutsk được gọi là "Vườn thực vật Irkutsk" là vườn bách thảo duy nhất như một bảo tàng sống ở tỉnh Irkutsk và vùng Baikal của Siberia. Chức năng của nó là "bảo vệ và làm phong phú hệ thực vật của khu vực hồ Baikal và thế giới cho người dân thông qua giáo dục công cộng, thu thập, nhân giống, nghiên cứu và bảo tồn thực vật". Khu vườn chủ yếu có vai trò giáo dục và khoa học cho Đại học bang Irkutsk và duy trì bộ sưu tập thực vật lớn nhất ở Đông Siberia (hơn 5000 loài thực vật). Khu vườn này chiếm 27 ha trong thành phố Irkutsk, 70 km (43 mi) về phía tây của hồ Baikal. Khu vườn được bảo vệ đặc biệt bởi chính quyền liên bang và được xem như một đài tưởng niệm thiên nhiên của Irkutsk.

Rạp hát
Irkutsk cũng có một số nhà hát, bao gồm Nhà hát Kịch Okhlopkov, một trong những nhà hát lâu đời nhất của Nga.

Kinh tế

Năng lượng
Nhà máy thủy điện Irkutsk là trạm thủy điện đầu tiên trong khu vực Irkutsk. Công việc xây dựng đập ngăn nước khởi đầu vào năm 1950 và kết thúc năm 1958.

Công nghiệp
Công ty công nghiệp quy mô lớn nổi tiếng nhất tại Irkutsk là Irkut. Irkut  ( ) là Hiệp hội Công nghiệp Hàng không Irkutsk, được thành lập năm 1932 tại khu vực Ngoại Baikal ở Liên Xô. Nó được biết đến như là nhà sản xuất của dòng máy bay đánh chặn/tấn công mặt đất Su-30. Chính phủ Nga đã sáp nhập Irkut với Ilyushin, Mikoyan, Sukhoi, Tupolev và Yakovlev thành một công ty mới có tên Tập đoàn Hiệp hội máy bay.

Có nhà máy luyện nhôm Irkutsk thuộc về Công ty Rusa.

Giao thông

Các tuyến đường bộ và đường sắt quan trọng như Đường cao tốc xuyên Siberia (Đường cao tốc M53 và M55 Liên bang) và Đường sắt xuyên Siberia kết nối Irkutsk đến các khu vực khác ở Nga và Mông Cổ. Irkutsk có hai sân bay là sân bay quốc tế Irkutsk và sân bay nhỏ hơn, sân bay Tây Bắc Irkutsk.

Đường liên bang và đường sắt từ Moskva và Vladivostok đi qua phía bên kia của sông Angara từ trung tâm Irkutsk.

Xe điện mặt đất là một phương thức vận chuyển công cộng chính ở Irkutsk. Các phương tiện khác là xe điện bánh hơi, xe buýt, taxi tuyến cố định (marshrutka) và xe đạp.

Irkutsk là điểm chung chuyển phổ biến cho du khách muốn tham quan hồ Baikal, nơi có thể tiếp cận bằng xe buýt hay taxi. Ngoài ra tại đây cũng có nhiều công ty tổ chức các tour du lịch tham quan hồ. Làng Listvyanka là khu định cư có vị trí gần Irkutsk nhất để tiếp cận hồ Baikal với khoảng cách chỉ 70 km, và cũng là nơi thu hút khách du lịch lớn nhất của hồ.

Sức khỏe
Mặc dù nằm ở vùng xa xôi, Irkutsk đã được báo cáo vào năm 2004 có tỷ lệ nhiễm HIV cao nhất ở Nga. Hàng chục ngàn người nghiện ma túy, chủ yếu là người dân tộc Nga ở độ tuổi từ giữa đến cuối giai đoạn thiếu niên bị nhiễm bệnh. Số trường hợp mắc bệnh AIDS được báo cáo đã tăng hơn 10.000% trong giai đoạn 1999-2000. Mặc dù dịch bệnh, bắt đầu từ năm 1999, được báo cáo là đã chậm lại, nhưng Irkutsk sẽ mất hàng chục ngàn dân số trong độ tuổi lao động từ năm 2010 trở đi. Đây là một trong những lý do tuổi thọ nam giới của Irkutsk, ở tuổi 53, là một trong những mức thấp nhất trong tất cả khu vực ở nước Nga. Các biện pháp phòng ngừa được đưa ra để ngăn chặn sự lây lan của dịch sang thế hệ được sinh ra sau khi Liên Xô tan rã.

Thể thao

Nhờ có mùa đông băng giá, Bandy (một môn giống với khúc côn cầu trên băng) trở thành môn thể thao phổ biến của thành phố. Có một số câu lạc bộ, đáng chú ý nhất là Baykal-Energiya đang chơi ở giải Bandy Super League của Nga, có thể thu hút đến 30.000 khán giả. Đây cũng là trung tâm của giải bandy nữ ở Nga với câu lạc bộ Rekord, nơi cung cấp hầu hết các cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Ở giải vô địch quốc gia 2019, có đến bốn đội đến từ Irkutsk và chỉ có hai đội đến từ phần còn lại của đất nước.

Ở Irkutsk, có 384 cơ sở thể thao, trong đó 200 cơ sở thuộc quyền quản lí của thành phố. Trong số đó có 23 bể bơi, 14 cơ sở trượt tuyết, một cung thể thao, 154 sân tập, 165 phòng tập thể dục, một sân điền kinh, một đường đua, 7 sân vận động - Trud, Rekord, Dynamo, Zenit, Aviator, Lokomotiv-2, khu liên hợp thể thao của Irktusk và sân bóng đá chính - Lokomotiv có 3,000 chỗ ngồi.

Giải vô địch thế giới Bandy nữ 2012 đã được tổ chức tại Irkutsk và nhận được lời khen ngợi từ Liên đoàn Bandy quốc tế. Giải vô địch thế giới Bandy 2014 đã được tổ chức trong thành phố. Trận chung kết Bandy Super League 2016 của Nga đã được chơi tại sân vận động Rekord. Giải vô địch thế giới Bandy 2019 dự kiến cũng sẽ được tổ chức tại Irkutsk. Tuy nhiên, quyết định đã được xem xét lại. Sau đó, người ta đã nghĩ rằng Irkutsk có thể có quyền đăng cai giải đấu năm 2020, nếu FIB được đảm bảo rằng nhà thi đấu theo kế hoạch sẽ sẵn sàng để sử dụng kịp thời. Nó cũng sẽ bao gồm một sân trượt băng tốc độ trong nhà. Việc xây dựng của nó bắt đầu vào tháng 10 năm 2018 và dự kiến sẽ sẵn sàng để sử dụng vào tháng 3 năm 2020, đúng lúc Giải vô địch thế giới Bandy khởi tranh.

Các thành phố kết nghĩa
  Ulan Bator, Mông Cổ
  Thẩm Dương, Trung Quốc
  Kanazawa, Nhật Bản
  Eugene, Oregon, Hoa Kỳ
  Novi Sad, Serbia
  Pforzheim, Đức
  Evian, Pháp
  Strömsund, Thụy Điển
  Pordenone, Italia
  Grenoble, Pháp
  Dijon, Pháp

Các hình ảnh về Irkutsk

Ghi chú

Thành phố và thị xã ở tỉnh Irkutsk


title: Haplosomoides biclavatus

text:
Haplosomoides biclavatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jiang miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Haplosomoides


title: Psorothamnus polydenius

text:
Psorothamnus polydenius là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Đây là loài bản địa của vùng sa mạc tây nam Hoa Kỳ, từ California đến Utah.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
Photo gallery

polydenius


title: Học viện Ngoại giao (Việt Nam)

text:
Học viện Ngoại giao (tên tiếng Anh: Diplomatic Academy of Vietnam, tên tiếng Pháp: Academie Diplomatique du Vietnam) là tổ chức sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Ngoại giao, cơ sở nghiên cứu – đào tạo đầu ngành thực hiện chức năng nghiên cứu chiến lược về quan hệ quốc tế và chính sách đối ngoại; đào tạo đại học, sau đại học và bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại ở Việt Nam. Học viện Ngoại giao là cái nôi đào tạo, bồi dưỡng nhiều thế hệ cán bộ ngoại giao, cán bộ làm công tác đối ngoại của các cơ quan, tổ chức, hiệp hội, và cán bộ làm công tác hội nhập quốc tế tại các Bộ, ngành và địa phương trong cả nước.

Học viện Ngoại giao là cơ quan tham mưu chiến lược của Bộ Ngoại giao, Lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng, hoạch định và thực hiện chính sách đối ngoại, xây dựng lịch sử và lý luận quan hệ quốc tế.

Học viện Ngoại giao nằm trong danh sách 40 cơ quan học thuật hàng đầu do chính phủ bảo trợ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, có quan hệ hợp tác với hơn 80 trường Đại học, cơ quan, tổ chức và mạng lưới hợp tác nghiên cứu chiến lược và quốc tế ở khu vực và trên thế giới.

Cơ sở của Học viện Ngoại giao tọa lạc tại số 69 phố Chùa Láng, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Lịch sử
Học viện Ngoại giao có tiền thân là Khoa Quan hệ quốc tế đặt tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân, nhưng do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý. Khoa Quan hệ quốc tế lúc đó có 2 bộ môn: bộ môn Ngoại giao và bộ môn Ngoại thương, Chủ nhiệm Khoa là cán bộ do Bộ Ngoại giao bổ nhiệm.

Năm 1964, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định tách Khoa Quan hệ quốc tế ra khỏi trường Đại học Kinh tế Tài chính để thành lập Trường Cán bộ Ngoại giao-Ngoại thương trực thuộc Bộ Ngoại giao.

Năm 1965, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định chia Trường Cán bộ Ngoại giao–Ngoại thương thành hai trường: Trường Đại học Ngoại giao và Trường Đại học Ngoại thương.

Ngày 19 tháng 5 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định số 78/HĐBT về việc sáp nhập Trường Đại học Ngoại giao với Viện Quan hệ quốc tế để thành lập Viện Quan hệ quốc tế Bộ Ngoại giao.

Ngày 1 tháng 8 năm 1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Quyết định số 279/CT về việc đổi tên Viện Quan hệ quốc tế Bộ Ngoại giao thành Học viện Quan hệ quốc tế.

Ngày 23 tháng 6 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 82/2008/QĐ-TTg nâng cấp Học viện Quan hệ Quốc tế thành Học viện Ngoại giao, với cơ cấu tổ chức và chức năng của cơ quan cấp Tổng cục.

Ngày 12 tháng 7 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 29/2012/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung Điều 3 Quyết định số 82/2008/QĐ-TTg ngày 23 tháng 6 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao, theo đó thành lập Viện Biển Đông trực thuộc Học viện Ngoại giao.

Ngày 24 tháng 12 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 75/2014/QĐ-TTG quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao, theo đó thành lập Ban Đào tạo trực thuộc Học viện Ngoại giao.

Theo Quyết định số 07/2019/QĐ-TTg ngày 15/02/2019 của Thủ tướng Chính phủ, thay thế quyết định cũ, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao: “Học viện Ngoại giao là tổ chức sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Ngoại giao, thực hiện chức năng nghiên cứu chiến lược về quan hệ quốc tế và chính sách đối ngoại; đào tạo đại học, sau đại học và bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại“.

Cơ cấu tổ chức
Theo Quyết định số 07/2019/QĐ-TTg ngày 15/02/2019 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao, cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao bao gồm 15 Đơn vị trực thuộc, bao gồm:

Đơn vị đào tạo và nghiên cứu
 Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao;
 Viện Biển Đông;
 Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ đối ngoại (FOSET);
 Khoa Lý luận Chính trị;
 Khoa Chính trị Quốc tế và Ngoại giao;
 Khoa Kinh tế Quốc tế;
 Khoa Luật Quốc tế;
 Khoa Truyền thông và Văn hoá đối ngoại;
 Khoa Tiếng Anh;
 Khoa Tiếng Pháp;
 Khoa Tiếng Trung Quốc.

Các cơ quan chức năng
 Ban Đào tạo;
 Phòng Quản lý Khoa học;
 Trung tâm Thông tin, Tư liệu;
 Văn phòng;

Ban Giám đốc
Quyền Giám đốc: TS. Phạm Lan Dung
Phó Giám đốc: TS. Nguyễn Hùng Sơn

Các hoạt động

Học viện chính thức đổi tên từ Học viện Quan hệ Quốc tế thành Học viện Ngoại giao Việt Nam từ cuối tháng 6 năm 2008.

Hiện nay Học viện Ngoại giao là thành viên tích cực trong Ban nội dung của các hội nghị quốc tế được tổ chức tại Việt Nam như: Hội nghị thượng đỉnh các nước nói tiếng Pháp, Hội nghị cấp cao APEC, Hội nghị cấp cao ASEAN, Hội nghị Liên minh Nghị viện thế giới IPU 132,...

Về hợp tác quốc tế, Học viện là thành viên tổ chức các viện nghiên cứu chiến lược và quốc tế ASEAN-ISIS, thành viên Hội đồng Hợp tác An ninh châu Á-TBD (CSCAP), điều phối viên của Việt Nam trong Mạng lưới nghiên cứu xung đột ở Đông Nam Á; có quan hệ hợp tác với hơn 80 Viện nghiên cứu và trường đại học nước ngoài; có quan hệ với nhiều đại sứ quán nước ngoài tại Hà Nội; hằng năm tiếp đón và làm việc với trên 40 đoàn khách quốc tế và cử trên 60 đoàn đi dự các hội nghị, hội thảo quốc tế.

Về Đào tạo, ngày 15 tháng 6 năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 821/QĐ-TTg giao nhiệm vụ đào tạo trình độ Tiến sĩ cho Học viện Ngoại giao.

Học viện được phép đào tạo Tiến sĩ (Quan hệ quốc tế, Luật Quốc tế), Thạc sĩ (Quan hệ quốc tế, Luật quốc tế, Kinh tế quốc tế, liên kết đào tạo Pháp ngữ và Quan hệ quốc tế), Cử nhân (Quan hệ quốc tế, Luật quốc tế, Kinh tế quốc tế, Truyền thông quốc tế, Ngôn ngữ Anh).

Cho đến năm 2018, Học viện đã tuyển sinh 09 khoá Nghiên cứu sinh Quan hệ quốc tế, 02 khóa Nghiên cứu sinh Luật quốc tế; 19 khoá Cao học Quan hệ quốc tế, 07 khóa Cao học Luật quốc tế, 05 khóa Cao học Kinh tế quốc tế; 45 khoá Đại học chính quy, 05 Khoá Cao đẳng và 23 khoá Trung cấp. Năm 2018, số lượng học viên theo học là: 1.851 sinh viên theo học chương trình đào tạo Cử nhân, 364 đào tạo Thạc sĩ và 54 theo học Tiến sĩ.

Học viện đã ký kết chương trình hợp tác đào tạo Thạc sĩ và cử nhân Quan hệ Quốc tế với Trường Đại học Lyon III của Pháp và Trường Đại học Victoria Wellington của New Zealand.

Đội ngũ giảng viên của Học viện phần lớn được đào tạo đại học và sau đại học tại các trường đại học hàng đầu thế giới, khu vực và có thể giảng dạy trực tiếp các môn chuyên ngành bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc. Nhiều giảng viên, nghiên cứu viên uy tín của Học viện đồng thời là cán bộ ngoại giao với nhiều kinh nghiệm thực tế. Đặc biệt, nhiều giảng viên đã từng là Trưởng các Cơ quan đại diện của Việt Nam hoặc là các nhà ngoại giao cao cấp tại nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế, khu vực… Ngoài ra, Học viện còn có một mạng lưới các chuyên gia cao cấp trong nước và quốc tế thường xuyên cộng tác giảng dạy và nói chuyện chuyên đề với sinh viên.

Sinh viên học tại trường có nhiều cơ hội được tham gia trong các hội nghị cấp quốc gia và quốc tế như hội nghị ASEAN, ASEM, APEC, ADB.

Về Bồi dưỡng, Trung tâm FOSET trực thuộc Học viện có chức năng đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ đối ngoại, ngoại ngữ, kỹ năng biên phiên dịch cho đội ngũ công chức, viên chức của Bộ Ngoại giao, công chức, viên chức làm công tác đối ngoại của các Bộ, ngành, địa phương và cung cấp dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng cho các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Thành tích
 Từ 1994 đến nay: liên tục được Bộ ngoại giao công nhận là đơn vị xuất sắc trong ngành.
 Được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương:
 1994: Huân chương Lao động hạng nhất;
 1999: Huân chương Độc lập hạng ba;
 2004: Huân chương Độc lập hạng nhì;
 2009: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Lao động hạng nhất của CHDCND Lào.
 2019: Huân chương Độc lập hạng nhất
 Ngoài ra, Học viện còn được vinh dự nhận nhiều Bằng khen, Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao, các Bộ, ngành, các nước bạn…

Giám đốc Học viện qua các thời kỳ
Ông Nguyễn Quang Tạo
Ông Trịnh Quang Thanh
GS.TS. Đại sứ Vũ Dương Huân
 PGS.TS. Đại sứ Dương Văn Quảng, nguyên Đại sứ, Trưởng phái đoàn Việt Nam bên cạnh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO)
PGS.TS. Đại sứ Đặng Đình Quý, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hiệp quốc
GS. TS. Đại sứ Nguyễn Vũ Tùng. Đại sứ ĐMTQ nước CHXHCN Việt Nam tại Hàn Quốc
PGS.TS. Phạm Lan Dung Quyền Giám đốc Học viện Ngoại giao Giám đốc Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng Cán bộ Đối ngoại  Phó Chủ tịch Hội Luật quốc tế Châu Á  Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch Hội Luật quốc tế Việt Nam

Xem thêm
Danh sách trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website chính thức của Học viện Ngoại giao

Học viện Ngoại giao Việt Nam


title: Lézigneux

text:
Lézigneux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Epicephala strepsiploca

text:
Epicephala strepsiploca là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Karnataka và Maharashtra).

Chú thích

Tham khảo

Epicephala


title: Senecio vaginatus

text:
Senecio vaginatus, the Smooth Ragwort, là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Đây là loài đặc hữu của quần đảo Falkland.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ôn đới, vùng nhiều đá, và vùng bờ biển nhiều đá.

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Broughton, D.A. & McAdam, J.H. 2003. Senecio vaginatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

V
Thực vật quần đảo Falkland


title: Saint-Oradoux-près-Crocq

text:
Saint-Oradoux-près-Crocq  là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 700 mét trên mực nước biển.

Sông Tardes tạo thành phần lớn ranh giới tây nam thị trấn.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintoradouxprescrocq


title: 1512

text:
Năm 1512 (số La Mã: MDXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1512


title: Hagsatera

text:
Hagsatera là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm

 Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
 Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan


title: Bà Dương (định hướng)

text:
Bà Dương có thể là tên của:
hồ Bà Dương tọa lạc tại tỉnh Giang Tây của Trung Quốc
huyện Bà Dương thuộc địa cấp thị Thượng Nhiêu, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
trấn Bà Dương thuộc huyện này.


title: Opsterland

text:
Opsterland  () là một độ thị ở tỉnh Friesland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích đất 225,07 ki-lô-mét vuông, dân số đầu năm 2007 là 29.585 người.

Các trung tâm dân số
Bakkeveen, Beetsterzwaag, Frieschepalen, Gorredijk, Hemrik, Jonkerslân, Langezwaag, Lippenhuizen, Luxwoude, Nij Beets, Olterterp, Siegerswoude, Terwispel, Tijnje, Ureterp, Wijnjewoude.

Sister Cities
 Ra'anana, Israel

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Bakkeveen online (tiếng Hà Lan)
Chính trị địa phương Opsterlands Belang (tiếng Hà Lan)

Đô thị Friesland


title: (8614) 1978 VP11

text:
{{DISPLAYTITLE:(8614) 1978 VP11}}

(8614) 1978 VP11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gamlitz

text:
Gamlitz (tiếng Slovenia: Gomilnica) là một đô thị thuộc huyện Leibnitz trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 34,51 km², dân số cuối năm 2005 là 278 người. Đô thị này có toà lâu đài từ năm 1111.

Tham khảo


title: Córdoba, Veracruz

text:
Córdoba (thành lập năm 1618) là thành phố hạt lỵ hạt có cùng tên tại bang Veracruz bên vịnh Mexico của México. Đô thị này có diện tích 226 km2, chiếm 0,19% diện tích bang này và được chia thành 176 đơn vị hành chính, trong đó nổi bật là: San José de Tapia, las Flores, Miraflores, Los Naranjos, Brillante Crucero, el Porvenir, San Rafael Caleria, Santa Elena, San Miguelito, San Nicolás. Dân số năm 2005 là 186.623 người. Đây là thành phố lớn thứ năm bang này. Córdoba nằm ở độ cao 850 m.

Những người dân nổi tiếng
Diego Fernández de Córdoba, Hầu tước Guadalcázar, Alonso Galván, García Arévalo, Diego Rodríguez and Manuel Fernández".

Chú thích

Thành phố, thị xã bang Veracruz


title: Kannauj

text:
Kannauj là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Kannauj thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Kannauj có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 139 mét (456 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kannauj có dân số 71.530 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kannauj có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 64%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Kannauj, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Lịch sử Uttar Pradesh


title: Biển Mawson

text:
Biển Mawson là khu vực biển dọc theo dải bờ biển Queen Mary ở phía đông của Nam Cực giữa thềm băng Shackleton ở phía tây và vịnh Vecennes ở phía đông. phía tây của biển và thềm băng Shackleton là biển Davis. phía đông là đảo Bowman và vịnh Vincennes.

Hai sông băng chính chảy vào biển Mawson đó là: sông băng Scott (ở Đông Nam Cực) và sông băng Denman. Sông băng Denman chảy định kỳ vào biển hình thành nên đảo băng Pobeda.

Tham khảo

M
Vùng Nam Cực


title: Monocesta nigriventris

text:
Monocesta nigriventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Monocesta


title: Schlaitdorf

text:
Schlaitdorf là một thị xã ở huyện Esslingen trong bang Baden-Württemberg ở phía nam nước Đức. Đô thị Schlaitdorf có diện tích 7,31 km².

Tham khảo


title: María Trinidad Sánchez (tỉnh)

text:
María Trinidad Sánchez là một tỉnh của Cộng hòa Dominica. Tên ban đầu là Trinidad Sánchez Nagua theo tên tỉnh lỵ. Tỉnh này đã được tách ra từ Samaná vào năm 1959. Tên của tỉnh được đặt theo một nữ chiến sĩ trong các cuộc chiến tranh giành độc lập.

Các đô thị và các huyện đô thị
Đến thời điểm ngày 20 tháng 10 năm 2006, tỉnh này được chia thành đô thị (municipio) và các huyện đô thị (distrito municipal - D.M.):

Cabrera
Arroyo Salado (D.M.)
La Entrada (D.M.)
El Factor
El Pozo (D.M.)
Trinidad Sánchez Nagua
Arroyo al Medio (D.M.)
Las Gordas (D.M.)
San José de Matanzas (D.M.)
Río San Juan

Dưới đây là bảng các đô thị và huyện đô thị.

Chú thích

Tham khảo
  Oficina Nacional de Estadística, Statistics Portal of the Cộng hòa Dominicana
  Oficina Nacional de Estadística, Maps with administrative division of the provinces of the Cộng hòa Dominicana , downloadable in PDF format

Maria Trinidad Sanchez
Tỉnh của Cộng hòa Dominica


title: Tintigny

text:
Tintigny là một đô thị ở tỉnh Luxembourg. Ngày 1 tháng 1 năm 2007 đô thị này có 3,739 dân. Tổng diện tích là 81,79 km², với mật độ dân số 45,7 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của tỉnh Luxemburg


title: Conoderus brachypterus

text:
Conoderus brachypterus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fauvel miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Tipula optanda

text:
Tipula optanda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Libnotes diaphana

text:
Libnotes diaphana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Stolas nigrolineata

text:
Stolas nigrolineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Champion miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Stolas


title: Bliestorf

text:
Bliestorf là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Bliestorf có diện tích 10,35 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 695 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Burgwerben

text:
Burgwerben là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Burgwerben có diện tích 4,42 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1070 người.

Tham khảo


title: Irancy

text:
Irancy là một xã thuộc tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yonne

Tham khảo
INSEE

Xã của Yonne


title: Les Albres

text:
Les Albres  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Albres


title: Anisoplia austriaca

text:
Anisoplia austriaca là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae, đây là loài gây hại cho mùa màng. Nó có cơ thể dài 12–16 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Site ukrainien sur les espèces dites nuisibles

A
Động vật được mô tả năm 1783


title: Emily

text:
Emily  có thể đề cập đến:
Emily Brontë
Emily Osment
Emily Dickinson
Emily (ca sĩ Việt Nam)

Xem thêm

en:


title: Paroxystoglossa barbata

text:
Paroxystoglossa barbata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Paroxystoglossa
Động vật được mô tả năm 1960


title: Móc mèo

text:
Móc mèo có thể là tên gọi phổ thông của một số loài thực vật thuộc họ Đậu (Fabaceae) sau:
Caesalpinia nhatrangense thuộc chi Caesalpinia
Acacia pennata thuộc chi Acacia
Mucuna pruriens thuộc chi Mucuna


title: Bannes, Mayenne

text:
Bannes là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Thaumastoptera maculivena

text:
Thaumastoptera maculivena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Thaumastoptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Anawrahta

text:
Anawrahta Minsaw (, ; 1015–1078) là một vị vua nhà Pagan, người sáng lập đế quốc Myanmar thứ nhất. Ông được các sử gia coi là vị vua quan trọng nhất trong lịch sử Myanmar. Anawrahta đã biến nhà nước của người Miến từ một tiểu quốc ở vùng đất khô ở Thượng Miến thành một đế quốc, tạo lập cơ sở cho đất nước Myanmar hiện nay. Lịch sử thành văn của Myanmar chỉ chính thức bắt đầu từ khi ông lên ngôi vào năm 1044.

Anawrahta đã thống nhất toàn thể thung lũng sông Ayeyarwady, và đó là lần thống nhất đầu tiên trong lịch sử, và đặt các vùng ngoại vi, tức là các nhà nước của người Shan và người Arakan, dưới bá chủ của triều đình Pagan. Ông đã ngăn chặn thành công đế quốc Khmer tiến về bờ biển Tenasserim và vào lưu vực thượng lưu sông Menam, giúp cho Myanmar trở thành một trong hai đế quốc ở Đông Nam Á lục địa.

Anawrahta đã thực hiện một loạt cải cách xã hội, tín ngưỡng và kinh tế quan trọng để lại những tác động lâu dài tới lịch sử Myanmar. Những cải cách xã hội và tín ngưỡng của ông sau đó đã phát triển thành văn hóa Myanmar hiện đại. Ông đã cho xây dựng một loạt đập nước, biến vùng đất khô cằn quanh Pagan thành một trung tâm sản xuất lúa gạo ở Thượng Miến, giúp cho Thượng Miến có một cơ sở kinh tế bền vững để dựa vào đó thống trị lưu vực sông Ayeyarwady và các vùng ngoại vi của nó trong các thế kỷ tiếp theo. Ông đã để lại một hệ thống hành chính mạnh mà tất cả các vua nhà Pagan tiếp sau đều áp dụng cho đến tận khi vương triều này bị diệt vong vào năm 1287. Quyền bá chủ bền vững của vương triều Pagan ở lưu vực sông Ayeyarwady đã tạo lập cơ sở cho văn hóa và ngôn ngữ Miến phát triển, cho dân tộc Miến mở rộng phạm vi cư trú ở Thượng Miến.

Di sản của Anawrahta đã vượt ra ngoài cả biên giới Myanmar hiện đại. Việc ông hậu thuẫn Phật giáo Thượng tọa bộ và việc ông ngăn chặn thành công sự mở rộng về phía tây của đế quốc Khmer, một nhà nước theo đạo Hindu, đã giúp cho tông Phật giáo này có được chỗ dựa an toàn. Ông đã giúp Phật giáo Thượng tọa bộ phục hưng ở Ceylon, quê hương của nó. Sự thành công của triều Pagan đã giúp cho Phật giáo Thượng tọa bộ sau này phát triển ở Lan Na (miền Bắc Thái Lan ngày nay), Ayutthaya và Sukhothai (miền Trung Thái Lan ngày nay), Lan Xang (Lào ngày nay), và Đế quốc Khmer ở thế kỷ 13 và 14.

Trước khi lên ngôi
Mặc dù Anawrahta được các học giả lịch sử hiện đại coi là vị vua lịch sử đầu tiên của Myanmar theo nghĩa là các sự kiện trong thời ông trị vì có thể được xác định qua các bia ký, song giai đoạn cuộc đời trước khi ông lên ngôi, giống như lịch sử nhà Pagan trước ông (ngoại trừ Vua Nyaung-u Sawrahan), đều đượm màu huyền thoại.Anawrahta sinh năm 1014 (hay năm 376 theo lịch cổ truyền của người Miến) và khi còn nhỏ tên là Min Saw (, ). Theo biên niên sử bằng tiếng Miến, cha ông là Vua Kunhsaw Kyaunghpyu và mẹ là Myauk Pyinthe (nghĩa là Hoàng hậu Bắc Cung). Cha ông chiếm ngôi của vua Pagan của Nyaung-u Sawrahan, rồi cưới ba người hoàng hậu của vị vua cũ, hai trong số đó đang mang thai sau này sinh ra Kyiso và Sokkate. Kunhsaw nuôi dạy Sokkate và Kyiso như con của chính mình.

Lớn lên, Sokkate và Kyiso đã ép Kunhsaw phải từ bỏ ngai vàng đi làm hòa thượng. Kunhsaw sống trong một tự viện cùng với vợ và con trai riêng - Anawrahta. Kyiso làm vua, rồi đến lượt Sokkate.

Anawrahta lớn lên, kết hôn và sinh được một người con trai tên là Sawlu vào năm 1039.

 Lên ngôi

Năm 1044, Anawrahta dấy binh ở gần Núi Popa, và thách Sokkate đấu tay đôi với minh. (Theo truyền thuyết, lý do ông dấy binh là vì Sokkate định ép cưới mẹ của Anawrahta, tức Myauk Pyinthe.) Trong trận đấu tay đôi đó, ông đã chém chết Sokkate ở Myinkaba gần Pagan, và giành ngôi vua. Anwarahta trả ngôi vua cho cha mình. Nhưng vị vua già, đã tu hành suốt một thời gian dài, không còn muốn ngôi báu nữa. Tháng 12 năm 1044, Min Saw lên ngôi, hiệu là Anawrahta, một kiểu Miến hóa cái tên Phạn ngữ Aniruddha (अनिरुद्ध). Đế hiệu đầy đủ của ông là Maha Yaza Thiri Aniruddha Dewa (; tiếng Phạn: Mahā Rājā Śrī Aniruddha Devá). Lịch sử Myanmar bắt đầu xác thực hơn kể từ đây.Htin Aung, tr. 31.

 Thống nhất miền trung Myanmar

Khi mới lên ngôi, đất nước của Anawrahta chỉ là một tiểu quốc với chiều bắc-nam vào khoảng 200 dặm và chiều đông-tây khoảng 80 dặm, bao gồm các huyện Mandalay, Meiktila, Myingyan, Kyaukse, Yamethin, Magwe, Sagaing và Katha ngày nay ở phía đông sông Aerrawaddy, và Minbu cùng Pakkoku ven sông. Phía bắc đất nước là vương quốc Nam Chiếu, và phía đông là vùng đồi núi Shan vẫn còn thưa người cư trú, phía nam và tây là lãnh địa của người Pyu, và xa hơn nữa về phía nam là người Môn.

 Cải cách kinh tế
Việc đầu tiên Anawrahta triển khai khi lên làm vua là tổ chức lại đất nước. Ông phân cấp các thị trấn và làng xã theo số thuế thu được ở đó. Ông đã rất nỗ lực biến vùng đất khô cằn ở miền trung Myanmar thành vựa lúa. Ông đã xây dựng hệ thống thủy lợi ở Thượng Miến mà đến nay người ta vẫn còn sử dụng. Ông đã sửa lại hồ Meiktila, và xây được bốn con đặp và kênh dẫn nước (Kinda, Nga Laingzin, Pyaungbya, Kume) trên sông Panlaung, và ba con đập (Nwadet, Kunhse, Nga Pyaung) trên sông Zawgyi. (Ông còn cố gắng kiểm soát sông Myitnge nhưng không thành công, suốt 3 năm nỗ lực chỉnh trị không nổi với nhiều tổn thất nhân mạng do dịch bệnh.) Ông động viên người di cư đến lập làng ở các vùng đất mới khai hoang, và cử người của triều đình đến đó lãnh đạo, làm thủy lợi. Những vùng này, gọi là Ledwin (nghĩa là "xứ lúa") trở thành vựa lúa và là động lực kinh tế của đất nước. Lịch sử cho thấy ai kiểm soát được Kyaukse sẽ thành làm chủ Thượng Miến.

 Xây dựng quân đội
Anawrahta đã tổ chức lại quân đội nhà Pagan. Những chỉ huy tâm phúc của ông, được gọi là "bốn hiệp sĩ" trong lịch sử Myanmar gồm:
 Kyansittha, con trai ông và là một vị tướng
 Nyaung-U Hpi, một di nhân có tài bơi lội, đến từ Nyaung-U
 Nga Htwe Yu, một người có biệt tài leo cây thốt nốt đến từ Myinmu (gần Sagaing)
 Nga Lon Letpe, nguyên là một nông dân nhà gần núi Popa

Phục vụ trong quân đội của ông còn có Byatta (), một người Hồi giáo (có lẽ là một người Ả Rập) bị đắm thuyền ở Thaton, và các con của Byatta là Shwe Hpyin Gyi và Shwe Hpyin Nge, (những người mà tín ngưỡng dân gian Myanmar sau này gọi là anh em Shwe Hpyin ).

 Thành lập đế quốc

Vào khoảng giữa thập niên 1050, những cải cách của Anawrahta đã đưa Myanmar trở thành một cường quốc khu vực, và ông có tham vọng bành trướng ra bên ngoài. Trong khoảng 10 năm tiếp theo, ông đã lập nên đế quốc Myanmar đầu tiên, với thung lũng sông Ayeyarwady làm trung tâm, và bao quanh là các nước phải triều cống.

Phạm vi của đế quốc mà Anawrahta đã lập nên rộng đến đâu, hiện còn chưa có sự nhất trí toàn thể. Các ghi chép của người Miến và người Thái cho thấy đế quốc này bao trùm Myanmar hiện đại và miền bắc Thái Lan. Ghi chép của người Thái thậm chí còn cho thấy rằng Anawrahta đã chinh phạt toàn bộ thung lũng sông Menam, và đến cả các vua Khmer cũng phải triều cống ông. Thậm chí có ý kiến cho rằng ông đã cướp phá kinh đô Angkor. Và học giả người Miến Htin Aung thì lại còn cho rằng Anawrahta đã chinh phạt tới tận Java và khiến các nhà nước ở đó phải triều cống. Tuy nhiên, các sử gia hiện đại, như Harvey, Hall, v.v..., cho rằng đế quốc của Anawrahta nhỏ hơn nhiều so với những nhận định nói trên, chỉ bao gồm thung lũng sông Ayeyarwady và vùng ngoại vi lân cận. Những tấm bia gốm đánh dấu chiến công của ông (trong đó có ghi tên ông bằng chữ Phạn) được tìm tháy ở bờ biển Tenasserim ở phía nam, Katha (Sagang) ở phía bắc, Thazi (Meiktila, Mandalay) ở phía đông và Minbu (Magwe) ở phía tây.

Chinh phạt cao nguyên Shan
Những nỗ lực bành trướng đầu tiên của ông là ở cao nguyên Shan phía đông và bắc nơi vẫn còn thưa thớt dân cư. Thời kỳ đầu đến giữa thập niên 1050, Anawrahta tiến vào vùng cao nguyên Shan phía gần nhất, đó là ở phía đông, và khiến được các xứ ở đó phải triều cống mình. Ông cho xây chùa Bawrithat ở Nyaungshwe. Cuối những năm 1050 đầu những năm 1060, khi chinh phạt Nam Chiếu trở về, ông đã được các thủ lĩnh các bộ tộc Shan dọc đường đi đến triều cống. Tuy nhiên, sự thần phục này chỉ là về mặt hình thức và ông đã phải cho xây 43 đồn lũy ở rìa phía đông vùng cao nguyên này vào năm 1061, trong số đó có 33 điểm đến nay vẫn tồn tại như các làng bản.

Chinh phạt Hạ Miến
Sau khi chinh phục cao nguyên Shan, Anawrahta quay sang các xứ của người Môn ở phía nam. Đầu tiên, ông được thủ lĩnh Pegu triều cống. Nhưng vương quốc Thaton không chịu khuất phục. Anawrahta liền phái bốn thuộc hạ tâm phúc của mình dẫn quân chinh phạt vương quốc này vào đầu năm 1057. Sau 3 tháng vây hãm kinh đô Thaton, đến tháng 5 năm 1057, quân của Anawrahta đã chiếm được thành phố. Theo dã sử của người Miến và người Môn, lý dp chính khiến Anawrahta quyết định chiến tranh là vì Vua Manuha của Thaton từ chối cho người Miến kinh Phật. (Anawrahta đã cải đạo từ Phật giáo A Lợi Tăng tông sang Thượng tọa bộ nhờ Shin Arahan, một nhà sư người Thaton.) Còn trong thực tế, mục tiêu viễn chinh Thaton là để ngăn chặn đế quốc Khmer tiến vào lưu vực sông Chao Phraya và tiến tới bờ biển Tenasserim.

Cuộc chinh phạt Thaton được xem là một bước ngoặt trong lịch sử Myanmar. Anawrahta đã đem về Pagan từ Thaton hơn 3 vạn người, trong số đó có nhiều nhợ thủ công và nghệ sĩ. Những tù nhân này tạo thành một cộng đồng giúp người Miến xây dựng hàng nghìn tự viện ở Pagan; những phế tích của các tự viện đó còn đến nay cho thấy chúng không kém gì Angkor Wat.

Những nghiên cứu gần đây hơn của sử gia Michael Aung-Thwin cho rằng sự đóng góp của Thaton vào chuyển biến văn hóa ở Thượng Miến chỉ là một truyền thuyết của thời kỳ hậu Pagan mà không có bằng chứng đương đại nào, cho rằng Hạ Miến trước khi bị Pagan chinh phạt không có một thể chế độc lập lớn nào, và cho rằng ảnh hưởng của văn hóa Môn đối với Thượng Miện bị cường điệu. Có lẽ vào thời kỳ đó, việc bồi lấp tạo nên châu thổ chưa hoàn thiện và biển vẫn còn ăn sâu vào trong đất liền, vì vậy dân số thời đó ở Hạ Miến khó có thể đủ đông để tạo ra một nền văn hóa lớn.

Dù thế nào, trong thế kỷ 11, người Miến đã chinh phục được Hạ Miến và điều này đã thúc đẩy giao lưu văn hóa, nếu không phải với người Môn bản xứ, thì cũng là với Ấn Độ và Ceylon (Sri Lanka).

Chinh phạt Arakan
Tiếp theo, Anawrahta viễn chinh tới bắc Arakan (Rakhine). Từ Ngape gần Minbu, quân đội của ông đi đường đèo vượt qua dãy núi Arakan tới An ở Kyaukphyu, rồi vây hãm Pyinsa, trung tâm của Arakan khi đó. Theo ghi chép cổ, ông đã cố mang pho tượng khổng lồ Mahamuni Buddha về nhưng không thành công. Ông đã cho chiếm vàng bạc của nguôi chùa mang về. Cũng giống như trường hợp các xứ Shan, bá quyền của Anawrahta ở bắc Arakan (bị dãy núi Arakan ngăn cách) chỉ là hình thức. Theo một số sử gia phương Tây (Harvey, Lieberman), "cuộc viễn chính" có lẽ là để ngăn chặn người Arakan tấn công vào Myanmar thì đúng hơn. Trong khi triều đình Pagan không bao giờ lập được một hệ thống hành chính để cai trị hiệu quả Arakan, nhưng họ vẫn buộc được Arakan phải chịu làm chư hầu cho Myanmar, kể cả các triều đại sau này của người Miến, thậm chí đôi khi họ còn đưa được người họ lựa chọn lên ngôi vua Arakan. Ngoài ra, ngôn ngữ Miến và chữ viết Miến đã được truyền bá và sử dụng rộng rãi ở Arakan trong các thế kỷ tiếp theo.

Khuất phục Pateikkaya
Anawrahta còn được một vương quốc theo đạo Phật là Pateikkaya (, ) triều cống. Vị trí của nhà nước nhỏ bé này đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi. Sử sách Myanmar chép rằng nướ này ở tây bắc Arakan và vua là người Ấn Độ. Nhưng sử gia người Anh GE Harvey cho rằng chắc xứ đó ở phía đông cao nguyên Chin.

Chính sách đối ngoại
Cuộc chinh phục của Thaton của Pagan khiến thế giới người Môn kinh sợ, Anawrahta cũng yêu cầu triều cống từ các vương quốc Môn láng giềng khác là Haripunjaya và Dvaravati (tại miền bắc và miền trung Thái Lan hiện nay). Haripunjaya theo như tường thuật thì đã cống nạp song nước tông chủ của Dvaravati là Đế quốc Khmer lại xâm chiếm Tenasserim. Anawrahta phái quân đội vẫn do bốn hiệp sĩ chỉ huy đi đẩy lui những người xâm chiếm. Biên niên sử Myanmar nhắc đến Campuchia như giới hạn phía đông nam của Đế quốc Pagan.

Sau khi chặn được bước tiến của quân Khmer, Anawrahta chuyển chú ý sang Đại Lý, ông thân chinh chống lại vương quốc ở phía đông bắc này. (Theo một nguồn vào giữa thế kỷ 17, ông bắt đầu hành quân vào ngày 16 tháng 12 năm 1757.) Ông tiến đến kinh thành Đại Lý, bề ngoài là nhằm tìm kiếm một thánh tích răng Phật. Như trong trường hợp yêu cầu thánh kinh từ Thaton, đó thực ra là một yêu cầu triều cống. Quân chủ Đại Lý đóng cổng thành, và không từ bỏ thánh tích. Sau một thời kỳ tạm ngưng kéo dài, hai quốc vương trao đổi tặng phẩm và trò chuyện thân thiện. Quân chủ Đại Lý trao cho Anawrahta một tượng ngọc từng tiếp xúc với răng Phật.

Năm 1069, Vijayabahu I của Ceylon thỉnh cầu Anawrahta viện trợ chống người Chola xâm chiếm. Anawrahta phái các tàu tiếp tế đi viện trợ Ceylon. Năm 1071, Vijayabahu lúc này đã đánh bại người Chola yêu cầu Anawrahta trao cho thánh kinh và hòa thượng do sau khi người Chola rời đi thì quê hương của Phật giáo Thượng tọa bộ còn lại rất ít hòa thượng nên gặp khó khăn. Anawrahta gửi các hòa thượng và thánh kinh, cùng một voi trắng làm tặng phẩm cho Vijayabahu. Các hòa thượng người Miến mệnh định hoặc tái mệnh định toàn bộ giới tăng lữ tại đảo quốc. Đổi lại, quốc vương Ceylon trao một bản sao răng Phật mà quốc gia này sở hữu, bản sao sau đó được cất giữ trong chùa Lawkananda tại Pagan.

Quản trị
Thành tựu lớn nhất của Anawrahta là thống nhất các dân tộc khác nhau trong một quốc gia đơn nhất. Ông biết cân nhắc rằng nhân dân của ông, người Miến, không tự phô trương trước các dân tộc khác. Ông tiếp tục thể hiện quan tâm đến người Pyu, là những người mới mất địa vị cao quý. Ông giữ lại tên Pyu cho vương quốc của mình mặt dù nó nằm dưới quyền lãnh đạo của người Miến. Ông cho thấy sự quan tâm với người Mon, và khuyến khích nhân dân học tập từ người Môn.

Anawrahta thay thế những quốc vương tại Hạ Miến (Pegu và Thaton) bằng những thống đốc. Tại Pegu, ông cho phép Quốc vương Pegu duy trì thân phận là một chư hầu vương do cảm kích trước trợ giúp của người này trong khi ông chinh phục Thaton. Tuy nhiên, sau khi chư hầu vương từ trần, ông bổ nhiệm một thống đốc. Do khoảng cách địa lý, các khu vực triều cống khác như Arakan và vùng đồi Shan được phép duy trì quyền lãnh đaọ thế tập.

Năm 1056, một hòa thượng Phật giáo Nam truyền người Mon tên là Shin Arahan tiến hành chuyến thăm định mệnh đến Pagan, và cải biến Quốc vương Anawrahta từ tín đồ Phật giáo Ari thành một tín đồ Phật giáo Thượng tọa bộ. Quốc vương bất mãn trước quyền lực lớn của những hòa thượng Ari với nhân dân, và nhìn nhận các hòa thượng này là suy đồi (những người ăn thịt bữa tối, uống rượu, chủ trì tế sinh động vật và được hưởng một hình thức quyền đêm đầu,. Ông tìm được một sự thay thế trong Thượng tọa bộ để phá vỡ quyền lực của giới tăng lữ.

Từ năm 1056 trở đi, Anawrahta thi hành một loạt cải cách tôn giáo trên toàn vương quốc. Những cải cách của ông có được nghị lực sau khi ông chinh phục Thaton, do thu được những thánh kinh và tăng lữ từ vương quốc chiến bại. Trước tiên, ông phá bỏ quyền lực của những hòa thượng Ari bằng việc tuyên bố rằng triều đình của ông không còn quan tâm nếu nhân dân ngừng giao con của họ cho tu sĩ, những người trong địa vị nô lệ của các tu sĩ nay được tự do. Một số hòa thượng chỉ đơn giản là cởi y phục hoặc theo con đường khác, song đa số hòa thượng từng nắm giữ quyền lực quá lâu nên không dễ dàng để bị hạ bệ. Anawrahta đày họ theo nhóm; nhiều người trong số đó thoát đến đồi Popa và vùng đồi Shan. Ông sử dụng những thần linh Nat truyền thống nhằm thu hút nhân dân đến với tôn giáo mới. Trả lời câu hỏi tại sao ông cho phép đặt các nat trong chùa tháp, Anawrahta nói rằng "Người ta sẽ không đến vì đức tin mới. Để họ đến với thần cũ của họ, và dần dần họ sẽ lĩnh hội."

Được Shin Arahan thuyết phục, Anawrahta nỗ lực nhằm cải cách chính Phật giáo Thượng tọa bộ mà ông tiếp nhận từ Thaton, mà theo hầu hết tường thuật là trong tình trạng suy tàn, và ngày càng chịu ảnh hưởng của Ấn Độ giáo. (Các biên niên sử Mon ám chỉ rằng Manuha đáng trách do tiến hành thỏa hiệp với Ấn Độ giáo. Shin Arahan rời Thaton do ông bất mãn trước sự suy tàn của Phật giáo tại đây.) Ông lập Pagan làm một trung tâm của Phật giáo Thượng tọa bộ với những học giả được mời đến từ lãnh thổ của người Mon, Ceylon, cũng như từ Ấn Độ- nơi Phật giáo hấp hối trước những người chinh phục Hồi giáo. Giới học giả giúp hồi sinh thêm hình thức chính thống của Phật giáo Thượng tọa bộ.

Những cải cách của không không thể và không đạt được mọi kết quả trong thời gian ngắn. Sự truyền bá Phật giáo Thượng tọa bộ tại Thượng Miến là dần dần; nó được tiêé hành qua ba thế kỷ. Hệ thống tăng đoàn không thể thâm nhập phổ biến ở cấp làng tại các khu vực hẻo lánh cho đến tận thế kỷ 19. Mặc dù Phật giáo Aris diệt vong, song những tàn dư của nó được gọi là những tu sĩ ẩn trong rừng vẫn là một lực lượng hùng mạnh được bảo trợ cho đến thời Ava trong thế kỷ 16. Tương tự, thờ nat vẫn tiếp tục cho đến nay. Thậm chí các tín đồ Thượng tọa bộ là Anawrahta, Kyansittha và Manuha vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ Ấn Độ giáo. Phật giáo Myanmar hiện nay vẫn chứa nhiều yếu tố vật linh, Đại thừa, và Ấn Độ giáo.

Giới học giả cho đến gần đây vẫn tin rằng Anawrahta ủy thác phát minh chữ Miến dựa trên chữ Mon, khoảng năm 1058, một năm sau chinh phục Thaton. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng chữ Miến được sử dụng ít nhất là từ năm 1035, và nếu một câu khắc đúc lại trong thế kỷ 18 được sử dụng làm chứng cứ, thì là từ năm 984.

Sử gia Htin Aung viết rằng:
Anawrahta là người tàn nhẫn và nghiêm khắc với không chỉ dân tộc cụ thể nào mà là với toàn thể dân chúng, do ông cảm thấy những phương pháp khắc nghiệt là cần thiết để kiến thiết quốc gia mới. Ông chưa từng chấp thuận sùng bái thánh vương, và ông thậm chí còn khó chịu với những thần thánh mà dân chúng thờ phụng.. Dân chúng ngưỡng mộ và lo sợ ông, song không thích ông..

Từ trần
Anawrahta từ trần trong tháng 3 năm 1078 tại ngoại ô Pagan. Biên niên sử ám chỉ rằng những đối thủ của ông đã phục kích và ám sát ông và sau đó xử lý thi thể để khiến nó không thể tìm thấy được. Biên niên sử ghi rằng một nat xuất hiện trong hình dạng trâu rừng và húc ông đến chết, sau đó ma quỷ đem thi thể của ông đi.

Di sản
Anawrahta được nhìn nhận là một trong những quốc vương vĩ đại nhất trong lịch sử Myanmar, ông là người thành lập "chính thể hiến chương" đầu tiên trên lãnh thổ nay là Myanmar. Ông không những khoách trương Vương quốc Pagan mà còn thi hành một loạt những cải cách về chính trị và hành chính cho phép quốc gia thống trị thung lũng Irrawaddy và khu vực ngoại vi trong 250 năm.

Thành công và sự thống trị lâu dài của Pagan đối với thung lũng Irrawaddy đặt nền tảng cho sự phát triển của ngôn ngữ và văn hóa Miến, lan tỏa của dân tộc Miến tại Thượng Miến. Việc ông bảo trợ cho Phật giáo Thượng tọa bộ và thành công trong việc ngăn chặn bước tiến của Đế quốc Khmer Ấn Độ giáo khiến cho giáo phái này có một nơi trú ẩn an toàn trong lúc nó đang khó khăn tại những nơi khác ở Nam Á và Đông Nam Á. Ông giúp tái khởi Phật giáo Thượng tọa bộ tại Ceylon- quê hương của giáo phái này. Sự thành công của triều đại Pagan khiến cho Thượng tọa bộ sau này phát triển tại Lan Na, Siam, Lan Xang, và Campuchia, cũng một phần lớn là do tương tác giữa Ceylon và những khu vực này, có thể là trong thế và 14.

Tham khảo
 Maung Htin Aung (1967). A History of Burma. New York and London: Cambridge University Press.
 GE Harvey (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.
 Victor B Lieberman (2003). Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volume 1, Integration on the Mainland. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80496-7.
 Nicholas Tarling (1999). The Cambridge History of Southeast Asia: Early Times to c. 1500. ISBN 0521663695, 9780521663694.

Chú thích

Vua Myanmar
Triều Pagan


title: Helicopsyche ouaroua

text:
Helicopsyche ouaroua là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Nhiệm Thành

text:
Nhiệm Thành () là một khu (quận) thuộc thành phố Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Nhai đạo
 Hứa Trang (许庄街道)
 Tam Cổ (三贾街道)
 Liễu Hành (柳行街道)

Trấn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Tế Ninh


title: Macgregoromyia brevisector

text:
Macgregoromyia brevisector là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macgregoromyia


title: Vương quốc Hai Sicilie

text:
Vương quốc Hai Sicilie (tiếng Ý: Regno delle Due Sicilie) là một nhà nước ở miền Nam Bán đảo Ý, tồn tại từ năm 1816 đến năm 1861 dưới sự kiểm soát của một nhánh thuộc Vương tộc Bourbon Tây Ban Nha. Vương quốc này là quốc gia có chủ quyền lớn nhất xét theo dân số và quy mô diện tích ở Bán đảo Ý trước khi nước Ý thống nhất, bao gồm Sicily và phần lớn diện tích Mezzogiorno ngày nay bao phủ toàn bộ Bán đảo Ý ở phía Nam Lãnh địa Giáo hoàng.

Hai Sicilie được hình thành khi Vương quốc Sicilia sáp nhập với Vương quốc Napoli, còn được gọi chính thức là Vương quốc Sicilia. Vì cả hai vương quốc đều được đặt tên là Sicilia nên chúng được gọi chung là "Hai Sicilia" (Utraque Sicilia, nghĩa đen là "cả hai Sicilia"), và vương quốc thống nhất đã lấy tên này. Vua của Hai Sicilia bị Giuseppe Garibaldi lật đổ vào năm 1860, sau đó người dân đã bỏ phiếu trong một cuộc trưng cầu dân ý để sáp nhập Vương quốc Sardinia của Vương tộc Savoia. Việc sáp nhập Vương quốc Hai Sicilia đã hoàn thành giai đoạn đầu tiên của quá trình thống nhất nước Ý và Vương quốc Ý mới được công bố ra đời vào năm 1861.

Hai Sicilia có nền nông nghiệp nặng nề, giống như các nhà nước khác của Ý.

Quốc hiệu
Cái tên "Hai Sicilia" bắt nguồn từ sự phân chia của Vương quốc Sicilia thời trung cổ. Cho đến năm 1285, đảo Sicily và Mezzogiorno là bộ phận cấu thành của Vương quốc Sicilia. Do kết quả của Chiến tranh Kinh chiều Sicilia (1282–1302), Vua Sicily đã mất Đảo Sicily (còn gọi là Trinacria) vào tay Vương quyền Aragon, nhưng vẫn cai trị phần lục địa nằm trên Bán đảo Ý. Mặc dù lãnh thổ của ông được biết đến một cách không chính thức là Vương quốc Napoli, nhưng ông và những người kế vị chưa bao giờ từ bỏ danh hiệu "Vua của Sicilia" và vẫn chính thức gọi vương quốc của họ là "Vương quốc Sicilia". Đồng thời, những người Aragon cai trị đảo Sicily cũng gọi nhà nước của mình là "Vương quốc Sicilia". Vì vậy, có hai vương quốc được gọi là "Sicilia": do đó, khi 2 lãnh thổ này được thống nhất, các nhà cai trị mới lấy quốc hiệu là Vương quốc Hai Sicilia. Điều này đã được Đội tuyển bóng đá quốc gia Hai Sicilie, một câu lạc bộ bóng đá Ý sử dụng kể từ tháng 12 năm 2008.

Bối cảnh

Nguồn gốc của hai vương quốc

Năm 1130, vua người Norman là Roger II thành lập Vương quốc Sicilia bằng cách thống nhất Bá quốc Sicilia với phần lãnh thổ phía Nam của Bán đảo Ý (khi đó được gọi là Công quốc Apulia và Calabria) và Quần đảo Malta. Kinh đô của vương quốc này là Palermo, nằm trên đảo Sicily.

Dưới triều đại của Charles I xứ Anjou (1266–1285), Chiến tranh Kinh chiều Sicilia (1282–1302) đã chia cắt vương quốc. Charles, người gốc Pháp, đã để mất hòn đảo Sicily vào tay Nhà Barcelona, những nhà cai trị đến từ Aragon và Catalonia. Charles vẫn là vua của lãnh thổ trên bán đảo, nơi được gọi một cách không chính thức là Vương quốc Napoli. Về mặt chính thức, Charles chưa bao giờ từ bỏ danh hiệu "Vua của Sicilia"; do đó tồn tại hai vương quốc riêng biệt tự gọi mình là "Sicilia".

Sự cai trị trực tiếp của người Aragon và Tây Ban Nha

Chỉ với Hòa ước Caltabellotta (1302), do Giáo hoàng Boniface VIII bảo trợ, hai vị vua của "Sicily" mới công nhận tính hợp pháp của nhau; nhà nước trên đảo Sicily lấy quốc hiệu là "Vương quốc Trinacria" trong bối cảnh chính thức,[14] mặc dù dân chúng vẫn gọi nó là Sicilie. Năm 1442, Alfonso V của Aragon, vua của đảo Sicily, chinh phục Vương quốc Napoli và trở thành vua của cả hai. In 1442, Alfonso V of Aragon, king of insular Sicily, conquered Naples and became king of both.

Alfonso V gọi vương quốc của mình bằng tiếng Latin là "Regnum Utriusque Siciliæ", có nghĩa là "Vương quốc của cả hai Sicilia". Sau cái chết của Alfonso vào năm 1458, vương quốc lại bị chia cắt giữa anh trai John II của Aragon, người giữ hòn đảo Sicily, và đứa con ngoài giá thú là Ferdinand, người trở thành Vua của Napoli. Năm 1501, Vua Ferdinand II của Aragon, con trai của John II, đồng ý giúp Louis XII của Pháp chinh phục Napoli và Milan. Sau khi Frederick IV bị buộc phải thoái vị, Vương tộc Bourbon của Pháp lên nắm quyền và Vua Louis XII của Pháp trị vì với vương hiệu là Louis III của Napoli trong 3 năm. Các cuộc đàm phán để phân chia khu vực thất bại, và người Pháp nhanh chóng bắt đầu những nỗ lực không thành công nhằm buộc người Tây Ban Nha ra khỏi Bán đảo Ý.

Sau khi người Pháp thua trận Garigliano (1503), họ rời bởi Napoli. Ferdinand II sau đó đã thống nhất hai khu vực thành một vương quốc. Từ năm 1516, khi Karl V, Hoàng đế La Mã Thần thánh, trở thành vị vua đầu tiên của Tây Ban Nha, cả Napoli và Sicilia đều nằm dưới sự cai trị trực tiếp của Đế chế La Mã Thần thánh và sau đó đi về giữa các lãnh thổ của Quân chủ Habsburg và Vương quốc Tây Ban Nha. Năm 1530, Karl V đã trao các đảo Malta và Gozo, từng là một phần của Vương quốc Sicilia cho Hiệp sĩ Cứu tế (sau này được gọi là Dòng Malta). Vào cuối Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, Hiệp ước Utrecht năm 1713 đã trao Sicily cho Công tước xứ Savoy, cho đến khi Hiệp ước Rastatt năm 1714 để lại Napoli cho Hoàng đế Karl VI của Thánh chế La Mã. Trong Hiệp ước La Hay (1720), Hoàng đế La Mã Thần thánh và Nhà cai trị xứ Savoia đổi Sicily lấy Sardinia, do đó thống nhất Napoli và Sicilia.

Lịch sử

1816-1848

Hiệp ước Casalanza đã khôi phục ngai vàng cho Ferdinand IV của Bourbon tại 2 nhà nước Vương quốc Napoli và Vương quốc Sicilia (nơi hiến pháp năm 1812 hầu như đã tước quyền của ông). Năm 1816, ông bãi bỏ hiến pháp và đưa Sicily sáp nhập hoàn toàn vào nhà nước mới, hiện được gọi chính thức là Regno delle Due Sicilie (Vương quốc hai Sicilie). Ferdinand IV lấy vương hiệu mới là Ferdinand I.

Một số thành tựu dưới sự quản lý của Vua Joseph Bonaparte và Joachim Murat, chẳng hạn như Bộ luật Dân sự, bộ luật hình sự và thương mại, đã được lưu giữ (và mở rộng đến Sicily). Ở phần đất liền của Vương quốc, quyền lực và ảnh hưởng của cả giới quý tộc và giáo sĩ đã giảm đi đáng kể, mặc dù phải trả giá bằng luật pháp và trật tự. Brigandage và việc sử dụng vũ lực chiếm đóng các vùng đất là những vấn đề mà Vương quốc được khôi phục thừa hưởng từ những người tiền nhiệm đến từ Vương tộc Bonaparte.

Đại hội Viên đã trao cho Đế quốc Áo quyền đóng quân trong vương quốc, và Áo, cũng như Đế quốc Nga và Vương quốc Phổ, nhấn mạnh rằng không có hiến pháp thành văn nào được cấp cho vương quốc. Vào tháng 10 năm 1815, Joachim Murat đổ bộ vào Calabria trong nỗ lực giành lại vương quốc của mình. Chính phủ đáp trả các hành động hợp tác hoặc khủng bố bằng sự đàn áp nghiêm khắc và đến tháng 6 năm 1816, nỗ lực của Murat đã thất bại và tình hình nằm trong tầm kiểm soát của chính phủ. Tuy nhiên, chính quyền Napoli đã chuyển từ chính sách hòa giải sang chính sách phản động. Tiểu thuyết gia người Pháp Henri de Stendhal, người đến thăm Napoli năm 1817, đã gọi vương quốc này là "một chế độ quân chủ lố bịch theo phong cách của Philip II".

Khi hoạt động chính trị công khai bị đàn áp, những người theo chủ nghĩa tự do đã tự tổ chức thành các hội kín, chẳng hạn như Carbonari, một tổ chức có nguồn gốc từ thời Vương tộc Bonaparte cai trị Napoli và đã bị đặt ngoài vòng pháp luật vào năm 1816. Năm 1820, một cuộc cách mạng do Carbonari và những người ủng hộ họ lên kế hoạch, nhằm vào việc có được một hiến pháp thành văn (hiến pháp Tây Ban Nha năm 1812), đã không diễn ra như kế hoạch. Tuy nhiên, Vua Ferdinand cảm thấy buộc phải ban hành hiến pháp mà những người theo chủ nghĩa tự do đang tìm kiếm (13 tháng 7). Cùng tháng đó, một cuộc cách mạng nổ ra ở Palermo, trên đảo Sicily, nhưng nhanh chóng bị đàn áp. Phiến quân từ Napoli đã chiếm đóng Benevento và Pontecorvo, hai vùng đất thuộc Lãnh địa Giáo hoàng. Tại Đại hội Troppau (19/11), Liên minh Thần thánh (Hoàn thân Metternich là động lực) quyết định can thiệp. Ngày 23 tháng 2 năm 1821, trước sự chứng kiến của 50.000 quân Áo diễu hành bên ngoài kinh đô Napoli của mình, vua Ferdinand đã hủy bỏ hiến pháp. Một nỗ lực chống lại quân Áo của người Neapoli dưới sự chỉ huy của Tướng Guglielmo Pepe, cũng như của lực lượng nổi dậy không chính quy (Carbonari), đã bị đập tan và vào ngày 24 tháng 3 năm 1821, quân Áo tiến vào thành phố Napoli.

Tình trạng vô pháp luật ở nông thôn càng trở nên trầm trọng hơn do vấn đề tham nhũng hành chính. Một cuộc đảo chính được thực hiện vào năm 1828 nhằm mục đích buộc ban hành hiến pháp đã bị quân đội Napoli đàn áp (quân đội Áo đã rời đi vào năm trước). Vua Francis I (1825-1830) qua đời sau khi đến thăm Paris, nơi ông chứng kiến cuộc Cách mạng Tháng Bảy (1830). Năm 1829, ông đã thành lập Huân chương Công trạng Hoàng gia (Huân chương Hoàng gia của Francis I của Hai Sicilies). Người kế nhiệm ông là Vua Ferdinand II tuyên bố ân xá chính trị và thực hiện các bước nhằm kích hoạt nền kinh tế, bao gồm cả việc giảm thuế. Cuối cùng, thành phố Napoli đã được trang bị hệ thống chiếu sáng đường phố và vào năm 1839, tuyến đường sắt từ Napoli đến Portici đã được đưa vào hoạt động, những biện pháp này là dấu hiệu tiến bộ rõ ràng. Tuy nhiên, đối với đường sắt, Giáo hội vẫn phản đối việc xây dựng đường hầm vì tính 'thô tục' của chúng.

Năm 1836, vương quốc hứng chịu một trận Đại dịch tả khiến 65.000 người chỉ riêng ở Sicily thiệt mạng. Trong những năm tiếp theo, vùng nông thôn Napoli chứng kiến các cuộc nổi dậy lẻ tẻ ở địa phương. Vào những năm 1840, các tờ rơi chính trị bí mật được lưu hành nhằm trốn tránh sự kiểm duyệt. Hơn nữa, vào tháng 9 năm 1847, một cuộc nổi dậy đã chứng kiến những người nổi dậy băng từ đất liền Calabria đến đảo Sicily trước khi lực lượng chính phủ có thể đàn áp họ. Vào ngày 13 tháng 1 năm 1848, một cuộc nổi dậy công khai bắt đầu ở Palermo và các yêu cầu được đưa ra nhằm tái áp dụng hiến pháp năm 1812. Vua Ferdinand II bổ nhiệm một thủ tướng theo chủ nghĩa tự do, cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đế quốc Áo và thậm chí còn tuyên chiến với nước này (ngày 7 tháng 4). Mặc dù những nhà cách mạng đã trỗi dậy ở một số thành phố đại lục bên ngoài Napoli ngay sau khi người Sicily chấp thuận các biện pháp mới (tháng 4 năm 1848), Sicily vẫn tiếp tục cuộc cách mạng của mình. Đối mặt với những phản ứng khác nhau trước hành động của mình, Vua Ferdinand, sử dụng Vệ binh Thụy Sĩ, đã chủ động ra lệnh đàn áp cuộc cách mạng ở Napoli (15 tháng 5) và đến tháng 7, lãnh thổ của vương quốc trên bán đảo lại nằm dưới sự kiểm soát của hoàng gia và đến tháng 9, cả Messina. Palermo, thủ đô và thành trì cuối cùng của quân cách mạng, đã rơi vào tay chính phủ vài tháng sau đó vào ngày 15 tháng 5 năm 1849.

1848-1861

Vương quốc Hai Sicilia, trong suốt giai đoạn 1848–1849, đã có thể đàn áp cuộc cách mạng và âm mưu ly khai của người đảo Sicily bằng lực lượng của chính họ, bao gồm cả Vệ binh Thụy Sĩ được thuê. Cuộc chiến tranh được tuyên bố ở Áo vào tháng 4 năm 1848, dưới áp lực của dư luận, chỉ là một sự kiện trên giấy tờ.

Năm 1849 Vua Ferdinand II 39 tuổi.  Ông ấy đã bắt đầu như một nhà cải cách; cái chết sớm của vợ ông (1836), tần suất bất ổn chính trị, mức độ và phạm vi kỳ vọng chính trị từ phía các nhóm khác nhau tạo nên dư luận, đã khiến ông phải theo đuổi một chính sách thận trọng nhưng độc đoán nhằm ngăn chặn về sự xuất hiện của một cuộc nổi loạn khác. Hơn một nửa số đại biểu được bầu vào quốc hội trong bầu không khí tự do năm 1848 đã bị bắt hoặc bỏ trốn khỏi đất nước. Chính quyền, trong cách đối xử với các tù nhân chính trị, khi quan sát "các yếu tố đáng ngờ", đã vi phạm các quyền của cá nhân được hiến pháp bảo đảm. Điều kiện tồi tệ đến mức khiến quốc tế chú ý; năm 1856 Vương quốc Anh và Đệ Nhị Đế chế Pháp yêu cầu thả các tù nhân chính trị. Khi yêu cầu này bị bác bỏ, cả hai nước đã cắt đứt quan hệ ngoại giao. Vương quốc theo đuổi chính sách kinh tế bảo hộ; Nền kinh tế đất nước chủ yếu dựa vào nông nghiệp, các thành phố, đặc biệt là Napoli – với hơn 400.000 dân, là thành phố đông dân nhất Bán đảo Ý – "một trung tâm tiêu dùng hơn là sản xuất" (Santore p. 163) và là quê hương của sự nghèo đói được thể hiện rõ nhất bởi quần chúng Lazzaroni, tầng lớp nghèo nhất.

Sau khi đến thăm Napoli vào năm 1850, Gladstone bắt đầu ủng hộ những người chống đối những nhà cai trị Bourbon: sự “ủng hộ” của ông bao gồm một vài lá thư mà ông gửi từ Napoli đến Nghị viện ở London, mô tả “những điều kiện khủng khiếp” của Vương quốc miền Nam nước Bán đảo Ý và tuyên bố rằng "đó là sự phủ nhận của Chúa được dựng lên cho một hệ thống chính quyền". Những lá thư của Gladstone đã gây ra những phản ứng nhạy cảm trên toàn châu Âu và giúp gây ra sự cô lập về mặt ngoại giao trước cuộc xâm lược và sáp nhập Vương quốc Hai Sicilia của Vương quốc Sardinia để tạo ra Vương quốc Ý thống nhất. Về mặt hành chính, Napoli và Sicily vẫn là những đơn vị riêng biệt; năm 1858, Bưu điện Neapoli phát hành tem bưu chính đầu tiên; tiếp theo là tại Sicily vào năm 1859.

Cho đến năm 1849, phong trào chính trị trong giai cấp tư sản, đôi khi mang tính cách mạng, theo xu hướng của người Napoli là người Sicilia chứ không phải người Ý; Sicily vào năm 1848–1849 đã nỗ lực giành được mức độ độc lập cao hơn khỏi Napoli thay vì một nước Ý thống nhất. Do tình cảm của công chúng đối với sự thống nhất của Ý khá thấp ở Vương quốc Hai Sicilia, nên quốc gia này không được coi là đối tượng mua lại trong các kế hoạch trước đó của Camillo Benso, Bá tước xứ Cavour - thủ tướng của Vương quốc Sardinia. Chỉ khi Đế quốc Áo bị đánh bại vào năm 1859 và việc thống nhất miền Bắc Bán đảo Ý (trừ Venetia) hoàn thành vào năm 1860, Giuseppe Garibaldi, người đứng đầu cuộc Viễn chinh nghìn người, mới phát động cuộc xâm lược Sicily, với sự đồng lõa của Bá tước xứ Cavour; sau một chiến dịch thành công ở Sicily, ông tiến vào đất liền và giành chiến thắng trong trận Volturno với một nửa quân đội của ông là tình nguyện viên địa phương. Vua Francis II (từ năm 1859) rút lui về cảng Gaeta kiên cố, nơi ông đầu hàng và thoái vị vào tháng 2 năm 1861 sau Cuộc vây hãm Gaeta. Trong cuộc chạm trán ở Teano, Garibaldi gặp Vua Victor Emmanuel, ông ấy đã chuyển giao cho Vua Victor vương quốc Hai Sicilia vừa được chinh phục, và nhà vua đã cho sáp nhập nó vào Vương quốc Sardinia, trở thành Vương quốc Ý vào năm 1861. Nơi từng là Vương quốc của Hai Sicilies trở thành Mezzogiorno của Ý.

Hành chính

Lãnh thổ trên bán đảo của vương quốc được chia thành 15 tỉnh và lãnh thổ hải đảo ở Sicily được chia thành 7 tỉnh. Bản thân hòn đảo này có địa vị hành chính đặc biệt, với trụ sở đặt tại Palermo. Năm 1860, khi Hai Sicilia bị Vương quốc Sardinia chinh phục, các tỉnh này trở thành các tỉnh của Vương quốc Ý, theo luật Urbano Rattazzi.

Các tỉnh trên bán đảo
  Tỉnh Napoli - Naples
  Terra di Lavoro - Capua / Caserta từ năm 1818
  Principato Citra - Salerno
  Principato Ultra - Avellino
  Basilicata - Potenza
  Capitanata -
  Terra di Bari - Bari
  Terra d'Otranto - Lecce
  Calabria Citra - Cosenza
  Calabria Ultra I - Reggio
  Calabria Ultra II - Catanzaro
  Contado di Molise - Campobasso
  Abruzzo Citra - Chieti
  Abruzzo Ultra I - Teramo
  Abruzzo Ultra II - Aquila

Tỉnh ở Hải đảo
  Tỉnh Caltanissetta - Caltanissetta
  Tỉnh Catania - Catania
  Tỉnh Girgenti - Girgenti
  Tỉnh Messina - Messina
  Tỉnh Noto - Noto
  Tỉnh Palermo - Palermo
  Tỉnh Trapani - Trapani

Quân chủ
Trong suốt lịch sử của mình, Vương quốc Hai Sicilia được trị vì bởi 4 vị quân chủ đến từ Vương tộc Borbone-Hai Sicilie, một chi nhánh của Vương tộc Bourbon Tây Ban Nha có khởi phát từ người con trai thứ 3 của Carlos III của Tây Ban Nha là Ferdinando I.

|-
| Ferdinand I1816–1825 ||  || 12 tháng 1 năm 1751Naplescon trai của Carlos VII và Maria Amalia xứ Sachsen||Marie Caroline của Áo12 tháng 5 năm 176817 người conLucia Migliaccio xứ Floridia27 tháng 11 năm 1814không có con cái||4 tháng 1 năm 1825Naples73 tuổi
|-
| Francis I1825–1830||  || 14 tháng 8 năm 1777Naplescon trai của Ferdinand I và Maria Carolina của Áo||Maria Isabella của Tây Ban Nha6 tháng 7 năm 180212 người con||8 tháng 11 năm 1830Naples53 tuổi
|-
| Ferdinand II1830–1859 ||  || 12 tháng 1 năm 1810Palermocon trai của Francis I và Maria Isabella của Tây Ban Nha||Maria Christina xứ Savoy21 tháng 11 năm 18321 người conMaria Theresa của Áo9 tháng 1 năm 183712 người con||22 tháng 5 năm 1859Caserta49 tuổi
|-
| Francis II1859–1861||  || 16 tháng 1 năm 1836Naplescon trai của Ferdinand II và Maria Christina xứ Savoy||Maria Sophie của Bayern8 tháng 1 năm 18591 người con||27 tháng 12 năm 1894Arco58 tuổi
|-
|}

Vào năm 1860–61, với ảnh hưởng từ Vương quốc Anh và sự tuyên truyền của William Ewart Gladstone, vương quốc Hai Sicilia đã bị sáp nhập vào Vương quốc Sardinia và danh hiệu vua của Hai Sicilia bị tước bỏ. Nó vẫn được người đứng đầu Nhà Borbone-Hai Sicilie hiện nay tuyên bố chủ quyền.

Lịch sử phát triển dân cư

Vương quốc Hai Sicilia có dân số đông, kinh đô Napoli là thành phố lớn nhất ở Bán đảo Ý, lớn hơn ít nhất ba lần so với bất kỳ nhà nước Ý đương thời nào khác. Vào thời kỳ đỉnh cao, vương quốc có một đội quân gồm 100.000 binh sĩ mạnh mẽ và một bộ máy quan liêu lớn. Napoli là thành phố lớn nhất vương quốc và là thành phố lớn thứ ba ở châu Âu. Thành phố lớn thứ hai là Palermo trên đảo Sicily, lớn thứ ba ở Ý. Vào những năm 1800, vương quốc trải qua sự gia tăng dân số lớn, tăng từ khoảng 5 lên 7 triệu. Nó chiếm khoảng 36% dân số trên Bán đảo Ý vào khoảng năm 1850.

Bởi vì vương quốc không thành lập cơ quan thống kê cho đến sau năm 1848, hầu hết số liệu thống kê dân số trước năm đó là những ước tính và điều tra dân số được người đương thời cho là không chính xác.

Quốc phòng

Quân đội Hai Sicilia là lực lượng trên bộ của Vương quốc, nó được thành lập bởi các vị vua thuộc chi nhánh của Vương triều Bourbon Tây Ban Nha, sau các sự kiện của Chiến tranh Kế vị Ba Lan. Quân đội sụp đổ trong cuộc Viễn chinh nghìn người. Ở thời cực thịnh, đội quân có hơn 100.000 người với trang bị đầy đủ.

Real Marina là lực lượng hải quân của Vương quốc. Đây là lực lượng hải quân quan trọng nhất của Ý trước khi thống nhất.

Bảo trợ nghệ thuật

Lịch sử dân cư

Quốc phòng

Kinh tế

Giáo dục

Địa lý

Quân chủ

Tham khảo

Xem thêm
 Alio, Jacqueline. Sicilian Studies: A Guide and Syllabus for Educators (2018), 250 pp.
 Eckaus, Richard S. "The North-South differential in Italian economic development." Journal of Economic History (1961) 21#3 pp: 285–317.
 Finley, M. I., Denis Mack Smith and Christopher Duggan,  A History of Sicily (1987) abridged one-volume version of 3-volume set of 1969)
 Imbruglia, Girolamo, ed. Naples in the eighteenth century: The birth and death of a nation state (Cambridge University Press, 2000)
 Mendola, Louis. The Kingdom of the Two Sicilies 1734-1861 (2019)
 Petrusewicz, Marta. "Before the Southern Question: 'Native' Ideas on Backwardness and Remedies in the Kingdom of Two Sicilies, 1815–1849." in Italy's 'Southern Question''' (Oxford: Berg, 1998) pp: 27–50.
 Pinto, Carmine. "The 1860 disciplined Revolution. The Collapse of the Kingdom of the Two Sicilies." Contemporanea (2013) 16#1 pp: 39–68.
 Riall, Lucy. Sicily and the Unification of Italy: Liberal Policy & Local Power, 1859–1866 (1998), 252pp

 Zamagni, Vera. The economic history of Italy 1860–1990'' (Oxford University Press, 1993)

Liên kết ngoài

 Brigantino – Il portale del Sud, a massive Italian-language site dedicated to the history, culture and arts of southern Italy
 Casa Editoriale Il Giglio, an Italian publisher that focuses on history, culture and the arts in the Two Sicilies
 La Voce di Megaride, a website by Marina Salvadore dedicated to Napoli and Southern Italy
 Associazione culturale "Amici di Angelo Manna", dedicated to the work of  Angelo Manna, historian, poet and deputy
 Fora! The e-journal of Nicola Zitara, professor; includes many articles about southern Italy's culture and history
Regalis, a website on Italian dynastic history, with sections on the House of the Two Sicilies

Lịch sử Ý
Cựu quốc gia châu Âu
Vương quốc Sicilia
Vương tộc Borbone-Hai Sicilie
Lịch sử Campania
Lịch sử Calabria
Lịch sử Apulia
Lịch sử Basilicata
Cựu quốc gia quân chủ
Thống nhất Ý


title: Leioproctus cristariae

text:
Leioproctus cristariae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Jörgensen mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1912


title: Josia insincera

text:
Josia insincera là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó là loài đặc hữu của Venezuela.

Ấu trùng ăn Passiflora biflora.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Josia insincera", ZipCodeSoo
"Josia insincera Prout, 1918", Discover Life


title: Ootheca costulata

text:
Ootheca costulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Ootheca


title: (13961) 1991 PV

text:
(13961) 1991 PV là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 5 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Leptocerus inthanonensis

text:
Leptocerus inthanonensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Brasityphis barrosi

text:
Brasityphis barrosi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Brasityphis
Động vật được mô tả năm 2003


title: Tipula tchukchi

text:
Tipula tchukchi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Simnia spelta

text:
Simnia spelta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Simnia
Động vật Đại Tây Dương


title: Teucholabis bigladius

text:
Teucholabis bigladius là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 13798 Cecchini

text:
13798 Cecchini (1998 VK33) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1998 bởi L. Tesi và A. Boattini ở Pian dei Termini.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13798 Cecchini

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Andrea Boattini
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Noguera (comarca)

text:
Noguera là một comarca (hạt) ở Catalonia, Tây Ban Nha. Thủ phủ là Balaguer.

Các đô thị
Dân số năm 2001.
Àger - 497
Albesa - 1.523
Algerri - 507
Alòs de Balaguer - 167
Artesa de Segre - 3.413
Les Avellanes i Santa Linya - 475
Balaguer - 14.068
La Baronia de Rialb - 285
Bellcaire d'Urgell - 1.215
Bellmunt d'Urgell - 232
Cabanabona - 96
Camarasa - 886
Castelló de Farfanya - 570
Cubells - 381
Foradada - 209
Ivars de Noguera - 340
Menàrguens - 830
Montgai - 819
Oliola - 283
Os de Balaguer - 822
Penelles - 538
Ponts - 2366
Preixens - 522
La Sentiu de Sió - 469
Tiurana - 30
Torrelameu - 578
Térmens - 1.394
Vallfogona de Balaguer - 1.511
Vilanova de Meià - 423
Vilanova de l'Aguda - 256

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức bằng tiếng Catalan
Thống kê từ Institut d'Estadística de Catalunya (tiếng Catalan)

Noguera


title: Malegia brunnea

text:
Malegia brunnea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Malegia