title: Lâm Y Thần

text:
Lâm Y Thần (chữ Hán: 林依晨, tên tiếng Anh: Ariel Lin, sinh ngày 29 tháng 10 năm 1982) là nữ diễn viên, ca sĩ người Đài Loan. Cô đã tạo ấn tượng cho khán giả màn ảnh nhỏ với nhiều vai diễn trong các phim Phi dược tình hải 2003, Những cô gái kungfu 2003, Khu vườn bí mật 2003 và 2004, Hiệp ước tình yêu 2004, Thơ Ngây (2005 - 2006) và (2007 - 2008), Thiên ngoại phi tiên 2006, Nàng Juliet phương Đông 2006, Anh hùng xạ điêu 2008, Có lẽ anh sẽ không yêu em 2011,...

Tuổi thơ
Lâm Y Thần sinh ra vào ngày 29 tháng 10 năm 1982 ở Nghi Lan, Đài Bắc, Đài Loan, trong một gia đình có thu nhập trung bình. Cô ấy có một em trai tên là Lâm Duy Thánh (林維聖). Ngay từ khi Lâm Y Thần còn nhỏ, bố mẹ cô đã ly thân, đến năm cô học trung học thì bố mẹ quyết định ly hôn (Lâm Y Thần đã giúp hòa giải bố mẹ cô vào năm 2014). Cô cùng em trai sống chung với mẹ từ nhỏ trong gia cảnh nghèo khó với nợ nần chồng chất khi đó (khoản nợ lên đến 5 triệu Đài tệ) cho đến cuộc sống êm ấm hiện tại.

Những ngày tuổi thơ của Lâm Y Thần là chuỗi ngày khá khốn khó. Khi vừa lên 8 tuổi cô đã làm diễn viên đóng thế cho vai con chim phượng hoàng bị bốc cháy trong bộ phim truyền hình Dục hỏa phượng hoàng 1990 của Đài Loan (bộ phim do Phan Nghinh Tử đóng vai nữ chính Mai Cơ và Mai Ngâm Sương - hai nữ nhân vật thường hay biến thành con phim phượng hoàng bị bốc cháy). Lâm Y Thần từng kể trong chương trình Fanandkam của Hồng Kông vào năm 2008 rằng khi đó do cô thường xuyên đóng cảnh bị đốt nên vừa quay xong cảnh là cô nhảy ngay xuống ao hồ gần đó để dập lửa và rửa lại đôi cánh phượng hoàng.

Chuỗi bất hạnh chưa dừng lại ở đó, Lâm Y Thần còn gánh chịu cú sốc khác. Mẹ của cô có khối u trong cơ thể, không thể làm việc được. Mọi áp lực lúc bấy giờ đều đổ dồn lên vai Lâm Y Thần, một thiếu nữ 17 tuổi. Chính vì vậy, thời điểm bắt đầu bước chân vào giới nghệ thuật, nữ diễn viên chỉ tập trung làm việc hết sức để kiếm tiền trang trải cuộc sống và trả nợ cho gia đình. Từ nhỏ, Lâm Y Thần luôn ước mơ trở thành một cô giáo dạy trẻ. Tuy nhiên, cô lại bước vào làng giải trí với một lý do không thể bất ngờ hơn.

Lâm Y Thần bắt đầu được nhiều người biết tới khi đăng quang hoa khôi tại cuộc thi người đẹp do báo Tiệp Vận của thành phố Đài Bắc tổ chức vào năm 2000. Nhưng ít người biết rằng, mục đích của Lâm Y Thần tham gia cuộc thi đó chỉ là để mua cho em trai Lâm Duy Thánh một chiếc máy tính để cậu được học hành.

Sự nghiệp

Diễn viên

Khởi đầu (2002 - 2004)
Sau khi giành ngôi vị hoa khôi của cuộc thi người đẹp do báo Tiệp Vận tổ chức, Lâm Y Thần tiếp tục việc học của mình. Sau khi tốt nghiệp trung học năm 2001, cô được nhận vào Khoa Hàn Quốc (ngành ngôn ngữ Hàn) của trường Đại học Chính trị Quốc gia (Đài Loan) - trường đại học hàng đầu ở Đài Loan, và chính thức bước chân vào làng giải trí khi còn học đại học. Thời gian đầu, cô tham gia làm người mẫu cho các hợp đồng quảng cáo, đóng các MV đầu tiên trong năm 2001. Cùng năm, Lâm Y Thần tham gia bộ phim đầu tiên Hẹn ước tuổi 18 (18 Tuế đích ước định) (bộ phim phát sóng từ ngày 1/4/2002 đến ngày 29/4/2002) của Đài Loan và bắt đầu nổi danh với tư cách một diễn viên phim truyền hình.

Từ đó, Lâm Y Thần đã tham gia nhiều bộ phim truyền hình và phim điện ảnh khác nhau như Tử sắc giác lạc 2002, Danh dương tứ hải 2003, Những cô gái Kung Fu 2003 và Phi dược tình hải. Khi tham gia quay phim điện ảnh đầu tiên của cô mang tên Phi dược tình hải (tên tiếng Anh là Love Me If You Can, phim ra rạp vào ngày 14/2/2004), Lâm Y Thần không cần diễn viên đóng thế mà tự bản thân cô hoàn thành cảnh quay nữ chính chìm từ từ xuống dưới mặt biển (đoàn phim có chuẩn bị cho cô các ống thở oxy và các thợ lặn bơi xung quanh cô, để khi nào cô không còn nín thở dưới nước được nữa thì họ trợ giúp cô ngay lập tức) Cô được đề cử cho giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất hạng mục phim điện ảnh tại Lễ trao giải Kim Mã lần thứ 40 (40th Golden Horse Awards) cho vai nữ chính trong phim Phi dược tình hải. Lúc này thu nhập của cô đã giúp cô trả được hết nợ cho gia đình cô suốt nhiều năm qua. Thực tế trong Lễ trao giải Kim Mã lần thứ 40 này, Phi dược tình hải đã lọt vào danh sách rút gọn của hai giải thưởng là giải Tân binh xuất sắc nhất và giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cùng lúc. Nhờ 2 phim Những cô gái Kung Fu 2003 và Phi dược tình hải của cô được quay cùng năm, Ban chấp hành giải Kim Mã tuyên bố hủy bỏ giải Tân binh xuất sắc nhất của phim Phi dược tình hải.

Bứt phá (2004 - 2005)
Cô trở nên nổi tiếng hơn sau khi tham gia các bộ phim thần tượng Khu vườn bí mật 2003, Học sinh lớp 7 2003 và Khu vườn bí mật II 2004. Đặc biệt khi quay Học sinh lớp 7 2003, Lâm Y Thần không dùng diễn viên đóng thế, tự bản thân cô thực hiện cảnh ngã từ trên cao xuống nền đất khi đang nhảy cheerleading.

Ngay sau đó bộ phim thần tượng Hiệp ước tình yêu 2004 (Love Contract, phát sóng từ ngày 29/6/2004 đến ngày 29/7/2004) của cô và đàn em Hạ Quân Tường đã đánh dấu bước đột phá lớn trong sự nghiệp của cô. Bộ phim đã khắc họa cho người xem rõ nét về tình yêu bình dị, mộc mạc, đơn giản, đẹp thuần khiết, không cần phô trương, hoa mỹ, vĩ đại. Trong bộ phim này, Lâm Y Thần đích thân lặn vào bể nước chứa rất nhiều cá mập con để thể hiện cảnh quay múa trong bể nước (đoàn phim cũng chuẩn bị một ống thở oxy đưa vào bể nước để tiếp oxy cho cô khi nào cô không còn nín thở trong bể nước được nữa) và thực hiện cảnh hôn Hạ Quân Tường trong bể nước chứa các cá mập con ấy. Cô còn tự bản thân thực hiện cảnh bị tai nạn giao thông trong bộ phim mà không cần diễn viên đóng thế. Bộ phim đạt rating cực cao nửa cuối năm 2004 ở Đài Loan. Song song với đó, bài hát Cô đơn Bắc bán cầu cuối bộ phim Hiệp ước tình yêu do Lâm Y Thần trình bày đứng đầu bảng xếp hạng KTV và nhạc chuông trong 12 tuần lễ. Cô đơn Bắc bán cầu cũng trở thành bài hit phổ biến rộng rãi khắp Đài Loan từ nửa cuối năm 2004 (đến giữa năm 2006 mới giảm đi độ hot), trở thành bài hát giàu cảm xúc nhất trong suốt sự nghiệp của Lâm Y Thần (bài hát mà cô luôn hát đi hát lại nhiều lần nhất so với các bài hát khác của cô).

Đỉnh cao (2005 - 2008)
Từ ngày 6 tháng 8 năm 2004 đến ngày 9 tháng 6 năm 2005, Lâm Y Thần hợp tác cùng Trịnh Nguyên Sướng (bạn thân của Hạ Quân Tường) bắt đầu quay bộ phim thần tượng Đài Loan nổi tiếng Thơ Ngây 1 (It Started With A Kiss) (bộ phim phát sóng vào 22:00 ngày Chủ nhật hàng tuần từ ngày 25/9/2005 đến ngày 12/2/2006). Lâm Y Thần đã trở nên nổi tiếng nhờ vai Viên Tương Cầm ngây thơ hồn nhiên trong bộ phim này. Bộ phim đứng đầu bảng xếp hạng ở Đài Loan và thành công vang dội trên toàn châu Á, đưa tên tuổi Lâm Y Thần vang đến Trung Quốc đại lục . Trong thời gian này, Lâm Y Thần cũng đi học võ karate để phòng thân, vừa giúp ích cho những vai diễn của cô có cảnh đánh đấm sau này.

Với sự nỗ lực hết mình để tạo nên những vai diễn giàu cá tính, Lâm Y Thần ngày càng được khán giả chú ý và đánh giá cao về khả năng diễn xuất, cá tính của cô rất có sức hút với công chúng. Cô được coi là một trong những nữ diễn viên phim thần tượng đắt giá nhất của Đài Loan.  Tháng 3 năm 2005, Lâm Y Thần tạm ngưng quay Thơ Ngây 1 để đại diện cho hãng HIM International Music của Đài Loan sang Trung Quốc vào vai nữ chính trong bộ phim truyền hình Trung Quốc đầu tiên của cô - Thiên ngoại phi tiên 2006 (bộ phim phát sóng từ ngày 25/1/2006 đến ngày 20/3/2006 tại Đài Loan) (với Hồ Ca là nam chính), nơi cô đóng vai Tiểu Thất. Bộ phim cực kỳ nổi tiếng và có xếp hạng cao, đánh dấu bước đột phá thành công của cô vào thị trường Trung Quốc. Khi quay bộ phim Thiên ngoại phi tiên này, Lâm Y Thần là người bay nhiều nhất: Thứ hai hàng tuần cô quay phim từ 6h sáng đến 11h trưa, sau đó 14h cô bay sang Hồng Kông, rồi mới bay về Đài Loan để chiều tối kịp tham gia lớp học ở Đại học của cô (từ sáng thứ ba đến sáng thứ năm hàng tuần cô cũng cố gắng quay vài cảnh cho Thơ Ngây 1), đến tối thứ 5 sau khi học xong, cô liền bay sang Hồng Kông, rồi bay tiếp sang Trung Quốc, chỉ có từ thứ sáu đến chủ nhật là cô toàn tâm quay bộ phim Thiên ngoại phi tiên này. Những ngày mà Lâm Y Thần bận quay phim ở Trung Quốc không thể về Đài Loan đi học được, một số bạn học của cô ấy trong Khoa Văn học Hàn Quốc tại Đại học Chính trị Quốc gia đã tích cực chép bài dùm cho cô ấy, để khi cô ấy về Đài Loan có nội dung để ôn thi tốt nghiệp Đại học. Thời gian đó (trong tháng 3 năm 2005), đoàn phim Thần điêu đại hiệp mời Lâm Y Thần vào vai Tiểu Long Nữ nhưng bị cô từ chối ngay vì hai bộ phim Thiên ngoại phi tiên và Thơ Ngây của cô chưa quay xong, cộng với việc cô còn phải đi học Đại học. Sau đó Lưu Diệc Phi (nhỏ hơn Lâm Y Thần 5 tuổi) được chọn vào vai Tiểu Long Nữ. Tháng 5 năm 2005 cô quay xong Thiên ngoại phi tiên thì về Đài Loan mới tiếp tục quay Thơ Ngây 1 với Trịnh Nguyên Sướng và tiếp tục cho việc học ở trường Đại học.

Sau khi tốt nghiệp cử nhân văn chương Khoa Văn học Hàn Quốc (ngành ngôn ngữ Hàn) tại Đại học Chính trị Quốc gia vào ngày 4 tháng 6 năm 2005 (cô vừa quay phim vừa đi học), Lâm Y Thần tập trung vào quay cho xong Thơ Ngây 1. Khi đó cô còn phải động viên Uông Đông Thành ráng quay cho xong bộ phim Thơ Ngây (gia cảnh Uông Đông Thành khi đó gặp khó khăn mà phim quay gần 1 năm chưa xong, Uông Đông Thành định bỏ nghề ra làm công việc khác) rồi sẽ được thành quả sau này (Vào năm 2010 trong buổi ra mắt cuốn sách viết về sự nghiệp đỉnh cao của bản thân, Uông Đông Thành chia sẻ câu chuyện này và cảm ơn Lâm Y Thần rất nhiều vì những lời động viên khi ấy của cô dành cho anh). Đến ngày 8 tháng 8 năm 2005 thì bộ phim Thơ Ngây quay xong. Lâm Y Thần sau đó đã cho xuất bản cuốn sách cá nhân đầu tiên của mình "Blog thanh xuân của cô gái họ Lâm" (Ariel's Blog) vào ngày 9 tháng 9 cùng năm, kể về hơn 4 năm vào làng giải trí của cô.

Từ tháng 9 năm 2005 đến ngày 24 tháng 1 năm 2006, cô vào vai chính trong bộ phim thần tượng Đài Loan khác là Nàng Juliet phương Đông (bộ phim phát sóng vào Thứ bảy hàng tuần từ ngày 3/6/2006 đến ngày 23/9/2006) cùng với Ngô Tôn. Khi quay bộ phim này, Lâm Y Thần vẫn không cần diễn viên đóng thế, tự bản thân cô đã diễn cảnh ngã từ ban công trên lầu cao xuống nền đất. Ca khúc Phi nễ mạc thuộc (Không phải anh thì không có ai) trong phim Nàng Juliet phương Đông do Lâm Y Thần trình bày (bản thu âm) tiếp tục trở thành bài hit nổi tiếng sau ca khúc Cô đơn Bắc bán cầu 2004.

Ngày 23 tháng 7 năm 2006 Lâm Y Thần sang Trung Quốc quay Anh hùng xạ điêu với Hồ Ca. Khi Anh hùng xạ điêu đang quay dang dở thì bị dừng do Hồ Ca bị tai nạn giao thông phải khâu 100 mũi trên khuôn mặt ngày 29 tháng 8 năm 2006. Lâm Y Thần phải về Đài Loan. Cuối tháng 9 năm 2006, Lâm Y Thần đến Học viện Điện ảnh New York (Mỹ) để học tập ngắn hạn cho một tháng (đầu tháng 11 năm 2006 cô về Đài Loan).

Khi bạn thân của cô là Hứa Vỹ Luân qua đời ngày 28 tháng 1 năm 2007 do tai nạn giao thông, ngày 2 tháng 2 năm 2007 cô được nhà chế tác Vương Trọng Quang chọn thay thế vai Doãn Tư Gia của Hứa Vỹ Luân trong bộ phim đang quay dở dang Thái dương đích nữ nhi (dịch nghĩa là Con gái của mặt trời, bộ phim mới chỉ bấm máy vào đầu tháng 1 năm 2007). Lâm Y Thần cho biết, cô rất muốn thay bạn thân của mình hoàn thành nốt vai diễn đang bỏ dỡ: "Tôi sẽ cố gắng thu xếp thời gian để có thể góp mặt trong bộ phim Thái dương đích nữ nhi". Đến ngày 15 tháng 2 năm 2007, vì Lâm Y Thần đang kẹt lịch làm việc nên cô đã từ chối vào vai diễn Doãn Tư Gia trong bộ phim "Thái dương đích nữ nhi" mà Hứa Vỹ Luân chưa kịp hoàn thành. Thay vào đó, một ngôi sao khác của làn sóng phim thần tượng là Lâm Vi Quân đã nhận lời tham gia vào vai Doãn Tư Gia trong bộ phim "Thái dương đích nữ nhi".

Đầu tháng 3 năm 2007 từ Đài Loan, Lâm Y Thần bay qua Hồng Kông rồi bay sang Trung Quốc, quay lại phim trường Anh hùng xạ điêu ở Trung Quốc để quay những cảnh riêng của Hoàng Dung (những cảnh quay không có Quách Tĩnh bên cạnh Hoàng Dung) trong phim.

Bộ phim Thơ Ngây 2 (They Kiss Again) của Lâm Y Thần và Trịnh Nguyên Sướng được khởi quay từ ngày 26 tháng 3 năm 2007 khi Lâm Y Thần đã từ phim trường Anh hùng xạ điêu ở Trung Quốc về lại Đài Loan. Thời gian đó Lâm Y Thần luôn giúp đỡ cho Hồ Ca khi Hồ Ca đang gặp giai đoạn khó khăn nhất trong sự nghiệp, luôn ủng hộ và động viên Hồ Ca quay lại nghề diễn viên (Sau này trong các chương trình truyền hình, Hồ Ca luôn chia sẻ lại những gì Lâm Y Thần giúp đỡ anh vào thời gian đó và anh rất cảm ơn Lâm Y Thần về điều đó. Cho đến nay Hồ Ca luôn nhắc mãi hai câu Lâm Y Thần tặng cho anh: "1. Diễn xuất là quá trình khai phá nhân tính của nhân vật; 2. Dùng cả sinh mệnh để diễn xuất").

Đến tháng 8 năm 2007, Hồ Ca lấy lại tinh thần, lành lại khuôn mặt sau vụ tai nạn giao thông vào năm ngoái thì quay lại phim trường Anh hùng xạ điêu để đóng tiếp vai Quách Tĩnh. Lâm Y Thần liền bay từ Đài Loan, trung chuyển qua Hồng Kông, qua Trung Quốc, tiếp tục vào vai Hoàng Dung để quay cho xong bộ phim còn dang dở. Phim Thơ Ngây 2 phải tạm ngưng (y như hồi Thơ Ngây 1 cũng phải tạm ngưng để Lâm Y Thần sang Trung Quốc quay Thiên ngoại phi tiên với Hồ Ca vào năm 2005). Ngày 29 tháng 10 năm 2007, Hồ Ca tổ chức sinh nhật 25 tuổi hoành tráng cho Lâm Y Thần ngay tại phim trường Anh hùng xạ điêu này để cảm ơn Lâm Y Thần đã vực dậy tinh thần cho anh quay lại với nghề diễn (Hồ Ca cho cột dây đưa Lâm Y Thần lên không trung rồi bắn pháo hoa khắp các rặng núi xung quanh, sau đó Hồ Ca tặng bánh kem khá to cho Lâm Y Thần). Thời gian đó cô cũng phải bay qua bay lại giữa Trung Quốc và Đài Loan để quay Anh hùng xạ điêu ở Trung Quốc và quay album đầu tay Adventure of Lunia của cô ở Đài Loan, quay Thơ Ngây 2, nhưng Lâm Y Thần dành thời gian quay Anh hùng xạ điêu nhiều hơn. Ngày 19 tháng 11 năm 2007, Lâm Y Thần phát hành đĩa đơn Adventure of Lunia làm bài hát chủ đề cho trò chơi điện tử Lunia: Record of Lunia War.

Đầu tháng 12 năm 2007 Lâm Y Thần quay xong Anh hùng xạ điêu (phát sóng từ ngày 18/7/2008) thì lập tức bay về Đài Loan tiếp tục quay phim Thơ Ngây 2 (They Kiss Again) với Trịnh Nguyên Sướng. Ngày 16 tháng 12 năm 2007 bộ phim Thơ Ngây 2 (They Kis Again) đã được đưa lên sóng các tập đầu tiên và đoàn phim phải làm việc cật lực để ra các tập phim phát sóng liên tục trên truyền hình. Khi đó Lâm Y Thần và Trịnh Nguyên Sướng gần như phải quay suốt 24/24 trong ngày. Ngày 19 tháng 1 năm 2008, đoàn phim quay xong cảnh cuối của Thơ Ngây 2 (They Kiss Again) (bộ phim phát sóng từ ngày 16/12/2007 đến ngày 27/4/2008). Bộ phim Thơ Ngây 2 (They Kiss Again) (2007 - 2008) này có rating trung bình là 3.43, trở thành một trong những bộ phim thần tượng có rating cao nhất, giúp Lâm Y Thần đoạt giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất hạng mục phim truyền hình (vượt qua 3 ứng cử viên Dương Thừa Lâm, Trần Kiều Ân và Trương Thiều Hàm) tại Lễ trao giải Kim Chung lần thứ 43 (43rd Golden Bell Awards) năm 2008, khiến cô trở thành nữ diễn viên đầu tiên trong lịch sử giành được giải thưởng này với một bộ phim thần tượng.   Sau khi hai bộ phim Thiên ngoại phi tiên 2006 và Anh hùng xạ điêu được lên sóng (hai bộ phim mà cô hợp tác cùng Hồ Ca), danh tiếng của Lâm Y Thần cũng ngày càng có sức ảnh hưởng rộng rãi ở Trung Quốc đại lục.

Ngày 1 tháng 4 năm 2008, Lâm Y Thần, Ngôn Thừa Húc và Trịnh Nguyên Sướng lần lượt được chọn vào các vai chính Cung Hỉ, Đôn Hạ Liên và Bất Phá Thượng trong bộ phim Đài Loan có tên là Thách thức tuyệt vời (Skip Beat!). Sau đó Lâm Y Thần nhận lời tham gia thêm bộ phim truyền hình Đài Loan khác có tên là Hoa hồng giấy (Paper Rose). Tuy nhiên Lâm Y Thần đã bỏ vai trong phim Hoa hồng giấy vì cô biết tin Hạ Quân Tường sẽ đóng cặp với mình. Trước những ý kiến chỉ trích cho rằng Lâm Y Thần bỏ vai chỉ vì một lý do "lãng xẹt", quản lý của cô phải lên tiếng bào chữa: "Kịch bản của "Hoa hồng giấy" đã gây xúc động cho Lâm Y Thần rất nhiều nên cô ấy đã quyết định sẽ tham gia phim này. Nhưng do nhân vật của cô ấy trong phim phải cắt tóc ngắn mà cô ấy không muốn bỏ mái tóc nuôi từ lâu nên mới bỏ vai".

Vấn đề về sức khỏe (2008 - 2009) và sự tận tâm với nghề diễn
Lâm Y Thần bị cận thị nặng (-7,0D) và đeo kính áp tròng. Sau khi phải làm việc quá sức và chịu áp lực tinh thần quá nhiều suốt nhiều năm trời (từ việc quay các bộ phim truyền hình, quay các phim điện ảnh, quay các MV ca nhạc, lồng tiếng các phim nước ngoài, tham gia rất nhiều variety show, chương trình truyền hình, quảng cáo rất nhiều sản phẩm, quảng cáo rất nhiều TV Commercial trên TV, sáng tác nhiều ca khúc, viết sách và phát hành sách, rồi còn phải tổ chức nhiều cuộc họp báo để phủ nhận các tin đồn từ công chúng về chuyện tình ái của bản thân cô với các diễn viên nam như Trương Duệ Gia, Hạ Quân Tường, Trịnh Nguyên Sướng, Hồ Ca, Ngô Tôn,...), vào tháng 6 năm 2008 Lâm Y Thần đã bị vỡ mạch máu não và cô phải đi bệnh viện. Sau khi được bác sĩ kiểm tra phát hiện trong não của cô có khối u 2cm ở tuyến yên, không phẫu thuật cô sẽ bị mù.

Ngày 1 tháng 7 năm 2008, Trịnh Nguyên Sướng bỏ vai Bất Phá Thượng trong phim Thách thức tuyệt vời trong khi Lâm Y Thần và Ngôn Thừa Húc vẫn giữ vai Cung Hỉ và Đôn Hạ Liên trong phim này.

Ngày 17 tháng 7 năm 2008, bộ phim Ổ bánh mì tình yêu (bộ phim do hai hãng phim Đài Loan và Trung Quốc hợp tác sản xuất) chuẩn bị khởi quay, nhưng có sự thay đổi vai diễn do nữ chính Từ Hy Viên không thể tham gia bộ phim do không sắp xếp được lịch quay phim. GTV Đài Loan thông báo rằng nữ diễn viên chính của Ổ bánh mì tình yêu là Từ Hy Viên sẽ được thay thế bởi Lâm Y Thần. Khi đó Lâm Y Thần đã giấu tình trạng sức khỏe của bản thân rồi cô cố gắng tham gia diễn xuất trong bộ phim này. GTV cho biết bộ phim dự kiến bấm máy vào tháng 8 năm 2008 này ban đầu đã chọn Lâm Y Thần cho vai Tăng Thiện Mỹ để đóng cặp với Trịnh Nguyên Sướng, do đó giờ đây bộ phim đã quay trở lại với nữ diễn viên mà bộ phim dự định ban đầu. Đây là lần thứ ba Lâm Y Thần hợp tác cùng Trịnh Nguyên Sướng trong thể loại phim truyền hình. Tháng 8 năm 2008, đoàn phim tiến hành quay các cảnh ở Đài Loan, đến ngày 8 tháng 10 năm 2008, đoàn phim hoàn thành các cảnh quay. Ngày 11 tháng 10 năm 2008, đoàn phim bay sang Quảng Châu của Trung Quốc để quay vài cảnh cho bộ phim. Ngày 13 tháng 10 năm 2008, đoàn phim bay từ Quảng Châu sang Hàng Châu của Trung Quốc tiến hành quay các cảnh ở Trung Quốc. Ngày 28 tháng 10 năm 2008, đoàn phim quay xong thì bay từ Trung Quốc về Đài Loan.

Ngày 16 tháng 11 năm 2008, Lâm Y Thần cùng Ngôn Thừa Húc sang Tokyo, Nhật Bản để tổ chức họp báo nhằm thông báo rằng họ sẽ bắt đầu quay phim Thách thức tuyệt vời (phim do các nhà phát triển người Nhật Bản tham gia sản xuất) ngay khi tìm được diễn viên khác thay thế vai Bất Phá Thượng của Trịnh Nguyên Sướng. Sau buổi họp báo, kịch bản phim phải được viết lại và các nhà phát triển Nhật Bản của bộ phim đã gặp khó khăn về tài chính do tái cấu trúc công ty liên doanh của họ. Ngày 18 tháng 11 năm 2008 Lâm Y Thần cùng Ngôn Thừa Húc bay từ Nhật Bản về Đài Loan. Đến ngày 19 tháng 11 năm 2008, đoàn phim Ổ bánh mì tình yêu hoàn thành các cảnh quay tại Đài Loan và tổ chức tiệc mừng cho đoàn phim. Bộ phim Ổ bánh mì tình yêu với 12 tập phim (phiên bản phổ biến, đã cắt bỏ khá nhiều cảnh quay ở Trung Quốc) được phát sóng ở Đài Loan từ ngày 16/11/2008 đến ngày 8/2/2009. Còn phiên bản đầy đủ nhất của bộ phim Ổ bánh mì tình yêu là phiên bản 25 tập phim được phát sóng ở Trung Quốc từ ngày 11/2/2009 đến ngày 7/3/2009.

Ngày 1 tháng 1 năm 2009, GTV Đài Loan thông báo rằng việc quay phim Thách thức tuyệt vời bị lùi lại. Ngôn Thừa Húc phải bỏ vai nam chính Đôn Hạ Liên trong phim rồi sang Trung Quốc quay phim Nước mắt của ngôi sao (Starlit). Tuy nhiên Lâm Y Thần vẫn giữ vai nữ chính Cung Hỉ của cô trong phim Thách thức tuyệt vời.

Nhờ sự thành công của ba bộ phim Thiên ngoại phi tiên 2006, Thơ Ngây 2 (2007 - 2008) và Anh hùng xạ điêu 2008, ngày 20 tháng 2 năm 2009, Lâm Y Thần cùng 2 nữ diễn viên Đài Loan khác là Lâm Tâm Như và An Dĩ Hiên được đề cử cho giải Nữ diễn viên giá trị nhất (Most Valuable Actress) tại Lễ trao giải Quốc Kịch Thịnh Điển (China TV Drama Awards) của Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan.

Cuối tháng 2 năm 2009 (tầm ngày 21 tháng 2 năm 2009 khi Lâm Y Thần không xuất hiện trước truyền thông), Lâm Y Thần đã bí mật trải qua một ca phẫu thuật não để lấy khối u trong não ra (cô thậm chí viết sẵn di chúc để lại tài sản cho mẹ và em trai nếu ca phẫu thuật không may). May mắn là ca phẫu thuật của cô thành công và cô phải tạm ngừng mọi hoạt động để đợi tới khi sức khỏe bình phục hoàn toàn. Ngày 13 tháng 4 năm 2009, cô đã tái xuất với khán giả trong 1 buổi quảng cáo trang sức của công ty TIFFANY trên truyền hình Đài Loan (thực tế trước đó Lâm Y Thần đã cùng Trịnh Nguyên Sướng tham gia sự kiện thời trang của YL, rồi sau đó vào ngày 9 tháng 4 năm 2009, Lâm Y Thần đã bay từ Đài Loan sang Chu Châu, Hồ Nam, Trung Quốc để đi từ thiện cho các trẻ em tại trường tiểu học dành cho các cô nhi và những đứa trẻ có hoàn cảnh gia đình khó khăn). Vì thời gian ngắn, hầu như không ai biết Lâm Y Thần đã từng đi phẫu thuật não cho đến khi cô tuyên bố trước truyền thông. Từ đây tâm tính của cô đã có sự thay đổi so với lúc trước. Theo đánh giá của nhiều người trong ngành, cô khó tính hơn xưa.

Cô đã vượt qua Dương Thừa Lâm và Trần Kiều Ân để dẫn đầu cuộc bình chọn Nữ nghệ sĩ có gương mặt baby nhất (The female artist has the babyst face) do các khán giả hâm mộ Đài Loan thực hiện vào ngày 17 tháng 4 năm 2009. Ngoài ra, từ ngày 22 tháng 5 năm 2009, Lâm Y Thần đã trở thành Đại sứ chống hút thuốc lá của quỹ John Tung Foundation (董氏基金會) thuộc Đài Loan.

Quay về với đỉnh cao (2009 - 2015)
Sau khi hồi phục, Lâm Y Thần tham gia thêm nghề ca sĩ vào tháng 5 năm 2009 và nghề diễn viên sân khấu kịch vào tháng 10 năm 2009. Ngày 29 tháng 10 năm 2009 (trùng ngày sinh nhật 27 tuổi của Lâm Y Thần), Lâm Y Thần được Giải thưởng Thượng Hải hiện đại 2009 (2009 Modern Shanghai Awards) trao giải Nghệ sĩ nữ của năm tại Thượng Hải, Trung Quốc. Đến ngày 14 tháng 12 năm 2009, Lâm Y Thần được Yahoo! Giải thưởng Buzz Châu Á (Hồng Kông) 2009/2009 Yahoo! Asia Buzz Awards (Hong Kong) trao hai giải thưởng là giải Nữ diễn viên quốc tế và giải Nữ diễn viên hấp dẫn nhất châu Á tại Hồng Kông.

Ngày 1 tháng 1 năm 2010, đoàn phim Thách thức tuyệt vời (Skip Beat!) muốn thay thế vai nam chính Đôn Hạ Liên (vai diễn từng bị Ngôn Thừa Húc bỏ vào năm ngoái) bằng Ngô Tôn (người từng đóng cặp với Lâm Y Thần trong phim Nàng Juliet phương Đông 2006) nhưng Gala Television đã hoãn việc sản xuất phim Thách thức tuyệt vời vô thời hạn do các vấn đề tài chính dai dẳng. Lâm Y Thần khi đó đang đi lưu diễn với đoàn kịch sân khấu nhưng cô vẫn giữ vai nữ chính Cung Hỉ trong phim này. Ngày 1 tháng 4 năm 2010, đoàn phim Thách thức tuyệt vời và Gala Television đã mang kịch bản Thách thức tuyệt vời (Skip Beat!) trở lại sản xuất với Lâm Y Thần sẵn sàng trở lại đóng vai nữ chính Cung Hỉ. Ngày 1 tháng 5 năm 2010, các thành viên Super Junior là Siwon và Donghae (hai người từng tham gia trong các MV của Lâm Y Thần trong năm 2009) đã được chọn để đóng hai vai nam chính Đôn Hạ Liên và Bất Phá Thượng trong phim Thách thức tuyệt vời (tiếp tục đóng cặp với Lâm Y Thần). Trong hai ngày 7 tháng 1 và 8 tháng 1 năm 2011, một số lượng hạn chế 2.000 bản sách ảnh của bộ phim Thách thức tuyệt vời (Skip Beat!), sách ảnh chứa hình ảnh của Lâm Y Thần cùng Siwon và Donghae, đã được đặt trước tại GTV Đài Loan, mỗi bản có giá 599 Đài tệ. Sau 3 năm bị trì hoãn quay phim Thách thức tuyệt vời (Skip Beat!), Lâm Y Thần đã rút khỏi dự án phim Thách thức tuyệt vời do cô đã ký hợp đồng để quay phim truyền hình Có lẽ anh sẽ không yêu em 2011 (In Time with You), trong khi đó phim Thách thức tuyệt vời lại chuẩn bị bắt đầu khởi quay. Ngày 1 tháng 2 năm 2011, một tháng trước khi quay phim Thách thức tuyệt vời, Trần Ý Hàm được chọn vào vai nữ chính Cung Hỉ để thay thế cho Lâm Y Thần.

Lâm Y Thần đã tham gia quay phim truyền hình Có lẽ anh sẽ không yêu em 2011 (ghép đôi với Trần Bách Lâm trong bộ phim). Bộ phim này giúp Lâm Y Thần đoạt giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất phim truyền hình tại Lễ trao giải Kim Chung lần thứ 47 (47th Golden Bell Awards) năm 2012 và đoạt luôn giải Ngôi sao lớn châu Á ở Liên hoan phim Quốc tế Seoul năm 2015.

Sau đó cô tham gia diễn xuất trong bộ phim truyền hình Lan Lăng Vương 2013 (ghép đôi với Phùng Thiệu Phong trong bộ phim). Bộ phim để lại ấn tượng tốt của công chúng với lối diễn xuất của cô.

Ngày nay

Sau đó cô còn tham gia thêm vài bộ phim truyền hình nữa như Lão nam hài/Già gân và mĩ nhân 2016 (ghép đôi với Lưu Diệp trong bộ phim) và Tiểu nữ Hoa Bất Khí (ghép đôi với Trương Bân Bân trong bộ phim). Thời gian còn lại, cô chú trọng tham gia nhiều phim điện ảnh hơn phim truyền hình.

Ca sĩ
Kể từ khi ra mắt trong bộ phim truyền hình Hẹn ước tuổi 18 2002, sự nghiệp diễn viên phim truyền hình của Lâm Y Thần rất suôn sẻ. Cô luôn được các nhà quảng cáo ưu ái và nhiều đơn vị sản xuất. Cô luôn là nữ hoàng phim thần tượng có sức ảnh hưởng và được yêu thích nhất trong giới sinh viên Đài Loan trong mỗi vai diễn nữ chính. Sau những thành công với tư cách là một diễn viên, vào ngày 5 tháng 5 năm 2009, Lâm Y Thần gia nhập công ty âm nhạc Avex Taiwan của Đài Loan với hợp đồng 3 năm. Đến 10 tháng 7 năm 2009 cô đã phát hành album đầu tiên với công ty Avex Taiwan mang tên "Hạnh phúc ngộ kiến" (Blissful Encounter hoặc Happy Encounter). Album gồm 10 bài hát, trong đó có bài hát chủ đề kết thúc cho bộ phim truyền hình Đài Loan Ổ bánh mì tình yêu là "Miến bao đích tư vị" (Hương vị bánh mì, The Taste of Bread), và phiên bản "Ác tác kịch" (Trò đùa tinh nghịch, Practical Joke) của Lâm Y Thần, bài hát chủ đề kết thúc cho bộ phim Thơ Ngây 1 (2005 - 2006). Lâm Y Thần còn tự viết lời cho bài hát "Điềm mật hoa viên" trong album này.

Trước album này, Lâm Y Thần đã cho ra mắt nhiều ca khúc cô thực hiện trong các bộ phim truyền hình của mình. Tuy nhiên, việc ra album đầu tiên của mình với tư cách là ca sĩ của Lâm Y Thần vẫn được các fan hâm mộ chào đón nhiệt thành. Album đầu tiên của cô đã bán được 20.000 bản trong vòng 2 ngày. Ca khúc "Con đom đóm" (Firefly) trong album của Lâm Y Thần được liệt kê ở vị trí thứ 84 trên Hit Fm Bảng xếp hạng top 100 đĩa đơn hàng năm (Hit Fm Annual Top 100 Singles Chart) của Hit Fm Đài Loan vào ngày 7 tháng 12 năm 2009.

Vào ngày 21 tháng 8 năm 2009, Avex Taiwan đã phát hành một ấn bản khác của album Blissful Encounter với một DVD kèm theo gồm 3 MV ca nhạc (Con đom đóm, Con đom đóm phiên bản Chuyện mùa hè mở rộng và Khu vườn ngọt ngào) và 1 MV phiên bản tiếng Hàn của "Ác tác kịch" (Trò đùa tinh nghịch, Practical Joke) do Lâm Y Thần trình bày. Lâm Y Thần cũng tự viết lời cho phiên bản tiếng Hàn của bài hát "Ác tác kịch" (Trò đùa tinh nghịch, Practical Joke) trong album. MV ca nhạc "Con đom đóm" (Firefly) trong album này có sự góp mặt của Donghae và Siwon của nhóm nhạc nam Hàn Quốc Super Junior.

Diễn viên sân khấu
Đầu tháng 10 năm 2009, Lâm Y Thần qua Hồng Kông tham gia thêm mảng kịch sân khấu. Lâm Y Thần được chọn đóng vai nữ chính An Kỳ trong vở kịch sân khấu đầu tiên của mình, Nam và nữ, chiến tranh và hòa bình (Man and Woman, War and Peace). Đây cũng là vở kịch đầu tiên của nữ diễn viên Hà Vận Thi, người vào vai nữ chính thứ 2 trong vở kịch. Ba bản nháp đầu tiên của vở kịch do Vương Kỷ Nghiêu và Tạ Doanh Huyên soạn thảo, bản thảo thứ tư do Lâm Dịch Hoa hoàn thiện, vì Lâm Dịch Hoa có ý định để các diễn viên tham gia tham gia viết kịch bản nên thời gian diễn tập khá eo hẹp. Lâm Dịch Hoa đã sửa lại kịch bản nhiều lần, khiến cho các diễn viên đã không nhận được kịch bản cuối cùng cho đến 3 ngày trước buổi biểu diễn ở Hồng Kông (ngày 10 tháng 11 năm 2009). Lâm Dịch Hoa tiết lộ rằng Lâm Y Thần đã "cau mày" khi nghĩ về nó. Khi bắt đầu diễn tập, Lâm Dịch Hoa thậm chí còn dành ra một ngày để tất cả các diễn viên cùng nhau học "Tiểu Vương Tử", để các diễn viên tự kiểm điểm. Lâm Dịch Hoa cho rằng kịch bản cần cho phép các diễn viên một khoảng thời gian đáng kể để hòa đồng và khám phá, tìm hiểu kinh nghiệm và cảm xúc của họ và đưa chúng vào kịch bản, vì vậy thời gian chắc chắn sẽ eo hẹp. Trên thực tế, hai nữ chính Lâm Y Thần và Hà Vận Thi tham gia vở kịch này đều cảm thấy áp lực chưa từng có. Lâm Y Thần từng tiết lộ rằng kịch bản rất khó bắt đầu, trong khi Hà Vận Thi tiết lộ rằng mình không thể thích nghi với hầu hết các đoạn hội thoại bằng tiếng Quan Thoại. Trong vở kịch, hai nữ chính Hà Vận Thi và Lâm Y Thần có cuộc gặp gỡ đầu tiên vui tươi với Bảo Đại, đoàn kịch đã sắp xếp một huấn luyện viên opera côn khúc để dạy hai người họ tư thế và bước đi. Hà Vận Thi được Lâm Dịch Hoa đánh giá cao, có thể vào vai Giả Bảo Ngọc trong tiểu thuyết Hồng Lâu Mộng. Còn Lâm Y Thần có vẻ không khả quan lắm ở mảng sân khấu kịch này.

Đoàn kịch sân khấu của Lâm Dịch Hoa, Hà Vận Thi và Lâm Y Thần có tổng cộng 8 chuyến lưu diễn với vở kịch Nam và nữ, chiến tranh và hòa bình này:
 Từ ngày 13 tháng 11 đến ngày 16 tháng 11 năm 2009, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Nhà hát Kwai Tsing ở Hồng Kông. Từ đó cô luôn xuất hiện trên sân khấu kịch với vai An Kỳ.
 Từ ngày 12 tháng 12 đến ngày 13 tháng 12 năm 2009, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Nhà hát Poly Thâm Quyến, Trung Quốc.
 Từ ngày 17 tháng 12 đến ngày 18 tháng 12 năm 2009, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Trung tâm nghệ thuật Trịnh Châu Hà Nam, Trung Quốc.
 Từ ngày 23 tháng 12 đến ngày 26 tháng 12 năm 2009, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Nhà hát đa khoa Bắc Kinh, Trung Quốc.
 Từ ngày 29 tháng 12 đến ngày 31 tháng 12 năm 2009, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Trung tâm Nghệ thuật Phương Đông Thượng Hải, Trung Quốc.
 Từ ngày 4 tháng 1 đến ngày 5 tháng 1 năm 2010, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Nhà hát lớn Thường Châu, Trung Quốc.
 Từ ngày 9 tháng 1 đến ngày 10 tháng 1 năm 2010, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Nhà hát lớn Ôn Châu, Trung Quốc.
 Từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 20 tháng 2 năm 2010, Lâm Y Thần cùng đoàn kịch sân khấu biểu diễn tại Cụm nhà hát Esplanade ở Singapore.

Sau buổi lưu diễn vào ngày 20 tháng 2 năm 2010, cô mới dừng việc đóng vai nữ chính An Kỳ này.

Đời sống cá nhân
Lâm Y Thần từng tiết lộ rằng, cô từng có bạn trai trong thời gian học đại học. Sau khi chia tay với người bạn trai này, cô còn có thêm một vài mối quan hệ tình cảm khác nhưng những người này đều để lại cho cô những kỷ niệm buồn.

Em trai Lâm Duy Thánh của cô thì kết hôn trước cô và đã có con vào năm 2009. Khi đó Lâm Duy Thánh đã là chủ của một nhà hàng mang tên The Villa Herds Restaurant tại Đài Bắc, Đài Loan. Từ khi Lâm Y Thần trở thành ca sĩ, Lâm Duy Thánh luôn mang các món ăn do chính cậu nấu đến cho cô ăn.

Năm 2010 Lâm Y Thần tuyên bố đang hẹn hò với doanh nhân Trịnh Gia Nghiêu và sang tháng 7 năm 2011 Lâm Y Thần tuyên bố dừng đóng phim để dành thời gian cho bạn trai cùng gia đình cô. Nhưng đến tháng 11 năm 2011 Lâm Y Thần tuyên bố đã chia tay Trịnh Gia Nghiêu.

Sang tháng 8 năm 2012 Lâm Y Thần tuyên bố với truyền thông đang hẹn hò với doanh nhân Lâm Vu Siêu (Charles Lin), người có tuổi tác tương đương với Lâm Y Thần. Họ đã quen biết nhau hơn 10 năm (từ hồi còn học cấp 3 vào năm 2000) nhưng cả hai chỉ mới chính thức hẹn hò nhau từ tháng 1 năm 2012 sau khi cùng làm phụ dâu và phụ rể cho đám cưới người em họ của Lâm Y Thần (Lâm Vu Siêu là bạn cùng trường cấp ba với em họ của Lâm Y Thần).

Lâm Y Thần kết hôn với doanh nhân Lâm Vu Siêu (Charles Lin) vào ngày 24 tháng 12 năm 2014.

Âm nhạc

Studio albums

Những bài hát singles

Các buổi hòa nhạc lớn
Các buổi hòa nhạc lớn của Lâm Y Thần:

Sân khấu kịch

MV đã tham gia

Phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Phim ngắn đặc biệt
Phim được trình chiếu tại Lễ trao giải Kim Mã lần thứ 45 vào ngày 6 tháng 12 năm 2008.

Chương trình truyền hình

Các quảng cáo TV Commercial trên TV

Phát hành sách
 Ariel's Blog (林家女孩依晨的青春部落格 Lín jiā nǚhái Yīchén de qīngchūn bùluògé) (9/9/2005) ISBN 9576799775
 Ariel Lin's New York Bagel Diary (林依晨的紐約貝果日記 Lín Yīchén de Niǔ Yuē bèiguǒ rìjì) (28/3/2008) ISBN 9789868414341
 Ariel's A wonderful Journey" (美好的旅行) (12/8/2010) ISBN 9789866606991
 Be Yourself, Why Do You Say Sorry (做自己，為什麼還要說抱歉？) (13/1/2022) ISBN 9789570861471

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web Tiếng Anh dành cho các fan
Trang web Trung Quốc dành cho các fan
Lâm Y Thần trên Weibo

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên truyền hình Đài Loan
Nữ ca sĩ Đài Loan
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ diễn viên Đài Bắc
Nữ diễn viên điện ảnh Đài Loan
Họ Lâm
Người họ Lâm tại Đài Loan
Người Đài Loan


title: Beauchamps, Somme

text:
Beauchamps là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc tại giao lộ của các đường D2 và đường D1015, bên bờ sông Bresle, ranh giới giữa hai tỉnh Somme và Seine-Maritime.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Beauchamps trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Beauchamps sur le site de l'Insee
 Beauchamps sur le site du Quid
 Localisation de Beauchamps sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Beauchamps sur Mapquest

Xã của Somme


title: Athée-sur-Cher

text:
Athée-sur-Cher là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Stipa tulcanensis

text:
Stipa tulcanensis là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Laegaard, S. & Pitman, N. 2004. Stipa tulcanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Stipa
Thực vật Ecuador
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Leucospilapteryx omissella

text:
Leucospilapteryx omissella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu (trừ Ireland và bán đảo Balkan), đông Nga đến Nhật Bản.

Sải cánh dài 7–8 mm. Con trưởng thành vào tháng 5 và tháng 8.

Ấu trùng ăn Artemisia campestris và Artemisia vulgaris. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Leucospilapteryx
Côn trùng châu Âu


title: Guatteria anomala

text:
Guatteria anomala là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Loài này có ở El Salvador, Guatemala, và México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Guatteria anomala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Guatteria
Thực vật El Salvador
Thực vật Guatemala
Thực vật México


title: Nhà thờ Hồi giáo

text:
Thánh đường Hồi giáo hay giáo đường Hồi giáo, nhà thờ Hồi giáo ( — ˈmæsdʒɪd, số nhiều: masājid,  — ) (  ; từ     ,  ; nghĩa đen là "nơi nghi lễ lễ lạy") là nơi thờ cúng của người Hồi giáo. Bất kỳ hành động thờ phượng nào tuân theo các quy tắc cầu nguyện của Hồi giáo có thể được cho là tạo ra một nhà thờ Hồi giáo, cho dù nó có diễn ra trong một tòa nhà đặc biệt hay không. Những nơi thờ cúng không chính thức và ngoài trời được gọi là musalla, trong khi các nhà thờ Hồi giáo dùng để cầu nguyện chung vào các ngày thứ Sáu được gọi là jāmiʿ . Tòa nhà thờ Hồi giáo thường chứa một ngách (cảnh mihrab ) bộ vào tường cho biết sự chỉ đạo của Mecca ( qiblah ), tắm gội cơ sở vật chất và những ngọn tháp mà từ đó các cuộc gọi đến lời cầu nguyện được ban hành. Bục giảng ( minbar ), nơi truyền tải bài giảng thứ Sáu (jumu'ah) ( khutba ), là đặc trưng của nhà thờ Hồi giáo ở trung tâm thành phố trước đây, nhưng kể từ đó đã trở nên phổ biến ở các nhà thờ Hồi giáo nhỏ hơn. Các nhà thờ Hồi giáo thường có không gian riêng biệt dành cho nam và nữ. Mô hình tổ chức cơ bản này có các hình thức khác nhau tùy thuộc vào khu vực, thời kỳ và hệ phái.

Các nhà thờ Hồi giáo thường được dùng làm địa điểm cầu nguyện, lễ chay Ramadan, dịch vụ tang lễ, lễ Sufi, hôn nhân và thỏa thuận kinh doanh, thu thập và phân phát bố thí, cũng như là nơi trú ẩn cho người vô gia cư. Trong lịch sử, các nhà thờ Hồi giáo cũng là trung tâm quan trọng của giáo dục tiểu học và đào tạo nâng cao về khoa học tôn giáo. Trong thời hiện đại, chúng vẫn giữ vai trò là nơi giảng dạy và tranh luận về tôn giáo, nhưng việc học cao hơn hiện nay thường diễn ra trong các cơ sở chuyên biệt. Tầm quan trọng đặc biệt được dành cho Nhà thờ Hồi giáo Lớn Mecca (trung tâm của hajj), Nhà thờ Hồi giáo Tiên tri ở Medina (nơi chôn cất Muhammad) và Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa ở Jerusalem (được cho là nơi Muhammad lên thiên đường). Trong quá khứ, nhiều nhà thờ Hồi giáo trong thế giới Hồi giáo đã được xây dựng để chôn cất các vị thánh Sufi và các nhân vật được tôn kính khác, điều này đã biến chúng thành điểm đến hành hương nổi tiếng.

Với sự lan rộng của Hồi giáo, các nhà thờ Hồi giáo được nhân lên trên toàn thế giới Hồi giáo. Đôi khi nhà thờ và đền thờ được chuyển đổi thành nhà thờ Hồi giáo, điều này ảnh hưởng đến phong cách kiến trúc Hồi giáo. Trong khi hầu hết các nhà thờ Hồi giáo tiền hiện đại được tài trợ bởi các quỹ từ thiện, các quốc gia hiện đại trong thế giới Hồi giáo đã cố gắng đưa các nhà thờ Hồi giáo dưới sự kiểm soát của chính phủ. Sự gia tăng quy định của chính phủ đối với các nhà thờ Hồi giáo lớn đã bị chống lại bởi sự gia tăng của các nhà thờ Hồi giáo do tư nhân tài trợ thuộc nhiều đảng phái và hệ tư tưởng khác nhau, nhiều trong số đó đóng vai trò là cơ sở cho các trào lưu phục hưng Hồi giáo và hoạt động xã hội khác nhau. Các nhà thờ Hồi giáo đã đóng một số vai trò chính trị. Tỷ lệ tham dự nhà thờ Hồi giáo rất khác nhau tùy thuộc vào khu vực.

Lịch sử

Ban đầu

Theo một số học giả, Hồi giáo bắt đầu trong suốt cuộc đời của Muhammad vào thế kỷ thứ 7, và các thành phần kiến trúc như nhà thờ Hồi giáo cũng vậy. Trong trường hợp này, Thánh đường Hồi giáo của Người đồng hành ở thành phố Massawa của Eritrea, hoặc Thánh đường Hồi giáo Quba ở thành phố Hejazi ở Medina (cấu trúc đầu tiên được Muhammad xây dựng khi ông di cư từ Mecca năm 622), sẽ là Thánh đường Hồi giáo đầu tiên được xây dựng trong lịch sử Hồi giáo.

Các học giả khác, đề cập đến các đoạn Kinh Qur'an, nói rằng Hồi giáo là một tôn giáo có trước Muhammad với các nhà tiên tri trước đây như Abraham. [15] Abraham trong Hồi giáo được cho là đã xây dựng Ka'bah ('Khối lập phương') ở Mecca, và do đó, thánh đường của nó, Al-Masjid Al-Haram (Thánh đường thiêng liêng), được coi là Thánh đường đầu tiên còn tồn tại. Một Hadith ở Sahih al-Bukhari tuyên bố rằng khu bảo tồn Kaaba là nhà thờ Hồi giáo đầu tiên trên Trái đất, với nhà thờ Hồi giáo thứ hai là Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa ở Jerusalem, cũng liên quan đến Abraham. Từ đầu năm 638 sau Công nguyên, Nhà thờ Hồi giáo thiêng liêng Mecca đã được mở rộng nhiều lần để đáp ứng số lượng người Hồi giáo sống trong khu vực hoặc thực hiện cuộc hành hương hàng năm được gọi là Hajj đến thành phố.

Dù bằng cách nào, sau Nhà thờ Hồi giáo Quba, Muhammad tiếp tục thành lập một nhà thờ Hồi giáo khác ở Medina, ngày nay được gọi là Al-Masjid an-Nabawi (Thánh đường Hồi giáo của Nhà tiên tri). Được xây dựng trên địa điểm của nhà mình, Muhammad đã tham gia xây dựng nhà thờ Hồi giáo và giúp người tiên phong đưa khái niệm nhà thờ Hồi giáo trở thành tâm điểm của thành phố Hồi giáo. Nhà thờ Hồi giáo Tiên tri đã giới thiệu một số tính năng vẫn còn phổ biến trong các nhà thờ Hồi giáo ngày nay, bao gồm cả hốc ở phía trước của không gian cầu nguyện được gọi là mihrab và bục giảng được gọi là minbar. Nhà thờ Hồi giáo cũng được xây dựng với một khoảng sân rộng, một mô típ phổ biến của các nhà thờ Hồi giáo được xây dựng kể từ đó.

Phổ biến và phát triển

Các Thánh đường Hồi giáo được xây dựng ở Iraq và Bắc Phi vào cuối thế kỷ thứ VII khi Hồi giáo lan rộng ra ngoài bán đảo Ả Rập với những Khalifah đầu tiên. Đền Imam Husayn ở Karbala được cho là một trong những nhà thờ Hồi giáo lâu đời nhất ở Iraq, mặc dù hình thức hiện tại của nó, tiêu biểu cho kiến trúc Ba Tư, chỉ quay trở lại từ thế kỷ thứ 11. Đền thờ, trong khi vẫn hoạt động như một nhà thờ Hồi giáo, vẫn là một trong số những địa điểm linh thiêng nhất dành cho người Hồi giáo Shia, vì nó tôn vinh cái chết của imam Shia thứ ba và cháu trai của Muhammad, Hussein ibn Ali. Nhà thờ Hồi giáo Amr ibn al-As được cho là nhà thờ Hồi giáo đầu tiên ở Ai Cập, phục vụ như một trung tâm tôn giáo và xã hội của Fustat (Cairo ngày nay) trong thời kỳ hoàng kim. Tuy nhiên, giống như đền Imam Husayn, cấu trúc ban đầu của nó vẫn không có gì. Với Khalifah Fatimid Shia sau này, các nhà thờ Hồi giáo trên khắp Ai Cập đã phát triển để bao gồm các trường học (được gọi là madrasa), bệnh viện và lăng mộ.

Đại Thánh đường Kairouan ở Tunisia ngày nay được cho là nhà thờ Hồi giáo đầu tiên được xây dựng ở tây bắc châu Phi, với hình thức hiện tại (có từ thế kỷ thứ 9) được xem là hình mẫu cho các nơi thờ cúng Hồi giáo khác ở Maghreb. Đó là nơi đầu tiên kết hợp một tháp hình vuông (trái ngược với tháp hình tròn phổ biến hơn) và có các gian giữa của giáo đường gần giống với một vương cung thánh đường. Những đặc điểm này cũng có thể được tìm thấy ở các Thánh đường Andalucia, bao gồm Đại Thánh đường Cordoba, khi chúng có xu hướng phản ánh kiến trúc của người Moor thay vì tổ tiên Visigoth của họ. Tuy nhiên, một số yếu tố của kiến trúc Visigothic, như vòm móng ngựa, đã được truyền vào kiến trúc nhà thờ Hồi giáo của Tây Ban Nha và Maghreb.

Nhà thờ Hồi giáo đầu tiên ở Đông Á được ghi nhận là thành lập vào thế kỷ thứ 8 tại Tây An. Tuy nhiên, Đại Thánh đường Tây An, có tòa nhà hiện tại có từ thế kỷ 18, không sao chép các kiểu mẫu thường được liên kết với các nhà thờ Hồi giáo ở nơi khác. Tháp ban đầu bị nhà nước cấm. Theo kiến trúc truyền thống của Trung Quốc, Đại Thánh đường Tây An, giống như nhiều nhà thờ Hồi giáo khác ở miền đông Trung Quốc, giống như một ngôi chùa, với mái nhà màu xanh lá cây thay vì mái màu vàng phổ biến trên các cấu trúc của hoàng tộc ở Trung Quốc. Nhà thờ Hồi giáo ở miền tây Trung Quốc có nhiều khả năng kết hợp các yếu tố, như mái vòm và tháp, theo truyền thống được thấy ở các nhà thờ Hồi giáo ở nơi khác.

Một sự tích hợp tương tự của các ảnh hưởng nước ngoài và địa phương có thể được nhìn thấy trên các đảo Sumatra và Java của Indonesia, nơi các nhà thờ Hồi giáo như Đại Thánh đường Demak, được thành lập lần đầu tiên vào thế kỷ 15. [32] Các nhà thờ Hồi giáo Java đầu tiên đã lấy dấu hiệu thiết kế từ ảnh hưởng kiến trúc của Ấn Độ giáo, Phật giáo và Trung Quốc, với gỗ cao, mái nhiều tầng tương tự như các đền thờ Hindu của người Bali; mái vòm Hồi giáo có mặt khắp nơi không xuất hiện ở Indonesia cho đến thế kỷ 19. [31] [33] Đổi lại, phong cách Java ảnh hưởng đến phong cách của các nhà thờ Hồi giáo ở các nước láng giềng Nam Đảo của Indonesia, Malaysia, Brunei và Philippines. [32]

Các đế chế Hồi giáo là công cụ trong quá trình phát triển và truyền bá các nhà thờ Hồi giáo. Mặc dù các nhà thờ Hồi giáo được thành lập lần đầu tiên ở Ấn Độ trong thế kỷ thứ 7, nhưng chúng không phổ biến trên khắp tiểu lục địa cho đến khi người Mughal xuất hiện vào thế kỷ 16 và 17. Phản ánh nguồn gốc Timurid của họ, nhà thờ Hồi giáo kiểu Mughal bao gồm mái vòm hành tây, vòm hình cung nhọn và ngọn tháp hình tròn phức tạp, đặc trưng phổ biến trong phong cách Ba Tư và Trung Á. Jama Masjid ở Delhi và Nhà thờ Hồi giáo Badshahi ở Lahore được xây dựng theo cách tương tự vào giữa thế kỷ 17, vẫn là hai trong số những nhà thờ Hồi giáo lớn nhất trên tiểu lục địa Ấn Độ.

Umayyad Caliphate đặc biệt là công cụ truyền bá đạo Hồi và thành lập các nhà thờ Hồi giáo ở Levant, vì các Umayyad được xây dựng trong số các nhà thờ Hồi giáo được tôn kính nhất trong khu vực - Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa và Mái vòm đá ở Jerusalem và Nhà thờ Hồi giáo Umayyad ở Damascus. Các thiết kế của Mái vòm đá và Nhà thờ Hồi giáo Umayyad chịu ảnh hưởng của kiến trúc Byzantine, một xu hướng tiếp tục với sự trỗi dậy của Đế quốc Ottoman.

Một số nhà thờ Hồi giáo đầu tiên ở Đế quốc Ottoman ban đầu là nhà thờ hoặc nhà thờ từ Đế quốc Byzantine, như Hagia Sophia (một trong những nhà thờ được chuyển đổi) báo hiệu kiến trúc của nhà thờ Hồi giáo sau cuộc chinh phạt Constantinople của Ottoman. Tuy nhiên, người Ottoman đã phát triển phong cách kiến trúc của riêng họ, đặc trưng bởi các nhà tròn lớn ở trung tâm (đôi khi được bao quanh bởi nhiều mái vòm nhỏ hơn), các tháp hình bút chì và mặt tiền mở.

Nhà thờ Hồi giáo từ thời Ottoman vẫn còn rải rác khắp Đông Âu, nhưng sự tăng trưởng nhanh nhất về số lượng nhà thờ Hồi giáo ở châu Âu đã xảy ra trong thế kỷ vừa qua khi nhiều người Hồi giáo đã di cư đến lục địa. Nhiều thành phố lớn của châu Âu là quê hương của các nhà thờ Hồi giáo, như Nhà thờ Hồi giáo Paris ở Paris, kết hợp mái vòm, tháp và các đặc điểm khác thường được tìm thấy với nhà thờ Hồi giáo ở các quốc gia đa số Hồi giáo. Nhà thờ Hồi giáo đầu tiên ở Bắc Mỹ được thành lập bởi người Mỹ gốc Albania vào năm 1915, nhưng nhà thờ Hồi giáo lâu đời nhất còn sót lại của lục địa, Nhà thờ Hồi giáo Mẹ của Mỹ, được xây dựng vào năm 1934. Như ở châu Âu, số lượng nhà thờ Hồi giáo Mỹ đã tăng nhanh trong những thập kỷ gần đây khi những người nhập cư Hồi giáo, đặc biệt là từ Nam Á, đã đến Hoa Kỳ. Hơn bốn mươi phần trăm nhà thờ Hồi giáo ở Hoa Kỳ được xây dựng sau năm 2000.

Chuyển đổi nơi thờ cúng phi Hồi giáo

Theo các nhà sử học Hồi giáo đầu tiên, các thị trấn đầu hàng mà không kháng cự và thực hiện các hiệp ước với người Hồi giáo được phép giữ lại nhà thờ của họ và các thị trấn bị Hồi giáo chiếm giữ có nhiều nhà thờ của họ được chuyển đổi thành nhà thờ Hồi giáo. Một trong những ví dụ sớm nhất về các loại chuyển đổi này là ở Damascus, Syria, nơi vào năm 705 khalip nhà Omeyyad Al-Walid đã chiếm nhà thờ St. John từ các Kitô hữu và đã xây dựng lại thành một nhà thờ Hồi giáo để đổi lấy việc xây dựng một số nhà thờ mới cho các Kitô hữu ở Damascus. Abd al-Malik ibn Marwan (cha của Al-Waleed) được cho là đã biến 10 nhà thờ ở Damascus thành nhà thờ Hồi giáo.

Quá trình biến nhà thờ thành nhà thờ Hồi giáo đặc biệt tập trung tại các ngôi làng nơi phần lớn cư dân cải sang đạo Hồi. caliph nhà Abbas al-Ma'mun đã biến nhiều nhà thờ thành nhà thờ Hồi giáo. Người Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman đã chuyển đổi gần như tất cả các nhà thờ, tu viện và nhà nguyện ở Constantinople bao gồm cả Hagia Sophia nổi tiếng thành nhà thờ Hồi giáo ngay sau khi chiếm được thành phố vào năm 1453. Trong một số trường hợp, các nhà thờ Hồi giáo đã được thiết lập trên các địa điểm của các thánh đường của người Do Thái hoặc Kitô giáo liên quan đến các nhân vật Kinh Thánh cũng được Hồi giáo công nhận.

Các nhà thờ Hồi giáo cũng đã được chuyển đổi bởi các tôn giáo khác, đáng chú ý là ở miền nam Tây Ban Nha, sau cuộc chinh phạt của người Moor vào năm 1492. Nổi bật nhất trong số đó là Đại giáo đường Cordoba, được xây dựng trên địa điểm của một nhà thờ bị phá hủy trong thời kỳ Hồi giáo cai trị. Bên ngoài bán đảo Iberia, những trường hợp tương tự cũng xảy ra ở đông nam châu Âu khi các khu vực không còn nằm dưới sự cai trị của người Hồi giáo.

Chức năng tôn giáo
 Masjid jāmiʿ  (), một nhà thờ Hồi giáo trung tâm, có thể đóng một vai trò trong các hoạt động tôn giáo như giảng dạy Kinh Qur'an và giáo dục các imam tương lai.}}

Cầu nguyện

Có hai ngày lễ (Eid) trong lịch Hồi giáo: ʿĪd al-Fiṭr và ʿĪd al-Aḍḥā, trong đó có những buổi cầu kinh đặc biệt được tổ chức tại các nhà thờ Hồi giáo vào buổi sáng. Những buổi cầu kinh Eid này được cho là sẽ được cung cấp trong các nhóm lớn, và vì vậy, trong trường hợp không có Eidgah ngoài trời, một nhà thờ Hồi giáo lớn sẽ thường tổ chức chúng cho các giáo dân của họ cũng như các giáo sĩ của các nhà thờ Hồi giáo địa phương nhỏ hơn. Một số nhà thờ Hồi giáo thậm chí sẽ thuê các trung tâm hội nghị hoặc các tòa nhà công cộng lớn khác để một số lượng lớn người Hồi giáo tham dự. Các thánh đường Hồi giáo, đặc biệt là những thánh đường ở các quốc gia mà người Hồi giáo chiếm đa số, cũng sẽ tổ chức những buổi cầu nguyện Eid bên ngoài ở sân trong, quảng trường thị trấn hoặc ở ngoại ô thị trấn ở Eidgah.

Ramadan

Tháng linh thiêng nhất của đạo Hồi, Ramaḍān, được quan sát qua nhiều sự kiện. Vì người Hồi giáo phải ăn chay vào ban ngày trong tháng Ramadan, các nhà thờ Hồi giáo sẽ tổ chức bữa tối Ifṭār sau khi mặt trời lặn và cầu nguyện lần thứ tư trong ngày - buổi cầu nguyện Maghrib. Thực phẩm được cung cấp, ít nhất là một phần, bởi các thành viên của cộng đồng, do đó tạo ra bữa tối potluck hàng ngày. Do sự đóng góp của cộng đồng cần thiết để phục vụ bữa tối iftar, nhà thờ Hồi giáo với các hội thánh nhỏ hơn có thể không thể tổ chức bữa tối iftar hàng ngày. Một số nhà thờ Hồi giáo cũng sẽ tổ chức các bữa ăn Suḥūr trước bình minh cho các giáo dân tham dự buổi cầu nguyện đầu tiên trong ngày - buổi cầu nguyện Fajr. Như với bữa tối iftar, các hội viên thường cung cấp thức ăn cho Suḥūr, mặc dù các nhà thờ Hồi giáo có thể cung cấp thức ăn thay thế. Các nhà thờ Hồi giáo thường sẽ mời các thành viên nghèo hơn trong cộng đồng Hồi giáo cùng chia sẻ và bắt đầu chiến đấu, vì việc bố thí trong tháng Ramadan theo đạo Hồi được coi là hành vi đặc biệt vinh dự.

Sau các buổi cầu nguyện bắt buộc hàng ngày cuối cùng (những buổi cầu nguyện ʿIshāʾ đặc biệt, Tarāwīḥ tùy chọn sẽ có trong các nhà thờ Hồi giáo lớn hơn. Trong mỗi đêm cầu nguyện có thể kéo dài đến hai giờ mỗi đêm, thường là một thành viên của cộng đồng đã ghi nhớ toàn bộ Kinh Qur'an (Hafiz) sẽ đọc thuộc một phần của cuốn sách. Đôi khi, một số người như vậy (không nhất thiết là cộng đồng địa phương) thay phiên nhau làm điều này. Trong mười ngày cuối tháng Ramadan, các nhà thờ Hồi giáo lớn hơn sẽ tổ chức các chương trình thâu đêm Laylat al-Qadr, đêm mà người Hồi giáo tin rằng Muhammad lần đầu tiên nhận được những điều mặc khải trong Kinh Qur'an. Vào đêm đó, giữa hoàng hôn và bình minh, các nhà thờ Hồi giáo sử dụng các diễn giả để giáo dục các giáo dân tham dự về đạo Hồi. Nhà thờ Hồi giáo hoặc cộng đồng thường cung cấp bữa ăn định kỳ suốt đêm.

Trong mười ngày cuối tháng Ramadan, các nhà thờ Hồi giáo lớn hơn trong cộng đồng Hồi giáo sẽ tổ chức Iʿtikāf, một hoạt động mà ít nhất một người đàn ông Hồi giáo trong cộng đồng phải tham gia. Người Hồi giáo biểu diễn itikaf được yêu cầu ở lại nhà thờ Hồi giáo trong mười ngày liên tiếp, thường là trong việc thờ cúng hoặc tìm hiểu về đạo Hồi. Do đó, phần còn lại của cộng đồng Hồi giáo có trách nhiệm cung cấp cho người tham gia thực phẩm, đồ uống và bất cứ thứ gì họ cần trong thời gian lưu trú.

Bố thí

Cột trụ thứ ba trong số Năm Cột trụ của Hồi giáo tuyên bố rằng người Hồi giáo được yêu cầu phải dành khoảng một phần trăm tài sản của mình cho tổ chức bố thí như Zakat. Vì các nhà thờ Hồi giáo tạo thành trung tâm của các cộng đồng Hồi giáo, họ là nơi người Hồi giáo đến để tặng zakat và nếu cần thiết thì nhận nó. Trước ngày lễ Eid ul-Fitr, các nhà thờ Hồi giáo cũng thu thập một zakat đặc biệt được cho là để giúp đỡ người Hồi giáo nghèo tham dự các buổi cầu nguyện và lễ kỷ niệm liên quan đến ngày lễ.

Tần suất tham dự

Tần suất mà người Hồi giáo tham dự các hoạt động của nhà thờ Hồi giáo rất khác nhau trên khắp thế giới. Ở một số quốc gia, việc tham dự hàng tuần tại các nơi thờ tự tôn giáo là phổ biến đối với người Hồi giáo trong khi ở những nước khác, việc tham dự là rất hiếm.

Ở Hoa Kỳ nói riêng, trong một nghiên cứu được thực hiện bởi Viện chính sách xã hội và sự hiểu biết, kết quả cho biết rằng người Mỹ Hồi giáo thường xuyên đến nhà thờ Hồi giáo có nhiều khả năng làm việc với các nước láng giềng để giải quyết các vấn đề cộng đồng (49 so với 30%), được đăng ký để bỏ phiếu (74 so với 49 phần trăm) và có kế hoạch bỏ phiếu (92 so với 81%). Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, không có mối tương quan nào giữa thái độ của người Hồi giáo đối với bạo lực và tần suất tham gia nhà thờ Hồi giáo của họ.

Khi nói đến việc tham gia nhà thờ Hồi giáo, dữ liệu cho thấy phụ nữ Hồi giáo Mỹ và đàn ông Hồi giáo Mỹ tham dự nhà thờ Hồi giáo với tỷ lệ tương tự (45% đối với nam và 35% đối với nữ). Ngoài ra, khi so sánh với công chúng nhìn vào sự tham dự của các dịch vụ tôn giáo, những người Mỹ Hồi giáo trẻ tuổi tham dự nhà thờ Hồi giáo với tỷ lệ gần hơn với người Mỹ Hồi giáo lớn tuổi.

Vai trò trong xã hội đương đại

Động viên chính trị

Cuối thế kỷ 20 chứng kiến sự gia tăng số lượng nhà thờ Hồi giáo được sử dụng cho mục đích chính trị. Trong khi một số chính phủ trong thế giới Hồi giáo đã cố gắng giới hạn nội dung của các bài giảng thứ Sáu đối với các chủ đề tôn giáo nghiêm ngặt, thì cũng có những nhà thuyết giáo độc lập đưa ra các khutba để giải quyết các vấn đề xã hội và chính trị, thường là về mặt cảm xúc. Các chủ đề phổ biến bao gồm sự bất bình đẳng xã hội, sự cần thiết của thánh chiến khi đối mặt với sự bất công, cuộc đấu tranh giữa thiện và ác mà phương Tây thường tượng trưng cho sự suy đồi đạo đức và tinh thần, và chỉ trích các nhà cai trị địa phương về tham nhũng và kém hiệu quả. Ở các quốc gia Hồi giáo như Bangladesh, Pakistan, Iran và Ả Rập Xê Út, các chủ đề chính trị được rao giảng bởi các imam tại các hội thánh Thứ Sáu một cách thường xuyên. Các nhà thờ Hồi giáo thường phục vụ như là điểm gặp gỡ của phe đối lập chính trị trong thời kỳ khủng hoảng.

Các quốc gia có dân số Hồi giáo thiểu số có nhiều khả năng hơn các quốc gia đa số Hồi giáo ở Đại Trung Đông sử dụng nhà thờ Hồi giáo như một cách để thúc đẩy sự tham gia của công dân. Các nghiên cứu về người Hồi giáo Hoa Kỳ đã liên tục chỉ ra mối tương quan tích cực giữa sự tham dự nhà thờ Hồi giáo và sự tham gia chính trị. Một số nghiên cứu kết nối sự tham gia của công dân đặc biệt với sự tham dự của nhà thờ Hồi giáo cho các hoạt động xã hội và tôn giáo khác ngoài cầu nguyện. Nhà thờ Hồi giáo Mỹ tổ chức đăng ký cử tri và thúc đẩy sự tham gia của công dân nhằm thúc đẩy người Hồi giáo, những người thường là người nhập cư thế hệ thứ nhất hoặc thứ hai, trong quá trình chính trị. Do những nỗ lực này cũng như những nỗ lực tại các nhà thờ Hồi giáo để thông báo cho người Hồi giáo về các vấn đề mà cộng đồng Hồi giáo phải đối mặt, những người phục vụ nhà thờ Hồi giáo thường xuyên tham gia vào các cuộc biểu tình, ký kiến nghị và tham gia vào chính trị. Nghiên cứu về sự tham gia của công dân Hồi giáo ở các nước phương Tây khác "ít kết luận hơn nhưng dường như chỉ ra xu hướng tương tự."

Vai trò trong xung đột bạo lực

Vì chúng được coi là quan trọng đối với cộng đồng Hồi giáo, giống như những nơi thờ cúng khác, các nhà thờ Hồi giáo có thể là trung tâm của các cuộc xung đột xã hội. Thánh đường Hồi giáo Babur là chủ đề của một cuộc xung đột như vậy cho đến đầu những năm 1990 khi nó bị phá hủy. Trước khi một giải pháp tương hỗ có thể được đưa ra, nhà thờ Hồi giáo đã bị phá hủy vào ngày 6 tháng 12 năm 1992 khi nhà thờ Hồi giáo được xây dựng bởi Babur được cho là trên địa điểm của một ngôi đền Hindu trước đây đánh dấu nơi sinh của Rama. Cuộc tranh cãi xung quanh nhà thờ Hồi giáo có liên quan trực tiếp đến bạo loạn ở Bombay (Mumbai ngày nay) cũng như vụ đánh bom năm 1993 đã giết chết 257 người.

Các vụ đánh bom vào tháng 2 năm 2006 và tháng 6 năm 2007 đã phá hủy nghiêm trọng Nhà thờ Hồi giáo al-Askari của Iraq và làm trầm trọng thêm căng thẳng hiện có. Các vụ đánh bom nhà thờ Hồi giáo khác ở Iraq, cả trước và sau vụ đánh bom tháng 2 năm 2006, là một phần của cuộc xung đột giữa các nhóm Hồi giáo ở nước này. Tuy nhiên, các vụ đánh bom nhà thờ Hồi giáo không chỉ có ở Iraq; vào tháng 6 năm 2005, một kẻ đánh bom tự sát đã giết chết ít nhất 19 người tại một nhà thờ Hồi giáo Shia ở Afghanistan gần Jade Maivand. Vào tháng 4 năm 2006, hai vụ nổ đã xảy ra tại Jama Masjid của Ấn Độ. Sau vụ đánh bom Nhà thờ Hồi giáo al-Askari ở Iraq, các giáo sĩ Hồi giáo và các nhà lãnh đạo Hồi giáo khác đã sử dụng nhà thờ Hồi giáo và những buổi cầu nguyện vào thứ Sáu như là phương tiện để kêu gọi bình tĩnh và hòa bình giữa lúc bạo lực lan rộng.

Một nghiên cứu năm 2005 chỉ ra rằng trong khi hỗ trợ cho các vụ đánh bom tự sát không tương quan với sự tận tâm cá nhân đối với Hồi giáo ở người Hồi giáo Palestine, thì nó lại tương quan với việc tham gia nhà thờ Hồi giáo vì "tham gia các nghi lễ tôn giáo dưới mọi hình thức có thể khuyến khích hỗ trợ cho các hành vi tự hy sinh được thực hiện cho lợi ích tập thể."

Sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9, một số nhà thờ Hồi giáo Mỹ đã bị nhắm mục tiêu trong các cuộc tấn công từ phá hoại đơn giản đến đốt phá. Hơn nữa, Liên đoàn Quốc phòng Do Thái bị nghi ngờ âm mưu đánh bom Nhà thờ Hồi giáo Vua Fahd ở Thành phố Culver, California. Các cuộc tấn công tương tự xảy ra trên khắp Vương quốc Anh sau vụ đánh bom London ngày 7 tháng 7 năm 2005. Bên ngoài thế giới phương Tây, vào tháng 6 năm 2001, Nhà thờ Hồi giáo Hassan Bek là mục tiêu phá hoại và tấn công của hàng trăm người Israel sau khi một kẻ đánh bom tự sát giết chết 19 người trong một hộp đêm ở Tel Aviv. Mặc dù đi lễ ở nhà thờ rất được khuyến khích đối với nam giới, nhưng họ được phép ở nhà khi cảm thấy có nguy cơ từ cuộc đàn áp bài Hồi giáo.

Ảnh hưởng của Saudi

Mặc dù sự tham gia của Saudi vào các nhà thờ Hồi giáo Sunni trên khắp thế giới có thể bắt nguồn từ những năm 1960, nhưng mãi đến thế kỷ 20, chính phủ Ả Rập Saudi mới có ảnh hưởng lớn trong các nhà thờ Hồi giáo Sunni nước ngoài. Bắt đầu từ những năm 1980, chính phủ Ả Rập Saudi bắt đầu tài trợ cho việc xây dựng nhà thờ Hồi giáo Sunni ở các nước trên thế giới. Ước tính 45 tỷ đô la Mỹ đã được chính phủ Ả Rập Saudi tài trợ cho các nhà thờ Hồi giáo và các trường Hồi giáo Sunni ở nước ngoài. Ain al-Yaqeen, một tờ báo của Saudi, đã báo cáo vào năm 2002 rằng các quỹ của Saudi có thể đã góp phần xây dựng tới 1.500 nhà thờ Hồi giáo và 2.000 trung tâm Hồi giáo khác.

Công dân Saudi cũng đã đóng góp đáng kể cho các nhà thờ Hồi giáo trong thế giới Hồi giáo, đặc biệt là ở các quốc gia nơi họ coi người Hồi giáo là người nghèo và bị áp bức. Sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, các nhà thờ Hồi giáo ở Afghanistan bị chiến tranh tàn phá đã nhận nhiều đóng góp của công dân Saudi. Nhà thờ Hồi giáo Vua Fahd ở Thành phố Culver, California và Trung tâm Văn hóa Hồi giáo Ý ở Rome đại diện cho hai khoản đầu tư lớn nhất của Ả Rập Saudi vào các nhà thờ Hồi giáo nước ngoài khi cựu vương Ả Rập Saudi Fahd bin Abdul Aziz al-Saud đóng góp tương ứng 8 triệu USD và 50 triệu USD cho hai nhà thờ Hồi giáo.

Tranh cãi chính trị

Ở thế giới phương Tây và đặc biệt là Hoa Kỳ, tâm lý chống Hồi giáo và chính sách đối nội được nhắm mục tiêu đã tạo ra những thách thức cho các nhà thờ Hồi giáo và những người muốn xây dựng chúng. Đã có sự giám sát của chính phủ và cảnh sát đối với các nhà thờ Hồi giáo ở Mỹ và các nỗ lực của địa phương nhằm cấm các nhà thờ Hồi giáo và các công trình xây dựng, mặc dù dữ liệu cho thấy trên thực tế, hầu hết người Mỹ phản đối việc cấm xây dựng nhà thờ Hồi giáo (79%) và giám sát nhà thờ Hồi giáo ở Hoa Kỳ (63%) như trong một nghiên cứu năm 2018 được thực hiện bởi Viện Chính sách và Hiểu biết xã hội.

Các quan chức Ninh Hạ đã được thông báo vào ngày 3 tháng 8 năm 2018 rằng Đại giáo đường Uy Châu sẽ bị phá hủy vì không nhận được giấy phép thích hợp trước khi xây dựng. Các quan chức trong thị trấn nói rằng nhà thờ Hồi giáo đã không được cấp giấy phép xây dựng thích hợp, bởi vì nó được xây dựng theo phong cách Trung Đông với nhiều mái vòm và tháp. Các cư dân của Quý Châu đã báo động lẫn nhau thông qua các phương tiện truyền thông xã hội và cuối cùng đã ngăn chặn sự phá hủy nhà thờ Hồi giáo bằng các cuộc biểu tình công cộng.

Kiến trúc

Phong cách

Nhà thờ Hồi giáo theo quy hoạch Ả Rập hoặc hypostyle là loại nhà thờ Hồi giáo sớm nhất, đi tiên phong dưới triều đại Umayyad. Những nhà thờ Hồi giáo này có các kế hoạch hình vuông hoặc hình chữ nhật với một sân trong và phòng cầu nguyện có mái che. Trong lịch sử, ở vùng khí hậu Trung Đông và Địa Trung Hải ấm áp, sân được phục vụ để chứa số lượng lớn tín đồ trong những buổi cầu nguyện thứ Sáu. Hầu hết các nhà thờ Hồi giáo hypostyle đầu tiên có mái bằng trên các phòng cầu nguyện, đòi hỏi phải sử dụng nhiều cột trụ và cấu trúc hỗ trợ. Một trong những nhà thờ Hồi giáo hypostyle đáng chú ý nhất là Đại Giáo đường Cordoba ở Tây Ban Nha, tòa nhà được hỗ trợ bởi hơn 850 cột. Thông thường, các nhà thờ Hồi giáo hypostyle có các dãy mái vòm bên ngoài để du khách có thể tận hưởng bóng râm. Nhà thờ Hồi giáo theo quy hoạch Ả Rập được xây dựng chủ yếu dưới các triều đại Umayyad và Abbas; tuy nhiên, sau đó, sự đơn giản của quy hoạch Ả Rập đã hạn chế các cơ hội phát triển hơn nữa, do đó các nhà thờ Hồi giáo mất dần sự phổ biến.

Sự khởi đầu đầu tiên trong thiết kế nhà thờ Hồi giáo bắt đầu ở Ba Tư (Iran). Người Ba Tư đã được thừa hưởng một di sản kiến trúc phong phú từ các triều đại Ba Tư trước đó và họ bắt đầu kết hợp các yếu tố từ các thiết kế Parthia và Sassan trước đó vào nhà thờ Hồi giáo của họ, chịu ảnh hưởng của các tòa nhà như Cung điện Ardashir và Cung điện Sarvestan. Do đó, kiến trúc Hồi giáo đã chứng kiến sự ra đời của các cấu trúc như mái vòm và lối vào lớn, cong, được gọi là iwan. Trong thời kỳ Seljuq cai trị, khi chủ nghĩa thần bí Hồi giáo đang gia tăng, sự sắp xếp bốn iwan đã hình thành. Định dạng bốn iwan, được hoàn thiện ở thời Seljuq và sau đó được những người Safavid thừa kế, đã thiết lập vững chắc mặt tiền sân của các nhà thờ Hồi giáo này, với các cổng cao chót vót ở mọi phía, quan trọng hơn chính các tòa nhà thực tế. Chúng thường có hình dạng của một sân trung tâm hình vuông với các lối vào lớn ở mỗi bên, tạo ấn tượng về các cổng vào thế giới tâm linh. Người Ba Tư cũng giới thiệu các khu vườn Ba Tư vào các thiết kế nhà thờ Hồi giáo. Chẳng mấy chốc, một phong cách nhà thờ Hồi giáo khác biệt của Ba Tư bắt đầu xuất hiện sẽ ảnh hưởng đáng kể đến các thiết kế nhà thờ Hồi giáo của triều đại Timurid và cả Mughal sau này.

Người Ottoman đã giới thiệu các nhà thờ Hồi giáo mái vòm trung tâm vào thế kỷ 15. Những nhà thờ Hồi giáo này có một mái vòm lớn tập trung ở phía trên phòng cầu nguyện. Ngoài việc có một mái vòm trung tâm lớn, một đặc điểm chung là các mái vòm nhỏ hơn tồn tại ngoài trung tâm trên phòng cầu nguyện hoặc trong suốt phần còn lại của nhà thờ Hồi giáo, nơi mà việc cầu nguyện không được thực hiện. Phong cách này bị ảnh hưởng nặng nề bởi kiến trúc Byzantine với việc sử dụng các vòm lớn ở trung tâm. Nhà thờ Hồi giáo của Hajja Soad có hình dạng kim tự tháp. Đó là một phong cách sáng tạo trong kiến trúc Hồi giáo.

Nhà thờ Hồi giáo Faisal ở Islamabad, Pakistan có thiết kế tương đối khác thường, hợp nhất các đường nét đương đại với vẻ ngoài truyền thống hơn của một chiếc lều của người Bedouin Ả Rập, với phòng cầu nguyện hình tam giác lớn và bốn tháp. Tuy nhiên, không giống như các thiết kế nhà thờ Hồi giáo truyền thống, nó thiếu mái vòm. Kiến trúc của nhà thờ Hồi giáo là một khởi đầu từ lịch sử lâu dài của kiến trúc Hồi giáo Nam Á.

Nhà thờ Hồi giáo được xây dựng ở Đông Nam Á thường đại diện cho kiến trúc theo phong cách Indonesia-Java, khác với kiến trúc được tìm thấy trên khắp Trung Đông. Những cái được tìm thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ dường như có nhiều phong cách khác nhau nhưng hầu hết được xây dựng theo thiết kế kiến trúc phương Tây, một số là nhà thờ cũ hoặc các tòa nhà khác được sử dụng bởi những người không theo đạo Hồi. Ở Châu Phi, hầu hết các nhà thờ Hồi giáo đều cũ nhưng những nhà thờ mới được xây dựng theo mô phỏng của Trung Đông. Điều này có thể được nhìn thấy trong Nhà thờ Hồi giáo Quốc gia Abuja ở Nigeria và những nơi khác.

Tháp

Một đặc điểm chung trong các nhà thờ Hồi giáo là tháp, tháp cao, thanh mảnh thường nằm ở một trong các góc của cấu trúc nhà thờ Hồi giáo. Đỉnh của tháp luôn là điểm cao nhất trong các nhà thờ Hồi giáo có một, và thường là điểm cao nhất trong khu vực trực tiếp. Tháp nhọn cao nhất thế giới được đặt tại Nhà thờ Hồi giáo Hassan II ở Casablanca, Morocco. Nó có chiều cao 210 mét (689 ft) và hoàn thành vào năm 1993 theo thiết kế của Michel Pinseau. Các nhà thờ Hồi giáo đầu tiên không có tháp, và thậm chí ngày nay các phong trào Hồi giáo bảo thủ nhất như Wahhabis tránh xây dựng các tháp, coi chúng là phô trương và nguy hiểm trong trường hợp sụp đổ. Ở Basra dưới triều đại của caliph thứ hai nhà Umayyad Muawiyah I. Muawiyah khuyến khích xây dựng các tháp vì nó được cho là mang các nhà thờ Hồi giáo ngang tầm với các tháp chuông của nhà thờ Thiên chúa giáo. Do đó, các kiến trúc sư nhà thờ Hồi giáo đã mượn hình dạng của tháp chuông cho các tháp của họ, được sử dụng cho mục đích chủ yếu giống như mục đích gọi là tín hữu cầu nguyện. Tòa tháp đứng lâu đời nhất trên thế giới là tháp của Đại Giáo đường Kairouan ở Tunisia, được xây dựng từ thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 9, đây là một tòa tháp vuông khổng lồ bao gồm ba tầng xếp chồng lên nhau dốc lên dần.

Trước năm buổi cầu nguyện hàng ngày bắt buộc, một Mu'azzin (tiếng Ả Rập: مُـؤَذِّن) kêu gọi những người thờ phượng cầu nguyện từ tháp. Ở nhiều quốc gia như Singapore, nơi người Hồi giáo không chiếm đa số, các nhà thờ Hồi giáo bị cấm phát thanh to tiếng Adhān (, Call to Prayer), mặc dù điều này được cho là nói to với cộng đồng xung quanh. Adhan được yêu cầu trước mỗi buổi cầu nguyện. Tuy nhiên, gần như mọi nhà thờ Hồi giáo đều dùng một muezzin cho mỗi buổi cầu nguyện để nói adhan vì đó là một thực hành được đề nghị hoặc Sunnah (tiếng Ả Rập: سُـنَّـة) của nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad. Tại các nhà thờ Hồi giáo không có tháp, adhan được gọi từ bên trong nhà thờ Hồi giáo hoặc một nơi nào khác trên mặt đất. Iqama (), tương tự như adhan và được tuyên bố ngay trước khi bắt đầu cầu nguyện, thường không được tuyên bố từ tháp ngay cả khi một nhà thờ Hồi giáo có tháp.

Mihrab

Miḥrāb, cũng được đánh vần là mehrab là một hốc hình bán nguyệt trong bức tường của một nhà thờ Hồi giáo chỉ Qibla (hướng Kaaba) ở Mecca, và do đó hướng mà người Hồi giáo nên đối mặt khi cầu nguyện. Bức tường trong đó một mihrab xuất hiện là "bức tường qibla". Mihrab không nên bị nhầm lẫn với minbar, đó là nền cao mà từ đó một Imam (người dẫn dắt cầu nguyện) diễn thuyết trước giáo đoàn.

Mái vòm
Các mái vòm, thường được đặt ngay phía trên phòng cầu nguyện chính, có thể biểu thị các vòm trời và Thiên đường. Theo thời gian, các mái vòm đã phát triển, từ việc chiếm một phần nhỏ của mái nhà gần mihrab đến bao quanh toàn bộ mái nhà phía trên phòng cầu nguyện. Mặc dù các mái vòm thường có hình dạng của một bán cầu nhưng người Mughal ở Ấn Độ đã phổ biến các mái vòm hình củ hành ở Nam Á đã trở thành đặc trưng của kiểu vòm kiến trúc Ả Rập. Một số nhà thờ Hồi giáo có nhiều mái vòm nhỏ hơn ngoài mái vòm lớn nằm ở trung tâm.

Các thánh đường lớn nhất thế giới
Dưới đây là một số thánh đường lớn nhất thế giới.

Xem thêm
 Maqsurah
 Các nơi linh thiêng nhất của Hồi giáo
 Imamah (học thuyết Shi'a)
 Danh sách các thánh đường Hồi giáo

Chú thích
 Sách báo

 Drury, Abdullah, Islam in New Zealand: The First Mosque (Christchurch, 2007) ISBN 978-0-473-12249-2.

 Bách khoa toàn thư

Đọc thêm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Great Mosque of Kairouan (Okba Ibn Nafi Mosque in Kairouan)
 Grand Jumma Mosque at Shams ArRiyadh
 Great Mosque-Cathedral of Córdoba
 Mosques in the USA
 UK Mosques – detailed graphical map of each one
 The Martyred Mosques  On the Seven Mosques of Medina
 Mosques From Around the World at Islamicity
 High-res photo gallery of world wide mosques
 Mosques in Egypt
 Mosques in Singapore
 American Mosques
 Mosques at sacred destinations
  Ulu Cami: A Karachay Mosque serving Muslim Community in Northern Jersey
 Mosques map in the World
 Mosques in the Astana (Kazakhstan) and Bishkek (Kyrgyzstan)

Hồi giáo
Kiến trúc Hồi giáo
Loại công trình
Kiến trúc thánh đường Hồi giáo


title: Engaeus granulatus

text:
Engaeus granulatus là một loài tôm hùm đất trong họ Parastacidae. Chúng là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo

 Doran, N. and Horwitz, P. 2010. Engaeus granulatus. IUCN Red List of Threatened Species 2010. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2017.

Engaeus
Động vật được mô tả năm 1990
Hệ động vật loài cực kỳ nguy cấp Úc


title: Escorpain

text:
Escorpain  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Entomopteryx

text:
Entomopteryx là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Entomopteryx amputata Guenée, 1857
 Entomopteryx combusta (Warren, 1893)
 Entomopteryx deminuta (Warren, 1894)
 Entomopteryx statheuta (Prout, 1932)

Chú thích

Tham khảo

 Entomopteryx at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Lithinini


title: Đường sắt Bắc Kinh – Quảng Châu

text:
Đường sắt Bắc Kinh-Quảng Châu (tiếng Hoa: 京广铁路/京廣鐵路, hay 京广线/京廣線) (Kinh-Quảng thiết lộ) là một tuyến đường sắt huyết mạch ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nối ga Bắc Kinh Tây ở Bắc Kinh đến ga Quảng Châu ở thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông.

Tuyến đường sắt này được nối bằng hai tuyến. Tuyến phía Bắc đường sắt Bắc Kinh-Hán Khẩu chạy từ Bắc Kinh đến Hán Khẩu, và tuyến phía Nam, đường sắt Vũ Xương-Quảng Châu, từ Vũ Xương đến Quảng Châu. Tuyến đường sắt Bắc Kinh-Hán Khẩu đã được hoàn thành năm 1905 và tuyến đường sắt Vũ Xương-Quảng Châu đã được hoàn thành năm 1936. Giữa Hán Khẩu và Vũ Xương có sông Dương Tử. Hai tuyến này đã được nối với nhau năm 1957, khi cầu Dương Tử Vũ Hán được xây.

Đường sắt Kinh-Quảng nối Bắc Kinh với Quảng Châu và chạy qua 6 tỉnh: Bắc Kinh, Hà Bắc, Hà Nam, Hồ Bắc, Hồ Nam và Quảng Đông, với tổng chiều dài 2.324 km. Tàu suốt Bắc Kinh-Cửu Long (Hồng Kông) chạy qua tuyến này.

Lịch sử

Tuyến đường sắt Kinh Quảng ban đầu là hai tuyến đường sắt: tuyến đường sắt Bắc Kinh Hankou ở phía bắc từ Bắc Kinh đến Hán Khẩu và tuyến đường sắt Quảng Đông Hán Khẩu ở phía nam từ Vũ Xương đến Quảng Châu. Hán Khẩu và Vũ Xương là những thành phố ở phía đối diện của sông Dương Tử đã trở thành một phần của thành phố Vũ Hán hiện nay vào năm 1927.
Tuyến đường sắt Bắc Kinh Hán Khẩu (Kinh Hán), dài 1.215 km (755 mi), được xây dựng từ năm 1897 đến 1906. Sự nhượng bộ ban đầu được trao cho một công ty của Bỉ được các nhà đầu tư Pháp ủng hộ. Mong muốn mạnh mẽ để đưa tuyến đường dưới sự kiểm soát của Trung Quốc đã dẫn đến việc thành lập Ngân hàng Giao thông để đảm bảo nguồn tài chính cần thiết để mua lại tuyến đường sắt từ các chủ sở hữu Bỉ. Việc mua lại thành công tuyến đường sắt vào năm 1909 đã nâng cao uy tín của Giao thông Hệ, nơi trở thành một lực lượng chính trị hùng mạnh ở Cộng hòa sơ khai.
Tuyến đường sắt Quảng Đông Hán Khẩu (Việt Hán) bắt đầu xây dựng vào năm 1900 và tiến triển chậm hơn. Sự nhượng bộ ban đầu được trao cho Công ty Phát triển Trung Quốc Hoa Kỳ, nhưng một cuộc khủng hoảng ngoại giao đã nổ ra khi người Bỉ mua quyền kiểm soát công ty. Sự nhượng bộ đã bị hủy bỏ vào năm 1904 để ngăn chặn lợi ích của Pháp-Bỉ kiểm soát toàn bộ tuyến đường giữa Bắc Kinh và Quảng Đông.  chi nhánh Quảng Châu Sanshui được hoàn thành vào năm 1904. Đoạn Trường Sa-Chu Châu sau đó được hoàn thành vào năm 1911, tiếp theo là đoạn Quảng Châu-Thiệu Quan năm 1916 và đoạn Wuchang-Trường Sa năm 1918. Công việc ở phần cuối cùng giữa Chu Châu và Thiều Quan bắt đầu vào năm 1929 và cuối cùng được hoàn thành vào năm 1936.
Vào ngày 7 tháng 2 năm 1923, các công nhân của hiệp hội Công nhân Đường sắt Bắc Kinh - Vũ Hán đã phát động một cuộc đình công lớn đòi hỏi quyền của người lao động tốt hơn và phản đối sự áp bức của các quân phiệt. Cuộc đình công do Shi Yang và Lin Xiangqian tổ chức là một ví dụ ban đầu về việc huy động công nhân của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Xem thêm
 Giao thông đường sắt Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Đường sắt Trung Quốc


title: Megachile laminopeds

text:
Megachile laminopeds là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 2005


title: Quận Deuel, South Dakota

text:
Quận Deuel là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

D


title: Pollex bulli

text:
Pollex bulli là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Palawan ở Philippines.

Sải cánh dài khoảng 9 mm.

Tham khảo

  2007: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 1, Taxonomy of the Pollexinae. Zootaxa, 1567: 1-116. Abstract & excerpt

Pollex (Erebidae)


title: Landemont

text:
Landemont là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Người Giẻ Triêng

text:
Người Giẻ Triêng (Jeh-Tariang) là một dân tộc cư trú chủ yếu tại miền trung Việt Nam và nam Lào. Theo Joshua Project tổng dân số năm 2019 là 75 ngàn người.

Tại Việt Nam người Giẻ Triêng là một trong số 54 dân tộc tại Việt Nam Họ có số dân là 63.322 người theo Điều tra dân số năm 2019 , sinh sống chủ yếu (trên 99,2%) tại vùng miền núi tỉnh tỉnh Kon Tum và Quảng Nam.

Tại Lào có chừng 13 ngàn người Jeh theo Joshua Project.

Người Giẻ Triêng nói 2 ngôn ngữ là tiếng Giẻ (Jeh) và tiếng Triêng (Tariang) cùng thuộc Ngữ chi Bahnar của ngữ hệ Nam Á.

Các nhóm địa phương
Người Giẻ Triêng còn biết qua các tên: Đgiéh, Ta Reh, Giảng Rây, Pin, Triêng, Treng, Ta Liêng, Ve, La-Ve, Bnoong, Ca Tang. Các tộc người tại Lào gồm Katang, Talieng, Jeng, Brao, Laven.

Người Bh'noong
Người Bh'noong nói tiếng Bh'noong sinh sống tại các xã thuộc huyện Phước Sơn và huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam. Theo thống kê, có khoảng 31,343 người (2003). Phước Sơn có hơn 14,600 người Bh'noong, chiếm 65% dân số.

Người Giẻ
Người Giẻ hay Jẻh sinh sống chủ yếu tại huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum.

Người Tà Riềng
Người Tà Riêng hay Triêng sống tại các xã miền Tây huyện Nam Giang như La Dêê, La Êê, Đắc Tôi và huyện Dak Chung của Lào giáp ranh biên giới thuộc tỉnh Sekong.

Người Ve
Người Ve hay Laven sinh sống tại các xã huyện Nam Giang và Phước Sơn như Đắc Pring, Đắc Pre. Người Laven còn sinh sống tại tỉnh Attapeu, Lào.

Dân số và địa bàn cư trú
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Giẻ Triêng ở Việt Nam có dân số 50.962 người, cư trú tại 29 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Giẻ Triêng cư trú tập trung tại các tỉnh:
Kon Tum (32.644 người, chiếm 62,1% tổng số người Giẻ Triêng tại Việt Nam),
Quảng Nam (19.007 người, chiếm 37,3% tổng số người Giẻ Triêng tại Việt Nam), ngoài ra còn có tại Đắk Lắk (78 người) và một số ít ở các tỉnh khác.

Đặc điểm kinh tế
Người Giẻ Triêng sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy. Ngoài ra họ còn săn bắn, đánh cá, hái lượm các loại rau rừng, hoa quả, nấm... làm thức ăn hàng ngày. Người Giẻ Triêng còn nuôi trâu, bò, lợn, gà nhưng chủ yếu chỉ dùng vào lễ hiến sinh.

Họ tên
Mỗi người Giẻ Triêng (trừ nhóm Bnoong) đều có họ kèm theo tên, nhưng họ của đàn ông khác với họ của đàn bà. Mỗi họ đều có việc kiêng kỵ, một truyện cổ giải thích về tên họ và điều kiêng kỵ đó. Xưa kia, con trai theo họ

Hôn nhân gia đình
Theo tục lệ cũ, con trai khoảng 10 tuổi bắt đầu ngủ đêm tại nhà rông, khoảng 13-15 tuổi thì cà răng và sau đó vài ba năm sẽ lấy vợ. Con gái chủ động trong việc hôn nhân của mình và sự lựa chọn của con cái được cha mẹ tôn trọng. Trước khi lập gia đình, con trai phải biết đan lát, biết tấu chiêng cồng, các cô gái phải thạo đan chiếu, dệt vải (ở những vùng có nghề dệt). Cô gái phải chuẩn bị đủ 100 bó củi đẹp để nộp cho nhà trai trong lễ cưới. Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ phải sống và luân phiên chuyển nhà từ nhà cha mẹ vợ sang nhà cha mẹ chồng, và ngược lại cứ ba đến bốn năm một lần, cho đến khi cha mẹ một bên qua đời mới định cư một chỗ.

Ma chay
Người Giẻ Triêng khi chết được chôn trong quan tài độc mộc, có đẽo tượng đầu trâu, huyệt đào rất nông, đưa đám tang chỉ có vài người nhà và sau một thời gian thì làm lễ bỏ mả để đoạn tang.

Nhà cửa
Người Giẻ Triêng ở nhà sàn dài, nhiều nơi làm mái đầu hồi uốn khum hình mu rùa. Thường thì các nhà trong làng được xếp thành hình tròn xung quanh nhà rông. Khác với nhà rông của một số dân tộc khác, nhà sàn Giẻ Triêng được hành lang chạy dọc chia đôi: một nửa dành cho nam giới, nửa kia dành cho phụ nữ.

Hiện nay, người Giẻ Triêng ở Kon Tum làm nhà sàn ngắn và vài hộ gia đình cùng chung sống với nhau. Những nhà này cũng có những đặc trưng đáng quan tâm: nhà sàn mái hình mai rùa, hai đầu đốc được trang trí bằng hai sừng trâu.

Trang phục
Nam giới để tóc ngắn hoặc đội khăn chàm theo lối chữ nhất trên đầu. Thân ở trần hoặc mặc tấm áo, khoác ngoài chéo qua vai, màu chàm có các sọc trang trí. Họ mang khố khổ hẹp, dài không có tua, thân và các mép khố được viền và trang trí hoa văn ở hai đầu trên nền chàm. Nam cũng đeo vòng cổ, vòng ngoài khố mang chuỗi hạt vòng. Trong các dịp tết lễ, họ mang thêm tấm choàng rộng màu chàm, có các sắc màu trang trí phủ kín thân.

Phụ nữ Giẻ Triêng để tóc dài, quấn sau gáy. Họ không mặc áo mà mang loại váy dài, cao sát nách. Đây là loại váy ống tương đối dài rộng. Đầu váy, giữa thân và gấu váy được trang trí các sọc hoa văn màu đỏ trên nền chàm. Lối mặc có tính chất vừa váy, vừa áo này là một đặc điểm rất khác biệt của phụ nữ Gié Triêng, ít gặp ở các dân tộc khác từ Bắc vào Nam.  Đây cũng là một lý do trang phục Giẻ Triêng được chọn vào "Làng văn hóa các dân tộc". Lối mặc váy, đặc biệt là quấn mép ra trước giữa thân, đầu váy còn thừa (váy loại này thường dài - cao gấp rưỡi váy bình thường), lộn ngược ra phía trước hoặc quấn thành nhiều nếp gấp ra xung quanh trông như một chiếc áo ngắn. Phụ nữ còn mang vòng tay vòng cổ.

Trang phục Giẻ Triêng là đặc điểm riêng, cùng với một số dân tộc khu vực Trường Sơn - Tây Nguyên có giá trị quan trọng cho việc nghiên cứu lịch sử trang phục ở Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Người Giẻ Triêng


title: Buethwiller

text:
Buethwiller  là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,84 km², dân số năm 1999 là 280 người. Khu vực này có độ cao trung bình 279 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Quận Knott, Kentucky

text:
Quận Knott là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 17.649 người, 6.717 hộ gia đình, và 4.990 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 50 trên một dặm vuông (19 / km2). Có 7.579 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 22 trên một dặm vuông (8,5 / km 2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 98,27% người da trắng, 0,73% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,11% người Mỹ bản xứ, 0,15% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,12% từ các chủng tộc khác, và 0,60% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,63% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 6.717 hộ, trong đó 34,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,60% có nữ hộ và không có chồng, và 25,70% là không lập gia đình. 23,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,30% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,54 và cỡ gia đình trung bình là 3,00.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 24,50% dưới độ tuổi 18, 10,80% 18-24, 29,00% 25-44, 24,30% từ 45 đến 64, và 11,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 36 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 20.373, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 24.930. Phái nam có thu nhập trung bình USD 29.471 so với 21.240 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 11.297 USD. Có 26,20% gia đình và 31,10% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 39,80% những người dưới 18 tuổi và 23,10% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Sân bay Long Akah

text:
Sân bay Long Akah  là một sân bay ở Long Akah thuộc bang Sarawak,Malaysia.

Hàng không và điểm đến
Malaysia Airlines
MASwings (Marudi, Miri)

Xem thêm
 Danh sách các sân bay Malaysia

Tài liệu

Liên kết ngoài
Short Take-Off and Landing Airports (STOL) tại tờ Malaysia Airports Holdings Berhad

Danh sách các sân bay Malaysia


title: Thành phố Kuwait

text:
Thành phố Kuwait (, có tên phiên âm là Cô-oét) là thủ đô và cảng của Kuwait bên bờ Vịnh Kuwait (một phần của Vịnh Ba Tư). Thành phố cũng được gọi tên là Al Kuwait. Dân số thành phố là 32.500 người nhưng dân số vùng đô thị lên tới 4,5 triệu người. Tài sản thu được từ các mỏ dầu ở sa mạc ven biển đã được sử dụng để xây dựng nó thành một trong những thành phố hiện đại nhất Trung Đông. Đây là một cảng dầu khí quan trọng, sản xuất các sản phẩm hóa dầu và là một trung tâm thương mại và tài chính. Thành phố này được thành lập vào thế kỷ 18, đã từng được xem là trạm cuối của Dự án Tuyến đường sắt Berlin-Baghdad. Kuwait bắt đầu mở rộng sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Vào đầu thập niên 1990, nơi này phải đối mặt với khó khăn để phục hồi và tái thiết do bị hư hại nặng nề sau khi bị Iraq chiếm đóng trong cuộc Chiến tranh vùng Vịnh Ba Tư.
Thành phố có sân bay quốc tế Kuwait.

Khí hậu
Thành phố Kuwait có khí hậu sa mạc nóng (phân loại khí hậu Köppen BWh) với mùa hè cực kỳ nóng, rất kéo dài và mùa đông ngắn, ôn hòa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu dân cư ở Kuwait
Thủ đô của châu Á
Thành phố ven biển Kuwait
Huyện của tỉnh Al Asimah (Kuwait)
Thành phố cảng vịnh Ba Tư
Thành phố cảng Kuwait


title: Qua lại không gây hại

text:
Qua lại không gây hại là một khái niệm được sử dụng trong Công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982 về việc cho phép tàu thuyền nước ngoài qua lại trong vùng lãnh hải của một quốc gia hay vùng lãnh thổ có chủ quyền, với một số hạn chế nhất định về quyền của các tàu thuyền đó. Theo điều 17 Công ước này thì tàu thuyền của mọi quốc gia, có biển hay không có biển, đều có quyền qua lại không gây hại trong lãnh hải của quốc gia khác. Khoản 1 điều 19 Công ước này ghi rõ:
Passage is innocent so long as it is not prejudicial to the peace, good order or security of the coastal State. Such passage shall take place in conformity with this Convention and with other rules of international law.

Bản dịch:
Qua lại được coi là không gây hại khi nó không gây thiệt hại cho hòa bình, trật tự hoặc an ninh của quốc gia ven biển. Việc qua lại như vậy sẽ được thực hiện phù hợp với Công ước này và với các quy định khác của luật quốc tế.

Quyền tài phán
Qua lại không gây hại phải được hiểu như là việc đi lại nhưng không gây tổn hại đến hòa bình, an ninh, trật tự hay các lợi ích chính đáng của quốc gia ven biển. Danh sách các hoạt động không liên quan đến hoạt động qua lại mà tàu thuyền nước ngoài không được phép thực hiện đã được kê trong khoản 2 điều 19 Công ước Liên hiệp quốc về luật biển năm 1982. Các quốc gia ven biển không được phép đặt điều kiện cho tàu thuyền nước ngoài khi đi qua lãnh hải của mình như: phải xin phép hoặc thông báo trước.

Khi thực hiện quyền qua lại không gây hại thì tàu thuyền nước ngoài phải tôn trọng các quy định hợp pháp trong luật của quốc gia ven biển. Các tàu thuyền quân sự hay tàu thuyền khác của nhà nước sử dụng vào mục đích phi thương mại được hưởng quyền miễn trừ tài phán hình sự và tài phán dân sự, nhưng quốc gia mà tàu thuyền đó treo cờ phải chịu trách nhiệm trước các vi phạm (có thể) do các tàu thuyền này gây ra trong lãnh hải của quốc gia ven biển.

Công ước 1982 không quy định quyền tài phán hình sự của quốc gia ven biển đối với tàu thuyền nước ngoài để có thể bắt giữ hay tiến hành dự thẩm sau một vụ việc vi phạm hình sự xảy ra trên con tàu này trong quá trình nó đi qua lãnh hải của quốc gia ven biển, nhưng quốc gia ven biển có quyền thực hiện quyền tài phán nếu hậu quả của vụ vi phạm đó có liên quan đến lợi ích của quốc gia ven biển, chẳng hạn: phá hoại hòa bình; an ninh; trật tự của quốc gia ven biển, thuyền trưởng hoặc viên chức ngoại giao (lãnh sự) của quốc gia mà tàu này treo cờ yêu cầu hay khi các biện pháp này là cần thiết để chống lại tội phạm buôn lậu ma túy hay các chất kích thích bị cấm khác.

Công ước cũng dự tính quyền của quốc gia ven biển được áp dụng các biện pháp mà luật pháp quốc gia đó quy định để tiến hành bắt giữ, dự thẩm đối với tàu bè nước ngoài đi qua lãnh hải sau khi rời khỏi nội thủy của quốc gia ven biển đó nhằm bảo vệ an ninh quốc gia. Ngược lại, đối với vụ vi phạm hình sự diễn ra trước khi con tàu nước ngoài (xuất phát từ cảng nước ngoài khác) đi vào lãnh hải, nhưng không vào nội thủy thì quốc gia ven biển đó không có quyền can thiệp.

Quốc gia ven biển cũng không có quyền ép tàu thuyền nước ngoài đang qua lại trên lãnh hải của mình phải dừng lại (hay thay đổi hành trình của nó) nhằm thực hiện quyền tài phán dân sự đối với một cá nhân nào đó trên tàu này, nhưng có quyền áp dụng mọi biện pháp trừng phạt (hoặc đảm bảo an toàn dân sự) mà luật pháp trong nước quy định đối với các tàu thuyền nước ngoài đang neo đậu trong lãnh hải hoặc đi qua lãnh hải ngay sau khi rời khỏi nội thủy của mình.

Xem thêm
Công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982

Tham khảo

Liên kết ngoài
Công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982: Đoạn 3 phần II định nghĩa qua lại không gây hại

Luật quốc tế
Luật biển


title: Dactylispa issiki

text:
Dactylispa issiki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chûjô miêu tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Dysenius

text:
Dysenius là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
 Dysenius cruentus Scudder, 1872 (preocc. Hübner, [1819])

Chú thích

Tham khảo
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy
Dysenius


title: Danh sách tiểu hành tinh: 12201–12300

text:
|-
| 12201 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12202 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12203 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12204 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12205 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12206 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12207 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12208 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12209 - ||  || 11 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12210 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12211 Arnoschmidt || 1981 KJ || 28 tháng 5 năm 1981 || La Silla || H.-E. Schuster
|-
| 12212 - ||  || 23 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12213 - ||  || 26 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12214 Miroshnikov ||  || 7 tháng 9 năm 1981 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 12215 - ||  || 24 tháng 10 năm 1981 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 12216 - ||  || 16 tháng 11 năm 1981 || Bickley || Perth Observatory
|-
| 12217 - ||  || 15 tháng 5 năm 1982 || Palomar || Palomar
|-
| 12218 Fleischer || 1982 RK || 15 tháng 9 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 12219 Grigorʹev ||  || 19 tháng 9 năm 1982 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 12220 Semenchur ||  || 20 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 12221 Ogatakoan ||  || 14 tháng 11 năm 1982 || Kiso || H. Kosai, K. Hurukawa
|-
| 12222 Perotto || 1982 WA || 19 tháng 11 năm 1982 || Bologna || Osservatorio San Vittore
|-
| 12223 Hoskin || 1983 TX || 8 tháng 10 năm 1983 || Harvard Observatory || Oak Ridge Observatory
|-
| 12224 Jimcornell ||  || 19 tháng 10 năm 1984 || Harvard Observatory || Oak Ridge Observatory
|-
| 12225 Yanfernández || 1985 PQ || 14 tháng 8 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 12226 Caseylisse || 1985 TN || 15 tháng 10 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 12227 Penney ||  || 11 tháng 10 năm 1985 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 12228 - ||  || 11 tháng 10 năm 1985 || Palomar || S. L. Gaiser, J. P. Leech
|-
| 12229 Paulsson ||  || 17 tháng 10 năm 1985 || Kvistaberg || C.-I. Lagerkvist
|-
| 12230 - || 1986 QN || 25 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12231 - ||  || 27 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12232 - ||  || 28 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12233 - ||  || 29 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12234 Shkuratov ||  || 6 tháng 9 năm 1986 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 12235 Imranakperov ||  || 9 tháng 9 năm 1986 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 12236 - ||  || 22 tháng 2 năm 1987 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12237 Coughlin || 1987 HE || 23 tháng 4 năm 1987 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 12238 Actor ||  || 17 tháng 12 năm 1987 || La Silla || E. W. Elst, G. Pizarro
|-
| 12239 Carolinakou ||  || 13 tháng 2 năm 1988 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12240 Droste-Hülshoff ||  || 13 tháng 8 năm 1988 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 12241 Lefort ||  || 13 tháng 8 năm 1988 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 12242 Koon || 1988 QY || 18 tháng 8 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 12243 - ||  || 9 tháng 9 năm 1988 || Đài thiên văn Brorfelde || P. Jensen
|-
| 12244 Werfel ||  || 8 tháng 9 năm 1988 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 12245 - ||  || 9 tháng 9 năm 1988 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12246 Pliska ||  || 11 tháng 9 năm 1988 || Smolyan || V. G. Shkodrov
|-
| 12247 - ||  || 14 tháng 9 năm 1988 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 12248 - ||  || 14 tháng 9 năm 1988 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 12249 - ||  || 16 tháng 9 năm 1988 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 12250 - || 1988 TT || 13 tháng 10 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 12251 - ||  || 9 tháng 10 năm 1988 || Gekko || Y. Oshima
|-
| 12252 Gwangju ||  || 8 tháng 11 năm 1988 || Ayashi Station || M. Koishikawa
|-
| 12253 - ||  || 3 tháng 11 năm 1988 || Đài thiên văn Brorfelde || P. Jensen
|-
| 12254 - ||  || 7 tháng 12 năm 1988 || Okutama || T. Hioki, N. Kawasato
|-
| 12255 - ||  || 7 tháng 12 năm 1988 || Yorii || M. Arai, H. Mori
|-
| 12256 - ||  || 8 tháng 2 năm 1989 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12257 Lassine ||  || 3 tháng 4 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12258 Oscarwilde ||  || 3 tháng 4 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12259 Szukalski ||  || 16 tháng 9 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12260 - ||  || 30 tháng 9 năm 1989 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12261 Ledouanier ||  || 7 tháng 10 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12262 Nishio || 1989 UL || 21 tháng 10 năm 1989 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 12263 - ||  || 30 tháng 12 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 12264 - || 1990 CD || 1 tháng 2 năm 1990 || Dynic || A. Sugie
|-
| 12265 - || 1990 FG || 23 tháng 3 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 12266 - || 1990 FL || 23 tháng 3 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 12267 Denneau ||  || 31 tháng 5 năm 1990 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 12268 - ||  || 29 tháng 7 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12269 - || 1990 QR || 19 tháng 8 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 12270 Bozar ||  || 16 tháng 8 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12271 - ||  || 14 tháng 9 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12272 Geddylee ||  || 22 tháng 9 năm 1990 || Palomar || B. Roman
|-
| 12273 - ||  || 9 tháng 10 năm 1990 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 12274 - ||  || 19 tháng 10 năm 1990 || Okutama || T. Hioki, S. Hayakawa
|-
| 12275 Marcelgoffin ||  || 15 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12276 - ||  || 18 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12277 - ||  || 17 tháng 11 năm 1990 || Geisei || T. Seki
|-
| 12278 Kisohinoki ||  || 21 tháng 11 năm 1990 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 12279 Laon ||  || 16 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12280 Reims ||  || 16 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12281 Chaumont ||  || 16 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12282 Crombecq ||  || 21 tháng 1 năm 1991 || Haute Provence || E. W. Elst
|-
| 12283 - || 1991 EC || 9 tháng 3 năm 1991 || Dynic || A. Sugie
|-
| 12284 Pohl || 1991 FP || 17 tháng 3 năm 1991 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 12285 - ||  || 20 tháng 3 năm 1991 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 12286 Poiseuille ||  || 8 tháng 4 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12287 Langres ||  || 8 tháng 4 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12288 Verdun ||  || 8 tháng 4 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12289 Carnot ||  || 8 tháng 4 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12290 - || 1991 LZ || 14 tháng 6 năm 1991 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 12291 Gohnaumann ||  || 6 tháng 6 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12292 Dalton ||  || 6 tháng 6 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12293 - ||  || 13 tháng 7 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12294 Avogadro ||  || 2 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12295 Tasso ||  || 2 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 12296 - ||  || 5 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12297 - ||  || 6 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12298 Brecht ||  || 6 tháng 8 năm 1991 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 12299 - ||  || 7 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 12300 - ||  || 10 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-

Tham khảo


title: Desmopachria nigra

text:
Desmopachria nigra là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Villamol

text:
Villamol là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 222 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Andrena hermosa

text:
Andrena hermosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ribble mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1968


title: WizBit (BitTorrent)

text:
WizBit là một trình khách BitTorrent chạy trên hệ điều hành Symbian S60. WizBit được phát hành theo giấy phép GPL. WizBit được viết bằng ngôn ngữ lập trình Python chạy trên các thiết bị di động của Nokia.

Tính năng
Hiện tại WizBit đang ở bản kiểm thử alpha, và chưa có nhiều tính năng hoàn chỉnh. Nó chỉ cho phép người dùng tìm kiếm tệp torrent và kết nối tới máy theo dõi để nhận lấy danh sách máy đồng đẳng đang chia sẻ tệp.

Tính năng tương lai
Trong thời gian tới, WizBit sẽ là một trình khách hỗ trợ hoàn toàn các tính năng cơ bản của trình khách BitTorrent, có thể tải được các tệp lớn thông qua mạng GPRS, 3G hoặc Wi-Fi.

Phát triển
David Hulbert (aka "Dave Hulbert", người Anh, Wimborne) là người phát triển WizBit duy nhất. WizBit được khai sinh từ luận án tốt nghiệp của David Hulbert  tại trường Đại học Exeter.

Xem thêm
So sánh các phần mềm BitTorrent

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trình khách BitTorrent
Phần mềm Symbian S60


title: I Am the Best

text:
"I Am the Best" () là một bài hát của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc 2NE1, được phát hành ngày 24 tháng 6 năm 2011 dưới dạng đĩa đơn cho 2NE1 2nd Mini Album. Ca khúc ngay khi ra mắt đã chiếm giữ vị trí đầu bảng xếp hạng kỹ thuật số của GAON và bản hit này 3 năm vẫn chưa hạ nhiệt.

Bài hát được sản xuất bởi nhà sản xuất chính của YG Entertainment, Teddy Park. Nó được mô tả như một ca khúc hip hop điện tử tương tự như đĩa đơn đầu tay của 2NE1 "Fire". Phong cách của bài hát được cho là quen thuộc với giới trẻ đã quen với văn hóa clubbing.

Teaser đầu tiên của bài hát được phát hành vào ngày 19 tháng 6 năm 2011 với sự tham gia của trưởng nhóm 2NE1, CL. Teaser được đăng tải thông qua YG-Life cùng với tác phẩm nghệ thuật chính thức của bài hát. YG Entertainment cũng tiết lộ rằng họ sẽ phát hành một đoạn 10 giây của bài hát mỗi ngày cho đến khi phát hành toàn bộ ca khúc vào ngày 24 tháng 6.

Vào ngày 11 tháng 12 năm 2014, Capitol Records đã thay thế YG Entertainment để phân phối "I Am the Best" tại thị trường Hoa Kỳ. hát sau đó đã ảnh hưởng đến các radio Dance, Mainstream và Rhythmic ở Mỹ cùng ngày.

Sau ba ngày trì hoãn phát hành theo kế hoạch, video âm nhạc của bài hát được công chiếu trên kênh YouTube chính thức của 2NE1 vào ngày 27 tháng 6 năm 2011. Nó được đạo diễn bởi Seo Hyun Seung, người cũng đạo diễn các video âm nhạc trước đây của họ như "Fire", "Try to Follow Me" và "Can't Nobody".

Sau khi video được phát hành và nhận được những màn trình diễn tích cực,nhóm đã công bố một cuộc thi Dance Competition nơi người hâm mộ cố gắng vũ đạo và đăng nó lên mạng, và các thành viên của 2NE1 sẽ chọn người chiến thắng. chiến thắng là một đoàn múa toàn nữ đến từ Việt Nam có tên L.Y.N.T.

Vào ngày 6 tháng 10 năm 2014, video âm nhạc đã vượt qua mốc 100 triệu lượt xem trên YouTube và trở thành video âm nhạc K-pop thứ tám làm được điều đó.

Bối cảnh và sáng tác
Để quảng bá đĩa mở rộng mới của nhóm nhac nữ 2NE1, YG Entertainment phát hành một đĩa đơn ba tuần một lần bắt đầu từ ngày 21 tháng 4 năm 2011, để quảng bá tất cả sáu bài hát trong EP. "Don't Cry" (một đĩa đơn solo của thành viên nhóm Park Bom) và "Lonely" là hai đĩa đơn đầu tiên và cả hai đều đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Gaon Digital Chart Hàn Quốc. YG đã phát hành "I Am the Best" cho dịch vụ tải xuống kỹ thuật số và phát trực tuyến là đĩa đơn thứ ba vào ngày 24 tháng 6. Trong một thông cáo báo chí, YG thông báo rằng đây là một bài hát "dữ dội" kết hợp nhạc điện tử và hip hop, thu hút giới trẻ là một phần của văn hóa câu lạc bộ.

Cộng tác viên của YG Entertainment Teddy Park, người đã sản xuất hầu hết các sản phẩm trước đây của 2NE1, đã viết và sản xuất "I Am the Best". Lee Kyung-joon thiết kế track nhạc, được trộn bởi Jason Robert. Phiên bản tiếng Nhật của bài hát lần đầu tiên được cung cấp để tải xuống qua  vào ngày 20 tháng 7 năm 2011, và sau đó được đưa vào ấn bản tiếng Nhật của EP (Nolza) vào ngày 21 tháng 9 nhân dịp ra mắt của nhóm tại trong nước. Trước khi phát hành album phòng thu đầu tiên của CL Alpha vào năm 2021, cô tổ chức một sự kiện đếm ngược trực tiếp và chơi một số đoạn phiên bản chưa phát hành của các bài hát của cả cô và 2NE1, đồng thời tiết lộ rằng "I Am the Best" ban đầu có sự góp mặt của ca sĩ người Canada Justin Bieber.

"I Am the Best" dài 3 phút 28 giây. Nó kết hợp một loạt các phong cách âm nhạc (điện tử, electro house, hip-hop, nhịp điệu châu Phi và reggae), các synthesizer, Trung Đông lấy cảm hứng từ dây trong tám giữa của bài hát, và những bài thánh ca. Các nhà phê bình mô tả thể loại này là electro house và electropop. Tim Chan từ Rolling Stone ghi nhận khả năng kết nối các nền văn hóa và thể loại của bài hát, "dệt một cách vinh quang dòng nhạc tổng hợp Trung Đông vào giữa một bản nhạc electro-pop hào nhoáng." Giáo sư xã hội học John Lie nêu bật bài hát như một ví dụ về sự đổi mới trong công thức của K-pop, lưu ý rằng nó "làm thay đổi một cách tinh vi tính thẩm mỹ và đặc tính của K-pop" bằng cách kết hợp nhiều ảnh hưởng khác nhau. Bài hát được công nhận là một bài ca trao quyền, với lời bài hát xoay quanh chủ đề về sự tự tin và lòng tự tôn.

Đánh giá

Hiệu suất thương mại

MV

Bối cảnh

Đón nhận

Giải thưởng

Quảng bá và biểu diễn trực tiếp

Sử dụng trong phương tiện truyền thông

Di sản

Credit

Bảng xếp hạng

Chú thích

Đĩa đơn năm 2011
Bài hát của 2NE1
Bài hát tiếng Triều Tiên
Đĩa đơn của YG Entertainment
Đĩa đơn quán quân Gaon Digital Chart
Bài hát viết bởi Teddy Park
Bài hát về chủ nghĩa nữ giới
Đĩa đơn của Capitol Records


title: Friedrich Wilhelm II của Phổ

text:
Friedrich Wilhelm II (25 tháng 9 năm 1744 tại Berlin –16 tháng 11 năm 1797 tại Potsdam) là vị vua thứ tư của nước Phổ, trị vì từ năm 1786 đến khi qua đời. Trong liên minh cá nhân, ông còn là Tuyển hầu tước xứ Brandenburg và là Vương công xứ Neuchâtel.

Dù nhà vua không có tài năng về chính trị và quân sự, bờ cõi nước Phổ được mở rộng dưới triều đại ông.

Chú thích

Người Berlin
Quốc vương Phổ
Tuyển hầu Brandenburg
Vương công xứ Neuchâtel
Vương tộc Hohenzollern
Tín hữu Tin Lành


title: Pterodunga

text:
Pterodunga là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2000 bởi Daccordi.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Pterodunga mirabile Daccordi, 2000

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Cryptalaus sericeus

text:
Cryptalaus sericeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Erioptera parallela

text:
Erioptera parallela là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya