title: Giuse Maria Phạm Năng Tĩnh

text:
Giuse Maria Phạm Năng Tĩnh (1917 – 1974) là một giám mục Công giáo người Việt Nam. Ông là giám mục tiên khởi giáo phận Bùi Chu. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Đến với Chúa Giêsu nhờ mẹ Maria".

Thời gian điều hành Giáo phận Bùi Chu của ông là một trong những thời gian khó khăn nhất do hoàn cảnh của miền Bắc Việt Nam lúc bấy giờ và do cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ.

Thân thế
Phạm Năng Tĩnh sinh ngày 31 tháng 7 năm 1917 tại giáo xứ Quần Cống, nay thuộc xã Thọ Nghiệp, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, thuộc giáo phận Bùi Chu. Cậu bé Tĩnh lần lượt nhận các Bí tích Khai Tâm Kitô giáo như Bí tích Rửa Tội ngày 5 tháng 8 năm 1917; Bí tích Thánh Thể ngày 19 tháng 3 năm 1922 và Bí tích Thêm Sức ngày 22 tháng 7 năm 1927. Phạm Năng Tĩnh bắt đầu con đường tu học của mình vào năm 1931.

Thời kỳ linh mục
Sau quá trình tu học, Phạm Năng Tĩnh được thụ phong linh mục ngày 4 tháng 8 năm 1945, ngay trước khi nổ ra cuộc khởi nghĩa giành chính quyền của Việt Minh. Chủ phong nghi thức truyền chức linh mục là giám mục Giuse Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn. Sau khi được truyền chức, linh mục trẻ tuổi được bổ nhiệm làm Giáo sư trường Ninh Cường ngày 15 tháng 8 năm 1945. Đúng một năm sau đó, linh mục Tĩnh được thuyên chuyển đi làm Giáo sư Chủng viện Quần Phương.

Sau gần bốn năm giảng dạy tại Quần Phương, ngày 19 tháng 5 năm 1950, Phạm Năng Tĩnh được điều chuyển đảm nhận chức vụ Trưởng ban Lễ Nhạc Địa phận Bùi Chu kiêm Lục Sự Tòa án Hôn phối Địa phận. Tuy vậy, chưa được bao lâu, giám mục địa phận quyết định chọn linh mục Tĩnh làm chánh Văn phòng Tòa giám mục Bùi Chu ngày 13 tháng 6 năm 1951.

Ngày 20 tháng 9 năm 1954, Giám mục Hạt Đại diện Tông Tòa Bùi Chu Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi bổ nhiệm linh mục Phạm Năng Tĩnh vào chức vụ Tổng Đại diện giáo phận. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, Phạm Năng Tĩnh cũng di cư vào Miền Nam, sau được giám mục Chi yêu cầu trở về miền Bắc. Trong thời gian này ông theo dõi việc định cư cho giáo dân, cho nữ tu viện Đa Minh Bùi Chu.

Năm 1954, địa phận Bùi Chu về nhân sự có 178 linh mục triều, 14 linh mục dòng, 78 đại chủng sinh, một số lớn nữ tu và gần 210.000 giáo dân. Phần lớn nhân sự này di cư sau Hiệp định Genève: Đại diện Tông Tòa, linh mục Tổng Đại diện và linh mục Chánh văn phòng cùng 142 linh mục, chủng sinh, bề trên các hội dòng và trên 100.000 giáo dân. Sau di cư, địa phận Bùi Chu gặp khó khăn khi chỉ còn lại 35 linh mục già yếu, có vị đã hồi hưu, 54 thầy giảng và 90 nữ tu.

Ngày 20 tháng 3 năm 1959, Tòa Thánh loan báo chọn linh mục tổng đại diện Phạm Năng Tĩnh làm Giám quản Tông Tòa Địa phận Bùi Chu.

Giám mục
Gần một năm sau khi được chọn làm Giám quản Tông Tòa, ngày 5 tháng 3 năm 1960, Tòa Thánh công bố chọn linh mục Phạm Năng Tĩnh làm Giám mục Đại diện Tông Tòa Hạt Đại diện Tông Tòa Bùi Chu trên danh nghĩa giám mục Hiệu tòa Berrnicia. Để việc tấn phong được tiến hành, linh mục Tĩnh đã đạp xe 40 km và đi đò trong đêm tối đến địa điểm cử hành nghi thức tấn phong là Thái Bình vào ngày 10 tháng 11 cùng năm. Chủ phong là giám mục Đa Minh Đinh Đức Trụ, tham gia buổi truyền chức ngay trong đêm, ngoài vị chủ phong và tân chức, chỉ có 2 người khác.

Ngày 24 tháng 11 năm 1960, cùng với việc thiết lập hàng giáo phẩm, giám mục Giuse Maria Phạm Năng Tĩnh được nâng lên làm Giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu qua Tông Hiến Venerabilium Nostrorum của Giáo hoàng Gioan XXIII, đồng thời ông là vị giám mục chính tòa giáo phận Bùi Chu đầu tiên xuất thân từ chính giáo phận này. Sau đó chỉ 3 ngày, ông truyền chức linh mục cho 4 người trong đó có Giuse Maria Vũ Duy Nhất.

Trong thời kỳ cai quản của Phạm Năng Tĩnh, giáo phận Bùi Chu có hàng chục ngàn giáo dân nhưng chỉ có 35 linh mục. Vì thiếu linh mục cách trầm trọng, bản thân giám mục Tĩnh vào mỗi ngày Chủ nhật đều đạp xe đến cử hành lễ tại các giáo xứ nhằm mục đích khuyên bảo giáo dân sống đạo. Phạm Năng Tĩnh cũng viết và dịch trên 20 cuốn sách thuộc nhiều loại Công giáo, các sách ngắm nguyện về Thánh Tâm Chúa và Mẹ Maria, sách tu đức, sách luân lý,... và các luân thư hàng tháng đến giáo dân.

Cuối tháng 6 năm 1962, Phạm Năng Tĩnh cử hành nghi thức dâng giáo phận cho Thánh Tâm Chúa tại nhà thờ chính tòa Bùi Chu. Ngày 8 tháng 12 năm 196, ông truyền chức linh mục cho thêm 29 người, tổ chức tại Đền Thánh Phú Nhai. Đầu năm 1969, ông nhận được sắc và hiến pháp gửi về cho phép dổi tên Dòng Mến Thánh giá Bùi Chu thành dòng Thừa sai Đức Mẹ Trinh Vương gọi tắt là hội dòng Trinh Vương. Giám mục Giuse Phạm Năng Tĩnh Công bố Sắc Tòa Thánh và mở lớp đầu tiên cho dòng Trinh Vương ngày 19 tháng 3 năm 1969. Ngày 4 tháng 8 năm 1970, ông chủ sự lễ tạ ơn kỷ niệm 25 năm chức vụ Linh mục của ông tại nhà thờ chính tòa Bùi Chu.

Ngày 11 tháng 2 năm 1974, Phạm Năng Tĩnh từ trần ở tuổi 57 tại Tòa giám mục Bùi Chu và được an táng trong Nhà thờ chính tòa Bùi Chu. Lễ an táng cử hành tại nhà thờ chính tòa Bùi Chu do Phó Tổng giám mục Giuse Maria Trịnh Văn Căn chủ tế, với sự tham gia của các linh mục tổng đại diện các giáo phận miền Bắc cùng toàn thể hàng linh mục và hơn 50.000 giáo dân giáo phận Bùi Chu. Trong tang lễ, linh cữu của ông cũng được rước trên quãng đường dài 5 km quanh nhà thờ chính tòa Bùi Chu.

Tông truyền
Giám mục Giuse Maria Phạm Năng Tĩnh được tấn phong giám mục năm 1960, thời Giáo hoàng Gioan XIII, bởi:
 Chủ phong: Đa Minh Đinh Đức Trụ, giám mục Đại diện Tông Tòa Hạt Đại diện Tông Tòa Thái Bình.

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Tham khảo
 Tài liệu đánh máy của tòa Giám mục Bùi Chu.
 Việt Nam Công giáo Niên giám 1964.
 Dòng Đa Minh trên đất Việt, tập 2, của Bùi Đức Sinh, 1967.
 Giám mục Hồ Ngọc Cẩn, Giám mục Bùi Chu, của linh mục Phạm Châu Diên, 1990.

Người Nam Định
Giám mục Công giáo người Việt
Sinh năm 1917
Mất năm 1974
Người họ Phạm tại Việt Nam


title: Quân chủ Habsburg

text:
Chế độ quân chủ Habsburg () hoặc đế quốc Habsburg là một tên gọi không chính thức giữa các nhà sử học của các quốc gia và tỉnh được cai trị bởi các chi nhánh Áo của Nhà Habsburg cho đến năm 1780, và sau đó là nhánh thừa kế Nhà Habsburg-Lorraine cho đến năm 1918. Chế độ quân chủ này là một nhà nước hỗn hợp gồm vùng lãnh thổ trong và ngoài Thánh chế La Mã, chỉ thống nhất trong liên minh cá nhân.

Sự hình thành của Chế độ quân chủ Habsburg bắt đầu với việc bầu Rudolf I làm Vua La Mã Đức vào năm 1273 và việc ông sở hữu Công quốc Áo vào năm 1282. Năm 1482, Maximilian I sở hữu Hà Lan thông qua hôn nhân. Cả hai lãnh thổ đều nằm trong đế chế và được truyền cho cháu trai và người kế vị của ông, Karl V, người cũng thừa kế Tây Ban Nha và các thuộc địa của nó và cai trị Đế chế Habsburg ở phạm vi lãnh thổ lớn nhất. Sự thoái vị của Karl V vào năm 1556 dẫn đến sự phân chia lãnh thổ rộng lớn của nhà Habsburg giữa anh trai Ferdinand I của ông, người từng là phó tướng của ông ở Áo từ năm 1521 và vị vua được bầu của Hungary và Bohemia từ năm 1526 và con trai ông là Felipe II của Tây Ban Nha. Nhánh Tây Ban Nha (cũng nắm giữ Hà Lan, Burgundy và các vùng đất ở Ý) đã tuyệt tự vào năm 1700. Nhánh Áo (cũng có ngai vàng và cai trị Hungary, Bohemia và tất cả các vương miện đi kèm với họ) tự phân chia giữa các nhánh khác nhau của gia đình từ năm 1564 đến năm 1665 nhưng sau đó nó vẫn là một liên minh cá nhân duy nhất.

Do đó, chế độ quân chủ Habsburg là một tổ hợp các vương miện, không có hiến pháp duy nhất hoặc thể chế chung nào khác ngoài chính tòa án Habsburg, với các lãnh thổ bên trong và bên ngoài Đế chế La Mã Thần thánh chỉ được xem là thống nhất dựa trên danh nghĩa Hoàng đế. Nhà nước đa hợp đã trở thành hình thức thống trị phổ biến nhất của các chế độ quân chủ ở Châu Âu lục địa trong thời kỳ cận đại. Sự thống nhất của chế độ quân chủ Habsburg diễn ra vào đầu thế kỷ 19. Chế độ quân chủ Habsburg được chính thức thống nhất từ năm 1804 đến năm 1867 với tên gọi Đế quốc Áo và từ năm 1867 đến năm 1918 với tên gọi Đế quốc Áo-Hung. Nó sụp đổ sau thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Trong sử học, Chế độ quân chủ Habsburg (thuộc nhánh Áo) thường được gọi là "Áo". Vào khoảng năm 1700, thuật ngữ tiếng Latinh monarchia austriaca được sử dụng như một thuật ngữ chỉ sự tiện lợi. Riêng trong đế chế, chế độ quân chủ rộng lớn bao gồm các vùng đất cha truyền con nối ban đầu, Erblande, từ trước năm 1526; những Lãnh thổ vương quyền Bohemia; Hà Lan thuộc Tây Ban Nha trước đây từ năm 1714 đến năm 1794; và một số thái ấp ở Vương quốc Ý. Bên ngoài đế chế, nó bao gồm tất cả các vùng đất của vương miện Hungary cũng như các vùng đất đoạt được từ các cuộc chinh phạt Đế quốc Ottoman. Thủ đô của vương triều là Vienna ngoại trừ từ năm 1583 đến năm 1611 khi nó nằm ở Praha.

Nguồn gốc và sự bành trướng

Người Habsburg đầu tiên có thể được truy tìm một cách đáng tin cậy là một Kanzelin nhất định, người đã chết vào cuối thế kỷ 10; truyền thuyết gia tộc này bắt nguồn từ Lâu đài Habsburg ở Thụy Sĩ ngày nay. Sau năm 1279, họ đến cai trị ở Áo. Công quốc Áo là một phần của Vương quốc Đức tự chọn trong Đế chế La Mã Thần thánh. Vua Rudolf I của Đức thuộc dòng họ Habsburg đã giao Công quốc Áo cho các con trai của mình tại Nghị viện Augsburg (1282), do đó đã thành lập các "vùng đất cha truyền con nối ở Áo". Từ thời điểm đó, triều đại Habsburg còn được gọi là Gia tộc Áo. Giữa năm 1438 và 1806, với một vài ngoại lệ, Đại Công tước Habsburg của Áo được bầu làm Hoàng đế La Mã Thần thánh.

Gia tộc Habsburg trở nên nổi tiếng ở châu Âu do kết quả của chính sách do Maximilian I theo đuổi. Maximilian I kết hôn với Marie I xứ Bourgogne, do đó đưa Hà Lan Bourgogne trở thành lãnh thổ thừa kế của nhà Habsburg. Con trai của họ, Philipp Đẹp trai, kết hôn với Juana I của Tây Ban Nha (con gái của Ferrando II của Aragón và Isabel I của Castilla). Karl V, Hoàng đế La Mã Thần thánh (con trai của Philipp và Juana) thừa kế Hà Lan Habsburg vào năm 1506, Tây Ban Nha Habsburg và các vùng lãnh thổ của nó vào năm 1516 và Áo Habsburg vào năm 1519.

Vào thời điểm này, Đế chế Habsburg quá rộng lớn nên Karl V phải thường xuyên đi khắp các quốc gia của mình và do đó cần những người đại diện và nhiếp chính, chẳng hạn như Isabel của Bồ Đào Nha ở Tây Ban Nha và Margarete của Áo ở Các nước vùng thấp để cai quản các vương quốc khác nhau của mình. Tại Nghị viện Worms vào năm 1521, Hoàng đế Karl V đã giao kết với em trai của mình là Ferdinand. Theo bản tóm tắt của Habsburg ở Worms (1521), được xác nhận một năm sau đó tại Brussels, Ferdinand được phong làm Đại Công tước với tư cách là nhiếp chính của Karl V trong vùng đất cha truyền con nối ở Áo.

Sau cái chết của Lajos II của Hungary trong trận Mohács chống lại người Thổ Ottoman, Đại Công tước Ferdinand (người là anh rể của ông nhờ một hiệp ước nhận con nuôi được ký bởi Maximilian và Lajos tại Đệ nhất Đại hội Viên) cũng được bầu làm vị vua kế tiếp của Bohemia và Hungary vào năm 1526. Bohemia và Hungary chỉ trở thành lãnh địa nhà Habsburg cha truyền con nối vào thế kỷ 17: Sau chiến thắng trong trận núi Trắng (1620) trước quân nổi dậy Bohemia, Ferdinand II ban hành Hiến pháp gia hạn (1627) thiết lập quyền kế vị cha truyền con nối ở Bohemia. Sau trận Mohács (1687), Leopold I đã tái chiếm gần như toàn bộ Hungary từ tay người Thổ Ottoman, hoàng đế tổ chức một nghị viện ở Pressburg để thiết lập quyền kế vị cha truyền con nối ở vương quốc Hungary.

Karl V đã chia rẽ gia tộc vào năm 1556 bằng cách nhượng Áo cùng với Ngai vàng cho Ferdinand (theo quyết định tại cuộc bầu cử Hoàng gia năm 1531) và giao đế quốc Tây Ban Nha cho con trai ông là Felipe. Nhánh Tây Ban Nha (cũng nắm giữ Hà Lan, Vương quốc Bồ Đào Nha từ năm 1580 đến 1640, và Mezzogiorno của Ý) đã tuyệt tự vào năm 1700. Nhánh Áo (cũng cai trị Đế chế La Mã Thần thánh, Hungary và Bohemia) cũng tự chia cắt giữa các nhánh khác nhau của gia tộc từ năm 1564 đến năm 1665, nhưng sau đó nó vẫn là một liên minh cá nhân duy nhất.

Chế độ quân chủ ở Áo
Vào khoảng năm 1700, thuật ngữ monarchia austriaca được sử dụng như một thuật ngữ chỉ các lãnh thổ Habsburg.

Tên gọi
 Chế độ quân chủ Habsburg (tiếng Đức là Habsburgermonarchie): Đây là một thuật ngữ không chính thức, nhưng được dùng rất thường xuyên ngay cả vào thời đó. Thực thể không có tên chính thức. Nó còn được gọi là "Chế độ quân chủ Danubia" (tiếng Đức là Donaumonarchie)
 Đế quốc Áo (1804–1867): Đây là tên chính thức. Lưu ý rằng phiên bản tiếng Đức là Kaisertum Österreich, tức là đế quốc dịch sang tiếng Anh đề cập đến một lãnh thổ được cai trị bởi một hoàng đế, không chỉ cho một "miền lan rộng".
 Áo-Hung (1867–1918): Tên này thường được sử dụng trong quan hệ quốc tế, mặc dù tên chính thức (dịch sang tiếng Anh) là Chế độ quân chủ Áo-Hung. Một tên phổ biến không chính thức là Chế độ quân chủ Danubia (tiếng Đức: Donaumonarchie) cũng thường được sử dụng là thuật ngữ Doppel-Monarchie ("Chế độ quân chủ kép") có nghĩa là hai nhà nước dưới một người cai trị được trao vương miện.
 Vương thổ hay vùng đất vương miện (Kronländer) (1849–1918): Đây là tên của tất cả các phần riêng lẻ của Đế chế Áo (1849–1867) và sau đó là Áo-Hung từ năm 1867 trở đi. Vương quốc Hungary (chính xác hơn là Vùng đất của Vương miện Hungary) không được coi là "vương miện" sau khi Áo-Hung được thành lập 1867, do đó "vương miện" trở nên giống hệt với những gì được gọi là Vương quốc và Vùng đất đại diện trong Hội đồng Hoàng gia (Die im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder).

Các bộ phận của Đế quốc Hungary được gọi là "Vùng đất của Vương miện Thánh Stephen" hoặc "Vùng đất của Vương miện Thánh (St.) Stephen" (Länder der Heiligen Stephans Krone). Vùng đất Bohemia (Séc) được gọi là "Vùng đất của Vương miện Thánh Wenceslaus" (Länder der Wenzels-Krone).

Tên của một số lãnh thổ nhỏ hơn:

 Vùng đất Áo (Österreichische Länder) hay "Đại Công quốc Áo" (Erzherzogtümer von Österreich) - Vùng đất thượng và hạ sông Enns (ober und unter der Enns) (996–1918): Đây là tên lịch sử của các phần của Đại Công quốc Áo trở thành Cộng hòa Áo ngày nay (Republik Österreich) vào ngày 12 tháng 11 năm 1918 (sau khi Hoàng đế Charles I thoái vị). Ngày nay Áo là một nước cộng hòa bán liên bang gồm chín tiểu bang (Bundesländer) là: Hạ Áo, Thượng Áo, Tyrol, Styria, Salzburg, Carinthia, Vorarlberg và Burgenland và thủ đô Vienna là một tiểu bang của riêng mình. Burgenland trở lại Áo vào năm 1921 từ Hungary. Salzburg cuối cùng đã thuộc sở hữu của Áo vào năm 1816 sau cuộc chiến tranh Napoléon (trước khi nó được cai trị bởi các Giám mục vương quyền Salzburg như một lãnh thổ có chủ quyền).
 Vienna, thủ đô của Áo trở thành một tiểu bang vào ngày 1 tháng 1 năm 1922 sau khi là nơi cư trú cho các quốc vương nhà Habsburg và thủ đô của Đế quốc Áo (Reichshaupt und Residenzstadt Wien) trong nhiều thế kỷ. Theo lịch sử, Thượng và Hạ Áo được chia thành "Austria over the Enns" và "Austria under the Enns" (sông Enns là biên giới bang giữa Thượng- và Hạ Áo). Thượng Áo được mở rộng sau Hiệp ước Teschen (1779) sau "Chiến tranh Kế vị Bayern" của cái gọi là Innviertel ("Khu phố Inn"), trước đây là một phần của Bayern.
 Vùng đất cha truyền con nối (Erblande hoặc Erbländer; hay được sử dụng nhất là Österreichische Erblande) hoặc Vùng đất cha truyền con nối của Đức (trong chế độ quân chủ của Áo) hoặc Vùng đất cha truyền con nối của Áo (Trung cổ - 1849/1918): Theo nghĩa hẹp hơn, đây là các lãnh thổ Áo "nguyên thủy" của nhà Habsburg về cơ bản là các vùng đất của Áo và Carniola (không phải Galicia, các lãnh thổ thuộc Ý hay Hà Lan thuộc Áo).
Theo nghĩa rộng hơn, Lãnh thổ vương quyền Bohemia cũng trở thành (từ năm 1526; chắc chắn là từ năm 1620/27) vùng đất cha truyền con nối. Thuật ngữ này đã được thay thế bằng thuật ngữ "Crownlands" (xem ở trên) trong Hiến pháp tháng Ba năm 1849, nhưng nó cũng được sử dụng sau đó.
Erblande cũng bao gồm nhiều lãnh thổ nhỏ là các thủ phủ, công quốc hoặc quận, v.v. một số trong số đó có thể được tìm thấy trong các tước vị trị vì của các quốc vương Habsburg như Graf (Bá tước) von Tyrol, v.v.

Lãnh thổ

Các lãnh thổ cai trị của chế độ quân chủ Áo đã thay đổi qua nhiều thế kỷ, nhưng cốt lõi luôn bao gồm bốn khối:

 Vùng đất cha truyền con nối, bao gồm hầu hết các bang hiện đại của Áo và Slovenia, cũng như các vùng lãnh thổ ở đông bắc Ý và (trước năm 1797) tây nam nước Đức. Những thứ này đã được thêm vào năm 1779, Khu phố trọ của Bavaria và năm 1803 Tòa Giám mục của Trent và Brixen. Các cuộc Chiến tranh Napoléon đã gây ra sự gián đoạn trong đó nhiều phần của vùng đất Hereditary bị mất, nhưng tất cả những nơi này, cùng với Tổng giám mục cũ của Salzburg, trước đó đã được sáp nhập tạm thời từ năm 1805 đến năm 1809, đã được phục hồi trong hòa bình vào năm 1815, ngoại trừ the Vorlande. Các tỉnh được Cha truyền con nối bao gồm:
 Đại Công quốc Áo
 Thượng Áo
 Hạ Áo
 Nội Áo
 Công quốc Steiermark
 Công quốc Kärnten
 Công quốc Kranjska
 Cảng Adriatic ở Trieste
 Phiên hầu quốc Istria (mặc dù phần lớn Istria là lãnh thổ của Venezia cho đến năm 1797)
 Quận Hoàng gia Gorizia và Gradisca
 Quận Tyrol (mặc dù các Giám mục ở Trent và Brixen thống trị nơi sẽ trở thành Nam Tyrol trước năm 1803)
 Ngoại Áo, chủ yếu được cai trị cùng với Tyrol.
 Vorarlberg (thực ra là một tập hợp các tỉnh, chỉ thống nhất vào thế kỷ 19)
 Vorlande, một nhóm lãnh thổ ở Breisgau và những nơi khác ở tây nam nước Đức bị mất vào năm 1801 (mặc dù các lãnh thổ ở Alsace (Sundgau) đã hình thành một phần của nó đã bị mất sớm nhất là vào năm 1648)
 Đại Công quốc Salzburg (chỉ sau năm 1805)
 Lãnh thổ vương quyền Bohemia. Nghị viện Bohemia () đã bầu Ferdinand, sau này là Hoàng đế La Mã Thần thánh Ferdinand I, làm vua vào năm 1526. Ban đầu bao gồm năm vùng đất:
 Vương quốc Bohemia
 Phiên hầu quốc Moravia
 Silesia, Phần lớn Silesia đã bị Phổ chinh phục vào năm 1740–1742 và những tàn tích nằm dưới chủ quyền của nhà Habsburg được cai trị như Công quốc Thượng và Hạ Silesia (Silesia thuộc Áo).
 Lusatia, được nhượng lại cho Sachsen vào năm 1635.
 Thượng Lusatia
 Hạ Lusatia
 Vương quốc Hungary - 2/3 lãnh thổ trước đây thuộc quyền quản lý của Vương quốc Hungary thời trung cổ đã bị Đế chế Ottoman và các Vương công của Công quốc Transylvania chư hầu của Ottoman chinh phục, trong khi chính quyền Habsburg bị giới hạn ở các lãnh thổ phía tây và phía bắc của vương quốc cũ, nơi vẫn được chính thức gọi là Vương quốc Hungary. Năm 1699, vào giai đoạn cuối các cuộc chiến tranh Ottoman-Habsburg, một phần lãnh thổ được quản lý bởi Vương quốc Hungary thời trung cổ cũ thuộc quyền quản lý của nhà Habsburg với một số khu vực khác được tiếp nhận vào năm 1718 (một số các lãnh thổ là một phần của vương quốc thời trung cổ, đặc biệt là các lãnh thổ ở phía nam sông Sava và sông Danube, vẫn thuộc chính quyền Ottoman).
 Vương quốc Croatia

Trong quá trình lịch sử của nó, đôi khi, các vùng đất khác cũng nằm dưới sự cai trị của nhà Habsburg Áo (một số lãnh thổ này do các nhánh khác của nhà Habsburg cai trị):
 Chiếm đóng Serbia (1686–1691)
 Vương quốc Slavonia (1699–1868)
 Đại Thân vương quốc Transylvania, từ năm 1699 (Hiệp ước Karlowitz) đến năm 1867 (Ausgleich)
 Hà Lan Áo, gần như toàn bộ Bỉ và Luxembourg ngày nay (1713–1792)
 Công quốc Milano (1713–1797)
 Công quốc Mantova (1713–1797)
 Vương quốc Napoli (1713–1735)
 Vương quốc Sardegna (1713–1720)
 Vương quốc Serbia (1718–1739)
 Banat thuộc Temes (1718–1778)
 Oltenia (1718–1739 de facto, 1716–1737), là một Đại Công quốc quân phiệt (đôi khi được gọi là  Valachia Caesarea )
 Vương quốc Sicilia (1720–1735)
 Công quốc Parma (1735–1748)
 Vương quốc Galicia và Lodomeria, ở Ba Lan và Ukraina ngày nay (1772–1918)
 Công quốc Bukowina (1774–1918)
 Chiếm đóng Serbia (1788–1792)
 Tân Galicia, các vùng đất của Ba Lan, bao gồm Kraków, được lấy từ Cuộc phân chia Ba Lan lần thứ ba (1795–1809)
 Veneta (1797–1805)
 Vương quốc Dalmazia (1797–1805, 1814–1918)
 Vương quốc Lombardia–Veneto (1814–1859)
 Kraków, được hợp nhất vào Galicia (1846–1918)
 Vojvodina Serbia (1848–1849) thực thể trên thực tế, chính thức không được công nhận
 Chế độ quân phiệt Serbia và Banat thuộc Temes (1849–1860)
 Vương quốc Croatia-Slavonia (1868–1918)
 Chiếm đóng Sancak Novi Pazar (1878–1913)
 Bosna và Hercegovina (1878–1918).

Ranh giới của một số vùng lãnh thổ này thay đổi theo thời kỳ và những vùng khác được cai trị bởi một nhánh Habsburg nhỏ (secundogeniture). Nhà Habsburg cũng giữ danh hiệu Hoàng đế La Mã Thần thánh từ năm 1438 đến năm 1740 và một lần nữa từ năm 1745 đến năm 1806.

Đặc điểm
Trong thời kỳ đầu của Chế độ quân chủ Habsburg hiện đại, mỗi thực thể được quản lý theo phong tục riêng của mình. Cho đến giữa thế kỷ 17,các tỉnh thậm chí không nhất thiết phải do cùng một người cai trị — các thành viên cấp thấp của gia tộc thường cai trị các phần của Vùng đất cha truyền con nối với tư cách là những người cai trị riêng. Những nỗ lực nghiêm túc trong việc tập trung hóa bắt đầu dưới thời Maria Theresia và đặc biệt là con trai của bà là Joseph II vào giữa đến cuối thế kỷ 18. Phần nhiều nỗ lực cải cách đã bị cấm do sự phản kháng quy mô lớn đối với những nỗ lực cải cách triệt để của Joseph, mặc dù chính sách tập trung thận trọng hơn vẫn tiếp tục trong thời cách mạng và thời kỳ Metternich sau đó.

Một nỗ lực khác nhằm tập trung hóa bắt đầu vào năm 1849 sau khi đàn áp các cuộc cách mạng khác nhau năm 1848. Lần đầu tiên, các bộ trưởng đã cố gắng chuyển chế độ quân chủ thành một nhà nước tập trung quan liêu cai trị từ Vienna. Vương quốc Hungary bị đặt trong tình trạng thiết quân luật, bị chia thành một loạt quân khu, chủ nghĩa tân chuyên chế tập trung cũng cố gắng vô hiệu hóa hiến pháp và Nghị viện của Hungary. Sau những thất bại của nhà Habsburg trong các cuộc Chiến tranh năm 1859 và 1866, các chính sách này từng bước bị từ bỏ.

Sau khi thử nghiệm vào đầu những năm 1860, Thỏa ước Áo-Hung năm 1867 nổi tiếng đã được hình thành, qua đó cái gọi là Chế độ quân chủ kép Áo-Hung được thiết lập. Trong hệ thống này, Vương quốc Hungary ("Vùng đất của Vương miện Thánh Stephen của Hungary.") Là một quốc gia có chủ quyền bình đẳng chỉ với một liên minh cá nhân và một chính sách quân sự và đối ngoại chung kết nối nó với các vùng đất khác của nhà Habsburg. Mặc dù các vùng đất của nhà Habsburg không thuộc Hungary được gọi là "Áo", nhận được quốc hội trung ương của riêng họ (Reichsrat, hoặc Hội đồng Hoàng gia) và các bộ, như tên chính thức của họ - "Các Vương quốc và Vùng đất được Đại diện trong Hội đồng Hoàng gia". Khi Bosna và Hercegovina bị sát nhập (sau một thời gian dài bị chiếm đóng và quản lý), nó không được hợp nhất vào một trong hai chế độ quân chủ. Thay vào đó, nó được điều hành bởi Bộ Tài chính chung.

Áo-Hungary sụp đổ dưới sức ép của nhiều vấn đề sắc tộc chưa được giải quyết mà nguyên nhân là thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Sau khi tan rã, các nước cộng hòa mới ở Áo (lãnh thổ Áo Đức thuộc vùng đất Cha truyền con nối) và Đệ nhất Cộng hòa Hungary ra đời. Trong cuộc dàn xếp hòa bình diễn ra sau đó, các lãnh thổ lớn được nhượng cho Romania và Ý và phần còn lại của lãnh thổ đế chế được chia cho các quốc gia mới ở Ba Lan, Vương quốc của người Serb, Croat và Slovene (sau này là Nam Tư) và Tiệp Khắc.

Các nhánh khác
Một nhánh của nhà Habsburg cai trị Đại công quốc Toscana từ năm 1765 đến 1801 và một lần nữa từ năm 1814 đến năm 1859. Trong khi bị lưu đày khỏi Toscana, nhánh này cai trị tại Salzburg từ năm 1803 đến năm 1805, và ở Đại công quốc Würzburg từ năm 1805 đến năm 1814. Một nhánh khác cai trị Công quốc Modena từ năm 1814 đến năm 1859, trong khi Hoàng hậu Marie Louise, vợ hai của Napoléon và con gái của Hoàng đế Áo Franz, cai trị Công quốc Parma từ năm 1814 đến năm 1847. Ngoài ra, Đệ nhị Đế quốc México từ năm 1863 đến năm 1867 đứng đầu là Maximiliano I của México, em ruột của Hoàng đế Franz Josef của Áo.

Những người cai trị từ 1508–1918
Những người được gọi là "quốc vương Habsburg" hoặc "hoàng đế Habsburg" giữ nhiều tước vị khác nhau và cai trị mỗi vương quốc với một tên gọi và vị trí khác nhau.

 Friedrich III 1452-1493
 Maximilian I 1493–1519
 Karl V 1519–1556
 Ferdinand I 1556–1564
 Maximilian II 1564–1576
 Rudolf II 1576–1612
 Matthias 1612–1619
 Ferdinand II 1619–1637
 Ferdinand III 1637–1657
 Leopold I 1657–1705
 Joseph I 1705–1711
 Karl VI 1711–1740
 Maria Theresia 1740–1780 (tiếng Đức: Maria Theresia)
 Franz I 1740–1765 (đồng trị vì với vợ là Maria Theresia của Áo)

Nhà Habsburg-Lothringen
 Joseph II (1780–1790), được gọi là "Nhà cải cách vĩ đại"
 Leopold II (1790–1792), từ 1765 đến 1790 là "Đại Công tước Toscana"
 Franz II (1792–1835), viết chính xác là "Franz" (trở thành Hoàng đế Franz I của Áo vào năm 1804, tại thời điểm này, việc đánh số được bắt đầu lại)
 Ferdinand I (1835–1848), được gọi là "Ferdinand Người tốt" tiếng Đức: "Ferdinand der Gütige"
 Franz Joseph I (1848–1916), Anh trai của Hoàng đế Maximilian I của Mexico
 Karl I (1916–1918), vị vua cuối cùng của đế quốc Áo-Hung
 Otto von Habsburg, cựu Thủ trưởng Hạ viện nhà Habsburg-Lothringen và thành viên Nghị viện Châu Âu của Đức 1979–1999
 Karl von Habsburg, người đứng đầu Hạ viện hiện tại thuộc nhà Habsburg-Lothringen và là thành viên Nghị viện Châu Âu của Áo 1996–1999

Gia phả
 Gia phả nhà Habsburg

Trong văn học
Cuốn hồi ký nổi tiếng nhất về sự suy tàn của Đế chế Habsburg là Thế giới ngày hôm qua (The World of Yesterday) của Stefan Zweig.

Xem thêm
 Nhà Habsburg

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

 Bérenger, Jean. A History of the Habsburg Empire, 1273–1700 (Routledge, 2013)
 Bérenger, Jean. A History of the Habsburg Empire, 1700–1918 (Routledge, 2014)
 Evans, Robert John Weston. The Making of the Habsburg Monarchy, 1550–1700: An Interpretation (Oxford University Press, 1979)
 Evans, R. J. W. "Remembering the Fall of the Habsburg Monarchy One Hundred Years on: Three Master Interpretations" Austrian History Yearbook (May 2020) Vol. 51, pp 269–291; historiography
 Fichtner, Paula Sutter. The Habsburg Monarchy, 1490–1848: Attributes of Empire (Palgrave Macmillan, 2003)
 Henderson, Nicholas. "Joseph II" History Today (Sept 1955) 5#9 pp 613–621.
 Ingrao, Charles. The Habsburg Monarchy, 1618–1815 (2000)
 Ingrao, Charles. In Quest and Crisis: Emperor Joseph I and the Habsburg Monarchy (1979)
 Judson, Pieter M. The Habsburg Empire: A New History (2016)
 Kann, Robert A. A History of the Habsburg Empire: 1526–1918 (University of California Press, 1974)
 Lieven, Dominic. Empire: The Russian empire and its rivals (Yale University Press, 2002), comparisons with Russian, British, & Ottoman empires.
 Macartney, Carlile Aylmer The Habsburg Empire, 1790–1918, New York, Macmillan 1969
 McCagg, Jr., William O. A History of the Habsburg Jews, 1670–1918 (Indiana University Press, 1989)
 Mitchell, A. Wess. The Grand Strategy of the Habsburg Empire (Princeton University Press, 2018)
 Oakes, Elizabeth and Eric Roman. Austria-Hungary and the Successor States: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (2003)
 Sked, Alan The Decline and Fall of the Habsburg Empire, 1815–1918 (London: Longman, 1989)

 Taylor, A. J. P. The Habsburg monarchy, 1809–1918: a history of the Austrian Empire and Austria-Hungary, (London: Penguin Books. 2nd ed. 1964)

Liên kết ngoài
 Habsburg in an email discussion list dealing with the culture and history of the Habsburg Monarchy and its successor states in central Europe since 1500, with discussions, syllabi, book reviews, queries, conferences; edited daily by scholars since 1994.

Lịch sử Áo
Cựu quốc gia châu Âu
Cựu quốc gia Balkan
Lịch sử Croatia
.
Cựu quốc gia quân chủ châu Âu
Cựu đế quốc châu Âu
Quân chủ Habsburg
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1526
Thành lập năm 1526 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Thành lập vào thế kỷ 16 ở Áo
Các quốc gia và lãnh thổ bị vô giải thể vào năm 1804
Giải thể vào năm 1804 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Thế kỷ 16 ở Châu Âu
Thế kỷ 17 ở Châu Âu
Thế kỷ 18 ở Châu Âu
Thế kỷ 19 ở Châu Âu


title: Định luật Ohm

text:
Định luật Ohm là một định luật vật lý về sự phụ thuộc vào cường độ dòng điện của hiệu điện thế và điện trở. Nội dung của định luật cho rằng cường độ dòng điện đi qua 2 điểm của một vật dẫn điện luôn tỷ lệ thuận với hiệu điện thế đi qua 2 điểm đó, với vật dẫn điện có điện trở là một hằng số, ta có phương trình toán học mô tả mối quan hệ như sau:

Với I là cường độ dòng điện đi qua vật dẫn (đơn vị: ampere). V (trong chương trình phổ thông, V còn được ký hiệu là U) là điện áp trên vật dẫn (đơn vị volt), R là điện trở (đơn vị: ohm). Trong định luật Ohm, điện trở R không phụ thuộc vào cường độ dòng điện và R luôn là 1 hằng số.

Định luật Ohm được đặt tên theo nhà vật lý học người Đức Georg Ohm[1] và được phát hành trên một bài báo năm 1827, mô tả các phép đo điện áp và cường độ dòng điện qua một mạch điện đơn giản gồm nhiều dây có độ dài khác nhau, Ông trình bày một phương trình phức tạp hơn một chút so với trên để giải thích kết quả thực nghiệm của mình (xem phần Lịch sử dưới đây). Phương trình trên là dạng hiện đại của định luật Ohm.

Trong vật lý, thuật ngữ định luật Ohm cũng được dùng để chỉ các dạng khái quát khác của luật Ohm gốc. Ví dụ đơn giản sau:

,

Trong đó J là mật độ dòng tại một vị trí nhất định trong vật liệu điện trở, E là điện trường tại vị trí đó, và σ (Sigma) là một tham số phụ thuộc vật liệu được gọi là độ dẫn. Đây là dạng khác của Định luật Ohm viết bởi Gustav Kirchhoff.

Định luật Ohm đối với toàn mạch: cường độ dòng điện chạy trong mạch điện kín tỉ lệ thuận với suất điện động của nguồn điện và tỉ lệ nghịch với điện trở toàn phần của mạch đó.

Lịch sử

Ohm là một định luật rất quan trọng trong điện học, định luật do một nhà vật lý học người Đức tên là Georg Ohm (1789 - 1854) phát minh.

Ohm nghiên cứu các tính chất của điện trở trong những năm 1825 và 1826, và công bố kết quả vào năm 1827 trong cuốn Die galvanische Kette, mathematisch bearbeitet ("Nghiên cứu phương trình toán học của mạch điện"). Ông đã lấy cảm hứng từ công trình nghiên cứu của Fourier về lý thuyết sự truyền nhiệt để chứng minh để giải thích nghiên cứu của mình.

Từ nhỏ Ohm đã được cha dạy môn toán, cũng được cha ông rèn luyện đôi tay khéo léo, đó cũng chính là cơ sở để sau này ông đã tự tay chế tạo được các dụng cụ thí nghiệm để tiến hành nghiên cứu. Vào năm 1811 ông nhận học vị tiến sĩ ở trường Đại học Bilett Island.

Vào thời kỳ trước Ohm người ta còn chưa có ý niệm rõ ràng về cường độ dòng điện, về điện áp, còn khái niệm điện trở thì về cơ bản chưa có. Do điều kiện kinh tế khó khăn, trong thời gian dài Ohm phải làm gia sư và là thầy giáo dạy ở trường trung học. Đến khi mất việc dạy học, ông cơ hồ mất cơ hội trở thành một nhà vật lý học vĩ đại của thời đại. Trong thời gian rảnh rỗi, ông tranh thủ tự tay thiết kế, chế tạo các dụng cụ để tiến hành các thực nghiệm nghiên cứu khoa học. Dựa theo phương pháp của Coulomb, ông chế tạo ra máy đo lực của dòng điện để đo cường độ dòng điện, đồng thời đưa đến định nghĩa về sức điện động, đưa ra khái niệm chính xác về cường độ dòng điện và điện trở. Từ hiện tượng nhiệt phát ra trong dây dẫn khi, có dòng điện chạy qua, ông so sánh tỉ lệ giữa nhiệt phát ra và cường độ dòng điện chạy qua mà tìm ra các quy luật tương ứng. Qua một số lớn thí nghiệm tiến hành phân tích mối liên hệ giữa điện áp, cường độ dòng điện và điện trở, qua quá trình nghiên cứu tỉ mỉ, cuối cùng năm 1826 ông phát minh ra định luật mang tên ông đó là định luật Ohm. Tuy nhiên sau khi Ohm công bố định luật mà ông đã lao tâm khổ tứ nghiên cứu hàng chục năm trời mới tìm ra được, định luật vẫn chưa gây được sự chú ý của giới khoa học và chưa được coi trọng mà còn bị hoài nghi, thậm chí bị đả kích. Thời bấy giờ ở Đức chỉ có số ít nhà khoa học thừa nhận định luật Ohm, một trong số đó là nhà khoa học Sweig hết sức ủng hộ ông. Chính ông này đã giúp ông công bố luận văn, viết thư khuyến khích: ''Xin ngài cứ tin rằng khi đám mây đen tan đi thì ánh sáng chân lý sẽ chói sáng và niềm vui sẽ xua đuổi chúng đi''. Nhưng luồng gió mạnh chân chính ''xua tan đi đám mây mù”; lại từ nước Anh thổi đến. Hội Khoa học Hoàng gia Anh đã tặng cho Ohm huy chương Kapply, đó là vinh dự cao quí đối với các nhà khoa học thời bấy giờ. Từ đó công trình của Ohm mới được công nhận rộng rãi. Để ghi nhớ đến ông, người ta đã lấy tên ông đặt tên cho định luật và đặt tên cho đơn vị đo điện tử.

Phạm vi áp dụng

Định luật Ohm được hình thành trên cơ sở nghiên cứu thực nghiệm, Trong hầu hết các thí nghiệm với nhiều vật liệu khác nhau, Ohm thấy rằng cường độ dòng điện gần như tỷ lệ thuận so với điện trường. Đa số các kim loại và nhiều vật liệu dẫn điện khác tuân thủ định luật Ohm một cách gần đúng. nó đơn giản hơn so với Phương trình Maxwell.

Định luật Ohm đã được kiểm chứng trên một loạt các quy mô lớn về chiều dài. Vào đầu thế kỷ 20, người ta cho rằng định luật Ohm sẽ có thể áp dụng ở quy mô nguyên tử, nhưng các thí nghiệm thực hiện không như kỳ vọng. Vào năm 2012, các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng định luật Ohm hoạt động với các dây dẫn silicon nhỏ chỉ rộng bốn nguyên tử và dày một nguyên tử.

Dạng vi phân
Ở dạng vi phân, định luật Ohm liên hệ giữa cường độ điện trường, E, với mật độ dòng điện, j, và điện trở suất, ρ:
E = j ρ

Dòng xoay chiều
Với dòng điện xoay chiều, một thiết bị Ohm sẽ tuân theo định luật Ohm như sau:
V = I Z
với Z là trở kháng tại tần số của hiệu điện thế, không phụ thuộc vào độ lớn của hiệu điện thế.

Xem thêm
 Định luật Poiseuille

Tham khảo

[1] Mathematical work on the electrical circuit from 1827 - Die galvanische Kette, mathematisch bearbeitet

Liên kết ngoài
 Máy tính trực tuyến - Định luật Ohm

Điện áp
Điện trở và điện dẫn
Định lý mạch
Georg Ohm
Kỹ thuật điện tử


title: Tieffenbach

text:
Tieffenbach là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Gerindote

text:
Gerindote là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 2179 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Octhispa bispinosa

text:
Octhispa bispinosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Trenzano

text:
Trenzano là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 20 km², dân số 5122 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Berlingo, Brandico, Castrezzato, Comezzano-Cizzago, Corzano, Maclodio, Rovato.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Phrynobatrachus calcaratus

text:
Phrynobatrachus calcaratus là một loài ếch trong họ Petropedetidae.
Nó được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Ghana, Guinea, Liberia, Nigeria, Senegal, có thể cả Bénin, có thể cả Cộng hòa Dân chủ Congo, có thể cả Gambia, có thể cả Guinea-Bissau, có thể cả Mali, có thể cả Sierra Leone, và có thể cả Togo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Rödel, M.-O. & Amiet, J.-L. 2004. Phrynobatrachus calcaratus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Phrynobatrachus
Động vật được mô tả năm 1863


title: Monolepta malvernensis

text:
Monolepta malvernensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Hyphydrus maculifer

text:
Hyphydrus maculifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1959.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Lalsot

text:
Lalsot là một thành phố và khu đô thị của quận Dausa thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Lalsot có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 298 mét (977 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Lalsot có dân số 28.278 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Lalsot có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Lalsot, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Pyrearinus lampyris

text:
Pyrearinus lampyris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: Reinhardtsdorf-Schöna

text:
'
Reinhardtsdorf-Schöna' là một thị xã thuộc huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, trong bang tự do Sachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 31,75 ki lô mét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1603 người. Đô thị này nằm gần biên giới với Cộng hòa Séc. Đây là một địa điểm du lịch với các hoạt động leo núi, cưỡi ngựa.

Tham khảo


title: Herophydrus cleopatrae

text:
Herophydrus cleopatrae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Peyron miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Herophydrus


title: Cardiophorus variatus

text:
Cardiophorus variatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Homoschema pseudobuscki

text:
Homoschema pseudobuscki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blanco & Duckett miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Homoschema


title: Helius bitergatus

text:
Helius bitergatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Agrypnus mikawaenis

text:
Agrypnus mikawaenis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Cardiophorus bipunctatus

text:
Cardiophorus bipunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1798.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus
Động vật được mô tả năm 1798


title: Les Bouchoux

text:
Les Bouchoux là một xã trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Les Bouchoux. Tọa độ địa lý của xã là 46° 17' vĩ độ bắc, 05° 49' kinh độ đông. Les Bouchoux nằm trên độ cao trung bình là 950 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 710 mét và điểm cao nhất là 1230 mét. Xã có diện tích 21.20 km², dân số vào thời điểm 2006 là 321 người; mật độ dân số là 15 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ được xây trong thế kỉ thứ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Touillon

text:
Touillon là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Gynoplistia recurvata

text:
Gynoplistia recurvata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: (58419) 1996 BD4

text:
{{DISPLAYTITLE:(58419) 1996 BD4}}

(58419) 1996 BD4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 26 tháng 1 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 58001–59000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quận Lee, Virginia

text:
Quận Lee là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia
Khởi đầu năm 1793


title: Tổ chức Người Tiêu dùng Quốc tế

text:
Tổ chức Người tiêu dùng Quốc tế (Consumers International - CI) là một tổ chức quốc tế có mục đích là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bắt đầu đặt nền móng từ ngày 1 tháng 4 năm 1960, tính đến nay tổ chức này đã có hơn 250 thành viên đến từ 120 quốc gia. Tổ chức này đặt trụ sở chính tại Luân Đôn, Vương quốc Anh cùng các trụ sở khác tại Nam Mỹ, châu Á - Thái Bình Dương, Trung Đông và châu Phi.

CI là một tổ chức phi lợi nhuận dưới dạng công ty tư nhân có bảo đảm, mã đăng ký công ty là 4337865 và mã đăng ký tổ chức từ thiện là 1122155.

Tham khảo

Tổ chức quốc tế
Tổ chức phi lợi nhuận


title: Sân bay Kozushima

text:
Sân bay Kōzushima  là một sân bay dân dụng nằm về phía nam của  Kōzushima, Nhật Bản 3,1 km.

Tham khảos

Kozushima
Kozushima
Giao thông ở Tokyo


title: Chính sách kinh tế mới

text:
Chính sách kinh tế mới có thể chỉ đến:

Chính sách kinh tế mới của Liên Xô (tiếng Nga: Новая экономическая политика Novaya Ekonomicheskaya Politika) trong thời kỳ từ 1921 đến 1929
Chính sách kinh tế mới của Mỹ (tiếng Anh: New Deal) trong thời kỳ từ 1933 đến 1936; đây là một loạt chương trình kinh tế của Tổng thống Franklin D. Roosevelt nhằm phục hồi kinh tế Hoa Kỳ sau thời kỳ Đại khủng hoảng
Chính sách kinh tế mới của Malaysia (tiếng Malay: Dasar Ekonomi Baru) trong thời gian từ 1971 đến 1990
Chính sách kinh tế mới của Việt Nam trong thời kỳ từ 1976 đến 1998 trước khi là theo mô hình kinh tế Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.


title: Quận Morton, Kansas

text:
Quận Morton là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 3496 người. Quận lỵ đóng tại Elkhart.

Tham khảo

Quận của Kansas


title: Frankenhain

text:
Frankenhain là một đô thị ở huyện Ilm, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 12,27 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 828 người.

Tham khảo


title: Chivres

text:
Chivres  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 182 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Culoptila plummerensis

text:
Culoptila plummerensis là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Culoptila


title: Doeringiella chacoensis

text:
Doeringiella chacoensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Doeringiella
Động vật được mô tả năm 1989


Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Estonia (Tiếng Estonia: Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik ; Tiếng Nga: Эстонская Советская Социалистическая Республика, Estonskaya Sovetskaya Sotsalisticheskaya Respublika) từng là một cộng hòa thuộc Liên bang Xô viết. CHXHCNXV Estonia ban đầu được thành lập trên lãnh thổ của Cộng hòa Estonia trước đây vào ngày 21 tháng 7 năm 1940, sau khi quân đội Liên Xô tiến vào nước này vào ngày 17 tháng 6 năm 1940 và lập nên một chính phủ được Liên Xô ủng hộ, và sau đó tuyên bố Estonia trở thành một nhà nước Xô viết. Vào ngày 9 tháng 8 năm 1940, Estonia sáp nhập vào Liên Xô và chỉ sau đó khoảng một năm, lãnh thổ này bị Đức Quốc xã xâm chiếm từ 1941 đến 1944.

Hầu hết các nước phương Tây không công nhận sự sáp nhập Estonia vào Liên Xô và chỉ công nhận chính quyền Xô viết một cách không chính thức hoặc không công nhận tất cả. Một số nước trong số này tiếp tục công nhận các nhà ngoại giao và lãnh sự Estonia với đầy đủ trách nhiệm theo tên của chính phủ cộng hòa trước năm 1940. Do chính sách không công nhận này nên về lý thuyết, phương Tây coi Estonia vẫn là một quốc gia độc lập nằm dưới sự chiếm đóng bất hợp pháp trong thời kỳ 1940-1991. Cộng hòa Estonia tái lập nền độc lập vào ngày 20 tháng 8 năm 1991.

Kinh tế
Trong hệ thống kinh tế của Liên Xô, tất cả số tiền thu được tại địa phương ban đầu được đóng góp vào ngân sách liên bang tại Moskva và một số trong số đó đã được đầu tư trở lại vào các nền kinh tế địa phương. Các số liệu cho các khoản đầu tư này đã được cung cấp cho công chúng, do đó thúc đẩy một ấn tượng tích cực về những đóng góp của Trung tâm Liên bang Xô viết cho ngoại vi, bao gồm các quốc gia Baltic. Tuy nhiên, con số đầu tư không đại diện cho thu nhập thực tế; thay vào đó, chúng giống với khía cạnh chi tiêu của ngân sách quốc gia. Tại Estonia vào năm 1947, các doanh nghiệp tư nhân đã hoàn toàn biến mất, kèm theo một sự công nghiệp hóa nhanh chóng xảy ra ngay sau khi Liên Xô sáp nhập Estonia. Các nhà hoạch định Liên Xô đã mở rộng khai thác và chế biến đá phiến dầu vào cuối những năm 1940, tiếp quản ngành công nghiệp đó ở phía đông bắc Estonia. Vào những năm 1970, nền kinh tế Liên Xô đã trải qua sự trì trệ trầm trọng.

Thu nhập quốc dân trên đầu người ở Estonia cao hơn các nơi khác ở Liên Xô (44% so với mức trung bình của Liên Xô năm 1968). Tuy nhiên, mức thu nhập cũng vượt qua Liên Xô khi Estonia độc lập. Các nguồn dữ liệu chính thức của Estonia cho rằng sự chiếm đóng của Liên Xô đã làm chậm đáng kể sự tăng trưởng kinh tế của Estonia, dẫn đến một "khoảng cách giàu nghèo" rộng lớn so với các nước láng giềng (Phần Lan và Thụy Điển). Ví dụ, nền kinh tế và mức sống của người Estonia tương tự như ở Phần Lan trước Thế chiến II. Bất chấp những tuyên bố cải thiện tiêu chuẩn của Liên Xô và Nga, thậm chí ba thập kỷ sau Thế chiến II, Estonia vẫn còn tình tình trạng thiếu nhà ở và lương thực và thua xa Phần Lan không chỉ về mức thu nhập, mà còn ở tuổi thọ trung bình. Ngoài ra, các nước trong khối Warsaw đã trải qua sự kém hiệu quả của các hệ thống này mà không có sự cạnh tranh hay giá cả bù trừ thị trường trở nên tốn kém và không bền vững và họ tụt hậu đáng kể so với các đối tác Tây Âu về thu nhập bình quân đầu người và tổng sản phẩm quốc nội. GDP năm 1990 trên đầu người của Estonia là 10.733 USD so  với 26.100 USD của Phần Lan. Các nguồn dữ liệu của Estonia ước tính thiệt hại kinh tế liên quan trực tiếp đến sự chiếm đóng thứ hai của Liên Xô (từ năm 1945 đến năm 1991) khoảng hàng trăm tỷ USD. Tương tự, thiệt hại cho hệ sinh thái Estonia ước tính khoảng 4 tỷ USD.

Nông nghiệp
Vào ngày 21 tháng 5 năm 1947, Uỷ ban Trung ương của Đảng Cộng sản Liên Xô được ủy quyền tập thể hóa nông nghiệp Estonia. Ban đầu nó được thực hiện với những khó khăn lớn ở các nước cộng hòa Baltic nhưng nó được tạo điều kiện bởi trục xuất hàng loạt của nông dân bất đồng chính kiến, được gọi là kulak. Kết quả là, vào cuối tháng 4 năm 1949, một nửa số nông dân còn lại ở Estonia đã tham gia kolkhozes. 99,3% trang trại đã được tập thể hóa vào năm 1957.

Công nghiệp và môi trường
Một số khoản đầu tư lớn đã được thực hiện bởi Uỷ ban Trung ương của Liên Xô để khai thác tài nguyên trên lãnh thổ Estonia như đá phiến dầu, gỗ và sau đó, quặng uranium, như một phần của chương trình tái thiết sau chiến tranh. Kế hoạch 5 năm đầu tiên được gọi là Kế hoạch năm năm lần thứ tư quy định tổng cộng 3,5 tỷ rúp đầu tư cho các doanh nghiệp ở Estonia.

Một trong những mục tiêu quan trọng trong cải cách kinh tế Estonia này là cung cấp hỗ trợ kinh tế cho Leningrad. Cuối cùng, 40% tổng vốn đầu tư của Kế hoạch 5 năm lần thứ tư được chi tiêu ở Estonia được dành cho các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng khai thác đá phiến dầu. Đá phiến dầu giàu khí được chuyển đến Leningrad thông qua một đường ống được xây dựng đặc biệt bắt đầu từ năm 1948; khí đốt từ chính nguồn này đã không đến được vào năm 1953. Vào năm 1961, 62,5% lượng khí được sản xuất vẫn được chuyển đến Leningrad.

Đến cuối năm 1954, 227.000 căn hộ ở Leningrad đã được cung cấp khí đốt bằng cách sử dụng đầu ra của Kohtla-Järve và chỉ khoảng ba phần trăm trong số đó, hoặc 6.041 căn hộ đã được cung cấp tại Tallinn.

Tham khảo

Estonia
Cựu quốc gia châu Âu
Lịch sử Estonia
Khối phía Đông
Chiếm đóng các nước Baltic
Cựu quốc gia Baltic


title: 11123 Aliciaclaire

text:
11123 Aliciaclaire (1996 RT24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1996 bởi JPL/GEODSS Near-Earth Asteroid Tracking team ở Haleakala.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11123 Aliciaclaire

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Odina

text:
Odina là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Tagiadini


title: Lomonosov

text:
Lomonosov (; trước năm 1948: Oranienbaum, ) là một thị xã thuộc thẩm quyền quản lý của St Petersburg, Nga, nằm trên bờ biển phía nam của vịnh Phần Lan, 40 km về phía Tây của St Petersburg chính nó. Dân số: 37.776 (tổng điều tra dân số 2002). Đây là nơi có một công viên thế kỷ 18 và cung điện phức tạp (xem Oranienbaum). Cung điện này chỉ là một trong các cung điện nổi tiếng trong vùng lân cận của St Petersburg đó không bị quân Đức chiếm trong thế chiến 2. Khu định cư này thành thị xã vào năm 1710.

Tham khảo

Thành phố, thị xã thuộc Sankt-Peterburg


title: Sân bay Tanjung Manis

text:
Sân bay Tanjung Manis (tiếng Mã Lai: Lapangan Terbang Tanjung Manis)  là một sân bay ở Sarikei, một thị xã của bang Sarawak thuộc Malaysia.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Hornbill Skyways (Kuching)
Malaysia Airlines
MASwings (Kuching)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sarikei


title: Gạo

text:
Gạo là một sản phẩm lương thực thu từ cây lúa. Hạt gạo thường có màu trắng, nâu hoặc đỏ thẫm, chứa nhiều dinh dưỡng. Hạt gạo chính là nhân của thóc sau khi xay để tách bỏ vỏ trấu. Hạt gạo sau khi xay được gọi là gạo lứt, gạo lức hay gạo lật, nếu tiếp tục xát để tách cám thì gọi là gạo xát hay gạo trắng, nếu xát rối để giữ phần lớn lượng cám bổ dưỡng thì gọi là gạo xát rối hoặc gạo nguyên cám. Gạo là lương thực phổ biển của gần một nửa dân số thế giới.

Gạo có thể nấu thành cơm, cháo nhờ cách luộc trong nước hay bằng hơi nước. Gạo đồ là loại gạo thu được từ thóc được ngâm nước nóng hoặc sấy trong hơi nước rồi phơi khô sau đó mới được gia công chế biến qua các công đoạn chế biến khác như xay, xát, đánh bóng. Những mảnh vụn của gạo bị vỡ trên đồng lúa, khi phơi khô, khi vận chuyển hoặc khi xay sàng gạo được gọi là gạo tấm. Gạo cũng có thể rang cho vàng rồi giã mịn thành thính gạo, một loại gia vị. Loại bột được làm từ gạo bằng phương pháp ngâm và nghiền, gọi là bột gạo, là thành phần chính của nhiều loại bánh phổ thông và bún tại châu Á.

Từ gạo có thể chế biến thành rất nhiều loại thực phẩm khác nhau như bánh cốm, bánh nếp, bánh tẻ, bánh chưng, xôi, mỳ, bún, phở hay rượu.

Gạo là lương thực chính trong ẩm thực châu Á, khác với lương thực chính trong ẩm thực châu Âu, Mỹ là lúa mỳ, bột mỳ.

Nguồn gốc
Cây lúa hiện nay được nông dân gieo trồng là kết quả xử lý trong phòng thí nghiệm và lai tạo tự nhiên cũng như nhân tạo của nhiều thế kỷ từ cây lúa dại.

Vì quỹ đất có giới hạn, các nhà khoa học đang nghiên cứu biến đổi gien của cây lúa để tạo ra giống lúa mới có năng suất cao, chống được bệnh tật và thời tiết khắc nghiệt, đồng thời rút ngắn thời gian chăm bón và sớm cho thu hoạch. Những thành công ban đầu của lúa biến đổi gien đã được ghi nhận, song hiện các nhà khoa học vẫn chưa thống nhất được liệu loại lúa này có tác động xấu đến sức khỏe con người hay không.

Lịch sử thuần hóa và trồng trọt

Có khá nhiều tranh cãi về nguồn gốc thuần hóa gạo. Các bằng chứng về di truyền được công bố trong Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) cho thấy rằng tất cả các dạng gạo châu Á, gồm cả indica và japonica, bắt nguồn từ một loài thuần hóa đã bắt đầu cách nay 8.200–13.500 năm ở Trung Quốc từ loài lúa gạo hoang Oryza rufipogon. Một nghiên cứu công bố năm 2012 trong tạp chí Nature, đưa ra một bản đồ biến đổi gen lúa gạo, đã chỉ ra rằng việc thuần hóa cây lúa đã diễn ra ở thung lũng Châu Giang của Trung Quốc dựa trên bằng chứng gen. Từ Đông Á, lúa được phát tán về phía nam và Đông Nam Á.
Trước nghiên cứu này, quan điểm được chấp nhận rộng rãi dựa trên các bằng chứng khảo cổ học thì cho rằng lúa được thuần hóa đầu tiên ở thung lũng sông Dương Tử ở Trung Quốc.

Các nghiên cứu về hình thái của gạo từ di chỉ khảo cổ thể hiện rõ ràng sự chuyển tiếp từ việc thu nhặt lúa hoang đến việc trồng lúa gạo thuần hóa. Một số lượng lớn phytolith lúa gạo hoang ở Diaotonghuan có tuổi từ 12.000–11.000 BC chỉ ra rằng việc thu lượm lúa hoang là một phần trong khẩu phần ăn của dân địa phương. Những thay đổi về hình thái của Diaotonghuan phytoliths có tuổi từ 10.000–8.000 BC cho thấy lúa gạo đã được thuần hóa từ lúc này.

Sản xuất
Gạo là sản phẩm từ cây lúa và nằm trong một quá trình sản xuất nông nghiệp, thường bao gồm những khâu chính sau: làm đất, chọn thóc giống, gieo hạt, ươm mạ, cấy, chăm bón (bón phân, đổ nước), gặt và xay xát.

Gạo là nguồn thu nhập và cuộc sống của hàng triệu nông dân trên toàn thế giới. Họ dùng khoảng 150 triệu hecta hàng năm để trồng lúa, với sản lượng khoảng 600 triệu tấn.

Châu Á là nơi sản xuất và cũng là nơi tiêu thụ khoảng 90% lượng gạo toàn thế giới.

Ở châu Phi, gần như toàn bộ 38 nước đều trồng lúa trong tổng số 54 quốc gia, song diện tích lúa ở Madagascar và Nigeria chiếm 60% tổng diện tích lúa tương đương 8,5 triệu hecta của châu lục này. Năng suất lúa của châu Phi thấp, khoảng 1,5 tấn/ha và chỉ bằng 40% năng suất của châu Á.

Phần lớn cây lúa nói đến trong sản xuất là lúa nước (tức ruộng lúa phải ngập nước theo một tiêu chuẩn khắt khe), song cũng có những loài lúa mọc trên ở vùng đồi núi mà ít cần đến công tác thủy lợi.

Gieo trồng
Việc trồng lúa phù hợp nhất tại các khu vực với chi phí nhân công thấp và lượng mưa lớn, do nó đòi hỏi nhiều nhân công để gieo trồng và cần nhiều nước để phát triển tốt. Tuy nhiên, lúa có thể trồng ở bất kỳ đâu, thậm chí ở cả các sườn đồi hay núi. Lúa là loại cây trồng đứng hàng thứ ba trên thế giới, chỉ sau ngô và lúa mì. Mặc dù các loài lúa có nguồn gốc ở khu vực miền nam châu Á và một phần nào đó của châu Phi, nhưng hàng thế kỷ thương mại và xuất khẩu thóc, gạo đã làm cho nó trở thành phổ biến trong nhiều nền văn minh.

Lúa thông thường được gieo hay cấy trong các ruộng lúa nước - các mảnh ruộng được tưới hay ngâm trong một lớp nước không sâu lắm với mục đích đảm bảo nguồn nước cho cây lúa và ngăn không cho cỏ dại phát triển. Khi cây lúa đã phát triển và trở thành chủ yếu trong các ruộng lúa thì nước có thể tưới tiêu theo chu kỳ cho đến khi thu hoạch mùa màng. Các ruộng lúa có tưới tiêu nước làm tăng năng suất, mặc dù lúa có thể trồng tại các vùng đất khô hơn (chẳng hạn các ruộng bậc thang ở sườn đồi) với sự kiểm soát cỏ dại nhờ các biện pháp hóa học.

Ở một vài khu vực có mực nước sâu, người ta cũng có thể trồng các giống lúa mà dân gian gọi nôm na là lúa nổi. Các giống lúa này có thân dài có thể chịu được mực nước sâu tới trên 2 mét (6 ft).

Các ruộng lúa nhiều nước còn là môi trường sinh sống thích hợp cho nhiều loài chim như cò, vạc, diệc hay chim chích, nhiều loài động vật lưỡng cư như ếch, nhái hay bò sát như rắn hoặc các động vật giáp xác như tôm, tép, cua hay ốc. Nhiều loài động vật có các chức năng hữu ích trong việc kiểm soát các loài sâu bệnh.

Dù trồng trong ruộng nước hay ruộng khô thì cây lúa vẫn đòi hỏi một lượng nước lớn hơn nhiều so với các loại cây trồng khác. Việc gieo trồng lúa là một công việc chứa đựng các yếu tố mâu thuẫn tại một vài khu vực, chẳng hạn tại Hoa Kỳ và Australia, là các khu vực mà việc gieo trồng lúa chiếm tới 7% tài nguyên nước của các quốc gia này nhưng chỉ tạo ra 0,02% GDP. Tuy nhiên, tại các quốc gia có mùa mưa - bão theo chu kỳ thì việc gieo trồng lúa còn có tác dụng giữ cho việc cung cấp nước được duy trì ổn định hơn cũng như ngăn chặn lũ lụt không bị đột ngột.

Sản xuất lúa gạo ở Việt Nam

Việt Nam có hai vùng trồng lúa chính là đồng bằng sông Hồng ở phía Bắc và đồng bằng sông Cửu Long ở miền Nam. Vào thời điểm năm 1922 thời Pháp thuộc toàn cõi Việt Nam tức cả ba kỳ: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ, diện tích canh tác là 4.640.000 hecta lúa với sản lượng 7.200.000 tấn thóc. Năng suất ở mỗi miền khác nhau. Tính đến thập niên 1930 một hecta ở Bắc Kỳ thu hoạch được 1.470 kg thóc; Trung Kỳ đạt 1.370 kg/ha; và Nam Kỳ là 1.340 kg/ha. Tuy nhiên vì diện tích trồng trọt ở Nam Kỳ rộng lớn hơn nên miền Nam đã là vựa thóc, cung cấp phần thặng dư lớn nhất của cả sáu xứ Liên bang Đông Dương.

Sang thế kỷ 21 hàng năm sản lượng của cả nước đạt 33-34 triệu tấn thóc, trong đó chỉ sử dụng khoảng 8 triệu tấn (tương đương 4 triệu tấn gạo sau khi xay xát) cho xuất khẩu, còn lại là tiêu thụ trong nước và bổ sung dự trữ quốc gia.

Ở miền Bắc Việt Nam một năm có hai vụ lúa chính: vụ chiêm và vụ mùa.

Ở miền Nam Việt Nam, nông dân trồng ba vụ một năm: vụ đông xuân (có sản lượng cao nhất và thóc cũng đạt chất lượng tốt nhất cho xuất khẩu), vụ hè thu và vụ ba. Do lũ hàng năm ở đồng bằng sông Cửu Long trong những năm gần đây ảnh hưởng đến sản xuất, một phần nữa người dân có thể kiếm lời ổn định hơn từ việc nuôi thủy sản (tôm) hay trồng cây ăn quả, chính quyền đã khuyến cáo nông dân giảm và chuyển đổi một phần đất trồng lúa vụ ba.

Và được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn là bộ chủ quản, quản lý việc sản xuất lúa gạo của Việt Nam.

Hiện nay,Việt Nam là nơi có gạo ngon nhất thế giới, được Liên minh châu Âu và các quốc gia khác trên thế giới công nhận như gạo ST25 của Việt Nam.

Các loại gạo
 Gạo xuất khẩu ở Thái Lan gồm: gạo thơm và gạo trắng hạt dài.
 Gạo ở Việt Nam gồm: gạo nếp, gạo tấm và gạo tẻ
 Các thể loại khác: gạo basmati (Ấn Độ)
 gạo ở Iran bao gồm: Gerdeh, Hansani, Hashemi, và Gharib

Gạo lương thực

Hạt thóc trước tiên được xay để tách lớp vỏ ngoài, đây là gạo xay còn lẫn trấu. Quá trình này có thể được tiếp tục, nhằm loại bỏ mầm hạt và phần còn sót lại của vỏ, gọi là cám, để tạo ra gạo. Gạo sau đó có thể được đánh bóng bằng glucoza hay bột tan (talc) trong một quy trình gọi là đánh bóng gạo, chế biến thành bột gạo hoặc thóc được chế biến thành loại thóc luộc thô. Gạo cũng có thể được bổ sung thêm các chất dinh dưỡng, đặc biệt là các chất bị mất đi trong quá trình xay xát. Trong khi phương pháp đơn giản nhất là trộn thêm các chất dinh dưỡng dạng bột mà rất dễ bị rửa trôi theo nước (tại Hoa Kỳ thì gạo được xử lý như vậy cần có tem mác cảnh báo chống rửa/vo gạo) thì phương pháp phức tạp hơn sử dụng các chất dinh dưỡng trực tiếp lên trên hạt gạo, bao bọc hạt gạo bằng một lớp chất không hòa tan trong nước có tác dụng chống rửa trôi.

Trong khi việc rửa gạo làm giảm sự hữu ích của các loại gạo được làm giàu thì nó lại là cực kỳ cần thiết để tạo ra hương vị thơm ngon hơn và ổn định hơn khi gạo đánh bóng (bất hợp pháp tại một số quốc gia, như Hoa Kỳ) được sử dụng. Cám gạo, gọi là nuka ở Nhật Bản, là một mặt hàng có giá trị ở châu Á và được dùng cho nhiều nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Nó là lớp chất dầu ẩm ướt bên trong được đun nóng lên để sản xuất một loại dầu ăn có lợi cho sức khỏe. Ứng dụng khác là để làm một loại rau dầm có tên gọi là tsukemono. Tại nhiều nơi, gạo còn được nghiền thành bột để làm nhiều loại đồ uống như amazake, horchata, sữa gạo và rượu sakê. Bột gạo nói chung an toàn cho những người cần có chế độ ăn kiêng gluten. Gạo là một nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể. Con người hấp thụ chất bột và một số vitamin từ gạo. Có khoảng 2 tỉ người ở châu Á dùng gạo và các chế phẩm từ gạo để bổ sung 60% tới 70% nguồn năng lượng hàng ngày cho cơ thể.

Chế biến và nấu ăn

Sản phẩm chủ yếu từ gạo là cơm. Gạo có thể nấu thành cơm nhờ cách luộc trong nước (vừa đủ) hay bằng hơi nước. Các nồi cơm điện rất phổ biến ở châu Á, đã đơn giản hóa quá trình này. Gạo cũng có thể nấu thành cháo bằng cách cho nhiều nước hơn bình thường. Bằng cách này gạo sẽ được bão hòa về nước và trở thành mềm, nở hơn. Các món cháo rất dễ tiêu hóa và vì thế nó đặc biệt thích hợp cho những người bị ốm.

Khi nấu các loại gạo chưa xát bỏ hết cám, một cách thức nấu ăn giữ được các chất dinh dưỡng gọi là Cơm GABA hay GBR có thể sử dụng. Nó bao gồm việc ngâm gạo trong khoảng 20 giờ trong nước ấm (38 °C hay 100 °F) trước khi nấu. Quá trình này kích thích sự nảy mầm, và nó kích hoạt các enzym có trong gạo. Bằng cách này, người ta có thể thu giữ được nhiều amino acid hơn. Gạo có thể dùng để làm bánh (bánh cuốn, bánh đa, bánh dày, bánh giò, bánh đa...), làm bún, nấu rượu, kẹo kéo (mạch nha).

Gạo - hàng hóa

Sản xuất gạo toàn cầu  đã tăng lên đều đặn từ khoảng 200 triệu tấn vào năm 1960 tới 600 triệu tấn vào năm 2004. Gạo đã xay xát chiếm khoảng 68% trọng lượng thóc ban đầu. Năm 2004, ba quốc gia sản xuất lúa gạo hàng đầu là Trung Quốc (31% sản lượng thế giới), Ấn Độ (20%) và Indonesia (9%). Theo FAO năm 2005 thế giới sản xuất 628 triệu tấn gạo, đạt mức kỷ lục, nhờ giá cả tăng trong năm 2004 làm tăng diện tích trồng trọt.

Năm 2008, sản lượng lúa gạo của Trung Quốc đạt 193 triệu tấn, Ấn Độ 148 triệu tấn, Indonesia 60 triệu tấn, Bangladesh 47 triệu tấn, Việt Nam 39 triệu tấn, Thái Lan và Myanmar cùng đạt 30,5 triệu tấn.

 Nước sản xuất & xuất khẩu:
 Thái Lan: là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, hàng năm bán từ 7 triệu đến 8 triệu tấn trên sản lượng hàng năm khoảng 26 triệu tấn. Đây là quê hương của gạo thơm Jasmine.
 Việt Nam: hàng năm xuất khẩu 4 triệu đến 5 triệu tấn. Đây là nguồn gốc phát triển gạo ST25, gạo ST24 nổi tiếng
 Mỹ
 Pakistan
 Ấn Độ: xuất khẩu năm 2005 ước khoảng 4 triệu tấn.
 Tổ chức các quốc gia xuất khẩu gạo OREC (Organization of Rice Exporting Countries)

Các số liệu về xuất nhập khẩu gạo lại khác hẳn, do chỉ khoảng 5-6% gạo được buôn bán ở quy mô quốc tế. Ba nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới là Thái Lan (26% sản lượng gạo xuất khẩu), Việt Nam (15%) và Hoa Kỳ (11%), trong khi ba nhà nhập khẩu gạo lớn nhất là Indonesia (14%), Bangladesh (4%) và Brasil (3%).

Hàng năm có khoảng trên 20 triệu tấn gạo được dùng làm hàng hóa buôn bán trên toàn thế giới. Tổ chức Nông Lương (FAO) của Liên Hợp Quốc cho biết năm 2006 sản lượng gạo hàng hóa có thể đạt 27,8 triệu tấn, so với 29 triệu tấn trong năm 2005.

Nước tiêu thụ

Năm 2009, tiêu thụ gạo trên thế giới là 531,6 triệu tấn lúa (tương đương 354.603 tấn gạo), trong đó Trung Quốc tiêu thụ 156,3 triệu tấn lúa (chiếm 29,4% toàn thế giới) và Ấn Độ tiêu thụ 123,5 triệu tấn lúa (23,3% của thế giới). Giữa các năm 1961 và 2002, tiêu thụ gạo trên đầu người tăng 40%.

Lúa gạo là cây trồng quan trọng nhất ở châu Á. Ví dụ, ở Campuchia 90% tổng diện tích đất nông nghiệp là trồng lúa.

Tiêu thụ gạo của Hoa Kỳ tăng mạnh trong vòng 25 năm qua, một phần dùng để sản xuất các sản phẩm từ gạo như bia. Gần 1/5 người Mỹ trưởng thành ăn ít nhất nửa khẩu phần gạo trắng hoặc nâu mỗi ngày.

Các nước tiêu thụ gạo chính gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Indonesia, Malaysia, Iraq, Iran, Algérie, Nigeria, Tanzania.

Khủng hoảng thiếu gạo
Bắt đầu từ khoảng cuối tháng 3 năm 2008, tình hình thiếu thốn lương thực - đặc biệt là gạo - trên toàn thế giới diễn ra hết sức nhanh chóng. Theo dự đoán của bộ Nông nghiệp Mỹ, trong năm 2008 trữ lượng gạo toàn cầu sẽ giảm xuống tới mức thấp nhất trong 25 năm qua, có thể gây ra "cơn đói" mới. Giá gạo liên tục tăng gấp nhiều lần chỉ trong vài tháng, mặc dù theo thông báo sản lượng gạo của các nước xuất khẩu gạo vẫn liên tục tăng.

Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng
Có rất nhiều nguyên nhân được đưa ra về cuộc khủng hoảng gạo lần này, tuy nhiên theo nhiều chuyên gia thì chủ yếu do các nguyên nhân sau:
 Sự xao lãng vấn đề nông nghiệp của một số nước.
 Vấn đề quy hoạch không hợp lý.
 Sự khó khăn của các nhà cung cấp & chủ trương hạn chế xuất khẩu gạo của một số nước XK gạo.
 Sự tăng giá các mặt hàng thiết yếu trên phạm vi toàn cầu (dầu...) dẫn đến chi phí sản xuất tăng.
 Thiếu đất, thiếu nước, thiếu nguồn lao động nông nghiệp.
 Thiếu những nguồn đầu tư cần thiết cho nông nghiệp.
 Ảnh hưởng từ thiên tai: lũ lụt, bão, tình trạng xâm lấn của nước biển vào đất nông nghiệp gây nhiễm phèn,....

Tác động môi trường

Trồng lúa gạo trên các mảnh ruộng đất ngập nước được cho là góp 1,5% khí metan phát thải vào môi trường. Do các mảnh ruộng ngập nước lâu ngày làm cách ly oxy từ khí quyển vào đất làm phát sinh các phản ứng lên men kị khí trong đất. Trồng lúa gạo cần nhiều nước hơn các lại ngũ cốc khác. Trong khi đó sản xuất gạo cần gần 1/3 lượng nước ngọt trên Trái Đất.

Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy rằng hậu quả của việc gia tăng nhiệt độ và giảm lượng bức xạ trong những năm cuối của thế kỷ 20 làm cho tỉ lệ tăng năng suất ở một vài nơi thuộc châu Á giảm, so với những nơi được quan sát không thấy xảy ra xu hướng này. Tỉ lệ tăng sản lượng đã giảm 10–20% ở một số nơi. Nghiên cứu ghi nhận ở 227 nông trại ở Thái Lan, Việt Nam, Nepal, Ấn Độ, Trung Quốc, Bangladesh, và Pakistan. Cơ chế của sự tụt giảm năng suất này vẫn chưa được rõ ràng, nhưng có lẽ liên quan đến sự gia tăng hô hấp trong những ngày ấm làm tiêu tốn năng lượng cho việc quang hợp.

Sâu bệnh và tác nhân gây hại
Các tác nhân gây hại đối với lúa gạo là những loài sinh vật hay vi sinh vật có khả năng làm giảm sản lượng hoặc giá trị của cây lúa (hoặc hạt gạo). Các tác nhân gây hại như cỏ dại, dịch bệnh, côn trùng, động vật gặm nhấm và chim. Nhiều yếu tố có thể làm dịch bệnh bùng phát như, khí hậu-thời tiết, công tác thủy lợi không đúng cách, sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu và sử dung nhiều phân đạm. Ví dụ như dịch các loài trong họ Cecidomyiidae và Spodoptera mauritia bùng phát sau những đợt mưa lớn đầu mùa mưa trong khi đó các loài trong bộ Cánh viền bùng phát vào mùa khô hạn.

Côn trùng
Côn trùng gây hại chính cho cây lúa là Rầy nâu (BPH), nhiều loài thuộc nhóm sâu đục thân như các loài thuộc chi Scirpophaga và Chilo, Cecidomyiidae, các loài trong nhóm bugs – nổi tiếng là trong chi Leptocorisa, sâu cuốn lá, sâu gạo và mọt gạo.

Dịch bệnh

Bệnh đạo ôn, do loài nấm Magnaporthe grisea gây ra, là loại bệnh đáng chú ý nhất gây ảnh hưởng tới năng suất lúa. Các loại dịch bệnh khác như: Rhizoctonia solani, Rice ragged stunt virus (vector truyền bệnh: BPH), và tungro (vector truyền bênh: Nephotettix spp). Cũng có loại nấm ascomycete, Cochliobolus miyabeanus gây bệnh đốm nâu trên lúa.

Lúa còn bị một số sâu bệnh phá hoại như cháy cổ lá, bạc lá, rầy nâu (Nilaparvata lugens), châu chấu, bọ trĩ, rầy lưng trắng, rầy xanh đuôi đen, rầy xám, các loài bọ xít (họ Pentatomidae) như bọ xít đen, bọ xít xanh, bọ xít dài, bọ xít gai, sâu cuốn lá nhỏ, sâu cuốn lá lớn, sâu đục thân lúa hai chấm, sâu năm vạch đầu nâu, sâu năm vạch đầu đen, sâu cú mèo, sâu keo, sâu cắn gié, sâu đo xanh, ruồi đục nõn, sâu nâu, v.v.

Giun tròn
Nhiều loài giun tròn nhiễm cây lúa gây ra các bệnh như Ufra (Ditylenchus dipsaci), White tip disease (Aphelenchoide bessei), và bệnh thối rễ (Meloidogyne graminicola). Một số loài giun tròn như Pratylenchus spp. là nguy hiểm nhất trong lúa nương của tất cả các nơi trên thế giới. Tuyến trùng rễ lúa (Hirschmanniella oryzae) là một loài ký sinh trong di cư mà mức độ lây nhiễm cao hơn sẽ dẫn đến sự phá hủy hoàn toàn của một vụ lúa. Ngoài việc ảnh hưởng của ký sinh trùng, chúng cũng làm giảm sức sống của thực vật và tăng tính nhạy cảm của cây đối với các sâu bệnh khác.

Các tác nhân gây hại khác
Các tác nhân gây hại khác như ốc Pomacea canaliculata, panicle rice mite, chuột đồng, và cỏ dại Echinochloa crusgali.

Hình ảnh hạt gạo trọng văn hóa, nghệ thuật
 Trong điêu khắc: hình ảnh ngọc thực
 Trong văn học: tác phẩm Hạt gạo làng ta của nhà thơ Trần Đăng Khoa
 Trong ca dao, tục ngữ: "Người sống về gạo, cá bạo về nước", "Em xinh là xinh như cây lúa", "Mạnh vì gạo, bạo vì tiền",

Tác hại của gạo với thừa cân, béo phì
Gạo cũng như các loại lương thực có chứa tinh bột như các loại khoai, sắn, ngô, hạt mít, hạt dẻ và lúa mì là nguy cơ khiến cho thừa cân, béo phì và tiểu đường ngày một gia tăng trên toàn thế giới. Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến đái tháo đường gia tăng nhanh chóng là do môi trường sống, lối sống hiện nay của đa phần người châu Á. Trong đó, thói quen ăn uống nhiều chất bột đường, ít chất xơ khiến lượng đường tăng cao, đặc biệt là ăn nhiều cơm trắng. Cơm trắng từ các loại gạo đã được xay xát kỹ là loại thức ăn có chỉ số đường huyết cao. Sau khi ăn, cơm trắng chuyển hóa rất nhanh trong cơ thể thành đường.

Chú thích
Gauthier, Julian. L'Indochine au travail dans la paix française. Paris: Eyrolles, 1949.

Bài cơ bản dài
Sinh vật mô hình
Nông nghiệp nhiệt đới
Cơm


title: Ratlam

text:
Ratlam là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Ratlam thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Ratlam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 488 mét (1601 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ratlam có dân số 221.267 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Ratlam có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Ratlam, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Ratlam


title: Laar

text:
Laar là một đô thị thuộc huyện Grafschaft Bentheim trong bang Niedersachsen.
Laar nằm về phía tây bắc Nordhorn tại biên giới Đức-Hà Lan và thuộc cộng đồng chung (Samtgemeinde) Emlichheim.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng Cộng đồng chung

Xã và đô thị ở huyện Grafschaft Bentheim


title: Arado Ar 234

text:
Arado Ar 234 là máy bay ném bom trang bị động cơ phản lực được đưa vào trang bị đầu tiên trên thế giới,do công ty Arado của Đức chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới II. Nó được sản xuất với số lượng hạn chế, nhiệm vụ chính là trinh sát, ngoài ra nó còn được dùng làm máy bay ném bom. Ar 234 là máy bay cuối cùng của Luftwaffe bay trên bầu trời Vương quốc Anh trong chiến tranh vào tháng 4/1945.

Thiết kế và phát triển

Mùa thu năm 1940, Bộ Hàng không Đế chế Đức (RLM) đưa ra yêu cầu đấu thầu về một loại máy bay trinh sát tốc động cơ trang bị động cơ phản lực với tầm bay đạt 2.156 km (1.340 dặm). Hãng Arado là công ty duy nhất đấu thầu và đưa ra đề án E.370 của họ, do giáo sư Walter Blume đứng đầu. Đây là một thiết kế kiểu cánh cao trang bị động cơ Junkers Jumo 004 dưới mỗi cánh. Trọng lượng máy bay xấp xỉ khoảng 8.000 kg (17.600 lb). Để giảm trọng lượng và tối đa hóa nhiên liệu mang theo, Arado không sử dụng kiểu bánh đáp thông thường, họ sử dụng kiểu bánh đáp nhả được để cất cánh.

Arado ước tính vận tốc tối đa của máy bay đạt 780 km/h (490 mph) ở độ cao 6.000 m (19.690 ft), trần bay đạt 11.000 m (36.100 ft) và tầm bay đạt 1.995 km (1.240 dặm). Tầm bay này ngắn hơn so với yêu cầu của RLM, nhưng RLM lại thích thiết kế này và đặt hàng chế tạo 2 mẫu thử với tên định danh là Ar 234. Máy bay được hoàn thành phần lớn vào cuối năm 1941, nhưng động cơ Jumo 004 lại chưa hoàn thành, đến tận tháng 2-1943 thì động cơ mới được hoàn thành. Khi đó bắt buộc Arado phải xem xét sử dụng những động cơ không ổn định của Junkers trong các chuyến bay thử nghiệm. Đến mùa xuân năm 1943 thì những động cơ đáp ứng yêu cầu đã được chuyển giao và Ar 234 V1 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 15/6/1943 tại Sân bay Rheine.

Biến thể

Nguyên mẫu thử nghiệm
Tháng 9, 4 mẫu thử đã thực hiện các chuyến bay. Mẫu thử thứ hai Arado Ar 234 V2 bị rơi vào ngày 2/10/1943 tại Rheine gần Münster do động cơ phát lửa, máy bay bị mất động cơ và rơi xuống đất từ độ cao 4.000 feet (1.200 m), khiến phi công Flugkapitän Selle thiệt mạng. 8 mẫu thử khác được lắp bộ bánh đáp đẩy và chống trượt dùng cho các chiến dịch nhưng phiên bản Ar 234A lại không được chế tạo.

Mẫu thử số 6 và số 8 trang bị 4 động cơ phản lực BMW 003 thay vì 2 động cơ Jumo 004, mẫu thử số 6 có 4 động cơ đặt trong các vỏ riêng, mẫu thử số 8 có 4 động cơ BMW 003 chi đều đặt trong vỏ chung. Đây là những máy bay 4 động cơ phản lực đầu tiên bay. Mẫu thử Ar 234 V7 là máy bay phản lực đầu tiên thực hiện nhiệm vụ trinh sát vào ngày 2/8/1944.

Ar 234B
RLM đã thấy những hứa hẹn từ thiết kế của Arado, vào tháng 7 năm 1943 họ đã yêu cầu Arado cung cấp 2 mẫu thử thuộc một phiên bản Schnellbomber (máy bay ném bom vận tốc cao) là Ar 234B. Do máy bay tương đối nhỏ và bên trong chứa đầy các thùng nhiên liệu nên không còn chỗ cho khoang quân giới bên trong, do đó bom phải mang trên những rãnh bên ngoài. Trọng lượng tăng thêm và lực kéo của vũ khí đầy tải làm giảm vận tốc, vì vậy 2 khẩu pháo MG 151 cỡ 20 mm đặt cố định ở đuôi và được điều khiển từ xa nhằm bảo vệ từ sau cho máy bay.

Do buồng lái ở ngay phía trước của thân máy bay, phi công không có tầm nhìn trực tiếp ở phía sau, do đó các khẩu súng được ngắm bắn qua một kính tiềm vọng đặt trên nóc buồng lái, cùng loại được dùng trên các xe tăng của Đức trong Chiến tranh Thế giới II. Hệ thống này thường bị coi là vô dụng, nhiều phi công đã bỏ các khẩu súng đi để giảm trọng lượng. Với tải trọng bom bên ngoài, việc có kiểu bánh đáp trượt (như Messerschmitt Me 163) là không thực tế, nên ở phiên bản B được sửa đổi với bộ bánh đáp kiểu thường có 3 bánh đáp. Mẫu thử thứ 9, sơn với dòng chữ Stammkennzeichen (chữ cái mã vô tuyến) PH+SQ, là chiếc Ar 234B đầu tiên, bay ngày 10/3/1944.

Các kiểu mẫu B hơi rộng ở giữa thân để đặt bộ bánh đáp chính, thùng nhiên liệu bên trong xuất hiện trong 8 mẫu thử trước bị bỏ đi để chỗ cho bộ bánh đáp, với đầy tải bom, máy bay chỉ đạt vận tốc 668 km/h (415 mph) trên độ cao yêu cầu. Nhưng vận tốc này vẫn tốt hơn bất kỳ máy bay ném bom này của Không quân Đức vào thời điểm đó, và giúp nó trở thành máy bay duy nhất có hi vọng sống sót trở về khi chạm trán với không quân của quân Đồng minh. Tải trọng bom thông thường gồm 2 quả bom 500 kg (1.100 lb) hoặc 1 quả cỡ 1.000 kg (2.200 lb), tải trọng bom cực đại máy bay mang được là 1.500 kg (3310 lb). Nếu cuộc chiến tiếp tục, máy bay có thể được chuyển đổi để sử dụng bom điều khiển Fritz X hoặc tên lửa không đối đất Henschel Hs 293.

Dây chuyền sản xuất Ar 234 được thiết lập, 20 chiếc B-0 tiền sản xuất được giao cho không quân Đức vào cuối tháng 6. Sau đó việc sản xuất bị chậm lại, vì các nhà máy của Arado còn phải nhận nhiệm vụ sản xuất máy bay từ những nhà máy khác bị ném bom trong Big Week, và sản xuất loại máy bay ném bom He 177 hạng nặng của Heinkel. Trong khi đó, vài mẫu thử đã được sử dụng trong vai trò trinh sát. Trong hầu hết các trường hợp, nó không bao giờ bị phát hiện, bay ở vận tốc hành trình đạt 740 km/h (460 mph) trên độ cao 9.100 m (29.900 ft), mẫu thử thứ 7 của Ar 234 đã thực hiện nhiệm vụ trinh sát đầu tiên bằng máy bay phản lực trong chiến tranh ở Anh.

Vài chiếc Ar 234B bắt đầu hoạt động vào mùa thu và gây ấn tượng cho các phi công của Đức. Chúng khá nhanh và tính năng cơ động tốt. Do đường băng chạy đà cất cánh dài dẫn đến vài tai nạn; giải pháp khắc phục là sử dụng động cơ tên lửa để hỗ trợ cất cánh. Động cơ luôn luôn là vấn đề thực sự; chúng bị phát lửa thường xuyên và phải sửa chữa bảo trì lớn hoặc thay thế sau 10 giờ vận hành.

Nhiệm vụ của Ar 234 trong vai trò máy bay ném bom là nhiệm vụ phá hủy Cầu Ludendorff tại Remagen. Từ ngày 7/3, khi quân đồng minh chiếm được cây cầu, cho đến ngày 17/3 khi nó bị đánh sập, cây cầu phải hứng chịu các cuộc ném bom liên tục từ máy bay Ar 234 thuộc III/KG 76 mang theo bom 1.000 kg (2.200 lb).

Máy bay tiếp tục tham chiến rải rác cho đến khi Đức đầu hàng ngày 8/5/1945. Một số bị bắn hạ khi không chiến, do hỏa lực phòng không, hoặc bị máy bay tiêm kích của quân Đồng minh phá hủy khi đang cất cánh hoặc hạ cánh giống như những điều đã xảy ra đối với máy bay tiêm kích phản lực Messerschmitt Me 262. Vào cuối chiến tranh, hầu hết máy bay phải đậu ở dưới đường băng chờ nhiên liệu, nhưng nhiên liệu không bao giờ đến.

Nhìn chung từ mùa hè năm 1944 cho đến khi chiến tranh kết thúc, có tổng cộng 210 chiếc được chế tạo. Tháng 2/1945, biến thể C được sản xuất. Người ta hi vọng có thể đạt sản lượng 500 chiếc mỗi tháng vào tháng 11/1945.

 Ar 234B-0: 20 chiếc thuộc lô tiền sản xuất.
 Ar 234B-1: Phiên bản trinh sát trang bị 2 máy ảnh Rb 50/30 hoặc Rb 75/30.
 Ar 234B-2: Phiên bản ném bom, tải trọng bom lớn nhất mang được là 2.000 kg (4.410 lb).

Ngoài ra, một số ít khung thân B-2 được điều chỉnh cho vai trò tiêm kích đêm. Chúng còn được gọi là máy bay Nachtigall (Nightingale) được trang bị radar băng VHF FuG 218 "Neptun" và 2 pháo tự động MG 151/20. Thành viên thứ hai của tổ lái chịu trách nhiệm vận hành các hệ thống radar, chỗ ngồi cho phi công thứ hai rất chật chột ở phía sau. 2 trong số những máy bay tiêm kích đêm này phục vụ trong đơn vị thử nghiệm Kommando Bonow thuộc Luftflotte Reich. Sau khi thử nghiệm người ta đưa ra kết luận chúng không phù hợp cho vai trò tiêm kích đêm và ngay sau đó bị loại bỏ ra khỏi đơn vị.

Ar 234C
Ar 234C trang bị 4 động cơ BMW 003, 2 động cơ đặt thành một cặp dựa trên mẫu thử Ar 234 thứ 8. Lý do chính cho việc chuyển đổi này là để dành Junkers Jumo 004 cho Me 262. Thiết kế buồng lái được cải tiến, dễ sản xuất. Tốc độ bay cao hơn 20% so với phiên bản B và vận tốc leo cao nhanh hơn có nghĩa là bay hiệu quả hơn và tầm bay tăng lên.

Dù Hauptmann Diether Lukesch chuẩn bị thành lập một phi đoàn vận hành thử nghiệm, nhưng chỉ có 14 khung thân phiên bản C được hoàn thành vào cuối chiến tranh, gần một nửa trong số đó đã được trang bị động cơ. Chuyến bay thử nghiệm vẫn chưa diễn ra khi Đức đầu hàng. 3 biến thể cơ bản của phiên bản C đã được lên kế hoạch chế tạo ban đầu.

 Ar 234C-1: Phiên bản 4 động cơ của Ar 234B-1.
 Ar 234C-2: Phiên bản 4 động cơ của Ar 234B-2.
 Ar 234C-3: Phiên bản đa dụng, trang bị 2 pháo 20 mm MG 151/20.
 Ar 234C-3/N: Phiên bản tiêm kích đêm đề xuất, trang bị 2 pháo 20 mm MG 151/20 và 2 pháo MK 108 30 mm (1.18 in), có 1 radar FuG 218 Neptun V.
 Ar 234C-4: Phiên bản trinh sát vũ trang, có 2 máy ảnh, 4 pháo 20 mm MG 151/20.
 Ar 234C-5: Phiên bản chỗ ngồi phi công cạnh nhau đề xuất. Mẫu thử thứ 28 được chuyển đổi thành biến thể này.
 Ar 234C-6: Phiên bản trinh sát 2 chỗ đề xuất. Mẫu thử thứ 29 được chuyển đổi thành biến thể này.
 Ar 234C-7: Phiên bản tiêm kích đêm, 2 phi công ngồi cạnh nhau, trang bị radar băng sóng cm FuG 245 Bremen O (30 GHz).
 Ar 234C-8: Phiên bản ném bom một chỗ đề xuất, trang bị 2 động cơ tuabin Jumo 004D, lực đẩy 1.080 kg (2.380 lb) mỗi chiếc.

Ar 234D
Đây là phiên bản 2 chỗ dựa trên khung thân của phiên bản B, nhưng có buồng lái 2 chỗ mới lớn hơn, dự định trang bị 2 động cơ tuabin Heinkel HeS 011. Do động cơ không có nên phiên bản này không được chế tạo.

 Ar 234D-1: Phiên bản trinh sát đề xuất. Không chế tạo.
 Ar 234D-2: Phiên bản ném bom đề xuất. Không chế tạo.

Ar 234E
Phiên bản E là biến thể tiêm kích hạng nặng của phiên bản D. Không được chế tạo.

Ar 234P
Phiên bản P là phiên bản tiêm kích đêm 2 chỗ, dùng động cơ và radar khác. Không được chế tạo.

 Ar 234P-1: Phiên bản 2 chỗ với 4 động cơ BMW 003A-1; 1 pháo 20 mm MG 151/20 và một pháo 30 mm (1.18 in) MK 108.
 Ar 234P-2: Cũng là phiên bản 2 chỗ, thiết kế lại buồng lái với các tấm giáp 13 mm (0.51 in).
 Ar 234P-3: P-2 trang bị động cơ HeS 011A, nhưng chỉ trang bị một trong hai loại pháo.
 Ar 234P-4: P-3 trang bị động cơ Jumo 004D.
 Ar 234P-5: Phiên bản 3 chỗ với động cơ HeS 011A, 1 pháo 20 mm MG 151/20 và 4 pháo 30 mm (1.18 in) MK 108.

Quốc gia sử dụng
Đức Quốc Xã
 Luftwaffe
 Kampfgeschwader 76 (Đơn vị máy bay ném bom)
 1.(F)/100 (Đơn vị trinh sát)
 1.(F)/123 (Đơn vị trinh sát)
 1.(F)/33 (Đơn vị trinh sát)

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar 234B)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 12,63 m (41 ft 5½ in)
Sải cánh: 14,10 m (46 ft 3½ in)
Chiều cao: 4,30 m (14 ft 1¼ in)
Diện tích cánh: 26,40 m² (284,16 ft²)
Trọng lượng rỗng: 5.200 kg (11.460 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 9.850 kg (21.720 lb)
Động cơ: 2 động cơ tuabin Junkers Jumo 004B-1, lực đẩy 8,80 kN (1.980 lbf) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 742 km/h (461 mph) trên độ cao 6.000 m (19.700 ft)
Tầm bay: 1.100 km (684 mi) với đầy tải
Trần bay: 10.000 m (32.800 ft)
Vận tốc lên cao: 10–13 m/s

Vũ khí
2 pháo MG 151 20 mm
Bom: 1.500 kg (3.309 lb)

Xem thêm

Máy bay có tính năng tương đương
 Junkers Ju 287

Danh sách khác
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay ném bom
 Danh sách máy bay phản lực trong Chiến tranh Thế giới II

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Bateson, Richard P. Arado Ar 234 Blitz (Aircraft in Profile 215). Windsor, Berkshire, UK: Profile Publications Ltd., 1972.
 Boyne, Walter J. Clash of Wings. New York: Simon & Schuster, 1994. ISBN 0-684-83915-6.
 Brown, Eric. Wings On My Sleeve: The World's Greatest Test Pilot Tells his Story. London: Orion Books, 2006, ISBN 0-297-84565-9.
 Ethell, Jeffrey L. Aerei della II guerra mondiale (in Italian). Milan: A. Vallardi, 1996. ISBN 88-11-94026-5
 Fleischer, Seweryn and Marek Ryś. Ar 234 Blitz (Aircraft Monograph 10). Gdańsk, Poland: AJ-Press, 2nd expanded edition, 2004. ISBN 83-7237-146-2.
 Griehl, Manfred. Arado Ar 234 (Luftwaffe Profile Series no. 15). Atglen, Pennsylvania: Schiffer Books, 2001. ISBN 0-7643-1431-9.
 Griehl, Manfred. Strahlflugzeug Arado Ar 234 'Blitz' (in German). Stuttgart, Germany: Motorbuch Verlag, 2003. ISBN 3-613-02287-7.
 Kobel, Franz. The World's First Jet Bomber: Arado Ar 234. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Books, 1991. ISBN 0-88740-203-8.
 Kranzhoff, Jörg Armin. Arado, History of an Aircraft Company. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Books, 1997. ISBN 0-7643-0293-0.
 Murawski, Marek J. Arado Ar 234 Blitz (Kagero Monograph 33) (bilingual Polish/English). Lublin, Poland: Kagero, 2007. ISBN 83-6044-566-2.
 Myhra, David. Arado Ar 234C: An Illustrated History. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Books, 2000. ISBN 0-7643-1182-4.
 Price, Dr. Alfred. "Arado Ar 234". International Air Power Review, Volume 24, 2008. Westport, Connecticut: AIRTime Publishing Inc. ISSN 1473-9917.
 Smith, J. Richard and Eddie J. Creek. Arado Ar 234 Blitz (Monogram Monarch Series No. 1). Boylston, Massachusetts: Monogram Aviation Publications, 1992. ISBN 0-914144-51-0.
 Smith, J. Richard and Eddie J. Creek. Arado Ar 234B (Monogram Close-Up 23). Boylston, Massachusetts: Monogram Aviation Publications, 1984. ISBN 0-914144-23-5.
 Smith, J. Richard and Eddie J. Creek. Military Aircraft in Detail: Arado Ar 234A. Hinckley, Leicestershire, UK: Midland, 2006. ISBN 1-85780-225-X.

Liên kết ngoài

Air Vectors - Arado Ar 234
Sole surviving example of the Ar 234-Smithsonian National Air & Space Museum
Giới thiệu sơ Ar 234

Ar 234
Máy bay quân sự Đức thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay bốn động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay ném bom trong Chiến tranh thế giới II của Đức
Máy bay phản lực trong Chiến tranh thế giới II của Đức
Bộ sưu tập máy bay của Viện Smithsonian


title: Propustularia surinamensis

text:
Propustularia surinamensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 48 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 7 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 780 m.

Chú thích

Tham khảo

Propustularia


title: Marjorie Wallace

text:
Marjorie Wallace sinh ngày 23 tháng 1 năm 1954 là một người mẫu, người dẫn chương trình đến từ Mỹ. Cô đồng thời là Hoa hậu Thế giới 1973 đại diện cho Mỹ và cũng là người Mỹ đầu tiên giành chiến thắng tại cuộc thi này.

Marjorie Wallace sinh ra tại Indianapolis, bang Indiana. Sau khi chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới Indiana tại Clarksville và trở thành đại diện của toàn nước Mỹ đến Luân Đôn tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

Marjorie ở ngôi được 104 ngày thì chính thức bị phế truất và được Á hậu 1 thay thế làm các công việc từ thiện. Tuy nhiên trong lịch sử cuộc thi vẫn công nhận Marjorie là Hoa hậu Thế giới.

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới
Sinh năm 1954
Nhân vật còn sống


title: Dicranomyia incommodes

text:
Dicranomyia incommodes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Geranomyia intermedia

text:
Geranomyia intermedia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau

text:
Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau là một khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận bao gồm Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, U Minh Hạ và khu vực rừng phòng hộ ven Biển Tây nằm tại tỉnh Cà Mau, Việt Nam. Tổng diện tích khu dự trữ sinh quyển này là 371.506 ha với gồm vùng lõi (17.329 ha), vùng đệm (43.309 ha) và vùng chuyển tiếp (310.868 ha). Nơi đây có nhiều hệ sinh thái đặc trưng điển hình gồm rừng ngập mặn, rừng tràm trên đất ngập nước than bùn, biển và ven biển,... mỗi hệ sinh thái đều lưu giữ các nguồn tài nguyên sinh vật, tài nguyên địa chất phong phú có giá trị bảo tồn cao.

Tại kỳ họp thứ 21, Ủy ban Điều phối quốc tế chương trình con người và sinh quyển thế giới (MAB) trực thuộc Ủy ban UNESCO (diễn ra từ ngày 25 đến 29 tháng 5 năm 2009 tại Jeju, Hàn Quốc), đã chính thức công nhận hai khu vực của Việt Nam là Cù Lao Chàm-Hội An và Mũi Cà Mau là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đây cũng là địa danh được công nhận là khu du lịch quốc gia.

Mô tả
Vùng Mũi Cà Mau có 4 đặc trưng sinh thái chính: Hệ thống diễn thế nguyên sinh trên đất bãi bồi; hệ thống chuyển tiếp các hệ sinh thái đặc trưng từ rừng ngập mặn sang rừng tràm ngập nước ngọt theo mùa; là vùng bãi đẻ và nuôi dưỡng con non các loài thủy hải sản cho cả vùng biển rộng lớn.

Ngày 2 tháng 11 năm 2019, tỉnh Cà Mau quyết định di dời biểu tượng con tàu nằm trong Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau đến vị trí khác. Theo đó, biểu tượng con tàu sẽ di dời đến vị trí mới là khu vực đầu bờ kè chống sạt lở Mũi Cà Mau. Nguyên nhân là vì tỉnh Cà Mau triển khai xây dựng một số công trình tại Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau như biểu tượng cột cờ Hà Nội, đền thờ Lạc Long Quân, mốc điểm cuối đường Hồ Chí Minh...Các công trình này có cốt nền cao, trong khi đó biểu tượng con tàu đã xây dựng lâu, có cốt nền thấp, bị ngập khi triều cường dâng cao. Thêm vào đó, hiện bờ kè chống sạt lở Mũi Cà Mau đã được xây dựng phía ngoài, giáp biển.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thông tin trên Trang thông tin điện tử của Chương trình loài người và sinh quyển (MAP)/UNESCO

Cà Mau
C
Du lịch Cà Mau


title: Bruchus tristiculus

text:
Bruchus tristiculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Tinh Võ Môn (chương trình truyền hình 1995)

text:
Tinh Võ Môn(Tên tiếng Anh của bộ phim: Fist of Fury) là bộ phim truyền hình HongKong do Đài truyền hình ATV sản xuất và phát hành vào năm 1995. Đây là 1 trong những bộ phim quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng và đình đám nhất của ATV vào thời điểm đó.

Tóm tắt nội dung

Diễn viên

Thanh bang
 Lưu Chí Vinh vai Thái Lục Căn
 Doãn Thiên Chiếu vai Thái Ngạc Phú
 Tùng San vai Cô Tuyết Kỳ
 Hon Yee-Sang vai Thái Kim Hổ
 Lương Dật Hổ vai Lượng Hán
 Matthew Ng Ting vai Bính
 Châu Tiểu Lâm vai Tâm

Tinh Võ Môn
 Cao Hùng vai Hoắc Nguyên Giáp
 Chân Tử Đan vai Trần Chân
 Ngô Đình Diệp vai Lương Tấn Tinh
 Bobby Tsang Wai-Ming vai Đại Công

Nhật Bổn
 Dương Trạch Lâm vai Võ Điền Hạnh Hùng
 Vạn Ỷ Văn vai Võ Điền Nhu Mỹ
 Bào Khởi Tịnh vai Võ Điền Phu nhân
 Mễ Kỳ vai Ông Trợ lý
 Lâm Chí Hào vai Thạch Đỉnh Anh Minh
 Tiển Hạo Anh vai Thạch Đỉnh Hồng Mẫn

Diễn viên khác
 Khương Hạo Văn vai A Trung
 Đới Mộng Mộng vai Tiểu Yến
 Hứa Nhị Ngưu vai Chú Toàn
 Giang Đào vai Thám trưởng Thượng Hải
 Phùng Quốc vai Trinh thám của Tôn Trung Sơn tại Thượng Hải
 Ngô Nguyên Tuấn vai Sư phụ Thạch Đỉnh Anh Minh
 La Liệt vai Nguyên soái
 Lạc Đạt Hoa vai Thiếu soái
 Hùng Hân Hân vai Hồng Tinh
 Trịnh Thứ Phong vai Hồng Báo
 Quan Vĩ Luân vai Sơn Bản Chí Trợ
 Mak Gei vai Thám trưởng tập cuối

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Sarkaghat

text:
Sarkaghat là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Mandi thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sarkaghat có dân số 3706 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Sarkaghat có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Sarkaghat, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Himachal Pradesh


title: Les Thuiles

text:
Les Thuiles là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Thuiles


title: Braunsapis diminuta

text:
Braunsapis diminuta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1915


title: Perdita covilleae

text:
Perdita covilleae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: Lambdina

text:
Lambdina là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Listed alphabetically.
Lambdina athasaria (Walker, 1860) - Spring Hemlock Looper
Lambdina canitiaria Rupert, 1944
Lambdina fervidaria (Hübner, 1827) - Curve-lined Looper hoặc Spring Hemlock Looper
Lambdina fiscellaria (Guenée, 1857) - Mournful Thorn hoặc Hemlock Looper
Lambdina flavilinearia (Barnes & McDunnough, 1913)
Lambdina laeta (Hulst, 1900)
Lambdina pellucidaria (Grote & Robinson, 1867) - Pitch Pine Looper, Eastern Pine Looper hoặc Yellow-headed Looper
Lambdina phantoma (Barnes & McDunnough, 1916)
Lambdina pultaria (Guenée, 1857)
Lambdina vitraria (Grote, 1883)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ourapterygini


title: Danh sách cầu thủ tham dự Cúp bóng đá châu Phi 2008

text:
Đây là danh sách chính thức các cầu thủ tham dự Cúp bóng đá châu Phi 2008, được tổ chức tại Ghana vào tháng 1 và tháng 2.

Bảng A

Ghana
Huấn luyện viên trưởng:  Claude Le Roy

Guinée
Huấn luyện viên trưởng:  Robert Nouzaret

Maroc
Huấn luyện viên trưởng:  Henri Michel

Namibia
Huấn luyện viên trưởng:  Arie Schans

Bảng B

Benin
Huấn luyện viên trưởng:  Reinhard Fabisch

Côte d'Ivoire
Huấn luyện viên trưởng:  Gerard Gili

Mali
Huấn luyện viên trưởng:  Jean-François Jodar

Nigeria
Huấn luyện viên trưởng:  Berti Vogts

Bảng C

Cameroon
Huấn luyện viên trưởng:  Otto Pfister

Ai Cập
Huấn luyện viên trưởng:  Hassan Shehata

Sudan
Huấn luyện viên trưởng:  Mohamed Abdallah

,

Zambia
Huấn luyện viên trưởng:  Patrick Phiri

Bảng D

Angola
Huấn luyện viên trưởng:  Luís Oliveira Gonçalves

Senegal
Huấn luyện viên trưởng:  Henryk Kasperczak

Nam Phi
Huấn luyện viên trưởng:  Carlos Alberto Parreira

Tunisia
Huấn luyện viên trưởng:  Roger Lemerre

Tham khảo

Cúp bóng đá châu Phi