title: Gibraltar

text:
Gibraltar ( , ) là một Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh và tồn tại như một thành bang nằm ở mũi phía nam của Bán đảo Iberia. Nó có diện tích 6,7 km2 (2,6 dặm vuông) và giáp Tây Ban Nha (Campo de Gibraltar) về phía Bắc. Cảnh quan chủ yếu là Núi Gibraltar, dưới chân núi là khu vực đô thị đông dân cư, nơi sinh sống của khoảng 32.688 người (ước tính năm 2022), chủ yếu là người Gibraltar.

Năm 1704, lực lượng Anh-Hà Lan chiếm Gibraltar từ Tây Ban Nha trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Lãnh thổ này được nhượng lại vĩnh viễn cho Vương quốc Anh theo Hiệp ước Utrecht năm 1713. Nó trở thành một căn cứ quan trọng của Hải quân Hoàng gia Anh, đặc biệt là trong Chiến tranh Napoléon và Thế chiến thứ hai, vì nó giữ vị trí án ngữ, kiểm soát lối vào và lối ra hẹp của Địa Trung Hải, đó là eo biển Gibraltar, chỉ rộng 14,3 km (8,9 mi). Điểm nghẽn này vẫn có tầm quan trọng chiến lược, với một nửa thương mại đường biển của thế giới, đi qua eo biển này. Nền kinh tế Gibraltar chủ yếu dựa vào du lịch, cờ bạc trực tuyến, dịch vụ tài chính và tiếp nhiên liệu cho tàu bè. Với tỷ lệ thất nghiệp thuộc hàng thấp nhất thế giới, phần lớn lực lượng lao động là cư dân ở Tây Ban Nha hoặc những người không thuộc Gibraltar, đặc biệt là trong khu vực tư nhân.

Chủ quyền của Gibraltar là một điều gây tranh cãi trong quan hệ Anh-Tây Ban Nha, khi Tây Ban Nha khẳng định yêu sách đối với lãnh thổ này. Người Gibraltar bác bỏ hoàn toàn các đề xuất về chủ quyền của Tây Ban Nha trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1967 và về chủ quyền chung trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2002. Tuy nhiên, Gibraltar vẫn duy trì mối liên kết kinh tế và văn hóa chặt chẽ với Tây Ban Nha, với nhiều người Gibraltar nói tiếng Tây Ban Nha cũng như một phương ngữ địa phương được gọi là Llanito.

Kể từ Brexit, Gibraltar không phải là thành viên của Liên minh Châu Âu nhưng các cuộc đàm phán đang được tiến hành để lãnh thổ này tham gia Hiệp ước Schengen nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển biên giới giữa Gibraltar và Tây Ban Nha. Tính đến tháng 3 năm 2023, các cuộc đàm phán dường như bế tắc.

Nguồn gốc tên gọi
Cái tên Gibraltar có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập: جبل طارق, chuyển tự Jabal Ṭāriq, lit. 'Núi Tariq' (được đặt theo tên của nhà lãnh đạo quân sự người Moor thế kỷ thứ VIII là Tariq ibn Ziyad).

Lịch sử

Tiền sử và cổ đại
Bằng chứng về sự cư trú của người Neanderthal ở Gibraltar từ khoảng 50.000 năm trước đã được phát hiện tại Động Gorham. Các hang động ở Gibraltar tiếp tục được Homo sapiens sử dụng sau sự tuyệt chủng cuối cùng của người Neanderthal. Các công cụ bằng đá, lò sưởi cổ và xương động vật có niên đại khoảng 40.000 năm trước đến khoảng 5.000 năm trước đã được tìm thấy trong các trầm tích còn sót lại ở Động Gorham.

Nhiều mảnh gốm có niên đại từ thời kỳ đồ đá mới đã được tìm thấy trong các hang động ở Gibraltar, hầu hết là các loại điển hình của nền Văn hóa Almeria được tìm thấy ở những nơi khác ở Andalusia, đặc biệt là xung quanh thị trấn Almería, các nhà khảo cổ đã dùng tên thị trấn này để đặt tên cho cả nền văn hoá. Có rất ít bằng chứng về sự cư trú trong thời đại đồ đồng khi con người phần lớn đã ngừng sống trong hang động.

Trong thời cổ đại, Gibraltar được người dân Địa Trung Hải coi là nơi có tầm quan trọng về tôn giáo và biểu tượng. Người Phoenicia đã có mặt trong nhiều thế kỷ kể từ khoảng năm 950 trước Công nguyên, dường như đã sử dụng Động Gorham làm đền thờ cho các Genius loci, cũng như người Carthage và người La Mã sau họ. Gibraltar được biết đến với cái tên Mons Calpe, một cái tên có lẽ có nguồn gốc từ người Phoenicia. Mons Calpe được người Hy Lạp và La Mã cổ đại coi là một trong những Trụ Hercules, theo Thần thoại Hy Lạp về việc Heracles tạo ra Eo biển Gibraltar. Không có bằng chứng khảo cổ học nào về các khu định cư lâu dài từ thời cổ đại. Họ định cư ở đầu vịnh, nơi ngày nay được gọi là Campo (vùng nội địa) của Gibraltar.  Thị trấn Carteia, gần vị trí thị trấn San Roque hiện đại của Tây Ban Nha, được thành lập bởi người Phoenicia vào khoảng năm 950 trước Công nguyên trên địa điểm định cư ban đầu của người Turdetani bản địa.

Trung cổ
Sau sự sụp đổ của Đế chế Tây La Mã, Gibraltar nằm dưới sự kiểm soát của Người Vandal trong một thời gian ngắn, những kẻ đã vượt qua eo biển để đến châu Phi theo lời mời của Bonifacius.

Khu vực này sau đó hình thành một phần của Vương quốc Visigoth của Hispania và tồn tại trong gần 300 năm, từ năm 414 đến năm 711 sau Công nguyên.

Sau một cuộc đột kích vào năm 710, một đội quân chủ yếu là người Berber dưới sự chỉ huy của Tariq ibn Ziyad đã vượt qua Bắc Phi vào tháng 4 năm 711 và đổ bộ lên một nơi nào đó gần Gibraltar (mặc dù rất có thể không phải ở vịnh hay chính núi Gibraltar).[31] [32] Cuộc viễn chính của Tariq đã dẫn đến cuộc chinh phục của người Hồi giáo trên hầu hết Bán đảo Iberia. Mons Calpe được đổi tên thành Jabal Ṭāriq (جبل طارق), "Núi Tariq", sau đó bị biến thành Gibraltar. Tariq's expedition led to the Islamic conquest of most of the Iberian peninsula. Mons Calpe was renamed Jabal Ṭāriq (), "the Mount of Tariq", subsequently corrupted into Gibraltar.

Năm 1160, Quốc vương của Almohad là Abd al-Mu'min ra lệnh xây dựng một khu định cư lâu dài, bao gồm cả một lâu đài. Nó được đặt tên là Medinat al-Fath (Thành phố Chiến thắng). Tháp tôn kính của Lâu đài Moorish vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.

Từ năm 1274 trở đi, thị trấn đã bị Nasrids của Granada (năm 1237 và 1374), Marinids của Maroc (năm 1274 và 1333) và các vị vua của Vương quyền Castile (năm 1309) chiếm giữ.

Hiện đại

Năm 1462, Gibraltar bị Juan Alonso de Guzmán, Công tước thứ nhất xứ Medina Sidonia, từ Tiểu vương quốc Granada, chiếm giữ.

Sau cuộc chinh phục Gibraltar được thực hiện bởi Vua Henry IV của Vương quyền Castilla, vị quân chủ này đã đảm nhận thêm tước hiệu bổ sung là Vua của Gibraltar, thiết lập nó như một phần của comarca của Campo Llano de Gibraltar. Sáu năm sau, Gibraltar được trao lại cho Công tước xứ Medina Sidonia, người đã bán nó vào năm 1474 cho một nhóm 4.350 người converso (những người theo đạo Thiên chúa cải đạo từ Do Thái giáo) từ Cordova và Seville, đổi lấy việc duy trì đồn trú của thị trấn trong hai năm, sau thời gian đó họ bị trục xuất, trở về quê nhà hoặc chuyển đến các vùng khác của Tây Ban Nha. Năm 1501, Gibraltar được trao lại cho Vương quốc Tây Ban Nha và Isabel I của Castilla đã ban hành Lệnh Hoàng gia cấp cho Gibraltar quốc huy mà lãnh thổ này vẫn sử dụng cho đến tận ngày nay.

Năm 1704, trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, một hạm đội Anh-Hà Lan, đại diện cho Liên minh lớn, đã thay mặt Đại công tước Karl của Áo chiếm Gibraltar trong chiến dịch chiếm lấy ngai vàng Tây Ban Nha khỏi tay của Công tước xứ Anjou của Pháp. Sau đó, phần lớn dân cư rời thị trấn, nhiều người định cư gần đó. Khi chiến dịch của Liên minh chùn bước, Hiệp ước Utrecht năm 1713 đã được đàm phán, theo đó nhượng lại quyền kiểm soát Gibraltar cho Anh để đảm bảo Anh rút khỏi cuộc chiến. Những nỗ lực không thành công của các quốc vương Tây Ban Nha nhằm giành lại Gibraltar đã được thực hiện, điển hình như cuộc vây hãm năm 1727, và một lần nữa với cuộc Đại vây hãm Gibraltar (1779 đến 1783), trong Chiến tranh giành độc lập của Hoa Kỳ.

Sau cuộc Đại vây hãm tàn khốc, thị trấn gần như được xây dựng lại hoàn toàn. Giovanni Maria Boschetti, người đến Gibraltar năm 1784 khi mới 25 tuổi từ Milan, nơi ông được cho là thợ đá hoặc kỹ sư, đã xây dựng Victualling Yard (hoàn thành năm 1812) và nhiều tòa nhà khác. Boschetti được coi là người chịu trách nhiệm thiết lập phong cách của khu phố cổ, được Claire Montado, giám đốc điều hành của Gibraltar Heritage Trust mô tả là "những ô cửa hình vòm kiểu quân đội, phù điêu bằng vữa của Ý, cửa chớp Genoa, ban công đồ sắt của Vương quốc Anh, kính màu Tây Ban Nha và cửa sổ có khung kiểu Georgia."

Trong Chiến tranh Napoléon, Gibraltar trở thành căn cứ then chốt của Hải quân Hoàng gia Anh và đóng vai trò quan trọng dẫn đến Trận Trafalgar (21 tháng 10 năm 1805). Được chỉ định là một trong bốn pháo đài của Đế quốc (cùng với Halifax, Nova Scotia, Bermuda và Malta), vị trí chiến lược của nó khiến nơi đây trở thành căn cứ quan trọng trong Chiến tranh Krym năm 1854–1856. Vào thế kỷ XVIII, quân đồn trú trong thời bình dao động về số lượng từ mức tối thiểu là 1.100 đến tối đa là 5.000 quân. Nửa đầu thế kỷ XIX chứng kiến sự gia tăng dân số đáng kể lên hơn 17.000 người vào năm 1860, khi người dân từ Anh và khắp vùng Địa Trung Hải – người Ý, người Bồ Đào Nha, người Malta, người Do Thái và người Pháp – đến cư trú tại thị trấn.

Giá trị chiến lược của nó tăng lên khi mở Kênh đào Suez, vì nó nằm trên tuyến đường biển giữa Vương quốc Anh và Đế quốc Anh ở phía Đông Suez. Vào cuối thế kỷ XIX, các khoản đầu tư lớn đã được thực hiện để cải thiện công sự và bến cảng ở Gibraltar.

Đương đại

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, phần lớn dân cư Gibraltar đã được sơ tán, chủ yếu đến London, một số cũng đến các vùng của Maroc và Madeira và đến Trại Gibraltar ở Jamaica. Núi Gibraltar được củng cố như một pháo đài. Vào ngày 18 tháng 7 năm 1940, lực lượng không quân Vichy của Pháp tấn công Gibraltar để trả đũa việc Anh ném bom hải quân Vichy. Căn cứ hải quân và các tàu đóng ở đó giữ một vai trò quan trọng trong việc cung cấp và tiếp tế cho đảo Malta trong thời gian bị bao vây kéo dài. Cũng như các chuyến chạy ngắn thường xuyên, được gọi là "Club Runs", hướng tới Malta để điều động máy bay tiếp viện (ban đầu là Hawker Hurricane, nhưng sau đó, đặc biệt là từ tàu sân bay USN Wasp, Spitfire), Chiến dịch Pedestal quan trọng đã được điều hành từ Gibraltar vào tháng 8 1942. Lãnh thổ này đã tiếp tế cho hòn đảo vào thời điểm quan trọng trước các cuộc tấn công tập trung bằng đường không từ lực lượng Đức và Ý. Sự miễn cưỡng của nhà độc tài Tây Ban Nha Francisco Franco trong việc cho phép Quân đội Đức vào đất Tây Ban Nha đã làm thất bại kế hoạch của Đức nhằm chiếm Rock, có mật danh là Chiến dịch Felix.

Vào những năm 1950, Franco đổi mới yêu sách của Tây Ban Nha về chủ quyền đối với Gibraltar và hạn chế di chuyển giữa Gibraltar và Tây Ban Nha. Người Gibraltar đã bỏ phiếu áp đảo để vẫn thuộc chủ quyền của Anh trong cuộc trưng cầu dân ý về chủ quyền Gibraltar năm 1967, dẫn đến việc thông qua Hiến pháp Gibraltar vào năm 1969. Đáp lại, Tây Ban Nha đã đóng cửa hoàn toàn biên giới với Gibraltar và cắt đứt mọi liên lạc. Biên giới với Tây Ban Nha được mở lại một phần vào năm 1982 và mở cửa trở lại hoàn toàn vào năm 1985 trước khi Tây Ban Nha gia nhập Cộng đồng châu Âu.

Đầu những năm 2000, Anh và Tây Ban Nha đang đàm phán về một thỏa thuận tiềm năng cho phép họ chia sẻ chủ quyền đối với Gibraltar. Chính phủ Gibraltar đã tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về kế hoạch này và 99% dân số đã bỏ phiếu bác bỏ nó. Năm 2008, chính phủ Anh cam kết tôn trọng mong muốn của người Gibraltar. Một Sắc lệnh Hiến pháp mới đã được thông qua trong cuộc trưng cầu dân ý vào năm 2006. Một quá trình đàm phán ba bên bắt đầu vào năm 2006 giữa Tây Ban Nha, Gibraltar và Vương quốc Anh, chấm dứt một số hạn chế và giải quyết tranh chấp trong một số lĩnh vực cụ thể như vận chuyển hàng không, thủ tục hải quan, viễn thông, lương hưu và trao đổi văn hóa.

Trong cuộc trưng cầu dân ý ở Anh về tư cách thành viên của Liên minh Châu Âu, 96% người dân Gibraltar đã bỏ phiếu vẫn duy trì với EU, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu là 84%. Tây Ban Nha tái kêu gọi quyền kiểm soát chung giữa Tây Ban Nha và Anh đối với bán đảo; những lời kêu gọi này đã bị Thủ hiến Gibraltar từ chối mạnh mẽ. Tuy nhiên, vào ngày 18 tháng 10 năm 2018, Tây Ban Nha dường như đã đạt được thỏa thuận với Vương quốc Anh liên quan đến việc nước này phản đối việc Gibraltar rời EU cùng với Vương quốc Anh, với thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tuyên bố, "Gibraltar sẽ không còn là vấn đề trong việc đạt được thỏa thuận Brexit."

Vào ngày 31 tháng 1 năm 2020, Vương quốc Anh rời Liên minh Châu Âu và do đó Gibraltar cũng vậy. Theo các điều khoản của giai đoạn chuyển tiếp trong thỏa thuận rút lui Brexit, mối quan hệ của Gibraltar với EU tiếp tục không thay đổi cho đến cuối năm 2020 khi được thay thế bằng Hiệp định Hợp tác và Thương mại EU-Anh. Vào ngày 31 tháng 12 năm 2020, Vương quốc Anh và Tây Ban Nha đã đồng ý về nguyên tắc trên cơ sở để EU và Vương quốc Anh đàm phán một thỏa thuận mà qua đó Gibraltar sẽ tham gia Khu vực Schengen, để tránh biên giới cứng với Tây Ban Nha. Các thoả thuận chưa có hiệu lực.

Vào năm 2022, Gibraltar đã đưa ra nỗ lực giành vị thế thành phố như một phần của Danh hiệu Công dân Năm Thánh Bạch kim. Giá thầu bị từ chối, nhưng khi các nhà nghiên cứu xem qua Cục Lưu trữ Quốc gia, họ phát hiện ra rằng nó đã được Nữ hoàng Victoria công nhận là thành phố vào năm 1842. Tình trạng này có hiệu lực vào ngày 29 tháng 8 năm 2022.

Điều hành

Theo hiến pháp hiện hành, Gibraltar gần như có quyền tự quản nội bộ hoàn toàn thông qua một Nghị viện được bầu với nhiệm kỳ lên tới 4 năm. Cơ quan lập pháp đơn viện hiện nay bao gồm 17 thành viên được bầu và Chủ tịch nghị viện không được bầu nhưng được bổ nhiệm theo nghị quyết của Nghị viện. Chính phủ Gibraltar bao gồm 10 thành viên được bầu. Người đứng đầu nhà nước là quốc vương Anh Charles III, thông qua người đại diện trực tiếp là Thống đốc Gibraltar. Thống đốc ban hành các vấn đề hàng ngày theo lời khuyên của Nghị viện Gibraltar, nhưng chịu trách nhiệm trước chính phủ Anh về quốc phòng, chính sách đối ngoại, an ninh nội bộ và quản trị nói chung. Việc bổ nhiệm tư pháp và các chức vụ khác được thực hiện thay mặt quốc vương với sự tham vấn của người đứng đầu chính phủ được bầu.

Cuộc bầu cử năm 2011 được tranh cử bởi Đảng Dân chủ Xã hội Gibraltar (GSD), Đảng Lao động Xã hội Gibraltar (GSLP)-Liên minh Đảng Tự do Gibraltar (LPG) và Đảng Dân chủ Tiến bộ (PDP). PDP là một đảng mới, được thành lập vào năm 2006 và đã đưa ra các ứng cử viên trong cuộc bầu cử năm 2007, nhưng không có ai đắc cử. Người đứng đầu chính phủ là Thủ tướng (tính đến tháng 12 năm 2011, Fabian Picardo). Tất cả các đảng chính trị địa phương phản đối bất kỳ sự chuyển giao chủ quyền nào cho Tây Ban Nha, thay vào đó ủng hộ quyền tự quyết. Các đảng đối lập chính của Vương quốc Anh cũng ủng hộ chính sách này và chính sách của chính phủ Anh là không tham gia vào các cuộc đàm phán về chủ quyền của Gibraltar mà không có sự đồng ý của người dân Gibraltar.

Gibraltar là một phần của Liên minh Châu Âu, đã tham gia Đạo luật Cộng đồng Châu Âu năm 1972 (Anh), có hiệu lực với Hiệp ước gia nhập năm 1972, với tư cách là một lãnh thổ phụ thuộc của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland theo điều 227(4) của Hiệp ước khi đó thành lập Cộng đồng Châu Âu bao gồm các lãnh thổ của quốc gia thành viên đặc biệt, được miễn trừ khỏi một số khu vực như Liên minh Hải quan Liên minh Châu Âu, Chính sách Nông nghiệp Chung và Khối Schengen. Đây là Lãnh thổ hải ngoại duy nhất của Anh là một phần của Liên minh châu Âu. Sau chiến dịch 10 năm đòi quyền bầu cử ở châu Âu, từ năm 2004 đến 2019, người dân Gibraltar đã tham gia bầu cử Nghị viện châu Âu với tư cách là một phần của khu vực bầu cử Tây Nam nước Anh.  Vào ngày 23 tháng 6 năm 2016 Gibraltar đã bỏ phiếu cùng với Vương quốc Anh trong cuộc trưng cầu dân ý về EU; 96% dân số bỏ phiếu ở lại, nhưng kết quả chung của Vương quốc Anh cho thấy đa số 51,9% quyết rời khỏi EU. Tuy nhiên, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tuyên bố vào ngày 18 tháng 10 năm 2018 rằng nghị định thư Gibraltar đã được "giải quyết" và Tây Ban Nha sẽ không phản đối khi Gibraltar rời EU cùng với Anh.

Gibraltar được Vương quốc Anh đề cử đưa vào danh sách các lãnh thổ không tự trị của Liên Hợp Quốc khi danh sách này được lập vào năm 1946 và được liệt kê kể từ đó. Chính phủ Gibraltar đã tích cực làm việc để loại bỏ Gibraltar khỏi danh sách, và vào năm 2008, chính phủ Anh tuyên bố việc Gibraltar tiếp tục hiện diện trong danh sách là lỗi thời.

Gibraltar không phải là thành viên của Khối Thịnh vượng chung và được đại diện bởi Vương quốc Anh nhưng đã được cấp tư cách thành viên liên kết của Quỹ Khối thịnh vượng chung vào năm 2004. Gibraltar đã thi đấu tại Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung từ năm 1958.

Quan hệ quốc tế
Gibraltar không phải là một quốc gia có chủ quyền: các mối quan hệ quốc tế chính thức của Gibraltar là trách nhiệm của Chính phủ Vương quốc Anh. Kể từ Brexit, nước này không phải là một phần của Liên minh Châu Âu nhưng vẫn còn là một bên tham gia Hiệp định Thương mại và Hợp tác Anh–EU.

Vào ngày 31 tháng 12 năm 2020, Vương quốc Anh và Tây Ban Nha đã đồng ý về nguyên tắc trên cơ sở để EU và Vương quốc Anh đàm phán một thỏa thuận mà qua đó Gibraltar sẽ tham gia Khối Schengen, để tránh biên giới cứng với Tây Ban Nha. Các thỏa thuận này chưa có hiệu lực, nhưng cả hai bên đều mong muốn hạn chế tối thiểu sự chậm trễ ở biên giới trong thời gian chờ đợi. Tính đến tháng 3 năm 2023, các cuộc đàm phán vẫn bị đình trệ, trong đó Tây Ban Nha khăng khăng rằng Policía Nacional sẽ kiểm soát việc vào khu vực Schengen, nhưng Vương quốc Anh thì yêu cầu công việc phải do các quan chức của cơ quan Liên minh Châu Âu Frontex thực hiện. Tất cả các điểm vào khu vực Schengen khác đều do chính quyền quốc gia kiểm soát, được Frontex bổ sung ở một số nơi.

Địa lý

Lãnh thổ của Gibraltar có diện tích 6,7 km2 (2,6 dặm vuông) và có chung đường biên giới đất liền dài 1,2 km (0,75 dặm) với Tây Ban Nha. Thị trấn La Línea de la Conception, một đô thị của tỉnh Cádiz, nằm ở phía biên giới Tây Ban Nha. Vùng nội địa Tây Ban Nha tạo thành comarca của Campo de Gibraltar (nghĩa đen là "Vùng quê Gibraltar"). Đường bờ biển có chiều dài 12 km (7,5 mi). Có hai bờ biển ("Side") của Gibraltar: East Side, nơi có các khu định cư Vịnh Sandy và Vịnh Catalan; và Westside, nơi đại đa số dân cư sinh sống. Gibraltar không có đơn vị hành chính nhưng được chia thành 7 Khu dân cư chính.

Gibraltar có nguồn tài nguyên thiên nhiên không đáng kể và ít nguồn nước ngọt tự nhiên, chỉ giới hạn ở các giếng tự nhiên ở phía Bắc, cho đến gần đây Gibraltar đã sử dụng các bể chứa nước bằng bê tông hoặc đá tự nhiên lớn để thu nước mưa. Nước ngọt từ các lỗ khoan ngày nay được bổ sung bởi hai nhà máy khử muối: một nhà máy thẩm thấu ngược, được xây dựng trong một đường hầm bên trong đá, và một nhà máy chưng cất nhanh nhiều giai đoạn ở North Mole.

Địa hình của Gibraltar bao gồm Núi Gibraltar cao 426 m (1.398 ft) được tạo thành từ đá vôi kỷ Jura và vùng đất thấp ven biển hẹp bao quanh nó. Nó có nhiều con đường hầm, hầu hết vẫn do quân đội vận hành và đóng cửa đối với công chúng.

Khí hậu

Gibraltar có khí hậu Địa Trung Hải (phân loại khí hậu Köppen Csa), với mùa đông và mùa hè mưa ôn hòa, từ rất ấm đến nóng và ẩm, nhưng có rất ít mưa. Như trường hợp của Algeciras và Tarifa gần đó, mùa hè mát hơn đáng kể và nhiệt độ hàng năm ổn định hơn các thành phố khác trên bờ biển phía Nam Bán đảo Iberia do vị trí của nó trên Eo biển Gibraltar. Mưa xảy ra chủ yếu vào mùa đông, mùa hè thường khô. Nhiệt độ trung bình hàng năm của nó là 21,7 °C (71,1 °F) là mức cao nhất trong ngày và 15,8 °C (60,4 °F) là mức thấp qua đêm. Trong tháng lạnh nhất, tháng 1, nhiệt độ cao trung bình là 16,3 °C (61,3 °F) và nhiệt độ thấp qua đêm trung bình là 11,2 °C (52,2 °F) và nhiệt độ nước biển trung bình là 16 °C (61 °F). Trong tháng ấm nhất, tháng 8, nhiệt độ cao hàng ngày trung bình là 28,4 °C (83,1 °F), nhiệt độ thấp nhất qua đêm trung bình là 21,2 °C (70,2 °F) và nhiệt độ trung bình ở biển là 22 °C (72 °F).

Hệ thực vật và động vật

Hơn 500 loài thực vật có hoa khác nhau mọc trên Đá. Gibraltar là nơi duy nhất ở Châu Âu có Gibraltar candytuft (Iberis gibraltarica) được tìm thấy mọc trong tự nhiên; mặt khác cây này có nguồn gốc từ Bắc Phi. Nó là biểu tượng của Khu bảo tồn thiên nhiên Upper Rock. Cây ô liu và thông là những cây phổ biến nhất mọc xung quanh Núi Gibraltar.

Hầu hết khu vực phía trên của núi đá được bao phủ bởi khu bảo tồn thiên nhiên, nơi sinh sống của khoảng 230 con khỉ Barbary, loài "vượn" nổi tiếng của Gibraltar, thực chất là khỉ. Đây là loài vượn hoặc khỉ hoang dã duy nhất được tìm thấy ở châu Âu. Loài này có tên khoa học là Barbary macaque, được Sách đỏ IUCN liệt vào danh sách có nguy cơ tuyệt chủng và đang bị suy giảm. Ba phần tư cá thể loài này trên phạm quy thế giới sống ở vùng núi Middle Atlas của Maroc. Các nghiên cứu di truyền gần đây và các tài liệu lịch sử chỉ ra rằng sự hiện diện của chúng trên núi đá trước thời người Anh kiểm soát Gibraltar, có thể đã được du nhập vào lãnh thổ này vào thời kỳ Hồi giáo đánh chiếm Bán đảo Iberia. Người Gibraltar đã tin rằng nếu loài khỉ rời đi thì người Anh cũng vậy. Năm 1944, Thủ tướng Anh Winston Churchill lo ngại về số lượng loài khỉ đang suy giảm đến mức ông đã gửi một thông điệp tới Bộ trưởng Thuộc địa yêu cầu phải làm gì đó để giải quyết tình trạng này.

Các loài động vật có vú khác được tìm thấy ở Gibraltar bao gồm thỏ, cáo và dơi. Cá heo và cá voi thường xuyên được nhìn thấy ở Vịnh Gibraltar. Các loài chim di cư rất phổ biến và Gibraltar là quê hương của loài chim đa đa Barbary duy nhất được tìm thấy trên lục địa Châu Âu.

Năm 1991, Graham Watson, Thành viên của Nghị viện châu Âu đến từ Gibraltar đã nhấn mạnh mối lo ngại của các nhà bảo tồn rằng sự phát triển đô thị, du lịch và các loài thực vật xâm lấn đang đe dọa thực vật của Gibraltar cũng như các loài chim và dơi.

Môi trường

Vào tháng 5 năm 2016, một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy Gibraltar có chất lượng không khí tồi tệ nhất so với bất kỳ lãnh thổ nào của Anh. Báo cáo tập trung vào các chất gây ô nhiễm PM10 và PM2.5 trong không khí.

Kinh tế

Nền kinh tế Gibraltar bị chi phối bởi 4 lĩnh vực chính: dịch vụ tài chính, đánh bạc trực tuyến, vận chuyển và du lịch, bao gồm bán lẻ miễn thuế cho du khách. Quân đội Anh có truyền thống chiếm ưu thế trong nền kinh tế Gibraltar, với Căn cứ hải quân cung cấp phần lớn hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã giảm dần trong 20 năm qua và ước tính chỉ chiếm 7% nền kinh tế địa phương, so với hơn 60% vào năm 1984. Lãnh thổ này cũng có một khu vực sản xuất nhỏ, chiếm ít hơn 2% nền kinh tế.

Thị trường lao động Gibraltar sử dụng khoảng 30.000 công nhân, 80% trong khu vực tư nhân và 20% trong khu vực công. Tỷ lệ thất nghiệp cực kỳ thấp, khoảng 1%.

Hơn một nửa (53%) lực lượng lao động cư trú tại Tây Ban Nha hoặc không phải người Gibraltar. Theo thống kê của Chính phủ Gibraltar, khoảng 45% tổng số việc làm của nhân viên và 58% việc làm trong khu vực tư nhân do công nhân biên giới đảm nhiệm (nhân viên thường cư trú tại Tây Ban Nha nhưng đang làm việc tại Gibraltar). Khoảng 63% công nhân biên giới là công dân Tây Ban Nha. Hơn một nửa (55%) công việc của nhân viên khu vực tư nhân do những người không phải là người Gibraltar hoặc các công dân có quốc tịch Anh khác đảm nhiệm. Mặt khác, khu vực công chủ yếu tuyển dụng người Gibraltar và những người Anh khác (90%) Do đó, theo Fabian Picardo, Thủ tướng Gibraltar, trong các cuộc đàm phán Brexit, một biên giới thiếu tính linh hoạt cần thiết để người dân có thể tiếp cận nơi làm việc của họ sẽ gây nguy hiểm trực tiếp cho gần một nửa công việc của lực lượng lao động Gibraltar.

Vào đầu những năm 2000, nhiều nhà cái và nhà điều hành trò chơi trực tuyến đã chuyển đến Gibraltar để hưởng lợi từ việc hoạt động trong khu vực pháp lý được quản lý với chế độ thuế doanh nghiệp thuận lợi. Chế độ thuế doanh nghiệp này đối với các công ty không do người cư trú kiểm soát đã được bãi bỏ dần vào tháng 1 năm 2011 và được thay thế bằng mức thuế suất thuế doanh nghiệp cố định vẫn còn ưu đãi là 10%.

Du lịch cũng là một ngành quan trọng. Gibraltar là một cảng nổi tiếng dành cho tàu du lịch và thu hút du khách trong ngày từ các khu nghỉ dưỡng ở Tây Ban Nha. Núi đá là một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng, đặc biệt là đối với khách du lịch và người dân Anh ở bờ biển phía Nam Tây Ban Nha. Đây cũng là địa điểm mua sắm nổi tiếng và tất cả hàng hóa, dịch vụ đều được miễn thuế VAT nhưng có thể phải chịu thuế Gibraltar. Nhiều chuỗi đường phố lớn của Anh có chi nhánh hoặc nhượng quyền thương mại tại Gibraltar bao gồm Morrisons, Marks & Spencer và Mothercare. Các chi nhánh và nhượng quyền thương mại của các nhà bán lẻ quốc tế như Tommy Hilfiger và Sunglass Hut cũng có mặt ở Gibraltar, cũng như công ty quần áo Mango của Tây Ban Nha.

Một số ngân hàng Anh và quốc tế có trụ sở hoạt động tại Gibraltar. Ngân hàng Jyske tuyên bố là ngân hàng lâu đời nhất ở Gibraltar, dựa trên việc Jyske mua lại Banco Galliano vào năm 1987, bắt đầu hoạt động ở Gibraltar vào năm 1855. Tiền thân của Barclays, Ngân hàng Anh-Ai Cập, được sáp nhập vào năm 1888, và Credit Foncier (bây giờ Crédit Agricole) được thành lập vào năm 1920.

Có một số hoạt động sản xuất, chiếm khoảng 2% tổng số việc làm. Một công ty (Bassadone Automotive Group) cung cấp xe cứu thương và các phương tiện dự án khác được chuyển đổi trong lãnh thổ từ xe SUV cho Liên Hợp Quốc và các cơ quan khác, tuyển dụng khoảng 320 nhân viên trong nhiều hoạt động của mình.

Năm 1967, Gibraltar ban hành Pháp lệnh Công ty (Thuế và Nhượng bộ) (nay là Đạo luật), quy định cách xử lý thuế đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh quốc tế. Đây là một trong những yếu tố dẫn đến sự phát triển của các dịch vụ chuyên nghiệp như ngân hàng tư nhân và quản lý bảo hiểm cố định. Gibraltar có một số đặc điểm hấp dẫn như một trung tâm tài chính, bao gồm hệ thống pháp luật thông luật và khả năng tiếp cận thị trường chung EU về dịch vụ tài chính. Sở giao dịch chứng khoán Gibraltar được thành lập vào năm 2014.

Vào tháng 1 năm 2018, Gibraltar đã giới thiệu khung pháp lý cho Công nghệ sổ cái phân tán, với mục đích theo đuổi "cách tiếp cận linh hoạt, thích ứng hơn... trong trường hợp có hoạt động kinh doanh, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới". Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC), được thành lập theo sắc lệnh năm 1989 (nay là Đạo luật) có hiệu lực vào năm 1991, quản lý lĩnh vực tài chính. Năm 1997, Bộ Thương mại và Công nghiệp đã thành lập Phòng Trung tâm Tài chính Gibraltar (GFC) để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành tài chính. Tính đến năm 2012, Gibraltar có 0,103 văn phòng công ty kế toán Big Four trên 1.000 dân, cao thứ hai trên thế giới sau Quần đảo Virgin thuộc Anh và 0,6 ngân hàng trên 1.000 dân, nhiều ngân hàng thứ năm trên đầu người trên thế giới. Tính đến năm 2017, có sự không chắc chắn rất lớn về việc tiếp tục tiếp cận thị trường chung EU sau Brexit sắp tới.

Tiền tệ của Gibraltar là Bảng Gibraltar, do Chính phủ Gibraltar phát hành theo các điều khoản của "Currency Notes Act" năm 1934. Những tờ tiền này được lưu hành hợp pháp ở Gibraltar cùng với tiền giấy của Ngân hàng Anh. Trong một thỏa thuận về bảng tiền tệ, những tờ tiền này được phát hành để lấy đồng bảng Anh dự trữ. Việc thanh toán bù trừ và thanh toán tiền được thực hiện bằng đồng bảng Anh. Tiền xu đang lưu hành theo mệnh giá của Anh nhưng có thiết kế riêng biệt. Một cách không chính thức, hầu hết các cửa hàng bán lẻ ở Gibraltar đều chấp nhận đồng euro, mặc dù một số Điện thoại thẻ và Bưu điện Hoàng gia Gibraltar, cùng với tất cả các văn phòng chính phủ khác thì không chấp nhận.

Nhân khẩu học

Gibraltar là một trong những vùng lãnh thổ đông dân nhất thế giới, với dân số thường trú vào năm 2012 là 32.194 người tương đương với mật độ dân số khoảng 4.959/km2 (12.840/sq mi). Nhu cầu về không gian ngày càng tăng đang được đáp ứng ngày càng nhiều bằng việc cải tạo đất; đất khai hoang chiếm khoảng 1/10 tổng diện tích lãnh thổ, nhưng chiếm hơn 40% dân số (Điều tra dân số năm 2012).

Nhóm chủng tộc

Nhân khẩu học của Gibraltar phản ánh nhiều người châu Âu và người di cư kinh tế khác đã đến vùng núi đá Gibraltar hơn 300 năm trước, sau khi gần như toàn bộ dân số Tây Ban Nha rời đi vào năm 1704.

Nguồn gốc của các họ trong danh sách cử tri theo tỷ lệ phần trăm là: người Anh (27%), người Tây Ban Nha (26%, chủ yếu là người Andalucia nhưng cũng có khoảng 2% người Menorcan), người Genova và người Ý khác (15%), người Bồ Đào Nha (15%) và người Malta (số 8%). Ngoài ra còn có một số lượng nhỏ (dưới 1%) dân số thuộc các nhóm khác như người Maroc, người Pháp, người Áo, người Trung Quốc, người Nhật, người Ba Lan và người Đan Mạch.

(*) Bao gồm tất cả các quốc tịch khác nhau từ Gibraltar, Vương quốc Anh và các lãnh thổ Anh và Ma-rốc khác.

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ chính thức của Gibraltar là tiếng Anh, được chính phủ và trường học sử dụng. Hầu hết người dân địa phương đều nói được hai thứ tiếng và ngoài tiếng Anh cũng nói được tiếng Tây Ban Nha. Tuy nhiên, do sự pha trộn đa dạng của các nhóm dân tộc cư trú ở đó nên các ngôn ngữ khác cũng được sử dụng. Tiếng Berber và tiếng Ả Rập được cộng đồng người Maroc sử dụng, cũng như cộng đồng người Ấn Độ nói tiếng Hindi và tiếng Sindhi. Tiếng Malta được một số gia đình gốc Malta nói.

Người Gibraltar thường trò chuyện bằng tiếng Llanito (phát âm là [ʎaˈnito]), một ngôn ngữ bản địa duy nhất của Gibraltar. Nó dựa trên Tiếng Tây Ban Nha Andalucía với sự pha trộn mạnh mẽ giữa tiếng Anh Anh và các yếu tố từ các ngôn ngữ như tiếng Malta, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Ý Genova và tiếng Haketia (một phương ngữ Do Thái-Tây Ban Nha). Llanito cũng thường liên quan đến việc chuyển mã sang tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha.

Tiếng Anh ngày càng trở nên phổ biến ở Gibraltar, với thế hệ trẻ nói ít hoặc không nói tiếng Llanito mặc dù học tiếng Tây Ban Nha ở trường.

Người Gibraltar thường tự gọi mình là Llanitos.

Tín ngưỡng

Theo điều tra dân số năm 2012, khoảng 72,1% người Gibraltar là người Công giáo La Mã. Nhà thờ Saint Mary được xây dựng vào thế kỷ XVI là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Công giáo La Mã Gibraltar, đồng thời cũng là nhà thờ Công giáo lâu đời nhất trên lãnh thổ này. Các giáo phái Kitô giáo khác bao gồm Giáo hội Anh (7,7%), có Nhà thờ Chúa Ba Ngôi là nhà thờ của Giám mục Anh giáo Gibraltar ở Châu Âu; Nhà thờ Giám lý Gibraltar, Nhà thờ Scotland, nhiều nhà thờ Phong trào Ngũ tuần và độc lập khác nhau, hầu hết chịu ảnh hưởng của Hội thánh tại gia và các phong trào Đặc sủng, cũng như giáo đoàn Plymouth Brethren. Một số hội thánh này được đại diện bởi Liên minh Tin lành Gibraltar.

Ngoài ra còn có một tiểu giáo khu của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kytô và hai giáo đoàn Nhân Chứng Giê-hô-va. Trong đó 7,1% người Gibraltar cho rằng mình không theo bất cứ tôn giáo nào.

Tôn giáo thứ ba với độ lớn về quy mô chính là Hồi giáo (3,6% dân số). Ngoài ra còn có người theo đạo Hindu (2%), thành viên của Tín ngưỡng Baháʼí và một cộng đồng Do Thái giáo lâu đời, với 763 người, chiếm 2,4% dân số. Có bốn giáo đường Do Thái Chính thống đang hoạt động ở Gibraltar và một số cơ sở kosher.

Giáo dục

Giáo dục ở Gibraltar thường theo mô hình của Anh, hoạt động trong hệ thống ba cấp. Các trường học ở Gibraltar sử dụng phương pháp tiếp cận mô-đun Giai đoạn then chốt để giảng dạy Chương trình giáo dục quốc gia. Gibraltar có 15 trường công, 2 trường tư và 1 trường cao đẳng giáo dục nâng cao, Cao đẳng Gibraltar. Các trường trung học công lập là Trường toàn diện Bayside và Trường Westside, cả 2 đều là trường trung học dành cho cả nam và nữ, và Trường Prior Park Gibraltar là một trường trung học độc lập dành cho cả nam và nữ.

Vào ngày 31 tháng 3 năm 2015, chính phủ Gibraltar tuyên bố thông qua Đạo luật Đại học Gibraltar và Đại học Gibraltar mở cửa vào tháng 9 năm 2015. Trước đây, ở Gibraltar không có cơ sở nào dành cho giáo dục đại học toàn thời gian, và do đó, tất cả sinh viên Gibraltar đã học ở nơi khác ở cấp độ hoặc tương đương và cả những khóa học không cấp bằng nhất định. Chính phủ Gibraltar vận hành hệ thống học bổng/trợ cấp để cung cấp kinh phí cho sinh viên học tập tại Vương quốc Anh. Tất cả sinh viên Gibraltar từng tuân theo thủ tục vay vốn dành cho sinh viên ở Vương quốc Anh, nộp đơn xin vay từ Công ty cho vay sinh viên, sau đó được Chính phủ Gibraltar hoàn trả đầy đủ. Vào tháng 8 năm 2010, hệ thống này được thay thế bằng hình thức thanh toán trực tiếp của chính phủ dưới dạng trợ cấp và học phí. Đại đa số người Gibraltar tiếp tục học ở cấp đại học.

Chăm sóc sức khoẻ
Tất cả người dân Gibraltar đều được hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại các khu công cộng và phòng khám tại Bệnh viện St Bernard và trung tâm Chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tất cả các công dân Anh khác cũng được hưởng điều trị miễn phí khi xuất trình hộ chiếu Anh hợp lệ trong thời gian lưu trú lên đến 30 ngày. Điều trị nha khoa và thuốc theo toa được miễn phí cho sinh viên Gibraltar, người về hưu và người khuyết tật.

Cơ quan Y tế Gibraltar, được thành lập theo Đạo luật Y tế (Cơ quan Y tế Gibraltar) năm 1987 được tài trợ thông qua Chương trình Y tế Thực hành của Tập đoàn Gibraltar. Nó tuyển dụng khoảng 900 người, xử lý 37.000 lượt khám A&E, 40.000 cuộc hẹn khám ngoại trú và 90.000 lượt khám GP mỗi năm. Một số dịch vụ chăm sóc chuyên khoa được cung cấp bởi các chuyên gia tư vấn đến thăm và tại các bệnh viện ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Tây Ban Nha. Các dịch vụ y tế và điều dưỡng hàng đầu được cung cấp tại Trung tâm Chăm sóc Chính, nơi có 16 bác sĩ đa khoa, cùng với các dịch vụ chuyên biệt hơn có tại Bệnh viện St Bernard, một bệnh viện dân sự có 210 giường được mở vào năm 2005. Dịch vụ chăm sóc tâm thần được cung cấp bởi Ocean Views.

Tính đến năm 2012, cơ quan này chịu trách nhiệm về sức khỏe của khoảng 27.000 cá nhân. GHA và Hệ thống Phúc lợi Xã hội dựa chặt chẽ vào các đối tác của Anh, cụ thể là Dịch vụ Y tế Quốc gia. Tính đến năm 2003, tổ chức này được tài trợ thông qua khoảng 19 triệu bảng Anh (27 triệu USD) đóng góp tem bảo hiểm xã hội thông qua Chương trình Y tế Thực hành của Tập đoàn Gibraltar.

Vào tháng 9 năm 2014, Hệ thống thông tin y tế Egton đã giành được một hợp đồng trị giá lên tới 11,25 triệu bảng Anh trong 10 năm để cung cấp Hồ sơ y tế điện tử cho dịch vụ y tế của Gibraltar bao gồm hệ thống quản lý bệnh nhân, hệ thống khoa cấp cứu, kê đơn điện tử và phần mềm khác từ Ascribe, được Emis mua vào tháng 9 năm 2013. Đơn vị A&E tại Bệnh viện St Bernard đã đi vào hoạt động vào ngày 24 tháng 6 năm 2015 bằng cách sử dụng Emis' Symphony và theo kế hoạch, các dịch vụ chính, cộng đồng và bệnh viện cấp tính sẽ bắt đầu sử dụng hệ thống quản lý bệnh nhân Ascribe CaMIS.

Nhóm Sức khỏe Tâm thần Cộng đồng được thành lập vào năm 2017 và vào năm 2018, Trường Nghiên cứu Sức khỏe của Cơ quan Y tế Gibraltar đã giới thiệu bằng Điều dưỡng Sức khỏe Tâm thần để giải quyết những khó khăn trong việc tuyển dụng y tá sức khỏe tâm thần.[

Văn hoá

Tài liệu tham khảo văn hóa

Thể thao

Thông tin liên lạc

Vận tải

Cấp nước và vệ sinh

Cảnh sát

Lực lượng vũ trang

Nỗ lực giành lại chủ quyền
Các hoàng đế Tây Ban Nha đã nhiều lần tìm cách giành lại chủ quyền Gibraltar như việc bao vây năm 1727 và một lần nữa vây hãm từ 1779 tới 1783, trong thời chiến tranh Hoa Kỳ giành độc lập nhưng không thành công.

Dưới chế độ độc tài của tướng Francisco Franco, Tây Ban Nha đã đóng cửa toàn biên giới với Gibraltar; và biên giới chỉ được mở lại hoàn toàn trước khi Tây Ban Nha gia nhập Liên minh châu Âu năm 1985.

Thành phố kết nghĩa
 Ballymena, Bắc Ireland (2006)
 Funchal, Madeira, Bồ Đào Nha

Chú thích

Tham khảo

Thư mục

Drinkwater, John: A history of the siege of Gibraltar, 1779–1783: With a description and account of that garrison from the earliest periods London, 1862.
Falkner, James: FIRE OVER THE ROCK: The Great Siege of Gibraltar 1779–1783, Pen and Sword, 2009
Harvey, Robert: A Few Bloody Noses: The American War of Independence, London, 2001
Rodger, N. A. M.: The Command of the Ocean: A Naval History of Britain, 1649–1815, London, 2006
Norwich, John Julius: The Middle Sea: a history of the Mediterranean, Random House, 2006
Sugden, John: Nelson: A Dream of Glory, London, 2004
Syrett, David: Admiral Lord Howe: A Biography, London, 2006.
Maria Monti, Ángel: Historia de Gibraltar: dedicada a SS. AA. RR., los serenisimos señores Infantes Duques de Montpensier, Imp. Juan Moyano, 1852
Maria Montero, Francisco: Historia de Gibraltar y de su campo, Imprenta de la Revista Médica, 1860
Uxó Palasí, José: Referencias en torno al bloqueo naval durante los asedios, Almoraima. n.º 34, 2007

Liên kết ngoài

Gibraltar Fire & Rescue Service
Description of Gibraltar as it was in the mid-19th century.
Old maps of Gibraltar from the Eran Laor Cartographic Collection, the National Library of Israel

Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Mũi đất châu Âu
Bán đảo Iberia
Liên minh châu Âu
Thủ đô châu Âu
Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Âu
Thủ phủ Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
Lịch sử người Tây Ban Nha Do Thái
Địa lý Tây Nam Âu
Tranh chấp lãnh thổ của Tây Ban Nha


title: Quận Greene

text:
Quận Greene có thể là
Quận Greene, Alabama
Quận Greene, Arkansas
Quận Greene, Georgia
Quận Greene, Illinois
Quận Greene, Indiana
Quận Greene, Iowa
Quận Greene, Mississippi
Quận Greene, Missouri
Quận Greene, New York
Quận Greene, North Carolina
Quận Greene, Ohio
Quận Greene, Pennsylvania
Quận Greene, Tennessee
Quận Greene, Virginia

Khởi đầu năm 1783


title: Teretiopsis levicarinatus

text:
Teretiopsis levicarinatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Teretiopsis


title: Acanthoscelides glycinae

text:
Acanthoscelides glycinae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

G


title: Isochorista

text:
Isochorista là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Isochorista acrodesma (Lower, 1902)
Isochorista chaodes Meyrick, 1910
Isochorista encotodes Meyrick, 1910
Isochorista helota Meyrick, 1910
Isochorista melanocrypta Meyrick, 1910
Isochorista panaeolana Meyrick, 1881
Isochorista parmiferana (Meyrick, 1881)
Isochorista pumicosa Meyrick, 1910
Isochorista ranulana Meyrick, 1881
Isochorista sulcata Diakonoff, 1952

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Gomboussougou

text:
Gomboussougou (hoặc Gombousougou) là một tổng thuộc  tỉnh ZOundwéogo ở miền trung Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Gomboussougo. Dân số năm 2006 là 46.401 người.

Các thị xã và làng xã
Boebango, Bougoure, Bourzem, Dassanga, Dindeogo, Dirze, Foungou, Gnetaya, Gnimitenga, Gombo-Bourfou, Goulagon, Goyenga, Kipala de Dassanga, Kipala de Gnetaya, Korguereya, Leoupo, Mediga, Mounibaogo, Nombira, Nomboya, Nongnan, Sare-Peulh, Taya, Tiere, Tinguemnore, Yalga, Yarsipiga và Zourma-Kita.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Zoundwéogo (tỉnh)


title: Bulbophyllum sawiense

text:
Bulbophyllum sawiense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

sawiense]]

S


title: Glossosoma fissum

text:
Glossosoma fissum là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Glossosoma


title: Veurey-Voroize

text:
Veurey-Voroize là một xã thuộc tỉnh Isère, trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 198 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 1383 người.

Tham khảo

Veureyvoroize


title: Squalus altipinnis

text:
Squalus altipinnis là một loài cá Squaliformes thuộc họ Squalidae. Loài này sinh sống ở thềm lục địa ngoại khơi Western Australia, tại độ sâu từ 220 đến 510 m. Loài này đẻ trứng.

Chú thích

Tham khảo

A
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 2007


title: Chi Mã đề

text:
Chi Mã đề (danh pháp khoa học: Plantago) là một chi chứa khoảng 200 loài thực vật nhỏ, không dễ thấy, được gọi chung là mã đề. Phần lớn các loài là cây thân thảo, mặc dù có một số ít loài là dạng cây bụi nhỏ, cao tới 60 cm. Lá của chúng không có cuống, nhưng có một phần hẹp gần thân cây, là dạng giả-cuống lá. Chúng có 3 hay 5 gân lá song song và tỏa ra ở các phần rộng hơn của phiến lá. Các lá hoặc là rộng hoặc là hẹp bản, phụ thuộc vào từng loài. Các cụm hoa sinh ra ở các cuống thông thường cao 5–40 cm, và có thể là một nón ngắn hay một cành hoa dài, với nhiều hoa nhỏ, được thụ phấn nhờ gió.

Các loài mã đề bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) ăn lá - xem Danh sách các loài cánh vẩy phá hại mã đề.

Các loài mã đề mọc ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm châu Mỹ, châu Á, Úc, New Zealand, châu Phi và châu Âu. Nhiều loài trong chi phân bổ rộng khắp thế giới như là một dạng cỏ dại.

Tại Việt Nam có hai loài phân bố là Plantago major (mã đề) và Plantago asiatica (mã đề á hay xa tiền).

Sử dụng
Các loài trong chi Plantago thường được sử dụng như là các loại thuốc từ cây cỏ. Chúng có tác dụng làm se, giải độc, kháng trùng, chống viêm nhiễm, cũng như làm dịu chứng viêm, long đờm, cầm máu và lợi tiểu. Sử dụng ngoài, dạng thuốc đắp từ lá là có ích đối với các vết cắn của côn trùng, chứng phát ban do sơn độc, các chỗ lở loét nhỏ cũng như nhọt. Trong văn hóa dân gian, thậm chí có một vài khu vực còn cho rằng nó có khả năng là phương thuốc điều trị các vết rắn cắn (nhưng điều này chắc chắn là không đúng ít nhất ra là đối với các vết rắn độc cắn). Sử dụng trong, nó dùng để điều trị ho và viêm phế quản dưới dạng chè, thuốc sắc hay siro. Các loài có lá rộng đôi khi còn được sử dụng làm rau trong một số món xà lách, nước xốt v.v.

Vỏ khô của hạt mã đề nở ra và trở thành chất nhầy khi gặp ẩm, đặc biệt là của Plantago psyllium, được sử dụng khá phổ biến như là một dạng thuốc nhuận tràng bán không cần kê đơn cũng như các sản phẩm bổ sung chất xơ, chẳng hạn loại thuốc Metamucil. Hạt của Plantago psyllium là có ích để điều trị táo bón, ruột kết co cứng, bổ sung chất xơ dinh dưỡng và bệnh túi thừa. Một số nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng nó là một loại thuốc đầy triển vọng trong việc hạ thấp cholesterol và kiểm soát bệnh đái đường.

Các chất bổ sung psyllium thông thường được sử dụng ở dạng bột với một lượng hợp lý nước hay nước quả. Một số bác sĩ còn kê đơn một liều ít nhất 7 gam mỗi ngày để điều chỉnh nồng độ cholesterol. Có một số sản phẩm chứa psyllium được sử dụng để điều trị táo bón. Liều thông thường là khoảng 3,5 gam hai lần trong ngày. Psyllium cũng là thành phần trong một số ngũ cốc chế biến sẵn.

Tại Ấn Độ, chất nhầy từ Plantago ovata được làm bằng cách nghiền vỏ hạt. Chất nhầy này được bán như là Isabgol, một loại thuốc nhuận tràng được sử dụng để điều trị chứng đường ruột bất thường và táo bón. Nó cũng được sử dụng trong một số ngũ cốc để điều trị chứng cao cholesterol mức độ nhẹ tới vừa phải cũng như để làm giảm lượng đường trong máu. Nó đã từng được sử dụng trong y học Ayurveda và Unani của người dân bản xứ cho một loạt các vấn đề về ruột, bao gồm táo bón kinh niên, lỵ amip và bệnh tiêu chảy.

Tại Bulgaria, lá của Plantago major được sử dụng làm thuốc để chống nhiễm trùng ở các vết đứt hay vết xước nhờ các tính chất kháng trùng của nó.

Các loài
Dưới đây liệt kê một số trong tổng số khoảng 200 loài mã đề:

Thư viện

Chú thích

Liên kết ngoài
Sử dụng P. major trong y học tại Armenia
Thông tin bổ sung về psyllium, bao gồm cách trồng và giá trị kinh tế

Mã đề, chi
Mã đề, chi
P


title: Carinodrillia suimaca

text:
Carinodrillia suimaca là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Carinodrillia


title: 26586 Harshaw

text:
26586 Harshaw (tên chỉ định: 2000 EF116) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Richard E. Hill thông qua Catalina Sky Survey ngày 10 tháng 3 năm 2000. Nó được đặt theo tên Richard Harshaw, một nhà thiên văn nghiệp dư Mỹ ở Arizona.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: (16523) 1991 BP

text:
(16523) 1991 BP là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 19 tháng 1 năm 1991.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Friedrich Adolf Paneth

text:
Friedrich Adolf Paneth (31.8.1887, Viên - 17.9.1958) là nhà hóa học người Anh gốc Áo. Ông chạy sang Anh để trốn chế độ Đức quốc xã và nhập quốc tịch Anh năm 1939, nhưng lại trở về Áo để làm giám đốc Viện Hóa học Max Planck năm 1953.

Tiểu sử
Friedrich Adolf Paneth là con của nhà sinh lý học Joseph Paneth. Ông và 3 anh em ông được nuôi dạy trong niềm tin đạo Tin Lành mặc dù cả cha và mẹ đều là người gốc Do Thái. Ông học ở trường trung học cấp II Schotten, một trường danh tiếng ở Wien. Sau đó vào học hóa học ở Đại học Wien rồi làm việc với Adolf von Baeyer ở Đại học München. Ông trở về Đại học Wien nghiên cứu ở Phân khoa Hóa học hữu cơ và đậu bằng tiến sĩ năm 1910, dưới sự hướng dẫn của Zdenko Hans Skraup.

Ông bỏ ngành Hóa học hữu cơ, gia nhập nhóm Hóa học phóng xạ của Stefan Meyer. Năm 1913 ông sang thăm Frederick Soddy ở Đại học Glasgow và Ernest Rutherford ở Đại học Manchester.
Sau khi dạt được habilitation năm 1913 ông trở thành phụ tá của Otto Hönigschmid ở Đại học Karlova tại Praha. Từ năm 1919 tới 1933 ông làm giáo sư ở nhiều trường đại học Đức (Đại học Hamburg 1919, Đại học Berlin 1922, Đại học Königsberg 1929).

Năm 1927 ông xuất bản các kết quả nghiên cứu của mình về biến đổi hiđrô sang heli, nay gọi là sự hỗn hợp lạnh (cold fusion).

Khi Hitler lên nắm quyền năm 1933, ông đang đi diễn thuyết ở Anh và không trở về Đức. Năm 1939 ông làm giáo sư ở Đại học Durham cho tới khi nghỉ hưu năm 1953.

Ông đã nhận lời mời gọi về Đức làm giám đốc Viện Hóa học Max Planck tại Mainz. Ông đã làm việc ở Viện này tới khi qua đời năm 1958.

Sự nghiệp
 Phụ tá Viện nghiên cứu Radium thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Wien, 1912
 Giáo sư phụ tá, Đại học Hamburg, 1919
 Trưởng phân viện Hóa học vô cơ, Đại học Berlin, 1922
 Trưởng viện Hóa học, Đại học Königsberg, 1929
 Phó giáo sư Hóa học nguyên tử, Imperial College London, 1938; trong số phụ tá của ông có Eugen Glueckauf
 Giáo sư Hóa học, Đại học Durham, 1939
 Trưởng phân ban Hóa học của đội Năng lượng nguyên tử chung Anh-Canada tại Montreal, 1943-1945
 Trở về Durham thành lập Phòng thí nghiệm Hóa học phóng xạ Londonderry và lãnh đạo Phòng này tới khi nghỉ hưu năm 1953

Ông được đương thời coi là người có thẩm quyền lớn nhất về hydride dễ bay hơi, và cũng có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu tầng bình lưu (stratosphere).

Gia đình
Ông kết hôn với Else Hartmann năm 1913. Họ có một con trai và một con gái.

Giải thưởng và Vinh dự
 Giải Lieben năm 1916
 hội viên Royal Society năm 1947.
 Khoáng chất Panethite được đặt theo tên ông
 Hố Paneth trên mặt trăng được đặt theo tên ông.

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài
Biography

Sinh năm 1887
Mất năm 1958
Người Áo gốc Do Thái
Người Anh gốc Do Thái
Nhà khoa học Áo
Nhà khoa học Anh
Nhà hóa học
Người Viên
Hội viên Hội Hoàng gia


title: Thác Krông Kmar

text:
Thác Krông Kmar là một thác nước lớn trên dòng sông Krông Kmar và là thắng cảnh du lịch của tỉnh Đắk Lắk .

Địa điểm
Thác thuộc thị trấn Krông Kmar huyện Krông Bông tỉnh Đắk Lắk, nằm cách Buôn Ma Thuột 60 km, cách trung tâm thị trấn Krông Kmar 4 km

Mô tả
Thác nằm ngay chân dãy núi Chư Yang Sin hùng vĩ. Hiện tại, đây là một điểm du lịch đáng chú ý ở Đắk Lắk do đã được đầu tư khai thác một cách nghiêm túc.

Thác rất đặc biệt bởi những bãi đá trải dài theo dòng sông, nước trong vắt với những bãi tắm tự nhiên.

Do nằm trong địa bàn Vườn quốc gia Chư Yang Sin nên có thể kết hợp ngắm cảnh với tìm hiểu rừng quốc gia.

Thủy điện Krông Kmar
Trên dòng Krông Kmar đã xây dựng thủy điện Krông Kmar  công suất lắp máy 12 MW, khởi công tháng 5/2005 và hoàn thành tháng 5/2008. Nó được nhà xây dựng ca ngợi về đóng góp điện cho vùng miền núi nghèo. Tuy nhiên nó làm hỏng cảnh quan sinh thái vùng thác Krông Kmar. Các nhà đầu tư thủy điện cũng chưa chú trọng trồng rừng thay thế, góp phần phá hủy sinh thái .

Vì thế thác Krông Kmar vốn là điểm du lịch hấp dẫn, nay lượng khách đến thăm giảm .

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Krông Bông
Du lịch Đắk Lắk
Địa lý Đắk Lắk


title: Charency

text:
Charency là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Nozeroy. Tọa độ địa lý của xã là 46° 46' vĩ độ bắc, 05° 59' kinh độ đông. Charency nằm trên độ cao trung bình là 762 mét trên mặt nước biển, có điểm thấp nhất là 630 mét và điểm cao nhất là 804 mét. Xã có diện tích 2.73 km², dân số vào thời điểm 2005 là 51 người; mật độ dân số là 19 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của Charency được xây dựng trong thế kỉ thứ 18 và được cải tạo trong thế kỉ thứ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: 1338

text:
Năm 1338 (Số La Mã: MCCCXXXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

 21 tháng 1 - Charles V của Pháp (mất 1380)
 3 tháng 2 - Joanna của Bourbon (mất 1378)
 5 tháng 10 - [[Alexios III của] Trebizond] (mất 1390)
 29 tháng 11 - Lionel Antwerp, 1 Công tước của Clarence (mất 1368)
 Ngày chưa biết:
 George de Dunbar, 10 Earl của tháng ba (mất 1420)
 Muhammed V, Sultan của Granada (mất 1391)
 Niccolò II d'Este (mất 1388)
 Thomas de Ros, 5 Baron de Ros (mất 1383)
 Margaret de Stafford (mất 1396)
 Tvrtko I của Bosnia (mất 1391)

Mất

Tham khảo

Năm 1338


title: Atopsyche segninii

text:
Atopsyche segninii là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Rettenberg

text:
Rettenberg là một đô thị ở Oberallgäu bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: (85986) 1999 JX

text:
(85985) 1999 JX là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 6 tháng 5 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 85001–86000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Amegilla katangensis

text:
Amegilla katangensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1930


title: Neil Davis

text:
Neil Brian Davis (sinh ngày 14 tháng 2 năm 1934 tại Tasmania, Úc, mất ngày 9 tháng 9 năm 1985 tại Bangkok, Thái Lan là một phóng viên chiến trường làm việc cho đài truyền hình ABC Úc, nổi tiếng với nhiệm vụ phóng viên ảnh trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Xem thêm
Tiểu sử
Vụ tướng Nguyễn Ngọc Loan xử bắn Việt cộng tại Sài gòn trong trận Tết Mậu Thân

Tham khảo

Phóng viên ảnh người Úc
Nhiếp ảnh gia chiến tranh Việt Nam
Người từ Tasmania


title: Rhyacophila yigrongpa

text:
Rhyacophila yigrongpa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Procambarus morrisi

text:
Procambarus morrisi (the "Putnam County cave crayfish") là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở the type locality, at the Devil's Sink, phía tây of Interlachen, Putnam County, Florida, và được xếp vào danh sách loài cực kỳ nguy cấp trong sách Đỏ.

Tham khảo

Procambarus
Động vật được mô tả năm 1991


title: 24647 Maksimachev

text:
24647 Maksimachev (tên chỉ định: 1985 QL5) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Nikolai Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean gần Nauchnyj, Ukraine, ngày 23 tháng 8 năm 1985. Nó được đặt theo tên Boris Alexeevich Maksimachev, a một nhà thiên văn học người Nga.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh


title: Regnière-Écluse

text:
Regnière-Écluse là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 14 dặm Anh về phía bắc của Abbeville, trên đường D938 và xung quanh là rừng Crécy

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Regnière-Écluse trên trang mạng của INSEE
 Regnière-Écluse trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Medemia argun

text:
Medemia argun là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Mart.) Wurttenb. ex H.Wendl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Medemia
Thực vật được mô tả năm 1881


title: Preaek Prasab

text:
Preaek Prasab là một huyện nằm ở Tỉnh Kratié, Campuchia.
Huyện này có các xã và làng sau:

Huyện Campuchia
Tỉnh Kratié


title: Đặng Thế Phong

text:
{{Thông tin nghệ sĩ
| tên =
| tên gốc =
| nền = nhạc sĩ
| hình = Dang The Phong.jpg
| kích thước hình =
| chú thích hình =
| nghệ danh =
| tên khai sinh =
| ngày sinh = 14 tháng 4, 1918
| nơi sinh = Thành phố Nam Định, Liên bang Đông Dương
| ngày mất =
| nơi mất = Thành phố Nam Định, Liên bang Đông Dương
| nguyên nhân mất = Bệnh lao
| dân tộc = Kinh
| nghề nghiệp = Nhạc sĩHọa sĩ
| bố mẹ =
| vợ =
| chồng =
| con =
| đào tạo =
| học vấn =
| lĩnh vực hoạt động = Âm nhạc
| giai đoạn sáng tác âm nhạc = 1940-1942
| đào tạo âm nhạc =
| dòng nhạc = Nhạc tiền chiến
| nhạc cụ =
| công ty quản lý =
| hãng đĩa =
| hợp tác với = Bùi Công Kỳ
| thành viên của =
| tác phẩm âm nhạc =  Đêm thuCon thuyền không bến Giọt mưa thu
| giải thưởng âm nhạc =
| website âm nhạc =
| ảnh hưởng bởi =
| ảnh hưởng tới = Văn Cao
| chữ ký =
| website =
}}
Đặng Thế Phong (14 tháng 4 năm 1918 – 2 tháng 8 năm 1942) là nhạc sĩ thuộc thế hệ tiên phong của tân nhạc Việt Nam, một trong những gương mặt tiêu biểu nhất cho giai đoạn âm nhạc tiền chiến. Ông mất năm 24 tuổi và chỉ để lại ba nhạc phẩm: Đêm thu, Con thuyền không bến và Giọt mưa thu.

 Tiểu sử
Đặng Thế Phong sinh ngày 5 tháng 4 năm 1918 tại thành phố Nam Định. Cha anh là Đặng Hiển Thế, Thông phán Sở Trước bạ Nam Định.

Tiểu sử của Đặng Thế Phong in trong ấn bản Con thuyền không bến do Nhà xuất bản Tinh Hoa phát hành tại Sài Gòn vào năm 1964: Đặng Thế Phong sinh năm 1918, thứ nam của cụ Đặng Hiển Thể, Thông phán Sở Trước bạ thành phố Nam Định, là con thứ 2 của một gia đình có 6 anh em, 2 trai 4 gái. Cha mất sớm, gia đình thiếu thốn, anh phải bỏ dở học vấn khi đang học lớp 2ème année P.S. Anh có lên Hà Nội theo học trường Cao đẳng Mỹ thuật với tư cách bàng thính viên. Anh vẽ tranh cho báo Học Sinh (chủ bút là Phạm Cao Củng) như truyện bằng tranh Hoàng Tử Sọ Dừa, Giặc Cờ Đen để lấy tiền ăn học. Mùa xuân năm 1941, anh có đi Sài Gòn rồi Nam Vang. Ở Nam Vang anh có mở một lớp dạy nhạc. Đến mùa thu 1941, anh lại trở về Hà Nội. Lúc sinh thời Đặng Thế Phong là một nhạc sĩ rất nghèo nên cuộc sống của anh thật là khổ cực, chật vật. Ngoài tài sáng tác, anh còn là một ca sĩ, tuy chưa hẳn được là tenor nhưng giọng hát khá cao, đã nhiều lần ra sân khấu mà lần đầu tiên anh hát bài Con thuyền không bến tại Rạp chiếu bóng Olympia, phố Hàng Da, Hà Nội năm 1940. Đến đầu 1942 thì anh từ giã cõi đời tại nhà, trên một căn gác hẹp ở phố Hàng Đồng vì bệnh lao, hưởng dương 24 tuổi.

 Cuộc đời
Vì cha mất sớm, gia cảnh túng thiếu, Đặng Thế Phong phải bỏ học khi đang theo học năm thứ hai bậc thành chung (deuxième année primaire supérieure) tại trường trung học Saint Thomas d'Aquin. ông lên Hà Nội vẽ cho một số tờ báo và học với tư cách dự thính tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (École supérieure des Beaux-Arts) tới năm 1939. Thời gian học ở đây anh đã để lại một giai thoại. Trong một kỳ thi, Đặng Thế Phong vẽ bức tranh cảnh một thân cây cụt. Giáo sư, họa sĩ người Pháp Tardieu chấm bài, khen ngợi nhưng nói rằng: Em Đặng Thế Phong sẽ không sống lâu được!Cuộc đời Đặng Thế Phong rất long đong, lận đận. anh phải sống lang bạt và trải qua nhiều nghề. Tháng 2 năm 1941, Đặng Thế Phong lang thang vào Sài Gòn rồi sang Campuchia. Tại Nam Vang, anh có mở một lớp dạy nhạc cho đến khi tiếp tục ra Hà Nội.

Sự nghiệp âm nhạc của Đặng Thế Phong chỉ có ba nhạc phẩm và đều rất nổi tiếng là: Đêm thu ca khúc viết cho lửa trại của học sinh Hà Nội 1940, Con thuyền không bến hoàn chỉnh tại Nam Vang, trình diễn lần đầu tại rạp Olympia, Hà Nội năm 1941 và Giọt mưa thu 1942. Nhạc phẩm cuối cùng Giọt mưa thu được anh viết vào những ngày cuối đời trên giường bệnh. Ban đầu bản nhạc mang tên Vạn cổ sầu, nhưng theo ý một vài người bạn, anh đặt lại là Giọt mưa thu cho bớt sầu thảm hơn.

Cả ba ca khúc của anh đều viết về mùa thu và hai trong số đó Con thuyền không bến và Giọt mưa thu được xếp vào những tác phẩm bất hủ của tân nhạc Việt Nam. Giọt mưa thu cũng là cảm hứng cho nhạc sĩ Hoàng Dương sáng tác bài Tiếc thu nổi tiếng. Nhiều ý kiến cho rằng Trịnh Công Sơn đã ảnh hưởng bởi Giọt mưa thu khi viết ca khúc đầu tay Ướt mi.

Nhận xét của Phạm Duy, các sáng tác của Đặng Thế Phong là những bài hát khởi đầu cho dòng "nhạc thu" Việt Nam, được tiếp nối xuất sắc bởi Văn Cao và Đoàn Chuẩn. Theo Doãn Mẫn, Đặng Thế Phong và Lê Thương là hai nhạc sĩ tiền chiến có sáng tác sâu đậm hồn dân tộc nhất: "Đặng Thế Phong là người hết sức tài hoa. anh chơi được rất nhiều nhạc cụ. Anh sáng tác Giọt mưa thu, Con thuyền không bến từ khi còn rất trẻ. Đáng tiếc, anh mất quá sớm. Có thể nói sự ra đi của anh là một tổn thất lớn đối với bạn bè và cho cả những người yêu mến âm nhạc Việt Nam."Đặng Thế Phong được xem như một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của thời kỳ tiền chiến. Anh mất năm 24 tuổi vì bệnh lao trên một căn gác số 9 phố Hàng Đồng, Nam Định năm 1942.

Những sáng tác khác
Theo Phạm Duy thì Đặng Thế Phong có sáng tác một ca khúc nữa là Sáng rừng.
Trong một bài viết của nhạc sĩ Trương Quang Lục thì Đặng Thế Phong có những sáng tác: Con thuyền không bến, Giọt mưa thu, Đêm thu, Sáng trăng, Sáng trong rừng, Sầm sơn...Báo Tiền phong số ra ngày 11 tháng 1 năm 2006 đăng tư liệu về một nhạc phẩm mới tìm thấy của anh: Gắng bước lên chùa'', lời của nhà văn trinh thám Phạm Cao Củng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phạm Duy, Đặng Thế Phong
Đặng Thế Phong , ở trang Nhịp cầu Âm nhạc
Trần Minh Phi, Đặng Thế Phong , ở trang Giai điệu xanh
Đặng Thế Phong : Sống và chết trước khi thời cơ đến, ở trang Tân Nhạc Việt Nam

Cựu sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Người Nam Định

Mất thế kỷ 20 do bệnh lao
Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ Việt Nam


title: Tanumshede

text:
Tanumshede là một địa phương và là thị trấn thủ phủ của đô thị Tanum, hạt Västra Götaland, Thụy Điển với dân số 1.597 người vào năm 2005.
Các hình khắc trên đá ở Tanum tọa lạc ở khu vực xung quanh Tanumshede đã được đưa vào di sản thế giới UNESCO do tập trung cao các bức tranh khắc đá.
Những bức tranh khắc trên những tảng đá lớn hơn bức tranh khắc đá Tuổi Bắc Âu đồng tại Scandinavia, Vitlyckehäll, nằm ở Tanumshede.

Hiện có hàng ngàn hình ảnh được gọi là bức tranh khắc đá Tanum, vào khoảng 600 tảng trong khu vực di sản thế giới. Đây là những tập trung ở các khu vực khác nhau dọc theo một đoạn 25 km, là đường bờ biển của vịnh hẹp trong thời đại đồ đồng, và có diện tích khoảng 51 ha (126 mẫu Anh hoặc 0,5 km ²).

Tham khảo

Hạt Västra Götaland
Thủ phủ đô thị Thụy Điển


title: Cung vương phủ

text:
Cung vương phủ (chữ Hán: 恭王府) là một trong những Vương phủ nhà Thanh được bảo tồn hoàn hảo nhất của Trung Quốc. Chủ nhân của Phủ này đều là những người có uy quyền uy nhất thời nhà Thanh, đứng "dưới 1 người, trên vạn người", 1 vị là sủng thần của vua Càn Long - Hòa Thân (vào ở từ năm 1776 đến năm 1799) , 1 vị là Khánh Hy Thân vương Vĩnh Lân, con thứ 17 (con út) của Càn Long, em trai của vua Gia Khánh (vào ở từ năm 1799 đến năm 1852), 1 vị là em thứ sáu của vua Hàm Phong - Cung Trung Thân vương Dịch Hân (vào ở từ năm 1852 đến năm 1898).

Lịch sử
Năm Càn Long thứ 41 (1776), Quân cơ đại thần, Hàn lâm Đại học sĩ Hòa Thân cho xây phủ đệ chạy dọc Tiền Hải (前海) và sau hông Hậu Hải (后海) (là những Hồ nước lớn phía đông bắc Tử Cấm Thành – các hồ này hiện là phố Bar đặc sắc của Bắc Kinh), thời bấy xây xong đặt tên là "Hòa đệ" (tức phủ nhà họ Hòa).

Ngày mồng 3 tháng 1 năm Gia Khánh thứ 4 (1799), Thái Thượng hoàng Càn Long quy tiên thì ngay ngày hôm sau Gia Khánh bãi chức Quân cơ đại thần, Cửu môn Đề đốc của Hòa Thân và cho khám xét phủ đệ của Hòa Thân (tài sản thu được từ Hòa phủ ước khoảng 20 triệu lượng bạc trắng). Ngày 18 tháng Giêng cùng năm (tức 22 tháng 2 năm 1799), Hòa Thân được Gia Khánh ban cho lụa trắng (mà thắt cổ), Hòa phủ được giao lại cho Khánh Hy Thân vương Vĩnh Lân (em của Gia Khánh).

Năm Hàm Phong thứ nhất (1851) Cung Trung Thân vương Dịch Hân trở thành ông chủ thứ ba của Vương phủ này và đổi tên thành "Cung vương phủ" và tên này được dùng cho đến ngày nay.

Năm Dân quốc thứ nhất, phủ này bị Phổ Vĩ (cháu của Dịch Hân) bán cho Giáo hội với giá 400.000 đồng tiền Tây, sau đó Phủ Nhơn Đại học đã chuộc lại bằng 108 thỏi vàng, đồng thời dùng làm giảng đường dành cho nữ sinh. Sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời thì Phủ này đã được dùng làm nhiều việc như: Tập thể của Bộ Công An, Xưởng quạt điện, Học viện âm nhạc...

Cấu trúc bên trong
Trong phủ gồm phủ đệ, hoa viên, 2 bộ phận hợp thành. Tổng diện tích 60 nghìn m², trong đó phủ đệ chiếm 32 nghìn m², hoa viên chiếm 28 nghìn m². Năm 1982 được liệt vào danh sách bảo hộ trọng điểm của toàn quốc.

Phủ được bố trí theo kiểu "Tam Lộ Ngũ Tiến" (三路五进), kiến trúc tinh xảo mà rộng lớn. Kiến trúc ở trục chính dùng ngói lưu ly xanh, mô phạm kiến trúc dành cho Phủ đệ của Thân vương. Thêm nữa lại từng là phủ đệ của Hòa Thân, người giàu thứ nhì thiên hạ lúc bấy giờ, nổi tiếng với câu nói: " thứ gì mà Hoàng thượng có, ta cũng có, thứ gì Hoàng thượng không có, ta cũng phải có". Chính vì lối sống xa hoa, nên Hòa Thân cũng dồn rất nhiều công sức tôn tạo phủ. Hoa viên còn được gọi là Tụy Cẩm viên - 萃锦园. Bố cục tổng thể 3 mặt giáp giả sơn, với hơn 50 Cảnh Điểm (景点) phân bố 3 trục Đông, Tây, Trung. Vương Phủ, theo vòng quay của thời gian, hàm chứa hết những tinh túy, cao quý của văn hóa Vương phủ đời Thanh. Có câu "Một tòa Cung vương phủ, nửa bộ sử Thanh triều" cũng đủ nói lên giá trị văn hóa của phủ.

Chữ Phúc

Đến Cung vương phủ, bạn sẽ biết thêm nhiều chi tiết thú vị về cuộc sống thực, cũng như các giai thoại về Đệ nhất Tham quan Hòa Thân, vì sao Hòa Thân lại được vua Càn Long sủng ái, chữ PHÚC đệ nhất thiên hạ mà vua Khang Hi viết tặng tại sao đến đời Càn Long lại thất lạc, tại sao sau giải phóng, Chu Ân Lai tìm thấy chữ PHÚC đó trong động bí mật của Hòa Thân mà lại không mang về Cố Cung, Hòa Thân giàu thứ nhì thiên hạ, vậy để quản lý tài sản lớn như thế, giấu vua Càn Long, Hòa Thân đã dùng cách gì?

Những mốc sự kiện lớn

Hiệp ước thua trận và đền bù cho liên quân 8 nước được ký tại đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Trang Beijinglife

Thắng cảnh du lịch Trung Quốc
Công trình kiến trúc Bắc Kinh
Văn hóa triều Thanh
Thắng cảnh loại AAAAA


title: Taphinellina hainanicus

text:
Taphinellina hainanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Taphinellina


title: Oediopalpa caerulea

text:
Oediopalpa caerulea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Fagagna

text:
Fagagna là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 80 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 13 km về phía tây bắc của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.095 người và diện tích là 37 km².

Đô thị Fagagna có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ciconicco, Villalta, San Giovanni in Colle, Battaglia, và Madrisio.

Fagagna giáp các đô thị: Basiliano, Colloredo di Monte Albano, Martignacco, Mereto di Tomba, Moruzzo, Rive d'Arcano, San Vito di Fagagna.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.fagagna.ud.it/

Đô thị tỉnh Udine


title: Tinh Võ Thể Dục Hội

text:
Tinh Võ Thể dục Hội, tên ban đầu là Thượng Hải Tinh Võ Thể dục Hội là một tổ chức võ thuật do Hoắc Nguyên Giáp sáng lập tại Thượng Hải vào năm 1909, với dụng ý hệ thống hóa võ thuật phổ biến rộng rãi nhằm mục đích phát triển thể lực, lòng yêu nước và tinh thần phản kháng ngoại xâm của thanh niên Trung Hoa đương thời.

Đến năm 1911, Tinh Võ Thể dục Hội bắt đầu mở các chi nhánh trên khắp Trung Hoa lục địa, tại Tân Gia Ba (Singapore), Mã Lai, Sài Gòn.

Vượt thoát khỏi sự ràng buộc của nghi lễ, sự tầm sư học đạo rất khó khăn trong các môn quyền thuật trước đây, Tinh Võ Thể dục Hội đã lần đầu tiên trong lịch sử võ thuật Trung Hoa phổ biến võ thuật tới đại chúng.

Trong điện ảnh
Hoắc Nguyên Giáp, đệ tử Trần Chân và tổ chức võ thuật do ông sáng lập đã trở thành đề tài cho nhiều tác phẩm điện ảnh, trong đó có bộ phim Tinh Võ Môn do Lý Tiểu Long thủ vai, và về sau Chân Tử Đan cũng vào vai chính trong bộ phim cùng tên.

Xem thêm
Hoắc Nguyên Giáp
Trần Chân
Tinh Võ Môn (chương trình truyền hình 1995)

Chú thích

Tổ chức võ thuật
Võ thuật Trung Hoa


title: Marienplatz (München)

text:
Marienplatz (Quảng trường Đức Mẹ) là quảng trường chính của nội thành München và là tâm điểm của khu vực dành riêng cho người đi bộ.

Vị trí
Marienplatz là giao điểm của hai trục lộ chính: trục đông-tây từ Cổng Isar (Isartor) và Cổng Karl (Karlstor), là một phần của Đường Muối từ Salzburg (Áo) qua Landsberg am Lech (Đức) đi đến Thụy Sĩ, và trục bắc-nam giữa Cổng Sendling (Sendlinger Tor) và Cổng Schwabing (Schwabinger Tor), là cổng đã bị phá vỡ trong thế kỷ thứ 19. Bốn cổng này nguyên là các cổng đi vào thành cổ München ngày xưa. Quảng trường dài khoảng 100 m, rộng 50 m.

Về phía bắc của quảng trường là Tòa thị chính Mới (Neues Rathaus), về phía đông là Tòa đô chính Cũ (Altes Rathaus), ở phía tây và phía nam là các cửa hàng, siêu thị mua sắm và quán ăn.

Lịch sử

Quảng trường Đức Mẹ là trung tâm của München từ khi thành phố được Công tước Bayern là Heinrich Sư tử thành lập năm 1158.

Ngay từ thuở đầu tiên, quảng trường là nơi họp chợ. Năm 1315 Hoàng đế Ludwig IV của Thánh chế La Mã ban cho thành phố quyền tự do họp chợ với điều kiện là quảng trường này, thời đấy còn có tên là "Quảng trường Chợ" (Marktplatz), "vĩnh viễn" không được xây dựng thay đổi.

Quảng trường bắt đầu trở thành một nơi hoạt động chính trị của thành phố từ khi các tòa nhà dành cho đại diện các tầng lớp xã hội và lãnh địa trong Công quốc Bayern được xây dựng tại đây vào năm 1566. Trong thời gian này quảng trường chủ yếu là nơi buôn bán ngũ cốc, ở góc phía đông bắc nơi ngày nay có "Đài phun nước Cá" (Fischbrunnen) nguyên ngày xưa là một chợ cá.

Năm 1638, tạ ơn việc thành phố không bị tàn phá khi bị quân đội Thụy Điển chiếm đóng trong cuộc Chiến tranh 30 năm, tuyển hầu Maximilian I, đã cho xây tượng đài Đức Mẹ trên quảng trường này, lúc đấy vẫn còn có tên là "Quảng trường Chợ". Năm 1853, sau khi chợ được dời về Đường Hoa (Blumenstraße), hội đồng thành phố quyết định đổi tên quảng trường này thành Quảng trường Đức Mẹ từ ngày 1 tháng 10 năm 1854 để cầu xin Đức Mẹ vốn là vị thánh bảo hộ Bayern (Patrona Bavariae) cứu giúp thành phố qua khỏi cơn dịch tả đang hoành hành trong thành phố từ tháng 7 năm đấy.

Từ năm 1972 Quảng trường Đức Mẹ trở thành khu vực dành riêng cho người đi bộ. Tượng đài Đức Mẹ được chuyển dời về ngay trung tâm của quảng trường trong dịp này.

Giao thông
Trạm Tàu điện ngầm München và München S-Bahn Marienplatz phía dưới Quảng trường Đức Mẹ được khánh thành năm 1971/1972. Trạm bao gồm 4 tầng ngầm, là nhà ga giao điểm của tuyến tàu nhanh đông-tây với hai tuyến tàu điện ngầm bắc-nam U3 và U6. Trạm Marienplatz là một trong những trạm chuyển tàu quan trọng nhất của München. Ngoài ra hai tuyến xe buýt 52 và 131 cũng có trạm dừng tại đây.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Marienplatz Toàn cảnh 360°

Điểm tham quan ở München
Quảng trường München


title: Saint-Georges-sur-Layon

text:
Saint-Georges-sur-Layon là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 49 mét trên mực nước biển.

Sông Layon chảy qua thị trấn này.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgeorgessurlayon


title: Trương Điếm

text:
Trương Điếm (tiếng Trung: 张店区, Hán Việt: Trương Điếm khu) là một quận của địa cấp thị Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là quận trung tâm của thành phố Truy Bác, là nơi tập trung các công sở, các tòa nhà cao tầng thương mại. Khu vực ngoại vi của Trương Điếm công nghiệp hóa cao.
Về hành chính, quận này có 8 nhai đạo, 8 trấn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Truy Bác


title: Villuis

text:
Villuis là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Villuis được gọi là Villuisiens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Villuis on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Phrynomedusa vanzolinii

text:
Phrynomedusa vanzolinii là một loài động vật có dây sống thuộc họ Nhái bén. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Gonçalves da Cruz, C.A. & Potsch de Carvalho-e-Silva, S., 2004.
Phrynomedusa vanzolinii.
2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.
Phrynomedusa vanzolinii . Found on 21 tháng 11 năm 2007.

Phrynomedusa
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil
Scaturiginichthys


title: Boarmia

text:
Boarmia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Boarmia acclinis
 Boarmia acrotypa
 Boarmia aculeata
 Boarmia adamata
 Boarmia adelphodes
 Boarmia adustaria
 Boarmia aellographa
 Boarmia aganopa
 Boarmia agoraea
 Boarmia akiba
 Boarmia albibasis
 Boarmia albimacula
 Boarmia ampla
 Boarmia amplaria
 Boarmia amurensis
 Boarmia anielaria
 Boarmia aperta
 Boarmia approximaria
 Boarmia arcearia
 Boarmia arguta
 Boarmia assimilis
 Boarmia atactopa
 Boarmia atilla
 Boarmia atmocyma
 Boarmia atrilunaria
 Boarmia attenta
 Boarmia baouleana
 Boarmia barretti
 Boarmia baryspila
 Boarmia bicolor
 Boarmia bilinearia
 Boarmia biserrata
 Boarmia bisinuata
 Boarmia cacozela
 Boarmia carinata
 Boarmia carinenta
 Boarmia carinentaria
 Boarmia castigataria
 Boarmia catephes
 Boarmia catharma
 Boarmia catotaeniaria
 Boarmia caumata
 Boarmia cebra
 Boarmia celosa
 Boarmia cervina
 Boarmia ceylonaria
 Boarmia chloana
 Boarmia chloralphus
 Boarmia chosenarmia
 Boarmia cineracea
 Boarmia cladara
 Boarmia clara
 Boarmia clarissa
 Boarmia cognata
 Boarmia coloba
 Boarmia complacita
 Boarmia consobrinaria
 Boarmia conspersa
 Boarmia corticea
 Boarmia corticola
 Boarmia coryphocycla
 Boarmia curtaria
 Boarmia cyclophora
 Boarmia cymatias
 Boarmia cymatomita
 Boarmia danieli
 Boarmia decrepitata
 Boarmia decursaria
 Boarmia definita
 Boarmia delatina
 Boarmia delika
 Boarmia delosticha
 Boarmia demonstrata
 Boarmia dentata
 Boarmia destinataria
 Boarmia detrita
 Boarmia diadela
 Boarmia diffluaria
 Boarmia diffusaria
 Boarmia dignampta
 Boarmia dimidiaria
 Boarmia displicens
 Boarmia driophila
 Boarmia ectropodes
 Boarmia eosaria
 Boarmia epiconia
 Boarmia epilyciaria
 Boarmia eremias
 Boarmia eucrypta
 Boarmia eudela
 Boarmia eugraphica
 Boarmia exelisia
 Boarmia exilis
 Boarmia extincta
 Boarmia fimbriata
 Boarmia flavimedia
 Boarmia formosana
 Boarmia foveata
 Boarmia fucataria
 Boarmia fulvipicta
 Boarmia fuscomarginaria
 Boarmia garlopa
 Boarmia gitanaria
 Boarmia gladstonei
 Boarmia glaucocincta
 Boarmia glaucocinctella
 Boarmia glaucocinctodes
 Boarmia glaucocinctula
 Boarmia glaucodisca
 Boarmia glochinophora
 Boarmia gonophora
 Boarmia gratularia
 Boarmia gravis
 Boarmia griseifusa
 Boarmia grosica
 Boarmia harmodia
 Boarmia hemiprasina
 Boarmia hibernaria
 Boarmia hilararia
 Boarmia humaria
 Boarmia hybernaria
 Boarmia hyposticta
 Boarmia ichnochroma
 Boarmia idiochroa
 Boarmia illustris
 Boarmia imbecilis
 Boarmia indirecta
 Boarmia indistincta
 Boarmia infaustaria
 Boarmia infixaria
 Boarmia infuscata
 Boarmia infuscatissima
 Boarmia insolitaria
 Boarmia intectaria
 Boarmia intrusilinea
 Boarmia irrelata
 Boarmia isabellae
 Boarmia isabellaria
 Boarmia jejunaria
 Boarmia kaibatonis
 Boarmia kidsicola
 Boarmia laeca
 Boarmia latifascia
 Boarmia leptodesma
 Boarmia leptoptera
 Boarmia leucanthes
 Boarmia leucocyma
 Boarmia leucodontata
 Boarmia leucoplecta
 Boarmia leucozona
 Boarmia lithina
 Boarmia loxocyma
 Boarmia loxographa
 Boarmia loxosticha
 Boarmia lutea
 Boarmia maculata
 Boarmia marcentaria
 Boarmia marginata
 Boarmia melaina
 Boarmia melanosticta
 Boarmia menetriesi
 Boarmia mesochra
 Boarmia mesotoechia
 Boarmia metapolia
 Boarmia microdoxa
 Boarmia minuta
 Boarmia miocrota
 Boarmia miscellaria
 Boarmia mniophilaria
 Boarmia molata
 Boarmia mollearia
 Boarmia mollisata
 Boarmia moltrechti
 Boarmia monotona
 Boarmia multipunctata
 Boarmia nebetta
 Boarmia nepalensisi
 Boarmia nigra
 Boarmia nigrifumata
 Boarmia nigrofasciata
 Boarmia nipponica
 Boarmia niveisinata
 Boarmia nobilitaria
 Boarmia notaticosta
 Boarmia novaria
 Boarmia nudicosta
 Boarmia nyctopora
 Boarmia obliquisigna
 Boarmia obscuraria
 Boarmia odontocrossa
 Boarmia odontosticha
 Boarmia orizabaria
 Boarmia pagana
 Boarmia pallida
 Boarmia pallidiscaria
 Boarmia panconita
 Boarmia pansticta
 Boarmia penthearia
 Boarmia perfectaria
 Boarmia phaeopasta
 Boarmia phantomaria
 Boarmia phloeopa
 Boarmia phricomita
 Boarmia piperitaria
 Boarmia pissinopa
 Boarmia pissoconata
 Boarmia platyleuca
 Boarmia plumalis
 Boarmia polysticta
 Boarmia polystrota
 Boarmia postalbida
 Boarmia postcandida
 Boarmia praeclarata
 Boarmia primitiaria
 Boarmia prionodes
 Boarmia procursaria
 Boarmia promota
 Boarmia propinquaria
 Boarmia proposita
 Boarmia proschora
 Boarmia pudenda
 Boarmia punctimarginaria
 Boarmia pusilla
 Boarmia reparata
 Boarmia restrictaria
 Boarmia retractaria
 Boarmia roboraria
 Boarmia rupicolor
 Boarmia sachalinensis
 Boarmia semialba
 Boarmia separata
 Boarmia serratilinea
 Boarmia similaris
 Boarmia sinuosaria
 Boarmia sonicaria
 Boarmia spodochroa
 Boarmia sponsa
 Boarmia squamigera
 Boarmia stigmaria
 Boarmia suasaria
 Boarmia subalbida
 Boarmia subochrearia
 Boarmia subpennaria
 Boarmia subpictilis
 Boarmia subrugata
 Boarmia subtochracea
 Boarmia subtuniformis
 Boarmia suifunaria
 Boarmia symmorpha
 Boarmia synchroma
 Boarmia taeniota
 Boarmia tephrinaria
 Boarmia tessaramita
 Boarmia thermea
 Boarmia transponenda
 Boarmia tumartinaria
 Boarmia ultradefinita
 Boarmia umbrata
 Boarmia vagaria
 Boarmia valens
 Boarmia varia
 Boarmia veriscleora
 Boarmia viertlii
 Boarmia virescens
 Boarmia virguncula
 Boarmia xenobia
 Boarmia zaloschema
 Boarmia zaragoza
 Boarmia zascia
 Boarmia zernyaria

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Geotrupidae

text:
Geotrupidae là một họ bọ cánh cứng.

Phân loại
Ban đầu chúng được xếp thành phân họ Geotrupinae trong họ Scarabaeidae trước khi tách thành họ riêng. Theo truyền thống họ Bolboceratidae từng là một phân họ (Bolboceratinae) theo phân đoạn anten, nhưng khi xét đến các đặc điểm khác nhau, Scholtz & Browne (1995) tách chúng thành họ riêng.

Họ này gồm hơn 600 loài được xếp vào 25 chi và 3 phân họ.
 Geotrupinae
 Anoplotrupes
 Blackburnium
 Ceratophyus Fischer von Waldheim, 1823
 Cnemotrupes
 Elaphastomus
 Enoplotrupes
 Eogeotrupes
 Geohowdenius
 Geotrupes Latreille, 1796
 Glyptogeotrupes
 Haplogeotrupes
 Indobolbus
 Megatrupes
 Mycotrupes LeConte, 1866
 Odontaeus
 Onthotrupes
 Pachypus
 Peltotrupes Blanchard 1888
 Sericotrupes
 Stenaspidius
 Stercorarius
 Thorectes
 Trypocopris
 Typhaeus
 Taurocerastinae
 Frickius
 Taurocerastes
 Lethrinae
 Lethrus

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 D. Jonathan Browne and Clarke H. Scholtz, Bolboceratidae, from the Tree of Life
 Key to the British species of family Geotrupidae

Geotrupidae


title: Liroetiella minor

text:
Liroetiella minor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Liroetiella


title: Negastrius yosiii

text:
Negastrius yosiii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Nakane miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Negastrius


title: Acacia prasinata

text:
Vachellia prasinata là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ethiopia.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Acacia prasinata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

P|prasinata
Thực vật Ethiopia
Thực vật dễ tổn thương


title: Stenelytron redtenbacheri

text:
Stenelytron redtenbacheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Giebel miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Adolf Dassler

text:
Adolf "Adi" Dassler (sinh ngày 3 tháng 11 năm 1900 ở Herzogenaurach, Bavaria, Đức - mất ngày 6 tháng 9 năm 1978 ở Herzogenaurach) là người sáng lập của công ty trang phục thể thao Adidas.

Được huấn luyện thành một thợ đóng giày, Adi Dassler bắt đầu chế tạo những chiếc giày thể thao đầu tiên trong bếp của mẹ ông sau khi trở về Chiến tranh thế giới thứ nhất. Cha ông, Christoph, làm trong một nhà máy sản xuất giày, và anh em Zehlein, những người đã sản xuất ra đinh của giày chạy điền kinh ở nhà rèn của họ, đã hỗ trợ Dassler khởi nghiệp. Vào năm 1924, anh trai ông Rudolf Dassler tham gia vào kinh doanh, trở thành Gebrüder Dassler Schuhfabrik (Xưởng giày anh em nhà Dassler).

Vào Thế vận hội mùa hè năm 1928, Dassler đã trang bị cho vài vận động viên, đặt nền tảng cho sự mở rộng công ty ra thị trường quốc tế. Trong suốt Thế vận hội mùa hè năm 1936 ở Berlin, Dassler đã trang bị cho vận động viên người Mỹ Jesse Owens giày của ông. Jesse Owens đã thắng 4 huy chương vàng trong năm mà anh mang giày của Adi.

Với sự nổi lên của Adolf Hitler vào năm 1930, cả hai anh em Dassler gia nhập Đảng Quốc xã, và Rudolf được xem là hăng hái hơn. Rudolf đã soạn thảo, và sau đó bị bắt, trong khi Adi ở lại phía sau để sản xuất giày cho Lực lượng vệ quốc Đức quốc xã.
Cuộc chiến tranh càng gia tăng sự khác biệt giữa 2 anh em và vợ họ. Rudolf, khi bị bắt bởi quân Mỹ, đã bị nghi ngờ là một thành viên của Quân áo đen, thông tin được cho là cung cấp bởi người không ai khác là em trai Adi của ông.

Vào năm 1948, sự rạn nứt giữa 2 anh em càng rộng ra. Rudolf rời công ty để thành lập công ty Puma phía bên kia thành phố (qua sông Aurach), và Adolf Dassler đã đổi tên công ty thành Adidas theo biệt danh của ông (Adi Dassler).

Vào năm 1973, con trai Adolf Dassler là Horst Dassler thành lập Arena,
công ty sản xuất trang bị bơi lội. Sau khi Adolf Dassler qua đời vào năm 1978,
Horst và vợ là Käthe quản lý công ty. Horst mất 9 năm sau đó, 1987.

Adidas đã được chuyển thành công ty tư nhân trách nhiệm hữu hạn vào năm 1989, nhưng vẫn còn là tài sản của gia đình cho đến khi được rao bán năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử: Adidas

Xem thêm
 German inventors and discoverers

Thế chiến I
Sinh năm 1900
Mất năm 1978
Herzogenaurach
Adidas
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Đảng viên Đức Quốc Xã


title: Limonia habra

text:
Limonia habra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Macroglossum perplexum

text:
Macroglossum perplexum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sulawesi.

Chú thích

Tham khảo

Macroglossum


title: Scabrotrophon rossicus

text:
Scabrotrophon rossicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scabrotrophon


title: Eupanacra sinuata

text:
Eupanacra sinuata là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nepal, đông bắc Ấn Độ, tây nam Trung Quốc, phía bắc Thái Lan và Việt Nam.

Sải cánh dài 58–68 mm.

Chú thích

Tham khảo

Eupanacra


title: Antimima modesta

text:
Antimima modesta là một loài thực vật]] thuộc họ Aizoaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Loots, S. & Mannheimer, C. 2004. Antimima modesta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Namibia
Antimima


title: Plößberg

text:
Plößberg là một đô thị trong huyện Tirschenreuth bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Bénaix

text:
Bénaix  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Benaix


title: Bia tươi

text:
Bia tươi hay còn gọi là bia hơi là loại bia có thể chưa được diệt khuẩn theo phương pháp Pasteur trước khi đóng lon hoặc đóng chai. Bia phải được giữ lạnh từ 2 °C đến 4 °C và uống ngay sau khi khui. Bia sẽ bị chua nếu để bia trên 6 °C sau hai ngày. Bia tươi có thể giữ được hương vị nguyên thủy trong vòng 20-30 ngày nếu được giữ lạnh dưới 6 °C.

Quá trình thanh trùng hay diệt khuẩn theo phương pháp Pasteur bao gồm nâng nhiệt độ của bia lên khoảng 70 độ C, rồi hạ trở lại nhiệt độ ban đầu, kế tiếp là quá trình lọc nhằm loại bỏ hoàn toàn con men ra khỏi bia. Qua 2 quá trình trên sẽ biến bia tươi thành bia đóng chai, bia hơi, dễ dàng hơn trong bảo quản vận chuyển nhưng lại ảnh hưởng rất nhiều đến chất dinh dưỡng trong bia.

Theo các chuyên gia, bia tươi có chứa nấm men có thể tồn tại trong cơ thể người, có thể thúc đẩy sự tiết dịch dạ dày trong cơ thể người, tăng cường sự thèm ăn của khách hàng.Vì bia tươi giữ lại được các enzyme hoạt động, chứa các amino acid và protein hòa tan phong phú hơn nên nó trở thành thức uống được sử dụng phổ biến hơn.

Có 2 dòng bia được ưa chuộng nhất đó là bia đen và bia vàng. Bia vàng được nấu với hàm lượng hoa bia cao hơn trong khi bia đen được sản xuất với nguyên liệu lúa mạch sấy khô cho có màu đen. Sự khác biệt chính của 2 dòng bia chính là về tính chất của bia: bia đen có độ đạm cao trong khi bia vàng có nhiều vitamin như B2, B6 và B9 tốt cho sức khỏe. Bia tươi có hương vị ngon nhất khi uống ở nhiệt độ 12 độ C, sau khi nguội, bia đen có vị ngọt còn bia vàng lại có vị đắng, đây cũng là điểm khác biệt giữa 2 dòng bia này.

Hiện nay, để giữ được hương vị cũng như chất lượng bia tươi, các nhà hàng chuyên phục vụ bia tươi được nấu và phục vụ đến tay khách hàng tại nhà hàng. Ly uống bia cũng phải được ướp đá lạnh để khi uống bia tươi vẫn giữ được độ ngon và hương vị nguyên bản. Có rất nhiều loại bia tươi trên thế giới. Ở Việt Nam cũng có khá nhiều loại, trong đó bia của Cộng hòa Séc và của Đức là loại phổ biến nhất.

Đặc điểm
Bia tươi trong dạng lon hoặc chai thường có đồ phụ tùng nhỏ chứa khí nitơ để bia có bọt như được rót từ bom bia hoặc thùng tô-nô. Ví dụ bia Guinness dùng cục bi nhỏ chứa khí nitơ cho các lon bia tươi. Bia tươi thường được đựng trong các thùng chứa chuyên dụng (bom bia) để vận chuyển từ nhà máy tới nơi tiêu thụ. Bia tươi phổ thông còn được biết đến dưới tên "bia hơi". Bia tươi là loại bia thường không qua thanh trùng hoặc lọc, vì thế khi uống bia tươi sẽ có cảm giác đặc, đậm hơn nhiều các loại bia đóng chai hoặc lon. Bia tươi thường được sử dụng ngay tại khu vực sản xuất chiết rót trực tiếp từ tank LMP v.v.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bia tươi - vài điều đáng bàn

Tươi
Loại bia


title: Cardiophorus chrysothamnus

text:
Cardiophorus chrysothamnus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Gallia

text:
Gallia (, , ) là một khu vực ở Tây Âu trong thời kỳ đồ sắt và thời kỳ La Mã, bao gồm Pháp, Luxembourg và Bỉ ngày nay, phần lớn Thụy Sĩ, mạn Tây Bắc Ý, cũng như những phần đất của Hà Lan và Đức ở bờ trái sông Rhine. Người Gallia là tộc người nói tiếng Gallia (một hình thức cổ của tiếng Celt) và sống ở Gallia. Theo lời kể của Julius Caesar, tiếng Gallia thực sự khác biệt với tiếng Aquitaine và tiếng Belgae. Theo khảo cổ học, người Gallia đã dựng nên nền văn hóa La Tène trải dài khắp xứ Gallia, và về mạn Đông tới Rhaetia, Noricum, Pannonia cùng với miền Tây Nam Germania.

Trong các thế kỷ 2 và 1 trước Công nguyên, Gallia bị La Mã đô hộ: Gallia Cisalpina bị chinh phạt năm 203 trước Công nguyên và Gallia Narbonensis tiếp bước năm 123 trước Công nguyên. Gallia bị người Cimbri và người Teuton xâm lược sau năm 120 trước Công nguyên, nhưng họ bị người La Mã đánh bại năm 101 trước Công nguyên. Trong các các chiến dịch của ông từ năm 58 đến 51 trước Công nguyên, Julius Caesar cuối cùng đã thu phục được các phần đất còn lại của Gallia. Sự thống trị của La Mã ở Gallia kéo dài năm thế kỷ, tới khi nhà nước suy tàn cuối cùng của La Mã là Lãnh địa Soissons bị người Frank chiếm giữ năm 486. Khi ấy, nền văn hóa Celt đã bị pha trộn thành văn hóa Gallia-La Mã và có lẽ ngôn ngữ Gallia cũng biến mất vào thế kỷ 6.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Gallic Wars


title: Rhipidia huachucensis

text:
Rhipidia huachucensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Hình (nước)

text:
Nước Hình trong lịch sử Trung Quốc là một nước chư hầu của nhà Chu và tồn tại đến khoảng thời Xuân Thu thì bị nước Tấn tiêu diệt.

Khái quát lịch sử
Đây là một công quốc, với các vị quân chủ là người họ Cơ. Người sáng lập là Hình Bằng Thúc Cơ Tư (con trai thứ tư của Chu Công Đán). Đến khoảng giữa thế kỷ 7 TCN, Hình một lần vong quốc do bị nước Vệ diệt nhưng lại được Tấn Hiến công giúp phục quốc nhưng thực chất chỉ là thuộc quốc của Tấn.

Đến thời Hình Nguyên công thì Hình bị Tấn tiêu diệt. Nước Hình truyền nối được 19 đời vua.

Các vua nước Hình
 Hình Bằng Thúc Cơ Tư
 Hình công Yêm
 Hình Văn bá
 Hình công Trầm
 Hình công An
 Hình công Kỳ
 Hình công Ngã
 Hình Mẫn công
 Hình Đái công
 Hình Hiến công
 Hình công Liêu
 Hình công Sơn (mất nước do bị nước Vệ tiêu diệt, được Tấn Hiến công giúp phục quốc, giữa thế kỷ 7 TCN)
 Hình công Kháng
 Hình công Phong Cộng
 Hình Cung công
 Hình Tĩnh công
 Hình An công
 Hình Xương công
 Hình Nguyên công (Tấn tiêu diệt)

Xem thêm
 Chu Công Đán
 Tấn (nước)
 Vệ (nước)
 Xuân Thu

Tham khảo

Xuân Thu
Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Lịch sử Hà Bắc
Cựu quốc gia Đông Á


title: Ognolles

text:
Ognolles là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Jameln

text:
Jameln là một đô thị của huyện Lüchow-Dannenberg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 35,84 km². Jameln thuộc Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Elbtalaue.

Đôn thị này có 10 làng:
 Breese im Bruche
 Breselenz
 Breustian
 Jameln
 Langenhorst
 Mehlfien
 Platenlaase
 Teichlosen
 Volkfien
 Wibbese

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Lüchow-Dannenberg


title: Đường vành đai 4

text:
Đường vành đai 4 có thể là:
 Đường vành đai 4 (Hà Nội);
 Đường vành đai 4 (Thành phố Hồ Chí Minh);
 Đường vành đai 4 (Bắc Kinh);

Giao thông đường bộ


title: Nassarius zanzibarensis

text:
Nassarius zanzibarensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 2007


title: 1992 Galvarino

text:
(1992) Galvarino là một tiểu hành tinh được phát hiện ngày 18 tháng 7 năm 1968 bởi Carlos Torres và S. Cofre ở Cerro El Roble. Nó có tên chỉ định là 1968 OD.

Tham khảo

Tiểu hành tinh Eos
1968 in Chile
Thiên thể phát hiện năm 1968


title: Nudifrons

text:
Nudifrons là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Saurauia lanceolata

text:
Saurauia lanceolata là một loài thực vật thuộc họ Actinidiaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Saurauia lanceolata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
lanceolata
Thực vật dễ tổn thương


title: Chambéry

text:
Chambéry là tỉnh lỵ của tỉnh Savoie, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 55.786 người (thời điểm 1999).

Khí hậu

Các thành phố kết nghĩa
  Albstadt trong bang Baden-Württemberg, Đức

Những người con của thành phố
 Michel de Certeau, nhà xã hội học, triết gia về nghệ thuật
 Joseph de Maistre, nhà văn
 François Sevez, chính khách
 Oliver Giroud, cầu thủ bóng đá

Tham khảo

Savoie
Xã của Savoie


title: Wolfgang Ketterle

text:
Wolfgang Ketterle (sinh ngày 21 tháng 10 năm 1957) là một nhà vật lý người Đức và giáo sư vật lý tại Học viện công nghệ Massachusetts (MIT). Các nghiên cứu của ông tập trung vào các thí nghiệm bẫy và làm lạnh các nguyên tử đến nhiệt độ gần độ không tuyệt đối, và ông là người lãnh đạo một trong các nhóm đầu tiên tạo ra được thể ngưng tụ Bose-Einstein dựa vào các hệ thống làm lạnh do ông nghĩ ra (1995).. Nhờ thành tựu này, cũng như những nghiên cứu thực nghiệm cơ sỏ ban đầu về thể ngưng tụ, ông được trao giải Nobel vật lý năm 2001, cùng với Eric Allin Cornell và Carl Wieman. Ông đã kết hôn với Gabriele Sauer từ 1986 đến 2002. Họ có ba con: Jonas, Johanna, và Holger.

Tiểu sử
Wolfgang Ketterle sinh ra ở Heidelberg, Baden-Württemberg, và học tại trường Eppelheim và Heidelberg. Năm 1976 ông vào Đại học Heidelberg, trước khi chuyển sang Đại học kĩ thuật Munich hai năm sau đó, nơi ông nhận bằng cử nhân năm 1982. Năm 1986 ông nhận bằng tiến sĩ về phổ học phân tử thực nghiệm dưới sự hướng dẫn của Herbert Walther và Hartmut Figger tại Viện Max Planck về quang học lượng tử ở Garching, trước khi thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ tại Garching và Đại học Heidelberg. Năm 1990 ông tham gia vào nhóm của David E. Pritchard ở phòng Thí nghiệm nghiên cứu điện tử (RLE) của trường MIT. Ông được bổ nhiệm vào khoa vật lý của MIT năm 1993. Từ 1998 ông được trao chức danh giáo sư vật lý John D. MacArthur. Năm 2006, ông được bổ nhiệm làm phó giám đốc của RLE, và giám đốc Trung tâm MIT về Nguyên tử siêu lạnh.

Sau thành tựu tạo ra ngưng tụ Bose-Einstein trong khí loãng năm 1995, nhóm của ông đã thực hiện thí nghiệm giao thoa giữa hai thể ngưng tụ với nhau,  cũng như lần đầu tiên hiện thực hóa được "laser nguyên tử", giống với laser quang học. Nghiên cứu sâu hơn về thể ngưng tụ Bose-Einstein, các kết quả gần đây của ông là tạo ra được thể phân tử ngưng tụ Bose năm 2003, cũng như thí nghiệm chứng tỏ tính siêu chảy "nhiệt độ cao" trong ngưng tụ fermion.

Các bài báo nổi bật

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobel Bio
 Ketterle at MIT
 Ketterle at RLE
 Video Interview
 Text interview
 Interview at American Scientist

Nhà vật lý Đức
K
Người Đức đoạt giải Nobel
Sinh viên đại học Heidelberg
Sinh viên đại học kĩ thuật Munich
Sinh viên đại học Ludwig Maximilian
Nhân vật còn sống
Nhà vật lý thực nghiệm
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg
Người từ Heidelberg


title: 4794 Bogard

text:
4794 Bogard (1988 SO2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1988 bởi S. J. Bus ở Cerro Tololo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4794 Bogard

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Grünburg

text:
Grünburg là một đô thị ở huyện Kirchdorf an der Krems bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 43,2 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 3925 người.

Tham khảo


title: Montceaux-l'Étoile

text:
Montceaux-l'Étoile là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Sông Arconce chảy qua xã này.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 255 người.Ước tính dân số năm 2007 là 257 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Túi khí

text:
Túi khí là một thiết bị an toàn trong ô tô. Hệ thống có vai trò bảo vệ người ngồi trên xe khỏi những chấn thương nghiêm trọng khi có va chạm, được thiết kế để phồng lên cực kỳ nhanh chóng khi va chạm, sau đó nhanh chóng xẹp xuống. Nó bao gồm đệm túi khí, một túi vải linh hoạt, một mô-đun bơm khí và một loạt các cảm biến va đập.

Sự cần thiết phải có đai an toàn và túi khí SRS

Khi xe đâm vào xe khác hoặc vật thể cố định, nó dừng lại rất nhanh nhưng không phải ngay lập tức. Ví dụ nếu khi xe đâm vào Barrier cố định với vận tốc 50 km/h, bị đâm ở phía đầu xe, thì xe chỉ dừng lại hoàn toàn sau khoảng 0,1 giây hoặc hơn một chút.

Ở thời điểm va đập, ba đờ sốc trước ngừng dịch chuyển nhưng phần còn lại của xe vẫn dịch chuyển với vận tốc 50 km/h. Xe bắt đầu hấp thụ năng lượng va đập và giảm tốc độ vì phần trước của xe bị ép lại. Trong quá trình va đập, khoang hành khách bắt đầu chuyển động chậm lại hoặc giảm tốc, nhưng hành khách vẫn tiếp tục chuyển động lao về phía trước với vận tốc như vận tốc ban đầu trong khoang xe. Nếu người lái và hành khách không đeo dây an toàn, họ sẽ tiếp tục chuyển động với vận tốc 50 km/h cho đến khi họ va vào các vật thể trong xe. Trong ví dụ cụ thể này, hành khách và người lái dịch chuyển nhanh như khi họ rơi từ tầng 3 xuống. Nếu người lái và hành khách đeo dây an toàn thì tốc độ dịch chuyển của họ sẽ giảm dần và do đó giảm được lực va đập tác động lên cơ thể họ. Tuy nhiên, với các va đập mạnh họ có thể vẫn va đập vào các vật thể trong xe nhưng với một lực nhỏ hơn nhiều so với những người không đeo dây an toàn. Túi khí giúp giảm hơn nữa khả năng va đập của mặt và đầu với các vật thể trong xe và hấp thụ một phần lực va đập lên người lái và hành khách.

Nguyên lý hoạt động

 Khi va chạm, cảm biến túi khí xác định mức độ va chạm và khi mức độ này vượt quá giá trị quy định của cụm cảm biến túi khí trung tâm (cụm cảm biến túi khí), thì ngòi nổ nằm trong bộ thổi túi khí sẽ bị đánh lửa.
 Ngòi nổ đốt chất mồi lửa và hạt tạo khí và tạo ra một lượng khí lớn trong thời gian ngắn.
 Khí này bơm căng túi khí để giảm tác động lên người trên xe đồng thời ngay lập tức thoát ra ở các lỗ xả phía sau túi khí. Điều này làm giảm lực tác động lên túi khí và cũng đảm bảo cho người lái có một khoảng trống cần thiết để quan sát.
 Ngày nay, các thuật toán kích hoạt túi khí đang trở nên phức tạp hơn nhiều. Họ cố gắng giảm các kích hoạt không cần thiết và điều chỉnh tốc độ kích hoạt với các điều kiện sự cố. Các thuật toán được coi là tài sản trí tuệ có giá trị. Các thuật toán thử nghiệm có thể tính đến các yếu tố như trọng lượng của người ngồi, vị trí chỗ ngồi, việc thắt dây an toàn và thậm chí cố gắng xác định xem có ghế trẻ em hay không.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chemistry behind airbags
 Pictures and details about the 1970s GM Air Cushion Restraint System
 , history of air bags and how the technology gave rise to today's "smart cars."

Công nghệ ô tô
Phát minh của Đức
Túi
Phát minh của Hoa Kỳ


title: Magnac-Lavalette-Villars

text:
Magnac-Lavalette-Villars là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 217 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Magnaclavalettevillars


title: Helius bifurcus

text:
Helius bifurcus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: International Data Group

text:
International Data Group (IDG) là một tổ chức đầu tư mạo hiểm, quản lý sự kiện, nghiên cứu và truyền thông kỹ thuật số.
IDG chuyển hoá từ International Data Corporation (IDC) được thành lập vào năm 1964 tại Newtonville, Newton, Massachusetts bởi Patrick Joseph McGovern và một người bạn. IDC hiện là công ty phụ của IDG.

IDG có một công ty mẹ (toạ lạc ở Boston), với vài ấn bản. Mỗi quốc gia IDG toạ lạc, ấn bản được xuất bản ở cấp độ quốc gia, nơi có nhiều kiến thức cho thị trường đặc biệt ở địa phương.

IDG xuất bản hơn 300 tạp chí trên 85 quốc gia và 5 mặt hàng xuất bản toàn cầu – Computerworld/InfoWorld, CIO, Macworld, Network World, và Thế giới Vi Tính – tính cho hơn 175 trong số những tạp chí này. McGovern đã kiếm được hàng tỉ USD từ sự phát triển của IDG, một công ty tư nhân.

Công ty phụ của IDG, IDG World Expo tổ chức một loạt các sự kiện quy mô lớn, như là những hội nghị. Có những hội nghị đặc trưng cho những doanh nghiệp ngành công nghệ. IDG World Expo còn tổ chức E for All, Macworld Conference & Expo, và LinuxWorld Conference and Expo.

IDG cũng có hãng tin tức riêng của mình, IDG News Service. Trụ sở ở Boston và có nhiều chi nhánh ở New York, Washington, San Francisco, Tokyo, Đài Bắc, Bắc Kinh, Singapore, Bangalore, Paris, London, Stockholm, và Brussels. Nó cung cấp tin tức, hình ảnh, đoạn phim và những nội dung khác đến trang web của IDG và những ấn phẩm in toàn cầu.

Vào năm 2005, một số nhà đầu tư, bao gồm IDG, đã cố gắng mua công ty BlogCN.

IDG Books, là một công ty trách nhiệm hữu hạn tách ra từ công ty tư nhân IDG, xuất bản những cuốn sách trợ giúp bản thân như "...For Dummies". Phạm vi của "...For Dummies" ban đầu được giới hạn trong những lĩnh vực liên quan đến máy vi tính, nhưng sau đó được mở rộng ra để bao gồm những chủ đề đa dạng hơn nữa. Loạt sách này hiện tại đang được xuất bản bởi John Wiley & Sons. IDG Books/Hungry Minds - như IDG Books đã được đổi tên ngắn gọn lại trước khi được bán cho Wiley vào năm 2001 - không còn tồn tại như là một công ty riêng.

IDC
International Data Corporation (IDC) là một công ty phụ của IDG.

IDG châu Âu
IDG xuất bản những tạp chí và trang web trong vài ngôn ngữ và quốc gia châu Âu. Vào tháng 6 năm 2008, chủ nhân IDG Pat McGovern nói rằng 2 phần 3 độc giả ở Hoa Kỳ là độc giả trực tuyến, trong khi đó ở châu Âu 2 phần 3 đọc những ấn phẩm in. Trong những tựa đề tiếng châu Âu, không có từ nào trùng với Computer Sweden, phiên bản tiếng Thuỵ Điển của Computerworld, là một báo ngắn buổi sáng được xuất bản 3 ngày một tuần. Doanh thu của nó lớn hơn Computerwoche của Đức và là ấn bản lớn nhất của IDG ở châu Âu, McGovern nói. Computer Sweden is printed and circulated in 51,000 copies.

IDG Trung Quốc
IDG có một công ty phụ ở Trung Quốc giữ riêng vốn trong doanh nghiệp. Nó được xem như là một trong những công ty có vốn kinh doanh nước ngoài tốt nhất Trung Quốc.

IDG Úc
IDG có một công ty con ở Sydney, Úc. Có khoảng 70 nhân viên, IDG Úc đã hợp nhất vào năm 1978 và xuất bản những phiên bản địa phương của thương hiệu Computerworld, CIO, PC World, TechWorld như những thương hiệu riêng của Úc là ARN và GoodGearGuide.

Tham khảo

Liên kết ngoài
IDG.com
IDG.net
IDG Australia
IDG PL

Công ty thành lập năm 1964
Công ty truyền thông đại chúng Mỹ

Khởi đầu năm 1964
Công ty xuất bản Mỹ
Massachusetts


title: Noyant-la-Plaine

text:
Noyant-la-Plaine là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 76 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Noyantlaplaine


title: Allotinus subviolaceus

text:
Allotinus subviolaceus
 là một loài bướm ngày được tìm thấy ở Đông Nam Á, thuộc họ Bướm xanh.

Phạm vi
Manipur, Myanmar, Borneo.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Print
 (1907) Fauna of British India bao gồm Ceylon và Burmah - Butterflies. Vol. II. (ed. 1) * (1932) The Identification of Indian Butterflies. 2nd Ed, (i to x, pp454, 9 figs, Plates I to XXXII), Bombay Natural History Society, Mumbai, India.
 (1957) Butterflies of the Indian Region, Bombay Natural History Society, Mumbai, India.
Online
, ,  &  (Editors). 2003. The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). World Wide Web electronic publication.  (accessed ngày 26 tháng 9 năm 2007).
 Website on Lepidoptera  (accessed ngày 26 tháng 9 năm 2007)

Xem thêm
Lycaenidae

Liên kết ngoài
Asahi  Correctly determined photos of Allotinus subviolaceus

Allotinus
Bướm tại Ấn Độ


title: Bev Perdue

text:
Bev Perdue là Thống đốc thứ 73 tiểu bang Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Bà bắt đầu giữ chức vụ này từ năm 2009 đến 2014.

Perdue bắt đầu sự nghiệp chính trị của mình vào những năm 1980, phục vụ tại Hạ viện Bắc Carolina. Sau đó cô phục vụ 5 nhiệm kỳ trong Thượng viện Bắc Carolina trước khi cô được bầu làm Thống đốc Trung ương 32 của Bắc Carolina. Perdue được bầu vào chức vụ Thống đốc bang Bắc Carolina năm 2008 với Charlotte Mayor Pat McCrory với biên độ 50-46. Khi Hillary Clinton bỏ cuộc đua tranh cử tổng thống năm 2008, The New York Times đã đề cập đến Perdue như là một ứng cử viên tiềm năng trong tương lai của ứng cử viên tổng thống.
Vào ngày 26 tháng 1 năm 2012, khi Perdue phải đối mặt với mức xếp hạng phê chuẩn, Perdue tuyên bố rằng bà sẽ không tìm kiếm tái tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012. Bà đã thôi chức vụ vào tháng 1 năm 2013.

Tham khảo

Thống đốc Bắc Carolina
Chính khách Mỹ thế kỷ 21