title: Ludwig van Beethoven

text:
Ludwig van Beethoven (phiên âm: Lút-vích van Bét-tô-ven, tháng 12 năm 1770 – 26 tháng 3 năm 1827) là một nhà soạn nhạc cổ điển người Đức. Ông là một hình tượng âm nhạc quan trọng trong giai đoạn giao thời từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Ông được coi là Người dọn đường (Wegbereiter) cho thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Beethoven được khắp thế giới công nhận là nhà soạn nhạc vĩ đại, nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất tới rất nhiều những nhà soạn nhạc, nhạc sĩ và khán giả về sau. Trong số những kiệt tác của ông phải kể đến các bản giao hưởng như Giao hưởng số 2 Rê trưởng, Giao hưởng số 3 Mi giáng trưởng (Anh hùng ca), Giao hưởng số 5 Đô thứ (Định mệnh), Giao hưởng số 6 Fa trưởng (Đồng quê), Giao hưởng số 7 La trưởng, Giao hưởng số 9 Rê thứ (Niềm vui), các tác phẩm cho dương cầm như Für Elise và các sonata Bi tráng (Pathétique), Ánh trăng (Moonlight), Bình minh (Waldstein), Khúc đam mê (Appasionata)... các bản sonata cho vĩ cầm như Mùa xuân (Spring), Kreutzer,... các bản concerto số 2, số 3, số 5 Emperor (Hoàng đế), Violin Concerto D major,... các khúc mở màn Overture Coriolan, Leonore, Egmont,... và vở opera duy nhất Fidelio,...

Cuộc đời

Gia đình
Beethoven sinh tại Bonn, Đế quốc La Mã Thần thánh, cha là Johann van Beethoven (1740-1782), người gốc Vlaanderen, và mẹ là Magdalena Keverich van Beethoven (1745-1787). Cho đến tận thời gian gần đây, nhiều công trình tham khảo coi ngày 16 tháng 12 là "ngày sinh" của Beethoven, với lý do là ông được rửa tội vào ngày 17 tháng 12.Vì trẻ con vào thời đó thường được rửa tội vào ngày hôm sau ngày sinh. Tuy nhiên, các học giả hiện đại không đồng ý dựa trên giả định như vậy. Một câu chuyện vô căn cứ, hoàn toàn không có nguồn gốc cho rằng, ông là con ruột của Quốc vương Friedrich II Đại Đế nước Phổ. Cũng có tin đồn cho ông là con ruột của cháu của Quốc vương Friedrich II Đại Đế - Quốc vương Friedrich Wilhelm II. Nhạc sĩ Beethoven trở nên khó chịu, và thẳng tay bác bỏ những tin đồn nhảm nhí kiểu này.

Thầy dạy nhạc đầu tiên cho Beethoven là cha ông, là ca sĩ tại cung của Hầu-Tuyển đế ở Bonn, tuy nhiên cha ông cũng là người nghiện thuốc kích thích, hay đánh ông và không thành công trong việc chứng minh ông là thần đồng, như Mozart. Tuy nhiên, tài năng của Beethoven sớm được mọi người chú ý. Beethoven được Christian Gottlob Neefe dạy bảo và nhận vào làm, cũng như được Hầu-Tuyển đế hỗ trợ về tài chính. Mẹ của Beethoven mất năm ông 17 tuổi, và trong vòng vài năm ông chịu trách nhiệm nuôi dưỡng hai người em trai của mình.

Ludwig van Beethoven sinh ra trong một gia đình nhạc sĩ, tuy nhiên tổ tiên là những người nông dân và thợ thủ công có nguồn gốc từ Vlaanderen. Chữ "van" trong tên ông không có nghĩa là xuất thân từ dòng dõi quý tộc (adlige Herkunft) mà đơn thuần chỉ là từ để chỉ nguồn gốc địa phương (örtliche Herkunft). Ông nội của ông là người Hà Lan, cũng mang tên Ludwig Van Beethoven, là một người chỉ huy dàn nhạc cung đình ở Bonn, qua đời lúc Beethoven ba tuổi. Cha ông, Johann van Beethoven, là một ca sĩ giọng tenor trong giáo đường hoàng gia ở Bonn, biết chơi violon và piano. Mẹ của Beethoven là Maria Magdalena Keverich, là con gái một người đầu bếp cung đình, từng làm tớ gái, sau lấy tớ trai, không lâu sau lại thành vợ của ông Johann. Bà là người ngoan ngoãn, dịu hiền, chăm chỉ. Tuy cả gia đình chỉ dựa vào thu nhập ít ỏi từ ông Johann để sống qua ngày nhưng nhờ có sự đảm đang chống đỡ của bà nên vẫn duy trì được. Ludwig Van Beethoven là con trai đầu trong gia đình. Ông sinh ngày 16 (hoặc 17) tháng 12 năm 1770, làm lễ rửa tội ngày 17 tháng 12 năm 1770.

Cha của Ludwig van Beethoven vốn rất ngưỡng mộ Mozart, người chỉ mới 5 tuổi đã là một nhà soạn nhạc. Thấy Beethoven còn nhỏ mà đã thích bấm lên những phím đàn piano của ông nội để lại, cha muốn ông trở thành một thiên tài âm nhạc như Mozart để gia đình sung sướng và danh giá nên ông được tập đàn clavio lúc ba tuổi, tiếp đó là những bài luyện đàn violon, piano, organ... Tuy nhiên, sự kỷ luật nghiêm ngặt của bố lại làm ngăn cản sự phát triển của cậu con trai. Ông bị cha mình ép đánh đàn suốt ngày đến nỗi ngón tay bị tê dại, sưng vù. Cha ông cũng không bằng lòng và thường xuyên mắng chửi ông, có khi còn đánh đập cực kì tàn nhẫn. Cha ông thường giục Beethoven dậy vào lúc nửa đêm để tập chơi dương cầm. Do vậy Beethoven thường rất mệt mỏi và không tập trung được khi đến trường. Khi Beethoven được 11 tuổi, theo quyết định của cha, Beethoven phải nghỉ học để tập trung vào âm nhạc.

Cuộc sống của Beethoven cũng có rất nhiều khó khăn. Cha ông là một người nghiện rượu và thô lỗ, mẹ ông lại hay đau ốm. Trong sáu anh chị em của Beethoven chỉ còn có hai người sống sót. Trong khi mối quan hệ giữa Beethoven với cha rất căng thẳng và xa cách thì ông lại rất thương yêu mẹ. Vào khoảng 5 tuổi ông bị chứng viêm tai giữa nhưng bố mẹ ông không hề biết đến. Do vậy ông đã không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách. Có lẽ đây chính là nguyên nhân làm ông bị điếc về sau này.

May mắn là các con của cha ông đã phát hiện ra tài năng thiên phú của Beethoven. Mọi người tìm cách thuyết phục cha cho phép để Beethoven được tiếp tục theo học nhạc với các thầy dạy nhạc khác. Trong số các thầy dạy của Beethoven, có thể kể tên Christian Gottlob Neefe (nghệ sĩ dương cầm, đại phong cầm và cũng là một nhà soạn nhạc) và Franz Angton Ries (nghệ sĩ vĩ cầm).

Năm 1781, khi Beethoven lên 11 tuổi, ông đã biểu diễn như một nghệ sĩ piano điêu luyện tại Hà Lan. Cũng trong thời gian này, ông cũng được cử làm phụ tá chơi đàn organ trong nhà thờ tại Bonn.

Năm 1782 chính Neefe đã cho xuất bản tác phẩm đầu tiên của Beethoven, bản "Các variation cho clavecin của bản march của Ernst Christoph Dressler". Cũng chính trong năm này, Beethoven trở thành người đại diện cho Neefe ở dàn nhạc hoàng gia với vai trò nghệ sĩ đại phong cầm. Năm 14 tuổi, Beethoven giành được vị trí chính thức là nghệ sĩ chơi đại phong cầm trong dàn nhạc này. Tuy nhiên trong thời gian này ông vẫn tiếp tục luyện tập dương cầm.

Học hành

Để tiếp tục học hỏi, năm 1787, Beethoven đến Viên. Trong túi áo, ông có một giấy giới thiệu của Tuyển hầu tước (Kurfürst) Maximilian Franz, em trai út của Hoàng đế Joseph II. Mục đích chính của chuyến đi là được theo học Wolfgang Amadeus Mozart. Vào thời điểm ấy, rất nhiều nhà soạn nhạc nổi tiếng như Joseph Haydn đã biến thủ đô của Áo thành trung tâm âm nhạc của cả châu Âu.

Tuy nhiên ước mơ theo học Mozart đã không thực hiện được vì lúc đó nhà soạn nhạc thiên tài này quá bận bịu. Hơn nữa, Beethoven cũng chỉ ở Vien được hai tháng thì mẹ ông bị bệnh nặng nên ông đành quay về Bonn. Không bao lâu sau khi ông trở về Bonn thì mẹ ông cũng qua đời. Beethoven trở thành trụ cột chính cho gia đình nên ông không có điều kiện học thêm mà phải vừa đi biểu diễn vừa đi dạy học để kiếm tiền.

Khi 19 tuổi (năm 1789), Beethoven bắt đầu theo học tại Đại học Bonn. Tại đây và đặc biệt là thông qua Eulogius Schneider, ông đã nhanh chóng tiếp cận với những tư tưởng của Cách mạng Pháp. Niềm hứng khởi của ông về những tư tưởng tự do và bác ái của cuộc cách mạng được phản ánh trong các tác phẩm của ông sau này, đặc biệt là trong vở nhạc kịch Fidelio.

Năm 1791, 21 tuổi, ông được một cụ già ở Bonn giúp quay trở lại Wien theo học hòa âm với Haydn và một số thầy dạy khác. Sau đó tìm được một học trò để dạy mà kiếm tiền tiêu, ngoài giờ dạy nhạc ông lại sáng tác. Vài tác phẩm thành công nhưng tác giả lại phải sống trong căn nhà thiếu vệ sinh, ăn bữa no bữa đói.

Năm 22 tuổi, lần thứ hai Ludwig van Beethoven tiếp tục đến Wien và lần này ông không bao giờ quay trở lại Bonn, thành phố quê hương của ông nữa. Cha ông đã qua đời. Lãnh địa của vương hầu nơi đây đã bị diệt vong bởi sự xâm chiếm của người Pháp. Vào thời điểm đó, Wolfgang Amadeus Mozart cũng đã qua đời trong lặng lẽ. Tuy nhiên Beethoven được Joseph Haydn và Antonio Salieri nhận làm học trò. Nhờ sự giới thiệu cũng như tài năng của mình, Beethoven đã được những người có thế lực bậc nhất của Wien như Nam tước van Swieten và nữ vương hầu Lichnowski nhận đỡ đầu.

Những đau đớn thể xác
Trong cuộc đời của mình, Ludwig van Beethoven đã phải chịu đựng sự hành hạ đau đớn về mặt thể xác. Nguyên nhân bệnh tật của ông cho đến hôm nay vẫn còn là đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học. Có một thời người ta cho rằng Ludwig van Beethoven bị mắc bệnh giang mai bẩm sinh.

Vào đầu tháng 12 năm 2005, Phòng thí nghiệm Quốc gia Argonne ở Chicago đã đưa ra bằng chứng là ngay từ thời thanh niên Ludwig van Beethoven đã bị nhiễm độc chì rất nặng. Công bố này dựa vào sự phân tích một mẫu xương sọ của Ludwig Van Beethoven bằng X quang. Như vậy có thể nói ngay từ khi ông mới 20 tuổi Ludwig Van Beethoven đã chịu đựng tác động rất nặng của tình trạng nhiễm độc chì.

Tài liệu lịch sử còn cho biết, ngay từ khoảng 20 tuổi, tính cách của Ludwig Van Beethoven đã bắt đầu thay đổi. Cùng thời gian đó, ông cũng hay than phiền về chứng đau bụng không rõ nguyên nhân của mình.

Tuy nhiên người ta vẫn chưa rõ liệu chứng điếc của ông có phải do nhiễm độc chì hay không. Vào khoảng 30 tuổi, Ludwig van Beethoven bắt đầu biểu lộ những triệu chứng đầu tiên của bệnh xơ hóa thính giác và triệu chứng này ngày càng tồi tệ hơn, không có cách gì cứu vãn. Đến năm 1819 thì ông điếc hoàn toàn, chính vì vậy ông không còn trình diễn nữa cũng như không thể chỉ huy dàn nhạc được. Việc giao tiếp lúc này đối với ông cũng vô cùng khó khăn.

Những năm cuối đời

Đến 1818, Beethoven điếc hẳn cả hai tai và sáng tác Bản Giao hưởng Số 8, ông lang thang ngoài phố, dáng điệu trông thảm thương. Gặp một người bạn quen, Beethoven rút ra trong túi một cây viết chì, một cuốn sổ con rồi nói: "Muốn nói chuyện với tôi thì cứ viết lên mặt giấy này!". Cái rủi này dồn dập đến cái không may khác. Trong lúc đó, người anh của Beethoven qua đời, để lại một đứa con tên là Charles, nhờ Beethoven nuôi dưỡng. Charles là một đứa trẻ tinh nghịch, đủ tật xấu, nói dối, còn trẻ mà lại be bét rượu chè.

Và lúc ấy, Beethoven đã 50 tuổi. Nhạc sĩ vẫn tiếp tục sáng tác. Bản Giao hưởng số 9 ra đời, sau đó còn sáng tác thêm Bản Lễ ca trang trọng, những sonata cuối cùng: Liên tấu cho đàn piano và Tứ tấu. Trong toàn bộ di sản của ông, những tác phẩm này nổi bật hơn cả, chủ yếu vì chúng đã vượt ra ngoài các truyền thống cổ điển với lối diễn đạt hết sức thoải mái, các tâm trạng khác nhau của thế giới nội tâm.

Cuộc sống buồn chán lại tiếp diễn. Thỉnh thoảng, Beethoven lại có chuyện bực mình với đứa cháu, lại lo lắng về tiền bạc, trong lúc còn bị đau dạ dày. Năm 1826, Beethoven về sống với người em tên là Johann, để hưởng chút khí trời trong lành nhưng qua tháng 11 năm ấy, ông được gọi về Wien gấp, vì đứa cháu bị cảnh sát Wien bắt.

Beethoven đi nhờ trên chiếc xe bò của một người bán sữa đến thành Wien. Gặp trời giá lạnh, sức khỏe lúc này đã kiệt quệ, ông run cầm cập vì giá lạnh, hơi thở khó khăn và khạc ra từng đống máu. Người cháu vô ơn Charles chẳng thiết gọi bác sĩ. Đến ngày 5 tháng 1 năm 1827, Beethoven tuyên bố để lại cho người cháu tất cả tài sản của mình.

Beethoven liên tục nghiện rượu vang nho và không để mọi người chăm sóc sức khoẻ cho mình. Ngày 26 tháng 3 năm 1827, cơ thể đã gần như tê liệt. Khoảng 5 giờ chiều hôm ấy, trong cơn bão tuyết lạnh giá của Berlin, Ludwig van Beethoven đã trút hơi thở cuối cùng, ông đã vĩnh viễn ra đi trong sự tiếc thương, đau xót của bạn bè, người thân. Đám tang của Beethoven có hàng ngàn người đưa tiễn. Và sau đó, toàn bộ tài sản Beethoven để lại, kể cả bản thảo, đều bị đem bán đấu giá. Tất cả đều rơi vào tay của hai nhà xuất bản sách là thương gia Gaflinger và Actari với giá rẻ mạt.

Sự nghiệp

Năm 1781, Beethoven 11 tuổi, ông đã biểu diễn như một nghệ sĩ piano điêu luyện tại Hà Lan. Cũng trong thời gian này, ông cũng được cử làm phụ tá chơi đàn organ trong nhà thờ tại Bonn.

Năm 1782 chính Neefe đã cho xuất bản tác phẩm đầu tiên của Beethoven, bản "Các variation cho clavecin của bản march của Ernst Christoph Dressler". Cũng chính trong năm này, Beethoven trở thành người đại diện cho Neefe ở dàn nhạc hoàng gia với vai trò nghệ sĩ đại phong cầm. Năm 14 tuổi, Beethoven giành được vị trí chính thức là nghệ sĩ chơi đại phong cầm trong dàn nhạc này. Tuy nhiên trong thời gian này ông vẫn tiếp tục luyện tập dương cầm

Năm 1795, Beethoven bắt đầu nổi danh là một nghệ sĩ piano với bản Concerto cung đô trưởng. Nhưng chẳng may từ năm 1818 ông bắt đầu bị lãng tai. Lúc đầu ông mất hết hy vọng nhưng rồi cố gắng thích nghi với điều kiện sống và bắt đầu tập trung tư tưởng tình cảm cao độ hơn bất cứ lúc nào hết trong sáng tác.

Những tác phẩm của Beethoven hoàn thành trong khoảng 1803-1805 vượt trội hẳn những gì mà ông sáng tác trước đó. Đó là bản Sonate Kreutzar (1803) viết cho violon và piano. Bản Giao hưởng Số 3 Anh hùng ca (1804) có sức cuốn hút mạnh mẽ và gây xúc động sâu xa, lúc đầu ông đề tặng Napoléon nhưng khi Napoléon lên ngôi Hoàng đế thì ông đã xé đi lời đề tặng. Các Sonate cho piano, Bình minh (1804) và Appassionta (1805), Bản Giao hưởng Số 4 (1806), Bản Giao hưởng Số 5 Định mệnh (1808) đều có giá trị nghệ thuật lớn lao. Ông muốn lột tả trong âm thanh về một cuộc sống trong sự đấu tranh với cái chết bằng một sức mạnh khủng khiếp cuối cùng đã ca khúc khải hoàn, như nhân vật nữ trong vở Opera Fidelio (1805) ra sức bảo vệ người chồng của mình chống lại sự xấu xa bạo tàn, và trong khúc Missa solemnis là lời cầu nguyện để giải thoát khỏi đau thương chiến tranh.

Thông tin về hộp sọ của ông
Giữa tháng 11 năm 2005, Trung tâm Nghiên cứu Beethoven, thuộc Đại học San Jose (Hoa Kỳ) chính thức tuyên bố đã tìm ra hộp sọ của Beethoven. Đây là tài sản thừa kế của nhà doanh nghiệp Paul Kaufmann (người gốc Áo, hiện đang sống tại Danville, California, Hoa Kỳ).

Chiếc hộp sọ này gồm 13 mảnh (2 mảnh lớn phía sau sọ, 11 mảnh nhỏ) được khai quật năm 1863 rồi được cất giữ tại Pháp trước khi được chuyển giao cho Paul Kaufmann vào năm 1990.

Qua nghiên cứu hộp sọ (có so sánh DNA với các mẫu tóc của Beethoven), một số giả thuyết về cái chết của Beethoven đã bị bác bỏ (bệnh Crohn) hoặc được củng cố (hàm lượng chì cao).

Tác phẩm
Các số ở đầu dòng là số tác phẩm:

Tác phẩm dành cho dàn nhạc
Beethoven nổi tiếng nhất về chín bản giao hưởng của ông. Ông cũng soạn vài concerto, phần nhiều để ông trình diễn, cũng như nhạc dàn nhạc khác, nhất là overture và nhạc nền cho kịch tại nhà hát, và những tác phẩm để kỷ niệm những sự kiện đặc biệt.

Giao hưởng
Giao hưởng số 1 cung Đô trưởng (soạn 1799–1800, trình diễn 1800)
Giao hưởng số 2 cung Rê trưởng (soạn 1801–1802, trình diễn 1803)
Giao hưởng số 3 cung Mi giáng trưởng (Eroica, "Anh hùng ca"; soạn 1802–1804, trình diễn 1805)
Giao hưởng số 4 cung Si giáng trưởng (soạn 1806, trình diễn 1807)
Giao hưởng số 5 cung Đô thứ ("Định Mệnh" soạn 1804–1808, trình diễn 1808)
Giao hưởng số 6 cung Fa trưởng (Pastoral, "Đồng quê"; soạn 1803–1807, trình diễn 1808)
Giao hưởng số 7 cung La trưởng (soạn 1811–1812, trình diễn 1813)
Giao hưởng số 8 cung Fa trưởng (soạn 1811–1812, trình diễn 1814)
Giao hưởng số 9 cung Rê thứ (Choral, "Thánh ca"; soạn 1817–1824, trình diễn 1824)

Ngày xưa người ta tưởng rằng Giao hưởng "Jena" cung Đô trưởng là một giao hưởng sớm của Beethoven, nhưng ngày nay được cho là của Friedrich Witt. Beethoven có lẽ muốn viết Giao hưởng số 10 vào năm cuối cùng của ông; một bản vẽ phác được soạn bởi Barry Cooper.

Concerto
Concerto cho dương cầm số 1 cung Đô trưởng (1796–1797)
Concerto cho dương cầm số 2 cung Si giáng trưởng (1798)
Concerto cho dương cầm số 3 cung Đô thứ (1803)
Concerto cho ba đàn vĩ cầm, hồ cầm, và dương cầm cung Đô trưởng (1805)
Concerto cho dương cầm số 4 cung Sol trưởng (1807)
Concerto cho vĩ cầm cung Rê trưởng (1806)Opus 61a: Bản chuyển soạn của Opus 61 cho dương cầm, đôi khi được gọi Concerto cho dương cầm số 6
Concerto cho dương cầm số 5 cung Mi giáng trưởng (Emperor, "Hoàng đế"; 1809)

Bản khác dành cho người đơn ca và dàn nhạc
Romance cho vĩ cầm và dàn nhạc số 1 cung Sol trưởng (1802)
Romance cho vĩ cầm và dàn nhạc số 2 cung Fa trưởng (1798)
"Khúc phóng túng thánh ca" (Khúc phóng túng cung Đô thứ cho dương cầm, đồng ca, và dàn nhạc; 1808)

Ouverture và nhạc thính phòng
The Creatures of Prometheus, ouverture và nhạc kịch múa (1801)
Ouverture Coriolan (1807)
Các ouverture được soạn cho opera Fidelio của Beethoven:Opus 72: Ouverture Fidelio (1814)
Opus 72a: Ouverture Leonore "số 2" (1805)
Opus 72b: Ouverture Leonore "số 3" (1806)
Opus 138: Ouverture Leonore "số 1" (1807)
Egmont, ouverture và nhạc nền (1810)
Chiến thắng của Wellington ("Giao hưởng Trận đánh"; 1813)
Die Ruinen von Athen ("Tàn tích của Athens"), ouverture và nhạc nền (1811)
König Stephan (Quốc vương Stephen), ouverture và nhạc nền (1811)
Ouverture Zur Namensfeier (Feastday, "Ngày hội") (1815)
Ouverture Die Weihe des Hauses ("Hiến dâng Nhà"; 1822)

Tác phẩm nhạc phòng
Các tứ tấu đàn dây của Beethoven gần như nổi tiếng như các bản

giao hưởng. Ông cũng soạn nhạc phòng cho vài loại đồng diễn khác, bao gồm các bộ ba dương cầm, bộ ba đàn dây, và sonata cho vĩ cầm và hồ cầm với dương cầm, cũng như các tác phẩm có kèn sáo.

Tứ tấu đàn dây

Sớm
<ol>

Giữa
Ba tứ tấu đàn dây số ("Rasumovsky"; 1806)Tứ tấu đàn dây số 7 cung Fa trưởng
Tứ tấu đàn dây số 8 cung Mi thứ
Tứ tấu đàn dây số 9 cung Đô trưởng
Tứ tấu đàn dây số 10 cung Mi giáng trưởng ("Đàn hạc") (1809)
Tứ tấu đàn dây số 11 cung Fa thứ (Serioso, "Nghiêm chỉnh"; 1810)

Trễ

Tứ tấu đàn dây số 12 cung Mi giáng trưởng (1825)
Tứ tấu đàn dây số 13 cung Si giáng trưởng (1825)
Tứ tấu đàn dây số 14 cung Đô thăng thứ (1826)
Tứ tấu đàn dây số 15 cung La thứ (1825)
Große Fuge cung Si giáng trưởng – mới đầu là chương cuối của Opus 130 (1824–1825)Bản chuyển soạn của Große Fuge, Opus 133, cho bộ đôi dương cầm (bốn tay; 1826)
Tứ tấu đàn dây số 16 cung Fa trưởng (1826)

Ngũ tấu đàn dây
Ngũ tấu đàn dây cung Đô trưởng (1801)
Ngũ tấu đàn dây cung Đô thứ
Fuga cho ngũ tấu đàn dây cung Rê trưởng

Tam tấu

Tam tấu dương cầm
Ba tam tám
 dương cầm (1795)Tam tấu dương cầm số 1 cung Mi giáng trưởng
Tam tấu dương cầm số 2 cung Sol trưởng
Tam tấu dương cầm số 3 cung Đô thứ
Tam tấu dương cầm số 4 cung Si giáng trưởng ("Gassenhauer"; 1797; bản có vĩ cầm)
Hai tam tấu dương cầm (1808)Tam tấu dương cầm số 5 cung Rê trưởng ("Ma")
Tam tấu dương cầm số 6 cung Mi giáng trưởng
Tam táu dương cầm số 7 cung Si giáng trưởng ("Hoàng tử"; 1811)

Tam tấu đàn dây
Tam tấu đàn dây số 1 cung Mi giáng trưởng (1794)
Ba tam tấu đàn dây (1798)Tam tấu đàn dây 2 cung Sol trưởng
Tam tấu đàn dây 3 cung Rê trưởng
Tam tấu đàn dây 4 cung Đô thứ

Nhạc phòng có kèn sáo
Tam tấu dương cầm số 4 cung B-flat major ("Gassenhauer"; 1797; bản có kèn dăm đơn)
Ngũ tấu cho dương cầm và kèn sáo cung Mi giáng trưởng (1796)
Thất tấu cho kèn dăm đơn, kèn thợ săn, kèn dăm kép, vĩ cầm, vĩ cầm trầm, hồ cầm, và Đại Hồ cầm cung Mi giáng trưởng (1799)
Lục tấu cho kèn dăm đơn, kèn thợ săn, và kèn dăm kép cung Mi giáng trưởng (1796)
Tam tấu cho hai kèn Ô-boa và kèn Anh cung Đô trưởng (1795)
Cửu tấu cho kèn Ô-boa, kèn dăm đơn, kèn thợ săn, và kèn dăm kép cung Mi giáng trưởng (1792)

Sonata cho dụng cụ solo và dương cầm

Sonata cho vĩ cầm
Ba sonata cho vĩ cầm (1798)Sonata cho vĩ cầm số 1 cung Rê trưởng
Sonata cho vĩ cầm số 2 cung La trưởng
Sonata cho vĩ cầm số 3 cung Mi giáng trưởng
Sonata cho vĩ cầm số 4 cung La thứ (1801)
Sonata cho vĩ cầm số 5 cung Fa trưởng ("Mùa xuân"; 1801)
Ba sonata cho vĩ cầm (1803)Sonata cho vĩ cầm số 6 cung La trưởng
Sonata cho vĩ cầm số 7 cung Đô thứ
Sonata cho vĩ cầm số 8 cung Sol trưởng
Sonata cho vĩ cầm số 9 cung La trưởng ("Kreutzer"; 1803)
Sonata cho vĩ cầm số 10 cung Sol trưởng (1812)

Sonata cho hồ cầm
Hai sonata cho hồ cầm (1796)Sonata cho hồ cầm số 1 cung Fa trưởng
Sonata cho hồ cầm số 2 cung Sol thứ
Sonata cho hồ cầm số 3 cung La trưởng (1808)
Hai sonata cho hồ cầm (1815)Sonata cho hồ cầm số 4 cung Đô trưởng
Sonata cho hồ cầm số 5 cung Rê trưởng

Sonata cho kèn thợ săn
Sonata cho kèn thợ săn cung Fa trưởng (1800)

Tác phẩm dành cho dương cầm solo

Sonata cho piano
 32 bản

Các khúc biến tấu
 3 tập

Bagatelle
 4 tập

Tác phẩm thanh nhạc

Opera
 Fidelio

Các tác phẩm thanh nhạc khác
 4 tác phẩm

Nhạc cụ
Một trong những cây đàn piano của Beethoven là một nhạc cụ do công ty sản xuất đàn piano của Viennese Geschwister Stein chế tạo. Vào ngày 19 tháng 11 năm 1796 Beethoven đã viết một bức thư cho Andreas Streicher, chồng của Nannette Streicher: “Tôi đã nhận được fortepiano của ông vào ngày hôm kia. Nó thực sự kỳ diệu, bất kỳ ai khác cũng muốn có nó cho riêng mình… ” Như Carl Czerny nhớ lại, vào năm 1801 Beethoven đã có cây đàn piano Walter tại nhà. Năm 1802, ông cũng nhờ người bạn Zmeskall đề nghị Walter làm cho ông một cây đàn piano với một dây. Sau đó, vào năm 1803, Beethoven nhận được cây đại dương cầm Erard của mình. Tuy nhiên, như Newman đã viết: “Ngay từ đầu Beethoven đã không hài lòng về nhạc cụ này một phần vì nhà soạn nhạc nhận thấy bộ cơ gốc Anh của nó quá nặng”. Một cây đàn piano khác của Beethoven, Broadwood 1817, là một món quà từ Thomas Broadwood được Beethoven lưu giữ tại nhà của ông ở Schwarzspanierhaus cho đến cái chết của ông vào năm 1827. Nhạc cụ cuối cùng của Beethoven là một cây đàn piano Graf bốn dây. Chính Conrad Graf xác nhận rằng ông đã cho Beethoven mượn một cây đàn piano 6 ½ quãng tám, và sau đó, sau khi nhà soạn nhạc qua đời, ông đã bán lại cho gia đình Wimmer. Năm 1889 nhạc cụ này đã được mua lại bởi Beethovenhaus ở Bonn.

Xem thêm
 Danh sách các nhà soạn nhạc cổ điển

Các bản nhạc hay nhất
<center>

</ul>

</div>
</center>

Chú thích

Tham khảo

 Sachs, Harvey, The Ninth: Beethoven and the World in 1824, Luân Đôn, Faber, 2010. ISBN 978-0-571-22145-5

Nguồn đọc thêm

 Carl Dahlhaus, Nineteenth Century Music, trans. J. Bradford Robinson (1989) ISBN 0-520-05291-9
 Albrecht, Theodore, and Elaine Schwensen, "More Than Just Peanuts: Evidence for December 16 as Beethoven's birthday." The Beethoven Newsletter 3 (1988): 49, 60–63.
 Bohle, Bruce, and Robert Sabin. The International Cyclopedia of Music and Musicians. Luân Đôn: J.M.Dent & Sons LTD, 1975. ISBN 0-460-04235-1.
 Davies, Peter J. The Character of a Genius: Beethoven in Perspective. Westport, Conn.: Greenwood Press, 2002. ISBN 0-313-31913-8.
 Davies, Peter J. Beethoven in Person: His Deafness, Illnesses, and Death. Westport, Conn.: Greenwood Press, 2001. ISBN 0-313-31587-6.
 DeNora, Tia. "Beethoven and the Construction of Genius: Musical Politics in Vienna, 1792–1803." Berkeley, California: University of California Press, 1995. ISBN 0-520-21158-8.
 Geck, Martin. Beethoven. Translated by Anthea Bell. Luân Đôn: Haus, 2003. ISBN 1-904341-03-9 (h), ISBN 1-904341-00-4 (p).

 Kornyei, Alexius. Beethoven in Martonvasar. Verlag, 1960. OCLC Number: 27056305
 Kropfinger, Klaus. Beethoven. Verlage Bärenreiter/Metzler, 2001. ISBN 3-7618-1621-9.
 Martin, Russell. Beethoven's Hair. New York: Broadway Books, 2000. ISBN 978-0-7679-0350-9

 Morris, Edmund. Beethoven: The Universal Composer. New York: Atlas Books / HarperCollins, 2005. ISBN 0-06-075974-7.
 Rosen, Charles. The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven. (Expanded ed.) New York: W. W. Norton, 1998. ISBN 0-393-04020-8 (hc); ISBN 0-393-31712-9 (pb).
 Solomon, Maynard. Late Beethoven: Music, Thought, Imagination. Berkeley: University of California Press, 2003. ISBN 0-520-23746-3.
 Thayer, A. W., rev and ed. Elliot Forbes. Thayer's Life of Beethoven. (2 vols.) Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-09103-X
 Sullivan, J. W. N., Beethoven: His Spiritual Development New York: Alfred A. Knopf, 1927

Liên kết ngoài

 The Best of Beethoven
 The Best of Beethoven 1
 The Best of Beethoven 2
 Ludwig Van Beethoven: Record Hall
 All About Beethoven
 Beethoven Sheet Music  - Public domain sheet music
 Ludwig van Beethoven: A Musical Titan
 Project Gutenberg - Works of Beethoven Sheet music, his letters, and autobiography
 Beethoven's Heiligenstadt Testament
 Piano Society.com - Beethoven (A small biography and various free recordings)
 Beethoven's Sheet Music  by Mutopia Project
 Beethoven Haus Bonn, contains a large archive of historic and modern documents related to Beethoven
 PianoParadise - Beethoven biography along with free mp3 recordings.
 Beethoven Website, features Beethoven's biography, timeline and pictures.
 Beethoven - A Character Study by George Alexander Fischer, 1905, from Project Gutenberg
 CBC News: Hair analysis says Beethoven died of lead poisoning
 Beethoven Lives Upstairs (1989) Film starring Neil Munro as Beethoven
 Immortal Beloved (1994) Film starring Gary Oldman as Beethoven

Nhà soạn nhạc Đức
Người Bonn
Người Viên
Người điếc
Mất năm 1827
Nghệ sĩ piano cổ điển Đức
Nhà soạn nhạc opera
Sinh năm 1770
Thời kỳ Khai sáng
Nhà soạn nhạc kịch múa


title: Berneuil-sur-Aisne

text:
Berneuil-sur-Aisne  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 45 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Berneuilsuraisne


title: Ân Thi (thành phố cấp huyện)

text:
Ân Thi (chữ Hán giản thể: 恩施市) là một thành phố cấp huyện, thủ phủ của Châu tự trị dân tộc Thổ Gia, Miêu Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 3967 ki-lô-mét vuông, đại bộ phận ku vực này là vùng núi, độ cao trung bình 900 mét trên mực nước biển, dân số năm 1999 là 771.906 người. Về mặt hành chính, thành phố này được chia thành 3 trấn, 10 hương. Tổng cộng có 172 thôn hành chính.
Tại đây có quốc lộ 318 và quốc lộ 209 chạy qua.
Năm 1729 lập huyện Ân Thi, thời kỳ kháng Nhật đây là tỉnh lỵ lâm thời của tỉnh Hồ Bắc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Ân Thi, Hồ Bắc
Thành phố tỉnh Hồ Bắc


Kinh tế Việt Nam thời Hồng Bàng và An Dương Vương phản ánh trình độ và hoạt động kinh tế Việt Nam từ thời dựng nước tới trước khi chịu sự cai trị trực tiếp của người phương Bắc.

Nông nghiệp
Nền kinh tế thời Hồng Bàng – An Dương Vương chủ yếu dựa trên trụ cột là nền nông nghiệp lúa nước, kết hợp với trồng lúa nương. Gạo chính là nguồn lương thực chính, trong đó chủ yếu là lúa nếp.

Người Việt cổ có những công cụ khai hoang, chặt cây là rìu đá, sau đó được thay thế bằng rìu đồng sắc bén hơn, mang lại năng suất cao hơn. Các nhà khảo cổ tìm được nhiều hiện vật niên đại thời kỳ này là những chiếc rìu chữ nhật và rìu xòe.

Theo tính toán của các nhà khoa học, mỗi năm phù sa sông Hồng tải ra biển từ 50-200 triệu tấn và là loại phù sa nhiều chất màu không kém các loại phân hữu cơ và phân hóa học. Điều kiện tự nhiên thuận lợi đó giúp cho nền nông nghiệp trồng lúa phát triển.

Người Việt thời kỳ này có công cụ làm đất chuyên dụng là lưỡi cày, lưỡi cuốc bằng đồng để xới đất, họ biết dùng trâu bò vào việc đồng áng. Ngoài ra, còn công cụ gặt gọi là lưỡi vằng. Hình ảnh cối giã thóc gạo bằng chày tay rất nhiều trên trống đồng, phản ánh việc làm lương thực trong đời sống sinh hoạt của người Việt khi đó. Gạo nấu trong nồi, chõ hoặc ống bương. Khảo cổ học phát hiện rất nhiều nồi, chõ gốm cỡ khác nhau thời Hùng Vương.

Bên cạnh nghề làm ruộng, làm rẫy còn có nghề làm vườn để tạo ra nguồn thức ăn ngoài gạo, là các loại rau, củ, đậu, các loại hoa quả... Ngoài ra còn có các sản phẩm của nghề chăn nuôi, săn bắn. Di chỉ ở Đồng Đậu tìm thấy những hạt na, hạt trám và di chỉ Hoàng Ngô tìm thấy những hạt đậu.

Nghề chăn nuôi không đóng vai trò tối quan trọng như vùng du mục Trung Á hay tây Trung Quốc cùng thời. Người Việt đã biết thuần dưỡng trâu bò, chó, voi, lợn, gà, dê... để phục vụ cho đời sống hàng ngày.

Thông qua các hình ảnh trên trống đồng thời kỳ này, các sử gia khẳng định người Việt thời kỳ này còn kết hợp đánh cá, hái lượm và săn bắn với các công cụ như lưới, giáo, lao, mũi tên... và khi săn bắn đã có sự tham gia của chó.

Thủ công nghiệp

Miền Bắc Việt Nam vốn có nhiều mỏ kim loại như các mỏ vàng, bạc, chì, sắt, đồng... Khu vực tương đương với các tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái, Thanh Hóa... có hàng chục mỏ đồng. Những mỏ này thường nhỏ, nông và lộ thiên, thuận tiện cho cách khai thác giản đơn. Đó là điều kiện đầu tiên để phát triển nền văn hóa đồ đồng.

Luyện kim

Thành tựu nổi bật về thủ công nghiệp của thời kỳ này là kỹ thuật đúc đồng. Những sản phẩm tiêu biểu là trống đồng, mũi tên đồng và lưỡi cày đồng. Trống đồng là biểu tượng của quyền uy, mũi tên là vũ khí săn bắn và chống giặc, lưỡi cày đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Ngoài ra, người Việt thời kỳ này còn đúc đồng làm nhạc khí, đồ trang sức, vũ khí và các dụng cụ gia đình như thạp, thố, thuổng, lưỡi câu, tấm che ngực, dao găm, qua, vòng ống tay, vòng ống chân, chuông nhạc, xà tích,....

Những trống đồng đẹp nhất mà các nhà khảo cổ tìm được là trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, sông Đà, Cổ Loa, có kích thước lớn, hoa văn sắc nét đến từng chi tiết. Đương thời, trống đồng là sản phẩm kỹ thuật cao của sự kết hợp giữa đồng với thiếc nhưng chưa biết tới việc cho thêm chì vào hợp kim. Ngày nay, người ta đã thử nghiệm việc đúc lại trống đồng cổ nhiều lần nhưng vẫn chưa thực sự đúc được những chiếc trống hoàn chỉnh như thời xưa và các nhà nghiên cứu vẫn chưa khám phá ra bí ẩn của kỹ thuật đúc trống đồng thời kỳ này.

Thời kỳ này, người Việt đã có những bí quyết nghề luyện đồng, biết sử dụng ít nhất 11 loại hợp kim, trong đó có khâu rất quan trọng là đắp lò và tạo khuôn. Với nguyên liệu khá dồi dào, nghề đúc đồng đã phát triển mạnh mẽ, phục vụ tích cực cho nền nông nghiệp.

Nghề đúc đồng, chế tác kim loại phát triển được xem là một nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển toàn diện xã hội. Ngoài đồ đồng, các nhà khảo cổ ghi nhận sự xuất hiện những sản phẩm đồ sắt trong thời kỳ này.

Nghề làm đồ đá
Vốn có từ thời cổ, tới thời kỳ này vẫn tồn tại, dù không còn được chú trọng như trước. Di tích khảo cổ thời kỳ này vẫn có những công cụ lao động bằng đá.

Ngoài mục đích làm công cụ sản xuất, nghề làm đồ đá còn tạo ra đồ trang sức như vòng bằng mã não, đá jade và nephrite.

Nghề làm đồ gốm
Đồ gốm chủ yếu sản xuất vật dụng phục vụ đời sống như các đồ đun nấu và đồ đựng. Các bình gốm ở phần miệng, rìa miệng, đoạn eo thắt ở cổ đều đặn, song song chạy quanh thân gốm, loại hình sản phẩm gốm phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng nghề gốm thời kỳ này vẫn tồn tại lẻ tẻ trong công xã thôn xóm, chưa trở thành ngành sản xuất. Dù có những tiến bộ kỹ thuật nhưng sản phẩm gốm thời kỳ này vẫn chưa qua giới hạn làm gốm thô.

Thương mại
Sự phát triển của nền kinh tế trên nhiều mặt là cơ sở cho sự mở rộng trao đổi hàng hóa với những vùng lân cận. Thương mại thời kỳ này chủ yếu là trao đổi sản phẩm với sản phẩm (chưa có tiền tệ), trong đó sông Hồng là trục giao thông quan trọng. Các nhà nghiên cứu tìm thấy quả cân bằng đá hoặc bằng đồng, cho thấy sự trao đổi cần thiết công cụ đo lường.

Sản phẩm của thời Hùng Vương – An Dương Vương có mặt ở những nơi xa xôi so với nơi tạo ra chúng. Điển hình cho những sản phẩm này là trống đồng Đông Sơn có mặt tại khu mộ Thượng Mã Sơn ở Triết Giang mà các nhà khảo cổ Trung Quốc ghi nhận đây là chiếc trống đồng minh khí của cư dân Văn Lang, không phải của Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam là nơi duy nhất tạo ra loại trống đồng minh khí này. Những trường hợp khác được xác nhận là trống đồng Cổ Loa, Hoàng Hạ ngược dòng lên vùng Vân Nam.

Ngoài ra, hiện tượng một số trống đồng loại I Heger của nước Văn Lang ở Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Lào, Campuchia... cũng như sự có mặt của những lưỡi qua đồng Chiến Quốc ở nhiều di tích văn hóa Đông Sơn đã chứng tỏ có sự buôn bán giữa người Việt cổ đương thời với các quốc gia xung quanh. Một số đồ trang sức và trâu, bò cũng đã trở thành hàng hóa trong việc buôn bán giữa Văn Lang-Âu Lạc với các nước lân bang.

Xem thêm
 Hùng Vương
 An Dương Vương
 Kinh tế Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1

Tham khảo
 Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
 Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Trịnh Sinh (2010), Thời đại Hùng Vương – An Dương Vương, Nhà xuất bản Hà Nội

Chú thích

K0


title: Khargone

text:
Khargone là một thành phố và khu đô thị của quận West Nimar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khargone có dân số 86.443 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Khargone có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Khargone, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Stefania percristata

text:
Stefania percristata (tên tiếng Anh: Rana Stefania De Jaua) là một loài ếch thuộc họ Hemiphractidae.
Loài này có ở Venezuela và có thể cả Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Señaris, C., MacCulloch, R. & La Marca, E. 2004. Stefania percristata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Stefania
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Aplosonyx nigriceps

text:
Aplosonyx nigriceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Aplosonyx


title: Nanorana parkeri

text:
Nanorana parkeri là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Loài này có ở Trung Quốc, Nepal, có thể cả Bhutan, có thể cả Ấn Độ, và có thể cả Pakistan.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, vùng cây bụi ôn đới, vùng đồng cỏ ôn đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, đầm nước, hồ nước ngọt, và đầm nước ngọt.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Liang, F., Shunqing, L., Datong, Y., Dutta, S., Ohler, A. & Shrestha, T.K. 2004. Nanorana parkeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Nanorana
Động vật lưỡng cư Pakistan
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Nepal
Hệ động vật Tây Tạng


title: Megachile macularis

text:
Megachile macularis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1896


title: Arayat

text:
Arayat là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Pampanga, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 101.792 người trong 18.571 hộ. Núi Arayat nằm ở đô thị này.

Barangay

Arayat được chia thành 30 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Municipality of Arayat official website
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
eK! (electronic Kabalen) Pampanga-based Kapampangan journal of ideas

Đô thị của Pampanga


title: Lao động cụ thể và lao động trừu tượng

text:
Lao động cụ thể và lao động trừu tượng là các thuật ngữ trong kinh tế chính trị Marx-Lenin dùng để chỉ về tính chất hai mặt của lao động sản xuất đó là vừa mang tính chất cụ thể (lao động cụ thể), lại vừa mang tính chất trừu tượng (lao động trừu tượng). Marx là người đầu tiên phát hiện ra tính chất hai mặt đó.

Lao động cụ thể

Khái niệm
Lao động cụ thể là lao động có ích dưới một hình thức cụ thể của những nghề nghiệp chuyên môn nhất định. Mỗi một lao động cụ thể có mục đích, phương pháp, công cụ lao động, đối tượng lao động và kết quả lao động riêng. Chính những cái riêng đó phân biệt các loại lao động cụ thể khác nhau.

Trong xã hội có nhiều loại hàng hóa với những giá trị sử dụng khác nhau là do có nhiều loại lao động cụ thể khác nhau. Nếu phân công lao động xã hội càng phát triển thì càng có nhiều giá trị sử dụng khác nhau để đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Ví dụ
Lao động của người thợ may và lao động của người thợ mộc là hai loại lao động cụ thể khác nhau. Lao động của người thợ may có mục đích là làm ra quần áo chứ không phải là bàn ghế, còn phương pháp là may chứ không phải là bào, cưa, có công cụ lao động là kim, chỉ, máy may chứ không phải là cái cưa, cái bào... và lao động của người thợ may thì tạo ra quần áo để mặc, còn lao động của người thợ mộc thì tạo ra ghế để ngồi... và tương tự như thế là thợ hồ và thợ máy. Lao động cụ thể tạo ra giá trị sử dụng của hàng hóa.

Đặc điểm
Các loại lao động cụ thể hợp thành hệ thống phân công lao động xã hội ngày càng chi tiết; lao động cụ thể khác nhau tạo ra giá trị sử dung khác nhau; lao động cụ thể khác nhau về chất; là một phạm trù vĩnh viễn, bởi bất kỳ một giá trị sử dung nào nếu không phải do thiên nhiên trực tiếp ban cho thì đều do lao động cụ thể tạo ra.

Lao động trừu tượng

Khái niệm
Lao động trừu tượng là lao động của người sản xuất hàng hóa khi đã gạt bỏ những hình thức cụ thể của nó, hay nói cách khác, đó chính là sự tiêu hao sức lao động (tiêu hao sức bắp thịt, thần kinh) của người sản xuất hàng hóa nói chung.

Đặc điểm

 Lao động trừu tượng giống nhau về chất, bởi thuần tuý là hao phí sức lực của con người.
 Chính lao động trừu tượng của người sản xuất hàng hóa mới tạo ra giá trị của hàng hóa. Như vậy, có thể nói, giá trị của hàng hóa là lao động trừu tượng của người sản xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa. Đó cũng chính là mặt chất của giá trị hàng hóa.
 Lao động trừu tượng mang phạm trù lịch sử của sản xuất hàng hóa.

Tính chất hai mặt

Tính thống nhất
Lao động cụ thể và lao động trừu tượng là hai mặt của cùng một lao động của người sản xuất hàng hoá. Một mặt là lao động cụ thể và mặt khác là lao động trừu tượng.

Tính mâu thuẫn
Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa phản ảnh tính chất tư nhân và tính chất xã hội của lao động của người sản xuất hàng hóa. Mỗi người sản xuất hàng hoá sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào là việc riêng của bọn họ. Vì vậy, lao động đó mang tính chất tư nhân, và lao động cụ thể của họ là biểu hiện của lao động tư nhân.

Đồng thời, lao động của người sản xuất hàng hóa là lao động xã hội vì nó là một bộ phận của toàn bộ lao động xã hội trong hệ thống phân công lao động xã hội. Phân công lao động xã hội tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những người sản xuất hàng hóa. Họ làm việc cho nhau, thông qua trao đổi hàng hóa. Việc trao đổi hàng hóa không thể căn cứ vào lao động cụ thể mà phải quy lao động cụ thể về lao động chung đồng nhất - lao động trừu tượng. Do đó, lao động trừu tượng là biểu hiện của lao động xã hội.

Giữa lao động tư nhân và lao động xã hội có mâu thuẫn với nhau. Mâu thuẫn đó được biểu hiện cụ thể trong hai trường hợp:
 Sản phẩm do những người sản xuất hàng hóa riêng biệt tạo ra có thể không ăn khớp với nhu cầu của xã hội (hoặc không đủ cung cấp cho xã hội hoặc vượt quá nhu cầu của xã hội...). Khi sản xuất vượt quá nhu cầu của xã hội, sẽ có một số hàng hóa không bán được, tức không thực hiện được giá trị.
 Mức tiêu hao lao động cá biệt của người sản xuất hàng hóa cao hơn so với mức tiêu hao mà xã hội có thể chấp nhận, khi đó hàng hóa cũng không bán được hoặc bán được nhưng không thu hồi đủ chi phí lao động bỏ ra.

Theo Chủ nghĩa Mác-Lênin thì Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội là mầm mống của mọi mâu thuẫn trong nền sản xuất hàng hoá. Chính vì những mâu thuẫn đó mà sản xuất hàng hoá vừa vận động phát triển, vừa tiềm ẩn khả năng khủng hoảng.

Tham khảo
 Giáo trình Kinh tế học Chính trị Mác – Lê nin (tái bản), Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2005
 Kinh tế Chính trị Mác – Lênin (in lần thứ 2 có sửa chữa, bổ sung), Vũ Anh Tuấn, Phạm Quang Phân, Tô Đức Hạnh, Nhà xuất bản Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2007
 100 câu hỏi và bài tập kinh tế chính trị Mác – Lênin (tái bản lần thứ 5), An Như Hải, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, năm 2008
 Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Chủ biên: Lê Thế Lạng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2004 (tái bản có bổ sung, sửa chữa)

Kinh tế chính trị Marx-Lenin


title: Euclidia glyphica

text:
Euclidia glyphica là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết miền Cổ bắc.

Ấu trùng ăn các loài Viola, Trifolium và Trifolium.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Chú thích

Euclidea
Côn trùng châu Âu
Euclidia
Động vật được mô tả năm 1758


title: Phoumi Vongvichit

text:
Phoumi Vongvichit (tiếng Lào: ພູມີ ວົງວິຈິດ; 6 tháng 4 năm 1909 - 7 tháng 1 năm 1994) là một lãnh đạo hàng đầu của Pathet Lào và một lãnh tụ của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Ông sinh ngày 6 tháng 4 năm 1909 tại tỉnh Xiêng Khoảng, con trai của một công chức. Ông được học tại thủ đô Viêng Chăn, sau đó cũng trở thành một công chức thuộc địa. Sau đó làm nghề phát thư ở Vientiane, Luang Prabang và Xieng Khouang. Năm 1939, ông được phong làm thị trưởng (chao Muang) và làm việc tại Xiêng Khoảng (1939) và Viêng Chăn (1940 - 1945). Vào tháng 1 năm 1945 ông được bổ nhiệm làm quan (chao khoueng) của Hủa Phăn và giữ chức vụ đó cho đến khi Nhật Bản đầu hàng vào tháng 8 năm 1945. Các tháng tiếp theo, Vongvichith phối hợp với lực lượng Nước Pháp Tự do khi họ chiếm được thị xã Sầm Nưa, nhưng sau đó ông tham gia phong trào Lào Issara chống chế độ thuộc địa và làm hợp tác với Việt Minh để chống sự trở lại của quân đội Pháp ở Đông Dương.

Năm 1946, sau khi Pháp chiếm được Lào, Vongvichith đã đến miền bắc Thái Lan, hoạt động ở đó 3 năm trong Lào Issara. Vào cuối năm 1949, ông từ chối đề nghị của Pháp về giải thể của chính phủ Lào Issara lưu vong ở Thái Lan. Vongvichith là một trong số ít người đi theo Souphanouvong ở miền Bắc Việt Nam. Ông đã tới tham dự hội nghị sáng lập Neo Lào Issara (Mặt trận Lào Tự do). Vongvichith đã được đề cử làm Tổng thư ký của Mặt trận, và Bộ trưởng Nội vụ và Phó Thủ tướng của chính phủ kháng chiến Pathet Lào. Chính phủ Kháng chiến được thành lập nhằm đối phó với chính phủ Hoàng gia Lào ở Vientiane. Chính phủ kháng chiến đã không được quốc tế công nhận, nhưng Vongvichith giữ cả hai vị trí trong chính phủ cho đến khi Hiệp định Genève 1954 kết thúc Chiến tranh Đông Dương.

Năm 1954 và năm 1955, Vongvichith dẫn đầu chính phủ Pathet Lào trong đoàn đàm phán với các chính phủ Hoàng gia Lào thuộc các tỉnh Phôngsali và Hủa Phăn. Trong tháng 3 năm 1955, Vongvichith là một trong những thành viên sáng lập của Đảng Nhân dân Lào và được bầu vào Bộ chính trị. Tháng 1 ông được bầu vào Ủy ban Trung ương Mặt trận Yêu nước Lào (Neo Lao Hak Xat). Vào năm 1956, Vongvichith tiếp tục tham gia vào các cuộc đàm phán mà kết thúc là Hiệp định Vientiane năm 1957. Hiệp định đã mở đường cho việc hình thành một chính phủ hợp nhất đầu tiêu, trong đó Vongvichith giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Tôn giáo và Mỹ thuật. Từ thời điểm này, Vongvichith đã quan tâm đến sự hoạt động sôi nổi của Phật giáo Sangha, nhìn nhận tiềm năng của nó như là một cơ quan tuyên truyền cho phản đối sự Mỹ hóa xã hội Lào, và còn là phương tiện tuyên truyền hữu hiệu của Bộ Văn hóa.

Trong bầu cử bổ sung tháng 5 năm 1958, Vongvichith được bầu vào quốc hội để phục vụ như là một Phó lãnh đạo Luang Prabang. Trong khi đó, sau cuộc khủng hoảng chính trị do thành công trong tranh cử của các phe tả, Vongvichith mất chức bộ trưởng. Trong tháng 7 năm 1959 ông bị bắt cùng với các đại biểu Pathet Lào, bị cầm tù mà không bao giờ được đưa ra xét xử. Tháng 1 năm 1960, ông cùng lãnh đạo Souphanouvong và các nhà lãnh đạo Pathet Lào và vệ sĩ của họ trốn khỏi nhà tù và thực hiện chuyến đi các dài đến 3 tháng trong vùng kiểm soát của Pathet Lào ở Xieng Khouang.

Sau Trận Vientiane tháng 12 năm 1960 và lực lượng trung lập rút lui vào Cánh đồng Chum, Vongvichith đã được sắp xếp trong cấu trúc cho Pathet Lào phối hợp lực lượng theo chủ nghĩa trung lập. Ông đã dẫn đoàn đại biểu Pathet Lào đến Hội nghị Genève về sự trung lập của Lào năm 1962, và giữ chức Bộ trưởng Bộ Thông tin, Tuyên truyền và Du lịch trong chính phủ liên hiệp thứ hai. Năm 1964, sau một loạt các vụ ám sát chính trị, Vongvichith rời Vientiane cùng các bộ trưởng Pathet Lào khác.

Thời gian này Lào bị kéo vào Chiến tranh Việt Nam. Mười năm tiếp theo, lúc thì Vongvichith sống trong các núi đá vôi của Viengxay, lúc thì dẫn đầu đoàn Pathet Lào trong các sự kiện quốc tế chung của khối cộng sản. Ông giữ vị trí của mình trong cả Bộ Chính trị và Mặt trận Lào Yêu nước, đóng một vai trò hàng đầu trong cuộc đàm phán dẫn đến việc hình thành chính phủ liên hiệp thứ ba vào năm 1974, trong đó ông giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Sau khi thành lập nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tháng 12 năm 1975, Vongvichith giữ chức Phó Thủ tướng thứ hai kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Thể thao và Tôn giáo. Sau Đại hội lần thứ III của LPRP vào năm 1982, Vongvichith đã trở thành một thành viên của Nội các với nhiệm vụ chịu trách nhiệm về giáo dục, thông tin và văn hóa. Trong năm 1986, khi Souphanouvong từ nhiệm vì lý do sức khỏe, Vongvichith trở thành Quyền Chủ tịch của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Chủ tịch Mặt trận Xây dựng Quốc gia Lào. Ông nghỉ hưu tháng 3 năm 1991 và trở thành cố vấn của trung ương đảng. Ông qua đời ngày 7 tháng 1 năm 1994 tại Viêng Chăn.

Tham khảo

 Phoumi Vongvichit: Laos and the victorious struggle of the Lao people against U.S. neo-colonialism, Neo Lao Haksat Publications, 1969
 Lao Cultural Profiles
 Obituary by Martin Stuart-Fox
 New York Times, ngày 12 tháng 1 năm 1994

Chủ tịch Lào
Sinh năm 1909
Mất năm 1994
Bộ trưởng Lào


title: Lagor

text:
Lagor là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: (17650) 1996 UH5

text:
{{DISPLAYTITLE:(17650) 1996 UH5}}

(17650) 1996 UH5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 10 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nepalinus

text:
Nepalinus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2001 bởi Platia & Gudenzi.

Các loài
Chi này có các loài:
 Nepalinus unicus Platia & Gudenzi, 2001

Chú thích

Tham khảo

Pomachiliini


title: Dhing

text:
Dhing là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực thị xã (town area committee) của quận Nagaon thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Địa lý
Dhing có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 58 mét (190 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dhing có dân số 17.841 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Dhing có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Dhing, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam
Nagaon


title: Rattanaburi (huyện)

text:
Rattanaburi () là một huyện (amphoe) ở đông bắc của tỉnh Surin, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Rattanaburi đã là một mueang thuộc mueang Surin và đã được chuyển thành một huyện trong cuộc cải cách hành chính thesaphiban cuối thế kỷ 19.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Non Narai, Sanom và Tha Tum của tỉnh Surin, Suwannaphum và Phon Sai của tỉnh Roi Et, và Rasi Salai, Bueng Bun, Pho Si Suwan và Mueang Chan của tỉnh Sisaket.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 163 làng (muban). Rattanaburi là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Rattanaburi và Phai. Có 12 Tổ chức hành chính tambon.

Các con số không có trong bảng này là tambon nay tạo thành huyện Non Narai.

Tham khảo

Rattanaburi


title: Ypsilopus

text:
Ypsilopus là một chi thực vật có hoa thuộc họ Lan.

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Thập tự Sắt

text:
Huân chương Thập tự Sắt hay Chữ thập Sắt (tiếng Đức: Eisernes Kreuz, viết tắt EK) là một huân chương quân sự của Vương quốc Phổ, được sau đó là Đế quốc Đức (1871–1918) và Đức Quốc xã (1933–1945) kế thừa. Được lập ra lần đầu tiên bởi Quốc vương Phổ Friedrich Wilhelm III vào ngày 10 tháng 3 năm 1813 trong các cuộc chiến tranh của Napoléon. Phiên bản Chữ thập Sắt đầu tiên này thường được biết là phiên bản EK 1813 và người đầu tiên được nhận huân chương này là Vương hậu Luise, vốn đã qua đời trước đó 3 năm.

Các phiên bản sau của Chữ thập Sắt được tạo ra để trao tặng cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong Chiến tranh Pháp-Phổ (EK 1870), Thế chiến thứ nhất (EK 1914) và Thế chiến thứ hai (EK 1939). Thông thường Chữ thập Sắt chỉ được trao cho giới quân sự, dù vẫn có những trường hợp được trao cho dân thường có thực hiện các nhiệm vụ quân sự như nữ phi công Hanna Reitsch được khen thưởng vì đã can đảm bay thử máy bay của Không quân Đức trong Thế chiến thứ hai.

Kiểu mẫu
Huân chương Chữ thập Sắt có hình dạng chữ thập, nền đen, viền trắng hoặc bạc, bốn nhánh dần to ra, đầu nhánh tạo thành hai mũi nhọn, do nhà thiết kế Karl Friedrich Schinkel phác họa dựa trên ý tưởng của Friedrich Wilhelm, lấy cảm hứng từ huy hiệu thập tự của các hiệp sĩ Teuton thế kỷ 13.

Khi Đế quốc Đức được thành lập năm 1871, quân đội Đức thống nhất dùng biểu tượng Chữ thập Đen () của Quân đội Phổ làm biểu tượng chung cho đến tận năm 1918. Năm 1956, biểu tượng Chữ thập Đen một lần nữa được sử dụng làm biểu tượng của Bundeswehr, lực lượng vũ trang hiện đại của Tây Đức và sau đó là của nước Đức thống nhất.

Dải đeo của các phiên bản EK 1813, EK 1870 và EK 1914 có dạng băng vải nền đen với hai sọc trắng nhỏ hai bên (theo quốc sắc của nước Phổ). Huân chương trao cho dân sự thì băng vải có màu ngược lại, nền trắng sọc đen. Phiên bản EK 1939 là đen/trắng/đỏ/trắng/đen. Riêng bậc Đại thập tự vẫn giữ như các phiên bản trước.

Trên nhánh dưới của Chữ thập Sắt có in năm đánh dấu thời kỳ lịch sử, ví dụ: "1914" cho Thế chiến thứ nhất, "1939" cho Thế chiến thứ hai. Bên mặt trái của Chữ thập Sắt thường có in năm "1813" để đánh dấu loại huy chương danh dự này có từ năm này. Ngoài ra, vùng trung tâm EK 1813 có chữ FW tượng trưng cho Friedrich Wilhelm. Các phiên bản EK 1870 và EK 1914 là chữ W tượng trưng cho Wilhelm I và Wilhelm II. Riêng phiên bản EK 1939 thì có hình chữ Vạn.

Hình thành
Khi Napoléon tiến đánh nước Phổ, Quốc vương Friedrich Wilhelm III đào vong đến vùng Breslau chưa bị chiếm đóng. Tại đây, vào ngày 17 tháng 3 năm 1813, ông đã thành lập một bậc huân chương Chữ thập Sắt, dành trao tặng cho các binh sĩ, sĩ quan Phổ có thành tích xuất sắc trong cuộc chiến tranh chống Napoléon xâm lược. Điều đặc biệt của Chữ thập Sắt là nó được trao mà không phân biệt cấp bậc. Bản chất bình đẳng của Chữ thập Sắt trái ngược với truyền thống huân chương quân sự của nhiều nước châu Âu thời bấy giờ, kể cả Phổ, vốn được trao theo cấp bậc. Tuy vậy, sĩ quan và hạ sĩ quan vẫn có nhiều khả năng được trao Chữ thập Sắt hơn là các binh sĩ.

Mặc dù được thành lập ngày 17 tháng 3, nhưng Chữ thập Sắt được truy phong cho Vương hậu Louise vào ngày 10 tháng 3, nhân dịp sinh nhật của bà. Chữ thập Sắt sau đó được phân thành hạng Nhất (Eisernes Kreuz 1. Klasse, hay EKI) và hạng Nhì (Eisernes Kreuz 2. Klasse, hay EKII). Để được trao Chữ thập Sắt hạng Nhất, người lính phải có Chữ thập Sắt hạng Nhì trước đó, dù đôi khi cả hai cũng thể được trao cùng lúc. Người đầu tiên được nhận Chữ thập Sắt (hạng Nhì) là tướng Karl August Ferdinand von Borcke vào ngày 21 tháng 4 năm 1813. Sáu tháng sau, ông được trao Chữ thập Sắt (hạng Nhất) do thành tích xuất sắc trong Trận Leipzig.

Hạng bậc cao hơn Chữ thập Sắt hạng Nhất là Huân chương Đại thập tự của Chữ thập Sắt (Großkreuz des Eisernen Kreuzes), thường được gọi tắt là huân chương Đại thập tự (Großkreuz). Hạng này dành trao tặng cho những tướng lĩnh chỉ huy có thành tích xuất sắc. Đối với vị thống soái xuất sắc nhất sẽ được thăng lên một hạng gọi là Huân chương Ngôi sao Đại thập tự của Chữ thập Sắt (Stern zum Großkreuz des Eisernen Kreuzes). Huân chương này còn được gọi là huân chương Ngôi sao Blücher (Blücherstern) do người đầu tiên được nhận huân chương này là Thống chế Gebhard Leberecht von Blücher.

Năm 1939, Đức Quốc xã tái lập huân chương Chữ thập Sắt. Một hạng bậc trung gian giữa Chữ thập Sắt hạng Nhất và Đại thập tự là bậc Chữ thập Hiệp sĩ của Chữ thập Sắt (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes). Bậc này nhằm thay thế cho huân chương cao quý Pour le Mérite của Phổ.

Trong Chữ thập Hiệp sĩ còn phân thành nhiều bậc nhỏ được xếp theo thứ tự từ thấp đến cao như sau:

 Chữ thập Hiệp sĩ (Ritterkreuz)
 Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi (Ritterkreuz mit Eichenlaub)
 Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi và Thanh kiếm (Ritterkreuz mit Eichenlaub und Schwertern)
 Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương (Ritterkreuz mit Eichenlaub, Schwertern und Brillanten)
 Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi Vàng, Thanh kiếm và Kim cương (Ritterkreuz mit Goldenem Eichenlaub, Schwertern und Brillanten)

Một số nhân vật nổi bật
Sau Bắc Đẩu bội tinh, Chữ thập Sắt là huân chương danh dự thứ hai tại châu Âu được trao mà không có sự phân biệt về cấp bậc và địa vị, góp phần rất lớn vào sự phổ biến của nó. Tuy nhiên, cũng chính vì số lượng "đông đảo" mà giá trị của Chữ thập Sắt kém đi rất nhiều. Riêng trong 2 cuộc thế chiến, hàng triệu Chữ thập Sắt hạng Nhì và hạng Nhất đã được trao tặng (riêng các bậc Chữ thập Hiệp sĩ và Đại thập tự thì hiếm hơn nhiều). Sau đây là một số nhân vật từ được trao tại Chữ thập Sắt.

Chữ thập Sắt I&II
 Karl August Ferdinand von Borcke EK 1813, Trung tướng Phổ, quân nhân đầu tiên được trao tặng Chữ thập Sắt.
 Adolf Hitler, EK 1914, Hạ sĩ, về sau là Quốc trưởng Đức Quốc xã

Đại thập tự
 Gebhard Leberecht von Blücher, EK 1813, Thống chế Phổ, Ngôi sao Đại thập tự
 Karl XIV Johan của Thụy Điển, EK 1813, Quốc vương Thụy Điển, cựu Thống chế Pháp.
 Albert của Sachsen, EK 1870, Quốc vương Sachsen
 Friedrich Wilhelm của Phổ, EK 1870, Thái tử Phổ, Thống chế Phổ, sau là Hoàng đế Friedrich III của Đức
 Helmuth Karl Bernhard von Moltke, EK 1870, Thống chế Phổ, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Phổ–Đức
 Wilhelm I, EK 1870, Hoàng đế Đức, Quốc vương Phổ, Đại tướng Bộ binh mang hàm Thống chế Phổ.
 Paul von Hindenburg, EK 1914, Thống chế Đức, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Đế quốc Đức, Ngôi sao Đại thập tự
 Erich Ludendorff, EK 1914, Thượng tướng Bộ binh, Phó tổng tham mưu trưởng thứ nhất Quân đội Đế quốc Đức
 Leopold của Bayern, EK 1914, Vương tử Bayern, Thống chế Đức, Tổng tư lệnh Mặt trận phía Đông của Đức
 Hermann Göring, EK 1939, Thống chế Đế chế Đức, Tổng tư lệnh Không quân.

Chữ thập Hiệp sĩ
 Hans-Ulrich Rudel, EK 1939, Đại tá Không quân, người duy nhất được trao Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi Vàng, Thanh kiếm và Kim cương.
 Erwin Rommel, EK 1939, Thống chế Lục quân, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.
 Walter Model, EK 1939, Thống chế Lục quân, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.
 Albert Kesselring, EK 1939, Thống chế Không quân, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.
 Wolfgang Lüth, EK 1939, Đại tá Hải quân, Thuyền trưởng tàu ngầm U-181, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.
 Albrecht Brandi, EK 1939, Trung tá Hải quân, Thuyền trưởng tàu ngầm U-967, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.
 Erich Hartmann, EK 1939, Trung tá Không quân, người đạt thành tích cao nhất lịch sử không chiến, Chữ thập Hiệp sĩ với Nhành sồi, Thanh kiếm và Kim cương.

Hình ảnh

Tham khảo

Huy chương
Khởi đầu năm 1870
Giải thưởng dũng cảm


title: Sân bay Tugdan

text:
Sân bay Tugdan (tiếng Filipino: Paliparan ng Tugdan)  là một sân bay ở tỉnh Romblon của Philippines. Sân bay này toạ lạc ở Barangay Tugdan trong đô thị Alcantara.

Đây là sân bay chính hạng 2 theo phân loại của Cục hàng không dân dụng Philippines, một cơ quan thuộc Bộ Giao thông Vận tải quốc gia này.

Tuyến bay

Xem thêm
Danh sách sân bay Philippines

Tham khảo

Sân bay Philippines
Romblon


title: Ferreries

text:
Ferreries là một đô thị trên đảo Menorca, thuộc quần đảo Baleares, Tây Ban Nha.

Xem thêm

 Lâu đài Santa Àgueda

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ferreries town hall
 Virtual map of Ferreries
 Information from Balearic Institute of Statistics (PDF format)
 Guide to Minorca: Ferreries

Đô thị ở Menorca


title: 13815 Furuya

text:
13815 Furuya (1998 YF7) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 12 năm 1998 bởi Atsuo Asami ở Hadano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13815 Furuya

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Oecetis yogechwara

text:
Oecetis yogechwara là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Zanica

text:
Zanica là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia, có vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của Milan và khoảng 8 km về phía nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.284 người và diện tích là 14,7 km².

Zanica giáp các đô thị: Azzano San Paolo, Cavernago, Comun Nuovo, Grassobbio, Orio al Serio, Stezzano, Urgnano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.zanica.bg.it/
 www.zanica.com/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Atelopus walkeri

text:
Atelopus walkeri là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Nguồn
 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A. & Ardila-Robayo, M.C. 2004. Atelopus walkeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Atelopus
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes


title: Dermestes lardarius

text:
Dermestes lardarius là một loài bọ cánh cứng được tìm thấy ở miền Cổ bắc (bao gồm châu Âu), và Cận Đông. Ở châu Âu, nó được tìm thấy ở Albania, Áo, Bỉ, Bosna và Hercegovina, Bulgaria, Canada, Croatia, Cộng hòa Séc, Đan Mạch lục địa, Estonia, quần đảo Faroe, Phần Lan, Đức, Iceland, Kaliningrad, Latvia, Liechtenstein, Litva, Luxembourg, Na Uy lục địa, Ba Lan, Nga, Sardegna, Slovakia, Slovenia, Thụy Điển, Hà Lan, Ukraina, và Nam Tư

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dermestes lardarius at Fauna Europaea

[[Thể loại:Dermestidae|Dermestes lardarius}}
Động vật được mô tả năm 1758


title: Ammopiptanthus

text:
Ammopiptanthus là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo

Ammopiptanthus


title: Eisothistes

text:
Eisothistes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Sphecodes ugandae

text:
Sphecodes ugandae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1928


title: Lonzac

text:
Lonzac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 35 mét trên mực nước biển.

Lịch sử dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lonzac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Lonzac in the INSEE site
 Lonzac trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Lonzac trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Neobruchidius canar

text:
Neobruchidius canar là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Johnson miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Neobruchidius


title: Adelphagrotis stellaris

text:
Adelphagrotis stellaris là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển tây từ miền nam British Columbia về phía đông đến Cascades ở phía bắc và về phía nam đến miền trung California.

Sải cánh dài khoảng 36 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn nhiều loại hoa của cây thân gỗm và thân thảo, bao gồm Vaccinium, Symphoricarpus, Rubus spectabilis và Oemleria cerasiformis.

Liên kết ngoài
Bug Guide

Chú thích

Adelphagrotis


title: Sphecodes hydrangeae

text:
Sphecodes hydrangeae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1956


title: Ancyloscelis ursinus

text:
Ancyloscelis ursinus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Haliday mô tả khoa học năm 1836.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ancyloscelis
Động vật được mô tả năm 1836


title: Bythiospeum acicula

text:
Bythiospeum acicula là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae.

Đây là loài đặc hữu của Đức.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Bythiospeum acicula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Bythiospeum
Động vật đặc hữu Đức


title: Track Top-40

text:
Track Top-40 là một bảng xếp hạng âm nhạc top 40 của Đan Mạch. Nó được cập nhật hàng tuần vào mỗi thứ năm, lúc nửa đêm tại hitlisten.nu.

Bảng xếp hạng gồm 40 track bán chạy nhất, tính cùng trong một lần cả về số lượng đĩa download và số lượng đĩa CD hoặc vinyl bán được. Dữ liệu được thu thập bởi Nielsen Music Control, thuộc IFPI (International Federation of the Phonographic Industry).

Bảng xếp hạng được thành lập ngày 1 tháng 11 năm 2007 khi nó thay thế Single Top-20 và Download Top 20.

Michael Jackson là nghệ sĩ giữ kỉ lục về số lượng bài hát có trên bảng xếp hạng trong 1 tuần. Vào tuần 28 của năm 2009, đã có 15 đĩa đơn của Michael Jackson trên bảng xếp hạng. Hơn nữa anh cũng là đồng sáng tác của "We Are the World" cùng Lionel Richie, ca khúc có mặt ở #18 trong tuần đó. Như vậy tổng cộng anh có 16 đĩa đơn trên bảng xếp hạng. Tuy có nhiều ca khúc như vậy nhưng không bài nào trong chúng đạt vị trí quán quân.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bảng xếp hạng âm nhạc Đan Mạch chính thức

Bảng xếp hạng âm nhạc


title: Apatania robusta

text:
Apatania robusta là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Apatania


title: Xylocopa leucocephala

text:
Xylocopa leucocephala là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ritsema mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1876


title: Partamona brevipilosa

text:
Partamona brevipilosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 1948


title: Dicranomyia corallicola

text:
Dicranomyia corallicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Favartia rosamiae

text:
Favartia rosamiae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Thầy phù thủy đi trong thành phố

text:
Thầy phù thủy đi trong thành phố

(tiếng Nga: Шёл по городу волшебник) là một tập truyện phiêu lưu - hài hước, có phần giả tưởng của nhà văn Yury Tomin, ra đời năm 1963.

Nội dung

Nhân vật

Chuyển thể
 Bí mật cánh cửa sắt (phim, 1970)

Xem thêm

Tiểu thuyết Liên Xô
Văn học thiếu nhi Liên Xô


title: Quận Franklin, Ohio

text:
Quận Franklin là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Columbus.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 1.163.414 người, là quận lớn thứ nhì bang Ohio sau quận Cuyahoga và là quận lớn thứ 34 ở Hoa Kỳ.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1407 km2, trong đó có 9 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Franklin County
Lịch sử Quận Franklin, Ohio History Central

Quận của Ohio

Ohio 1803
Khởi đầu năm 1803


title: Thập niên 1460

text:
Thập niên 1460 là thập niên diễn ra từ năm 1460 đến 1469.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Thorius grandis

text:
Thorius grandis là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của México.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Parra Olea, G. & Wake, D. 2004. Thorius grandis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Thorius
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Aeshnidae

text:
Aeshnidae là một họ chuồn chuồn lớn ở Bắc Mỹ và cả châu Âu.

Các chi

Chú thích

Tham khảo

 Silsby, Jill. 2001.  Dragonflies of the World.  Smithsonian Institution Press, Washington D.C.
List of Anisoptera of the World


title: Vougeot

text:
Vougeot là một xã trong tỉnh Côte-d'Or, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 187 người (thời điểm 1999). Vougeot nằm khoảng 16 km về phía nam của Dijon và giáp ranh về phía nam với Vosne-Romanée.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Fiumara

text:
Fiumara là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 110 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 12 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.158 người và diện tích là 6,9 km².

Fiumara giáp các đô thị: Calanna, Campo Calabro, Reggio Calabria, San Roberto, Scilla, Villa San Giovanni.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Castelleone

text:
Castelleone là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông nam của Milan và khoảng 30 km về phía tây bắc của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 9.088 người và diện tích là 45 km².

Castelleone giáp các đô thị: Cappella Cantone, Fiesco, Gombito, Izano, Madignano, Ripalta Arpina, San Bassano, Soresina, Trigolo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ngũ Thư

text:
Ngũ Thư, còn gọi là Ngũ Kinh, là năm quyển sách đầu tiên trong Kinh Thánh Hebrew. Trong Do Thái giáo, Ngũ Thư được gọi là Torah, và là phần đầu của Tanakh; trong khi đó với Kitô giáo, đây là phần đầu của Cựu Ước. Năm sách này là Sách Sáng thế, Sách Xuất hành, Sách Lêvi, Sách Dân số và Sách Đệ nhị luật theo cách gọi của Bản Bảy Mươi tiếng Hy Lạp.

Năm sách này trình bày về công cuộc sáng tạo vũ trụ và muôn loài của Thiên Chúa, sự kiện cả dân tộc Israel được giải thoát ra khỏi Ai Cập, giao ước của dân với Thiên Chúa, hành trình tiến về miền đất hứa Canaan, các luật lệ tôn giáo và dân sự, những vấn đề lớn có liên quan đến lịch sử sơ khai của Israel v.v..

Chú thích

Cựu Ước


title: Tipula pomposa

text:
Tipula pomposa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hulk Hogan

text:
Terry Gene Bollea (sinh ngày 11 tháng 8 năm 1953), được biết đến với tên trên võ đài Hulk Hogan, là một đô vật người Mỹ,diễn viên chuyên nghiệp, nhân vật truyền hình, doanh nhân và rock bassist. Tại WrestleMania 5 ông được đánh trận tranh đai vô địch với the Ultimate Warrior nhưng đã thua. Gene Bollea, biệt danh Hulk Hogan, từng là đô vật nổi tiếng, và là người góp phần đưa loại hình giải trí đó lên tầm có tiếng quốc tế. Ông cũng là một diễn viên khá nổi tiếng, từng đóng nhiều phim như "Rocky" phần 3 của diễn viên nổi tiếng Sylvester Stallone, và ngày nay rất hay xuất hiện trên TV với các chương trình như "Hogan Knows Best".

Sự nghiệp đấu vật

Khởi đầu sự nghiệp (1977–1979)
Vào giữa năm 1977, sau khi tập luyện 1 năm với Matsuda, anh em nhà Brisco đã tới phòng tập của Matsuda để gặp Hogan. Trong chuyến thăm này, Jack Brisco đã tặng Hogan một đôi giày đấu vật và thông báo với anh rằng họ đã lên lịch để anh thi đấu trận đầu tiên vào tuần sau. Lần ra mắt đấu vật chuyên nghiệp đầu tiên, Eddie Graham đã cho anh đấu trận đầu tiên với Brian Blair ở Fort Myers, Florida vào ngày 10/8/1977 tại CWF. Một thời gian ngắn sau đó, Bollea đeo mặt nạ, giả làm nhân vật của "Super Detroyer", một nhân vật do Don Jardine thủ vai.

Hogan cuối cùng không thể làm việc với Hiro Matsuda, người mà anh cảm thấy là một huấn luyện viên hống hách, và rời CWF. Sau khi từ chối lời đề nghị đấu vật cho vòng đua Kansas City, Hogan đã tạm dừng đấu vật và quản lý CLB tư nhân ở Cocoa Beach, Florida, cho một người tên là Whitey Bridges. Cuối cùng, Whitey và Hogan trở thành bạn thân, cả hai quyết định mở một phòng thể dục cùng nhau. Nó được gọi là Phòng tập Olympic của Whitey và Hogan.

Sau đó, bạn của Hogan là Ed Leslie (sau này là Brutus Beefcake), đã tới Cocoa Beach để giúp Hogan và Bridges làm quản lý cho Câu lạc bộ Anchor và Phòng tập Olympic của Whitey và Hogan.

World Wrestling Federation (1979–1980)

New Japan Pro Wrestling (1980–1985)

American Wrestling Association (1981–1983)

Trở lại WWF

Kỷ nguyên của Hulkamania (1983–1984)

International renown (1985–1988)

The Mega Powers (1988–1989)

WWF Champion (1989–1992)

Brief comeback (1993)

Trở lại NJPW (1993–1994)

World Championship Wrestling

WCW World Heavyweight Champion (1994–1996)

New World Order (1996–1999)

Xung đột Vince Russo (1999–2000)

Post-WCW endeavors (2001)

Trở lại WWF/E lần hai

Undisputed WWF/E Champion (2002–2003)

Mr. America (2003)

Trở lại NJPW (2003)  tôi chịu

Total Nonstop Action Wrestling (2003–2004)

WWE Hall of Famer (2005–2007)

Memphis Wrestling (2007–2008)

Trở lại TNA

Dixie Carter's business partner (2009–2010)

Người bất tử (2010–2011)

General Manager (2011–2013)

Trở lại WWE lần thứ tư

Vụ bê bối và khởi hành

Các chức vô địch và danh hiệu
 New Japan Pro Wrestling
 IWGP League Tournament (1983)[1][33]
 MSG Tag League Tournament (1982, 1983) – with Antonio Inoki
 Professional Wrestling Hall of Fame and Museum
 Class of 2003
 Pro Wrestling Illustrated
 Lần trở lại hay nhất năm (1994, 2002)
 Feud of the Year (1986) vs. Paul Orndorff
 Trận đấu của năm (1985) with Mr. T vs. Roddy Piper và Paul Orndorff at WrestleMania
 Trận đấu của năm (1988) vs. André the Giant at The Main Event
 Match of the Year (1990) vs. The Ultimate Warrior at WrestleMania VI
 Match of the Year (2002) vs. The Rock at WrestleMania X8
 Most Hated Wrestler of the Year (1996, 1998)
 Most Inspirational Wrestler of the Year (1983, 1999)[292]
 Most Popular Wrestler of the Year (1985, 1989, 1990)
 Wrestler of the Year (1987, 1991, 1994)
 Ranked #1 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500 in 1991[293]
 Ranked #1 of the top 500 singles wrestlers of the "PWI Years" in 2003[294]
 Ranked #44 and #57 of the top 100 tag teams of the "PWI Years" with Antonio Inoki and Randy Savage, respectively, in 2003
 Southeastern Championship Wrestling
 NWA Southeastern Heavyweight Championship (Northern Division) (1 time)[1]
 NWA Southeastern Heavyweight Championship (Southern Division) (2 times)
 Tokyo Sports
 Match of the Year (1991) vs. Genichiro Tenryu on ngày 12 tháng 12 năm 1991[295]
 Most Outstanding Foreigner (1983)[296]
 World Championship Wrestling
 WCW World Heavyweight Championship (6 times)[1][297]
 World Wrestling Federation/Entertainment
 WWF (Undisputed)/E Undisputed Championship (6 times)1[1][298][299]
 World Tag Team Championship (1 time) – with Edge[1][300]
 Royal Rumble (1990, 1991)[1][70]
 WWE Hall of Fame (Class of 2005)[301]
 Wrestling Observer Newsletter
 Best Babyface (1982–1991)
 Best Box Office Draw (1997)[302]
 Feud of the Year (1986) vs. Paul Orndorff
 Most Charismatic (1985–1987, 1989–1991)
 Least Favorite Wrestler (1985, 1986, 1991, 1994–1999)
 Most Embarrassing Wrestler (1995, 1996, 1998–2000)
 Most Obnoxious (1994, 1995)[303]
 Most Overrated (1985–1987, 1994–1998)
 Most Unimproved (1994, 1995)
 Worst Feud of the Year (1991) vs. Sgt. Slaughter
 Worst Feud of the Year (1995) vs. The Dungeon of Doom
 Worst Feud of the Year (1998) vs. The Warrior
 Worst Feud of the Year (2000) vs. Billy Kidman
 Worst Wrestler (1997)
 Worst Worked Match of the Year (1987) vs. André the Giant at WrestleMania III
 Worst Worked Match of the Year (1996) with Randy Savage vs. Arn Anderson, Meng, The Barbarian, Ric Flair, Kevin Sullivan, Z-Gangsta, and The Ultimate Solution in a Towers of Doom match atUncensored
 Worst Worked Match of the Year (1997) vs. Roddy Piper at SuperBrawl VII
 Worst Worked Match of the Year (1998) vs. The Warrior at Halloween Havoc
 Wrestling Observer Newsletter Hall of Fame (Class of 1996)[304]

Tham khảo

Đô vật chuyên nghiệp Mỹ
Đô vật New World Order
Người Augusta, Georgia
Người Tampa
WWE Hall of Fame
Vô địch đấu vật chuyên nghiệp
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Sinh năm 1953
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nhà viết lời bài hát người Mỹ
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Ý
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Nam ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Người dẫn chương trình truyền hình Mỹ
Người Mỹ gốc Pháp
Người Mỹ gốc Scotland
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20


title: Limnephilus virescens

text:
Limnephilus virescens là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Camponogara

text:
Camponogara là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto miền bắc nước Ý.
Đô thị Camponogara có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 11.858 người.
Đô thị Camponogara có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Venezia


title: Cravant-les-Côteaux

text:
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Mauroux, Lot

text:
Mauroux, Lot là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Saurauia malayana

text:
Saurauia malayana là một loài thực vật thuộc họ Actinidiaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Saurauia malayana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
malayana


title: Tetralonia rufa

text:
Tetralonia rufa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Tetralonia
Động vật được mô tả năm 1841


title: 187 TCN

text:
Năm 187 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Lỗ Nguyên Công chúa

Tham khảo

Năm 187 TCN


title: Isorella

text:
Isorella là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 15 km², dân số 3533 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Calvisano, Gambara, Ghedi, Gottolengo, Remedello, Visano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Brunnhartshausen

text:
Brunnhartshausen là một đô thị thuộc huyện Wartburg trong bang Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 10,59 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 410 người.

Tham khảo


title: Kronweiler

text:
Kronweiler là một xã thuộc huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã này có diện tích 3,51 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: 11602 Miryang

text:
11602 Miryang (tên chỉ định: 1995 ST54) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert Weber ở Socorro, New Mexico, ngày 28 tháng 9 năm 1995. Nó được đặt theo tên a town north thuộc Daegu, South Korea, và the birthplace of Weber's wife.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Danh sách quân chủ Pháp

text:
Các quốc vương và hoàng đế của Pháp là danh xưng để chỉ các nhà cai trị với tư cách là quân chủ của lãnh thổ Pháp, bắt đầu trị vì từ thời Trung Cổ cho tới khi Đệ nhị Đế chế Pháp sụp đổ vào năm 1870, với một số lần bị gián đoạn. Có những quan điểm khác nhau về thời điểm nước Pháp được thành lập, do đó cũng có những quan điểm khác nhau về vị vua đầu tiên (có ý kiến cho rằng vị vua đầu tiên trị vì kể từ khi Vương quốc Tây Frank được thành lập vào năm 843). Giữa thời kỳ từ Charles Hói vào năm 843 đến Louis XVI vào năm 1792, Pháp có 45 vị vua. Cộng thêm bảy vị hoàng đế và quốc vương sau Cách mạng Pháp, con số này lên đến tổng số 52 quốc vương của Pháp.

Dân tộc Pháp có nguồn gốc từ sự kết hợp giữa các bộ tộc Gaul bản địa (thuộc các dân tộc Celt) và bộ tộc người Frank thuộc chủng tộc German. Triều đại đầu tiên của lịch sử Pháp là vương triều Meroving kéo dài từ đầu thế kỷ 5 tới năm 751. Chương trình giáo dục tiểu học tại Pháp coi Clovis I, vua của vương triều Meroving, là vị vua Pháp đầu tiên. Trên thực tế, các vị vua thuộc triều đại Merowinger chỉ là những tù trưởng bộ tộc. Clovis I chiến thắng người La Mã, trở thành Vua của người Frank, là người đầu tiên trị vì như một quân vương. Sau khi Clovis I mất vào năm 511, vương quốc bị các con trai của ông chia cắt thành các nước Soissons (Neustria), Paris, Orléans (Bourgogne), và Metz (Austrasie).

Triều đại thứ hai là Carolingiens đã thống nhất các vương quốc Frank. Có thể xem triều đại Carolingien là vương quyền đầu tiên của nước Pháp. Vương quốc rộng lớn của Charlemagne huyền thoại – tức Charles I – lại bị chia cắt bởi Louis I. Năm 843, khi Lothaire I, con trai của Louis, cầm quyền, vương quốc của người Frank lại bị chia cắt. Phần phía đông trở thành nước Đức, khu vực trung tâm trở thành Vương quốc Loraine, về sau là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh, phía tây trở thành nước Pháp. Năm 843, sau hiệp ước Verdun, Charles II trở thành quân vương đầu tiên cai trị nước Pháp độc lập. Theo cách nhìn hiện đại, Charles II được coi là vị vua đầu tiên của nước Pháp.

Trong khoảng thời gian 1340–1360 và 1369–1801, các vị vua Anh tự nhận thêm tước hiệu Vua Pháp (Kings of France). Năm 1328, Edward III của Anh hưởng tước hiệu từ người cậu là Charles IV của Pháp, nhưng luật nước Pháp không cho phép truyền ngôi theo họ ngoại. Người kế vị của Charles IV là Philippe VI của Pháp. Tuy vậy, trừ Edward III trong khoảng 1360 tới 1369, các vua Anh vẫn tiếp tục giữ tước hiệu này đến tận năm 1801. Kể từ Henri IV, các vị vua Pháp thuộc dòng họ Bourbon cũng đồng thời giữ tước vị Vua của Navarre. Năm 1584, khi François, Công tước xứ Alençon, em trai và là người kế vị của Henri III, qua đời, Enrique III của Navarra, hậu duệ của Louis IX, trở thành người thừa kế ngai vàng nước Pháp. Henri III của Navarra đăng quang ngày 27 tháng 2 năm 1594, trở thành vua Henri IV của Pháp.

Từ vị vua đầu tiên là Charles II tới hoàng đế cuối cùng là Napoléon III, chỉ có ba dòng họ cai trị nước Pháp: Carolingien, Capetien và Bonaparte. Trong đó, triều đại nhà Capetien trị vì lâu nhất và còn được chia thành các nhánh: Valois, Bourbon. Tiếp đó, hai nhà Valois và Bourbon cũng được chia thành những nhánh nhỏ hơn: Valois-Orléans, Valois-Angoulême và Bourbon-Orléans. Nền phong kiến Pháp chỉ có ba hoàng đế và đều thuộc nhà Bonaparte: Napoléon I, Napoléon II và Napoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng và cũng là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Niên đại các vương triều Pháp

Danh sách các vị vua và hoàng đế

Các hậu duệ của Hugues Capet còn giữ trị vì nước Pháp cho tới 1792 và tiếp tục từ 1814 tới 1848, nhưng hai nhánh sau được gọi phổ biến là Valois và Bourbon. Hugues II, con trai Robert II, và Philippe, con trai Louis VI, đều từng giữ ngôi vua cùng cha. Nhưng cả hai không được tính vào danh sách theo truyền thống bởi chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Các vị vua Valois nhánh trưởng trị vì từ 1328 tới 1498, tiếp đó đến các vị vua nhánh thứ Valois-Orléans và Valois-Angoulême. Từ 1422 tới 1453, Henry VI của Anh là vua miền Bắc nước Pháp. Charles VII đăng ngôi năm 1429 làm quyền lực của Henry VI giảm đi rất nhiều, nhưng Henry vẫn lên ngôi vua Pháp ở Paris vào năm 1431. Tuy vậy, Henry VI không được coi là vua thực sự của Pháp

Từ 21 tháng 1 năm 1792 tới 8 tháng 6 năm 1795, con trai của Louis XVI là Louis-Charles giữ tước hiệu Vua của Pháp, trở thành Louis XVII. Nhưng trên thực tế, hoàng gia bị giam giữ ở Tour du Temple, quyền lực thuộc về những người Cách mạng. Sau khi Louis XVII chết, người chú thừa hưởng tước hiệu, trở thành Louis XVIII. Nhưng Louis XVIII cũng chỉ thực sự thành vua Pháp vào năm 1814.

Cách mạng tháng Bảy năm 1830, Charles X mất quyền lực nhưng vẫn nhường ngôi cho người cháu là Công tước Bordeaux, trở thành Henri V. Thái tử, con trai Charles X, khi đó là Louis-Antoine. Louis-Antoine đôi khi cũng được xem như vua Louis XIX của Pháp, giữ tước vị trong vòng 20 phút giữa hai lần ký của Charles X và chính Louis-Antoine.

Được các nghị sĩ ủng hộ, Louis-Philippe I giữ chức quan phụ chính rồi lên ngôi ngày 9 tháng 8 năm 1830, 7 ngày sau khi Henri V lên ngôi.

Louis-Napoléon Bonaparte giữ chức Tổng thống Pháp từ 1848 tới 1852, sau đó lên ngôi hoàng đế, trở thành Napoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng, đồng thời là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Chiến tranh Pháp-Phổ nổ ra cuối Đệ nhị đế chế, chấm dứt vai trò trị vì của Napoléon III. Nền Đệ tam cộng hòa được thành lập, chế độ quân chủ Pháp kết thúc.

Chú thích

Tham khảo
 Edward James, The Origins of France: Clovis to the Capetians 500-1000. ISBN 0-333-27052-5.
 Edward James, The Franks. Blackwell: 1991. ISBN 0-631-17936-4.
 The Cambridge Illustrated History of France. Cambridge University Press.
 Paul Fouracre và Richard A. Gerberding, Late Merovingian France: History and Hagiography, 640-720. Manchester University Press. ISBN 0-7190-4791-9.
 Patrick Geary, Before France and Germany: The Creation and Transformation of the Merovingian World. Oxford: Oxford U. Press, 1988. ISBN 0-19-504458-4.
 Patrick Geary, The Myth of Nations: The Medieval Origins of Europe. Princeton U. Press, 2001. ISBN 0-691-11481-1.

Xem thêm
 Lịch sử Pháp
 Vua của người Franc
 Danh sách hoàng hậu Pháp
 Tổng thống Pháp
 Danh sách tổng thống Pháp

Liên kết ngoài

 Phả hệ các vị vua và hoàng tộc Pháp
 Vua và nguyên thủ Pháp: nơi chôn cất

Hoàng gia Pháp
Lịch sử Pháp
Pháp
Vua
Bài Pháp chọn lọc


title: Sân bay quốc tế Al Najaf

text:
Sân bay quốc tế Al Najaf là một sân bay hiện đang được xây ở phía Đông của thành phố Najaf của Iraq. Sân bay này được đặt tên theo Ali bin Abu Talib, Shia Imam đầu tiên và Caliph thứ tư kế tục tiên tri, người được được chôn cát ở thành phố này. Đây là một cơ sở tư nhân nằm trên một căn cứ quân sự. Dự toán chi phí xây dựng ước tính khoảng 73,8 triệu dollar Mỹ  và dự kiến hoàn thành cuối 2006 đấu 2007 dù các chuyến bay thử được dự tính từ tháng 2 năm 2006. Sân bay này là một nỗ lực "củng cố vị trí của Najaf như là thủ đô thứ hai của Iraq và trung tâm của một siêu vùng Shiite đang nổi có thể thay thế tính năng động của vùng Trung Đông."

Xem thêm
Al Najaf
Imam Ali

Tham khảo

Sân bay Iraq


title: Trentepohlia pallidiventris

text:
Trentepohlia pallidiventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Minagrion waltheri

text:
Minagrion waltheri là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Minagrion waltheri được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Minagrion


title: Cabrales

text:
Cabrales là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Asturias, tây bắc Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Asturias


title: Dentiovula

text:
Dentiovula là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Dentiovula bao gồm:

 Dentiovula azumai (Cate, 1970)
 Dentiovula colobica (Azuma & Cate, 1971)
 Dentiovula deforgesi Lorenz & Fehse, 2009
 Dentiovula dorsuosa (Hinds, 1844)
 Dentiovula eizoi Cate & Azuma in Cate, 1973
 Dentiovula horai (Cardin, 1994)
 Dentiovula mariae (F.A. Schilder, 1941)
 Dentiovula masaoi Cate, 1973
 Dentiovula oryza (Omi & Clover, 2005)
 Dentiovula parvita Azuma, 1974
 Dentiovula rutherfordiana (Cate, 1973)

Chú thích

Tham khảo

Ovulidae


title: Geranomyia recondita

text:
Geranomyia recondita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: (8140) 1981 EO15

text:
{{DISPLAYTITLE:(8140) 1981 EO15}}

(8140) 1981 EO15 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 1 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Mansa, Gujarat

text:
Mansa là một thành phố và khu đô thị của quận Gandhinagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Mansa có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 94 mét (308 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mansa có dân số 27.922 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mansa có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Mansa, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat
Lịch sử Hồi giáo


title: AADL

text:
AADL (hay còn gọi là Ngôn Ngữ Thiết Kế và Phân Tích Kiến Trúc) là viết tắt theo tên tiếng Anh của Architecture Analysis and Design Language. Nó là một ngôn ngữ đặc tả kiến trúc được chuẩn hóa bởi tổ chức SAE. AADL được phát triển đầu tiên ở trong lĩnh vực Khoa Học Điện Tử áp dụng vào Ngành Hàng Không, và được biết đến với cái tên ban đầu là Ngôn Ngữ Đặc Tả Kiến Trúc Khoa Học Điện Tử Hàng Không. Nó được bắt nguồn từ MetaH, một ngôn ngữ đặc tả kiến trúc, đề xuất bởi Trung tâm Công nghệ Cao ở HoneyWell.

AADL được dùng để mô hình hóa kiến trúc của phần cứng và phần mềm trong các hệ thống nhúng thời gian thực. Do tầm quan trọng của việc mô tả kiến trúc các hệ thống nhúng, mà AADL đã tập trung vào việc mô hình hóa cả các thành phần của phần cứng và phần mềm (các thành phần của phần cứng còn được gọi với cái tên là "nền tảng thực thi" được cấu thành theo một tiêu chuẩn xác định). Các mô hình kiến trúc này có ứng dụng rộng rãi trong các tài liệu thiết kế, tài liệu phân tích (ví dụ như lập kế hoạch và điều chỉnh luồng dữ liệu), sinh mã tự động (có sử dụng kèm các công cụ khác) thông qua UML.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 AADL.info
 AADL at Axlog
 AADL at École Nationale Supérieure des Télécommunications de Paris (ENST)
 AADL performance analysis with Cheddar, Univ. of Brest (real time scheduling and queueing system analysis)
 Industrial project support using Stood for AADL

Ngôn ngữ máy tính


title: Coronium coronatum

text:
Coronium coronatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Coronium


title: Eloeophila verralli

text:
Eloeophila verralli là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Nhà Trắng

text:
Nhà Trắng (còn gọi là Tòa Bạch Ốc hay Bạch Cung; ) là nơi ở và làm việc chính thức của Tổng thống Hoa Kỳ. Nhà Trắng là biệt thự sơn màu trắng xây bằng sa thạch theo kiểu tân cổ điển, số nhà 1600 Đại lộ Pennsylvania NW ở Washington, D.C..

Thuật ngữ "Nhà Trắng" thường dùng để chỉ chính quyền tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm do đây là nơi làm việc chính của tổng thống Hoa Kỳ, (xem Hoán dụ). Dịch vụ Vườn Quốc gia (NPS) quản lý mảnh đất vườn thuộc Công viên Tổng thống.

Hình Nhà Trắng có trên mặt sau tờ giấy bạc 20 đô la.

Lịch sử
Nhà Trắng được xây sau khi Quốc hội quyết định thành lập Đặc khu Columbia và chọn nơi đây làm thủ đô Hoa Kỳ ngày 16/7 năm 1790. Tổng thống George Washington cùng với Pierre L’Enfant - người chịu trách nhiệm quy hoạch thành phố - giúp chọn địa điểm này.

Kiến trúc sư được chọn qua cuộc thi với chín đề án gửi đến dự thi. James Hoban - người Ireland - là người thắng cuộc. Tòa nhà khởi công xây dựng với lễ đặt viên đá đầu tiên vào ngày 13/10 năm 1792. Toà nhà, theo thiết kế của Hoban mô phỏng tầng một và hai của toà nhà Leinster House - dinh thự của một công tước toạ lạc ở Dubin, Ireland (nay là toà nhà Quốc hội Ireland).

Trái với những điều người ta thường biết về Nhà Trắng, cổng Bắc của toà nhà không được thiết kế mô phỏng theo cổng của một dinh thự khác tại Dublin, Viceregal Lodge (nay là Aras an Uachtarain, nơi ở của Tổng thống Ireland). Trên thực tế, chiếc cổng được xây dựng sau này. Quyết định đặt thủ đô trên nhượng địa của hai tiểu bang chủ trương sở hữu nô lệ - Virginia và Maryland – gây ảnh hưởng đến việc tuyển dụng nhân công xây dựng cho các toà nhà chính phủ. Các uỷ viên thành phố D.C., được Quốc hội giao nhiệm vụ kiến thiết thành phố mới do tổng thống hướng dẫn, lúc đầu định sử dụng nhân công tuyển dụng từ châu Âu; nhưng vì đáp ứng từ châu lục là tiêu cực nên họ phải quay lại tìm nhân công người Mỹ gốc Phi, cả nô lệ lẫn người tự do. Những người này chiếm phần lớn lực lượng lao động xây dựng Nhà Trắng.

Công cuộc kiến thiết Nhà Trắng hoàn tất ngày 1/11 năm 1800. Tiến độ thi công cực kỳ chậm, phải mất 8 năm và tiêu tốn 232.371,83 USD, tương đương 2,4 triệu USD theo trị giá ngày nay tính cả mức lạm phát.

Cổng trước và sau chỉ được thêm vào kiến trúc toà nhà cho đến năm 1825.

Toà nhà lúc đầu được gọi là Dinh Tổng thống (Presidential Palace hoặc Presidential Mansion). Dolley Madison gọi đây là "Lâu đài Tổng thống". Tuy vậy, có bằng chứng cho thấy trong năm 1811, toà nhà lần đầu tiên được gọi là "Nhà Trắng", vì mặt ngoài được sơn trắng. Tên gọi Dinh Hành pháp cũng thường được dùng đến trong các văn kiện chính thức cho đến khi Tổng thống Roosevelt thiết lập tên chính thức là "Nhà Trắng", tên này được khắc lên các vật dụng văn phòng tổng thống năm 1901.

John Adams là tổng thống đầu tiên đến sống ở Nhà Trắng từ ngày 1/11/ 1800. Năm 1814 trong lúc diễn ra cuộc chiến năm 1812, nhiều toà nhà ở Washington, D.C. bị binh lính Anh thiêu rụi, Nhà Trắng cũng đứng trơ trọi với những bức tường chỏng chơ. Nhiều người cho rằng chính trong lúc tái thiết, người ta tìm cách che lấp hư hại của toà nhà do hoả hoạn bằng lớp sơn màu trắng, do đó mà thành tên gọi toà nhà; nhưng cách giải thích này vô căn cứ vì toà nhà đã được sơn trắng từ năm 1798. Trong số rất nhiều tài sản của Nhà Trắng bị binh lính Anh cướp phá, chỉ có hai thứ được tìm thấy - bức chân dung George Washington, được Đệ Nhất Phu nhân Dolley Madison cứu thoát, và một hộp nữ trang, năm 1939 được hoàn trả cho Tổng thống Franklin Delano Roosevelt bởi một người Canada, người này nói rằng ông nội của ông đã lấy từ Washington. Phần lớn bị cướp khi một đoàn tàu Anh trên đường đến Halifax bị chìm ngoài khơi Prospect do bị bão. Chiếc HMS Fantome dẫn một đoàn tàu trở lại Halifax khi đoàn tàu kia bị bão đánh chìm đêm 24/11 năm 1814.

Ngày 16/8 năm 1841, Nhà Trắng bị tấn công lần nữa khi Tổng thống John Tyler phủ quyết dự luật tái lập Đệ Nhị Ngân hàng Hoa Kỳ. Những thành viên Đảng Whig tức giận tụ tập trước Nhà Trắng trong một cuộc biểu tình, cho đến nay vẫn được xem là cuộc tụ tập bạo động nhất từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ.

Giống các dinh thự vùng quê nước Anh và Ireland mà nó mô phỏng, từ đầu thế kỷ XX, Nhà Trắng được mở cửa cho công chúng. Tổng thổng Thomas Jefferson cho mở cửa toà nhà đón tiếp người dân vào dịp lễ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai của ông năm 1805, khi đám đông dân chúng đến tham dự lễ tuyên thệ tổ chức tại Điện Capitol đã theo tổng thống về nhà và được tổng thống tiếp đón trong Phòng Lam (Blue Room).

Đôi khi những lần mở cửa tiếp đón công chúng gây ra hỗn loạn: năm 1829, Tổng thống Andrew Jackson buộc phải đến ở tạm tại khách sạn khi một đám đông ước chừng 20.000 công dân đến dự lễ tuyên thệ nhậm chức của ông tổ chức bên trong Nhà Trắng. Các phụ tá tổng thống phải dùng những chậu giặt chứa đầy cocktail pha rượu whiskey với nước vắt cam mới thu hút được đám đông di chuyển ra ngoài. Dù thế, thông lệ này vẫn cứ duy trì cho đến năm 1885, khi tổng thống tân cử Grover Cleveland sắp xếp lễ duyệt binh từ lễ đài lớn đặt ngay trước Nhà Trắng thay vì bên trong toà nhà như trước đây.

Jefferson mở cửa cho công chúng đến thăm nhà tổng thống được tổ chức theo đoàn, thông lệ này vẫn được duy trì cho đến nay, ngoại trừ lúc chiến tranh. Ông cũng khởi xướng truyền thống hằng năm đón tiếp công chúng dịp năm mới và ngày quốc khánh Hoa Kỳ. Tuy nhiên, thông lệ này chấm dứt vào đầu thập niên 1930.

Nhà Trắng vẫn được mở cửa theo những cách khác; tổng thống Abraham Lincoln than phiền rằng ông thường xuyên bị bao vây bởi những người đang tìm việc, đến gặp ông yêu cầu được bổ nhiệm vào những vị trí chính trị hoặc đòi hỏi những đặc ân khác khi ông mới bắt đầu ngày làm việc. Lincoln thà chịu phiền phức hơn là gánh nguy cơ trở thành kẻ thù của những người thân tín hoặc bạn hữu của chính trị gia quyền lực, hoặc người có ảnh hưởng với dư luận.

Ngày 19/12 năm 1960, Nhà Trắng được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia.

Cấu trúc

Chỉ ít người có thể nhận ra Nhà Trắng rộng đến đâu, bởi vì phần lớn cấu trúc của nó ẩn dưới mặt đất và vì nó trông nhỏ bé hơn kích thước thật khi so sánh với khung cảnh chung quanh. Bên trong Nhà Trắng có:
 6 tầng với diện tích sàn tổng cộng là 5.100 m² (55.000 ft²)
 132 phòng và 35 phòng tắm
 412 cửa ra vào
 147 cửa sổ
 28 lò sưởi
 8 cầu thang
 3 thang máy
 5 đầu bếp làm việc trọn thời gian
 5.000 khách viếng thăm mỗi ngày
 1 sân quần vợt
 1 đường băng bowling
 1 rạp chiếu phim
 1 đường chạy
 1 hồ bơi

Nhà Trắng là một trong những toà nhà chính phủ ở Washington D.C. có thiết kế đường dành riêng cho xe lăn với những thay đổi thích hợp khi Tổng thống Franklin D. Roosevelt, phải di chuyển trên xe lăn vì mắc bệnh bại liệt, đến sống ở đây. Trong thập niên 1990, Hillary Clinton, chấp thuận đề nghị của giám đốc văn phòng du khách Melinda N. Bates, cho thiết lập một đường dành cho xe lăn ở hành lang của Cánh Đông toà nhà. Năm 1948, Tổng thống Harry S. Truman ra một quyết định gây tranh cãi khi cho mở một ban công trên tầng hai hướng về Cổng Nam. Không lâu sau khi ban công được xây xong, người ta nhận ra rằng toà nhà có cấu trúc không cân xứng và nguy cơ bị đổ sụp là gần kề. Tổng thống và gia đình buộc phải dời sang toà nhà Blair bên kia đường trong khi tiến hành sửa chữa Nhà Trắng. Bên trong toà nhà bị tháo dỡ làm nó trông giống như một vỏ sò, những thanh rầm bằng gỗ được thay thế bằng đà bê tông cốt thép. Cũng có một số thay đổi, đặc biệt là thay đổi vị trí của cầu thang lớn để mở ra Tiền Sảnh (Entrance Hall), thay vì hướng vào Sảnh Thập tự như trước đây. Tổng thống Truman và gia đình trở về Nhà Trắng ngày 27 tháng 3 năm 1952.

Dù đã được chỉnh sửa vào cuối thập niên 1940 và đầu thập niên 1950 để phù hợp với tổng thể toà nhà, nội thất Nhà Trắng, qua những thập kỷ không được chăm sóc đúng mức cùng với nhiều di dời và sửa đổi, ngày càng xuống cấp. Jacqueline Kennedy, phu nhân Tổng thống John F. Kennedy (1961-1963), bắt tay tái thiết nội thất nhiều căn phòng của toà nhà theo kiểu dáng đầu thế kỷ XIX, sử dụng những vật dụng trang trí nội thất chất lượng cao vốn từ lâu bị lãng quên trong kho ở tầng hầm. Nhiều món đồ cổ, những bức tranh quý và những hiện vật khác là quà tặng từ những nhà hảo tâm giàu có, trong đó có Jane Engelhard, Jane Wrightsman, gia đình Oppenheimer ở Nam Phi và những cá nhân nhiều tiền của khác. Kiểu cách trang trí Kennedy, rất được ngưỡng mộ, mang âm hưởng cung đình Pháp là công trình của nhà trang trí Stephane Boudin của Jansen, một công ty thiết kế tiếng tăm ở Paris chuyên trang trí cho hoàng gia của Bỉ, Iran, Nữ Công tước Windsor và ngân hàng Reichsbank của Đức Quốc xã.

Kể từ lúc ấy, mỗi khi có một gia đình tổng thống vào sinh sống, họ đều tìm cách thay đổi phần trang trí của toà nhà; những thay đổi này đôi khi nhẹ nhàng, đôi khi triệt để, có khi gây ra lắm tranh cãi. Điển hình, phu nhân và tổng thống Clinton nhờ Kaki Hockersmith, một nhà trang trí đến từ Arkansas, làm mới lại một số căn phòng của toà nhà, kết quả là sự thay đổi này đã thu hút nhiều sự chế giễu của công luận.

Cánh Tây

Đầu thế kỷ XX, một số kiến trúc phụ được thêm vào hai bên toà nhà chính nhằm đáp ứng số lượng nhân viên ngày càng gia tăng. Ở Cánh Tây có văn phòng tổng thống (Phòng Bầu dục) và văn phòng các viên chức cao cấp, có sức chứa cho khoảng 50 người. Ở đó cũng có Phòng Nội các, nơi hội họp của Hội đồng Bộ trưởng Hoa Kỳ, và Phòng Tình huống Nhà Trắng.

Một số người thuộc ban nhân viên Tổng thống làm việc ở Toà nhà Văn phòng Hành pháp Eisenhower kế cận.

Cánh Đông
Cánh Đông là nơi dành cho các văn phòng phụ, được thêm vào Nhà Trắng năm 1942. Cánh Đông đôi khi được dùng để đặt văn phòng và là nơi làm việc cho ban nhân viên của Đệ Nhất Phu nhân. Rosalynn Carter, năm 1977, là người đầu tiên đặt văn phòng tại Cánh Đông và chính thức gọi nó là "Văn phòng Đệ Nhất Phu nhân". Cánh Đông được xây dựng trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm che giấu công trình xây dựng công sự phòng thủ bên dưới nó để chuẩn bị cho những tình huống khẩn cấp. Công sự này được biết đến như là Trung tâm Điều hành Khẩn cấp của Tổng thống.

Khuôn viên
Mặc dù khuôn viên Nhà Trắng có nhiều khu vườn được xây dựng suốt theo chiều dài lịch sử của tòa nhà, khung cảnh hiện thời của nó được thiết kế vào năm 1935 bởi Frederick Law Olmsted, Jr. thuộc công ty Olmsted Brothers, theo sự ủy quyền của Tổng thống Franklin D. Roosevelt.

Xem thêm
 Tổng thống Hoa Kỳ
 Đệ Nhất Phu nhân Hoa Kỳ
 The West Wing
 Nhà Trắng (Moskva), tòa nhà cùng tên của chính phủ Nga tại Moskva
 Điện Capitol Hoa Kỳ, tòa nhà cũng ở Washington, D.C. có Quốc hội Hoa Kỳ
 Nhà Xanh, Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài

 WhiteHouse.gov – trang chủ của Nhà Trắng (tiếng Anh)
 Lưu ý: Trước khi Nhà Trắng xây dựng website chính thức trên Internet, người khác đã đăng ký hai tên miền Whitehouse.org và Whitehouse.com. Hai địa chỉ này không phải là website chính thức của Nhà Trắng. WhiteHouse.org là website nhại lại chính phủ Bush, còn, tuy WhiteHouse.com ngày xưa cung cấp văn khiêu dâm, ngày nay nó là thư mục thương mại điện tử.
 Công viên Tổng thống – Dịch vụ Vườn Quốc gia (tiếng Anh)
 Kho Hình ảnh Nhà Trắng (tiếng Anh)
 13/10/1792: Khởi công xây dựng Nhà Trắng

Dinh tổng thống

Di tích Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ
Kiến trúc Tân Cổ điển ở Washington, D.C.


title: Halinella

text:
Halinella là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1956 bởi Bechyne.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Halinella bruchii Bowditch, 1956
 Halinella callangensis Bechyne, 1956
 Halinella coroicensis Bechyne, 1956
 Halinella costulata Bechyne & Bechyne, 1969
 Halinella hebardi (Bowditch, 1925)
 Halinella kirschi (Harold, 1875)
 Halinella malachioides Bechyne, 1956
 Halinella spilothorax (Bechyne, 1956)
 Halinella suturalis (Bowditch, 1925)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Hexatoma chalybeicincta

text:
Hexatoma chalybeicincta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Papilio appalachiensis

text:
Papilio appalachiensis là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm phượng chỉ có mặt ở dãy núi Appalachian, chỉ có một lứa vào mùa xuân. Các con này lớn hơn loài cùng dải phân bố với chúng là Papilio glaucus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Bướm Bắc Mỹ
A
Động vật lai ghép