title: Quản trị

text:
Quản trị là sử dụng một nguồn lực hữu hạn để đạt được mục tiêu tối đa. Hay nói cách khác là tận dụng tốt nhất nguồn lực, sử dụng nguồn lực đạt hiệu quả nhất.

Các định nghĩa
Koontz và O' Donnel: quản trị là thông qua nhiệm vụ của nó, cho rằng nhiệm vụ cơ bản của quản trị là "thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định".
Mary Parker Follett cho rằng "quản trị là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua người khác".
 James Stoner và Stephen Robins: "Quản trị là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hoạt động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra" •"Quản trị là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm đạt được những kết quả cao nhất với mục tiêu đã định trước"
Ý kiến khác: Quản trị là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm đạt được những kết quả cao nhất với mục tiêu đã định trước.
Nếu xét riêng từng từ một thì ta có thể giải thích như sau:
Quản: là đưa đối tượng vào khuôn mẫu quy định sẵn.
Trị: là dùng quyền lực buộc đối tượng phải làm theo khuôn mẫu đã định. Nếu đối tượng không thực hiện đúng thì sẽ áp dụng một hình phạt nào đó đủ mạnh, đủ sức thuyết phục để buộc đối tượng phải thi hành nhằm đạt được mục tiêu.
Điều kiện quản trị •Có chủ thể quản trị và đối tượng quản trị •Có mục tiêu cho cả chủ thể và đối tượng •Có nguồn lực
Quản trị có quan trọng trong tổ chức
Khái niệm tổ chức: sự sắp xếp người một cách có hệ thống nhằm thực hiện một mục đích nào đó. Đặc điểm của tổ chức: -Hình thành và tồn tại vì một mục đích nào đó -Là tập hợp gồm nhiều thành viên -Được xây dựng theo một trật tự nhất định
Vai trò quản trị trong tổ chức •Giúp tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung •Tạo lập và duy trì một môi trường nội bộ thuận lợi nhất cho mỗi cá nhân •Phát huy năng lực của mỗi cá nhân •Sử dụng hiệu quả nguồn lực có giới hạn

Quản trị là khoa học, nghệ thuật và là 1 nghề

Tính khoa học của quản trị thể hiện:

- Khoa học quản trị xây dựng nền lý thuyết về quản trị, giúp nhà quản trị cách tư duy hệ thống, khả năng phân tích và nhận diện đúng bản chất vấn đề và các kỹ thuật để giải quyết vấn đề phát sinh.

•Quản trị học là khoa học nghiên cứu phân tích về công việc quản trị trong tổ chức thành các nguyên tắc, lý thuyết có thể áp dụng cho các tình huống quản trị.

Khoa học quản trị cung cấp cho các nhà quản trị:

•những phương pháp khoa học nhằm giải quyết các vấn đề quản trị

•những quan niệm, ý niệm nhằm phân tích, đánh giá và nhận diện bản chất vấn đề

•những kỹ thuật đối phó với các vấn đề trong công việc

- Tính khoa học đòi hỏi nhà quản trị phải suy luận khoa học để giải quyết vấn đề, không nên dựa vào suy nghĩ chủ quan, cá nhân.

Tính nghệ thuật của quản trị thể hiện:

Tính nghệ thuật: là sự tinh lọc kiến thức để vận dụng phù hợp trong từng lĩnh vực, từng tình huống

- Nghệ thuật là sự tinh lọc kiến thức để vận dụng phù hợp trong từng lĩnh vực, trong từng tình huống.

Ví dụ trong một số lĩnh vực sau:

+ Nghệ thuật sử dụng người.

+ Nghệ thuật quảng cáo.

+ Nghệ thuật giao tiếp, ứng xử.

+ Và trong bất cứ một lĩnh vực nào khác.

Mối quan hệ giữa khoa học và nghệ thuật:

Mối quan hệ giữa khoa học và nghệ thuật:

•Nghệ thuật bao giờ cũng phải dựa trên nền tảng là sự hiểu biết về khoa học. Khoa học và nghệ thuật quản trị không đối lập nhau mà bổ sung cho nhau. Khoa học phát triển thì nghệ thuật quản trị cũng phát triển theo.

•Nắm được khoa học quản trị, nhà quản trị sẽ giảm bớt được những nguy cơ thất bại trong kinh doanh.

•Nắm được nghệ thuật quản trị, sẽ giúp nhà quản trị giữ được sự bền vững trong kinh doanh.
quản trị là một nghề được thể hiên:
+ Quản trị là một nghề được đào tạo một cách hệ thống thông qua các chương trình hoàn chỉnh trong các hệ thống giáo dục trên thế giới.

+ Nghề quản trị mang tính chuyên nghiệp.

+ Thu nhập từ việc thực hiện nghề có khả năng đảm bảo cuộc sống cho người thực hiện nó

 Chức năng của quản trị

 Các chức năng của quản trị

Các nhà quản trị là người quản trị tốt thời gian và tiềm lực, biết nhìn nhận cơ hội và phải biết tận dụng cơ hội đó.Hoạch định: - Đánh giá nguồn lực và thực trạng của tổ chức

- Chức năng xác định mục tiêu cần đạt được.

- Đề ra chương trình hành động để đạt mục tiêu trong từng khoảng thời gian nhất định.

- Đưa ra các kế hoạch khai thác cơ hội và hạn chế bất trắc của môi trường.Tổ chức:- Chức năng tạo dựng một môi trường nội bộ thuận lợi để hoàn thành mục tiêu.

- Xác lập một cơ cấu tổ chức và thiết lập thẩm quyền cho các bộ phận, cá nhân, tạo sự phối hợp ngang, dọc trong hoạt động của tổ chức.

 Lãnh đạo là chỉ huy nhân tố con người sao cho tổ chức đạt đến mục tiêu. Nó bao gồm việc chỉ định đúng tài nguyên và cung cấp một hệ thống hỗ trợ hiệu quả. Lãnh đạo yêu cầu kĩ năng giao tiếp cao và khả năng thúc đẩy mọi người. Một trong những vấn đề quyết định trong công tác lãnh đạo là tìm được sự cân bằng giữa yêu cầu của nhân sự và hiệu quả sản xuất.
 Kiểm tra là chức năng để đánh giá chất lượng trong tiến trình thực hiện và chỉ ra sự chệch hướng có khả năng diễn ra hoặc đã diễn ra từ kế hoạch của tổ chức. Mục đích của chức năng này là để đảm bảo hiệu quả trong khi giữ vững kỉ luật và môi trường không rắc rối. Kiểm tra bao gồm quản lý thông tin, xác định hiệu quả của thành tích và đưa ra những hành động tương ứng kịp thời.

Nguồn gốc các chức năng quản trị

- Năm 1916, nhà quản trị nổi tiếng người Pháp Henry Fayol cho rằng quản trị có 5 chức năng: hoạch định, tổ chức, chỉ huy, kiểm tra, điều chỉnh.

- Sau đó 7 năm, vào năm 1923 Lyther Guilick và Lyndal Urwich chia thành 7 chức năng: hoạch định, tổ chức, nhân sự, thực hiện, phối hợp, kiểm tra, tài chính.

- Đến thập niên 60 của thể kỷ XX, Harold Koontz và Cyril O’donnell nêu lên 5 chức năng: kế hoạch, tổ chức, nhân sự, lãnh đạo, kiểm tra.

- Đến thập niên 80 của thế kỷ XX, James Stoner và Stephen P.Robbins chia thành 4 chức năng: hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra.

Cấp độ Quản trị
Cấp Quốc gia: Quản trị Quốc gia;
Cấp Doanh nghiệp: Quản trị Doanh nghiệp;
Cấp Cá nhân: Quản trị Bản thân.

 Nhà quản trị

 Thế nào là nhà kinh doanh

Khái niệm: nhà kinh doanh là người sáng lập ra doanh nghiệp, giữ quyền sở hữu và quản lý, điều hành các hoạt động kinh doanh
Mục đích: tìm kiếm lợi nhuận, tự khẳng định bản thân mình, hay thỏa mãn nhu cầu sáng tạo……
Đặc điểm:

- Là người có chí tiến thủ, có cao vọng.

- Chấp nhận rủi ro lớn.

- Muốn khẳng định mình.

 Thế nào là nhà quản trị

- Nhà quản trị là những người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành một bộ phận hay cả tổ chức.

- Những người không thực hiện công tác quản lý và điều hành được gọi là người thừa hành.

 Các cấp quản trị trong tổ chức

 Quản trị viên cấp cao (Top managers): Đưa ra các quyết định chiến lược.
 Quản trị viên cấp trung (Middle Managers): Đưa ra các quyết định chiến thuật.
 Quản trị viên cấp cơ sở (First - line Managers): Đưa ra các quyết định tác nghiệp.
 Những người thực hiện (Operators): Thực hiện những quyết định.

 Vai trò của nhà quản trị

 Loại vai trò quan hệ tương tác giữa người và người:

- Vai trò tượng trưng: Thể hiện như một biểu hiện về quyền lực pháp lý, thực hiện nhiệm vụ mang tính nghi lễ, hình thức.

- Vai trò người lãnh đạo: Động viên, đôn đốc, thúc đẩy cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ.

- Vai trò liên kết: Là chiếc cầu nối, truyền thông, liên kết mọi người trong và ngoài tổ chức.

 Loại vai trò truyền thông:

- Trung tâm thu thập, xử lý thông tin: Điểm trọng tâm trung chuyển, lưu trữ, xử lý tất cả các loại thông tin.

- Phổ biến, truyền đạt thông tin: Chuyển giao những thông tin cho cấp dưới, báo cáo thông tin cho cấp trên.

- Người phát ngôn của tổ chức: Chuyển giao những thông tin chọn lọc cho những người bên ngoài công ty.

 Loại vai trò ra quyết định:

- Doanh nhân: Khởi xướng các thay đổi bên trong tổ chức.

- Người giải quyết xung đột: Tiến hành các hoạt động điều chỉnh cần thiết, hòa giải và xử lý những xung đột.

- Điều phối các nguồn lực: Quyết định phân chia các nguồn lực trong tổ chức cho từng bộ phận hay dự án.

- Nhà thương lượng: Tham gia thương lượng với các đối tác để đem lại ổn định và quyền lợi cho tổ chức

 Các kỹ năng của nhà quản trị

 Kỹ năng nhận thức (hay kỹ năng tư duy):

- Là khả năng, năng lực tư duy và hoạch định.

- Có khả năng phán đoán tốt.

- Óc sáng tạo, trí tượng tượng cao.

 Kỹ năng quan hệ (kỹ năng nhân sự):

- Là cách thức làm việc, lãnh đạo và động viên.

- Những mối quan hệ trong tổ chức.

 Kỹ năng kỹ thuật:

- Là khả năng cần thiết để thực hiện một công việc cụ thể, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhà quản trị.

- Cần thiết trong các lĩnh vực kỹ thuật như: kiến trúc, xây dựng, nghiên cứu thị trường, kế toán, IT….Các phương pháp quản trị'''

Phương pháp quản trị là tổng thể các cách thức tác động có thể và có chủ đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị (cấp dưới và các tiềm năng có được của hệ thống) và khách thể quản trị (các hệ thống khác, các ràng buộc của môi trường,..) để đạt được mục tiêu đề ra.

Các phương pháp quản trị:

•Quản trị nội bộ doanh nghiệp

•Tác động lên khách hàng

•Quan hệ với cơ quan quản lý vĩ mô

•Cạnh tranh với các đối thủ

•Quan hệ bạn hàng

•Lôi kéo người ngoài doanh nghiệp

Các phương pháp quản trị nội bộ doanh nghiệp

Các phương pháp tác động lên con người:

•Phương pháp hành chính

•Phương pháp kinh tế

•Phương pháp tâm lý

Các phương pháp tác động lên các yếu tố khác của doanh nghiệp:

•Mô hình hóa toán học

•Các phương pháp dự đoán

•Các phương pháp phân đoạn thị trường

Các phương pháp hành chính: là dựa vào mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản trị và kỉ luật của doanh nghiệp

Nhà quản trị phải nắm vững những yêu cầu sau:

•Quyết định hành chính chỉ có hiệu quả cao  khi quyết định đó có căn cứ khoa học, có luận chứng đầy đủ về mọi mặt

•Khi sử dụng phương pháp hành chính phải gắn chặt quyền hạn của người ra quyết định.

Các phương pháp kinh tế: là phương pháp tác động vào đối tượng quản trị thông qua các lợi ích thực tế để đối tượng quản trị lựa chọn phương án có hiệu quả nhất

Những hướng quản trị bằng phương pháp kinh tế

•Quản trị bằng mục tiêu

•Quản trị bằng định mức

•Quản trị bằng trách nhiệm vật chất

Khi sử dụng các phương pháp kinh tế, cần lưu ý những vấn đề sau:

•Việc áp dụng các biện pháp kinh tế luôn gắn liền với việc sử dụng các đòn bẩy kinh tế như: giá cả; lợi nhuận; tín dụng, thưởng…

•Phải thực hiện sự phân cấp đúng đắn giữa các cấp quản lý

•Cán bộ quản trị phải có trình độ và năng lực về nhiều mặt

Các phương pháp tâm lý: là cách tác động vào tình cảm, nhận thức của người lao động nhằm nâng cao tính tự giác, nhiệt tình của họ trong công việc.

Tham khảo

Quản lý
Hành chính
Kinh doanh
Quản lý dự án


title: Pachybrachis sinuatus

text:
Pachybrachis sinuatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mulsant & Rey miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Toxorhina subfragilis

text:
Toxorhina subfragilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Lasioglossum aeneum

text:
Lasioglossum aeneum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1917


title: Cesancey

text:
Cesancey là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Schauerberg

text:
Schauerberg là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 199 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Lý Kiến Anh

text:
Lý Kiến Anh (tiếng Trung:李建英, bính âm: Lǐ Jiànyīng) (1946-), người Hà Bắc là một nhà ngoại giao Trung Quốc.

Tiểu sử
Ông bắt đầu làm việc tại Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1969. Giám đốc Xuất bản, Phó giám đốc Văn phòng Thông tin thuộc Bộ Ngoại giao Bộ Ngoại giao.
 1993-1995 được bổ nhiệm làm Tham tán tại Phái đoàn thường trực Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc.
 1995-1997 Tham tán Ban châu Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao.
 1997-2001 Đại sứ Trung Quốc tại Suriname.
 2001-2004 Phó giám đốc Học viện Ngoại giao Nhân dân Trung Quốc
 Tháng 4 năm 2004 đến tháng 3 năm 2005 ông là Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại Cape Town, Nam Phi.
 Tháng 3 năm 2005 đến tháng 6 năm 2007 Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Qatar.
 1991-1993 ông giữ vai trò như một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Chú thích

Liên kết ngoài
Thông tin về Lý Kiến Anh trên CCTV

Người Hà Bắc


title: Polia

text:
Polia () là một đô thị ở tỉnh Vibo Valentia trong vùng Calabria, có cự ly khoảng 30 km về phía tây namcủa Catanzaro và khoảng 20 km về phía đông bắc của Vibo Valentia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.224 người và diện tích là 31,8 km².

Polia giáp các đô thị: Cenadi, Cortale, Filadelfia, Francavilla Angitola, Jacurso, Maierato, Monterosso Calabro, San Vito sullo Ionio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vibo Valentia


title: Trận Stones River

text:
Trận Stones River hay Trận Murfreesboro thứ hai (dân miền Nam gọi đơn giản là Trận Murfreesboro) diễn ra từ 31 tháng 12 năm 1862 đến 2 tháng 1 năm 1863 tại miền Trung Tennessee, là đỉnh điểm của Chiến dịch Stones River tại Mặt trận miền Tây trong Nội chiến Hoa Kỳ. Trong các trận đánh lớn của cuộc chiến, Stones River có tỷ lệ quân số thương vong cao nhất cho cả hai bên. Mặc dù bản thân trận chiến là bất phân thắng bại, nhưng việc quân miền Bắc đẩy lui hai đợt tấn công của đối phương và cuộc rút lui sau đó của quân miền Nam đã trở thành điều kiện rất cần thiết để giúp vực dậy tinh thần người miền Bắc sau thất bại trong trận Fredericksburg ở miền Đông, đồng thời làm tiêu tan hy vọng kiểm soát miền Trung Tennessee của phe miền Nam.

Ngày 26 tháng 12 năm 1862, Binh đoàn Cumberland của miền Bắc dưới quyền Thiếu tướng William S. Rosecrans từ Nashville, Tennessee đã tiến quân đến nhằm thách thức binh đoàn Tennessee của tướng Braxton Bragg tại Murfreesboro. Ngày 31 tháng 12, cả hai viên tư lệnh đều lên kế hoạch tấn công vào sườn phải đối phương, nhưng Bragg đã ra tay trước. Quân đoàn của William J. Hardee và sau đó là của Leonidas Polk đã mở các đợt công kích mạnh mẽ vào cánh quân do thiếu tướng Alexander M. McCook chỉ huy. Một tuyến phòng ngự vững chắc do sư đoàn của chuẩn tướng Philip Sheridan trấn giữ tại bên phải khu trung tâm mặt trận đã giúp cứu vãn được sự sụp đổ hoàn toàn và quân miền Bắc liền thiết lập một chốt phòng ngự chặt chẽ di động lùi dần về đường Nashville Turnpike. Các cuộc tấn công tiếp sau đó của miền Nam tại phòng tuyến tập trung này đều đã bị đánh lui, đáng chú ý nhất là tại chỗ lồi ở rừng tuyết tùng "Round Forest" đối mặt với lữ đoàn của đại tá William B. Hazen. Bragg đã cố gắng tung quân đoàn của thiếu tướng John C. Breckinridge tiếp tục tấn công, nhưng đội quân này đến chiến trường chậm và nhiều đợt tấn công lần lượt của họ đều bị thất bại.

Chiến sự lại tiếp diễn ngày 2 tháng 1 năm 1863, khi Bragg lệnh cho Breckinridge công kích vị trí vững chắc của miền Bắc trên một quả đồi ở phía đông sông Stones. Đối mặt với lực lượng pháo binh áp đảo của đối phương, quân miền Nam bị đánh lui với tổn thất nặng nề. Ngày 3 tháng 1, nhận thấy rằng Rosecrans đang có thêm tiếp viện, Bragg liền quyết định rút binh đoàn của mình lui về Tullahoma, Tennessee.

Xem thêm
 Trận Murfreesboro thứ nhất

Chú thích

Thư mục
 Connelly, Thomas L. Autumn of Glory: The Army of Tennessee 1862–1865. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1971. ISBN 0-8071-2738-8.
 Cozzens, Peter. No Better Place to Die: The Battle of Stones River. Urbana: University of Illinois Press, 1990. ISBN 0-252-01652-1.
 Crittenden, Thomas L. "The Union Left at Stone's River." In Battles and Leaders of the Civil War, vol. 3, edited by Robert Underwood Johnson and Clarence C. Buel. New York: Century Co., 1884-1888. .
 Daniel, Larry J. Days of Glory: The Army of the Cumberland, 1861–1865. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2004. ISBN 978-0-8071-3191-6.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
 Foote, Shelby. The Civil War: A Narrative. Vol. 2, Fredericksburg to Meridian. New York: Random House, 1958. ISBN 0-394-49517-9.
 Hattaway, Herman, and Archer Jones. How the North Won: A Military History of the Civil War. Urbana: University of Illinois Press, 1983. ISBN 0-252-00918-5.
 Hess, Earl J. Banners to the Breeze: The Kentucky Campaign, Corinth, and Stones River. Lincoln: University of Nebraska Press, 2000. ISBN 978-0-8032-2380-6.
 Horn, Stanley F. The Army of Tennessee: A Military History. Indianapolis: Bobbs-Merrill, 1941. .
 Kennedy, Frances H., ed. The Civil War Battlefield Guide. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
 Lamers, William M. The Edge of Glory: A Biography of General William S. Rosecrans, U.S.A. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1961. ISBN 0-8071-2396-X.
 Livermore, Thomas L. Numbers and Losses in the Civil War in America 1861-65. Reprinted with errata, Dayton, OH: Morninside House, 1986. ISBN 0-527-57600-X. First published 1901 by Houghton Mifflin.
 McDonough, James Lee. "Battle of Stones River." In Battle Chronicles of the Civil War: 1862, edited by James M. McPherson. Connecticut: Grey Castle Press, 1989. ISBN 1-55905-024-1. First published in 1989 by McMillan.
 McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
 McWhiney, Grady. Braxton Bragg and Confederate Defeat. Vol. 1. New York: Columbia University Press, 1969 (additional material, Tuscaloosa: University of Alabama Press, 1991). ISBN 0-8173-0545-9.
 Smith, Derek. The Gallant Dead: Union & Confederate Generals Killed in the Civil War. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2005. ISBN 0-8117-0132-8.
 Street, James Jr., and the Editors of Time-Life Books. The Struggle for Tennessee: Tupelo to Stones River. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1985. ISBN 0-8094-4760-6.
 Welcher, Frank J. The Union Army, 1861–1865 Organization and Operations. Vol. 2, The Western Theater. Bloomington: Indiana University Press, 1993. ISBN 0-253-36454-X.
 National Park Service battle description
 CWSAC Report Update

Đọc thêm
 Davis, William C. The Battlefields of the Civil War. London: Salamander Books, 1990. ISBN 1-84065-105-9.
 Hascall, Milo S. Personal recollections and experiences concerning the Battle of Stones River. Goshen, IN: Times Publishing Co., 1889. .
 Hazen, William B. A Narrative of Military Service. Huntington, WV: Blue Acorn Press, 1993. ISBN 978-0-9628866-7-6. First published 1885 by Ticknor and Co.
 McDonough, James Lee. Stones River: Bloody Winter In Tennessee. Knoxville: University of Tennessee Press, 1980. ISBN 0-87049-373-6.
 Rosecrans, William S. Official Report from the Battle of Stones River, ngày 12 tháng 2 năm 1863.
 Watkins, Sam. Co. Aytch Maury Grays, First Tennessee Regiment or, A Side Show of the Big Show. Cumberland Presbyterian Publishing House, 1882. .
 Worsham, Dr. William J. Old Nineteenth Tennessee Regiment, C.S.A. June, 1861 – April, l865. Knoxville, TN: Paragon Printing, 1902.

Liên kết ngoài
 Stones River National Battlefield
 Maps of the Union approach to Murfreesboro
 Animated history of the Perryville and Stones River Campaigns
 Interactive map of Fortress Rosecrans
 The Battle of Stones River: The Soldiers' Story, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan

Các trận đánh trong Nội chiến Hoa Kỳ
Xung đột năm 1863
Xung đột năm 1862


title: Dockweiler

text:
Dockweiler là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 6,05 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 674 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Porela vitulina

text:
Porela vitulina là một loài bướm đêm thuộc họ Lasiocampidae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm New South Wales, Queensland và Victoria.

Sải cánh dài khoảng 40 mm đối với con đực và 60 mm đối với con cái. Con trưởng thành có các đốm màu nâu trên nền màu trắng.
Ấu trùng đã được ghi nhận ăn lá nhiều loài Casuarinaceae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

V]]

V
Động vật được mô tả năm 1805


title: Dactylorhiza aristata

text:
The Keyflower (Dactylorhiza aristata) là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

aristata
Thực vật Alaska
Thực vật được mô tả năm 1835


Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ II hay Đại hội đại biểu lần II của Đảng diễn ra từ ngày 11 đến ngày 19-2-1951 ở xã Vinh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Tham dự đại hội có tất cả 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự khuyết, thay mặt cho 766.349 đảng viên đang sinh hoạt trong Đảng bộ toàn Đông Dương. Đến dự Đại hội còn có đại biểu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản Xiêm (Thái Lan).

Bối cảnh lịch sử
Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam II diễn ra trong bối cảnh thực dân Pháp vừa tiến hành Kế hoạch de Lattre de Tassigny, đưa cuộc chiến tranh của Pháp ở Đông Dương lên quy mô lớn, làm cho cuộc kháng chiến của Việt Minh, nhất là ở vùng sau lưng địch, trở nên khó khăn. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được Liên Xô và Trung Quốc hỗ trợ.

Hoạt động
Đại hội đã quyết định tách Đảng Cộng sản Đông Dương để thành lập ở mỗi nước Đông Dương một Đảng Mác-Lênin riêng. Ở Việt Nam, Đại hội đã thành lập Đảng Lao động Việt Nam và đưa Đảng ra hoạt động công khai.

Báo cáo chính trị
Đại hội thông qua Báo cáo chính trị do Hồ Chí Minh soạn thảo trong đó tổng kết kinh nghiệm của Đảng qua các thời kì từ khi ra đời và khẳng định đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng.

Bàn về cách mạng Việt Nam
Bản báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam do Trường Chinh soạn thảo. Báo cáo nêu lên nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam là đánh đuổi đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất hoàn toàn cho dân tộc, xóa bỏ tàn tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Báo Nhân dân

Hoạt động khác
Thông qua Tuyên ngôn, Chính cương, Điều lệ mới. Bầu Ban Chấp hành Trung ương mới gồm 19 ủy viên chính thức và 10 ủy viên dự khuyết. Ban Chấp hành mới đã bầu Bộ Chính trị gồm 7 ủy viên chính thức và 1 ủy viên dự khuyết. Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Đảng, Trường Chinh là Tổng Bí thư.

Ý nghĩa
Đại hội đại biểu lần II của Đảng được xem như là mốc đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình lãnh đạo và trưởng thành của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đại hội đã đưa Đảng Cộng sản Việt Nam từ việc hoạt động bí mật, dưới tên gọi Hội nghiên cứu Chủ nghĩa Mác ở Đông Dương, ra hoạt động công khai trở lại dưới tên gọi mới là Đảng Lao động Việt Nam.

Chú thích

Xem thêm
Đảng Lao động Việt Nam
Báo Nhân Dân

Tham khảo
Hồ Chí Minh, Toàn tập
Đại cương Lịch sử Việt Nam, Tập 3, Nhà xuất bản Giáo dục

Liên kết ngoài
Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30131&cn_id=176634
Báo Nhân dân điện tử


title: Colaspidema barbarum

text:
Colaspidema barbarum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Colaspidema


title: Fontenai-sur-Orne

text:
Fontenai-sur-Orne là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 147 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Fontenaisurorne


title: Arhaphes ferrugineus

text:
Arhaphes ferrugineus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Arhaphes


title: 10193 Nishimoto

text:
10193 Nishimoto (1996 PR1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1996 bởi AMOS ở Haleakala.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Aslan Aliyevich Maskhadov

text:
Aslan Aliyevich Maskhadov (tiếng Chechnya: Аслан Али кант Масхадан, tiếng Latin: Aslan Ali Kant Masxadaŋ, tiếng Nga: Аслан Алиевич Масхадов) (1951 -2005) là một nhà lãnh đạo của phong trào Chechnya ly khai và Tổng thống thứ ba của Cộng hòa Chechnya Ichkeria.

Thuở nhỏ
Aliyevich Aslan Maskhadov được sinh ngày 21 tháng 9 năm 1951, tại làng Sakai, tỉnh Karagandy, Kazakhstan của Liên Xô, trong thời gian dân Chechnya bị lưu đày theo lệnh của Joseph Stalin. Năm 1957, gia đình ông hồi hương về Chechnya, định cư tại Zebir-Yurt, Quận Nadterechny.

Năm 1972, tốt nghiệp Trường cao cấp về pháo binh tại Tbilisi, Gruzia. Năm 1981, Maskhadov đã tốt nghiệp danh dự Học viên Quân sự Kalinin tại Leningrad. Maskhadov từng phục vụ trong các đơn vị đóng tại Viễn Đông. Từ năm 1990 là Tham mưu trưởng Lực lượng tên lửa và pháo binh của Liên Xô tại Vilnius, thủ phủ Litva

Năm 1992, Maskhadov nghỉ hưu trong quân đội Liên Xô vào với cấp bậc đại tá và trở về quê hương Chechnya, Maskhadov bắt đầu sự nghiệp chính trị bên cạnh Tổng thống Chechnya khi đó là Dudayev. Ban đầu, Maskhadov là Phó tổng tham mưu trưởng đến tháng 3 năm 1994 là Tổng tham mưu trưởng lực lượng vũ trang Chechnya Ichkeria.

Chiến tranh Chechnya lần thứ I
Tháng 12 năm 1994, khi Cuộc chiến Chechnya lần thứ I nổ ra, Maskhadov là Phó Chủ tịch thứ nhất và là Tham mưu trưởng của Hội đồng Quốc phòng (Dudayev là chủ tịch). Từ tháng 6 năm 1995, Maskhadov tham gia vào cuộc đàm phán hòa bình tại Grozny để giải quyết cuộc khủng hoảng tại Chechnya. Tháng 8 năm 1996, Maskhadov đại diện cho lực lượng ly khai Chechnya đàm phán với Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Nga Aleksandr Lebed, dẫn đến một thỏa thuận ngưng bắn, và hiệp ước hòa bình được ký kết, đánh dấu sự kết thúc Cuộc chiến Chechnya lần thứ I.

Tổng thống Chechnya

Ngày 17 tháng mười 1996, Maskhadov được bổ nhiệm làm Thủ tướng Cộng hòa Chechnya Ichkeria, trong khi vẫn giữ chức Tham mưu trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng. Ngày 27 tháng 1 năm 1997, Maskhadov được bầu làm Tổng thống Cộng hoà Chechnya và là Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang. Ngày 12 tháng 5 năm 1997, Maskhadov đạt đỉnh của sự nghiệp chính trị của ông, khi ký một hiệp ước hòa bình với Yeltsin tại điện Kremlin. Tuy nhiên sau đó, ông dần dần mất quyền kiểm soát với Basayev và các lãnh chúa khác.

Chiến tranh Chechnya lần thứ II
Tháng 8 năm 1999, khi Cuộc chiến Chechnya lần thứ II nổ ra, cùng với Shamil Basayev, Ruslan Gelayev, Ibn Al-Khattab, Aslambek Ismailov, Khunkarpasha Israpilov, Maskhadov là một trong những chỉ huy chính trong trận Grozny (1999-2000). Aslan Maskhadov cùng với quân lính của ông đã tổ chức các cuộc tấn công táo bạo chống lại quân đội Nga. Sau một cuộc họp với các chỉ huy phiến quân, vì ông là Tổng thống chính thức của Chechnya, vì tầm quan trọng của mình vào sự nổi loạn, Maskhadov, đã đồng ý rút khỏi Grozny, chuyển sang hoạt động bí mật, lãnh đạo cuộc kháng chiến du kích chống quân đội Nga. Sau khi rút quân khỏi Grozny vốn bị tàn phá sau trận chiến, Maskhadov trở lại cuộc sống như một nhà lãnh đạo du kích. Nga treo giải thưởng 10.000.000 USD cho ai bắt được ông. Ông được coi là người lãnh đạo chính trị chính thức của các lực lượng ly khai trong chiến tranh. Maskhadov tuyên bố sẵn sàng đàm phán hòa bình Moskva, nhưng phía Nga từ chối thương lượng. Tháng ba năm 2005, Maskhadov bị giết chết tại Tolstoy-Yurt, một ngôi làng ở miền bắc Chechnya.

Tham khảo

 Maskhadov, Aslan (Khalid) Alievich
 Lenta.ru, Масхадов, Аслан (Maskhadov, Aslan), truy cập 11.02.2008 (Russian)
 Peace Treaty and Principles of Interrelation between Russian Federation and Chechen Republic of Ichkeria
 Alex Goldfarb and Marina Litvinenko. "Death of a Dissident: The Poisoning of Alexander Litvinenko and the Return of the KGB." Free Press, New York, 2007. ISBN 978-1-4165-5165-2.
 Chechen Republic: Amnesty International condemns public execution | Amnesty International
 Latvia Condemns Public Executions in Chechnya (23 tháng 9 năm 1997)
 a b c d Richard Sakwa, ed (2005). "Robert Bruce Ware: Mythology and Political Failure in Chechnya". Chechnya: From Past to Future. Anthem Press. pp. 79–115. ISBN 978-1-84331-164-5.

Người Chechnya
Tướng Hồi giáo
Sinh năm 1951
Mất năm 2005
Bộ trưởng Quốc phòng
Nhà hoạt động độc lập


title: Aplus scaber

text:
Aplus scabra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pisaniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Nordsieck, F. (1972). Marine Gastropoden aus der Shiqmona-Bucht in Israël. Archiv für Molluskenkunde der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft. 102(4-6): 227–245.
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca. in: Costello, M.J. et al. (eds), European Register of Marine Species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Patrimoines Naturels. 50: 180-213
 Locard A. (1891). Les coquilles marines des côtes de France. Annales de la Société Linnéenne de Lyon. 37: 1-385
 Risso A. (1826-1827). Histoire naturelle des principales productions de l'Europe Méridionale et particulièrement de celles des environs de Nice et des Alpes Maritimes. Paris, Levrault
 Aissaoui C., Puillandre N., Bouchet P., Fassio G., Modica M.V. & Oliverio M. (2016). Cryptic diversity in Mediterranean gastropods of the genus Aplus (Neogastropoda: Buccinidae). Scientia Marina. 80(4): 521-533

S


title: Cervignano d'Adda

text:
Cavenago d'Adda là một đô thị ở tỉnh Lodi trong vùng Lombardia của Italia, cách khoảng 40 km về phía đông nam của Milano và khoảng 7 km về phía đông nam của Lodi. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.200 người và diện tích là 16,2 km².

Đô thị Cavenago d'Adda bao gồm các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là thôn làng) Caviaga and Soltarico.

Cavenago d'Adda giáp các đô thị: Corte Palasio, Abbadia Cerreto, Casaletto Ceredano, Credera Rubbiano, San Martino in Strada, Turano Lodigiano, Mairago, Ossago Lodigiano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Lodi


title: Doeringiella bipunctata

text:
Doeringiella bipunctata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Doeringiella
Động vật được mô tả năm 1908


title: Michael Curtiz

text:
Michael Curtiz (24 tháng 12 năm 1886 – 10 tháng 4 năm 1962) là một đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.

Tiểu sử và sự nghiệp
Michael Curtiz tên thật là Manó Kertész Kaminer, sinh ra trong một gia đình Hungary gốc Do Thái. Ông được đánh giá là đạo diễn hàng đầu của Warner Bros và là bậc thầy của nhiều thể loại điện ảnh mà không có đạo diễn của Hollywood nào có thể sánh kịp.

Phim đã thực hiện
 Casablanca
 Các cuộc phiêu lưu của Robin Hood

Xem thêm

Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Đạo diễn phim Hungary
Người Budapest
Tử vong vì ung thư ở California


title: Baragaon

text:
Baragaon là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Jhansi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Baragaon có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 88 mét (288 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baragaon có dân số 8039 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Baragaon có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Baragaon, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Akatsuki (tàu khu trục Nhật)

text:
Akatsuki (tiếng Nhật: 暁) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thuộc lớp Fubuki, (cũng là chiếc dẫn đầu của lớp Akatsuki nếu như xem đây là một lớp tàu riêng biệt), được chế tạo trong giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới. Chúng phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930, và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. Akatsuki từng tham gia nhiều hoạt động trong những năm chiến tranh trước khi bị đánh chìm trong trận Hải chiến Guadalcanal vào ngày 13 tháng 11 năm 1942 trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế và chế tạo
Việc chế tạo lớp tàu khu trục Fubuki tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới. Khả năng thể hiện của lớp Fubuki là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" (tiếng Nhật: 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ của hải quân các nước khác. Lớp phụ Akatsuki là một phiên bản cải tiến của Fubuki, có dáng vẽ bên ngoài hầu như giống nhau, nhưng tích hợp những thay đổi trong hệ thống động lực.

Akatsuki, được chế tạo tại xưởng hải quân Sasebo, là chiếc đầu tiên trong loạt tàu cải tiến Kiểu III dựa trên Fubuki, bao gồm kiểu tháp pháo có thể nâng các khẩu pháo chính 127 mm (5 inch)/50 caliber Kiểu 3 lên một góc 75° so với nguyên thủy 40°, cho phép sử dụng chúng như pháo lưỡng dụng có thể chống lại máy bay. Akatsuki được đặt lườn vào ngày 17 tháng 2 năm 1930. Nó được hạ thủy vào ngày 7 tháng 5 năm 1932 và đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 11 năm 1932.

Lịch sử hoạt động
Sau khi hoàn tất, cùng với các tàu khu trục chị em Inazuma, Hibiki và Ikazuchi, Akatsuki được phân về Khu trục đội 6 thuộc Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản và tham gia các hoạt động trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật. Giống như những chiếc cùng kiểu, nó được cải biến vào giữa những năm 1930 nhằm khắc phục những khiếm khuyết trong thiết kế đồng thời để nâng cao đặc tính chiến đấu.

Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Akatsuki được phân về Khu trục đội 6 của Thủy lôi chiến đội 1 thuộc Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và đã được bố trí từ Quân khu Hải quân Mako để hỗ trợ cho Lực lượng Viễn chinh Phương Nam của Đô đốc Nobutake Kondō tiến hành các chiến dịch đổ bộ lên Malaya, rồi sau đó là tại Đông Ấn thuộc Hà Lan, kể cả việc chiếm đóng Tây Java và Philippines. Nó từng tấn công, nhưng không đánh chìm được tàu ngầm USS Permit vào ngày 17 tháng 3 năm 1942.

Sau khi quay trở về Xưởng hải quân Yokosuka để bảo trì vào tháng 3 năm 1942, Akatsuki được phân công hoạt động tại vùng biển phía Bắc. Nó được bố trí từ Quân khu Bảo vệ Ōminato để hỗ trợ cho Lực lượng Phía Bắc của Đô đốc Boshiro Hosogaya trong Chiến dịch Quần đảo Aleut, tuần tra vùng biển chung quanh Kiska và Attu trong tháng 6 và tháng 7, và đã kéo chiếc tàu khu trục chị em Hibiki bị hư hại từ Kiska quay trở về Paramushiro thuộc quần đảo Kuril. Nó tiếp tục tuần tra vùng biển phía Bắc chung quanh các quần đảo Kurile và Aleut cho đến cuối tháng 7.

Sau khi được bảo trì tại Yokosuka vào cuối tháng 7, Akatsuki được phân công hộ tống các tàu sân bay mới Zuihō và Unyō đi đến Truk, thực hiện các nhiệm vụ tại quần đảo Solomon và quay trở lại Quân khu Hải quân Kure. Từ tháng 10, Akatsuki được sử dụng trong nhiều chuyến đi vận chuyển "Tốc hành Tokyo" khắp trong khu vực quần đảo Solomon.

Vào ngày 25 tháng 10 năm 1942, cùng với các tàu khu trục Ikazuchi và Shiratsuyu, Akatsuki thực hiện một cuộc bắn phá ban ngày tại khu vực "eo biển Đáy Sắt" ngoài khơi Guadalcanal, với kết quả đã làm hư hại tàu quét mìn nhanh USS Zane và đánh chìm chiếc tàu kéo hạm đội USS Seminole cùng tàu tuần tra YP-284, trước khi lực lượng Nhật Bản bị đánh đuổi bởi hỏa lực pháo phòng vệ duyên hải của lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ. Akatsuki bị hư hại nhẹ khi tháp pháo số 3 trúng phải đạn pháo phòng duyên, khiến bốn người thiệt mạng.

Ba tuần sau đó, Akatsuki quay trở lại "eo biển Đáy Sắt" trong thành phần một lực lượng bắn phá mạnh mẽ, được xây dựng chung quanh các thiết giáp hạm Hiei và Kirishima. Trong trận Hải chiến Guadalcanal vào đêm 12-13 tháng 11 năm 1942, đơn vị này chạm trán với một lực lượng đặc nhiệm Đồng Minh bao gồm các tàu tuần dương và tàu khu trục. Hoạt động bên sườn phải của các thiết giáp hạm Nhật Bản, Akatsuki được ghi nhận đã bắn pháo chiếu sáng rồi sau đó phóng ngư lôi đánh chìm tàu tuần dương Mỹ USS Atlanta. Không lâu sau đó, nó chịu đựng hỏa lực pháo nặng nề từ phía Mỹ và bị đánh chìm sớm trong trận chiến gần đảo Savo, ở tọa độ , với tổn thất gần hết thủy thủ đoàn. Trong tổng số 197 người trên tàu, chỉ có 18 người sau đó được lực lượng Mỹ vớt và bắt làm tù binh.

Ngày 15 tháng 12 năm 1942, Akatsuki được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân.

Danh sách thuyền trưởng
 Thiếu tá Ichimatsu Takahashi (sĩ quan trang bị trưởng): 16 tháng 5 năm 1932 - 30 tháng 11 năm 1932
 Thiếu tá Ichimatsu Takahashi: 30 tháng 11 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1934; thăng Trung tá 1 tháng 12 năm 1932
 Thiếu tá Masao Tachibana: 15 tháng 11 năm 1934 - 15 tháng 11 năm 1935; thăng Trung tá
 Trung tá Tamekiyo Oda: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
 Trung tá Yasuo Sato: 1 tháng 12 năm 1936 - 6 tháng 7 năm 1937
 Trung tá Katsukiyo Shinoda: 6 tháng 7 năm 1937 - 8 tháng 10 năm 1937
 Trung tá Kiichiro Shoji: 8 tháng 10 năm 1937 - 16 tháng 5 năm 1938
 Thiếu tá Takeo Koyama: 16 tháng 5 năm 1938 - 1 tháng 8 năm 1938
 Thiếu tá Yoshio Kawashima: 1 tháng 8 năm 1938 - 15 tháng 11 năm 1940: thăng Trung tá 15 tháng 11 năm 1939
 Thiếu tá Kyuji Aoki: 15 tháng 11 năm 1940 - 13 tháng 4 năm 1942
 Thiếu tá Osamu Takasuka: 13 tháng 4 năm 1942 - 13 tháng 11 năm 1942; thăng Trung tá 1 tháng 11 năm 1942; tử trận, được truy thăng Đại tá

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Japanese Navy Ships - Akatsuki (Destroyer, 1932)  Naval Historical Center

Lớp tàu khu trục Akatsuki (1931)
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Tàu thủy năm 1932


title: Cẩm Liên

text:
Cẩm Liên là một xã thuộc huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Cẩm Liên nằm ở phía tây bắc của huyện Cẩm Thủy.
Phía bắc giáp xã Cẩm Thành, huyện Cẩm Thủy.
Phía đông giáp xã Cẩm Thạch, huyện Cẩm Thủy.
Phía nam giáp xã Thạch Lập, huyện Ngọc Lặc.
Phía tây giáp xã Điền Hạ, huyện Bá Thước.

Hành chính
Xã Cẩm Liên cùng với xã Cẩm Thành được thành lập năm 1964 trên cơ sở chia tách từ xã Cẩm Thạch. Xã Cẩm Liên sau khi chia tách gồm có 7 xóm: Dùng, An Ninh, Liên Sơn, Mòng, Đồ, Thạch Minh và Thạch An.

Chú thích


title: 21685 Francomallia

text:
21685 Francomallia (1999 RL35) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 9 năm 1999 bởi G. Masi ở Ceccano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21685 Francomallia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Chiến dịch Trần Hưng Đạo

text:
Chiến dịch Trần Hưng Đạo hay Chiến dịch Trung du là một trong những cuộc tiến công lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam vào phòng tuyến trung du Bắc Bộ của quân Liên hiệp Pháp. Đây là một trong 3 chiến dịch lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam trong đông-xuân 1950-1951.

Mục tiêu của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến dịch này là lợi dụng thời cơ quân đội Pháp đang hoang mang sau chiến dịch Biên giới, mở cuộc tiến công ở trung du, tạo sức ép buộc quân đội Pháp phải điều động một phần lực lượng tại đồng bằng Bắc Bộ lên ứng cứu, tạo điều kiện cho các đơn vị bộ đội địa phương, đặc biệt là lực lượng các trung đoàn 48, 42... phối hợp với dân quân tại địa phương phát động chiến tranh du kích tại khu vực này, vốn bị hạn chế nhiều do các cuộc càn quét liên tiếp của Pháp.

Trong đợt 1 của chiến dịch, Quân đội Nhân dân Việt Nam giành thắng lợi lớn tại cả hai mũi tiến công ở Vĩnh Phúc và Hải Ninh. Do đó, Bộ Chỉ huy chiến dịch do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng đã quyết định đặt thêm mục tiêu giải phóng thị xã Vĩnh Yên, một thị xã quan trọng chỉ cách Hà Nội, thủ đô được quy định trong Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1946 có 55 km. Tuy nhiên, do sự phân tán lực lượng nên phía liên hiệp Pháp đã có thời gian đối phó. Đại tướng Pháp De Lattre de Tassigny, chỉ huy mới được điện Élysée bổ nhiệm đã dùng mọi ưu thế về vũ khí, đặc biệt là máy bay ném bom, đồng thời điều động hai binh đoàn cơ động (GM) để giữ bằng được thị xã quan trọng này. Cuộc chiến xảy ra ác liệt bên ngoài thị xã trong hơn 4 ngày. Cuối cùng, nhận thấy tình hình đã có sự thay đổi khi quân Pháp tăng cường hỏa lực rất mạnh, Quân đội Nhân dân Việt Nam quyết định lui quân để chuẩn bị cho hướng tiến công mới tại thị trấn Uông Bí.

Bối cảnh

Sau hai thất bại trong Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947 và Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950, ngày 6-12-1950, Chính phủ Pháp cử Đại tướng Jean de Lattre de Tassigny, Tư lệnh lục quân khối Tây Âu sang làm Tổng chỉ huy quân đội viễn chinh kiêm Cao uỷ Pháp ở Đông Dương. Lần đầu có người đảm đương một lúc cả hai chức vụ này. Tướng Nava nhận xét: "Đờ Lát có những tham vọng lớn hơn nhiều, ông ta không thể bắt đầu sự nghiệp trên chiến trường Đông Dương bằng một cuộc rút lui có giới hạn. Rút lui khỏi miền Bắc sẽ kéo theo sự suy sụp về tinh thần của quân viễn chinh, của quân đội các quốc gia liên kết và sẽ là sự ra đi vĩnh viễn của Pháp."

Trước khi sang Đông Dương, tướng De Lattre đã phác thảo ra một kế hoạch chiến lược gồm 4 điểm, được Chính phủ Pháp và Mỹ chuẩn y, bao gồm các điểm:
Gấp rút tập trung quân Âu – Phi thành các lực lượng cơ động chiến lược;
Phát triển quân lính người Việt với quy mô lớn để bổ sung vào quân đội viễn chinh; xây dựng quân đội quốc gia Việt Nam cho chính quyền Bảo Đại;
Xây dựng tuyến công sự phòng ngự quanh trung du và đồng bằng Bắc Bộ (Phòng tuyến Tassigny) để đối phó với chủ lực Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN).

Trong đó đáng chú ý là việc xây dựng phòng tuyến "boong ke" với hơn 800 lô cốt, chàng chục cụm cứ điểm với hơn 20 tiểu đoàn canh giữ chạy dài từ Hồng Gai, Đông Triều, Lục Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Sơn Tây, Hà Đông tới Ninh Bình, tạo thành một hành lang bảo vệ từ đông sang tây. Tuy nhiên, kế hoạch trên vẫn chưa được thực hiện cho đến trước Chiến dịch Trung du.

Về phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Đảng Cộng sản Đông Dương (ĐCSĐD) quyết định tận dụng thời cơ, tiếp tục mở một số chiến dịch với mục tiêu tiêu diệt sinh lực địch, phá kế hoạch củng cố, bình định của Pháp, phát triển chiến tranh du kích, giữ quyền chủ động trên chiến trường. Tuân thủ theo nguyên tắc: Trước chia lực lượng đánh nhỏ, sau tập trung đánh to, góp nhiều thắng lợi nhỏ thành thắng lợi lớn. Áp dụng cách đánh bôn tập, chuẩn bị sẵn từ xa cơ động tới đánh nhanh, giải quyết nhanh rồi rút ngay. Mục tiêu trước hết là trung du, vì sau Chiến dịch Biên giới, trung du là tuyến phòng thủ chủ yếu chính diện với Việt Bắc, là nơi đông dân nhiều của cùng với nhiều giá trị chiến lược quan trọng khác.

Sau khi phân tích tình hình, Ban Thường vụ Trung ương ĐCSĐD xác định: Đánh dần Trung du, củng cố căn cứ địa chính là nhiệm vụ thiết thực của quân và dân ta. Vì cùng với khu vực sông Đáy ở phía tây nam, Trung du đã thật sự trở thành tuyến phòng thủ chủ yếu của địch, là bàn đạp thuận tiện để chúng tập trung lực lượng binh khí kỹ thuật tiến công uy hiếp Việt Bắc. Đồng thời phê chuẩn phương án tác chiến của Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, quyết định mở chiến dịch lớn tiến công phòng tuyến trung du từ Việt Trì tới Bắc Giang mang tên Trần Hưng Đạo.

Ngày 30 tháng 11 năm 1950, Đảng uỷ Chiến dịch Trần Hưng Đạo được thành lập, gồm có Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp làm Bí thư Đảng uỷ kiêm Chỉ huy trưởng Chiến dịch, hai Uỷ viên Trung ương là Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Nguyễn Chí Thanh và Khu trưởng kiêm Bí thư Khu ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu Việt Bắc Thiếu tướng Chu Văn Tấn, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Trần Hữu Dực, Phó Tổng Tham mưu trưởng Đại tá Đào Văn Trường.

Ngày 15 tháng 12 năm 1950, Đảng uỷ Chiến dịch họp tại xã Hợp Thành, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên để kiểm điểm thêm về công tác chuẩn bị, đề ra công việc phải hoàn thành, đồng thời triệu tập hội nghị giao nhiệm vụ cho các đại đoàn ở hướng chủ yếu. Một số Bí thư Tỉnh uỷ và Tỉnh đội trưởng các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc và Thái Nguyên được mời dự họp. Sau khi giao nhiệm vụ, Sở Chỉ huy chuyển về xã Quân Chu, huyện Đại Từ, dưới chân núi Tam Đảo.

Lực lượng tham chiến

Một thời gian trước cuộc tiến công, nhằm tăng cường sự chỉ đạo phong trào đấu tranh, chuẩn bị lực lượng cho tổng phản công. Ngày 12 tháng 2 năm 1950, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra quyết định hợp nhất tỉnh Vĩnh Yên với Phúc Yên thành tỉnh Vĩnh Phúc. Các khu vực kiểm soát của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (vùng tự do) tại Vĩnh Phúc trở thành hậu phương trực tiếp cho chiến dịch Trần Hưng Đạo.

Lực lượng tham gia chiến dịch bên phía VNDCCH bao gồm: Đại đoàn 308 (với 3 trung đoàn 102, 88 và 36), Đại đoàn 312 (dự kiến tổ chức thành lập chính thức trên cơ sở 2 trung đoàn 209 và 141), hai trung đoàn độc lập của Bộ Quốc phòng là trung đoàn 98 và trung đoàn 174, 4 tiểu đoàn bộ đội địa phương và 4 đại độipháo binh 75 ly. Tổng cộng là 27.638 chiến sĩ.

Số dân công thường trực của Chiến dịch là 27.658 người, số dân công huy động từng đợt là 272.259 người. Chuẩn bị sẵn được 4.960 tấn lương thực và 416 tấn vũ khí.

Công tác Quân y đặc biệt được chú trọng, từ ngày 16 tháng 4 năm 1946, Cục Quân y thành lập do Đại tá Vũ Văn Cẩn làm Cục trưởng. Mỗi trung đoàn được phối thuộc từ 250 đến 300 dân công làm nhiệm vụ tải thương. Các trường trung cấp, sơ cấp quân y tạm thời nghỉ học: 10 bác sĩ, 91 y sĩ, dược sĩ và 264 y tá được điều ra chiến tuyến. Tuy đã nỗ lực nhưng cơ sở vật chất của Quân y Việt Nam trong chiến dịch này khá thiếu thốn, chưa kể một phần bị tổn thất do gặp phải quân Pháp thua chạy tấn công.

Về phía quân đội Pháp, lực lượng quân sự đóng ở ba tỉnh trung du Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang có 14.806 lính, bao gồm 9.326 lính Âu-Phi, 5.480 lính người Việt, thổ phỉ và lính Quân đội Quốc gia Việt Nam theo chính quyền Bảo Đại.

Trung du Bắc Bộ lại được chia làm ba phân khu: phân khu Bắc Giang dọc sông Cầu Lộ theo đường số 13 và đường số 1. Bố trị binh lực có khoảng 5.400 lính Âu-Phi, 1.300 lính dõng. Phân khu Bắc Ninh - 3.300 quân Âu-Phi, 1.800 lính dõng. Pháo có bốn khẩu 75 và 105. Phân khu Vĩnh Phú - 2.400 lính và 1.900 lính bảo an, lính dõng.

Binh đoàn cơ động số 3 (GM3) là một binh đoàn mạnh đóng ở Việt Trì, Vĩnh Yên. Các binh đoàn cơ động khác đóng ở Bắc Ninh, Gia Lâm, Bắc Giang, Hải Dương, Đông Triều có thể nhanh chóng can thiệp.

Diễn biến đợt 1

Mặt trận Vĩnh Phúc

Tháng 2 năm 1950, Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định sáp nhập tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên thành tỉnh Vĩnh Phúc. Tỉnh ủy và Ủy ban Kháng chiến tỉnh Vĩnh Phúc dưới sự chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy Vũ Ngọc Linh và Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Phan Hữu Quảng đã có nhiều chính sách trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự, phục hồi và mở rộng cơ sở kháng chiến, mở các hoạt động vũ trang và đấu tranh chính trị. Ngày 13 tháng 6 năm 1950, tiểu đoàn 64 bộ đội chủ lực tỉnh Vĩnh Phúc tấn công tiêu diệt đồn Sơn Kiệu.

Phán đoán sẽ có cuộc tiến công lớn ở trung du, phía quân Pháp tăng cường cho máy bay trinh sát và mở các cuộc hành quân càn quét.

Ngày 25 tháng 12 năm 1950, binh đoàn cơ động số 3 cùng với tiểu đoàn Mường mở cuộc hành quân Bécassine vào vùng tự do Lập Thạch và Tam Dương (Vĩnh Yên, Phú Thọ) của Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa, đúng vào nơi Trung đoàn 141 và Trung đoàn 209 của Quân đội Nhân dân Việt Nam tập kết để chuẩn bị thành lập Đại đoàn 312. Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312 Lê Trọng Tấn báo cáo xin được nổ súng tấn công và được đồng ý.

Cùng ngày, tiểu đoàn 10 dù thuộc địa và tiểu đoàn Mường chia làm hai cánh tiến vào Liễn Sơn, Xuân Trạch (Lập Thạch, Vĩnh Phúc), lập tức bị trung đoàn 141 chặn đánh, phải lui về cố thủ ở Liễn Sơn chờ cứu viện. Ngày 26 tháng 12, tiểu đoàn Senegal lên ứng cứu cũng bị chặn đánh, phải lui về Xuân Trạch.

Ngày 27, Đại đoàn 312 tiến công mạnh vào Xuân Trạch-Xuân Hoà (Lập Thạch), xoá sổ tiểu đoàn 24 BMTS, bắt sống tiểu đoàn trưởng Piscard với 300 quân, đánh thiệt hại nặng tiểu đoàn dù 10 BPC.

Từ ngày 26 đến ngày 29, Quân đội Nhân dân Việt Nam lần lượt tiêu diệt vị trí Hữu Bằng, Thằn Lằn, Tứ Tạo, Đồi Cà Phê... sau đó phải dừng lại vì trời sáng. 27 tháng 12, tiểu đoàn 166 trung đoàn 209 được tăng cường hai khẩu pháo 75mm tiến đánh đồn Chợ Vàng nhưng không thành công.

Ngày 30 tháng 12 năm 1950, Bộ Chỉ huy chiến dịch cho kết thúc Đợt 1. Quân đội Nhân dân Việt Nam tuyên bố đã loại khỏi vòng chiến đấu 1.300 lính, thu nhiều vũ khí. Toàn quân hy sinh 118 người, bị thương 630 người.

Mặt trận Hải Ninh

Khoảng 2 giờ sáng cùng ngày, trung đoàn 174 QĐNDVN tấn công Bình Liêu, cứ điểm lớn với hơn 300 quân. Lúc 1 giờ trưa thì chiếm được đồn. Quân Pháp rút khỏi các vị trí Châu Sơn, Khe Mo, Phong Dụ, Hoành Mô cố thủ ở Tiên Yên.

Diễn biến đợt 2

Kế hoạch các bên
Cơ quan Tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam tổ chức hội nghị sơ kết đợt 1, chuẩn bị cho đợt 2.
Phương án đợt 2 dự kiến như sau:

 Hướng chính tại Vĩnh Phúc: tiêu diệt thị xã Vĩnh Yên. Lực lượng sử dụng là 3 trung đoàn 36, 88, 102 của Đại đoàn 308, 2 trung đoàn 209, 141 của Đại đoàn 312, 2 tiểu đoàn địa phương của Vĩnh Phúc và Phú Thọ cùng với 3 liên đội sơn pháo 75 ly.
 Hướng phụ từ Đông Bắc sẽ chuyển về Bắc Giang với 2 trung đoàn 174 và 98 cùng với 3 tiểu đoàn địa phương Bắc Ninh, Bắc Giang, Quảng Yên và 1 liên đội sơn pháo 75 ly.
 Hướng phối hợp là Liên khu III: Mặt trận Sơn Tây do Đại đoàn 320 và tiểu đoàn địa phương Sơn Tây - Hà Đông phụ trách. Đại đoàn 304 và lực lượng địa phương chịu trách nhiệm mặt trận Ninh Bình. Mặt Tả Ngạn giao cho trung đoàn 42 và lực lượng địa phương.

Ngày 12 tháng 1 năm 1951, Sở chỉ huy hành quân lên Tam Đảo.

Khi đó, tướng De Lattre không ngờ tới đợt tiến công mới của QĐNDVN, và đã tính cách giành lại quyền chủ động chiến dịch. Beauffre đề nghị cuộc hành binh Trapèze (hình thang) sử dụng 5 binh đoàn cơ động đánh lên Thái Nguyên, nhắm vào cơ sở hậu cần của QĐNDVN theo phán đoán là ở chân dãy núi Bắc Sơn. De Lattre cảm thấy kế hoạch này quá nguy hiểm, quyết định thay bằng một cuộc hành binh hạn chế, sử dụng 2 binh đoàn cơ động do Redon chỉ huy, hướng về phía Chũ vào ngày 15 tháng 1 năm 1951. Nhưng kế hoạch chưa kịp thực hiện, thì QĐNDVN đã mở bắt đầu đợt 2 chiến dịch.

Vòng vây Vĩnh Yên

Đêm 12 tháng 1, trên hướng thứ yếu ở Bắc Bắc, Trung đoàn 98 dưới sự chỉ huy của Trung đoàn trưởng Vũ Mạnh Hùng và Trung đoàn 174 dưới sự chỉ huy của Trung đoàn trưởng Đặng Văn Việt và Chính ủy Chu Huy Mân nổ súng trước. Trung đoàn 174 tiêu diệt đồn Đồng Kế. Trung đoàn 98 đánh Cẩm Lý không thành công.

Đêm 13, trung đoàn 141 tấn công Bảo Chúc, vị trí cách Vĩnh Yên 11 km về phía Tây Bắc. Trận đánh kết thúc vào trưa ngày 14.

Sáng ngày 14, Binh đoàn cơ động số 3 (GM3) cho quân lên cứu Bảo Chúc. Tiểu đoàn Mường tới Thủy An thì bị trung đoàn 209 chặn đánh, lui về Cẩm Trạch. Các tiểu đoàn khác cũng bị chặn đánh, Paul Vanuxem buộc phải lui về Vĩnh Yên cố thủ.

Đêm ngày 14, Cơ quan tham mưu của Quân đội Nhân dân Việt Nam bắt được bức điện của Vanuxem gửi Salan: "Vĩnh Yên est pratiquement encerclé" (Vĩnh Yên thực sự bị bao vây).

Nửa đêm, Đại tướng Võ Nguyên Giáp điện cho chỉ huy Lê Trọng Tấn và Vương Thừa Vũ, hỏi liệu có thể điều ngay 1 trung đoàn đánh vào Vĩnh Yên, nhưng cả hai đại đoàn đều không nắm được các đơn vị đang vận động nên xin cho đánh vào đêm 15. Cơ hội đã bị bỏ qua.

Ở hướng phối hợp: Đại đoàn 320 diệt 9 vị trí nhỏ trên đường số 11 Sơn Tây - Trung Hà, tiêu diệt 1 đại đội Âu Phi, thu 1 khẩu pháo. Đại đoàn 304 tiêu diệt 6 vị trí nhỏ ở Ninh Bình. Bộ đội địa phương 5 tỉnh trung du phối hợp tác chiến từ ngày 20 tháng 12 năm 1950 đến ngày 11 tháng 1 năm 1951 thu được một số kết quả. Riêng bộ đội địa phương ở Vĩnh Tường tiêu diệt 1 đồn, 9 tháp canh, bức rút vị trí Chợ Vàng mà trong đợt 1, trung đoàn 209 đánh hai lần không thành công.

Tại Hà Nội, Raoul Salan là chỉ huy Bắc Kỳ thay thế Boyer de Latour mà De Lattre cho về Pháp nghỉ. Ông ta lập tức điều Binh đoàn cơ động số 1 do Trung tá André Erulin và Đại tá Edon chỉ huy, tiến lên Phúc Yên để thọc vào sườn Quân đội Nhân dân Việt Nam, và một tiểu đoàn dù nhảy xuống Đồng Đau cách Vĩnh Yên 5 km.

De Lattre lập tức bay từ Sài Gòn ra Hà Nội, chỉ thị cho Salan và Redon tới Vĩnh Yên, quyết định tung binh đoàn cơ động số 2 (GM2) từ Lục Nam vào Vĩnh Yên, ra lệnh cho Tham mưu trưởng Jacques Allard lấy 5 tiểu đoàn từ Nam Bộ đưa ra Bắc. Sau đó, De Lattre chỉ thị cho Đại tá Alain de Maricourt chỉ huy không quân sử dụng bom napalm Hoa Kỳ vừa cập cảng Hải Phòng và huy động toàn bộ máy bay dội bom vào các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam tại Vĩnh Yên. Đây là lần đầu tiên bom napalm được sử dụng ờ Đông Dương.

Lo sợ Vĩnh Yên chỉ là nghi binh để mở cuộc tiến công từ Tam Đảo về Hà Nội, De Lattre ra lệnh tập trung một lực lượng bộ binh quan trọng và xe tăng do André Beauffre chỉ huy, án ngữ tại mạn Bắc thành phố về phía cầu sông Đuống.

Sáng ngày 15, GM1 tiến lên Vĩnh Yên thì gặp phải trận địa của Trung đoàn 102 ở Ngoại Trạch (Bình Xuyên), Khai Quang, Mậu Thông (Tam Dương), bị đánh bật cánh trái, lui về Hương Canh. Các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam thực hiện chia cắt, bao vây 2 đại đội của Tiểu đoàn 3 Trung đoàn 1 bộ binh Algérie. GM1 lâm vào tình thế chống đỡ, quân Pháp sử dụng máy bay ném bom napalm vào đội hình Quân đội Nhân dân Việt Nam. Lần đầu gặp bom napalm, bộ đội Quân đội Nhân dân Việt Nam chưa biết cách ứng phó, nhiều người bị chất xăng cháy bám vào, nhảy xuống nước ngâm mình, đến lúc lên bờ gặp không khí lại vẫn bốc cháy. Ngày hôm đó, máy bay Pháp xuất kích 70 lần, quân Pháp phản công, mở đường về Vĩnh Yên nhưng suốt ngày vẫn không tiến được quá 1 km.

Đến chiều tối, Binh đoàn cơ động số 1 (GM1) mới tới được thị xã Vĩnh Yên. Lúc 4 giờ 30 chiều, một chiếc máy bay chở De Lattre và Salan tới Vĩnh Yên. Đến tối, vì phải cứu chữa thương binh nên Quân đội Nhân dân Việt Nam giãn bớt vòng vây.

Đêm 15, sáng 16 tháng 1 năm 1951, Binh đoàn cơ động số 1 (GM1) và Binh đoàn cơ động số 3 (GM3) chia làm 3 hướng đánh chiếm núi Đanh - dải núi đất chạy dài ở phía bắc và Đông Bắc thị xã Vĩnh Yên 6–7 km.

Bộ chỉ huy Việt Nam nhận thấy thị xã Vĩnh Yên đã được củng cố, còn những điểm cao ngoài thị xã mới bị chiếm đều chưa có công sự vững chắc nên đã bỏ phương án tiến công Vĩnh Yên, chuyển hướng tập trung lực lượng tiến công núi Đanh.

13 giờ 30, ngày 16 tháng 1, các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam xuất kích. Trung đoàn 209 chiếm các Điểm cao 70, 103. Lúc 5 giờ chiều, Trung đoàn 36 dưới sự chỉ huy của Trung đoàn trưởng Phạm Hồng Sơn chiếm Điểm cao 157. Sau đó trung đoàn 209 chặn đánh một cánh quân của GM3 từ Vĩnh Yên lên khiến cho cánh quân này phải lùi về thị xã. Ngày 16, 2 Đại đoàn 308 và 312 mở cuộc tiến công lớn, các trận đánh lớn diễn ra ở Điểm cao 101 và 210 (Núi Đanh), quân Pháp phải dùng máy bay ném bom hỗ trợ. Quân đội Nhân dân Việt Nam dùng tối đa cách đánh giáp lá cà giành được thắng lợi lớn.

Sáng ngày 17 tháng 1, Quân đội Nhân dân Việt Nam chiếm Điểm cao 101, đánh thiệt hại nặng một Tiểu đoàn Maroc, nhưng lực lượng đã bị tiêu hao nhiều. Chiến sự ở Điểm cao 210 không đạt kết quả.

Lúc 2 giờ sáng ngày 18 tháng 1 năm 1951, Bộ chỉ huy Việt Nam hạ lệnh kết thúc chiến dịch. Tổng cộng Pháp đã tung vào trận địa Vĩnh Yên 10.000 người, bắn 50 ngàn phát đại bác 105 ly, 200 ngàn phát sơn pháo 75 ly, không quân xuất trận 250 lần ném bom napalm. Pháp thiệt hại khoảng 760 người vừa chết, vừa bị thương, vừa mất tích.

Kết quả
Tuy không thành công trong việc lấy lại Vĩnh Yên (vốn không được đề ra trong kế hoạch tác chiến ban đầu), nhưng QĐNDVN đã giành được những thắng lợi lớn: đánh thiệt hại nặng binh đoàn cơ động của Pháp, loại khỏi vòng chiến đấu khoảng 5.000 quân viễn chinh, với hơn 2.000 bị bắt sống. Trong đó, mặt trận Vĩnh Phúc đã diệt và làm bị thương 2.565, bắt 1.577. Nhiều hội tề tan rã. Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tiêu diệt và bức rút 32 vị trí và tháp canh, thu hồi một số lượng lớn vật tư chiến tranh, đặc biệt là 1.478 súng các loại có thể trang bị cho một trung đoàn mạnh.

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gây dựng được chính quyền ở 9 xã 3 thôn, làm chủ hoàn toàn huyện Đa Phúc (Vĩnh Phúc), 2 huyện Bình Liêu, Hoành Mô ở Đông Bắc. Vùng tự do Hải Ninh được mở rộng ra sát Tiên Yên, Móng Cái, là một trong những hậu phương trực tiếp cho chiến dịch Hoàng Hoa Thám. Phong trào du kích ở vùng sau lưng quân Pháp ("vùng địch hậu") trung du và Liên khu III dần phục hồi. Riêng tại Vĩnh Phúc, cơ sở du kích đã mở rộng ra 353 thôn.

Song các mục tiêu là mở rộng khu lương thực và phát động chiến tranh du kích còn ở mức thấp, thế trận, kế hoạch củng cố của Pháp trên thực tế còn chưa bị phá vỡ, đảo lộn. QĐNDVN bị tổn thất nặng về lực lượng với 2.931 thiệt hại, trong đó có 815 hy sinh.

Tuy nhiên, Chiến dịch Trần Hưng Đạo lại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng về thế và lực của Việt Nam, tăng cường sức mạnh để chuyển cuộc kháng chiến từ giai đoạn cầm cự sang giai đoạn tổng phản công.

Ngoài ra, việc Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến sát Hà Nội khiến các cơ sở bí mật ở đây hoạt động mạnh. Phong trào học sinh, sinh viên dâng cao. Có cả những thơ văn tuyên truyền được kín đáo gửi đăng công khai-tiêu biểu là bài Nhạc xuân gửi gió ngàn phương của Trọng Bình.

Về phía Pháp, tuy bị thiệt hại nặng nhưng việc buộc Quân đội Nhân dân Việt Nam phải bỏ cuộc bao vây Vĩnh Yên đã củng cố sĩ khí của quân đội viễn chinh. Tuy ngăn chặn được Quân đội Nhân dân Việt Nam trong trận Vĩnh Yên nhưng De Lattre rất lo ngại: khí giới, quân số, đồn phòng thủ, tất cả đều thiếu thốn. De Lattre đặt kế hoạch, một mặt yêu cầu Mỹ viện trợ khí giới, một mặt xây cất các đồn bê-tông thành vòng đai phòng thủ Hà Nội và Hải Phòng. Về quân số thì quân tiếp viện Pháp không đủ, mặc dầu De Lattre vừa được chính phủ Pháp "cho vay" 20.000 quân để lấp vào chỗ hổng thiếu hụt, cần phải tiến hành gấp việc đào tạo quân đội Quốc gia Việt Nam để bổ sung quân số. Salan được cử thay thế De Lattre phụ trách việc hành quân để De Lattre đi Pháp và đi Mỹ cầu viện. Tướng De Linarès được cử giữ chức chỉ huy Bắc kỳ thay thế Salan.

Sau chiến dịch, bản kế hoạch của tướng De Lattre được đưa vào hoạt động, gây khó khăn cho QĐNDVN trong hai chiến dịch tiến sát đồng bằng sông Hồng (Hoàng Hoa Thám và Quang Trung). Ba thất bại liên tiếp về chiến thuật trên đã khiến cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các đồng chí của mình phải tìm ra một chiến trường mới và cuối cùng đánh bại Đại tướng De Lattre tại Hòa Bình.

Ngày nay
Hiện nay, Sở Chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên Tam Đảo chỉ còn căn hầm đã bị vùi lấp trong khu vực biệt thự của Toàn quyền Đông Dương. Các cơ quan chức năng địa phương tỉnh Vĩnh Phúc đang thu thập thêm tư liệu để có cơ sở khoa học cho việc tiến hành khôi phục lại căn hầm này.

Tham khảo
 Võ Nguyên Giáp, Đường tới Điện Biên Phủ.
 Lê Trọng Tấn, Từ Đồng Quan đến Điện Biên.
 Trần Thái Bình,  Võ Nguyên Giáp trong cuộc trường chinh thế kỷ. Nhà xuất bản Sài Gòn giải phóng.
 Lê Mậu Hãn (chủ biên), Đại cương lịch sử Việt Nam.
 Hữu Mai, Không phải huyền thoại.
 Viện Sử học, Việt Nam-Những sự kiện lịch sử (1945-1975).

Chú thích

Liên kết ngoài
 TH sưu tầm, Về thăm Ngọc Thanh - Mảnh đất chiến khu xưa
 Nguyễn Văn Bồng, Trận chiến núi Đanh
 Nguyễn Ngọc Lan, Chiến dịch Trần Hưng Đạo Mở lối cho cách đánh vận động chiến
 PGS.TS. Đỗ Văn Trụ, Hội thảo khoa học "Tam Đảo - Di sản Văn hóa và tiềm năng du lịch" - Báo cáo đề dẫn: Tam Đảo - Di sản Văn hóa và tiềm năng du lịch
 Hà Vân, Sư đoàn 312:60 năm vẻ vang... một hoa giáp!
 Ghi chép của Quân Thủy - Hoàng Hà, Trọn tấm lòng "lương y như từ mẫu" (Kỳ 1)
 Nguyễn Văn Thuyết, Truyền thống lực lượng vũ trang tỉnh Vĩnh Phúc
 Nguyễn Xuân Lân, Ngày 12 tháng 2 năm 1950: Một mốc son trong lịch sử kháng chiến chống pháp của tỉnh Vĩnh Phúc 15/4/2010, tạp chí VH, TT & DL Vĩnh Phúc
</small>

T


title: Saint-Germain-en-Laye

text:
Saint-Germain-en-Laye là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 38.423 người (thời điểm 1999).

Các thành phố kết nghĩa
  Aschaffenburg, Đức
  Winchester, Hoa Kỳ
  Konstancin-Jeziorna, Ba Lan
  Temara, Maroc
  Ayr, Scotland

Những người con của thành phố
 Jehan Alain, nghệ sĩ đàn ống và nhà soạn nhạc
 Marie-Claire Alain, nữ nghệ sĩ đàn ống
 Claude Debussy, nhà soạn nhạc
 Henri II của Pháp, vua nước Pháp
 Charles IX của Pháp, vua nước Pháp 1560 - 1574
 Louis de Buade, comte de Frontenac, nguyên là thống đốc của thuộc địa Pháp mới (La Nouvelle-France), thuộc Canada ngày nay
 Louis XIV của Pháp, vua nước Pháp từ 1643 đến 1715
 Margarete của Valois, hoàng hậu của Pháp và Navarra
 Amélie Mauresmo, nữ vận động viên quần vợt
 Philippe I. de Bourbon, công tước của Orléans, anh em của Louis XIV
 Emmanuel Todd, sử gia, tác giả

Tham khảo

Xã của Yvelines
Khởi đầu năm 1020
Quận lỵ của Pháp


title: Pupillaea aperta

text:
Pupillaea aperta, common name the mantled keyhole limpet, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pupillaea


title: Genthin

text:
Genthin () là một thị xã ở the huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Genthin có diện tích 224,17 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 16.290 người. Genthin nằm bên kênh đào Elbe-Havel, cự ly khoảng 50 km về phía đông bắc của Magdeburg, and 27 km về phía tây của Brandenburg.

Genthin từng là địa hạt hành chính của đô thị tập thể ("Verwaltungsgemeinschaft") Elbe-Stremme-Fiener, trước khi được sáp nhập vào thị trấn mới được thành lập Jerichow vào năm 2010.

Tham khảo


title: Philocrena trialetica

text:
Philocrena trialetica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Philocrena


title: Khu du lịch Đankia – Suối Vàng

text:
Khu du lịch suối Vàng là một khu du lịch trọng điểm quốc gia ở Lâm Đồng. Hồ Đan Kia - Suối Vàng nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt 17 km về hướng tây-bắc.

Các điểm du lịch khu vực hồ Đan Kia- Suối Vàng gồm: Thung lũng Vàng, thác Ankroet, đập nước Suối Vàng, hồ Đan Kia.

Tham khảo

Lâm Đồng


title: Gerhardshofen

text:
Gerhardshofen là một đô thị ở huyện Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Priopus russatus

text:
Priopus russatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: 10557 Rowland

text:
10557 Rowland (1993 RL5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10557 Rowland

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Scuticaria irwiniana

text:
Scuticaria irwiniana là một loài lan đặc hữu của Brasil (Minas Gerais).

Tham khảo


title: 6464 Kaburaki

text:
6464 Kaburaki (1994 CK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 2 năm 1994 bởi Y. Kushida ở Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6464 Kaburaki

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Perdita albipes

text:
Perdita albipes là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Southwest Airlines

text:
Southwest Airlines là hãng hàng không giá rẻ lớn nhất tại Mỹ. Southwest sở hữu số lượng máy bay nhiều thứ 3 trên thế giới, 539 chiếc của hãng đều là Boeing 737.Southwest có số doanh thu lớn thứ 6 tại Mỹ,còn nếu xét về số lượng hành khách mà hãng chuyên chở,Southwest là hãng hàng không lớn nhất trên thế giới những năm 90.Mỗi ngày,hãng cung cấp trung bình khoảng 3500 chuyến bay.

Brian Parrish, phát ngôn viên của Southwest Airlines, nói rằng máy bay của hãng "thường xuyên được vệ sinh giữa các chuyến bay và làm sạch toàn diện khi máy bay dừng đỗ qua đêm".

"Chương trình làm sạch của chúng tôi gồm khử trùng tất cả các bề mặt cứng trong cabin, ghế và thảm. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi và làm theo tất cả các hướng dẫn từ Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Mỹ (CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về nCoV và thực hiện bất kỳ điều chỉnh nào đối với các thủ tục khi cần thiết", ông Parrish phát biểu.

Dịch vụ
Về mặt dịch vụ, Southwest có một vài đặc điểm khác với các hãng khác. Đó là việc khách hàng không bị thu tiền hành lý (no hidden fee) và khách hàng cũng được quyền tự do hủy bỏ hay đổi chuyến bay tự do mà không bị tính tiền ngay cả khi họ đã làm thủ tục Check in và đã in vé lên tàu bay (boarding pass).

Kinh doanh
Về phương châm kinh doanh, Southwest cũng có nhiều điểm khác biệt để cắt giảm chi phí.

Sân bay phụ
Thay vì tốn nhiều tiền để chen chúc vào các sân bay to, hiện đại, chính của một thành phố, Southwest thường chọn địa bàn hoạt động tại các sân bay phụ, nhỏ, rẻ. Giả dụ như thay vì bay đến Dallas Forth Worth(DFW), hãng bay đến Dallas Love Field (DAL); thay vì bay đến Chicago sân bay Quốc tế O'Hare, hãng bay đến sân bay quốc tế Chicago Midway thay vì Sân bay quốc tế John F. Kennedy tại New York, hãng chọn sân bay LaGuardia...

Điểm tới điểm
Phương thức hoạt động của các hàng không truyền thống là có một vài trạm trung chuyển chính (hub), rồi từ đó, nối hàng loại các điểm đến. Ví dụ đối với Vietnam Airlines, 2 trạm trung chuyển chính là sân bay Nội Bài và sân bay Tân Sơn Nhất, theo đó nếu muốn bay từ Điện Biên Phủ đến Vinh hoặc từ Bangkok đến Vinh... hành khách sẽ nối chuyến tại Nội Bài.

Tuy vậy, Southwest có mô hình hoạt động hoàn toàn khác. Thay vì tập trung vào một sân bay đầu mối lớn, họ thiết lập một hệ thống bay thẳng. Sẽ không có một trạm trung chuyển cỡ lớn nào mà thay vào đó là hàng loạt các điểm đến quan trọng (focus city) cỡ vừa.

Đội bay
Độ tuổi trung bình đội bay tháng 1/2022 là 12,9 năm.

Tính đến tháng 1/2022:

Tham khảo

Hãng hàng không thành lập năm 1971
Hãng hàng không thuộc Hoa Kỳ
Hãng hàng không giá rẻ
Thành viên IATA
Hãng hàng không Hoa Kỳ
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Nhãn hiệu Mỹ


title: Kim Kyu Sik

text:
Kim Kyu-sik (29 tháng 1 năm 1881 – 10 tháng 12 năm 1950) là nhà lãnh đạo của phong trào độc lập Triều Tiên cũng như trong thời kỳ đầu của lịch sử Hàn Quốc.

Ông sinh ở Dongnae, nay thuộc Busan. Mồ côi từ nhỏ, ông học với một nhà truyền giáo người Mỹ là H.G. Underwood từ khi lên 6 tuồi và có tên Thánh là "Johann". Sau đó ông đến Mỹ, tốt nghiệp cử nhân từ Roanoke College năm 1903 và thạc sĩ từ Đại học Princeton một năm sau đó.

Năm 1905, Kim trở về Triều Tiên và dạy học. Ông qua Trung Quốc năm 1913, sau khi Đế quốc Nhật Bản sáp nhập Triều Tiên năm 1910.

Năm 1919, không giống như Syngman Rhee, Kim đến Paris dự Hội nghị hòa bình Paris để vận động hành lang cho Triều Tiên độc lập khỏi Nhật Bản. Ông được phái đi bởi Yuh Woon-Hyung và Chang Deok-soo, những người thành lập Chính phủ Lâm thời Đại Hàn Dân Quốc ở Thượng Hải vào mùa Hè năm 1919.

Xem thêm
 Kim Gu
 Chang Myun
 Kim Won-bong
 Pak Hŏnyŏng
 Syngman Rhee

Tham khảo

Chính khách Triều Tiên
Nhà báo
Nhà cách mạng Triều Tiên
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Tín hữu Kitô giáo Triều Tiên
Sinh năm 1881
Mất năm 1950
Người Busan
Nhân vật trong Thế chiến thứ nhất
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Nhà thần học Kitô giáo
Kim Won-bong
Kim Kyu Sik
Tín hữu Tin Lành Hàn Quốc


title: Vườn quốc gia Tam Đảo

text:
Vườn quốc gia Tam Đảo là một vườn quốc gia của Việt Nam, nằm trọn trên dãy núi Tam Đảo, một dãy núi lớn dài trên 80 km, rộng 10–15 km chạy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam. Vườn trải rộng trên ba tỉnh Vĩnh Phúc (huyện Tam Đảo), Thái Nguyên (huyện Đại Từ) và Tuyên Quang (huyện Sơn Dương), cách Hà Nội khoảng 75 km về phía Bắc.

Tọa độ địa lý của Vườn quốc gia Tam Đảo: 21°21'-21°42' vĩ Bắc và 105°23'-105°44' kinh Đông.

Lịch sử
Ngày 24/1/1977, thủ tướng chính phủ ra quyết định số 41/TTg công nhận việc thành lập Khu rừng cấm Tam Đảo thuộc địa giới 3 tỉnh, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Tuyên Quang Với tổng diện tích 19.000 ha.

Ngày 6 tháng 3 năm 1986, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 136/TTg về việc phê duyệt "Dự án khả thi đầu tư xây dựng Vườn quốc gia Tam Đảo".

Ngày 15 tháng 5 năm 1996 Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có quyết định số 601 NN-TCCB/QĐ về việc thành lập Vườn quốc gia Tam Đảo trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Đặc điểm

Địa hình
Vườn quốc gia Tam Đảo là vùng núi cao nằm trọn trong dãy núi Tam Đảo. Đây là dãy núi có trên 20 đỉnh cao từ 1.000m trở lên so với mặt nước biển, cao nhất là đỉnh Tam Đảo Nord 1.597m. Địa hình ở đây có đặc điểm là đỉnh nhọn, sườn rất dốc, độ chia cắt sâu, dày bởi nhiều dông phụ gần như vuông góc với dông chính.

Thổ nhưỡng
Điều tra, nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy Vườn quốc gia Tam Đảo có bốn loại đất chính gồm đất feralit mùn vàng phát triển trên đá macma axít, xuất hiện ở độ cao từ 700 m trở lên, có diện tích 8.968 ha; đất feralit mùn vàng đỏ phân bố trên núi thấp từ độ cao 400–700 m, phát triển trên đá macma kết tinh có diện tích 9.292 ha; đất feralit đỏ vàng phát triển trên nhiều loại đá khác nhau ở độ cao 100–400 m, có diện tích 1.7606 ha; và cuối cùng là loại đất đất dốc tụ và phù sa ở độ cao từ 100 m trở xuống có diện tích 1.017 ha.

Khí hậu
Dãy núi Tam Đảo tạo ra 2 sườn Đông và Tây rõ rệt, lượng mưa hàng năm khác nhau đã góp phần tạo nên các tiểu vùng khí hậu khác biệt. Đây cũng là yếu tố tạo ra 2 đai khí hậu nóng ẩm, nhiệt đới mưa mùa từ độ cao 700–800 m trở xuống và đai khí hậu á nhiệt đới mưa mùa, cũng như một số khu vực có nhiệt độ, lượng mưa rất khác nhau của Tam Đảo. Tất cả tạo nên một Vườn quốc gia Tam Đảo được che phủ bởi một lớp thảm thực vật dày đặc, nhiều tầng và đa dạng về loài, đa dạng về quần xã sinh học và hệ sinh thái.

Diện tích, kiểu rừng
Vườn quốc gia Tam Đảo rộng 34.995 ha, trong đó có 26.163 ha rừng, chủ yếu là dạng rừng tự nhiên mưa ẩm thường xanh với độ che phủ chiếm 70% diện tích toàn vườn. Ngoài ra, trong Vườn quốc gia Tam Đảo cũng tồn tại một số kiểu rừng khác như rừng kín thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới núi thấp, rừng lùn trên đỉnh núi, rừng tre nứa, rừng phục hồi sau khai thác, rừng trồng, trảng cây bụi, trảng cỏ.

Hệ động thực vật

Thực vật
Vườn quốc gia Tam Đảo có 1.282 loài thực vật thuộc 660 chi thuộc 179 họ thực vật bậc cao có mạch, trong đó có các loài điển hình cho vùng cận nhiệt đới. Có 42 loài đặc hữu và 64 loài quý hiếm cần được bảo tồn và bảo vệ như hoàng thảo Tam Đảo (Dendrobium daoensis), trà hoa dài (Camellia longicaudata), trà hoa vàng Tam Đảo (Camellia petelotii), hoa tiên (Asarum petelotii), chùy hoa leo (Molas tamdaoensis), trọng lâu kim tiền (Paris delavayi).

Động vật
Vườn quốc gia này cũng có 163 loài động vật thuộc 158 họ của 39 bộ, trong 5 lớp là: thú (Mammalia); chim (Aves); bò sát (Reptilia); ếch nhái (Amphibia) và côn trùng (Insecta). Vườn có tới 239 loài chim với nhiều loài có màu lông đẹp như vàng anh, sơn tiêu trắng, sơn tiêu hồng, sơn tiêu đỏ, có những loài quý hiếm như gà tiền, gà lôi trắng; có 64 loài thú với những loài có giá trị như sóc bay, báo gấm, hổ, gấu ngựa, cầy mực, vượn, voọc đen, v.v. Có 39 loài động vật đặc hữu, trong đó có 11 loài loài đặc hữu hẹp chỉ có ở Vườn quốc gia Tam Đảo như rắn sãi angen (Amphiesma angeli); rắn ráo thái dương (Boiga multitempolaris); cá cóc Tam Đảo (Paramerotriton deloustali) và 8 loài côn trùng.

Giá trị nghiên cứu, du lịch
Trong Vườn quốc gia Tam Đảo có nhiều địa danh thích hợp cho nghỉ mát, du lịch như Thác Bạc, Đền Mẫu Bà Chúa Thượng Ngàn, cầu Đái Tuyết, Am Gió Thang Mây, cột phát sóng truyền hình ở độ cao 1.200 m.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ Vườn Quốc gia Tam Đảo - tamdaonp.com.vn

Tam Đảo
Vĩnh Phúc
Thái Nguyên
Tuyên Quang
IUCN Loại II


title: Mitromorpha canariensis

text:
Mitromorpha canariensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromorpha
Động vật được mô tả năm 2001


title: Caenaugochlora jeffreyi

text:
Caenaugochlora jeffreyi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Caenaugochlora
Động vật được mô tả năm 1997


title: Charadrahyla chaneque

text:
Charadrahyla chaneque là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

 Muñoz Alonso, A. & Canseco-Márquez, L. 2004. Charadrahyla chaneque. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Charadrahyla


title: Tam khôi

text:
Tam khôi () là ba danh hiệu cao nhất của học vị Tiến sĩ (còn gọi là tiến sĩ đệ nhất giáp hay tiến sĩ cập đệ) được xác định tại kỳ thi đình, bao gồm trạng nguyên, bảng nhãn và thám hoa. Tam khôi được đặt ra lần đầu tiên ở Việt Nam (Đại Việt) vào triều nhà Trần năm 1247. Tâm khôi đầu tiên của Việt Nam là:
Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên
Lê Văn Hưu đỗ bảng nhãn
Đặng Ma La đỗ thám hoa

Xem thêm
Khoa bảng Việt Nam
Hoàng giáp
Tam nguyên

Chú thích

Khoa bảng
Thi cử Nho học


title: Börfink

text:
Börfink là một xã ở huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Xã Börfink có diện tích 8,22 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Dầu cắt gọt kim loại

text:
Dầu cắt gọt kim loại (tiếng Anh: Metalworking fluid hay Cutting fluid) là loại chất lỏng được sử dung trong gia công kim loại, nhằm làm mát và bôi trơn vị trí kim loại được gia công. Đồng thời nó cũng có tác dụng làm sạch những mảnh vụn kim loại xuất hiện trong quá trình gia công khỏi bề mặt chi tiết. Những năm gần đây, việc dùng dầu cắt mà thành phần chủ yếu là nước trở nên nhiều, nên người ta cũng gọi dầu cắt là dung dịch cắt.

Phân loại
Dầu cắt gọt gồm hai loại chính:
 Dầu không pha: là những dầu khi sử dụng không cần pha thêm dung môi. Chúng thường được sử dụng trong những giai đoạn gia công phát sinh ít nhiệt hoặc cần bôi trơn tốt.
 Dầu pha: là những loại dầu khi sử dụng cần pha thêm dung môi (nước) để tạo thành dạng nhũ tương. Loại này thường được sử dụng trong các giai đoạn gia công phát sinh nhiệt lớn và cần mức độ bôi trơn thấp. Tùy theo yêu công công việc mà tỷ lệ dầu: nước có thể thay đổi.

Nguồn gốc

Trong thời đại thao tác công cụ máy bằng tay, dầu cắt được sử dụng với mục đích làm giảm ma sát giữa vật cắt và dao cắt, chủ yếu là sử dụng 1 lượng nhỏ dầu cắt có tính dầu. Khi thay đổi từ dụng cụ thép gió sang dụng cụ siêu cứng, nếu máy móc trở thành thiết bị được điều khiển tự động, thì năng suất sản xuất sẽ tăng đột biến, thao tác của máy móc được tự động hoá, thì mục đích sử dụng dầu cắt bị biến đổi.

Hiệu quả

Với việc sử dụng dầu cắt để làm mát, làm trơn điểm gia công, độ chính xác gia công và độ nhám về mặt sẽ được cải thiện, giảm được ma sát của dao cắt. Dầu cắt còn làm rửa trôi mạt cắt ra khỏi dụng cụ gia công hay vật cắt, cũng làm giảm phát sinh những sai sót gia công xảy ra do tích tụ vụn cắt. Hơn nữa, cũng giúp ích cho việc phòng tránh sự biến dạng do nhiệt của máy bởi lượng nhiệt phát sinh khi gia công. Những năm gần đây, người ta thường sử dụng phương pháp gia công bôi trơn với 1 lượng rất nhỏ dầu (Gia công MQL), hay gia công không dùng dầu cắt do liên quan đến tiết kiệm năng lượng hay việc sẽ ảnh hưởng nếu thải dầu ra môi trường. Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu những loại dầu như dùng dầu dạng phi dầu mỏ nhằm giảm thải ra môi trường.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Metalworking Fluids - NIOSH Workplace Safety and Health Topic - National Institute for Occupational Safety and Health

Chất bôi trơn
Sản phẩm dầu mỏ
Gia công cơ khí
Dầu


title: Jagodina

text:
Jagodina (tiếng Serbia: Јагодина) là một thành phố ở miền trung Serbia cách Beograd 136 km bên hai bờ sông Belica. Thành phố Jagodina có diện tích km2, dân số là người (theo điều tra dân số Serbia năm 2002) còn dân số cả khu tự quản là người. Đây là thủ phủ hành chính của quận Pomoravlje.

Khu tự quản
Khu tự quản Jagodina gồm các khu định cư sau:
Jagodina
Bagrdan
Belica
Bresje
Bukovče
Bunar
Vinorača
Voljavče
Vranovac
Vrba
Glavinci
Glogovac
Gornje Štiplje
Gornji Račnik
Deonica
Dobra Voda
Donje Štiplje
Donji Račnik
Dragocvet
Dragoševac
Dražmirovac
Duboka
Ivkovački Prnjavor
Jošanički Prnjavor
Kalenovac
Kovačevac, Jagodina
Kolare
Končarevo
Kočino Selo
Lovci
Lozovik
Lukar
Majur
Mali Popović
Medojevac
Međureč
Miloševo
Mišević
Novo Lanište
Rajkinac
Rakitovo
Ribare
Ribnik
Siokovac
Slatina
Staro Lanište
Staro Selo
Strižilo
Topola
Trnava
Crnče
Šantarovac
Šuljkovac

Tham khảo

Jagodina
Khu dân cư ở Serbia


title: Từ Đạo Phúc

text:
Từ Đạo Phúc (chữ Hán: 徐道覆, ? – 411), tướng lĩnh khởi nghĩa nông dân chống lại chính quyền Đông Tấn, anh rể của thủ lĩnh Lư Tuần.

Xuất thân
Sử cũ không ghi chép về xuất thân của Từ Đạo Phúc. Ông chỉ bắt đầu được biết đến từ khi Lư Tuần lên nắm quyền lãnh đạo nghĩa quân sau cái chết của Tôn Ân.

Tham gia khởi nghĩa và kết cục
Sau khi Hoàn Huyền chấp chính, tạm để Lư Tuần làm Vĩnh Gia thái thú. Tuần đóng quân ở Lâm Hải, dùng Đạo Phúc làm Tư mã điển chương quân sự. Tháng giêng năm Nguyên Hưng thứ 2 (403), Tuần sai Đạo Phúc đánh chiếm Đông Dương, tướng Tấn là Lưu Dụ đánh bại Đạo Phúc, sau đó tiến quân truy kích nghĩa quân.

Nghĩa quân thua chạy xuống phía nam. Tháng 7 năm Nguyên Hưng thứ 3 (404), nghĩa quân lên bờ đánh Châu trị Phiên Ngu, vây thành hơn trăm ngày thì hạ được thành. Tháng 10, Đạo Phúc hạ được Khúc Giang , quận trị của Thủy Hưng. Tuần được Lưu Dụ thụ mệnh làm Quảng Châu thứ sử, bèn lấy Đạo Phúc làm Thủy Hưng thái thú.

Trong khi Tuần bắt đầu nảy sinh tư tưởng cầu an ở Lĩnh Nam, Đạo Phúc tỏ ra nhìn xa trông rộng, không quên mục đích ban đầu. Ông ngầm chuẩn bị nhân lực – vật lực, chờ thời cơ quật khởi. Từ Đạo Phúc cho người đến núi Nam Khang (tức là Đại Dữu lĩnh, cách Thủy Hưng 400 dặm về phía đông), đốn gỗ đẽo ván thuyền, nói dối là đưa đến kinh đô để bán. Về sau Đạo Phúc lại nói là không có người chở đi, phải bán ở quận, hạ giá rất thấp, nhiều người tham rẻ mua về. Khi ấy sông Cống hiểm trở lại nước xiết, đóng thuyền rất khó, mọi người đều giữ ván lại không dùng.

Năm Nghĩa Hi thứ 5 (409), Lưu Dụ bắc phạt Nam Yên, Đạo Phúc viết thư khuyên Tuần khởi binh, Tuần không nghe. Ông đích thân đến Phiên Ngu, nói: "Triều đình luôn xem anh là bệnh trong tim ruột, ngày nào Lưu Dụ còn chưa trở về, ngày đó còn được bình an; nếu dẹp Tề (chỉ vùng Sơn Đông của Nam Yên) xong rồi, Lưu Dụ sai quân tinh nhuệ vượt Lĩnh, thì anh có tài thần vũ cũng không địch nổi. Cơ hội ngày nay, không thể bỏ lỡ. Đã chiếm được kinh đô, Lưu Dụ có về, cũng không làm được gì! Anh nếu không theo, xin hãy để tôi đưa người Thủy Hưng đi đánh Tầm Dương một mình!" Tuần không muốn, nhưng chẳng còn cách nào!

Sau đó, Đạo Phúc căn cứ vào bằng khoán cũ, đến từng nhà để lấy lại ván thuyền, không ai dám từ chối. Trong vòng một tuần, nghĩa quân chế tạo xong chiến hạm, rồi chia ra 2 đường tiến lên phía bắc. Sau khi đánh chiếm Dự Chương, Đạo Phúc xuôi dòng tiến xuống Tầm Dương, châu trị của Giang Châu, đánh bại và giết chết Thứ sử Hà Vô Kỵ.

Tuần sai Đạo Phúc đi đánh Giang Lăng, giữa đường bị quan quân đánh bại, chạy về khuyên Tuần dốc toàn lực đánh thẳng vào Kiến Khang, Tuần nghe theo. Tháng 5, Lư – Từ hợp binh đánh bại 2 vạn quân của tướng Tấn là Lưu Nghị từ Cô Thục tiến xuống, triều đình nhà Tấn kinh hoàng bàn nhau chạy khỏi Kiến Khang.

Nghĩa quân đến Thái Châu, Tuần nghe tin Lưu Dụ đã về Kiến Khang, thì muốn lui về Tầm Dương. Đạo Phúc muốn lên bờ quyết chiến, Tuần không nghe, bèn than rằng: "Ta không được Lư công tin dùng, việc ắt không thành. Nếu ta được vì 1 đấng anh hùng mà ra sức, thiên hạ không đủ để bình định." Nghĩa quân bỏ lỡ thời cơ, từ đó liên tiếp thua trận, Tuần chạy về Phiên Ngu, Đạo Phúc chạy về Thủy Hưng.

Tháng 2 năm Nghĩa Hi thứ 7 (411), tướng Tấn là Mạnh Hoài Ngọc phá được thành, Từ Đạo Phúc tử trận.

Tham khảo
 Tấn thư
 Tư trị thông giám
 Tống thư

Chú thích

Năm sinh thiếu
Mất năm 411
Quân nổi dậy Trung Quốc
Khởi nghĩa nông dân
Khởi nghĩa Trung Quốc


title: Lạc đà một bướu

text:
Lạc đà một bướu hay lạc đà Ả Rập (tên khoa học Camelus dromedarius), là loài động vật guốc chẵn lớn có nguồn gốc ở Bắc Phi và Tây Á, và là thành viên nổi tiếng nhất của họ Lạc đà và hiện nay đã phân bố rộng rãi ở khắp châu Phi.

Lạc đà một bướu được thuần hóa lần đầu tiên ở miền trung hoặc miền nam bán đảo Ả Rập vài nghìn năm trước đây. Các chuyên gia không thống nhất trong việc xác định niên đại: một số tin rằng việc này diễn ra vào khoảng năm 4000 TCN, một số khác cho rằng việc đó diễn ra chỉ vào khoảng năm 1400 TCN. Hiện tại, có khoảng 13 triệu lạc đà một bướu đã thuần hóa, chủ yếu sinh sống trong khu vực từ Ấn Độ tới Bắc Phi. Không còn lạc đà một bướu sống hoang dã, mặc dù còn tồn tại quần thể sống hoang dã khoảng 700.000 con ở Úc, nhưng chúng là hậu duệ của lạc đà một bướu đã thuần hóa.

Loài lạc đà khác còn tồn tại ngày nay là Lạc đà hai bướu. Lạc đà hai bướu được thuần hóa khoảng trước năm 2500 TCN ở châu Á, có lẽ sau lạc đà một bướu. Lạc đà hai bướu có thân hình chắc chắn hơn, có khả năng tồn tại trong điều kiện nóng bức của sa mạc ở miền bắc Iran cũng như mùa đông lạnh giá của Tây Tạng tốt hơn. . Lạc đà một bướu thì cao hơn và nhanh nhẹn hơn, khi có người dẫn dắt, chúng có thể duy trì tốc độ 13-14,5 km/h (8-9 dặm/h) trong khi lạc đà hai bướu khi chở đồ chỉ đi được khoảng 4 km/h (2,5 dặm/h) .

Lạc đà một bướu là loài bản địa ở khu vực Sahara nhưng đã tuyệt chủng vào đầu thiên niên kỷ cuối cùng trước công lịch. Lạc đà thuần hóa được du nhập vào khu vực bởi sự xâm lăng Ai Cập của đế chế Ba Tư dưới triều vua Cambyses (529 TCN - 522 TCN). Các con lạc đà này khi đó đã được sử dụng rộng rãi ở Bắc Phi, và người La Mã đã duy trì các nhóm chiến binh cưỡi lạc đà để kiểm soát mọi nẻo của sa mạc. Lạc đà Ba Tư đã không phù hợp cho việc buôn bán hay đi lại trên sa mạc Sahara. Những chuyến đi rất hiếm trên sa mạc được các chiến binh thực hiện bằng ngựa.

Lạc đà hai bướu khỏe và dẻo dai hơn lần đầu tiên đã được du nhập vào châu Phi vào khoảng thế kỷ 4. Điều này đã không diễn ra trước khi có sự xâm lăng vào Bắc Phi của những người Hồi giáo. Trong quá trình xâm lăng chủ yếu diễn ra trên lưng ngựa thì các liên kết mới với Trung Cận Đông đã cho phép lạc đà được nhập khẩu ồ ạt. Lạc đà hai bướu đã tỏ ra thích nghi tốt với những chuyến đi kéo dài trên sa mạc và chúng có thể chuyên chở được nhiều hàng hóa. Điều này đã làm cho khả năng của thương mại trên Sahara trở thành hiện thực.

Mô tả
Con đực của lạc đà một bướu có vòm miệng mềm, nó có thể phồng to ra để tạo ra một cái túi màu hồng sẫm, gọi là doula, thò ra phía ngoài mõm của chúng để gây ấn tượng với con cái trong mùa sinh sản.

Thời gian mang thai của lạc đà một bướu kéo dài khoảng 12 tháng. Thông thường chúng chỉ sinh một con, và con non bú mẹ trong khoảng 18 tháng. Con cái thông thường phát dục sau khoảng 3 tới 4 năm, con đực sau khoảng 5 tới 6 năm. Tuổi thọ trong điều kiện nuôi bởi con người thông thường là khoảng 25 năm, một số lạc đà có thể sống tới 50 năm.

Lạc đà trưởng thành dài tới 3 m (10 ft) và cao tới 1,8-2,1 m (6–7 ft). Chúng cân nặng tới 450–680 kg (1.000-1.500 pao).

Ngày nay lạc đà một bướu được sử dụng để lấy sữa, thịt và để chuyên chở hàng hóa và con người. Không giống như ngựa, lạc đà một bướu có thể quỳ xuống để chất đồ hay cho người trèo lên.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Con lai của lạc đà một bướu với lạc đà hai bướu (giao phối chéo)
 Từ A đến Z về lạc đà Ả Rập

D
Sahara
Gia súc
Động vật Iran
Động vật có vú Pakistan
Động vật có vú Bắc Phi
Động vật có vú châu Á
Động vật được mô tả năm 1758
Động vật hoang dã châu Phi
Động vật có vú châu Phi


title: HSPA lịch sử hình thành và chuẩn

text:
High Speed Downlink Packet Access (HSDPA) lần đầu được giới thiệu năm 2002 trong phiên bản 5 và High Speed Uplink Packet Access (HSUPA) năm 2004 trong phiên bản 6 của dự án hợp tác thế hệ thứ 3 – 3rd generation partnership project (3GPP). HSDPA và HSUPA gọi chung là High Speed Packet Access (HSPA). 3GPP ra đời vào tháng 12 năm 1998 bằng việc ký kết hợp tác giữa các tổ chức chuẩn và các công ty, đơn vị liên quan để đưa ra chuẩn chung trên toàn cầu cho công nghệ và truy nhập vô tuyến của hệ thống di động thế hệ thứ 3 (3G) phát triển từ GSM. Bên cạnh đó còn có 3GPP2 là dự án dành cho hệ thống di động 3G phát triển từ CDMA. Trang chủ của 3GPP là: http://www.3gpp.org

 TSG RAN (Radio Access Network): tập trung vào giao tiếp vô tuyến và giao tiếp bên trong giữa các between Base Transceiver Stations (BTSs) và các Radio Network Controllers (RNCs) cũng như giao tiếp giữa RNC và mạng lõi [1]. Các chuẩn về HSDPA và HSUPA là do TSG RAN quy định.
 TSG GERAN (GSM/EDGE RAN): cũng giải quyết các vấn đề giống TSG RAN nhưng cho các giao tiếp vô tuyến dựa trên công nghệ GSM/GPRS/EDGE.
 TSG SA (services and system architecture): tập trung vào dịch vụ và kiến trúc hệ thống.
 TSG CT (core and terminals): tập trung vào các vấn đề trong mạng lõi.

Các tài liệu của 3GPP được xuất bản 4 lần một năm bởi các hội nghị của TSG. Các văn bản này có thể download miễn phí. Phiên bản đầu tiên năm 1999 gọi là phiên bản 99 (Release 99) là bản mô tả đầy đủ đầu tiên về WCDMA [1]. Sau đó là từ phiên bản 4 năm 2001 đến phiên bản 11 năm 2011 đang được nghiên cứu, mỗi phiên bản cách nhau khoảng hơn một năm.

Hệ thống chuẩn 3GPP, xét các chuẩn liên quan đến HSPA:

Như chúng ta đã biết, chuẩn của [ITU-T] được sắp xếp theo nội dung. Ví dụ: chuẩn G là về môi trường và hệ thống truyền dẫn, mạng và hệ thống số. Trong đó G. 692 là chuẩn về các giao tiếp quang cho hệ thống đa kênh với khuếch đại quang. Tuy nhiên, hệ thống chuẩn 3GPP lại được xếp theo năm phát hành. Ví dụ phiên bản 99 phát hành năm 1999 và nội dung gồm các vấn đề đã và đang được nghiên cứu tại thời điểm đó. Các vấn đề này được các hội nghị của TSG quyết định có đưa vào phiên bản được phát hành hay không. Sau đó các phiên bản lại tiếp tục được chỉnh sửa và phát hành nhưng do có cùng nội dung chính đã được phát hành nên vẫn giữ tên phiên bản cũ. Ví dụ: có một số văn bản thuộc phiên bản 99 được chỉnh sửa và phát hành năm 2009 và năm 2010. Bản tóm tắt các nội dung chính trong các phiên bản có thể được tải về từ địa chỉ: http://www.3gpp.org/ftp/Information/WORK_PLAN/Work_plan_3gpp_110401.zip

Trên đây là một phần bảng tóm tắt để minh họa. Trong đó có các cột như số ID, tên nội dung, từ viết tắt của nội dung đó, cấp độ của nội dung (nội dung cấp 2 nằm trong nội dung cấp 1), phiên bản được phát hành. Ngoài ra còn có các cột như thời gian bắt đầu, kết thúc, % hoàn thành…

Toàn bộ kho lưu trữ các văn bản được phát hành của 3GPP là tại địa chỉ: http://www.3gpp.org/ftp/. Trong đó bao gồm các văn bản giới thiệu và các phần thuộc các TSG khác nhau, đặc biệt là các văn bản trong mục Specs. Trong mục Specs là các tài liệu được phát hành 4 lần 1 năm như đã nói ở trên. Mỗi lần phát hành, không chỉ có các phiên bản tại thời điểm đó mà còn có các phiên bản khác được sửa đổi. Trong các phiên bản có các series (các chuỗi). Ví dụ: http://www.3gpp.org/ftp/Specs/2002-06/Rel-5/21_series/21103-500.zip. Trong các tài liệu phát hành tháng 06 năm 2002 có phiên bản 5. Trong phiên bản 5 có series 21 gồm các văn bản có 2 số đầu là 21 ví dụ TS 21.103.

HSDPA:

Khi công nghệ WCDMA ra đời, các phiên bản 99 và 4 tập trung nghiên cứu về nó. Trong quá trình đó người ta nảy sinh ý tưởng về việc cải tiến truy nhập gói nhằm đáp ứng yêu cầu không ngừng gia tăng về tốc độ truyền dữ liệu. Tháng 3 năm 2000, dưới sự tài trợ của các công ty viễn thông, quá trình nghiên cứu HSDPA khởi động trong khuôn khổ của 3GPP. Khi phiên bản 5 được xuất bản, ghi rõ về cơ bản các yêu cầu cho HSDPA gồm:

 HSDPA-IubIur (giao tiếp Iub kết nối Node B (RBS) and RNC): mô tả UTRAN (Universal Terrestrial Radio Access Network) và giao tiếp UTRAN Iur
 HSDPA-IurIub: giao thức Radio Access Network Application Part (RANAP) cho giao tiếp UTRAN Iu
 HSDPA-L23: các giao thức lớp 2 và lớp 3
 HSDPA-RF: các vấn đề liên quan đến thiết bị người dùng User Equipment ([UE]) và trạm gốc Base Station ([BS]) sừ dụng truyền song công phân chia theo thời gian Time Division Duplex ([TDD]) và truyền song công phân chia theo tần số Frequency Division Duplex ([FDD]).

HSDPA cho phép tốc độ dữ liệu ban đầu là 1.8Mbps, tăng lên 3.6Mbps rồi 7.2Mbps và cuối cùng lên đến 14Mbps. Nó được thiết kế nhằm đáp ứng các dịch vụ có tốc độ đường xuống lớn và tốc độ đường lên nhỏ [3]. Có thể coi HSDPA là ADSL không dây. Do tốc độ dữ liệu như trên, ban đầu HSDPA chỉ được thiết kế cho dữ liệu tốc độ cao nhưng chưa thể đáp ứng thời gian thực. Các ứng dụng có thể có như: lướt Web, xem phim. Các cải tiến về sau cho phép cung cấp thêm VoIP (tốc độ thấp nhưng cần đáp ứng nhanh). Phiên bản 5 HSDPA kế thừa các kĩ thuật cho dữ liệu đường xuống tốc độ cao của phiên bản 4 [3]. Ngoài ra các kĩ thuật mới cũng được nghiên cứu như:

 tập trung vào các dịch vụ nền tảng tương tác thông suốt
 phân phối ưu tiên khu vực đô thị và trong nhà (indoor), nhưng không giới hạn chỉ trong các khu vực này mà hoàn toàn cho phép di chuyển
 kết hợp với anten kĩ thuật thu tiên tiến
 đáp ứng yêu cầu ghi nhớ và thời gian xử lý của thiết bị người dùng User Equipment (UE)

Giảm thiểu các thay đổi trong kiến trúc và kĩ thuật đang sử dụng [3]. Yêu cầu này nhằm đảm bảo độ tương thích giữa hệ thống cũ và mới.

Các kĩ thuật sau đã được đưa ra:

 Mã hóa và điều chế tương tác Adaptive Modulation and Coding (AMC)
 Cơ chế lai yêu cầu tự động truyền lại Hybrid Automatic Retransmission Query (Hybrid ARQ)
 Chọn lựa cell nhanh Fast Cell Selection (FCS)
 Xử lý bằng anten Multiple Input Multiple Output (MIMO)
 Kênh truyền chia sẻ đường xuống riêng Standalone Downlink Shared CHannel (Standalone DSCH) [3].

AMC và Hybrid ARQ được đưa ra trong phiên bản 5 HSDPA. MIMO được giới thiệu trong phiên bản 6 nhưng vẫn tiếp tục được nghiên cứu cho đến ngày nay. FCS và Standalone DSCH được đánh giá là không mang lại hiệu quả cao nên đã không được ứng dụng sau khi nghiên cứu, tuy nhiên chúng vẫn có thể được sử dụng sau này.

1.Kiến trúc phân lớp:

Như đã nói ở trên, HSDPA sử dụng cả FDD và TDD nghĩa là có thể có nhiều kênh tần số và nhiều khe thời gian để truyền dữ liệu. Kĩ thuật DSCH trong phiên bản 99 được phát triển thành High Speed-Downlink Shared CHannel (HS-DSCH). HS-DSCH kết hợp với DPCH là thủ tục chính được sử dụng trong HSDPA. Đối với chiều xuống, có kênh truyền dữ liệu mới đó là (HS-PDSCH) và kênh điều khiển (HS-SCCH). Đối với đường lên, kênh truyền mới là HS-DPCCH theo chuẩn DPCCH.
Một đặc điểm chính của HSDPA là tính thích nghi của đường truyền: cơ chế truyền thay đổi theo từng Transmission Time Interval (TTI) thích nghi với điều kiện đường truyền [3].

Cơ chế hybrid ARQ thuộc lớp 2 tức lớp Medium Access Control (MAC).Theo hình vẽ ta thấy:

 Tại RNC có 2 giao thức: có hoặc không có thêm lớp MAC-c/sh.
 Tại Node-B có thêm giao thức MAC-hs

Với đường xuống, chỉ thị HS-DSCH, HS-DSCH Indicator (HI) được DPCH mang theo trỏ vào kênh mà UE cần giải mã. Trong quá trình UE giải mã HS-DSCH TTI, UE sẽ được kênh HS-SCCH cấp cho mã sử dụng trong HS-DSCH TTI và các thông tin kèm theo.
Với đường lên,tín hiệu bao gồm ACK cho Hybrid ARQ và thông tin về điều kiện kênh truyền. Cơ chế HS-DPCCH được sử dụng cũng giống như DPCH [3].

HS-DSCH có nhiều loại tùy thuộc vào dung lượng của UE.

2.Mã hóa và điều chế thích nghi Adaptive Modulation and Coding (AMC):

Quá trình mã hóa và điều chế trong HSDPA thích nghi theo đường truyền. Khi UE gửi các đo đạc về đường truyền xuống trong luồng dữ liệu lên, Node-B tính toán và quyết định chọn phương thức mã hóa và điều chế nào phù hợp cho TTI. Nếu đường truyền xấu thì vẫn sử dụng Quadrature Phase Shift Keying (QPSK) như trong phiên bản 99 để đảm bảo chất lượng. Nếu đường truyền tốt thì có thể tăng số mức điều chế lên, ví dụ: 16 Quadrature Amplitude Modulation (16-QAM), nhằm tăng tốc độ. Đây là phần cải tiến trong phiên bản 5.
Theo phiên bản 99, mọi quá trình đều do RNC điều khiển. Tuy nhiên như vậy sẽ làm tăng thời gian đáp ứng và giảm hiệu quả khi tính toán đối với kênh truyền thay đổi. Chính vì vậy trong phiên bản 5, các quá trình tính toán thời gian đã chuyển xuống cho Node-B đảm nhiệm.

3.Cơ chế lai yêu cầu truyền lại tự động Hybrid ARQ:

ARQ là cơ chế phát hiện lỗi như sau: bên phát gửi một gói tin và chờ bên nhận gửi xác nhận đã nhận được rồi gửi tiếp(Stop And Wait – SAW), nếu sau một khoảng thời gian không nhận được thì tự động gửi lại. Cơ chế Hybrid ARQ là sự kết hợp giữa ARQ và Forward Error Correction (FEC). Các gói sai được giữ lại để kết hợp với các gói truyền lại và giải mã. Có các loại: Code Combining, Incremental Redundancy (IR), Chase combining[3]. HSDPA sử dụng IR và Chase combining.

HSUPA:

Các sách thường viết rằng HSUPA được giới thiệu trong phiên bản 6 của 3GPP. Tuy nhiên, trong phiên bản 6 hầu như không thấy nhắc đến HSUPA. Nguyên nhân là do HSUPA là tên gọi thông thường, khi mới ra đời trong phiên bản 6 nó được biết đến với tên gọi Enhanced Uplink Dedicated Channel (E-DCH).

Các kĩ thuật chính được nghiên cứu cho HSUPA:

 AMC
 Hybrid ARQ
 Quá trình phân chia thời gian tại Node-B
 Cải tiến các lớp trong kiến trúc phân lớp
 Fast DCH

Sau một thời gian nghiên cứu thì một số kĩ thuật trên được coi là không khả thi và mang lại lợi nhuận nên chỉ có các kĩ thuật sau được áp dụng:

 Giảm TTI: có khả năng 2ms
 Cơ chế phân chia thời gian của Node-B: Node-B sẽ quản lý transport format combinations (TFCs) và UE sẽ chọn một TFC phù hợp [4].
 HARQ: cơ chế yêu cầu truyền lại lai

Bên cạnh đó 3GPP cũng nghiên cứu ‘FDD enhanced uplink’ để áp dụng cho HSUPA và được chia làm các phần sau:

 FDD Enhanced Uplink: lớp vật lý
 FDD Enhanced Uplink: giao thức lớp 2 và lớp 3
 FDD Enhanced Uplink: giao thức cho UTRAN Iub/Iur
 FDD Enhanced Uplink: yêu cầu và kiểm tra chất lượng hệ thống, thu phát sóng vô tuyến[4].

Kĩ thuật TDD thì được nghiên cứu và áp dụng sau đó trong phiên bản 7.

 FDD Enhanced Uplink: lớp vật lý gồm các nghiên cứu về các vấn đề sau:
 Liên kết giữa kênh truyền và kênh vật lý
 Mã hóa kênh và ghép kênh
 Các thủ tục
 Đo đạc các thông số
 Dung lượng
 FDD Enhanced Uplink: giao thức lớp 2 và lớp 3:

Để cải tiến đường truyền lên, người ta thay đổi các thủ tục trong mô hình phân lớp như sau:
 Tại UE: một lớp MAC mới (MAC-es/MAC-e) được thêm vào dưới lớp MAC-d. MAC- es/MAC-e đảm nhận thực hiện việc truyền lại theo HARQ, phân định thời gian và MAC-e cũng thực hiện ghép kênh, chọn lựa TFC.
 Tại Node B: tương tự để có thể giao tiếp giữa Node-B và UE thì tại Node-B một MAC-e cũng được thêm vào và thực hiện chức năng tương tự như tại UE: thực hiện việc truyền lại theo HARQ, phân định thời gian và tách kênh.
 Tại S-RNC: tương ứng với lớp MAC-es tại UE thì S-RNC cũng được thêm vào lớp MAC-es để có thể đóng và mở các gói dữ liệu từ các Node-B trong quá trình chuyển giao mềm.
 FDD Enhanced Uplink: giao thức cho UTRAN Iub/Iur

Đường lên cũng được cải tiến bằng cách thay đổi kịch bản giao tiếp UTRAN Iub/Iur:một UE thực hiện Soft Hand Over (SHO) với 2 Node-B và được quản lý bởi RNC.

FDD Enhanced Uplink: yêu cầu và kiểm tra chất lượng hệ thống, thu phát sóng vô tuyến.[4]

Để tăng chất lượng đường truyền người ta thực hiện các cải tiến ở các mặt sau:
 Truyền nhận vô tuyến giữa các UE
 Truyền nhận vô tuyến giữa các Base Station
 Kiểm tra chất lượng các Base Station
 Yêu cầu về quản lý tài nguyên vô tuyến

KẾT LUẬN:
Tóm lại, trong quá trình nghiên cứu hệ thống chuẩn của HSDPA và HSUPA, 3GPP đã đưa ra rất nhiều cải tiến nhằm tăng tốc độ truyền dẫn và đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, hệ thống chuẩn này rất chi tiết và phức tạp, nên trong bài viết này chỉ có thể trình bày các ý tưởng chính. Các thông tin chi tiết có thể được tải về từ trang chủ của 3GPP.

THAM KHẢO:

[1] HSDPA/HSUPA for UMTS: High Speed Radio Access for Mobile Communications Edited by Harri Holm and Antti Toskala © 2006 John Wiley & Sons,

[2] http://www.3gpp.org

[3] Overview of 3GPP Release 5 V0.1.1 (2010-02)

[4] Overview of 3GPP Release 6 V0.1.1 (2010-02)

Tham khảo


title: Calvisson

text:
Calvisson là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie phía nam Pháp. Xã nằm ở giữa Nîmes, Montpellier, Cevennes và Camargue.
Calvisson có cự ly 17 km về phía tây của Nîmes. Xã nằm ở chân núi phía bắc Vaunage, trong một thung lũng màu mỡ bao quanh bởi một vòng cung đồi đá vôi cao đến 200 m.

Nhân vật địa phương nổi tiếng
 Guillaume de Nogaret
 Jean Cavalier

Tham khảo

Liên kết ngoài
 English description on the Languedoc Page
 Calvisson trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Calvisson trên trang mạng INSEE
 Calvisson trên trang mạng của Quid
 Calvisson trên bản đồ Pháp
 Townplan of Calvisson on Mapquest

Xã của Gard


title: Diprotochaeta

text:
Diprotochaeta là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Bulbophyllum semperflorens

text:
Bulbophyllum semperflorens là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

semperflorens]]

S


title: Quận Rowan, North Carolina

text:
Quận Rowan là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina. Năm 2000, dân số quận này là 130.340 người. Quận lỵ đóng ở Salisbury.

Quận được lập ngày năm 1753 từ phần phía bắc  của quận Anson.  Quận đã được đặt tên theo Matthew Rowan, quyền thống đốc bang Bắc Carolina từ năm 1753 đến 1754,

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 524 square miles (1.357 km²), trong đó, 511 dặm Anh vuông (1.324 km²) là diện tích đất và 13 dặm Anh vuông (32 km²) trong tổng diện tích (2,40%) là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh
Quận Davie, Bắc Carolina - Bắc
Quận Davidson, Bắc Carolina - Đông bắc
Quận Stanly, Bắc Carolina - Đông nam
Quận Cabarrus, Bắc Carolina - Nam
Quận Iredell, Bắc Carolina - Tây

Thông tin nhân khẩu

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 130.340 người, 49.940 hộ, và 35.507 gia đình sinh sống ở quận.  Mật độ dân số là 255 người trên mỗi dặm Anh vuông (98/km²). Đã có 53,980 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 106 trên mỗi dặm Anh vuông (41/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 80,02% người da trắng, 15,78% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,33% người thổ dân châu Mỹ, 0,85% người gốc châu Á, 0,03% người các đảo Thái Bình Dương, 2,00% từ các chủng tộc khác, và 1,00% từ hai hay nhiều chủng tộc.  4,12% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 49,940 hộ trong đó có 32,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 54,80% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 11,90% had a female householder with no husband present, và 28,90% là không gia đình. 24,70% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 10,20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,52 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,98,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 24,70% dưới độ tuổi 18, 9,10% từ 18 đến 24, 29,80% từ 25 đến 44, 22,50% từ 45 đến 64, và 14,00% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 36 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 97,60 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 95,30 nam giới.

Thu nhập bình quân hộ là 37.494 đô la Mỹ, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $44.242, Nam giới có thu nhập bình quân $31,626 so với mức thu nhập $23.437 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $18.071, Khoảng 8,10% gia đình và 10,60% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 13,70% những người có độ tuổi 18 và 11,40% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị trấn
China Grove
Cleveland
East Spencer
Enochville
Faith
Granite Quarry
Kannapolis
Landis
Rockwell
Salisbury
Spencer

Các thị trấn
Quận được chia thành 14 xã: Atwell, China Grove, Cleveland, Franklin, Gold Hill, Litaker, Locke, Morgan, Mount Ulla, Providence, Salisbury, Scotch Irish, Steele, và Unity.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rowan Museum web site
Rowan County government official website
Edith M. Clark History Room

Quận của North Carolina