title: Trận đồi Độc Lập

text:
Trận đồi Độc Lập là trận đánh diễn ra tại ngọn đồi cùng tên trong giai đoạn 1 của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đây là trận đánh thứ hai của chiến dịch, diễn ra từ đêm 14-3 đến rạng sáng 15-3. Sau trận đánh, Quân đội nhân dân Việt Nam hoàn toàn kiểm soát quả đồi, đẩy lùi đợt phản kích của Pháp, qua đó gần như đánh sụp Phân khu phía Bắc của cứ điểm Điện Biên Phủ.

Bối cảnh
Phân khu Bắc của Pháp gồm hai trung tâm đề kháng là Gabrielle (đồi Độc Lập) và Anna Marie do André Trancart (Tơrăngca), viên trung tá đã phụ trách vùng "tự trị Tây Bắc" ở Lai Châu, chỉ huy. Gabrielle nằm trên một quả đồi riêng rẽ ở đầu bắc cánh đồng, dài 500 mét, rộng 200 mét, không một bóng cây, dày đặc những trận địa, đường hào, ụ súng. Cơ quan tham mưu chiến dịch của Việt Nam đặt tên cho nó là đồi Độc lập, còn người Pháp gọi nó là "tàu phóng ngư lôi".

Trước chiến dịch, Chỉ huy cụm cứ điểm Đờ Cát đã mở cuộc thi xem trung tâm đề kháng nào của tập đoàn cứ điểm có tổ chức trận địa vững chân và hoàn thiện nhất về mặt chiến thuật. Gabrielle, do Tiểu đoàn 5 thuộc Trung đoàn Bộ binh Algérie số 7 tổ chức phòng ngự, được ban chấm thi đánh giá cao nhất. Đờ Cát trao cho nó một khoản tiền thưởng đủ tổ chức một buổi ăn mừng.

Đây là trung tâm đề kháng duy nhất có hai tuyến phòng ngự hoàn chỉnh buộc đối phương khi tiến công phải đột phá hai lần. Gabrielle ở cách xa phân khu trung tâm 4 km nên được tăng cường bốn khẩu súng cối hạng nặng 120 ly. Những người chỉ huy đã bố trí trận địa pháo khá cẩn mật, tính toán kỹ lưỡng những mục tiêu có thể xuất hiện. Bốn đại đội đồn trú đều có công sự vững chắc. Tiểu đoàn 5 Algérie là một tiểu đoàn đáng tin cậy trong chiến đấu. Trước khi đến Điện Biên Phủ, nó được trang bị lại những vũ khí mới, kể cả súng có kính ngắm hồng ngoại chuyên để bắn trong đêm tối. Ngoài ra còn có một đại đội lính Thái của Quân đội Quốc gia Việt Nam hỗ trợ phòng ngự, và được pháo binh ở Mường Thanh, Hồng Cúm chi viện.

Ngay sau khi cứ điểm Him Lam thất thủ tối 13-3, các chỉ huy Pháp dự đoán Quân đội Nhân dân Việt Nam sẽ tấn công Gabrielle ngay sau đó. Đúng ngày hôm đó, Thiếu tá Kah tới Gabrielle thay Thiếu tá Méccơnem (Mecquenem) mãn nhiệm. Hai viên tiểu đoàn trưởng cùng đi thị sát lại vị trí, và thống nhất yêu cầu pháo binh ở Mường Thanh sẽ bắn vào chỗ có của thung lũng ở phía bắc và những đường hào tiếp cận khá sâu Việt Minh đã đào tới chân đồi. Đạn dược dự trữ được bốn ngày. Không quân hứa sẽ cho một máy bay C-47 thả đèn dù suốt đêm. Chỉ huy pháo binh Piroth cam kết dành cho Gabrielle sự yểm hộ cao nhất của pháo binh. Hai viên chỉ huy vui vẻ chạm cốc hẹn sẽ gặp lại nhau khi trận Điện Biên Phủ kết thúc. Chỉ trong 3 ngày, từ 13 đến 15-3-1954, quân Pháp đã bắn hơn 30 nghìn viên đạn pháo, đêm 14-3 còn huy động máy bay oanh tạc suốt đêm thành hàng rào lửa ngăn chặn bước tiến quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Kế hoạch của Quân đội nhân dân Việt Nam
Lúc đầu, Quân đội Nhân dân Việt Nam chủ trương đánh cả Him Lam và đồi Độc lập trong một đêm, sau đó sẽ tiêu diệt nốt trung tâm còn lại là Bản Kéo. Đánh cả hai nơi có lợi là phân tán được hỏa lực chi viện của tập đoàn cứ điểm. Nhưng khi tính toán cụ thể, nhận thấy không đủ sơn pháo 75 ly đi cùng một lúc với hai đơn vị xung kích, Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định đánh Him Lam trước, ngay sau đó chuyển pháo sang cho đơn vị đánh đồi Độc lập vào đêm hôm sau.

Trung đoàn 165 (Đại đoàn 312) và Trung đoàn 88 (Đại đoàn 308) có nhiệm vụ tiêu diệt trung tâm đề kháng đồi Độc Lập. Đại đoàn Công Pháo 351 tập trung toàn bộ hỏa lực pháo binh trực tiếp yểm hộ cho bộ binh tiến công, kiềm chế pháo binh Pháp, tập kích vào cơ quan chỉ huy ở Mường Thanh, sân bay và các kho tàng.

Nhiệm vụ tiến công đồi Độc lập được giao cho Trung đoàn trưởng 165 Lê Thùy và Trung đoàn trưởng 88 Bùi Nam Hà dưới quyền chỉ huy của Đại đoàn trưởng 308 Vương Thừa Vũ. Trung đoàn 88 Đại đoàn 308 của Trung đoàn trưởng Bùi Nam Hà đánh vào hướng Đông Bắc là hướng thứ yếu, Trung đoàn 165 Đại đoàn 312 của Trung đoàn trưởng Lê Thùy đánh vào hướng chủ yếu là hướng Đông Nam cứ điểm, ngoài ra có sự hỗ trợ của Đại đội lựu pháo 803, 2 đại đội sơn pháo 752, 753 và hai đại đội súng cối 120mm bắn chi viện, và bố trí lực lượng làm nhiệm vụ chặn phản kích từ Mường Thanh ra. Cùng lúc, sử dụng một phân đội bộ binh và một đại đội trợ chiến của Tiểu đoàn 255 Trung đoàn 174, tiến hành tích cực nghi binh tại A1.

Theo kế hoạch, trận đánh đồi Độc lập sẽ bắt đầu vào 16 giờ 45 ngày 14 tháng 3 năm 1954. Đúng giờ G, bộ phận nghi binh nổ súng bắn cháy ba lều vải trên đồi A1, và xung kích tiến lên mở hàng rào. Pháo 105 ly của Pháp từ Hồng Cúm và cối 120 ly ở Mường Thanh nã đạn dồn dập vào trận địa của Tiểu đoàn 255. Nhưng ở đồi Độc lập, do trời mưa, sơn pháo 75 ly và súng cối 120 ly điều từ Him Lam sang không tới kịp trước giờ nổ súng nên cuộc tiến công chưa bắt đầu. Bộ phận nghi binh được lệnh rút ra.

Đêm 14-3-1954, Đại đội trưởng Lê Nam Phong cùng trung đoàn hành quân dưới mưa đạn pháo 105mm, pháo 155mm của Pháp và trời cũng mưa tầm tã. Bộ đội phải dùng áo mưa và cởi cả áo che cho bộc phá và súng đạn.

Diễn biến

Tấn công đồi Độc Lập
 18 giờ ngày 14-3: Chỉ huy trưởng trận đánh Vương Thừa Vũ trao đổi với Tư lệnh phó Đại đoàn 312 Đàm Quang Trung, quyết định cho pháo binh bắt đầu bắn vào các cứ điểm Pháp, phá hoại công sự và uy hiếp tinh thần binh lính Pháp. Trong khi đó bộ binh tiếp tục chuẩn bị thật chu đáo, chờ sơn pháo và cối 120 ly tới mới nổ súng. Những loạt lựu pháo bắn khá trúng đích, làm sập nhiều hầm ở khu vực chứa vũ khí nặng, viên Trung úy Moreau chỉ huy Đại đội 4 chết trong hầm. Sau mỗi đợt oanh kích của pháo, Méccơnem lại yêu cầu pháo binh từ Mường Thanh bắn chặn các đường hào xuất kích, và động viên binh lính trong đồn sẵn sàng đối phó với những đợt xung phong. Nhưng tới 2 giờ sáng ngày 15-3, vẫn chưa có đợt xung phong nào. Máy bay thả dù pháo sáng suốt đêm trên vị trí. Quân Pháp cho rằng những đợt tiến công của Quân đội Nhân dân Việt Nam đã bị đạn, bom nghiền nát.

Các chiến sĩ sơn pháo và súng cối 120 ly mò mẫm, khiêng pháo nhích từng bước trong rừng, giữa đêm đen dưới trời mưa tầm tã. Nửa đêm, họ chỉ còn cách trận địa 700 mét. Bất thần, một loạt bom nổ trên không chụp xuống đội hình. Một số chiến sĩ hy sinh và bị thương. Hầu hết các đòn khiêng pháo đều gãy. Những người còn lại biết bộ binh đang chờ, vẫn quyết tâm đưa pháo tới đích. 2 giờ sáng, các khẩu đội sơn pháo mới đến nơi.

 3 giờ 30 phút ngày 15-3, chỉ huy trưởng trận đánh hạ lệnh tiến công. Sau một thời gian im lặng, cả lựu pháo và sơn pháo lúc này đồng loạt khai hỏa. Quân Pháp không hiểu đây là một đợt tiến công hay vẫn là sự "khiêu khích" của Việt Minh nhằm tiêu hao đạn đại bác của họ.

Trên hướng chủ yếu, Trung đoàn 165 đột phá thuận lợi. Các chiến sĩ Tiểu đoàn 115 tiến lên mở cửa giữa lúc pháo chi viện bắn trúng bãi mìn. Những trái mìn sáng của Pháp làm cho cửa mở sáng rực như ban ngày, giúp việc quan sát rõ hơn.

Lợi dụng lúc pháo binh bắn cấp tập, các trung đội bộc phá băng lên phá các hàng rào. Người đánh bộc phá đầu tiên là chiến sĩ Nguyễn Bá Tuệ. Pháp bắn trả vô cùng ác liệt, nhiều chiến sĩ bộc phá đã hy sinh, như Trung đội phó Đồng đang ôm bộc phá lao lên thì trúng đạn, Tiểu đội trưởng Cấp hy sinh, chiến sĩ Viên ôm bộc phá ngã dưới chiến hào. Nhưng sau 40 phút, các chiến sĩ bộc phá đã hoàn thành nhiệm vụ.

Trên hướng thứ yếu, lúc đầu Trung đoàn 88 xác định cửa mở chưa đúng hướng (trung đoàn mới ở Lào về 3 ngày, vừa trinh sát vừa tổ chức chiến đấu, vừa đào hào giao thông, nên địa hình chưa thật nắm chắc), tuy đã dọn trên một trăm mét rào dây thép gai, vẫn chưa lọt vào bên trong cứ điểm. Sau đó chiến sĩ Nguyễn Văn Ty phát hiện hướng mở sai, đã chỉnh lại hướng mở, một mình Ty đánh 9 quả bộc phá mở hàng rào (Nguyễn Văn Ty sau đó được phong Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và sau này hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Nam).

 3 giờ 55 phút, pháo binh được lệnh ngừng bắn, vì cuộc chiến đấu đã diễn ra bên trong cứ điểm. Xung kích ào ạt tiến vào trung tâm. Trung đoàn 165 đánh hướng Đông Nam tương đối thành công. Tiểu đội mũi nhọn do Trần Ngọc Doãn và Mai Văn Các chỉ huy, dẫn đầu Đại đội 501 lao vào đồn Pháp. Người trước ngã, người sau tiến lên. Trần Ngọc Doãn được hai tù binh dẫn đường tới trận địa súng cối, nổ súng diệt toàn bộ lính của tổ súng cối, phá hủy bốn khẩu cối 120 ly. Xung kích tiến sâu vào đồn, đánh chiếm khu thông tin, tiến thẳng tới sở chỉ huy, tiến công bao vây chỉ huy cứ điểm dưới hầm ngầm, chiến sĩ Nguyễn Ngọc Doãn cắm cờ trên nóc sở chỉ huy địch. Tiếp đó trung đoàn xông lên tiêu diệt chia cắt từng bộ phận của địch.

Trên hướng thứ yếu, Trung đoàn 88 sau khi mở cửa được, các mũi xung kích lao thẳng vào bên trong cứ điểm bắt liên lạc với Trung đoàn 165 bao vây hầm cố thủ sở chỉ huy địch.

 4 giờ sáng, Méccơnem báo cáo tình hình với Mường Thanh qua điện đài. Đờ Cát hứa sẽ yểm trợ pháo tối đa, kể cả pháo 155 ly, và sẽ có phản kích nhanh chóng bằng bộ binh và chiến xa. Méccơnem quay về sở chỉ huy nơi cơ quan tham mưu đang điều khiển cuộc chống cự. Giữa lúc đó, một trái đại bác rơi trúng hầm. Hai viên tiểu đoàn trưởng Các và Méccơnem đều bị thương rất nặng, rơi vào tay Trung đoàn 165.

Hai mũi xung kích của hai trung đoàn 165 và 88 cùng phối hợp tiêu diệt quân địch. Binh lính Tiểu đoàn Algérie số 5 cố gắng chống cự. Pháo binh Pháp ở Mường Thanh bắn dữ dội vào ngay trong đồn hòng sát thương bộ đội Việt Nam, cứu vãn tình hình. Bộ đội Việt Nam giành giật với đối phương từng ụ súng, từng căn hầm, từng đoạn chiến hào.

 6 giờ 30 phút sáng ngày 15-3, tiểu đội cắm cờ của Trung đoàn 165 hầu hết bị thương vong. Chiến sĩ Từ, người còn lại của tiểu đội, cắm lá cờ Quyết chiến Quyết thắng lỗ chỗ vết đạn trên đỉnh đồi Độc lập. Trung đoàn 165 và Trung đoàn 88 đã xóa sổ tiểu đoàn Bắc Phi, diệt 483 lính, bắt 200 tù binh. Quân đội Nhân dân Việt Nam tiêu diệt hoàn toàn trung tâm đề kháng đồi Độc Lập. Hơn 300 quân Algérie ra hàng, trong đó có viên quan tư (thiếu tá) chỉ huy cứ điểm, thu toàn bộ vũ khí.

Chặn đánh quân Pháp phản kích
 4 giờ sáng ngày 15 tháng 3, Đờ Cát triệu tập cuộc hội ý cấp tốc ở Sở Chỉ huy bàn cách cứu vãn tình hình ở Gabrielle. Pierre Langlais đề nghị dùng Tiểu đoàn Dù Quốc gia Việt Nam số 5 mới được tăng viện để phản kích. Người ta cho rằng Langlais không dùng những tiểu đoàn Dù 1, Dù 8 thiện chiến là vì không muốn hy sinh những lực lượng này vào cuộc phản kích vô vọng. Langlais đồng ý bổ sung vào đội hình phản kích một đại đội của Tiểu đoàn Dù 1 do Xêganh Pagít chỉ huy và một đại đội xe tăng.

 5 giờ 30, 5 xe tăng dẫn 3 tiểu đoàn Dù gồm 1.000 lính từ khu trung tâm tiến ra phản kích. Khi quân Pháp tới sườn phía nam đồi Độc lập thì trời sáng rõ, cuộc chiến đấu trong đồn đã kết thúc. Một số binh lính Bắc Phi sống sót chạy ra, nhảy lên bám lấy tháp pháo xe tăng mong được đưa đi. Hướng phản kích của Pháp đã được Quân đội Nhân dân Việt Nam phán đoán trước và bố trí chặn đánh. Đại đội 213 của Trung đoàn 88 Quân đội Nhân dân Việt Nam làm nhiệm vụ chặn viện lập tức quét đại liên vào quân Pháp. Sơn pháo bố trí bí mật trên cánh đồng nổ súng vào xe tăng, nhưng vì đã hết đạn xuyên giáp nên chiếc xe tăng chỉ bị thương. Các đơn vị lựu pháo 105 ly Quân đội Nhân dân Việt Nam cũng đồng thời nã đạn vào đội hình địch. Các tốp bộ binh Pháp đang ở trên đồng trống không có hầm hào trú ẩn nên trở thành mục tiêu dễ bị triệt hạ. Thấy lực lượng bị thương vong quá nặng, viên trung úy chỉ huy của Tiểu đoàn Dù Việt 5 dẫn đầu đội hình không chịu tuân lệnh tiến tiếp của Xêganh Pagít. Và tất cả những đại đội của Tiểu đoàn Dù 5 đều dừng lại.
 7 giờ 30, toàn bộ xe tăng và quân dù phản kích quay đầu chạy về Mường Thanh. Súng máy, sơn pháo, súng cối của QĐNDVN đặt trên đồi Độc lập, và trận địa lựu pháo ở dãy núi phía đông, bắn đuổi theo tiêu diệt thêm một số.

Cũng sáng hôm đó, De Castries thấy rằng không thể dùng đại bác phản pháo hay máy bay oanh tạc để hủy diệt trọng pháo địch được như trong kế hoạch phòng thủ đã dự định. Thiếu tá Piroth, chỉ huy trọng pháo và thiết giáp của căn cứ, lúc trước bảo đảm là có thể diệt trọng pháo địch trong hai ngày, nay thất vọng hết sức vì không biết địch ở chỗ nào mà phản kích. Piroth bỏ ăn uống, mệt mỏi bước vào hầm Bộ Chỉ huy trung ương gặp De Castries. Hai ngày trước thì Piroth sẵn sàng trả lời là với trọng pháo 155 ly, ông ta có thể khóa họng được bất cứ ổ pháo nào của QĐNDVN, nhưng hôm nay thì khác. Khi được hỏi về vị trí pháo địch, ông ta chỉ có thể run run chỉ vào một điểm mơ hồ trên bản đồ. Ra khỏi hầm của Castries, Piroth gặp chỉ huy quân dù Pierre Langlais. Piroth như người mất hồn, nói: "Tôi vừa nói với đại tá [Đờ Cát] là mất hết cả rồi, Trung tá ơi! Đó là lỗi tại tôi!"

5 phút sau cuộc gặp, Piroth đã tự sát trong hầm của mình bằng một trái lựu đạn. Giăng Pugiê (Jean Ponget) viết trong hồi ký: "Đại tá Piroth đã dành trọn một đêm (13 tháng 3) quan sát hỏa lực dần dần bị đối phương phản pháo chính xác một cách kinh khủng vào trận địa pháo của ông, hai khẩu pháo 105 ly bị quét sạch cùng pháo thủ, một khẩu 155 ly bị loại khỏi vòng chiến đấu..." Đại tá Trancart, Chỉ huy Phân khu Bắc, bạn thân của Piroth kể lại sau trận Gabrielle, Piroth khóc và nói: "Mình đã mất hết danh dự. Mình đã bảo đảm với Castries và Tổng Chỉ huy [Navarre] sẽ không để pháo binh địch giành vai trò quyết định, và bây giờ, ta sẽ thua trận. Mình đi thôi".

Liền sau đó, một bức điện báo về cơ quan tham mưu của tướng Cô-nhi ở Hà Nội. Để giữ tinh thần cho binh sĩ, chuyện Pi-rốt tự sát không được nói tới mà cái chết của ông ta được ghi là "đã bỏ mình trên chiến trường trong danh dự!"

Kết cục
Ngày 13 tháng 3, trước trận đánh, cụm cứ điểm Gabrielle có 877 lính Lê dương Pháp. Trong chiến đấu, có 501 bị chết, 41 mất tích, 221 bị thương và bị bắt làm tù binh, 114 bị thương và được quân Pháp thu gom trong ngày 15 tháng 3. Đội quân phản kích bị thương vong khoảng 200 lính.

Theo nhà báo Bernard Fall: "...Sáng hôm ấy Trung tá Pháo binh Pi-rốt hứa với Tiểu đoàn trưởng Méc-cơ-nen sẽ dốc toàn lực chế áp pháo đối phương, không để pháo binh Việt Minh được "gãi vào bất cứ hỏa điểm nào ở Gabrielle. Nhưng cuối cùng những hầm vũ khí nặng của cứ điểm đều bị pháo binh đối phương bắn phá. Các vị trí của Đại đội 1 rồi Đại đội 4 đều lần lượt bị mất. Một tình huống khắc nghiệt xảy ra là vào 4 giờ 30 phút sáng 15-3: một viên đạn pháo xuyên qua hầm chỉ huy tiểu đoàn. Thiếu tá Méc-cơ-nen chưa kịp bàn giao nhiệm vụ cho Thiếu tá Các mới được điều đến thay thì cả hai đều bị thương nặng. Sau đó những chiếc mũ cứng có gài lá ngụy trang của quân đội Việt Minh xuất hiện khắp nơi trên cứ điểm. Một phần tư quân số bị loại khỏi vòng chiến đấu. Số lính da đen còn sống đã tự nguyện hạ súng. 483 lính chết, 175 mất tích, số còn lại bị Việt Minh bắt sống... Thấy hỏa lực của mình bị hao mòn quá nhanh sau chưa đầy hai ngày đêm chiến đấu, từ chỗ khoe khoang khoác lác, viên Trung tá Pháo binh Piroth đã rơi xuống vực thẳm bi quan thất vọng, sau khi bị chỉ huy Đờ Cát nhiếc mắng, Piroth đã tự kết liễu đời mình bằng một trái lựu đạn..."

Các tướng tá Pháp tỏ ra ngỡ ngàng trước sự sụp đổ nhanh chóng của hai trung tâm mạnh nhất tập đoàn cứ điểm. Lănggơle viết: "Không hiểu vì lý do gì mà các cứ điểm ngoại vi Béatrice (Him Lam) và Gabrielle bị tiêu diệt trong vòng 6-12 giờ. Các cứ điểm này được bảo vệ bằng một dải phòng ngự phụ rộng, tổ chức hỏa lực bắn chặn tốt, do các đơn vị thiện chiến giữ và được chỉ huy hoàn hảo". Từ Thủ tướng Pháp Lanien đến Nava, Cônhi đều chuyển sang "thái độ bi quan sâu sắc". Tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Eisenhower thắc mắc tại sao Đờ Cát để mất các trung tâm đề kháng ở phân khu bắc mà không chịu giành lại. Ngày 20 tháng 3 năm 1954, Tổng Tham mưu trưởng Pháp Êly phát biểu công khai: "Pháp không thể thắng được với phương tiện hiện có trong tay" và khẩn thiết yêu cầu Mỹ tăng cường giúp đỡ vũ khí, đặc biệt là máy bay ném bom B-26 Invader, và can thiệp bằng không quân.

Với chiến thắng ở đồi Độc lập, QĐNDVN đã tiêu diệt 2/3 cứ điểm quan trọng ở Phân khu Bắc. Cụm cứ điểm Bản Kéo sau đó 2 ngày cũng sụp đổ do lính Pháp tại đây bị suy sụp tinh thần đã bất tuân lệnh chỉ huy Pháp và đào ngũ đồng loạt. Sau khi tiêu diệt phân khu Bắc, QĐNDVN kết thúc giai đoạn 1 chiến dịch, chuyển sang giai đoạn 2 tiêu diệt các cao điểm phía Đông án ngữ đường tiến vào Sở Chỉ huy cứ điểm Điện Biên Phủ.

Chú thích

Tham khảo
 Hữu Mai, Không phải huyền thoại, Nhà Xuất bản Trẻ, 2010.
 Hoàng Cầm, Chặng đường 10.000 ngày, Nhà Xuất bản Quân đội Nhân dân, 2001.
 Võ Nguyên Giáp, Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử.
 Võ Nguyên Giáp, Điện Biên Phủ.
 Nhiều tác giả, Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ.
 Jean Pouget, Nous étions à Dien Bien Phu.

Chiến dịch Điện Biên Phủ
Đ


title: Dactylispa flaviventris

text:
Dactylispa flaviventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: 6750 Katgert

text:
6750 Katgert (1078 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6750 Katgert

Thiên thể phát hiện năm 1971
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ongniud

text:
Ongniud (chữ Hán giản thể: 翁牛特旗, bính âm:, Wēngniútè Qí) là một kỳ thuộc địa cấp thị Xích Phong, Khu tự trị Nội Mông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Kỳ này có diện tích:11.882 km², dân số 470.000 người. Trung tâm hành chính là trấn Ô Đan. Về mặt hành chính, kỳ này được chia thành 3 trấn, 14 tô mộc và 2 hương.
Trấn: Đại Bản, Ba Ngạn Hổ Thạc, Bảo Nhật Vật.
Hương: Triều Dương, Dương Trường.

Tham khảo

Xích Phong
Đơn vị cấp huyện Nội Mông


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 – Khu vực châu Á (Vòng 5)

text:
Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng 5, vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010 khu vực châu Á. Tại vòng đấu này, 2 đội bóng xếp ở vị trí thứ ba của mỗi bảng đấu ở vòng 4 sẽ thi đấu 2 trận lượt đi-lượt về, theo thể thức sân nhà-sân khách để chọn đội đứng hạng 5 khu vực AFC đi gặp đội đứng đầu khu vực OFC (New Zealand) giành một vé tới Nam Phi. Lễ bốc thăm thứ tự 2 trận đấu đã được tiến hành vào ngày 2 tháng 6 năm 2009 trong Đại hội của FIFA được tổ chức tại Nassau, Bahamas.

Kết quả

Bahrain thắng với tổng tỉ số là 2-2 vì luật ghi được nhiều bàn thắng hơn trên sân khách và vào gặp nhà vô địch châu Đại Dương là New Zealand, trong trận play-off dự vòng chung kết.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ vòng loại khu vực châu Á
 Khu vực châu Á  trên FIFA.com

5
Bóng đá châu Á năm 2009
Trận đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Bahrain
Trận đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Ả Rập Xê Út
Bóng đá Bahrain 2009–10
Bóng đá Ả Rập Xê Út 2009–10


title: Augicourt

text:
Augicourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Bamun Sualkuchi

text:
Bamun Sualkuchi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kamrup thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bamun Sualkuchi có dân số 7123 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Bamun Sualkuchi có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Bamun Sualkuchi, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam


title: Dizoniopsis aspicienda

text:
Dizoniopsis aspicienda là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở Strait of Gibraltar. Nó được Bouchet, Gofas and Warén, mô tả năm 2010.

Chú thích

Tham khảo

Dizoniopsis
Động vật được mô tả năm 2010


title: Channing Tatum

text:
Channing Matthew Tatum (sinh ngày 26 tháng 4 năm 1980) là một diễn viên, vũ công, người mẫu và nhà sản xuất phim người Mỹ. Tatum đóng phim lần đầu tiên trong bộ phim truyền hình Coach Carter (2005). Vai diễn đột phá của anh là trong bộ phim khiêu vũ năm 2006 Step Up, bộ phim đã giới thiệu anh với nhiều khán giả và được tham gia những dự án lớn hơn.

Tatum được biết đến với vai chính trong Magic Mike (2012) và phần tiếp theo của nó là Magic Mike XXL (2015) do anh sản xuất; anh cũng đóng vai chính trong bộ phim hành động - hài 21 Jump Street và phần tiếp theo năm 2014 của nó là 22 Jump Street. Anh cũng đã xuất hiện với vai nhân vật Duke trong bộ phim hành động năm 2009 G.I. Joe: The Rise of Cobra và phần tiếp theo năm 2013 của nó là G.I. Joe: Retaliation. Các bộ phim khác của anh bao gồm She's the Man (2006), The Dilemma (2011), White House Down (2013), Foxcatcher (2014), The Hateful Eight (2015), Hail, Caesar! (2016) và Kingsman: The Golden Circle và Logan Lucky (cùng năm 2017). Tạp chí Time đã ghi tên anh 1 trong số 100 người có tầm ảnh hưởng nhất thế giới vào năm 2022.

Đầu đời
Tatum sinh ở Cullman, Alabama, mẹ là Kay Tatum (nhũ danh Faust), nhân viên hàng không, cha là Glenn Tatum, làm ngành xây dựng. Anh có chị/em gái tên Paige. Tổ tiên anh chủ yếu gốc Anh.

Gia đình anh chuyển đến vùng Pascagoula, Mississippi khi anh lên sáu. Anh lớn lên ở vùng vịnh gần sông Pascagoula, nơi anh sống trong một khung cảnh nông thôn.

Tatum đã thảo luận về việc đối phó với chứng rối loạn thiếu tập trung (ADD) và chứng khó đọc khi lớn lên, điều này đã ảnh hưởng đến khả năng học tốt của anh ấy ở trường. Lớn lên, Tatum chơi bóng đá, điền kinh, bóng chày và biểu diễn võ thuật; anh ấy đã nói rằng "các cô gái luôn là sự phân tâm lớn nhất của [anh ấy] ở trường". Khi còn nhỏ, anh đã tập luyện võ công wuzuquan.

Tatum đã dành phần lớn thời niên thiếu của mình ở vùng Tampa, và ban đầu theo học tại trường trung học Gaither. Cha mẹ anh muốn nỗ lực nhiều hơn và cho anh lựa chọn là chọn một trường trung học tư thục hoặc theo học một trường quân sự; anh đã chọn Trường Trung học Công giáo Tampa, nơi anh tốt nghiệp năm 1998 và được bình chọn là vận động viên thể thao nhất. Sau đó, anh theo học trường Cao đẳng Bang Glenville ở Glenville, Tây Virginia với học bổng bóng đá, nhưng đã bỏ học. Anh trở về nhà và bắt đầu làm những công việc lặt vặt.

Us Weekly đưa tin, khoảng thời gian này Tatum đã rời bỏ công việc thợ lợp mái tôn và bắt đầu làm vũ nữ thoát y tại một hộp đêm địa phương, với cái tên "Chan Crawford". Năm 2010, anh ấy nói với một tờ báo của Úc rằng anh ấy muốn làm một bộ phim về những trải nghiệm của mình khi làm vũ nữ thoát y.  Ý tưởng đó đã dẫn đến bộ phim Magic Mike. Tatum chuyển đến Miami, nơi anh được phát hiện bởi một tuyển trạch viên tài năng người mẫu.

Sự nghiệp

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Nhà sản xuất

Video âm nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Nhà sản xuất phim Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam người mẫu Mỹ
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Time 100 năm 2022


title: Teretiopsis nodicarinatus

text:
Teretiopsis nodicarinatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Teretiopsis


title: Alpera

text:
Alpera là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Alpera có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Alpera có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Chợ Chu

text:
Chợ Chu là thị trấn huyện lỵ của huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Chợ Chu cách thành phố Thái Nguyên 50 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phượng Tiến và xã Tân Dương
Phía tây giáp xã Phúc Chu
Phía nam giáp xã Bảo Cường
Phía bắc giáp xã Kim Phượng.

Thị trấn Chợ Chu có diện tích 4,45 km², dân số năm 1999 là 5.963 người, mật độ dân số đạt 1.340 người/km².

Phố cổ Chợ Chu được xây dựng từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Tại Chợ Chu có di tích lịch sử cấp quốc gia là Căng Chợ Chu và thắng cảnh Chùa Hang.

Lịch sử
Thị trấn Chợ Chu được thành lập vào tháng 11 năm 1958 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Phúc Chu.

Đến năm 2019, thị trấn Chợ Chu được chia thành 22 tổ dân phố.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập ba tổ dân phố Đồng Chùa, Nản Trên, Nản Dưới thành tổ dân phố Núi, sáp nhập ba tổ dân phố Đoàn Kết, Thống Nhất, Hòa Bình thành tổ dân phố Chợ Chu, sáp nhập tổ dân phố Vườn Rau vào tổ dân phố Trung Kiên, sáp nhập hai tổ dân phố Nà Lài và Phúc Thành thành tổ dân phố Phúc Xuân, sáp nhập tổ dân phố Trường Học vào tổ dân phố Hồ Sen, sáp nhập hai tổ dân phố Trung Thành và Hợp Thành thành tổ dân phố Trung Tâm, sáp nhập hai tổ dân phố Tân Thành và Dốc Châu thành tổ dân phố Châu Thành, sáp nhập hai tổ dân phố Bãi Á 2 và Bãi Á 3 thành tổ dân phố Tân Á. Sau khi sáp nhập, thị trấn Chợ Chu có 12 tổ dân phố.

Sơ lược về chợ Chu
Cách trung tâm thị trấn Chợ Chu khoảng 1,5 km, là chợ Chu (cũ) nằm giữa ngã ba xóm Đồng Chùa, cạnh hai cây đa tỏa rộng bóng mát. Các cụ già sinh thời kể lại, khoảng những năm 1890 - 1900 từ xuôi di tán lên đến đây, đã thấy cây đa lớn lắm rồi.

Chợ Chu (cũ) được thực dân Pháp xây dựng trong vòng 10 năm (từ 1915 đến 1925). Chợ Chu (cũ) được xây dọc thành nhiều gian với nhiều cột to, xù xì, chạy dọc theo một khu đất rộng. Chợ không đơn thuần là một khu chợ để mua bán và sinh hoạt cộng đồng, mà còn là nơi diễn ra những cuộc đàn áp đẫm máu của thực dân Pháp với những Cộng sản yêu nước thời bấy giờ.

Trước cửa chợ Chu (cũ) là hai cây đa lịch sử và tấm bia ghi dấu ấn ngày 28 tháng 3 năm 1946, cuộc mít tinh lịch sử với hàng ngàn quần chúng tham gia đã diễn ra. Trong cuộc mít tinh này, Việt Minh huyện Định Hóa đã tuyên bố xóa bỏ ách thống trị của thực dân Pháp và chính quyền phong kiến tay sai. Từ đây, ngọn lửa cuộc Cách mạng tháng Tám bùng lên mạnh mẽ, Mặt trận Việt Minh tiến về Hà Nội cướp chính quyền.

Khoảng năm 1992, có ý kiến đề xuất phá bỏ ngôi chợ này để làm khu dân cư. Nhưng cán bộ và người dân ở đây bảo vệ bằng được ngôi chợ cổ nên giờ đây nó vẫn được giữ gìn nguyên vẹn.

Ngày nay, chợ Chu (mới) của thị trấn được xây dựng khang trang hơn ở một khu mới, song vẫn còn đó chợ Chu (cũ) thời Pháp cùng hai cây đa tọa lạc ngay giữa ngã ba đường. Tuy có chợ mới nhưng người dân khu vực này hàng ngày vẫn lấy chợ Chu (cũ) là nơi họp chợ, bày bán hàng hóa.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: James I của Anh

text:
James VI và I (19 tháng 6 năm 1566 – 27 tháng 3 năm 1625) là vua Scotland với vương hiệu là James VI, và là vua Anh và vua Ireland với vương hiệu là James I. Ông trị vì ở Scotland với vương hiệu James VI từ ngày 24 tháng 7 năm 1567, khi ông mới một tuổi và kế vị mẹ của mình là Mary, Nữ vương của người Scotland. Các người nhiếp chính đã cai quản khi ông còn nhỏ và chỉ chính thức chấm dứt năm 1578, dù ông không có đầy đủ quyền kiểm soát triều chính cho đến năm 1581. Ngày 24 tháng 3 năm 1603, với vương hiệu là James I, ông đã kế vị quốc vương nhà Tudor cuối cùng của Anh và Ireland, Elizabeth I, khi Elizabeth I băng hà mà không có người nối dõi. Sau đó ông trị vì Anh, Scotland và Ireland trong 22 năm, cho đến khi ông băng hà ở tuổi 58.

James giành được phần lớn mục tiêu của ông ở Scotland nhưng lại phải đối mặt với nhiều khó khăn lớn ở Anh, bao gồm cả vụ âm mưu thuốc súng năm 1605 và các xung đột liên tục với Nghị viện Anh.

Thời thơ ấu

Chào đời và lên ngôi

James là con trai duy nhất của nữ vương Mary I của Scotland với người chồng thứ hai, Henry Stuart, Huân tước Darnley. Cả Mary và Darnley đều là chắt của Henry VII của Anh thông qua Margaret Tudor, con gái Henry VII, chị gái của Henry VIII. Địa vị của nữ vương Mary ở Scotland không vững chắc; cả bà và chồng bà, là người Công giáo Roma, phải đối mặt với một cuộc nổi loạn của giới quý tộc Kháng Cách. Trong hôn nhân nhiều trắc trở của Mary và Darnley. Darnley ngấm ngầm liên minh với lực lượng phiến quân và âm mưu giết người thư ký của Nữ vương, David Rizzio, chỉ ba tháng trước khi James chào đời.

James sinh ra vào ngày 19 tháng 6, 1566 tại Lâu đài Edinburgh, Với thân phận con trai cả và người thừa kế của nữ vương, James ngay lập tức được phong làm Công tước Rothesay, Hoàng tử và Great Steward của Scotland. Ông được rửa tội "Charles James" vào ngày 17 tháng 12, năm 1566 trong một buổi lễ Công giáo tổ chức tại lâu đài Stirling. Cha mẹ đỡ đầu của ông là Charles IX của Pháp (đại diện bởi John, bá tước của Brienne), Elizabeth I của Anh (đại diện bởi Bá tước Bedford), và Emmanuel Philibert, Công tước xứ Savoy (đại diện bởi đại sứ Philibert du Croc (As the Earl of Bedford was a Protestant, his place in the ceremony was taken by Jean, Countess of Argyll ). Mary từ chối để cho Tổng Giám mục của St Andrews, người mà bà gọi là "một linh mục có thẹo", nhổ vào miệng của trẻ, như sau đó bà đã đổi ý.

Phụ thân của James, Darnley, đã bị ám sát vào ngày 10 Tháng 2, năm 1567 tại Kirk o 'Field, Edinburgh, có lẽ để trả thù cho cái chết của Rizzio. James thừa kế danh hiệu của cha ông là Công tước xứ Albany và Bá tước của Ross. Mary là đã không được lòng dân, và cuộc hôn nhân của mình vào ngày 15 tháng 5 năm 1567 với James Hepburn, Bá tước thứ 4 xứ Bothwell, người bị tình nghi là giết Darnley, càng làm giảm sút uy tín của hoàng gia. Tháng 6 năm 1567, quân Kháng Cách bắt giữ nữ hoàng và giam cầm bà ở Lâu đài Loch Leven; bà không bao giờ nhìn thấy con trai mình một lần nữa, sau đó bị buộc phải thoái vị vào ngày 24 Tháng 7 năm 1567; nhường ngôi cho cậu bé James mới một tuổi và quyền nhiếp chính nằm trong tay anh trai khác mẹ của bà, James Stewart, Bá tước của Moray.

Chế độ nhiếp chính

James được chăm sóc bởi John Erskine, Bá tước của Mar và phu nhân ông này trong lâu đài Stirling. James chính thức lên ngôi vua Scotland khi mới 13 tháng tuổi tại Nhà thờ hoàng gia bởi Adam Bothwell, giám mục Orkney, vào ngày 29 tháng 7, 1567. Phù hợp với các đức tin của phần lớn người cầm quyền tại Scotland, James được nuôi dưỡng trong đức tin Kháng Cách. Hội đồng Cơ mật chọn George Buchanan, Peter Young, Adam Erskine (cha xứ Cambuskenneth), và David Erskine (cha xứ Dryburgh) như James của chúng sanh thân hoặc gia sư. Thầy giáo của nhà vua khi trẻ, Buchanan bị James đánh đập thường xuyên nhưng cũng truyền cho ông niềm đam mê cho văn học và nghệ thuật. Buchanan tìm cách biến James thành một người tin cẩn đức tin Thiên Chúa, vua Tin Lành, người chấp nhận những hạn chế của chế độ quân chủ, như được nêu trong cuốn chuyên luận De Jure Regni apud Scotos.

Năm 1568, Mary trốn thoát khỏi Lâu đài Loch Leven, dẫn đến nhiều năm xung đột lẻ tẻ. Bá tước của Moray đánh bại quân của Mary tại trận Langside, buộc bà phải chạy trốn sang Anh, nơi cô sau đó đã bị cầm tù bởi nữ vương Elizabeth. Ngày 23 Tháng 1 năm 1570, Moray đã bị ám sát bởi James Hamilton của Bothwellhaugh. Các nhiếp chính tiếp theo cho James gồm Matthew Stewart, Bá tước thứ tư của Lennox, người một năm sau đó đã bị trọng thương bởi cuộc tấn công vào lâu đài Stirling thực hiện bởi những người ủng hộ của Mary. Người kế nhiệm ông, bá tước Mar, "mắc một bệnh kịch liệt", và qua đời vào ngày 28 tháng 10 năm 1572 tại Stirling. Bệnh của Mar,theo viết James Melville, bắt đầu từ sau một bữa tiệc tại Dalkeith Palace do James Douglas, Bá tước thứ tư của Morton tổ chức.

Morton, người nhiếp chính tiếp theo, đã chứng tỏ mình là người nhiếp chính có hiệu quả nhất trong suốt triều đại James VI, nhưng lại là một người quá tham lam. Ông ta mất đi sự ủng hộ khi một người đến từ Pháp là Esme Stewart, Công tước thứ nhất của Lennox, chú họ của nhà vua đến Scotland và nhanh chóng nhận được sự tín nhiệm của nhà vua. Ngày 2 tháng 6 năm 1581, Morton bị hành quyết vì bị buộc tội đồng lõa cho cái chết của phụ thân nhà vua. Ngày 8 tháng 8, James chỉ định Lennox là công tước duy nhất ở Scotland. Lúc bấy giờ, cậu bé James 15 tuổi vẫn chưa thể chấp chính và phải dựa vào Lennox thêm một năm nữa.

Trị vì ở Scotland

Mặc dù là một người cải đạo Tin Lành, nhưng Lennox không nhận được sự ủng hộ từ người Scotland theo Khánh Cách, người ta nghi ngờ về mối quan hệ xác thịt của nhà vua với Lennox. Tháng 8 năm 1582, Raid Ruthven, một bá tước có tư tưởng phản kháng đã lừa James vào lâu đài Ruthven và giam lỏng ông trong một năm, sau đó buộc Lennox phải rời khỏi Scotland. Mãi đến tháng 6 năm 1583, James mới được tự do, và từ đó ông có thể đích thân chấp chính. Ông thực hiện "Hành động đen" để củng cố vương quyền tuyệt đối của mình, qua các nhà thờ và lên án các tác phẩm của người thầy cũ của ông, Buchannan. Trong khoảng thời gian 1584 - 1603, dưới sự cai trị của James, nền chính trị tương đối ổn định và không có sự tranh chấp đáng kể nào trong tầng lớp quý tộc; sự thành công này có sự đóng góp lớn của John Maitland của Thirlestane, người lãnh đạo Nghị viện cho đến năm 1592. Một nhóm tám quan đại thần, thường được gọi là Octavians, đã đem lại một số quyền kiểm soát tình trạng đổ nát tài chính của James trong năm 1596, nhưng nó đã thu hút sự phản đối từ nhóm quý tộc cũ. Nhóm này bị giải tán một năm sau vụ bạo động ở Edinburgh được tổ chức bởi những người công giáo, khiến cho triều đình Scots phải rời khỏi Linlithgow trong một thời gian. Sự kiện chống đối cuối cùng nhằm vào nhà vua ở Scotland diễn ra vào tháng 8 năm 1600, khi James bị mưu sát bởi Alexander Ruthven, em trai của John Ruthven, Bá tước thứ ba Gowrie, tại Gowrie House, là nơi ở của Ruthvens. Sau một cuộc ẩu đả, Ruthven chạy thoát nhờ sự trợ giúp của một cận vệ nhà vua, trong khi bá tước bị thiệt mạng; và chỉ có một vài người sống sót để làm nhân chứng. Một số tài liệu lịch sử cho rằng, James đã nợ nhà Ruthven một khoản nợ lớn, nhưng quyển lịch sử về thời đại của James phủ nhận việc này.

Năm 1586, nhà vua ký với nước Anh hiệp ước Berwich. Vào năm 1587, mẫu thân của ông, Nữ vương Mary đã bị hành quyết tại nước Anh, điều mà James xem như là "một thủ tục phi lý và kì lạ giúp dọn đường cho sự kế nhiệm của ông tại đất nước phía nam biên giới". Nữ vương Elizabeth không lập gia đình và sinh con, vì thế James là người đứng đầu trong danh sách kế vị tại Anh. Một trong những chính sách của ông là lập quan hệ ngoại giao tốt với nước Anh để đảm bảo cho sự kế vị của mình về sau. Trong cuộc tấn công của hạm đội Tây Ban Nha vào nước Anh năm 1588, ông trả lời với nữ vương Anh rằng ông là:"con trai tự nhiên của bà và đồng minh thân cận của nước bà".

Hôn nhân

Trong thời trẻ, James đã được ca ngợi về đức tính thanh tịnh, vì ông đã ít quan tâm đến phụ nữ. Sau khi mất Lennox, ông vẫn tiếp tục gần gũi với nhiều người đàn ông khác. Tuy nhiên chỉ có hôn nhân mới có thể để củng cố chế độ quân chủ và cai trị của dòng họ Stuart. Cuối cùng, ông quyết định kết hôn với công chúa 14 tuổi, Anna của Đan Mạch, con gái Tuyển hầu tước Frederick II. Một thời gian ngắn sau khi một lễ đính hôn diễn ra tại Copenhagen vào tháng 8 năm 1589, Anne lên đường đi Scotland nhưng gặp bão to khi đến bờ biển của Na Uy. Khi được tin, James, trong những gì Willson gọi là "một tập phim lãng mạn của cuộc đời ông", khởi hành từ Leith với một đoàn tùy tùng ba trăm người để giải cứu cho Anna. Hai người chính kết hôn chính thức tại Cung điện Bishop ở Oslo vào ngày 23 tháng 11. Và sau thời gian lưu trú tại Elsinore và Copenhagen, nhà vua và vương hậu trở về Scotland vào ngày 1 tháng năm 1590. Theo tất cả các nguồn thông tin, ban đầu tình yêu của James dành cho vợ rất nồng thắm, trong những năm đầu sau hôn nhân, Anna luôn tỏ ra kiên nhẫn và rất tình cảm. Họ có với nhau ba người con sống tới tuổi trưởng thành: Henry Frederick, Thân vương xứ Wales, chết vì sốt thương hàn vào năm 1612, ở tuổi 18; Elizabeth, sau là vương hậu Bohemia; và Charles, người về sau thừa kế ngai vàng. Anna qua đời vào năm 1619, trước James 7 năm.

Săn lùng phù thủy

Trong một chuyến viếng thăm của James tới Đan Mạch, một quốc gia có tục lệ săn phù thủy, ông cũng đã bị thu hút bởi tục lệ này và xem nó như một phần của thần học. Trở về Scotland, ông tham dự vào cuộc xét xử phù thủy ở Bắc Berwich, sự kiện khủng bố lớn đầu tiên nhằm vào những người bị coi là phù thủy kể từ khi Đạo luật Phù thủy được thông qua năm 1563. Nhiều người, trong đó nổi bật là Agnes Sampson, đã bị buộc tội dùng ma thuật tạo bão tấn công vào tàu của nhà vua. Vua James trở nên ám ảnh với các mối đe dọa của phù thủy sau sự kiện này. Năm 1597, ông cho ra đời quyển Daemonologie nhằm phản đối việc học phép phù thủy. Thậm chí ông còn nhiều lần đích thân giám sát việc tra tấn những người phụ nữ bị xem là phù thủy. Từ sau năm 1599, mối hoài nghi của ông về phù thủy càng trở nên lớn hơn. Trong một bức thư sau này được viết ở Anh cho Vương tử Henry, James chúc mừng con mình về "sự phát hiện những người con gái giả của Henry và cầu nguyện Đức Chúa Trời để cho hoàng tử của trẫm có thể tiếp tục có những khám phá như thế... hầu hết các phép lạ bây giờ một ngày chứng minh nhưng ảo tưởng, và các ngươi có thể nhìn thấy bằng cách này cách cảnh giác nên tin tưởng vào những lời buộc tội ".

Tình hình cao nguyên và hải đảo

Học thuyết về nền quân chủ

Khoảng năm 1597 - 1598, James cho ra đời tác phẩm The True Law of Free Monarchies và Basilikon Doron (hay quà tặng hoàng gia), trong đó ông lập luận cơ sở thần học cho chế độ quân chủ. Trong The True Law of Free Monarchies, ông đặt ra những quyền lợi thiêng liêng chỉ dành cho những vị vua, giải thích rằng vì lý do Kinh Thánh vua là những sinh vật tối cao hơn với những người bình thường khác, và hiển nhiên có đặc quyền được ngồi ở vị trí cao nhất". Tác phẩm này nêu lên một ý tưởng về nền quân chủ tuyệt đối, mà một vị vua có thể áp đặt luật pháp lên thần dân nhờ vào đặc quyền hoàng gia nhưng cũng phải tôn trọng truyền thống và Thiên Chúa, người sẽ "giáng tai họa như xuống để trừng phạt của các vị vua độc ác". Basilikon Doron, viết một cuốn sách hướng dẫn cho hoàng tử Henry bốn tuổi, cung cấp các kiến thức về vương quyền. Tác phẩm được viết bằng văn bản và là tác phẩm tiêu biểu trong cuộc đời của nhà vua. Bàn về quốc hội, mà ông hiểu là chỉ đơn thuần là "cung điện phía trước" của nhà vua, báo trước những khó khăn của mình với dân Anh:. "Không cần có Quốc hội,". Trong tác phẩm nhà vua cho rằng quyền sở hữu vương quốc của ông là một lãnh chúa phong kiến sở hữu lãnh địa của mình, bởi vì vua đã có"trước khi quốc hội thành lập hoặc hàng ngũ của những người đàn ông, trước khi bất kỳ quốc hội là Holden, hoặc pháp luật được thực hiện, và bởi chúng được đất phân tán, mà lúc đầu tiên đã hoàn toàn của họ. Và do đó, nó cần thiết sau đó vua là các tác giả và các nhà hoạch định của pháp luật, và không phải là luật pháp của các vị vua.

Bảo trợ nghệ thuật

Trong những năm 1580 - 1590, James ban hành nhiều chính sách để phát triển văn học trên đất nước của ông. Luận thuyết của ông, Some Rules and Cautions to be Observed and Eschewed in Scottish Prosody, xuất bản năm 1584 khi ông 18 tuổi, được đánh giá vừa thơ mộng và vừa mô tả truyền thống thơ bằng tiếng mẹ đẻ của mình, Scotland, áp dụng nguyên tắc Renaissance. Ông cũng đã ban hành luật định để cải cách và thúc đẩy việc giảng dạy âm nhạc. Ông vừa là người bảo trợ và người đứng đầu của vòng tròn lỏng lẻo của Scotland, thơ văn và âm nhạc Jacobean. Các nhạc sĩ, trong đó bao gồm William Fowler và Alexander Montgomerie, sau này là được đồn là những người tình đồng giới của nhà vua. James, cũng là một nhà thơ, đã vui mừng khi được nhìn nhận như là một thành viên trong nhóm. Vào cuối thập kỷ 1590, cuộc đấu tranh của ông nhằm giữ gìn truyền thống Scotland là một số mức độ khuếch tán của các khách hàng tiềm năng ngày càng dự kiến thừa kế ngai vàng Anh, [60] và một số nhà thơ cận thần đã theo vua đến London sau năm 1603, như William Alexander, đã bắt đầu anglicise viết của mình ngôn ngữ. [61] vai trò đặc trưng của James là người tham gia văn học đang hoạt động và bảo trợ tại tòa án Scotland khiến anh trong nhiều khía cạnh một con số xác định cho thi ca Anh Renaissance và phim truyền hình, trong đó có thể đạt tới đỉnh cao về thành tích trong triều đại của ông, [62] nhưng bảo trợ của ông cho phong độ cao trong truyền thống của riêng mình Scotland, một truyền thống bao gồm tổ tiên ông James I của Scotland, phần lớn trở nên ngồi ngoài. [63]

Kế vị ở Anh

Đăng quang ở nước Anh

Elizabeth I là hậu duệ cuối cùng của Henry VIII, và James được coi là người thích hợp nhất để kế vị ngai vàng Anh thông qua bà cố của ông, Margaret Tudor, con gái lớn của Henry VII. Từ 1601, và những năm cuối thời Elizabeth I, một số chính trị gia, đặc biệt là quan tể tướng Sir Robert Cecil—duy trì mối liên hệ bí mật với James để chuẩn bị trước cho sự kế vị diễn ra suôn sẻ. Cecil gửi đến James một dự thảo tuyên thệ đăng quang ngai vàng Anh vào tháng 3 năm 1603, với việc Nữ vương chắc chắn sẽ chết. Elizabeth băng hà vào sáng sớm ngày 24 tháng 3, và James được tuyên bố là vua ở London ngay trong ngày hôm đó.

Ngày 5 tháng 4, James rời Edinburgh đến London, hứa rằng sẽ trở về sau mỗi ba năm (lời hứa này không được ông thực hiện đúng), và tiến bước một cách chậm chạp về phía nam. Các lãnh chúa địa phương tiếp đón ông với lòng mến khách đến lãng phí dọc theo lộ trình của James và ông rất ngạc nhiên với sự giàu có của vùng đất và thần dân mới của ông. James nói rằng ông 'đổi một chiếc ghế đá với một chiếc giường lông đẹp đẽ'. Tại nhà của Cecil, Theobalds, Hertfordshire, James rất kinh ngạc rằng ông đã mua nó ở đó và sau đó, đến thủ đô sau lễ tang của Elizabeth. Những thần dân mới đổ xô đến gặp mặt ông, cảm thấy nhẹ nhõm rằng sự thừa kế diễn ra suôn sẻ không kích hoạt tình trạng xung đột hay cuộc xâm lược. Khi ông bước vào thành London ngày 7 tháng 5, ông được chào đời bởi một đám đông người xem.

Lễ đăng quang của ông ở Anh diễn ra ngày 25 tháng 7

Thời kì đầu cai trị ở Anh

Âm mưu thuốc súng
Âm mưu thuốc súng (Tiếng Anh: Gunpowder Plot) hay Mưu phản thuốc súng, xảy ra năm 1605, là một nỗ lực thất bại của một nhóm tín đồ Công giáo ở các tỉnh của Anh, nhằm mưu sát vua James I của Anh, gia đình của ông, cũng như tầng lớp quý tộc theo đạo Tin lành. Vụ ám sát được thực hiện trong vụ tấn công nhằm phá nổ nhà quốc hội trong phiên họp mở màn ngày 5 tháng 11 1605. Những người thực hiện âm mưu trước đó cũng đã lên kế hoạch bắt cóc những đứa trẻ hoàng gia, không có mặt tại nhà quốc hội, đồng thời kích động nổi loạn ở Midlands. Chủ mưu lãnh đạo vụ mưu phản này là Robert Catesby sau khi hi vọng nới lỏng các vấn đề tôn giáo của ông trong thời trị vì của vua James không được thực thi khiến người Công giáo ở Anh thất vọng.

Theo kế hoạch, một cuộc bạo động sẽ xảy ra ở Midlands (miền Trung nước Anh) trong giai đoạn con gái 9 tuổi của vua James I là Công chúa Elizabeth được đưa lên vai trò Lãnh đạo tối cao của Giáo hội Anh. Âm mưu thuốc súng chính là hành động bắt đầu cho cuộc bạo động này. Theo kế hoạch, Guy Fawkes là người châm ngòi các thùng thuốc súng với mục đích cho nổ tung Thượng Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh vào Lễ Khai mạc Nghị viện ngày 5/11/1605. Cùng với Fawkes và Catesby là John Wright, Thomas Wintour, Thomas Percy, Robert Keyes, Thomas Bates, Robert Wintour, Christopher Wright, John Grant, Ambrose Rookwood, Ngài Everard Digby và Francis Tresham.

Âm mưu đã bại lộ do thông tin được tiết lộ với chính quyền thông qua một lá thư ẩn danh gửi đến William Parker, nam tước Monteagle vào ngày 26/10/1605. Fawkesbị phát hiện vào khoảng nửa đêm 4/11 khi Thượng viện bị lục soát, cùng với 36 thùng thuốc súng - đủ để biến Thượng viện thành một đống đổ nát. Hắn ta bị bắt, trong khi phần lớn các kẻ đồng mưu khác trốn chạy khỏi London khi biết về sự bại lộ này và cố gắng kiếm viện trợ trên đường. Một vài kẻ đồng mưu khác, cùng với Catesby, ở lại kháng cự. Catesby là một trong những người bị bắn chết. Những kẻ sống sót còn lại, gồm cả Hawkes, bị kết án treo cổ vào phiên xử ngày 27/1/1606.

Âm mưu thuốc súng là một trong nhiều mưu đồ ám sát thất bại nhằm vào vua James I. Một vài nhà sử học đã tranh cãi về sự tham gia của chính quyền trong vụ này.

Vào ngày 5 tháng 11 hàng năm, mọi người ở Vương quốc Anh cũng như các nước và vùng thuộc Khối thịnh vượng chung Anh đều kỷ niệm sự thất bại của vụ mưu sát, buổi kỷ niệm được biết đến là Đêm Guy Fawkes hay Đêm pháo hoa. Tuy nhiên, ngày nay ý nghĩa chính trị của lễ hội chỉ là thứ yếu.

Xung đột với nghị viện

Quan hệ với Tây Ban Nha

Chính sách tôn giáo

Sở thích

Cuối đời

Di sản

Danh hiệu và huy hiệu

Danh hiệu
Ở Scotland, James được xưng tụng là "James đệ lục, nhà vua của Scotland" cho đến năm 1604. Khi đến Anh, ông tự xưng là "James đệ nhất, vua của Anh, Pháp, Ireland, Người bảo vệ Đức tin" vào ngày 24 tháng 3 năm 1603. Ngày 20 tháng 10 năm 1604, James tuyên bố danh hiệu tại Westminster là "Vua của Vương quốc Anh, Pháp và Ireland, người bảo vệ Đức tin, vv". Những danh hiệu này không được sử dụng trong các đạo luật tại Anh, nhưng được sử dụng trên những tuyên ngôn, tiền đúc, chữ cái, các hiệp ước, và ở Scotland. Cũng như các quốc vương khác của Anh từ 1340 đến 1800, James tự xưng là Vua của Pháp mặc dù ông không thực sự cai trị nước Pháp.

Huy hiệu
Với tư cách nhà vua Scotland, James có huy hiệu hoàng gia hoặc là một con sư tử Gules và Azure với cặp ngọn cây. Trên huy hiệu còn cs hai con ngựa một sừng Argent, crined và unguled Proper, gorged with a coronet Or composed of crosses patée and fleurs de lys a chain affixed thereto passing between the forelegs and reflexed over the back also Or. The crest was a lion sejant affrontée Gules, imperially crowned Or, holding in the dexter paw a sword and in the sinister paw a sceptre both erect and Proper.

Liên minh giữa Anh và Scotland dưới quyền James được biểu thị bằng cách kết hợp hai huy hiệu hai quốc gia. Các vũ khí sử dụng ở Scotland là: Định kỳ hàng quý 1 và 4 Scotland, Anh và Pháp quý II, III; Ireland, Scotland được ưu tiên hơn Anh. Ngoài ra còn có: Dexter một con kỳ lân của Scotland triều đình đăng quang, hỗ trợ một lance nghiêng bay một banner Azure một saltire Argent (Cross of Saint Andrew) và nham hiểm của sư tử vương miện của Anh hỗ trợ một lance tương tự bay một banner Argent một Gules chéo (Cross of Saint George). Đỉnh Scotland và phương châm đã được giữ lại, sau khi thực hành Scotland phương châm Trong defens (mà là viết tắt In My Defens Thiên Chúa Me Defend) được đặt ở trên đỉnh.

Huy hiệu được sử dụng ở liên hiệp: hoa hồng Tudor, cây kế (cho Scotland, sử dụng lần đầu từ thời vua James III). Hoa hồng Tudor bị cắt đôi cùng với cây kế và vương miện hoàng gia, một cây đàn hạc cho Ireland và fleur de lys (cho Pháp).

Hậu duệ

Vương hậu của James, Anne của Đan Mạch, hạ sinh 7 người con còn sống sót khi chào đời, trong đó có ba người sống tới tuổi trưởng thành:

Henry, Thân vương xứ Wales (19 tháng 2 1594 – 6 tháng 11 1612). Chết do sốt thương hàn ở tuổi 18.
Elizabeth (19 tháng 8, 1596 – 13 tháng 2 năm 1662). Thành hôn với, Frederick V, Hầu tước Palatine. Chết ở tuổi 65.
Margaret (24 tháng 12 1598 – Tháng 3 1600). Chết khi vừa 1 tuổi.
Charles I (19 tháng 11 năm 1600 – 30 tháng 1 năm 1649). Thành hôn năm 1625, với Henriette Marie của Pháp. Kế vị James I, bị giết trong cách mạng vào năm 1649;
Robert, Công tước Kintyre (18 tháng 2 1602 – 27 tháng 5 1602). Chết chỉ sau 4 tháng.
Mary (8 tháng 4 năm 1605 – 16 tháng 12 năm 1607). Chết khi mới 2 tuổi.
Sophia (6, 1607). Chết 48 giờ sau khi sinh.

Tổ tiên

Phả hệ

Danh sách nguồn
The Essayes of a Prentise in the Divine Art of Poesie, (also called Some Reulis and Cautelis), 1584
His Majesties Poeticall Exercises at Vacant Houres, 1591
Lepanto, poem
Daemonologie, 1597
Newes from Scotland, 1591
The True Law of Free Monarchies, 1598
Basilikon Doron, 1599
A Counterblaste to Tobacco, 1604
An Apologie for the Oath of Allegiance, 1608
A Premonition to All Most Mightie Monarches, 1609

Xem thêm
Charles I của Anh
Mary I của Scotland
Henry Stuart
Anna của Đan Mạch
Elizabeth I của Anh

Liên kết ngoài

Chú thích

Vua Anh
Vua Scotland
Vua thiếu nhi
Sinh năm 1566
Mất năm 1625
Vương tộc Stuart
Nhà thơ thể kỉ XVI
Nhà thơ thế kỉ XVII
Công tước Albani
Công tước xứ Rothesay
Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha (1585 - 1604)
Vua Ireland


title: Cá leo

text:
Cá leo (danh pháp hai phần: Wallago attu) là một loài cá da trơn trong họ Cá nheo (Siluridae). Người ta có thể thấy loài cá này trong các sông và hồ lớn. Nó có thể dài tới 2,4 m (8 ft) (tổng chiều dài). Loài cá ở miền nam châu Á này có thể tìm thấy trong khu vực từ Pakistan tới Việt Nam và Indonesia, cũng như được thông báo là có tại Afghanistan. Tại Malaysia, cá leo được gọi là "Ikan Tapah", và tên gọi này là nguồn gốc của tên gọi cho một thị xã tại Malaysia là Tapah.

Loài cá này đã được sử dụng làm thực phẩm tại châu Á kể từ thời kỳ cổ đại.

Môi trường sinh sống: tầng đáy các sông. Hồ nước ngọt hay nước lợ trong khu vực nhiệt đới với nhiệt độ thích hợp là 22 – 25 °C; thuộc dải từ 38° vĩ bắc tới 10° vĩ nam.

Khả năng phục hồi quần thể khá cao, có thể nhân đôi trong khoảng thời gian ít hơn 15 tháng.

Loài cá da trơn to lớn, phàm ăn, ăn thịt này sinh sống trong các khu vực với bờ cỏ, chủ yếu ẩn nấp trong các hang hốc dọc bờ sông hay kênh. Gắn liền với các vùng nước sâu và chảy chậm có lớp bùn đáy. Chúng là loài cá chậm chạp và kiếm ăn tại tầng bùn đáy. Cá non chủ yếu ăn côn trùng; còn cá trưởng thành ăn cá nhỏ, động vật giáp xác và động vật thân mềm. Đây là loài cá đẻ trứng và đẻ vào khoảng thời gian mùa hè trước gió mùa. Trong lưu vực sông Mê Kông, chúng còn di cư vào các sông suối nhỏ và vùng ngập lụt.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1801
A
Cá Myanmar
Cá Campuchia
Động vật Nepal
Cá Việt Nam
Cá Afghanistan
Cá Bangladesh
Cá châu Á
Cá Thái Lan
Cá Ấn Độ
Cá Lào
Cá nước ngọt Indonesia
Cá nước ngọt Malaysia
Cá nước ngọt Sri Lanka
Cá lưu vực Mê Kông


title: Trận thành Hà Nội (1882)

text:
Trận thành Hà Nội 1882 hay còn gọi là trận Hà Nội lần thứ hai là một phần của cuộc chiến tranh Pháp Việt (1858-1884) diễn ra ngày 25 tháng 4 năm 1882. Đây là trận đánh giữa quân Pháp dưới quyền chỉ huy của Henri Rivière đánh thành Hà Nội, với lực lượng quân Nam do Tổng Đốc Hoàng Diệu chỉ huy. Kết quả thành Hà Nội thất thủ nhanh chóng chỉ sau vài giờ nổ súng, Tổng đốc Hoàng Diệu tự vẫn.

Bối cảnh

Phía Việt Nam

Năm 1873, sau khi chiếm được Nam Bộ, Pháp chuẩn bị tiến ra Bắc Bộ. Vua Tự Đức giao phó cho Hoàng Diệu làm Tổng đốc Hà Ninh, năm 1880. Ngay khi tới Hà Nội Hoàng Diệu đã chú tâm tới việc xây dựng thành lũy chuẩn bị lực lượng để chống Pháp. Từ năm 1880 đến 1882, ông đã hai ba lần dâng sớ xin triều đình chi viện để củng cố phòng tuyến chống giặc tại Hà Nội, nhưng không nhận được hồi âm từ Huế. Lúc này chủ trương của triều đình Tự Đức vẫn là dùng thương thuyết để ngăn ngừa chiến tranh một cách thụ động. Triều đình Huế còn bác bỏ đề nghị đem quân thượng du về bảo vệ Hà Nội và trung châu, của Hoàng Kế Viêm thống đốc quân vụ Tây Bắc.

Đầu năm 1882, lấy cớ Việt Nam không tôn trọng hiệp ước năm 1873 mà lại đi giao thiệp với Trung Hoa, dung túng quân Cờ Đen (một nhánh quân của Thái Bình Thiên Quốc) ngăn trở việc giao thông trên sông Hồng của người Pháp, Đại tá Henri Rivière của Hải quân Pháp cho tàu chiến cùng hơn 400 quân đóng trại tại Đồn Thủy (khu nhượng địa của Pháp từ năm 1873, trên bờ Nam sông Hồng, cách thành Hà Nội 5 km, tại vị trí bệnh viện Việt Xô ngày nay) nhằm uy hiếp Hà Nội. Hoàng Diệu đã hạ lệnh giới nghiêm tại Hà Nội và bố cáo các tỉnh xung quanh sẵn sàng tác chiến, đồng thời yêu cầu viện binh từ triều đình Huế. Tuy nhiên, vua Tự Đức đã hạ chiếu quở trách Hoàng Diệu đã đem binh dọa giặc và chế ngự sai đường. Nhưng Hoàng Diệu đã quyết tâm sống chết với thành Hà Nội. Ông cùng với Tuần phủ Hoàng Hữu Xứng, Đề đốc Lê Văn Trinh, Bố chính Phan Văn Tuyển, Án sát Tôn Thức Bá và Lãnh binh Lê Trực uống rượu hòa máu tỏ quyết tâm sống chết với Hà thành.

Lực lượng phòng thủ tại Hà Nội, theo bá tước De Kergaradec, lãnh sự đầu tiên của Pháp tại Hà nội từ năm 187:

 Hai trung đội thu thuế thương chính: 108
 Pháo binh giữ tường thành: 151 (hai trung đội).
 Số lính phụ binh: 1.574 gồm: Một tiểu đoàn lính vệ (tình nguyện): 442 + Lính giám thành: 500 + Lính chạy trạm: 632

Thành Hà nội được xây dựng theo hình mẫu châu Âu từ thế kỉ trước, bản vẽ do các sĩ quan Pháp từng phục vụ vua Gia Long thực hiện. Mỗi cạnh tường thành dài ít nhất là 1200 mét, đắp bằng đất, bên ngoài phủ một lớp gạch lớn rất chắc. Trên mặt thành có 49 khẩu đại bác, nhưng tất cả đều bị rỉ sét và chắc là không phát pháo được.

Phía Pháp

Theo Hiệp ước 1874, Pháp được phép đóng một đồn binh gồm 100 người tại Đồn Thủy trên sông Hồng. Quan hệ giữa chính quyền sở tại và người Pháp luôn ở trạng thái căng thẳng. Các quan nhà Nguyễn cho rằng người Pháp chẳng có lý do gì đáng kể để duy trì một đồn binh tại Bắc kỳ, ngoài việc làm tiền đồn để quân Pháp xâm lược Bắc kỳ. Thống đốc Nam kỳ Charles Le Myre de Vilers thì cho rằng trở ngại chính cho việc giao thương trên sông Hồng của họ là quân Cờ đen. Để giải quyết cái gai này thì theo ông ta chỉ cần đợi lúc nước ròng, cho giang thuyền bắn phá các doanh trại Cờ đen là đủ để phá tan đám "thổ phỉ" này. Việc khó khăn nhất chỉ là chọn cho được một viên chỉ huy chín chắn, chứ không phải một người bốc đồng, luôn tơ tưởng đến chiến công thành lập một đế quốc phương đông như Garnier, và người được chọn ấy là Henri Rivière. Đồng thời, họ cũng sẽ tránh các xung đột vũ trang không cần thiết với quân nhà Thanh nếu quân Thanh can thiệp. Khi Đô đốc Jauréguiberry, người luôn cổ vũ chính sách chinh phục Bắc kỳ, lên làm Bộ trưởng Bộ Hải quân ở Paris, thì kế hoạch của Le Myre de Vilers được chấp thuận.

Ngày 26 tháng 3 năm 1882, Rivière trên hai thuyền chiến, rới Sài Gòn ra bắc cùng 230 lính, để tăng cường cho đồn binh đóng ở trên sông Hồng. Vừa đặt chân lên đất liền, Rivière đã trở nên hết sức phấn khích, không khác gì Garnier khi trước. Theo ông ta, các quan lại bướng bỉnh người Việt phải bị trừng trị thích đáng, những công sự phòng thủ của quân Nam hoàn toàn có thể phục vụ tấn công... và những việc như vậy là không thể chấp nhận được. Ngày 24 tháng 4, sau khi nhận được 250 quân Pháp từ miền Nam đến tiếp viện thêm, Rivière gửi tối hậu thư cho Tổng đốc Hoàng Diệu, đòi giao nộp thành ngay lập tức. Khi Hoàng Diệu còn chưa kịp trả lời, thì pháo thuyền của quân Pháp đã nổ súng bắn vào thành.

Diễn biến

Lực lượng Pháp dưới quyền Trung tá hạm trưởng Henri Rivière được rời Sài Gòn ngày 26 tháng 3 năm 1882 với 2 tàu chiến Drac và Parseval, chở theo 2 đại đội thủy bộ binh do thiếu tá Chanu chỉ huy, một toán biệt phái xạ thủ An Nam, 5 tàu sà-lúp máy hơi nước, mỗi binh sĩ được trang bị 200 viên đạn. Trước khi lên đường, Henri Rivière được lệnh phải tuân thủ hiệp định đã ký và chỉ được dùng vũ lực trong trường hợp cần thiết, tuy nhiên người ta cũng hiểu rằng chỉ cần có phản ứng nhỏ của quan lại Việt Nam thì Rivière lập tức hành động. Đại đội quân binh Pháp tới Hải Phòng ngày 2 tháng 4 rồi dùng tàu sà-lúp đưa quân đến Hà Nội ngày 3 tháng 4 năm 1882, rồi đóng quân ở Đồn Thủy hiện đang có 2 đại đội thủy bộ binh đóng giữ dưới sự chỉ huy của tiểu đoàn trưởng Berthe de Villers. Tổng số quân Pháp đóng ở ngoài thành Hà Nội lúc này là 600 bộ binh gồm 450 lính thủy quân lục chiến, 130 lính thủy và 20 lính bản xứ..

Được tin quân Pháp động binh, quan binh Bắc Kỳ lo phòng bị chống giữ. Henri Rivière không được tổng đốc Hà Nội Hoàng Diệu tiếp đón long trọng có ý không hài lòng và gợi sự ra bằng cách cho rằng các việc sửa soạn phòng bị của quan binh triều đình ở Bắc Kỳ là có tính cách thù địch và khiêu khích.

Ngày 8 tháng 3 (âm lịch) năm Nhâm Ngọ tức 25 tháng 4 năm 1882, vào lúc 5 giờ sáng. H.Rivière gởi tối hậu thư đến Tổng đốc Hoàng Diệu hạn đến 8 giờ sáng thì trong thành phải giải giáp và các quan lại phải đến trình diện tại Đồn Thủy nếu không Rivière sẽ chiếm thành. Trước đó triều đình Huế đã phái ngay Tả thị lang bộ Hộ Nguyễn Thành Ý vào Sài Gòn biện bạch về những lý do khiến cho người Pháp phải động binh đồng thời cũng gởi khẩn thư lệnh cho quan binh Bắc Kỳ phải giữ nguyên trạng thành Hà Nội như đã có trước khi các đội quân của H. Rivière kéo đến nhưng khẩn thư nầy tới quá trễ. Quân quan nhà Nguyễn trong thành Hà Nội tổ chức chống cự đơn độc mà không có sự chi viện kịp thời của các cánh quân từ Sơn Tây (Hoàng Kế Viêm, Lưu Vĩnh Phúc) và Bắc Ninh (Trương Quang Đản), mặc dù cánh quân của Hoàng Kế Viêm và Lưu Vĩnh Phúc đóng ở Phủ Hoài (Dịch Vọng, Từ Liêm) cách Hà Nội không xa.

Đúng 8:15, các pháo thuyền Fanfare, Surprise, Massue và Carbine từ bờ sông Hồng bắn đại bác vào thành. Tới 10:45, quân Pháp đổ bộ tấn công vào thành. Vào lúc 11 giờ thì quân Pháp chiếm được thành. Thiếu tá Berthe des Villers và 3 binh sĩ Pháp bị thương. Trong thành Hà Nội, Hoàng Diệu cùng lãnh binh Hồ Văn Phong chỉ huy phòng thủ cửa Bắc, đề đốc Lê Văn Trinh giữ của Đông, lãnh binh Lê Trực giữ cửa Tây và lãnh binh Nguyễn Đình Đường giữ cửa Nam. Phía quân triều đình có 40 tử trận và chỉ có 20 bị thương, vì đa số đã binh lính đều bỏ thành chạy trốn>. Ở cửa Đông và cửa Nam, Lê Văn Trinh và Nguyễn Đình Đường sợ hãi bỏ trốn. Tổng đốc Hoàng Diệu cố gắng cầm cự nhưng quân Pháp đã tràn vào thành, đành treo cổ tự vẫn dưới một cái cây trước Võ Miếu (Võ Miếu, sau bị phá hủy cùng thành Hà Nội, nằm tại góc tây nam thành ở vị trí đầu phố Chu Văn An trước mặt trụ sở Bộ Ngoại giao ngày nay).

Kết quả
Sau khi chiếm được thành, Rivière cho đi tìm Tôn Thất Bá để giao lại thành, nhưng quân Pháp vẫn ở lại Hành cung, đóng giữ cửa đông và cửa bắc. Hai bên chính thức ký kết việc giao trả thành Hà-Nội vào ngày 29 tháng 4 năm 1882, có hiệu lực từ 01 tháng 5 năm 1882. Quân binh đồn trú của triều đình không được quá số 200 người và không được xây đắp thêm hào lũy hay đồn canh phòng thủ chung quanh thành  Mặc dù trái lệnh ban đầu được giao về việc chỉ sử dụng vũ lực khi cần thiết, hành động của Rivière vẫn được thống đốc Nam Kỳ bao che và Rivière thậm chí còn được tặng thưởng huân chương về chiến tích này.

Chú thích

Tham khảo
 Quốc triều chánh biên toát yếu, Cao Xuân Dục, 1909
 Việt Nam Sử Lược, Trần Trọng Kim, 1919

H
Lịch sử Hà Nội
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Pháp năm 1882
Xung đột năm 1882


title: Taxeotis exsectaria

text:
Taxeotis exsectaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Taxeotis
Động vật được mô tả năm 1861
Bướm đêm Úc
Oenochrominae


title: Engis

text:
Engislà một đô thị ở tỉnh Liège. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Engis có dân số 5.686 người. Tổng diện tích là 27,74 km² với mật độ dân số là 205 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Liège


title: Nói chuyện bằng sức mạnh

text:
Nói chuyện bằng sức mạnh (tựa gốc phát hành tiếng Anh là: Only the Strong) là một bộ phim hành động, võ thuật Mỹ của đạo diễn Sheldon Lettich. Phim được phát hành vào năm 1993, chủ đề xuyên suốt của bộ phim là mô tả và ca ngợi về môn võ có nguồn gốc từ Ba Tây Capoeira.

Cốt truyện
Câu chuyện bắt đầu bằng việc anh lính Green Beret Louis Stevens (do Mark Dacascos thủ vai) trở về quê nhà ở Miami sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại Brasil. Tại Brasil, Stevens bên cạnh việc hoàn thành tốt nghĩa vụ của một người lính, anh còn được người dân ở địa phương quý mến, và truyền dạy cho môn võ công Capoera, trước khi anh về quê, họ còn tặng cho anh nhiều kỷ vật chứa đựng nét văn hóa của Brasil cũng như môn võ Capoera.

Sau khi xuất ngũ, Stevens được bố trí đảm nhận công tác giảng dạy tại một ngôi trường Trung học nơi anh cư trú. Ngôi trường này vốn nổi tiếng vì thiếu tính kỷ luật và là nơi ẩn náu của các băng đảng ma túy, nhiều em học sinh chơi bời lêu lỏng và hư hỏng. Với tinh thần trách nhiệm của một người thầy và phẩm chất của một người lính, Stevens hết sức nhiệt tình giúp đỡ các em trong học tập, anh còn dùng võ công của mình để bảo vệ cho các em học sinh khi bị bọn du côn bắt nạt và truyền dạy môn võ Capoera cho học sinh để tự vệ.

Với nhiệt huyết của một thanh niên trẻ và chất lính trong người, sự cương nghị không khuất phục khó khăn và bản lĩnh của một người lính, tình yêu thương học sinh của người thầy giáo, Stevens đã đem lại luồng gió mới cho ngôi người, là người phát động phong trào tập võ Capoera trong nhà trường để giúp các em giải trí lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội. Phong trào tập võ do anh khởi xướng dần dần lan tỏa và thu hút nhiều em học sinh trong nhà trường, thậm chí thuyết phục được cả Ban giám hiệu của nhà trường (trong đó có các thầy lớn tuổi và khó tính).

Nhưng những tên trùm băng đảng buôn bán ma túy Silverio (do Paco Christian Prieto thủ vai)không dễ buông tha, chúng đánh đập, lôi kéo các em học sinh, hăm dọa Stevens thậm chí còn rình để đánh lén Stevens khi anh đi bộ từ trường về nhà và táo tợn hơn chúng còn đốt cả nhà của Stevens ở khu tập thể dành cho các thầy cô giáo.

Dù vậy Stevens vẫn không nao núng và sợ hãi, anh vẫn quyết tâm bảo vệ cho các em học sinh, dốc lòng truyền dạy môn võ, cảm hóa dần dần các em cá biệt, lêu lổng. Cuối cùng trong một cuộc quyết chiến ở bãi biển giữa Stevens và Silverio, anh đã dùng võ công của mình đánh bại tên trùm đại ca này (sau đó cảnh sát đã bắt tên trùm và đồng bọn).

Đoạn cuối của phim là buỗi lễ tốt nghiệp khóa học, buỗi lễ diễn ra trong không khí xúc động và thật đẹp, Stevens nhận được nhiều lời chúc mừng chân thành của các em học sinh và đặc biệt là mà biểu diễn bế mạc lễ tốt nghiệp và màn biểu diễn môn võ Capoera được thực hiện bởi chính các em học sinh của lớp do Stevens chủ nhiệm và sau đó là màn múa võ chuyên nghiệp của những võ sĩ bạn của anh khi ở Braxil, Stevens được trân trọng mời tham gia cùng biểu diễn. Buổi biểu diễn thành công tốt đẹp với những tràng pháo tay tưng bừng, những niềm vui rộn ràng và là kỷ niệm đẹp của một khóa học.

Diễn viên
 Mark Dacascos
 Stacey Travis
 Geoffrey Lewis
 Paco Christian Prieto
 Todd Susman
 Jeffrey Anderson-Gunter
 Richard Coca
 Roman Cardwell
 Christian Klemash
 Mellow Man Ace
 Và các diễn viên khác

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim hành động Mỹ
Phim năm 1993
Phim tiếng Anh
Phim võ thuật
Phim về tuổi mới lớn của Mỹ
Phim Mỹ
Phim hành động thập niên 1990
Phim về giáo viên


title: Dolichopeza vittinervis

text:
Dolichopeza vittinervis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Helicopsyche helicoidella

text:
Helicopsyche helicoidella là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Guntia

text:
Guntia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Hoplitis grumi

text:
Hoplitis grumi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1894


title: Lasioglossum epiphron

text:
Lasioglossum epiphron là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1982


title: Limonius confusus

text:
Limonius confusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Quan (tiền)

text:
Quan (chữ Nho: 貫, âm là "quán") là một đơn vị tiền tệ cổ của Việt Nam dùng đến đầu thế kỷ 20.

Lịch sử
Kể từ thời nhà Lê thì một quan là 10 tiền. Một tiền quý (tức cổ tiền) là 60 đồng tiền nên một quan là 600 đồng. Tỷ số này áp dụng trong mọi hối đoái giữa dân chúng và chính quyền như tiền nộp sổ để thí sinh đi thi, thuế má...

Trong khi đó nếu chi tiêu trong dân chúng thì hay dùng tiền gián (tức sử tiền) với một quan chỉ có 360 đồng tiền gián.

Hệ thống đơn vị này từ đó được dùng ổn định trong các đời vua sau, qua nhà Mạc, thời Lê trung hưng tới khi nhà Nguyễn chấm dứt, nghĩa là trong hơn 500 năm, đến lúc chế độ phong kiến Việt Nam kết thúc.

Khác biệt với Trung Hoa
Trong khi các triều đại Việt Nam từ thời nhà Hậu Lê trở đi định giá một quan tiền quý là 600 đồng thì bên Trung Hoa một quan tiền là 1000 đồng và lệ hối đoái là một quan tiền có giá trị bằng một lạng bạc ròng.

Văn học
Đơn vị quan tiền xuất hiện trong ca dao Việt Nam và cả văn chương như bài xướng họa giữa Hồ Xuân Hương và Chiêu Hổ.

Ca dao Việt Nam thì nhắc đến người nội trợ đi chợ:
Một quan tiền tốt mang đi
Nàng mua những gì mà tính chẳng ra
Thoạt tiên mua ba tiền gà...

Chú thích

Đơn vị tiền tệ Việt Nam


title: 22 tháng 5

text:
Ngày 22 tháng 5 là ngày thứ 142 (143 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 223 ngày trong năm.

Sự kiện
 1455 – Chiến tranh Hoa Hồng khởi đầu bằng trận St Albans tại phía bắc Luân Đôn, quân của Công tước xứ York bắt giữ Quốc vương Henry VI của Anh
1809 – Chiến tranh Liên minh thứ năm: Hoàng đế Napoléon Bonaparte lần đầu tiên bị quân đội đối phương đẩy lui trong trận Aspern-Essling tại Áo.
1849 – Abraham Lincoln được cấp một bằng sáng chế cho một phát minh về nâng tàu qua chướng ngại vật trên một sông, trở thành tổng thống duy nhất của Hoa Kỳ từng được cấp bằng sáng chế.
1960 – Một trận động đất độ lớn 9.5 xảy ra tại miền Nam Chile khiến hàng ngàn người thiệt mạng; đây được xem là trận động đất cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận.
1972 – Tổng thống Mỹ Nichxơn (Richard Nixon) chính thức đi thǎm Liên Xô, tiến hành hội đàm với Tổng Bí thư Leonid Brezhnev. Nhân cuộc đi thǎm, hai bên đã ký nhiều hiệp ước về kinh tế, khoa học - kỹ thuật, vǎn hoá và bảo vệ môi trường. Quan trọng nhất là hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược SALT, đánh dấu giai đoạn hoà hoãn giữa hai siêu cường trên thế giới.
1990 – Microsoft phát hành hệ điều hành Windows 3.0.
1990 – Cộng hòa Ả Rập Yemen và Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Yemen thống nhất để hình thành Cộng hòa Yemen.
2001 – Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy được ký kết.
2010 - Giao dịch Bitcoin thật đầu tiên: 10.000 Bitcoin mua 2 cái bánh pizza.
2012 – Tokyo Sky Tree được khánh thành, hiện là tháp cao nhất và công trình kiến trúc cao thứ nhì trên thế giới.
2013 – Mất điện toàn miền Nam Việt Nam do sự cố xe cần cẩu.
2014 – Ít nhất 43 người chết và hơn 90 người bị thương trong vụ khủng bố nổ bom tại khu chợ trời ở Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương.
2020 – Rơi máy bay tại Pakistan khiến 107 người thiệt mạng.

Sinh
1826 – Nguyễn Phúc Miên Gia, tước phong Quảng Biên Quận công, hoàng tử nhà Nguyễn (m. 1875)
1859 – Arthur Conan Doyle, nhà văn Anh, cha đẻ của nhân vật thám tử Sherlock Holmes lừng danh (m. 1930).
 1901 – Nhà vǎn Ngô Vǎn Triện, bút danh Trúc Khê.
 1946 – George Best, cầu thủ bóng đá người Bắc Ireland
 1975 – Duy Mạnh, ca sĩ người Việt Nam
1978 – Ginnifer Goodwin, diễn viên người Mỹ
 1979 – Maggie Q, diễn viên Mỹ
1987 – Arturo Vidal, cầu thủ bóng đá người Chile
 1991 – Suho, thành viên nhóm nhạc EXO người Hàn Quốc

Mất
 1975 – Tô Bính Văn, tướng lĩnh người Trung Quốc (s. 1892)
 1883 – Jacques Antoine Charles Bresse, kỹ sư xây dựng Pháp (s. 1822)
 1885 – Victor Hugo, văn hào Pháp (s. 1802)
 2002 – Lê Trung Tường, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1927)
 2018 − Philip Roth, tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Do Thái.

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Élincourt-Sainte-Marguerite

text:
Élincourt-Sainte-Marguerite là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Elincourtsaintemarguerite


title: Quần đảo Bà Lụa

text:
Quần đảo Bà Lụa là một quần đảo của Việt Nam trong vịnh Thái Lan, thuộc phạm vi hành chính của xã Sơn Hải, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.

Nhóm đảo này còn được một số người mệnh danh là "Tiểu Hạ Long" của phương Nam. Thời Pháp thuộc, quần đảo còn được gọi là cụm Bình Trị.

Tên gọi
Tên gọi Bà Lụa của quần đảo này được người ta giải nghĩa rất khác nhau. Có nguồn cho rằng Bà Lụa là tên của một vị nữ tướng hậu cần đã lập xưởng dệt lụa trên đảo này để cung cấp cho nghĩa quân Nguyễn Trung Trực (Anh Động, 2010). Nguồn khác giải thích rằng một người Pháp có tầm ảnh hưởng lên chính quyền thuộc địa đã đến khai thác vùng này, và bà vợ người Việt gốc Hoa của ông có tên là Bà Lụa. Giấy tờ, chủ quyền đất đai đều do bà đứng tên, từ đó quần đảo có tên là Bà Lụa. Lại có nguồn cho rằng khoảng năm 1858, một ông quan lớn lấy được một bà vợ có nhan sắc và tính tình hiền hậu. Bà tìm nơi bình yên, lánh xa chốn quan trường và cuối cùng đã dừng chân tại đây. Hàng ngày bà nuôi tằm, dệt lụa và từ đó người ta đặt tên quần đảo theo nghề của bà.

Địa lý
Trung tâm của quần đảo cách mũi Hòn Chông khoảng 6 km về phía tây.

Quần đảo Bà Lụa gồm 34 đảo lớn nhỏ (có nơi ghi 42) trên một diện tích biển khoảng 70 km², được cấu tạo từ đá trầm tích Paleozoi hạ-trung. Quần đảo này là đoạn cuối của dãy Tà Lơn (Campuchia) bị sụt lún hướng theo sự vận động của thời kì tạo sơn của dãy Himalaya cách đây nhiều trăm triệu năm. Ngoại trừ hòn Heo (102 m, có nguồn ghi 113 m) thì các đảo nơi đây có độ cao không quá 100 m. Dân cư tập trung trên các đảo như hòn Heo, hòn Ngang và hòn Nhum. Xung quanh quần đảo Bà Lụa là vùng biển nước nông; ở nhiều nơi, người ta có thể đi bộ từ đảo này sang đảo khác lúc nước ròng mà nước biển ngập không quá lưng người lớn.

Hòn Heo là đảo lớn nhất quần đảo Bà Lụa. Đây là một đảo nhỏ có chu vi khoảng 7 km và diện tích vào khoảng 1,5 km². Tên gọi hòn Heo xuất phát từ việc người Pháp ra đảo lập trại nuôi lợn (heo) thử nghiệm vào năm 1918 (Anh Động, 2010). Trụ sở Uỷ ban nhân dân xã Sơn Hải đóng trên đảo.

Danh sách một số đảo

 Hòn Heo , hòn lớn nhất
 Hòn Ông Triều 1
 Hòn Ông Triều 2
 Hòn Ông Triều 3
 Hòn Đá Bạc
 Hòn Đồi Mồi
 Hòn Đầm Dương
 Hòn Đầm Giếng
 Hòn Đầm Lớn
 Hòn Đước
 Hòn Đụng
 Hòn Ba Rồ
 Hòn Bờ Đập
 Hòn Chướng
 Hòn Dê
 Hòn Dứa
 Hòn Khô Cát
 Hòn Lò 1
 Hòn Lò 2
 Hòn Lò 3
 Hòn Ngang
 Hòn Nhum Ông
 Hòn Nhum Bà
 Hòn Nhum Giếng
 Hòn Nhum Tròn
 Hòn Sơn Tế 1
 Hòn Sơn Tế 2
 Hòn Sơn Tế 3
 Hòn Thơm 1
 Hòn Thơm 2
 Hòn Thơm 3
 Hòn Thạch Mỏng

Các đảo phía đông gần quần đảo Bà Lụa
 Hòn Đá Lửa
 Hòn Lô Cốc
 Hòn Rễ Lớn (h. Ré Lớn)
 Hòn Rễ Nhỏ (h. Ré Nhỏ)
 Hòn Kiến Vàng (Kiên Lương)
 Hòn Phụ Tử
 Hòn Một

Các đảo phía nam gần quần đảo Bà Lụa
Các đảo thuộc xã Hòn Nghệ, cách quần đảo Bà Lụa 15 km về phía nam
 Hòn Nghệ (hòn Minh Hòa)
 Hòn Dung , phía nam Hòn Nghệ cỡ 400 m.

Bản đồ hành chính Việt Nam vẽ quần đảo Bà Lụa thuộc xã Sơn Hải, huyện Kiên Lương và thể hiện các đảo gần đó như hòn Rễ Lớn, hòn Rễ Nhỏ, hòn Lô Cốc, hòn Đá Lửa,... bằng màu sắc khác. Trong khi đó, nguồn khác cho rằng các đảo như hòn Rễ Lớn, hòn Rễ Nhỏ thuộc xã Bình An cũng thuộc quần đảo Bà Lụa. Có nguồn còn khẳng định quần đảo Bà Lụa thuộc địa phận của hai xã là Sơn Hải và Bình An.

Lịch sử hành chính
Ngày 14 tháng 1 năm 1983, huyện Kiên Hải thành lập, gồm sáu xã là Bà Lụa, Nam Du, Hoà Đốc, Hòn Nghệ, Hòn Tre và Lại Sơn.

Ngày 27 tháng 9 năm 1983, xã Bà Lụa đổi tên thành xã Sơn Hải.

Ngày 17 tháng 8 năm 2000, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam ký Nghị định số 33/2000/NĐ-CP chuyển xã Sơn Hải sang nằm dưới quyền quản lý của huyện Kiên Lương.

Xem thêm
Quần đảo An Thới
Quần đảo Hà Tiên (Hải Tặc)
Quần đảo Nam Du
Quần đảo Thổ Chu

Tham khảo
Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 Minh Thiện (15 tháng 7 năm 2009), Nước sạch về trên ấp đảo Hòn Ngang , Website thông tin kinh tế xã hội tỉnh Kiên Giang
 Nam Phương (17 tháng 2 năm 2013), Đầu xuân thăm lại "Hạ Long phương Nam" , Website thông tin kinh tế xã hội tỉnh Kiên Giang
 Hòn Heo, Google Maps

Quần đảo Việt Nam
Kiên Lương
Vịnh Thái Lan
Đảo trong vịnh Thái Lan
Địa mạo Kiên Giang


title: Melittia haematopis

text:
Melittia haematopis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya.

Chú thích

Tham khảo

Melittia


title: Gibourne

text:
Gibourne là một commune in rural Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 101 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Vechigen

text:
Vechigen là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 24,82 km², dân số thời điểm tháng 12 năm 2020 là 5512 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Schlesen

text:
Schlesen là một đô thị thuộc huyện Plön, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Notalina tillyardi

text:
Notalina tillyardi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Notalina


title: Brahojos de Medina

text:
Brahojos de Medina là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 166 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Bulbophyllum levidense

text:
Bulbophyllum levidense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

levidense]]

L


title: Bruchidius maculipygus

text:
Bruchidius maculipygus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Trương Ngọc Ánh

text:
Trương Ngọc Ánh (sinh ngày 12 tháng 11 năm 1976 tại Hà Nội) là một người mẫu, ca sĩ, MC và diễn viên điện ảnh Việt Nam.

Tiểu sử
Trương Ngọc Ánh được phát hiện bởi cố diễn viên Lê Công Tuấn Anh. Anh đã thuyết phục đạo diễn Phước Sang mời cô đóng phim Em và Michael Jackson, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp của cô. Phim nhựa đầu tiên có cô tham gia diễn xuất là Em còn nhớ hay em đã quên. Năm 1997, cô xuất hiện trong MV Chuyện tình người trinh nữ tên Thi của Như Quỳnh trong video Paris by Night 41 và thủ vai Mỹ trong phim Giã từ dĩ vãng, gây được thành công ban đầu để tiếp tục đóng các bộ phim truyền hình như Đồng tiền xương máu (1998), Lục Vân Tiên (2004),... Cuối thập niên 90, cô cũng thử sức với vai trò người mẫu trên sàn diễn thời trang trong nước và chụp ảnh tạp chí với chiều cao 1m68.

Trương Ngọc Ánh kết hôn với Trần Bảo Sơn năm 2005, có một con gái Trần Bảo Tiên vào năm 2008. Hai vợ chồng chia tay nhau tháng 4 năm 2014.

Năm 2014, cô đã hẹn hò với nam diễn viên Kim Lý, bạn diễn của cô trong bộ phim "Hương Ga" nhưng sau một thời gian cả hai đã đường ai nấy đi và quyết định giữ mức quan hệ bạn bè với nhau.

Ngày 30 tháng 4, nam diễn viên Anh Dũng công khai thừa nhận mỗi quan hệ tình cảm với Trương Ngọc Ánh, người đàn chị hơn anh 14 tuổi, cả hai nhận được nhiều sự ủng hộ của khán giả.

Cô đã tốt nghiệp khoa Kinh tế của Đại học Mở TP. HCM và đã đi du học tại Singapore.

Hiện nay, cô đang giữ chức Giám đốc công ty in ấn và quảng cáo Ánh Việt. Đồng thời, sở hữu một nhà hàng bán đồ ăn Italy mang tên Java và một công ty chuyên nhập khẩu bột mì.

Tại đại hội Hội Người Mẫu Việt Nam lần thứ nhất vào tháng 12/2006, Trương Ngọc Ánh được bầu làm một trong những ủy viên của Hội. Cô còn được mời và thực hiện vai trò giám khảo cho một số cuộc thi sắc đẹp như: Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2011, "Top 18 Hoa khôi Áo dài Việt Nam 2014" - Đường tới vương miện Hoa hậu Thế giới...

Sự nghiệp

MC

MC đêm trao giải "Cánh diều Vàng 2012";
 MC sự kiện "Quỹ Hiểu về trái tim";
 MC chương trình ca nhạc “Bốn mùa tình ca”;
 MC chương trình ca nhạc “Tết Hà Nội xưa & nay”.

Chương trình tham gia

 Và nhiều chương trình khác

Ca hát
Cô từng là thành viên của nhóm nhạc nữ Tứ Ca Ngẫu Nhiên (1999 - 2003) (bao gồm Trương Ngọc Ánh, Trịnh Kim Chi, Minh Anh và Chung Vũ Thanh Uyên (Ngô Thanh Vân đã thay thế sau khi rời nhóm) đã từng hát trên những sân khấu lớn như: Duyên Dáng Việt Nam, Nhan sắc Sài Gòn... để lại nhiều ấn tượng đẹp sâu sắc trong lòng công chúng.
 Nụ hôn cuối đời
 Cơn mộng du (Nhạc phim "Hương ga")
 In the club
 This is My Life (Nhạc phim "Truy sát")
 Và nhiều ca khúc khác

Phim

Giải thưởng
Giải nhất Học sinh thanh lịch trường THPT Lý Thường Kiệt (Hà Nội)
 Hoa khôi Noel Hà Nội (1992)

Xem thêm

Liên kết ngoài

Tiểu sử trên phimanh.net

Trương Ngọc Ánh: 3 trong 1
Trương Ngọc Ánh ngọt ngào với hạnh phúc mới cùng Bảo Sơn Theo Thế giới Văn Hóa. VnExpress Thứ năm, 11/5/2006, 10:12 (GMT+7)
Trương Ngọc Ánh gắng bỏ nỗi buồn để vui sống Theo Phụ Nữ & Sức khỏe. VnExpress Thứ năm, 23/2/2006, 15:59 (GMT+7)
Công ty TNHH Quảng cáo Ánh Việt, MS 0302102696 của Ngọc Ánh
Ai là người đã "phát hiện" ra Trương Ngọc Ánh? H.H báo Dân Trí Thứ Ba, 05/12/2006 - 19:10
Trương Ngọc Ánh - Đã tìm thấy tình yêu Theo Người Đẹp, báo Dân Trí Thứ Tư, 07/09/2005 - 10:13

Sinh năm 1976
Nhân vật còn sống
T
T
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
T
Sinh tại Hà Nội
Người họ Trương tại Việt Nam
Phim và người giành giải Cánh diều
Người giành giải Mai vàng
Sống tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Euxoa tibetana

text:
Euxoa tibetana là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền tây và khu vực miền nam of Himalaya through the Karakoram tới miền tây border của dãy núi Pamir.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Der Nadelholzgürtel im westlichen Himalaja-Gebirge Krummholz, Buschwerke und Rasenformationen oberhalb der Nadelwald-Grenze

Chú thích

Euxoa


title: Rayol-Canadel-sur-Mer

text:
Rayol-Canadel-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 6,83 km², dân số năm 2006 là 583 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rayol-Canadel-sur-Mer trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Archives en ligne du Conseil Général du Var (Cadastre, État Civil, etc.)

Rayol-Canadel-sur-Mer


title: Aslamidium bolivianum

text:
Aslamidium bolivianum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Sassi miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Aslamidium


title: Longitarsus violentus

text:
Longitarsus violentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus
Bọ cánh cứng châu Á


title: 23244 Lafayette

text:
23244 Lafayette (tên chỉ định: 2000 WP162) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Chương trình nghiên cứu đối tượng gần Trái Đất của đài thiên văn Lowell ở Anderson Mesa Station ở Coconino County, Arizona, ngày 20 tháng 11 năm 2000. Nó được đặt theo tên Gilbert du Motier, marquis de Lafayette, a French military officer of both the American và French Revolutions.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 23001–24000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Oscar Espinosa Chepe

text:
Óscar Manuel Espinosa Chepe (29 tháng 11 năm 1940 – 23 tháng 9 năm 2013) là nhà kinh tế học và nhà bất đồng chính kiến người Cuba. Ông là một trong số khoảng 75 nhà bất đồng chính kiến bị chính quyền Cuba bắt và bị phạt tù trong vụ Mùa Xuân đen năm 2003. Espinosa bị kết án và bị tống giam như một tên phản bội. Tổ chức vụ Ân xá Quốc tế đã tuyên bố ông là một tù nhân lương tâm.

Sự nghiệp
Ông tốt nghiệp môn kinh tế học ở Đại học La Habana. Từ năm 1965 tới năm 1968 Espinosa làm việc trong nhóm cố vấn kinh tế của thủ tướng Fidel Castro. Từ năm 1970 tới 1984, Espinosa là người chịu trách nhiệm về hợp tác khoa học và kỹ thuật giữa nền kinh tế Cuba với Tiệp Khắc, Nam Tư và Hungary. Ông là cố vấn kinh tế của tòa đại sứ Cuba tại Belgrade.

Trong thập niên 1980, Espinosa ngày càng thất vọng về các chính sách kinh tế của chính phủ Cuba. Sau đó ông làm việc ở trụ sở chính của Ngân hàng trung ương Cuba, phụ trách về nội thương và du lịch. Theo như tường trình thì năm 1996 ông bị sa thải.

Từ đó, Espinosa đã viết nhiều bài báo phân tích và bình luận về kình tế cùng các vấn đề khác, phần lớn các bài đó là phê bình các chính sách của chính phủ và phủ nhận các báo cáo chính thức của chính phủ. Bị ngăn chặn không được đăng ở Cuba, Espinosa đã đưa các bài báo đó ra đăng trên các báo quốc tế.

Trên 5 năm, ông cũng làm chủ chương trình phát thanh hàng tuần tên là "Charlando con Chepe" (Nói chuyện gẫu với Chepe), trên đài Radio Martí, một đài phát thanh trong nước do Hoa Kỳ hỗ trợ. Trong các chương trình này, ông đã bình luận về nhiều khía cạnh của kinh tế Cuba.

Bị bắt và ra tòa
Ngày 19 tháng 3 năm 003, Espinosa bị bắt sau khi nhân viên an ninh đã khám xét căn hộ của ông trong 10 giờ. Trong phiên tòa ngày 3 tháng 4 năm 2003, Espinosa bị buộc tội có các "hoạt động chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia". Chính quyền cũng cho rằng Espinosa đã nhận tiền từ nước ngoài, thu thập các mảnh báo cắt ra về những cuộc gặp gỡ giữa các đại diện của chính phủ Mỹ với các nhà bất đồng chính kiến Cuba, cùng các hoạt động khác. Chính phủ cho rằng đã tìm thấy số tiền 13.600 USD khâu trong lớp vải lót của áo jacket của ông trong khi khám xét nhà ông và cho rằng số tiền này là tiền ông nhận từ chính phủ Hoa Kỳ.

Sau đó Espinosa bị đưa ra tòa xét xử và bị tuyên phạt 20 năm tù. Phiên tòa xử kín, chỉ kéo dài vài giờ, và không cho các nhà ngoại giao nước ngoài cũng như báo chí quốc tế tham dự. Espinosa bị xử tội vi phạm điều 7 và 11 của Luật 88 bảo vệ nền độc lập quốc gia và Kinh tế của Cuba (Ley de Protección de la Independencia Nacional y la Economía de Cuba) cũng như hoạt động chống lại "nền độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ của Cuba" (điều 19 của Bộ luật Hình Cuba). Espinosa bị giam trong một xà lim chung với 26 bạn đồng tù khác.

Sau khi đơn kháng án của Espinos bị bác, vị đại diện của Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc (United Nations Commission on Human Rights), Christine Chanet, đã đưa ra lời kêu gọi chủ tịch nước Cuba hãy dùng quyền hạn của mình ân xá cho ông nhân danh Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc.

Phóng thích
Espinosa được thả khỏi nhà tù cùng với nhà văn Raúl Rivero ngày 29 tháng 11 năm 2004, sau 19 tháng ngồi tù. Chính quyền thả ông trước thời hạn vì sức khỏe vốn đã yếu ớt của ông đã ngày càng suy yếu trầm trọng trong thời gian ở tù. Espinosa bị nhiễm trùng mạn tính ở thận, bị thoát vị ở ngực, bị chứng huyết áp cao dai dẳng, và sụt thể trọng. Vào đầu tháng 4 năm 2003, sau nhiều tuần bị giam giữ, đôi chân của ông bị sưng phù, da ông trở thành vàng vọt, và ông bị sụt hơn 20 kg (40 pounds) thể trọng. Theo báo cáo thì các điều kiện giam giữ khắt khe ở nhà lao, trong đó có nước uống không an toàn và thức ăn nghèo nàn chỉ gồm chủ yếu là cơm cùng đậu xẻ ra.

Xem thêm
Nhân quyền tại Cuba

Tham khảo

Liên kết ngoài
English PEN
Committee on Human Rights
Chepe Released from Prison  – IFEX
Newsfeed about Oscar Espinosa Chepe

Sinh năm 1940
Mất năm 2013
Nhà báo Cuba
Nhà hoạt động dân chủ
Nhà kinh tế học Cuba
Nhà bất đồng chính kiến Cuba
Tù nhân lương tâm


title: Roumare

text:
Roumare là một xã trong vùng hành chính Normandie, thuộc tỉnh Seine-Maritime, quận Rouen, tổng Notre-Dame-de-Bondeville. Tọa độ địa lý của xã là 49° 30' vĩ độ bắc, 00° 58' kinh độ đông. Roumare nằm trên độ cao trung bình là 150 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 8 mét và điểm cao nhất là 136 mét. Xã có diện tích 9,96 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1103 người; mật độ dân số là 111 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Seine-Maritime


title: Bà Chúa Kho (Hà Nội)

text:
Bà Chúa Kho tên thật là Lý Thị Châu (? - ?), tục gọi là Châu Nương, là một viên quan nhà Trần (1225-1400) trong lịch sử Việt Nam. Khi mất, bà được xem là một bậc thần nhân. Do công lao của bà đối với dân tộc và đất nước lớn nên bà được nhân dân tôn vinh gọi là Bà Chúa kho.

Cuộc đời
Lý Thị Châu sinh ngày 12 tháng 2 âm lịch tại phường Võ Trại trong kinh thành Thăng Long (nay là phường Giảng Võ, quận Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam).

Cha bà là Lý Quýnh, quê ở làng Cổ Pháp (nay thuộc phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), làm chức Điện hộ binh lương đời nhà Trần, chuyên giữ gìn kho lương cho quân lính. Khi đến đóng quân trong kinh thành, ông cưới vợ ở phường Võ Trại, rồi bà ra đời sau đó.

Thuở nhỏ, Lý Thị Châu theo học ở phường Bích Câu. Theo sử liệu thì bà là người vừa có tài văn võ lại vừa có nhan sắc.

Năm bà 18 tuổi, cha bà mất. Đến năm 22 tuổi, bà nhận lời về làm vợ một viên Thái bảo họ Trần (không rõ tên), làm chức Đốc bộ ở Châu Hoan (nay là Nghệ An & Hà Tĩnh).

Tháng 2 năm 1285, một đạo quân Nguyên do tướng Toa Đô chỉ huy từ nước Chiêm Thành tràn vào cướp phá Châu Hoan. Thái bảo Trần đem quân chống ngăn không được, đành phải rút quân về giữ Diễn Châu (thuộc xứ Nghệ An) và củng cố lại lực lượng.

Trước tình thế khó khăn này, Lý Thị Châu tự nguyện đứng ra chỉ huy quân sĩ bảo vệ kho lương, lo việc hậu cần cho binh si, để chồng yên tâm ra trận mạc.

Cuối tháng 5 năm 1285, quân đội nhà Trần đánh đuổi được quân Nguyên ra khỏi cõi bờ, hai vợ chồng bà được triệu về kinh. Thái bảo Trần nhận chức Tiền quân duệ thành có nhiệm vụ cai quản đạo quân bảo vệ kinh đô, còn bà thì được cử coi sóc kho phủ Phụng Thiên.

Cuối tháng 12 năm 1287, sau khi chỉnh đốn lực lượng, quân Nguyên lại chia làm 3 cánh tiến đánh Đại Việt.

Nhận thấy thế và lực của đối phương quá mạnh, vua quan nhà Trần quyết định rời khỏi Thăng Long để bảo toàn lực lượng. Ngay sau đó, Thái bảo Trần được lệnh phải cố chặn quân Nguyên ở phía sông Hồng, và ông đã tử trận sau nhiều ngày cầm cự để vua quan cùng quân sĩ rút lui được an toàn.

Nghe tin chồng đã mất, kinh thành sắp thất thủ, Lý Thị Châu cố nén đau thương để làm nhiệm vụ của mình. Ngay lập tức, bà sai quân chuyển kho, cất giấu của cải và lương thực.

Khi mọi chuyện đã thu xếp xong, bà lấy khăn hồng thắt cổ tự vẫn.

Tưởng nhớ
Cuối tháng 4 năm 1288, bị phản công, quân Nguyên tháo chạy về nước. Khi xét thưởng, Lý Thị Châu được truy tặng là Quản trưởng quốc khố công chúa, và cho lập đền thờ bà ở Giảng Võ (Hà Nội) và các làng ở Diễn Châu (có cả thảy 22 nơi lập miếu thờ), tức nơi bà cùng chồng đóng quân khi xưa.

Quyển Thần phả lưu giữ ở đình Giảng Võ chép về bà như sau, trích:
Bà sinh ra ở phường Võ Trại. Bà là một bậc thần nhân...Bà nhập học ở nhà tiên sinh phường Bích Câu – Trường An. (Bà) văn võ toàn tài, đời vua Trần Thái Tông, Trần Nhân Tông, bà kiên cường chống quân ngoại xâm xâm chiếm nước Nam...(Bà) có nhiều công lao với đất nước.Bà được phong là Chủ Khố Phu Nhân...nhà vua truyền dựng đền thờ Bà ngay trong khu kho để nước nhà thờ cúng...lại truyền cho phường Võ Trại tu sửa lại cung doanh để thờ tự, lấy nơi ở cũ làm đền thờ chính. Còn nhiều nơi cũng được lập thờ Bà...Bà được cấp 13 đạo sắc phong.

Đình thờ Bà Chúa Kho ở Giảng Võ tọa lạc tại ngõ 612 đường Đê La Thành (phường Giảng Võ, quận Ba Đình, Hà Nội), và đã được xếp hạng di tích lịch sử năm 1994. Ngoài ngôi thờ chính này và các ngôi thờ ở Diễn Châu, còn có hai nơi khác thờ vọng Bà, đó là đình Ngọc Khánh và đình Hào Nam. Hàng năm, vào ngày sinh và ngày mất của Bà, các nơi thờ phụng Bà đều có tổ chức lễ kỉ niệm.

Cần nghiên cứu thêm
Trong một bài viết trên website Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, thì: Trong chiến chống quân Nguyên lần thứ 2, Trần Thái Bảo chỉ huy, chặn giặc, bảo vệ cuộc rút lui của triều đình, còn Châu Nương chỉ huy quân lính chuyển kho, cất giấu của cải và lương thực. Khi nghe tin chồng tử trận, sau khi giấu kín an toàn kho lương, bà đã lấy khăn hồng thắt cổ tự vẫn để giữ gìn tử tiết (theo lễ giỗ thì bà mất ngày 20 tháng 7 âm lịch).

Nhưng căn cứ lời kể trong Các nữ thần Việt Nam và Giai thoại về phụ nữ Việt Nam, thì Lý Thị Châu đã tử tiết trong kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ 3 thời vua Trần Nhân Tông (đã lược kể ở bên trên). Tuy nhiên, cuộc chiến này chỉ diễn ra từ tháng 12 năm 1287 đến cuối tháng 4 năm 1288, nên khi so lại ngày mất của bà (20 tháng 7 âm lịch) và câu trong thần phả: Đời vua Trần Thái Tông, bà kiên cường chống quân ngoại xâm... thì sai lệch với lời đã kể.

Xem thêm
 Đền Bà Chúa Kho (Hà Nội)
 Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 2
 Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 3

 Chú thích

Nguồn tham khảo
 Đỗ Thị Hảo-Mai Thị Ngọc Chúc, Bà chúa giữ kho in trong Các nữ thần Việt Nam (tr. 86-88). Nhà xuất bản Phụ nữ, Hà Nội, 1984.
Hoàng Khôi- Hoàng Đình Thi, Người coi kho ở phủ Phụng Thiên in trong Giai thoại về phụ nữ Việt Nam'' (tr. 14-15). Nhà xuất bản Phụ nữ, Hà Nội, 1987.
 Hà Nội hay Bắc Ninh thờ Bà chúa coi kho?
Thần thánh Việt Nam
Quan lại nhà Trần
Nhân vật truyền thuyết Việt Nam
L


title: Sarcinodes

text:
Sarcinodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Fierville-les-Mines

text:
Fierville-les-Mines  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Fiervillelesmines


title: Pyroderces

text:
Pyroderces là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae


title: Melanoxanthus florensis

text:
Melanoxanthus florensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Korntal-Münchingen

text:
Korntal-Münchingen là một thị xã ở huyện Ludwigsburg, Baden-Württemberg, Đức. Đô thị này có diện tích 20,71 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 18.303 người. Đô thị này toạ lạc ở ranh giới tây bắc của Stuttgart cách trung tâm thành phố này 8 km, cự ly 10 km về phía tây nam của Ludwigsburg.

Đô thị kết nghĩa
 : Mirande (Toulouse)
 : Tubize (Waterloo)

Chú thích

Tham khảo


title: Trần Phú (định hướng)

text:
Trần Phú là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tên ông được đặt cho nhiều địa danh và tổ chức tại Việt Nam:

Địa danh
 Phường Trần Phú, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
 Phường Trần Phú, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.
 Phường Trần Phú, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.
 Phường Trần Phú, thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang.
 Phường Trần Phú, thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh.
 Phường Trần Phú, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.
 Phường Trần Phú, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.
 Phường Trần Phú, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
 Xã Trần Phú, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.
 Xã Trần Phú, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn.
 Thị trấn Nông trường Trần Phú, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.

Tổ chức
 Trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
 Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Phú, Hải Phòng
 Trường Trung học phổ thông Trần Phú tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh

Xem thêm


title: Sardhana

text:
Sardhana là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Meerut thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Sardhana có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 226 mét (741 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sardhana có dân số 47.970 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sardhana có tỷ lệ 48% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 55%, và tỷ lệ cho phái nữ là 40%. Tại Sardhana, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Giá trị

text:
Giá trị là khái niệm có thể đề cập đến:

Giá trị quan—là những nguyên tắc, chuẩn mức, tiêu chuẩn chỉ dẫn cho hành động của con người
Giá trị (kinh tế học)
Giá trị (toán học)—là đại lượng có thể thay đổi được trong toán học.
Giá trị (luật)

Giá trị quan


title: Tipula chiswellana

text:
Tipula chiswellana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Montbeugny

text:
Montbeugny  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Bonas

text:
Bonas  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Parnara

text:
Parnara là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Parnara naso (Fabricius, 1798)
Parnara monasi (Trimen, 1889)
Parnara bada (Moore, 1878)
Parnara apostata (Snellen, [1880])
Parnara ganga Evans, 1937
Parnara guttatus (Bremer & Grey, [1852])
Parnara batta Evans, 1949
Parnara kawazoei Chiba & Eliot, 1991
Parnara amalia (Semper, [1879])
Parnara ogasawarensis Matsumura, 1906
?Parnara marchalii (Boisduval, 1833)
?Parnara kuwanoi Seok, 1937

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Parnara at funet

Baorini


title: Phyllonorycter cytisella

text:
Phyllonorycter cytisella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Canaria.

Ấu trùng ăn Chamaecytisus proliferus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a lower-surface tentiform mine, with deep folds. The mine strongly contracts the leaflet. Pupation takes place inside the mine.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: 3116 Goodricke

text:
3116 Goodricke (1983 CF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1983 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3116 Goodricke

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Bùi Xương Trạch

text:
Bùi Xương Trạch (chữ Hán: 裴昌澤; 1451 - 1529) là quan nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam. Ông là một thành viên của gia tộc họ Bùi làng Thịnh Liệt nổi tiếng ở Hà Nội.

Sự nghiệp
Bùi Xương Trạch người làng Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Từ nhỏ ông vừa làm việc đồng áng vừa chăm chỉ học hành, thường bắt đom đóm cho vào túi để lấy ánh sáng đọc sách.

Năm 28 tuổi ông đỗ tiến sĩ khoa Mậu Tuất (1478) triều Hồng Đức (Lê Thánh Tông). Khi bảng yết tên ông được công bố, ông vẫn đang cày ruộng, việc này khiến ông được mọi người trong làng coi trọng.

Lê Thánh Tông cho ông vào làm việc trong Viện Hàn lâm. Khi Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành (1471), ông theo ra trận, coi việc quân có góp công.

Mùa đông năm 1489, ông vâng mệnh đi sứ Trung Quốc cống nhà Minh. Năm 1493, ông vâng mệnh soạn bài ký đình Quảng Văn. Bài văn hay nổi tiếng, được vua Thánh Tông khen thưởng và còn được truyền lại đến nay.

Thời Lê Hiến Tông, ông được thăng làm Hiệu thư Đồng tác, rồi đổi sang làm Thiêm đô ngự sử, Thượng thư bộ Binh, Tế tửu Quốc Tử Giám coi việc tòa Kinh diên... cũng như Thượng thư Trưởng Lục bộ (một chức vụ quan trọng điều khiển cả sáu bộ, tương đương như Tể tướng) kiêm Đô Ngự sử, và được vua phong tước Quảng Văn Hầu. Ông nổi tiếng là người thanh liêm, được nhiều người kính phục.

Năm 1520 thời Lê Cung Hoàng, ông đã 70 tuổi, bèn xin nghỉ hưu. Khi đó Mạc Đăng Dung đã khống chế triều đình nhà Lê và tới năm 1527 thì giành ngôi nhà Lê. Năm 1529 thời Mạc Thái Tổ, ông qua đời, thọ 79 tuổi. Về sau nhà Lê trung hưng truy phong tặng ông chức Thái phó, tước Quảng Quốc công và tên hiệu là Văn Lượng.

Tác phẩm nổi tiếng của Bùi Xương Trạch là bài ký Quảng Văn Đình.

Hiện nay tên của Bùi Xương Trạch được đặt cho một con phố thuộc địa giới quận Hoàng Mai và Thanh Xuân, Hà Nội. Phố Bùi Xương Trạch có vị trí từ cuối phố Khương Trung đến điểm giao cắt với phố Định Công Thượng.

Các con cháu
Con cả của Bùi Xương Trạch là Bùi Trụ đỗ trúng thức, làm quan nhà Mạc đến chức Tán lý, Thượng thư, sau đó theo Lê Bá Ly về quy thuận nhà Lê trung hưng (năm 1551), được phong làm công thần.

Con thứ ba của ông là Bùi Vĩnh đỗ Bảng nhãn khoa Nhâm Thìn (1532) đời Mạc Thái Tông.

Cháu nội ông là Bùi Bỉnh Uyên cũng theo bác là Bùi Trụ về với nhà Lê trung hưng và trở thành đại thần nhà Hậu Lê.

Xem thêm
 Bùi Bỉnh Uyên
 Bùi Huy Bích

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê sơ
Người Hà Nội
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Sinh năm 1451
Mất năm 1529
Dòng họ Bùi ở Thịnh Liệt
Người họ Bùi tại Việt Nam


title: Dipropus nigritus

text:
Dipropus nigritus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Borsele

text:
Borsele () là một đô thị ở tây nam Hà Lan bên Zuid-Beveland.

Các trung tâm dân số
Baarland, Borssele, Driewegen, Ellewoutsdijk, 's-Gravenpolder, 's-Heer Abtskerke, 's-Heerenhoek, Heinkenszand, Hoedekenskerke, Kwadendamme, Lewedorp, Nieuwdorp, Nisse, Oudelande và Ovezande.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức

Đô thị Zeeland
Borsele


title: Việt Nam tại Đại hội Thể thao châu Á 1990

text:
Việt Nam tham dự Đại hội Thể thao châu Á 1990 tại Bắc Kinh, Trung Quốc với 104 vận động viên, huấn luyện viên và quan chức tham dự 13 môn thể thao gồm bắn súng, bơi lội, bóng bàn, bóng chuyền (nam), đấu kiếm, điền kinh, judo, quyền anh, soft tennis, thể dục dụng cụ, taekwondo, vật tự do, wushu.

Đoàn thể thao Việt Nam không đoạt được bật kỳ huy chương nào trong kỳ Đại hội Thể thao châu Á lần này.

Xem thêm

Tham khảo

1990
Đại hội Thể thao châu Á 1990
Thể thao Việt Nam năm 1990


title: Saint-Vitte-sur-Briance

text:
Saint-Vitte-sur-Briance () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Quận Ellsworth, Kansas

text:
Quận Ellsworth là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 6332 người. Quận lỵ đóng ở Ellsworth.

Tham khảo

Quận của Kansas