title: Điện ảnh Hoa Kỳ

text:
Điện ảnh Hoa Kỳ  ra đời ngay từ cuối thế kỷ 19 và từ đó đã nhanh chóng trở thành một trong những nền điện ảnh hàng đầu thế giới cả về số lượng phim và chất lượng nghệ thuật.

Đôi khi người ta thường gọi điện ảnh Hoa Kỳ đơn giản là Hollywood (gọi theo địa danh Hollywood, nơi tập trung các hãng phim và trường quay lớn nhất của Mỹ), tuy vậy cần chú ý rằng rất nhiều bộ phim của điện ảnh nước này được sản xuất bởi các hãng phim độc lập nằm ngoài Hollywood.

Lịch sử

Kỹ thuật điện ảnh ra đời

Những hình ảnh "chuyển động đầu tiên", tiền thân của kỹ thuật điện ảnh Mỹ là loạt hình chụp ngựa đang phi nước đại của Eadweard Muybridge thực hiện ở Palo Alto, California, ông này đã dùng một máy ảnh thường chụp liên tục để tạo nên một chuỗi hình ảnh mô tả lại chuyển động của con ngựa. Phương pháp của Muybridge đã nhanh chóng được các nhà phát minh Mỹ phát triển để cố gắng ghi lại những hình ảnh chuyển động thực sự, trong đó phải kể tới phát minh kinetoscope của Thomas Alva Edison, tuy vậy do không nhìn thấy được tầm quan trọng của phát minh này mà Edison đã để rơi vị trí cha đẻ của điện ảnh thế giới vào tay anh em Lumière người Pháp.

Sau khi điện ảnh ra đời ở châu Âu, việc trình chiếu các đoạn phim cũng nhanh chóng đến với chương trình tạp kĩ trong các hội chợ ở Mỹ. Các nhà kinh doanh Hoa Kỳ nổi tiếng nhanh nhậy bắt đầu tìm cách làm các bộ "phim" này trở nên đặc sắc hơn bằng cách đưa vào các cảnh quay có kịch bản và diễn viên thay cho những cảnh quay đời sống thường nhật. Thành công lớn nhất của xu hướng này là bộ phim thực hiện năm 1903, The Great Train Robbery của đạo diễn Edwin S. Porter.

Sự nổi lên của Hollywood

Đầu năm 1910, đạo diễn huyền thoại D.W. Griffith được công ty Biograph Company cử đến bờ biển miền Tây nước Mỹ cùng với đội ngũ diễn viên nổi tiếng của ông như Blanche Sweet, Lillian Gish, Mary Pickford và Lionel Barrymore với nhiệm vụ xây dựng cơ sở điện ảnh mới ở đây. Họ bắt đầu thực hiện các bộ phim ở một khu đất trống gần phố Georgia Street thuộc Los Angeles. Để mở rộng xưởng phim, công ty đã quyết định chuyển về một làng nhỏ cách Los Angeles vài dặm về phía Bắc, họ gọi khu đất mới này bằng cái tên "Hollywood". Cùng năm 1910, bộ phim đầu tiên trong lịch sử Hollywood, In Old California, đã được đạo diễn Griffith thực hiện. Đến năm 1913, sau khi được nghe về vùng đất mới tuyệt vời này, rất nhiều nhà làm phim đã rời bờ biển phía Đông đến đây để tránh phải trả khoản phí khổng lồ khi quay phim cho công ty của Edison, vốn nắm giữ hầu hết các bằng phát minh quan trọng của kỹ thuật điện ảnh lúc này. Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, tuy cũng có một vài thành phố có các xưởng phim nhưng vùng phía nam California đã nhanh chóng chiếm ưu thế với nhiều cảnh đẹp, khí hậu ôn hòa, nhiều nắng quanh năm thuận lợi cho việc quay các ngoại cảnh và thay đổi bối cảnh phim. Năm 1915, Hollywood bắt đầu khẳng định được vị trí đầu đàn của điện ảnh Mỹ với bộ phim nổi tiếng Birth of a Nation của Griffith.

Sự hình thành và phát triển của Hollywood gắn liền với những nhà kinh doanh và điện ảnh gốc Do Thái. Chính họ là những người nhận ra mối lợi to lớn từ điện ảnh và đi tiên phong trong việc xây dựng các rạp chuyên dụng để chiếu phim, các "nickelodeon" (lấy theo từ nickel - 5 xu, tiền vé thông dụng thời đó). Chính những người gốc Do Thái này đã thành lập các hãng phim lớn đầu tiên của Hollywood, đó là Samuel Goldwyn và Louis B. Mayer (hai đồng sáng lập của hãng phim nổi tiếng Metro-Goldwyn-Mayer), Carl Laemmle (một trong những người khai sinh hãng Universal Studios), Adolph Zukor (đồng sáng lập Paramount Pictures), và Anh em Warner (Harry, Albert, Samuel và Jack, những người thành lập hãng Warner Bros.). Cũng chính vì được thành lập bởi những người Do Thái, trong đó có nhiều người là dân nhập cư, vì vậy ngay từ đầu Hollywood đã thể hiện tính quốc tế hóa rất cao và thu hút nhiều tài năng điện ảnh nước ngoài như ngôi sao điện ảnh người Thụy Điển Greta Garbo, đạo diễn gốc Hungary Michael Curtiz ở thời kì đầu hay nữ diễn viên đoạt giải Oscar người Úc Nicole Kidman, đạo diễn gốc México Alfonso Cuarón ở thời điểm hiện tại. Đây chính là một trong các điểm mạnh nhất của Hollywood khi tính quốc tế cao tạo cho các bộ phim nhiều phong cách nghệ thuật và diễn xuất đa dạng cũng như dễ dàng thu hút được khán giả ở nhiều khu vực khác nhau trên thế giới.

Thời hoàng kim của Hollywood
Thời kì phát triển và có ảnh hưởng đến xã hội nhất của Hollywood là từ cuối thập niên 1920 đến cuối thập niên 1950. Thời kì này bắt đầu với sự ra đời của phim có tiếng vào cuối thập niên 1920 với bộ phim The Jazz Singer sản xuất năm 1927. Với bước tiến về kỹ thuật này, các bộ phim đã thu hút ngày càng nhiều khán giả và thực sự trở thành hiện tượng văn hóa của xã hội Mỹ. Các bộ phim Hollywood thời kì này thường thuộc thể loại phim miền Tây, phim hài, phim ca nhạc, phim hoạt hình vốn là những đề tài ưa thích của dân Mỹ. Để đáp ứng nhu cầu của công chúng, hàng loạt rạp chiếu phim quy mô được xây dựng. Để cạnh tranh nhau, các hãng phim lớn thường tạo dựng phong cách riêng cho các bộ phim của mình (điều không còn thấy rõ trong thời điểm hiện tại) với các đạo diễn và các ngôi sao được ký hợp đồng độc quyền. Ví dụ, đạo diễn nổi tiếng Cedric Gibbons luôn làm việc cho Metro-Goldwyn-Mayer (MGM), nhà soạn nhạc Alfred Newman trong suốt 20 năm chỉ làm việc cho Twentieth Century Fox, các bộ phim của Cecil B. De Mille luôn được thực hiện tại   Paramount Pictures. Hãng MGM thậm chí còn từng tuyên bố số ngôi sao đã ký hợp đồng độc quyền với hãng còn "nhiều hơn cả số sao trên trời".

Nhiều nhà lịch sử điện ảnh cho rằng đây là thời kì hoàng kim về chất lượng nghệ thuật của Hollywood khi rất nhiều bộ phim kinh điển được ra đời, rất có thể vì do thời kì này có rất nhiều phim được sản xuất nên đôi khi các hãng phim cho phép các bộ phim có diễn viên không nổi tiếng, triển vọng doanh thu không cao nhưng có kịch bản tốt, chất lượng nghệ thuật cao ra đời. Năm 1941, hãng RKO Pictures đầu tư cho đạo diễn 26 tuổi Orson Welles thực hiện bộ phim đầu tiên của ông này là Công dân Kane (Citizen Kane), bộ phim không đạt doanh thu cao, không giành nhiều Giải Oscar nhưng sau này được coi là một trong những bộ phim xuất sắc nhất trong lịch sử điện ảnh Hoa Kỳ. Chỉ trong một năm 1939, hàng loạt bộ phim sau này được coi là kinh điển đã ra mắt, đó là The Wizard of Oz, Cuốn theo chiều gió (Gone with the Wind), Mr. Smith Goes to Washington, Đồi gió hú (Wuthering Heights) và Ninotchka. Các bộ phim kinh điển khác của thời kì hoàng kim này có thể kể tới Casablanca (1941), It's a Wonderful Life (1946) hay bộ phim hoạt hình xuất sắc Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (Snow White and the Seven Dwarfs, 1937). Vì vậy thời kì hoàng kim của Hollywood còn có cái tên khác là thời kì Hollywood kinh điển (Classical Hollywood cinema).

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và trong giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai, Hollywood đón nhận một làn sóng các nhà điện ảnh tài năng của châu Âu đến định cư và làm việc ở Mỹ để tránh chiến tranh và các giai đoạn khủng hoảng kinh tế triền miên. Trong số này phải kể tới các đạo diễn Đức nổi tiếng như Ernst Lubitsch, Fritz Lang, đạo diễn huyền thoại người Anh Alfred Hitchcock, nhà điện ảnh Pháp Jean Renoir. Một số diễn viên người nước ngoài cũng gia nhập Hollywood như Rudolph Valentino, Marlene Dietrich, Ronald Colman, Charles Boyer, họ cùng các diễn viên kịch nổi tiếng ở thành phố New York bị thu hút vì sự ra đời của các bộ phim có tiếng đã tạo nên một trong những thời kì phát triển mạnh mẽ nhất của công nghiệp điện ảnh. Vào thời cao điểm giữa thập niên 1940, các xưởng phim ở Hollywood mỗi năm cho ra đời tới khoảng 400 bộ phim với lượng khán giả mỗi tuần khoảng 90 triệu người.

Suy thoái
Cuối thập niên 1940, các hãng phim lớn của Hollywood gặp phải hai sự kiện lớn dẫn đến sự suy thoái của công nghiệp điện ảnh, sự kiện đầu tiên là vụ kiện chống độc quyền đối với hãng Paramount Pictures dẫn đến việc các hãng phim không còn được phép sở hữu các rạp chiếu bóng hoặc ký hợp đồng độc quyền với các ngôi sao điện ảnh hay các thành phần khác của việc làm phim, sự kiện thứ hai là sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của truyền hình. Các diễn viên, đạo diễn được giải phóng khỏi hợp đồng độc quyền đã có thể tự chọn lựa bộ phim yêu thích của bất cứ hãng nào, việc này đã làm mất đi bản sắc riêng của các hãng lớn như MGM, Paramount, Universal, Columbia, RKO và Twentieth-Century Fox. Công chúng thay vì đến rạp xem phim đã chọn lựa cách giải trí rẻ tiền và tiện lợi hơn nhiều, đó là ngồi nhà xem truyền hình, hệ quả tất yếu là số phim sản xuất và ngân sách làm phim giảm sút nhanh chóng. Để đối phó với suy thoái, các hãng phim buộc phải thay đổi phong cách thực hiện các tác phẩm của mình, nhấn mạnh đến các yếu tố tạo sự khác biệt với truyền hình như chất lượng hình (dẫn đến việc phát triển các bộ phim màu và các bộ phim khổ rộng), chất lượng tiếng và đặc biệt là chất lượng nghệ thuật. Chính nhờ giai đoạn này mà điện ảnh Mỹ mới được định hình như một môn nghệ thuật thực sự chứ không còn đơn thuần chỉ là một lĩnh vực giải trí.

Hollywood mới và các phim bom tấn
Điện ảnh hậu cổ điển (hay hậu kinh điển, Post-classical cinema) là cụm từ dùng để chỉ sự thay đổi phong cách dàn dựng và cốt truyện của các đạo diễn Mỹ thuộc thế hệ Hollywood mới (New Hollywood). Các đạo diễn tiêu biểu của thế hệ này là Francis Ford Coppola, George Lucas, Brian de Palma, Martin Scorsese, William Friedkin, Stanley Kubrick và Steven Spielberg. Họ đã đưa đến cho các bộ phim những phong cách mới và kéo khán giả trở lại với màn ảnh lớn bằng những bộ phim bom tấn (blockbuster). Coppola cho ra đời Bố già (The Godfather, 1972) được coi là một trong những bộ phim hay nhất của lịch sử Hollywood, Spielberg có Hàm cá mập (Jaws, 1975) mở đầu cho xu hướng tung ra các bộ phim bom tấn vào mùa hè, còn Lucas tung ra loạt phim Chiến tranh giữa các vì sao (Star Wars) trở thành hiện tượng văn hóa tầm cỡ thế giới.

Bắt đầu từ thập niên 1970, các bộ phim Hollywood được phân chia thành hai hướng khá riêng biệt. Một phía là các bộ phim bom tấn được đầu tư cực lớn với dàn diễn viên nhiều sao, phim nhiều đại cảnh và kỹ xảo đặc biệt, quảng cáo rộng rãi nhằm thu hút thật nhiều khán giả. Các bộ phim bom tấn đôi khi là những canh bạc của các hãng phim vì nó có thể mang loại doanh thu lớn nhưng đôi khi cũng lại thất bại trong việc thu hút khán giả. Phía kia của Hollywood là các bộ phim độc lập kinh phí thấp, mang nhiều thử nghiệm nghệ thuật mới. Những bộ phim này thường được đánh giá cao về mặt nghệ thuật như đạo diễn, diễn xuất và tỉ lệ rủi ro cũng thấp hơn các bộ phim bom tấn vì ngân sách đầu tư nhỏ hơn rất nhiều.

Thị trường phim tại nhà
Thập niên 1980 và 1990 chứng kiến sự ra đời ồ ạt của các kĩ thuật lưu trữ thông tin như băng từ VCR, CD và DVD. Với các kĩ thuật mới này, người ta có thể mua hoặc thuê một DVD phim để xem tại nhà thay vì phải đến rạp mà chất lượng hình ảnh và âm thanh vẫn đạt tiêu chuẩn. Vì thế thị trường phim tại nhà đang ngày càng được các hãng phim chú ý khai thác và mang lại lợi nhuận lớn không kém gì lợi nhuận đem lại của các rạp phim. Theo một nghiên cứu năm 2000 của ngân hàng ABN AMRO thì chỉ có 26% thu nhập của các hãng phim Hollywood đến từ tiền bán vé, 46% đến từ việc bán và cho thuê băng đĩa và 28% đến từ truyền hình.

Phim độc lập
Phim độc lập là: Những bộ phim được sản xuất bởi những hãng phim nhỏ không nằm trong hệ thống studio của Hollywood mà đứng đầu là 5 hãng phim lớn nhất hiện thời (Big 5): Universal Pictures, Warner Bros, Walt Disney Pictures, Columbia Pictures, Paramount Pictures.

Bên cạnh các hãng phim lớn ở Hollywood, cũng có nhiều bộ phim độc lập được thực hiện bởi các hãng phim nhỏ hơn với kinh phí nhỏ và thường không có các ngôi sao điện ảnh hàng đầu. Các bộ phim này thường tập trung vào chất lượng nghệ thuật như kịch bản, đạo diễn, diễn xuất và thường có những sáng tạo đột phát về sản xuất.

Các bộ phim độc lập bắt đầu phổ biến vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990 bên cạnh xu hướng phát triển các bộ phim bom tấn. Một thế hệ các nhà làm phim độc lập thành công đã nổi lên với những tên tuổi như Spike Lee, Steven Soderbergh, Kevin Smith và Quentin Tarantino. Các bộ phim của nhóm đạo diễn này như Do the Right Thing, sex, lies, and videotape, Clerks. và Reservoir Dogs được đánh giá rất cao vì đã có những sáng tạo đi ngược lại các quy tắc thông thường trong thực hiện của các bộ phim Hollywood. Không chỉ thành công về nghệ thuật, các bộ phim trên cũng tương đối thành công về thương mại và đã tạo chỗ đứng vững chắc cho việc sản xuất các bộ phim độc lập khác. Hiện nay các hãng phim độc lập đang ngày càng có vị trí trong nền điện ảnh Mỹ nói chung, thậm chí chính các ông lớn của Hollywood cũng đầu tư thành lập các hãng phim độc lập để phát triển các bộ phim mang phong cách riêng, ví dụ tiêu biểu là Fox Searchlight Pictures, một hãng con của 20th Century Fox.

Bên cạnh sự thành công của các bộ phim độc lập Mỹ, cũng phải kể tới sự tham gia tích cực của các bộ phim nước ngoài vào thị trường Mỹ như Ngọa hổ tàng long của Lý An hay Anh hùng của Trương Nghệ Mưu. Một hướng đi khác là các phim tài liệu có tính thương mại hóa cao như Bowling for Columbine và Fahrenheit 9/11 của Michael Moore.

Những nhân vật nổi bật

Các đạo diễn

Các ngôi sao điện ảnh
  Robert Downey Jr
 Jean Arthur
 Fred Astaire
 Lauren Bacall
 Anne Bancroft
 John Barrymore
 Lionel Barrymore
 Warner Baxter
 Warren Beatty
 Humphrey Bogart
 Ernest Borgnine
 Clara Bow
 Marlon Brando
 Walter Brennan
 Jeff Bridges
 Charles Bronson
 Louise Brooks
 Nicolas Cage
 James Cagney
 Lon Chaney
 Montgomery Clift
 Lee J. Cobb
 Gary Cooper
 Kevin Costner
 Joseph Cotten
 Joan Crawford
|valign="top"|
 Bing Crosby
 Tom Cruise
 Billy Crystal
 Tony Curtis
 Bette Davis
 Chris Evans
 Sammy Davis, Jr.
 Doris Day
 James Dean
 Robert De Niro
 Johnny Depp
 Danny DeVito
 Leonardo DiCaprio
 Kirk Douglas
 Melvyn Douglas
 Michael Douglas
 Wyatt Russell
 Richard Dreyfuss
 Faye Dunaway
 Irene Dunne
 Jimmy Durante
 Robert Duvall
 Clint Eastwood
 Douglas Fairbanks
 Sally Field
 Barry Fitzgerald
 Henry Fonda
|valign="top"|
 Jane Fonda
 Harrison Ford
 Jodie Foster
 Morgan Freeman
 Clark Gable
 Ava Gardner
 Judy Garland
 Janet Gaynor
 Richard Gere
 Mel Gibson
 John Gilbert
 Lillian Gish
 Whoopi Goldberg
 Gloria Grahame
 Gene Hackman
 Chris Pratt
 Tom Hanks
 Oliver Hardy
 Jean Harlow
 Goldie Hawn
 Susan Hayward
 Rita Hayworth
 Katharine Hepburn
 Charlton Heston
 Dustin Hoffman
 William Holden
|valign="top"|
 Rock Hudson
 Anjelica Huston
 Samuel L. Jackson
 Lý Tiểu Long
 Buster Keaton
 Diane Keaton
 Harvey Keitel
 Gene Kelly
 Grace Kelly
 Alan Ladd
 Veronica Lake
 Burt Lancaster
 Jessica Lange
 Jack Lemmon
 Jerry Lewis
 Harold Lloyd
 Carole Lombard
 Myrna Loy
 Chris Hemsworth
 Shirley MacLaine
 Fred MacMurray
 Karl Malden
 Fredric March
 Dean Martin
 Steve Martin
 Lee Marvin
 Anh em nhà Marx
|valign="top"|
 Walter Matthau
 Joel McCrea
 Steve McQueen
 Bette Midler
 Liza Minnelli
 Thomas Mitchell
 Robert Mitchum
 Marilyn Monroe
 Eddie Murphy
 Bill Murray
 Paul Newman
 Jack Nicholson
 Donald O'Connor
 Tom Holland
 Al Pacino
 Geraldine Page
 Gregory Peck
 Anthony Perkins
 Sidney Poitier
 William Powell
 Tyrone Power
 Robert Redford
 Donna Reed
 Christopher Reeve
 Burt Reynolds
 Debbie Reynolds
|valign="top"|
 Julia Roberts
 Paul Robeson
 Ginger Rogers
 Mickey Rooney
 Jane Russell
 Rosalind Russell
 Roy Scheider
 George C. Scott
 Randolph Scott
 Frank Sinatra
 Sissy Spacek
 Sylvester Stallone
 Barbara Stanwyck
 James Stewart
 Sharon Stone
 Meryl Streep
 Barbra Streisand
 Gloria Swanson
 Shirley Temple
 Spencer Tracy
 John Travolta
 Claire Trevor
 Lana Turner
 Lee Van Cleef
 Jon Voight
|valign="top"|
 Christopher Walken
 Denzel Washington
 John Wayne
 Sigourney Weaver
 Orson Welles
 Mae West
 Richard Widmark
 Esther Williams
 Robin Williams
 Natalie Wood
 Teresa Wright

 Jason Staham
Arnold Schwarenegger,Jet Li,Chuck Norris,Dolph Lungend,Jackie Chan,Cho Yun Fat,Donnie Yen,Lee Byung Hun,Brucce Willis,Dwayne Johnson,Jean Claude Van Damme,Atonio Banderas,Chris Hemworth,Sean Conerry,Keanu Reeves,Tom Cruise,

Xem thêm
 Giải Oscar
 Danh sách bình chọn của Viện phim Mỹ
 Hollywood
 Danh sách phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ
 Danh sách phim đắt giá nhất của điện ảnh Hoa Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Rottentomatoes.com - Tập hợp các bài giới thiệu và phê bình phim
 Sự suy sụp của hệ thống hãng phim trong điện ảnh Mỹ. Thế giới Điện ảnh. 26 tháng 3 năm 2008.

Công nghiệp Hoa Kỳ

hu:Hollywoodi filmgyártás


title: Hàng không năm 1955

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1955:

Các sự kiện

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 2
 14 tháng 2 - Mikoyan-Gurevich Ye-2, nguyên mẫu của Mikoyan-Gurevich MiG-21

Tháng 3
 2 tháng 3 - Dassault Super Mystère
 12 tháng 3 - Aérospatiale Alouette II

Tháng 4
 25 tháng 4 - FFA P-16 J-3001

Tháng 5
 27 tháng 5 - Sud Caravelle

Tháng 6
 17 tháng 6 - Tupolev Tu-104
 25 tháng 6 - Dassault Mirage I
 25 tháng 6 - Scottish Aviation Twin Pioneer

Tháng 7
 23 tháng 7 - PZL TS-8 Bies

Tháng 8
 4 tháng 8 - Lockheed Article 001, nguyên mẫu của Lockheed U-2

Tháng 9
 7 tháng 9 - Sukhoi S-1, nguyên mẫu của Su-7.
 20 tháng 9 - Nord 1500 Griffon

Tháng 10
 22 tháng 10 - Republic XF-105
 25 tháng 10 - Saab Draken

Tháng 11
 24 tháng 11 - Fokker F27

Tháng 12
 15 tháng 12 - Douglas DC-7

Bắt đầu hoạt động
Tháng 1
 9 tháng 1 - Vickers Valiant trong Phi đội số 138 RAF

Tháng 6
 29 tháng 6 - B-52 Stratofortress trong Không đoàn Ném bom 93

Tham khảo


title: Kalamazoo, Michigan

text:
Kalamazoo () là một thành phố thủ phủ quận Kalamazoo trong tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 74.262 người. Đây là một thành phố chính trong vùng đô thị Kalamazoo-Portage với dân số 326.589 người năm 2010.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan


title: Sarcolaena isaloensis

text:
Sarcolaena isaloensis là một loài thực vật thuộc họ Sarcolaenaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Ludovic, R. 2004. Sarcolaena isaloensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
Sarcolaena
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Phylidorea gracilistyla

text:
Phylidorea gracilistyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phylidorea
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Zelandotipula longitarsis

text:
Zelandotipula longitarsis là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Rhabdomastix tugela

text:
Rhabdomastix tugela là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Proutictis

text:
Proutictis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Macariini


title: Metalimnobia tenua

text:
Metalimnobia tenua là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Metalimnobia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Huillé

text:
Huillé là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 52 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Asbecesta kibonotensis

text:
Asbecesta kibonotensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Asbecesta


title: Meritastis

text:
Meritastis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Meritastis ferrea (Meyrick, 1910)
Meritastis illucida (Meyrick, 1910)
Meritastis laganodes (Meyrick, 1910)
Meritastis lythrodana (Meyrick, 1881)
Meritastis piperata (Meyrick, 1910)
Meritastis polygraphana (Walker, 1863)
Meritastis psarodes (Meyrick, 1910)
Meritastis pyrosemana (Meyrick, 1881)
Meritastis trissochorda (Turner, 1916)
Meritastis umbrosa Meyrick, 1910
Meritastis ursina (Meyrick, 1910)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Epitymbiini


title: 20616 Zeeshansayed

text:
20616 Zeeshansayed (1999 SH6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20616 Zeeshansayed

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Anisoperas

text:
Anisoperas là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Ennominae


title: Dicranomyia microscola

text:
Dicranomyia microscola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Catocala connubialis

text:
Catocala connubialis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Ontario tới đảo Prince Edward (bao gồm Quebec, New Brunswick và Nova Scotia), phía nam đến Florida và phía tây đến Texas, Oklahoma và Missouri.

Sải cánh dài 37–47 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm. Có thể có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Cephalanthus occidentalis, Melia azedarach và Quercus rubra.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Melianthaceae

text:
Melianthaceae là một họ thực vật hạt kín. Các phân loại của Angiosperm Phylogeny Group đưa họ này vào trong phạm vi nhánh rosids. Tất cả các thành viên của họ Melianthaceae nghĩa hẹp đều là cây gỗ hay cây bụi, sinh sống tại khu vực nhiệt đới ở châu Phi, kéo dài về phía nam tới Nam Phi. Hai loài trong 2 chi của họ Francoaceae đôi khi cũng được gộp trong họ này, chúng là các cây thân thảo lâu năm sinh sống tại Chile.

Phân loại
Hệ thống APG năm 1998 tách riêng 3 họ Greyiaceae, Melianthaceae và Francoaceae. Trong hệ thống APG II năm 2003 thì họ Greyiaceae được sáp nhập vào họ Melianthaceae. Cũng trong hệ thống APG II thì họ Francoaceae là tùy chọn có thể nhập vào hay tách ra khỏi họ Melianthaceae. Hệ thống APG III năm 2009 không cho phép tùy chọn này nữa và nhập họ Francoaceae vào trong họ Melianthaceae.
 Melianthaceae sensu stricto
 Bersama - 2-7 loài
 Melianthus - 6 loài
 Greyiaceae (trong APG, gộp vào Melianthaceae trong APG II)
 Greyia - 3 loài
 Francoaceae (tùy chọn trong APG II, nhập lại trong APG III)
 Francoa sonchifolia - 1 loài (bao gồm cả Frankoa, Panke)
 Tetilla hydrocotylefolia - 1 loài.

Hệ thống APG IV năm 2016 không công nhận họ này mà chỉ công nhận họ Francoaceae Adr.Juss. gồm 4 phân họ là Bersameae Planchon (= Melianthaceae s.s.) +  Vivianieae Klotzsch + Greyieae Gürke + Francoeae Spach.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Melianthaceae  (nghĩa hẹp) trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com
 Greyiaceae  trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com
 Francoaceae trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com

Tham khảo


title: Mooreana

text:
Mooreana là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Tagiadini


title: Hiệp hội bóng đá Trung Quốc

text:
Hiệp hội bóng đá Trung Quốc (CFA) (chữ Hán phồn thể: 中國足球協會; giản thể: 中国足球协会) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Trung Quốc. CFA quản lý các đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như giải bóng đá vô địch quốc gia Trung Quốc (Chinese Super League), cúp bóng đá Trung Quốc,.... CFA là thành viên của cả FIFA, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Á (EAFF).

Chủ tịch của Hiệp hội bóng đá Trung Quốc hiện nay là ông Trần Tuất Nguyên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Hiệp hội bóng đá Trung Quốc (tiếng Trung)
Sinosoc (tiếng Anh)
 Hiệp hội bóng đá Trung Quốc  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Hiệp hội bóng đá Trung Quốc trên trang chủ của AFC

Trung Quốc
Bóng đá Trung Quốc
Các tổ chức thể thao Trung Quốc


title: Huỳnh anh

text:
Huỳnh anh hay Hoàng anh hay dây huỳnh, dây công chúa (danh pháp khoa học: Allamanda cathartica L.) là loài cây cảnh thuộc chi Dây huỳnh (Allamanda) trong họ La bố ma (Apocynaceae), có nguồn gốc từ Brasil. Loài này được nhắc tới trong quyển Flora Brasiliensis ("Thực vật Brasil") của Carl Friedrich Philipp von Martius.

Cây này chủ yếu được dùng để trị sốt rét: thân và lá khi phân hủy trong nước có tác dụng diệt bọ gậy,một phát hiện mới tại Việt Nam dùng loài hoa này sao chế tương tụ như sao chè với nhiệt độ thích hợp sau đó ủ kín có thể dùng làm thuốc đuổi muỗi hiệu quả hoặc được sử dụng như một loại nhang muỗi ngoài ra theo y học Ấn Độ và Philippines loại trà hoa này có thể dùng làm thuốc nhuận tràng theo phương thức pha trà uống khi dùng ở liều cao có tác dụng như thuốc tẩy ruột.

Theo các tài liệu trước đây loài hoa này phát triển thuận lợi tại một số vùng nhiệt đới, là loại có hoa nở quanh năm và dễ trồng tại vùng nhiệt đới hoặc vùng khí hậu có nhiệt độ trên 14 độ C.

Qua thực tế tại thổ nhưỡng Tây Nguyên Việt Nam thì có những khác biệt. Cụ thể tại tỉnh Đăk Nông đây là loài cây có hoa nở quanh năm và rất dễ trồng chỉ cần bẻ cành cắm xuống đất đồi đủ ẩm và che nắng ban đầu là có thể sống và phát triển mạnh hoặc chỉ cần vin cành xuống lấp đất để nhân giống tạo cây mới mà vẫn duy trì qua trình sinh trưởng của cành

Đây là một loại cây mà thân cành lá đều đẹp nên được trồng làm cảnh tại Việt Nam, thường được trồng cho leo nóc tường, nóc cổng hoặc ban công. Trong vòng đời cây cho số lượng hoa nhiều hơn lá, hoa có hình phễu và chia ra năm cánh ở phần loe phễu có chung cuống hình chuông. Cây ít nhựa tại thân và cành song tại phần sinh trưởng có nhiều nhựa có dạng sữa không dính lắm, khi bị ngắt sẽ có sữa tiết ra thành giọt đọng tại phần vết thương.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Flora Brasiliensis: Allamanda cathartica

C
Cây thuốc
Cây cảnh
Hoa
Thực vật Brasil


title: Cryptopus

text:
Cryptopus, viết tắt Crypt. trong ngành mua bán cây cảnh, là một chi lan với 4 loài bản địa Madagascar, Mauritius và La Réunion.

Chú thích

Danh sách các chi phong lan


title: Calliostoma picturatum

text:
Calliostoma picturatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

P


title: Fusinus harveyi

text:
Fusinus harveyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Xuân giang hoa nguyệt dạ

text:
Xuân giang hoa nguyệt dạ (tiếng Trung: 春江花月夜) có thể là:
 Xuân giang hoa nguyệt dạ (thơ Trương Nhược Hư)
 Xuân giang hoa nguyệt dạ (thơ Trương Tử Dung)


title: Zapteryx brevirostris

text:
Zapteryx brevirostris là một loài cá thuộc họ Rhinobatidae. Nó được tìm thấy ở Argentina, Brasil và Uruguay. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là biển, bãi đá ngầm và bãi cát ngầm. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Con trưởng thành chỉ dài dưới 1m.

Sinh sản
Con cái đẻ trứng vào cuối xuân/hạ. Con non dài 18 cm.

Chú thích

Tham khảo

 Vooren, C.M., Lamónaca, A.F., Massa, A. & Hozbor, N. 2006. Zapteryx brevirostris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

B
Động vật được mô tả năm 1841


title: Hydromanicus huapingensis

text:
Hydromanicus huapingensis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Marmara ischnotoma

text:
Marmara ischnotoma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Guyana.

Chú thích

Tham khảo

Marmara


title: Alfred Dreyfus

text:
Alfred Dreyfus (9 tháng 10 năm 1859 ở Mulhouse – 12 tháng 9 năm 1935 ở Paris) là một sĩ quan người Pháp gốc Alsace và theo đạo Do Thái, nạn nhân của một vi phạm tư pháp năm 1894 vốn là nguyên nhân của cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng những năm đầu của Đệ tam cộng hòa Pháp được biết dưới tên vụ Dreyfus (1898-1906), trong đó hầu như toàn thể người dân Pháp thời ấy chia làm hai phe: những người ủng hộ Dreyfus (dreyfusard) và những người chống Dreyfus (anti-dreyfusard).

Tham khảo

Sinh năm 1859
Mất năm 1935
Dreyfus, Alfred
Vụ Dreyfus
Người Pháp gốc Do Thái
Quân nhân Pháp trong Thế chiến thứ nhất
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata


title: Bonnebosq

text:
Bonnebosq là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Xã của Calvados


title: Chimarra argentella

text:
Chimarra argentella là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Theretra nessus

text:
Theretra nessus (tên tiếng Anh: Yam Hawk Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

phân phát
Nó được tìm thấy ở Sri Lanka, Ấn Độ (bao gồm the Andaman và quần đảo Nicobar), Nepal, Myanmar, Thái Lan, miền nam Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Indonesia, miền bắc Úc và Nouvelle-Calédonie. Đây là một recent immigrant in Oahu.

miêu tả
Sải cánh dài 90–130 mm.

sinh học

Ấu trùng ăn Amaranthus, Barringtonia, Discorea, Amorphophallus, Impatiens, Citrullus, Arathis, Boerhavia, Knoxia, Morinda, Oldenlandia, Pongamia, Spermacoce, Glossostigma và Camellia.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sphingidae of the Eastern Palaearctic

Động vật được mô tả năm 1773
Theretra


title: Proselena

text:
Proselena là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Proselena annosana Meyrick, 1881
Proselena tenella (Meyrick, 1910)
Proselena thamnas (Meyrick, 1910)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Xiphocentron pintadum

text:
Xiphocentron pintadum là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Xiphocentron


title: Großmugl

text:
Großmugl là một thị trấn ở huyện Korneuburg trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 64,49 km², dân số năm 2001 là 1519 người. Đô thị này có cự ly khoảng 15 km về phía bắc Stockerau trong Weinviertel của bang Niederösterreich.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Großmugl Homepage

Đô thị của Niederösterreich


title: 1515

text:
Năm 1515 (số La Mã: MDXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

Sự kiện

Tháng 1-tháng 6

 25 tháng 1 - Đức Phanxicô I của Pháp lên ngôi (r. Cho đến năm 1547).
 Ngày 13 tháng 5 - Mary Tudor, Nữ hoàng Pháp và Charles Brandon, Công tước thứ nhất của Suffolk, đã chính thức kết hôn tại Greenwich (gần London).
 Ngày 13 tháng 6 - Trận chiến Turnadag: Quân đội của Ottoman sultan Selim I đánh bại beylik của Dulkadir dưới thời Bozkurt của Dulkadir.

Tháng 7-tháng 12

 Ngày 2 tháng 7 - Trường học ngữ pháp Manchester được Hugh Oldham, trường học ngữ pháp miễn phí đầu tiên ở Anh ủng hộ.
 22 tháng 7 - Tại Đại hội đầu tiên của Vienna, một đám cưới đôi diễn ra theo thỏa thuận xi măng. Louis, con trai duy nhất của Vua Vladislaus II của Hungary, kết hôn với Mary của Áo, cháu gái của Maximilian I, Hoàng đế La Mã thần thánh; và anh trai của Mary, Archduke Ferdinand, kết hôn với con gái của Vladislaus, Anna.
 25 tháng 8 - Conquistador Diego Velázquez de Cuéllar thành lập Havana, Cuba.
 Ngày 13 - 14 tháng 9 - Trận Marignano: Quân đội của Francis I của Pháp đánh bại người Thụy Sĩ, nhờ sự xuất hiện kịp thời của một đội quân Venice. Đức Phanxicô khôi phục quyền kiểm soát Milan của Pháp.
 15 tháng 11 - Thomas Wolsey được đầu tư như một Hồng y.
 24 tháng 12 - Thomas Wolsey được mệnh danh là Thủ tướng của nước Anh.

Ngày chưa biết

 Đức Hồng Y Wolsey ra lệnh xây dựng để bắt đầu những gì sẽ trở thành nơi cư trú mùa hè trong tương lai của Henry VIII, Hampton Court Palace.
 Bartolomé de las Casas kêu gọi Ferdinand II của Aragon chấm dứt chế độ nô lệ Amerindian, và khuyến nghị các thị trấn tự do thử nghiệm.
 Người Bồ Đào Nha là những người châu Âu đầu tiên đổ bộ lên đảo Timor.
 Tê giác của Dürer bị cắt.
 Henry Cornelius Agrippa trở lại miền Bắc nước Ý.

Anne Parr, Nữ bá tước Pembroke

Anne của nữ thần

Mary của Bourbon

Mary của Guise

 Ngày 1 tháng 1 - Johann Weyer, bác sĩ người Hà Lan (m. 1588)
 4 tháng 2 - Mikołaj "the Black" Radziwiłł, ông trùm Ba Lan (d. 1565)
 14 tháng 2 - Frederick III, Elector Palatine, người cai trị từ nhà của Wittelsbach (m. 1576)
 18 tháng 2 - Valerius Cordus, bác sĩ, nhà thực vật học và tác giả người Đức (d. 1544)
 10 tháng 3 - Injong of Joseon, vị vua thứ 12 của triều đại Joseon của Hàn Quốc (m. 1545)
 12 tháng 3 - Caspar Othmayr, linh mục Tin lành, nhà thần học và nhà soạn nhạc người Đức (d. 1553)
 28 tháng 3 - Teresa of Ávila, nữ tu, nhà thơ và thánh của Tây Ban Nha (d. 1582)
 2 tháng 5 - Sibylle of Sachsen, Nữ công tước xứ Saxe-Lauenburg (m. 1592)
 Ngày 12 tháng 5
 Christoph, Công tước xứ Wurm (1550 Từ1568) (ngày 1568)
 Gilbert Kennedy, Bá tước thứ 3 của Cassilis, chính trị gia và thẩm phán người Scotland (m. 1558)
 15 tháng 6 - Anne Parr, Nữ bá tước Pembroke, nữ bá tước người Anh (m. 1552)
 Ngày 4 tháng 7 - Eleonora d'Este, người phụ nữ quý tộc F Địa Trung Hải (m. 1575)
 10 tháng 7 - Francisco de Toledo, Viceroy của Peru
(m. 1582)
 14 tháng 7 - Philip I, Công tước xứ Pomerania -Wolgast (m. 1560)
 21 tháng 7 - Philip Neri, vị thánh Công giáo La Mã người Ý (m. 1595)
 8 tháng 9 - Alfonso Salmeron, học giả Kinh thánh Tây Ban Nha và Dòng Tên đầu tiên (m. 1585)
 22 tháng 9 - Anne of Cleves, Nữ hoàng thứ tư của Henry VIII của Anh (m. 1557)
 4 tháng 10 - Lucas Cranach the Younger, họa sĩ người Đức (m. 1586)
 Ngày 7 tháng 10 - Infante Duarte, Công tước xứ Guimarães, con trai của Vua Manuel I của Bồ Đào Nha (m. 1540)
 8 tháng 10 - Margaret Douglas, con gái của Archibald Douglas (m. 1578)
 15 tháng 10 - Leone Strozzi, đô đốc hải quân Pháp
(m. 1554)
 29 tháng 10
 Vincenzo Borghini, nhà sư người Ý (m. 1580)
 Mary of Bourbon, con gái của Charles, Công tước xứ Vendôme (m. 1538)
 22 tháng 11 - Mary of Guise, nữ hoàng của James V của Scotland và nhiếp chính của Scotland (m. 1560)
 15 tháng 12 - Maria xứ Sachsen, Nữ công tước xứ Pomerania (m. 1583)
 ngày chưa biết
 Gilbert Kennedy, Bá tước thứ 3 của Cassilis, người Scotland (d. 1558)
 Sebastian Castellio, hiệu trưởng trường đại học Geneva (d. 1563)
 Sehzade Mustafa, con trai đầu lòng của Suleiman the Magnificent của Mahidevran Sultan (m. 1553)
 Cristóbal Acosta, bác sĩ và nhà sử học tự nhiên người Bồ Đào Nha (d. 1580)
 Injong of Joseon, vị vua thứ 12 của triều đại Joseon của Hàn Quốc (m. 1545)
 Pierre de la Ramée, học giả nhân văn người Pháp (m. 1572)
 Thomas Seckford, Master of Requests for Elizabeth I of England (d. 1587)
 Thomas Watson, giám mục Công giáo Anh (mất năm 1584)
 có thể xảy ra
 Leonard Digges, nhà toán học và khảo sát người Anh (dc 1559)
 Jean Maillard, nhà soạn nhạc người Pháp
 Laurence Nowell, người cổ xưa người Anh (m. 1571)
 Cipriano de Rore, nhà soạn nhạc và giáo viên Flemish (m. 1565)
 Nicholas Throckmorton, nhà thờ người Anh, trụ trì cuối cùng của Westminster (m. 1571)
 John Willock, nhà cải cách người Scotland (m. 1585)

Sinh
 28 tháng 3 – Teresa xứ Ávila, một nhà thần học nổi tiếng người Tây Ban Nha của Giáo hội Công giáo Rôma (m. 1582)

Mất

Vua Louis XII của Pháp

Afonso de Albuquerque

 Ngày 1 tháng 1 - Vua Louis XII của Pháp(sinh năm 1462)
 6 tháng 2 - Aldus Manutius, máy in Venetian (bc 1449)
 16 tháng 3 - Nữ hoàng Janggyeong, phối ngẫu hoàng gia Hàn Quốc (sinh năm 1491)
 15 tháng 4 - Mikołaj Kamieniecki, nhà quý tộc Ba Lan (szlachcic) và Đại Hetman đầu tiên của Vương miện (sinh năm 1460)
 13 tháng 6 - Alaüddevle Bozkurt, Bey của Anatilian Dulkadir
 4 tháng 9 - Barbara of Brandenburg, nữ hoàng Bohemian (sinh năm 1464)
 9 tháng 9 - Joseph Volotsky, nhà tư tưởng sinh mổ của Giáo hội Chính thống Nga
 Tháng 10 - BartolomeoHotellviano, tướng Venice (sinh năm 1455)
 Ngày 5 tháng 11 - Mariotto Albertinelli, họa sĩ người Ý (sinh năm 1474)
 Ngày 2 tháng 12 - Gonzalo Fernández de Córdoba, tướng quân và chính khách Tây Ban Nha (sinh năm 1453)
 Ngày 16 tháng 12 - Afonso de Albuquerque, tướng hải quân Bồ Đào Nha (sinh năm 1453)
 Ngày 18 tháng 12 - Alexander Stewart, Công tước xứ Ross, hoàng tử Scotland (sinh năm 1514)
 ngày chưa biết
 Giocondo, tu sĩ người Ý, kiến trúc sư và học giả cổ điển (bc 1433 ở Verona)
 Eoghan Mac Cathmhaoil, Giám mục Clogher của Ireland từ năm 1505
 Tôi là Giray, khan của Crimean Khanate (sinh năm 1445)
 Pietro NgànhRonaldo, nhà điêu khắc và kiến trúc sư thời Phục hưng Ý (sinh năm 1435 tại Carona (Ticino))
 Nezahualpilli, triết gia Aztec (sinh năm 1464)
 Alonso de Ojeda, conquistador Tây Ban Nha (sinh năm 1466)
 có thể xảy ra - Vincenzo Foppa, họa sĩ thời Phục hưng Ý (sinh năm 1430)
 Quilago, nữ hoàng tàn dư của Nam Kỳở Ecuador (sinh năm 1490)

Tham khảo
https://web.archive.org/web/20021226015714/http://oregonstate.edu/instruct/phl302/philosophers/las_casas.html

Năm 1515


title: Gretna (bướm nhảy)

text:
Gretna là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erionotini


title: Leptoperla cacuminis

text:
Leptoperla cacuminis là một loài côn trùng thuộc họ Gripopterygidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Leptoperla cacuminis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

C
Côn trùng Úc


title: Santa María de Sando

text:
Santa María de Sando là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 159 người.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: 7131 Longtom

text:
7131 Longtom (1992 YL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 12 năm 1992 bởi A. Natori và T. Urata ở Trạm quan sát JCPM Yakiimo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7131 Longtom

Thiên thể phát hiện năm 1992
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Văn học Đại Việt thời Lý

text:
Văn học đời Lý là thời kỳ đầu của nền văn học Việt Nam được hình thành trong giai đoạn lịch sử của nhà Lý (1009-1225).

Đặc điểm chính
Về lịch sử, xem bài chính Nhà Lý.

Thời Lý, sự ảnh hưởng của đạo Phật (đã có căn bản từ triều Đinh-Lê) đến chính trị, văn hóa và văn học trở thành một đặc điểm nổi bật trong thời kỳ lịch sử này. Sách Việt Nam cổ Văn học sử của Nguyễn Đổng Chi ghi lại Trong thế kỷ 10, cửa chùa đã đóng một vai trò quan trọng về văn học. Cũng vì thế mà Đạo Phật ở Việt Nam từ đó càng lắm tín đồ và được chính phủ vị nể.

Các tăng sĩ đời Lý học hiểu rất rộng, uyên thâm Hán học, họ là những người tài giỏi và hay chữ nhất trong xã hội. Khi lực lượng nhà Nho chưa đủ nhiều để tham gia chính sự thì triều đình thường vời đến các bậc cao tăng trưởng lão. Cũng do tính chất độc tôn của đạo Phật trong đời sống tinh thần dân tộc đã dẫn đến nhu cầu rộng rãi trong nhân dân muốn tìm hiểu, học tập những vấn đề triết lý của đạo Phật. Để đáp ứng nhu cầu đó, bên cạnh việc thuyết giảng, các nhà sư còn tìm cách truyền phổ đạo Phật bằng cách thể hiện các nội dung triết lý vốn rất trừu tượng khó hiểu qua hình thức các bài kệ ngắn gọn, sinh động, dễ nhớ, dễ hiểu để giúp người học đạo được thuận lợi hơn trong quá trình nghiên cứu, học tập.

Một đặc điểm ngôn ngữ quan trọng là văn tự được viết bằng chữ Hán nên chủ yếu, chỉ có các tầng lớp vua, quan, nhà sư mới có đủ trình độ uyên bác để sử dụng chữ viết và sáng tác thơ văn.

Tình hình văn học
Các tác phẩm trong Thiền Uyển tập anh1 được xem những thành tựu ban đầu của văn học thời kỳ này và vẫn còn được lưu giữ cho đến ngày nay. Đặc điểm nổi bật của văn học đời Lý là lực lượng các nhà sư sáng tác chiếm đa số trên văn đàn. Có khoảng hơn 40 nhà sư sáng tác với những tên tuổi tiêu biểu như Mãn Giác, Viên Chiếu, Viên Thông, Không Lộ, Quảng Nghiêm... Các nhà sư đời Lý đã góp phần không nhỏ vào kho tàng văn học cổ Việt Nam. Định hướng sáng tác của các nhà sư tuy tập trung thuyết lý cho đạo Phật nhưng vẫn chứa đựng những yếu tố xã hội tích cực và có giá trị văn học.

Bên cạnh đó, bắt đầu từ thời Lý, truyền thống yêu nước trong văn học hình thành và phát triển trong các giai đoạn sau. Chủ đề yêu nước trong mỗi tác phẩm thể hiện ở những cung bậc trầm hùng khác nhau nhưng ý nghĩa chung nhất vẫn là tiếng nói lạc quan, mang tính thời đại, tiếng nói tự hào của một dân tộc đang vượt qua nhiều thử thách.

Dưới hình thức này hay hình thức khác, sự phong phú của văn học thời kỳ này biểu hiện tính chất dung hòa nhất giữa Phật giáo-Nho giáo và các tín ngưỡng dân gian thuần túy của dân tộc. Tính chất trang trọng trong ngôn ngữ biểu hiện (chữ Hán), tính uyên bác trong chiều sâu tư tưởng... khiến cho văn học đời nhà Lý trở thành một đỉnh cao, ảnh hưởng sâu rộng đến đời Trần mà gần nhiều thế kỷ văn học trung đại nối tiếp khó bề sánh kịp. Tuy mức độ ảnh hưởng và quảng bá văn chương không đi sâu vào tầng lớp bình dân nhưng văn học đời Lý vẫn khẳng định được giá trị bác học độc đáo của mình. Thời kỳ này, văn học dân gian vẫn độc lập phát triển.

Chú thích

Tuy Thiền Uyển Tập Anh ra đời vào thời nhà Trần 1337 nhưng hầu hết các tác phẩm trong tuyển tập này đều được sáng tác vào thời nhà Lý.

Liên kết ngoài

Văn học Việt Nam thời Lý
Văn học trung đại Việt Nam


title: Maisons, Eure-et-Loir

text:
Maisons  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 161 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Brenthia octogemmifera

text:
Brenthia octogemmifera là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Loài này có ở Cộng hòa Congo, Guinea Xích Đạo và Nigeria.

Chú thích

Tham khảo

Brenthia
Động vật Cộng hòa Congo


title: Harasewychia

text:
Harasewychia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Các loài
Các loài trong chi Harasewychia gồm có:

 Harasewychia harasewychi Petuch, 1987

Chú thích

Tham khảo

Fasciolariidae


title: Tipula glaucocinerea

text:
Tipula glaucocinerea là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: My Heart Will Go On

text:
"My Heart Will Go On" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Canada Céline Dion nằm trong album nhạc phim của bộ phim bom tấn năm 1997 của đạo diễn James Cameron Titanic và xuất hiện ở cuối phim như là bản nhạc tình cho bộ phim. Ngoài ra, bài hát còn nằm trong album phòng thu tiếng Anh thứ năm của cô, Let's Talk About Love (1997). Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album nhạc phim cũng như thứ tư từ Let's Talk About Love vào ngày 24 tháng 11 năm 1997 bởi Columbia Records và Epic Records. "My Heart Will Go On" được phổ nhạc bởi James Horner và viết lời bởi Will Jennings, trong khi phần sản xuất được đảm nhận bởi Walter Afanasieff và Simon Franglen. Đây là một bản pop ballad mang nội dung đề cập đến tình yêu vĩnh cửu của một cô gái đối với người yêu của mình, trong đó cô khẳng định dù vấp phải muôn vàn khó khăn thì tình cảm của cô cho anh vẫn sẽ tiếp tục và không bao giờ thay đổi. Ban đầu, Dion từ chối thể hiện "My Heart Will Go On" nhưng đã quyết định thu âm bản thu nháp cho nó sau khi được thuyết phục bởi quản lý và cũng là chồng của cô René Angélil, và đây cũng chính là bản thu duy nhất và chính thức cho bài hát.

Sau khi phát hành, "My Heart Will Go On" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao chất giọng tình cảm của Dion cũng như quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng giải Quả cầu vàng và Oscar cho Bài hát gốc xuất sắc nhất cũng như bốn giải Grammy cho Thu âm của năm, Bài hát của năm, Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất và Bài hát xuất sắc nhất thuộc thể loại phim điện ảnh hoặc truyền hình tại lễ trao giải thường niên lần thứ 41. "My Heart Will Go On" cũng tiếp nhận những thành công ngoài sức tưởng tượng về mặt thương mại với việc đứng đầu bảng xếp hạng ở hơn 20 quốc gia trên thế giới, bao gồm những thị trường lớn như Úc, Áo, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Pháp, Đức, Ireland, Ý, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh, nơi Dion trở thành nghệ sĩ nữ đầu tiên có hai đĩa đơn đoạt doanh thu triệu bản (với "Think Twice" và "My Heart Will Go On"). Mặc dù phát hành dưới số lượng hạn chế ở Hoa Kỳ, nó ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và trụ vững trong hai tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ ba của Dion tại đây.

Video ca nhạc cho "My Heart Will Go On" được đạo diễn bởi Bille Woodruff, trong đó bao gồm những cảnh Dion trình diễn bài hát ở nhiều bối cảnh khác nhau, xen kẽ với những hình ảnh từ Titanic. Nó đã nhận được hai đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 1998 cho Video xuất sắc nhất từ một bộ phim và Sự lựa chọn của người xem. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm The Oprah Winfrey Show, The Rosie O'Donnell Show, Today, The Tonight Show with Jay Leno, Top of the Pops, Wetten, dass..?, giải Grammy lần thứ 40 và giải Oscar lần thứ 70, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Được ghi nhận là bài hát trứ danh trong sự nghiệp của Dion, "My Heart Will Go On" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Neil Diamond, Kenny G, Ariana Grande, Jessie J, Zara Larsson và Sarah Brightman. Ngoài ra, bài hát còn xuất hiện trong nhiều album tuyển tập trong sự nghiệp của nữ ca sĩ, bao gồm All the Way... A Decade of Song (1999), Complete Best (2008) và My Love: Essential Collection (2008). Tính đến nay, nó đã bán được hơn 18 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Danh sách bài hát

Đĩa CD tại châu Âu
"My Heart Will Go On" – 4:40
"Because You Loved Me" – 4:33

Đĩa CD tại châu Âu #2
"My Heart Will Go On" – 4:40
"My Heart Will Go On" (Tony Moran mix) – 4:20

Đĩa CD tại Pháp
"The Reason" – 5:01
"My Heart Will Go On" – 4:40

Đĩa CD tại Pháp #2
"My Heart Will Go On" – 4:40
"Southampton" – 4:02

Đĩa CD tại Pháp #3
"My Heart Will Go On" – 4:40
"My Heart Will Go On" (Tony Moran mix) – 4:21

Đĩa CD tại Nhật
"My Heart Will Go On" – 4:40
"Beauty and the Beast" – 4:04

Đĩa đơn cassette tại Vương quốc Anh
"My Heart Will Go On" – 4:40
"I Love You" – 5:30

Đĩa đơn cassette và CD tại Hoa Kỳ
"My Heart Will Go On" – 4:40
"Rose" – 2:52

Đĩa CD maxi tại Úc/Brazil/Châu Âu/Hàn Quốc/Vương quốc Anh
"My Heart Will Go On" – 4:40
"Because You Loved Me" – 4:33
"When I Fall in Love" – 4:19
"Beauty and the Beast" – 4:04

Đĩa CD maxi tại Úc #2
"My Heart Will Go On" (Tony Moran mix) – 4:21
"My Heart Will Go On" (Richie Jones mix) – 4:15
"My Heart Will Go On" (Soul Solution) – 4:18
"Misled" (The Serious mix) – 4:59
"Love Can Move Mountains" (Underground vocal mix) – 7:10

Đĩa CD maxi tại Úc tại Brazil #2
"My Heart Will Go On" (Cuca's radio edit) – 4:22
"My Heart Will Go On" (Tony Moran's anthem edit) – 4:21
"My Heart Will Go On" (Richie Jones unsinkable edit) – 4:15
"My Heart Will Go On" (Tony Moran's anthem vocal) – 9:41

Đĩa CD maxi tại châu Âu #2 / Đĩa 12" tại Vương quốc Anh
"My Heart Will Go On" – 4:40
"My Heart Will Go On" (Tony Moran mix) – 4:21
"My Heart Will Go On" (Richie Jones mix) – 4:15
"My Heart Will Go On" (Soul Solution) – 4:18

Đĩa CD maxi tại Nhật Bản và Hàn Quốc
"My Heart Will Go On" (Tony Moran mix) – 4:21
"My Heart Will Go On" (Richie Jones mix) – 4:15
"My Heart Will Go On" (Soul Solution) – 4:18
"My Heart Will Go On" (Richie Jones unsinkable club mix) – 10:04
"My Heart Will Go On" (Matt & Vito's unsinkable epic mix) – 9:53

Đĩa CD maxi tại Vương quốc Anh #2
"My Heart Will Go On" (phiên bản nhạc phim) – 5:11
"Have a Heart" – 4:12
"Nothing Broken but My Heart" – 5:55
"Where Does My Heart Beat Now" – 4:32

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận và doanh số

Xem thêm
 Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
 Kỷ lục của bảng xếp hạng Billboard Hot 100
 Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1998 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1997
Đĩa đơn năm 1998
Bài hát năm 1997
Bài hát của Céline Dion
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân tại Bỉ
Đĩa đơn quán quân tại Đan Mạch
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại Hungary
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Đĩa đơn quán quân Dutch Top 40
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Điển
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Pop ballad
Titanic (phim 1997)
Bài hát trong phim
Ballad thập niên 1990
Giải Grammy cho Thu âm của năm
Giải Grammy cho Bài hát của năm
Giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Đĩa đơn được chứng nhận đĩa vàng của Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Nhật Bản
Giải Quả cầu vàng cho Ca khúc trong phim hay nhất
Đĩa đơn của Columbia Records
Đĩa đơn của hãng Epic Records
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
Bài hát sản xuất bởi Walter Afanasieff


title: Trận hồ Chudskoe

text:
Trận hồ Chudskoe, hoặc là Trận đánh trên băng giá (; ; ; ), còn được gọi là Trận hồ Peipus (; ), là một trong hai trận đánh vẻ vang nhất của Vương công Aleksandr Yaroslavich Nevsky xứ Novgorod.

Nevsky, với tài trí của ông, đã chọn hồ Chudskoe làm nơi giao chiến giữa các chiến binh Cộng hòa Novgorod của ông với nhánh Livonia của Giáo binh đoàn Đức, tức các Hiệp sĩ Teuton (đoàn quân của họ phần lớn là người Estonia) vào ngày 5 tháng 4 năm 1242. Trận đánh kết thúc với chiến bại toàn diện của quân Hiệp sĩ Teuton. Điểm nổi bật của trận chiến này là hai bên chủ yếu giao tranh trên cái hồ bị đóng băng. Được xem như một trong những trang sử rạng rỡ nhất trong lịch sử nước Nga, chiến thắng hiển hách góp phần củng cố tiếng tăm lừng lẫy của Aleksandr Y. Nevsky. Sau này, Liên Xô (cũ) đã làm bộ phim Aleksandr Nevsky để đề cao chiến thắng vẻ vang này như một biểu tượng của tinh thần kháng chiến của người Nga chống lại sự xâm lược của người Đức.

Ban đầu quân tinh nhuệ Teuton đã tổ chức công kích ác liệt, và quân Novgorod kháng cự lại. Nhiều chiến binh Teuton đã hy sinh, thế rồi họ chọc thủng được trung quân Novgorod. A. Y. Nevsky tiến hành một cuộc cơ động bên sườn, bao vây quân Teuton, và sau đó, ông phát lệnh phản công. Quân Teuton bị đánh tơi tả, và phải tháo chạy tứ tán, khiến cho trận này trở thành một thất bại nặng nề của Thập Tự Quân Công giáo Rôma trong Thập tự chinh phương Bắc chống lại những người theo Đa Thần giáo và tín đồ Ki-tô giáo theo Chính Thống giáo Đông phương. Trong thảm cảnh, nhiều chiến binh Teuton đã ngã xuống hy sinh trước khi có thể tháo chạy ra bờ hồ và trốn vào rừng.

Ý nghĩa lịch sử
Chiến thắng lừng lẫy của trận chiến này đóng vai trò rất hệ trọng trong lịch sử Nga, đưa Vương công Nevsky trở thành một vị anh hùng dân tộc, bảo vệ nước Nga chống lại ngoại xâm. Thất bại của Thập Tự Quân trong trận chiến này đã kết liễu các chiến dịch của họ phạt nước Cộng hòa Novgorod tôn sùng Chính Thống giáo Đông phương và các lãnh thổ khác của Nga trong suốt một thế kỷ sau đó. Do đó, công tích hào hùng này góp phần khiến cho Nevsky được Giáo hội Chính Thống giáo Đông phương phong Thánh.

Đại thắng của A. Y. Nevsky là nhờ sự quyết đoán của ông: ông đã nhanh chóng triệu tập những lực lượng tinh nhuệ, trong đó có các cung thủ người Mông Cổ và Thổ Nhĩ Kỳ để chống nhau với quân Thập Tự Chinh xâm lấn. Sau thắng lợi quang vinh, ông vẫn tỏ ra là một vị thống soái xuất sắc, và thậm chí còn là một nhà chính trị điêu luyện hơn cả. Thắng lớn như vậy nhưng ông không xâm lược vào lãnh thổ của quân Thập Tự Chinh, vì ông biết rằng, các Hiệp sĩ Teuton hãy còn hùng mạnh, cho dầu trong một thời gian nhất định thì họ bị tan nát với chiến thắng thê thảm trên hồ Chudskoe, vả lại quân Thập Tự Chinh có nhiều đạo quân đồn trú lớn ở ven biển Baltic. Nhưng trên hết điều mà Nevsky lo nghĩ hơn cả chính là người Mông Cổ. Cuối cùng, ông đã đặt ra những điều khoản phóng khoáng, mà quân Thập Tự Chinh liền chấp thuận. Trong những năm sau, lãnh địa của ông được thái bình thịnh trị, ngoại trừ một cuộc tấn công của người Nga vào bộ lạc Emi ở phía Nam Phần Lan vào năm 1256.

Đối với xứ Novgorod, cuộc Thập Tự Chinh của các Hiệp sĩ Teuton vào các năm 1240 - 1242 cho thấy một mình dân chúng thành phố không thể nào kháng chiến nổi. Do đó, họ nhận thấy tầm quan trọng của một lãnh chúa như Nevsky là không thể thiếu được.

Tuy nhiên, nền hòa bình với quân Thập Tự Chinh không có nghĩa là hòa bình ở biên giới Tây Bắc Nga. Dân Litva - bấy giờ vẫn còn theo Đa Thần giáo, trở thành một mối đe dọa nghiêm trọng đối với người Nga, bất chấp chiến thắng của Nevsky ba lần đánh bại quân xâm lược Litva.

Trên thực tế, những chiến thắng vẻ vang của Nevsky đánh thắng quân Thụy Điển trong trận sông Neva và đánh thắng Giáo binh đoàn Đức trong trận hồ Chudskoe chỉ có ý nghĩa lớn lao đối với địa phương. Biên niên sử Hypatius ở miền Nam Nga, ghi chép rằng "không có gì xảy ra" trong cả năm 1240 lẫn năm 1242. Tuy nhiên, điều ấy không làm cho các nhà chép sử về sau, như tác giả cuốn Cuộc đời Aleksandr Nevsky, làm nên khúc trường ca oanh liệt về chiến thắng của Nevsky. Có lẽ họ tôn vinh vậy để "an ủi" cho những người bất bình vì sự hợp tác với quân xâm lược Mông Cổ của Nevsky. Thư tịch Cuộc đời của Aleksandr Nevsky miêu tả quân Thập Tự Chinh Công giáo như một kình địch tàn nhẫn, trong khi người Mông Cổ được mô tả khá tích cực.

Chú thích

Tham khảo
 Military Heritage did a feature on the Battle of Lake Peipus and the holy Knights Templar and the monastic knighthood Hospitallers  (Terry Gore, Military Heritage, August 2005, Volume 7, No. 1, pp. 28 to 33)), ISSN 1524-8666.
 Basil Dmytryshyn, Medieval Russia 900–1700. New York: Holt, Rinehart and Winston, 1973.
 Levon Hakobian, Music of the Soviet age, 1917-1987, Melos Music Literature, 1998.
 Ted Byfield, A Glorious Disaster: A.D. 1100 to 1300: The Crusades: Blood, Valor, Iniquity, Reason, Faith, Christian History Project, 2008. ISBN 0968987370.
 John France, Western Warfare in the Age of the Crusades 1000–1300. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1999.
 David Nicolle, Lake Peipus 1242. London: Osprey Publishing, 1996.
 Donald Ostrowski, "Alexander Nevskii’s ‘Battle on the Ice’: The Creation of a Legend," Russian History/Histoire Russe, 33 (2006): 289-312.
 David A. Law, Russian civilization, Ardent Media, 1975. ISBN 0842205292.
 Terrence Wise, The Knights of Christ. London: Osprey Publishing, 1984.
 Kaldalu, Meelis; Toots, Timo, Looking for the Border Island. Tartu: Damtan Publishing, 2005. Contemporary journalistic narrative about Estonian youth attempting to unveil the secret of the Ice Battle. Accessible at http://www.isamaa.ee/zona  (password: ma_armastan_sind)

Châu Âu năm 1242
Lịch sử quân sự Nga
Ice 1242
hồ Chudskoe
hồ Chudskoe
Xung đột 1242
Xung đột năm 1242


title: Ellipteroides protensus

text:
Ellipteroides protensus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dicranomyia willamettensis

text:
Dicranomyia willamettensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Saint-Martin-sur-Nohain

text:
Saint-Martin-sur-Nohain là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Đô la Úc

text:
Đô la Úc (ký hiệu: $, mã: AUD) là tiền tệ chính thức của Thịnh vượng chung Australia, bao gồm Đảo Giáng Sinh, Quần đảo Cocos (Keeling), Đảo Norfolk. Nó cũng là tiền tệ chính thức của các Quần đảo Thái Bình Dương độc lập bao gồm Kiribati, Nauru và Tuvalu. Ở ngoài lãnh thổ Úc, nó thường được nhận dạng bằng ký hiệu đô la ($), A$, đôi khi là AU$ nhằm phân biệt với những nước khác sử dụng đồng đô la. Một đô la chia làm 100 cents.

Vào tháng 4 năm 2016, Đô la Úc là loại tiền tệ phổ biến thứ năm trên thế giới, chiếm 6.9% tổng giá trị thị trường. Trong thị trường ngoại hối, nó chỉ đứng sau đồng Đô la Mỹ, đồng Euro, đồng Yên Nhật và đồng Bảng Anh. Đô la Úc rất phổ biến với các nhà đầu tư, bởi vì nó được đánh giá rất cao tại Úc, có tính tự do chuyển đổi cao trên thị trường, sự khả quan của nền kinh tế Úc và hệ thống chính trị, cung cấp lợi ích đa dạng trong đầu tư so với các đồng tiền khác trên thế giới, đặc biệt là sự tiếp xúc gần gũi với kinh tế châu Á. Đồng tiền này thường được các nhà đầu tư gọi là Aussie dollar.

Lịch sử

Cùng với đồng pound, shilling và pence bị thay thế bởi bởi tiền tệ thập phân vào ngày 14 tháng 2 năm 1966. Năm 1963, Thủ tướng Robert Menzies, một người theo chế độ quân chủ, đã đề nghị đặt tên đồng tiền là royal. Những cái tên khác được gợi ý bao gồm austral, oz, boomer, roo, kanga, emu, dinger, quid, dinkum, ming (biệt danh của Menzies). Dưới sự ảnh hưởng của Menzies với sự chọn lựa royal, các bản mẫu đã được thiết kế và in bởi Ngân hàng Dự trữ Úc. Thống đốc Harold Holt công bố quyết định tại Quốc hội vào ngày 5 tháng 6 năm 1963. Một royal sẽ được chia làm 100 cents, nhưng các từ shilling, florin và crown sẽ được dùng để gọi những đồng 10 cents, 20 cents và 50 cents. Cái tên royal đã bị phản đối vì sự thiếu phổ biến, thậm chí Holt và vợ của ông còn bị đe doạ về cái chết. Vào ngày 24 tháng 7, Holt đã có cuộc tiếp xúc với Nội các Chính phủ và khẳng định việc chọn từ royal là một quyết định sai lầm nghiêm trọng và việc chọn tên cần được xem xét lại. Ngày 18 tháng 9, Holt đã trình Quốc hội về việc chọn dollar là cái tên của đồng tiền mới, và được chia làm 100 cents.

Đồng Bảng Úc được phát hành từ năm 1910 và chính thức tách khỏi đồng Bảng Anh từ năm 1931, đã được thay thế bằng đồng đô la vào ngày 14 tháng 2 năm 1966. Tỉ lệ quy đổi của đồng tiền mới là 2 Đô la đổi 1 Bảng Úc, hay 10 shillings đổi 1 Đô la. Tỉ giá ban đầu được gắn vào đồng Bảng Anh với tỉ giá $1 = 8 shillings ($2.50 = UK £1). Năm 1967, Úc rời hệ thống đồng Bảng, tỉ giá đồng Bảng Anh đã được quy đổi sang đồng Đô la Mỹ, và Đô la Úc đã không còn được neo vào đồng Bảng Anh nữa. Tỉ giá đã được quy đối sang Đô la Mỹ với tỉ giá A$1 = US$1.12.

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2012, Ngân hàng Dự trữ Úc đã thông báo về dự án nâng cấp đồng tiền hiện tại. Những tờ tiền mới sẽ được nâng cấp về số lượng biện pháp chống giả nhằm tăng tính bảo mật. Đồng tiền mới đầu tiên (tờ mệnh giá 5 đô la) đã được phát hành vào ngày 1 tháng 9 năm 2016. Những mệnh giá còn lại sẽ được ra mắt vào những năm tiếp theo.

Tiền xu

Năm 1966, tiền xu đã được phát hành với các mệnh giá 1 cent, 2 cents, 5 cents, 10 cents, 20 cents, 50 cents. Đồng 50 cents chứa một hàm lượng bạc rất lớn (80%) và được thay thế bằng một loại đồng xu khác có hàm lượng bạc thấp hơn nhằm giảm giá thành sản xuất. Đồng xu 1 đô la được phát hành vào năm 1984, và đồng xu 2 đô la được phát hành vào năm 1988. Đồng 1 cent và 2 cents bị ngừng phát hành từ năm 1991. Để kỷ nhiệm 40 năm ngày phát hành tiền thập phân, năm 2006, Royal Australian Mint đã ra mắt phiên bản giới hạn và lưu nhiệm của đồng 1 cent và 2 cents. Đầu năm 2013, đồng tiền hình tam giác đầu tiên của Úc đã được phát hành nhằm kỷ niệm 25 năm ngày khánh thành toà nhà Quốc hội. Đồng xu $5 chứa 99.9% bạc và có hình ảnh toà nhà Quốc hội từ góc nhìn từ một trong những sảnh của toà nhà. Việc sử dụng tiền tệ được khuyến khích làm tròn đến đồng 5 cents. Tất cả mệnh giá tiền xu đều miêu tả những thứ cao quý nhất của Úc, Nữ hoàng Elizabeth II ở mặt trước. Tất cả đều được đúc bởi Royal Australian Mint.

Úc thường xuyên ra mắt phiên bản lưu nhiệm của đồng 50 cents. Đồng đầu tiên được ra mắt vào năm 1970, kỷ niệm James Cook thăm dò dọc theo bờ biển phía đông của lục địa Úc. Tiếp theo là vào năm 1977 nhằm kỷ niệm 25 năm ngày lên ngôi của Nữ hoàng Elizabeth II, đám cưới của Charles, Thân vương xứ Wales và Diana, Vương phi xứ Wales vào năm 1981, Đại hội thể thao Khối Thịnh vượng chung Brisbane năm 1982, 200 năm thành lập nước Úc vào năm 1988. Một lượng lớn phiên bản đã được phát hành vào những năm 1990s và thế kỷ 21 nhằm phục vụ cho các nhà sưu tầm. Úc cũng đã phát hành phiên bản đặc biệt cho đồng 20 cents, 1 đô la và 2 đô la.

Những đồng 5 cents, 10 cents và 20 cents hiện tại có kích thước giống với mệnh giá tương đương của Đô la New Zealand và đồng 6 pence, shilling và 2 shillings (florin) của Anh. Năm 1990, Anh đã thay thế những đồng tiền trên bằng những đồng khác có kích thước nhỏ hơn, và New Zealand đã làm điều tương tự vào năm 2006 cùng với việc ngừng lưu hành đồng 5 cents. Với khối lượng 15.55 grams (0.549 oz) và đường kính 31.51 mm (1.25 in), đồng 50 cents Úc là một trong những đồng tiền xu lớn nhất được sử dụng trong lưu thông ngày nay. Trong lưu thông, đồng 5 cents cũ, đồng 10 cents và 20 cents Đô la New Zealand đường bị nhầm lẫn với những đồng tiền có mệnh giá tương đương của Úc vì có cùng mệnh giá, kích thước và cạnh. Cho đến khi kích thước của các đồng xu New Zealand được thay đổi vào năm 2004, tiền xu Úc với những mệnh giá dưới đô la vẫn được sử dụng ở cả hai nước. Có một sự nhầm lẫn thú vị giữa tiền xu mệnh giá lớn của 2 nước. Đồng $1 của Úc có kích thước giống đồng $2 của New Zealand, và đồng $1 của New Zealand có kích thước giống đồng $2 của Úc. Kết quả là các đồng xu của Úc thường xuyên được tìm thấy ở New Zealand và ngược lại.

Tiền giấy

Series đầu tiên
Series đầu tiên của Đô la Úc được phát hành vào năm 1966. Các mệnh giá A$1, A$2, A$10 và A$20 đã được phát hành nhằm thay thế đồng bảng. Tờ A$5, A$50 và A$100 lần lượt được phát hành vào các năm 1967, 1973, 1984.

Polymer Series
Tờ tiền polymer đầu tiên được phát hành vào năm 1988 bởi Ngân hàng Dự trữ Australia,là tờ tiền polymer được làm bằng polypropylen (in ấn bởi Note Printing Australia) nhằm kỷ niệm 200 năm ngày người Châu Âu định cư ở Úc. Toàn bộ tờ tiền đang trong lưu thông đều được làm bằng polymer.

New Polymer Series
Phiên bản mới của những tờ tiền polymer đang được thiết kế và sản xuất, bắt đầu với tờ A$5 được phát hành vào ngày 1 tháng 9 năm 2016. Tờ A$10 mới sẽ được phát hành vào tháng 9 năm 2017.

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng AUD

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kinh tế Úc
Tiền tệ châu Đại Dương
Đô la
Đơn vị tiền tệ đang lưu thông


title: Metacyclops

text:
Metacyclops là một chi giáp xác nước ngọt trong họ Cyclopidae, gồm 73 loài, đều được liệt vào sách Đỏ – M. campestris ở Brasil (conservation dependent), M. gasparoi ở Ý (loài dễ tổn thương) và M. postojnae ở Slovenia (loài dễ tổn thương).

Phân loại

Metacyclops aequatorialis Dussart, 1978
Metacyclops agnitus Herbst, 1988
Metacyclops amoenus (Mann, 1940)
Metacyclops arenicolus Fryer, 1956
Metacyclops arnaudi (G. O. Sars, 1908)
Metacyclops botosaneanui Pesce, 1985
Metacyclops brauni Herbst, 1962
Metacyclops campestris Reid, 1987
Metacyclops chelazzii Dumont, 1981
Metacyclops communis Lindberg, 1938
Metacyclops concavus Kiefer, 1937
Metacyclops curtispinosus Dussart, 1984
Metacyclops cushae Reid, 1991
Metacyclops dengizicus (Lepeshkin, 1900)
Metacyclops dentatus Plesa, 1981
Metacyclops denticulatus Dussart & Frutos, 1986
Metacyclops dianae Pesce, 1985
Metacyclops dimorphus (Kiefer, 1934)
Metacyclops distans Kiefer, 1956
Metacyclops exsulis (Gauthier, 1951)
Metacyclops fiersi De Laurentiis, Pesce & Humphreys, 2001
Metacyclops gasparoi Stoch, 1987
Metacyclops geltrudeae Galassi & Pesce, 1994
Metacyclops gracilis (Lilljeborg, 1853)
Metacyclops grandis (Kiefer, 1935)
Metacyclops grandispinifer (Lindberg, 1940)
Metacyclops hannensis Defaye, 1993
Metacyclops hartmanni Herbst, 1960
Metacyclops hirsutus C. E. F. Rocha, 1994
Metacyclops janstocki Herbst, 1990
Metacyclops kimberleyi Karanovic, 2004
Metacyclops laticornis (Lowndes, 1934)
Metacyclops laurentiisae Karanovic, 2004
Metacyclops leptopus (Kiefer, 1927)
Metacyclops longimaxillis Defaye & Por, 2010
Metacyclops lusitanus Lindberg, 1961
Metacyclops malayicus Kiefer, 1930
Metacyclops margaretae Lindberg, 1938
Metacyclops mendocinus (Wierzejski, 1892)
Metacyclops micropus Kiefer, 1932
Metacyclops minutus (Claus, 1863)
Metacyclops monacanthus (Kiefer, 1928)
Metacyclops mortoni Pesce, De Laurentiis & Humphreys, 1996
Metacyclops mutatus Herbst, 1988
Metacyclops necessarius (Kiefer, 1926)
Metacyclops oraemaris C. E. F. Rocha, 1994
Metacyclops paludicola (Herbst, 1959)
Metacyclops panamensis (Marsh, 1913)
Metacyclops pectiniatus Shen & Tai, 1964
Metacyclops pilanus Karanovic, 2004
Metacyclops pilbaricus Karanovic, 2004
Metacyclops planus (Gurney, 1909)
Metacyclops postojnae Brancelj, 1987
Metacyclops problematicus Dumont, 1973
Metacyclops procerus (Herbst, 1955)
Metacyclops prolatus Kiefer, 1935
Metacyclops pseudoanceps (Green, 1962)
Metacyclops royi Lindberg, 1940
Metacyclops rudis Plesa, 1981
Metacyclops ryukyuensis Ishida, 1995
Metacyclops somalicus Dumont, 1981
Metacyclops spartinus (Ruber, 1966)
Metacyclops stammeri Kiefer, 1938
Metacyclops stocki Pesce, 1985
Metacyclops subaequalis Dussart, 1984
Metacyclops subdolus Kiefer, 1938
Metacyclops superincidentis Karanovic, 2004
Metacyclops tredecimus (Lowndes, 1934)
Metacyclops trisetosus Herbst, 1957
Metacyclops trispinosus Dumont, 1981
Metacyclops tropicus (Kiefer, 1932)
Metacyclops unacanthus Lindberg, 1936
Metacyclops viduus (Kiefer, 1933)

Chú thích

Tham khảo

Cyclopidae


title: Marginella delphinica

text:
Marginella delphinica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Saint-Vincent-de-Connezac

text:
Saint-Vincent-de-Connezac là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 14,81 kilômét vuông, dân số năm 2004 là 487 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 106 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Vincent-de-Connezac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Vincent-de-Connezac


title: Cộng hòa tự trị Nam Kỳ

text:
Cộng hòa tự trị Nam Kỳ () hay Nam kỳ tự trị là chính thể tự trị trong khuôn khổ Liên bang Đông Dương, do Pháp lập nên, tồn tại trong giai đoạn 1946 - 1948 ở địa phận Nam Kỳ.

Lịch sử

Pháp tái chiếm Đông Dương
Sau đảo chính ngày 09 tháng 3 năm 1945, Đế quốc Nhật Bản xem Nam Kỳ là một phần Đế quốc Việt Nam, tuy nhiên Chính phủ Đế quốc Việt Nam chưa kịp thiết lập hệ thống hành chính thì đã sụp đổ.

Ngày 25 tháng 8 năm 1945, Việt Minh thành lập Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, tuyên bố Việt Nam độc lập với lãnh thổ bao gồm ba xứ Nam Kỳ, Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, lãnh thổ Việt Nam từ vĩ tuyến 16 trở xuống do lực lượng Anh dưới quyền chỉ huy của tướng Douglas Gracey nhân danh các quân đoàn Đồng Minh tiếp quản. Pháp được Đồng Minh cho toàn quyền quyết định số phận khu vực này, chính phủ Pháp tạm thời ủy thác chế độ quân quản để tiến tới lập một chính thể ngang hàng để đàm phán với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đến ngày 23 tháng 9 năm 1945 người Pháp tái vũ trang và sẵn sàng tiếp quản Sài Gòn nhưng phải đợi đến tháng 10 khi quân Anh chính thức trao chủ quyền lại cho Pháp thì Quân đội Pháp mới đổ bộ rồi mở rộng đánh chiếm toàn Nam Bộ.

Từ trước khi giải phóng Pháp, tướng Charles de Gaulle nhân danh Tổng trưởng chính phủ lâm thời Cộng hòa Pháp đã tuyên bố chính sách của Pháp với Đông Dương vào ngày 24 tháng 3 năm 1945. De Gaulle cho rằng "Năm quốc gia tạo nên Liên bang Đông Dương được phân biệt bằng văn minh, chủng tộc và truyền thống, sẽ vẫn duy trì những đặc điểm riêng của họ trong Liên bang.". Việc thành lập Cộng hòa tự trị Nam Kỳ sau đó cũng nằm trong kế hoạch tái lập Liên bang Đông Dương của Pháp.

Thời kì 1946 - 1948

Tháng 2 năm 1946, Ủy viên Cộng hòa Nam Kỳ (Commissaire République), tức chức vụ mới lập để gọi người Pháp đứng đầu hệ thống hành chính Nam Kỳ là Jean Cédile. Cédile cho lập Hội đồng tư vấn Nam Kỳ (Conseil consultatif de Cochinchine) với 12 ủy viên, trên danh nghĩa giúp người bản xứ tự quyết định tương lai xứ sở, nhưng cũng có ý tách dần chính trị Nam Kỳ khỏi những biến động và thương thuyết ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Thành phần Hội đồng gồm 4 người Pháp và 8 người Việt nhưng tất cả đều có quốc tịch Pháp.

Hội đồng này sang tháng 3 cùng năm đã đệ trình một kiến nghị có chữ ký của 8 ủy viên người Việt lên Cao ủy Đông Dương (tương đương với chức vụ Toàn quyền Đông Dương cũ) là Đô đốc Georges Thierry d'Argenlieu xin lập một xứ Nam Kỳ tự trị. Cédile tỏ rõ ý định ủng hộ ý đồ "Nam Kỳ tự trị" và hậu thuẫn những đảng phái thân Pháp như Đảng Nam Kỳ của Béziat để vận động công chúng. Những nhóm khác như Đông Dương Tự trị Đảng và Việt Nam Tân dân Đảng cũng ngả theo lập trường "Nam Kỳ tự trị" của Pháp. Cùng lúc đó thì đảng Tân Dân chủ của bác sĩ Nguyễn Văn Thinh tuy tham gia vào Hội đồng Tư vấn Nam Kỳ vẫn gắng tìm chỗ đứng riêng để thu hút các lực lượng phi Việt Minh.

Ngày 31 tháng 5 năm 1946, Hội đồng tư vấn Nam Kỳ lấy tên mới là Hội đồng Nam Kỳ (Conseil de Cochinchine) và tăng số ủy viên lên 42 người. Trên nguyên tắc pháp lý, lãnh thổ Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ cấu thành từ địa phận Nam Bộ thuộc chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhưng do chính phủ Pháp chưa chính thức công nhận nền độc lập của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên tùy nghi thiết lập hệ thống chính trị trên mọi địa phận mà nay là Việt Nam. Tuy nhiên, trong suốt thời gian tồn tại, chính thể Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ cũng chưa hề phủ quyết sự tồn tại của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nên học giới quốc tế thường đặt nó ở vị thế song song với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên lãnh thổ Việt Nam đương thời.

Trong khi Hội nghị Fontainebleau sắp diễn ra ở Pháp thì Cao ủy Đông Dương là d'Argenlieu đơn phương tán thành việc thành lập Cộng hòa tự trị Nam Kỳ ngày 27 tháng 5 năm 1946 và ra tuyên cáo ngày 01 tháng 6 (Proclamation du premier gouvernement cochinchinois) trước đám đông tụ tập ở Nhà thờ Đức Bà, Sài Gòn.

Ngày 5 tháng 6, Tổng trưởng Pháp Marius Moutet chấp thuận hành xử của ông d'Argenlieu để "bảo vệ quyền lợi của dân tộc Nam Kỳ". Cũng vào đầu tháng 6, bác sĩ Nguyễn Văn Thinh được đề cử làm Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa Nam Kỳ tự trị. Ủy viên Cédile liền ký với tân Thủ tướng một hiệp ước nhìn nhận xứ Nam Kỳ là một xứ tự do, riêng biệt trong khuôn khổ của Liên bang Đông Dương. Bác sĩ Nguyễn Văn Thinh được đề cử làm Thủ tướng nhưng chỉ được ít lâu thì ông tự sát. Thay ông là bác sĩ Lê Văn Hoạch rồi Nguyễn Văn Xuân. Trong thời gian này, để thu hút sự ủng hộ của dân chúng đối với nhà nước Cộng hòa tự trị Nam Kỳ mới thành lập, một số người cổ động cho khẩu hiệu "Xứ Nam Kỳ của người Nam Kỳ".

Tình hình chính trị tại Nam Kỳ thời điểm này rất phức tạp. Có nhiều phe nhóm khác nhau cùng tồn tại, luôn gắng củng cố quyền lực riêng như Trần Văn Soái (Năm Lửa) đóng Cái Vồn (Cần Thơ), Lâm Thành Nguyên (Hai Ngoán) giữ Cái Dầu (Châu Đốc), Lê Quang Vinh (Ba Cụt) giữ Thốt Nốt (Long Xuyên), Nguyễn Giác Ngộ đặt bản doanh ở Cao Lãnh (Kiến Phong), Cao Đài cát cứ ở Tây Ninh và Bình Xuyên của Lê Văn Viễn (Bảy Viễn) định doanh ở Chánh Hưng (Chợ Lớn). Đó là chưa kể đến các tổ chức chính trị như Việt Minh, Đại Việt... Người Pháp thì không thực lòng tái thiết trật tự hay xây dựng một xứ Nam Kỳ chân chính mà còn có dụng ý võ trang mỗi nhóm riêng, trên danh nghĩa là giữ an ninh, nhưng chủ ý là chống lại lực lượng Việt Minh. Những nhóm này thường xung đột, tranh giành quyền lực khiến tình hình thêm hỗn loạn.

Theo ông Nguyễn Kỳ Nam, Mặt trận Quốc gia liên hiệp, một ủy ban liên hiệp kháng chiến chống Pháp của các tổ chức cách mạng miền Nam, chủ trương chấp nhận cho bác sĩ Nguyễn Văn Thinh thành lập chính phủ lâm thời Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ vì "nếu không có một Chính phủ ở Nam Kỳ, Nam Kỳ là lãnh thổ của Pháp, theo công pháp quốc tế, nước Pháp vẫn còn ở duyên hải Thái Bình Dương. Tiền đồ tổ quốc sẽ bị xô vào hai ngả hoặc bị đô hộ lại bởi thực dân, hoặc bị đô hộ lại bởi cộng sản quốc tế. Hai viễn tượng đều tai hại cho giống nòi.". Nhưng người cộng sản, Việt Minh, đã tách ra sau sự kiện này, Hội Liên hiệp quốc dân ra đời trong hoàn cảnh đó. Theo kế hoạch của Mặt trận Quốc gia liên hiệp, họ sẽ đưa bác sĩ Lê Văn Hoạch, người của Mặt trận, chính thức thành lập chính phủ Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ thay thế chính phủ của bác sĩ Thinh. Cuối cùng Mặt trận sẽ ủng hộ Thiếu tướng Nguyễn Văn Xuân thành lập Chính phủ Cộng hòa Nam Phần Việt Nam làm tâm điểm hoạt động chính trị cho các đảng phái quốc gia để đi đến thống nhất dân tộc. Chính phủ Cộng hòa Nam Phần Việt Nam do Nguyễn Văn Xuân lãnh đạo sẽ tạo ra thế cân bằng với chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh lãnh đạo. Chính phủ này sẽ được thay thế bằng chính phủ Quốc gia Việt Nam do cựu hoàng Bảo Đại lãnh đạo. Đây là một giai đoạn để đi đến sự đoàn kết cuối cùng của dân tộc đúng với lập trường của Mặt trận. Mặt trận ủng hộ việc thành lập Cộng hòa Vệ binh Việt Nam thuộc Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ. Quân đội Cao Đài là thành viên của Mặt trận được phép nhận khí giới của Pháp để lập quân đội làm nền tảng cho quân đội quốc gia sau này.

Ngày 19 tháng 12 năm 1947, thủ tướng Nguyễn Văn Xuân sang Hồng Kông yết kiến Cựu hoàng Bảo Đại và xác nhận ý định thống nhất Nam Kỳ vào nước Việt Nam và mời cựu hoàng ra chấp chánh hầu điều đình tìm một giải pháp thứ ba ngoài Pháp và Việt Minh.

Giải thể
Giai đoạn 1948-1949 là thời gian chờ thủ tục sáp nhập với hai miền còn lại thành Quốc gia Việt Nam, xứ Nam Kỳ đổi gọi chính thể là Cộng-hòa Nam-phần Việt-nam (République du Sud-Viêtnam) để hợp thức hóa.

Ngay từ đầu năm 1948, chính phủ Nam Kỳ tự trị đã chuẩn bị các thủ tục sáp nhập với các miền Việt Nam còn lại để tiến tới thành lập Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam, một số nhân vật đứng đầu chính phủ lũ lượt sang Hồng Kông yết kiến cựu hoàng Bảo Đại để tránh bị gạt bên lề chính thể mới. Thủ phủ Nam Kỳ được chọn làm thủ đô Quốc gia Việt Nam. Chức Thủ tướng Nam Kỳ tự trị cũng được thay bằng chức Thủ hiến Nam Việt.

Tuy nhiên, việc giải thể Cộng hòa tự trị Nam Kỳ mãi đến ngày 08 tháng 3 năm 1949 mới bắt đầu theo Hiệp ước Élysées giữa Tổng thống Pháp Vincent Auriol và Bảo Đại. Theo đó thì Pháp công nhận nước Việt Nam thống nhất. Tới ngày 23 tháng 4 năm 1949, Nam Kỳ mở cuộc bầu cử Quốc hội chọn 16 dân biểu Pháp và 48 dân biểu người Việt. Quốc hội này đã biểu quyết chấm dứt "nước Nam Kỳ" và hiệp nhất vào nước Việt Nam, để sau đó lập ra chính phủ Quốc gia Việt Nam. Cuối cùng ngày 22 tháng 5 năm 1949, Quốc hội Pháp chính thức bỏ phiếu thông qua việc sáp nhập Nam Kỳ vào Quốc gia Việt Nam.

Tổ chức

Biểu trưng

Ngày 01 tháng 6 năm 1946, chính phủ lâm thời Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ vội vàng thông qua quốc kỳ nền vàng với 3 sọc lam vắt ngang ở giữa, phỏng quốc kỳ Đế quốc Việt Nam trước đó, kèm khẩu hiệu «Ta phải lập quốc bằng nhơn đạo» (Nous devons fonder l'État avec humanisme). Ý nghĩa hiệu kỳ nhằm tượng trưng ba con sông Đồng Nai, Tiền Giang và Hậu Giang trên đất Nam Kỳ. Tuy nhiên, công luận trên mặt báo đa số biếm trích màu cờ không hợp nhãn quan, gọi "cờ sốt rét". Vì thế, tới ngày 31 tháng 10 cùng năm, hai sọc vàng ở giữa được thay bằng sắc trắng cho màu cờ đỡ tối hơn. Mẫu cờ này tồn tại tới ngày 23 tháng 4 năm 1949 thì kết thúc theo sự cáo chung của chính thể. Sau đó, hiệu kỳ làm đại diện Nam Kỳ được thay bằng cờ vàng ba sọc đỏ để chuẩn bị tiến tới ấn định hoàn toàn vào tháng 10 năm 1949 khi Quốc gia Việt Nam công bố thành lập.

Về quốc ca, bản nhạc này lấy tám câu đầu của Chinh phụ ngâm làm lời ca, bị công luận đả kích vì nội dung lấy lời than khóc của một người vợ nhớ chồng mà lại đem làm lời ca. Tác giả của bài này là Võ Văn Lúa.

Chính trị
Nguyên thủ quốc gia là vị đại diện Phủ Cao ủy do chính phủ Pháp đề cử, có trách nhiệm giám sát đôn đốc sở tại trên nguyên tắc được ủy quyền bởi Cộng hòa Pháp; dưới chức đại diện Phủ Cao ủy là chức Thủ tướng (nội các tổng trưởng) bảo cử. Tuy nhiên, trong thực tế 3 năm tồn tại, vị trí đứng đầu nội các này liên tục biến động nên hầu hết được chỉ định chứ không qua tổng tuyển cử phổ thông đầu phiếu. Chính phủ Nam Kỳ cũng trải qua cải tổ nhiều lần:
 Trung ương lâm thời chánh phủ Nam Kỳ quốc (từ 26 tháng 3 đến 31 tháng 5 năm 1946)
 Trung ương chánh phủ Cộng hòa Nam Kỳ tự trị (từ 1 tháng 6 năm 1946 đến 7 tháng 10 năm 1947)
 Lâm thời chánh phủ Nam Phần Việt Nam (từ 8 tháng 10 năm 1947 đến 27 tháng 5 năm 1948)
Chính phủ về danh nghĩa được Hội đồng Nam Kỳ thành lập ngày 27 tháng 5 năm 1946, dưới sự sắp đặt của ông Jean Marie Arsène Cédile (Ủy viên cộng hòa Pháp tại Nam Bộ) và Georges Thierry d'Argenlieu (Cao ủy Pháp tại Đông Dương). Đây được xem là một chiêu bài chủ đạo của Pháp nhằm tách Nam Kỳ ra khỏi Việt Nam. Tuy nhiên, chính quyền này bị công luận cho là "bù nhìn" và ly khai, phá hoại việc đất nước thống nhất, nên chỉ tồn tại trong thời gian ngắn rồi bị giải thể.

Chính phủ Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ là một Chính phủ lâm thời thân Pháp có quyền lực nhỏ bé. Cộng hòa tự trị Nam Kỳ không được công luận ủng hộ. Người Pháp cũng không tin tưởng giao thực quyền cho Chính phủ này. Vì những lý do đó Chính phủ Cộng hòa tự trị Nam Kỳ có thể được xem là một thất bại.

Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng do Hội đồng Cố vấn Nam Kỳ bầu lên. Hội đồng này do Ủy viên Cộng hòa Pháp, chức danh mới của Thống đốc Nam Kỳ, tuyển chọn. Người đó là Jean Marie Arsène Cédile, nắm quyền trị an bên trong và bên ngoài nước cộng hòa. Ngoài ra Cao ủy Pháp tại Đông Dương (chức danh mới của Toàn quyền Đông Dương) còn có quyền phê chuẩn hoặc bác bỏ mọi bổ nhiệm của Thủ tướng.

Khi chính phủ tự trị Nam Kỳ được thành lập, ngoài các cuộc xung đột vũ trang ở Nam Bộ, binh sĩ Pháp đã nhiều lần gây hấn với chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bằng việc tố cáo Ủy ban Hành chính lâm thời Nam Bộ là bất hợp pháp. Cao ủy Pháp tại Đông Dương thông báo với Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa rằng Nam Bộ là thuộc địa của Pháp do đó chỉ Quốc hội Pháp mới có thể quyết định sự thay đổi chính thể tại Nam Kỳ dựa trên kết quả của một cuộc trưng cầu ý dân tại Nam Kỳ. Đáp lại những tuyên bố gây hấn của Pháp về tính hợp pháp của Ủy ban Hành chính lâm thời Nam Bộ, chủ tịch Hồ Chí Minh đã phản hồi cao ủy Pháp d'Argenlieu rằng ủy ban này được thành lập từ tháng 8/1945 dưới quyền chỉ huy của Chính phủ trung ương, ủy ban này được Hiệp định sơ bộ 6-3 và Tạm ước 14-9 công nhận.

Ngày 27 tháng 5 năm 1948, Trung tướng Nguyễn Văn Xuân từ chức Thủ tướng Chính phủ Nam Phần và nhậm chức Thủ tướng Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam (Provisional Central Government of Vietnam), quản trị Bắc Kỳ và Trung Kỳ mà trước đó là hai xứ bảo hộ của Pháp. Với sự ra đời của Quốc gia Việt Nam một năm sau đó, Nam Bộ (Nam Phần) trở lại là một bộ phận của Việt Nam thống nhất.

Nhận xét
Quốc tế
Chính thể Nam Kỳ tự trị được sự mặc nhiên thừa nhận của các đồng minh Pháp cùng những quốc gia hưởng lợi từ chương trình Marshall. Năm 1946, Đế quốc Anh là chính thể quốc tế tiên khởi công nhận thực thể Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ trên sóng phát thanh. Tới sau khi Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam thành lập, dư luận thế giới chung coi Cộng hòa Nam Kỳ là một trong những yếu tố cấu thành chính thể Quốc gia Việt Nam.
Phe Bảo hoàng
Một số chính đảng bảo hoàng tại Bắc Kỳ và Trung Kỳ mặc dù cũng không đồng tình việc tách Nam Kỳ khỏi dư đồ Việt Nam, nhưng coi đây là giải pháp tạm thời để chặn đứng những hỗn loạn trên địa bàn Nam Kỳ - khu vực đương thời nổi lên nhiều tổ chức chính trị quân sự thủ lợi thay vì tái hợp nhất. Các lực lượng chính trị bảo hoàng Nam Kỳ từ lâu nhìn chung ủng hộ Kỳ Ngoại hầu Cường Để nhờ sức ảnh hưởng của chí sĩ Phan Bội Châu, điều này khác xa phái bảo hoàng Bắc-Trung Kỳ vẫn suy tôn cựu hoàng Bảo Đại. Vài lĩnh tụ bảo hoàng còn kiến nghị với chính giới Pháp tại salon rằng nên suy tôn Kỳ Ngoại hầu Cường Để làm quốc trưởng Nam Kỳ thay vì chọn ủy viên Cộng hòa Pháp không hiểu tình thế bản địa. Tuy vậy, do từng có thời gian rất dài cộng tác với Đế quốc Nhật Bản và còn có mối liên hệ hôn nhân với hoàng thất Nhật Bản, nên hoàng thân mệ Cưởi không được coi là ứng cử viên cho vị trí lĩnh tụ Việt Nam hoặc giải pháp thống nhất các chính đảng Việt Nam.
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Ban đầu, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chấp nhận giải pháp lập một chính phủ chung cho Bắc và Trung Kỳ, còn vấn đề Nam Kỳ sẽ giải quyết bằng một cách trưng cầu dân ý tuy nhiên do sự đàn áp của Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ với những người kháng chiến ủng hộ chính phủ Trung ương Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ chối giải pháp này. Điều này được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong cuộc phỏng vấn với ông Vaxiđép Rao (?), thông tín viên hãng Reuter vào tháng 5-1947 rằng: "Trước kia, chúng tôi đã bằng lòng nhận phương sách đó. Ngày nay, chúng tôi không thể nhận được nữa, đồng bào chúng tôi ở Nam Kỳ đã chịu sự hy sinh to lớn để được ở trong Tổ quốc Việt Nam. Chúng tôi không thể phản bội họ được." Cũng theo chính Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thống nhất nghĩa là một Chính phủ Trung ương, một Nghị viện Trung ương cho toàn quốc, Nam Kỳ, Trung Kỳ, Bắc Kỳ sẽ có cơ quan hành chính tự trị riêng, do nhân dân mỗi kỳ bầu lên theo chế độ dân chủ và dưới sự kiểm soát của Chính phủ Trung ương.

Bên cạnh đó, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa coi Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ chỉ là một chính phủ bù nhìn và chẳng thể giải quyết được vấn đề gì. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Chính phủ bù nhìn ở Nam Bộ, nó đã không giải quyết được gì, mà chỉ làm kéo dài cuộc chiến tranh và ngǎn trở sự thân thiện giữa hai dân tộc Việt – Pháp"

Theo báo Cứu Quốc, Hội nghị của Chính phủ Nguyễn Văn Xuân là một hội nghị "của bọn Việt gian", là một "cuộc hội đồng chuột" như Hội nghị 19/12/1947 tại Hồng Kông nhằm lòe bịp nhân dân Việt Nam và dư luận thế giới. Quyết nghị và thông cáo của hội nghị này là quyết nghị bán nước. Còn theo báo Sự thật của Đảng Cộng sản Đông Dương: "Những đầu óc phản động thuộc địa ở Đông Dương cố ý làm trái hiệp định sơ bộ mà Pháp đã ký với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Họ nặn ra thuyết "Nam kỳ tự trị" và mua chuộc một bọn Việt gian để thực hành thuyết đó".

Sau đó, báo Cứu Quốc lại phản hồi: "Chúng tôi mong đô đốc Đác-giăng-li-ơ ra lệnh hạ màn cái trò hề vô vị "Chính phủ Cộng hòa Nam Kỳ" đó đi. Nếu người Pháp cần phải thử xem Nam bộ có phải là đất Việt Nam không? Thì cứ mở cuộc trưng cầu dân ý cho công bằng. Tại sao lại một chính phủ tự trị rồi mới trưng cầu dân ý? Phải chăng người ta muốn đặt dân Việt Nam vào một việc dĩ nhiên? việc lập một chính phủ tự trị ở giữa nơi quân Pháp đóng trước khi mở cuộc trưng cầu dân ý để lộ ra một cách vụng về cái ý muốn chia sẻ nước Việt Nam. Việc lập chính phủ bù nhìn ấy làm cho người ta cảm thấy người Pháp muốn dùng bọn bù nhìn uy hiếp dân chúng trong cuộc trưng cầu dân ý. Ban Thường trực Quốc hội ra phản đối chính thức. Đoàn đại biểu Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Fontainebleau phản đối. Báo Độc lập ngày 18 tháng 7 năm 1946 bình luận "Ở Cà Mâu, bọn Abalain, Guillemet chẳng đếm xỉa gì đến chính phủ bù nhìn Quisling Nguyễn Văn Thinh cả... Đồng thời ở khắp tỉnh, quận, tổng, làng ở Nam Bộ, Pháp thâu dụng một bọn cướp khác. Bọn này giả danh lập Mặt trận bình dân...".

Xem thêm

 Liên hiệp Pháp
 Liên bang Đông Dương
 Chiến tranh Đông Dương

Tham khảo

Tài liệu
Nội ngữ
 Hoàng Cơ Thụy, Việt sử khảo luận, Nam Á xuất bản, Paris, 2002.
Ngoại ngữ
 République autonome de Cochinchine (1 er juin 1946 - 8 octobre 1947)
 Gouvernement de la république autonome de Cochinchine
 Les socialistes et les débuts de la guerre d'Indochine (1946-1947)
 Goodman, Allan E. Politics in War. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1973.

Tư liệu
Nội ngữ
 Cao ủy Đông Dương G. T. d'Argenlieu ra lệnh thành lập Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ
Ngoại ngữ
 Proclamation de la République autonome de Cochinchine, présidée le 3 par le Dr. Nguyen-van-Thinh
 Nguyễn-văn-Thinh - L'aventure de la République autonome de Cochinchine
 1944-1947: LA FRANCE ET L'INDOCHINE - Désastreuse myopie (Georges Buis)
 Archives par mot-clé: République autonome de Cochinchine
 Chronologie Vietnam: De la seconde guerre mondiale à l'indépendance

Chính trị Chiến tranh Đông Dương
Thành viên Liên bang Đông Dương
Cựu thuộc địa của Pháp
Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Lịch sử Việt Nam thời kỳ 1945–1975


title: Taron dubius

text:
Taron dubius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Taron
Động vật được mô tả năm 1878


title: 9691 Zwaan

text:
9691 Zwaan (6053 P-L) là một Tiểu hành tinh vành đai chính hoặc hành tinh dạng nhỏ được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten và Ingrid van Houten-Groeneveld. Nó được đặt theo tên Cornelis Zwaan.

Xem thêm
Meanings of minor planet names: 9501–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9691 Zwaan
NASA orbit diagram

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Acilius duvergeri

text:
Acilius duvergeri là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Dytiscidae. Nó được tìm thấy ở Algeria, Ý, Maroc, Bồ Đào Nha, và Tây Ban Nha.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Foster, G. 1996. Acilius duvergeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Bọ nước
Acilius
Bọ cánh cứng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1982


title: Perdita ampla

text:
Perdita ampla là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Tipula strictura

text:
Tipula strictura là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Adoxia sordidula

text:
Adoxia sordidula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: (8800) 1981 EB26

text:
{{DISPLAYTITLE:(8800) 1981 EB26}}

(8800) 1981 EB26 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Tham khảo

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Chiến khu Đ

text:
Chiến khu Đ là một căn cứ quân sự ở miền Đông Nam Bộ của Mặt trận Việt Minh và Quân đội nhân dân Việt Nam trong Chiến tranh Đông Dương, và của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam. Chiến khu được thành lập vào tháng 2 năm 1946, bao gồm 5 xã: Tân Hòa, Mỹ Lộc, Tân Tịch, Thường Tân, Lạc An (nay thuộc huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Cuộc kháng chiến phát triển, Chiến khu Đ ngày càng mở rộng lên vùng rừng núi hiểm trở từ biên giới Việt Nam-Campuchia đến gần sát các thành phố Sài Gòn, Biên Hòa, Thủ Dầu Một. Là căn cứ của cơ quan chỉ đạo kháng chiến miền Nam. Chiến khu Đ một thời được mệnh danh là "vùng đất chết".

Hoàn cảnh hình thành
Chiến khu Đ được xây dựng vào cuối tháng 2 năm 1946. Khi thực dân Pháp chiếm đóng được quận lỵ Tân Uyên, thành lập chi khu. Tổng hành dinh Khu 7 và lực lượng vũ trang Biên Hòa, Thủ Dầu Một rút sâu vào rừng. Công tác xây dựng căn cứ được đặt ra một cách cấp thiết tại Hội nghị bất thường của Khu bộ khu 7 ở Lạc An. Được hội nghị chấp thuận, việc xây dựng căn cứ được triển khai có hệ thống, các cơ quan, đơn vị, công xưởng... phân chia đóng từng khu vực.

Ý nghĩa tên gọi

Nhiều khu vực Nam Bộ của Việt Minh trong chiến tranh Đông Dương mang mật danh A, B, C, D:
A là căn cứ giao thông liên lạc đóng ở Giáp Lạc,
B là căn cứ hậu cần đóng ở Thường Lang,
C là khu bộ đội thường trực đóng ở Ông Đội,
D là khu Tổng hành dinh khu 7 đóng ở hố Ngãi Hoang.
Từ đó, chiến khu Đ trở thành căn cứ địa của chiến khu 7 – một tổ chức hành chính – quân sự của các tỉnh Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Tây Ninh, Gia Định, Chợ Lớn, Bà Rịa và thành phố Sài Gòn, do Trung tướng Nguyễn Bình được chỉ định làm Khu trưởng và Trần Xuân Độ làm Chính ủy. Ban đầu, Đ là mật danh chỉ tổng hành dinh của khu 7 nằm trong hệ thống các vị trí căn cứ của khu. Dần về sau, mật danh Đ được dùng để chỉ luôn cả vùng chiến khu rộng lớn ngày càng phát triển ở miền Đông Nam Bộ.

Tuy nhiên, cũng có nhiều người cho rằng chữ Đ ở đây mang ý nghĩa là "đỏ", hàm ý là vùng chiến khu cách mạng kiên cường, tập trung những cơ quan đầu não kháng chiến quan trọng, một "địa chỉ Đỏ" của cả nước. Hoặc chữ Đ là viết tắt địa danh Đất Cuốc, nơi thi tướng Huỳnh Văn Nghệ khởi cứ đầu tiên. Hoặc chữ Đ là viết tắt chiến khu Đồng Nai, chiến khu miền Đông, chiến khu Đầu tiên...

Địa lý

Trong chiến tranh Đông Dương, phạm vi chủ yếu của chiến khu Đ nằm trên vùng đất: Tây giáp đường 16 đoạn từ thị trấn Tân Uyên lên Cổng xanh; Bắc giáp Sông Bé đoạn từ cầu Phước Hòa lên Chánh Hưng, Đông vẫn giáp Sông Bé đoạn từ Chánh Hưng đến ngã ba Hiếu Liêm và Nam giáp sông Đồng Nai đoạn từ ngã ba Hiếu Liêm về thị trấn Tân Uyên.

Sang chiến tranh Việt Nam, do đặc điểm về quy mô của cuộc chiến tranh, trung tâm căn cứ chuyển dần lên phía Đông Bắc. Đến đầu năm 1975, căn cứ được xây dựng hoàn chỉnh, phạm vi phát triển đến mức cao nhất. Toàn bộ căn cứ địa nằm ở phía Bắc sông Đồng Nai, phía Tây giáp địa giới hai tỉnh Bình Long và Phước Long cũ, phía Bắc giáp biên giới Việt Nam-Campuchia và phía Đông giáp địa giới 3 tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Đắk Lắk hiện nay kéo về rừng Cát Tiên phía thượng nguồn sông Đồng Nai bên hữu ngạn.

Nằm trong vùng rừng núi phía Bắc miền Đông Nam Bộ, địa thế hiểm trở, chiến khu Đ là một khu vực lý tưởng cho việc xây dựng căn cứ, nơi cất giấu lực lượng, cất giữ kho tàng và phát triển mọi mặt của một căn cứ địa kháng chiến. Lưng dựa vào dãy Trường Sơn và vùng rừng núi miền Nam Đông Dương, dính với một phần đoạn cuối Đường mòn Hồ Chí Minh, phía trước lấn sát vùng đồng bằng đông dân cư và các khu đô thị lớn, chiến khu Đ còn là một vị trí án ngữ chiến lược, nối nhiều chiến trường với nhau, là một trong những địa điểm liên lạc, tiếp nối, vận chuyển quan trọng từ hậu phương miền Bắc vào tiền tuyến miền Nam. Hơn nữa, với ưu thế tiếp cận các đường giao thông chiến lược, các đô thị lớn và thành phố Sài Gòn, chiến khu Đ có ưu thế là một bàn đạp quân sự tiến công vào mục tiêu quân sự, chính trị, kinh tế của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa ở Sài Gòn và các tỉnh miền Đông Nam Bộ.

Nằm án ngữ trên hành lang cửa ngõ phía Bắc Sài Gòn, nối thông lên vùng rừng núi Tây Nguyên, chiến khu Đ giữ một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Trong 2 cuộc kháng chiến, chiến khu Đ là căn cứ địa quan trọng của tỉnh Biên Hòa, Thủ Dầu Một, của Quân khu 7 và toàn Nam Bộ.

Nhận định
Chiến khu Đ được coi là trung tâm kháng chiến, là nơi ra đời và phát triển của các lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ như tiểu đoàn 800, trung đoàn 762, sư đoàn 9, sư đoàn 5.

Về phương diện chính trị, tinh thần, theo nhà nước Việt Nam, chiến khu Đ tồn tại như một biểu tượng của cuộc kháng chiến, tiêu biểu cho ý chí, sức mạnh tinh thần của dân Việt, là nguồn hy vọng, là niềm tin của toàn thể cán bộ, chiến sĩ và người dân trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Lê Duẩn, nguyên Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh giá vị trí chiến lược của Chiến khu Đ: "Miền rừng núi Đông Nam bộ và Khu VI đối với Sài Gòn và đồng bằng sông Cửu Long có vị trí tương tự như khu căn cứ Việt Bắc đối với Hà Nội và đồng bằng Bắc bộ trước đây trong kháng chiến chống Pháp."

Trong văn học-nghệ thuật

Ông Huỳnh Văn Nghệ đã sáng tác nhiều bài thơ về chiến khu Đ, sau đây là một số tác phẩm tiêu biểu của ông:
Sau Nam Kỳ khởi nghĩaTrước cách mạng mùa thu
Có một nhóm đồng chíRa thành lập chiến khu
Ngồi quanh một ấm chèThảo luận suốt trưa hè
Tên chiến khu bất khuấtĐồng Nai hay Đất Cuốc
Rốt cuộc Chiến khu ĐĐã bao mùa lá vàng rơi từ ấy
Chiến khu Đ vẫn đỏ máu quân thù.
Đoạn thơ trên đề cập đến thời điểm ra đời của Chiến khu Đ; đồng thời cắt nghĩa xuất xứ tên gọi "Đ" của chiến khu.

Vào hạ tuần tháng 10 năm 1945, quân đội Pháp bắt đầu tấn công quyết liệt, trong điều kiện tương quan lực lượng quá chênh lệch, các lực lượng kháng chiến để lại một bộ phận nhỏ hoạt động ở vùng ngoại ô, còn lại rút ra vùng ngoài củng cố xây dựng lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Hàng ngàn công nhân, trí thức, học sinh rời thành đi kháng chiến. Chiến khu Đ trở thành nơi tập hợp lực lượng trong vùng. Sự kiện lịch sử này được nhắc tới trong bài thơ "Ngày hội" của Huỳnh Văn Nghệ:
Biên Hòa đã mấtChiến khu Đ cờ vẫn đỏ ngọn cao
Du kích Tân Uyên ngày đào đắp chiến hàoĐêm tập một hai vang trường Đất Cuốc...
Anh Nguyễn Bình cũng đã về đâyXem địa thế sông dài rừng thẳm
Tình quân dân đầm ấmAnh xuống ngựa buộc cương...
Lạc An bỗng tưng bừng ngày hộiKéo về đây đến bốn, năm chi đội
Kim Trương, Tô Ký, Vũ Đức, Tấn ChùaChiến khu Đ của tiểu đội ngày xưa
Bỗng lớn lên như Phù Đổng.
Với ưu thế về quân đội, trang bị, vũ khí, hỏa lực, Pháp liên tục đánh chiếm các vùng của Việt Nam. Tân Uyên và nhiều vùng phụ cận rơi vào tay quân Pháp:
Rồi từ đó Tân Uyên thành chiến địaMáu quân thù tiếp tục chảy không thôi
Dòng sông xanh đã nhuộm màu máu tíaThuyền bến xưa phiêu bạt bốn phương trời.(bài Mất Tân Uyên)

Sau khi hòa bình lập lại, Việt Nam thống nhất, Huỳnh Văn Nghệ trở về chiến khu Đ và sáng tác những vần thơ nhớ một thời kháng chiến bất khuất, hoặc xót xa với cảnh rừng bị quân đội Pháp, quân đội Hoa Kỳ tàn phá đến hoang trụi.Đất rừng còn nhức nhối
Hố bom khoét thân mìnhCây dầu còn rỉ máu
Vết đạn vẫn chưa lành...Dân mình còn gian khổ
Hòa bình chưa ăn mừngLo thiếu gạo thiếu gỗ
Nhưng phải bảo vệ rừngNgày mai rừng tươi lại
Cho người đỡ nắng mưaThêm lúa thơm gỗ quý
Suối trong veo bốn mùa.
(bài Cây thông già và anh thợ rừng)

Chú thích

Tham khảo
 Chiến khu Đ  trên Từ điển bách khoa Việt Nam
 Chiến khu Đ  - Trang tin điện tử UBND tỉnh Bình Dương
 Huỳnh Văn Nghệ, 1998, Thơ văn Huỳnh Văn Nghệ, Nhà xuất bản Đồng Nai

Xem thêm
Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam
Đội quân tóc dài
Huỳnh Văn Nghệ

Liên kết ngoài

Lịch sử chiến khu Đ trong thơ Huỳnh Văn Nghệ
"Chiến khu Đ" của tác giả Hồ Sĩ Thành do Nhà xuất bản Trẻ xuất bản năm 2003

Đ
Nam Bộ
Đảng Cộng sản Việt Nam
Việt Minh
Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Đ
Địa danh trong Chiến tranh Việt Nam
Quân đội nhân dân Việt Nam
Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam


title: Bryolymnia mixta

text:
Bryolymnia mixta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở dãy núi Patagonia ở tây nam Arizona.

Chiều dài cánh trước khoảng 12 mm. Con trưởng thành được sưu tập trong khoảng từ cuối tháng 6 và giữa tháng 7.

Liên kết ngoài
A revision of the genus Bryolymnia Hampson in North America with descriptions of three new species (Lepidoptera, Noctuidae, Noctuinae, Elaphriini)
Images

Chú thích

Bryolymnia


title: Accra

text:
Accra là thành phố đông dân nhất và là thủ đô của Ghana. Đây là trung tâm hành chính, giao thông, kinh tế của quốc gia này. Hơn 70% năng lực sản xuất chế tạo của Ghana nằm ở vùng thủ đô. Accra đã là thủ đô của Ghana từ năm 1877, và có nhiều tòa nhà công phản ánh sự chuyển đổi của nó từ một vùng ngoại ô của Victoriasborg vào thế kỷ 19 thành một thành phố như ngày nay.

Thành phố có Bảo tàng quốc gia với các hiện vật di sản Ghana thời tiền sử đến hiện đại; Nhà hát Quốc gia có kiến trúc độc đáo hiện đại; Quảng trường Độc lập; Lăng Kwame Nkrumah, Trung tâm Hội nghị quốc tế Accra, cảng các tại Jamestown và Chợ Makola.

Đại học Ghana tại Legon nằm cách Accra 14 km về phía bắc.

Thành phố có Sân bay quốc tế Kotoka.

Khí hậu
Kiểu khí hậu chính ở Accra là bán khô hạn nóng (BSh), tiếp giáp với khí hậu nhiệt đới xavan (Aw). Nhiệt độ trong năm tại đây có rất ít biến động và lượng mưa trung bình là khoảng 730 mm.

Thành phố kết nghĩa
Accra kết nghĩa với:

  Johannesburg, Nam Phi
  Sterling, Hoa Kỳ
  Washington, D.C., Hoa Kỳ
  Columbia, Hoa Kỳ
  Columbus, Hoa Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Accra Night Life Still Dey Pap", Afrosages.com, ngày 22 tháng 1 năm 2020

Khởi đầu thế kỷ 15
Thủ đô châu Phi
Thành phố cảng châu Phi
Bờ Biển Vàng thuộc Hà Lan
Thành phố ven biển Ghana
Cựu thuộc địa Đan Mạch
Cựu thuộc địa Hà Lan
Cựu thuộc địa của Bồ Đào Nha
Khu dân cư ở vùng Đại Accra
Bờ Biển Vàng thuộc Bồ Đào Nha
Thủ phủ vùng Ghana
Khởi đầu năm 1961
Ghana 1961


title: Semiotus ligatus

text:
Semiotus ligatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Chondrostoma knerii

text:
The Neretvan Nase (Chondrostoma knerii) (tiếng Anh thường gọi là Dalmatian Nase) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở Bosna và Hercegovina và Croatia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống and pollution.

Nguồn
 Crivelli, A.J. 2005. Chondrostoma knerii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Chondrostoma
Cá châu Âu
Cá nước ngọt châu Âu


title: Trentepohlia walshiana

text:
Trentepohlia walshiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Asynarchus pacificus

text:
Asynarchus pacificus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Asynarchus