title: Xô viết

text:
Xô viết (phiên âm từ Soviet, , nghĩa là hội đồng) là tên gọi chung cho các cơ quan đại biểu dân cử của các địa phương tại Đế quốc Nga, Liên Xô, Cộng hòa Liên bang Nga và một vài quốc gia khác từ giai đoạn 1917 tới năm 1993. Ý nghĩa ban đầu của nó là để chỉ các hội đồng tự quản tại các địa phương với thành phần gồm nhiều giai cấp, đảng phái. Tuy vậy, kể từ khi Nhà nước Liên bang Xô Viết (Liên Xô) thành lập năm 1922, do trùng lặp tên gọi nên khái niệm "Xô viết" thường được coi là đồng nhất với Nhà nước Liên Xô, dẫn tới sự lẫn lộn giữa 2 khái niệm này trong nhiều tài liệu.

Tại Đế quốc Nga trước cách mạng tháng Mười
Theo tài liệu chính thức của Liên Xô thì Xô viết đầu tiên được thành lập trong thời gian của Cách mạng Nga lần thứ nhất, vào tháng 5 năm 1905 tại Ivanovo-Voznesensk (ngày nay là Ivanovo). Tuy nhiên, trong hồi ký của mình, Volin cho rằng ông đã chứng kiến sự thành lập của Xô viết Sankt-Peterburg vào tháng 1 năm đó. Xô viết này cùng các xô viết khác đã được tổ chức như là các cơ quan đại diện cho quyền lợi của các tầng lớp dân cư cụ thể và trấn áp các hành vi phản kháng.

Ban đầu các Xô viết là các cố gắng của tầng lớp thường dân trong việc thực thi dân chủ trực tiếp. Những người theo chủ nghĩa Marx tại Nga đã biến các xô viết thành công cụ chống lại nhà nước Đế quốc Nga trong giai đoạn từ Cách mạng tháng Hai tới Cách mạng Tháng Mười năm 1917. Khi đó Xô viết Petrograd là một quyền lực chính trị hùng mạnh. Khẩu hiệu Вся власть советам ("Toàn thể chính quyền về tay Xô viết") đã từng rất phổ biến trong việc chống lại chính phủ lâm thời của A. F. Kerensky.

Liên Xô
Ngay sau Cách mạng tháng 10 Nga, các Xô viết, đã được tổ chức thành các thể chế lớn hơn, hình thành nên nền tảng mới cho việc điều hành xã hội sau cách mạng thông qua hình thức dân chủ kiểu xô viết. Khi đó tất cả các đảng phái đã hợp nhất trong Quốc hội lập hiến. Tuy nhiên, sau khoảng 1 năm tranh cãi và thảo luận trong phạm vi đảng của những người Bolshevik thì kết quả là sự thay đổi đáng kể trong chính sách của đảng. Những người Bolshevik chấp nhận quan điểm cho rằng Quốc hội lập hiến là một thể chế dân chủ kiểu tư sản, và nó là ngược lại với kiểu dân chủ trực tiếp của giai cấp công nhân mà đại diện là các xô viết. Vì thế, Quốc hội lập hiến sau Cách mạng tháng 10 đã bị giải tán với sự ủng hộ đại trà của tầng lớp lao động khu vực thành thị, dẫn tới sự gia tăng cường độ của nội chiến Nga (1917-1921). Những người Bolshevik và những người xã hội cánh tả cùng nhau chiếm phần lớn số ghế trong Đại hội các Xô viết và lập ra một chính phủ liên minh, kéo dài cho tới khi những người xã hội cánh tả rút khỏi liên minh vào mùa hè năm 1918.

Từ sau năm 1922, các Xô viết đã chính thức trở thành các cơ quan quyền lực nhà nước ở các cấp. Theo thời gian, sự độc lập của các xô viết đã bị thay thế dần bằng quyền lực từ trên xuống dưới của chế độ quản lý ngày càng tập trung hóa, dựa trên hệ thống cấp bậc chặt chẽ về quyền lực trong Đảng Cộng sản Liên Xô. Các "Xô viết tại Liên Xô" khác với các "Xô viết tại Đế quốc Nga trước năm 1917" (tổ chức chính quyền theo kiểu đại biểu dân cử truyền thống) ở các điểm sau:
 Năm 1917 – nguyên lý kinh điển để thành lập: ban đầu – Xô viết đại biểu công nhân, sau đó – Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh sĩ, muộn hơn nữa là Xô viết đại biểu người lao động, tên gọi cuối cùng – Xô viết đại biểu nhân dân. Sự hạn chế theo giai cấp trong việc tham gia vào các Xô viết và bầu cử các Xô viết đã bị bãi bỏ bằng Hiến pháp Liên Xô năm 1936.
 Tới năm 1919 – Quyền lực vô hạn: Do những người Bolshevik không công nhận học thuyết Tam quyền phân lập nên các xô viết có quyền tham dự và xem xét mọi vấn đề, liên quan tới các thẩm quyền như lập pháp và hành pháp.
 Khả năng miễn nhiệm đại biểu vào bất kỳ thời gian nào.
 Tới năm 1937 – Hệ thống tổ chức nhiều cấp: Các xô viết cấp cao hơn không được dân chúng mà do các xô viết cấp thấp hơn bầu ra.

Bãi bỏ chế độ Xô viết
Năm 1993, trong quá trình của khủng hoảng hiến pháp thì tổng thống Nga B.N. Yeltsin đã ra sắc lệnh bãi bỏ các xô viết, bắt đầu bằng việc giải tán Đại hội Đại biểu Nhân dân và Xô viết Tối cao, sau đó là các Xô viết ở mọi cấp.

Trong thời gian sau này, một số cơ quan đại biểu dân cử của một vài khu vực và một số tổ chức thị chính cũng được gọi là Xô viết, nhưng nó chỉ là việc đặt tên theo truyền thống và không có gì giống với các Xô viết trước đây.

Xem thêm
Đại hội các Xô viết
Xô viết Tối cao
Đại hội Đại biểu Nhân dân
Liên Xô

Tham khảo

Lịch sử Liên Xô
Lịch sử Nga
Tổ chức chính quyền Liên Xô
Chủ nghĩa xã hội
Cộng sản
Quản lý
Từ ngữ Liên Xô


title: Eucera fasciatella

text:
Eucera fasciatella là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1841


title: Nomada bluethgeni

text:
Nomada bluethgeni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Stoeckhert mô tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1943


title: Esclassan-Labastide

text:
Esclassan-Labastide  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 272 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Esclassanlabastide


title: Limoges-Fourches

text:
Limoges-Fourches là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Limofuraciens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Limoges-Fourches on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Nectophrynoides viviparus

text:
Nectophrynoides viviparus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đất canh tác, và vườn nông thôn.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Loader, S., Poynton, J.C. &Howell, K. 2004. Nectophrynoides viviparus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Nectophrynoides
Động vật được mô tả năm 1905
Động vật đặc hữu Tanzania


title: Teucholabis molesta

text:
Teucholabis molesta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Canthyporus swaziensis

text:
Canthyporus swaziensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Omer-Cooper miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Canthyporus


title: Chợ Âm Phủ

text:
Chợ Âm Phủ có thể là tên của một trong các chợ sau:

 Chợ Âm Dương họp tại làng Ó, xã Võ Cường, Bắc Ninh.
 Chợ 19 tháng 12 ở Hà Nội.
 Chợ Âm Phủ ở Đà Lạt.
 Chợ Viềng, chợ họp hàng năm vào đêm mồng 7 Tết Âm lịch tại Nam Định.

Xem thêm
Địa ngục.


title: Argelès-Gazost

text:
Argelès-Gazost là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées, quận Argelès-Gazost, tổng Argelès-Gazost. Tọa độ địa lý của xã là 43° 00' vĩ độ bắc, 00° 05' kinh độ đông. Argelès-Gazost nằm trên độ cao trung bình là 460 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 412 mét và điểm cao nhất là 600 mét. Xã có diện tích 3,05 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3241 người; mật độ dân số là 1063 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Penia marmorata

text:
Penia marmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Attigny (tổng)

text:
Tổng Attigny là một tổng ở tỉnh Ardennes trong vùng Grand Est.
Tổng này được tổ chức xung quanh Attigny ở quận Vouziers. Độ cao trung bình là 106 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Le canton d'Attigny gồm 13 xã với dân số 3 023 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Alland'Huy-et-Sausseuil || align="right" | 215 || align="right" | 08130 || align="right" | 08006
|-
| Attigny || align="right" | 1 200 || align="right" | 08130 || align="right" | 08025
|-
| Charbogne || align="right" | 206 || align="right" | 08130 || align="right" | 08103
|-
| Chuffilly-Roche || align="right" | 91 || align="right" | 08130 || align="right" | 08123
|-
| Coulommes-et-Marqueny || align="right" | 87 || align="right" | 08130 || align="right" | 08134
|-
| Givry || align="right" | 218 || align="right" | 08130 || align="right" | 08193
|-
| Rilly-sur-Aisne || align="right" | 105 || align="right" | 08130 || align="right" | 08364
|-
| Saint-Lambert-et-Mont-de-Jeux || align="right" | 185 || align="right" | 08130 || align="right" | 08384
|-
| Sainte-Vaubourg || align="right" | 92 || align="right" | 08130 || align="right" | 08398
|-
| Saulces-Champenoises || align="right" | 196 || align="right" | 08130 || align="right" | 08401
|-
| Semuy || align="right" | 100 || align="right" | 08130 || align="right" | 08411
|-
| Vaux-Champagne || align="right" | 90 || align="right" | 08130 || align="right" | 08462
|-
| Voncq || align="right" | 238 || align="right" | 08400 || align="right" | 08489
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardennes
 Quận của Ardennes
 Tổng của Ardennes
 Xã của Ardennes
 Danh sách tổng ủy viên hội đồng Ardennes

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le canton d'Attigny trên trang mạng của Insee
 plan du canton d'Attigny sur Mapquest
 Localisation du canton d'Attigny trên bản đồ nước Pháp

Attigny


title: Bài ca ra trận

text:
Bài ca ra trận là một bộ phim mô tả cuộc chiến tranh Việt Nam dưới góc nhìn lãng mạn của đạo diễn Trần Đắc.

Nội dung
Nam (Dũng Nhi) - một chiến sĩ trẻ - bị thương nặng trong một trận đánh được đưa về quân y viện chữa trị, anh đối mặt với những ngày tháng đen tối nhất trong đời: Đôi mắt không còn nhìn thấy được ánh sáng, xung quanh là những thương binh nặng vật vã đau đớn suốt ngày đêm. Hoài bão, những hồi ức trong sáng và sự gần gũi chăm sóc của cô y tá xinh đẹp Mai (Như Quỳnh) dần dần đưa anh vượt qua cú sốc này.

Trên bước đường chiến đấu của Nam, những hồi ức tươi trẻ về cả một thế hệ hăng say lên đường ra tiền tuyến hiện lên và xuất hiện những con người đã bỏ lại sau lưng biết bao đam mê tuổi trẻ để cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương…

Diễn viên
 Dũng Nhi vai Nam.
 Như Quỳnh vai Mai.
 Thanh Loan vai Lê.
 Hồ Thái
 Anh Thái
 Bích Vân
 Trà Giang...
 Huy Công

Ê-kíp
 Âm nhạc: Tô Hải
 Thiết kế Mĩ thuật: Nguyễn Như Giao

Hậu trường
Mặc dù là một bộ phim về chiến tranh, nhưng tâm điểm của bộ phim lại không nằm ở những cuộc chiến đấu khốc liệt mà tập trung khắc họa nỗ lực sống đẹp, sống có ích của những người lính trở về không lành lặn.

Bộ phim thực sự là một câu chuyện đẹp như một bài thơ giữa bối cảnh chiến trường ác liệt. Bài ca ra trận cũng là bài ca về lòng yêu nước, lý tưởng sống cao thượng của những người trẻ tuổi. Bài ca ra trận đã sử dụng nhiều thủ pháp điện ảnh lần đầu tiên xuất hiện trong phim Việt Nam tới khi đó để kể một câu chuyện chiến tranh theo một cách khác thường, độc đáo và rất thơ.

Sự kiện thú vị
Bài ca ra trận khắc họa chân dung một người anh hùng có thật, đó là anh hùng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Thiếu tướng Lê Mã Lương, ông hiện là Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự (28A Điện Biên Phủ - Hà Nội), một người từng là biểu tượng của lớp lớp thanh niên Việt Nam trong những năm tháng đánh Mỹ, với câu nói nổi tiếng: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù !", và "Cuộc sống chỉ cao quý khi con người ta có lý tưởng !".

Vinh danh

Tham khảo

Nguồn

Phim do Trần Đắc đạo diễn
Phim của Hãng phim truyện Việt Nam
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim tuyên truyền Việt Nam
Phim tâm lý Việt Nam
Phim năm 1973


title: Lâm Bảo Di

text:
Lâm Bảo Di (tên tiếng Anh là Bowie Lam Po-yee, tên tiếng Trung: 林保怡, sinh ngày 4 tháng 9 năm 1965 tại Hồng Kông thuộc Anh) là một nam diễn viên kiêm ca sĩ người Hồng Kông. Anh từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.

Anh đã tham gia nhiều series phim nổi tiếng của TVB, trong đó có Hồ Sơ Công Lý và Bàn Tay Nhân Ái. Năm 2004, bộ phim cung đấu Thâm cung nội chiến do anh đóng chính là bộ phim cổ trang đầu tiên của anh và anh đã giành được giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Thị Đế) tại Giải thưởng thường niên TVB năm đó.

Tiểu sử và sự nghiệp
Trước khi bước chân vào làng giải trí, Lâm Bảo Di đã làm nhiều công việc khác nhau, làm lính cứu hoả một thời gian trước khi chuyển sang làm trong Sở Cảnh Sát Hong Kong. Anh bắt đầu công việc diễn xuất vào năm 1986 với bộ phim điện ảnh Kiss Me Goodbye và sự nghiệp ca hát vào năm 1991.

Sự nghiệp diễn xuất của Lâm Bảo Di bắt đầu khởi sắc khi gia nhập vào Đài truyền hình TVB năm 1991. Anh bắt đầu gây được sự chú ý với một vai phụ trong phim Đại Thời Đại năm 1992, với dàn sao Trịnh Thiếu Thu, Lưu Thanh Vân, Lam Khiết Anh, Châu Huệ Mẫn và Quách Ái Minh. Sau đó, anh nổi tiếng với các bộ phim nhiều phần như Hồ Sơ Công Lý (1994-1997), Truy Tìm Bằng Chứng (1997 và 1999) và Bàn Tay Nhân Ái (1998, 2000 và 2005). Liên tục đảm nhận vai chính nhiều bộ phim nhưng mãi đến nay, khán giả vẫn không quên vai phản diện luật sư Phương Vỹ Hào trong Hồ sơ công lý 4 (1995) do Lâm Bảo Di thể hiện.

Vai diễn thành công nhất của anh là Tôn Bạch Dương trong phim Thâm Cung Nội Chiến, bộ phim rất nổi tiếng ở Hồng Kông, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á, vai diễn đã giúp anh đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại Lễ trao giải TVB 2004, trở thành Thị Đế của đài. Sau đó anh cũng xuất hiện trong nhiều bộ phim đình đám của đài như Lấy chồng giàu sang, Thiên và Địa, Độc tâm thần thám.

Năm 2010, với bộ phim Tỳ vết của ngọc, anh đã giành được "Giải thưởng truyền hình châu Á" ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

Năm 2011, anh kết thúc hợp đồng với TVB. Sau đó anh chuyển sang phát triển ở Đại lục.

Danh sách phim

Phim của TVB

Tham khảo

Diễn viên Hồng Kông
Ca sĩ Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Họ Lâm
Người Hồng Kông
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông


title: Athous fossularis

text:
Athous fossularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Ōtsu

text:
là tỉnh lỵ của tỉnh Shiga, và là đô thị trung tâm vùng Kinki, Nhật Bản.

Thành phố rộng 464,1 km², ở phía Tây Nam của tỉnh, và có 330.054 dân (ước ngày 1/8/2008).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của thành phố.

Đô thị trung tâm vùng Nhật Bản
Thành phố tỉnh Shiga
Ōtsu


title: Quận Barry, Michigan

text:
Quận Barry một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Palanga

text:
Palanga là một thành phố của Litva. Thành phố thuộc hạt Klaipėda. Thành phố được thành lập năm 1791. Dân số năm 2008 là 17.620 người. Đây là thành phố lớn thứ 21 của Litva.
Palanga là một thành phố nghỉ mát ven biển ở miền tây Litva, trên bờ biển Baltic, Là khu nghỉ mát mùa hè bận rộn nhất tại Litva và có những bãi biển cát (18 km dài và rộng đến 300 m) và các cồn cát đẹp. Về chính thức Palanga có tư cách của một khu tự quản thành phố và bao gồm Šventoji, Nemirseta, Būtingė và các khu định cư khác, được coi như là một phần của thành phố Palanga.

Về giao thông, có không có tuyến đường sắt đến đô thị này (kết nối đường sắt gần nhất là ở Kretinga, thủ phủ của chính quyền khu tự quản huyện Kretinga). Sân bay quốc tế Palanga, lớn thứ ba tại Litva, cung cấp kết nối các chuyến bay đến Bắc Âu và Đức. Sân bay này nằm giữa Palanga và Šventoji, và nó xử lý các chuyến bay nhiều hơn trong mùa hè do tính chất khu nghỉ mát của thành phố.

Tham khảo

Thành phố của Litva


title: Pont-sur-Meuse

text:
Pont-sur-Meuse  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 234 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Pontsurmeuse


title: Hydroglyphus farquharensis

text:
Hydroglyphus farquharensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Scott miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroglyphus


title: (100036) 1991 PM14

text:
{{DISPLAYTITLE:(100036) 1991 PM14}}

(100036) 1991 PM14 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 6 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 100001–101000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Forano

text:
Forano là một đô thị ở tỉnh Rieti trong vùng Latium, có khoảng cách khoảng 45 km về phía bắc của Roma và cách khoảng 25 km southvề phía tây của Rieti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.697 người và diện tích là 17,5 km².

Forano giáp các đô thị: Cantalupo in Sabina, Filacciano, Poggio Catino, Poggio Mirteto, Ponzano Romano, Selci, Stimigliano, Tarano.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.galsabina.com/forano/

Đô thị tỉnh Rieti


title: Hexatoma longipennis

text:
Hexatoma longipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Oxytropis lambertii

text:
Oxytropis lambertii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu.

Phân bố
Đây là loài bản địa của miền trung Canada và các vùng trung tây, Great Plains của Hoa Kỳ.

Độc tố
Oxytropis lambertii là một trong các thực vật gây độc thường gặp nhất trong chăn nuôi. Độc tố của chúng gọi là swainsonine. Các nghiên cứu cho biết bản thân loài này có thể không độc, nhưng nó nhiễm độc tố từ các loài nấm thuộc chi Embellisia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
Locoweed

Liên kết ngoài
USDA Plants Profile - Oxytropis lambertii
Kansas Wildflowers
Oxytropis lambertii - Photo gallery

L
Thực vật độc
Cây độc


title: Gynoplistia weiri

text:
Gynoplistia weiri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Esthesopus placidus

text:
Esthesopus placidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Esthesopus


title: 23270 Kellerman

text:
23270 Kellerman là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1408.5708405 ngày (3.86 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 12 năm 2000.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Stigmella poterii

text:
Stigmella poterii là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Fennoscandia đến Pyrenees và Ý, và từ Ireland đến Ukraina.

Sải cánh dài 3–5 mm.

Ấu trùng ăn Filipendula ulmaria, Potentilla anserina, Potentilla erecta, Potentilla palustris, Potentilla tabernaemontani, Rubus arcticus, Rubus chamaemorus, Rubus saxatilis, Sanguisorba minor và Sanguisorba officinalis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl

P
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1857


title: Tipula opinata

text:
Tipula opinata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chrysolina silvanae

text:
Chrysolina silvanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: (58598) 1997 TX11

text:
{{DISPLAYTITLE:(58598) 1997 TX11}}

(58598) 1997 TX11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 7 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 58001–59000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Asterivora tristis

text:
Asterivora tristis là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species of New Zealand Lepidoptera

Asterivora


title: 45 TCN

text:
Năm 45 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 45 TCN


title: Abyssotrophon panamensis

text:
Abyssotrophon panamensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Abyssotrophon


title: Maizhokunggar

text:
Maizhokunggar (; , Hán Việt: Mặc Trúc Công Tạp huyện) là một huyện của địa cấp thị Lhasa, khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Huyện được biết đến với nghề làm gốm, đặc biệt là tại hương Kunggar. Đồ gốm không bị mòn, giữ nhiệt và mang phong cách dân tộc, nghề gốm tại Maizhokunggar được cho là đã có lịch sử trên 1000 năm.

Địa lý
Maizhokunggar có nghĩa là "Nơi các vua Medro sinh sống" trong tiếng Tạng. Huyện nằm trên thung lũng ở trung du sông Yarlung Tsangpo. Độ cao trung bình của huyện là 4000 mét và các tài nguyên khoáng sản chính tại đây là vàng, bạc, đồng, chì, kẽm và đá cẩm thạch.. Có 34 ngôi chùa tại huyện cùng một số suối nước nóng. Các trấn chính của huyện là Kunggar và Zaxoi. Quốc lộ 318 từ Tứ Xuyên đến Tây Tạng chạy qua địa bàn huyện.

Trấn
 Công Khải 工卡镇

Hương

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Lhasa


title: Kruft

text:
Kruft là một xã ở huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Kruft có diện tích 18,17 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: Mercœur, Corrèze

text:
Mercœur là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Viñuela

text:
Viñuela là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 27,22 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1980 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 47 km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Mopperipalayam

text:
Mopperipalayam là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mopperipalayam có dân số 8303 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mopperipalayam có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Mopperipalayam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Bò Pinzgauer

text:
Bò Pinzgauer là một loại bò lấy thịt và sữa có nguồn gốc từ tỉnh Pinzgau thuộc vùng Salzburg của nước Áo. Bò được nuôi từ năm 1846. Bò Pinzgauer có chiều cao trung bình, nhưng to ngang với lưng khá dài, lưng có màu nâu với vệt trắng dài trên lưng. Móng và mõm có màu đậm. Sừng có màu sáng và đầu nhọn màu đen.

Trước đây, bò được nuôi để kéo xe cày bừa, cho thịt và sữa. Hiện nay bò được chọn giống và nuôi chỉ để lấy thịt và sữa. Số lượng sữa sản xuất nằm khoảng 4.347 kg với 3,85 % chất béo và 3,32 % Protein. Bò Pinzgauer được nuôi lâu đời tại vùng núi, nên có khả năng chịu đựng sự thay đổi thời tiết cao. Bò không cần chăm sóc nhiều, đặc biệt móng của chúng rất cứng. Bò có khoảng 1.3 triêu con tại 25 nước trên thế giới.

Chú thích

Tham khảo
 Oklahoma State University breed profile
 Pinzgauer Cattle International
 American (U.S.) Pinzgauers Association
 Canadian Pinzgauer Association
 Pinzgauer Cattle Breeders' Society of South Africa
 Northwest Pinzgauer Breeders Association (U.S.)
 The Society for the Conservation of Old and Endangered Livestock Breeds (German Language)
 Bauernhof.net's Pinzgauer page  (German Language)

Chi Bò
Giống bò


title: Saint-Sauveur-de-Ginestoux

text:
Saint-Sauveur-de-Ginestoux là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Biến động dân số

Tham khảo
 INSEE commune file
Department Web site

Xã của Lozère


title: Prokopyevsk

text:
Prokopyevsk (tiếng Nga: Прокопьевск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Kemerovo Oblast. Thành phố có dân số 224.597 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 81 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Kemerovo


title: Mơ Armenia

text:
Mơ Armenia, mơ tây, mơ hạnh hay hạnh (tên khoa học Prunus armeniaca L., do được trồng phổ biến ở Armenia cổ đại) là một loài thực vật thuộc chi Prunus. Các nghiên cứu về di truyền chỉ ra Trung Á là trung tâm nguồn gốc của loài này. Nó được trồng rộng rãi ở nhiều nước và đã lan ra tự nhiên ở nhiều nơi. Tên armeniaca đề cập đến đất nước Armenia ở phía tây châu Á.

Tên gọi
Tên gọi của loài thực vật này theo tiếng Anh là apricot, tiếng Pháp: abricotier, Hán văn là 杏 hoặc 杏子 (pinyin: xìngzi, tiếng Nhật: アンズ anzu, Hán-Việt: hạnh tử). Từ apricot của tiếng Anh và abricotier của tiếng Pháp thường dịch sang tiếng Việt là "mơ".

Mô tả

Mơ Armenia là một loại cây gỗ nhỏ, cao khoảng 8-12 mét (26–39 ft), với đường kính thân cây có thể lên đến 40 cm (16 inch), tán rậm rạp. Các lá cây hình trứng, dài khoảng 5–9 cm (2,0-3,5 inch) và rộng 4–8 cm (1,6-3,1 inch), đầu nhọn và mép có răng cưa mịn. Hoa thường có đường kính 2-4,5 cm (0,8-1,8 inch) với năm cánh hoa màu trắng hoặc trắng phớt hồng, hoa mọc đơn lẻ hoặc từng đôi vào đầu mùa xuân trước khi trổ lá. Quả là một quả hạch tương tự như một quả đào nhỏ, đặc biệt rất giống quả mơ ta nhưng thường lớn hơn với đường kính 1,5-2,5 cm (0,6-1,0 inch) (có thể lớn hơn trong một số giống hiện đại), có màu sắc từ màu vàng đến màu da cam và thường có màu đỏ ở phía bên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bề mặt của quả nhẵn hoặc có lông mịn. Thịt quả mơ Armenia thường có hương vị chua ngọt. Hạt sần sùi, mịn, với ba gờ chạy dọc xuống.

Hạt rất dễ được tách rời khỏi thịt quả, đây là một trong những đặc điểm để phân biệt quả của mơ Armenia và mơ ta (mơ Nhật Bản).

Tại châu Âu, mùa thu hoạch bắt đầu khá sớm. Quả mơ tại Trung Âu được thu hoạch từ giữa tháng Bảy đến cuối tháng Tám. Tại khu vực phía nam Địa Trung Hải, các loại trái mơ đầu tiên được thu hoạch từ cuối tháng Năm và kết thúc vào tháng Chín. sau đó mơ chủ yếu đến từ nước ngoài châu Âu từ giữa tháng 12 và tháng Ba.

Các giống

Theo Danh mục loài và Flora of China, có sáu giống Mơ Armenia:
 Prunus armeniaca var. ansu – mơ ansu (, anzu), hoa màu hồng, Đông Á
 Prunus armeniaca var. armeniaca – mơ phổ thông, Trung Á và Trung Quốc, được trồng rộng rãi
 Prunus armeniaca var. holosericea – mơ Tây Tạng, Thanh Hải, Thiểm Tây, Tứ Xuyên và Tây Tạng
 Prunus armeniaca var. meixianensis – mơ Huyện Mai, hoa kép, Thiểm Tây
 Prunus armeniaca var. xiongyueensis – mơ Hùng Nhạc, Liêu Ninh
 Prunus armeniaca var. zhidanensis – mơ Chí Đan, Ninh Hạ, Thanh Hải, Thiểm Tây và Sơn Tây

Mơ ở Việt Nam hay mơ ta là loài thực vật khác, có tên khoa học là Prunus mume Siebold & Zucc., tên thông dụng trong tiếng Anh là Japanese apricot, Chinese plum hoặc Ume. Hai loài P. mume (mơ ta) và P. armeniaca (mơ tây) là loài cận chủng, hình dáng quả và lá cũng rất giống nhau, tuy nhiên có thể phân biệt qua đặc điểm hoa, thành phần dinh dưỡng của quả, hạt, công dụng sử dụng trong ngành thực phẩm và y học và một số đặc điểm đặc trưng khác. Để tránh sự nhầm lẫn với mơ ta (Prunus mume) hoặc hạnh đào (Prunus dulcis).

Trồng và sử dụng

Nguồn gốc, thuần hóa và lan tỏa

Theo nhà thực vật học Liên Xô Nikolai Vavilov, trung tâm nguồn gốc của Mơ Armenia là Trung Á, nơi quá trình thuần hóa của nó diễn ra, và Trung Quốc là một trung tâm thuần hóa khác. Giả thuyết của ông đã được xác nhận bởi các nghiên cứu di truyền.

Có ít nhất ba sự kiện thuần hóa độc lập trong lịch sử của Mơ Armenia:
Loại mơ từ các quần thể hoang dã ở nam Trung Á (Kyrgyzstan) đã phát sinh ra loại mơ được trồng ở nam Trung Á và bắc Nam Á.
Loại mơ từ các quần thể hoang dã ở bắc Trung Á (Kazakhstan) đã phát sinh ra loại mơ được trồng ở bắc Trung Á, Tây Á (bao gồm Armenia, nơi xuất xứ trước đây), châu Âu và Bắc Phi.
Loại mơ thứ ba từ Trung Quốc, làm phát sinh ra mơ trồng ở Đông Á. Nó liên quan đến các quần thể hoang dã từ bắc Trung Á hoặc/ và giống lai của nó với Mơ sibiria.
Mơ được trồng lan tỏa về phía tây theo hai con đường chính: một là Trung Á đến Tây Á rồi đến Địa Trung Hải, Châu Âu và Châu Phi, và hai là Trung Á đến lục địa Châu Âu. Ngoài ra, mơ được trồng từ Nhật Bản đã đóng góp một phần nhỏ đến Địa Trung Hải, Châu Âu.

Lịch sử trồng trọt
Quả mơ được biết đến ở Armenia từ thời cổ đại, chúng đã được trồng ở đó lâu đến nỗi trước đây người ta cho rằng nó có nguồn gốc từ đó. Một cuộc khai quật khảo cổ học tại Garni thuộc Armenia đã tìm thấy hạt giống cây mơ ở một địa điểm thời kỳ Chalcolithic. Tên khoa học của nó là Prunus armeniaca (mơ Armenia) xuất phát từ giả định đó. Ví dụ như, nhà trồng trọt người Bỉ Baron de Poerderlé, ghi chép vào những năm 1770, đã khẳng định, "Cet arbre tire son nom de l'Arménie, province d'Asie, d'où il est originaire et d'où il fut porté en Europe ..."..."("cây này lấy tên từ Armenia, vùng đất của Châu Á, nơi nó bắt nguồn, và từ khi nào nó được đưa đến Châu Âu ... "). Một lượng lớn mơ, khoảng 50 giống, được trồng ở Armenia ngày nay.

Mơ đã được trồng ở Trung Quốc từ năm 1000 trước Công nguyên. Bắt đầu từ khoảng thế kỷ thứ bảy, mơ ở Trung Quốc đã được bảo quản bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm ướp muối, hun khói, và sấy khô phổ biến hơn. Hồ Bắc được chú ý đến với những quả mơ hun khói đen.

Việc nó đến Hy Lạp là do Alexander Đại đế.

Một bài báo về việc trồng mơ ở Andalusia của Tây Ban Nha được đăng trong tác phẩm nông nghiệp thế kỷ 12 của Ibn al-'Awwam, Book on Agriculture.

Ở Anh vào thế kỷ 17, dầu mơ được sử dụng trong các phương pháp điều trị bằng thảo dược nhằm chống lại các khối u, sưng và loét. Vào thế kỷ đo, những người định cư ở Anh đã mang mơ đến các thuộc địa của Anh ở Tân Thế giới. Hầu hết sản lượng mơ hiện đại của Mỹ xuất phát từ cây con do các nhà truyền giáo Tây Ban Nha mang đến Bờ Tây. Hầu như tất cả sản xuất mơ thương mại của Hoa Kỳ đều ở California, một số ít ở Washington và Utah.

Sản xuất

Ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

A
Thực vật Azerbaijan
Thực vật Armenia
Thực vật châu Á
Thực vật Thổ Nhĩ Kỳ
Thực vật Trung Quốc
V
A
Trái cây có nguồn gốc Châu Á
Thực vật vườn châu Á
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Kostiantynivka

text:
Kostiantynivka (tiếng Ukraina: Костянтинівка, tiếng Nga: Константиновка) là một thành phố ở phía đông Ukraina, bên sông Krivoy Torets, là trung tâm hành chính của rainon cùng tên. Thành phố thuộc tỉnh Donetsk. Dân số theo điều tra năm 2001 là 95.111 người.
Trong thời kỳ Liên Xô, thành phố phát triển thành một trung tâm sản xuất sắt thép, thiếc và kính.
Năm 1870, Kostiantynivka được thành lập bởi một địa chủ tên Nomikossov là người đã cho xây một khu định cư để vinh danh con trai cả mình Kostiantyn. Vào đầu thế kỷ 20 thì Kostiantynivka đã phát triển thành một khu định cư công nghiệp và trở thành thành thị năm 1926. Năm 1932, Kostyantynivka trở thành đô thị tự quản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố ở tỉnh Donetsk
Kostiantynivka


title: (29821) 1999 DP1

text:
{{DISPLAYTITLE:(29821) 1999 DP1}}(29821) 1999 DP1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 17 tháng 2 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Spizaetus

text:
Spizaetus là danh pháp khoa học của một chi chim săn mồi trong họ Accipitridae, được tìm thấy tại vùng nhiệt đới châu Mỹ. Tuy nhiên, trước đây định nghĩa của chi này rộng hơn, và bao gồm cả các loài chim diều tại vùng nhiệt đới Nam Á và Đông Nam Á cùng 1 loài tại khu vực rừng mưa Tây Phi. Các loài diều châu Á đã được tách sang chi Nisaetus, còn đại diện tại Tây Phi chuyển sang chi Aquilla. Một vài loài có chòm lông mào dễ thấy. Chúng là chim săn mồi có kích thước từ trung bình tới lớn, dài khoảng 55–75 cm (23-30 inch), và nói chung có đuôi dài cùng thân hình mảnh dẻ.

Hiệp hội điểu học châu Mỹ đã sáp nhập loài duy nhất của chi Spizastur là Spizastur melanoleucus vào chi Spizaetus (thành Spizaetus melanoleucus) kể từ năm 2007.

Các loài diều trong chi Spizaetus là chim rừng với vài loài thích sống trong các đồng rừng vùng cao nguyên. Chúng làm tổ bằng các que củi trên cây. Cả hai giới có bộ lông giống nhau với phần lưng màu nâu hay đen và phần bụng nhạt màu hơn, nhưng chim non rất dễ phân biệt với chim trưởng thành do chim non thường có đầu trắng.

Các loài diều này săn bắt các động vật có xương sống với kích thước trung bình như thú, chim và bò sát.

Các loài

Giữ lại
Các loài diều Tân thế giới giữ lại trong chi Spizaetus:
 Spizaetus isidori: Diều đen nâu - theo truyền thống đặt trong chi Oroaetus.
 Spizaetus melanoleucus: Diều đen trắng - theo truyền thống đặt trong chi Spizastur.
 Spizaetus ornatus: Diều hoa mỹ
 Spizaetus tyrannus: Diều đen hay diều bạo chúa

Di chuyển đi
Các loài diều châu Á chuyển sang chi Nisaetus:
 Nisaetus alboniger: Diều Blyth (cũ Spizaetus alboniger)
 Nisaetus bartelsi: Diều Java (cũ Spizaetus bartelsi)
 Nisaetus cirrhatus: Diều đầu nâu (cũ Spizaetus cirrhatus)
 Nisaetus floris: Diều Flores (cũ Spizaetus cirrhatus floris hay Spizaetus floris)
 Nisaetus kelaarti: Chủng Tây Ghats và Sri Lanka đã được đề xuất như là một loài (diều Legge) riêng biệt.
 Nisaetus lanceolatus: Diều Sulawesi (cũ Spizaetus lanceolatus)
 Nisaetus nanus: Diều Wallace (cũ Spizaetus nanus)
 Nisaetus nipalensis: Diều núi (cũ Spizaetus nipalensis)
 Nisaetus philippensis: Diều Philippine (cũ Spizaetus philippensis)
 Nisaetus pinskeri: Diều Pinsker hay diều Nam Philippine (cũ Spizaetus (philippensis) pinskeri).

Chuyển sang chi Aquila:
 Aquila africana: Diều Cassin (cũ Spizaetus africanus)

Chú thích

Tham khảo

 Barlow Clive (1997): A field guide to birds of The Gambia and Senegal. Pica Press, Nr. Robertsbridge (East Sussex).ISBN 1-873403-32-1
 ffrench Richard; O'Neill John Patton; Eckelberry Don R. (1991): A guide to the birds of Trinidad and Tobago (Ấn bản lần 2). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.ISBN 0-8014-9792-2
 Gamauf Anita; Gjershaug Jan-Ove; Røv Nils; Kvaløy Kirsti; Haring Elisabeth (2005): Species or subspecies? The dilemma of taxonomic ranking of some South-East Asian hawk-eagles (genus Spizaetus). Bird Conservation International 15(1): 99–117. (Tóm tắt HTML)
 Grimmett Richard; Inskipp Carol; Inskipp Tim; Byers Clive (1999): Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives. Nhà in Đại học Princeton, Princeton, N.J..ISBN 0-691-04910-6
 Hilty Steven L. (2003): Birds of Venezuela. Christopher Helm, London.ISBN 0-7136-6418-5
 Stiles F. Gary; Skutch Alexander Frank (1989): A guide to the birds of Costa Rica. Comistock, Ithaca.ISBN 0-8014-9600-4


title: 7147 Feijth

text:
7147 Feijth (4015 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7147 Feijth

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nadakaze (tàu khu trục Nhật)

text:
Nadakaze (tiếng Nhật: 灘風) là một tàu khu trục thuộc lớp Minekaze được chế tạo cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản ngay sau khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Chúng là những tàu khu trục hàng đầu của Hải quân Nhật trong những năm 1930, nhưng đã bị xem là lạc hậu vào lúc nổ ra Chiến tranh Thái Bình Dương, Nadakaze được xếp lại lớp như một tàu tuần tra vào năm 1940, và chỉ đảm trách vai trò tuần tra và hộ tống cho đến khi bị tàu ngầm Anh HMS Stubborn đánh chìm tại Đông Ấn thuộc Hà Lan, ngày 25 tháng 7 năm 1945.

Thiết kế và chế tạo
Việc chế tạo lớp tàu khu trục kích thước lớn Minekaze được chấp thuận như một phần trong Chương trình Hạm đội 8-4 của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong giai đoạn năm tài chính 1917-1920, kèm theo lớp Momi cỡ trung vốn chia sẻ nhiều đặc tính thiết kế chung. Được trang bị động cơ mạnh mẽ, những con tàu này có tốc độ cao và được dự định hoạt động như những tàu hộ tống cho những chiếc tàu chiến-tuần dương thuộc lớp Amagi mà cuối cùng đã không được chế tạo.

Nadakaze, chiếc thứ năm của lớp tàu này, được chế tạo tại Xưởng hải quân Maizuru. Nó được đặt lườn vào ngày 9 tháng 1 năm 1920; được hạ thủy vào ngày 26 tháng 6 năm 1920; và được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 9 năm 1920.

Lịch sử hoạt động
Sau khi hoàn tất, Nadakaze được phân về Quân khu Hải quân Yokosuka để hình thành nên Hải đội Khu trục 3 trực thuộc Hạm đội 2 Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Trong những năm 1938-1939, Nadakaze được phân công tuần tra tại khu vực bờ biển Bắc và Trung của Trung Quốc nhằm hỗ trợ cho những nỗ lực của quân Nhật trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật. Đến tháng 12 năm 1938, Hải đội Khu trục 3 được giải thể và Nadakaze được đưa về lực lượng dự bị.

Như là Tàu tuần tra số 2
Vào tháng 4 năm 1940, sau khi được cải biến rộng rãi, Nadakaze quay trở lại hoạt động thường trực như một tàu tuần tra, và được đặt lại tên là Tàu tuần tra số 2 (tiếng Nhật: 第二哨戒艇, Dai-ni Shokaitei). Các sự cải biến bao gồm giảm bớt số nồi hơi xuống còn hai khiến tốc độ tối đa của nó chỉ còn 37 km/h (20 knot); số lượng hải pháo 120 mm (4,7 inch)/45 caliber Kiểu 3 giảm từ bốn còn hai khẩu, và mọi ống phóng ngư lôi được tháo dỡ. Thay vào đó, nó được bổ sung bốn khẩu đội phòng không 25 mm Kiểu 96 ba nòng cùng 18 mìn sâu. Phía đuôi tàu có thể chở theo hai xuồng đổ bộ Toku Daihatsu, có khả năng cho đổ bộ 250 thủy quân lục chiến.

Sau khi Chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra, Tàu tuần tra số 2 được phân công nhiệm vụ tuần tra và hộ tống các đoàn tàu vận tải tại khu vực Philippines, Đông Ấn thuộc Hà Lan và quần đảo Solomon. Đến tháng 1 năm 1943, nó được điều về chính quốc Nhật Bản hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Moji, Takao, Sài Gòn, Manila và Singapore. Vào tháng 12 năm 1943, nó trở thành tàu hỗ trợ cho Lực lượng Đổ bộ Hải quân Đế quốc Nhật Bản tại Balikpapan, Borneo.

Ngày 25 tháng 7 năm 1945, Tàu tuần tra số 2 trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Anh HMS Stubborn và bị chìm gần eo biển Lombok thuộc quần đảo Sunda Nhỏ tại Đông Ấn thuộc Hà Lan, ở tọa độ . Những người còn sống sót dưới nước bị giết hại bằng súng máy.

Tàu tuần tra số 2 được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 30 tháng 9 năm 1945.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp tàu khu trục Minekaze
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: HMS New Zealand (1911)

text:
HMS New Zealand là một trong số ba chiếc tàu chiến-tuần dương lớp Indefatigable được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo để bảo vệ các lãnh thổ của Đế quốc Anh. Được hạ thủy năm 1911, việc chế tạo con tàu được sự đài thọ về tài chính của chính phủ New Zealand như một món quà, và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào năm 1912. Được dự định để phục vụ tại Trạm Trung Quốc, con tàu lại được chính phủ New Zealand nhượng lại theo yêu cầu của Bộ Hải quân Anh để phục vụ tại vùng biển Anh Quốc.

Trong năm 1913, New Zealand được gửi đi trong một hành trình kéo dài mười tháng qua các thuộc địa Anh, nhấn mạnh ở chuyến viếng thăm lãnh thổ mà nó được đặt tên. Nó quay trở lại vùng biển Anh Quốc vào lúc bắt đầu Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã hoạt động trong thành phần Hạm đội Grand của Hải quân Hoàng gia đối đầu với Hạm đội Biển khơi Đức. Trong chiến tranh, chiếc tàu chiến-tuần dương đã hoạt động trong cả ba trận hải chiến chủ yếu tại Bắc Hải trong Thế Chiến I: Heligoland Bight, Dogger Bank, và Jutland; cũng như đã xuất quân để đối phó với cuộc Bắn phá Scarborough bất phân thắng bại và Trận Heligoland Bight thứ hai. Mặc dù đã góp phần vào việc phá hủy hai tàu tuần dương; New Zealand chỉ bị hỏa lực đối phương bắn trúng một lần duy nhất trong suốt quãng đời hoạt động và không bị tổn thất thương vong nào; một con tàu may mắn được thủy thủ đoàn quy cho một bộ trang phục chiến binh của người Māori, bao gồm váy "piupiu" và vòng cổ "tiki", được hạm trưởng mặc trong lúc tác chiến.

Sau chiến tranh, New Zealand được gửi đi một chuyến vòng quanh thế giới khác, lần này là để đưa Đô đốc John Jellicoe thị sát công việc phòng thủ hải quân tại các thuộc địa. Đến năm 1920, chiếc tàu chiến-tuần dương được đưa về lực lượng dự bị. Quá trình giải trừ quân bị do Hiệp ước Hải quân Washington đã buộc phải loại bỏ New Zealand khỏi thành phần hải quân để đạt được giới hạn về tải trọng tàu chiến đặt ra đối với Anh Quốc, và con tàu bị bán để tháo dỡ vào năm 1920.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Lớp tàu chiến-tuần dương Indefatigable không phải là một sự cải tiến đáng kể so với lớp Invincible dẫn trước; khác biệt chủ yếu là thiết kế được mở rộng cho phép các tháp pháo bên mạn có được góc bắn rộng hơn. Các con tàu này nhỏ hơn và không được bảo vệ tốt như chiếc tàu chiến-tuần dương Đức đương thời Von der Tann và các thiết kế Đức tiếp theo. Trong khi đặc tính của Von der Tann đã không được biết đến khi chiếc dẫn đầu của lớp Indefatigable được đặt lườn vào tháng 2 năm 1909, Hải quân Hoàng gia đã có được thông tin chính xác về con tàu Đức khi công việc chế tạo New Zealand và con tàu chị em Australia được bắt đầu.

New Zealand có chiều dài chung , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước  là khi chất đầy tải. Nó có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn là , và lên đến  khi chất đầy tải. Các turbine hơi nước Parsons dẫn động trực tiếp của chiếc tàu chiến-tuần dương được thiết kế để sản sinh công suất , giúp con tàu đạt đến vận tốc . Tuy nhiên, khi tiến hành chạy thử máy vào năm 1912, các turbine đã đạt đến công suất , cho phép New Zealand di chuyển với vận tốc . Con tàu mang theo khoảng  than và thêm  dầu đốt, vốn được phun vào than để gia tăng tốc độ đốt. Điều này đã giúp nó có tầm hoạt động  ở tốc độ đường trường .

New Zealand mang theo tám khẩu pháo BL  Mark X đặt trên bốn tháp pháo nòng đôi BVIII* vận hành bằng thủy lực. Hai tháp pháo tận cùng phía trước và phía sau được bố trí trên trục dọc và được đặt tên lần lượt là 'A' và 'X'. Hai tháp pháo bên mạn 'P' và 'Q' được đặt so le giữa tàu theo hình thang giữa các ống khói, tháp pháo 'P' bên mạn trái và thường hướng ra trước trong khi tháp pháo 'Q' bên mạn phải và thường hướng ra sau; khả năng bắn chéo qua mạn có một số giới hạn. Dàn pháo hạng hai của chúng bao gồm mười sáu khẩu BL  Mk VII được đặt trên cấu trúc thượng tầng. Nó cũng được trang bị hai ống phóng ngư lôi ngầm  hai bên mạn, phía sau tháp pháo 'X', và mang theo 12 quả ngư lôi.

Tháp pháo 'A' của New Zealand được trang bị một máy đo tầm xa  phía sau nóc tháp pháo, và nó cũng được trang bị để kiểm soát toàn bộ dàn pháo chính dự phòng trường hợp các vị trí kiểm soát hỏa lực thông thường bị hư hại hay sự liên lạc bị gián đoạn.

Các cải biến trong thời chiến
Vào tháng 3 năm 1915, một khẩu QF 3 inch 20 cwt phòng không trên bệ góc cao được trang bị. Nó có khả năng hạ đến 10° và nâng tối đa lên đến 90°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ 12–14 viên mỗi phút. Trần bắn hiệu quả của kiểu pháo này là ; nó được cung cấp 500 quả đạn.

Tất cả các khẩu pháo 4 inch được đặt trong các tháp pháo ụ và được che chắn trong một đợt tái trang bị vào tháng 11 năm 1915 để bảo vệ khẩu đội khỏi thời tiết và hoạt động của đối phương, mặc dù hai khẩu tận cùng phía đuôi được tháo dỡ vào lúc đó. New Zealand mang theo một khẩu QF 6 pounder Hotchkiss phòng không duy nhất trên bệ MkIc góc cao từ tháng 10 năm 1914 đến cuối năm 1915. Nó có khả năng hạ đến 8° và nâng tối đa lên đến 60°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ bắn 20 viên mỗi phút. Trần bắn tối đa là , nhưng tầm bắn hiệu quả chỉ đạt .

New Zealand được nâng cấp một bộ kiểm soát hỏa lực trong giai đoạn từ giữa năm 1915 đến tháng 5 năm 1916; tập trung việc điều khiển dàn pháo chính vào tay sĩ quan chỉ huy hỏa lực, giờ đây sẽ khai hỏa các khẩu pháo. Các pháo thủ tại tháp pháo chỉ cần làm theo các chỉ dẫn về góc nâng và góc xoay bằng con trỏ để hướng khẩu pháo đến mục tiêu. Điều này giúp cải thiện đáng kể độ chính xác nhờ hạn chế ảnh hưởng của sự chòng chành con tàu trên sự phân tán của đạn pháo bắn rời rạc; ngoài ra sĩ quan chỉ huy cũng dễ dàng trinh sát điểm rơi của đạn pháo. Một lớp giáp dày 1 inch được bổ sung cho mép hầm đạn và nóc tháp pháo sau Trận Jutland.

Đến năm 1918, New Zealand mang theo hai thủy phi cơ trên các bệ phóng đặt trên nóc các tháp pháo ‘P’ và ‘Q’. Chúng gồm một chiếc Sopwith Pup dự định để bắn rơi các khí cầu đối phương, và một chiếc Sopwith 1½ Strutter sử dụng vào việc trinh sát. Mỗi bệ phóng được trang bị kho chứa bằng vải bạt để bảo vệ máy bay khi thời tiết xấu.

Sở hữu và chế tạo
Vào đầu thế kỷ 20, Bộ Hải quân Anh vẫn duy trì một khả năng phòng thủ hải quân khắp Đế chế Anh, bao gồm cả các thuộc địa, vốn được thống nhất bên trong Hải quân Hoàng gia. Quan điểm tập quyền trong vấn đề này trở nên mềm dẻo hơn trong thập niên đầu tiên, và vào Hội nghị Đế chế 1909, Bộ Hải quân đề nghị thành lập các Đơn vị Hạm đội Bản xứ: lực lượng bao gồm một tàu chiến-tuần dương, ba tàu tuần dương hạng nhẹ, sáu tàu khu trục và ba tàu ngầm. Trong khi Australia và Canada được thuyết phục để sở hữu một đơn vị hạm đội nhằm phục vụ như là hạt nhân của một hải quân quốc gia mới, các đơn vị hạm đội khác sẽ được Hải quân Hoàng gia sử dụng tại các căn cứ cách xa chính quốc, đặc biệt là tại Viễn Đông. New Zealand được kêu gọi để đóng góp một phần một đơn vị hạm đội dành cho Trạm Trung Quốc.

Nhằm mục đích này, Thủ tướng New Zealand, Sir Joseph Ward, công bố vào ngày 22 tháng 3 năm 1909 là nước ông sẽ đài thọ việc chế tạo một thiết giáp hạm để làm gương cho các nước khác, mặc dù sau này được đổi thành một tàu chiến-tuần dương thuộc lớp Indefatigable. Vẫn không rõ là tại sao thiết kế này lại được chọn khi người ta đã biết là nó yếu kém hơn so với những tàu chiến-tuần dương đang được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Đế quốc Đức. Có ý kiến cho rằng yêu cầu này là do thực hành của Hải quân Hoàng gia sử dụng các thiết giáp hạm nhỏ và tàu tuần dương lớn làm soái hạm cho các trạm ở cách xa Anh Quốc, hoặc ảnh hưởng bởi sự ưa chuộng tàu chiến-tuần dương của Thứ trưởng Hải quân, Thủy sư Đô đốc John Fisher, một quan điểm ít được người khác tán đồng.

New Zealand được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Fairfield Shipbuilding and Engineering ở Clyde vào ngày 20 tháng 6 năm 1910. Nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 7 năm 1911 vả được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia bốn ngày trước khi nó hoàn tất, vào ngày 23 tháng 11 năm 1912.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
New Zealand được gửi đi trong một chuyến biểu dương lực lượng đến New zealand ngang qua Nam Phi vào năm 1913. Khi ghé thăm đất nước này, ước lượng có khoảng nữa triệu người New Zealand, một nửa dân số vào lúc đó, đã viếng thăm con tàu, và vị thuyền trưởng của nó đã được trao tặng một bộ trang phục chiến binh của người Māori bản địa, bao gồm váy "piupiu" làm từ sợi lanh cuộn và vòng cổ "tiki" bằng đá xanh để xua đuổi tai họa.

Khi chuyến đi kết thúc, New Zealand thoạt tiên được dự định giữ lại khu vực Thái Bình Dương, nhưng Bộ Hải quân Anh đã yêu cầu điều nó quay trở về Anh Quốc. Chính phủ New Zealand đã chấp nhận yêu cầu này, và khi về đến nơi vào ngày 8 tháng 12 năm 1913, New Zealand gia nhập Hải đội Tàu chiến-tuần dương 1 thuộc Hạm đội Grand. Hải đội đã viếng thăm Brest, Pháp vào tháng 2 năm 1914, sau đó là Riga, Reval và Kronstadt tại Đế quốc Nga vào tháng 6. Ngày 19 tháng 8 năm 1914, không lâu sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra, New Zealand được chuyển sang Hải đội Tàu chiến-tuần dương 2.

Trận Heligoland Bight

Hoạt động đầu tiên của chiếc tàu chiến-tuần dương trong chiến tranh là Trận Heligoland Bight vào ngày 28 tháng 8 năm 1914. Các con tàu của Beatty thoạt tiên được dự định sẽ hỗ trợ từ xa cho các tàu tuần dương và tàu khu trục Anh tiếp cận bờ biển Đức trong trường hợp các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Biển khơi Đức xuất quân đáp trả các cuộc tấn công của Anh. Lực lượng, dưới quyền chỉ huy của Đô đốc David Beatty trên soái hạm Lion, quay mũi về phía Nam đi hết tốc độ lúc 11 giờ 35 phút khi các tàu hạng nhẹ Anh không tách ra kịp thời theo kế hoạch, và triều cường đang dâng cao khiến các tàu chiến chủ lực Đức có thể vượt qua các bãi tại cửa sông Jade Estuary.

Chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ mới nguyên Arethusa đã bị đánh hỏng trước đó trong trận chiến do hỏa lực từ các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Strassburg và Köln, khi các tàu chiến-tuần dương của Beatty hiện ra từ làn sương mù lúc 12 giờ 37 phút. Strassburg lẫn vào trong làn sương mù và né tránh được hỏa lực pháo, nhưng Köln vẫn bị trông thấy và nhanh chóng bị đánh hỏng bởi đạn pháo của hải đội. Tuy nhiên, Beatty bị thu hút khỏi hoạt động kết liễu nó do sự xuất hiện bất ngờ của chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ cũ Ariadne ngay trước mũi. Ông quay mũi đuổi theo, biến nó thành một xác tàu cháy bùng chỉ với ba loạt đạn pháo ở khoảng cách chưa đầy . Đến 13 giờ 10 phút, Beatty quay mũi về phía Bắc và ra mệnh lệnh chung để rút lui. Thành phần chủ lực của Beatty bắt gặp Köln đã bị đánh hỏng không lâu sau khi đổi hướng lên phía Bắc, và nó bị đánh chìm bởi hai loạt đạn pháo từ chiếc Lion. Trong quá trình trận chiến, Thuyền trưởng của New Zealand, Đại tá Hải quân Lionel Halsey, đã khoác trang phục piupiu của người Māori bên ngoài đồng phục hải quân của ông, bắt đầu một truyền thống được tiếp nối trong suốt chiến tranh. Hai ngày sau trận đánh, New Zealand được điều sang Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 sau khi chiếc Inflexible từ Địa Trung Hải quay trở lại vùng biển nhà.

Cuộc bắn phá Scarborough

Hải quân Đức quyết định theo một chiến lược bắn phá các thị trấn Anh trên bờ biển Bắc Hải trong một nỗ lực lôi kéo và tiêu diệt từng phần Hải quân Hoàng gia. Trận bắn phá Yarmouth đầu tiên vào ngày 3 tháng 11 năm 1914 đã thành công một phần, nên một chiến dịch với quy mô lớn hơn được Đô đốc Franz von Hipper đặt ra sau đó. Các tàu chiến-tuần dương nhanh sẽ tiến hành bắn phá, trong khi toàn bộ Hạm đội Biển khơi sẽ chiếm lấy vị trí về phía Đông Dogger Bank sẵn sàng hỗ trợ cho lượt quay về đồng thời tiêu diệt mọi đơn vị Hải quân Anh phản ứng lại cuộc bắn phá. Nhưng người Đức đã không thể biết là phía Anh đã giải được mật mã hải quân của Đức và có kế hoạch đánh chặn lực lượng bắn phá trên đường quay trở về nhà; mặc dù họ không biết được sự có mặt ngoài biển của Hạm đội Biển khơi. Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 của Đô đốc Beatty, giờ đây giảm xuống còn bốn chiếc trong đó có New Zealand, cùng với Hải đội Chiến trận 2 với sáu thiết giáp hạm dreadnought, được cho tách ra từ Hạm đội Grand trong một cố gắng đánh chặn lực lượng Đức gần Dogger Bank.

Đô đốc Hipper khởi hành vào ngày 15 tháng 12 năm 1914 cho một đợt bắn phá khác và đã nả pháo thành công vào nhiều thị trấn Anh, nhưng các tàu khu trục Anh hộ tống cho Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 đã đụng độ với các tàu khu trục Đức hộ tống cho Hạm đội Biển khơi lúc 05 giờ 15 phút, trong một trận chiến bất phân thắng bại. Phó Đô đốc Sir George Warrender, Tư lệnh Hải đội Chiến trận 2, nhận được tín hiệu lúc 05 giờ 40 phút rằng tàu khu trục Lynx đã đối đầu với tàu khu trục đối phương, mặc dù Đô đốc Beaty đã không biết. Tàu khu trục Shark đã nhìn thấy tàu tuần dương bọc thép Đức Roon cùng các tàu hộ tống lúc khoảng 07 giờ 00, nhưng đã không thể truyền tín hiệu cho đến 07 giờ 25 phút. Cùng với New Zealand, Warrender nhận được tin tức này, nhưng Beatty cũng không biết, mặc dù trong thực tế New Zealand được giao nhiệm vụ chuyển tiếp các thông điệp giữa các tàu khu trục và Beatty trên chiếc Lion. Warrender tìm cách chuyển đi tin tức của Shark cho Beatty lúc 07 giờ 36 phút, nhưng đã không liên lạc được cho đến 07 giờ 55 phút. Beatty cho chuyển hướng ngay khi nhận được thông tin, và cho tách New Zealand ra để truy tìm Roon. Nó bị New Zealand đuổi kịp đúng vào lúc Beatty nhận được tin tức Scarborough đang bị bắn phá lúc 09 giờ 00. Beatty ra lệnh cho New Zealand gia nhập trở lại hải đội và quay về phía Tây hướng đến Scarborough.

Lực lượng Anh được tách ra làm đôi để đi vòng qua khu vực nước nông Southwest Patch thuộc Dogger Bank; các con tàu của Beatty vòng lên phía Bắc, trong khi Warrender băng qua phía Nam khi chúng hướng về phía Tây ngăn chặn con đường chính ngang qua các bãi thủy lôi phòng thủ bờ biển Anh Quốc. Việc này đã để lại một khoảng trống  mà lực lượng hạng nhẹ Đức bắt đầu di chuyển. Đến 12 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc Lực lượng Tuần tiễu 2 bắt đầu vượt qua lực lượng Anh để truy tìm Hipper. Tàu tuần dương hạng nhẹ Southampton trông thấy tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Stralsund và báo cáo lên Beatty. Đến 12 giờ 30 phút Beatty quay mũi các tàu chiến-tuần dương của mình hướng về các con tàu Đức. Ông đoán rằng các tàu tuần dương Đức là lực lượng đi tiên phong cho các con tàu của Hipper, tuy nhiên chúng đang tụt lại phía sau khoảng . Hải đội Tuần dương nhẹ 2, vốn là lực lượng hộ tống cho các con tàu của Beatty, được cho tách ra để săn đuổi các tàu tuần dương Đức, nhưng một tín hiệu bị hiểu sai được truyền đạt từ các tàu chiến-tuần dương Anh đã điều chúng quay trở lại vị trí hộ tống. Sự lẫn lộn này cho phép các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức thoát được, và báo động cho Hipper vị trí của các tàu chiến-tuần dương Anh. Các tàu chiến-tuần dương Đức lượn về phía Đông Bắc lực lượng Anh và thoát đi an toàn.

New Zealand trở thành soái hạm của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 thuộc Hạm đội Grand vào ngày 15 tháng 1 năm 1915, và đã tham gia tác chiến trong tuần lễ tiếp theo trong Trận Dogger Bank.

Trận Dogger Bank

Ngày 23 tháng 1 năm 1915, một lực lượng tàu chiến-tuần dương Đức dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Franz von Hipper lên đường để quét sạch khu vực Dogger Bank khỏi mọi tàu đánh cá hay tàu nhỏ của Anh vốn có thể hiện diện để thu thập tin tức tình báo về các hoạt động của phía Đức. Tuy nhiên, người Anh đã đọc được các bảng mã của đối phương, nên một lực lượng lớn các tàu chiến-tuần dương Anh, trong đó có New Zealand, dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Beatty đã ra khơi để đánh chặn. Cuộc tiếp xúc đầu tiên diễn ra lúc 07 giờ 20 phút ngày 24 tháng 1, khi tàu tuần dương Arethusa phát hiện tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Kolberg. Đến 07 giờ 35 phút, phía Đức nhìn thấy lực lượng của Beatty, và Hipper ra lệnh bẻ lái về phía Nam với tốc độ , tin rằng đủ nhanh nếu như đối phương ở về phía Tây Bắc của ông là những thiết giáp hạm Anh, và ông luôn luôn có khả năng tăng lên tốc độ tối đa  của Blücher nếu như đó là các tàu chiến-tuần dương Anh.

Beatty ra lệnh cho các tàu chiến-tuần dương của mình mở hết tốc độ có thể để bắt kịp các tàu chiến Đức trước khi chúng chạy thoát. New Zealand và Indomitable là những chiếc chậm nhất trong số các con tàu của Beatty, dần dần bị tụt lại phía sau các tàu chiến-tuần dương mới hơn và nhanh hơn; tuy nhiên New Zealand vẫn có thể khai hỏa nhắm vào Blücher lúc 09 giờ 35 phút. Nó tiếp tục đối đầu với chiếc tàu tuần dương bọc thép Đức trong khi các chiếc nhanh hơn chuyển mục tiêu sang các tàu chiến-tuần dương Đức. Sau khoảng một giờ, New Zealand đã đánh hỏng tháp pháo phía trước của Blücher, và Indomitable cũng bắt đầu nổ súng vào đối phương lúc 10 giờ 31 phút. Hai quả đạn pháo 12 inch đã xuyên thủng sàn tàu bọc thép kích nổ một phòng tiếp đạn lúc 10 giờ 35 phút, làm bùng phát một đám cháy ở giữa tàu, phá hủy hai tháp pháo  bên mạn trái. Những hư hỏng động cơ do chấn động đã khiến tốc độ của nó giảm còn , và bánh lái bị kẹt. Lúc 10 giờ 48 phút, Beatty ra lệnh cho Indomitable tấn công Blücher; nhưng do một sai lầm của viên trung úy cờ hiệu của Beatty, kết hợp với sự hư hỏng nặng soái hạm Lion làm hỏng thiết bị vô tuyến, cũng như khói lửa che khuất cột cờ tín hiệu, khiến cho Beatty không thể truyền đạt mệnh lệnh đến các tàu dưới quyền. Điều này đã khiến các tàu chiến-tuần dương còn lại, tạm thời dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Sir Gordon Moore trên chiếc New Zealand, tin rằng mệnh lệnh này là dành cho họ, nên đã tách khỏi việc truy đuổi thành phần chủ lực của Hipper để tấn công Blücher. New Zealand đã bắn 147 quả đạn pháo nhắm vào Blücher trước khi nó lật úp và chìm lúc 12 giờ 07 phút sau khi trúng ngư lôi. Một lần nữa Đại tá Halsey đã mặc bộ piupiu bên ngoài quân phục của mình; việc chiếc New Zealand tránh không bị hư hại lại được quy cho khả năng giữ gìn của nó.

New Zealand được Australia thay phiên trong vai trò soái hạm của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 vào ngày 22 tháng 2 năm 1915. Hải đội đã tham gia cùng Hạm đội Grand trong chuyến xuất quân vào ngày 29 tháng 3 để đối phó lại với một tin tức tình báo cho biết Hạm đội Đức đã rời cảng chuẩn bị cho một chiến dịch lớn. Đến đêm hôm sau, các con tàu Đức rút lui, và hải đội quay trở về Rosyth. Vào ngày 11 tháng 4, hạm đội Anh lại được bố trí bởi tin tức tình báo lại cho biết một lực lượng Đức sắp hoạt động. Phía Đức dự định rải mìn tại Swarte Bank, nhưng sau khi một khí cầu trinh sát Zeppelin phát hiện một hải đội tuần dương nhẹ Anh, họ lại chuẩn bị đối phó với cái mà họ cho là một cuộc tấn công của Anh. Sương mù dày đặc và nhu cầu cần phải tiếp nhiên liệu đã buộc Australia và các tàu chiến Anh quay trở về cảng vào ngày 17 tháng 4, và mặc dù chúng được tái bố trí vào đêm hôm đó, họ vẫn không ngăn được hai tàu tuần dương nhẹ Đức rãi một bãi mìn. Từ ngày 26 đến ngày 28 tháng 1 năm 1916, Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 được bố trí ngoài khơi Skagerrak trong khi Hải đội Tuần dương nhẹ 1 càn quét eo biển trong một nỗ lực bất thành truy tìm một tàu rải mìn.

Sáng ngày 21 tháng 4 năm 1916, Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 lại lên đường hướng đến Skagerrak, lần này là để hỗ trợ cho một nỗ lực ngăn chặn việc vận chuyển quặng từ Thụy Điển về Đức. Kế hoạch càn quét Kattegat bị hủy bỏ khi tin tức cho biết Hạm đội Biển khơi được huy động cho một chiến dịch của riêng họ (sau này được biết là trùng hợp về thời gian với cuộc Nổi dậy Phục sinh tại Ireland), và các con tàu Anh được lệnh đi đến một điểm gặp gỡ giữa Bắc Hải, trong khi phần còn lại của Hạm đội Grand hướng về phía Đông Nam của Long Forties. Trưa ngày 22 tháng 4, lực lượng tàu chiến-tuần dương di chuyển tuần tra về phía Tây Bắc Horn Reefs khi sương mù trở nên dày đặc. Các con tàu chạy zig-zag để tránh sự tấn công bằng tàu ngầm đối phương, và phối hợp với hoàn cảnh thời tiết, đã khiến Australia va chạm với tàu chị em New Zealand hai lần trong vòng ba phút. Australia bị hư hại đáng kể đến mức nó phải ngừng hoạt động trong nhiều tháng, nhưng New Zealand quay trở lại hạm đội vào ngày 30 tháng 5, một ngày trước khi trận Jutland bắt đầu, thay phiên cho chiếc Indefatigable trong vai trò soái hạm.

Trận Jutland

Ngày 31 tháng 5 năm 1916, Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc William Christopher Pakenham, và bao gồm New Zealand (soái hạm) và Indefatigable; Australia vẫn còn đang được sửa chữa sau vụ va chạm với New Zealand vào ngày 22 tháng 4. Chúng được phân về Hạm đội Tàu chiến-Tuần dương dưới quyền Đô đốc Beatty để đánh chặn một cuộc tiến quân của Hạm đội Biển khơi Đức vào Bắc Hải. Người Anh đã có thể giải mã các thông điệp vô tuyến của Đức, và đã rời căn cứ trước khi Hạm đội Đức ra khơi. Các tàu chiến-tuần dương của Hipper đã nhìn thấy Hải đội Tàu chiến-Tuần dương Anh về phía Tây lúc 15 giờ 20 phút, nhưng các con tàu của Beaty đã không nhìn thấy đối thủ ở phía Đông cho đến 15 giờ 30 phút. Hai phút sau, Beaty ra lệnh đổi hướng về phía Đông Đông Nam chắn ngang đường rút lui của Hạm đội Đức và truyền lệnh sẵn sàng tác chiến. Ông cũng ra lệnh cho Hải đội 2, vốn đang ở vị trí dẫn đầu, lui xuống phía sau Hải đội 1. Hipper ra lệnh cho các con tàu dưới quyền bẻ lái sang mạn phải, tách xa lực lượng Anh, hầu như 180°, theo hướng Đông Nam, và giảm tốc độ xuống còn , cho phép ba tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc Đội tuần tiễu 2 có thể bắt kịp. Với cú đổi hướng này, Hipper quay trở lại thành phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi, lúc đó còn cách  về phía sau. Vào khoảng thời gian này, Beatty đổi hướng về phía Đông, vì rõ ràng là ông ở quá xa về phía Bắc để có thể cắt ngang hướng đi của Hipper.

Đến đây bắt đầu một quá trình được gọi là đợt "Chạy về phía Nam" khi Beatty đổi hướng sang Đông Đông Nam lúc 15 giờ 45 phút, song song với hướng đi của Hipper, giờ đây ở khoảng cách dưới . Phía Đức khai hỏa trước tiên lúc 15 giờ 48 phút, và được phía Anh đáp trả. Các con tàu Anh vẫn đang còn trong quá trình đổi hướng, chỉ có hai chiếc dẫn đầu đội hình là Lion và Princess Royal ổn định được hướng đi khi các tàu Đức nổ súng. Đội hình phía Anh được sắp theo hình thang lệch sang phải với Indefatigable ở phía cuối và xa nhất về phía Tây, trong khi New Zealand dẫn trước nó và hơi lệch về phía Đông. Hỏa lực của phía Đức khá chính xác ngay từ đầu, còn phía Anh đã ước lượng quá xa khoảng cách khi các con tàu Đức lẫn khuất trong làn sương mù. Indefatigable nhắm vào Von der Tann còn New Zealand nhắm vào Moltke trong khi bản thân nó không bị đối địch. Đến 15 giờ 54 phút, khoảng cách giữa hai bên được rút ngắn xuống còn , và Beatty ra lệnh bẻ lái 2 point (22,5°) sang mạn phải để gia tăng khoảng cách giữa hai bên lúc 15 giờ 57 phút. Indefatigable bị phá hủy lúc khoảng 16 giờ 03 phút khi hầm đạn phát nổ.

Sau khi Indefatigable bị mất, New Zealand chuyển hỏa lực của nó sang nhắm vào Von der Tann theo chỉ thị của Beatty. Khoảng cách giữa hai bên đã trở nên quá xa để có thể bắn chính xác, nên Beatty đổi hướng 4 point (45°) sang mạn trái để rút ngắn khoảng cách từ 16 giờ 12 phút đến 16 giờ 15 phút. Vào lúc này Hải đội Chiến trận 5 với bốn thiết giáp hạm lớp Queen Elizabeth tiến đến gần và đối đầu với Von der Tann và Moltke. Lúc 16 giờ 23 phút, một quả đạn pháo  từ chiếc Tiger bắn trúng gần tháp pháo phía sau của Von der Tann gây một đám cháy trên các mục tiêu thực hành được chứa tại đây; khói lửa bao trùm con tàu khiến New Zealand phải chuyển hỏa lực sang chiếc Moltke. Lúc 16 giờ 26 phút, New Zealand trúng phải một phát đạn pháo  bắn từ Von der Tann, trúng vào tháp pháo ‘X’ vốn đã kích nổ khi tiếp xúc, làm bung một tấm vỏ giáp và tạm thời gây kẹt tháp pháo ‘X’ cũng như thủng một lỗ trên sàn tàu trên.

Bốn phút sau, tàu tuần dương hạng nhẹ Southampton, đi trinh sát phía trước các tàu chiến của Beatty, nhìn thấy các đơn vị của Hạm đội Biển khơi hướng lên phía Bắc với tốc độ tối đa. Ba phút sau, nó trông thấy cột ăn-ten của các thiết giáp hạm dưới quyền Phó Đô đốc Reinhard Scheer, nhưng đã chần chừ không báo cáo cho đến năm phút sau. Beatty tiếp tục tiến về phía Nam thêm hai phút nữa để xác định báo cáo về đối phương trước khi ra lệnh cho lực lượng dưới quyền nối tiếp nhau bẻ lái 16 point sang mạn phải quay lên phía Bắc. Tuy nhiên, New Zealand, chiếc cuối cùng của hạm đội, buộc phải bẻ lái sớm để giữ bên ngoài tầm hỏa lực của các thiết giáp hạm đối phương đang tiến đến.

New Zealand bị thiết giáp hạm Prinzregent Luitpold đối đầu bắt đầu từ 17 giờ 08 phút, trong quá trình được gọi là đợt "Chạy về phía Bắc", nhưng đã không bị bắn trúng phát nào cho dù nhiều lần bị vây bọc đạn pháo chung quanh. Các tàu chiến của Beatty duy trì tốc độ tối đa, cố tạo ra khoảng cách giữa chúng và Hạm đội Biển khơi, và dần dần vượt ra khỏi tầm bắn. Chúng hướng lên phía Bắc, rồi Đông Bắc, tìm cách gặp gỡ thành phần chủ lực của Hạm đội Grand, và đến 17 giờ 40 phút lại nổ súng vào đối thủ Đức. Ánh sáng ngược khi mặt trời lặn đã che mắt các pháo thủ Đức nên họ không thể xác định các con tàu Anh, và đổi sang hướng Đông Bắc lúc 17 giờ 47 phút. Beatty dần dần chuyển về hướng Đông để các con tàu của ông có thể bảo vệ quá trình bố trí của Hạm đội Grand thành đội hình chiến trận; nhưng ông đã tính toán sai thời gian việc cơ động của mình, buộc các đơn vị Anh dẫn đầu cơ động về hướng Đông tách xa khỏi lực lượng Đức. Lúc 18 giờ 35 phút, Beatty đi theo sau Indomitable và Inflexible thuộc Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 3 khi chúng dẫn đầu Hạm đội Grand về hướng Đông Đông Nam, và tiếp tục đối đầu với các tàu chiến-tuần dương của Hipper về phía Tây Nam. Vài phút trước đó, Scheer đã ra lệnh một cú đổi hướng đồng loạt 180° sang mạn phải, và Beatty mất dấu đối phương trong làn sương mù. Hai mươi phút sau, Scheer ra lệnh một cú đổi hướng 180° khác, đưa các con tàu Đức vào một hướng đi hội tụ để đối đầu với Hạm đội Grand, vốn đã đổi hướng về phía Nam. Điều này cho phép Hạm đội Grand cắt ngang chữ T lực lượng của Scheer và gây hư hại đáng kể cho các chiếc dẫn đầu. Scheer ra lệnh một cú đổi hướng 180° nữa lúc 19 giờ 13 phút trong một nỗ lực nhằm giải thoát Hạm đội Biển khơi khỏi cái bẫy mà sự cơ động của ông đã tạo ra.

Cú cơ động này đã thành công và phía Anh mất dấu các con tàu Đức cho đến 20 giờ 05 phút, khi Castor phát hiện khói ở hướng Tây Tây Bắc; mười phút sau nó tiếp cận, phát hiện nhiều tàu phóng lôi Đức và giao chiến cùng với chúng. Nghe thấy tiếng súng, Beatty ra lệnh cho các tàu dưới quyền quay mũi sang hướng Tây, và phát hiện các tàu chiến-tuần dương Đức chỉ cách có . Inflexible nổ súng lúc 20 giờ 20 phút, được nối tiếp hầu như ngay lập tức bởi các tàu chiến-tuần dương còn lại. New Zealand và Indomitable tập trung hỏa lực của chúng vào chiếc Seydlitz, bắn trúng nó năm lần trước khi mục tiêu đổi hướng về phía Tây tách ra khỏi trận chiến. Không lâu sau 20 giờ 30 phút, các thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc Hải đội Chiến trận 2 dưới quyền Chuẩn Đô đốc Mauve bị phát hiện, và hỏa lực chuyển sang nhắm vào mục tiêu mới. Các tàu Đức chỉ nổ súng vài loạt đạn do tầm nhìn kém rồi quay mũi về phía Tây; các tàu chiến-tuần dương Anh bắn trúng đối thủ nhiều phát trước khi chúng biến mất vào làn sương mù lúc khoảng 20 giờ 40 phút. Sau đó Beatty chuyển hướng sang Nam Đông Nam và duy trì hướng đi này, dẫn trước cả Hạm đội Grand lẫn Hạm đội Biển khơi, cho đến 02 giờ 55 phút rạng sáng ngày 1 tháng 6 vào lúc có mệnh lệnh đổi hướng quay về nhà.

New Zealand đã bắn tổng cộng 420 quả đạn pháo 12 inch trong suốt trận chiến; nhiều hơn bất kỳ tàu chiến nào khác thuộc cả hai phía. Dù vậy, chiếc tàu chiến-tuần dương chỉ bắn trúng đích bốn phát: ba phát vào Seydlitz và một phát vào chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought Schleswig-Holstein. Nó chỉ bị bắn trúng một lần trong trận chiến, khẳng định niềm tin của thủy thủ đoàn vào giá trị may mắn mà bộ piupiu và tiki được mặc bởi Thuyền trưởng của nó, Đại tá Hải quân J.F.E. (Jimmy) Green.

Các hoạt động tiếp theo
Ngày 9 tháng 6, Australia ra khỏi ụ tàu và thay phiên cho New Zealand trong vai trò soái hạm. Nó được tạm thời điều sang Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 cho đến tháng 9, khi nó được chiếc Renown thay phiên. Chiều tối ngày 18 tháng 8, Hạm đội Grand ra khơi do một thông điệp được Phòng 40 giải mã cho biết Hạm đội Biển khơi Đức, thiếu mất Hải đội 2, sẽ rời cảng trong đêm đó. Mục tiêu của Đức là bắn phá Sunderland vào ngày 19 tháng 8, được trinh sát rộng rãi bởi khí cầu và tàu ngầm. Hạm đội Grand lên đường với 29 thiết giáp hạm dreadnought và sáu tàu chiến-tuần dương.

Trong suốt ngày hôm sau, Jellicoe và Scheer nhận được những tin tức tình báo mâu thuẫn với nhau, vốn đưa đến hậu quả là trên đường đi đến điểm gặp gỡ tại Bắc Hải, Hạm đội Grand chuyển hướng lên phía Bắc do tin tưởng sai lầm là đang tiến vào một bãi mìn trước khi quay lại hướng Nam. Riêng Scheer lại bẻ lái về hướng Đông Nam để săn đuổi cái mà ông tin là một hải đội chiến trận Anh đơn độc được một khí cầu Đức phát hiện, nhưng thực ra chỉ là Lực lượng Harwich gồm các tàu tuần dương và tàu khu trục dưới quyền Thiếu tướng Hải quân Reginald Tyrwhitt. Nhận ra sai lầm, phía Đức đổi hướng quay trở về cảng nhà. Tiếp xúc duy nhất giữa hai phía là vào lúc chiều tối khi Tyrwhitt nhìn thấy Hạm đội Biển khơi, nhưng không thể đi đến một vị thế tấn công thuận tiện trước khi trời tối, nên đã tách ra khỏi trận chiến. Cả hạm đội Anh lẫn hạm đội Đức đều quay trở về cảng nhà; phía Anh mất hai tàu tuần dương do các cuộc tấn công bằng tàu ngầm, còn phía Đức có một thiết giáp hạm dreadnought bị trúng ngư lôi. New Zealand trải qua một đợt tái trang bị tại Rosyth vào tháng 11 năm 1916. Nó tạm thời thay phiên cho Australia trong vai trò soái hạm của hải đội từ ngày 29 tháng 11 năm 1916 đến ngày 7 tháng 1 năm 1917.

Bộ Hải quân Anh quyết định tung ra một chiến dịch lớn nhằm tiêu diệt các tàu quét mìn Đức cùng các tàu tuần dương hạng nhẹ hộ tống chúng vốn dự tính quét sạch các bãi mìn của Anh tại Heligoland Bight vào cuối năm 1917. Dựa trên các báo cáo tình báo, vào ngày 17 tháng 11, họ bố trí hai tàu tuần dương hạng nhẹ cùng Hải đội Tuần dương 1, có sự bảo vệ của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 được tăng cường, và có các thiết giáp hạm của Hải đội Chiến trận 1 yểm trợ từ xa cho chiến dịch này. New Zealand được điều về Hải đội Tàu chiến-Tuần dương một trong hoạt động này, được biết đến như là Trận Heligoland Bight thứ hai. Chiếc tàu chiến-tuần dương đã không nổ súng trong trận này. Giống như trong các cuộc đụng độ trước đó, Đại tá Green mặc piupiu và tiki cho may mắn.

Trong năm 1918, New Zealand cùng các tàu chiến chủ lực còn lại của Hạm đội Grand thỉnh thoảng được sử dụng để hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Anh Quốc và Na Uy. Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 trải qua giai đoạn từ ngày 8 đến ngày 21 tháng 2 phối hợp với các thiết giáp hạm và tàu tuần dương hộ tống một đoàn tàu vận tải như thế, rồi lại ra khơi vào ngày 6 tháng 3 cùng với Hải đội 1 hỗ trợ các tàu quét mìn. Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 lại bảo vệ cho các tàu quét mìn tại Bắc Hải trong các đợt từ 25– 26 tháng 6 và 29–30 tháng 7. Trong tháng 9 và tháng 10 New Zealand cùng Hải đội 2 giám sát và bảo vệ các hoạt động rải mìn về phía Bắc Orkney. Chiếc tàu chiến-tuần dương trong thành phần Hải đội 2 đã có mặt vào lúc Hạm đội Biển khơi Đức đầu hàng.

Chuyến đi đến các thuộc địa
Sau khi chiến tranh kết thúc, Đô đốc John Jellicoe được giao nhiệm vụ lập kế hoạch và phối hợp các chính sách về hải quân và phòng thủ của các lãnh thổ thuộc Đế chế Anh. New Zealand được đưa ra để phục vụ cho chuyến đi của ông, được tái trang bị từ tháng 12 năm 1918 đến tháng 2 năm 1919 nhằm chuẩn bị cho chuyến đi; thay đổi chính bao gồm việc tháo dỡ các bệ phóng thủy phi cơ và các khẩu pháo 4 inch thấp phía trước. Chặng dừng đầu tiên là Ấn Độ, khi New Zealand đến Bombay vào ngày 14 tháng 3 năm 1919 và khởi hành sáu tuần sau đó. Chiếc tàu chiến-tuần dương hướng đến Australia, đi đến Albany, Western Australia vào ngày 15 tháng 5, nơi Jellicoe và bộ tham mưu của ông rời tàu thực hiện chuyến đi băng ngang lục địa này bằng đường bộ. New Zealand tiếp nối theo sau, ghé qua Melbourne, Hobart và Sydney trước khi khởi hành đi New Zealand vào ngày 16 tháng 8.

Nó được đặc biệt ưa chuộng tại New Zealand, nơi đám đông tụ tập để viếng thăm nó giống như họ từng làm vào năm 1913. Jellicoe cũng được mến chuộng, và ông đã quay lại New Zealand sau này để phục vụ như là Toàn quyền từ năm 1920 đến năm 1924. Nước cuối cùng mà Jellicoe ghé thăm là Canada, khi New Zealand đến nơi vào ngày 8 tháng 11, sau khi ghé qua Fiji và Hawaii trên đường đi. Sau khi quay về Anh Quốc, chiếc tàu chiến-tuần dương được đưa về lực lượng dự bị vào ngày 15 tháng 3 năm 1920. New Zealand bị Hải quân Hoàng gia xem là đã lạc hậu do những khẩu pháo 12 inch của nó yếu kém so với những khẩu  được bố trí trên những thế hệ tàu chiến-tuần dương mới nhất. Nó bị bán để tháo dỡ vào ngày 19 tháng 12 năm 1922 để đáp ứng những hạn ngạch về tải trọng tàu chiến dành cho Đế quốc Anh được Hiệp ước Hải quân Washington đặt ra.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 HMS New Zealand  - Navy Museum webpage giving the ship's characteristics and history
 Record of HMS New Zealand from RNZN History

Lớp tàu chiến-tuần dương Indefatigable
Tàu chiến-tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu chiến-tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu thủy năm 1911


title: Smaragdina szechuana

text:
Smaragdina szechuana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Smaragdina


title: La Mata de los Olmos

text:
La Mata de los Olmos là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 265 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Romanèche-Thorins

text:
Romanèche-Thorins là một xã trong tỉnh Saône-et-Loire, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 1.717 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Saône-et-Loire


title: Pyrgus sidae

text:
Bướm nhảy dải vàng (Pyrgus sidae) là một loài bướm nhảy (trong họ Hesperiidae). Nó phân bố ở nam và đông châu Âu.

Sải cánh 32–38 mm. Ấu trùng ăn Abutilon avicennae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Whalley, Paul - Mitchell Beazley Guide to Butterflies (1981, reprinted 1992) ISBN 0-85533-348-0
 Yellow-banded Skipper at eurobutterflies.com
 Fauna Europaea

S
Động vật được mô tả năm 1784
Côn trùng châu Âu


title: Alaus furvus

text:
Alaus furvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Alaus


title: Grubbiaceae

text:
Grubbiaceae là một họ thực vật hạt kín đặc hữu của khu vực Cape của Nam Phi. Họ này bao gồm 3-5 loài cây bụi có lá dai bóng như da, thường xanh, dạng thạch nam, phân bố trong 1-2 chi là Grubbia và Strobilocarpus. Tại khu vực này chúng được gọi là sillyberry.

Các chi
 Grubbia P. J. Bergius, 1767. Tên gọi chi này là để vinh danh nhà thực vật học người Thụy Điển là Michael Grubb (1728-1808).
 Strobilocarpus Klotzsch, 1839. Có thể gộp trong chi Grubbia.

Ghi chú

Bộ Sơn thù du


title: Infundibulum (chi ốc biển)

text:
Infundibulum là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Trochidae, họ ốc đụn.

Các loài
Các loài trong chi Infundibulum gồm có:
 Infundibulum concavum (Gmelin, 1791)
 Infundibulum tomlini (Fulton, 1930)

Synonyms:
 Infundibulum erythraeus (Brocchi, 1821) is a synonym of Infundibulops erythraeus

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trochidae


title: 17960 Liberatore

text:
17960 Liberatore (1999 JB36) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 17960 Liberatore

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Fresse-sur-Moselle

text:
Fresse-sur-Moselle là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 18,41 km², dân số năm 1999 là 2176 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 510 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Fressiots.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de l'école de la Revauche
 Fresse-sur-Moselle trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Chouzelot

text:
Chouzelot là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 263.Ước lượng năm 2005 là 299.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Galerucella kerstensi

text:
Galerucella kerstensi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lohse miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Plagiasma

text:
Plagiasma là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1903 bởi Weise.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Plagiasma sublineata Weise, 1903

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Gila purpurea

text:
Gila purpurea là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Chúng được tìm thấy ở Bắc México và Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Gila purpurea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.


title: Hystiopsis flavipes

text:
Hystiopsis flavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Hystiopsis


title: Hydrobia acuta

text:
Hydrobia acuta là một loài ốc rất nhỏ nước lợ có mang và nắp (động vật chân bụng)|nắp ốc, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm thuộc họ Hydrobiidae.

Phân loài
 Hydrobia acuta neglecta Muus, 1963

Phân bố
This species occurs on the coasts của Địa Trung Hải và Biển Black và, as a rare species in Ireland.

Chú thích

 AnimalBase info at:

Liên kết ngoài
Habitas
 Images at:

Hydrobia


title: Lacconectus simoni

text:
Lacconectus simoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Taizonia schereri

text:
Taizonia schereri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Taizonia


title: Ballochia amoena

text:
Ballochia amoena là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Ballochia amoena. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Ballochia


title: Côn Sơn, Tô Châu

text:
Côn Sơn () là một thành phố cấp phó địa, vệ tinh của vùng đại đô thị Tô Châu, ngay bên ngoài Thượng Hải. Đây được xem như là cấp huyện thành công nhất về kinh tế của Trung Quốc. Đây là nơi xuất xứ của điệu Côn Sơn được phát triển thành Côn Sơn khúc. Đây là nơi sinh của Cung Hiền và Tống Khánh Linh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kunshan Leaps to the Head of China's Top 10 Richest Counties (People's Daily/Renminwang)  http://www.people.com.cn

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Tô Châu


title: Calliotropis elephas

text:
Calliotropis elephas là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Cunevo

text:
Cunevo là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 25 km về phía bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 567 người và diện tích là 5,6 km².

Cunevo giáp các đô thị: Tuenno, Flavon và Denno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Indotipula laffooniana

text:
Indotipula laffooniana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Indotipula


title: Longwy

text:
Longwy là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Meurthe-et-Moselle, quận Briey, tổng Longwy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 31' vĩ độ bắc, 05° 45' kinh độ đông. Longwy nằm trên độ cao trung bình là 254 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 250 mét và điểm cao nhất là 396 mét. Xã có diện tích 5,34 km², dân số vào thời điểm 1999 là 14.521 người; mật độ dân số là 2719 người/km². Longwy là nơi sinh của nhà họa sĩ Jean-Baptiste Fresez (1800-1867).

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle
Các pháo đài do Vauban thiết kế tại Pháp


title: Đỗ Mậu (Đông Hán)

text:
Đỗ Mậu (, ? – 43), tên tự là Chư Công, người Quan Quân, Nam Dương , tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Đông Hán, một trong Vân Đài nhị thập bát tướng.

Cuộc đời
Vào lúc Lưu Tú bình định Hà Bắc, ông đến đầu quân, được nhậm mệnh làm Trung Kiên tướng quân, thường làm tùy tùng theo Lưu Tú chinh chiến.

Tháng 6 năm Canh Thủy thứ 3, tức năm Kiến Vũ đầu tiên (25), Lưu Tú lên ngôi hoàng đế, bái Đỗ Mậu làm Đại tướng quân, phong tước Nhạc Hương hầu. Sau đó, Đỗ Mậu đưa quân tiến đánh thế lực cát cứ địa phương là quân nông dân Ngũ Hiệu ở Chân Định.

Năm thứ 2 (26), Đỗ Mậu được phong Khổ Qua hầu, cùng Trung lang tướng Vương Lương trước sau tại Ngụy quận, Thanh Hà, Đông quận đánh bại quân Ngũ Hiệu, thu hàng hơn 30 viên Trì tiết đại tướng của họ, nhờ vậy mà 3 quận được yên, đường sá thông suốt.

Năm thứ 3 (27), Quang Vũ đế sai sứ giả đưa cờ tiết đến bái Đỗ Mậu làm Phiêu kỵ đại tướng quân, tiến đánh Bái quận, nhổ bật cứ điểm quan trọng này. Khi ấy, dư đảng của Lưu Vĩnh là Giảo Cường tạo phản ở Tây Phòng.

Mùa xuân năm thứ 5 (29), Đỗ Mậu soái Bộ Lỗ tướng quân Mã Vũ tiến đánh Tây Phòng, vài tháng thì hạ được, Giảo Cường chạy sang với Đổng Hiến.

Năm thứ 7 (31), Quang Vũ đế hạ chiếu cho Đỗ Mậu soái binh đóng đồn làm ruộng ở Tấn Dương, Quảng Vũ, đề phòng Hung Nô.

Năm thứ 9 (33), Đỗ Mậu cùng Nhạn Môn thái thú Quách Lương tại Phồn Trĩ đánh bộ tướng của Lư Phương là Doãn Do. Một bộ tướng khác của Lư Phương là Giả Lãm đưa hơn vạn kỵ binh Hung Nô đến cứu, Đỗ Mậu cùng bọn họ giao chiến. Liên quân Lư Phương – Hung Nô thất bại, Đỗ Mậu soái quân tiến vào thành Lâu Phiền.

Bấy giờ Lư Phương sống ở Cao Liễu, cùng Hung Nô liên kết, nhiều lần xâm phạm biên giới, Quang Vũ đế rất lấy làm lo lắng. Năm thứ 12 (36), Quang Vũ đế sai Yết giả Đoạn Trung đem đại quyền các quận giao cho Đỗ Mậu, để ông trấn thủ biên giới phía bắc. Đỗ Mậu vì thế lệnh cho tướng sĩ biên cương xây dựng Đình hậu, sửa sang đài Phong hỏa. Song song với việc đem vàng lụa vải vóc giao cho tướng sĩ, để họ tặng cho biên dân, sai những người cầm đầu trong dân chúng cùng trông nom công việc. Ngoài ra, Đỗ Mậu quay lại với việc đóng đồn làm ruộng, dùng xe lừa vận chuyển những thứ nhu yếu đến nơi, giúp cho nghề nông được khôi phục.

Năm thứ 13 (37), Đỗ Mậu được tăng thực ấp, đổi phong làm Tu hầu. Năm thứ 15 (39), ông bị buộc tội cắt giảm lương hướng của quân đội, lại vì việc ấy mà sai Quân Lại giết hại sĩ tốt. Đỗ Mậu bị miễn quan, giảm thực ấp, phong làm Tham Cừ hương hầu.

Năm thứ 19 (43), Đỗ Mậu bị bệnh mất, con ông là Nguyên kế tự.

Ông được an táng ở làng cũ, nay là tổ Tiểu Long Miếu, thôn Khổng Lâu, hương Văn Cừ. Mộ của ông là văn vật được bảo hộ bởi thành phố cấp huyện Đặng Châu, có nhân viên chuyên trách việc coi sóc.

Tham khảo
 Hậu Hán thư

Chú thích

Năm sinh thiếu
Mất năm 43
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Vân Đài nhị thập bát tướng


title: Giang Tây Lão Biểu

text:
"Lão Biểu" là từ xưng hô mà người Giang Tây gọi người đồng hương cùng tỉnh, thể hiện sự thân thiết. Người ngoài tỉnh cũng gọi người Giang Tây là "Giang Tây Lão Biểu" như một cách xưng hô thân mật. Ngoài ra, người Giang Tây cận đại cũng duy trì cách xưng hô những người ngoại tỉnh di dân là "Lão Biểu", như các nơi ở Mân Bắc.

Nguồn gốc
Nguồn gốc từ "Giang Tây Lão Biểu" vẫn chưa có cách công nhận chính thức, có nhiều giả thuyết：
 Lúc thành lập Nhà Minh, vùng phụ cận Trường Sa của Hồ Nam bị chiến loạn nên lâm vào cảnh hoang tàn, một số lượng lớn dân Giang Tây di cư vào Hồ Nam. Sau đó giữa thời Nhà Minh-Thanh lại có nhiều dân Giang Tây nhập cư， thậm chí một số vùng chiếm đến tám chín mươi phần trăm người Giang Tây. Người Hồ Nam sau này đều nhận Giang Tây là quê hương của bố mẹ họ, nhận người Giang Tây là họ hàng của họ và gọi người Giang Tây là "Lão Biểu". Điều này liên quan đến truyền thuyết "Giang Tây điền Hồ Quảng".
 Chu Nguyên Chương lúc chưa làm hoàng đế một lần gặp nạn được cứu, để báo ơn người Giang Tây đã giúp ông, ông đã nguyện nếu lấy được thiên hạ, thì hễ người Giang Tây có việc gì chỉ cần với danh nghĩa là "Lão Biểu" trực tiếp đến tìm ông.
 Xuất phát từ người Quảng Đông gọi người Khách Gia vùng miền Nam tỉnh Giang Tây, và người Khách Gia ở miền đông tỉnh Quảng Đông là "Lão Biểu" （vì người hai vùng này đều là người Khách Gia）， sau này lưu truyền ra cả tỉnh Giang Tây trở thành cách gọi khác của hai tiếng "đông hương".

Tham khảo

 Giang Tây Trấn Hồ Xưởng

Giang Tây
Văn hóa Hồ Nam
Lịch sử Hồ Nam


title: Augochloropsis pendens

text:
Augochloropsis pendens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1903


title: Đèo Pha Đin

text:
Đèo Pha Đin hay Dốc Pha Đin là đèo núi trên quốc lộ 6 ở giáp ranh giữa xã Phổng Lái huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La và xã Tỏa Tình huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên .

Đèo có độ dài 32 km. Điểm khởi đầu của đèo cách Thành phố Sơn La về phía Tây 66 km còn điểm cuối của đèo cách Thành phố Điện Biên Phủ khoảng 84 km.

Du khách thường xếp đèo Pha Đin vào một trong "tứ đại đỉnh đèo" vùng miền núi phía Bắc, bên cạnh Đèo Ô Quy Hồ, Đèo Khau Phạ và Đèo Mã Pí Lèng. Cũng có khi đèo được xếp cùng nhóm sáu con đèo gây ấn tượng nhất Việt Nam bao gồm Khau Phạ, Hồng Thu Mán (trên Quốc lộ 4D, thuộc Pa So Phong Thổ, Lai Châu), Ô Quy Hồ, Hải Vân và Khánh Lê (huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa).

Truyền thuyết
Tên gọi đèo Pha Đin nguyên gốc xuất xứ từ tiếng Thái, Pha đin, trong đó Pha nghĩa là "Trời", Đin là "Đất" hàm nghĩa nơi đây là chỗ nơi đất trời gặp nhau.

Người Lai Châu cũ (nay là Điện Biên) và Sơn La từ xa xưa còn lưu truyền câu chuyện kể về cuộc bàn thảo tìm cách vạch định ranh giới của hai địa phương bằng một cuộc đua ngựa vượt dốc Pha Đin. Người và ngựa của cả hai phía đều đồng thời xuất phát từ hai dốc đèo. Hai dũng sĩ và hai con tuấn mã đều có sức mạnh và ý chí như nhau nên khoảng cách mà họ đi được cho tới địa điểm gặp nhau trên đèo không chênh lệch bao nhiêu. Tuy vậy, phần ngựa Lai Châu phi nhanh hơn nên phần đèo thuộc về Lai Châu dài hơn một chút so với phần phía Sơn La.

Đặc điểm
Theo quốc lộ 6 qua cao nguyên Mộc Châu tới Yên Châu, Mai Sơn, Thuận Châu rồi từ Thuận Châu vượt qua Pha Đin là tới Tuần Giáo, cửa ngõ của Lai Châu cũ và tỉnh mới Điện Biên bây giờ.

Đèo Pha Đin dài khoảng 32 km, từ km số 360 đến km số 392 trên quốc lộ 6, là nơi tiếp giáp theo hướng Đông-Tây giữa tỉnh Sơn La và tỉnh Điện Biên, nằm trong hệ thống cao nguyên Tả Phìn. Điểm cao nhất của đèo là 1.648 mét so với mực nước biển và tại đây có một tháp truyền hình khối lượng khoảng 70 tấn, chịu sức gió 200 km/h. Địa thế đèo rất hiểm trở, chênh vênh, một bên là vách núi và một bên là vực sâu hun hút. Độ dốc của đèo khoảng 10%, có chỗ 12% đến 15% thậm chí cục bộ 19%. Lúc lên dốc và xuống dốc, con đường đèo ngoằn ngoèo với 8 cung đường cua hết sức nguy hiểm, bán kính đường cong dưới 15m và bên cạnh đó là vô số các khúc cua tay áo, cua chữ A, chữ Z trong đó có nhiều đoạn chỉ đủ cho một ô tô đi qua. Khu vực này núi đất đỏ chứ không phải núi đá vôi, nên nền đất đèo nhìn chung tương đối yếu, dễ xảy ra sụt, trượt, lở đất vào mùa mưa và thêm vào đó, bề mặt đường rất thô sơ, cấp phối. Chính vì vậy, có nhiều vụ tai nạn thảm khốc đã thường xuyên xảy ra trên đường đèo.

Trên lưng chừng đèo Pha Đin thường mịt mờ mây phủ, dưới chân đèo là những bản làng lác đác. Đứng trên dốc đèo phía tỉnh Điện Biên nhìn xuống du khách sẽ thấy thung lũng Mường Quài trải rộng với ngút ngàn màu xanh của đồi núi, thấp thoáng những làng bản đầu tiên của huyện Tuần Giáo. Tuy nhiên, khi lên đến gần đỉnh đèo thì hầu như không còn nhìn thấy bản làng nào mà chỉ còn nền trời xanh thẳm và núi rừng hùng vĩ như hòa quyện làm một.

Trong kháng chiến chống Pháp, một trong những tuyến huyết mạch quan trọng tiếp vận vũ khí đạn dược và lương thực cho chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) của Việt Minh đi qua đèo này, đã khiến đèo Pha Đin trở thành một biểu tượng của tinh thần gan dạ với hơn 8.000 thanh niên xung phong "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Năm 1954, nhằm chặn đứng tuyến tiếp vận này của Việt Minh, suốt 48 ngày đêm ròng rã tướng Pháp Christian de Castries đã cho máy bay oanh tạc đường số 6, trong đó đèo Pha Đin và ngã ba Cò Nòi (di tích lịch sử quốc gia ở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) là hai nơi hứng chịu nhiều nhất lượng bom đạn đổ xuống. Trên đỉnh đèo Pha Đin hiện còn tấm bia ghi lại dấu ấn lịch sử này.

Những năm gần đây (từ năm 2006 đến năm 2009), dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Sơn La-Tuần Giáo với tổng mức đầu tư hơn 1.165 tỷ đồng đã hoàn tất. Tuyến đường tránh đèo Pha Đin được xây dựng bám theo sườn núi các đỉnh đèo phụ phía trái quốc lộ 6 cũ, có độ cao khoảng 1.000m (thấp hơn đèo Pha Đin 200-400m), đã khiến xe cộ ít lưu thông qua cung đường qua đèo Pha Đin và con đèo chỉ còn phù hợp với khách du lịch ưa mạo hiểm.

Đèo Pha Đin trong thơ văn
Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ
Đèo Lũng Lô anh hò chị hát
Dù bom đạn xương tan thịt nát
Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh
Trích Hoan hô chiến sĩ Điện Biên, Thơ Tố Hữu

Đèo Pha Din mới được sửa chữa, nâng cấp theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, không còn cua tay áo, độ dốc một số điểm là 10°Có "châm chước".
Trên đèo có cột mốc phân giới giữa Sơn La và Điện Biên. Nhưng cột mốc chỉ mang tính ước lượng, không chính xác.
Trên đỉnh đèo có một chợ chim, bán rất nhiều loại chim do người dân mang ra. Ngoài ra có bán thịt ngựa, măng, táo mèo (theo mùa), rau cải mèo,...
Trên đèo có nhiều điểm nước ngầm, gây rất nhiều khó khăn cho việc thi công đèo. Có một số vị trí thường có hiện tượng đá lăn, rất nguy hiểm.

Liên kết ngoài

Liên kết ngoài

Giao thông Điện Biên
Giao thông Sơn La


title: Diện tích và số dân các nước châu Âu

text:
Danh sách các quốc gia và lãnh thổ châu Âu theo mật độ dân số

Hai nước Nga và Thổ Nhĩ Kỳ được xếp vào bảng này, mặc dù chúng chỉ là một phần nhỏ của Châu Âu. Armenia cũng được tính, cho dù hiện nay chúng nằm trong vùng Trung Á. Các quốc gia châu Á như Azerbaijan, Georgia, và Kazakhstan có thể được xem như phần nhỏ của châu Âu.

Serbia và Montenegro được xếp hạng trong danh sách này đã tách làm 2 quốc gia, tuy vậy thời điểm làm  danh sách này thì Serbia và Montenegro vẫn là một quốc gia.

Đảo Sip là một phần của khu vực Tây Á. Nó được xem là một quốc gia có chủ quyền, mặc dù hiện tại được chia thành 2 cộng đồng lớn giữa người Hi Lạp và cộng đồng quốc tế công nhận Cộng hòa Sip và "Cộng hòa Bắc đảo Sip gốc Thổ Nhĩ Kỳ", được Thổ Nhĩ Kỳ công nhận.

Diện tích
{| class="wikitable"
|+ Diện tích km vuông, 2002
|-
! Hạng
! Quốc gia
! Diện tích (km²)
|-
| 1
| Nga
| 17.075.200
|-
| 2
| Greenland
| 2.166.086
|-
| 3
| Thổ Nhĩ Kỳ
| 780.580
|-
| 4
| Ukraine
| 603.700
|-
| 5
| Pháp
| 547.030
|-
| 6
| Tây Ban Nha
| 504.782
|-
| 7
| Thụy Điển
| 449.964
|-
| 8
| Đức
| 357.021
|-
| 9
| Phần Lan
| 337.030
|-
| 10
| Na Uy
| 324.220
|-
| 11
| Ba Lan
| 312.685
|-
| 12
| Ý
| 301.230
|-
| 13
| Anh
| 244.820
|-
| 14
| Romania
| 237.500
|-
| 15
| Belarus
| 207.600
|-
| 16
| Hy Lạp
| 131.940
|-
| 17
| Bulgaria
| 110.910
|-
| 18
| Iceland
| 103.000
|-
| 19
| Serbia and Montenegro
| 102.350
|-
| 20
| Hungary
| 93.030
|-
| 21
| Bồ Đào Nha
| 92.391
|-
| 22
| Áo
| 83.858
|-
| 23
| Czech
| 78.866
|-
| 24
| Ireland
| 70.280
|-
| 25
| Litva
| 65.200
|-
| 26
| Latvia
| 64.589
|-
| 27
| Croatia
| 56.542
|-
| 28
| Bosna và Hercegovina
| 51.129
|-
| 29
| Slovakia
| 48.845
|-
| 30
| Estonia
| 45.226
|-
| 31
| Đan Mạch
| 43.094
|-
| 32
| Hà Lan
| 41.526
|-
| 33
| Thụy Sĩ
| 41.290
|-
| 34
| Moldova
| 33.843
|-
| 35
| Bỉ
| 30.510
|-
| 36
| Albania
| 28.748
|-
| 37
| Macedonia
| 25.333
|-
| 38
| Slovenia
| 20.273
|-
| 39
| Cyprus
| 9.250
|-
| 40
| Luxembourg
| 2.586
|-
| 41
| quần đảo Faroe
| 1.399
|-
| 42
| Andorra
| 468
|-
| 43
| Malta
| 316
|-
| 44
| Liechtenstein
| 160
|-
| 45
| San Marino
| 61
|-
| 46
| Monaco
| 2
|-
| 47
| Vatican
| 0.44
|-

|-
|
| Trung bình'
| 551.622|-
|
| Trung bình (không tính Nga và Greenland)| 148.555|-
|
| Median| 70.280''
|}

Ngôn ngữ ở châu Âu
Danh sách 10 ngôn ngữ được nói nhiều nhất (tiếng mẹ đẻ) ở châu Âu.

tiếng Nga trên 100 000 000 (ở Nga, Ukraina và Belarus)
tiếng Đức 98 000 000 (ở Đức, Áo và Thụy Sĩ)
tiếng Pháp 66 000 000 (ở Pháp, Bỉ và Thụy Sĩ)
tiếng Anh 65 000 000 (ở Anh và Ireland)
tiếng Ý 58 000 000 (ở Ý)
tiếng Tây Ban Nha 44 000 000 (ở Tây Ban Nha)
tiếng Ba Lan 39 000 000 (ở Ba Lan)
tiếng Ukraina 39 000 000 (ở Ukraina)
tiếng Rumani 24 000 000 (ở Rumani và Moldova)
tiếng Hà Lan 22 000 000 (ở Hà Lan và Bỉ);

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dân số châu Âu

hu:Európa országai


title: Foissy-sur-Vanne

text:
Foissy-sur-Vanne là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Foissy-sur-Vanne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Site consacré au peintre André Despois originaire de Foissy sur Vanne

Xã của Yonne


title: Oecetis horatius

text:
Oecetis horatius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: 14042 Agafonov

text:
14042 Agafonov (1995 UG5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1995 bởi T. V. Kryachko ở Trạm Zelenchukskaya của Đài quan sát Engelhardt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14042 Agafonov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Coudons

text:
Coudons là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Coudonais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aude en Pyrénées
 Coudons trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Coudons


title: Heschatroxus longicollis

text:
Heschatroxus longicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Heschatroxus


title: 5771 Somerville

text:
5771 Somerville (1987 ST1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1987 bởi E. Bowell ở Flagstaff.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5771 Somerville

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Sân bay Helsinki-Malmi

text:
Sân bay Helsinki-Malmi (, )  là một sân bay phục vụ Helsinki, Phần Lan. Sân bay nằm trong khu Malmi, 10 km về phía bắc đông bắc của trung tâm thành phố. Cho đến khi mở cửa sân bay Helsinki-Vantaa vào năm 1952, nó đã là sân bay chính của Helsinki, tất cả nước Phần Lan. Ngày nay, sân bay vẫn còn chủ động sử dụng trong ngành hàng không tổng hợp huấn luyện bay. Nó vẫn là sân bay bận rộn nhất ở Phần Lan sau khi sân bay Helsinki-Vantaa, được đo bằng số lượng hạ cánh.

Trong một thời gian dài, thành phố Helsinki đã có kế hoạch đóng cửa sân bay để sử dụng diện tích để xây dựng các khu dân cư mới. Tuy nhiên, việc đóng cửa sân bay là một vấn đề rất gây tranh cãi và tương lai của nó vẫn còn chưa rõ ràng.

Tham khảo

Sân bay Phần Lan


title: Boswellia pirottae

text:
Boswellia pirottae là một loài thực vật thuộc họ Burseraceae. Đây là loài đặc hữu của Ethiopia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Boswellia pirottae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Ethiopia
Boswellia


title: Cerophysa flava

text:
Cerophysa flava là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Cerophysa


title: Sân bay quốc tế Cairo

text:
Sân bay quốc tế Cairo  (Arabic: مطار القاهرة الدولي) là một sân bay dân sự lớn ở thủ đô Cairo, Ai Cập. Đây là trung tâm hoạt động hàng đầu của hãng hàng không EgyptAir. Sân bay này toạ lạc tại Đông Bắc của Cairo, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km. Cơ quan quản lý là Cơ quan Sân bay Cairo (CAA).

Năm 2006, sân bay này phục vụ 10.778.097 khách (tăng 5,5% so với năm 2005). Đây là sân bay bận rộn thứ hai ở châu Phi, sau Sân bay quốc tế OR Tambo của Johannesburg.

Các nhà ga

Nhà ga 1
Nhà ga hàng không 1 được xây năm 1945. Trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai, Hoa Kỳ đã xây, mới Căn cứ không quân Payne để phục vụ các lực lượng Đồng Minh mà không sử dụng Sân bay Almaza hiện hữu cách đó 5 km. Khi quân Mỹ rời căn cứ này cuối cuộc chiến, Cơ quan Hàng không Dân dụng đã tiếp quản và sử dụng căn cứ này làm sân bay dân dụng quốc tế. Năm 1963, Sân bay quốc tế Cairo đã thay thế Sân bay Heliopolis cũ nằm ở khu vực Hiki-Step của Cairo.

Nhà ga bao gồm Sảnh đi 1, Sảnh quốc tế 3 và Sảnh 4 phục vụ cho tàu bay tư nhân và phi thương mại. Theo nâng cấp gần đây, Cơ quan Hàng không Dân dụng đã cho phá bỏ Sảnh 3 trước đây sử dụng cho đi và đến nội địa để xây lại một sảnh mới cho đến quốc tế.

Nhà ga 2
Nhà ga 2 được khánh thành năm 1986. Nhà ga này ban đầu dành cho phục vụ các hãng hàng không châu Âu, Viễn Đông và vùng Vịnh và châu Phi cận Sahara. Sau sự kiện 11 tháng 9, tất cả các chuyến bay đến Mỹ và Canada, bao gồm các chuyến bay của hãng EgyptAir, được chuyển đến Nhà ga 2. EgyptAir kể từ đó đã chuyển các chuyến bay đi Bắc Mỹ đến Nhà ga 1 sau khi nhà ga này hoàn thành việc nâng cấp.

Các sảnh đi và đến nằm cạnh nhau trên một tầng. Ở đây có cửa hàng miễn thuế tại khu trung chuyển. Kiến trúc của nhà ga này hạn chế khả năng mở rộng, Khi hơn 3 chuyến bay làm thủ tục đi cùng lúc hoặc 2 chuyến bay đến một lục thì có sự tắc ngẽn lớn.

Nhà ga 3
Do sự tăng trưởng vận chuyển và sự hạn chế của Nhà ga 2, Nhà ga 3 đã được bắt đầu xây dựng và dự định mở cửa tháng 3 năm 2008. Nhà ga này nằm cạnh Nhà ga 2, hai nhà ga có cầu nối với nhau. Nhà ga này rộng 164.000 m² có 3 tầng, có 3 cổng có thể phục vụ tàu bay Airbus A380.

Các hãng hàng không

Đến tháng 2 năm 2008, các hãng hàng không sau đây hoạt động tại Sân bay quốc tế Cairo:

 Aegean Airlines (Athens)
 Aeroflot (Moscow-Sheremetyevo)
 Afriqiyah Airways (Tripoli)
 Air Algérie (Algiers)
 Air France (Paris-Charles de Gaulle)
 Air Malta (Luqa) [seasonal]
 Air Sinai (Tel Aviv)
 Alexandria Airlines (Alexandria, Aqaba, Luxor and other charter destinations)
 Alitalia (Milan-Malpensa, Rome-Fiumicino)
 Austrian Airlines (Vienna)
 AMC Airlines (Istanbul-Sabiha Gokcen, Luxor, Paris-Charles de Gaulle, Sharm El Sheikh and various charter routes - nội địa và quốc tế)
 British Airways (London-Heathrow)
 Buraq Air (Tripoli)
 Croatia Airlines (Zagreb) (từ 02.05.08)
 Cairo Aviation (various charter routes - nội địa và quốc tế)
 Cyprus Airways (Larnaca)
 Czech Airlines (Prague)
 Delta Air Lines (New York-JFK)(từ 04.06.08)
 EgyptAir (Abu Dhabi, Abu Simbel, Accra, Addis Ababa, Aleppo, Alexandria, Algiers, Amman, Amsterdam, Asmara, Assiut, Aswan, Athens, Bahrain, Bangkok-Suvarnabhumi, Barcelona, Beijing, Beirut, Benghazi, Berlin-Schönefeld, Brussels, Budapest, Casablanca, Damascus, Dammam, Doha, Dubai, Düsseldorf, Entebbe, Frankfurt, Geneva, Guangzhou, Hurghada, Istanbul-Atatürk, Jeddah, Johannesburg, Kano, Khartoum, Kuala Lumpur, Kuwait, Lagos, Larnaca, Lisbon, London-Heathrow, Luxor, Kuwait, Madrid, Madina, Milan-Malpensa, Moscow-Domodedovo, Mumbai, Munich, Muscat, Nairobi, New York-JFK, Osaka-Kansai, Paphos, Paris Charles-de-Gaulle, Riyadh, Rome-Fiumicino, Sanaa, Sharjah, Sharm El Sheikh, Tokyo-Narita, Tripoli, Tunis, Vienna)
 EgyptAir Express (Alexandria, Aswan, Hurghada, Luxor, Mersa Metruh, Marsa Alam, Sharm El Sheikh)
 El Al (Tel Aviv)
 Emirates (Dubai)
 Ethiopian Airlines (Addis Ababa, Khartoum)
 Etihad Airways (Abu Dhabi)
 Eurocypria Airlines (Paphos)
 Gulf Air (Abu Dhabi, Bahrain, Muscat)
 Iberia Airlines (Barcelona, Madrid)
 Iraqi Airways (Baghdad)
 Jetairfly (Brussels)
 Kenya Airways (Khartoum, Nairobi)
 KLM (Amsterdam)
 Koral Blue Airlines (Hurghada, Sharm el Sheikh)
 Korean Air (Seoul-Incheon)
 Kuwait Airways (Kuwait)
 Libyan Airlines (Benghazi, Sebha, Tripoli)
 Lotus Air (Gdansk, Hurghada, Paris-Charles de Gaulle, Sharm el Sheikh, Warsaw)
 Lufthansa (Frankfurt)
 Luxor Air (various charter routes - nội địa và quốc tế)
 Middle East Airlines (Beirut)
 Nile Air (launches in 2008)
 Olympic Airlines (Athens)
 Oman Air (Muscat)
 Petroleum Air Services (various domestic airports and oilfield airstrips)
 Qatar Airways (Doha)
 Royal Air Maroc (Casablanca, Riyadh)
 Royal Jordanian (Amman, Aqaba)
 Saudi Arabian Airlines (Dammam, Jeddah, Madina, Riyadh)
 Singapore Airlines (Singapore)
 Sudan Airways (Khartoum, Port Sudan)
 Swiss International Air Lines (Zürich)
 Syrian Arab Airlines (Aleppo, Damascus, Latakia)
 TAROM (Amman, Bucharest-Otopeni)
 Turkish Airlines (Istanbul-Atatürk)
 TUIfly (Berlin-Tegel, Cologne/Bonn, Munich)
 Tunis Air (Tunis)
 Uzbekistan Airways (Tashkent)
 Yemenia (Aden, Sanaa)

Cargo airlines
 Egyptair Cargo (Frankfurt-Hahn, Kharthoum, Sharjah, Bordeaux, Ostend, London-Stansted)
 Tristar Air (Los Angeles, New York-LaGuardia, Manston, Sharm El Sheikh)
 Royal Jordanian (Amman, Aqaba)
 Air France Cargo(Paris-Charles de Gaulle, Lyon, Marseille)
 Saudi Arabian Airlines (Medinah, Riyadh, Jeddah, Dammam)
 Ethiopian Airlines (Addis Abeba)
 Thai Airways International (Bangkok-Suvarnabhumi, Phuket, Karachi)
 DAS Air Cargo (Manston)
 Lufthansa Cargo (Frankfurt)
 MK Airlines Cargo (Manston, Ostend)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 website của Sân bay Cairo

Sân bay Ai Cập
Công trình xây dựng tại Cairo
Giao thông Cairo