title: Thanh niên Tiền phong

text:
Thanh niên Tiền phong là một tổ chức chính trị - xã hội hoạt động chủ yếu tại Nam Kỳ trong năm 1945. Được thành lập nhằm mục đích tập hợp thanh niên để đảm đang nhiệm vụ cần đến sức mạnh trong giai đoạn giải phóng nước nhà. Siết chặt hàng ngũ đặng chiến đấu thật sự - chiến đấu để giải phóng cả một dân tộc bị nô lệ từ tám chục năm qua, chiến đấu để tạo ra một xã hội mới, kiến thiết một quốc gia độc lập. Đó mới là nhiệm vụ chính của Thanh Niên Tiền Phong

Đây là tổ chức có đoàn thể mạnh nhất và là lực lượng chính của một số tỉnh thành ở miền Nam Việt Nam tham dự sự kiện Cách mạng Tháng Tám.

Việc tổ chức của Thanh Niên Tiền Phong chia ra: một thủ lãnh, nhiều tráng trưởng và nhiều thiếu trưởng phụ lực

Tráng trưởng trông coi tráng sinh từ 18 tuổi trở lên, dầu bốn mươi cũng được gia nhập.
Thiếu trưởng trông coi thiếu sinh từ 13 tới 18 tuổi.

Tráng trưởng và thiếu trưởng do sinh viên đảm nhận. Họ chịu sự chỉ huy trực tiếp của ba người: Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Văn Thủ và Kiều Công Cung

Khi gia nhập phải ghi tên họ, chức nghiệp, chỗ ở và cam kết 5 điều

 Thanh Niên Tiền Phong sẵn sàng hiến thân cho Tổ Quốc.
 Thanh Niên Tiền Phong là người danh dự.
 Thanh Niên Tiền Phong trọng kỉ luật.
 Thanh Niên Tiền Phong hào hiệp hay giúp người.
 Thanh Niên Tiền Phong trong sạch từ tư tưởng, lời nói đến việc làm.

Lời thề có 2 câu:

"Thanh Niên Tiền Phong luôn luôn hết lòng hy sinh cho Tổ Quốc.

Thanh Niên Tiền Phong luôn luôn hành động theo luật danh dự của Thanh Niên Tiền Phong".

 Đoàn kỳ: lá cờ nền vàng với sao đỏ ở giữa (màu sắc đảo ngược từ cờ Việt Minh)
Đoàn ca: Lên đàng
 Sinh hoạt ca: Tiếng gọi Thanh niên

Lịch sử

Khởi đầu tổ chức là tập hợp của các hội sinh viên Nam Kỳ cuối thập niên 1930, về sau phát triển trong bộ phận sinh viên của Tổng hội Sinh viên Đông Dương. Đây chính là nơi tập hợp các hạt nhân thanh niên trí thức yêu nước, có tinh thần dân tộc, tổ chức các hoạt động xã hội, giáo dục truyền thống yêu nước, bí mật hoạt động chính trị và chống Pháp.

Sau khi Pháp thất trận ở chính quốc và quân đội Nhật xâm nhập Đông Dương, nhằm tranh thủ sự ủng hộ của dân bản xứ, tháng 12 năm 1941, Toàn quyền Đông Dương Jean Decoux đã cử Trung tá Maurice Ducoroy tổ chức các phong trào xã hội và nới lỏng một số quyền tự do cho dân bản xứ. Tuy nhiên, các phong trào này đều được các cán bộ Việt Minh nhanh chóng thâm nhập và sớm định hướng mục tiêu gây ảnh hưởng trong quần chúng và giáo dục truyền thống yêu nước, tuy tránh đả động đến chính quyền.

Bên cạnh đó, các giáo phái được Nhật hỗ trợ cũng phát triển phong trào chính trị của họ mạnh mẽ. Cao Đài đông hàng triệu người, tỉnh nào cũng có, họ tập trung ở Sài Gòn đến mấy vạn làm công nhân và làm binh lính. Lực lượng Cao Đài có Đảng Phục Quốc của Trần Quang Vinh. Hòa Hảo đông hàng chục vạn người, nhiều nhất là ở Hậu Giang, tập trung tại Sài Gòn đến vài ngàn. Hòa Hảo có chính đảng là Dân Xã Đảng. Giáo phái Tịnh độ cư sĩ có hàng vạn quần chúng, họ không tập trung lên Sài Gòn, nhưng làm cơ sở quần chúng cho Quốc gia Đảng. Phe Trotskyist không có đông quần chúng nhưng một cánh Trotskyist là cánh Hồ Vĩnh Ký, Huỳnh Văn Phương cầm đầu Sở Mật thám và Sở Cảnh sát Nam Kỳ tạo thế cho các cánh khác hoạt động. Nhiều tổ chức khác có năm, bảy trăm, vài ba ngàn người hợp tác với Sở Sen đầm Kempeitai của Nhật.

Sau khi Nhật đảo chính Pháp ngày 9 tháng 3 năm 1945, để tranh thủ lực lượng quần chúng đông đảo ở Nam Kỳ, Thống đốc Nam Kỳ Minoda Fujio và Tổng lãnh sự Nhật Ida mời bác sĩ Phạm Ngọc Thạch và kỹ sư Ngô Tấn Nhơn tổ chức thanh niên ở Nam Kỳ. Phong trào Thanh niên Tiền phong được thành lập vào ngày 21 tháng 4 năm 1945. Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch (trước đó đã được Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ Trần Văn Giàu bí mật kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam), được cử làm Chủ tịch Hội đồng quản trị Phong trào. Xứ ủy Nam Kỳ do ông Trần Văn Giàu đứng đầu theo đề nghị của Trần Văn Giàu và Hà Huy Giáp đồng ý cho Phạm Ngọc Thạch đứng ra công khai tổ chức phong trào Thanh niên. Khi đó ở Nam Bộ có hai Xứ ủy, một do ông Trần Văn Giàu làm Bí thư. Một do bà Nguyễn Thị Thập làm Bí thư Xứ ủy, tổ chức Thanh niên Giải phóng và lấy cờ đỏ sao vàng của Việt Minh làm cờ tổ chức. Mục tiêu của Xứ ủy Nam Kỳ là "...Phải tìm một số hình thức tổ chức và hoạt động công khai – không nhất thiết phải là hợp pháp – hợp với ý đồ của ta, mang tính chất động viên chính trị cao, trước hết là cho thanh niên, động viên được hàng vạn, hàng chục vạn, hàng triệu người dân, đưa họ xuống đường theo khẩu hiệu cách mạng giải phóng dân tộc... Nói cho rõ hơn, nếu hồi 1942, 1943 mà Nhật lật đổ Pháp, tuyên bố Việt Nam độc lập, lúc ấy uy thế Nhật lên cao, Nhật đang thắng, chiến tranh đang mở rộng, nếu lúc bấy giờ mà Nhật mời bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đứng ra tập hợp thanh niên, làm thủ lĩnh thanh niên, thì Xứ ủy chắc không tán thành đâu. Còn như vào giữa năm 1945, Ý, Đức đầu hàng, Nhật Bản trơ trọi, chết tới nơi, ta rất có thể và cần phải đứng ra lợi dụng công khai để huy động hàng chục vạn, hàng trăm vạn nhân dân làm lực lượng chính trị giành chính quyền khi thời cơ chín muồi, khi quân phiệt Nhật sụp đổ. Ở Nam Kỳ mà không làm như vậy thì cô độc, không tranh nổi với các đảng quốc gia, và giáo phái, tức là không có cách mạng thắng lợi...".

Ban đầu phong trào Thanh niên Tiền phong được thành lập dựa trên nòng cốt tổ chức Hướng đạo Việt Nam và Tổng hội Sinh viên Đông Dương. Khi đó chính phủ của Trần Trọng Kim không có Bộ Quốc phòng, nhưng Phan Anh khi đó Bộ trưởng thanh niên tổ chức các lực lượng thanh niên dưới sự bảo trợ của Nhật (Một nhóm "Đại Việt trẻ" (Thanh niên tiền tuyến) của Tạ Quang Bửu thành lập ở ở miền nam và trung, sau lực lượng của Phan Anh và Tạ Quang Bửu hợp nhất với lực lượng của Võ Nguyên Giáp ở Bắc kỳ).

Lá cờ của Thanh niên Tiền phong có nền vàng, chính giữa có ngôi sao đỏ mang ý nghĩa cách mạng dân tộc vì màu vàng là màu của dân tộc còn màu đỏ là màu cách mạng. Lá cờ này là một trong số các lá cờ huy động các thanh niên ái quốc Việt Nam đấu tranh với Pháp. Đến ngày 16 tháng 8 năm 1945 Thanh niên Tiền phong tuyên bố gia nhập Việt Minh. Trước đó tổ chức này tham gia Mặt Trận Quốc gia Thống Nhất. Việc hai Xứ ủy và nhóm lãnh đạo Thanh niên Tiền phong lấy cờ vàng sao đỏ làm lá cờ của tổ chức gây nhiều tranh cãi sau này.

Thanh niên Tiền phong tuyên bố "Ngày nay đối với phong trào giải phóng đang bồng bột khắp thế giới, dửng dưng lặng lẽ là chết, an phận là chết. Phải tiêu diệt tinh thần ươn hèn ấy, để tạo nên một tinh thần mới, chính đáng hơn, vững bền hơn. Tinh thần mới tức là tinh thần thiết thực, khoa học, luôn luôn tìm hiểu để vượt lên cao... Cuộc phục hưng của dân Việt Nam sau này thành hay bại là do nơi thanh niên. Muốn làm tròn cái sứ mạng ấy, Thanh niên Tiền phong trước hết bẻ gãy cái ranh giới giai cấp đã chia rẽ lực lượng thanh niên… Thanh niên Tiền phong sẽ được huấn luyện kỹ lưỡng, dự bị chu đáo cho công cuộc vĩ đại của lịch sử, xứng đáng cho đời họ."

Lời hiệu triệu của Thanh Niên Tiền Phong

''Các bạn sống rời rạc, đeo đẳng một nỗi khổ tâm, chờ một tổ chức. Thì đây "Thanh Niên Tiền Phong" đã thành lập. Hiện nay các bạn làm gì, hoạt động trong một phạm vi nào, đeo đuổi theo một chí hướng nào, Thanh Niên Tiền Phong cũng không cần biết. Thanh Niên Tiền Phong cũng không cần biết bạn ở trong giai cấp nào, tôn giáo nào. Thanh Niên Tiền Phong chỉ biết các bạn là một thanh niên Việt Nam và chỉ mong ở các bạn:

 Một thanh niên với tất cả tấm lòng cương quyết.
 Một thanh niên dám giương mắt nhìn vào thực trạng của xã hội.
 Một thanh niên không sợ thấy, không sợ hiểu và không sợ hi sinh.

Vì có thế, các bạn mới là một thanh niên sáng suốt cho thời đại.

Hỡi các bạn thanh niên!

Các bạn hãy vượt qua ranh giới giai cấp, gia nhập vào một đoàn thể rộng rãi, quang đãng...

Các bạn còn quyết luyến làm chi với những khuôn khổ tai hại bế tắc sự giao thông giữa các giới thanh niên. Những ranh giới được săc sóc, nâng niu trong vòng mấy mươi năm, nay chỉ có một mục đích: chia rẽ thanh niên ra nhiều ngành, nhiều giới... tiêu diệt tinh thần đoàn thể.

Các bạn chỉ có một đẳng cấp: ĐẲNG CẤP CỦA THANH NIÊN.

Các bạn chỉ có một nhiệm vụ: NHIỆM VỤ CỦA THANH NIÊN.

Các bạn chỉ có một mục đích: GIẢI PHÓNG DÂN TỘC.

Điều cần nhứt là các bạn chớ quá bi quan. Khi dòng máu đang bồng bột trong huyết quản, khi nguồn sống đang trào mạnh, chúng ta phải tự tin. Nhu nhược hờ hững là phản lại thiên nhiên. Sao ta mãi ỷ lại vu vơ, nằm yên trong trong bỏ trưởng giả?

Hãy vứt bỏ tinh thần cũ, một thứ tinh thần giả hiệu. Hãy rèn đúc lấy một tinh thần mới, hoàn toàn mới. Không khuất phục trước một tư tưởng cổ truyền nào, luôn luôn tìm hiểu để vượt lên cao. Tin tưởng ở những phương pháp khoa học, dựa vào những điều kiện chắc chắn. Hãy phá tan cái tính thụ động của người mình. Tóm lại, chúng ta phải luyện lấy một tinh thần cải tổ mãnh liệt. Thanh Niên Tiền Phong sẽ giúp các bạn đoạt mục đích đầu tiên ấy. Và sau một thời kỳ huấn luyện chặt chẽ, các bạn sẽ được thực hành nhiệm vụ. Thanh Niên Tiền Phong sẽ đưa các bạn vào tiếp xúc với xã hội. Xã hội đang chờ chúng ta với biết bao nhu cầu tha thiết, chưa được nêu ra ánh sáng, quyền lợi, địa vị, công bằng. Các bạn hãy nghĩ đến đáp người mênh mông đang chờ các bạn. Và họ lại sẵn sàng làm hậu thuẫn chống đỡ các bạn, họ là một lực lượng tranh đấu vô tận. Tóm lại, các bạn sẽ có tất cả những điều kiện để đi đến thành công.

Hỡi các bạn thanh niên!

Thanh Niên Tiền Phong chờ các bạn: mạnh mẽ, các bạn hãy mãnh mẽ hơn lên, tin tưởng, các bạn hãy tin tưởng hơn lên. Hoạt động, các bạn hãy hoạt động hơn lên. Thế là các bạn đã đảm bảo cho tiền đồ Tổ Quốc."

Theo hồi ký của Nguyễn Kỳ Nam thì lời hiệu triệu này được phổ biến sâu rộng, nên dân chúng rất là kích thích. Đi ngoài đường, ngồi trong tiệm nước, hễ gặp nhau là nói chuyện gia nhập Thanh Niên Tiền Phong. Sau lời hiệu triệu này phát ra 24 giờ thì anh em thanh niên khắp nơi hãy đến trụ sở chính để đăng ký ghi tên.

Đoàn viên Thanh niên Tiền phong đội nón bàng, mặc quần soọc màu xanh hay đen, sơ mi tay ngắn, giày sandal quai tréo, đeo dây thừng ở thắt lưng, bên cạnh một con dao găm bọc da, về sau thêm một cây gậy tầm vông. Đoàn viên gặp nhau hay họp mặt thì chào nhau bằng cách đưa tay trái sè ra, ngang vai, hô: “Thanh niên, tiến!”... Khi gia nhập Thanh niên Tiền phong, đoàn viên phải thề “phục vụ Tổ quốc, đấu tranh cho độc lập dân tộc”, “giữ danh dự cho cá nhân và đoàn thể, thân ái với đồng đội, can đảm trong mọi trường hợp, chống mọi sự bất công của kẻ cậy quyền thế, sẵn sàng giúp đỡ người bị hoạn nạn, chấp nhận sự phê bình thân ái của đồng đội, phục tùng đoàn thể”.

Phong trào Thanh niên tiền phong đã nhanh chóng tổ chức các hoạt động cứu trợ nạn nhân do các cuộc oanh tạc của Đồng Minh và giúp đỡ tải gạo cho đồng bào miền Bắc đang bị nạn đói lúc đó. Do tôn chỉ xã hội rộng rãi, không phân biệt chính trị tôn giáo nên Thanh niên Tiền phong nhanh chóng trở thành phong trào mạnh nhất ở Nam Kỳ và lan rộng đến Trung Kỳ. Chính phủ Trần Trọng Kim đã có Phan Anh giữ bộ Thanh Niên đưa lên cho nhà vua biết qua lực lượng của thanh niên ở Nam Kỳ, nên ngày 3 tháng 7, vua Bảo Đại tiếp 38 sinh viên đại diện cho trường Huấn Luyện Thanh Niên Tiền Phong. Cuộc tiếp rước đơn giản mà trọng thể tại lầu Kiến Trung, nhà vua không tiếc lời ban khen nồng nhiệt và nhắc nhở trách vụ của thanh niên trong giai đoạn giành độc lập, và kiến thiết quốc gia. Do đề nghị của chánh phủ Trần Trọng Kim, vua Bảo Đại chuẩn cho Phạm Ngọc Thạch sung chức xứ trưởng thanh niên và đại diện bộ trưởng thanh niên Phan Anh ở Nam Kỳ.

Sau 2 tháng vận động, ngày 1 tháng 6 năm 1945, tổ chức Thanh niên Tiền phong chính thức ra mắt. Các thủ lĩnh phong trào gồm có bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, nha sĩ Nguyễn Văn Thủ, luật sư Thái Văn Lung, bác sĩ Hồ Văn Nhựt, Trần Văn Khéo... và các sinh viên Huỳnh Văn Tiểng, Mai Văn Bộ, Lưu Hữu Phước, Trần Bửu Kiếm... Ban quản trị Thanh niên Tiền phong gồm: Lê Văn Huấn, Kha Vạng Cân, Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Văn Thủ, Thái Văn Lung, Tạ Bá Tòng, Huỳnh Tấn Phát, Huỳnh Văn Tiểng, Kiều Công Cung, Hồ Văn Nhựt... Chỉ riêng tại Sài Gòn, phong trào đã có hơn 20 vạn người tham gia và phát triển hơn 1 triệu đoàn viên trong toàn cõi Nam Kỳ.

Trong thời gian Cách mạng Tháng Tám, nhiều nơi lực lượng Thanh niên Tiền phong cùng với các lực lượng quần chúng khác sử dụng cờ Việt Minh, hay cờ đảng cộng sản. Sau Cách mạng tháng Tám một thời gian, lực lượng này bị phân hóa. Thanh niên tiền phong theo lệnh chính phủ lâm thời đổi tên là Thanh niên Cứu quốc. Một số nhỏ lãnh đạo của Thanh niên Tiền phong gia nhập các tổ chức chính trị khác.

Xem thêm
 Hướng đạo Việt Nam
 Thanh niên Giải phóng, một tổ chức thanh niên thuộc Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, sau năm 1975 sát nhập với Đoàn Thanh niên Lao động ở miền bắc
 Thanh niên Tiền tuyến
 Thanh niên Khất thực
 Thanh niên Cứu quốc, một tổ chức thanh niên thuộc Việt Minh, năm 1955 đổi tên thành Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam, năm 1970 đổi tên thành Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh, nay là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
 Phụ nữ Tiền phong

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Những ngày cách mạng tháng 8 năm 1945 ở Sài Gòn
 Cách mạng tháng Tám tại Sài Gòn
 Tổng khởi nghĩa tháng Tám ở Sài Gòn - Nhớ Thanh niên Tiền phong
 Ta người Việt Nam

Thư mục

Tổ chức thành lập năm 1945
Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng cộng sản ở Việt Nam
Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc
Phong trào cộng sản Việt Nam
Tổ chức thanh thiếu niên Việt Nam


title: Đào Xá (làng)

text:
Đào Xá (chữ Hán: 陶舍), là một tên gọi từ lâu đời của nhiều làng xã ở nông thôn miền Bắc Việt Nam. Rất nhiều làng mang tên Đào Xá là những làng nghề truyền thống đặc sắc hoặc có những di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng. Trong cái tên gọi này, chữ Xá (chữ Hán là 舍), có nghĩa là nơi cư trú. Đào Xá có thể có nghĩa là "Làng của những người mang họ Đào", một họ của người Việt Nam.

Theo cuốn sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19 (thuộc các tỉnh từ Nghệ Tĩnh trở ra), vào đầu thời nhà Nguyễn, ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam có tới 12 làng xã mang tên Đào Xá , gồm:
xã Đào Xá tổng Đỗ Xá huyện Đường Hào phủ Thượng Hồng trấn Hải Dương (Đào Xá, Đào Dương, Ân Thi, Hưng Yên),
xã Đào Xá tổng Ngọc Cục huyện Đường An phủ Thượng Hồng trấn Hải Dương (Đào Quạt, Bãi Sậy, Hưng Yên),
xã Đào Xá tổng Hạ Bì huyện Bất Bạt phủ Quảng Oai trấn Sơn Tây (nay là thôn Đào Xá, xã Đào Xá, Thanh Thủy, Phú Thọ),
xã Đào Xá tổng Phá Lãng huyện Lang Tài phủ Thuận An xứ Kinh Bắc (nay là thôn Đào Xá, xã Trung Chính, Lương Tài, Bắc Ninh),
xã Đào Xá tổng Hương La huyện Yên Phong phủ Từ Sơn xứ Kinh Bắc (Đào Xá, thành phố Bắc Ninh),
xã Đào Xá tổng Hồng Vũ huyện Hưng Nhân phủ Tiên Hưng trấn Sơn Nam Hạ (Đào Xá, Hưng Hà, Thái Bình),
xã Đào Xá tổng Đồng Vi huyện Đông Quan phủ Thái Bình trấn Sơn Nam Hạ (Đào Xá, Đông Hưng, Thái Bình),
xã Đào Xá tổng Đào Xá huyện Phụ Dực phủ Thái Bình trấn Sơn Nam Hạ (Đào Xá, Quỳnh Phụ, Thái Bình),
xã Đào Xá tổng Tạ Xá huyện Kim Động phủ Khoái Châu trấn Sơn Nam Thượng (Đào Xá, Chính Nghĩa, Kim Động, Hưng Yên),
xã Đào Xá tổng Lưu Xá huyện Đông An phủ Khoái Châu trấn Sơn Nam Thượng (nay là thôn Đào Xá, xã Nghĩa Dân, Phú Xuyên, Hưng Yên),
thôn Đào Xá tổng Đông Lỗ huyện Sơn Minh phủ Ứng Thiên trấn Sơn Nam Thượng (nay là thôn Đào Xá, xã Đông Lỗ, Ứng Hòa, Hà Nội),
thôn Đào Xá tổng Thượng Đình huyện Tư Nông phủ Phú Bình xứ Thái Nguyên (nay thành xã Đào Xá, Phú Bình, Thái Nguyên).
Ngoài ra, đầu triều nhà Nguyễn, tại huyện Phụ Dực thuộc trấn Sơn Nam Hạ, có một tổng (cấp hành chính trung gian giữa xã và huyện, ngày nay không còn nữa) cũng mang tên Đào Xá. Nhiều làng Đào Xá ngày nay phát triển thành các xã Đào Xá, như Đào Xá huyện Phú Bình hay Đào Xá huyện Thanh Thủy.

Một số thôn làng khác cũng mang tên Đào Xá:
Thôn Đào Xá, xã Đào Dương, Ân Thi, Hưng Yên
Thôn Đào Xá, xã Vĩnh Xá, Kim Động, Hưng Yên
Thôn Đào Xá, xã Nghĩa Dân, Kim Động, Hưng Yên
Thôn Đào Xá, xã Cao An, Cẩm Giàng, Hải Dương
Thôn Đào Xá, xã An Bình, Nam Sách, Hải Dương
Thôn Đào Xá, xã Thắng Lợi, Thường Tín, Hà Nội

Những làng nghề mang tên Đào Xá
Làng Đào Xá thuộc xã Đông Lỗ, huyện Ứng Hòa, Hà Nội (trước thuộc tỉnh Hà Tây cũ). Vào thời Nguyễn, làng này thuộc huyện Sơn Minh phủ Ứng Thiên trấn Sơn Nam Thượng (sau là phủ Ứng Hòa tỉnh Hà Nội). Đây là làng nghề nổi tiếng với các sản phẩm nhạc cụ dân tộc Việt Nam. Các loại đàn được sản xuất ở đây gồm: đàn bầu, đàn tam thập lục, đàn đáy, đàn nguyệt, đàn tỳ bà... cho đến những cây nhị, cây hồ, cây líu. Sản phẩm nhạc cụ dân tộc được bán ra khắp Việt Nam.
Làng này đang đứng trước nguy cơ mất nghề truyền thống này do thanh niên trong làng không còn hứng thú theo nghề này.
. Nghề làm đàn đã được duy trì hàng trăm năm nay tại đây, cho dù ở thời hiện tại cả làng chỉ còn ngót nghét hai chục hộ vẫn đeo đuổi nghề.

Làng Đào Xá xã Phong Khê thành phố Bắc Ninh tỉnh Bắc Ninh, thời xưa là xã Đào Xá tổng Hương La huyện Yên Phong phủ Từ Sơn, một trong 49 làng Quan họ gốc của xứ Kinh Bắc . Nằm bên bờ sông Ngũ Huyện Khê (sông Thiếp), làng Đào Xá này còn nổi tiếng từ xa xưa với nghề thủ công làm giấy dó (một loại giấy truyền thống dùng để vẽ tranh dân gian như: tranh Đông Hồ,...) .

Làng thêu ren Đào Xá xã Thắng Lợi huyện Thường Tín Hà Nội, từng là một trong nhiều làng nghề thủ công truyền thống về thêu (đầu ra của nghề dệt lụa) ở đất Hà Tây quê lụa. Làng thêu Đào Xá, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 25 km theo Quốc lộ 1 về phía Nam, phía Bắc của làng gần kề với làng Quất Động quê hương của ông tổ nghề thêu ren Lê Công Hành. Nghề thêu ren truyền thống ở đây, hiện vẫn đang phát triển, với nhiều nghệ nhân vẽ kiểu tạo mẫu và hàng trăm nghệ nhân thêu ren (400 tay kim), chủ yếu làm hàng thêu xuất khẩu .

Di chỉ khảo cổ làng cổ Đào Xá
Làng cổ Đào Xá xã Đào Xá huyện Thanh Thủy tỉnh Phú Thọ (trước thuộc huyện Tam Thanh tỉnh Vĩnh Phú), là một địa điểm khảo cổ nổi tiếng với những hiện vật thuộc cuối thời đại đồ đá mới, đầu thời đại đồ đồng, cách đây 4000-5000 năm. Tại đây, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra chiếc trống đồng Đông Sơn đầu tiên của tỉnh Vĩnh Phú, là trống đồng loại I Hegơ (nhóm D kiểu D1), được lưu trữ tại viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam . Làng cổ Đào Xá này nằm cạnh đường 322, chạy theo hướng Bắc Nam từ bờ sông Đà (đường 323) sang thị trấn Hưng Hóa của huyện Tam Nông, tại vùng ngã ba sông Hồng với sông Đà. Xã Đào Xá có địa giới giáp các xã và thị trấn: Dị Nậu ở phía Tây Bắc, Tân Phương ở phía Nam, Thạch Đồng phía Đông Nam, Dâu Dương phía Đông Bắc và Hưng Hóa phía Bắc. Địa hình xã Đào Xá này gồm một vùng đồi bát úp cao khoảng 20–40 m, là nơi cư trú từ xa xưa đến nay của người dân bản địa, bao quanh một vùng lòng chảo là nơi canh tác nông nghiệp. Các hiện vật khảo cổ được phát hiện vào các năm 1978-1982, tại vùng đồi bát úp nơi sinh sống của người Việt cổ, bao gồm: rìu có vai, rìu chữ nhất, trống đồng, chậu đồng, vò, đĩa, bát, vò men xanh,...

Tuy nhiên trong cuốn sánh Tìm hiểu làng Việt, Diệp Đình Hoa cho rằng ngồn gốc tên gọi của làng Đào Xá này là gọi chệch từ tên Đầu Xá mà ra.

Tham khảo

Làng Hà Nội
Làng Việt Nam


title: (7045) 1974 FJ

text:
(7045) 1974 FJ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Carlos Torres ở Đài thiên văn Cerro El Roble vận hành bởi Đại học Chile ngày 22 tháng 3 năm 1974.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1974
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Murexsul zeteki

text:
Murexsul zeteki là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Murexsul


title: Quận Irwin, Georgia

text:
Quận Irwin là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Ocilla . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 9931 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 9934 người.

Địa lý

Các xa lộ
 U.S. Highway 129
 U.S. Highway 319
 Georgia State Route 32
 Georgia State Route 90

Quận giáp ranh
Ben Hill County (bắc)
Coffee County (đông)
Berrien County (nam)
Tift County (tây nam)
Turner County (tây bắc)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Hyposmocoma liturata

text:
Hyposmocoma liturata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu và Hawaii. Loài địa phương ở Kona, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.
Ấu trùng có lẽ ăn địa y trên đá và trên Pipturus. Ấu trùng làm kén bao quanh bằng địa y.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Trentepohlia fuscoapicalis

text:
Trentepohlia fuscoapicalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Esparragalejo

text:
Esparragalejo là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 1550 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Non Thai (huyện)

text:
Non Thai () là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Ban đầu, khu vực này là Khwaeng San Thia (แขวงสันเทียะ).

Năm 1900, Khwaeng San Thia được chuyển thành huyện và đổi tên thành Non Lao. Tuy nhiên năm sau lại được đổi tên thành San Thia. Năm 1919, tên của huyện được đổi thành Non Lao. Cuối cùng, trong thời kỳ chủ nghĩa dân tộc Thái dưới thời nguyên soái Plaek Phibunsongkhram, tên của huyện đổi thành Non Thai năm 1941.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Phra Thong Kham, Kham Sakaesaeng, Non Sung, Mueang Nakhon Ratchasima, Kham Thale So và Dan Khun Thot.

Hành chính
Huyện in subdivided into 10 phó huyện (tambon). Có three subdistrict municipalities (thesaban tambon) - Non Thai nằm trên một phần của tambon Non Thai, Khok Sawai nằm trên một phần của tambon Sai O, còn Banlang nằm trên toàn bộ  tambon cùng tên.

Các con số mất là tambon nay tạo thành huyện Phra Thong Kham.

Tham khảo

Non Thai


title: Quận của tỉnh Ain

text:
4 quận của tỉnh Ain gồm:
 Quận Belley, (quận lỵ: Belley) với 9 tổng và 107 xã. Dân số của quận này là 75.020 người năm 1990, 79.656 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 6.18%.
 Quận Bourg-en-Bresse, (tỉnh lỵ của tỉnh Ain: Bourg-en-Bresse) với 24 tổng và 219 xã. Dân số của quận này là 267.656 người năm 1990, 295.351 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 10.35%.
 Quận Gex, (quận lỵ: Gex) với 3 tổng và 29 xã. Dân số của quận này là 52.200 người năm 1990, 59.336 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 13.67%.
 Quận Nantua, (quận lỵ: Nantua) với 7 tổng và 64 xã. Dân số của quận này là 76.143 người năm 1990, 80.927 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 6.28%.

Tham khảo

Ain


title: Trường Đại học Tây Nguyên

text:
Trường Đại học Tây Nguyên (Tay Nguyen University) là một trong những trường đại học công lập đa ngành tại miền Trung Việt Nam. Trường được đề cử vào nhóm trường đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam, đồng thời là trung tâm nghiên cứu khoa học lớn của vùng Tây Nguyên. Trường trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Lịch sử
Trường Đại học Tây Nguyên được thành lập theo Quyết định số 298/CP ngày 11/11/1977 của Hội đồng Chính phủ với nhiệm vụ đào tạo cán bộ có trình độ đại học phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội toàn vùng Tây Nguyên. Từ xuất phát điểm chỉ có 6 chuyên ngành đào tạo của 4 khoa: Sư phạm, Y dược, Nông lâm và Lâm nghiệp. Đến nay, Trường đã trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học,chuyển giao công nghệ góp phần quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho vùng Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và các nước Lào, Campuchia.

Chất lượng đào tạo

Đội ngũ giảng viên
Tính đến tháng 5 năm 2018, trường có 215 giảng viên. Trong đó có 1 giáo sư, 20 phó giáo sư 15 tiến sĩ, 137 thạc sĩ và 42 giảng viên có trình độ đại học.

Tuyển sinh

Hiệu trưởng qua các nhiệm kỳ
 GS.BS Y Tlam Kbuôr - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 1978-1983
 KS. Lê Văn Liễu - Quyền Hiệu trưởng nhiệm kỳ 1983- 1986
 NGND. BS Y Ngông Niê K'Dam - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 1987- 1993
 PGS. TS Phan Quốc Sùng - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 1993- 1997
 TS. Nguyễn An Ninh - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 1997- 2002
 PGS. TS Nguyễn Xuân Thao - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 2002- 2011
 PGS. TS. Nguyễn Tấn Vui - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 2011- 2018
 TS. Nguyễn Thanh Trúc - Hiệu trưởng nhiệm kỳ 2018 -2023 (Đương nhiệm)

Các khoa của trường
 Khoa Khoa học tự nhiên và công nghệ
 Khoa chăn nuôi - thú y
 Khoa dự bị và tạo nguồn
 Khoa kinh tế
 Khoa Lý luận chính trị
 Khoa ngoại ngữ
 Khoa nông lâm nghiệp
 Khoa sư phạm
 Khoa y dược
 Trường Trung học phổ thông TH Cao Nguyên

Tham khảo

Tây Nguyên
Tây Nguyên
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam


title: Oliva flammulata

text:
Oliva flammulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Megatominae

text:
Megatominae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Phân họ này bao gồm một số loài gây hại cho dụng cụ gia dụng nổi tiếng, chúng thuộc các chiAnthrenus và Trogoderma.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Wikispecies:Megatominae
 Megatominae at ITIS

Dermestidae


title: Hà Hùng Cường

text:
Hà Hùng Cường (sinh năm 1953 tại xã Việt Xuân, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc). Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, XI, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII, XIII.

Tiểu sử
Tháng 9/1971 tháng tháng 7/1976: Sinh viên khoa Luật quốc tế, Trường Đại học Quan hệ quốc tế Mát-xcơ-va, Liên Xô.
Tháng 10/1976 tháng tháng 9/1981: Cán bộ giảng dạy rồi Phó Chủ nhiệm Khoa Luật quốc tế, Trường Đại học Luật Hà Nội; Bí thư Đoàn trường.
Tháng 9/1981 - tháng 9/1982: Học tiếng Anh tại Đại học Ngoại ngữ Hà Nội.
Tháng 10/1982 tháng tháng 3/1986: Nghiên cứu sinh tại Viện Nhà nước và Pháp luật thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Ông bảo vệ luận án tiến sĩ với đề tài "Trách nhiệm pháp lý quốc tế của Hoa Kỳ vì cuộc xâm lăng chống lại Việt Nam" vào tháng 11 năm 1985.
Tháng 7/1986 tháng tháng 6/1998: Phó Vụ trưởng; quyền Vụ trưởng rồi Vụ trưởng Vụ Pháp luật quốc tế và Hợp tác Quốc tế, Bộ Tư pháp.
Tháng 6/1998 tháng tháng 3/2003: Ủy viên Ban Cán sự đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp rồi Thứ trưởng Thường trực Bộ Tư pháp; Ủy viên Ban Thường vụ Hội Luật gia Việt Nam.
Tháng 3/2003 đến tháng 1/2005: Luân chuyển làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình.
Tháng 1/2005 đến tháng 8/2007: Quyền Bí thư rồi Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình.
Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Từ tháng 8/2007 đến 04/2016: Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, đại biểu Quốc hội khóa XII.
Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng; đại biểu Quốc hội khóa XIII.
Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội Khóa XIII, được Quốc hội phê chuẩn tiếp tục làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Từ ngày 08 tháng 04 năm 2016, Tại Kỳ họp thứ 11 Quốc hội Khóa XIII, được Quốc hội miễn nhiệm chức Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Ngày 26 tháng 10 năm 2019, Ông Hà Hùng Cường, nguyên Ủy viên TW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp, được tín nhiêm bầu là Chủ tịch Quỹ Hoà bình và Phát triển Việt Nam (Quỹ) khoá IV, nhiệm kỳ 2019-2024.

Câu nói
"Việt Nam có hệ thống pháp luật phức tạp nhất thế giới"

Chú thích

Sinh năm 1953
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình
Sống tại Quảng Bình
Sinh tại Vĩnh Phúc
Sống tại Hà Nội
Công dân Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Quảng Bình
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Quảng Bình


title: Euneophlebia

text:
Euneophlebia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Sâu róm

text:
Sâu róm hay sâu lông (danh pháp hai phần: Arna pseudoconspersa) là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam.

Cả ấu trùng và sâu trưởng thành đều có những sợi lông chứa độc tố gây ngứa, chóng mặt, buồn nôn... trên người.

Sải cánh dài 13–18 mm.

Ấu trùng ăn những loài thực vật thuộc Chi Trà.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
P
Động vật được mô tả năm 1923


title: 8968 Europaeus

text:
8968 Europaeus (1212 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8968 Europaeus

Thiên thể phát hiện năm 1973
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Trang Lãng

text:
Trang Lãng (chữ Hán phồn thể:庄浪縣, chữ Hán giản thể: 庄浪县, bính âm: Zhuānglàng Xiàn, âm Hán Việt: Trang Lãng huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bình Lương, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Trang Lãng có diện tích 1556 km², dân số năm 2004 là 420.000 người. Mã số bưu chính của huyện Trang Lãng là 744600. Chính quyền huyện đóng tại trấn Thủy Lạc. Về mặt hành chính, huyện này được chia ra các đơn vị hành chính gồm 3 trấn (Thủy Lạc, Nam Hồ, Châu Điếm) và 17 hương (Dương Hà, Liễu Lương, Ngọa Long, Đại Trang, Dương Xuyên, Vạn Tuyền, Thủy Lạc, Lương Ấp, Vĩnh Ninh, Trịnh Hà, Hàn Điếm, Nam Bình, Thuận Nhai, Bàn An.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chính quyền Trang Lãng

Bình Lương
Đơn vị cấp huyện Cam Túc


title: Bulbophyllum papulipetalum

text:
Bulbophyllum papulipetalum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

papulipetalum]]

P


title: Megachile flavipes

text:
Megachile flavipes là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1838


title: Hydroporus zimmermanni

text:
Hydroporus zimmermanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được J.Müller miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Megacerus ferruginosus

text:
Megacerus ferruginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Teran & Kingsolver miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: 559

text:
Năm 559 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 559


title: Thác Cửa Thần

text:
Thác Cửa Thần hay còn gọi là thác Ba Tầng là một thác nước trên suối Cam Ly thuộc địa phận xã Tà Nung, Đà Lạt, Lâm Đồng .

Độ cao của thác chừng 15 mét, ngày đêm cuồn cuộn xối xả tạo nên một dòng suối bạc trắng, nhìn tựa như chòm râu của vị thần. Vượt qua thác Cửa Thần, ở phía bên trái đỉnh thác Cửa Thần, từ khu rừng nguyên sinh có một nhánh suối dẫn nước về hòa nhập dòng suối chính, nguồn nước trong lành thả mình dạt dào trên nền đá hoa cương được thiên nhiên sắp xếp thành ba tầng, người K'Ho Srê gọi là Liang Pe Knũ - thác Ba tầng.

Truyền thuyết
Chuyện kể rằng vùng đất này xưa kia được bà con bộ tộc Srê chọn làm nơi sinh sống, họ sống du canh du cư. Có lần đến mùa giáp hạt, thiếu cái ăn, cả Bon (Bon là đơn vị cư trú của người Srê) phải sống trong cảnh đói nghèo.

Với trách nhiệm của mình, vị già làng đã một mình lặn lội khắp núi rừng để săn bắt, kiếm cái ăn cứu sống con em Bon. Sau nhiều ngày vất vả không kiếm được gì, già làng dừng chân, gối đầu lên tảng đá bên dòng thác cuồn cuộn để lấy lại sức.

Bỗng ông ta phát hiện một vị thần chói lọi đứng trên đỉnh cao của thác từ lúc nào không hay! Vị thần đã dẫn già làng xuống vách núi được tạo dựng bởi hai bờ đá cao thẳng đứng, nhìn từ trên cao ta có cảm tưởng như một cánh cửa đá khổng lồ vừa được hé mở. Vừa qua hết vách đá là một hồ nước khá rộng… vị thần bỗng dưng biến mất!

Tại đây, già làng đã bắt được rất nhiều cá mang về kịp thời cứu đói cho Bon. Kể từ đó bà con bộ tộc Srê gọi dòng thác này là Liang Mpông Yàng - có nghĩa là Thác Cửa Thần. Dòng thác có độ cao khoảng 15m, ngày đêm cuồn cuộn xối xả tạo nên một dòng suối bạc trắng, nhìn tựa như chòm râu của vị thần đã cứu dân.

Tham khảo

Xem thêm
 Thác Ba Tầng
 Người Cơ Ho

Du lịch Đà Lạt


title: Macrochilo louisiana

text:
Macrochilo louisiana là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Quebec và Maine tới Florida, phía tây đến Texas, phía bắc đến Alberta.

Sải cánh dài 20–27 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 ở phía bắc và from tháng 2 in the south.

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide
Species info

Chú thích

Macrochilo


title: Kurtzia

text:
Kurtzia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Các loài
Các loài thuộc chi Kurtzia bao gồm:

 Kurtzia aethra (Dall, 1919)
 Kurtzia arteaga (Dall & Bartsch, 1910)
 Kurtzia elenensis McLean & Poorman, 1971
 Kurtzia ephaedra (Dall, 1919)
 Kurtzia granulatissima (Moerch, 1860)
 Kurtzia humboldti McLean & Poorman, 1971

Chú thích

Tham khảo

Mangeliidae


title: Brouqueyran

text:
Brouqueyran  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Aplastodiscus weygoldti

text:
Aplastodiscus weygoldti là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Peixoto, O.L. & Pimenta, B. 2004. Aplastodiscus weygoldti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Aplastodiscus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Provanna

text:
Provanna là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Provannidae.

Các loài
Các loài trong chi Provanna gồm có:

 Provanna abyssalis Okutani & Fujikura, 2002
 Provanna admetoides Warén & Ponder, 1991
 Provanna buccinoides Warén & Bouchet, 1993
 Provanna chevalieri Warén & Bouchet, 2009
 Provanna glabra Okutani, Tsuchida & Fujikura, 1992
 Provanna goniata Warén & Bouchet, 1986
 Provanna ios Warén & Bouchet, 1986
 Provanna laevis Warén & Ponder, 1991
 Provanna lomana (Dall, 1918)
 Provanna macleani Warén & Bouchet, 1989
 Provanna muricata Warén & Bouchet, 1986
 Provanna nassariaeformis Okutani, 1990
 Provanna pacifica (Dall, 1908)
 Provanna reticulata Warén & Bouchet, 2009
 Provanna sculpta Warén & Ponder, 1991
 Provanna segonzaci Warén & Ponder, 1991
 Provanna shinkaiae Okutani & Fujikura, 2002
 Provanna variabilis Warén & Bouchet, 1986

Chú thích

Tham khảo

Provannidae


title: Xanthopenthes porrectus

text:
Xanthopenthes porrectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Gyrophanopsis zealandica

text:
Gyrophanopsis zealandica là một loài nấm thuộc chi đơn loài Gyrophanopsis, họ Meruliaceae. Chúng được Jülich mô tả lần đầu vào năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Z


title: Jonas Brothers: Living the Dream

text:
Jonas Brothers: Living the Dream là một series truyền hình thực tế và là một phim truyền hình ngắn của Disney Channel Original Series nói về cuộc sống của ban nhạc Pop Jonas Brothers, khi họ đã đi tour When You Look Me In The Eyes ở Bắc Mĩ. Phim gồm các clip về việc ban nhạc tập luyện, đi du lịch, biểu diễn, nghiên cứu, và cuộc sống cá nhân của họ với gia đình và bạn bè. Mùa đầu tiên công chiếu vào ngày 16 Tháng 5,2008 và kết thúc vào ngày 05 tháng 9 năm 2008. Trong tháng 3 năm 2010, bộ phim trở lại với một mùa mới. Mùa này sẽ tập trung vào tour du lịch châu Âu đầu tiên của họ, và nói về những việc như chuẩn bị cho chương trình và việc làm công tác từ thiện của ba anh em.

Episodes
Main Article: Các tập của Jonas Brothers: Living the Dream

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức

Jonas Brothers
Chương trình trên Disney Channel
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Phim truyền hình hài kịch thiếu nhi Mỹ
Chương trình truyền hình của Disney


title: Hypodesis punctata

text:
Hypodesis punctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Hypodesis


title: Anh vĩ

text:
Bộ Anh vĩ hay còn gọi là bộ Ba đuôi (Thysanura) là một loài động vật thuộc ngành Chân khớp (Arthropoda), lớp Côn trùng (Insecta). Chúng có tên như vậy vì người ta thấy chúng có bộ đuôi dây tua trang sức.

Anh vĩ có thân hình nhỏ, không có cánh, có râu xúc giác dạng tơ dài, phần bụng có hai sợi râu đuôi (vĩ tu) và một sợi tơ đuôi giữa (trung vĩ tu). Đây cũng chính là đặc điểm để nhận dạng loài anh vĩ.

Hiện nay trên thế giới chỉ mới định danh khoảng 500 loài, các loài không khác nhau là mấy. Anh vĩ thuộc phân lớp Côn trùng nguyên thủy, là những sinh vật suốt đời không có cánh, biến thái không rõ rệt, rất gần loại tổ tiên động vật không có xương sống nguyên thủy; ít có quan hệ đến nhân loại, nhưng có giá trị đặc biệt khi nghiên cứu sự tiến hoá của côn trùng.

Sinh Sản: loài động vật này sinh sản vô tính.

Tập quán: chúng chủ yếu hoạt động về đêm, sống theo nhóm nhỏ. Không tiếp xúc đến loài người và động vật khác.

Dinh Dưỡng: chúng chủ yếu hút nhựa cây để sinh sống.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Hãy trả lời em tại sao? - Nhà xuất bản Trẻ

Bộ côn trùng


title: Scelolyperus meracus

text:
Scelolyperus meracus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1826.

Chú thích

Tham khảo

Scelolyperus


title: Nantiat

text:
Nantiat () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Millettia sericantha

text:
Millettia sericantha là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Millettia sericantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Tanzania
Thực vật dễ tổn thương


title: Le Parcq

text:
Le Parcq là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Le Parcq có cự ly khoảng 18 miles (29 km) về phía đông nam Montreuil-sur-Mer, trên đường N39, trong thung lũng sông Ternoise.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Le Parcq on the Quid website

Parcq


title: Darius I

text:
Darius I (Tiếng Ba Tư cổ: Dārayava(h)uš, Tiếng Ba Tư mới: داریوش Dāriush;  550–486 TCN) là vị vua thứ ba của Đế quốc Achaemenes Ba Tư. Được gọi là Darius Đại đế, dưới triều đại của ông, đế quốc Ba Tư có lãnh thổ rộng lớn nhất khi nó bao gồm phần lớn Tây Á, vùng Kavkaz, một phần của khu vực Balkan (Thracia-Macedonia và Paeonia), hầu hết các khu vực ven bờ biển Hắc Hải, những vùng đất ở Bắc Kavkaz, Trung Á, tới tận là Thung lũng Indus ở xa về phía đông, và một phần ở phía bắc và đông bắc châu Phi, bao gồm Ai Cập (Mudrâya), miền đông Libya và miền ven biển Sudan.

Darius lên ngôi bằng cách lật đổ Gaumata, một thầy pháp tiếm vị và mạo danh mình là Bardiya, với sự hỗ trợ của sáu gia đình quý tộc Ba Tư khác. Darius đã được trao vương miện ngay sáng hôm sau đó. Vị tân vương vừa mới lên ngôi đã phải đối mặt với những cuộc nổi loạn xảy ra toàn quốc và phải dập tắt chúng. Một sự kiện quan trọng trong triều đại của Darius là cuộc viễn chinh nhằm chinh phạt Hy Lạp và bình định thành Athena và Eretria vì họ đã giúp đỡ phiến quân trong khởi nghĩa Ionia. Mặc dù cuộc viễn chinh kết thúc với thất bại trong trận Marathon, Darius đã thành công trong việc tái chinh phục Thracia, mở rộng cương thổ của đế quốc sau khi chinh phục Macedonia, Cyclades và đảo Naxos và vụ cướp phá thành Eretria.

Darius tổ chức lại đế chế bằng cách chia nó thành nhiều tỉnh và đặt quan trấn thủ (satrap) để cai trị. Ông thiết lập một hệ thống tiền tệ mới thống nhất và chọn tiếng Aram làm ngôn ngữ chính thức của đế chế. Ông cũng đưa đế chế lên một vị thế cao hơn bằng cách cho xây dựng đường đi lại và sử dụng hệ thống đo lượng tiêu chuẩn. Qua những cái cách này, đế chế trở nên trung ương hoá và thống nhất hơn. Darius cũng cho xây dựng trên khắp mọi miền đế quốc, tập trung ở Susa, Pasargadae, Persepolis, Babylon và Ai Cập. Cuộc đời và sự nghiệp của Darius được biết đến qua ghi nhận của các sử gia Hy Lạp cổ đại và qua một bi văn cổ khắc trên khối đá, được gọi là bi văn Behistun, một bằng chứng quan trọng về ngôn ngữ Ba Tư cổ. Tuy nhiên, một vài dữ kiện trên bi văn này được xem là hư cấu.

Darius I được đề cập đến trong các sách Haggai, Zechariah và Ezra–Nehemiah của Kinh thánh.

Đế quốc Achaemenes dưới triều đại của Darius kiểm soát phân số dân số thế giới lớn nhất, không có bất kỳ đế quốc nào trong lịch sử cai trị số phần trăm dân số nhiều hơn Đế quốc Achaemenes. Dựa trên ước tính nhân khẩu học lịch sử, Darius I cai trị khoảng 50 triệu người, hoặc ít nhất là 44% dân số thế giới lúc bấy giờ.

Từ nguyên
 là  là cách viết trong tiếng La Tinh của từ Dareîos () trong tiếng Hy Lạp và bắt nguồn từ từ gốc Dārayava(h)uš ( trong tiếng Ba Tư cổ; dryhwš trong tiếng Aram), cách viết tắt của từ Dārayava(h)uš (). Cách viết dài hơn cũng đã được coi là đã được phản ánh trong từ Da-ri-(y)a-ma-u-iš trong tiếng Elam, Da-(a-)ri-ia-(a-)muš trong tiếng Babylon, drywhwš trong tiếng Aram và có lẽ là cách viết dài Dareiaîos () trong tiếng Hy Lạp. Tên gọi này là một chủ ngữ mang nghĩa "anh ta đang nắm giữ chắc tánh tốt", phần đầu dāraya có nghĩa là "người nắm giữ" và phần thứ hai "vau" có nghĩa là "lòng tốt, tính tốt".

Tuổi trẻ
Darius là con trưởng trong số năm người con trai của Hystaspes và Rhodugune vào năm 550 TCN. Hystaspes là một nhân vật "tai to mặt lớn" tại Persis, quê hương của người Ba Tư. Các dòng văn tự triều Darius I ghi nhận rằng Hystaspes là quan Tổng trấn xứ Đại Hạ năm 522 trước Công nguyên. Theo nhà sử học Herodotus, Hystaspes là quan Tổng trấn đất Persis, cho dầu hầu hết các nhà sử học cho rằng điều đó là sai. Cũng theo Herodotos (III.139), Darius, trước khi chiếm đoạt ngôi báu thì "chẳng có vai vế gì vào thời điểm đó", và trở thành lính giáo (doryphoros) trong chiến dịch phạt Ai Cập (528 - 525 trước Công Nguyên) của Đại Vương Ba Tư lúc bấy giờ là Cambyses II. Hystaspes là một võ tướng trong Triều đình Cyrus Đại Đế, có thế lực mạnh.

Vào năm 530 trước Công Nguyên, theo sử cũ của Herodotos, vua Cyrus Đại Đế thân chinh xuất binh thảo phạt người Massagetea - một man tộc thiện chiến và dữ tợn ở phương Bắc do Nữ hoàng Tomyris trị vì. Đại Vương Cyrus đã cử mưu sĩ Kroisos cùng với Hoàng tử Cambyses ở lại, phòng khi Đại Vương trận vong thì Cambyses sẽ lên thay ngôi. Về phần Darius, Tướng quân Hystaspes cha ông có theo vua lên đường, nhưng Darius ở lại kinh thành do ông chưa đủ tuổi nhập ngũ. Khi Cyrus Đại Đế vượt qua sông Araxes và ngủ trên đất địch, vị Đại Vương này chiêm bao thấy Darius có hai cánh và đứng ở giao điểm giữ châu Âu và châu Á (theo cách hiểu thời đó là toàn thể thế gian). Khi Cyrus Đại Đế bừng tỉnh, Đại Vương xem đây là điềm báo về mối hiểm họa sau này của mình, hiểu là Darius I sẽ lên thống trị toàn cõi hồng trần. Tuy nhiên, do Cyrus Đại Đế đã chọn Cambyses làm người kế ngôi, chứ không phải là Darius, cho nên Đại Vương lo sợ rằng Darius đang âm mưu phản nghịch, với hàng đống tham vọng chiếm đầy đầu óc của ông. Nghĩ là làm, Cyrus Đại Đế triệu Hystaspes đến và phán hỏi:
"Ta tin chắc rằng, điều ấy báo hiệu con trai của Khanh đang lập nên những mưu đồ phản nghịch và đầy chất tham vọng. Do đó, Khanh nên về nước và khi có chuyện cấp thiết thì bắt giữ ngay hắn lại. Coi sóc chặt chẽ hắn, và hãy để cho hắn sẵn sàng bẩm tấu về hành vi của hắn một khi Ta trở về."

Tướng quân Hystaspes kính bẩm:
"Muôn tâu Bệ Hạ, ông Trời không thể nào cho một người Ba Tư đang sống lại làm chuyện đại nghịch. Nếu có kẻ nào dám làm vậy, cái chết sẽ nhanh chóng đến với hắn ! Người thấy dân Ba Tư là thứ dân nô dịch, Người đã biến họ thành một dân tộc tự do, Người đã khiến họ thu phục mọi dân khác, Người đã biến họ thành Bá chủ của tất cả mọi dân tộc. Nếu chiêm bao của Người thông báo rằng con trai Thần đang rắp tâm mưu phản, Thần xin nguyện giao hắn cho Người để Người xử lý hắn tùy theo ý muốn của Người."

Nói rồi, Hystaspes liền quay về để theo dõi Darius.. Quân Massagetae và quân Ba Tư xáp chiến hết sức khốc liệt, Cyrus Đại Đế và quá nửa đoàn quân hùng mạnh của nhà vua đều bại vong, tàn binh Ba Tư tháo chạy tứ tán. Như vậy, giấc mộng nêu trên là thông điệp của chư thần báo cho Cyrus Đại Đế biết rằng ông sẽ chết trận trong chiến dịch phạt Scythia này và sau này chiếc vương trượng sẽ rơi vào tay Darius, con trưởng của Hystaspes. Nhưng nhất thời, ngay sau khi Cyrus Đại Đế trận vong, tại kinh thành Pasargadae, Hoàng tử Cambyses lên nối ngôi, tức là Đại Vương Cambyses II.

Lên ngôi
Có hai nguồn tư liệu chủ yếu ghi chép về quá trình nối ngôi của Darius I, đó là những dòng bi văn của chính ông và sử cũ Hy Lạp. Một số nhà sử học hiện đại suy xét rằng thực chất Darius I là một ông vua soán ngôi. Họ cho rằng, Gaumata có khả năng chính là Hoàng tử Bardiya, và dựa vào thế nước loạn lạc, Darius I đã thẳng tay hạ sát vị Hoàng tử này và cướp đoạt ngai vàng cho chính ông.

Theo Bi văn Behistun do chính Đại Vương Darius I ngự bút, tiên vương Cambyses II đã sát hại Hoàng đệ Bardiya, nhưng thần dân Ba Tư lại không hay biết về vụ án mạng này. Có kẻ tên Gaumata xuất hiện và dối láo với trăm họ rằng ông này chính là Bardiya. Thần dân Ba Tư càng chán ghét sự thống trị bạo ngược của Cambyses II vào ngày 11 tháng 3 năm 522 một cuộc khởi loạn chống Cambyses II đã nổ ra khi tiên vương đang chinh chiến nơi phương xa. Vào ngày 1 tháng 7 năm 522 trước Công Nguyên, nhân dân Ba Tư tôn Gaumata - tức "Bardiya" - làm Đại Vương. Không có Hoàng thân quốc thích nào của triều Achaemenes dám làm loạn với Gaumata để bảo vệ tính mạng của mình. Darius - vốn là người lính giáo của Cambyses II cho đến khi tiên vương qua đời, kêu gọi giúp đỡ vào tháng 9 năm 522 trước Công Nguyên, cùng với các cộng sự Otanes, Intraphrenes, Gobryas, Hydarnes, Megabyxus and Aspathines, tiêu diệt Gaumata tại thành trì Sikayauvati.

Vài ngày sau khi giết hại Gaumata, Darius và bảy quý tộc khác đã họp bàn về vận nước. Thoạt đầu, họ bàn bạc về thể chế trị nước, mà Otanes khuyến khích thành lập nền Dân chủ Cộng hòa, Megazybus thì ủng hộ chế độ chính trị đầu sỏ, trong khi Darius thì mong muốn duy trì nền quân chủ chuyên chế. Nhưng Darius giải thích cặn kẽ rằng một Chính phủ Dân chủ - Cộng hòa có thể sẽ tham ô và nội bộ thì sẽ bất hòa lẫn nhau, trong khi chế độ quân chủ chuyên quyền chỉ tập trung quyền lực vào tay Quân vương, qua đó các quý tộc kia tuân theo ông rằng một chế độ quân chủ tuyệt đối là thể chế chính trị đúng đắn nhất của đất nước. Để bầu chọn Đại Vương, sáu quý tộc (Otanes tuyên bố rằng ông không thèm làm vua) đã tiến hành thử thách. Khi bình minh hé sáng, tất cả họ sẽ tập hợp ở ngoại thành và cưỡi trên lưng ngựa, và con ngựa của ai mà hí lên đầu tiên thì người đó sẽ lên ngôi Đại Vương. Theo điển cố do Herodotos kể lại, người nô lệ chăn ngựa Oebares của Darius đã giúp cho ông đoạt được ngôi báu. Trước khi bắt đầu cuộc thi, Oebares xoa hai bàn tay vào bộ phận sinh dục của con ngựa quý của Darius. Khi sáu quý tộc tụ tập đầy đủ nơi ngoại thành, Oebares đặt tay bên hai lỗ mũi con ngựa của Darius, khiến con ngựa ngửi thấy mùi và hý vang trời. Liền lúc đó, những tia chớp bất ngờ lóe ra trên bầu trời, rồi sét đánh rầm trời, khiến cho sáu quý tộc kia tin rằng Thiên Chúa đã chứng nhận vương quyền của Darius, nên họ liền nhảy xuống ngựa và bái lạy Darius. Darius chẳng tin rằng ông lấy được cây vương trượng nhờ vào sự gian trá, mà là nhờ vào trí thông minh tuyệt vời, thậm chí ông còn cho tạc bức tượng ông ngồi trên lưng con ngựa đang hý vang và ghi khắc "Darius, con trai của Hystaspes, đã giành được quyền lực tối cao của Ba Tư nhờ trí khôn của con ngựa của Người và mưu trí của Oebases - bật mã ôn của Người".

Lên ngôi đại thống có nghĩa là Darius I phải gánh vác trách nhiệm rất to lớn. Dưới triều hai vua Cyrus II và Cambyses II, nước Ba Tư đã hưng thịnh, có quân đội mạnh, khiến thiên hạ phải kinh sợ. Tuy nhiên, tình hình đất nước sau khi vua Darius I lên ngôi là thiếu ổn định, đang đứng bên bờ vực khủng hoảng.

Khoảng năm 520 TCN, Hoàng tử Xerxes ra đời.

Cai trị
Năm 516 TCN, Người Babylon nổi dậy chống lại ách thống trị của Darius. Ông chuẩn bị một cuộc đàn áp.

Năm 514 TCN, Darius chiếm lại được Babylon.

Năm 512 TCN, Darius vượt sông Donau để giao chiến với người Scythia, nhưng thua trận và rút lui.

Năm 512 TCN, Darius cho làm loại đồng tiền vàng Daric.

Darius đã đưa bờ cõi của đế quốc tới tận bắc Ấn Độ về phía Đông và tới Thổ Nhĩ Kỳ về phía Tây.

Bấy giờ, đế quốc Ba Tư Achaemenid đã trở thành một đế quốc rộng lớn nhất thế giới (7.500.000 km²), được chia làm 20 tỉnh cho dễ cai trị. Mỗi tỉnh do một quan satrap (tỉnh trưởng) trị vì.

Năm 500 TCN, Ông mở ra một chương trình xây dựng đầy tham vọng. Nhất là một quốc lộ hoàng gia dài 1.500 dặm (2400 km) từ Susa (Iran ngày nay) tới Ephesus tại Thổ Nhĩ Kỳ. Đế quốc Ba Tư lên tới đỉnh cao hoàng kim. Đế quốc này cũng trở thành nước lớn nhất thế giới thời đó, rộng 7.500.000 km².

Năm 499 TCN, Những khu định ở Thổ Nhĩ Kỳ làm loạn. Họ được hậu thuẫn bởi các thành bang lớn của Hy Lạp cổ đại, trong đó có cả thành Athena. Từ đó, chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư nổ ra.

Năm 490 TCN, Darius cố gắng ổn định lại trật tự, ông phái 80 vạn quân đi chinh phạt thành Athena. Đội quân của ông tiêu diệt được xứ Eretria, xong lại đại bại tại trận Marathon. Từ đó, cuộc chiến Hy Lạp-Ba Tư kết thúc, với kế quả là Hy Lạp thắng, Ba Tư giảm bớt phần nào quyền lực, dù vẫn không mất địa vị quyền lực của một đế quốc rộng lớn, giàu có và hùng mạnh chưa từng thấy.

Năm 485 TCN, Darius băng hà. Ông ở ngôi được 36 năm, hưởng thọ 64 tuổi và được chôn cất ở thành phố Persepolis. Ngai vàng Ba Tư đã được truyền cho một người con trai của ông là Xerxes I - con trưởng của hoàng hậu Atossa.

Các chiến dịch quân sự

Xâm lược thung lũng sông Ấn

Khởi nghĩa Babylon

Chiến dịch bình định người Scythia ở châu Âu

Xâm lược Hy Lạp

Gia quyến

Con cái
Con của con gái Gobryas
 Artabazanes
 Ariabignes
 Một người con trai vô danh
Con của Atossa
 Xerxes
 Achaemenes
 Hystaspes
 Masistes
 Mandane (thỉnh thoảng bị nhầm lẫn với Sandauce Con của Artystone
 Arsames
 Gobryas
 Artazostre (phu nhân của tướng Mardonius)
Con của Parmys, con gái Smerdis
 Ariomardus
Con của Phratagune
 Abrocomes
 Hyperanthes
Con của Phaedymia, con gái OtanesKhông rõCon của những cung phi vô danh'
 Ariamenes (thỉnh thoảng bị nhầm lẫn với một trong ba người con trai của con gái Gobryas)
 Arsamenes
 Ba công chúa vô danh
 Sandauce
 Ištin
 Pandušašša

Cái chết

Cai trị

Cấu tạo

Kinh tế

Tôn giáo

Xây dựng

Xem thêm
 Danh sách những người mang danh hiệu "Đại Đế"
 Ardumanish

Chú giải

Tham khảo
 Darius Đại đế, Vua Ba Tư
 Cuốn Lịch sử thế giới. Sách nước ngoài do Bùi Đức Tịnh biên dịch, trang 72. Nhà xuất bản văn hóa.
 Lịch sử Iran: Darius Đại đế

Liên kết ngoài

 Relief showing the enthroned Persian king Darius

Vua nhà Achaemenes
Sinh năm 549 TCN
Mất năm 485 TCN
Pharaon nhà Achaemenes ở Ai Cập
Vua trong kinh thánh Hebrew
Lịch sử Iran
Vua Hakhamanishian
Mất thập niên 480 TCN


title: Idiomerus intermedius

text:
Idiomerus intermedius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Idiomerus


title: Bình Hòa, Krông Ana

text:
Bình Hòa là một xã thuộc huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Phía tây giáp tỉnh Đắk Nông, phía Nam giáp huyện Lắk, phía Bắc giáp thị trấn Buôn Trấp, phía Đông giáp xã Quảng Điền.

Lịch sử
Ngày 06 tháng 03 năm 1984 theo Quyết định số 35-QĐ/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng về việc phân vạch địa giới một số xã thuộc huyện Krông Ana, chia xã Quảng Điền thành 2 xã lấy tên là xã Quảng Điền và xã Bình Hòa.

Các dân tộc: người Kinh, người Tày. Dân số từ nhiều tỉnh của Việt Nam đến sinh sống, nhưng chủ yếu là dân của huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam định cư phần nhiều. Nông nghiệp được bồi đắp bởi phù sa của hai dòng sông Krông Ana và Krông Nô, diện tích đất nông nghiệp chiếm 75% (2010).

Xã Bình Hòa có diện tích 54,07 km², dân số năm 1999 là 7801 người, mật độ dân số đạt 144 người/km².

Đơn vị hành chính
Gồm 7 thôn: thôn 1, thôn 2, thôn 4, thôn 5, thôn 6, thôn Sơn Trà, thôn Hải Châu

Chú thích

Tham khảo


title: Sân bay Colorado Springs

text:
Sân bay Colorado Springs (mã sân bay IATA: COS, mã sân bay ICAO: KCOS, mã sân bay FAA LID: COS) còn được gọi là sân bay đô thị Colorado Springs, là một sân bay công cộng hỗn hợp dân dụng-quân sự nằm sáu dặm (10 km) về phía đông nam khu kinh doanh trung tâm của Colorado Springs, một thành phố ở quận El Paso, tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Đây là sân bay bận rộn nhất trong tiểu bang Colorado. Sân bay này là đồng vị trí với căn cư không quân Peterson, nằm dọc theo phía bắc của đường băng 12/30.

Lịch sử
Sân bay này được thành lập vào năm 1927, cùng năm Charles Lindbergh thực hiện chuyến bay xuyên Đại Tây Dương của mình. Ban đầu sân bay bao phủ một diện tích 640 mẫu Anh (2,6 km ²) và có hai đường băng mặt sỏi. Vào cuối những năm 1930, lượng hành khách đầu tiên đã đến sân bay từ các chuyến bay từ El Paso, Texas, thông qua Pueblo, Colorado Springs, và Denver, sau đó trở lại một lần nữa. Địa điểm ban đầu là vị trí ngày nay của các nhà máy điện phía Bắc, phía đông của Nevada Avenue và phía nam của đường Winters. Nhà ga đầu tiên được xây dựng vào năm 1940 trong một phong cách trang trí nghệ thuật.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Colorado Springs
Colorado Springs, Colorado


title: Phyllobrotica nigripes

text:
Phyllobrotica nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Phyllobrotica


title: Paratetrapedia iheringii

text:
Paratetrapedia iheringii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Paratetrapedia
Động vật được mô tả năm 1899


title: Aphileus

text:
Aphileus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1857 bởi Candèze.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Aphileus distinctus Neboiss, 1959
 Aphileus ferox Blackburn, 1895
 Aphileus goombarus Neboiss, 1959
 Aphileus lucanoides Candèze, 1857
 Aphileus mulkanus Neboiss, 1959

Chú thích

Tham khảo

Hemirhipini


title: Digama fasciata

text:
Digama fasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở tây bắc Ấn Độ và Sri Lanka.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama


title: Onychogomphus costae

text:
Onychogomphus costae là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Algérie, Maroc, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, và Tunisia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Boudot, J.-P. 2005. Onychogomphus costae . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Onychogomphus


title: Conus richardbinghami

text:
Conus richardbinghami là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 35 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 1 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 20 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

R
Động vật được mô tả năm 1993


title: La Mure-Argens

text:
La Mure-Argens là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Mureargens


title: Trường Đại học Trần Quốc Tuấn

text:
Trường Đại học Trần Quốc Tuấn (tiếng Anh: Tran Quoc Tuan University - First Army Academy) hay Trường Đại học Sĩ quan Lục quân 1 là trường đào tạo sĩ quan chỉ huy lục quân sơ cấp phía bắc Việt Nam, trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, là nhà trường đầu tiên trong hệ thống nhà trường quân đội đào tạo sĩ quan lục quân chiến thuật cấp phân đội (trung đội, đại đội, tiểu đoàn) trình độ cử nhân khoa học quân sự (đại học và cao đẳng) các chuyên ngành: bộ binh, bộ binh cơ giới, trinh sát lục quân. Trường được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công nhận đại học và cho phép đào tạo cử nhân quân sự bậc đại học năm 1998. Trường được coi như là “anh cả” trong hệ thống các trường quân đội đào tạo cấp phân đội, được Bác Hồ 9 lần về thăm, trao sáu chữ vàng: “Trung với nước, hiếu với dân” sau này trở thành khẩu hiệu của toàn quân. Rất nhiều các thế hệ tướng lĩnh, lãnh đạo xuất sắc của quân đội là học viên, cán bộ Nhà trường.

Lịch sử hình thành
Trường Đại học Trần Quốc Tuấn ban đầu có tên là Trường Quân chính kháng Nhật được thành lập ngày 15 tháng 4 năm 1945.

Ngày 7 tháng 9 năm 1945, trường được đổi tên thành Trường Quân chính Việt Nam.

Ngày 15 tháng 10 năm 1945, trường được đổi tên thành Trường Huấn luyện cán bộ Việt Nam.

Ngày 15 tháng 4 năm 1946, trường được đổi tên thành Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, và bắt đầu khai giảng khóa 1 tại thị xã Sơn Tây với mục tiêu đào tạo cán bộ chỉ huy cấp trung, đại đội có kiến thức cơ bản về quân sự để chuẩn bị cho ngày toàn quốc kháng chiến.

Tháng 2 năm 1948, trường được đổi tên thành Trường Trung học Lục quân Trần Quốc Tuấn.

Tháng 12 năm 1950, trường được đổi tên thành Trường Lục quân Việt Nam.

Tháng 1 năm 1956, trường được đổi tên thành Trường Đại học Sĩ quan Lục quân.

Năm 1976, trường được đổi tên thành Trường Đại học Sĩ quan Lục quân 1.

Ngày 28 tháng 10 năm 2010, trường được đổi tên thành Trường Đại học Trần Quốc Tuấn.

Tên gọi qua các thời kỳ

 Trường Quân chính kháng Nhật (15/4/1945 - 6/9/1945)
 Trường Quân chính Việt Nam (7/9/1945 - 14/10/1945)
 Trường Huấn luyện cán bộ Việt Nam (15/10/1945 - 16/4/1946)
 Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn (17/4/1946 - cuối 1/1948)
 Trường Lục quân trung học Trần Quốc Tuấn (Đầu 2/1948 - đầu 12/1950)
 Trường Lục quân Việt Nam (Cuối 12/1950 - đầu 1/1956)
 Trường Sĩ quan Lục quân Việt Nam (Đầu 1/1956 - 1976)
 Trường Sĩ quan Lục quân I (Từ năm 1976 - 28/10/2010)
 Trường Đại học Trần Quốc Tuấn (từ ngày 28/10/2010 đến nay)

Ban Giám hiệu
 Hiệu trưởngː Trung tướng, Phó giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Viết Toản
 Chính ủyː Thiếu tướng, Tiến sĩ Lê Văn Duy
 Phó Hiệu trưởng: Thiếu tướng, ThS Phạm Quốc Tuấn
Phó Hiệu trưởng: Thiếu tướng, PGS Tiến sĩ  Nguyễn Văn Thanh
Phó Hiệu trưởng: Thiếu tướng Trương Quang Hoài
Phó Chính ủy:Thiếu tướng Nguyễn Xuân Điệp

Tổ chức Đảng

Tổ chức chung
Năm 2006, thực hiện chế độ Chính ủy, Chính trị viên trong Quân đội. Theo đó Đảng bộ trong Trường Sĩ quan Lục quân 1 bao gồm:
 Đảng bộ Trường Sĩ quan Lục quân 1 là cao nhất.
 Đảng bộ các Khoa, Hệ quản lý, Tiểu đoàn thuộc Trường Sĩ quan Lục quân 1.
 Chi bộ các Tổ Bộ môn, các Phòng, ban chức năng, các Đại đội.

Tổ chức chính quyền

Cơ quan chức năng
 Văn phòng

Chánh Văn phòng: Đại tá Trần Quang Tuyên
 Phòng Đào tạo

Trưởng phòng: Đại tá, TS Trần Văn Cao

 Phòng Chính trị

Chủ nhiệm Chính trị: Đại tá, ThS Nguyễn Vũ Tăng

 Phòng Khoa học quân sự

Trưởng phòng: Đại tá, TS Lê Văn Thanh

 Phòng Hậu cần - Kĩ thuật

Chủ nhiệm Hậu cần: Đại tá, Nguyễn Văn Chiến
- Phó trưởng phòng- Đại tá Mai Anh Ngọc, thượng tá Đỗ Đường Thanh, thượng tá Duơng Minh Dũng

 Ban Tài Chính

Trưởng ban: Trung tá Long

 Ban Khảo thí & Bảo đảm chất lượng GD - ĐT

Trưởng ban: Đại tá, ThS Nguyễn Hiệp Vỵ

 Ban Sau đại học

Trưởng ban: Đại tá, TS Trần Đại Nghĩa

Các khoa đào tạo
 Khoa Chiến thuật

Phó Chủ nhiệm khoa (Phụ trách khoa): Đại tá, ThS Lương Văn Nhạn

 Khoa Binh chủng

Phó Chủ nhiệm khoa (Phụ trách khoa): Đại tá, TS Mai Trung Dong

 Khoa Bắn Súng

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, ThS Nguyễn Văn Mai

 Khoa Quân sự chung

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Nguyễn Hồng Trường

 Khoa Trinh sát

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Hoang Thanh Khương

 Khoa Sư phạm Quân sự

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Đoàn Chí Kiên

 Khoa Quân sự Địa phương

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, ThS  Đặng Đình Chiến

 Khoa Công tác đảng, Công tác chính trị

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Nguyễn Quang Chung

 Khoa Lý luận Mác – Lênin

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Đỗ Văn Lừng

 Khoa Thể thao

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, ThS Trần Đình Khương

 Khoa Khoa học Tự nhiên

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS  Đặng Hồng Lưu

 Khoa Ngoại ngữ - Tiếng Việt

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, TS Lê Văn Tách

 Khoa Giáo dục Quốc phòng – ĐHQGHN

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, ThS Dương Văn Chiến

 Khoa Giáo dục Quốc phòng – ĐHSPHN

Chủ nhiệm khoa: Đại tá, ThS Đỗ Quốc Tam

Đơn vị trực thuộc
 Tiểu đoàn 1

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá,  TS Đặng Đức Giang

Tiểu đoàn 2

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Nguyễn Tuấn Anh

 Tiểu đoàn 3

Tiểu đoàn trưởng: Trung tá, Ths Cao Đăng Nam

 Hệ 4

Hệ trưởng:  Thượng tá, ThS Nguyễn Hữu Phước

 Tiểu đoàn 5

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Nguyễn Văn Hải

 Tiểu đoàn 6

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá, Ths Nguyễn Đức Sơn

 Hệ 7

Hệ trưởng:  Thượng tá Nguyễn Hiệp Vỵ

 Tiểu đoàn 8

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá, ThS Phạm Hồng Quân

 Tiểu đoàn 9

Tiểu đoàn trưởng: Đại tá Phan Thế Cường

 Tiểu đoàn 10

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá, ThS Nguyễn Xuân Hải

 Tiểu đoàn 11

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Nguyễn Xuân Chiến

 Tiểu đoàn 12

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Bùi Việt Bắc

 Tiểu đoàn 13

Tiểu đoàn trưởng: Trung tá

 Hệ 14

Hệ trưởng: Đại tá, ThS Phạm Ngọc Giang

 Tiểu đoàn 15

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Văn Trung Núi

 Tiểu đoàn 16

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Nguyễn Xuân Thành

 Tiểu đoàn 17

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá, Phạm Hùng Cường

 Tiểu đoàn 18

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá, Lê Duy Thứ

 Tiểu đoàn 19

Tiểu đoàn trưởng: Thượng tá Lê Mạnh Quân

Tiểu đoàn 20

Tiểu đoàn trưởng : Trung tá Vũ Ngọc Vĩnh

 Hệ Quản lý học viên Quốc tế

Hệ trưởng: Thượng tá, ThS Nguyễn Hữu Sơn

Thành tích và Tặng thưởng
 Trường Sĩ quan Lục quân 1 đã và đang đào tạo 90 khóa học, trong đó có 86 khóa đã ra trường cung cấp gần 10 vạn cán bộ cho toàn quân; đồng thời còn đào tạo hàng nghìn cán bộ quân sự cho phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á, châu Phi, châu Mỹ La tinh.
 Có gần 200 cựu học viên và giáo viên của trường được phong quân hàm cấp tướng; 27 đồng chí được tuyên dương Anh hùng LLVTND, Anh hùng Lao động.
 Danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 29 tháng 8 năm 1985
 Bốn Huân chương Quân công (hai hạng nhất, một hạng nhì, một hạng ba)
 Bảy Huân chương Chiến công (một hạng nhất, bốn hạng nhì, hai hạng ba)
 Ba Huân chương Lao động (một hạng nhất, hai hạng nhì)
 Huân chương Tự do của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào)
 Huân chương Ít-xa-la của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào (10-1999)

Hiệu trưởng qua các thời kỳ

Chính ủy qua các thời kỳ

Phó Hiệu trưởng qua các thời kỳ
 2011-nay, Trịnh Ngữ, Thiếu tướng
 2014-nay, Nghiêm Viết Hải, Thiếu tướng, nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân khu 4
 2015-2019, Vũ Thành Vinh, Thiếu tướng, nguyên Phó Tư lệnh Quân đoàn 2
 2015-nay, Đỗ Thanh Minh, Đại tá
2019-2021, Đại tá, ThS Nguyễn Văn Oanh

Phó Chính ủy qua các thời kỳ
 1978-1980, Lã Ngọc Châu, Thiếu tướng (1984)
 2013-nay, Lê Viết Anh (sinh 1957), Thiếu tướng (2013)
 2016-nay, Nguyễn Xuân Điệp, Đại tá

Khóa học
Khóa học Sĩ quan Chỉ huy Tham mưu cấp phân đội
 Khóa 1: 5/1946-12/1946
 Khóa 2: 2/1947-10/1947
 Khóa 3: 4/1947-10-1947
 Khóa 77: 2009-2013
 Khoá 82: 2014-2018
 Khóa 83: 9/2015-8/2019

Cựu học viên thành đạt tiêu biểu
 Trần Văn Nghiêm, Trung tướng (1984), Tư lệnh Quân khu 9 (1979-1983), Học viên Trường Cán bộ Việt Nam (tiền thân trường SQLQ1 ngày nay) (khóa 1945-1946)
 Vũ Xuân Vinh, Trung tướng (1992), Cục trưởng Cục Đối ngoại, Bộ Quốc phòng (Khóa 1 5/1946-12/1946)
 Đỗ Văn Đức, Trung tướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng (Khóa 1 5/1946-12/1946)
 Phan Thái (1928-), Thiếu tướng (1984), Phó Chủ nhiệm kiêm Tham mưu trưởng Tổng cục Kỹ thuật (1985-1990) (Khóa 1 5/1946-12/1946)
 Phạm Ngọc Thảo (1922-1965), Đại tá, Liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang, tình báo nổi tiếng, xuất sắc của ta trong chính quyền Nguỵ, học viên khoá 1
 Hoàng Nghĩa Khánh, Trung tướng, Khóa 2
 Nguyễn Quốc Thước, Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 4 (khóa 1949-1952)
 Phan Thu (1931-), Trung tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (khóa 6, 1950-1951)
 Đàm Văn Ngụy, Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 1 (Khóa 7, 1951-1953)
 Đinh Phúc Hải (1925-1997), Thiếu tướng, Phó Tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không-Không quân (1983-1989), (Khóa 7, 1951-1953)
 Huỳnh Thủ, Thiếu tướng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (Khóa 9, 1954-1957)
 Nguyễn Văn Cẩn, Thiếu tướng, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh An Giang (Khóa 9, 1954-1957)
 Nguyễn Văn Phú, Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 9 (Khóa 9, 1954-1957)
 Nguyễn Chơn, Thượng tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, học viên khoá 10 (1956-1958)
 Khuất Duy Tiến, Trung tướng, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1 (khóa 1956-1958)
 Nguyễn Tức (1932-), Thiếu tướng (1994), Trưởng Khoa Trinh sát Quân sự nước ngoài, Học viện Quốc phòng (khóa 1956-1958)
 Nguyễn Nam Hưng (1930-), Thiếu tướng (1988), Chỉ huy trưởng Quân sự Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo (1990-1996) (khóa 10, 1957-1960)
 Nguyễn Thới Bưng, Trung tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (khóa 10, 1957-1960)
 Phan Lương Trực, Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 9 (Khóa 11, 1958-1961)
 Đinh Trung Thành (1932-), Thiếu tướng (1988), Phó Tư lệnh Quân khu 9 (Khóa 11, 1958-1961)
 Trần Minh Phú, Thiếu tướng (1988), Phó Tư lệnh Quân khu 9 (Khóa 11, 1958-1961)
 Tiêu Văn Mẫn, Trung tướng (1994), Phó Tư lệnh về Chính trị Quân khu 5 (Khóa 12, 1959-1963)
 Nguyễn Thế Trị, Thượng tướng, Giám đốc Học viện Quốc phòng (Khóa 1961-1964)
 Cao Xuân Khuông (1942-), Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 4 (Khóa 1961-1964)
 Nguyễn Hồng Nhị (1936-), Thiếu tướng (1985), Tổng cục trưởng Tổng cục Hàng không dân dụng, Phó Tư lệnh kiêm TMT Quân chủng PKKQ, (học 1960-1961)
 Nguyễn Thanh Tùng (1933), Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Mặt trận 559, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Đồng Nai (Khóa 1960-1961)
 Đào Trọng Lịch, Trung tướng, Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (Khóa 1961-1964)
 Đoàn Sinh Hưởng, Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 4 (khóa 1966-1970)
 Nguyễn Văn Được, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
 Phùng Quang Thanh, Đại tướng,Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (học từ 1971-1972)
 Vũ Văn Đức, Trung tướng, nguyên chính uỷ Học viện Hậu cần
 Đặng Trọng Quân, Trung tướng, Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng
 Ngô Minh Tiến, Thượng tướng, Phó tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Võ Minh Lương, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
 Vũ Hải Sản, Thượng tướng , Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (học từ 1980-1983)
 Đỗ Viết Toản, Trung tướng, PGS.TS, Hiệu trưởng Trường Đại học Trần Quốc Tuấn khoá 1981-1985
 Nguyễn Hải Hưng, Trung tướng, Phó chủ nghiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội (Việt Nam) (1983-1986)
 Nguyễn Doãn Anh, Trung tướng, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Tư lệnh Quân khu 4

Xem thêm
 Danh sách các trường đại học, cao đẳng quân sự Việt Nam
 Bộ Quốc phòng Việt Nam

Tham khảo

Trường Đại học Trần Quốc Tuấn


title: Udea alpinalis

text:
Udea alpinalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae, subfamily Pyraustinae.

Đây là một alpine species được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 15–17 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Senecio.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fauna europea
 Papillon poitou charentes
 Hants Moths
 UK Moths

Động vật được mô tả năm 1775
Udea
Côn trùng châu Âu


title: Les Vans

text:
Les Vans  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Vans


title: Triết học Hy Lạp cổ đại

text:
Triết học Hy Lạp cổ đại là nền triết học được hình thành vào khoảng thế kỷ VI trước công nguyên đến thế kỷ VI tại Hy Lạp. Triết học Hy Lạp cổ đại được xem là thành tựu rực rỡ của văn minh phương tây, tạo nên cơ sở xuất phát của triết học châu Âu sau này. Alfred Whitehead nhận xét rằng "triết học phương tây thực ra chỉ là một loạt các chú thích cho Plato". Các nhà triết học Hy Lạp cổ đại tập trung vào hai chủ đề chính. Thứ nhất là mối liên hệ giữa nguyên nhân và hệ quả, hay nói cách khác, tìm câu trả lời cho câu hỏi phải chăng các sự vật hiện tượng vận động theo một chuỗi nguyên nhân-hệ quả tất yếu khách quan hay chỉ là sự trùng hợp, tình cờ ngẫu nhiên. Thứ hai là bản chất và khởi thủy của thế giới tồn tại. Những đại diện tiêu biểu nhất của nền triết học này là Socrates, Plato, Aristotle và Epicurus.

Nguồn gốc và đặc trưng

Điều kiện ra đời
Hy Lạp là cái nôi của văn minh phương tây. Nhờ có điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu ôn hòa, những đồng bằng trù phú và các thành phố lớn như Athens ra đời sớm. Thương mại cũng phát triển từ rất sớm với các hải cảng và đảo rải rác trên biển Egée. Đó là nơi hội tụ những điều kiện hết sức thuận lợi cho nền văn hóa tinh thần, bao gồm triết học, phát triển mạnh mẽ. Năng lực sản xuất tiến bộ mạnh mẽ trong thời kỳ thế kỷ VIII-VI trước công nguyên cùng với những mô hình nhà nước thành bang cũng góp phần tạo nền tảng cho triết học Hy Lạp ra đời và phát triển nhanh chóng.
Triết học Hy Lạp cổ đại ra đời trong bối cảnh diễn ra sự chuyển biến lâu dài và sâu sắc các quan hệ xã hội. Đó là sự ra đời của xã hội có giai cấp đầu tiên trong lịch sử-chế độ chiếm hữu nô lệ.
Hy Lạp cổ đại trước đây là một vùng lãnh thổ rộng lớn bao gồm phần đất liền và vô số hòn đảo lớn nhỏ trên biển Egie, vùng duyên hải Ban căng và Tiểu Á.
Sự thuận lợi về thiên nhiên, địa lý đã tạo điều kiện cho Hy Lạp nhanh chóng phát triển tất cả các lĩnh vực, mở rộng bang giao, tiếp nhận nhiều giá trị văn hoá. Vì vậy, nơi đây đã hội tụ đầy đủ những điều kiện để tư duy con người có dịp bay bổng, để thoả sức sáng tạo ra những giá trị triết học có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử tư tưởng của nhân loại. Xứng đáng là chiếc nôi của nền văn minh châu Âu và của cả nhân loại. Đúng như Ph.Ăngghen nhận xét: "Không có chế độ nô lệ thì không có quốc gia Hy Lạp, không có nghệ thuật và khoa học Hy Lạp, không có chế độ nô lệ thì không có đế quốc La Mã mà không có cái cơ sở là nền văn minh Hy Lạp và đế quốc La Mã thì không có châu Âu hiện đại được".
Sự hình thành triết học Hy Lạp không diễn ra một cách ngẫu nhiên mà là kết quả tất yếu của việc kế thừa những di sản tinh tuý của truyền thống trong sáng tác dân gian, trong thần thoại, trong các mầm mống của tri thức khoa học (khoa học tự nhiên).
Hy Lạp cổ đại là đất nước của thi ca, thần thoại. Thần thoại là nơi để con người tưởng tượng, diễn giải về các hiện tượng thiên nhiên kỳ bí mà còn là nơi thể hiện đời sống tâm linh, sự hình thành số phận cũng như muôn mặt của đời sống thường ngày. Thần thoại là nơi đâù tiên để tư duy triết học ra đời và từng bước triết học tách khỏi thần thoại, tự mình tư duy về tự nhiên, đạo đức, về xã hội, về lẽ sống, về chân lý, về con người…
Những tinh hoa về toán học, thiên văn học, địa lý, hệ thống đo lường, lịch pháp,…đã xuất hiện do nhu cầu buôn bán, vượt biển đến các nước phương Đông. Vì vậy, các nhà triết học đầu tiên của Hy Lạp cũng là những người đã nhiều lần đến phương Đông và nhiều vùng đất khác.
Như vậy, có thể thấy rằng sự ra đời của triết học Hy Lạp cổ đại là một tất yếu-đó là kết quả nội sinh của cả một dân tộc, một thời đại. C.Mác viết: "Các nhà triết học không phải những cây nấm mọc trên đất. Họ là sản phẩm của thời đại mình, dân tộc mình mà những tinh lực tinh tế nhất, quý giá nhất và khó nhìn thấy nhất đã được suy tư trong các khái niệm triết học".
Triết học Hy Lạp cổ đại phát triển qua 3 thời kỳ sau:
- Triết học thời kỳ tiền Xôcrat (thời kỳ sơ khai)
- Triết học thời kỳ Xôcrat (thời kỳ cực thịnh)
- Triết học thời kỳ Hy Lạp hoá

Đặc trưng cơ bản
Có thể coi triết học Hy Lạp cổ đại là đỉnh cao của văn minh Hy Lạp, với các đặc trưng cơ bản sau đây:

Triết học Hy Lạp đã có sự phân chia và đối lập rõ ràng giữa các trào lưu, trường phái, duy vật và duy tâm, biện chứng và siêu hình, vô thần và hữu thần. Toàn bộ nền triết học thế giới sau này cũng dựa trên những nền tảng cơ bản đó. Thế giới quan triết học Hy Lap - La Mã thời cổ đại là sự phong phú và đa dạng của các quan niệm Triết học.

Các nhà triết học Hy Lạp cổ đại đã biết gắn bó chặt chẽ triết học với khoa học tự nhiên để tổng hợp mọi hiểu biết về các lĩnh vực khác nhau để hướng tới việc xây dựng thế giới quan tổng thể, biến triết học thành "khoa học của các khoa học".

Ngoài ra, triết học Hy Lạp cũng rất coi trọng vấn đề con người.

Tham khảo

Lịch sử triết học
Lịch sử Hy Lạp
Văn hóa phương Tây
Triết học theo vùng


title: HTV2

text:
HTV2 là Kênh Giải trí tổng hợp được phát sóng liên tục với thời lượng 24/7 từ ngày 01/11/2003 cho đến nay. Đây là kênh truyền hình hợp tác giữa Công ty cổ phần Vie Channel thuộc DatViet VAC Group Holdings và Ban Biên tập các kênh truyền hình Số & Cáp trực thuộc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, đính kèm với các kênh khác đó là kênh giải trí chuyên biệt  VTVCab 1 và kênh phim truyện châu Á  VTVCab 19.

Trước đây, HTV2 là kênh thể thao tổng hợp, thử nghiệm từ tháng 10/2003, đến tháng 11/2003 bắt đầu phát sóng chính thức với thời lượng 24/7 với nhiều chương trình hấp dẫn, đặc biệt hầu hết các bộ môn thi đấu ở SEA Games 22 đều được HTV2 trực tiếp, góp phần không nhỏ trong công tác tuyên truyền kỳ đại hội thể thao khu vực Đông Nam Á mà lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức. Tổng khống chế kênh HTV2 được đặt tại Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Trung tâm phát hình & Ban Biên tập các kênh truyền hình Số & Cáp quản lý.

Quá trình phát sóng

HTV2 được ra đời và phát sóng thử nghiệm vào ngày 1 tháng 10 năm 2003 trên kênh 30 UHF cùng với các kênh HTV1 và HTV3 với thời lượng 9 giờ 1 ngày, là kênh phục vụ cho thể thao với các giải bóng đá hàng đầu trong nước và trên thế giới. Từ ngày 1 tháng 11 năm 2003, HTV2 phát sóng chính thức lên 24/7, thuộc quyền sở hữu của HTV.

Tại SEA Games 22, hầu hết các môn thi đấu của giải đều được truyền hình trực tiếp trên kênh HTV2, góp phần không nhỏ trong công tác tuyên truyền kỳ đại hội thể thao khu vực Đông Nam Á mà lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức.

Các giải đấu được HTV2 trực tiếp như giải bóng bàn truyền thống Cây vợt vàng, giải bóng bàn Đông Nam Á, quần vợt Challenger, bóng đá V-League, bóng đá hạng nhất quốc gia, các giải cầu lông, bóng chuyền, bơi lội… đến những Giải bóng đá Ý, quần vợt Grand Slam, bóng đá vòng loại/ vòng chung kết World Cup, Euro, đua xe MotoGP, AFF Cup, ASIAD, La Liga … cùng với HTV9.

Từ những năm 2006, theo chủ trương xã hội hóa các kênh sóng của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài đã hợp tác cùng Công ty Truyền thông quốc tế Ánh Bình Minh thuộc Tổ hợp truyền thông Đất Việt hợp tác phát sóng & sản xuất chương trình kênh HTV2. Trong thời gian này, HTV2 bắt đầu phát sóng sang mảng giải trí, sự kiện trực tiếp, ca nhạc và phim truyện... ngoài ra, kênh còn đóng vai trò phát lại các chương trình phim truyện và gameshow trên sóng HTV9 và HTV7; đồng thời các trận đấu thể thao vẫn được phát sóng bình thường.

Tuy nhiên, sau khoảng thời gian xây dựng kênh thể thao được 3 - 4 năm và sự hợp tác với Công ty Ánh Bình Minh, nhằm nâng cao hạ tầng chương trình cũng như phát sóng ngày một tốt hơn, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh đã cùng với Công ty truyền thông Ánh Bình Minh thuộc Tổ hợp truyền thông Đất Việt hợp tác mở rộng nội dung cho HTV2. Lần này, HTV2 được định hướng là "kênh truyền hình 2 trong 1" - tức là vừa phát sóng các nội dung thể thao, đồng thời phát sóng các chương trình giải trí - với thời lượng 24/7 từ ngày 5 tháng 5 năm 2008, thử nghiệm theo dạng cuốn chiếu vào khung giờ 19h - 23h (trong đó có phát sóng lại các phim truyện và gameshow của HTV9 và HTV7). Các trận đấu thuộc Euro, các giải Olympic, Ngoại hạng Anh,... HTV2 vẫn trực tiếp bình thường.

Dần dần, HTV2 trở thành một kênh giải trí tổng hợp và là người bạn đồng hành của khán giả màn ảnh nhỏ cho đến ngày 24 tháng 8 năm 2009, khi Sở Thông tin - Truyền thông Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu làm thủ tục giấy phép chuyển nội dung của kênh. Lúc đó, HTV2 chính thức quay trở lại với định hướng là kênh truyền hình chuyên biệt về thể thao, trong khoảng thời gian này các chương trình thể thao chính luận đặc sắc được HTV2 phát sóng và chiếm nhiều cảm tình của những người hâm mộ thể thao, đặc biệt là bóng đá. Từ ngày 16 tháng 10 năm 2010, HTV2 chính thức quay trở lại với vai trò kênh giải trí tổng hợp sau khi Sở Thông tin - Truyền thông đã giải quyết xong giấy phép về kênh này. Ngày 19 tháng 9 năm 2018, HTV chính thức hợp tác với công ty cổ phần Vie Channel để phát triển thương hiệu nhận dạng riêng là Vie Channel - HTV2.

Ngày 16 tháng 1 năm 2023, Công ty cổ phần Vie Channel loại bỏ dần thương hiệu "Vie Channel" khỏi nội dung chiếu trên HTV2

Ngày 1 tháng 4 năm 2023, HTV2 chính thức bỏ thương hiệu "Vie Channel" và dần có bộ nhận diện mới.

Chương trình tự sản xuất
Kể từ khi phát sóng đến nay, HTV2 đã sản xuất rất nhiều chương trình để phục vụ lợi ích chung của khán giả. Về thể thao, HTV2 đã phát sóng các chương trình như Câu lạc bộ thể thao, Thể thao sáng thứ 7, Chương trình Yoga, cùng các chương trình bình luận, tạp chí chuyên biệt về thể thao. Đặc biệt, ở mùa giải Ngoại hạng Anh 2010 - 2011, nhằm góp phần phục vụ người hâm mộ, HTV2 đã cùng với HTV7, HTV9 & HTVC Thể thao tham gia truyền hình trực tiếp tất cả các trận đấu của giải bóng đá này cho đến hết mùa giải.

Về giải trí, HTV2 đã cùng với đối tác phát sóng của mình là DIDTV(sau này là Vie Channel) sản xuất cũng như khai thác nhiều chương trình đến từ Việt Nam và nước ngoài. Những chương trình đó bao gồm Sao và Sự Kiện, Lần đầu tôi kể, Siêu mẫu Mỹ, Trang trại vui nhộn, Ai thông minh hơn học sinh lớp 5...Ngoài ra, HTV2 cũng phát sóng một số bộ phim truyền hình châu Á, đơn cử như Vợ tôi là số 1, Nàng ngốc và gia sư, Mật danh Iris, Hoa dạng thiếu niên thiếu nữ,...Những tác phẩm này được ban sản xuất chương trình kênh khai thác cũng như biên tập, chỉnh lý một cách kỹ càng sao cho vừa hợp thị hiếu, vừa tạo cảm giác thích thú cho khán giả.

Bên cạnh khai thác các series phim nước ngoài, HTV2 còn mua lại bản quyền của những bộ phim truyền hình đình đám nhất Hàn Quốc, có thể kể đến như Lối sống sai lầm, Ngôi nhà hạnh phúc, Anh em nhà bác sĩ, Vợ tôi là số 1, Gạo nếp gạo tẻ, Cây táo nở hoa và Giấc mơ của mẹ.

Kể từ sau khi được phát triển thương hiệu dưới tên gọi Vie Channel, trên sóng HTV2 bắt đầu xuất hiện những chương trình truyền hình được đầu tư kỹ lưỡng hơn về mặt nội dung cũng như chất lượng hình thức, qua đó tiếp tục khẳng định vị trí của HTV2 trong việc chinh phục khán giả khắp mọi miền Tổ quốc.

Xem thêm
Truyền hình tại Việt Nam
Danh sách kênh truyền hình tại Việt Nam
Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Vie Channel

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Vie Channel - HTV2 trên Facebook

Kênh Vie Channel trên YouTube

Vie Channel - HTV2 trên Instagram

Kênh truyền hình Việt Nam
Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Kênh giải trí
Kênh địa phương
Người giành giải Âm nhạc Cống hiến


title: An Nam chí lược

text:
An Nam chí lược , là một bộ sách sử viết bằng văn xuôi chữ Hán do Lê Tắc (1263 - 1342) biên soạn khi sống lưu vong tại Trung Quốc ở khoảng nửa đầu thế kỷ 14. Nội dung sách ghi chép hỗn hợp về địa lý, lịch sử, văn hóa của An Nam (Việt Nam ngày nay) từ ban đầu đến cuối đời Trần. Nguyên bản có 20 quyển, nhưng hiện tại chỉ còn 19 quyển. Có lẽ đây là một công trình khảo cứu về Việt Nam lâu đời nhất còn lại, do một người Việt viết.

Mục lục và nội dung (sơ lược)
Dưới đây là mục lục sách An Nam chí lược được giới thiệu trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 1), kèm theo là nội dung tóm tắt (phần để trong ngoặc) của GS. Nguyễn Huệ Chi và của An Nam chí lược hiệu bản. Ở các bản khác, phần mục lục có dị biệt một vài chỗ.

{|valign="top"
|

Năm biên soạn
Không biết chính xác năm khởi soạn. Tuy nhiên, căn cứ vào ba bài Tựa viết cho An Nam chí lược vào năm Đinh Mùi (1307), có lẽ bộ sách được biên soạn trước đó, đến năm ấy, thì tác phẩm đã cơ bản hoàn thành, và còn được tiếp tục bổ sung thêm trong nhiều năm sau.
Trích bài Tựa của Lưu Tất Đại:..."Trong năm Đại Đức thứ 11 (1307)...quan An Tiêm châu đồng tri là Lê phụng sự (chỉ Lê Tắc) đến thăm tôi tại công thự Ngọc đường, đưa ra bộ An Nam chí lược cho tôi xem....Đến lúc Lê phụng sự từ giã bệ rồng trở về, tôi có nói với ông rằng: Bộ sách này nên chép thêm, tôi sẽ nói với Sử quán, tâu lên Triều đình, phụng chiếu giao cho Bí phủ để bổ túc bộ Nhất Thống chí"...
Trích bài Tựa của Hứa Thiện Thắng:..."Lê Tắc, người Đông sơn, bèn lấy sơn xuyên, phong thổ, nhân vật cổ kim, những sự biến cách và những cuộc hành động quân đội gần đây, biên thành một quyển sách"...
Trích bài Tựa của Trình Cự Phu: "Gần đây tôi sắp đi đi ra đất Giang, Hán, có nghe nói dưới trướng Trần Vương (Trần Ích Tắc) có nhã sĩ hay văn. Nay coi bộ sách này quả không phải là lời nói ngoa...

Không rõ sau đó, Lê Tắc đã soạn thêm những phần nào, chỉ biết mãi đến hơn 25 năm sau (1333 hoặc 1335), mới có bài Tự tựa của chính tác giả. (xem bên dưới). Và căn cứ vào câu "Nguyên Thống sơ nguyên..." ở cuối bài, mà một số nhà nghiên cứu, trong đó có H. Maspéro đã cho rằng bộ sách đã làm xong vào năm 1333 (năm này, Hoàng đế Nguyên Huệ Tông cho đổi niên hiệu là Nguyên Thống).

Không đồng ý với ý kiến trên, sau khi khảo chứng, GS. Trần Kính Hòa (Chen Ching Ho, nhà nghiên cứu người Hồng Kông) đã cho rằng chữ "nguyên" trong "sơ nguyên" là chép hay khắc nhầm (vì kiểu chữ hơi giống nhau), lẽ ra phải là chữ "tam", tức năm 1335. Ngoài ra, căn cứ vào một vài sự kiện xảy ra sau đó được ghi trong bộ sách, GS. Hòa còn kết luận rằng "An Nam chí lược không phải đã soạn xong vào dịp Lê Tắc viết bài Tự tựa, kỳ thực Lê Tắc vẫn tiếp tục gia bút cho đến năm Chí Nguyên Kỷ Mão (1339)". Nhưng vì sao có bài Tự tựa đề năm 1335, GS. Hòa giải thích: "Hình như lúc ấy bộ này đã có cơ hội được đem ra ấn hành, song việc đó đến năm Chí Nguyên thứ 5 (1339) vẫn chưa được thực hiện"....

Vì tác giả không đề năm khởi soạn, và vì năm hoàn thành bộ sách cũng chưa thật rõ ràng, nên có một số tác giả đã ghi là "An Nam chí lược được biên soạn vào đời Nguyên" (như trong bộ Tứ khố toàn thư tổng mục đề yếu [quyển 14] biên soạn vào đời Càn Long, nhà Thanh, Trung Quốc), hoặc là "vào thế kỷ 14" (như H. Cordier trong cuốn Theo book of Ser Marco Polo xuất bản ở Luân Đôn năm 1924).

Các truyền bản
Theo bài "Tựa" (giới thiệu ở bên dưới) của Học sĩ Âu Dương Huyền, thì trong năm Thiên Lịch (1328-1329) đời Nguyên Văn Tông, ông cùng với một số văn nhân khác được nhà vua cho làm chức Toản tu để soạn bộ Kinh Thế đại điển. Đến khi làm xong định dâng lên vua, thì có Đại học sĩ Hà Vinh dâng cuốn An Nam chí lược (gồm 20 quyển) của Lê Tắc, khiến vua ban chiếu giao cho thư cuộc, làm thành một quyển An Nam phụ lục để thêm vào bộ Kinh Thế đại điển, xếp ở mục "địa quan" (tức sử địa)...Tiếc rằng bộ sách này sau đó đã thất truyền.

Qua đầu đời nhà Minh, An Nam chí lược lại được chép trong bộ Vĩnh Lạc đại điển (soạn 1403, xong 1408), nhưng phần chép ấy sau đó lại bị thất truyền, nên không rõ A Nam chí lược trong Vĩnh Lạc đại điển (và cả trong Kinh Thế đại điển) chép ra sao. Chỉ biết đến khi Thanh Cao Tông (Càn Long) giáng chỉ soạn bộ Tứ khố toàn thư tổng mục đề yếu, và An Nam chí lược được đưa vào, thì nó chỉ còn 19 quyển.

Tóm lại, An Nam chí lược từng có mặt trong cả ba bộ sách lớn (được coi là "bách khoa toàn thư Trung Quốc"), và đã được nhiều danh sĩ khen ngợi trong các bài Tựa. Tiếc rằng Bản nguyên gồm 20 quyển đã thất truyền từ lâu, hiện giờ chỉ còn bản 19 quyển đang được lưu hành. Tuy vẫn có bản 20 quyển như: bản Văn lan các ở Tokyo (Nhật Bản), Bản sao của British Museum (Luân Đôn, Anh),...nhưng kỳ thực các bản ấy chỉ lấy bản 19 quyển phân chia thành 20 quyển mà thôi...

Theo GS. Nguyễn Huệ Chi, thì sau năm 1339, An Nam chí lược (20 quyển) mới được san khắc lần đầu, nhưng bản ấy về sau đã thất lạc. Tuy nhiên, căn cứ nội dung bài Tựa (không đề năm) của Âu Dương Huyền (xem bên dưới), thì rất có thể sách được san khắc lần đầu trong khoảng niên hiệu Chí Nguyên (1335-1340, đời Nguyên Huệ Tông).

Bản An Nam chí lược thông dụng bấy lâu nay là san bản của nhà Lạc Thiện đường do Kishida Ginko (phiên âm tiếng Việt là Ngạn Ngâm Hương, người Nhật Bản) ấn hành năm Minh Trị thứ 17 (tức năm Quang Tự thứ 10 của triều Thanh, 1884) tại Thượng Hải (Trung Quốc). Trong bài Tựa, ông cho biết đây bản của Thiếu Thiềm Tiền Trúc Đinh tự tay hiệu chính, và trước kia nó thuộc tàng thư cũ của Ngũ Nghiện lầu. Bộ sách này chỉ có 19 quyển, và đã được Phan Duy Tiếp dịch rồi in rônêô tại miền Bắc Việt Nam vào năm 1959.

Ngày 31 tháng 3 năm 1960, sau khi đã tổ chức phiên dịch, Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam trực thuộc Viện Đại học Huế đã giới thiệu một bộ An Nam chí lược mới. Theo "Phàm lệ", thì Ủy ban đã lấy bản của Lạc Thiện đường, bản sao của Tiền Đại Hân tự tay hiệu đính (hiện tàng trữ tại Nội các Văn khố Nhật Bản), bản sao của Văn lan các (hiện tàng trữ tại Đông Kinh Tỉnh Gia đường văn khố) và bản sao ở Bảo tàng Anh (London) để làm ra, và đặt tên là An Nam chí lược hiệu bản.

Năm 2012, An Nam chí lược hiệu bản lại được giới thiệu đầy đủ trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 1) do nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành.

Tự tựa và Tựa của Âu Dương Huyền
Dưới đây là "Tự tựa" của Lê Tắc (dịch từ chữ Hán ra tiếng Việt) cho biết lý do làm ra An Nam chí lược, và các sách mà ông đã dùng để tham khảo trong quá trình biên soạn.
 "Tôi sinh trưởng ở đất Nam Việt, đã làm quan ăn lộc của bản quốc. Trong mười năm về trước, đi xứ nọ qua xứ kia, trải khắp nửa nước An Nam, hơi biết được hình thế sơn xuyên địa lý. Từ khi nội phụ Thánh triều đến nay đã hơn năm mươi năm rồi. Tự xét đã quê mùa lại ngây dại, học thức theo lối xưa mà không thấu đáo, đến tuổi già lại ham sách, tiếc rằng đã muộn, nên các văn tịch cổ kim không thể xem hết được.
"Nhân trong lúc rảnh thì giờ, gom góp lượm lặt những điều đã ghi trong quốc sử các triều đại, Giao Chỉ đồ kinh, lại tham khảo bộ Phương kim bổ nhất điển cố, mà làm ra bộ An Nam chí lược, 20 quyển."Người xưa có nói: "đạo trời chỉ có một mà thôi vậy". Nay ta ở trong khoảng trời đất che đất chở, đều phải có trật tự, lễ nghĩa, vua cho ra vua, tôi cho ra tôi, cha cho ra cha, con cho ra con, nếu không có cái tính tốt ấy, thì làm sao cho hợp với lẽ trời?
"Huống chi Thanh giáo đã lan tràn tới Nam Giao từ đời Đường, Ngu đến nay hơn 3.000 năm, cho nên sự ưa chuộng về thanh danh, văn vật gần như Trung Quốc, tuy rằng phong thổ có khác, nhưng sự tích nhiều chỗ đáng ghi chép, không nên bỏ qua. Tiếc rằng các nhà kỹ thuật nói thì rộng mà phần nhiều trái ngược nhau."Cuốn này căn cứ vào kiến văn và lấy tài liệu của các sách, nhưng không khỏi có chỗ sai lầm, xin các vị chư quân tử, thấy chỗ nào sơ lược thì cải chính cho."Ất Mão, Nguyên Thống sơ nguyên, tiết thanh minh, mùa xuân, Cổ Ái, Lê Tắc tựa".

Ngoài bài "Tự tựa" của tác giả, trong các bản lưu truyền, còn có các bài Tựa của các danh sĩ Trung Quốc (phần lớn là của các danh sĩ đời Nguyên), Kishida Ginko (người Nhật Bản, đề Tựa năm 1884),... Bên dưới đây, chỉ giới thiệu bài "Tựa" của Học sĩ Âu Dương Huyền, vì nó có liên quan đến khoảng thời gian ra đời của An Nam chí lược.
 "Trong năm Thiên Lịch, tôi làm quan Tượng Khuê Chương học sĩ, đồng thời cùng chung làm chức Toản tu để soạn bộ Kinh Thế đại điển; làm xong định dâng lên vua, vừa khi Đại học sĩ Hà Vinh lấy bộ sách An Nam chí lược của ông Lê Tắc dâng lên, được lời chiếu vua, khiến giao cho thư cuộc, bèn làm một quyển An Nam phụ lục, để cho thuộc môn địa quan."Trong niên hiệu Chí Nguyên, tôi được triệu lên Đại Đô, qua đất Giang Hán, ông Lê Tắc lấy bộ Chí lược ấy trình với tôi mà xin bài Tựa. Thiết tưởng nhà Thánh Nguyên chí nhân như trời, bao hết thiên hạ, không kể xa gần, khiến vua tôi Nam Giao được cấp bổng lộc sống ở Trung Quốc tính đã mấy mươi năm, không có mảy may Ông Lê Tắc được nhàn hạ, rong chơi, tự ý sáng tác văn chương, đã vẽ vời được địa hình của bản quốc, lại thêm chi tiết về thổ nghi, phong tục, sản vật và nhân vật. Hơn nữa còn thu lượm được các mục văn tự của sứ thần Nam, Bắc qua lại. Nếu không phải nhờ đức hóa thấm nhuần, thanh giáo phổ biến, sao có thành tích như vậy? Xưa đức Khổng Tử dọn bớt Kinh Thi, để lại chương Thức Vi trong thiên Vệ Phong, tuy việc này chứng tỏ ý buồn của người ký ngụ, nhưng đương thời bây giờ, không ai giúp đỡ được người ấy, do việc này cũng đủ biết rõ."Lấy đó mà suy luận, thì các nhà văn học hiện nay cũng nên nêu ra An Nam chí lược, tán tưởng để cho đời sau hiểu rõ giá trị của bộ này. Nước nhà có đức dìu dắt người phương xa và bao bọc cả bốn phương, truyền lại muôn đời, phải chăng sẽ nhờ bộ sách này?"Lê quân biệt hiệu Đông Sơn, tính ưa đọc sách, hiếu cổ, càng già càng phát huy. Còn những bài thơ khác [của ông], có thể truyền đời sau cũng rất phong phú."Hàn Lâm Thị giảng Học sĩ, Âu Dương Huyền tựa".

Nhận xét
Trong các bài Tựa của các danh dĩ triều Nguyên viết cho bộ An Nam chí lược, đều có lời khen ngợi tác giả và tác phẩm, mà bài Tựa của Âu Dương Huyền vừa giới thiệu bên trên chỉ là một trong số đó... Đến đời Thanh, trong bộ Tứ khố toàn thư tổng mục đề yếu (soạn đời Càn Long) cũng đã có lời khen ngợi như sau:..."Các sự biên chép như trên (trong An Nam chí lược) càng đủ chứng tỏ các bộ Nguyên sử có nhiều thiếu sót. Còn như biên chép các loại sơn xuyên, nhân vật thì rõ ràng đầy đủ, thật có công tìm tòi, kê cứu...không kém gì bộ sử Cao Ly vậy .

Đối với các nhà nghiên cứu người Việt, có ý kiến cho rằng, tác giả đã đứng trên quan điểm của người Nguyên để soạn An Nam chí lược, bằng lời lẽ xu phụ, nên đã bị một số sĩ phu khinh miệt cho tác giả là "tiểu nhân nho", là "phản bội tổ quốc" . Song, cũng có ý kiến khác cho rằng, tuy làm quan cho nhà Nguyên, nhưng tác giả vẫn có lòng tưởng nhớ cố hương, và cách soạn sách theo quan điểm nhà Nguyên là việc bắt buộc phải uốn theo triều đại mà ông phục vụ .

Mặc dù có những hạn chế về mặt quan điểm, nhưng An Nam chí lược vẫn được coi là một bộ sách lớn, xuất hiện sớm, có giá trị nhiều mặt, do một người có trình độ học vấn cao viết về thời đại mình đang sống (thời nhà Trần) trở về trước . Khái quát về mặt ưu và khuyết của tác phẩm, GS. Nguyễn Huệ Chi, viết:
"Đây là một bộ sách tập hợp sử liệu và văn liệu về Việt Nam, thiên về một phương diện: trình bày mối quan hệ lịch sử nhiều mặt giữa Việt Nam và Trung Quốc. Do được viết trong thời gian quy phụ "Thiên triều", tác giả phải tô đậm tính chất lệ thuộc trong mối quan hệ ấy. sử bút của tác giả vì thế mất tính khách quan, và ngôn từ trong sử cũng như trong thơ thường lộ rõ giọng người quy phụ. Tuy nhiên, cũng nhờ được tiếp xúc với sách vở Trung Quốc thuở ấy, tác giả đã ghi lại được khá nhiều tư liệu hiếm hoi liên quan đến lịch sử, văn hóa Việt Nam. Phần thư tín ngoại giao giữa hai nước cũng cung cấp được ít nhiều tác phẩm văn học thuộc loại hình văn xuôi luận chiến vốn có truyền thống rất sớm ở nước ta"'...

Xem thêm
Lê Tắc
Sách tham khảo
Trần Kính Hòa, "Soạn niên, tài liệu và truyền bản của An Nam chí lược" in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 1). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
 Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam trực thuộc Viện Đại học Huế, An Nam chí lược hiệu bản, in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 1).
Nguyễn Huệ Chi, mục từ "An Nam chí lược" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (trọn bộ 2 tập). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Vũ Ngọc Khánh, Người "có vấn đề" trong sử nước ta'', Nhà xuất bản Văn hóa-thông tin, 2008.

Chú thích

Tham khảo

Địa chí
Sách lịch sử Việt Nam
Sách năm 1335


title: Moussac, Gard

text:
Moussac là một xã trong vùng Occitanie. Xã Moussac, Gard nằm ở khu vực có độ cao trung bình 78 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Gard


title: Ophiusa finifascia

text:
Ophiusa finifascia  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Châu Phi, bao gồm Nam Phi và Comoros.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ophiusa


title: Cardiorhinus elegans

text:
Cardiorhinus elegans là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus


title: Họ Cá quả

text:
Họ Cá quả (tên khác: Cá chuối, Cá lóc, Cá sộp, Cá xộp, Cá trầu, cá trõn, Cá đô, tùy theo từng vùng) là các loài cá thuộc họ Channidae. Họ này có 2 chi còn loài sinh tồn là Channa hiện biết 39 loài, Parachanna hiện biết có 3 loài ở châu Phi.

Ở Việt Nam chủ yếu là Channa maculata (có tài liệu gọi là Ophiocephalus maculatus / Bostrychus maculatus) và Channa argus (hay còn gọi là Ophiocephalus argus tức cá quả Trung Quốc).

Đặc điểm nhận dạng
Vây lưng có 40 - 46 tia vây; vây hậu môn có 28 - 30 tia vây, vảy đường bên 41 - 55 cái. Đầu cá quả Channa maculata có đường vân giống như chữ "nhất" và hai chữ "bát" còn đầu cá Channa argus tương đối nhọn và dài giống như đầu rắn. Đầu của chúng bẹt so với thân, vảy tạo vân màu nâu xám xen lẫn với những chỗ màu xám nhạt. Lưng có màu đen ánh nâu.

Phân bố
Chúng có thể sống trong các môi trường nước thiếu oxy, là loài cá sống trong môi trường nước ngọt. Chúng tìm thấy ở các khu vực nhiệt đới như châu Phi và châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Triều Tiên, Sri Lanka, Việt Nam v.v, ở đó chúng được coi là loài cá đặc sản.

 Môi trường: Nước ngọt; độ sâu sinh sống từ 0 đến 30 m trong các sông, suối, ao, hồ và trong các ao nuôi nhân tạo. Chúng sinh sống ở tầng nước giữa và thấp, hay tìm thấy trong các ao hồ có nhiều rong cỏ và nước đục.
 Nhiệt độ: 7 - 35 °C
 Vĩ độ: 40°bắc - 10°bắc

Phân loại
Họ này theo truyền thống xếp trong bộ Perciformes, tuy nhiên gần đây người ta đã xem xét lại phát sinh chủng loài của cá và đề xuất tách họ này sang bộ Anabantiformes.

Họ Cá quả (Channidae)
 Chi Cá lóc (Channa)
Channa amphibeus
 Channa andrao - cá lóc cầu vồng vây xanh
 Channa argus - cá lóc Trung Quốc
 Channa asiatica - cá trèo đồi, cá tràu tiến vua
 Channa aurantimaculata - cá lóc Ấn Độ
 Channa aurantipectoralis
 Channa bankanensis
 Channa baramensis
 Channa barca - cá lóc Hoàng Đế
 Channa bleheri - cá lóc cầu vồng ngũ sắc
 Channa burmanica
 Channa cyanospilos
 Channa diplogramma
 Channa gachua - cá chòi
 Channa harcourtbutleri
 Channa hoaluensis - cá lóc vây xanh Hoa Lư
 Channa longistomata - cá trẳng, pa cẳng
 Channa lucius - cá dày
 Channa maculata - cá chuối hoa
 Channa marulioides - cá lóc vẩy rồng
 Channa marulius - cá lóc mắt bò, cá lóc khổng lồ
 Channa melanoptera
 Channa melanostigma
 Channa melasoma
 Channa micropeltes - cá lóc bông
 Channa ninhbinhensis - cá lóc vây xanh Ninh Bình
 Channa nox
 Channa orientalis - cá chành dục
 Channa ornatipinnis
 Channa panaw
 Channa pardalis
 Channa pleurophthalma
 Channa pomanensis
 Channa pseudomarulius
 Channa pulchra - cá lóc pháo hoa đốm vàng
 Channa punctata
 Channa shingon - cá lóc vây xanh Đài Loan
 Channa striata - cá lóc đồng, cá lóc đen
 Chi †Eochanna:
 †Eochanna chorlakkiensis
 Chi Cá lóc Châu Phi (Parachanna)
 Parachanna africana
 † Parachanna fayumensis
 Parachanna insignis
 Parachanna obscura

Sinh trưởng và sinh sản
Cá quả lớn tương đối nhanh. Con lớn nhất dài đến 1 mét, nặng đến 20 kg, cá 1 tuổi thân dài khoảng 19 – 39 cm, nặng 95 - 760g; cá 2 tuổi thân dài 38,5–40 cm, nặng 625 - 1.395g; cá 3 tuổi thân dài 45–59 cm, nặng 1,5 - 2,0 kg (con đực và cái chênh lệch lớn); khi nhiệt độ trên 20 °C sinh trưởng nhanh, dưới 15 °C sinh trưởng chậm. Cá từ một năm tuổi trở lên đã có khả năng sinh sản. Mùa sinh sản là từ tháng 4-7 hàng năm. Cá bố mẹ có tính ấp trứng và nuôi con.

Thức ăn
Cá chuối là loại cá ăn thịt. Thức ăn khi nhỏ (thân dài 3 – 8 cm) là côn trùng, cá con và tôm con; khi thân dài trên 8 cm ăn cá con. Khi trọng lượng nặng 0,5 kg chúng có thể ăn tới 20% trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Trong điều kiện nuôi nhân tạo, chúng cũng ăn thức ăn chế biến.

Cách phân loài mới
Năm 2020 người ta thiết lập họ Aenigmachannidae để chứa 2 loài của chi Aenigmachanna, do cho rằng chúng đã tách khỏi Channidae khoảng 34 tới 109 triệu năm trước, đủ để coi là một họ riêng biệt.
 Chi Aenigmachanna
 Aenigmachanna gollum
 Aenigmachanna mahabali

Xem thêm
 Channa maculata
 Cá quả Trung Quốc

Ghi chú

Liên kết ngoài

 AP article about a second snakehead fish found in Potomac
 Overview of Northern Snakehead biology
 ITIS entry
 Student writes article on Snakehead  problem in Florida
 Channa maculata

Cá quả
Động vật Kazakhstan
Động vật Uzbekistan
Cá Đài Loan
Cá Trung Quốc
Cá ăn được
Loài cá xâm lấn
C
Cá Indonesia