title: XQ Sử quán

text:
X-Q sử quán hay tranh thêu tay X-Q tọa lạc tại địa chỉ 80A, đường Mai Anh Đào, thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng. Nơi đây giới thiệu cho du khách nghề thêu tay truyền thống của thành phố Đà Lạt, Việt Nam.

Lịch sử hình thành
X-Q sử quán là tên viết tắt tên của hai nghệ nhân Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân. Anh Quân đã cùng chị Xuân vạch hướng đi mới cho ngành nghề, kết hợp giữa nghệ thuật thêu và tính nghệ thuật của hội họa tạo sắc màu mới cho tranh thêu Việt Nam.
Từ 1990 – 1992, anh chị đã sáng tác những tác phẩm tranh thêu với chủ đề Về một quê hương về một đời người.
Cuối năm 1992, anh chị lên Đà Lạt mở lớp dạy nghề và đào tạo nghệ nhân thêu
Đầu 1994, thành lập tổ hợp tác thêu lụa X-Q Đà Lạt với số nghệ nhân là 20 người.
Ngày 30 tháng 1 năm 1996, chính thức thành lập công ty TNHH XQ Đà Lạt.

XQ đến nay đã có hơn 3.000 thợ thêu, trong đó có hơn 2.000 nghệ nhân và 6 công ty trực thuộc trong và ngoài nước.
Tác phẩm Khúc hát nguồn cội của X-Q với kích thước 330 x 280cm do 9 nghệ nhân thêu trong suốt 235 ngày đã trở thành bức tranh thêu tay lớn nhất và ghi vào kỷ lục Việt Nam.

Miêu tả

Các công trình tham quan chủ yếu của X-Q bao gồm nhiều khu vực khác nhau, bao gồm:
Khu trưng bày tranh thêu.
Khu ẩm thực.
Khu tham quan xưởng thêu.
Khu tôn vinh các nghệ nhân thêu.
Khu vườn hoa và nghệ thuật sắp đặt.
Khu trưng bày lịch sử ngành thêu.

X-Q với du lịch

Nằm đối diện với đồi Mộng Mơ, X-Q thật sự là một địa điểm tham quan hấp dẫn cho du khách nhờ lối kiến trúc du lịch độc đáo, mang đậm dấu ấn Huế cổ kính và nghệ thuật trưng bày ấn tượng, ngoài giới thiệu tranh thêu, các biểu diễn tranh thêu, các đêm ngâm thơ, trưng bày tranh tượng nghệ thuật sắp đặt, khu ẩm thực,...đã mang lại những sản phẩm du lịch khá độc đáo thu hút du khách, cảnh quan sạch đẹp, nên thơ, cách bố trí khu trưng bày độc đáo, lạ mắt và phong cách phục vụ ân cần khiến cho X-Q tạo một dấu ấn rất riêng.

Theo trang web chủ của công ty:
{{cquote|Nói tóm lại nó cần đến trái tim và ký ức. Càng ngày những điểm du lịch với những chương trình trái tim và ký ức đang đông người đến. Người du khách giờ đây họ muốn trở về với sự đồng tâm nhất trí, họ muốn trở về với những huyền thoại, và những câu chuyện quê hương. Đùng một cái, họ hiểu rằng thế giới khi về già lại thấy chất thơ của mình, trái tim thế giới đang già đi, nó như một trái chín, nó dịu ngọt hơn và thơ hơn.

Một chuyến du lịch đúng nghĩa với sự giao lưu của ước mơ và tính nội tại ngày càng trở nên cần thiết và thiết yếu đối với người du khách. Chính dựa trên những yêu cầu đó, chúng tôi luôn tìm kiếm trong những câu chuyện quê hương, trong huyền thoại, trong thơ ca, âm nhạc, hội họa, nghệ thuật truyền thống. Du lịch văn hóa cần sự hòa tấu của nhiều nhạc cụ… để tạo nên những âm kỳ lạ của ký ức và trí tuệ con người của thành phố chúng tôi.... }}

Nhưng "giữa nghệ thuật hay không nghệ thuật tại X-Q hiện nay vẫn còn tranh cãi".

Theo Y Văn - (báo Sài Gòn giải phóng): "...thấy chủ nhân (X-Q) đang ngày một sa đà vào một thứ nghệ thuật… kỳ quặc bằng những hình ảnh, hiện vật rất kinh dị cùng những lời lẽ cao siêu và rối rắm !". "...Đi sâu vào bên trong, khách sẽ càng ớn lạnh khi gặp hình ảnh một xác chết nằm úp mặt vào tường có tên gọi "cái chết nguyên bản". Ở giữa sân là một tập hợp các bức tượng gỗ có hình thù quái dị với mắt lồi ra, đầu sưng cục và mình bị trói được đặt tên là "người xem phim"… Và còn rất nhiều thứ quái dị khác được khoác cái mác "nghệ thuật sắp đặt"."

Năm 2006, Đỗ Văn Thể, Giám đốc Sở VH-TT Lâm Đồng, cho biết về dự định thẩm định tính nghệ thuật của X-Q sử quán; "...Năm 2005 sở đã phạt 6 triệu đồng vì công ty này triển lãm, trưng bày tại khu Hòa Bình không đúng nội dung đăng ký dịp Giỗ tổ nghề thêu và sở cũng đã tính chuyện kiểm tra, thẩm định về tính nghệ thuật trong XQ sử quán nhưng bận Festival hoa Đà Lạt nên chưa làm được".

Ảnh
Một vài hình ảnh bên trong X-Q sử quán:

Chú thích

Liên kết ngoài

 công ty XQ
Du lịch cùng nghề thêu

Công trình kiến trúc tại Đà Lạt
Du lịch Đà Lạt
Kinh tế Đà Lạt
Thủ công


title: Leucoptera scammatias

text:
Leucoptera scammatias là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Lyonetiidae
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Razac-de-Saussignac

text:
Razac-de-Saussignac là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Razac-de-Saussignac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Razac-de-Saussignac


title: Megachile punctolineata

text:
Megachile punctolineata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1934


title: 105 Artemis

text:
Artemis  (định danh hành tinh vi hình: 105 Artemis) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó là tiểu hành tinh kiểu C, nghĩa là rất tối. Thành phần cấu tạo của nó là cacbonat. Ngày 16 tháng 9 năm 1868, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Canada James C. Watson phát hiện tiểu hành tinh Artemis khi ông thực hiện quan sát ở Ann Arbor, Michigan và đặt tên nó theo tên Artemis, nữ thần Mặt Trăng trong thần thoại Hy Lạp.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Artemis
Thiên thể được quan sát bởi che khuất sao
18680916
Artemis
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Ch (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sơ đồ DD-AA

text:
Sơ đồ DD-AA là sơ đồ biểu diễn cơ chế xác định điểm cân bằng về sản lượng và tỷ giá hối đoái của một nền kinh tế mở. Đây là một lựa chọn khác thay thế cho mô hình Mundell-Fleming. Sơ đồ DD-AA được xây dựng trên cơ sở kết hợp hai đường cong DD thể hiện các điểm cân bằng trên thị trường sản lượng và AA thể hiện các điểm cân bằng trên thị trường tài sản.

Đường cong DD
 Đường cong DD thể hiện tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường sản lượng (nghĩa là tổng cầu bằng tổng cung). Để xây dựng được đường DD, trước tiên chúng ta cần rõ cơ chế xác định tổng cầu.

Gọi D là tổng cầu, Y là thu nhập quốc dân, T là tổng thu từthuế, I là đầu tư theo kế hoạch của các hãng, G là chi tiêu của chính phủ, E là tỷ giá hối đoái danh nghĩa, P* là mức giá chung của nước ngoài, P là mức giá chung trong nước. Khi đó ta có phương trình tính tổng cầu như sau:

 D = D(Y,T,I,G,E,P*,P)

trong đó, dD/dY>0, dD/dT<0, dD/dI>0, dD/dG>0, dD/dP*>0, dD/dP<0.

Tổng cầu sẽ tăng khi xảy ra một hoặc đồng thời các thay đổi sau: thu nhập quốc dân tăng lên, chính phủ giảm thuế, đầu tư theo kế hoạch của hãng tăng lên, chính phủ tăng chi tiêu, mức giá chung của nước ngoài tăng lên, mức giá chung trong nước giảm xuống.

Giả định, nền kinh tế mở ở trạng thái cân bằng, do đó tổng cầu bằng tổng cung. Đường cong DD thể hiện sự cân bằng này. Như vậy, DD có thể bị tác động khi xảy ra những thay đổi nói trên. Nếu biểu diễn DD trên một trục tọa độ hai chiều với trục hoành là các mức sản lượng cân bằng, còn trục tung là các mức tỷ giá hối đoái danh nghĩa, thì với bất cứ sự thay đổi nào của tỷ giá ta sẽ có sự dịch chuyển dọc theo đường DD. Còn với bất cứ sự thay đổi nào của các nhân tố còn lại (Y, T, I, G, P*, P) ta sẽ có sự dịch chuyển của chính đường DD.

Đường cong AA
 Đường cong AA thể hiện tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường tài sản (cân bằng đồng thời cả thị trường ngoại hối lẫn thị trường tiền tệ trong nước).

Cân bằng trên thị trường ngoại hối có thể diễn đạt bằng phương trình sau:

R = R* + (e(E) -E)/E         (2)

trong đó R là lãi suất của các khoản tiền gửi bằng nội tệ, R* là lãi suất của các khoản tiền gửi bằng ngoại tệ, e(E) là giá trị kỳ vọng tương lai của tỷ giá hối đoái danh nghĩa, E là tỷ giá hối đoái danh nghĩa.

Cân bằng trên thị trường tiền tệ trong nước có thể diễn đạt bằng phương trình sau:

M/P = L(R,Y)                 (3)

trong đó M là cung tiền trong nước, P là mức giá chung trong nước, Y là sản lượng (tổng cung bằng tổng cầu).

Từ (2) và (3) ta có:

E = E(M,R*,e(E),Y,P)         (4)

với dE/dY<0, dE/dM>0, dE/dP<0, dE/de(E)>0, de/dR*>0.

Dựa vào quan hệ dE/dY<0 để xây dựng đường AA trên một trục tọa độ với trục hoành là sản lượng (Y) và trục tung là tỷ giá hối đoái danh nghĩa (E), ta thấy đường AA phải là một đường dốc xuống phía phải. Hễ tỷ giá hối đoái tăng thì Y sẽ giảm và ngược lại. Đây là một sự dịch chuyển dọc theo đường AA. Các nhân tố khác thay đổi ngoại trừ sản lượng cố định đều sẽ làm tỷ giá hối đoái thay đổi. Đây là sự thay đổi bằng dịch chuyển bản thân đường AA.

Sơ đồ DD-AA
Ghép hai đường DD và AA vào cùng một trục tọa độ, ta có sơ đồ DD-AA. Giao điểm của hai đường chính là điểm cân bằng đồng thời cả thị trường sản lượng (mức sản lượng ở trạng thái toàn dụng lao động) lẫn thị trường tài sản (tỷ giá hối đoái danh nghĩa ở mức dài hạn của nó).

Những thay đổi trong chính sách tài khóa
Một thay đổi ngắn hạn của chính sách tài khóa, chẳng hạn tăng chi tiêu chính phủ, hoặc giảm thuế, hoặc cả hai sẽ làm đường DD dịch chuyển sang phía phải. Tại điểm cân bằng mới (giao điểm mới giữa đường DD đã dịch chuyển và đường AA), mức sản lượng cao hơn, tỷ giá giảm xuống (nội tệ lên giá).

Nếu những thay đổi như thế diễn ra liên tục, dự tính về tỷ giá hối đoái sẽ thay đổi, khiến cho đường AA cũng bị dịch chuyển và sang phía trái, trong khi đường DD vẫn dịch chuyển sang phải. Kết quả là tại điểm cân bằng mới (giao điểm của hai đường đã dịch chuyển), mức sản lượng vẫn như cũ, chỉ có tỷ giá hối đoái thay đổi (giảm xuống).

Những thay đổi trong chính sách tiền tệ
Khi ngân hàng trung ương thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng bằng cách tăng lượng cung tiền, đường AA sẽ dịch chuyển sang phải trong khi đường DD giữ nguyên. Kết quả là sản lượng tăng và tỷ giá hối đoái cũng tăng (nội tệ mất giá).

Nếu ngân hàng trung ương thực hiện chính sách như thế trong một thời gian dài, thì đường DD cũng sẽ dịch chuyển và sang phía trái (do mức giá trong nước tăng lên). Đường AA sau khi dịch chuyển sang phía phải khi ngân hàng trung ương mới tăng cung tiền sẽ bắt đầu dịch chuyển ngược lại về phía trái (do dự tính tỷ giá thay đổi). Cả hai đường sẽ ngừng dịch chuyển khi mức sản lượng quay trở lại mức cân bằng trước khi có thay đổi trong chính sách tiền tệ. Tỷ giá hối đoái trong dài hạn sẽ ở mức cao hơn so với trước khi thay đổi chính sách, nhưng lại thấp hơn so với mức khi mới thay đổi chính sách (ngắn hạn). Vì thế, có thể nói, những thay đổi lâu dài trong chính sách tiền tệ không tác động tới sản lượng và chỉ tác động phần nào tới tỷ giá. Hiện tượng tỷ giá trong ngắn hạn tăng lên cao hơn mức dài hạn của nó được gọi là hiện tượng tỷ giá tăng quá mức (xem thêm Mô hình tỷ giá tăng quá mức)

Tham khảo

Krugman, P.R. and Obstfeld, M. (2003), International Economics: Theory and Policy, Sixth Edition, Addison Wesley.

Xem thêm
 Mô hình Mundell–Fleming
 Chính sách tài chính
 Chính sách lưu thông tiền tệ
 Tỷ giá hối đoái

Liên kết ngoài
Krugman, Paul (2001), Crisis: The Next Generation

Kinh tế học vĩ mô quốc tế
Đường cong kinh tế
Mô hình kinh tế


title: Alimala

text:
Elusa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Alimala


title: Megapenthes apicatus

text:
Megapenthes apicatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: 313 Chaldaea

text:
313 Chaldaea là một tiểu hành tinh kiểu C, ở vành đai chính. Nó có bề mặt tối và có thành phần cấu tạo có lẽ bằng chondrite cacbonat.

Tiểu hành tinh này do Johann Palisa phát hiện ngày 30.8.1891 ở Viên, và được đặt theo tên Chaldea, một vùng thời cổ, nay thuộc miền nam Iraq và Kuwait.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 313 Chaldaea - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics

Tiểu hành tinh được đặt tên
313
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu C
Thiên thể phát hiện năm 1891


title: Santa Clara d'Oeste

text:
Santa Clara d'Oeste là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º05'38" độ vĩ nam và kinh độ 50º55'35" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 401 m. Dân số năm 2004 ước tính là 1.931 người.
Đô thị này có diện tích 183,97 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 2.123
Urbana: 1.464
Rural: 659
Homens: 1.067
Mulheres: 1.056

Mật độ dân số (người/km²): 11,58

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 14,00

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 72,24

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,37

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 81,48%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,754
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,659
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,787
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,816

(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 kinh tây.sp.gov.br Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Roches-sur-Marne

text:
là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Haute-Marne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Marne


title: Cosmopterix chalcelata

text:
Cosmopterix chalcelata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: Athous cavifrons

text:
Athous cavifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được L. Redtenbacher miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Majayjay

text:
Majayjay là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Laguna, Philippines. Đô thị này tọa lạc tại chân núi Banahaw, ở khu vực 1000 foot trên mực nước biển. Cự ly 120 km về phía nam Manila, đô thị này giáp đô thị Majayjay về phía bắc, Lucban ở tỉnh Quezon về phía nam, Luisiana về phía đông, và Liliw về phía tây. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 22.159 người trong 4.978 hộ.

Các đơn vị hành chính

Majayjay được chia ra 40 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của tỉnh Laguna


title: Propsephus aethiopicus

text:
Propsephus aethiopicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Kembs

text:
Kembs là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 16,45 km², dân số năm 1999 là 4278 người. Khu vực này có độ cao 241 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Bad Fischau-Brunn

text:
Bad Fischau-Brunn là một đô thị thuộc huyện Wiener Neustadt-Land trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Burmeistera racemiflora

text:
Burmeistera racemiflora là một loài thực vật thuộc họ Campanulaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Moreno, P. & Pitman, N. 2003. Burmeistera racemiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Burmeistera
Thực vật dễ tổn thương


title: Podelzig

text:
Podelzig là một đô thị ở huyện Märkisch-Oderland, bang Brandenburg, Đức. Đô thị này có diện tích 25,14 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 999 người.

Tham khảo


title: Badula platyphylla

text:
Badula platyphylla là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Mauritius. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Rutty, R. 2000. Badula platyphylla. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Mauritius
Badula
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Ellipteroides zionicola

text:
Ellipteroides zionicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Sos, Lot-et-Garonne

text:
Sos là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 132 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne

oc:Sos
pt:Sos


title: Eugenia kiahii

text:
Syzygium kiahii là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia kiahii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
K
Chi Trâm


title: Corsiaceae

text:
Corsiaceae là một họ thực vật một lá mầm. Hệ thống APG III năm 2009 coi họ này thuộc về bộ Liliales của nhánh monocots. Điều này không đổi so với hệ thống APG II năm 2003 nhưng là thay đổi nhỏ so với hệ thống APG năm 1998, trong đó người ta không đặt họ này vào bộ nào, dù vẫn thuộc nhánh monocots.

Các chi
Họ này chứa 3 chi Corsia, Corsiopsis và Arachnitis với khoảng 10-30 loài. Do các loài trong họ này là thực vật thân thảo không tự dưỡng (nghĩa là chúng không chứa diệp lục và vì thế không quang hợp) nên đôi khi chúng cũng được gộp trong họ Burmanniaceae, tuy nhiên, theo phân loại của APG III và APG II thì không cùng bộ. Website của APG có đề cập tới một nghiên cứu trong đó người ta cho rằng họ này chỉ chứa chi Corsia, với chi Arachnitis tốt nhất nên đặt gần họ Burmanniaceae, do có quan hệ gần với Thismia và/hoặc Burmannia. Chi Corsiopsis, là chi đơn loài mới miêu tả gần đây vào năm 1999.

Chi và loài

 Arachnitis Phil., 1864
 Arachnitis uniflora: Tri chu hoa (hoa nhện)
 Corsia Becc., 1877
 Corsia acuminata
 Corsia arfakensis
 Corsia boridiensis
 Corsia brassii
 Corsia clypeata
 Corsia cordata
 Corsia cornuta
 Corsia crenata
 Corsia cyclopensis
 Corsia haianjensis
 Corsia huonensis
 Corsia lamellata
 Corsia merimantaensis
 Corsia ornata
 Corsia papuana
 Corsia purpurata
 Corsia pyramidata
 Corsia resiensis
 Corsia torricellensis
 Corsia triceratops
 Corsia unguiculata
 Corsia viridopurpurea
 Corsia wubungu
 Corsiopsis D.X.Zhang, R.M.K.Saunders & C.M.Hu, 1999
 Corsiopsis chinensis: Bạch ngọc trâm

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Corsiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi), The families of flowering plants . Phiên bản 20-5-2010.
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại CSDL, Texas


title: Đào Thiên Hải

text:
Đào Thiên Hải (sinh 10 tháng 5 năm 1978 tại Sa Đéc, Đồng Tháp) là đại kiện tướng cờ vua đầu tiên của Việt Nam, là người Việt đầu tiên thi đấu với vua cờ thế giới Garry Kasparov. Anh cũng là kỳ thủ Việt Nam đầu tiên lọt vào top 100 thế giới (tháng 7 năm 1993, khi mới 15 tuổi) . Elo cao nhất của anh là 2609, Elo hiện tại của anh đứng thứ tư ở Việt Nam.

Tại Đại hội Thể thao châu Á 2006 ở nội dung cờ nhanh, Đào Thiên Hải luôn ở trong nhóm dẫn đầu, bỏ lỡ cơ hội giành huy chương vàng, cuối cùng giành được huy chương bạc . Tháng 10 năm 2008 Đào Thiên Hải giành huy chương bạc thể loại cờ vua đôi nam nữ cùng với Lê Kiều Thiên Kim tại giải Vô địch trí tuệ thế giới Mind Sports tổ chức tại Bắc Kinh. Đây cũng thành tích cao nhất của đội Việt Nam tại giải. Tại giải Olympiad cờ vua thế giới năm 2008 anh ngồi bàn 3, đạt 6,5 điểm / 9 ván (5 thắng 3 hoà 1 thua, trong đó có ván thắng Vương Hạo, hoà Pavel Eljanov) góp phần đưa Việt Nam lần đầu tiên lọt vào top 10 trong một Olympiad cờ vua (9 / 154 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự), đồng thời hạng nhất nhóm B.

Đầu năm 2009, anh xếp hạng nhì giải cờ vua hạng Nhất Việt Nam (tương đương giải vô địch quốc gia) . Năm 2011, Đào Thiên Hải vô địch quốc gia .

Cuối tháng 8 đầu tháng 9 năm 2012, Hải giữ vị trí dự bị của đội tuyển Việt Nam tại Olympiad Cờ vua thứ 40. Anh góp phần đưa Việt Nam đạt thành tích cao nhất trong lịch sử là hạng 7 đồng đội nam .

Tháng 4 năm 2016, tại Giải đồng đội châu Á, anh cùng đồng đội giành 2 huy chương bạc ở nội dung nhanh và chớp, đều thất bại trước Trung Quốc ở chung kết.

Ngày 5 tháng 8 năm 2017, ông Đào Thiên Hải đã thành lập Trường Cờ vua Đào Thiên Hải với Mục tiêu của chúng tôi là đào tạo thế hệ trẻ em Việt Nam phát triển tư duy và đạt được tiềm năng cao nhất thông qua Cờ Vua http://daothienhaichessschool.vn/

Thành tích

Vô địch thế giới lứa tuổi dưới 16
3 lần Vô địch giải quốc tế khu vực 3.2A
Huy chương bạc ASIAD 2006
Huy chương vàng SEA Games 2011 nội dung cờ đôi nam/nữ
6 lần vô địch quốc gia
7 lần vô địch giải cờ nhanh quốc gia
5 lần lọt vào danh sách Top 10 vận động viên tiêu biểu của Việt Nam
5 lần lọt vào vòng chung kết giải vô địch thế giới và nhiều huy chương, danh hiệu khác

Với những thành tích trong thể thao, anh được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Lao động hạng 3

Cuộc sống riêng
Đào Thiên Hải kết hôn với Nguyễn Thị Thu Hường (Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 1) vào tháng 11 năm 2001. Thu Hường cũng từng là một kỳ thủ. 2 người có với nhau 1 con trai (sinh 2004) và 1 con gái (sinh 2008).

Chú thích

Đại kiện tướng cờ vua Việt Nam
Người Đồng Tháp
Nhà vô địch cờ vua trẻ thế giới


title: Ottrott

text:
Ottrott là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

 Trang chính thức

Xã của Bas-Rhin


title: Danh sách phố ma tại Hoa Kỳ

text:
Đây là danh sách các phố ma tại Hoa Kỳ. Đó là những thị trấn nhỏ vẫn còn dân sinh sống, song dân số đã giảm đáng kể khiến thị trấn trở nên vắng vẻ. Có những phố ma ở Hoa Kỳ hoang vắng đến mức cây cối mọc rậm rạp che mất lối vào và nguy hiểm.

Danh sách các phố ma theo tiểu bang

Alabama

Alaska
Cape York
Council
Dyea
Iditarod
Independence Mine
Katalla
Kennicott
Kern
King Island
Knik
Mary's Igloo
Ohagamiut
Ophir
Prospect Creek
Seaside
Snettisham
Speel River
Three Saints Bay

Arizona

Arkansas

California

Colorado

Connecticut
 Bara-Hack
 Cuties Island
 Dudleytown
 Gay City
 Little People Village
 Pleasure Beach

Delaware
 Banning
 Glenville
 New Market
 Owens Station
 Saint Johnstown
 Zwaanendael (khu định cư đầu tiên trong tiểu bang)

Florida
 Acron, Florida
 Acton, Florida
 Allenhurst, Florida
 Andytown, Florida
 Anona, Florida
 Aurytown, Florida
 Bareah, Florida
 Barrsville, Florida
 Basinger, Florida
 Bay Harbor, Florida
 Bayport, Florida
 Bayview, Florida
 Bethany, Florida
 Birdon, Florida
 Brewster, Florida
 Bullowville, Florida
 Bunkerhill, Florida
 Castor Town, Florida
 Centralia, Florida
 Campville, Florida
 Chicora, Florida
 Citrus Center, Florida
 College Hill, Florida
 Columbus, Florida
 Cornwell, Florida
 Cosme, Florida
 Crewsville, Florida
 Cromanton, Florida
 Croom, Florida
 East Goose Creek, Florida
 Edgeville, Florida
 Eldora, Florida
 Ellaville, Florida
 Fivay, Florida
 Flamingo, Florida
 Fontaine, Florida
 Fort Brooke, Florida
 Fort Chokonikla, Florida
 Fort Dade, Florida
 Fort Dallas, Florida
 Fort Desoto, Florida
 Fort Drum, Florida
 Fort Jefferson, Florida
 Fort King, Florida
 Fort Kissimmee, Florida
 Fort Lonesome, Florida
 Fort Mose, Florida
 Gaiter, Florida
 Garfield, Florida
 Goodno, Florida
 Green Pond, Florida
 Gulf City, Florida
 Hague, Florida
 Hall City, Florida
 Hampton Springs, Florida
 Heidtville, Florida
 Hicora, Florida
 Hopewell, Florida
 Hopkins, Florida
 Indian Key, Florida
 Indian River City, Florida
 Island Grove, Florida
 Jane Jay, Florida
 Juliette, Florida
 Kenansville, Florida
 Kerr City, Florida
 Kicco, Florida
 Kismet, Florida
 Koreshan, Florida
 Kreamer Island, Florida
 Lake Fern, Florida
 Leno, Florida
 Liverpool, Florida
 Lulu, Florida
 Magnolia, Florida
 Manasota, Florida
 Manhattan, Florida
 Mannfield, Florida
 Mars, Florida
 Midland, Florida
 Montbrook, Florida
 Muscogee, Florida
 Negro Fort, Florida
 New Troy, Florida
 Newnansville, Florida
 Old Bethel, Florida
 Old California, Florida
 Old Venus, Florida
 Orsino, Florida
 Parmalee, Florida
 Parramore, Florida
 Pembroke, Florida
 Perky, Florida
 Peru, Florida
 Picnic, Florida
 Picture City, Florida
 Pigeon Key
 Pine Level, Florida
 Pittman, Florida
 Port Leon, Florida
 Port Tampa, Florida
 Punta Rassa, Florida
 Rattlesnake, Florida
 Ringgold, Florida
 Rochelle, Florida
 Romeo, Florida
 Rosewood, Florida
 Runnymede, Florida
 Rye, Florida
 Sandy, Florida
 Sardis, Florida
 Sherman, Florida
 Sisco, Florida
 Slighville, Florida
 Spray, Florida
 St. Francis, Florida
 St. Joseph, Florida
 Stage Pond, Florida
 Stanton, Florida
 Stiltsville, Florida
 Sulphur Springs, Florida
 Sumica, Florida
 Sun City, Florida
 Tasmania, Florida
 Tillman, Florida
 Torrey, Florida
 Traxler, Florida
 Troy, Florida
 Vandolah, Florida
 Verna, Florida
 Vicksburg, Florida
 Villa City, Florida
 Waterbury, Florida
 Welchton, Florida
 Welcome, Florida
 West Tocoi, Florida
 Willow, Florida
 Wilson, Florida
 Yamato Colony, Florida

Georgia
 Allatoona
 Auraria
 Campbellton
 Ceney
 Chestatee
 Chubbtown
 Creighton
 Diamond
 Doctortown
 Ebenezer
 Ehpesus
 Esom Hill
 Everett Springs
 Felton
 Harnageville (còn được biết đến với tên Tate)
 Holland
 Jacksonboro
 Knucklesville
 Livingston
 Marblehill
 McWorther
 Mountain View
 Plunkett Town
 PoBiddy Crossroads
 Possum Trot
 Scull Shoals
 Sixes
 Spring Place
 Tilton
 Tyus
 Wax

Hawaii
 Apua
 Kaimu
 Kalapana
 Kapoho
 Mana
 Waialee

Idaho
 Bayhorse
 Bonanza
 Burke
 Cobalt
 Comeback Mining Camp
 Custer
 De Lamar
 Florence
 Gilmore
 Golden Age camp
 Idaho City
 Leesburg
 Mount Idaho
 Placerville
 Rocky Bar
 Ruby City
 Sawtooth City
 Silver City
 Strevell
 Vienna
 Yellow Jacket

Illinois
 Anderson
 Barr
 Benjaminville
 Brush Point
 Bybee
 Cardiff
 Challacombe
 Clayville
 Clifford Eight
 Coltonville
 Comer
 Enos
 Evans
 Greenridge
 Green Rock
 Griggsville Landing
 Hagaman
 Horace
 Kankakee City
 Kaskaskia (cựu thủ phủ tiểu bang)
 Kumler
 Ledford
 Lemmon
 Macoupin
 McVey
 Miles Station
 Millsdale
 Morse
 Muddy
 Old Evansville
 Old Westville
 Orchard Place
 Papsville
 Parker City
 Reeders
 Riverview
 Rodden
 Santa Fe Park
 Schoper
 Stanchnikville
 Vishnu Springs
 Weston, Quận Kane
 Womac

Indiana
 Baltimore
 Beeville
 Brisco
 Chatterton
 Chesapeake
 Collins
 Corwin (Quận Henry)
 Corwin (Quận Tippecanoe)
 Elkinsville
 Glen Hall
 Granville
 Heath
 Kickapoo
 Locust Grove
 Monument City (Quận Huntington)
 Point Pleasant
 Quaker
 Randall
 Sheff
 Sloan
 Toronto
 Tremont
 Walnut Grove
 Warrenton

Iowa
 Bryantsburg
 Buxton
 Buchanan
 Conover
 Donnan
 Doris
 Dudley
 Elkport
 Green Island
 Littleport
 Motor
 National
 Shady Grove
 Siegel

Kansas

Kentucky
 Blue Heron
 Creelsboro
 Fudge
 Paradise
 Scuffletown

Louisiana
 East Krotz Springs
 Elliot City
 Waterloo
 Ruddock

Maine
 Flagstaff (Chìm dưới nước tạo thành  Flagstaff Lake)
 Perkins Township (Swan Island)

Maryland
 Broad Creek
 Collington
 Lapidum
 Sinepuxent
 Wagner's Point

Massachusetts
 Catamount
 Dana (Chìm dưới nước tạo thành  Quabbin Reservoir)
 Davis
 Dogtown
 Enfield (Chìm dưới nước tạo thành  Quabbin Reservoir)
 Greenwich (Chìm dưới nước tạo thành  Quabbin Reservoir)
 North Bridgewater (located in between the current towns of West Bridgewater và Brockton)
 Prescott (Chìm dưới nước tạo thành  Quabbin Reservoir)

Michigan
Xem Danh sách phố ma tại Michigan.

Minnesota
Xem Danh sách phố ma tại Minnesota.

Mississippi
 Bankston
 Brewton
 Camargo
 Cotton Gin Port
 Gainesville
 Holmesville
 Napoleon
 Rocky Springs
 Rodney
 Wontierioniasiopolis
 Woolworth

Missouri
 Arlington
 Bloodland
 Cookville
 Goldman
 Hamburg
 Howell
 Monark Springs
 Possum Trot
 Saint Annie
 Times Beach
 Toonerville
 Wayman
 Xenia

(Note: Hamburg, Howell, and Toonerville were all located in Quận St. Charles, Missouri.  All three towns became part of the Weldon Spring Ordnance Works in 1941 for WWII, which later became part of the Weldon Spring Site Remedial Action Project (WSSRAP))

Montana
Aldridge
Alton
Argo
Bannack
Barker
Bean
Bear Creek
Bearmouth
Bowler
Cable
Carter
Castle City
Coburg
Coloma
Comertown
Comet
Coolidge
Corwin
Dooley
Electric
Elkhorn
Ewing
Exeter
Fox
Garnet
Giltedge
Glendale
Gold Creek
Granite
Hassel
Hecla
Hillsboro
Independence
Ingomar
Jardine
Kendall
Keystone
Kirkville
Landusky
Laurin
Lonetree
Maiden
Mammoth
Marysville
Maudlow
Melrose
Nevada City
Old Chico
Pardee
Pioneer, Quận Beaverhead
Pioneer, Quận Powell
Pony
Red Bluff
Red Lion
Rimini
Rockvale
Ruby
Ruby Gulch
Silesia
Silver Bow
Sixteen
Southern Cross
Stark
Storrs
Sumatra
Taft
Thoeny
Tower
Vananda
Vandalia
Virginia City
Washoe
Wagner
Wickes
Zortman

Nebraska
 Breslau
 De Soto
 DeWitty
 Dobytown
 Duff
 Omadi
 Pittsburg
 Rock Bluff
 Spring Ranche

Nevada

New Hampshire
 Beebe River
 Livermore
 Monson

New Jersey
 Batsto Village (là một phố ma nhưng sau đó được biến đổi thành một bảo tàng ngoài trời)
 Deserted Village
 Double Trouble
 Quận Island Beach
 Ong's Hat
 Port Elizabeth (không nên nhầm lẫn với Elizabethport)
 Raritan Landing
 South Cape May+
 Whitesbog Village

New Mexico
 Baldy Town
 Blackdom
 Bland
 Cabezon
 Chloride
 Clairmont
 Cooney
 Dawson
 El Ojo Del Padre
 Elizabethtown
 Hermosa
 Gage
 Gobernador
 Gran Quivira (now part of the Salinas Pueblo Missions National Monument)
 Lake Valley
 Mentmore  (still has post office and zip code 87319)
 Mogollon
 Mowry
 Pinos Altos (High Pines). Still has some people there, located near Silver City
 Pittsburg
 Red Hill
 Santa Rita
 Shakespeare
 Steins
 Tyrone
 Vinegaroon (East of La Luz, Otero Co., at the mouth of La Borcita)

New York
Doodletown
Tahawus
Conklinville (Under Great Sacandaga Lake)
Love Canal

North Carolina
Buffalo City
Brunswick Town (former state capital)
Cataloochee
Diamond City
Judson (Under Fontana Lake)
Portsmouth
Roanoke Colony
Whitney Town, Quận Stanly, North Carolina (partially submerged by Badin Lake)

North Dakota
 Alfred
 Aurelia
 Bently
 Brisbane
 Charbonneau
 Churchs Ferry
 Dogtooth.
 Fort Buford
 Hartland
 Heaton
 Leipzig
 Lonetree
 Melville
 Omeemee
 Petrel
 Sims
 Tagus
 Temple
 Temvik
 Van Hook
 Verendrye
 Wheelock

Ohio
 Ai
 Atwood - Thị trấn nhỏ trong miền nam Quận Summit.
 Atwood - Thị trấn nhỏ trong Quận Carroll. Bị bỏ hoang để nhường chỗ cho Hồ Atwood trong nỗ lực kiểm soát lũ lụt
 Blowville
 Blue Ball
 Claylick, Quận Licking, Ohio nằm tại giao điểm của Claylick và sông Licking. Từng là một trong các thị trấn lớn nhất bị tàn phá, chính yếu bởi hai trận lụt năm 1919 và năm 1959. Sau trận lụt thứ hai, dự án Đập Dillan được tiến hành và phá hủy thị trấn.
 Elk Lick (Bị tàn phá và cho ngập nước sau khi xây Hồ William H. Harsha)
 Boston còn gọi là. "Helltown"
 Hibernia
 Ingham
 Knockemstiff
 Moonville
 New Burlington
 New Hampton
 Newville
 Oreton
 Providence
 Revenge
 Rumley
 Rural Hill (Từng là thị trấn thịnh vượng nhưng bỏ hoang sau khi lò mổ địa phương (nơi mướn nhiều công nhân) đóng cửa)
 San Toy
 Tadmor
 Sprucevale  (Thị trấn kênh bị bỏ hoang năm 1870 sau khi kênh đóng cửa. Các âu thuyền của kênh này vẫn còn tồn tại ngày nay)
 Utopia
 Winchester
 Wonderland

Oklahoma

Oregon
 Andrews
 Antelope
 Arrow
 Ashwood
 Auburn
 Austin
 Blitzen
 Boones Ferry (subsumed by Wilsonville)
 Bourne
 Boyd
 Bridal Veil
 Buffalo
 Buncom
 Butteville
 Cascadia
 Champoeg
 Cliff
 Connley
 Cornucopia
 Danner
 Ellendale
 Fleetwood
 Flora
 Friend
 Galena
 Golden
 Granite
 Greenback
 Greenhorn
 Hardman
 Horse Heaven
 Idiotville
 Jimtown
 Kernville
 Kinzua
 Latourell
 Lime
 Loma Vista
 Lonerock
 Ordnance
 Ortley
 Placer
 Richmond
 Shaniko
 Sink
 Sparta
 Sterlingville
 Sumpter
 Susanville
 Valsetz
 Viewpoint
 Waldo
 Whitney
 Woodrow
 Zena

Pennsylvania
 Azilum
 Barclay
 Blackwood
 Byrnesville
 Celestia
 Centralia
 Eckley
 Frick's Lock
 Gold Mine
 Ingleby
 Laquin
 Livermore
 Masten
 Peale
 Pithole
 Rausch Gap
 Red Hot
 Scotia
 Somerfield
 Stringtown
 Wehrum
 Yellow Spring

Rhode Island
 Hanton City

South Carolina
 Andersonville
 Dorchester
 Dunbarton
 Ellenton
 Hamburg
 Hawthorne
 Leigh
 Meyers Mill
 Mettzendorf
 Newell
 Robbins

South Dakota
 Ardmore
 Emmet
 LeBeau
 Manchester
 Minnesela

Tennessee
 Beardstown
Cades Cove
 Devonia
 Elkmont
 Fork Mountain
 Hopewell
 Loyston
 Morganton
 Olympus
 Rhea Springs
 Wasp
 Wheat

Texas

A đến D

E đến H

I đến L

M đến O

P đến R

S đến T

U đến Z

Utah

 Ajax
 Alunite
 Argyle
 Asay
 Bingham Canyon
 Black Rock (Quận bMillard)
 Blacks Fork
 Blue Creek
 Bridgeport
 Bullion
 Bullionville
 Caineville
 Castle Gate
 Castleton
 Cisco
 Clarion
 Clear Lake
 Coal City
 Colton
 Connellsville
 Desert Lake
 Dewey
 Diamond
 Dividend
 Dover
 Dragon
 Duncan's Retreat
 Dyer
 Eagle City
 Elgin
 Fish Springs
 Forest City
 Frisco
 Fruita
 Georgetown
 Giles
 Gold Hill

 Grafton
 Grass Creek
 Greendale
 Hailstone
 Hale
 Hamblin
 Harper
 Harrisburg
 Hebron
 Hiawatha
 Homansville
 Home of Truth
 Ingersoll
 Iosepa
 Iron City
 Jackson
 Johnson
 Keetley
 Kelton
 Kimberly
 Kiz
 Knightsville
 La Plata
 Lark
 Latuda
 Lincoln
 Linwood
 Lucin
 Lund
 Mammoth
 McCornick
 Mercur
 Mill Fork
 Miners Basin
 Modena
 Modoc

 Mohrland
 Mosida
 National
 Newhouse
 Paria
 Peerless
 Priesthood Camp
 Rainbow
 Rockport
 Round Valley
 Royal
 Russian Settlement
 Sage Creek
 Scranton
 Sego
 Silver City
 Silver Reef
 Soldier Summit
 Spring Canyon
 Standardville
 Sulphurdale
 Terrace
 Thistle
 Tucker
 Upper Kanab
 Verdure
 Victor
 Vipont
 Wahsatch
 Washakie
 Watson
 Wattis
 Welby
 Widtsoe
 Winter Quarters
 Woodside
 Yost

Vermont
 Glastenbury
 Lewiston
 Ricker Basin
 Smith Family Farms
 Somerset

Virginia
 Bigler's Mill
 Ca Ira
 Elko Tract
 Falling Creek
 Jamestown
 Lackey
 Lignite
 Potomac
 Warwick
 Westham

Washington
Ainsworth
Alpine
Attalia
Baird
Blewett
Bodie
Bolster
Bordeaux
Bossburg
Chesaw
Curlew
Disautel
Doty
Dryad
Elberton
Fairfax
Franklin
Frankfort
Goshen
Grisdale
Hanford
Havillah
Hot Springs
Kennedy
Kopiah
Krain
Lester
Liberty
Malone
McCormick
Melmont
Molson
Monohon
Monte Cristo
Nagrom
Old Torodah
Orient
Osceola
Thành phố Pinkney
Queets
Thành phố Ruby , Không phải Ruby trong Quận Pend Oreille
Seabeck
Sheridan
Thành phố Skagit
Tono
Trinidad
Trinity
Vail
Walville
Wellington
Weston
White Bluffs

Tây Virginia
 Blue Sulphur Springs
 Brink
 Devon
 Eagle
 Freed
 Goodwill
 Jerryville
 Layland
 Lobelia
 Pearlytown
 Putney
 Rutherford
 Sewell
 Stotesbury
 Thurmond
 Virginius Island

Wisconsin
Aurora
Khu định cự Muskego
Nya Upsala
Ranney
Ulao

Wyoming
 Thành phố Atlantic
 Benton
 Bessemer
 Bryan
 Thị trấn Carbon Timber
 The Duncan
 Fort Steele
 Hecla
 Thành phố Jeffrey
 Jireh
 Kane
 Lewiston
 Lost Springs
 Miner's Delight
 Pacific Springs
 Piedmont
 Thành phố South Pass
 Sherman
 Thị trấn Tubb
 Van Tassell
 Walcott

Khôi phục và sử dụng
Một số ghost town còn giữ được những kiến trúc cũ đã được thiết kế để trở thành những điểm tham quan. Ghost town cũng là bối cảnh của nhiều bộ phim kinh dị của Hollywood, như Silent Hill (phim), Ghost Town (phim), House of Wax.

Tham khảo

Weis, Norman D.. Ghost Towns of the Northwest. Caldwell, Idaho, USA: Caxton Press. ISBN 0-87004-358-7.
 Ghost Towns of Texas by T. Lindsey Baker, University of Oklahoma Press, 1991, Paperback, ISBN 0-8061-2189-0
 Standing legacy: Ghost towns preserve the Ottawa Valley’s rich history. Photography by Paul Politis and text by Tobi McIntyre. (Source: Canadian Geographic
 Stampede to Timberline, Colorado's Ghost Towns and Mining Camps by Muriel Sibell Wolle, Revised and Enlarged Edition, Paperback, Swallow Press, 1991, ISBN 0-8040-0946-5
 Timberline Tailings, Tales of Colorado's Ghost Towns and Mining Camps, Muriel Sibell Wolle, Sage Books, Swallow Press, 1993, Paperback, ISBN 0-8040-0946-5; older hardback editions are available as used books.
 Ghost Towns of the American West by Berthold Steinhilber (Photographer), Mario Kaiser (Author), Michael Koetzle (Author), Wim Wenders (Author), Harry N. Abrams, 2003.

Phố ma tại Hoa Kỳ


title: Humphry Davy

text:
Humphry Davy, Tòng nam tước thứ nhất, FRS (thông thường viết và phát âm không chính xác là Humphrey; 17 tháng 12 năm 1778 – 29 tháng 5 năm 1829) là một nhà vật lý và nhà hóa học người Cornwall. Ông sinh ra tại Penzance, Cornwall, Vương quốc Anh.

Sir (Ngài) Humphry là cách gọi trang trọng để chỉ địa vị xã hội của ông. Davy trở nên nổi tiếng nhờ các thực nghiệm của ông về các phản ứng sinh lý của một số chất khí, trong đó có cả khí gây cười (oxide nitrơ tức đinitơ mônoxide hay N2O). Davy sau đó bị suy giảm thị lực trong một tai nạn phòng thí nghiệm khi ông đang thử nghiệm nitơ triclorua. Năm 1801 ông được chỉ định làm giáo sư tại Viện Hoàng gia của Anh quốc (Great Britain) và viện sĩ Hội Khoa học Hoàng gia Anh mà sau đó ông là chủ tịch của hội này.

Năm 1800, Alessandro Volta giới thiệu pin lần đầu tiên. Davy đã sử dụng pin này để tách các muối bằng cách mà ngày nay người ta gọi là điện phân.Với nhiều pin mắc nối tiếp ông đã có thể tách ra các nguyên tố kali, natri năm 1807 và calci, stronti, bari, magiê năm 1808. Ông cũng nghiên cứu năng lượng tham gia vào trong việc chia tách các muối này, mà ngày nay là một lĩnh vực của điện hóa học.

Năm 1802 Humphrey Davy là nhà phát minh người Anh nổi tiếng. Ông sử dụng phát kiến cột Volta của nhà khoa học người Ý Alessandro Volta để chế tạo bóng đèn điện đầu tiên trên thế giới bằng cách nối các cột volta với các điện cực bằng than. Phát minh này được gọi là Hồ Quang Điện. Tuy nhiên, sản phẩm này tuy gây được chấn động lớn nhưng tính ứng dụng chưa cao do sản phẩm chưa thực sự có thể áp dụng cho thực tiễn, khi việc phát sáng diễn ra quá nhanh và chi phí tốn kém, hơn nữa quá sáng để sử dụng trong nhà hoặc nơi làm việc. Kết cục, phát minh của Davy vẫn nằm trên bàn giấy.

Năm 1812 ông được phong tước hiệp sĩ, đọc bài diễn thuyết chia tay tại Viện Hoàng gia, và cưới một góa phụ giàu có là Jane Apreece. Sau kỳ nghỉ dài tại châu Âu lục địa, ông bắt đầu sản xuất đèn Davy là loại đèn an toàn cho công nhân mỏ.

Ông cũng chỉ ra rằng oxy không thể thu được từ các chất gọi là acid oxymuriatic và chứng minh rằng chất thu được là một nguyên tố, ông đặt tên nó là chlorine (clo trong tiếng Việt). Phát minh này đã lật đổ định nghĩa của Lavoisier về acid như là hợp chất chứa oxy.

Năm 1815 Davy giả thiết rằng các acid là các chất chứa hiđrô có thể thay thế – hiđrô mà có thể thay thế một phần hay toàn phần bởi các kim loại. Khi các acid phản ứng với kim loại thì chúng tạo thành các muối. Các base là các chất có phản ứng với acid để tạo ra muối và nước. Các định nghĩa này làm việc tốt trong nhiều thế kỷ. Ngày nay chúng ta sử dụng thuyết Brønsted-Lowry về acid và base.

Năm 1818, ông được ban thưởng tước hiệu tòng nam tước.

Năm 1824 ông đề xuất và cuối cùng đã tạo ra một lớp bọc bằng sắt cho thân tàu bằng đồng như là lần sử dụng đầu tiên của phương pháp bảo vệ catốt.

Davy mất tại Geneva, Thụy Sĩ, việc hít thở phải hơi của các loại hóa chất khác nhau cuối cùng đã thể hiện tác hại của chúng đối với sức khỏe của ông. Người trợ tá phòng thí nghiệm của ông là Michael Faraday đã tiếp tục mở rộng các công trình của ông và sau đó đã trở nên nổi tiếng hơn và có ảnh hưởng hơn – đến mức mà Davy cho rằng Faraday là phát hiện lớn nhất của đời ông. Tuy nhiên, sau này ông đã kết tội người trợ tá của mình là ăn cắp ý tưởng của mình, điều này khiến cho Faraday đã phải giảm mọi nghiên cứu trong lĩnh vực điện từ trường cho đến tận khi người thầy thông thái của ông mất.

Ngoài lề
Bài thơ sau được coi là bài thơ theo thể Clerihew đầu tiên (một dạng thơ ngụ ngôn):

Sir Humphry Davy
Abominated gravy.
He lived in the odium
Of having discovered sodium.

Tạm dịch:

Ngài Humphry Davy
Không ưa món nước xốt
Sống trong sự căm ghét
Vì tìm ra natri

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà phát minh Anh
Nhà hóa học Anh
Người Cornwall
Người tự học
Kali
Magnesi
Mất năm 1829
Sinh năm 1778
Calci
Hội viên Hội Hoàng gia
Bari
Người phát hiện ra nguyên tố hóa học
Natri


title: Monolepta atosuji

text:
Monolepta atosuji là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Dalopius incomptus

text:
Dalopius incomptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: Saint-Joseph, Martinique

text:
Saint-Joseph là một xã thuộc tỉnh hải ngoại Martinique nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Martinique

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Martinique


title: Radio Yerevan

text:
Radio Yerevan hoặc Armenia Radio là những câu truyện tiếu lâm rất phổ biến ở Liên Xô và các nước Cộng sản Đông Âu trước đây trong nửa sau thế kỉ 20. Đây là những câu truyện thuộc dạng Hỏi - Đáp, câu truyện thường có dạng
Radio Yerevan được hỏi: "<...>"
Radio Yerevan trả lời: "<...>".

Tiếu lâm chính trị Radio Yerevan
Phần lớn những câu truyện tiếu lâm Radio Yerevan thuộc thể loại này, người nghe hỏi một câu về sự khác biệt giữa chủ nghĩa Cộng sản và chủ nghĩa Tư bản. Câu trả lời thường là "Trên nguyên tắc, đúng thế" nhưng chi tiết của câu trả lời lại mâu thuẫn với chính nó.

 Đây là Radio Yerevan, một thính giả của chúng tôi đặt câu hỏi: "Có phải một người đã nhận án 10 năm tù vì tuyên bố rằng Brezhnev là một thằng ngu ?"
Câu trả lời của Radio Yerevan: Trên nguyên tắc, đúng là thế, nhưng đó là một bí mật quốc gia

 Có đúng là một nửa của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô là những kẻ ngu ?
Sai, tất cả đều như thế.

 Điều gì khác biệt giữa Hiến pháp của Hoa Kỳ và Liên Xô? Cả hai đều bảo đảm quyền tự do ngôn luận cơ mà.
Trên nguyên tắc, đúng là thế, chỉ có điều Hiến pháp Hoa Kỳ bảo đảm quyền tự do sau khi ngôn luận

 Có phải ở Liên Xô tất cả mọi người đều bình đẳng.
Đúng vậy, nhưng có một số người bình đẳng hơn những người khác (lấy ý tưởng từ tác phẩm "Trại súc vật" của George Orwell)

 Điều gì là vĩnh cửu ở Liên Xô
Những khó khăn tạm thời.

 Kẻ thù của chúng ta sẽ sử dụng những phương pháp gì để lật đổ nhà nước Xã hội chủ nghĩa.
Những câu hỏi như vậy sẽ được thảo luận trong chương trình "Các lời khuyên hữu ích".

 Thế nào là cấm đoán và thế nào là cho phép?
Ở nước Anh, cấm đoán là cấm đoán và cho phép là cho phép. Ở Mỹ, mọi thứ đều được phép ngoại trừ những gì bị cấm đoán. Ở Đức mọi thứ đều bị cấm đoán trừ những gì là được phép, ở Pháp mọi thứ đều được phép thậm chí cả khi bị cấm đoán. Ở Liên Xô, mọi thứ đều bị cấm đoán, thậm chí cả khi được phép.

 Truyện tiếu lâm cười nào mà chỉ duy nhất có một từ ?
Cộng sản (Communism)

 Còn truyện tiếu lâm nào dài nhất?
Diễn văn của Khrushchev tại đại hội đảng.

 Có phải Adam và Eve là những người cộng sản đầu tiên?
Rất có thể, cả hai đều ăn mặc giản dị, họ ăn uống rất thanh đạm, họ không bao giờ có nhà riêng, và hơn hết, họ luôn tin rằng họ đang sống trên thiên đường.

 Tại sao Solzhenitsyn, Brodsky, Bukovsky và những người bất đồng quan điểm khác lại bị trục xuất khỏi đất nước?
Anh không biết rằng tất cả những sản phẩm tốt nhất luôn được lựa chọn để xuất khẩu?

Tham khảo

Tiếu lâm
Văn hóa Liên Xô

en:International Public Radio of Armenia


title: Ampedus discicollis

text:
Ampedus discicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Talmud

text:
Talmud (/ tɑ ː lmʊd, - məd, ˈtæl-/;, tiếng Do Thái: תַּלְמוּד Talmud nghĩa là "giảng dạy, học tập", từ một gốc LMD " giảng dạy, nghiên cứu ") là một văn bản trung tâm của giáo sĩ Do Thái giáo (rabbinic). Nó cũng được gọi theo cách truyền thống là Shas (ש"ס), một từ viết tắt tiếng Do Thái của shisha sedarim, "sáu thứ bậc" của Luật Miệng của Do Thái giáo. Talmud có hai bộ phận: Mishnah (tiếng Do Thái:. משנה, năm 200 sau công nguyên), bản tóm đầu tiên bằng văn bản của Luật Miệng của Do Thái giáo, và Gemara (năm 500 sau công nguyên), giải thích cho tác phẩm Mishnah và liên quan tới các bài viết Tannaitic mà thường xuyên đề cập tới các đối tượng khác và được giải nghĩa rộng rãi trong Kinh Thánh Do Thái. Thuật ngữ Talmud và Gemara thường được sử dụng thay thế cho nhau, mặc dù không được chính xác cho lắm.
Toàn bộ kinh Talmud bao gồm 63 bài luận, trong bản in tiêu chuẩn dài hơn 6.200 trang. Nó được viết bằng tiếng Tannaitic Do Thái và tiếng Aram (tiếng Sy-ri). Talmud bao gồm những ý kiến của hàng ngàn giáo sĩ Do Thái trong nhiều chủ đề, bao gồm cả pháp luật, đạo đức, triết học, phong tục, lịch sử, thần học, truyền thuyết và nhiều chủ đề khác. Talmud là cơ sở cho tất cả các bộ luật của luật giáo đoàn Do Thái giáo và được nhiều trích dẫn trong các tài liệu giáo đoàn khác.

Một số câu trong Talmud
 "Trí tuệ còn hơn cả sức mạnh cơ bắp, nhưng trí tuệ của người nghèo thì bị coi thường, anh ta nói cũng chẳng ai nghe."
 "Một người hoặc một tập thể, nếu biết dựa vào sức mạnh của người khác thì sẽ nhanh chóng đạt được mục đích"

Chú thích

Tham khảo
 Từ Quang Á, "Talmud - Tinh hoa trí tuệ Do Thái", 2011

Lịch sử Israel


title: Sân bay Yamaguchi Ube

text:
Sân bay Yamaguchi Ube là một sân bay ở Ube, tỉnh Yamaguchi, Nhật Bản . Sân bay này có một đường băng dài 2499 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:
All Nippon Airways (Tokyo-Haneda)
Japan Airlines (Tokyo-Haneda)

Tham khảo

các điểm đến Ube

Yamaguchi Ube
Yamaguchi Ube


title: Bora Bora

text:
Bora Bora là một hòn đảo tại Polynésie thuộc Pháp, một cộng đồng hải ngoại của Pháp ở Thái Bình Dương. Tên ban đầu của các hòn đảo trong ngôn ngữ Tahitian chính xác hơn có thể là Pora Pora, nghĩa là "sinh ra đầu tiên". Hòn đảo cách Papeete khoảng 230 km (140 dặm) phía tây bắc, đảo được bao bọc bởi một đầm phá và một rạn san hô. Trung tâm của đảo là những tàn tích của một ngọn núi lửa đã tắt và tạo thành hai đỉnh núi, Núi Pahia và Núi Otemanu, điểm cao nhất là 727 mét (2.385 ft).

Bora Bora là một trọng điểm du lịch quốc tế, nổi tiếng với khu nghỉ mát sang trọng. Hòn đảo này có sân bay Bora Bora ở phía bắc, bên cạnh St Regis Resort. Air Tahiti có các chuyến bay hàng ngày đến và đi từ Papeete ở Tahiti. Theo một điều tra dân số thực hiện trong năm 2008, dân số thường trú của Bora Bora là 8.880.

Hành chính

Hòn đảo này là một phần hành chính của đô thị Bora Bora-, gồm bản thân hòn đảo và một số hòn đảo khác. Phần lớn các công chức của chính quyền là từ Mẫu quốc Pháp (phần lãnh thổ Pháp tại châu Âu) cử sang. Thống đốc của Polynésie thuộc Pháp, Gaston Tong Sang cũng là thị trưởng hiện tại của Bora Bora..

Thư viện ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bora Bora travel guide

Lãnh thổ hải ngoại của Pháp
Polynésie thuộc Pháp
Bora Bora
Núi lửa Polynésie thuộc Pháp


title: Fontaniva

text:
Fontaniva là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, tọa lạc khoảng 50 km về phía tây bắc của thành phố Venezia và cách khoảng 25 km về phía tây bắc của Padova. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 7.657 người và diện tích 20,6 km².

Đô thị Fontaniva bao gồm các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là làng) Casoni, Fontanivetta, Fratta, and San Giorgio in Brenta.

Fontaniva giáp các đô thị: Carmignano di Brenta, Cittadella, Grantorto, San Giorgio in Bosco.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.fontaniva.pd.it/

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Cung Thể Thao Paris

text:
Cung Thể thao Paris (tiếng Pháp: Palais des Sports) là một công trình liên hợp thi đấu thể thao và trình diễn nghệ thuật nằm tại Quảng trường Porte de Versailles, Paris, Pháp. Đây là một nơi từng trình diễn rất nhiều vở ca kịch nổi tiếng của Pháp và thế giới. Công trình có dạng một tòa nhà có mái kiểu một nửa của vòng trắc đạc, do kiến trúc sư Richard Buckminster Fuller thiết kế.

Một công trình khác hay bị nhầm lẫn với nó là Cung thể thao Paris-Bercy (tiếng Pháp: Palais omnisports de Paris-Bercy, được viết tắt: POPB) cũng ở Paris, nằm bên cạnh sông Seine, giữa trụ sở Bộ Tài chính và công viên Bercy.

Các vở ca kịch Pháp

Năm 1973: Cách mạng tư sản Pháp (La Révolution Française)
Năm 1980: Những người khốn khổ (Les Misérables)
Năm 1997: Starmania
Năm 1998: Câu chuyện phía Tây (West Side Story)
Năm 2000 và 2001: Mười điều răn của Thiên Chúa (Les Dix Commandements)
Năm 2003: Cuốn theo chiều gió (Autant en emporte le Vent)
Năm 2004: Đấu sĩ (Gladiateur)
Năm 2005 và 2006: Vua Louis Mặt Trời (Le Roi Soleil)
Năm 2009: Cleopatra, nữ hoàng cuối cùng của Ai Cập (Cléopatra, la dernière reine d'Egypte)
Năm 2009 và 2010: Mozart

Hình ảnh

Tham khảo

Nhà hát Paris
Quận 15
Quận 15, Paris


title: Fâchin

text:
Fâchin là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 105. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 113.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: PSOLA

text:
PSOLA (Pitch Synchronous Overlap and Add) còn được gọi là kỹ thuật chồng đồng bộ cao độ tần số cơ bản. Nó thực hiện việc biến đổi trường độ và cao độ âm thanh hay là quá trình thay đổi cao độ tần số âm cơ bản F0 và độ dài tiếng nói ở miền thời gian trực tiếp trên dạng sóng tiếng nói.

Kỹ thuật này được sử dụng trong tổng hợp giọng nói.

Kỹ thuật PSOLA được diễn ra qua ba bước là:
Phân tích tín hiệu gốc thành các chuỗi âm ngắn theo các cửa sổ đồng bộ với các điểm đánh dấu pitch (còn gọi là epoch).
Biến đổi các âm phân tích được ở trên thành các âm ngắn mới theo các biến đổi độ dài và tần số âm cơ bản.
Tổng hợp lại các âm ngắn này theo phương pháp cộng chồng, đồng bộ lại tín hiệu.

Tham khảo

Âm thanh


title: Attiliosa houarti

text:
Attiliosa houarti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Attiliosa


title: Chimarra yulae

text:
Chimarra yulae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chimarra


title: Longitarsus petitpierrei

text:
Longitarsus petitpierrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bastazo miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus
Động vật đặc hữu Tây Ban Nha


title: Xylocopa californica

text:
Xylocopa californica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1864.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1864
Động vật California
Côn trùng México
Côn trùng thụ phấn


title: Synaptus filiformis

text:
Synaptus filiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1781.

Chú thích

Tham khảo

Synaptus
Động vật được mô tả năm 1781


title: Sân bay quốc tế Daniel K. Inouye

text:
Sân bay quốc tế Daniel K. Inouye (tiếng Anh: Daniel K. Inouye International Airport) , còn được gọi là Sân bay quốc tế Honolulu, là cảng hàng không chính của Thành phố và hạt Honolulu của bang Hawaii của Hoa Kỳ, là một trong những sân bay tấp nập nhất Hoa Kỳ.

Sân bay được mở cửa tháng 3/1927 với tên gọi là Sân bay John Rodgers, Sân bay quốc tế Daniel K. Inouye là trung tâm hoạt động của các hãng hàng không Hawaiian Airlines và Aloha Airlines, hai hãng hàng không lớn nhất đóng tại Hawaii. Sân bay này phục vụ những chuyến bay từ đảo Hawaii đến châu Mỹ, châu Á và vành đai Thái Bình Dương. Do vị trí gần trung tâm của Thái Bình Dương, Honolulu trong lịch sử đã là một điểm dừng cho các chuyến bay đến Bắc Mỹ. Tuy nhiên, ngày nay nhiều máy bay tầm xa đã bay thẳng mà không cần ghé vào sân bay này ngoại trừ các chuyến bay từ Australia đi Canada. Do vậy, sân bay này chứng kiến số lượng khách sụt giảm so với trước. Ngày nay, sân bay này chủ yếu phục vụ các chuyến bay tới lục địa Hoa Kỳ và Nhật Bản. Sân bay này đang có số khách nội địa Hoa Kỳ tăng lên. Năm 2010, sân bay này phục vụ 18,44 triệu lượt khách.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Các hãng hàng không

Ga hàng không Commuter (Cổng 71-80)

Hành lang 1
 Island Air (Hilo, Kapalua, Kahului, Kona, Lana`i, Lihue, Molokai)
 Mesa Airlines
 go! operated by Mesa Airlines (Hilo, Kahului, Kona, Lihue)
 Mokulele Airlines (Kapalua, Lana`i)
 Pacific Wings (Hana, Kahului, Kalaupapa, Kamuela/Waimea, Kapalua, Kona, Lana`i, Moloka`i)

Ga quốc tế (Cổng 49-64)

Hành lang 2
 Hawaiian Airlines (Anchorage, Hilo, Kahului, Kona, Las Vegas, Lihue, Los Angeles, Pago Pago, Papeete, Phoenix, Portland (OR), Sacramento, San Diego, San Francisco, San Jose (CA), Seattle/Tacoma, Sydney)

Hành lang 3
 Aloha Airlines (Hilo, Kahului, Lihue, Kona, Oakland, Orange County)

Ga chính (Cổng 6-34)

Hành lang 4
 Air Canada (Sydney, Vancouver)
 Air New Zealand (Auckland)
 Air Pacific (Christmas Island, Nadi, Vancouver)
 All Nippon Airways (Tokyo-Narita)
 Delta Air Lines (Atlanta, Cincinnati/Northern Kentucky, Los Angeles, Salt Lake City, San Francisco)
 Harmony Airways (Calgary, Kelowna, Vancouver, Victoria)
 Korean Air (Seoul-Incheon)
 Philippine Airlines (Manila)
 Qantas (Sydney)
 Jetstar Airways (Melbourne, Sydney)
 WestJet (Vancouver)

Hành lang 5
 Japan Airlines (Osaka-Kansai, Tokyo-Narita)
 JALways (Nagoya-Centrair, Osaka-Kansai, Tokyo-Narita)

Hành lang 6
 ATA Airlines (Las Vegas, Los Angeles, Oakland, Ontario (CA), Phoenix)
 China Airlines (Taipei-Taiwan Taoyuan, Tokyo-Narita)
 Omni Air International (Fukuoka, Las Vegas)
 US Airways
 US Airways operated by America West Airlines (Phoenix)

Hành lang 7
 American Airlines (Chicago-O'Hare, Dallas/Fort Worth, Los Angeles, San Francisco)
 Continental Airlines (Houston-Intercontinental, Los Angeles, Newark)
 Continental Airlines operated by Continental Micronesia (Chuuk, Guam, Kosrae, Kwajalein, Majuro, Nagoya, Pohnpei)
 Northwest Airlines (Anchorage [seasonal], Los Angeles, Minneapolis/St. Paul, Osaka-Kansai, Portland (OR), San Francisco, Seattle/Tacoma, Tokyo-Narita)

Hành lang 8
 United Airlines (Chicago-O'Hare, Denver, Los Angeles, Osaka-Kansai, San Diego [seasonal], San Francisco, Seattle/Tacoma [seasonal], Tokyo-Narita)

Chú thích

Honolulu
Honolulu


title: 6043 Aurochs

text:
6043 Aurochs (1991 RK2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1991 bởi S. Otomo ở Kiyosato.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6043 Aurochs

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Satoru Otomo
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Pseudoclanis zairensis

text:
Pseudoclanis zairensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ởCộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoclanis


title: Protandrena eclepta

text:
Protandrena eclepta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Perdita albopicta

text:
Perdita albopicta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: Paradelphomyia minutoides

text:
Paradelphomyia minutoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dilobitarsus colombianus

text:
Dilobitarsus colombianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Dilobitarsus


title: Chimarra sandhamma

text:
Chimarra sandhamma là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Macrosamanea consanguinea

text:
Macrosamanea consanguinea là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này có ở Brasil, Colombia, và Venezuela.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Macrosamanea consanguinea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

consanguinea
Cây gỗ Brasil
Cây gỗ Colombia
Cây gỗ Venezuela
Thực vật Brasil


title: Amastra porcus

text:
†Amastra porcus là một loài ốc đất thân mềm chân bụng có phổi hô hấp không khí thuộc họ Amastridae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Amastra porcus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Amastra


title: Stomatella monteiroi

text:
Stomatella monteiroi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Stomatella


title: Ceridia heuglini

text:
Ceridia heuglini là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở savanna và vùng đồng cỏ từ Mali và Tchad tới Sudan, Cộng hòa Trung Phi và Uganda.

Chiều dài cánh trước khoảng 30 mm.

Chú thích

Tham khảo

Ceridia
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Côn trùng Ethiopia


title: Exosoma nigrum

text:
Exosoma nigrum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Sannicola

text:
Sannicola là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Sannicola có diện tích 27 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 5924 người.
Các đơn vị dân cư: Chiesanuova, Lido Conchiglie, San Simone
Đô thị Sannicola giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecce


title: Kitô giáo

text:
Kitô giáo, đạo Kitô hay Cơ Đốc giáo là một tôn giáo Abraham độc thần, đặt nền tảng vào cuộc đời, con người và những lời giáo huấn của Jesus thành Nazareth (như trong Tân Ước). Đây là tôn giáo lớn nhất thế giới với khoảng 2,6 tỷ tín đồ (chiếm đa số ở 157 quốc gia và vùng lãnh thổ). Kitô hữu (Cơ Đốc nhân) tin rằng Giêsu là con của Thiên Chúa và là Đấng Messiah của người Do Thái như đã được tiên báo trong Cựu Ước (còn gọi là kinh thánh Do Thái hoặc Tanakh), rằng Ngài đã chịu đau khổ, bị đóng đinh, và sau ba ngày sống lại từ cõi chết, cứu rỗi nhân loại. Kitô giáo đóng một vai trò quan trọng trong nền văn hóa phương Tây.

Kitô giáo ban đầu là một giáo phái Do Thái ở Đền thờ thứ hai trong Do Thái giáo thời Hy Lạp đô hộ vào thế kỷ thứ nhất ở tỉnh Judea của La Mã. Các sứ đồ của Jesus và những người theo họ lan rộng khắp Levant, Châu Âu, Tiểu Á, Lưỡng Hà, Nam Kavkaz, Carthage cổ đại, Ai Cập và Ethiopia, bất chấp sự ngược đãi đáng kể ban đầu. Nó nhanh chóng thu hút những người ngoại đạo kính sợ Chúa, điều này dẫn đến việc xa rời phong tục của người Do Thái, và sau sự sụp đổ của Jerusalem, Kitô giáo dần dần tách khỏi Do Thái giáo.

Trải qua hai thiên niên kỷ, các bất đồng về thần học và giáo hội học đã hình thành các hệ phái Kitô giáo khác nhau. Cảnh giáo và Chính thống giáo Cổ Đông phương tách khỏi Đại Giáo hội sau Công đồng Ephesus (431) và Công đồng Chalcedon (451). Công giáo Tây phương và Chính thống giáo Đông phương cắt đứt hiệp thông với nhau trong cuộc Ly giáo Đông–Tây năm 1054. Kháng Cách (thường gọi là Tin Lành), không phải là một hệ phái đơn nhất nhưng là thuật từ nhóm hợp, phát sinh từ cuộc Cải cách Kháng nghị thế kỷ 16.

Từ nguyên
Từ nguyên của "Kitô" là  (Khristos) trong tiếng Hy Lạp, nghĩa là "Đấng được xức dầu", dịch theo danh hiệu Messiah trong tiếng Hebrew. Trong tiếng Việt, người Công giáo dùng từ "Kitô" để gọi danh hiệu này của Giêsu, trong khi người Tin Lành thường dùng từ "Christ". Bên cạnh từ "Kitô" phiên âm qua tiếng Bồ Đào Nha được sử dụng bởi tín hữu Công giáo, còn có từ "Cơ Đốc" xuất phát từ chữ Nho (基督) và thường được tín hữu Tin Lành sử dụng. Ngoài ra, một số người cũng dùng cách gọi Thiên Chúa giáo để chỉ Công giáo nói riêng và Kitô giáo nói chung.

Lịch sử

Nguồn gốc đức tin
Theo Kinh thánh, Thiên Chúa là đấng đã sáng tạo ra vũ trụ, muôn loài trong 6 ngày và ngày thứ 7 Ngài nghỉ ngơi. Ông Adam và bà Eva không nghe lời Thiên Chúa đã ăn trái của "cây biết điều thiện điều ác" (trái cấm) nên bị Thiên Chúa đuổi khỏi Vườn địa đàng. Hai người này truyền tội lỗi (gọi là tội tổ tông, nguyên tội) cho con cháu là loài người. Bởi loài người mang tội, Thiên Chúa đã giáng sinh làm người và chịu khổ hình để loài người được hòa giải với Thiên Chúa.

Vậy tâm điểm việc cứu rỗi của Kitô giáo là Giêsu, do đó trọng tâm của cuộc sống Kitô hữu là niềm xác tin rằng Giêsu là Con Thiên Chúa giáng trần, là Đấng Messiah. Danh hiệu "Messiah" có nguồn gốc từ tiếng Do Thái , nghĩa là "đấng được xức dầu", chuyển ngữ sang tiếng Hy Lạp là .

Kitô hữu tin rằng, là Đấng Messiah, Giêsu được Thiên Chúa xức dầu để tể trị và cứu rỗi nhân loại, Giêsu đến để làm ứng nghiệm lời tiên tri về Đấng Messiah trong Cựu Ước. Trọng tâm của đức tin Kitô giáo là qua sự chết và phục sinh của Giêsu, con người tội lỗi được phục hòa với Thiên Chúa, nhờ đó mà nhận lãnh sự cứu rỗi và lời hứa được hưởng sự sống đời đời.

Trong khi những tranh luận thần học về bản thể của Giêsu vẫn đang tiếp diễn, thì phần lớn Kitô hữu tin rằng Giêsu là Thiên Chúa nhập thể, Giêsu "là Thiên Chúa và là con người" trong ý nghĩa trọn vẹn của cả hai bản tính. Vì Giêsu là người nên phải trải qua những đau khổ và bị cám dỗ như con người bình thường, nhưng không hề phạm tội. Vì là Thiên Chúa, Giêsu đánh bại quyền lực sự chết và sống lại từ kẻ chết. Theo Kinh Thánh, Thiên Chúa đã cho Giêsu sống lại từ cõi chết, đặt Giêsu ngồi bên hữu của Chúa Cha và Ngài sẽ trở lại để làm ứng nghiệm lời tiên tri về Đấng Messiah như sự phục sinh, sự phán xét sau cùng và sự thiết lập Vương quốc của Thiên Chúa.

Kitô giáo được biết đến từ thế kỷ thứ nhất khi các môn đồ của Giêsu được gọi là Kitô hữu tại thành Antiochia xứ Syria (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ), nơi họ đến để lánh nạn và định cư sau những cuộc bức hại đầu tiên tại xứ Judea. Nền thần học của Kitô giáo sơ khai được thành lập và truyền bá bởi sứ đồ Phaolô và các sứ đồ khác.

Theo Tân Ước, Giêsu tự xưng mình là Đấng Messiah mà dân Do Thái vẫn hằng mong đợi, nhưng đã bị nhóm lãnh đạo Tôn giáo và Dân sự cũng như dân chúng chối từ và bị xem như là chống lại Đền thờ và luật lệ thời đó. Giêsu nói với tổng trấn Pontius Pilatus rằng "Ta là đường đi, chân lý và sự sống. Chẳng bởi Ta thì không ai được đến với Cha". Ngài bị buộc tội phạm thượng do dám gọi Thiên Chúa là Cha và bị kết án tử hình bởi chính quyền La Mã vào năm 30. Tuy nhiên Giêsu được Pontius Pilatus, tổng trấn người La Mã, gọi là "Vua của dân Do Thái".

Theo các sách Phúc âm, người La Mã buộc tội Giêsu vì muốn xoa dịu sự bất bình của giới cầm quyền Do Thái, nhưng một số học giả cho rằng đó là cách mà Đế chế La Mã trừng phạt những người chống đối họ. Kitô hữu tin rằng Cựu Ước đã tiên báo cái chết và sự sỉ nhục mà Giêsu phải chịu như đã chép trong Tân Ước. Sách Isaiah ngụ ý rằng Giêsu bị vả, nhổ, đấm vào mặt, bị đánh bằng roi cũng như bị sỉ nhục.

Kitô hữu xem sự phục sinh của Giêsu là nền tảng của đức tin và là biến cố quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại. Theo Tân Ước, Giêsu là tâm điểm của Kitô giáo, bị đóng đinh trên thập tự giá, chết và mai táng trong mộ, đến ngày thứ ba thì sống lại. Theo ký thuật của Tân Ước, sau khi sống lại, Giêsu, trong những lần khác nhau tại những địa điểm khác nhau, đã đến gặp mười một sứ đồ và các môn đồ, trong đó có lần xuất hiện trước sự chứng kiến của "hơn năm trăm người", sau đó thì về trời.

Các sứ đồ của Giêsu là nhân chứng về cuộc đời, lời giảng và sự sống lại của Giêsu. Ngoài ra còn có nhiều môn đồ (đến 70 người) trong đó có James, Mark, Luca, Maria Madalena,... những người này theo Giêsu trong các cuộc hành trình và họ chứng kiến khi Giêsu giảng dạy và làm nhiều phép lạ. Sau khi Giêsu bị đóng đinh, các sứ đồ và các môn đệ khác công bố rằng Giêsu đã sống lại từ cõi chết và họ khởi sự rao giảng thông điệp mới. Các sứ đồ và môn đệ này đã viết các sách Phúc âm và các Thư tín.

Trong số 27 sách của Tân Ước, nhiều quyển được cho là viết bởi Phaolô. Ông cũng là tác giả của hầu hết mười bốn thư tín và một số truyền thuyết cho rằng ông cũng là tác giả của Thư gửi tín hữu Do Thái. Phúc âm Luca và sách Sách Công vụ Tông đồ được cho là viết bởi Luca, người chịu ảnh hưởng trực tiếp của Phaolô. Phaolô là môn đồ của Gamaliel, một nhân vật có thanh thế trong tòa công luận. Phaolô được xem như là nhà truyền giáo quan trọng nhất rao giảng thông điệp Kitô cho thế giới bên ngoài.

Hội thánh sơ khai

Kitô giáo Do Thái

Kitô giáo đã phát triển trong thế kỷ thứ nhất vốn là Do Thái giáo Đền thờ thứ hai đã bị Hy Lạp hóa. Kitô giáo Do Thái nhanh chóng thu hút những người ngoại bang kính sợ Đức Chúa Trời, đặt ra vấn đề cho quan điểm tôn giáo Do Thái của nó, vốn nhấn mạnh vào việc tuân thủ chặt chẽ các điều răn của người Do Thái. Sứ đồ Phao-lô đã giải quyết vấn đề này bằng cách nhấn mạnh rằng sự cứu rỗi bởi đức tin nơi Giêsu, và cái chết và sự phục sinh của Ngài. Việc ông rời bỏ phong tục Do Thái đã dẫn đến việc thành lập Kitô giáo như một tôn giáo độc lập.

Các thư tín, Phúc Âm trong Tân Ước chứa đựng các tín điều và thánh ca sơ khai, cũng như các tường thuật về Cuộc Khổ nạn, ngôi mộ trống và Phục sinh. Kitô giáo ban đầu lan rộng đến các nhóm tín đồ trong số các dân tộc nói tiếng Aramaic dọc theo bờ biển Địa Trung Hải của Đế chế La Mã và xa hơn nữa, vào cả Đế chế Parthia và Đế chế Sasanian sau này.

Kitô giáo tiền Nicaea
Kitô giáo tiền Nicaea là thời kỳ sau Kitô giáo Do Thái cho đến Công đồng Nicaea I vào năm 325. Vào đầu thời kỳ tiền Nicaea, đức tin Kitô giáo đã lan rộng khắp Tây Âu và Lưu vực Địa Trung Hải, đến Bắc Phi. Một cấu trúc Giáo hội chính thức hơn đã phát triển từ các cộng đồng sơ khai, và nhiều học thuyết đã phát triển.

Những bức thư của Sứ đồ Phao-lô gửi cho các cộng đồng sơ khai ở Rome, Hy Lạp và Tiểu Á đã được lưu hành vào cuối thế kỷ thứ nhất. Đến đầu thế kỷ thứ 3, đã tồn tại một tập hợp các tác phẩm Kitô giáo ban đầu tương tự như Tân Ước hiện tại, mặc dù vẫn còn những tranh cãi về tính chính tắc. Đến thế kỷ thứ 4, đã tồn tại sự nhất trí trong Giáo hội Latin liên quan đến các văn bản kinh điển được đưa vào quy điển Tân Ước, và đến thế kỷ thứ 5, các Giáo hội Đông phương, với một số ngoại lệ, đã chấp nhận Khải Huyền và do đó đã hòa hợp với nhau về vấn đề kinh điển.

Chấp nhận ở Đế Chế La Mã

Vua Tiridates III đã biến Kitô giáo trở thành quốc giáo ở Armenia từ năm 301 đến năm 314. Constantine I đã tiếp xúc với Kitô giáo khi còn trẻ, và trong suốt cuộc đời, sự ủng hộ của ông đối với tôn giáo ngày càng lớn, đỉnh điểm là lễ rửa tội trên giường bệnh của ông. Trong triều đại của ông, cuộc đàn áp Kitô hữu do nhà nước hậu thuẫn đã chấm dứt với Sắc lệnh khoan dung năm 311 và Sắc lệnh Milan năm 313. Chịu ảnh hưởng của cố vấn Mardonius, cháu trai của Constantine là Julian cố gắng đàn áp Kitô giáo nhưng không thành.

Vào ngày 27 tháng 2 năm 380, Theodosius I, Gratian và Valentinian II đã thành lập Công đồng Nicaea I với tư cách là Giáo hội của Đế chế La Mã. Constantine cũng có công trong việc triệu tập Công đồng Nicaea I vào năm 325, nhằm tìm cách giải quyết thuyết Arian và xây dựng Tín điều Nicene, vẫn được sử dụng trong Công giáo, Chính thống giáo Đông phương, Lutheran, Anh giáo và nhiều giáo hội Tin lành khác.

Kitô giáo thời trung cổ
Với sự suy tàn và sụp đổ của Đế chế La Mã ở phương Tây, đánh dấu sự bắt đầu của thời kỳ trung cổ, giáo hoàng trở thành một tay chơi chính trị, lần đầu tiên có thể thấy được trong hoạt động ngoại giao của Giáo hoàng Leo với người Hung và người Vandal. Giáo hội cũng bước vào một thời gian dài hoạt động truyền giáo và mở rộng giữa các bộ lạc khác nhau. Trong khi những người theo thuyết Arian thiết lập án tử hình đối với những người ngoại đạo cũng như người Hungary, người Đức, người Celtic, người Baltic và một số dân tộc Slavơ.

Khoảng năm 500, Thánh Benedict đã đề ra Quy luật Đan viện, thiết lập một hệ thống các quy định cho việc thành lập và điều hành các đan viện. Chủ nghĩa tu viện đã trở thành một thế lực mạnh mẽ trên khắp châu Âu, và đã tạo ra nhiều trung tâm học tập ban đầu, nổi tiếng nhất là ở Ireland, Scotland và Gaul, góp phần vào thời Phục hưng Carolingian vào thế kỷ thứ 9.

Thời Trung cổ đã mang lại những thay đổi lớn trong giáo hội. Giáo hoàng Grêgôriô I đã cải cách mạnh mẽ cơ cấu và cách điều hành giáo hội. Vào đầu thế kỷ thứ 8, iconoclasm đã trở thành một vấn đề gây chia rẽ, khi nó được các hoàng đế Byzantine bảo trợ. Công đồng Nicaea II cuối cùng đã tuyên bố ủng hộ các biểu tượng. Vào đầu thế kỷ thứ 10, tu viện Kitô giáo phương Tây tiếp tục được làm mới nhờ sự lãnh đạo của tu viện vĩ đại Benedictine ở Cluny.

Ở phương Tây, từ thế kỷ 11 trở đi, một số trường nhà thờ cũ đã trở thành trường đại học. Trước đó, giáo dục đại học là lĩnh vực của các trường thánh đường Kitô giáo hoặc các trường tu viện, do các tu sĩ nam nữ lãnh đạo. Những trường đại học mới này đã mở rộng chương trình giảng dạy để bao gồm các chương trình học thuật dành cho giáo sĩ, luật sư, công chức và bác sĩ. Trường đại học thường được coi là một tổ chức có nguồn gốc từ Kitô giáo thời Trung cổ.

Chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo nổi lên trong thời đại này, trong đó các Kitô hữu cảm thấy thôi thúc phải phục hồi những vùng đất mà Kitô giáo đã từng phát triển trong lịch sử. Từ năm 1095 dưới triều đại giáo hoàng Urban II, cuộc Thập tự chinh thứ nhất đã được phát động. Đây là một loạt các chiến dịch quân sự ở Thánh địa và các nơi khác, được khởi xướng để đáp lại lời cầu xin từ Hoàng đế Byzantine Alexios I về sự trợ giúp chống lại sự bành trướng của người Thổ Nhĩ Kỳ (Ottoman). Các cuộc Thập tự chinh cuối cùng đã thất bại trong việc ngăn chặn sự xâm lược của người Hồi giáo và thậm chí còn góp phần gây ra sự thù địch của Kitô giáo với việc cướp phá Constantinopolis trong cuộc Thập tự chinh thứ tư.

Kitô giáo đã trải qua xung đột nội bộ giữa thế kỷ thứ 7 và thế kỷ 13 dẫn đến sự ly giáo Đông–Tây giữa nhánh Giáo hội Công giáo và nhánh Chính thống giáo Đông phương. Hai bên bất đồng về một số vấn đề hành chính, phụng vụ và giáo lý, nổi bật nhất là sự phản đối của Chính thống giáo Đông phương đối với uy quyền tối cao của Giáo hoàng. Công đồng Lyon II và Công đồng Florence đã cố gắng hợp nhất hai giáo hội, nhưng trong cả hai trường hợp, Chính thống giáo Đông phương đều từ chối thực hiện các quyết định, và hai giáo hội chính vẫn còn ly giáo cho đến ngày nay.

Các cuộc cải cách Kitô giáo
phải|nhỏ|182x182px|Martin Luther năm 1529, tranh của Lucas Cranach
Thời kỳ Phục hưng đã mang lại mối quan tâm mới đối với việc học cổ điển. Martin Luther đã công bố 95 luận đề chống lại việc buôn bán ân xá. Các bản in nhanh chóng lan rộng khắp châu Âu. Vào năm 1521, Sắc lệnh về Giun (Edict of Worms) đất đã lên án và rút phép thông công cho Luther và những người theo ông, dẫn đến sự chia rẽ của Kitô giáo phương Tây thành nhiều nhánh. Các nhà cải cách khác như Zwingli, Oecolampadius, Calvin, Knox và Arminius còn chỉ trích việc giảng dạy và thờ phượng của Công giáo. Những thách thức này đã phát triển thành phong trào gọi là Tin Lành, phủ nhận quyền tối cao của giáo hoàng, vai trò của truyền thống, bảy bí tích, và các học thuyết và thực hành khác.

Phong trào Cải cách ở Anh bắt đầu vào năm 1534, khi Vua Henry VIII tự tuyên bố là người đứng đầu Giáo hội Anh. Bắt đầu từ năm 1536, các tu viện trên khắp nước Anh, xứ Wales và Ireland đã bị giải thể.

Thomas Müntzer, Andreas Karlstadt và các nhà thần học khác cho rằng cả Giáo hội Công giáo và những lời thú nhận của cải cách Magisterial đều là tham nhũng. Hoạt động của họ đã mang lại cuộc Cải cách Cấp tiến, sự ra đời của nhiều Trùng tẩy phái khác nhau.

Một phần để đáp lại Cải cách Tin lành, Giáo hội Công giáo đã tham gia vào một quá trình cải cách và đổi mới đáng kể, được gọi là Cải cách Công giáo. Công đồng Trent đã làm sáng tỏ và tái khẳng định giáo lý Công giáo. Trong những thế kỷ tiếp theo, sự cạnh tranh giữa Công giáo và Tin lành trở nên phức tạp sâu sắc với các cuộc đấu tranh chính trị giữa các quốc gia châu Âu. Khắp châu Âu, sự chia rẽ do cuộc cải cách gây ra đã dẫn đến sự bùng nổ bạo lực tôn giáo và việc thành lập các giáo hội nhà nước riêng biệt ở châu Âu. Giáo hội Luther lan rộng vào các vùng phía bắc, trung tâm và phía đông của Đức, Livonia và Scandinavia ngày nay. Anh giáo được thành lập ở Anh vào năm 1534. Chủ nghĩa Calvin và các biến thể của nó, chẳng hạn như Chủ nghĩa Trưởng lão, đã được đem đến ở Scotland, Hà Lan, Hungary, Thụy Sĩ và Pháp. Chủ nghĩa Arminian đã thu hút được nhiều người theo dõi ở Hà Lan và Frisia. Cuối cùng, những khác biệt này đã dẫn đến sự bùng nổ của các cuộc xung đột trong đó tôn giáo đóng vai trò then chốt. Chiến tranh Ba mươi năm, Nội chiến Anh và Chiến tranh Tôn giáo Pháp là những ví dụ nổi bật. Những sự kiện này đã làm gia tăng cuộc tranh luận của các Kitô hữu về bách hại và khoan dung.

Kitô giáo hiện đại

Kitô giáo thế kỷ XX

Với Kỳ tích châu Âu, Thời kỳ Phục Hưng và cuộc cách mạng khoa học mang lại những thay đổi xã hội to lớn, Kitô giáo phải đối mặt với nhiều hình thức hoài nghi và với một số hệ tư tưởng chính trị hiện đại, chẳng hạn như các phiên bản của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tự do. Các sự kiện trải dài từ chủ nghĩa chống giáo sĩ đơn thuần cho đến các vụ bạo lực chống lại Kitô giáo, chẳng hạn trong Cách mạng Pháp, Nội chiến Tây Ban Nha, và một số phong trào Mác-xít, đặc biệt là Cách mạng Tháng Mười Nga và cuộc đàn áp Kitô hữu ở Liên Xô. dưới chủ nghĩa vô thần nhà nước.

Những thay đổi trong Kitô giáo trên toàn thế giới trong thế kỷ XX là rất lớn, kể từ năm 1900, Kitô giáo đã lan rộng nhanh chóng ở nam bán cầu và các nước thuộc thế giới thứ ba. Cuối thế kỷ XX, phương Tây không còn là người mang tiêu chuẩn chính của Kitô giáo.

Kitô giáo ngày nay
Ngày nay, Kitô giáo là tôn giáo có đông tín hữu nhất thế giới, ước tính khoảng 2,6 tỷ người xưng Kitô hữu, chia làm nhiều nhánh, bao gồm hơn 1,1 tỉ người Công giáo, khoảng 800 triệu người theo các hệ phái Kháng Cách (trong đó có 85 triệu tín hữu Anh giáo), 300 triệu người Chính thống giáo, và những giáo hội "ngoại vi" (Nhân chứng Jehovah, Giáo hội Cơ Đốc Phục lâm An thất nhật, Giáo hội Mormon...) có hơn 40 triệu tín hữu. Các giáo phái này tự nhận mình thuộc Kitô giáo nhưng họ không được công nhận bởi cộng đồng Kitô giáo bởi các học thuyết không chính thống của họ.

Tuy là tôn giáo lớn nhất thế giới và đang duy trì nhiều nguồn lực cho việc truyền giáo, mức độ tăng trưởng của Kitô giáo chỉ xấp xỉ mức chung của thế giới. Theo dự đoán, vào nửa sau thế kỷ 21, số lượng dân số Hồi giáo sẽ vượt qua Kitô giáo để trở thành tôn giáo lớn nhất thế giới. Tuy nhiên nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học St. Mary ước tính khoảng 10,2 triệu người Hồi giáo cải đạo sang Kitô giáo vào năm 2015.

Tại Hoa Kỳ và châu Âu, trào lưu thần học tự do góp phần phát triển tình trạng thế tục hoá trong toàn xã hội. Nhiều Kitô hữu ngưng thực hành các bổn phận tôn giáo, mỗi năm chỉ đến nhà thờ vài lần vào những dịp lễ lớn, hôn lễ hoặc tang lễ. Nhiều người trong số họ lớn lên trong những gia đình mà các giá trị Kitô giáo không còn được xem trọng. Một mặt họ tiếp tục buộc mình vào các giá trị cổ truyền vì lý do bản sắc, mặt khác ảnh hưởng của chủ nghĩa thế tục phương Tây và sự sao lãng do nhịp sống hiện đại bứt giật họ ra khỏi ảnh hưởng còn sót lại của Kitô giáo truyền thống. Tại các quốc gia Kitô giáo, nhiều người trở nên bất khả tri hoặc có thái độ dửng dưng tôn giáo. Dân số Kitô giáo không giảm ở Brazil, miền nam Hoa Kỳ, và tỉnh Alberta, Canada, nhưng tỷ lệ phần trăm đang giảm. Kể từ những năm 90, tỷ lệ người theo Kitô giáo đã ổn định hoặc thậm chí tăng lên ở các nước Trung và Đông Âu. Tại Đông Âu và Nga, đã và đang diễn ra quá trình phấn hưng. Sau nhiều thập kỷ hưng thịnh của thuyết vô thần, nhiều người bắt đầu quan tâm đến Kitô giáo cũng như các tôn giáo khác.

Tại Trung và Nam Mỹ, Châu Phi, các giáo phái Phúc âm (Evangelical) đang tăng trưởng mạnh. Tình trạng tương tự cũng đang xảy ra tại một số nước châu Á và các nước đang phát triển, thậm chí là cả thế giới.

Ngày nay, một số quốc gia chính thức xác định mình là quốc gia Kitô giáo (hoặc có giáo hội quốc gia). Các quốc gia này bao gồm Argentina, Armenia, Costa Rica, El Salvador, Đan Mạch (bao gồm Greenland và Faroes), Anh, Georgia, Hy Lạp, Hungary, Iceland, Liechtenstein, Malta, Monaco, Na Uy, Samoa, Serbia, Tonga, Tuvalu, Thành Vatican và Zambia.

700x700px

Giáo lý
Kitô hữu xem Kitô giáo là sự kế thừa và hoàn chỉnh của Do Thái giáo. Kitô giáo mang theo mình nhiều điều từ thần học và lễ nghi của Do Thái giáo như thuyết độc thần, niềm tin vào Đấng Messiah cùng với một vài hình thức thờ phượng như cầu nguyện, xướng đọc Kinh Thánh, chức vị tư tế (dù hầu hết người Kháng Cách tin rằng chức vị tư tế được ban cho tất cả tín hữu), và ý tưởng cho rằng sự thờ phượng trên đất là "hình bóng" cho sự thờ phượng trên thiên đàng.

Những xác tín căn cốt của Kitô giáo tập chú vào sự nhập thể làm người, sự đền tội cho nhân loại, sự chết trên thập tự giá và sự sống lại của Giêsu để cứu chuộc nhân loại khỏi tội lỗi và sự chết. Nhiều Kitô hữu tin rằng sự tuyển chọn mà Thiên Chúa dành cho dân Do Thái được ứng nghiệm trọn vẹn qua Giêsu: người Do Thái nào không chấp nhận Giêsu không còn là người được chọn vì họ đã khước từ Ngài như là Đấng Messiah và Con Thiên Chúa. Quan điểm này đang được làm giảm nhẹ hay ngay cả loại trừ tại một số giáo hội nơi người Do Thái được thừa nhận là có một địa vị đặc biệt vì cớ giao ước của Thiên Chúa dành cho dân tộc này.

Trọng tâm của Kitô giáo đặt vào yếu tố Thiên Chúa sai Con Một của mình đến thế gian để cứu nhân loại, tạo ra sự khác biệt lớn lao giữa Kitô giáo và các tôn giáo khác, vì các tôn giáo ấy thường nhấn mạnh đến vai trò của con người tự nỗ lực cho sự cứu độ của bản thân mình.

Nền thần học được xác lập vững chắc từ ban đầu và được chấp nhận rộng rãi giữa ba nhánh chính của Kitô giáo – Công giáo, Chính thống giáo và Kháng Cách – khẳng định những xác tín căn bản của Kitô giáo bao gồm:
 Thiên Chúa là Ba Ngôi hằng có đời đời, là thực thể vĩnh cửu duy nhất, hiện hữu trong ba ngôi vị: Chúa Cha, Chúa Con (Ngôi Lời trở thành xác thịt là Giêsu Kitô) và Chúa Thánh Linh.
 Giêsu vừa là Thiên Chúa vừa là người, cả hai bản tính đều trọn vẹn trong Ngài.
 Maria (Ma-ri-a hay Ma-ri), mẹ của Giêsu, người cưu mang và sinh hạ Con Thiên Chúa, Đấng vô hạn và vĩnh cửu đã được hình thành trong thân thể của bà bởi quyền năng siêu nhiên của Chúa Thánh Linh. Ngài nhận lãnh từ Maria trí tuệ và ý chí con người và mọi điều khác như một đứa trẻ bình thường nhận lãnh từ mẹ mình.
 Giêsu là Đấng Messiah mà người Do Thái vẫn hằng mong đợi, là Đấng kế thừa ngai Vua David. Ngài ngự bên hữu Chúa Cha để trị vì với tất cả quyền bính vĩnh cửu. Ngài là niềm hy vọng, là Đấng biện hộ và là Đấng phán xét toàn thể nhân loại. Hội thánh có thẩm quyền và bổn phận rao giảng Phúc âm trên khắp thế giới.
 Giêsu không bao giờ phạm tội. Qua cái chết và sự sống lại của Ngài, tín hữu được tha thứ tội lỗi và được hòa giải với Thiên Chúa. Tín hữu chịu lễ rửa tội như là biểu tượng cho sự cùng chết và cùng sống lại với Chúa Kitô để nhận lãnh sự sống mới. Qua đức tin, họ nhận lãnh lời hứa sẽ sống lại từ kẻ chết để được sống đời đời. Trong danh của Chúa Kitô, Chúa Thánh Linh ngự vào lòng tín hữu, ban cho họ hi vọng, dẫn họ vào sự hiểu biết chân xác về Thiên Chúa và ý chỉ của Ngài cũng như giúp họ tăng trưởng trong đời sống thánh khiết.
 Giêsu sẽ trở lại để phán xét toàn thể nhân loại, để tiếp rước những người tin Ngài vào cuộc sống vĩnh cửu kề cận Thiên Chúa.
 Nhiều Kitô hữu xem Kinh Thánh là "lời của Thiên Chúa". Thuật từ này cũng có thể đề cập đến Giêsu là "Ngôi Lời của Thiên Chúa". Nhiều tín hữu cũng nhìn nhận Kinh Thánh là quyển sách có thẩm quyền, được soi dẫn bởi Chúa Thánh Linh nhưng được viết bởi con người. Vì các quan điểm khác biệt về sự linh hứng của Kinh Thánh mà nhiều Kitô hữu bất đồng với nhau về mức độ chân xác cũng như về phương cách giải thích Kinh Thánh.

Đức tin Kitô giáo được đúc kết trong các tín điều, quan trọng nhất là Tín điều Các Sứ đồ và Tín điều Nicaea. Các bản tín điều này được hình thành trong vòng vài thế kỷ sau công nguyên nhằm phản bác các học thuyết dị giáo. Dù vẫn còn tranh luận về vài điểm khác nhau của các bản tín điều, chúng được dùng rộng rãi để bày tỏ các xác tín căn bản của nhiều Kitô hữu.

Văn hóa

Văn hóa phương Tây trải qua lịch sử đã hầu như tương đương với văn hóa Kitô giáo. Các ý niệm về "châu Âu" và "Thế giới phương Tây" được liên hệ hết sức mật thiết với "Kitô giáo và Thế giới Kitô giáo", nhiều người thậm chí còn coi Kitô giáo là mối liên kết tạo nên một căn tính Âu châu thống nhất. Mặc dù văn hóa phương Tây trong thời kỳ đầu bao gồm một số tôn giáo đa thần dưới các đế quốc Hy Lạp và La Mã nhưng khi chính quyền trung ương La Mã suy yếu, vị thế của Giáo hội Công giáo là định chế kiên vững duy nhất tại châu Âu. Trong tình trạng bất ổn khi đế quốc dần suy tàn, các tu viện xuất hiện kịp thời đã bảo tồn ngôn ngữ viết và một phần truyền thống cổ điển. Cho tới Thời kỳ Khai sáng, văn hóa Kitô giáo đã dẫn dắt triết học, văn học, nghệ thuật, âm nhạc và khoa học. Cách riêng, Kitô giáo sau này đã phát triển các chuyên ngành tương ứng của mình.

Kitô giáo có một ảnh hưởng quan trọng lên giáo dục, khoa học và y học khi mà giáo hội đã tạo dựng nên các nền tảng của hệ thống giáo dục phương Tây, cùng với đó Kitô giáo là nhà bảo trợ cho việc hình thành các đại học trong thế giới phương Tây, với việc viện đại học được xem là một thể chế có nguồn gốc Kitô giáo thời Trung Cổ. Xuyên suốt dòng lịch sử, nhiều giáo sĩ Công giáo, đặc biệt các tu sĩ Dòng Tên, hoạt động trong lĩnh vực khoa học và có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển của khoa học. Các hệ phái Tin Lành cũng có tác động lên khoa học. Theo Luận thuyết Merton, có mối quan hệ tích cực giữa Thanh giáo Anh và phong trào Sùng tín Đức với khoa học thực nghiệm. Ảnh hưởng của Kitô giáo lên nền văn minh có thể kể đến phúc lợi xã hội, thành lập các bệnh viện, kinh tế (như đạo đức lao động Tin Lành), chính trị, kiến trúc, văn học và đời sống gia đình.

Các Kitô hữu Đông phương, nhất là tín hữu Cảnh giáo, đã đóng góp cho nền văn minh Hồi giáo Ả Rập dưới các triều đại Nhà Ummayad và Nhà Abbas với việc dịch tác phẩm của các triết gia Hy Lạp cổ đại sang tiếng Syriac và sau đó là tiếng Ả Rập. Họ cũng là những nhân vật ưu tú trong triết học, khoa học, thần học và y học.

Các Kitô hữu có rất nhiều đóng góp trong phạm vi rộng lớn và đa dạng các lĩnh vực, gồm khoa học, nghệ thuật, chính trị, văn học và kinh doanh. Theo 100 Years of Nobel Prizes, xem xét các giải Nobel được trao trong giai đoạn từ 1901 tới 2000 cho thấy rằng có 65,4% Khôi nguyên Nobel xác định tôn giáo của mình là Kitô giáo thuộc các hệ phái.

Hậu Kitô giáo là thuật ngữ dùng để chỉ sự suy giảm của Kitô giáo trong thế kỷ 20 và 21, đặc biệt là tại châu Âu, Canada, Úc và ở mức độ ít hơn tại các nước Viễn Nam của châu Mỹ, có liên quan tới thuật ngữ chủ nghĩa hậu hiện đại. Nó đề cập đến việc Kitô giáo mất vị trí độc tôn trong các giá trị và thế giới quan so với các xã hội Kitô giáo trước đây.

Các Kitô hữu văn hóa là những người thế tục có di sản Kitô giáo, có thể không tin theo các giáo lý nhưng còn duy trì thiện cảm với văn hóa đại chúng, nghệ thuật và âm nhạc Kitô giáo nên vẫn còn mối liên hệ. Thuật ngữ này còn dùng trong việc phân biệt các nhóm chính trị trong khu vực đa tôn giáo.

Xem thêm
 Cuộc đời Giêsu theo Tân Ước

Ghi chú

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Religion & Ethics—Christianity các bài viết giới thiệu tại BBC

Văn hóa phương Tây
Văn hóa Trung Đông
Khởi đầu thế kỷ 1
Thuật ngữ tôn giáo
Tôn giáo


title: Tiền vỏ ốc

text:
Tiền vỏ ốc là loại tiền tệ được sử dụng từ thời xa xưa.Ở rất nhiều nơi trên thế giới người ta đã tìm thấy những di chỉ khảo cổ khẳng định người xưa đã dùng vỏ ốc làm tiền. Nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới đã thống nhất ý kiến cho rằng: loại tiền được sử dụng sớm nhất của loài người chính là tiền vỏ ốc.

Tiền vỏ ốc trên thế giới
Ốc dùng làm tiền có hơn 150 loại. Mỗi vùng dùng quen một loại riêng.
Người Anh-điêng ở Alaska và California dùng loại Dentilium Pretiosum.
Người châu Á dùng loài ốc Cypraea annulus. Thông dụng nhất là loài Cypraea moneta.

Tiền ốc ở Việt nam
Ở Việt Nam, dấu vết của đồng tiền nguyên thủy đầu tiên được tìm thấy cũng là vỏ ốc. Cũng giống như nhiều nơi khác ở châu á, ốc được dùng làm tiền ở Việt Nam cũng là loài Cypraea. (Đỗ Văn Ninh - Tiền cổ Việt Nam, nxb khoa học xã hội, Hà Nội, 1992).

Tại sao vỏ ốc lại được dùng làm tiền
Ngày nay chúng ta có thể thấy khó mà tin được rằng vỏ ốc lại có thể được dùng làm tiền. Chúng ta có thể nghĩ rằng vỏ ốc rất nhiều, nếu dùng vỏ ốc làm tiền thì ai cũng có thể kiếm được rất nhiều tiền và như vậy thì tiền ấy còn có giá trị nữa không? Tuy nhiên, thực tế đúng là vỏ ốc đã được dùng làm tiền trong thời kỳ sơ khai của xã hội loài người.

Yếu tố khách quan của thời đại
Thời kỳ sơ khai, con người sống thành những bộ tộc tách biệt nhau, việc lưu thông hàng hoá giữa các bộ tộc rất khó khăn. Đối với những bộ tộc sống xa biển thì việc kiếm được vỏ ốc là không hề dễ dàng. Trong khi đó, những bộ tộc này lại rất quý vỏ ốc vì vỏ ốc là một trong những loại đồ trang sức đầu tiên của con người, một thứ đồ dùng xa xỉ. Và vì vậy người ta hoàn toàn có thể dùng các đồ trang sức bằng vỏ ốc để đổi lấy các hàng hoá khác.

Yếu tố chủ quan của vỏ ốc
Một đặc điểm thuận tiện của vỏ ốc là những đồ trang sức này thường được sâu chuỗi từ rất nhiều con ốc nhỏ, vì vậy khi trao đổi người ta có thể chia nhỏ những chiếc vòng tay, vòng cổ ra thành nhiều con ốc nhỏ đẻ đổi lấy những món hàng có giá trị thấp. Rồi lại hoàn toàn có thể làm ngược lại, sâu những vỏ ốc nhỏ lại thành những chiếc vòng đẹp mắt.

Vỏ ốc là vật liệu có thể dùng làm tiền thời cổ
Vỏ ốc cũng có thể cất trữ rất lâu mà không bị ảnh hưởng nhiều tới giá trị nên người ta hoàn toàn có thể tích trữ tiền vỏ ốc. Nghĩa là vỏ ốc đã được chấp nhận làm tiền ở nhiều nơi không chỉ vì nó có giá trị mà còn vì nó có nhiều tính chất thích hợp để làm tiền.Vật liệu dùng làm tiền cần phải có những tính chất như:
Tính được chấp nhận.
Tính dễ nhận biết.
Tính có thể chia nhỏ được.
Tính lâu bền.
Dễ vận chuyển.
Tính khan hiếm.
Tính đồng nhất.

Ngày nay chúng ta không còn sử dụng tiền ốc nữa
Vỏ ốc và một số vật liệu khác (như đá chẳng hạn) đã được dùng làm tiền vì nó có một số tính chất thoả mãn điều kiện. Tuy nhiên, sử dụng vỏ ốc cũng có nhiều hạn chế, và đặc biệt là khi xã hội loài người phát triển, vỏ ốc không còn khan hiếm nữa, đồng thời người ta tìm thấy những vật liệu có tính ưu việt hơn thì vỏ ốc đã không được dùng làm tiền nữa. Vỏ ốc và các vật liệu cổ xưa khác đã phải nhường chỗ cho một vật liệu tìm ra sau nhưng có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của loài người, đó là kim loại. Kim loại đã được sử dụng làm tiền ở hầu hết mọi nơi trên thế giới trong một giai đoạn lịch sử rất dài.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bài viết trên báo điện tử tuổi trẻ
Web site Bộ văn hóa thông tin Việt nam

Tài chính tiền tệ


title: Saint-Nicolas-des-Bois, Manche

text:
Saint-Nicolas-des-Bois, Manche là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 88 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintnicolasdesbois


title: Dialectica imperialella

text:
Dialectica imperialella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Đan Mạch tới Pyrenees, Ý và România và từ Vương quốc Anh tới Nga và Ukraina.

Con trưởng thành bay vào tháng 5 và tháng 6 làm một đợt.

Ấu trùng ăn Buglossoides purpurocaerulea, Lithospermum officinale, Pulmonaria angustifolia, Pulmonaria officinalis và Symphytum officinale. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Dialectica
Côn trùng châu Âu


title: 1974 Caupolican

text:
1974 Caupolican (1968 OE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 7 năm 1968 bởi C. Torres ngày exposures bởi S. Cofre và himself ở University of Chile, Cerro El Roble Station.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1974 Caupolican

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1968


title: Sân vận động Moses Mabhida

text:
Sân vận động Moses Mabhida () là một sân vận động bóng đá ở Durban thuộc tỉnh KwaZulu-Natal của Cộng hòa Nam Phi, được đặt theo tên của Moses Mabhida, một cựu Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Nam Phi. Sân là một sân vận động đa năng. Sân vận động trở thành địa điểm tổ chức một số sự kiện, như nhảy bungee, hòa nhạc, cricket, bóng đá, tập chơi gôn, đua xe thể thao và rugby union.

Đây là một trong những sân vận động đăng cai tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. Sân vận động có sức chứa 55.500 chỗ ngồi (có thể mở rộng lên đến 75.000 chỗ ngồi). Sân vận động tiếp giáp với Sân vận động Kings Park, trong Khu thể thao Kings Park, và Trường đua đường phố Durban được sử dụng cho Giải vô địch đua xe thể thao thế giới A1GP. Trường đua bao gồm một viện thể thao và một trạm vận tải xuyên phương thức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

City World Cup Site
Stadium website
 https://web.archive.org/web/20190114113128/http://www.bigrush.co.za/
360 degree Virtual Tour of Moses Mabhida Stadium (6 locations)
360 View
Kirigami model of Durban stadium

Địa điểm bóng đá Nam Phi
Sân vận động cricket Nam Phi
Địa điểm thể thao Durban
Sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Sân vận động đa năng tại Nam Phi
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 2009
Địa điểm âm nhạc Nam Phi
Khởi đầu năm 2009 ở Nam Phi
Công trình Gerkan, Marg und Partner


title: Nguyễn Công Hãng

text:
Nguyễn Công Hãng (chữ Hán: 阮公沆, 1680 - 1732) là đại thần, nhà ngoại giao và là một nhà thơ Việt Nam thời Lê Trung hưng, trong lịch sử Việt Nam.

Ông giữ các chức quan như Đề hình, thiêm đô ngự sử, Đốc trấn Cao Bằng (từ tháng 12 năm 1715), tả thị lang bộ Binh, nhập thị bồi tụng, thượng thư, tước Sóc quận công, sau thăng Thiếu bảo, kiêm chức Ngự sử đài chánh chưởng, Thượng thư bộ Lại, hàm Thái tử Thái phó, sau lại thăng Thái bảo, xếp vào hạng Tá lý công thần và được cử làm Chánh sứ sang nhà Thanh tháng 4 năm 1718. Năm 1720, thăng Tham tụng. Sau do Trịnh Giang nghe lời dèm pha bèn giáng chức điều ông đi làm Thừa chính sứ Tuyên Quang và bắt ép ông phải tự tử.

Ông có nhiều đóng góp tích cực cho chính sách cai trị của triều đình Lê - Trịnh đầu thế kỷ 18.

Tiểu sử
Nguyễn Công Hãng tự Thái Thanh, hiệu Tĩnh Am, người làng Phù Chẩn, huyện Đông Ngàn, trấn Kinh Bắc, nay là thôn Phù Chẩn, xã Phù Chẩn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Ông đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Canh Thìn niên hiệu Chính Hòa 21 (1700) đời Lê Hy Tông lúc mới 20 tuổi, nổi tiếng hay chữ. Kỳ thi này ông đứng thứ 17 trong tổng số 19 người đỗ đạt.

Sửa tô thuế
Gặp minh chúa An Đô vương Trịnh Cương là người tận tuỵ công việc và biết trọng dụng nhân tài, Nguyễn Công Hãng cùng các văn thần Lê Anh Tuấn, Nguyễn Công Cơ phát huy được nhiều tài năng thời đó. Ông được tin tưởng cất nhắc làm Thượng thư, là Tể tướng trong triều.

Theo lệ lúc đó, cứ đo công điền công thổ mà đánh thuế, gọi là "thuế", chia ra làm ba hạng. Hạng nhất mỗi mẫu đồng niên đóng 1 quan, hạng nhì 8 tiền, hạng ba 6 tiền. Những sưu dịch như là việc tế tự trong đền vua phủ chúa, việc sửa sang trường thi, việc làm cầu cống, đắp đường sá, giữ đê điều,... thì cứ tùy nghi mà bổ cho các suất đinh để lấy tiền mà cung ứng cho đủ.

Thấy việc này chưa hợp lý, năm 1723, Nguyễn Công Hãng theo phép tô, phép dung và phép điệu của nhà Đường mà châm chước, sửa sang lại, dâng lên chúa Trịnh Cương, được chúa tán đồng ban hành như sau:

Phép tô, tức là phép đánh thuế điền thổ, cứ mỗi mẫu công điền là phải nạp 8 tiền thuế, mà ruộng nào cấy hai mùa thì chia ba, quan lấy một phần thóc. Những đất bãi của quan, cứ mỗi mẫu nạp thuế 1 quan 2 tiền; chỗ nào trồng dâu thì nộp một nửa bằng tơ, chỗ nào không trồng dâu thì nộp cả bằng tiền. Các ruộng tư điền ngày trước không đóng thuế, đến bây giờ mới đánh: ruộng hai mùa mỗi mẫu 3 tiền, ruộng một mùa mỗi mẫu 2 tiền.
Phép dung, tức là phép đánh thuế thân, cứ mỗi suất đinh là đồng niên đóng 1 quan 2 tiền. Những người sinh đồ, lão hạng và hoàng đinh (Lão hạng là những người từ 50 tuổi đến 60 tuổi. Hoàng đinh là người mới có 17 đến 19 tuổi) thì đóng một nửa.
Phép điệu, tức là phép bắt dân đóng tiền sưu dịch, cứ mỗi một suất đinh, một năm 2 mùa, mùa hạ phải đóng 6 tiền, mùa đông phải đóng 6 tiền. Quan lấy tiền ấy mà làm các việc, không phiền đến dân nữa.

Cùng năm đó, ông kiến nghị Trịnh Cương cho phép dân chúng được yết bảng góp ý kiến với quan lại địa phương. Trịnh Cương đồng tình cho thi hành, bố cáo gửi các địa phương có ghi rõ: "Những điều yết lên bảng phải xuất phát từ lẽ công bằng, cả loạt đều cùng một giọng. Người nào yết ghép theo ý mình, khen chê bậy bạ sẽ bị tội".

Vạ can gián
Nguyễn Công Hãng được cử làm Thái phó cho thế tử Trịnh Giang – con cả Trịnh Cương. Thấy Giang bất tài, không có tư cách làm chúa, Nguyễn Công Hãng đã dâng một mật sớ tâu An Đô vương Trịnh Cương nhận xét rằng: "Trịnh Giang là người ươn hèn không thể gánh vác được ngôi chúa."

Nhưng Trịnh Cương chưa kịp suy xét thì mất tháng 10 âm lịch năm 1729, Trịnh Giang với tư cách là Thế tử lên nối ngôi chúa.

Năm 1732, có người gièm pha ông và tâu với Trịnh Giang việc ông muốn thay ngôi thế tử. Vì thế ông bị Trịnh Giang giáng chức tháng 10 âm lịch năm đó xuống thành Thừa chính sứ Tuyên Quang rồi tìm cách bức tử chỉ sau một tháng. Khi đó ông 53 tuổi.

Đến đầu đời Cảnh Hưng (1740-1786), Trịnh Doanh lên thay Trịnh Giang mới minh oan và truy phục chức cũ cho ông.

Nhà thơ
Trong thời gian làm chánh sứ sang Trung Quốc, Nguyễn Công Hãng đã để lại tập thơ đi sứ "Tinh sà kỉ hành" gồm những bài thơ tả tình, vịnh cảnh, thù tiếp sứ bộ Triều Tiên,...

Thơ ông đề cập đến trách nhiệm của người cầm quyền, đến truyền thống văn hiến và vận mệnh của đất nước. Ông còn viết về nếp sống chất phác, đức tính giàu tín nghĩa của quê hương.

Tương truyền ông sống cùng thời và có giao du với nữ sĩ Đoàn Thị Điểm.

Phá bỏ lệ cống người vàng Liễu Thăng
Sau khi kết thúc chiến tranh Minh - Đại Việt, để giữ yên bờ cõi và, chấm dứt chiến tranh và quan hệ hòa hiếu giữa hai nước, nhà Lê từ Lê Thái Tổ phải chấp nhận lệ cống người vàng Liễu Thăng. Gọi là để đền mạng cho Liễu Thăng bị Lê Sát và nghĩa quân Lam Sơn chém đầu tại núi Mã Yên (đãi thân kim nhân). Từ đó trở đi mỗi khi sang Trung Hoa triều cống, Đại Việt phải đúc một tượng người bằng vàng ròng cùng sản vật địa phương đem sang cống.

Việc đó sang thời Lê trung hưng, nhà Thanh lên thay thế nhà Minh vẫn phải tiếp tục. Mãi đến năm 1718, Nguyễn Công Hãng đi sứ nhà Thanh có đề nghị và được vua Khang Hy chấp thuận chấm dứt việc bỏ cống người vàng.

Khi Nguyễn Công Hãng sang sứ, ông bảo triều đình ta thôi không đúc người vàng nữa. Đến khi sang Trung Quốc, các quan thiên triều xét đồ cống thấy thiếu liền đem tâu lên vua quan nhà Thanh. Các quan triều Thanh đem chuyện cũ ra hỏi, ông đáp:
- Quốc vương nước tôi nối gìn nghiệp cũ, không dám bỏ việc tuế cống còn các việc thu thành, nạp khoán hay bồi thường thì sứ thần này đâu biết đến.

Người Thanh lại nhắc lại chuyên Liễu Thăng, ông cười trả lời:Liễu Thăng là tên bại tướng của nhà Minh. Triều Thanh ta nay bao gồm cả muôn nước mà lại cứ khư khư đi đòi món "của đút" của kẻ thua trận để trả thù cho người xưa, sao đủ để làm gương cho đời sau. (Sau trận Đống Đa năm 1789, nhà Tây Sơn theo lệ thường triều cống và quan hệ với nhà Thanh. Thiên triều Trung Hoa cũng nhắc lại việc người vàng. Nhưng Ngô Thì Nhậm trong quốc thư có cãi lại. lấy cớ là Tây Sơn không giống Mạc mà cũng chẳng giống Lê. Vua Quang Trung xuất thân áo vải mà có được thiên hạ. Nhà Thanh đuối lý lại thôi.)

Phá bỏ lệ cống nước giếng Trọng Thủy
Ngoài lệ cống người vàng, Đại Việt còn phải cống thêm một hũ nước giếng nơi mà Trọng Thủy đâm đầu tự tử, vì tương truyền nước giếng này rửa ngọc trai rất sáng. Nguyễn Công Hãng bảo đổ đi rồi bảo múc nước ở một giếng khác đem theo. Khi sang tới nơi, người Thanh đem nước ra rửa ngọc trai thì không thấy ngọc sáng, liền kì kèo. Ông nói: "Đấy là tại lâu ngày khí mạch biến đổi đi !"

Người Thanh nghe thế nên đành chịu. Từ đó mỗi lần triều cống, nước ta không phải cống 2 thứ đó bắt đầu từ ông cả.

Xem thêm
Trịnh Cương
Trịnh Giang

Tham khảo
 Việt Nam sử lược
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục
 Tang thương ngẫu lục

Chú thích

Liên kết ngoài
Vì sao chấm dứt "lệ cống người vàng Liễu Thăng"

Quan lại nhà Lê trung hưng
Người Bắc Ninh
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng
Nhà thơ Việt Nam thời Lê trung hưng
Sinh năm 1680
Mất năm 1732
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Người họ Nguyễn tại Việt Nam