title: Vũ Thư Hiên

text:
Vũ Thư Hiên (18 tháng 10 năm 1933) là nhà văn Việt Nam, còn có bút danh là Kim Ân, từng đoạt giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1988 với tác phẩm Miền thơ ấu. Ông là con trai của Vũ Đình Huỳnh (1905 – 1990), người làm thư ký cho Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian dài,  sau làm Vụ trưởng Vụ Lễ tân Bộ Ngoại giao, Vụ trưởng trong Ban Kiểm tra Trung ương Đảng.

Ông là một trong những nhân vật của Vụ án Xét lại Chống Đảng. Sau đó, ông trở thành một nhân vật bất đồng chính kiến với Nhà nước Việt Nam và sau đó bỏ trốn ra nước ngoài. Năm 1997, hồi ký Đêm giữa ban ngày của ông được xuất bản, trong đó ông tự tuyên bố về một số chi tiết của vụ án này, lên án xã hội theo mô hình cộng sản chủ nghĩa.

Tiểu sử

Vũ Thư Hiên sinh ngày 18 tháng 10 năm 1933 tại Hà Nội, cha là Vũ Đình Huỳnh và mẹ là Phạm Thị Tề đều là thành viên của Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, tiền thân của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Ông thuở nhỏ đi học, hay vào Phủ Chủ tịch chơi, được Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu mến, hay nhờ những việc lặt vặt.

Năm 1946, đi ca hát, đóng kịch trong một đội Tuyên truyền xung phong.

Năm 1949, đi bộ đội.

Năm 1953, công tác trong lĩnh vực điện ảnh.

Từ 1955 đến 1958, đi học viết kịch bản điện ảnh tại Liên Xô.

Năm 1959, làm việc cho Xưởng phim Việt Nam tại Hà Nội.

Năm 1960, làm biên tập viên và phóng viên Báo Ảnh Việt Nam.

Từ năm 1967 đến 1976, trong Vụ án Xét lại Chống Đảng, ông bị chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bí mật bắt và giam giữ sau khi đã bắt cha ông (Vũ Đình Huỳnh) 2 tháng trước đó. Công an chìm bắt giữ ông lên ôtô và đưa về nhà tù Hỏa Lò ngay trong lúc ông đang đạp xe trên phố Hà Nội. Mãi về sau gia đình ông mới hay tin. Ông bị giam 9 năm, trong đó bị giam trong xà lim cá nhân bốn năm rưỡi, qua các nhà tù Hỏa Lò, Bất Bạt (Sơn Tây) và Tân Lập (Phú Thọ), Phong Quang (Hoàng Liên Sơn). Chính quyền thả ông không án cũng như không xét xử.

Ra tù năm 1976, nhưng còn bị quản thúc bằng lệnh miệng của chính quyền mãi cho tới mùa thu năm 1980 mới được phép vào Nam.

Năm 1977, làm công nhân cao su.

Năm 1979, làm kỹ thuật hóa.

Năm 1989, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Năm 1991, làm kinh doanh.

Năm 1993, ông qua Nga với tư cách phiên dịch cho công ty xuất nhập khẩu Vũng Tàu-Côn Đảo VIECO (hợp tác với tổ hợp Minh Phụng) rồi ở lại làm đại diện cho công ty ở Moskva. Tại đây ông bắt đầu viết cuốn hồi ký Đêm giữa ban ngày về chín năm bị giam cầm, trong đó ông muốn chia sẻ với người đọc những điều suy ngẫm về mô hình nhà nước chuyên chính vô sản.

Cuối năm 1995, sau một vụ tấn công mà ông cho là của mật vụ Việt Nam, ông thấy không thể ở Moskva lâu hơn nữa, nên tìm cách qua Ba Lan.  Sau đó ông quyết định tỵ nạn tại Pháp. Tại đây, ông đã hoàn thành tập hồi ký Đêm giữa ban ngày. Tháng 4 năm 1997, xuất bản hồi ký Đêm giữa ban ngày tại Hoa Kỳ.

Ông ở Strassbourg (Pháp) 1 năm, Bern (Thuỵ Sĩ) 1 năm, Đức 2 năm (2000-2001) sau khi đến Pháp theo lời mời của International Parliament of Writers, German PEN Club và Uỷ ban Nhân quyền thành phố Nuremberg.
Ngót ba mươi năm lưu lạc xứ người, cuối năm 2022 ông trở về quê hương.

Chú thích

Tác phẩm
Những tác phẩm của ông đã xuất bản khi còn ở Việt Nam:
Lối thoát (kịch, 1954)
Bông hồng vàng (dịch của tác giả Paustovsky, 1960)
Truyện ngắn Paustovsky (dịch, 1962)
Luật rừng (truyện, in chung, 1985)
Khúc quân hành lặng lẽ (truyện nhiều tập, 1985-1989)
Luật rừng (kịch bản, 1988)
Miền thơ ấu (tiểu thuyết, Nhà xuất bản Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh 1988); và một số kịch bản điện ảnh.
Nhà văn đã được nhận giải A văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1988 với tác phẩm Miền thơ ấu.

Sau khi định cư tại nước ngoài, ông viết thêm một số tác phẩm, trong đó có Đêm giữa ban ngày, Kẻ Vô Ơn (truyện ngắn).

Liên kết ngoài
Phỏng vấn nhà hoạt động dân chủ Vũ Thư Hiên , RFA 2005.
Vũ Thư Hiên trên trang Đối Thoại.
Vũ Thư Hiên với X-cafe .
Trò chuyện cùng nhà văn Vũ Thư Hiên VOA, 28.12.2012.

Người Hà Nội
Nhà văn hải ngoại
Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Nhân vật trong Vụ án Xét lại Chống Đảng
Nhân chứng lịch sử
Tù nhân không được xét xử
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: Diabrotica boggianii

text:
Diabrotica boggianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Portell de Morella

text:
Portell de Morella là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Portell de Morella có diện tích 49,4 kilômét vuông, dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 187 người. Đô thị Portell de Morella nằm ở khu vực có độ cao 1074 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Thủ Thiệm

text:
Thủ Thiệm tên thật là Nguyễn Tấn Nhơn là người xứ Bình Đình, làng An Hòa phủ Thăng Bình xưa, nay là xã Tam Hòa, Núi Thành, Quảng Nam. Thủ Thiệm được xếp cùng với những nhân vật hiếm hoi, đặc sắc trong kho tàng truyện cười dân gian Việt Nam như Trạng Quỳnh, Trạng Lợn, Ông Ó, Bác Ba Phi. Ngày nay, tiếng cười của ông vẫn còn được lưu giữ trong trí nhớ nhiều người, nhiều thế hệ những con người xứ Quảng.

Tiểu sử
Thủ Thiệm sinh năm Giáp Dần, đời Tự Đức thứ 7 (1854) và mất năm Canh Thân, đời Khải Định thứ 5 (1920). Ông giỏi chữ Nho và có uy tín trong làng nên được cử làm thủ sắc. Người Quảng có tục lệ, người có tuổi thì người khác không gọi tên tộc (tên chính) nữa mà gọi theo tên của người con lớn. Thủ Thiệm là cách gọi ghép chức thủ sắc với tên người con trai lớn của ông. Người vợ đầu của Thủ Thiệm tên là Hồ Thị Điệp, xứ Gành La, xã Tam Tiến, Núi Thành. Hai vợ chồng sinh được ba trai hai gái.

Sau khi vợ mất, Thủ Thiệm qua tán tỉnh người phụ nữ cùng làng. Thủ Thiệm thường hát:
Đùng đùng sóng dậy đất phá Nhơn
Đem quân đi đánh lấy họ nhà Tờn
Nhà Tờn ở đây là Đào Thị Tờn, người đàn bà góa có tiếng xinh đẹp trong vùng. Trước nay Đào Thị Tờn được biết trong những câu chuyện cười Thủ Thiệm là người đàn bà vô danh, khó tính, ai cũng ghét chứ không ai biết bà là người vợ sau của Thủ Thiệm.

Giai thoại
Là một nhân vật văn hóa dân gian độc đáo, có thật và là nguyên mẫu nhân vật của nhiều giai thoại. Những câu chuyện kể về ông thường có sự xuất hiện của "cái tục", khi mỉa mai, giễu cợt, hoặc khi đả phá, châm chích trước sau vẫn để lộ một bản ngã vững vàng, lành mạnh, một ý thức đả phá để xây dựng", bày tỏ thái độ sống và những hành động chống đối lại xã hội cũ bằng tiếng cười châm biếm, đả kích cay độc và đầy sức chiến đấu của Thủ Thiệm. Có người nói rằng khi cụ Thủ Thiệm mất, người ta đã chôn úp để ông không truyền lại cho con cho cháu cái tính lạ đời ấy. Không biết có chôn úp thật hay không nhưng khi cải táng, bà Nguyễn Thị Phong nói, thấy hình hài ông nội dưới huyệt còn y nguyên, như người đang ngủ vậy.

Thủ Thiệm không những căm ghét, chọc phá quan lại phong kiến thực dân thối nát, ông còn bài trừ mê tín dị đoan. Ông Nguyễn Tấn Cự, cháu đích tôn gọi Thủ Thiệm bằng cố nội nói rằng không bao giờ ông đốt vàng mã trong lễ giỗ vì ông cố đã dặn như thế. Thủ Thiệm từng nói: "Tụi Tàu nó khôn hơn mình. Chúng chở qua một tàu giấy chở về một tàu gạo. Dân mình dại, đem gạo đổi giấy để đốt đi".

Xem thêm
 Ba Giai-Tú Xuất
 Xiển Bột
 Bác Ba Phi

Tham khảo

Nhân vật văn học dân gian
Giai thoại
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Quảng Nam
Sinh năm 1854
Mất năm 1920


title: Zelandotipula perstrangalia

text:
Zelandotipula perstrangalia là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Dicranomyia pererratica

text:
Dicranomyia pererratica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Seongdong-gu

text:
Seongdong-gu (Hangul: 성북구; Hanja: 城東區; Hán Việt: Thành Đông khu) là một quận (gu) của thủ đô Seoul, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 16,85 km2, dân số 325.251 người. Quận được chia ra thành 20 phường (dong) hành chính. Quận này nằm ở bờ bắc của sông Han.

Phân cấp hành chính
Quận Seongdong bao gồm 20 dong hành chính (haengjeong-dong, 행정동)

 Doseon-dong (도선동 道詵洞 Đạo Sân động)
 Hongik-dong (홍익동 弘益洞 Hoằng Ích động): dong hợp pháp (beopjeong-dong, 법정동)
 Eungbong-dong (응봉동 鷹峰洞 Ưng Phong động)
 Haengdang-dong (행당동 杏堂洞 Hạnh Đường động) 1∼2
 Geumho-dong (금호동 金湖洞 Kim Hồ động) 1∼4
 Majang-dong (마장동 馬場洞 Mã Tràng động)
 Oksu-dong (옥수동 玉水洞 Ngọc Thủy động) 1∼2
 Sageun-dong (사근동 沙斤洞 Sa Cân động)
 Seongsu 1ga 1 dong (성수1가 1동 聖水1街 1洞 Thánh Thủy 1 Nhai 1 động)
 Seongsu 1ga 2 dong (성수1가 2동 聖水1街 2洞)
 Seongsu 2ga 1-dong (성수2가 1동 聖水2街 1洞)
 Seongsu 2ga 3-dong (성수2가 3동 聖水2街 3洞)
 Songjeong-dong (송정동 松亭洞 Tùng Đình động)
 Yongdap-dong (용답동 龍踏洞 Long Đạp động)
 Wangsimni-dong (왕십리동 往十里洞 Vãng Thập Lý động) 1∼2
 Sangwangsimni-dong (상왕십리동 上往十里洞 Thượng Vãng Thập Lý động): dong hợp pháp (beopjeong-dong, 법정동)
 Hawangsimni-dong (하왕십리동 下往十里洞 Hạ Vãng Thập Lý động): dong hợp pháp (beopjeong-dong, 법정동)

Vận chuyển

Đường sắt
KORAIL
Tuyến Jungang ( Tuyến Gyeongui–Jungang)
(Dongdaemun-gu) ← Wangsimni ─ Eungbong ─ Oksu → (Yongsan-gu)
 Tuyến Suin-Bundang
Wangsimni ─ Rừng Seoul → (Gangnam-gu)
Seoul Metro
 Tàu điện ngầm Seoul tuyến số 2
(Jung-gu) ← Sangwangsimni ─ Wangsimni ─ Đại học Hanyang ─ Ttukseom ─ Seongsu → (Gwangjin-gu)
 Tàu điện ngầm Seoul tuyến số 2
Seongsu ─ Yongdap ─ Sindap → (Dongdaemun-gu)
 Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến số 3
(Jung-gu) ← Geumho ─ Oksu → (Gangnam-gu)
 Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến số 5
(Jung-gu) ← Singeumho ─ Haengdang─ Wangsimni ─ Majang → (Dongdaemun-gu)

Các đơn vị kết nghĩa

 Hampyeong, Hàn Quốc
 Hoài Nhu, Trung Quốc
 Jincheon, Hàn Quốc
 Seocheon, Hàn Quốc
 Quận Cobb, Georgia, Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Web chính thức

Quận của Seoul
Quận Seongdong


title: Lọc máu ngoài thận

text:
Lọc máu ngoài thận là một trong 2 phương pháp điều trị cho bệnh nhân suy thận.Phương pháp còn lại là ghép thận. Lọc máu ngoài thận có 2 phương pháp là: lọc cầu tay và lọc ổ bụng. Bệnh nhân phải lọc suốt đời.

Lọc cầu tay
Lọc cầu tay là một phương pháp điều trị phổ biến thường được dùng cho bệnh nhân suy thận.
Bệnh nhân muốn điều trị bằng phương pháp này phải mổ cầu tay nối động mạch quay với tĩnh mạch quay để tạo áp lực lớn ở tay để lấy máu ra để lọc. Lúc lọc bệnh nhân được bác sĩ dùng kim FAV chọc vào cầu tay để lấy máu ra lọc.Phương pháp này gọi là thận nhân tạo

Cho máu bệnh nhân chảy vào những ống dẫn của máy lọc thận. Máu sẽ tiếp xúc với chất dịch do máy sản xuất qua một màng nhân tạo. Sau khi được lọc hết chất độc, máu lại được tiêm trả lại cho bệnh nhân. Máy lọc cũng tự động rút khỏi cơ thể một lượng nước nhất định. Mỗi lần chạy thận kéo dài 4-5 giờ. Nếu suy thận mạn, bệnh nhân phải lọc máu 3 lần mỗi tuần.

Lọc ổ bụng
Dùng ngay màng bụng của bệnh nhân để lọc. Bệnh nhân được bơm một chất dịch tự nhiên qua ống thông vào ổ bụng (ống thông đã được cố định vĩnh viễn vào thành bụng). Cứ 30 phút một lần, bơm dịch vào ổ bụng rồi hút dịch ra bằng máy.

Có thể lọc liên tục ngoại trú hoặc gián đoạn. Lọc màng bụng liên tục ngoại trú chỉ dùng để điều trị suy thận mạn tính, được thực hiện hằng ngày, mỗi lần 4 giờ. Lọc màng bụng gián đoạn có thể áp dụng cho một số trường hợp suy thận cấp, thực hiện 3 lần/tuần, mỗi lần 12 giờ.

Nếu có điều kiện, bệnh nhân có thể lọc máu ngoài thận tại nhà. Muốn vậy, nhà cửa phải rộng rãi để chứa được các máy móc, dụng cụ; bệnh nhân và người nhà phải được huấn luyện để nắm vững kỹ thuật lọc máu nhân tạo. Thời gian huấn luyện kéo dài 2-3 tháng (đối với chạy thận nhân tạo) hoặc 8-15 ngày (đối với kỹ thuật lọc màng bụng).

Dịch lọc
Dịch lọc chung cho cả hai phương pháp là: nướcRo và bột HD-FI.tỉ lệ là 659,3g bột/12l nước

Chế độ ăn uống
Vì bệnh lý suy giảm chức năng thận nên bệnh nhân cần hạn chế nước, hoa quả vì nó nhiều kali rất nguy hại cho tim và urecó nhiều trong thịt cá.

Tham khảo

 ''Chế độ ăn cho người bệnh thận" Nhà xuất bản Sức khoẻ và Đời Sống
http://www.vnexpress.net/GL/Suc-khoe/2004/03/3B9D0D05/
http://www.vnexpress.net/GL/Suc-khoe/2004/02/3B9CFF7F/
http://www.vietnamnet.vn/suckhoe/2004/02/52218/

Huyết học
Thận học


title: Sataspes leyteana

text:
Sataspes leyteana là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Philippines.

Chú thích

Tham khảo

Sataspes


title: Plédran

text:
Plédran (, Gallo: Plédran) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plédran được gọi là Plédranais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Plédran

Pledran


title: 7394 Xanthomalitia

text:
7394 Xanthomalitia (1985 QX4) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 8 năm 1985 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 7394 Xanthomalitia

Thiên thể phát hiện năm 1985
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Paralygris

text:
Paralygris là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Paralygris contorta
 Paralygris delecta

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cidariini

en:Paralygris


title: Fusus granulosus

text:
Fusus granulosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

granulosus


title: Eleutherodactylus ockendeni

text:
Eleutherodactylus ockendeni là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, và có thể cả Bolivia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Chú thích

Thư mục
 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Coloma, L.A., Ron, S., Azevedo-Ramos, C., Castro, F., Rueda, J.V., Cisneros-Heredia, D. & Hoogmoed, M., Gascon, C. 2004. Eleutherodactylus ockendeni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

ockendeni


title: Creyssensac-et-Pissot

text:
Creyssensac-et-Pissot (tiếng Occitan là Creissençac e Pissòt) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Creyssensac-et-Pissot có diện tích 8,62 km2, dân số năm 2007 là 214 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Creyssensac-et-Pissot trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Creyssensac-et-Pissot


title: Château-Gontier

text:
Château-Gontier là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Mayenne, quận Château-Gontier, tổng Château-Gontier-Est và Château-Gontier-Ouest. Tọa độ địa lý của xã là 47° 49' vĩ độ bắc, 00° 42' kinh độ đông. Château-Gontier nằm trên độ cao trung bình là 83 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 26 mét và điểm cao nhất là 99 mét. Xã có diện tích 27,88 km², dân số vào thời điểm 1999 là 11.131 người; mật độ dân số là 399 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Murrhardt, Đức
  Frome, Vương quốc Anh

Nhân vật nổi tiếng
 Lucie Delarue-Mardrus, nhà văn
 Louis de Farcy, sử gia
 Paul de Farcy, sử gia
 Émile Lemonnier (1893-1945) tướng quân đội
 Marius Lepage (1902-1972), nhà văn
 Marie-Sophie Leroyer de Chantepie, nhà văn
 Charles Loyson (1791-1819), nhà thơ

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Trinité
 Nhà thờ Saint-Jean

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Schildau

text:
Schildau là một thị trấn ở huyện Nordsachsen, trong bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Schildau có diện tích 74,6 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 3732 người. Thị trấn có cự ly 12 km về phía tây nam Torgau và 40 km về phía đông thành phố Leipzig.

Tham khảo


title: Orachrysops nasutus

text:
The Nosy Blue (Orachrysops nasutus) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Sải cánh dài 30–38 mm đối với con đực và 25–39 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 12 đến tháng 1. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Indigofera cuneifolia.

Phụ loài
Orachrysops nasutus nasutus (high altitude montane grassland in the Amatolas và miền nam Drakensberg in the East Cape)
Orachrysops nasutus remus Henning & Henning, 1994 (Lesotho to tây nam KwaZulu-Natal Drakensberg)

Chú thích

Tham khảo

Orachrysops


title: 28019 Warchal

text:
28019 Warchal (1998 AW8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1998 bởi L. Šarounová ở Đài thiên văn Ondřejov.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 28019 Warchal

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Oplerclanis boisduvali

text:
Oplerclanis boisduvali là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở khu vực cây bụi khô từ Senegal tới phía bắc Nigeria.

Chú thích

Tham khảo

Oplerclanis


title: Beaumont-Sardolles

text:
Beaumont-Sardolles là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 107. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 121.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Phoukhoune

text:
Phoukhoune là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Luangprabang ở thượng   Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Louangphabang


title: Eugenia glauca

text:
Syzygium glaucum là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Loài này có ở Malaysia và Singapore.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia glauca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

G
Chi Trâm


title: Chiến dịch Đông Bắc (định hướng)

text:
Chiến dịch Đông Bắc có thể là:
Chiến dịch Đông Bắc I diễn ra vào năm 1948.
Chiến dịch Đông Bắc II diễn ra vào năm 1949.
Chiến dịch đường số 18 diễn ra năm 1951, cũng gọi là Chiến dịch Đông Bắc.


title: Anthophora nigrocaudata

text:
Anthophora nigrocaudata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 2000


title: Danh sách giải thưởng và đề cử của Big Bang

text:
Big Bang, nhóm nhạc nam gồm năm thành viên tới từ Hàn Quốc, kể từ khi ra mắt vào năm 2006 đã giành về cho mình không ít các giải thưởng và đề cử. Hầu hết các giải thưởng nhóm đạt được tại Hàn Quốc. Tuy nhiên họ cũng thu về một số giải thưởng và đề cử quốc tế, trong đó đáng chú ý là giải "Best Worldwide Act" tại MTV Europe Music Awards 2011.

Tại Hàn Quốc

Bugs Music Awards

Cyworld Digital Music Awards

Gaon Chart K-Pop Awards

Golden Disk Awards
Golden Disk Awards là lễ trao giải âm nhạc bắt đầu từ năm 1986 và được tổ chức hàng năm bởi Hiệp hội Công nghiệp Âm nhạc Hàn Quốc. Giải thưởng Chính (Đĩa Bonsang) được trao cho 10 nghệ sĩ xuất sắc nhất, được đánh giá thông qua lượng bán đĩa cũng như qua lượt bình chọn và cuối cùng là đánh giá của hội đồng giám khảo. Giải thưởng lớn (Đĩa Daesang), tương đương với giải "Nghệ sĩ của năm", được trao cho album phòng thu xuất sắc nhất.

Korean Music Awards

Melon Music Awards

Mnet Asian Music Awards

Mnet 20's Choice Awards

Seoul Music Awards

SBS MTV Best of the Best Awards

Quốc tế

Japan Record Awards
Japan Record Awards vinh danh các cống hiến trong hiệp hội các nhà sáng tác nhạc Nhật Bản, tương tự như giải Grammy của Hoa Kỳ. Buổi lễ trao giải được phát trực tiếp vào đêm giao thừa dương lịch hàng năm (đôi khi vào ngày 30 tháng 12) trên kênh TBS vào lúc 6h30 tối (giờ Nhật).

Japan Gold Disc Award

MTV Europe Music Awards

Myx Music Awards

TRL Awards của MTV Italia

World Music Awards

Các giải thưởng khác

Chiến thắng trên các bảng xếp hạng âm nhạc

Inkigayo của SBS

Big Bang đã giành 48 giải Mutizen và 10 lần Triple Crown (đầu bảng 3 tuần liên tiếp), bao gồm cả các hoạt động solo, kể từ khi lên ngôi với "Lies" vào ngày 9 tháng 9 năm 2007. Họ hiện giữ kỉ lục giành nhiều giải Mutizen và Triple Crown nhất cũng nghệ sĩ có số chiến thắng nhiều thứ hai trong lịch sử của Inkigayo.

M! Countdown của Mnet
Big Bang đã giành 45 giải Đầu bảng và 6 Triple Crown, tính cả các hoạt động solo, kể từ chiến thắng đầu tiên với "Lies" vào ngày 27 tháng 9 năm 2007. Họ hiện giữ kỉ lục giành nhiều giải Đầu bảng và Triple Crowns nhất trong lịch sử của M! Countdown.

Music Bank của KBS

Big Bang đã giành 35 giải đầu bảng, bao gồm cả các hoạt động solo, kể từ lần chiến thắng đầu tiên vào ngày 7 tháng 9 năm 2007 với "Lies".

Music On Top của JTBC

Show! Music Core của MBC

Show Champion của MBC Music

Giải thưởng và đề cử của các thành viên
 G-Dragon
 Taeyang
 T.O.P
 Seungri

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Big Bang
Big Bang (ban nhạc Hàn Quốc)


title: Betzdorf, Altenkirchen

text:
Betzdorf là một đô thị trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Betzdorf, Altenkirchen có diện tích 9,57 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 10.358 người. Đô thị này thuộc huyện Altenkirchen. Betzdorf nằm bên sông Sieg, cự ly khoảng 15 km về phía tây nam của Siegen. Betzdorf là thủ phủ của Verbandsgemeinde Betzdorf.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Eggerding

text:
Eggerding là một đô thị thuộc huyện Schärding thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 22 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1253 người.

Tham khảo


title: Groix

text:
Groix (Île de Groix) (Enez Groe trong tiếng Bretage) là một hòn đảo và một xãở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 14,82 km², dân số năm 1999 là 2275 người. Khu vực này có độ cao từ 0-48 mét trên mực nước biển.

Groix có cự ly vài cây số so với bờ biển ngoài khơi Lorient. Hàng ngày có nhiều chuyến phà nối Lorient với Groix.

Cư dân của Groix danh xưng trong tiếng Pháp là Groisillons.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Ile de Groix
Groix info
Ile-de-groix.info
Geomorphology of the area
French Ministry of Culture list for Groix

Xã của Morbihan


title: Lễ cơm mới (người M'Nông)

text:
Lễ cơm mới M'Nông là một nghi lễ của dân tộc M'Nông, Tây Nguyên, Việt Nam. Trước đây, người M'Nông sống dựa vào nương rẫy, chăn nuôi và săn bắt thú rừng, chim cá, trong đó nguồn sống vẫn chủ yếu dựa vào cây lúa rẫy.

Thời gian
Tháng sáu và tháng bảy là những tháng giáp hạt, thiếu đói, người M'Nông dựa vào thức ăn hái lượm, săn bắt. Sau hai tháng chỉ ăn củ mài, trái dẻ thì đến đầu tháng tám lúa rẫy bắt đầu chín, dù chưa ăn bụng đã thấy no. Đó là lúc bà con tuốt lúa về ăn cơm mới.

Chuẩn bị
Phong tục này đã có từ lâu, đã được nhắc nhở bằng câu ca dao: "Saba m'he ran tuih ran sung" (ăn cơm mới phải cúng ơn dao, rìu).

Họ tuốt lúa khi vừa chín vàng, hay còn một chút màu xanh, luộc chín rồi phơi khô. Loại lúa này khi giã hạt gạo hơi nát nhưng hương vị thơm ngon. Bữa ăn cơm mới đầu tiên không nấu canh rau bầu bí, phải ăn những thức ăn "đặc sản" như chim, cá, gà, lợn và mời đông đủ bà con xóm làng tới dự. Đặc biệt, phải có ché rượu ủ gạo thật ngon để cúng thần lúa. Rượu thịt đầy đủ, tươm tất để bù đắp thời gian thiếu ăn phải lặn lội vào rừng tìm trái dẻ, đào củ mài.

Phần lễ ăn gạo
Thường tổ chức vào bữa ăn tối. Chủ nhà lo nấu một nồi cơm thật to, cứ tính mỗi hộ được mời phải được ăn một chén bầu (khoảng hai bò gạo). Trong làng có bao nhiêu hộ thì chủ nhà phải mời cho hết, vì nhớ ơn khi làm rẫy, làm nương nhờ bà con giúp đỡ mới có kết quả. Mời bà con ăn bữa cơm gạo mới để tỏ lòng biết ơn đã giúp gia đình khi trỉa lúa, dọn cỏ, tuốt lúa.

Khi bà con đã đến đông đủ, chủ nhà bưng một ché rượu đổ nước sẵn, hút ra một ít rượu đầu để cúng cơm, sau đó giết một con gà to lấy huyết bỏ vào chén bầu, hòa với rượu cần rồi đặt lên một cái nia ở trên sạp giường - nơi dọn cơm đãi khách. Dùng lá chuối tươi lót trên nia, đổ cơm, thịt gà vào và lấy một tô gạo có cắm đèn sáp ong, để cúng. Tất cả dụng cụ sản xuất có trong nhà như dao, rựa, rìu, cào cỏ... đều mang ra bỏ trên cái nia. Chủ nhà đặt trên lưỡi những dụng cụ đó một ít cơm, huyết lợn, huyết gà, rượu cần tỏ ý thết đãi để đền ơn dụng cụ trước khi con người được ăn cơm mới. Có dụng cụ mới có nương rẫy xanh tươi, mang lại cuộc sống ấm no, do đó, dụng cụ lao động "ăn" trước, người ăn sau. Lúc đó thì chủ nhà và bà con tham dự khấn vái:
Nay ta cho rựa, dao, cào, rìu ăn cơm mới, hãy ăn cho thật no cứng
Khi ta sử dụng, chặt đá không mẻ, chặt cây không méo
Sang năm mới thu hoạch lúa nhiều hơn
Khấn vái xong, chủ nhà dọn cơm và thức ăn trên lá chuối tươi rồi mời bà con cùng ăn. Mỗi hộ thường chỉ một người thay mặt đến "dự bữa". Những người không đi, chủ nhà lấy cho mỗi hộ một bầu cơm to và một ít thịt, cá gửi mang về làm quà để ai cũng được hưởng kết quả lao động. Ăn xong, chủ nhà mời bà con uống rượu cần. Trước khi uống rượu, chủ nhà lấy chút rượu cần và huyết gà phết vào kho lúa, bàn thờ, đá bếp để tạ ơn thần linh đã phù hộ cho gia đình trong năm qua.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ cơm mới của người M'Nông
Lễ cơm mới của người M’Nông

Nghi lễ của người M'Nông


title: Lễ hội lập tịch (người Dao)

text:
Lễ hội lập tịch là một lễ hội của đồng bào dân tộc Dao Họ, bản Khe Mụ, Sơn Hà, Bảo Thắng, Lào Cai. Giống như lễ thành đinh của các dân tộc trên thế giới. Đó là nghi lễ đánh dấu một giai đoạn của cuộc đời con người, giai đoạn từ tuổi thiếu niên lên tuổi trưởng thành, được cộng đồng công nhận có vị trí trong đời sống và sinh hoạt. Là sự công nhận chính của cộng đồng, sự chấp nhận của thần linh cho chàng trai đó có đầy đủ mọi tiêu chuẩn của một thành viên chính thức của cộng đồng.

Quan niệm
Để làm được một lễ lập tịch cần phải chi phí khá tốn kém về mặt kinh tế, do đó không phải ai cũng có thể làm được, dù rằng đó là điều mong ước của mọi gia đình. Bởi vì, khi chưa làm lễ này thì người đàn ông cho đến khi chết vẫn chỉ là người thường, không có vai trò gì trong cộng đồng. Đến những nơi thiêng liêng anh ta không được quyền vào, không được coi trọng trong các buổi hội hè, ăn uống, mà chỉ là người phục vụ bình thường.

Thời gian
Do các thầy mo và gia chủ quyết định. Lễ lập tịch của người Dao Họ ở Khe Mụ kéo dài tới ba ngày và có thể hơn nữa.

Chuẩn bị
Gia đình định làm lễ lập tịch cho con cần phải chuẩn bị gạo, thịt, tiền để làm cỗ cúng thần, mời các thầy cúng và bà con dân làng. Mọi người đến đều có quà mừng, nhưng phần chủ yếu vẫn là do gia đình tự lo.

Con trai từ 13 tuổi trở lên, nếu gia đình có điều kiện, là làm được. Có người đến chết vẫn chưa làm được thì lúc đó đình đám không được tham gia, không được vào lán thờ chỗ người ta đang làm nghi lễ mà chỉ được ở ngoài rìa. Như vậy, việc làm hay không làm lễ lập tịch có một ranh giới rất rõ ràng. Đó không chỉ với những người đang cùng chung sống mà còn với thần linh của cộng đồng.

Khi gia đình đã quyết định làm lễ lập tịch cho con, phải lựa ngày tốt đến gặp ông thầy để xem tuổi có được ngày, được tháng, được năm hay không. Sau đó về nhà, 20 ngày sau tiếp tục xem chân giò, nếu chân giò mà đẹp, tức là làm được - thần linh đã đồng ý. Gia đình lấy một tờ giấy, viết tên tuổi chàng trai, tên tuổi của thầy và ngày tháng gia đình sẽ làm và mời thầy đến. Việc mời thầy phải trước ít nhất 7 ngày để thầy chuẩn bị tìm những người giúp việc và xem sách dạy các bước làm, sắm sửa các đồ trang trí để đến ngày đó mang tới gia đình. Điều này rất quan trọng bởi vì đối với người Dao Họ, mỗi một bước làm trong mọi nghi lễ đều có sách quy định. Vả lại việc trang trí trong một buổi lễ rất công phu, nào là viết sớ, dán tranh thờ, trang trí bàn thờ, đồ thờ và các vật hành lễ. Do đó cần phải có sự chuẩn bị trước hết sức tỉ mỉ.

Về phía gia đình một mặt tiếp tục chuẩn bị lễ vật, mời anh em họ hàng gần xa, mặt khác nhờ bà con anh em ở gần đến dựng lán thờ.

Hai loại Tam Thanh và Tam nguyên
Tam Thanh đơn giản hơn Tam Nguyên, nhưng người làm Tam Nguyên xong sẽ ở thứ bậc cao hơn so với Tam Thanh. Làm Tam Thanh hay Tam Nguyên là do truyền thống của từng gia đình. Nếu trước kia trong gia đình ông bố làm Tam Thanh thì nay cũng chỉ làm Tam Thanh cho con. Nếu bố trước kia đã làm Tam Nguyên thì nay con cũng phải làm Tam Nguyên. Tam Nguyên đòi hỏi tốn kém và các nghi lễ phức tạp, do vậy không phải ai cũng làm được, mà chỉ những người có điều kiện.

Lán thờ
Nơi sẽ tiến hành các nghi thức chính thức cho lễ lập tịch. Lán được xây dựng trên một khoảng đất bên cạnh hoặc ở ngoài xa nhà ở một chút, theo đúng kiểu một ngôi nhà thu nhỏ. Đặc biệt là một bên mái được khoét trống ở giữa nhưng thẳng từ vách lên chứ không phải ở giữa mái. Nơi đó sẽ dựng một bàn thờ ngoài trời. Bàn thờ được dựng trên 4 cọc. Toàn bộ lán thờ được thưng kín bằng vách xung quanh, chỉ để một cửa ra vào. Trên khắp bốn vách được dán kín bởi rất nhiều tranh thờ, giấy màu, các tờ sớ và những hình cắt dán rất công phu. Theo chiều dọc của lán thờ có dựng 4 khối cọc thẳng nhau theo nóc lán, xung quanh bốn khối cọc (mỗi khối gồm nhiều cọc tre nhỏ bó lại) được dán kín bằng giấy màu, sớ.v.v... Theo suy nghĩ của người Dao họ, đó là nơi nhốt các ma để chúng không quấy phá con người trong ngày lễ. Có thể nói hầu hết các nghi lễ quan trọng đều được tiến hành tại đây và nó là trung tâm của những ngày lễ. Việc dựng lán thờ là một việc làm hết sức công phu, nên gia chủ phải báo trước để thầy cúng chuẩn bị. Đến ngày ông thầy đến trang trí lán thờ, mọi việc ông đều dựa trên luật tục đã quy định mà bàn bạc, thỏa thuận cùng gia chủ cho hợp lý, chứ không bao giờ độc đoán bắt gia chủ phải nhất nhất tuân theo ý của mình.

Dây đan võng
Nhà chủ chọn lấy vài người thân cận đi lấy dây để đan võng. Đó là một tấm lưới được đan bằng những cây leo trong rừng để đỡ chàng trai sau khi đã hoàn thành các nghi lễ Tam Nguyên từ trên trời trở lại với cộng đồng. Người đi lấy dây làm võng không cần phải lựa chọn kỹ, nhưng loại dây leo để làm võng phải được lựa chọn rất kỹ. Đó là loại dây leo dài, dẻo và chỉ chọn những cây leo vắt qua ngòi nước hoặc suối và thật xoắn. Loại cây leo đó gọi là tay thảy mảy, đã được truyền từ đời nọ qua đời kia, dùng để bện võng. Thường thường những người đi tìm dây leo là những người đã rất thông thạo, biết ở chỗ nào có nhiều loại dây đó. Người ta đến lấy và cuộn thành bó khiêng về bóc hết vỏ, chỉ lấy ruột rồi tước ra để thành đống sẵn đó.

Bàn địa
Nơi thực hành những nghi lễ cuối cùng của người lập tịch Tam Nguyên. Tại đây, sau khi đã làm xong các nghi lễ, người thụ lễ sẽ buông mình rơi xuống tấm lưới võng do mọi người cầm đỡ ở dưới, biểu tượng cho một cuộc thử thách dài, qua hết các đoạn đường và từ trên trời trở về với cộng đồng.

Nơi đặt bàn địa là vị trí cao ráo, thoáng ở đầu bản. Tại đó người ta dựng 4 chiếc cọc bằng bốn đoạn gỗ to, khỏe và chắc chắn. Trên đầu bốn cọc ấy được đặt một chiếc bàn hướng về phía đông, đó cũng là nơi người làm lễ lập tịch phải rơi xuống. Bàn gỗ được cột chặt vào bốn góc ở độ cao từ 2,5m đến 3m. Một chiếc thang dài 3m được đặt phía tây gắn vào mép bàn. Thang gồm 12 bậc, tượng trưng đường đi lên trời.

Trước khi làm bàn địa, người ta sắm một mâm lễ vật gồm hương, gạo, trứng, rượu. Thầy cúng đặt mâm lễ ấy trên chỗ đất sẽ làm bàn địa. Trên mâm lễ còn có một con dao găm. Sau khi thầy cúng khấn vái xong liền cầm con dao găm vạch ra mấy vạch ở chỗ sẽ chôn cọc, tựa như thần linh đã mách bảo chỗ phải đặt bàn địa. Sau đó, thầy cúng cầm chiếc rìu, sẽ dùng để chặt cây làm cọc, dâng lên trước mâm lễ và khấn, rồi cầm rìu ra chặt vào các cây đã để sẵn cạnh đó. Thầy cúng tiếp tục khấn một vài lời nữa và lấy con dao găm trên mâm ra đo độ dài của cọc để lấy kích thước. Lấy xong ông thầy khấn tiếp vài lời nữa rồi mọi người bắt tay vào việc.

Việc thực hành nghi lễ cúng này có hai người. Một ông thầy đứng ở trước mâm lễ đọc tất cả những lời khấn, còn một ông khác ngồi đối diện sát mâm thực hiện những bước đã kể trên theo lời khấn của ông thầy đứng trước mâm. Khi xong các nghi thức, những người đàn ông, mỗi người góp một tay để làm bàn địa, người đào hố, người chặt cây, người buộc thang. Các thầy cúng kiểm tra lại độ chắc chắn của thang, của bàn rồi mọi người dùng lá chuối phủ lên.
Trong lúc ở dưới đầu bản làm bàn địa thì trên nhà gia chủ, người ta gây mối để đan võng. Mối gây như một chiếc chôn quang, xung quanh chiếc võng tròn kiểu chôn quang này, cách đều từng đoạn, người ta buộc sẵn các sợi dây dài ra các phía, để sau này cứ theo các đoạn dây ấy mà đan tiếp vào làm thành một tấm lưới võng. Gây mối xong, người ta dồn tất cả đống dây leo đã tước sẵn ấy thành một đống, buộc gọn lại, đợi đến lúc đem ra chỗ bàn địa để đan võng. Trong lúc mọi người gây mối để đan võng, có nhạc của chiêng và trống kèm theo.

Phần lễ hội
Nhiều nghi lễ và sinh hoạt tín ngưỡng được tiến hành trong thời gian đó. Người ta thường kết hợp làm cả lập tịch cho Tam Thanh, Tam Nguyên và làm chay (hay còn gọi là làm ma khô) vào cùng một lần. Người ta quy định rõ cho từng ngày trong thời gian diễn ra lễ lập tịch phải làm những gì.
Lễ trình trước bàn thờ tổ tiên.
Các nghi lễ ở trong lán thờ.
Các nghi lễ ở ngoài bàn địa.

Trong số này, dài nhất và phức tạp nhất là các nghi lễ diễn ra ở trong lán thờ. Đây là nơi hành lễ chính thức và gồm rất nhiều lễ như lễ cúng cầu, lễ múa gà, lễ cân lợn, làm bùa, lễ dẫn đường cho Tam Thanh và Tam Nguyên.v.v... Về thời gian, trong ba ngày thì ngày đầu tiên thực hiện những nghi lễ mở đầu cho lễ lập tịch, cúng tổ tiên, thần linh để báo cho biết, mời họ về dự và giúp đỡ đuổi tà ma; đón khách đến thăm hỏi dự lễ, chuẩn bị lán thờ. Ngày thứ hai tiếp tục trang trí lán thờ, dán tranh, viết sớ, yểm bùa trừ tà ma, làm bàn địa, đan võng và cúng lễ trong lán thờ đến hết đêm. Sang ngày thứ ba thì từ lúc chưa sáng đã tiến hành múa gà, cân lợn và kết thúc các nghi lễ trong lán thờ để sau đó thực hiện các nghi lễ cuối cùng là nghi lễ nhảy võng từ trên bàn địa. Sau nhảy võng là kết thúc lễ lập tịch. Nếu gia đình nào kết hợp làm chay thì sau lễ nhảy võng một lúc người ta sẽ tiến hành làm chay.

Lễ nhảy võng của người làm Tam Nguyên
Đó là khi anh ta buông mình rơi từ trên bàn địa xuống tấm lưới to do nhiều người đàn ông khác từ dưới căng ra và đỡ. Người Dao Họ quan niệm rằng việc họ hứng tấm lưới ấy ra chờ đón người con của cộng đồng, sau khi đã trải qua mọi thử thách, được thần đất, thần gió, được tổ tiên và các vị thần linh khác che chở, nay đã chính thức được làm một người con của gia đình, dòng họ, một thành viên của cộng đồng với đầy đủ phẩm chất của nó.

Vào sáng ngày thứ ba, sau khi những nghi lễ đã kết thúc, tại lán thờ lúc này, người ta choàng cho người làm Tam Nguyên một chiếc áo dài đỏ, một chiếc khăn thêu trùm lên đầu. Hầu hết tất cả các thầy cúng có mặt tại đây để tiến hành nghi lễ. Bảy ông thầy, một người cầm dao, một số tay không, đi xung quanh Tam nguyên, vừa vỗ tay vừa tung dao chém vào khoảng không. Sau đó, họ cầm mỗi người một ngọn nến đi vòng quanh Tam Nguyên. Hết vòng, tất cả cùng chụm tay vào trán Tam Nguyên, lầm rầm đọc thần chú, rồi cùng áp tay vào bụng, vào chân Tam Nguyên đọc thần chú. Một ông thầy đứng bên ngoài đọc to các lời khấn. Tiếp đến tất cả các ông thầy cùng nhau ngồi xuống trước bàn thờ để đọc lời khấn. Đọc xong, một ông thầy trang phục giống như Tam Nguyên, đầu đội mũ có đuôi, trán có đeo một bức tranh vẽ một vị thần, nối với Tam Nguyên bằng một tấm vải ở trước bụng, dắt tam nguyên đi vòng quanh chiếc cột ở giữa lán thờ. Các thầy có mặt cùng nhau đọc những lời khấn viết sẵn trên giấy và chuẩn bị đi xuống bàn địa.

Đoàn người dẫn tam nguyên xuống bàn địa gồm có: Người đi đầu tiên cầm hai kiếm, vừa đi vừa múa. Theo sau là một người cầm thước, một người cầm kiếm và một người đeo mặt nạ. Rồi tiếp đến hai người với những chiếc tua vải ở tay vừa đi vừa múa. Kế đến là một ông thầy dẫn Tam nguyên đi. Ông này đi giật lùi, mặt đối mặt với Tam Nguyên để dẫn đường. Lần lượt theo sau là một ông thầy đội mũ, mặc áo đỏ, tay ôm sách; một người cầm hương, một người đọc lời khấn trong lúc đi. Hai người khiêng võng cùng dàn nhạc và mọi người đi theo.

Đến bàn địa, tất cả đi quanh bàn địa thuận chiều kim đồng hồ. Phía trước mặt bàn địa, về hướng đông, có đặt một chiếc bàn hương và một bức tranh thánh, phía đối diện bàn này ở hướng tây, sau chân thang lên bàn địa, cũng đặt một bàn hương như thế. Sau khi ba vòng đi quanh thang kết thúc, nến được thắp và cắm dọc hai bên của 12 bậc thang lên bàn địa. Tam Nguyên cùng ông thầy dẫn đường bước lên bậc đó. Các ông thầy cúng khác ngồi hết lên các bậc thang còn lại phía trên. Sau đó tất cả các ông thầy trên đó từ từ đi xuống, một ông thầy khác từ dưới đất bước lên thang vừa đi vừa khấn, vừa xua tay và gạt hết những cành lá chuối che trên đó xuống. Một ông thầy đứng trước chân thang đọc lời khấn. Một ông khác tiếp tục trèo lên thang. Khi lên tới bàn, ông ta đứng dậy làm những động tác thần chú và múa ở trên đó. Một tay ông cầm tua vải, tay kia cầm một chiếc gậy bằng gỗ, một đầu vót nhọn, một đầu là con dao. Sau khi múa xong, ông ta không đi xuống theo bậc thang, mà nhảy xuống. Lúc đó ông thầy đang đứng đọc khấn trước chân thang tiếp tục lên. Tay ông cầm con dao có đeo một vòng tiền xu ở cán, khi lên tới bàn ông lấy tay vạch trên mặt bàn và thì thầm đọc lời niệm chú. Kết thúc ông ta cũng nhảy xuống. Một điều đáng lưu ý là cả hai ông này mỗi khi nhảy xuống đều vỗ hoặc xoa tay vào cột ở bàn địa rồi mới nhảy. Mặt bàn khá cao so với mặt đất nên các ông đều trèo thả chân rồi mới nhảy chứ không nhảy thẳng từ trên mặt xuống.

Khi ông thầy cầm dao có vòng tiền kết thúc nghi lễ của mình thì ông thầy dẫn Tam Nguyên bắt đầu lên. Hai thầy trò cùng lên cầu thang song song với nhau, mỗi người một bên. Vừa đi vừa cúi xuống dùng tua vải xua xua hai bên như để dẹp đường. Đến cạnh bàn, ông thầy cũng niệm chú rồi đỡ Tam Nguyên lên mặt bàn. Ông ta lấy ra những mảnh vải trắng và đen (do ông chủ nhà sắm sẵn và đưa lúc ông thầy còn đứng dưới chân cầu thang bắt đầu kẹp vào ba khe ngón tay giữa của Tam Nguyên, mỗi khe ba cặp. Những tấm vải dùng quấn ở bụng của cả thầy lẫn trò được cởi ra và luồn xuống khe thang. Ông thầy nhảy xuống khỏi thang vào bàn địa bị chặt đứt và thang được đem đi. Trên bàn lúc này chỉ còn Tam Nguyên ngồi xuống, quay lưng về hướng đông (nơi sẽ rơi xuống, mắt nhìn về hướng tây nơi ông thầy sẽ chủ huy cuộc nhảy võng. Ông thầy cầm con dao khi nãy bây giờ ngồi cách bàn địa khoảng 5m, bắt đầu hành lễ. Ông ta hô lên hai tiếng ê, ê báo cho tam nguyên biết cuộc lễ bắt đầu. Sau đó, ông ta hô tiếp một lần đồng thời nhổm người lên một ít, hô lần thứ hai đứng khom và hô lần thứ ba đứng thẳng người lên. Xong việc này, ông dang tay phải sang phải và cũng hô ba lần, mỗi lần hô là một lần nâng dần lên, đến câu thứ ba thì giơ thẳng lên đầu. Hết bên phải chuyển sang bên tay trái. Cứ mỗi lần hô và làm động tác này thì Tam Nguyên ở trên bàn cũng nhìn mà làm theo, và xong một bên tay thì Tam Nguyên thả một cặp hai miếng vải đen trắng ở một kẽ tay. Cứ như vậy sau sáu lần thì số mảnh vải kẹp ở tay cũng hết.

Xong việc thả các mảnh vải, theo lời hô của thầy, Tam Nguyên đứng thẳng và ngồi xuống, hai tay bó vào gối. Lại ba lần hô, Tam Nguyên theo đó mà chụm chân và xoay dần ra mép bàn phía đông. Trong lúc đó, mọi người ở dưới cùng nhau trải võng cho căng ra. Trên mặt võng trải 12 cái chăn đan chéo nhau, đồng thời lấy gạo vãi khắp mặt võng. Số chăn phải xếp sao cho để lúc người Tam Nguyên nhảy xuống thì tất cả các đầu chăn phải chụm lại phủ kín toàn bộ người nhảy võng.

Tam Nguyên cứ nhích dần, nhích dần. Đến lần hô thứ ba thì buông mình rơi xuống võng theo đằng lưng xuống trước. Khi xuống tới nơi, tất cả các chăn phủ kín Tam Nguyên. Anh ta không được động đậy mà vẫn giữ nguyên tư thế ngồi bó gối. Chỉ đến khi các thầy xông vào, lấy tay đập vào đầu gối, lúc ấy Tam Nguyên mới được bỏ tay ra và duỗi thẳng người và chân. Các thầy cởi áo của mình ra đắp cho Tam Nguyên. Người ta bắt đầu đọc những lời thần chú. Sau đó người ta nâng Tam Nguyên ngồi dậy, các thầy lần lượt vào dùng dấu bùa đóng (tượng trưng) và niệm chú cho Tam Nguyên, bón trứng và cơm cho Tam Nguyên. Người ta đem đến một cuộn vải và chiếc ống nứa để dốc tiền vào lòng Tam Nguyên để kiểm tra âm dương rồi xé cho Tam Nguyên hai đoạn vải.

Mọi thủ tục như vậy là xong. Giờ đây chàng trai ấy coi như đã được cấp sắc là Tam Nguyên. Và anh ta đã trở thành một ông thầy Tam Nguyên mới và hoà vào dòng các thầy múa ba vòng xung quanh bàn địa. Trong lúc vừa múa các thầy cùng nhau chặt võng ra nhiều mảnh và đem vứt ra bốn phía. Lễ kết thúc, mọi người lại nhảy múa trở về nhà trong tiếng nhạc rộn rã.

Kết thúc
Những người hôm qua dựng bàn địa nay lại tự tay phá nó ra, ngoài những người đó không ai được làm. Lán thờ được dỡ và đem ra khỏi khu vực nhà ở để đốt đi.

Lễ lập tịch là một lễ hội vừa phong phú vừa phức tạp, trong đó chứa đựng rất nhiều các phong tục, tín ngưỡng của dân tộc Dao Họ. Nó gồm nhiều loại hình múa, nhạc, lễ và đặc biệt là số lượng lớn những bài cúng do các thầy cúng đọc từ các sách đã được quy định từ lâu đời, có ý nghĩa rất quan trọng đến đời sống vật chất vào tâm linh của tộc người này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Dao
Lễ hội của người Dao


title: Dicranomyia midas

text:
Dicranomyia midas là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Megasurcula tremperiana

text:
Megasurcula tremperiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Megasurcula
Động vật được mô tả năm 1911


title: Lasioglossum globosum

text:
Lasioglossum globosum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1853


title: Sông Vàm Cỏ Đông

text:
Sông Vàm Cỏ Đông là một chi lưu của sông Vàm Cỏ, thuộc hệ thống sông Đồng Nai.

Sông Vàm Cỏ Đông bắt nguồn từ vùng đồng bằng trũng thấp thuộc lãnh thổ Campuchia chảy vào Việt Nam tại xã Biên Giới, xã Thành Long, huyện Châu Thành, Tây Ninh, rồi qua các huyện Bến Cầu, Hòa Thành, Gò Dầu, Trảng Bàng (đều thuộc Tây Ninh) với thủy trình khoảng 98 km. Đoạn tiếp theo dài khoảng 6 km là ranh giới hai tỉnh Tây Ninh, Long An. Sau đó, sông chảy vào địa phận tỉnh Long An qua các huyện Đức Hòa, Đức Huệ, Bến Lức, Cần Đước với thủy trình khoảng 86 km rồi kết hợp với sông Vàm Cỏ Tây tạo nên sông Vàm Cỏ để đổ vào sông Soài Rạp và đi ra biển Đông.

Sông Vàm Cỏ Đông có một số chi lưu trong đó có sông Nhật Tảo. Vào thời nhà Nguyễn, sông Vàm Cỏ Đông mang tên là sông Quang Hóa vì chảy qua gần lỵ sở và cắt ngang chính giữa huyện Quang Hóa, phủ Tây Ninh, tỉnh Gia Định thời nhà Nguyễn (vùng đất nay là các huyện Bến Cầu, Gò Dầu, Trảng Bàng,... tỉnh Tây Ninh). Đại Nam nhất thống chí chép về sông này như sau:

Nguồn chính chảy từ tỉnh Prey Veng Campuchia, qua phía bắc tỉnh Svay Rieng có tên Khmer gọi là Prek Kampong Spean, đoạn đầu nguồn của nguồn chính khi vào Việt Nam ngày nay gọi là sông Suối Mây, còn trước đây gọi là Cái Cậy. Sông có chiều dài 280 km trong đó phần trên lãnh thổ Việt Nam dài hơn 190 km.Lưu vực sông rộng 8.500 km² và lưu lượng là 96 m³/s.

Tại Tây Ninh, Vàm Cỏ Đông chảy từ phía tây bắc hướng Bến Cầu có cảng Bến Kéo qua Gò Dầu Hạ, rồi xuôi hướng đông nam chảy qua thị trấn Bến Lức của tỉnh Long An. Đoạn trung lưu chảy từ Bến Lức tới Tân Trụ, vào thời chúa Nguyễn và nhà Nguyễn gọi là sông Bến Lức (hoặc sông Lật Giang hay sông Cửu An). Sông Vàm Cỏ Đông và sông Vàm Cỏ Tây hợp lưu lại (tại Tân Trụ) thành sông Vàm Cỏ. Vì có nhiều nhánh sông nhỏ của Vàm Cỏ Đông nên nó rất thuận tiện cho việc lưu thông bằng đường thủy để vận chuyển hàng hóa từ các nơi về Tây Ninh hay ngược lại từ Tây Ninh đến những nơi khác (chủ yếu là các tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long), điển hình là tại cảng Bến Kéo (huyện Hòa Thành) rất tấp nập.

Đây là nơi xảy ra nhiều trận đánh ác liệt trong các cuộc chiến tranh. Trong cuộc chiến chống Pháp, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đã chỉ huy trận đánh đốt tàu Hy Vọng của thực dân Pháp tại vàm Nhựt Tảo. Trong chiến tranh Việt Nam, đây cũng là nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt.

Sông này nổi tiếng với bài hát cùng tên là bài "Vàm Cỏ Đông" (sáng tác: Trương Quang Lục, thơ: Hoài Vũ), "Lên ngàn" (sáng tác: Hoàng Việt).

Bắt nguồn từ phía bắc tỉnh Svay Rieng của nước bạn Campuchia, sông Vàm Cỏ Đông có tên Khmer là Prek Kampong Spean. Khi qua biên giới Việt Nam sông có tên gọi theo tiếng bản địa là sông Cái Cay. Tổng chiều dài của sông hơn 280 km trong đó phía Việt Nam là 180 km chảy dài. Sông chảy uốn khúc quanh co qua nhiều làng mạc trù phú của cả hai nước Việt- Cam và hàng năm đem lại rất nhiều hoa lợi cho cư dân ven bờ.

Lữ khách ai đó một chiều ngang bến sông thơ, con sông đã mang nhiều huyền thoại và sử tích lưu danh truyền đời mà dừng chân ngắm trời non nước mới thấy cái thú tiêu dao của kẻ phong hồ quả cũng là không uổng. Về đây cảm nhận và khám phá con sông huyền thoại rồi lần theo dấu vết thăng trầm lịch sử của dòng sông Vàm Cỏ Đông từ cách nay mấy trăm năm ta thấy quả nhiên dòng sông này chất chứa trong mình nhiều điều rất ư thầm kín. Người xưa gọi là sông Quang Hóa hay Khê Lăng. Có lẽ thế nên trong phần giới thiệu về thổ nhưỡng sông núi của trấn Phiên An- Nam Việt thì sách Gia Định Thành Thông Chí của Trình Hoài Đức thời nhà Nguyễn chép rằng:

"Ở thượng lưu sông Thuận An cách phía tây trấn 160 dặm rưỡi. Phủ sở ở bờ phía Bắc sông lớn có người Trung Hoa và Cao Miên ở chung lẫn lộn làm ăn, có tuần ty coi thâu thuế lệ cước đồn và phòng giữ biên cảnh. Từ đây chảy 24 dặm rưỡi có cửa sông Khê Lăng, 91 dặm rưỡi đến thủ sở Quang Phong giáp địa giới Cao Miên. đây là con đường mà sứ thần Cao Miên sang cống hiến phải đi ngang qua. Dọc theo sông ruộng đất mới khẩn còn nhiều rừng rú. Lên hướng Tây nước chia làm hai nhánh. Nhánh phía Bắc tục danh là Cái Bát đi thẳng ra Bắc 100 dặm chỗ cùng tuyền về đằng Bắc 100 dặm nữa là rừng Quang Hóa. Nhánh phía Nam tục gọi là sông Cái Cay đi lên hướng Tây hơn 100 dặm cũng cùng tuyền. Tới đây đều là đất rừng Quang Hóa liên tiếp nối dài…"

Nếu nói như vậy sông sông Quang Hóa ngày xưa và Vàm Cỏ ngày nay tính từ hợp lưu ở Tân Trụ đổ lên thì Vàm Cỏ Tây gọi là Cái Bát, Vàm Cỏ Đông gọi là Cái Cay. Tên gọi Cái Cay ấy nghe bằng âm Hán tự cổ có nghĩa gần giống như suối tóc hay tóc dài của người nữ phụ. Nếu quan sát sông Vàm Cỏ Đông của ngày hôm nay mà lấy cầu Gò Dầu làm trung tâm chia đôi nữa Thượng- Hạ lưu sông Vàm Cỏ Đông rồi phóng tầm mắt nhìn bao qua ra xa mới thấy bốn bề rộng mở với ngút ngàn màu xanh của đồng lúa và cây cối ven bờ. Chính cây cầu Gò Dầu bắc qua sông Vàm Cỏ này theo cư dân địa phương thì còn một cái tên gọi nữa nghe hơi huyền hoặc chút là cầu "Xóa Nợ". Dân gian nói rằng mỗi năm có rất nhiều con bạc từ Việt Nam qua cửa khẩu Mộc Bài (Cách có mấy cây số) bên đất Cambodia chơi trò đen đỏ. Kẻ được thì ít người thua thì nhiều, có người thua quá cùng đường nghỉ quẩn khi về ngang qua sông Vàm Cỏ Đông trầm mình xuống đó để xóa đi món nợ khốn cùng. Trần gian có những điều bất công là thế, dòng sông vốn hiền hòa bốn mùa nước chảy xuôi dòng nuôi sống biết bao thế hệ, một ngày bỗng dưng thành nơi ai oán tương phùng cho âm dương cách biệt. Tháng sáu về những cơn mưa giữa mùa thường hay xuất hiện lúc sang chiều mang đến cái mát trong lành cho thời tiết khu vực. Từ cầu "Xóa Nợ" nhìn xuôi về hạ lưu là vùng đất giáp ranh của hai tỉnh Long An- Tây Ninh sông Vàm Cỏ như một dải lụa mềm ôm lấy hai triền bờ cỏ cây xanh mướt. Lâu lâu nước chảy xuôi dòng bị cản lại bởi các cầu cảng mọc ngay mép nước làm nơi trú ngụ cho tàu thuyền cập bến, những con thuyền xuôi ngược ngày đêm rẽ đôi sóng nước Vàm Cỏ là phương tiện trao đổi hàng hóa giao thương giữa các miền. Nhìn lên thượng lưu con sông bị thu hẹp tầm mắt bởi núi Bà Đen án ngữ, người ta nói thế núi và sông này giống như Long chầu Hổ phục mà tạo nên một vùng đất có nhiều huyền tích về địa linh nhân kiệt nhiều đời. Bình thường trời sáng trong mặt sông lững lờ xuôi nước và những đám Lục Bình theo thuyền rẽ sóng lên xuống. Gặp khi trời nhiều mây mù cộng với gió nam từ biển thổi vào, hơi nước dưới mặt sông bốc lên tạo thành những đám vũ tích lững lờ lãng đãng như sương như khơi trước khi lên cao và vướng vào các sườn núi khu vực Bà Đen là thế. Có một thời những văn nhân theo bước phong hồ mà thường khi vẫn đắm mình vào con nước chiều lên xuống lúc hoàng hôn buông nắng để tạo ra những thi khúc sống mãi với thời gian về dòng sông huyền thoại này là có thực. Bài hát Lên Ngàn của nhạc sĩ Hoàng Việt và bài ca Vàm Cỏ Đông của Trương Quang Lục cũng bắt nguồn từ đây.

Trở lại sông Vàm Cỏ Đông một chiều sương giăng mờ phủ, đứng trên cầu ‘Xóa Nợ" lặng im nhìn nước chảy xuôi chiều mà nghe âm vang tiếng mái chèo khua nhịp, tiếng hò lữ thứ của người khách qua sông dạo ấy, khi chính nơi đây cũng là một bến sông thơ tấp nập ghe thuyền ngược xuôi. Ngày nay qua nhiều thăng trầm biến động của thời gian và con vần kiến tạo dòng Quang Hóa xưa cũng thay đổi đi nhiều. Các cây cầu mọc lên, bến sông thơ không còn nữa, hai bên bờ sông mọc lên các tiểu khu công nghiệp và làng mạc, phố xá người xe tấp nập nhưng dòng sông ấy vẫn còn giữ trong mình những tháng năm huyền thoại mà cư dân hai bên bờ vẫn kể cho hậu thế nhân sinh nghe lại. Thời gian là minh chứng, sông Vàm Cỏ Đông trải qua các cuộc dựng xây và giữ gìn đất nước cũng đóng góp không ít chiến công vào trang sử vẻ vang của dân tộc. Từ giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan thiên tạo này, nếu có một ngày các hãng lữ hành quốc tế và trong nước khám phá ra để triển khai được các dự án du lịch ngược xuôi sông Vàm Cỏ cho du khách từ khắp nơi về thưởng lãm nét đẹp hoang sơ quyến rũ của dòng sông lịch sử mang sắc màu huyền thoại này thì hay biết mấy!

Tây Ninh một chiều tháng 6 năm 2015
Nguyễn Quang Vinh
(Tư liệu minh họa là sông Vàm Cỏ Đông- Núi Bà Đen và Thánh thất Trảng Bàng- Tây Ninh cùng sách Gia Định Thành thông Chí- Photo by Quang Vinh. Cơ quan hợp tác báo chí và truyền thông quốc tế ITCI)

Các cây cầu
Các cầu qua sông Vàm Cỏ Đông địa phận Việt Nam: cầu Bến Sỏi (trên đường lộ 781 nối từ thị trấn Châu Thành về Cửa khẩu Phước Tân, Tây Ninh), cầu Gò Chai (Châu Thành, Tây Ninh), Cầu Bến Đình nối từ quốc lộ 22B thuộc địa phận xã Cẩm Giang huyện Gò Dầu qua xã Tiên Thuận tới thị trấn Bến Cầu huyện Bến Cầu, Tây Ninh, cầu Gò Dầu (nối thị trấn Gò Dầu, huyện Gò Dầu với cửa khẩu Mộc Bài huyện Bến Cầu, Tây Ninh, trên quốc lộ 22 đường Xuyên Á), cầu An Phước nối xã Phước Chỉ với phường An Hòa thị xã Trảng Bàng cầu Đức Huệ (nối thị trấn Hiệp Hòa huyện Đức Hòa với thị trấn Đông Thành huyện Đức Huệ - Long An), cầu Đức Hòa (trên Quốc lộ N2), cầu nối Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương (đã thi công), cầu Bến Lức (Long An).

Theo quy hoạch xây dựng của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh thì sẽ có thêm 8 cây cầu bắc qua sông Vàm Cỏ Đông bao gồm: cầu Băng Dung (xã Biên Giới và xã Phước Vinh, huyện Châu Thành), cầu Bến Trường (xã Hòa Hội và xã Hảo Đước, huyện Châu Thành), cầu Ninh Điền (xã Ninh Điền và xã Thanh Điền, huyện Châu Thành), cầu Trường Đông (xã Long Vĩnh, huyện Châu Thành với xã Trường Đông, thị xã Hòa Thành), cầu Thạnh Đức (thị trấn Bến Cầu với xã Thạnh Đức, huyện Gò Dầu), cầu Hiệp Thạnh (xã Lợi Thuận với xã Hiệp Thạnh, huyện Gò Dầu), cầu trên đường cao tốc TP. HCM - Mộc Bài và cầu Phước Chỉ - Lộc Giang kết nối xã Lộc Giang, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An với xã Phước Chỉ, thị xã Trảng Bàng.

Tham khảo

Sông tại Tây Ninh
Sông tại Long An
Vàm Cỏ Đông


title: Acid hydrofluoric

text:
Acid fluorhydric là một dung dịch của hydro fluoride (HF) trong nước. Cùng với hydro fluoride, acid fluorhydric là một nguồn fluor quý giá, là chất tiền thân của nhiều dược phẩm, polymer (ví dụ teflon), và phần lớn các chất tổng hợp có chứa fluor. Người ta biết đến acid này nhiều nhất là khả năng hòa tan thủy tinh của nó do acid này tác dụng với SiO2, thành phần chính của thủy tinh.

Bởi tính chất phản ứng mạnh với kính, acid hydrofluoric thường được lưu chứa trong các bình nhựa polyethylene hoặc teflon. Nó cũng đặc trưng bởi khả năng hòa tan nhiều kim loại và oxide của các á kim.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 (HF)
 (5HF)
 (6HF)
 (7HF)

Hợp chất hydro
Acid
F


title: Perdita melanura

text:
Perdita melanura là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Nguyễn Duy Trinh

text:
Nguyễn Duy Trinh (1910 - 1985) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau đó là Cộng Hòa Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam. Ngoài ra, ông còn được biết đến với vai trò là người đại diện cho phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đặt bút ký kết Hiệp định Paris 1973.

Tiểu sử
Nguyễn Duy Trinh, sinh ngày 15 tháng 7 năm 1910 trong một gia đình nông dân tại xã Nghi Thọ, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Năm 1922, Nguyễn Duy Trinh được gia đình cho theo học tại Trường Quốc học Vinh. Năm 1924, ông là học trò của thầy giáo Trần Phú.

Năm 1925, ông đã tham gia phong trào học sinh đòi tự do hoạt động chính trị tại thành phố Vinh. Năm sau, ông gia nhập Tân Việt Cách mạng đảng và được phái vào Sài Gòn hoạt động. Tại đây ông bị bắt và bị kết án 18 tháng tù. hết hạn tù, ông bị chính quyền trục xuất về miền Trung. Tại quê nhà ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Thời kỳ 1930 - 1931, ông lại bị bắt và bị đày ra Côn Đảo, sau chuyển về Kon Tum. Tại đây, năm 1941, ông cùng một số bạn tù vượt ngục nhưng bị bắt lại.

Tại Đại hội Đảng lần thứ II (1951), ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, và đến tháng 8 năm 1955 đảm nhiệm chức vụ Bí thư TƯ Đảng. Ông là uỷ viên Bộ chính trị Trung ương Đảng suốt từ năm 1956 đến năm 1982. Tại Đại hội Đảng lần thứ V (1982) ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng cho đến khi mất.

Ông từng đảm nhiệm các chức vụ: Chánh Văn phòng Trung ương Đảng (cuối năm 1954), Bộ trưởng Phủ Thủ tướng (1958), Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học Nhà nước (1963 - 1965) và là Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao lâu nhất Việt Nam (1965 - 1980). Chính trong thời gian đó, Việt Nam đàm phán và ký kết Hiệp định Paris về kết thúc chiến tranh Việt Nam. Sau khi Việt Nam hoàn toàn thống nhất, tiến hành công cuộc tái thiết sau hơn 30 năm bị tàn phá bởi các cuộc chiến tranh; vừa tranh thủ sự hỗ trợ của các nước xã hội chủ nghĩa và cộng đồng thế giới, vừa đấu tranh chống bao vây cấm vận. Chính trong thời kỳ đó, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của Liên Hợp Quốc.

Sau khi thôi giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (năm 1980) ông tham gia vào Ban nghiên cứu chiến lược kinh tế-xã hội của TƯ Đảng và Chính phủ (1982).

Ông còn là Đại biểu Quốc hội Việt Nam suốt từ khóa I đến khóa VII.

Đóng góp

Nguyễn Duy Trinh đóng góp tích cực vào việc hoạch định và thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và đoàn kết quốc tế trong hoàn cảnh có sự bất đồng sâu sắc trong phe XHCN. Việc đàm phán ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam năm 1973 có công lao của ông và thay mặt phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký chính thức vào Hiệp định Paris về Chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam.

Tặng thưởng và vinh danh
Huân chương Sao vàng;
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến Chống Mỹ Cứu nước hạng Nhất;
Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng,...
Tên của Nguyễn Duy Trinh được đặt cho các con đường tại thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh và đường vào Khu đô thị Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
Năm 2011, Trường THPT Nghi Lộc I được đổi tên thành trường THPT Nguyễn Duy Trinh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Phó Thủ tướng Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam
Người Nghệ An
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa II
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa V
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII
Sinh năm 1910
Mất năm 1985
Huân chương Sao Vàng
Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam
T
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà ngoại giao Việt Nam


title: Trà Lồng

text:
Trà Lồng là một phường thuộc thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Phường Trà Lồng nằm ở phía đông nam thị xã Long Mỹ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Phụng Hiệp
Phía tây và phía bắc giáp xã Tân Phú
Phía nam tỉnh Sóc Trăng.

Phường Trà Lồng có diện tích 6,91 km², dân số năm 2019 là 3.683 người, mật độ dân số đạt 533 người/km².

Lịch sử
Trước đây, Trà Lồng là một thị trấn thuộc huyện Long Mỹ, được thành lập vào ngày 27 tháng 10 năm 2006 trên cơ sở điều chỉnh 713,56 ha diện tích tự nhiên và 4.571 người của xã Long Phú.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 933/NQ-UBTVQH13. Theo đó:
Chuyển thị trấn Trà Lồng về thị xã Long Mỹ mới thành lập
Thành lập phường Trà Lồng trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của thị trấn Trà Lồng và một phần diện tích, dân số của xã Tân Phú.

Sau khi thành lập, phường Trà Lồng có 709,07 ha diện tích tự nhiên và 4.680 người.

Ngày 11 tháng 7 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hậu Giang ban hành Nghị quyết 11/2019/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập khu vực Long An vào khu vực 1
Sáp nhập hai khu vực Long An 1 vào khu vực Long Khánh thành khu vực 2
Sáp nhập hai khu vực Long Trị 2 và Khánh Hưng 2 thành khu vực 3.

Hành chính
Phường Trà Lồng được chia thành 3 khu vực: 1, 2, 3.

Chú thích

Tham khảo


title: Nomada rhinula

text:
Nomada rhinula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1914


title: Đạ Huoai (định hướng)

text:
Đạ Huoai hay Đa Huoai có thể chỉ:

 Huyện Đạ Huoai thuộc tỉnh Lâm Đồng
 Sông Đa Huoai, một phụ lưu của sông Đồng Nai, chảy qua các tỉnh Lâm Đồng và Đồng Nai


title: Sắp xếp trộn

text:
Trong khoa học máy tính, sắp xếp trộn (merge sort) là một thuật toán sắp xếp để sắp xếp các danh sách (hoặc bất kỳ cấu trúc dữ liệu nào có thể truy cập tuần tự, v.d. luồng tập tin) theo một trật tự nào đó. Nó được xếp vào thể loại sắp xếp so sánh. Thuật toán này là một ví dụ tương đối điển hình của lối thuật toán chia để trị do John von Neumann đưa ra lần đầu năm 1945. Một thuật toán chi tiết được Goldstine và Neumann đưa ra năm 1948.

Trộn
Giả sử có hai danh sách đã được sắp xếp  và . Ta có thể trộn chúng lại thành một danh sách mới  được sắp xếp theo cách sau:
So sánh hai phần tử đứng đầu của hai danh sách, lấy phần tử nhỏ hơn cho vào danh sách mới. Tiếp tục như vậy cho tới khi một trong hai danh sách là rỗng.
Khi một trong hai danh sách là rỗng ta lấy phần còn lại của danh sách kia cho vào cuối danh sách mới.

Ví dụ: Cho hai danh sách , quá trình hòa nhập diễn ra như sau:

Trộn tại chỗ
Giả sử trong danh sách  có 2 danh sách con kề nhau  và  đã được sắp. Ta áp dụng cách trộn tương tự như trên để trộn hai danh sách con vào một danh sách tạm  rồi trả lại các giá trị của danh sách tạm T về danh sách A. Làm như vậy gọi là trộn tại chỗ.

Trộn từ dưới lên
Nếu danh sách con chỉ gồm hai phần tử, mỗi nửa của nó gồm một phần tử đương nhiên đã được sắp. Do đó việc trộn tại chỗ hai nửa danh sách này cho danh sách con 2 phân tử được sắp.

Xuất phát từ đầu danh sách  ta trộn  với ,  với ,... Khi đó mọi danh sách con gồm hai phần tử của  đã được sắp. Tiếp tục trộn các danh sách con kế tiếp nhau gồm 2 phần tử thành các danh sách con 4 phần tử... Mỗi lần trộn số các danh sách con cần trộn giảm đi một nửa. Quá trình dừng lại khi số danh sách con chỉ còn một.

Ví dụ: Cho danh sách

Sắp xếp trộn đệ quy
Một cách gọi đệ quy của sắp xếp trộn cũng thường được hướng dẫn trong các giáo trình giải thuật.

Để sắp xếp trộn đoạn  của danh sách  ta chia đoạn đó thành 2 phần  và ,trong đó  tiến hành sắp xếp với mỗi phần rồi trộn chúng lại. Lời gọi thủ tục sắp xếp trộn với  sẽ cho kết quả là sắp toàn bộ danh sách

Ví dụ: Cho danh sách
Giải thuật trộn đệ quy chia a thành hai danh sách con và tiến hành 3 bước

Sắp xếp trộn danh sách trái 2,7,6
{| class="prettytable"
|colspan="3" | Quá trình chia || ||colspan="3"|Quá trình trộn
|-
|colspan="3" | 2,7,6|| ||colspan="3"|2,6,7
|-
|2||colspan="2" |7,6|| ||2||colspan="2"|6,7
|-
|2||7||6|| ||2||7||6
|}
Sắp xếp trộn danh sách phải 3,4,5,1
{| class="prettytable"
|colspan="4" | Quá trình chia || ||colspan="4"|Quá trình trộn
|-
|colspan="4" | 3,4,5,1|| ||colspan="4"|1,3,4,5
|-
|colspan="2"|3,4||colspan="2" |5,1|| ||colspan="2"|3,4||colspan="2"|1,5
|-
|3||4||5||1|| ||3||4||5||1
|}
Trộn danh sách trái 2,6,7 với danh sách phải 1,3,4,5
{| class="prettytable"
|Danh sách trái||Danh sách phải|| Danh sách trộn
|-
|2,6,7||1,3,4,5||1,2,3,4,5,6,7
|}

Trộn các đường tự nhiên
Như trong phần đánh giá giải thuật, một trong những nhược điểm lớn của thuật toán Trộn trực tiếp là không tận dụng những thông tin về đặc tính của dãy cần sắp xếp. Ví dụ trường hợp dãy đã có thứ tự sẵn. Chính vì vậy, trong thực tế người ta ít dùng thuật toán trộn trực tiếp mà người ta dùng phiên bản cải tiến của nó. Phiên bản này thường được biết với tên gọi thuật toán trộn tự nhiên (Natural Merge sort).

Khái niệm đường chạy
Để khảo sát thuật toán trộn tự nhiên, trước tiên ta cần định nghĩa khái niệm đường chạy (run):

Một đường chạy của dãy số a là một dãy con không giảm của cực đại của a. Nghĩa là, đường chạy r = (ai, ai+1,..., aj) phải thỏa điều kiện:
 0 ≤ i ≤ j < n, với n là số phần tử của dãy a
 ak ≤ ak+1 ∀k, i ≤ k ≤ j

Ví dụ dãy 12, 2, 8, 5, 1, 6, 4, 15 có thể coi như gồm 5 đường chạy (12); (2, 8); (5); (1, 6); (4, 15).

Giải thuật
Các bước thực hiện thuật toán trộn tự nhiên như sau:

Bước 1: // Chuẩn bị

r = 0; // r dùng để đếm số đường chạy

Bước 2:

Tách dãy a1, a2,..., an thành 2 dãy b, c theo nguyên tắc luân phiên từng đường chạy:

Bước 2.1:

Phân phối cho b một đường chạy; r = r+1;

Nếu a còn phần tử chưa phân phối

Phân phối cho c một đường chạy; r = r+1;

Bước 2.2:

Nếu a còn phần tử: quay lại bước 2.1;

Bước 3:

Trộn từng cặp đường chạy của 2 dãy b, c vào a.

Bước 4:

Nếu r >= 2 thì trở lại bước 1;

Ngược lại: Dừng;

Ưu và nhược điểm
Thuật toán trộn tự nhiên khác thuật toán trộn trực tiếp ở chỗ thay vì luôn cứng nhắc phân hoạch theo dãy con có chiều dài k, việc phân hoạch sẽ theo đơn vị là đường chạy. ta chỉ cần biết số đường chạy của a sau lần phân hoạch cuối cùng là có thể biết thời điểm dừng của thuật toán vì dãy đã có thứ tự là dãy chi có một đường chạy.

Một nhược điểm lớn nữa của thuật toán trộn là khi cài đặt thuật toán đòi hỏi thêm không gian bộ nhớ để lưu các dãy phụ b, c. Hạn chế này khó chấp nhận trong thực tế vì các dãy cần sắp xếp thường có kích thước lớn. Vì vậy thuật toán trộn thường được dùng để sắp xếp các cấu trúc dữ liệu khác phù hợp hơn như danh sách liên kết hoặc file.

Mã giả

Mã giả ngắn gọn
procedure mergesort(l,r: integer);
var i, j, k, m: integer;
begin
    if r>l then
        begin
            m:=(r+l)shr 1;
            mergesort(l,m); mergesort(m+1,r);
            for i:= m downto l do b[i]:=a[i];
            for j:=m+1 to r do b[r+m+1-j]:=a[j];
            for k:=l to r do
                if b[i] < b[j] then
                    begin a[k]:=b[i]; i:=i+1 end
                else
                    begin a[k]:=b[j]; j:=j-1 end;
        end;
end;

Trộn tại chỗ

  Procedure Merge(k1,k2,k3:integer);
  Var i,j,k:integer;
            T: array[k1..k3] of integer;
 Begin
    i:=k1;
    j:=k2;
    k:=k3;
   while i<k2 and j<=k3 do
    Begin
      if a[i]<=a[j] then  begin
          T[k]:=a[i];
          i:=i+1;
        End
        else  begin
          T[k]:=a[j];
          j:=j+1;
        End;
     k:=k+1;
    End;
    if i>=k2 then
         while k<=k3 do begin
            T[k]:=a[j];
            j:=j+1;
            k:=k+1;
        End
    if j>k3 then
         while k<k2 do begin
            T[k]:=a[i];
            i:=i+1;
            k:=k+1;
        End
     For k:=k1 to k3
           a[k]:=T[k];
 End

Trộn từ dưới lên
  Procedure MergeSortUp (a[1..n])
  Var Int m,i
  {
    m=1
    while m<n {
      k=0
      while k+m<=n ''{
        merge(a,k+1,k+m+1,Min[k+2m,n])
        k=k+2m
      }
      m=2*m
    }
  }

Trộn đệ quy
  Procedure MergeSort (k1,k2)
  Var k3:integer;
  Begin
    if k1<k2 then begin
        k3:=(k1+k2)/2;
        MergeSort(k1,k3);
        MergeSort(k3+1,k2);

      Merge(k1,k3,k2);
      End;
  End;
Ngôn ngữ C++
void merge(int array[], int first, int middle, int last) {
    int temp[last + 1];
    int first1, last1, first2, last2;
    int index = first;

    first1 = first;
    last1 = middle;
    first2 = middle+1;
    last2 = last;

    while((first1 <= last1) && (first2 <= last2)) {
	if(array[first1] < array[first2]) {
	    temp[index] = array[first1];
            index ++;
            first1 ++;
	} else {
	    temp[index] = array[first2];
	    index ++;
	    first2 ++;
	}
    }

    if(first2 > last2) {
        while(first1 <= last1) {
            temp[index] = array[first1];
 	    index ++;
	    first1 ++;
        }
    }

    if(first1 > last1) {
        while(first2 <= last2) {
             temp[index] = array[first2];
	     index ++;
	     first2 ++;
        }
    }

    for(int i = first; i <= last; i ++) {
        array[i] = temp[i - first];
    }

    return;
}

void mergeSort(int array[], int first, int last) {
    if(first < last) {
        int middle = int((first + last) / 2);
     	mergeSort(array, first, middle);
	mergeSort(array, middle + 1, last);
	merge(array, first, middle, last);
    }
}

Xem thêm
 Sắp xếp nổi bọt
 Sắp xếp chọn
 Sắp xếp chèn
 Sắp xếp nhanh
 Sắp xếp vun đống

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Animated Sorting Algorithms: Merge Sort – graphical demonstration and discussion of array-based merge sort
 Dictionary of Algorithms and Data Structures: Merge sort
 Mergesort applet with "level-order" recursive calls to help improve algorithm analysis
 Open Data Structures - Section 11.1.1 - Merge Sort

Trộn
Sắp xếp so sánh
Sắp xếp ổn định


title: Ocenebra acanthophora

text:
Ocenebra acanthophora là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ocenebra


title: Saint-Bomer

text:
Saint-Bomer  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbomer


title: Megachile plesiosoma

text:
Megachile plesiosoma là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1935


title: Platymantis neckeri

text:
Platymantis neckeri là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea và quần đảo Solomon.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Richards, S. & Parker, F. 2004. Platymantis neckeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Platymantis


title: Callambulyx amanda

text:
Callambulyx amanda là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Miến Điện, Thái Lan, Malaysia, Sumatra, Borneo và Philippines.
Nó tương tự như Callambulyx rubricosa.

Chú thích

Tham khảo

Callambulyx


title: Mimeugnosta

text:
Mimeugnosta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Mimeugnosta arta Razowski & Becker, 1986
Mimeugnosta chascax Razowski, 1994
Mimeugnosta credibilis Razowski & Becker, 2002
Mimeugnosta enopla Razowski & Becker, 1986
Mimeugnosta particeps Razowski, 1986

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cochylini


title: Coenagrion intermedium

text:
Coenagrion intermedium là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Loài này được đưa vào sách đỏ IUCN năm 2009.

Coenagrion intermedium được miêu tả khoa học năm 1990 bởi Lohmann.

Chú thích

Tham khảo

Coenagrion


title: Lanthanomelissa pampicola

text:
Lanthanomelissa pampicola là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Lanthanomelissa
Động vật được mô tả năm 1996


title: Bạch Sa, Bành Hồ

text:
hương Bạch Sa () là một hương (xã) thuộc huyện Bành Hồ, Đài Loan. Đảo Bạch Sa nằm ở phía bắc của đảo chính Bành Hồ, được nối với đảo Tây qua cầu vượt biển Bành Hồ dài . Dân số của hương khoảng 10 nghìn người.

Địa lý
Bờ phía bắc của đảo Bạch Sa được bao phủ bởi các mảnh vụn san hô và cát mịn, sau một thời gian dài tích tụ tạo thành một bãi cát trắng rộng lớn nên được đặt tên là “bạch sa”.

Hương Bạch Sa gồm có hơn 20 đảo, bao gồm:
Đảo Bạch Sa (; Báishā Dǎo, Pe̍h-sua-tó)
Đảo Cát Bối (; Jíbèi Yǔ , Kiat-puè-sū)
Đảo Điểu (; Niǎo Yǔ, Tsiáu-sū), đảo có mật độ dân số cao nhất huyện
Đảo Trung Đồn (; Zhōngzhūn Yǔ, Tiong-tun-sū)
Đảo Đại Thương (; Dàcāng Yǔ, Tuā-tshng-sū)
Đảo Viên Bối (; Yuánbèi Yǔ, Înn-puà-sū)
Đảo Mục Đẩu (; Mùdǒu Yǔ, Ba̍k-táu-sū)
Đảo Thiết Châm (; Tiězhēn Yǔ, Thih-tiam-sū)
Đảo Cô Bà (; Gūpó Yǔ, Koo-pô-sū)
Đảo Hiểm Tiêu (; Xiǎnjiāo Yǔ, Hiám-ta-sū)

Hành chính
Hương Bạch Sa gồm có 15 thôn:
Thành Tiền (, Chéngqián Cūn)
Xích Khám (, Chìkàn Cūn)
Đại Thương (, Dàcāng Cūn)
Cảng Tử (, Gǎngzǐ Cūn)
Hậu Liêu (, Hòuliáo Cūn)
Giảng Mỹ (, Jiǎngměi Cūn)
Cát Bối (, Jíbèi Cūn) trên đảo Cát Bối
Điểu Dữ (, Niǎoyǔ Cūn) trên đảo Điểu
Kỳ Đầu (, Qítóu Cūn)
Thông Lương (, Tōngliáng Cūn)
Ngõa Động (, Wǎdòng Cūn)
Tiểu Xích (, Xiǎochì Cūn)
Viên Bối (, Yuánbèi Cūn) trên đảo Viên Bối
Trấn Hải (, Zhènhǎi Cūn)
Trung Đồn (, Zhōngzhūn Cūn) trên đảo Trung Đồn

Nhân khẩu

Căn cứ thống kê của cơ quan dân chính huyện Bành Hồ, đến cuối năm 2022 hương Bạch Sa có 3,6 nghìn hộ, nhân khẩu khoảng 10 nghìn người, thôn có dân số đông nhất và ít nhất lần lượt là thôn Xích Khám và thôn Thành Tiền, cuối năm 2022 dân số hai thôn lần lượt là 2.053 người và 114 người.

Theo số liệu thống kê của cơ quan nội chính huyện Bành Hồ vào tháng 8 năm 2008, có tổng cộng 5384 người trên đảo chính Bạch Sa.

Kinh tế
Hương Bạch Sa được đặt tên theo bãi biển cát trắng trải dài, trong hương có nhiều đảo lớn nhỏ, có bến cảng thuyền đánh cá, người dân trong hương sống chủ yếu bằng nghề đánh cá. Hương Bạch Sa là nơi duy nhất ở huyện Bành Hồ có nghề đánh bắt cá đinh hương, trong những năm gần đây, nghề nuôi cá đinh hương đã được đẩy mạnh vào "mùa đinh hương" vào mùa hè, rong biển ở đảo Cô Bà cũng là một loại rong biển đặc sản của địa phương. Hương Bạch Sa có xưng hiệu "xóm rong biển, thôn đinh hương".

Cư dân Bạch Sa sản xuất dưa Gia Bảo, mướp Bành Hồ và dưa Hami, và còn được gọi là quê hương của dưa và trái cây.

Giáo dục
Trung học Quốc dân Bạch Sa (澎湖縣立白沙國民中學)
Trung học Quốc dân Trấn Hải (澎湖縣立鎮海國民中學)
Trung học Quốc dân Cát Bối (澎湖縣立吉貝國民中學)
Trung học Quốc dân Điểu Dữ (澎湖縣立鳥嶼國民中學)
Tiểu học Quốc dân Trung Đồn (澎湖縣白沙鄉中屯國民小學)
Tiểu học Quốc dân Xích Khám (澎湖縣白沙鄉赤崁國民小學)
Tiểu học Quốc dân Điểu Dữ (澎湖縣白沙鄉鳥嶼國民小學)
Tiểu học Quốc dân Giảng Mỹ (澎湖縣白沙鄉講美國民小學)
Tiểu học Quốc dân Cát Bối (澎湖縣白沙鄉吉貝國民小學)
Tiểu học Quốc dân Hậu Liêu (澎湖縣白沙鄉後寮國民小學)

Du lịch

Nhà máy điện gió nằm ở thôn Trung Đồn, đây là nhà máy điện gió thế hệ thứ ba ở Bành Hồ. Nó được chính thức đưa vào hoạt động vào năm 2001. Có tổng cộng 8 cột điện gió, ngoài ra còn có một công viên ngắm biển.

Thủy cung Bành Hồ có diện tích 2,5 ha, có một tòa nhà hai tầng, ngoài ra còn có khu vực tiếp xúc với các sinh vật biển nhỏ.

Cây đa cổ đại Thông Lương nằm ở trước cung Bảo An ở thôn Thông Lương, là một cây đa cổ thụ có lịch sử lâu đời, ước tính ít nhất cũng đã sống trên trăm năm. Toàn bộ cây có tổng cộng 95 rễ trên không. Có diện tích che phủ 660 mét vuông, đây là cây đa lâu năm nhất ở Bành Hồ.

Cầu vượt biển Bành Hồ được hoàn thành vào năm 1965 và được mở rộng vào năm 1996 để trở thành một cây cầu hai làn xe mới. Tổng chiều dài của cây cầu là 2.494 mét, bắc giữa đảo Tây và đảo Bạch Sa, là cây cầu quy mô lớn đầu tiên ở Bành Hồ. Ở nơi giao giữa cây cầu và đảo Tây, có một trung tâm dịch vụ du lịch, có thể dùng để nghỉ ngơi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Bành Hồ


title: Atoposmia timberlakei

text:
Atoposmia timberlakei là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Atoposmia
Động vật được mô tả năm 1935


title: Eloeophila woodgatei

text:
Eloeophila woodgatei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Itylos (bướm)

text:
Itylos là một chi bướm trong họ Lycaenidae.

Các loài
Các loài trong chi gồm:
 Itylos fumosus (Balletto, 1993)
 Itylos mashenka Bálint, 1993
 Itylos mira Bálint & Lamas, 1999
 Itylos pasco Bálint & Lamas, 1994
 Itylos pnin Bálint, 1993
 Itylos titicaca (Weymer, 1890)

Chú thích

Tham khảo

Polyommatini


title: Sân bay quốc tế Owen Roberts

text:
Sân bay quốc tế Owen Roberts  là một sân bay nằm cách George Town 1 dặm, trên đảo Grand Cayman trong quần đảo Cayman, Đông Ấn thuộc Anh. MWCR là sân bay lớn nhất ở tây Ca-ri-bê, là căn cứ của hãng Cayman Airways.

Sân bay này bị hư hại đáng kể trong trận bão Ivan tháng 9 năm of 2004.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Aero Caribbean (La Habana)
 Air Canada (Toronto-Pearson)
 Air Jamaica (Kingston, Montego Bay)
 American Airlines (Miami)
 Atlantic Airlines de Honduras (Tegucigalpa, La Ceiba, Roatan, San Pedro Sula)
 British Airways (London-Heathrow, Nassau)
 Cayman Airways (Cayman Brac, Chicago-O'Hare [theo mùa], La Habana, Kingston, Miami, Montego Bay, New York-JFK, Orlando, Tampa)
Cayman Airways do Cayman Airways Express đảm trách (Cayman Brac, Little Cayman)
 Continental Airlines (Houston-Intercontinental, Newark)
 Delta Air Lines (Atlanta)
 Island Air (Cayman Brac, Little Cayman)
 Northwest Airlines (Detroit, Minneapolis/St. Paul [theo mùa])
 Spirit Airlines (Fort Lauderdale) [theo mùa]
 TACA (La Ceiba[thuê bao])
 US Airways (Boston, Charlotte, Philadelphia)
 United Airlines (Chicago-O'Hare)

Các hãng vận tải hàng hóa
 Cayman Airways (Miami)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Danh sách sân bay quần đảo Cayman
 Guide to Georgetown Owen Roberts Airport

Sân bay quần đảo Cayman


title: Phó tỉnh của Nhật Bản

text:
là một đơn vị hành chính của Nhật Bản. Đơn vị hành chính này dưới cấp tỉnh của Nhật Bản và bao gồm một số thành phố, huyện (gun) và thị trấn và làng. Phó tỉnh được thành lập để thay mặt chính quyền cấp tỉnh quản lý các khu vực vùng xa.

Các Shichō hiện tại
 Hokkaidō, là tỉnh lớn nhất của Nhật Bản về diện tích, được chia thành 14 Shichō. Các đơn vị này được thành lập từ năm 1897. Các Shichō không bao gồm các thành phố lớn như Sapporo và Hakodate cho đến năm 1922. Xem: Shichō của Hokkaidō
 Kagoshima có hai Shichō, Ōshima và Kumage, nằm ở Amami và Nishinoomote. Chúng bao gồm các đảo giữa Kagoshima và Okinawa.
 Miyazaki chỉ có 1 Shichō gồm huyện Nishiusuki, một huyện vùng núi nằm ở góc tây bắc của tỉnh.
 Nagasaki có 3 Shichō bao phủ các đảo của Tsushima, Iki và Gotō.
 Tokyo có 4 Shichō bao phủ các đảo thuộc chính quyền Tokyo gồm Hachijō, Miyake, Ogasawara và Ōshima.
 Okinawa có 2 Shichō là Miyako và Yaeyama, nằm trên các đảo Miyakojima và Ishigaki. Các văn phòng này quản lý các đảo xung quanh hai đảo trên.
 Shimane có 1 Shichō ở quần đảo Oki. Văn phòng này là văn phòng của chính quyền Nhật Bản nằm gần nhất với Liancourt Rocks, là một đảo do Hàn Quốc quản lý nhưng Nhật Bản tuyên bố chủ quyền.
 Yamagata có 4 Shichō, các Shichō này nằm trong 4 khu đô thị chính của tỉnh (Yamagata, Shinjo, Yonezawa và Shonai).

Xem thêm

Tham khảo

Phân cấp hành chính Nhật Bản
Đơn vị hành chính cấp hạt của Nhật Bản
Phân vùng quốc gia châu Á
Đơn vị hành chính địa phương cấp 2 theo quốc gia


title: Quận Wagoner, Oklahoma

text:
Quận Wagoner là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2020 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số khoảng 80,981. Quận lỵ của nó là Wagoner.

Lịch sử
Theo các nghiên cứu khảo cổ học, khu vực này là nơi sinh sống của những người xây dựng gò đất Caddoan trong khoảng thời gian từ năm 300 đến năm 1200 sau Công nguyên.

Người Creek định cư ở khu vực phía tây của Quận Wagoner sau khi họ bị buộc phải ra khỏi Alabama vào thập niên 1820. Phần phía đông là khu định cư của người Cherokee.

Trong Nội chiến năm 1865, quận là nơi diễn ra Trận chiến ở Flat Rock (còn được gọi là Hay Camp Action). Quân miền Nam do Brig chỉ huy, cùng với tướng quân Stand Watie và tướng Richard Gano đã bắt được 85 quân Liên minh và giết chết nhiều người dân đang thu hoạch cỏ khô.

Năm 1905, Công ước Sequoyah đề xuất thành lập hai quận từ khu vực này. Nửa phía tây sẽ tên là Coweta và nửa phía đông sẽ tên là Tumechichie. Tuy nhiên, thất bại trong nỗ lực tạo ra Sequoyah đã phủ nhận đề xuất này. Năm 1907 tại tiểu bang Oklahoma, Quận Wagoner được thành lập. Các thị trấn Porter và Coweta tranh giành Wagoner làm quận lỵ. Quận được đặt tên theo thị trấn Wagoner, nơi đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Thị trấn được đặt theo tên của Henry "Bigfoot" Wagoner, một nhân viên điều phối Đường sắt Katy từ Parsons, Kansas.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số, quận có tổng diện tích , trong đó nước bao phủ  (4,9%). Nó là một phần của Cao nguyên Ozark. Sông Verdigris phân chia phần phía đông và phía tây của quận. Sông Arkansas tạo thành một phần của ranh giới phía tây và phía nam. Grand River cũng chảy về phía nam qua quận. Quận xây đập vào năm 1942 để tạo ra Hồ Fort Gibson.

Quận giáp ranh
 Quận Rogers (tây bắc)
 Quận Mayes (đông bắc)
 Quận Cherokee (đông)
 Quận Muskogee (nam)
 Quận Tulsa (tây)

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2010, quận có 73.085 người. Mật độ dân số là 47,7/km2 với 29.694 đơn vị nhà ở có diện tích trung bình 55,9/dặm vuông (19,4/km2). Cơ cấu chủng tộc của quận là 80,07% người da trắng, 3,75% người Mỹ gốc Phi, 9,38% người Mỹ bản địa, 0,51% người châu Á, 0,88% từ các chủng tộc khác và 5,41% từ hai hoặc nhiều cuộc đua hơn. Người gốc Tây Ban Nha hoặc người Latinh thuộc bất kỳ chủng tộc nào chiếm 2,50% dân số.

Trong số 21.010 hộ gia đình, 37,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 65,90% là các cặp vợ chồng sống cùng nhau, 9,80% có chủ hộ là nữ không có chồng và 20,50% không có gia đình. Khoảng 17,70% tổng số hộ gia đình được tạo thành từ các cá nhân và 6,70% có người sống một mình từ 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ gia đình trung bình là 2,73 và quy mô gia đình trung bình là 3,08.

Trong quận, phân bố độ tuổi là 28,10% dưới 18 tuổi, 7,90% từ 18 đến 24, 28,50% từ 25 đến 44, 25,40% từ 45 đến 64 và 10,20% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 36 tuổi. Cứ 100 nữ thì có 97,70 nam. Cứ 100 nữ từ 18 tuổi trở lên thì có 94,90 nam.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận là $56,819, và cho một gia đình là $62,997. Thu nhập bình quân đầu người của quận là 24.976 đô la. Khoảng 8,3% gia đình và 12,1% dân số ở dưới chuẩn nghèo, bao gồm 18,5% những người dưới 18 tuổi và 5,8% những người từ 65 tuổi trở lên.

Sổ bộ về các địa điểm lịch sử

Những địa điểm này ở Quận Wagoner được liệt kê trong Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia:

Tham khảo

Quận của Oklahoma
Khu dân cư thành lập năm 1907


title: Ecnomus henoch

text:
Ecnomus henoch là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Rau muống

text:
Rau muống (danh pháp hai phần: Ipomoea aquatica) là một loài thực vật nhiệt đới bán thủy sinh thuộc họ Bìm bìm (Convolvulaceae), là một loại rau ăn lá. Phân bố tự nhiên chính xác của loài này hiện chưa rõ do được trồng phổ biến khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới., nhưng người ta cho rằng nó là bản địa Cựu thế giới và du nhập vào vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới Tân thế giới. Tại Việt Nam, nó là một loại rau rất phổ thông và rất được ưa chuộng.

Các thứ
 Ipomoea aquatica var. aquatica: Phân bố rộng khắp vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới toàn thế giới.
 Ipomoea aquatica var. heterophylla (Hallier f.) Rendle, 1905 (đồng nghĩa: Ipomoea reptans var. heterophylla Hallier f., 1898): Bản địa Namibia.

Miêu tả
Cây mọc bò, ở mặt nước hoặc trên cạn. Thân rỗng, dày, có rễ mắt, thường không có lông vào mùa nóng, và có lông vào mùa lạnh. Lá hình ba cạnh, đầu nhọn, đôi khi hẹp và dài. Hoa to, có màu trắng hay hồng tím, ống hoa tím nhạt, mọc từng 1-2 hoa trên một cuống. Quả nang tròn, đường kính 7-9 mm, chứa 4 hạt có lông màu hung, đường kính mỗi hạt khoảng 4 mm.

Phân loại
Ở Việt Nam, rau muống có hai loại trắng và tía, mỗi loại có đặc tính riêng. Cả hai loại đều có thể trồng trên cạn hoặc dưới nước. Thông thường thì người ta trồng rau muống trắng trên cạn; còn rau muống tía thường được trồng (hay mọc tự nhiên) dưới nước, nên tục gọi là rau muống đồng (hay rau muống ruộng).

Thành phần hóa học
Rau muống có 92% nước, 3,2% protit, 2,5% gluxit, 1% xenluloza, 1,3% tro. Hàm lượng muối khoáng rất cao: trong đó có khoảng 100 mg% calci, 37 mg% phosphor, 1,4 mg% sắt. Các vitamin gồm có 2,9% caroten, 23 mg% vitamin C, 0,10 mg% vitamin B1, 0,7% vitamin PP, 0,09 mg% vitamin B2. Ngoài ra còn chứa nhiều chất nhầy.

Công dụng

Công dụng

Từ rau muống, cách đơn giản nhất là luộc lên. Và tùy theo từng vùng, người ta có thể chấm với nước mắm, xì dầu, chao, mắm tép và tương (đặc biệt là tương Bần). Nước của rau muống luộc cũng thường được người dân Việt Nam uống pha với chanh sau bữa ăn. Tại Việt Nam xưa (làng Thanh Chiểu nay là Sen Chiểu - Phúc Thọ - Hà Nội) đã từng có loại rau muống được nuôi trồng rất cầu kỳ bằng cách cho ngọn rau mọc cuộn trong những chiếc vỏ ốc rỗng, để lấy những ngọn rau muống trắng nõn và mập mạp làm thức ăn....

Ngoài rau muống luộc, còn có rau muống xào tỏi (có thể gia chút mắm tôm theo truyền thống); làm nộm rau muống với lạc rang giã dập, giấm, đường, tỏi, ớt; gia vào canh riêu cua hoặc canh cua khoai sọ thay cho rau rút, ăn với lẩu gà, làm rau muống nướng. Cũng thường thấy rau muống được chẻ ra ăn sống với các loại rau thơm khác. Mỗi cách đều có hương vị riêng và tùy sở thích của từng vùng, từng miền mà cách chế biến có khác nhau. Khuyến cáo: rau muống ăn sống phải được rửa kỹ, ngâm nước muối hoặc nước ozone để khử trùng.

Dược lý

Chữa bệnh đái tháo đường. Đắp vết loét do bệnh zona.

Thơ văn
Có một bài thơ của Trần Tuấn Khải nhắc đến món ăn rau muống luộc như sau:

Anh đi anh nhớ quê nhà,

Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.

Nhớ người một nắng hai sương,

Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

A
Muống
Thực vật ăn được
Thực vật được mô tả năm 1775
Thực vật châu Á
Thực vật châu Phi
Thực vật châu Úc
Thực vật châu Mỹ


title: Mettet

text:
Mettetlà một đô thị ở tỉnh Namur. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 11.977 người. Tổng diện tích là 116,78 km², với mật độ dân số 103 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (bằng tiếng Pháp)
Motorbike Race Circuit "Jules Tacheny" (bằng tiếng Pháp)
 Mettet d'autrefois, Site of old postcards and old photographs of Mettet. Collection of PIERRE HUBOT

Đô thị của Namur


title: Brookula powelli

text:
Brookula powelli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Liotiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Brookula


title: Di động xã hội

text:
Di động xã hội (tiếng Anh: social mobility), còn gọi là sự cơ động xã hội hay dịch chuyển xã hội, là khái niệm xã hội học dùng để chỉ sự chuyển động của những cá nhân, gia đình, nhóm xã hội trong cơ cấu xã hội và hệ thống xã hội. Di động xã hội liên quan đến sự vận động của con người từ một vị trí xã hội này đến một vị trí xã hội khác trong hệ thống phân tầng xã hội. Thực chất di động xã hội là sự thay đổi vị trí trong hệ thống phân tầng xã hội. Vấn đề di động xã hội liên quan tới việc các cá nhân giành vị trí, địa vị xã hội, liên quan tới điều kiện ảnh hưởng tới sự biến đổi cơ cấu xã hội. Nội hàm của di động xã hội: Là sự vận động của cá nhân hay một nhóm người từ vị thế xã hội này sang vị thế xã hội khác; là sự di chuyển của một con người, một tập thể, từ một địa vị, tầng lớp xã hội hay một giai cấp sang một địa vị, tầng lớp, giai cấp khác. Di động xã hội có thể định nghĩa như sự chuyển dịch từ một địa vị này qua một địa vị khác trong cơ cấu tổ chức.

Hình thức di động xã hội
Thế hệ
Có thể phân biệt di động xã hội theo hai khía cạnh khác nhau:
Di động giữa các thế hệ: thế hệ con cái có địa vị cao hơn hoặc thấp hơn so với địa vị của cha mẹ;
Di động trong thế hệ: là một người thay đổi vị trí nghề nghiệp, nơi ở trong cuộc đời làm việc của mình, có thể cao hơn hoặc kém hơn so với người cùng thế hệ.
Ngang dọc
Di động xã hội được xác định như là sự vận động của các cá nhân hay một nhóm xã hội từ vị trí, địa vị xã hội này sang vị trí, địa vị xã hội khác. Bởi vậy, khi nghiên cứu di động xã hộ các nhà lý luận còn chú ý tới hình thức:
Di động theo chiều ngang: chỉ sự vận động cá nhân giữa các nhóm xã hội, giai cấp xã hội tới một vị trí ngang bằng về mặt xã hội. Trong xã hội hiện đại, di động theo chiều ngang cũng rất phổ biến, nó liên quan đến sự di chuyển địa lý giữa các khu vực, các thị trấn, thành phố hoặc các vùng địa phương;
Di động theo chiều dọc: chỉ sự vận động của các cá nhân giữa các nhóm xã hội, giai cấp xã hội tới vị trí, địa vị xã hội có giá trị cao hơn hoặc thấp hơn. Biểu hiện của hình thức này di động là sự thăng tiến, đề bạt - di động lên; và miễn nhiệm, rút lui, lùi xuống, thất bại - di động xuống.
Địa vị xã hội
Di động xã hội còn chủ yếu quan tâm tới địa vị đạt được - giành được, chứ không phải là địa vị gán cho - có sẵn; và phân biệt hai loại di động sau:
Di động được sự bảo trợ: đạt được địa vị cao bởi nguyên nhân hoàn cảnh gia đình hoặc yếu tố khác không trực tiếp liên quan đến khả năng hoặc nỗ lực, cố gắng của bản thân;
Di động do tranh tài: đạt được địa vị cao trên cơ sở của nỗ lực và tài năng bản thân.
Cơ cấu xã hội
Ngoài các hình thức di động trên, có thể đưa ra hai loại sau:
Di động cơ cấu: là sự di động xã hội với tư cách là kết quả của sự thay đổi trong quá trình phân phối các địa vị trong xã hội. Di động cơ cấu diễn ra bất chấp quy tắc thống trị của địa vị;
Di động trao động: trong di động này một số người thăng tiến thay vào vị trí của một số người khác di động xuống, kết quả tạo nên sự cân bằng cơ cấu xã hội.

Yếu tố ảnh hưởng đến di động xã hội
Điều kiện kinh tế, xã hội;
Trình độ học thức;
Giới tính;
Cư trú;
Xuất thân;
Lứa tuổi;
Tín ngưỡng;
Công nghiệp hóa;
,...

Xem thêm
Giai cấp xã hội
Trật tự xã hội
Bất bình đẳng xã hội
Phân tầng xã hội

Tham khảo
Nguyễn Đình Tấn, Cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Hà Nội, 1999.
Đào Duy Tính, Cơ cấu xã hội và giai cấp ở Việt Nam. Nhà xuất bản Thông tin lý luận - Hà Nội, 1996.
Harold R. Kerbo, Social Stratification and Inequality, New York: McGraw-Hill, Inc. 1991.

Chú thích

Di động xã hội-kinh tế
Tầng lớp xã hội
Bất bình đẳng xã hội


title: Raghudebbati

text:
Raghudebbati là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Raghudebbati có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 8 mét (26 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Raghudebbati có dân số 11.878 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Raghudebbati có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Raghudebbati, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Liên đại Nguyên sinh

text:
Liên đại Nguyên Sinh (Proterozoic, ) là một liên đại địa chất bao gồm một thời kỳ trước khi có sự phổ biến đầu tiên của sự sống phức tạp trên Trái Đất. Liên đại Nguyên Sinh kéo dài từ khoảng 2.500 triệu năm trước (Ma) tới khoảng 542,0 ± 1,0 Ma. Liên đại Nguyên Sinh là phần gần đây nhất của thời kỳ Tiền Cambri không chính thức và đã cũ.

Liên đại Nguyên Sinh bao gồm ba đại địa chất, từ cổ nhất tới trẻ nhất là:
 Đại Cổ Nguyên Sinh (Paleoproterozoic)
 Đại Trung Nguyên Sinh (Mesoproterozoic)
 Đại Tân Nguyên Sinh (Neoproterozoic)

Các sự kiện chính đã được xác định khá tốt là:
 Sự quá độ sang khí quyển giàu oxy trong đại Trung Nguyên Sinh.
 Một vài thời kỳ băng hà hóa, bao gồm cả quả cầu tuyết Trái Đất trong kỷ Cryogen ở cuối đại Tân Nguyên Sinh.
 Kỷ Ediacara (635 tới 542 Ma) được đặc trưng bằng sự tiến hóa của các sinh vật đa bào thân mềm khá phổ biến.

Hồ sơ địa chất

Hồ sơ địa chất liên đại Nguyên Sinh là tốt hơn nhiều so với liên đại trước đó là liên đại Thái Cổ (Archean). Ngược lại với các trầm tích biển sâu của liên đại Thái Cổ, liên đại Nguyên Sinh được đặc trưng bằng nhiều địa tầng được sắp đặt trên các biển thềm lục địa nông trải rộng; ngoài ra, phần nhiều trong số các loại đá này ít bị biến chất hơn so với các loại đá thời kỳ Thái Cổ. Nghiên cứu các loại đá này chỉ ra rằng đặc trưng nổi bật của liên đại này là sự lớn dần lên của lục địa khá nhanh và có quy mô lớn (là duy nhất trong liên đại Nguyên Sinh), các chu kỳ siêu lục địa và các hoạt động kiến tạo sơn hiện đại hoàn toàn.

Các sự kiện băng hà hóa đã biết đầu tiên diễn ra trong liên đại Nguyên Sinh; một trong số đó bắt đầu chỉ ngay sau khi liên đại này bắt đầu, trong khi có ít nhất 4 sự kiện như thế diễn ra trong đại Tân Nguyên Sinh, đạt tới đỉnh cao với "quả cầu tuyết Trái Đất" của băng hà Varangia.

Liên giới trong địa tầng học của liên đại này được gọi là liên giới Nguyên sinh.

Tích tụ oxy
Một trong những sự kiện quan trọng nhất của liên đại Nguyên Sinh là sự tích lũy oxy trong khí quyển Trái Đất. Mặc dù sự giải phóng oxy do quang hợp từ thời kỳ Thái Cổ là điều không còn nghi ngờ gì nữa, nhưng trong thời kỳ đó sự tích tụ oxy chưa đủ lớn cho đến khi quá trình chìm lắng hóa học của các chất như lưu huỳnh và sắt không bị oxy hóa đã được thực hiện xong. Vào khoảng 2,3 tỷ năm trước, oxy trong khí quyển có lẽ chỉ đạt được mức khoảng 1-2% của mức như ngày nay. Các tạo thành sắt theo dải, cung cấp phần lớn các quặng sắt trên thế giới, cũng là lắng đọng hóa học đáng chú ý. Phần lớn các tích tụ đã giảm mạnh sau 1.900 Ma, hoặc là do sự gia tăng của oxy hoặc là thông qua sự phối trộn của các cột nước đại dương.

Các địa tầng đỏ, có màu như vậy là do hematit, một chỉ thị cho sự gia tăng của oxy trong khí quyển sau 2 tỷ năm trước; chúng không được tìm thấy trong các tầng đá cổ hơn. Sự tích tụ oxy có lẽ là do 2 yếu tố: sự nhồi đầy của các chất chìm lắng hóa học và sự gia tăng của sự chôn vùi cacbon, nó cô lập các hợp chất hữu cơ mà nếu không thì chúng rất dễ dàng bị oxy hóa bởi oxy trong khí quyển.

Sự sống
Sự sống đơn bào và đa bào tiên tiến đầu tiên đã xảy ra gần như đồng thời với sự tích lũy oxy. Điều này có thể là do sự gia tăng trong các nitrat đã oxy hóa mà các động vật nhân chuẩn sử dụng, ngược lại với vi khuẩn lam. Cũng trong liên đại Nguyên Sinh thì quan hệ cộng sinh đầu tiên giữa các ti thể (đối với động vật và sinh vật nguyên sinh) và các lạp lục (đối với thực vật) và các vật chủ của chúng cũng đã tiến triển.

Sự phát triển thịnh vượng của các sinh vật nhân chuẩn như acritarch không ngăn cản sự bành trướng của vi khuẩn lam; trên thực tế, các stromatolit đạt tới đỉnh cao nhất của sự phổ biến và đa dạng trong liên đại Nguyên Sinh, vào khoảng 1,2 tỷ năm trước.

Theo truyền thống, ranh giới giữa liên đại Nguyên Sinh và đại Cổ Sinh (Paleozoic) của liên đại Hiển Sinh được thiết lập tại phần bắt đầu của kỷ Cambri khi các hóa thạch đầu tiên của các động vật được biết đến dưới tên gọi trùng ba thùy và archeocyatha xuất hiện. Trong nửa sau của thế kỷ 20, một loạt các dạng hóa thạch đã được tìm thấy trong các lớp đá của liên đại Nguyên Sinh, nhưng ranh giới trên của liên đại Nguyên Sinh vẫn được chốt tại phần đáy (sự khởi đầu) của kỷ Cambri, mà hiện nay coi là khoảng 542 Ma.

Xem thêm
 Niên biểu thời kỳ Tiền Cambri

Tham khảo

Nguyên Sinh, liên đại
Nguyên Sinh, liên đại
Lịch sử địa chất Trái Đất
Thời kỳ Tiền Cambri


title: Elathous rufobasalis

text:
Elathous rufobasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wurst miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Elathous


title: Pallars Jussà

text:
Pallars Jussà là một comarca (hạt) ở Catalonia, Tây Ban Nha.

Các đô thị
Dân số năm 2005.

 Abella de la Conca - 183
 Castell de Mur - 173
 Conca de Dalt - 439
 Gavet de la Conca - 313
 Isona i Conca Dellà - 1.149
 Llimiana - 168
 La Pobla de Segur - 3.043
 Salàs de Pallars - 334
 Sant Esteve de la Sarga - 144
 Sarroca de Bellera - 145
 Senterada - 113
 Talarn - 344
 La Torre de Cabdella - 732
 Tremp - 5.286

Tham khảo

 IDESCAT: Statistical information about Pallars Jussà (in Catalan) Source for surface ares, list of Các đô thị

Liên kết ngoài
 Official comarcal web site (in Catalan)
 Information about Pallars Jussà from the Generalitat de Catalunya (in Catalan)

Pallars Jussà


title: Cymbidium iridioides

text:
Hoàng lan (danh pháp hai phần: Cymbidium iridioides, tên tiếng Anh là Iris-like Cymbidium) là một loài phong lan.

Cây phân bố ở Ấn Độ, Nepal, Myanma, Trung Quốc, Việt Nam (Đà Lạt).

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Lan kiếm hồng hoàng Cymbidium iridioides trên SVRVN

Chi Lan kiếm


title: Grand-Corent

text:
Grand-Corent là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Grandcorent


title: Nguyễn Cảnh Cống

text:
Nguyễn Cảnh Cống(1585-19/5/1643) Tham đốc Đô úy Lỵ quận công; người làng Ngọc Sơn, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An làm tướng trong triều đình Hậu Lê Việt Nam.

Ông là đời thứ 7 của dòng họ Nguyễn Cảnh tại Nghệ An; Cha là Thái Bảo, Thư Quận công Nguyễn Cảnh Kiên,vợ ông là Trịnh Thị Ngọc Thịnh con gái của Bình An Vương Trịnh Tùng, có hai con trai cũng làm tướng cùng Triều: Thọ lộc hầu (không rõ tên) và Tùy trung hầu Nguyễn Cảnh Sử.

Hậu duệ hiện nay tập trung chủ yếu tại xã Thanh An, huyện Thanh Chương.

Tham khảo

Võ tướng nhà Lê trung hưng
Người Nghệ An
Dòng họ Nguyễn Cảnh


title: Valenzuela (Philippines)

text:
Thành phố Valenzuela (tiếng Philippin: Lungsod ng Valenzuela) là một trong những thành phố và đô thị ở Philippines cấu thành vùng đô thị Manila. Thành phố này có khoảng 500.000 dân và là một trong những ngoại vi công nghiệp và dân cư chủ yếu của Manila. Đường cao tốc Bắc Luzon chạy qua thành phố này và chạy xuyên qua vùng đô thị Manila đến tỉnh Bulacan.

Valenzuela có diện tích mặt đất khoảng 45 km². Thành phố Valenzuela giáp Thành phố Quezon và phía bắc của Thành phố Caloocan về phía đông, giáp Thành phố Malabon và phía nam của Thành phố Caloocan về phía nam, giáp Obando ở Bulacan về phía tây, giáp Thành phố Meycauayan (cũng ở Bulacan) về phía bắc.

Valenzuela được công nhận là thành phố từ năm 1998. Valenzuela trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là Tiểu Valencia. Phương tiện giao thông công cộng quan trọng nhất ở Valenzuela là Jeepney và xe buýt. Các dịch vụ giao thộng công cộng khác là xích lô và taxi.

Website chính thức của thành phố là .

Kể từ khi thành một thành phố vào năm 1998, nền kinh tế Valenzuela đã phát triển thịnh vượng và dân số đã tăng đáng kể.

Hành chính

Valenzuela có 33 barangay (phường) thuộc 2 khu vực bầu cử nghị viện và 2 khu vực lập pháp (legislative district). Khu vực lập pháp 1 có 23 barangay ở nửa phía bắc của thành phố còn khu vực 2 thì có 9 barangay ở nửa phía nam của thành phố.

Dưới đây là danh sách các phường:

Tham khảo

Thành phố ở vùng đô thị Manila
Thành phố của Philippines


title: Boisset, Haute-Loire

text:
Boisset là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire nam trung bộ nước Pháp. Xã Boisset, Haute-Loire nằm ở khu vực có độ cao trung bình 880 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Sony Ericsson W595

text:
Chiếc điện thoại Sony Ericsson W595 là một chiếc điện thoại dòng Walkman, kế thừa chiếc điện thoại Sony Ericsson W580.

Tính năng

Màn hình
QVGA (320x240) 2.2", màn hình LCD màu 18-bit

Camera
3.2 megapixel CMOS (2048x1536)
zoom số 2.5x
Quay Video: QVGA (320x240) @15fps

Video thoại
Có thể sử dụng được chức năng Video thoại, tuy nhiên, W595 chỉ có một camera. Điều này có nghĩa là những người tham gia vào cuộc đối thoại Video không thể đồng thời nhìn thấy nhau (trừ khi đang đứng trước một cái gương). Thay vì truyền tải hình ảnh của người gọi, chiếc đoeẹn thoại truyền tải những gì đằng sau nó (VD: Những gì có thể nhìn thấy bởi người gọi), một hiện trạng đã bị chỉ trích nặng nề bởi người sử dụng, điều này đã giảm đáng kể sự hữu ích của cuộc thoại Video.

Kết nối
Bluetooth
USB 2.0
3G

Audio
Walkman 3.0 với Mega Bass(Mega Bass chỉ sử dụng được với tai nghe và độ lớn âm thanh không đạt tối đa)
nhạc chuông MP3/AAC
đài FM với RDS, Dịch vụ GraceNote Track ID
Walkman với cảm ứng chuyển động (điều khiển lắc)
2 speakers (Khe loa trên đỉnh máy chỉ có tác dụng trang trí)

Thiết kế
7 màu: 'Active Blue', 'Cosmopolitan White', 'Jungle Grey', 'Ruby Black', 'Lava Black', 'Peachy Pink' và 'Sandy Gold'.
Có một phiên bản thiết kế đặc biệt được gọi là 'Floral' với họa tiết hoa màu hồng đào.
Cũng có một phiên bản đặc biệt mang tên 'w595s' màu xanh-đen
Có một phiên bản đặc biệt thứ 3 khác mang tên 'w595 ed hardy' được thiết kế bởi Ed Hardy, một nhà tạo mẫu hình săm nổi tiếng.

Dung lượng
Bộ nhớ trong 50 MB, kèm thẻ nhớ M2 1–4 GB M2, tối đa tới 8 GB.

Tính năng

3G: 	HSDPA 3.6 Mbps

Wi-Fi: 	Không

Bluetooth: 	Có, chuyển tập tin

OS: 	Java

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sony Ericsson thông cáo báo chí
 Tính năng và thông số kỹ thuật
 Tính năng và thông số kỹ thuật chính thức cho nhà phát triển
 Đánh giá Sony Ericsson w595  - Mobile phone review

W595


title: Danh sách thành phố, thị xã của Colombia

text:
Bogotá	7 363 494	Bogotá
Santiago de Cali	2 498 074	Valle del Cauca
Medellín	2 042 093	Antioquia
Barranquilla	1 429 031	Atlántico
Cartagena	1 001 044	Bolívar
Cúcuta	760 336	Norte de Santander
Bucaramanga	591 077	Santander
Pereira	460 271	Risaralda
Santa Marta	459 333	Magdalena
Ibagué	430 746	Tolima
Bello	413 465	Antioquia
Pasto	400 068	Nariño
Neiva	370 585	Huila
Manizales	362 856	Caldas
Soledad	360 294	Atlántico
Villavicencio	338 057	Meta
Soacha	332 884	Cundinamarca
Armenia	326 764	Quindío
Valledupar	324 642	César
Itagüí	300 269	Antioquia
Montería	281 219	Córdoba
Sincelejo	275 991	Sucre
Floridablanca, Colombia	262 849	Santander
Palmira	254 400	Valle del Cauca
Buenaventura	245 814	Valle del Cauca
Popayán	223 640	Cauca
Barrancabermeja	195 471	Santander
Dos Quebradas	186 831	Risaralda
Envigado	172 040	Antioquia
Tuluá	170 243	Valle del Cauca
Maicao	139 129	La Guajira
Florencia	137 659	Caquetá
Cartago	137 657	Valle del Cauca
Girardot	137 012	Cundinamarca
Sogamoso	133 179	Boyacá
Buga	120 344	Valle del Cauca
Tunja	119 576	Boyacá
Girón	115 759	Santander
Malambo	107 204	Atlántico
Magangué	106 411	Bolívar
Facatativá	100 005	Cundinamarca

Tham khảo

Colombia
Colombia
Colombia

Thành phố


title: Ovaro

text:
Ovaro là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 120 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 50 km về phía tây bắc của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.166 người và diện tích là 57,8 km².

Đô thị Ovaro có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Agrons, Cella, Chialina, Clavais, Cludinico, Entrampo, Lenzone, Liariis, Luincis, Luint, Mione, Muina, và Ovasta.

Ovaro giáp các đô thị: Ampezzo, Comeglians, Lauco, Prato Carnico, Ravascletto, Raveo, Sauris, Socchieve, Sutrio.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.ovaro.ud.it/

Đô thị tỉnh Udine


title: Stigmella azaroli

text:
Stigmella azaroli là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Loài này có ở Hy Lạp và on Cộng hòa Síp.

Ấu trùng ăn Crataegus azarolus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

A
Côn trùng châu Âu


title: Serrata magna

text:
Serrata magna là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Serrata


title: Xanthopenthes hummeli

text:
Xanthopenthes hummeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Baraqueville

text:
Baraqueville  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Gruchet-Saint-Siméon

text:
Gruchet-Saint-Siméon là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Gruchet-Saint-Siméon on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Sulzbach an der Murr

text:
Sulzbach an der Murr là một thị xã ở huyện Rems-Murr thuộc bang Baden-Württemberg nước Đức. Đô thị này có diện tích 40,11 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5395 người.

Tham khảo