title: Olesa de Bonesvalls

text:
Olesa de Bonesvalls là một đô thị trong comarca Alt Penedès, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).
 Olesa de Bonevalls became part of the Alt Penedès in the comarcal revision of 1990: previously it formed part of the Garraf.

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: 6977 Jaucourt

text:
6977 Jaucourt (1993 OZ4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 7 năm 1993 bởi E. W. Elst ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6977 Jaucourt

Thiên thể phát hiện năm 1993
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Annitella chomiacensis

text:
Annitella chomiacensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Annitella


title: Bagnols-les-Bains

text:
Bagnols-les-Bains là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Lozère


title: Thiệu Dương (phường)

text:
Thiệu Dương là một phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý
Phường Thiệu Dương nằm ở phía bắc thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Tào Xuyên và huyện Hoằng Hóa qua sông Mã
Phía tây giáp xã Thiệu Vân và phường Thiệu Khánh
Phía nam giáp các phường Đông Cương và Hàm Rồng
Phía bắc giáp huyện Hoằng Hóa qua sông Mã.

Phường có diện tích 5,71 km², dân số năm 2019 là 13.122 người, mật độ dân số đạt 2.298 người/km².

Lịch sử
Trước đây, Thiệu Dương là một xã nằm ở bờ nam sông Mã, gồm hai làng là Dương Xá Nội (phía trong đê sông Mã) và Dương Xá Ngoại (phía ngoài đê sông Mã) , gọi chung là làng Dương Xá hay làng Giàng.

Trước công nguyên, vào thời thuộc Hán, vùng Dương Xá có tên gọi là Tư Phố, là quận trị của quận Cửu Chân.

Theo sử sách, địa bàn xã Thiệu Dương là thủ phủ của trấn Thanh Hóa cho tới thời nhà Nguyễn.

Đầu thế kỉ 19 (triều Nguyễn), Dương Xá thuộc tổng Đại Bối, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Hóa (trước là phủ Thiệu Thiên).

Năm 1900, hai tổng Vận Quy và Đại Bối của huyện Đông Sơn được chuyển vào huyện Thuỵ Nguyên, cùng phủ Thiệu Hóa.

Sau Cách mạng Tháng Tám, huyện Thiệu Hóa được thành lập, xã Thiệu Dương thuộc huyện Thiệu Hóa.

Năm 1977, cùng với các xã hữu ngạn sông Chu thuộc huyện Thiệu Hóa, xã Thiệu Dương được sáp nhập với huyện Đông Sơn thành huyện Đông Thiệu, xã Thiệu Dương thuộc huyện Đông Thiệu.

Năm 1982, huyện Đông Thiệu đổi lại là huyện Đông Sơn, xã Thiệu Dương thuộc huyện Đông Sơn. Năm 1996, xã Thiệu Dương trở lại huyện Thiệu Hóa mới tái lập.

Ngày 29 tháng 2 năm 2012, xã Thiệu Dương được chuyển từ huyện Thiệu Hóa về thành phố Thanh Hóa.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1108/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập các phường thuộc thành phố Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021). Theo đó, thành lập phường Thiệu Dương trên cơ sở toàn bộ 5,71 km² diện tích tự nhiên và 13.122 người của xã Thiệu Dương.

Văn hóa

Danh nhân
 Dương Đình Nghệ (931-937), anh hùng dân tộc.

Đền thờ Dương Đình Nghệ tại phường Thiệu Dương được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 460/QĐ-BT ngày 18 tháng 3 năm 1996 của Bộ Văn hoá – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).

Di chỉ khảo cổ học
Tại Thiệu Dương đã phát hiện nhiều di chỉ khảo cổ của con người từ thời tiền sử (văn hóa Đông Sơn) vào các năm 1959, 1960, 1961, 1977, hiện đang lưu giữ tại bảo tàng thành phố Thanh Hóa.

Di chỉ Thiệu Dương: Di chỉ nằm trên cánh đồng khô ở Thiệu Dương. Phát hiện từ đầu những năn 1960, khai quật năm 1960 - 1961 với hàng vạn m2. Diện tích di chỉ gần 5 vạn rưỡi mét vuông. Tầng văn hoá từ 0,20 m đến 4,20 m. Ngoài khu cư trú, còn có mộ táng và phát hiện 38 mộ táng từ độ sâu 0,25 m đến 1,2 m, gồm có mộ Đông Sơn và mộ Hán. Số lượng hiện vật thu được là 1660 trong đó có 847 nằm trong tầng văn hoá, hiện vật trong mộ Hán là 570, trong mộ Đông Sơn là 245. Là khu cư trú – mộ táng của văn hoá Đông Sơn và thời Bắc thuộc trước và sau Công Nguyên. Đã được công nhận là di tích cấp quốc gia.

Kinh tế
Thiệu Dương có nghề truyền thống đan cót nhưng hiện nay còn rất ít người lao động. Hoạt động kinh tế chủ yếu hiện nay là buôn bán, sản xuất công nghiệp nhẹ.

Chú thích

Xem thêm


title: Pepila brittoni

text:
Pepila brittoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi & D'Alessandro miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Pepila


title: Linsdorf

text:
Linsdorf là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,36kilômét vuông, dân số năm 1999 là 318 người. Khu vực này có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: 14700 Johnreid

text:
14700 Johnreid (2000 AC240) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14700 Johnreid

014700
014700
Tiểu hành tinh được đặt tên
20000106


title: Quy hoạch số nguyên

text:
Quy hoạch số nguyên là một vấn đề của tối ưu hóa toán học, trong đó một vài hoặc toàn bộ các biến được giới hạn thành các số nguyên. Trong nhiều trường hợp, quy hoạch số nguyên được dùng thay cho quy hoạch số nguyên tuyến tính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A Tutorial on Integer Programming

Vận trù học
Tối ưu hóa (toán học)
Tối ưu hóa tổ hợp


title: Oxyagrion sulinum

text:
Oxyagrion sulinum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Oxyagrion sulinum được miêu tả khoa học năm 1978 bởi Costa.

Chú thích

Tham khảo

Oxyagrion


title: Terebra succinea

text:
Terebra succinea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1844


title: Anthurium auritum

text:
Anthurium auritum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium auritum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
A
Thực vật dễ tổn thương


title: Atelopus peruensis

text:
Atelopus peruensis là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Nguồn
 Schulte, R., Salas, A., Angulo, A., Lötters, S., Sinsch, U. & Leiva, A.M. 2006. Atelopus peruensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Atelopus
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes


title: Dactylispa horni

text:
Dactylispa horni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Paduniella capensis

text:
Paduniella capensis là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Paduniella


title: Argolamprotes

text:
Argolamprotes là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Anomologini


title: Noturus flavipinnis

text:
Noturus flavipinnis là một loài cá trong họ Ictaluridae. Đây là loài bản địa Hoa Kỳ.
Đây là loài bị đe dọa trên toàn liên bang của họ Ictaluridae. Trong quá khứ loài này sống ở thượng lưu sông Tennessee nhưng đã bị tuyệt chủng vào thời điểm nó được mô tả chính thức..

Nguồn

 Bauer B.H., G. Dinkins and D. Etnier. 1983. Discovery of Noturus-baileyi and Noturus-flavipinnis in Citico Creek, Little Tennessee River System. Copeia 2:558-560.
 Dinkins Gerald R. and P. Shute. 1996. Life histories of Noturus baileyi and N. flavipinnis (Pisces: Ictaluridae), two rare madtom catfishes in Citico Creek, Monroe County, Tennessee. Bulletin Alabama Museum of Natural History 18: 43-69.
 Etnier, David A. and Wayne C. Starnes. 1993. The Fishes of Tennessee. University of Tennessee Press. Knoxville, Tennessee.
 Legrande W.H. 1981. Chromosomal evolution in North-American catfishes(Siluriformes, Ictaluridae) with particular emphasis on the madtoms, Noturus. Copeia 1:33-52.
 Shute J.R. and P. Rakes, P. Shute. 2005. Reproduction of four imperiled fishes in Abrams Creek, Tennessee. Southeastern Naturalist 4: 93-110.
 Shute, P. W. 1984. Ecology of the rare yellowfin madtom, Noturus flavipinnis Taylor, in Citico Creek, Tennessee. M. S. Thesis, Univ. Tenn.
 Shute P.W, Rakes P.L, Shute J.R. and Tullock J.H. 1991. A second chance for two native catfish species. Freshwater and Marine Aquarium 14: 92-94, 180.
 Taylor, W. R. 1969. A revision of the catfish genus Noturus Rafinesque with an analysis of higher groups in the Ictaluridae. Bull. U. S. Nat. Mus. 282:1-315.
 Virginia Tech Fish and Wildlife Information Exchange, 1996. "Madtom and Yellowfin" (On-line). Endangered Species Information System. http://fwie.fw.vt.edu/WWW/esis/lists/e254002.htm .

Tham khảo

Động vật Mỹ
Noturus


title: Cydia leucostoma

text:
The Tea flush worm (Cydia leucostoma) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Sri Lanka, Đài Loan và Indonesia (Java và Brunei).

Sải cánh dài 11–15 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 10.

Ấu trùng ăn Camellia sinensis và wild tea. The larvae attack the tea plants, making tight rolls of the bud và top leaves of young shoots. Infestation affects both the yield và the quality of the tea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Cydia


title: Epiphryne verriculata

text:
Epiphryne verriculata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 40 mm.

Ấu trùng ăn Cordyline australis.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Epiphryne
Bướm New Zealand
Động vật được mô tả năm 1875
Động vật đặc hữu New Zealand
Larentiinae
Bướm đêm New Zealand


title: Tu viện Thánh Gioan, Nhà thần học

text:
Tu viện Thánh Gioan nhà thần học, còn được gọi là Tu viện thánh Gioan Thần thánh (tiếng Hy Lạp hiện đại: Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Moní Ayíou Ioánnou tou Theológou) là một tu viện Chính thống giáo Hy Lạp, được thành lập vào năm 1088 ở Chora trên đảo Patmos, Hy Lạp. Cùng với Hang Khải Huyền, tu viện này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Tên của nó được đặt theo Thánh Gioan đảo Patmos.

Lịch sử
Năm 1088, hoàng đế Byzantine Alexios I Komnenos tặng đảo Patmos cho tu sĩ-chiến sĩ John Christodoulos. Phần lớn tu viện được hoàn tất sau ba năm. Ông đã xây công sự củng cố bên ngoài vì các mối đe dọa tới từ cướp biển và Seljuk Turk.

Tu viện này là nơi lưu trữ hơn 330 bản thảo, trong đó có 267 bản thảo trên giấy da, bao gồm 82 bản thảo của Tân Ước và nhiều bài thuốc. Tính đến năm 2012, tu viện là nơi ở của 40 tu sĩ. Đây cũng là nơi lưu giữ thánh tích hộp sọ của Thánh Tôma Tông đồ.

Bộ sưu tập

Tham khảo

Di sản thế giới tại Hy Lạp


title: Grainau

text:
Grainau là một đô thị ở huyện Garmisch-Partenkirchen bang Bayern thuộc nước Đức.

Địa lý
Grainau nằm dưới chân ngọn núi  Zugspitze thuộc dãy núi Wetterstein và  nằm bên cạnh Garmisch-Partenkirchen, Farchant, Mittenwald, Krün và Wallgau là 1 trong 7 xã của công quốc Werdenfels cũ. Badersee và Eibsee là 2 hồ trên núi thuộc xã này. Hammersbach và Krepbach chảy ngang qua xã. Cả hai con suối này là phụ lưu hữu ngạn của sông Loisach.

Xã Grainau gồm có làng Obergrainau (có cơ quan hành chính của xã), Untergrainau, Hammersbach,  Schmölz  cũng như  thôn Eibsee.

Giao thông
Bayerische Zugspitzbahn bắt đầu từ Garmisch-Partenkirchen chạy tới các làng Hammersbach, Grainau và Eibsee. Đoạn thung lũng chấm dứt tại nhà Grainau và bắt đầu đoạn lên núi Zugspitze bằng xe Zahnradbahn. Ngoài ra tuyến đường xe lửa Deutschen Bahn AG Garmisch-Partenkirchen–Reutte (Tirol) có dừng lại ở Untergrainau. Cũng có xe Eibseebus chạy từ Garmisch-Partenkirchen qua các làng trong xã tới Eibsee.

Khách du  ngoạn có thể đến Grainau bằng ô tô qua đường liên bang 23, kết nối với đường cao tốc liên bang 95 (Munich - Garmisch-Partenkirchen), đường liên bang 2 (đoạn Starnberg-Mittenwald) và đường B 187 của Áo. Con đường sau cùng này cũng cung cấp một kết nối với B 179, dẫn qua Fernpass đến đường hầm biên giới Füssen và đến đường cao tốc liên bang số 7. Hơn nữa, đường 2061 của tiểu bang nối đường 23 của liên bang với Eibsee. Trong tương lai, tuyến đường vòng Garmisch cũng sẽ bắt đầu ở Grainau.

Tham khảo


title: Đụn cát

text:
Trong địa lý tự nhiên, đụn cát (hay cồn cát) là một đồi cát sinh ra từ quá trình trầm tích gió thổi qua (aeolian processes). Đụn cát có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau, hình thành do tương tác giữa gió với cát.

Tham khảo

 Ralph Bagnold The Physics of Blown Sand (1941)

 V. Badescu, R. B. Cathcart and A. A. Bolonkin, "Sand Dune Fixation: a solar-powered Sahara seawater pipeline macroproject", in: Land Degradation & Development; 19, (2008): doi: 10.1002/ldr.864.

Liên kết ngoài
 Coastal Sand Dunes
 Magilligan Dunes, Northern Ireland
 Dune pattern identification, U.S. Army
 Treading Lightly: Minimum Impact Dune Hiking
 Dune Racers of the Empty Quarter  – video of sand dunes in the United Arab Emirates
 The Bibliography of Aeolian Research
 Sahara sand dunes forms – as investigated by native offroaders from Egypt
 Gold Coast Dune Management Policy
 USGS page on dune types
 Great Sand Dunes National Park

Cát
Địa lý học

Aeolian landforms
Trầm tích học
Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển


title: Weidingen, Bitburg-Prüm

text:
Weidingen là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Weidingen, Bitburg-Prüm có diện tích 5,84 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 187 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Arctodiaptomus kamtschaticus

text:
Arctodiaptomus kamtschaticus là một loài động vật giáp xác thuộc họ Diaptomidae. Đây là loài đặc hữu của Nga.

Tham khảo

 Reid, J.W. 1996. Arctodiaptomus kamtschaticus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Động vật Nga
Arctodiaptomus
Động vật được mô tả năm 1950
Động vật giáp xác nước ngọt châu Á
Động vật đặc hữu Nga
Động vật được mô tả năm 1953


title: Phyllodiaptomus wellekensae

text:
Phyllodiaptomus wellekensae là một loài động vật giáp xác trong họ Diaptomidae. Chúng là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllodiaptomus
Động vật được mô tả năm 1993


title: Thạnh Tân, Tân Phước

text:
Thạnh Tân là một xã thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Thạnh Tân:
Phía Đông giáp xã Thạnh Mỹ
Phía Tây giáp xã Thạnh Hòa
Phía Nam giáp xã Tân Hoà Tây và thị trấn Mỹ Phước
Phía Bắc giáp xã Thạnh An, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An.

Xã Thạnh Tân có 33,20 km² (3.319,80 hécta) diện tích tự nhiên và dân số năm 2013 là 1.892 người.

Địa bàn xã có Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười là khu bảo tồn duy nhất của Tiền Giang, chiếm diện tích 19 km2, trong đó có 1 km2 là rừng nguyên sinh.

Hành chính
Xã Thạnh Tân được chia thành 5 ấp: 1, 2, 3, 4, 5.

Lịch sử
Nghị định 68-CP ngày 11 tháng 7 năm 1994 về việc thành lập xã Thạnh Tân thuộc huyện Tân Phước thuộc tỉnh Tiền Giang.

Kinh tế - Xã hội
Đất đai trong xã là loại đất phèn chua. Phần lớn người dân sống bằng canh tác nông nghiệp, chủ yếu là khóm, thanh long. Trung tâm mua bán của xã là chợ Thạnh Tân nằm về phía tây của xã.

Địa điểm đáng chú ý phục vụ đời sống tinh thần, tâm linh và có ý nghĩa du lịch là Thiền viện Trúc Lâm Chánh Giác.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Leucoptera smilactis

text:
Leucoptera smilactis là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshu, Kyushu).

Sải cánh dài 6–8 mm. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 6 và from the beginning to the end of tháng 8. Ấu trùng ăn Smilax china. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revisional Studies On The Family Lyonetiidae Of Japan (Lepidoptera)

Động vật được mô tả năm 1964
Lyonetiidae
Động vật đặc hữu Nhật Bản


title: Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc

text:
Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc (中支那方面軍, Naka Shina hōmen gun), là một phương diện quân của Đế quốc Nhật Bản, đã tham gia chiến tranh Trung-Nhật.

Lịch sử
Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc được thành lập ngày 7 tháng 11 năm 1937, đây là một đạo quân viễn chinh thép, được hình thành từ 2 binh đoàn thiện chiến là Quân đoàn Viễn chinh Thượng Hải và Quân đoàn 10. Đại tướng Matsui Iwane được bổ nhiệm làm tư lệnh của phương diện quân mới thành lập này. Sau trận Nam Kinh, Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc giải tán ngày 14 tháng 2 năm 1938, các đơn vị của Phương diện quân này chuyển tới Đạo quân Viễn chinh Trung Quốc.

Danh sách Chỉ huy

Chỉ huy

Tham mưu

Biên chế Phương diện quân
Tập đoàn quân 10 (Đế quốc Nhật Bản)

Tập đoàn quân Viễn chinh Thượng Hải

Tham khảo

Sách

T
Đơn vị quân sự thành lập năm 1937
Đơn vị quân sự giải thể năm 1938
Thảm sát Nam Kinh


title: Essertines-en-Donzy

text:
Essertines-en-Donzy là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Essertinesendonzy


title: Báo đen

text:
Báo đen hay hắc báo hay còn gọi là beo là một dạng biến dị di truyền xảy ra đối với một vài loài mèo lớn. Các cá thể này có màu đen do mang đột biến gen liên quan đến quá trình chuyển hóa melanin. Biến dị này sẽ có thể đem lại một vài ưu thế chọn lọc cho các cá thể sinh sống trong những khu vực có mật độ rừng dày dặc, mức chiếu sáng rất thấp. Đây không phải là một loài riêng vì không có sự cách ly giao phối với các nhóm khác. Trong một lứa của cặp báo bố mẹ bình thường có thể sinh ra các cá thể mang và không mang đột biến. Biến dị này phổ biến ở báo đốm (Panthera onca) và báo hoa mai (Panthera pardus).

Xem thêm
 Báo đốm
 Báo hoa mai

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Mèo
Chi Báo


title: Saux-et-Pomarède

text:
Saux-et-Pomarède là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 372 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Sauxetpomarede


title: Dioxypterus vitticollis

text:
Dioxypterus vitticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Heller miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Dioxypterus


title: Diệp Tử My

text:
Diệp Tử My (chữ Hán phồn thể: 葉子楣, chữ Hán giản thể: 叶子楣, tên tiếng Anh: Amy Yip, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1966) là một nữ diễn viên và người mẫu ảnh Hồng Kông đã giải nghệ. Cô từng là một trong những nữ diễn viên "bốc lửa" với thân hình thon thả và vòng một khủng. Năm 1991, việc tham gia bộ phim cấp ba Nhục bồ đoàn và Thánh tình cùng vua hài Châu Tinh Trì đã giúp cô trở thành một tên tuổi lớn.

Sự nghiệp
Diệp Tử My được biết đến nhiều nhất với vai diễn trong các bộ phim cấp ba của Hồng Kông như Nhục bồ đoàn và Liêu trai diễm đàm. Bộ phim Nhục bồ đoàn cũng là bộ phim cấp ba có doanh thu cao nhất trong lịch sử phòng vé Hồng Kông.

Diệp lần đầu tiên được chú ý nhờ xuất hiện trong nhiều bộ phim truyền hình vào giữa thập niên 1980. Năm 1987, vai diễn đột phá trong phim Liêu trai diễm đàm giúp cô trở thành một trong những nữ diễn viên nổi tiếng nhất ở Hồng Kông và nhiều nơi khác ở châu Á vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990. Cô có bộ ngực to đầy đặn khiến có nhiều lời yêu cầu quay cảnh khỏa thân. Tuy nhiên, cô từ chối khỏa thân hoàn toàn trên phim. Cô tránh để lộ hoàn toàn bộ ngực của mình trên màn hình thông qua việc sử dụng các góc máy một cách thông minh. Tuy nhiên, trong Liêu trai diễm đàm, cô đã khoe mông trong một cảnh.

Cô ngừng đóng phim vào năm 1997. Cô chán nản vì không có vai diễn nào đáng nhớ trong suốt sự nghiệp diễn xuất của mình. Bộ phim đặc biệt duy nhất của cô là Dạ sinh hoạt nữ vương Hà tả truyền kỳ năm 1991 mà cô đóng vai Hà, một người phụ nữ thuộc tầng lớp thấp nhất của xã hội trở thành nữ hoàng nổi tiếng của cuộc sống về đêm ở Hồng Kông vào thập niên 1960 và 1970.

Đời tư
Năm 1990, một người đàn ông Hồng Kông đã bị bắt vào tù và bị buộc tội ăn cắp tiền. Người đàn ông này nói rằng anh ta ăn cắp tiền để hỗ trợ lối sống xa xỉ của Diệp Tử My. Tuy nhiên, Diệp cho biết cô chỉ mới gặp người đàn ông này vài lần và anh ta không phải là bạn thân của cô.

Nhiều tin đồn xuất hiện trong nhiều năm về việc Diệp kết hôn với bạn trai là bác sĩ phẫu thuật Lữ Tích Chiêu và mang thai. Trong một cuộc phỏng vấn vào đầu năm 2006 với một phóng viên của East Weekly, người đã nhìn thấy Diệp dắt chó đi dạo ở Vịnh Repulse, cô nói rằng cô có mối quan hệ ổn định với bạn trai hơn 15 năm và không có ý định kết hôn hoặc sinh con. Cô nói thêm rằng cô có nhiều doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống ở Hồng Kông và Ma Cao khiến cô luôn bận rộn.

Khi được hỏi liệu cô có cân nhắc quay trở lại với phim ảnh hay không, Diệp đã thẳng thừng từ chối điều này. Cô đang rất hài lòng với cuộc sống thảnh thơi hiện tại của mình và không muốn trở lại công việc quay phim nhiều tiếng đồng hồ, đi nhiều nơi để quay phim cũng như xuất hiện trước truyền thông. Cô cũng nói rằng cô không hài lòng với việc khoe ngực mình để kiếm sống.

Phim đã tham gia
Top Fighter 2 (1996)
Underground Judgement (1994)
China Dolls (1992)
Lethal Contact (1992)
Lucky Way (1992)
The Prince of Temple Street (1992)
Requital (1992)
Stooges in Hong Kong (1992)
The Blue Jean Monster (1991)
Easy Money (1991)
Erotic Ghost Story 2 - Liêu trai diễm đàm tục tập ngũ thông thần (1991)
The Great Pretenders - Thiên vương (1991)
The Magnificent Scoundrels - Thánh tình (1991)
Queen of the Underworld - Dạ sinh hoạt nữ vương Hà tả truyền kỳ (1991)
Robotrix (1991)
Sex and Zen - Nhục bồ đoàn (1991)
To Be Number One (1991)
Vampire Kids - Cương thi phúc tinh tử (1991)
Doctor's Heart (1990)
Erotic Ghost Story - Liêu trai diễm đàm (1990)
Ghostly Vixen (1990)
Jail House Eros (1990)
Legend of the Dragon (1990)
Look Out, Officer! - Sư huynh chàng quỷ (1990)
Mortuary Blues (1990)
My Neighbours Are Phantoms (1990)
Raid on Royal Casino Marine (1990)
To Spy with Love (1990)
Ghost Fever (1989)
The Inspector Wears Skirts 2 (1989)
Lost Souls (1989)
Miracles - Kỳ tích (1989)
Heart To Hearts (1988)
The Inspector Wears Skirts (1988)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Diệp Tử My tại Internet Movie Database
Diệp Tử My tại Hong Kong Movie DataBase
Diệp Tử My tại Hong Kong Cinemagic

Sinh năm 1966
Nhân vật còn sống
Họ Diệp
Người Hồng Kông
Nữ diễn viên Hồng Kông
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Doanh nhân Hồng Kông


title: Chavanges

text:
Chavanges  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Danh sách ngân hàng bị mua lại hoặc phá sản trong khủng hoảng tài chính cuối thập niên 2000

text:
Bị mua lại

Phá sản

Hoa Kỳ
Sau đây là các tổ chức tài chính của Hoa Kỳ bị phá sản hoặc đóng cửa. Ngoài ra còn hàng loạt liên minh tín dụng bị National Credit Union Administration phát mãi, quản lý hoặc đem bán lại.

Vương quốc Anh
Sau đây là danh sách các tổ chức tài chính của Anh bị phá sản.

Chú thích

Khủng hoảng tài chính
Kinh tế năm 2008


title: Stromanthe

text:
Stromanthe là một chi thực vật thuộc họ Marantaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Stromanthe amabilis
 Stromanthe angustifolia
 Stromanthe boliviana
 Stromanthe confusa
 Stromanthe eximia
 Stromanthe guapilesensis
 Stromanthe humilis
 Stromanthe jacquinii
 Stromanthe lubbersiana
 Stromanthe lutea
 Stromanthe macrochlamys
 Stromanthe palustris
 Stromanthe papillosa
 Stromanthe pluriflora
 Stromanthe popolucana
 Stromanthe porteana
 Stromanthe ramosissima, L.Andersson
 Stromanthe rothschuhii
 Stromanthe sanguinea
 Stromanthe schottiana
 Stromanthe selloi
 Stromanthe sellowiana
 Stromanthe setosa
 Stromanthe spectabilis
 Stromanthe stromanthoides
 Stromanthe thalia
 Stromanthe tonckat
 Stromanthe tonckat var. latifolia
 Stromanthe villosa

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Thực vật México
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trung Mỹ


title: Megachile numerus

text:
Megachile numerus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1930


title: 1526 Mikkeli

text:
1526 Mikkeli (1939 TF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 1939 bởi Y. Vaisala ở Turku.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1526 Mikkeli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1939


title: Nebrioporus insignis

text:
Nebrioporus insignis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Nebrioporus


title: 1886

text:
1886 (số La Mã: MDCCCLXXXVI) là một năm thường bắt đầu vào Thứ Sáu trong lịch Gregory hay một năm thường bắt đầu vào ngày Thứ Tư theo lịch Julius, chậm hơn 12 ngày.

Sự kiện

Sinh
 Michael Curtiz
 Đổng Tất Vũ
 Vladislav Felitsianovich Khodasevich
 Kim Tu-bong
 Ludwig Mies van der Rohe

Mất
2 tháng 2 – David Hunter
15 tháng 5 – Emily Dickinson
31 tháng 7 – Franz Liszt
5 tháng 11 – Nguyễn Phúc Miên Định, tước phong Thọ Xuân vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1810)
15 tháng 12 – Nguyễn Phúc Phương Trinh, phong hiệu Phú Hậu Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1834)
Không rõ – Nguyễn Phúc Nhu Thục, phong hiệu An Cát Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1819)
 Không rõ – Nguyễn Văn Tường, đại thần nhà Nguyễn (s. 1824)
 Không rõ – Bào Siêu

Xem thêm

Tham khảo

06


title: Oediplexia

text:
Oediplexia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae

Amphipyrinae


title: Quy Đạt

text:
Quy Đạt là thị trấn huyện lỵ của huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Quy Đạt nằm ở phía đông huyện Minh Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Minh Hóa
Phía tây giáp xã Xuân Hóa
Phía nam giáp xã Trung Hóa
Phía bắc giáp xã Yên Hóa.

Thị trấn Quy Đạt có diện tích 15,27 km², dân số năm 2019 là 7.608 người, mật độ dân số đạt 498 người/km².

Quốc lộ 12A chạy qua địa bàn thị trấn Quy Đạt. Ngoài ra có tuyến giao thông thủy là sông Gianh chảy qua địa phận thị trấn.

Lịch sử
Phần lớn địa bàn thị trấn Quy Đạt hiện nay trước đây là xã Quy Hóa thuộc huyện Minh Hóa.

Thị trấn Quy Đạt được thành lập vào ngày 11 tháng 8 năm 2000 trên cơ sở 722 ha diện tích tự nhiên và 4.763 người của xã Quy Hóa, 15,8 ha diện tích tự nhiên và 137 người của xã Yên Hóa; 20,15 ha diện tích tự nhiên và 226 người của xã Xuân Hóa.

Đến năm 2019, thị trấn Quy Đạt có diện tích 7,98 km², dân số là 6.279 người, mật độ dân số đạt 787 người/km². Xã Quy Hóa có diện tích 7,29 km², dân số là 1.329 người, mật độ dân số đạt 182 người/km².

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 862/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Quy Hóa vào thị trấn Quy Đạt.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Quận Lincoln, Montana

text:
Quận Lincoln là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Libby. Quận được đặt tên theo Abraham Lincoln. Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 19687 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 9520 km2, trong đó có 160 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 18.837 người, 7.764 hộ gia đình, và 5.333 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 5 người trên một dặm vuông (2/km ²). Có 9.319 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 3 trên một dặm vuông (1/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 96,09% người da trắng, 0,11% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,20% người Mỹ bản xứ, 0,31% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 0,39% từ các chủng tộc khác, và 1,86% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,44% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 23,6% là người gốc Đức, tiếng Anh 12,0%, 10,2% người Mỹ, Na Uy 9,8% và 9,4% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 96,5% nói tiếng Anh, Đức 1,7% và 1,3% người Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 7.764 hộ, trong đó 29,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,80% có nữ hộ và không có chồng, và 31,30% là không lập gia đình. 26,70% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 10,00% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,40 và cỡ gia đình trung bình là 2,90.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 25,30% dưới độ tuổi 18, 5,50% 18-24, 24,20% 25-44, 29,70% từ 45 đến 64, và 15,20% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 102,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 100,50 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 26.754, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 31.784. Phái nam có thu nhập trung bình USD 30.299 so với 20.600 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 13.923 USD. Có 14,20% gia đình và 19,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 26,40% những người dưới 18 tuổi và 10,80% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana

Khu dân cư thành lập năm 1909
Montana 1909


title: Caloptilia infaceta

text:
Caloptilia infaceta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Aphthona omeishanica

text:
Aphthona omeishanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Lingafelter miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Elachistocleis surinamensis

text:
Elachistocleis surinamensis (tên tiếng Anh: Sapito Apuntado De Surinam) là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Suriname, Trinidad và Tobago, Venezuela, và có thể cả Guyana.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hoogmoed, M., MacCulloch, R., La Marca, E., Reynolds, R. & Hardy, J. 2004. Elachistocleis surinamensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Elachistocleis
Động vật lưỡng cư Guyane thuộc Pháp
Động vật lưỡng cư Guyana
Động vật lưỡng cư Suriname
Động vật lưỡng cư Venezuela


title: Dòng điện trục

text:
Dòng điện trục là dòng điện sản sinh trong các máy điện do sự dẫn điện và cảm ứng của trục máy.

Trong các thiết bị điện quay cỡ nhỏ như máy phát điện hay động cơ điện, người ta không quan tâm đến sự dẫn điện của một thanh dẫn rất lớn nằm trong từ trường quay của máy, thanh dẫn đó chính là trục máy. Tuy nhiên trong các máy điện lớn, vấn đề dẫn điện và cảm ứng của trục máy lại trở nên đáng quan tâm.

Nguyên nhân phát sinh Dòng điện trục

Một thanh dẫn đặt trong một từ trường xoay chiều sẽ sinh ra một sức điện động cảm ứng. Sức điện động cảm ứng đó nếu được kín mạch sẽ sinh ra dòng điện cảm ứng.

Trong một máy điện quay, các thanh dẫn lắp gần bề mặt Rô to là nơi gần với khe hở không khí nhất, vì thế là nơi có từ trường mạnh nhất. Sức điện động cảm ứng nếu sinh ra sẽ lớn nhất, và dòng điện cũng lớn nhất. Đối với các máy điện đồng bộ, thì do Rotor quay đồng bộ với từ trường quay nên sức điện động đó không đáng kể, nhưng với máy điện không đồng bộ thì lại khác. Chính sức điện động cảm ứng và dòng cảm ứng đó sẽ gây ra moment quay, làm quay Rotor.

Càng vào tâm ro to, từ trường càng yếu dần đi. Và vào đến tâm hình học cỏ Ro tor, theo lý thuyết thì từ trường bằng 0, do tính đối xứng của từ trường nhiều thành phần xung quanh Rotor.

Chính vì vậy, ở tâm rotor có một thanh dẫn rất lớn, có khả năng cảm ứng điện từ, có khả năng dẫn điện, lại nằm trong lòng một từ trường quay cực mạnh, nhưng không có dòng điện cảm ứng. Đó chính là trục máy. Tuy nhiên, trong thực tế có một số điều kiện khác biệt.

 Từ trường quay của máy do từ trường 3 pha của 3 cuộn dây gây ra. Dòng này có được do điện áp 3 pha trên đầu cực (nếu là động cơ) hay do tải nối vào đầu cực (nếu là máy phát). Dòng điện 3 pha đó có thể không đối xứng với nhau. Vì thế, từ trường quay ở tâm rô to có thể khác 0, do chúng không được bù trừ tuyệt đối.
 Ngay cả khi các dòng điện này hoàn toàn đối xứng, nhưng do chất liệu lõi thép, hình dạng của lõi thép, sai số do gia công lắp ghép... từ trường cũng có thể bị sai lệch đi.
 Những sai số khi lắp đặt rotor vào lòng máy, như sai số về khe hở không khí, sai số về độ thẳng hàng giữ trục Rotor và trục từ trường... nên trục Rotor có thể nằm lệch ra khỏi vị trí lý tưởng của nó là trục 0 của từ trường quay.

Vì các lý do trên, nên 2 đầu của trục máy điện vận có thể có sức điện động cảm ứng.

Hai đầu của trục, đương nhiên phải được lắp vào các ổ đỡ, có thể là ổ trượt hay ổ lăn. Các ổ này bằng kim loại, nên có thể dẫn điện được. Mặt ngoài các ổ này lại được nối vào sườn máy, hay vỏ máy, cũng bằng kim loại, cũng dẫn điện được. Như vậy sức điện động cảm ứng của trục đã được nối ngắn mạch, và sẽ có dòng điện đi qua.

Dòng điện này gọi là dòng điện trục.

Tác hại của dòng điện trục

Đối với các máy điện quay ở tốc độ thấp (từ 1000 vòng/phút trở xuống), tác hại của dòng điện trục không đáng kể. Nhưng với những máy có tốc độ cao hơn, hoặc những máy có công suất rất lớn, thì vấn đề cần phải được đặt ra.

Máy công suất lớn, tốc độ cao thường có điện áp cảm ứng trên 2 đầu trục khá lớn. Có thể lên đến vài volt. Với điện áp đó, và điện trở của trục, của hệ thống vỏ máy bên ngoài, dòng điện có thể lên đến vài amp.

Đối với các máy điện tốc độ cao, công suất lớn, thường người ta không dùng ổ lăn, mà dùng ổ trượt.
Ổ trượt thường được lót một lớp kim loại rất mềm, gọi là ba bit. Lớp kim loại này được gia công khá chính xác, và đạt một độ bóng khá cao, ôm vòng cổ trục.

Trong hệ thống ổ trượt sẽ có một cơ cấu để đưa dầu bôi trơn vào khe hở giữa lớp babit và cổ trục. Khi trục quay, với tốc độ tương đối giữa 2 bề mặt tiếp xúc, sẽ kéo một lớp rất mỏng dầu để nâng trục lên một ít (vài micron). Điều này làm cho trục được quay trơn tru, giảm ma sát.

Như thế, giữa trục và ổ trượt là một lớp màng cách điện, vì dầu là chất không dẫn điện. Lớp dầu này có phần nào ngăn ngừa sự phát sinh dòng điện trục.

Tuy nhiên, bề mặt của cổ trục và lớp babit có thể không được nhẵn bóng tuyệt đối. Một số lớp gồ ghề li ti sẽ cao bằng hoặc hơn chiều dày của lớp dầu bôi trơn, và gây ra ma sát. Nếu có một mẩu li ti nào đó bị kéo văng ra khỏi bề mặt babit, thì với lực ma sát, nó sẽ nóng chảy ra, và lại được "hàn ép " trở lại bề mặt lớp babit. Nhờ vậy, mà một lớp kim loại rất mềm có thể ma sát với cổ trục rất cứng, mà không có hiện tượng mòn.

Nhưng nếu có điện áp trục, những chỗ tiếp xúc đó sẽ là những điểm tạo ra khả năng dẫn điện. Vì thế sẽ có dòng điện đi qua.

Dòng điện này tuy nhỏ, nhưng vì đi qua diện tích tiếp xúc khá nhỏ, nên tạo ra phát nhiệt cục bộ tại những điểm tiếp xúc đó. Những lớp li ti chất babit sẽ bị oxy hóa, và không kết hợp trở lại với bề mặt đó được. Kết quả là tại vị trí tiếp xúc, nó sẽ mòn dần. Quá trình mòn sẽ gây tiếp xúc xấu, tăng ma sát, nên sẽ sinh nhiệt lớn, và cuối cùng là phá hủy toàn bộ ổ lăn. Lớp babit sẽ bị nóng chảy hẳn ra, và không tự định hình lại được.

Biện pháp ngăn ngừa dòng điện trục

Một số động cơ công suất lớn (Vài trăm HP trở lên) tốc độ cao, sử dụng ổ trục trượt, hoặc các máy phát điện, luôn có các biện pháp ngăn ngừa dòng điện trục.

Cách đơn giản nhất để ngăn ngừa dòng điện trục là làm hở mạch sức điện động cảm ứng của trục.

Để làm hở mạch sức điện động của trục, có 2 cách phổ biến để làm hở mạch dòng điện trục:

Đối với các máy điện có ổ trục trên nắp máy

Bộ ổ trượt được đúc làm 3 lớp: 2 lớp kim loại và 1 lớp cách điện ở giữa. Ngoài ra, bệ đỡ cho ổ trượt cũng có một lớp cách điện. Như vậy từ vỏ máy vào đến bên trong trục sẽ là:

 Kim loại (vỏ máy),
 Kim loại (Vỏ ổ trục),
 Cách điện (Vỏ ổ trục)
 Kim loại (vỏ ổ trục),
 Kim loại (ổ trục),
 Cách điện (ổ trục)
 Kim loại (ổ trục), và
 Kim loại (trục).

Như vậy, giữa vỏ máy và trục máy có 3 lớp dẫn điện xen kẽ với 2 lớp cách điện. Nghĩa là có 1 lớp kim loại luôn cách ly với đất, người ta có thể đo điện trở cách điện của ổ trục khi trục đang ngừng.

Hai lớp kim loại của ổ trục, thường được nối ra 2 sợi dây, và đưa ra một vị trí trên nắp máy phát, để người ta có thể đo điện áp của từng điểm so với đất.

Các lớp cách điện này thường phải chịu một lực ép hướng tâm rất lớn. Thí dụ như với một máy phát trung bình, khoảng vài chục Mega watt, rotor của nó có thể lên đến 25 tấn. Thêm vào đó, do có moment do lực ma sát giữa trục và ổ trục, nó còn phải chịu thêm một lực chu vi. Vì thế vật liệu để làm lớp cách điện này phải là vật liệu đặc biệt.

Đối với các máy điện có ổ trục rời, bên ngoài nắp máy điện
Toàn bộ hệ thống ổ trục, gồm giá đỡ, vỏ ổ trục, và ổ trục sẽ không đặt trực tiếp lên sàn, mà đặt trêm một tấm đế cách điện. Tấm này có kích thước lớn, nên chịu lực ép (áp suất nén) thấp hơn, và không có lực kéo ngang. Các bộ phận kim loại khác trong hệ thống ổ trục sẽ chế tạo như bình thường.

Những điều cần lưu ý trên các ổ trục cách điện

Bên cạnh ổ trục, cũng có nhiều thiết bị khác cũng có khả năng làm ngắn mạch giữa trục máy với vỏ. Mặc dù ổ trục đó đã cách điện, nhưng dòng qua các thiết bị khác có thể làm hỏng ổ trục ở đầu còn lại. Các thiết bị đó là:
 Hệ thống chèn trục trong các máy có ổ trục lắp trên nắp máy: Các chèn tiếp xúc trực tiếp với vỏ máy và với trục, cũng phải làm có lớp cách điện.
 Các thiết bị đo lường có cắm sâu trong ổ trục: thiết bị đo nhiệt độ dùng Thermocouple, thiết bị đo độ rung tỳ trực tiếp lên trục... Các thiết bị này có thể ngắn mạch giữa vỏ máy và trục. Khi lắp đặt phải quan tâm đến các vật liệu cách điện kèm theo.
 Các dây nối từ các bộ cảm biến ra, có bọc giáp nhưng không được nối ra sườn kim loại của cảm biến, cũng như không nối ra vỏ máy. Thường thì các dây đó đã được bọc cách điện bên ngoài lớp giáp.
 Các đường ống đưa dầu bôi trơn vào ổ trục, và dẫn dầu xả đi:
 Đối với các ống được nối bằng các mặt ráp: Phải có các miếng đệm cách điện giữa các mặt ráp. Các Bu lông phải xỏ vào ống cách điện trước khi xỏ vào lỗ của 2 mặt ráp. Các khoen đệm (lông đền) ở 2 bên phải là chất cách điện.
 Những ống nhỏ, không dùng mặt ráp thì có thể dùng ống cao su nối giữa 2 đoạn ống thép.

Khi các thành phần trên không còn khả năng cách điện, trục máy có thể lại bị nối xuống đất, và gây ra dòng điện trục. Dòng điện này sẽ gây tổn hại cho ổ trục đầu còn lại của máy điện.

Nối đất trục
Đối với đầu tự do của động cơ, máy phát chúng ta đã thiết lập cách điện giữa trục với vỏ máy. Như vậy mạch dòng điện trục sẽ bị hở. Về nguyên lý thì sẽ không có dòng điện trục. Trên thực tế, vẫn có thể có.

Trong hệ thống máy phát điện luôn có mạch điện DC trên rotor.

Mạch điện này thường không được nối đất trực tiếp. Do đó khi có chạm đất sẽ vẫn có khả năng tiếp tục vận hành một thời gian. Tuy nhiên, nếu có thêm một điểm chạm đất thứ 2 sẽ khá nguy hiểm. Vì thế, luôn phải kiểm tra chất lượng của lớp cách điện của các cuộn dây Rotor.

Các rơ le kiểm tra cách điện của rotor thường được gọi là Rơ le chạm đất kích từ (field ground relay, 64FG). Các rơ le này có thể có các kiểu sau:

 Dùng luôn điện áp kích thích để phát hiện chạm đất. Mạch bên ngoài được nối đất qua một bộ điện trở và một bộ phát hiện dòng.
 Dùng một nguồn điện DC ngoài nối giữa đất và một trong 2 cực, cũng qua một bộ phát hiện dòng.
 Dùng một nguồn điện xoay chiều tần số rất thấp, cũng nối như trên.

Dù rơ le bảo vệ chạm đất kích thích nối như thế nào thì vẫn có khả năng dòng điện của hệ thống bảo vệ chạm đất sẽ đi qua trục, và ra đất qua gối trục phía không cách điện.

Vì thế, Trên trục, phía có ổ trục không cách điện người ta thường gia công một vị trí nhẵn bóng. Trên đó, đặt một giá than, và cho 1 chổi than tiếp xúc vào vị trí đó. Dây ra của chổi than sẽ được nối xuống đất. Như vậy khi có dòng điện trục, thì dòng ấy sẽ đi qua chổi than, mà không đi qua ổ trục.

Kiểm tra dòng điện trục
Để ngăn ngừa tác hại đã nêu, người ta phải thường xuyên theo dõi sự xuất hiện của dòng điện trục. Thông thường sẽ có các biện pháp kiểm tra định kỳ. Các hạng mục kiểm tra như sau:
 Đo các điện áp trên đầu dây ra của ổ trục cách điện so với đất khi máy vận hành. Khi phát hiện điện áp xuống 0 thì phải tìm chỗ ngắn mạch và xử lý. Thông thường, các điện áp này khoảng từ 1 Volt đến 3 Volt, và thay đổi không theo quy luật nhất định.
 Đo dòng điện đi qua chổi than nối đất trục. Trị số này phải gần bằng 0

Xem thêm
 Dòng điện Foucault

Tham khảo

Kỹ thuật điện
Máy điện


title: Guzmania bergii

text:
Guzmania bergii là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania bergii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
bergii
Thực vật dễ tổn thương


title: Scaphiophryne spinosa

text:
Scaphiophryne spinosa là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Vallan, D., Cadle, J. & Glaw, F. 2004. Scaphiophryne spinosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Scaphiophryne
Động vật lưỡng cư Madagascar


title: Campoli Appennino

text:
Campoli Appennino là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 100 km về phía đông của Roma và khoảng 30 km về phía đông bắc của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.803 người và diện tích là 33,4 km².

Campoli Appennino giáp các đô thị: Alvito, Broccostella, Pescasseroli, Pescosolido, Posta Fibreno, Sora, Villavallelonga.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Limnophila manipurensis

text:
Limnophila manipurensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tipula yasumatsuana

text:
Tipula yasumatsuana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Coelioxys alatiformis

text:
Coelioxys alatiformis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1922


title: Ville-sur-Illon

text:
Ville-sur-Illon là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 17,89 kilômét vuông dân số năm 1999 là 460 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 325 m trên mực nước biển.

Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Vilains.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ville-sur-Illon trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Ville-sur-Illon trên trang mạng của INSEE
 Ville-sur-Illon trên trang mạng của Quid
 Localisation de Ville-sur-Illon trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Ville-sur-Illon sur Mapquest

 Vosges]]

Xã của Vosges


title: Đông Đài

text:
Đông Đài (chữ Hán phồn thể:東台市, chữ Hán giản thể:) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Diêm Thành, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1580 ki-lô-mét vuông, dân số người năm 1999 là 1.175.791 người. Mã số bưu chính là 224200. Về mặt hành chính, thành phố này được chia ra các đơn vị gồm 14 trấn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Diêm Thành


title: Catasetum viridiflavum

text:
Catasetum viridiflavum (tên tiếng Anh là Green-yellow Catasetum) là một loài phong lan.

Tham khảo

viridiflavum


title: Zoteux

text:
Zoteux là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Zoteux có cự ly 16 dặm Anh (26 km) về phía đông bắc Montreuil-sur-Mer, trên đường D343.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St. Pierre, thế kỷ 15.
 Lâu đài Louis XVI.

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Zoteux on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Ypsolopha lucella

text:
Ypsolopha lucella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở châu Âu và Cận Đông.

Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn sồi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=25676
 Lepidoptera of Belgium

Ypsolopha
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Ingram M6

text:
{{Infobox Weapon
|name=Model 6
|image=
|caption=Ingram Model 6 SMG
|origin=
|type=Súng tiểu liên

|is_ranged=yes

|service=1949-1952
|used_by= Tự sản xuất trong các thời kỳ chiến tranh chống lại các Đế quốc Thực dân xâm lược
|wars=

|designer=
|design_date=
|manufacturer=Police Ordnance Company
|production_date=1949
|number=
|variants=Model 7

|weight=3,3 kg
|length=762 mm
|part_length=228 mm
|crew=

|cartridge=9x19mm Parabellum11,43×23mm (.45 ACP)9×23mm (.38 Super)
|action=
|rate=600 viên/phút
|velocity=
|range=25 m cho phiên bản sử dụng loại đạn.38 Super50 m cho phiên bản sử dụng loại đạn.45 ACP và 9mm Parabellum
|max_range=100 m
|feed=Hộp đạn rời 30 viên
|sights=Điểm ruồi
}}
Ingram Model 6 là loại súng tiểu liên sử dụng loại đạn 11,43×23mm (.45 ACP) được chế tạo từ năm 1949 đến năm 1952 bởi Police Ordnance Company tại Los Angeles, California.

Hình dáng
Mặc dù Model 6 có hình dáng tương tự tiểu liên Thompson, nó được dự định sẽ được bán cho lực lượng thi hành công vụ với giá thấp tại Hoa Kỳ. Nó thường được sản xuất với một báng súng, tay cầm cò súng và tay cầm phía trước bằng gỗ với tổng chiều dài khẩu súng là 30" trong đó nòng súng dài 9". Băng đạn thiết kế thẳng đứng chứa khoảng 30 viên đạn.

Các phiên bản
Phiên bản Model 7 được làm năm 1952 rất khác biệt vì nó có thể bắn với thoi nạp đạn đóng và có thể chọn chế độ bắn. Rất ít khẩu này được chế tạo trong những năm 1950.

Liên kết ngoài
 Modern Firearms

Vũ khí dùng đạn.45 ACP
Vũ khí dùng đạn 9mm Parabellum
Súng tiểu liên
Súng Hoa Kỳ


title: Thanh điệu

text:
Thanh điệu () là việc sử dụng cao độ trong ngôn ngữ để phân biệt nghĩa từ vựng hoặc ngữ pháp—đó là, để phân biệt hoặc biến tố từ. Tất cả ngôn ngữ nói sử dụng cao độ để bộc lộ cảm xúc và thông tin ngôn ngữ học phụ khác và truyền đạt sự nhấn mạnh, độ tương phản và các đặc điểm khác như vậy trong cái được gọi là ngữ điệu, nhưng không phải tất cả ngôn ngữ cũng sử dụng thanh điệu để phân biệt tự và biến tố của chúng, tương tự với phụ âm và nguyên âm. Những ngôn ngữ có đặc điểm này được gọi là ngôn ngữ thanh điệu; các mẫu thanh điệu khác biệt của một ngôn ngữ như vậy thường được gọi là thanh vị,, bằng cách tương tự với âm vị. Các ngôn ngữ thanh điệu là phổ biến ở Đông và Đông Nam Á, châu Phi, các châu Mỹ và Thái Bình Dương.

Ngôn ngữ thanh điệu khác với ngôn ngữ giọng cao độ ở chỗ các ngôn ngữ thanh điệu có thể có mỗi âm tiết với một thanh điệu độc lập trong khi các ngôn ngữ giọng cao độ có thể có một âm tiết trong một từ hoặc hình vị nổi bật hơn các âm tiết khác.

Chức năng
Nhiều ngôn ngữ sử dụng cao độ như là ngữ điệu để truyền đạt ngôn điệu và ngữ dụng, nhưng điều này không biến chúng thành ngôn ngữ thanh điệu. Trong các ngôn ngữ thanh điệu, mỗi âm tiết có một đường viền cao độ vốn có, và do đó tồn tại các cặp từ tối thiểu (hoặc tập hợp tối thiểu lớn hơn) giữa các âm tiết có cùng đặc điểm phân đoạn (phụ âm và nguyên âm) nhưng thanh điệu khác nhau. Tiếng Việt và tiếng Trung Quốc đã nghiên cứu nhiều về hệ thống thanh điệu, cũng như giữa các phương ngữ khác nhau của chúng.

Dưới đây là bảng sáu thanh điệu tiếng Việt và giọng thanh điệu hoặc dấu phụ tương ứng của chúng:

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" | Tên thanh điệu
! rowspan="2" | ID thanh điệu
! rowspan="2" | VNI/Telex/VIQR
! rowspan="2" | Mô tả
! colspan="2" | Đường nét thanh điệu Triệu
! rowspan="2" | Dấu phụ
! rowspan="2" | Ví dụ
|-
! Miền Bắc
! Miền Nam
|-
| ngang
| A1
| [mặc định]
| bằng giữa
| colspan="2" |  (33) or  (44)
| style="text-align: center;" | ◌
| ma
|-
| huyền
| A2
| 2 / f / `
| xuống thấp (bật thở)
| colspan="2" |  (31) or  (21)
| style="text-align: center;" | ◌̀
| mà
|-
| sắc
| B1
| 1 / s / '
| lên giữa, tense
| colspan="2" |  (35) or  (45)
| style="text-align: center;" | ◌́
| má
|-
| nặng
| B2
| 5 / j / .
| mid falling, glottalized, heavy
|  (3ˀ2ʔ) or  (3ˀ1ʔ)
|  (212)
| style="text-align: center;" |़
| mạ
|-
| hỏi
| C1
| 3 / r / ?
| mid falling(-rising), emphasis
|  (313) or  (323) or (31)
| rowspan="2" |  (324) or  (214)
| style="text-align: center;" | ◌̉
| mả
|-
| ngã
| C2
| 4 / x / ~
| mid rising, glottalized
|  (3ˀ5) or  (4ˀ5)
| style="text-align: center;" | ◌̃
| mã
|}

Các ngôn ngữ có thanh điệu
Hầu hết các ngôn ngữ ở châu Phi cận Sahara đều có thanh điệu, ngoại trừ tiếng Swahili ở phía đông và tiếng Wolof, tiếng Fulani ở phía tây. Nhóm ngôn ngữ Tchad, nhóm ngôn ngữ Omo và một số nhánh mở rộng của nhóm ngôn ngữ Cushit thuộc ngữ hệ Phi-Á là những ngôn ngữ có thanh điệu  trong khi các ngôn ngữ chị em của chúng như nhóm ngôn ngữ Semit, nhóm ngôn ngữ Berber và tiếng Ai Cập thì không có thanh điệu.

Một số ngôn ngữ ở Đông Á và Đông Nam Á có thanh điệu, bao gồm tất cả ngôn ngữ tại Trung Quốc , tiếng Việt, tiếng Thái và tiếng Lào. Một số ngôn ngữ Đông Á như tiếng Myanma, tiếng Hàn và tiếng Nhật có hệ thống thanh điệu đơn giản hơn. Tuy nhiên, một số ngôn ngữ trong vùng này hoàn toàn không có thanh điệu như tiếng Mông Cổ, tiếng Khmer và tiếng Mã Lai. Trong số nhóm ngôn ngữ Tây Tạng, tiếng Trung Tạng (gồm các phương ngữ ở thủ phủ Lhasa) và tiếng Tạng Kham thì có thanh điệu, ngược lại tiếng Tạng Amdo và tếng Ladakh thì không có.

Một số ngôn ngữ bản địa ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ có thanh điệu, như nhóm ngôn ngữ Athabaska ở Alaska và đông nam Hoa Kỳ (bao gồm tiếng Navajo), và đặc biệt là ngữ hệ Oto-Mangue ở Mexico. Ngữ hệ Maya hầu hết không có thanh điệu, trừ tiếng Maya Yucatec (có số người nói lớn nhất), tiếng Uspantek và một phương ngữ của tiếng Tzotzil có hệ thống thanh điệu đơn giản.

Tại châu Âu, tiếng Na Uy, tiếng Thụy Điển, tiếng Latvia, tiếng Litva, tiếng Serbo-Croatia, một số phương ngữ của tiếng Slovenia và tiếng Limburg có hệ thống thanh điệu đơn giản. Các ngôn ngữ Ấn-Âu có thanh điệu khác, được nói ở tiểu lục địa Ấn Độ là tiếng Punjab, tiếng Lahnda, và nhóm ngôn ngữ Tây Pahar.

Các ngôn ngữ có thanh điệu bao gồm:
Một số ngôn ngữ Hán-Tạng, trong đó hầu hết là những ngôn ngữ quan trọng. Một số dạng tiếng Trung có thanh điệu phức tạp (ngoại trừ tiếng Thượng Hải); trong khi một số ngôn ngữ Tạng như tiếng Tạng Lhasa chuẩn, và tiếng Bhutan có thanh điệu đơn giản. Tuy nhiên, tiếng Nepal Bhasa, ngôn ngữ gốc ở Kathmandu, thì không có thanh điệu, giống như một số phương ngữ Tây Tạng và nhiều ngôn ngữ Tạng-Miến khác.
Trong Ngữ hệ Nam Á, tiếng Việt và ngôn ngữ khác trong ngữ chi Việt thì có hệ thống thanh điệu phức tạp. Các ngôn ngữ khác của ngữ hệ này như tiếng Môn, tiếng Khmer và các ngôn ngữ Munda thì không có thanh điệu.
Toàn ngữ hệ Tai-Kradai, được sử dụng chủ yếu ở Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan và Lào, thì có hệ thống thanh điệu phức tạp.
Ngữ hệ H'Mông-Miền có hệ thống thanh điệu phức tạp.
Nhiều ngôn ngữ Phi-Á thuộc nhóm ngôn ngữ Tchad, Cushit và Omo có hệ thống thanh điệu đơn giản, như tiếng Hausa ở Tchad. Nhiều ngôn ngữ Omo khá phức tạp về thanh điệu. Tuy nhiên nhiều ngôn ngữ trong các ngôn ngôn ngữ nêu trên như tiếng Somali của nhóm ngôn ngữ Cushit không có thanh điệu.
Đa phần ngữ hệ Niger-Congo như tiếng Ewe, tiếng Igbo, tiếng Lingala, tiếng Maninka, tiếng Yoruba và tiếng Zulu, có hệ thống thanh điệu đơn giản. Nhóm ngôn ngữ Kru có hệ thống thanh điệu kín. Các ngôn ngữ Niger-Congo không thanh điệu đáng chú ý gồm tiếng Swahili, tiếng Fula và tiếng Wolof.
Hầu như tất cả ngôn ngữ Nin-Sahara có hệ thống thanh điệu đơn giản.
Tất cả các ngôn ngữ Khoisan ở Nam Phi có hệ thống thanh điệu kín.
Gần một nửa nhóm ngôn ngữ Athabaska, như tiếng Navajo, có hệ thống thanh điệu đơn giản (các ngôn ngữ ở California, Oregon, một số ở Alaska)
Ngữ hệ Iroquois có thanh điệu, như tiếng Mohawk có ba thanh.
Tất cả các ngôn ngữ Oto-Manguea có thanh điệu.

Tiếng Việt sử dụng bảng chữ cái Latin và có sáu thanh điệu được ghi bằng các dấu thanh đặt trên hoặc dưới nguyên âm chính: huyền, ngã, hỏi, sắc, nặng và không dấu (tức không có dấu nào cả). Việc đặt dấu thanh đối với các từ sử dụng âm đệm w kết hợp với nguyên âm i (được viết là uy) đồng thời không có phụ âm cuối hiện đang còn gây tranh cãi.

Tham khảo
Mai Ngọc Chủ, Vũ Đức Thiệu, Hoàng Trọng Phiên, Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt, 2006
 Bao, Zhiming. (1999). The structure of tone. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-511880-4.
Chen, Matthew Y. 2000. Tone Sandhi: patterns across Chinese dialects. Cambridge, England: CUP ISBN 0-521-65272-3
Clements, George N.; Goldsmith, John (eds.) (1984) Autosegmental Studies in Bantu Tone. Berlin: Mouton de Gruyer.
 Fromkin, Victoria A. (ed.). (1978). Tone: A linguistic survey. New York: Academic Press.
 Halle, Morris; & Stevens, Kenneth. (1971). A note on laryngeal features. Quarterly progress report 101. MIT.
 Haudricourt, André-Georges. (1954). De l'origine des tons en vietnamien. Journal Asiatique, 242: 69-82.
 Haudricourt, André-Georges. (1961). Bipartition et tripartition des systèmes de tons dans quelques langues d'Extrême-Orient. Bulletin de la Société de Linguistique de Paris, 56: 163-180.

 Hyman, Larry. 2007. There is no pitch-accent prototype. Paper presented at the 2007 LSA Meeting. Anaheim, CA.
 Hyman, Larry. 2007. How (not) to do phonological typology: the case of pitch-accent. Berkeley, UC Berkeley. UC Berkeley Phonology Lab Annual Report: 654-685. Available online.
 Kingston, John. (2005). The phonetics of Athabaskan tonogenesis. In S. Hargus & K. Rice (Eds.), Athabaskan prosody (pp. 137–184). Amsterdam: John Benjamins Publishing.
 Maddieson, Ian. (1978). Universals of tone. In J. H. Greenberg (Ed.), Universals of human language: Phonology (Vol. 2). Stanford: Stanford University Press.
 Michaud, Alexis. (2008). Tones and intonation: some current challenges. Proc. of 8th Int. Seminar on Speech Production (ISSP'08), Strasbourg, pp. 13–18. (Keynote lecture.) Available online.
 Odden, David. (1995). Tone: African languages. In J. Goldsmith (Ed.), Handbook of phonological theory. Oxford: Basil Blackwell.
 Pike, Kenneth L. (1948). Tone languages: A technique for determining the number and type of pitch contrasts in a language, with studies in tonemic substitution and fusion. Ann Arbor: The University of Michigan Press. (Reprinted 1972, ISBN 0-472-08734-7).

 Yip, Moira. (2002). Tone. Cambridge textbooks in linguistics. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-77314-8 (hbk), ISBN 0-521-77445-4 (pbk).

Chú thích

Liên kết ngoài
 World map of tone languages The World Atlas of Language Structures Online

Xem thêm
Thanh ngang (không dấu)
Thanh huyền
Thanh sắc
Thanh hỏi
Thanh ngã
Thanh nặng

Dấu thanh
Ngữ âm học


title: L4

text:
L4 là tàu bay vào quỹ đạo Mặt Trăng do Sergey Korolev đề xuất vào tháng 1 năm 1960. Tuy nhiên kế hoạch này đã bị hủy bỏ.

Trong một lá thư gửi ủy ban trung ương đảng của đảng cộng sản Liên Xô tháng 1 năm 1960, Korolev đã đề ra một chương trình chinh phục không gian trong đó phát triển một tên lửa hạng nặng có thể mang trọng tải tới 60 – 80 tấn lên quỹ đạo gọi là N1. Trong số các trọng tải có thể sử dụng cho loại tên lửa mới này trong giai đoạn 1963 – 1965 Korolev đưa ra một loại tàu vũ trụ gọi là L4 có thể mang 2 hay 3 phi hành gia bay tới Mặt Trăng, đi vào quỹ đạo của Mặt Trăng và quay trở về Trái Đất. Nó sẽ có khối lượng từ 10 tới 12 tấn trên quỹ đạo Mặt Trăng và khoảng 2 tới 3 tấn sẽ quay trở về Trái Đất. L4 sẽ lớn khoảng gấp đôi tàu đi vòng quanh Mặt Trăng L1, một đề xuất khác của Korolev. Tuy nhiên trong nghị định cuối cùng đưa ra ngày 23 tháng 6 năm 1960 thông qua dự án phác thảo L1 và tên lửa đẩy N1 không hề đề cập đên một tàu vào quỹ đạo Mặt Trăng phóng bởi N1 nào.

Xem thêm
Sergey Korolev

Tham khảo

Tàu vũ trụ Soyuz


title: Oenochroma vetustaria

text:
Oenochroma vetustaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Tasmania.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oenochroma
Động vật được mô tả năm 1860


title: Gladbach, Bernkastel-Wittlich

text:
Gladbach là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Gladbach, Bernkastel-Wittlich có diện tích 3,6 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 353 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Steyr AUG

text:
{{Infobox Weapon
|name=Steyr AUG
|image=
|caption=Steyr AUG A1 với nòng
|origin=
|type=Súng trường tấn côngCarbineSúng máy hạng nhẹVũ khí cấp tiểu độiSúng tiểu liên
|is_ranged=yes
|service=1978-nay
|used_by=Xem Các quốc gia sử dụng

|wars=Đông Timor Chiến tranh Afghanistan (2001-nay) Chiến tranh IraqNội chiến SyriaXung đột Lahad Datu 2013
|designer=Steyr Mannlicher
|design_date=1977
|manufacturer=Steyr Mannlicher
|production_date=1978-nay
|number=
|variants=Xem Steyr AUG#Các biến thể

|weight= (standard rifle)  (carbine)  (subcarbine)  (LMG)  (SMG)
|length= (standard rifle)  (carbine)  (subcarbine)  (LMG)  (SMG)
|part_length= (standard rifle)  (carbine)  (subcarbine)  (LMG)  (SMG)
|width=
|height=   (SMG)
|cartridge=5.56x45mm NATO 9x19mm Parabellum (SMG)
|action=Nạp đạn bằng khí nén, khóa nòng xoay
|rate= 680–750 viên/phút
|vận tốc đầu nòng= (standard rifle)
|range=  300 m
|max_range=
|feed= * 5.56×45mm NATO: Hộp tiếp đạn có thể tháo rời 30, 42 viên,
 9×19mm Parabellum: Hộp tiếp đạn 25, 32 viên của MPi 69
|sights= Kính ngắm Swarovski 1.5x, thước ngắm sắt gập
}}

Súng Steyr AUG (Armee Universal Gewehr = súng quân dụng phổ thông) là một loại súng trường tấn công của Áo theo kiểu Bullpup với cỡ đạn 5,56x45mm NATO. Súng được công ty Steyr Mannlicher GmbH & Co KG giới thiệu vào năm 1976.Quân đội Áo chính thức sử dụng súng AUG với tên gọi StG 77 vào năm 1977, thay thế súng trường tự động StG 58 sử dụng cỡ đạn 7.62mm (dưới giấy phép của FN FAL). Kể từ 1978, AUG trở thành súng tiêu chuẩn của quân đội Áo và các lực lượng cảnh sát khác. Ngoài ra, nhiều lực lượng vũ trang khác cũng sử dụng AUG như quân đội Argentina (từ năm 1985), Ireland, Luxembourg, Ả Rập Xê Út, Tunisia (từ năm 1978), New Zealand, Bolivia, Ecuador, Pakistan, Cục Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (từ năm 1988).Súng thường sử dụng ống ngắm Swarovski 1.5x.

Thiết kế

Steyr AUG phiên bản tiêu chuẩn có độ dài 790 mm, nòng dài 508 mm với trọng lượng 3,6 kg. AUG có kết cấu chính bằng nhựa cao phân tử, chỉ được gia cố kim loại ở các vị trí cần thiết. AUG có thiết kế bullpup với vành bao quanh cò rất lớn, giúp xạ thủ có thể sử dụng dễ dàng kể cả khi đeo găng tay, ngoài ra vành bao này có chức năng tăng độ chắc chắn cho tay nắm chính. Một tay nắm phụ cũng được bố trí sẵn để thuận tiện cho xạ thủ trong việc cầm nắm.

AUG có thiết kế theo kiểu mô-đun tích hợp, cụ thể gồm 6 khối chính: Nòng, kính ngắm tích hợp, buồng đạn, cò, báng và hộp tiếp đạn. Nòng của AUG có 4 rãnh xoắn theo tỉ lệ 1:9 giúp ổn định đường đạn với các cỡ nòng có thể thay thế dễ dàng: tiêu chuẩn (508 mm), tiểu liên (350 mm), carbine (407 mm) và súng máy hạng nhẹ (621 mm).

Mặc định, AUG bản tiêu chuẩn sẽ được trang bị kính ngắm Swarovski có độ phóng đại 1,5x, đặt hơi lệch về phía phải bên cạnh thước ngắm cơ khí dự phòng mà không có hệ thống ray Picatinny (chỉ có ở các phiên bản cải tiến).

Đặc điểm

Cơ cấu vận hành

Các biến thể

Steyr AUG A1: phiên bản đầu tiên của dòng AUG, dùng ống ngắm swarovski 1,5x.

Steyr AUG A2: cải tiến từ AUG A1, sử dụng được nhiều loại kính ngắm nhờ hệ thống ray picatiny.

Steyr AUG A3: giới thiệu vào năm 2005, phiên bản hiện đại của AUG, có 4 thanh ray picatiny.

Steyr AUG A3 SF: Steyr AUG A3 SF, còn được gọi là AUG A2 Commando hoặc StG 77 A2, tương tự như AUG A2 nhưng có vài điểm khác biệt với ống nhắm có độ phóng đại 1,5× hoặc 3×. Nó đã được thông qua bởi lực lượng đặc biệt Áo (Jagdkommando) vào cuối năm 2007.

Steyr AUG PARA: biến thể sử dụng đạn 9x19mm Parabellum, tương thích với hộp tiếp đạn của MPi 69. Giới thiệu lần đầu vào năm 1988.

AUG A3 Para XS: là phiên bản 9mm của AUG A3 và hoạt động tương tự như AUG PARA. Nó có nòng 325 mm (12.8 in) và được gắn thêm thanh ray picatiny.

Steyr AUG HBAR: (Heavy Barreled Automatic Rifle) là một phiên bản dài hơn, nặng hơn để sử dụng như một khẩu súng máy hạng nhẹ hoặc vũ khí cấp tiểu đội.

Steyr AUG LMG: (Light Machine Gun) là phiên bản súng máy hạng nhẹ của AUG, dựa trên khẩu Steyr AUG HBAR, được gắn thêm chân chống chữ V.

Steyr AUG DMR: là biến thể súng trường thiện xạ của AUG, dựa trên khẩu HBAR nhưng nó có chân chống ở đằng trước nòng súng.

Steyr AUG P: phiên bản bán tự động của AUG với nòng ngắn, thích hợp với một số đơn vị thực thi pháp luật.

Steyr AUG M203: là một khẩu AUG được gắn thêm ống phóng lựu M203.

Steyr AUG AG-C: là một khẩu AUG được gắn thêm ống phóng lựu AG-C.

Các quốc gia sử dụng

Xem thêm
 Rheinmetall RH-70
 Fusil Automático Doble

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giới thiệu khẩu Steyr AUG

Súng trường Áo
Súng Áo
Súng trường bullpup
Súng trường thiện xạ
Súng trường tấn công
Súng máy hạng nhẹ


title: Offlaga

text:
Offlaga là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 22 km², dân số 3356 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Bagnolo Mella, Barbariga, Dello, Leno, Manerbio, San Paolo, Verolanuova.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Sphecodes puncticeps

text:
Sphecodes puncticeps là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Thomson mô tả khoa học năm 1870.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1870


title: Álvaro Colom

text:
Álvaro Colom Caballeros (15 tháng 6 năm 1951 - 23 tháng 1 năm 2023). Ông được bầu làm Tổng thống Guatemala từ năm 2008 đến năm 2012.

Colom sinh ở thành phố Guatemala, là con trai của Antonio Colom Argueta và Yolanda Caballeros Ferraté, cha ông là anh trai của Manuel Colom Argueta, cựu thị trưởng của Thành phố Guatemala bị quân đội giết chết năm 1979 ngay sau khi việc thành lập đảng chính trị của ông được phê chuẩn. Ông là con thứ 4 trong gia đình năm con. Ông cũng là cha của Antonio Colom Szarata, người chơi đàn bass của ban nhạc rock Guatemala Viento en Contra.

Sau khi tốt nghiệp kỹ sư công nghiệp tại Đại học San Carlos (USAC) trong chỉ 3 năm học, ông đã trở thành một nhà kinh doanh trong nhiều ngành, và làm một công chức chính phủ, bao gồm cả làm Nhà sáng lập nên Fondo Nacional para la Paz và Thứ trưởng Kinh tế trước khi quay sang làm chính trị.

Đại diện cho UNE (Unidad Nacional de la Esperanza) trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2003, ông về thứ hai trong vòng một vào ngày 9 tháng 11, và thua trước Óscar Berger trong vòng hai vào ngày 28 tháng 12.

Trong cuộc bầu cử năm 2007, Colom thắng cử với tỷ lệ phiếu bầu cho ông là 52.7%.

Vào ngày 8 tháng 4 năm 2011, Anh chính thức ly hôn với Sandra Torres để Cô tham gia cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 9 năm 2011, vì Theo Hiến pháp Của Guatemala, người thân và thành viên gia đình của tổng thống hiện tại của đất nước không thể đứng như một ứng cử viên. Vụ ly hôn này được nhiều chính trị gia và luật sư của đất nước coi là gian lận và vi phạm một số luật. Vào ngày 20 tháng 10 năm 2011, ông đã xin lỗi gia đình của Tổng thống bị phế truất Arbenz, mặc dù lúc đó ông mới 3 tuổi.

Ông qua đời vào ngày 23 tháng 1 năm 2023 vì ung thư thực quản.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Nguyễn Bá Học

text:
Nguyễn Bá Học (1857-1921) là một nhà văn Việt Nam. Cùng với Phạm Duy Tốn, ông được giới văn học đánh giá là một trong những cây bút đầu tiên viết truyện ngắn hiện đại bằng chữ quốc ngữ trong văn học Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Nguyễn Bá Học quê ở làng Mọc, tên chữ là Nhân Mục, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội, nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.

Ông hai lần thi hỏng tú tài Hán học, rồi chuyển sang học tân học. Nguyễn Bá Học làm nghề dạy học trong suốt 31 năm ở Sơn Tây, Hà Nội và Nam Định. Năm 1918 ông về hưu và bắt đầu theo đuổi nghiệp văn chương, viết truyện ngắn, bài chính luận và chọn dịch các bài Hán văn, Pháp văn, đăng ở tạp chí Nam Phong, tạp chí Đông Dương. Ông viết tác phẩm đầu tay, Câu chuyện gia đình khi đã 60 tuổi. Trong vòng ba năm (1918-1921), ông viết bảy truyện ngắn đăng trên tạp chí Nam Phong.

Năm Tân Dậu 1921 ông mất, thọ 64 tuổi.

Phong cách
Theo Từ điển bách khoa Việt Nam, các tác phẩm của Nguyễn Bá Học lưu tâm nhiều về nền luân lý cũ đang dần dần tan rã trong buổi giao thời. Mở đầu truyện cũng như trong khi kể, thường xen những câu ngụ ý răn đời, giảng giải, luận bàn. Nhân vật thường là "con nhà quan" hay "con nhà có gia thế", gặp cảnh nhà sa sút hoặc được nuông chiều, trở nên hư đốn, hoặc bị gia đình ruồng rẫy mà kiếm kế lập thân... Mặc dù vậy, cũng có một số nét hiện thực, phê phán xã hội đương thời, có cái nhìn xót xa của người chứng kiến và bất phục tùng. Lời văn rườm rà, nhiều từ Hán Việt.

Danh ngôn
Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông.

Tác phẩm

Câu chuyện gia đình (Nam Phong, số 10)
Chuyện ông Lý Chắm (Nam Phong, số 13)
Có gan làm giàu (Nam Phong, số 23)
Câu chuyện nhà sư (Nam Phong, số 26)
Dư sinh lịch hiếm ký (Nam Phong, số 35)
Chuyện cô Chiêu Nhì (Nam Phong, số 43)
Câu chuyện một tối tân hôn (Nam Phong, số 46)
Truyện vui: Một nhà bác học. À chuyện chiêm bao (Nam Phong, số 49)
Chuyện giải trí (cùng viết, 1924)
Chiếc bóng song the (1928)
Hồng nhan đa truân (1928)
Chinh phụ ngâm khúc dẫn giải (1929)
Gia đình giáo dục (1930)
Học sinh tu tri (1930)
Nhi nữ tạo anh hùng (1935)
Phi Châu yên thủy sầu thành lục (1935)
Lời khuyên học trò (1936)

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Hà Nội
Người Hà Tây
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Güllesheim

text:
Güllesheim là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Güllesheim có diện tích 2,2 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 680 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Melanotus bronsteinae

text:
Melanotus bronsteinae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Bárcena de Pie de Concha

text:
Bárcena de Pie de Concha là một đô thị thuộc cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số là 825 người.

Biến động dân số

Fuente: INE

Các thị trấn
Bárcena de Pie de Concha (thủ phủ)
Pie de Concha
Pujayo
Montabliz (abandonaded)

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://barcenapieconcha.webcindario.com/PUEBLO/1.-INDEX.htm

Đô thị ở Cantabria


title: Argyresthia goedartella

text:
Argyresthia goedartella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Sải cánh dài 10–13 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 10. .

Ấu trùng ăn bạch dương và Alnus glutinosa.

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 waarneming.nl
 Lepidoptera of Belgium
 Entomology Collection
 Argyresthia goedartella at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1758
Argyresthia
Côn trùng châu Âu


title: Ormosia polita

text:
Ormosia polita là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.

Loài này chỉ có ở Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Ormosia polita. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

polita
Thực vật Malaysia
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Malaysia bán đảo
Cây Malaysia bán đảo


title: Archon

text:
Archon là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Tillandsia bartramii

text:
Tillandsia bartramii, tiếng Anh gọi là Bartram's Airplant, là một loài thực vật có hoa thuộc họ Bromeliaceae, phân họ Tillandsioideae.

Phân bố
'Tillandsia bartramii'' có ở Florida. Hiếm khi gặp loài này ở Puerto Rico và Georgia.

Chiều dài cây

Tham khảo

B
Thực vật Florida
Thực vật Guatemala
Thực vật México
Thực vật được mô tả năm 1817
Thực vật Đông Nam Hoa Kỳ


title: Mara Salvatrucha

text:
Mara Salvatrucha là một băng đảng tội phạm lớn hoạt động trên khắp thế giới. Tên của băng đảng thường được viết tắt là MS-13, Mara, MS chủ yếu là những người En Xanvađo. Băng đảng MS-13 có đồng bọn, hoặc bè phái ở khắp nơi trên nước Mỹ nhưng vẫn giữ hoạt động chặt chẽ tại En Xanvađo. Năm 2005, cơ quan FBI tuyên bố rằng Mara Salvatrucha được coi là băng đảng tội phạm nguy hiểm nhất không chỉ trên đất nước Mỹ mà còn trên toàn thế giới.

Số thành viên tổng cộng chừng trên 50.000 ở Mỹ. Hoạt động tội phạm của chúng bao gồm buôn lậu và bán thuốc phiện, bán súng nơi chợ đen, giết người thuê, buôn người, cướp và hãm hiếp phụ nữ.

MS-13 hoạt động theo kết cấu rất rắn chắc, với nhiều trưởng băng, và đó chính là thành công dẫn chúng trở thành băng đảng nguy hiểm hàng đầu trên đất Mỹ.

Lịch sử
Băng đảng được thành lập bởi hai tên Julio Cesar và Ernesto Miranda khi chúng còn rất trẻ, khoảng 11 và 12 tuổi. Nơi thành lập là khu Pico Union ở Los Angeles, nơi mà các băng đảng Mexico-Mỹ thường săn lùng người nhập cư En Xanvađo khi họ tới nước Mỹ nhằm chạy trốn khỏi cuộc nội chiến En Xanvađo.

Mặc dù được thành lập giữa những người nhập cư tớ Mỹ, chính sách trục xuất người nhập cư bất hợp pháp làm xuất hiện nhiều băng đảng tội phạm tại En Xanvađo. Trở về En Xanvađo, những người bị trục xuất đã chiêu mộ thêm thành viên, trong đó có nhiều thành viên mới nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ.

Ngày 13 tháng 5 năm 2006, Ernesto Miranda bị giết chết tại nhà hắn ở En Xanvađo, vài giờ sau khi xuất hiện trong một bữa tiệc của một đồng bọn vừa mới được thả. Hắn vừa mới bắt đầu học luật và làm việc giúp trẻ em thoát khỏi tội phạm.

Nguồn gốc tên gọi
Chữ mara trong tiếng lóng của người En Xanvađo có nghĩa là băng đảng, có nguồn gốc từ chữ marabunta, tên của một loại kiến hung dữ, từ này cũng ám chỉ băng đảng khét tiếng Maravilla ở vùng phía đông Los Angeles. "Salvatrucha" từ kết hợp giữa hai chữ người Salvador và trucha, một từ tiếng lóng nghĩa là nhanh nhẹn, luôn sẵn sàng tuân theo lệnh chiến đấu với mục đích phạm tội hoặc lăng nhục cảnh sát. Mara Salvatrucha  thường được dịch là băng đảng người Salvador.

Tổ chức
Băng đảng được phân chia tới từng đồng bọn cấp địa phương. Cơ quan FBI tin rằng có thể có một vài hệ thống tôn ti trật tự giữa các bang chủ của Mara Salvatrucha, căn cứ vào bằng chứng gặp gỡ giữa các đồng bọn có tổ chức nhằm chia sẻ thông tin.

Dấu hiệu băng đảng
Nhiều thành viên băng đảng Mara Salvatrucha tự xăm khắp cơ thể mình. Thường hình xăm có chữ "MS", "13" và "Salvadoran Pride".

Tham khảo

Băng đảng Los Angeles
Băng đảng Massachusetts
Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
Băng đảng đường phố Latino
Tội phạm có tổ chức Canada
Nhóm tội phạm có tổ chức Mỹ Latinh
Nhóm tội phạm có tổ chức Hoa Kỳ
Chiến tranh ma túy México
Băng đảng đường phố hiện đại
Băng đảng California
Băng đảng Canada
Lịch sử Los Angeles
Băng đảng New Jersey
Băng đảng Thành phố New York
Băng đảng Philadelphia
Băng đảng North Carolina
Băng đảng Detroit
Băng đảng México
Băng đảng Toronto
Băng đảng Vancouver
Tội phạm ở El Salvador
Tội phạm ở Honduras
Tội phạm ở Guatemala
Tranh cãi của chính quyền Reagan
Khủng bố tại Hoa Kỳ
Băng đảng Texas
Băng đảng người Mỹ gốc Hispano
Tổ chức thành lập thập niên 1980
Văn hóa người Mỹ gốc El Salvador ở California


title: Anoplischius anemicus

text:
Anoplischius anemicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Phạm Thị Ngọc Trần

text:
Phạm Thị Ngọc Trần (chữ Hán: 范氏玉陳; 1386 – 24 tháng 3, 1425), còn gọi là là Cung Từ hoàng thái hậu (恭慈皇太后) hay Phạm Hiền phi (范賢妃), là vợ Lê Lợi – thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, sau trở thành vua Lê Thái Tổ. Bà là người sinh hoàng tử Lê Nguyên Long vào năm Quý Mão (1423), về sau được kế vị ngôi vua của vua Lê Thái Tổ, trở thành vua Lê Thái Tông.

Tiểu sử
Phạm Thị Ngọc Trần người làng Quần Lai, huyện Lôi Dương (huyện Thọ Xuân ngày nay), Thanh Hoá. Bà là em gái tướng quân Phạm Vận, người sau này trở thành đại thần nhà Hậu Lê. Ngày 20 tháng 11 năm Quý Mão (1423), năm thứ sáu của cuộc khởi nghĩa, bà sinh hạ Lê Nguyên Long. Lúc này, Thái Tổ Cao Hoàng chống chọi với quân Minh rất kịch liệt, phải di chuyển luôn, bà theo hầu rất gian khổ. Vua Lê Thái Tổ không lập chính thất (vợ cả), chỉ có mấy người là Quận vương mẫu Trịnh Thần phi và Phạm Huệ phi cùng Phạm Thị Ngọc Trần.

Năm Ất Tỵ (1425), Lê Lợi vây thành Nghệ An, khi đến thành Triều Khẩu ở Hưng Nguyên, có đền thờ thần Phổ Hộ, ông nằm mộng thấy một vị thần đến xin một người thiếp và hứa sẽ phù hộ cho Cao Hoàng đập tan quân nhà Minh. Cao Hoàng bèn đem chuyện này ra nói với các bà phi của mình, nói rằng: "Có ai chịu làm vợ thần không? Sau này khi ta lấy được nước sẽ lập con người ấy làm thiên tử". Ai cũng đắn đo, duy chỉ có bà khẳng khái quỳ xuống nói rằng: "Nếu minh công giữ lời hứa, thì thiếp nguyện xả thân. Ngày sau làm nên nghiệp lớn chớ phụ con của thiếp".

Lê Lợi khen ngợi và thương xót, nói với bề tôi, hẹn ngày dâng tế lễ. Lúc đó, Nguyên Long chỉ vừa 3 tuổi, bà đưa cho người hầu cận nuôi nấng và đi theo dàn tế lễ, bà gieo mình chết, đó là ngày 24 tháng 3. Khi Cao Hoàng bình định được quân Minh, ông nói với quần thần: "Bà ấy đáng làm chúa cả trăm vị thần của nước ta, không ai dám trái". bèn sau đó sai người ở động Nhân Trầm là Lê Cối rước quan tài về táng ở Thanh Hóa. Đi đến xã Thịnh Mỹ thì trời tối, chưa kịp qua sông bèn ngủ trọ ở chợ. Đến đêm mối đùn lên quanh quan tài một đống rất cao, biến thành nấm mồ. Sứ giả thấy lạ, trở về tâu Cao Hoàng, ông bèn nói: "Đó là vị thần đã làm theo lời hẹn", nói rồi sai bảo cứ để quan tài ở đó, xây dựng điện Hiến Nhân để thờ, đồng thời lập miếu, đặt thần chủ ở Lam Kinh để cúng tế.

Báo mộng
Bấy giờ, Cao Hoàng lại lập con trưởng là Quận vương Lê Tư Tề làm giám quốc, lo triều chính mà quên mất Lê Nguyên Long. Một hôm giữa trưa, Cao Hoàng nằm ngủ chợt mộng thấy Hoàng hậu oán trách rằng: "Đức hoàng phụ công của thiếp; từ hồi mới khởi binh dẹp loạn, đã đem thiếp cho vị thần. Nay được thiên hạ rồi mà ơn thánh chẳng được hưởng", rồi tan biến.

Cao Hoàng hoảng hồn tỉnh dậy, lòng bồi hồi cảm xúc, bèn lập Nguyên Long làm con đích trưởng, cho nối ngôi. Bấy giờ, Quận vương tuy làm giám quốc nhưng bị người chống đối hãm hại, nói rằng quận vương mắc bệnh điên, lại dựng nhiều chuyện làm trái ý hoàng đế. Cao Hoàng buồn bực không thôi, nên có ý phế truất mà còn do dự, nay Hoàng hậu về báo mộng, nên mới có lệnh ấy.

Truy phong
Năm 1433, Cao Hoàng băng hà, Lê Nguyên Long nối ngôi, tức Thái Tông hoàng đế. Lòng bồi hồi nhớ về người mẹ quá cố, nên Thái Tông truy phong làm Cung Từ Quốc thái mẫu (恭慈國太母). Sai viên Tri tả hữu ban Phạm Vận, anh trai của Quốc thái mẫu được ban quốc tín, và trung thư thị lang Trần Thuấn Du đem thần chủ mới vào thờ phụng ở Thái miếu, mang sách vàng dâng thụy hiệu.

Ngày 8 tháng 7 năm đó, sai hữu bộc xạ Nguyễn Nhữ Lãm đến Lam kinh làm miếu cho Quốc thái mẫu. Tháng 12, sai Nhập nội thiếu bảo Lê Quốc Hưng, Nhập nội hữu bật Lê Văn Linh rước thần chủ của Thái mẫu vào thờ phụng ở Thái miếu.

Tháng 2, năm Thiệu Bình thứ 4 (1437), Thái Tông Văn Hoàng truy tôn mẹ mình làm Cung Từ Quang Mục Hoàng thái hậu (恭慈光穆皇太后), thờ phụng ở Thái Miếu. Về sau người ta đều gọi bà là Cung Từ Cao hoàng hậu (恭慈高皇后).

Phần mộ
Đến nay vẫn không thể xác định chính xác mộ của Quốc mẫu Phạm Thị Ngọc Trần ở đâu. Ở làng Quần Lai (xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) có một ngôi đền đơn sơ thờ "Quốc mẫu Phạm Thị Ngọc Trần" được dựng lại vào năm 2008 dựa trên nền đền cũ. Trước mặt đền không xa là Sông Chu. Theo nhà nghiên cứu sử địa phương Hoàng Hùng, giữa lòng con sông này có một khối hợp chất, mà ông nghi là ngôi mộ, chìm nổi lập lời dưới sông. Vị trí ông Hoàng Hùng xác định cách đền khoảng 300 – 300 mét. Ông Hoàng Hùng đặt nghi vấn rằng, nhiều khả năng khối hợp chất đó chính là mộ của bà Phạm Thị Ngọc Trần. Điều này phù hợp với việc bà được đưa về an táng ở Thanh Hóa; tuy nhiên hiện nay chỉ có thể xác định đây là một ngôi mộ cổ, về việc có phải mộ của bà Phạm Thị Ngọc Trần hay không vẫn còn là nghi vấn.

Xem thêm
Lê Lợi
Lê Tư Tề
Lê Thái Tông

Tham khảo

Chú thích

Người Thanh Hóa
Hoàng hậu nhà Lê sơ


title: Montaigut-le-Blanc, Creuse

text:
Montaigut-le-Blanc là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 437 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Là một khu vực nông trang gồm các làng có cự ly khoảng  southwest of Guéret tại giao lộ các tuyến đường D22, D52 và D914.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ, từ thế kỷ 13.

Liên kết ngoài
 Montaigut-le-Blanc on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Liepāja

text:
Liepāja là một thành phố cộng hòa ở miền Tây Latvia. Thành phố nằm trên biển Baltic trực tiếp tại 21 ° kinh đông. Nó là thành phố lớn nhất trong khu vực Kurzeme của Latvia, đây là thành phố lớn thứ ba ở Latvia sau thủ đô Riga và Daugavpils và một cảng quan trọng không đóng băng. Tính đến ngày 01 tháng 1 năm 2016, Liepaja có dân số khoảng 78.000 người.
Liepaja được biết đến trong suốt lịch sử Latvia là "thành phố nơi gió được sinh ra", có thể vì gió biển liên tục. Một bài hát cùng tên (Latvian: Pilsētā, Kura piedzimst Vejs) được sáng tác bởi Imants Kalniņš và đã trở thành ca của thành phố. Danh tiếng của Liepaja là thành phố nhiều gió nhất ở Latvia đã tiếp tục được xác nhận là nhà máy điện lớn nhất gió ở Latvia (33 tua bin gió Enercon) đã được xây dựng gần đó. Thành phố có Sân bay quốc tế Liepāja.

Tham khảo

Thành phố của Latvia
Thành phố cộng hòa Latvia
Liepāja
Cố đô


title: (30820) 1990 RU2

text:
{{DISPLAYTITLE:(30820) 1990 RU2}}(30820) 1990 RU2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 30001–31000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bulgnéville

text:
Bulgnéville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 13,33 km², dân số năm 1999 là 1286 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 247 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Bulgnévillois.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site du Judo club de Bulgnéville
 Site de la Mairie de Bulgnéville
 Bulgnéville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Site de la Fromagerie de l'Ermitage

Bulgneville


title: Negueira de Muñiz

text:
Negueira de Muñiz là một đô thị thuộc tỉnh Lugo trong vùng Galicia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 72,26 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 210 người với mật độ 29,1 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Lugo


title: OpenOffice.org

text:
OpenOffice.org (OOo) hay gọi tắt là OpenOffice là bộ trình ứng dụng văn phòng miễn phí, mã nguồn mở được xây dựng trên phiên bản StarOffice mã nguồn mở của Sun Microsystems. OpenOffice có thể chạy trên các hệ điều hành Windows (đòi hỏi phải có Java Runtime Environment), MacOS, Solaris và Linux. Phiên bản mới nhất của OpenOffice cho phép đọc/ghi các định dạng file của Microsoft Office khá hoàn hảo.

Các thành phần cơ bản của OOo:
 Writer (trình soạn thảo văn bản có tính năng tương tự như Microsoft Word)
 Calc (trình bảng tính tương tự như Microsoft Excel)
 Draw (trình đồ họa cơ bản, tương tự Microsoft Visio)
 Impress (trình soạn thảo trình diễn, tương tự PowerPoint)
 Base (trình quản trị cơ sở dữ liệu, tương tự Microsoft Access)
 Math (trình viết công thức toán, tương tự Microsoft Equation Editor)
 Bộ văn phòng StarOffice Cơ Bản.

Thông tin về giao diện tiếng Việt của OpenOffice.org có tại vi.openoffice.org.

Tài liệu
  [http://vi.openoffice.org/about-documentation.html Tài liệu do dự án OpenOffice tiếng Việt cung cấp)

Tải về
 Bản OpenOffice.org tiếng Việt

Thay thế
Vào ngày 28 tháng 9 năm 2010, một số thành viên của Dự án OpenOffice.org thành lập một nhóm mới với tên gọi The Document Foundation và công bố một nhánh mới của OpenOffice.org với gọi là LibreOffice. Lý do ra đời LibreOffice vì các thành viên của dự án lo sợ rằng Oracle Corporation, sau khi mua lại Sun Microsystems (hãng tài trợ trước đây của dự án OpenOffice.org) sẽ ngưng việc phát triển OpenOffice.org như họ đã làm với OpenSolaris.

Chú thích

Xem thêm
 NeoOffice

Liên kết ngoài

 Trang chủ OpenOffice
 Dự án tiếng Việt của OpenOffice.org

Bộ ứng dụng văn phòng mã mở
Phần mềm nguồn mở
Phần mềm cho Unix
Phần mềm năm 2002


title: Pont-Saint-Mard

text:
Pont-Saint-Mard  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Pontsaintmard


title: Terastia meticulosalis

text:
Terastia meticulosalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó có phạm vi phân bố rộng. Ở Bắc Mỹ, Nó được ghi nhận từ tây nam Arizona, miền nam Texas, Louisiana và Florida. Nó cũng hiện diện ở Jamaica.

Sải cánh dài khoảng 39 mm.

Ấu trùng ăn các loài Erythrina.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Image
Moths of Jamaica

Terastia
Động vật được mô tả năm 1854


title: Okushiri, Hokkaidō

text:
Okushiri (tiếng Nhật: 奥尻町 Okushiri-cho?) là một thị trấn nằm trên toàn thể Đảo Okushiri của quận Okushiri, Hiyama, Hokkaido, Nhật Bản.

Tính đến 2008, thị xã có một dân số ước tính là 3442 và tổng diện tích là 142,98 km², như vậy Okushiri có mật độ 24,5 người/km².

Lịch sử
Vào ngày 12 tháng 7 năm 1993, cơn động đất biển Tây Bắc Hokkaido (北海道南西冲地震) lớn 7,8 độ Richter ở biển Nhật Bản đã tạo ra một cơn sóng thần dữ dội. Nó đã giết chết 202 người dân ở thị xã, làm cho 32 người bị mất tích (trong đó có ba người Nga) và 129 người khác bị thương. Cơn sóng thần được ước tính cao trên 10 mét.

Một trận động đất khác cũng tạo ra sóng thần vào năm 1983 nhưng không có thương tích hoặc tử vong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Town website
Animation of Okushiri tsunami  từ Tsunami Research Center tại USC

Okushiri


title: Quýt hồng

text:
Quýt hồng là một giống quýt đặc sản được trồng chủ yếu tại huyện Lai Vung, Đồng Tháp, Việt Nam. Quýt hồng là một trong những đặc sản trái cây nổi tiếng ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Với những đặc điểm riêng biệt về hương vị, màu sắc cũng như các đặc tính của quả, khiến cho quýt hồng ngày nay trở nên nổi tiếng khắp toàn quốc và xuất khẩu sang một số quốc gia.

Hiện tại, quýt hồng đã được Cục Sở hữu trí tuệ, thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, công nhận và cấp giấy chứng nhận đăng ký độc quyền. Ngoài giá trị là trái cây chứa nhiều dinh dưỡng, quýt hồng còn có nhiều giá trị về mặt du lịch, văn hóa, kinh tế - thương mại, được đưa vào nghệ thuật thi ca.

Tên gọi và lịch sử
Quýt hồng được trồng ở đất Lai Vung vào đầu thế kỷ XX. Từ một loại quýt bình thường nhưng khi được trồng đã thích hợp với thổ nhưỡng ở đất Lai Vung và trở nên đặc biệt. Ban đầu, quả quýt tại Lai Vung còn có tên dân gian là quýt “tiêu son” do người dân địa phương dùng để gọi một loại quýt ngọt, vỏ khi chín căng bóng, màu cam đỏ, có thể bày biện cúng đẹp, bảo quản lâu trong điều kiện tự nhiên. Về sau, giới thương lái gọi thành quýt hồng và từ đó tên gọi này nhanh chóng trở thành một thương hiệu nổi tiếng.

Phân bố
Dọc bờ sông Hậu, huyện Lai Vung, Đồng Tháp, đã trở thành vùng chuyên canh cây quýt hồng và được mệnh danh là "vương quốc quýt hồng". Dù cho cùng một giống quýt hồng, cùng một kỹ thuật canh tác, nhưng khi trồng ở vùng khác, chủ yếu quanh khu vực châu thổ sông Cửu Long lại cho năng suất không cao, trái quýt cũng không ngon ngọt, đẹp, năng suất cao như ở Lai Vung. Trồng tập trung tại ba xã là Tân Phước (376 ha), Long Hậu (306 ha), Tân Thành (90 ha), chiếm hơn 95% diện tích và sản lượng. Tuy nhiên, có một khoảng thời gian bị dịch bệnh cùng ngập lũ đã gây thiệt hại lớn cho những vườn cây, làm giảm diện tích trồng loại cây đặc sản này. Toàn huyện hiện còn gần 300 ha canh tác cây quýt hồng. Ủy ban nhân dân huyện Lai Vung đã triển khai "Đề án Bảo tồn vườn quýt hồng Lai Vung giai đoạn 2020 - 2024" giúp các vườn quýt phục hồi tốt, tăng diện tích trồng trên địa bàn trở lại khoảng 800 ha. Hiện tại, toàn huyện có diện tích trồng trên 2.000 ha. Hằng năm, sản lượng quýt hồng đạt trên dưới 25.000 tấn.

Đặc điểm

Cây quýt hồng cao nhất khoảng 5 m, tuổi đời lên đến hơn 30 năm. Lá lớn xanh đậm, đuôi lá hơi vểnh lên. Trái quýt có dáng hình cầu, hai đầu dẹp, hơi lõm, dẹt hơn các loại quýt khác, phía dưới quả có một nốt lồi giống như cái rốn đặc trưng. Lớp vỏ mỏng, căng bóng, có màu cam vàng, xen kẽ sắc xanh khi chín, mùi thơm dễ chịu như tinh dầu. Quả quýt hồng có ít hoặc không hạt, khi chín có vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ, múi mọng nước, thơm dịu và nước quả có màu vàng cam. Chùm quýt chín 4-6 quả đạt trọng lượng một ký.

Giống quýt này không chịu được đất phèn và nước đọng gốc. Do đó, nơi nào đất quá thấp không thể trồng được. Mùa nước ngập, nước rút chậm sẽ khiến rễ thối, cây chết. Quýt hồng thích hợp trồng tại vùng đất có nguồn nước ngọt dồi dào, dễ rút nước, ảnh hưởng khí hậu cùng điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt là đất mỡ gà, đất màu mỡ lại khô ráo.

Trồng trọt

Chọn giống cây trồng
Trồng cây con là phương pháp gây giống hữu tính, tạo cây từ hạt. Cây con sẽ mang đặc tính di truyền từ cây mẹ nên chỉ chọn cây quýt cho quả tốt rồi lấy hạt đem ươm. Cách này có thể nhân ra nhiều cây giống cùng lúc nhưng phải chờ cây con lớn, thường khoảng từ một năm mới có thể trồng. Có hai cách trồng cây con: trồng nguyên cây con hoặc chiết nhánh.

Chiết nhánh là phương pháp tương đối dễ, trồng nhanh và dễ đậu quả hơn trồng cây con nhưng cũng hạn chế về số lượng. Nhánh chiết phải lựa giống cây tốt và nhánh tốt. Nếu chọn nhánh chiết từ cây mẹ, nguyên là cây con, trong khoảng từ 3 đến 5 năm tuổi thì nhánh đó sẽ phát triển mạnh hơn. Nhưng lại ra quả trễ hơn nhánh chiết từ cây mẹ nguyên là nhánh chiết.

Ghép cây là tìm một gốc cây có quan hệ họ hàng về mặt thực vật rễ phát triển bền tốt như chanh, cam, bưởi,.. để ghép quýt hồng vào. Cách thức này có mục đích là chống các dạng bệnh chết cây trên quýt. Gốc ghép phải đạt yêu cầu: sức sinh trường tương đương cành ghép; rễ sinh trường mạnh, đâm chồi nhiều và sinh nhiều rễ phụ; dễ thích ứng và chịu đựng tốt với điều kiện thời tiết như mưa, nắng, ngập nước,... . Thường thì người trồng dùng chanh làm gốc ghép. Phương pháp này còn khó khăn và chậm, cần thời gian chuẩn bị cây trồng và kỹ thuật ghép cao mới đủ số lượng trồng nhiều. Tuy nhiên, cách này rất đảm bảo cây phát triển và mang lại nhiều lợi ích khác như: không cần xây bờ quá cao tốt kém, không bị úng thủy hay ngập nước.

Ươm và giâm cây giống: muốn trồng cây mới ít hao, dù là cây con hay nhánh chiết, người trồng giâm ở vườn ươm một thời gian cho cây tươi tốt, đến khi thời tiết thuận lợi thì mang ra vườn trồng, cây sẽ không bị héo và nhanh phát triển. Có hai loại cây giâm:

 Giâm cây con mọc lên từ hạt khi cao từ 10 cm trở lên. Sau một năm tuổi, người trồng có thể mang nguyên cây hoặc chiết ngang gốc để trồng.
 Giâm nhánh chiết hoặc cây con chiết ngang:
 Giâm tạm: Khi cắt một bầu chiết đã ra rễ nên giâm tạm bằng cách để các bầu sát vào nhau ở nơi mát hoặc có mái che và đắp vào rễ ít bùn đất. Sau 15 ngày, rễ sẽ mọc dài thêm nhiều, khi đó trồng nhánh sẽ không mất sức.
 Giâm thực thụ có thời gian từ một năm. Khi chưa chuẩn bị vườn xong mà muốn cây mau thu hoạch, cần chuẩn bị cây giống và giâm trước. Cách này giúp rút ngắn thời gian thu hoạch tùy giâm lâu hay nhanh nhưng không quá hai năm, vì cây lớn quá sẽ khó nhổ. Cây giâm thực thụ phải thưa để phát triển. Khoảng cách giữa hai cây có thể từ 5 tấc đến 1 thước. Đây là cách dự phòng để thay cây chết trong vườn mỗi khi cần.

Kỹ thuật trồng
Đất trồng đạt tiêu chuẩn: tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, pH khoảng 5,5-7, hàm lượng hữu cơ >3%. Vườn trồng phải có đê bao chống lũ triệt để. Đắp mô trước khi trồng từ 2-4 tuần, chiều cao mô 40–60 cm, đường kính mô 80–100 cm. Đào hố trên mô để trồng, nên chú ý xử lý mô trước khi đặt cây con như bón vôi 0,5–1 kg, lân 200-300 g và phân hữu cơ 5–10 kg.

Chọn cây con thẳng, vũng chắc, có chiều cao 60–80 cm. Đặt cây con xuống giữa hố, sao cho mặt bầu ngang mặt mô, ém đất xung quanh gốc, cắm cọc giữ cho cây không bị gió lung lai và tưới đủ nước. Cây con trồng từ nhánh chiết có thể đặt thẳng hay nghiêng. Nếu cây con có cành phân bố đều thì nên đặt thẳng vì cây sẽ tạo được tán bình thường. Nếu nhánh chiết có ít cành bên thì có thể đặt nghiêng để cây con dễ tạo các cành bên sau này. Thông thường có thể trồng với khoảng cách 4-4,5m × 4-4,5m tương đương với mật độ 500-625 cây/ha.

Tạo tán: Sau khi trồng, cây cần được tưới nước đầy đủ để phục hồi sinh trưởng. Khi cây xuất hiện tược non đầu tiên thì tiến hành bấm ngọn. Từ gốc lên khoảng 60–80 cm (đối với nhánh chiết) hoặc từ vị trí mắt ghép lên khoảng 40–60 cm (trên gốc ghép) thì bấm bỏ phần ngọn, mục đích để các mầm ngủ và cành bên phát triển.
 Chọn 3 cành khỏe, thẳng mọc từ thân chính phát triển theo 3 hướng làm cành cấp 1. Dùng tre cột giữ cành cấp 1 tạo với thân chính một góc 35-40°.
 Cành cấp 1 phát triển dài khoảng 50–80 cm thì cắt đọt để phát triển cành cấp 2, chỉ giữ lại 2-3 cành.
 Các cành cấp 2 cách nhau khoảng 15–20 cm và tạo với cành cấp 1 một góc 30-35°. Cắt đọt cành cấp 2 như cách làm ở cành cấp 1, từ cành cấp 2 sẽ hình thành cành cấp 3.
 Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chỗ cành mọc quá dày hoặc quá yếu.

Tỉa cành hàng năm. Sau khi thu hoạch cần loại bỏ: cành bị sâu bệnh, ốm yếu, cành nằm bên trong tán không có khả năng cho trái, cành đan chéo nhau, cành vượt trong thời kỳ cây đang mang trái nhằm hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng.

Chăm sóc

Đắp bùn, chắn gió, che mát, cỏ dại, tưới nước:
Vét bùn khoảng tháng 2-3 dương lịch, lớp bùn dày khoảng 2 cm là tốt nhất. Không bồi bùn lấp kín mặt gốc cây vì bộ rễ cây vẫn cần không khí để hô hấp trong thời gian xử lý ra hoa. Lưu ý chỉ bồi bùn, không bồi đất dưới sâu sẽ bị ngộ độc phèn.

Xây dựng hàng cây chắn gió là yêu cầu cấp thiết, nhằm ngăn sâu bệnh di chuyển theo gió xâm nhập vào vườn, tạo vùng tiểu khí hậu thích hợp cho vườn, hạn chế gió bão gây thiệt hại. Các loại cây thường trồng để chắn gió là dâm bụt, bạch đàn,... Quýt hồng thích hợp với ánh sáng tán xạ vì vậy nên trồng cây che mát xen giữa hai hàng cây hoặc trồng dọc theo mương các loại cây như: cóc, mãng cầu, tràm, so đũa,...

Cần phủ gốc bằng cỏ rơm rạ, cách gốc khoảng 20 cm nhằm giữ ẩm trong mùa nắng, hạn chế cỏ dại, đồng thời khi rơm rạ phân hủy sẽ tạo ra dưỡng chất cho cây. Trong thời kỳ kiến thiết cơ bản nên trồng hoa màu để hạn chế đất bị xói mòn. Trong thời kỳ khai thác thì xu hướng hiện nay là quản lý cỏ dại trong vườn chứ không làm sạch nhằm giũ ẩm cho đất trong mùa nắng và chống xói mòn trong mùa mưa. Tưới nước 2 lần/ngày vào mùa nắng và thoát nước kịp thời trong mùa mưa để tránh ngập úng. Giữ ổn định mực nước luôn cách mặt liếp từ 60 – 80 cm.

Quản lý phân bón:

- Thời kỳ kiến thiết cơ bản (cây từ 1-3 năm tuổi): phân bón được chia thành nhiều đợt (4-5 đợt) để bón cây. Sau khi trồng nên dùng phân ure và phân lân với liều lượng 40 g hòa cùng 10 lít nước để tưới cho cây khoảng 2 tháng/lần. Khi cây đạt 1 năm tuổi cần bón phân gốc để giúp cây phát triển mạnh. Hàng năm bón phân hữu cơ hoại mục từ 5–10 kg/cây và cung cấp kali cho cây.

- Thời kỳ khai thác: Tùy đất, tình hình sinh trưởng của cây, năng suất thu hoạch của vụ trước mà quyết định lượng phân bón thích hợp. CT/1000m2 như sau:

 Lần 1 (sau thu hoạch từ 1-3 ngày): DAP 20 kg + lân 50 kg + phân hữu cơ hoại mục (10–20 kg phân hữu cơ/gốc) + Trico 1 kg.
 Lần 2 (sau thu hoạch 10 ngày, để hỗ trợ tạo mầm hoa): phun phân bón lá 10-60-10 (10 kg).
 Lần 3 (1-2 ngày sau tưới): 20 kg DAP.
 Lần 4 (7-10 ngày sau tưới): 20 kg NPK (20-20-15).
 Lần 5 (35-40 ngày sau tưới): 10 kg NPK (12-11-18).
 Lần 6 (60 ngày sau tưới): 10 kg NPK (15-5-20).
 Lần 7 (100 ngày sau tưới): 10 kg NPK (20-20-15).
 Lần 8 (130 ngày sau tưới): 10 kg NPK (15-5-20).
 Lần 9 (bón nuôi sau trái lũ): 20 kg NPK (15-15-15).
 Lần 10 (trước thu hoạch 1 tháng): 10–15 kg Kcl.

Cách bón phân:

Cuốc rảnh xung quanh gốc theo hình chiếu tán cây, rãnh sâu 10–15 cm, rộng 10–20 cm cho phân vào, lấp đất và tưới nước. Ngoài bón phân hóa học, phân hữu cơ, hằng năm cần bón thêm vôi để tăng pH cho đất, bổ sung canxi cho cây để hạn chế nứt quả. Liều lượng bón khoảng 1 kg/cây/năm và bón trước mùa mưa lũ.

Xử lý ra hoa
Sau khi thu hoạch xong sẽ tiến hành bón phân cho cây phục hồi, khoảng 30 ngày sau sẽ tiến hành vệ sinh vườn: loại bỏ cành già, phu thuốc phòng trừ bệnh. Không cắt tỉa cành sớm vì khi cây ra đọt non sẽ ảnh hưởng đến xử lý ra hoa sau này. Bón phân lần hai và tưới nước vừa đủ ẩm trước khi tiến hành xử lý ra hoa. Sau khi ngưng tưới khoảng 15-20 ngày (khi cây có biểu hiện héo) thì bắt đầu tưới nước trở lại, tưới liên tục ba ngày và mỗi ngày từ 2-3 lần. Từ ngày thứ tư trở về sau tưới 1 lần/ngày. Từ 7-15 ngày sau khi tưới đợt đầu tiên cây sẽ ra hoa, giai đoạn này sẽ tưới và nghỉ xen kẽ từng ngày. Từ 10-15 ngày sau khi trổ hoa, hoa sẽ rụng cánh và đậu quả.

Thu hoạch và bảo quản
Mỗi năm, vụ mùa quýt hồng kéo dài khoảng 10 tháng, thường được chăm bón vào khoảng tháng 2 âm lịch nhưng chỉ cho ra quả vào cuối năm nên thu hoạch lúc giáp Tết. Thời gian cây vừa ra quả cho đến lúc chín có thể thu hoạch vào khoảng một tháng rưỡi.  Sau khi hái quả sẽ rửa bằng dung dịch chlorine 100-200 ppm (1-2g chlorine + 10 lít nước), dùng vải mềm lau để vỏ sáng bóng hơn, loại bỏ bớt một số vi sinh vật gây hại, rồi rửa lại bằng nước sạch và để khô. Để giữ quýt hồng tươi, đủ chất lượng  nên bảo quản và vận chuyển ở nhiệt độ 8 °C sẽ trữ được khoảng 11 tuần, ở 15 °C sẽ trữ được khoảng 7 tuần. Ngoài ra nếu chứa quýt hồng bằng bao bì PE đục ba lỗ, mỗi lỗ có đường kính 1mm, có thể bảo quản trái được 5 tuần ở nhiệt độ phòng, tuy nhiên tỷ lệ bệnh khá cao. Nếu kết hợp bao bì PE ở khoảng 15 °C thì có thể bảo quản kéo dài đến 9 tuần.

Giá trị dinh dưỡng
Quả quýt hồng chứa hàm lượng: calo 47, vitamin C 23.5 mg, kali 146 mg, carbohydrate  12 gr, đường  8 gr, canxi 33 mg, chất xơ 1.5 gr, magie 11 mg và một số dưỡng chất vitamin A, B2, B3, B6, đồng... Trung bình, một quả quýt có khả năng cung cấp cho cơ thể hơn 1/5 lượng vitamin C cần có hằng ngày. Trong quýt hồng có chứa nhiều vitamin, đặc biệt là vitamin C, vitamin A, beta carotene, kali, canxi, magie,... giúp tăng cường hệ miễn dịch, sáng mắt, phòng ngừa và cải thiện các bệnh thoái hoá điểm vàng, đau mỏi mắt, quáng gà, góp phần giúp xương thêm chắc khỏe. Tỷ lệ đường đạt 74% cũng như lượng nước và chất xơ đáng kể, giúp ức chế cảm giác thèm ăn, gây cảm giác no lâu, hỗ trợ giảm cân. Chất xơ và carbohydrate trong quýt hỗ trợ đường tiêu hoá khoẻ mạnh, ngăn ngừa các bệnh về đường ruột.

Sâu bệnh
Các loài côn trùng như: sâu vẽ bùa (Phyllocnistis citrella), rầy chổng cánh (Diaphorina citri), nhện, ngài chích hút trái (Othreis fullonia)... thường đục khoét, gây hại chồi lá non. Chúng khiến lá bị khô rụng, biến dạng, làm cây bị nhiễm bệnh, quả bị hỏng biểu bì, gây hiện tượng da lu, da cám. Loài ngài bướm hút dịch quả chín hoặc sắp chín dễ bị thối rụng do bội nhiễm vi sinh vật khác. Để chống côn trùng gây hại, người trồng thường dùng các loài thiên địch tự nhiên như ong ký sinh, tỉa cành, bón phân, tưới nước hợp lý, vệ sinh vườn như loại bỏ quả rụng, treo bẫy mồi, dùng một số loại dầu khoáng và thuốc hóa học diệt trừ,...

Các loại bệnh mà quýt hồng thường gặp như: ghẻ lõm, vàng lá gân xanh, tristeza, loét cây, vàng lá - thối rễ,... do các loại nấm (như Fusarium solani,...), vi khuẩn (như Xanthomonas campestris,...), vi rút gây nên. Nhiễm bệnh khiến cây bị mất sức sống, phát triển kém, lá bị vàng, quả xuất hiện những vết chấm gây mất thẩm mỹ. Để quản lý dịch bệnh, người trồng thường vệ sinh vườn, cắt bỏ cành lá quả bị bệnh và tiêu hủy, dùng chế phẩm sinh học, phun thuốc trừ bệnh, bón thêm vôi, kali, lân, hữu cơ. Khi trồng phải chọn cây giống tốt, rõ xuất xứ, tạo điều kiện cho đất tơi xốp thoáng khí.

Văn hóa và du lịch

Từ ngày 05 đến 08/01/2023, Lễ hội Quýt hồng huyện Lai Vung lần thứ I, với chủ đề “Khát vọng vươn lên”, do Báo Nông nghiệp Việt Nam (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) và Uỷ ban nhân dân huyện Lai Vung đồng tổ chức. Lễ hội Quýt hồng mang mục đích tôn vinh, giới thiệu, quảng bá hình ảnh quýt hồng, cũng như giá trị văn hóa, kinh tế cho các sản phẩm từ quýt. Qua đó góp phần phát triển du lịch, tạo dựng hình ảnh địa phương huyện Lai Vung. Lễ hội diễn ra với rất nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn như: hoạt động trải nghiệm không gian sản xuất quýt hồng, hội thảo “Bảo tồn và phát huy tiềm năng, giá trị quýt hồng”, toạ đàm “Quýt hồng - Tiềm năng của địa phương và cơ hội cho mọi khách hàng”, hội thi “Vườn quýt hồng kiểu mẫu”, hội thi “Cây quýt hồng đẹp” v.v... Đến ngày bế mạc, lễ hội đã thu hút trên 40.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm và mua sắm.

Tham khảo

R
Quả
Trái cây có nguồn gốc Châu Á
Giống cây trồng Việt Nam
Lai Vung
Đặc sản Đồng Tháp


title: Boissets

text:
Boissets là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France.
Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Boissétins.

Các xã giáp ranh gồm: Civry-la-Forêt về phía đông, Gressey về phía đông nam, Saint-Lubin-de-la-Haye về phía nam, Berchères-sur-Vesgre về phía tây nam và Tilly về phía bắc.

Xem thêm

 Xã của Yvelines

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vue aérienne de la commune de Boissets trên trang mạng của IAURIF
Boissets trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Boissets trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Boissets sur le site des archives des Yvelines
Situation et plan de Boissets sur Google Maps

Galerie

Xã của Yvelines


title: Karkal

text:
Karkal là một thị xã của quận Udupi thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Karkal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 81 mét (265 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Karkal có dân số 25.118 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Karkal có tỷ lệ 82% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 79%. Tại Karkal, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Udupi