title: Thế vận hội Mùa đông

text:
Thế vận hội Mùa đông là sự kiện thể thao được tổ chức bốn năm một lần với nhiều môn thể thao, đây là sự kiện được tổ chức bởi Ủy ban Olympic quốc tế. Thế vận hội mùa đông là sự kiện thể thao được tổ chức dành riêng cho các môn thể thao mùa đông, được thi đấu trên băng hoặc tuyết như trượt băng nghệ thuật, trượt tuyết...

Cũng giống như Thế vận hội Mùa hè, mỗi Ủy ban Olympic quốc gia ở mỗi nước chọn các vận động viên tiêu biểu cho nước đó tới tranh tài cùng các vận động viên ở các quốc gia khác. Trong mỗi sự kiện thể thao, vị trí thứ nhất sẽ giành được Huy chương vàng, vị trí thứ hai với Huy chương bạc và vị trí thứ ba với Huy chương đồng.

Thế vận hội Mùa đông có ít các quốc gia tham dự hơn Thế vận hội Mùa hè, chủ yếu là do điều kiện khí hậu, vì có rất nhiều quốc gia nằm gần xích đạo không có điều kiện để tập luyện các môn thể thao mùa đông.

Cũng giống Thế vận hội Mùa hè, Hoa Kỳ là quốc gia có nhiều lần tổ chức Thế vận hội Mùa đông nhất với bốn lần, lần gần đây nhất là tại Salt Lake City, Utah năm 2002. Pháp đã có ba lần tổ chức Thế vận hội Mùa đông, trong khi Áo, Canada, Ý, Nhật Bản, Na Uy và Thụy Sĩ giành được vinh dự này hai lần. Đức, Nga và Nam Tư đã có một lần tổ chức kỳ đại hội này; Hàn Quốc và Trung Quốc có lần tổ chức Olympic mùa đông đầu tiên vào các năm 2018 và 2022.

Ba thành phố đã có hai lần tổ chức thế vận hội mùa đông là: Lake Placid, New York của Hoa Kỳ, St. Moritz của Thụy Sĩ và Innsbruck của Áo.

Thế vận hội Mùa đông gần đây nhất tổ chức tại Pyeongchang (Hàn Quốc) năm 2018 và thế vận hội tiếp theo sẽ được tổ chức ở Bắc Kinh (Trung Quốc) năm 2022. Vào ngày 24 tháng 6 năm 2019, hai thành phố Milano và Cortina d'Ampezzo của Ý đã được chọn đồng đăng cai Thế vận hội Mùa đông 2026.

Bảng tổng sắp huy chương

Bảng dưới đây sử dụng dữ liệu chính thức được cung cấp bởi IOC.

Đoàn thể thao dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương
Xếp theo thú tự từ lớn đến bé
  — 9 lần
  — 7 lần
  — 3 lần
  — 2 lần
  — 1 lần
  — 1 lần
  — 1 lần
  — 1 lần

Danh sách các kì Thế vận hội Mùa đông

Không giống như Thế vận hội Mùa hè, Thế vận hội Mùa đông 1940 và Thế vận hội Mùa đông 1944 đã hủy bỏ không bao gồm trong chữ số La Mã chính thức tính cho Thế vận hội Mùa đông. Trong khi lần thứ chính thức của Thế vận hội Mùa hè tính Thế vận hội, lần thứ của Thế vận hội Mùa đông chỉ tính Thế vận hội của chính họ.

Lần đầu tham dự
Dưới đây là thống kê các kì Thế vận hội Mùa đông mà các đoàn thể thao lần đầu tiên giành quyền tham dự.

Xem thêm

 Danh sách vận động viên giành huy chương nhiều kỳ Thế vận hội Mùa đông
 Danh sách quốc gia tham dự Thế vận hội Mùa đông
 Các danh sách vận động viên giành huy chương Thế vận hội
 Vụ xì căng đan và tranh cãi Thế vận hội
 Thế vận hội Người khuyết tật Mùa đông
 Thế vận hội Người khuyết tật
 Thế vận hội Mùa hè

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web IOC chính thức của Môn thể thao Thế vận hội Mùa đông
 Các địa điểm Thế vận hội Mùa đông trên Google Maps

Sự kiện thể thao định kỳ khởi tạo năm 1924
Sự kiện thể thao đa môn mùa đông
Sự kiện thể thao bốn năm một lần


title: Hoplitis tunica

text:
Hoplitis tunica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Sinocyclocheilus anophthalmus

text:
Sinocyclocheilus anophthalmus là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Trung Quốc.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Kottelat, M. 1996. Sinocyclocheilus anophthalmus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Sinocyclocheilus


title: Fuwa (quận)

text:
là một quận nằm trong Gifu, Nhật Bản.

Tại thời điểm 1 tháng 9 năm 2010, quận này có dân số ước tính khoảng 36.644 người và mật độ dân số khoảng 344 người trên km². Tổng diện tích là 106.43 km².

Thị xã và làng
Sekigahara
Tarui

Tham khảo

Quận ở tỉnh Gifu


title: Bipunctiphorus euctimena

text:
Bipunctiphorus euctimena là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc, ở đó nó được tìm thấy ở Brisbane, Kuranda và Toowoomba.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Bipunctiphorus


title: Pycnospora

text:
Pycnospora là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae.

Chú thích

Tham khảo


title: Fomperron

text:
Fomperron là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Rismethus minusculus

text:
Rismethus minusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Rismethus


title: Wiesenaue

text:
Wiesenaue là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Souvigné, Charente

text:
Souvigné là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao từ 80-129 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Passiflora anfracta

text:
Passiflora anfracta là một loài lạc tiên là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

A
Thực vật Ecuador


title: Eufriesea rugosa

text:
Eufriesea rugosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1899


title: Arsenurinae

text:
Arsenurinae là một phân họ bướm đêm thuộc họ Saturniidae.

Các chi
Phân họ này có các chi:

Almeidaia Travassos, 1937
Arsenura Duncan [& Westwood], 1841
Caio Travassos & Noronha, 1968
Copiopteryx Duncan [& Westwood], 1841
Dysdaemonia Hübner, 1819
Grammopelta Rothschild, 1907
Loxolomia Maassen, 1869
Paradaemonia Bouvier, 1925
Rhescyntis Hübner, 1819
Titaea Hübner, 1823

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: John Tate

text:
John Torrence Tate Jr. (sinh ngày 13/3/1925 - mất ngày 16/10/2019) là một nhà toán học người Mỹ, với những đóng góp nền tảng trong lĩnh vực lý thuyết số đại số và các lĩnh vực liên quan đến hình học đại số. Năm 2010, ông giành giải thưởng Abel, một trong những giải thưởng lớn nhất của ngành toán học. Tate từng được miêu tả là "một trong những nhà toán học có ảnh hưởng cho nửa cuối thế kỉ" bởi nhà toán học William Beckner, trưởng khoa toán của Đại học Texas.

Tiểu sử
John Tate sinh ra tại Minneapolis. Ông nhận bằng cử nhân toán học tại Đại học Harvard, và bằng tiến sĩ tại Đại học Princeton năm 1950 dưới sự hướng dẫn của Emil Artin. Tate dạy toán tại Harvard trong 36 năm trước khi chuyển đến khoa Toán Đại học Texas năm 1990. Ông đã nghỉ hưu năm 2009, và hiện tại ông đang sống ở Cambridge, Massachusetts. John Tate có một vợ, bà Carol và ba con gái.

Nghiên cứu Toán học
Luận văn của Tate (1950) trên giải tích Fourier trong trường số đã cho trở thành một trong những nguyên liệu quan trọng cho lý thuyết hiện đại của các dạng tự đẳng cấu và các L-hàm số của chúng, đặc biệt là các ứng dụng của nó vành adele, tính tự đối ngẫu và giải tích điều hoà trên đó; được chứng minh độc lập và cũng mới trước đó không lâu, Kenkichi Iwasawa cũng thu về được lý thuyết tương tự. Cùng với người thầy Emil Artin, Tate đã bàn về lý thuyết trường các lớp toàn cục bằng đối điều điều, sử dụng các kỹ thuật trong đối đồng điều nhóm áp dụng cho nhóm lớp idele và đối đồng điều Galois. Bài luận giúp làm rõ hơn một số cấu trúc đại số so với các tiếp cận trước kia với lý thuyết trường các lớp, cách tiếp cận trước sử dụng đại số chia tâm để tính nhóm Brauer của trường toàn cục.

Sau đó, Tate đã giới thiệu các nhóm đối đồng điều Tate.Trong các thập kỷ sau sự phát hiện này, ông mở rộng đối đồng điều của Galois với đối ngẫu Poitou–Tate, nhóm Tate–Shafarevich, và các quan hệ với K-lý thuyết đại số. Cùng với Jonathan Lubin, ông viết lại lý thuyết trường lớp địa phương bằng cách dùng các nhóm hình thức, lý thuyết địa phương Lubin–Tate của phép nhân phức.

Ông cũng tạo ra nhiều cống hiến cho lý thuyết p-adic; chẳng hạn như, phát minh không gian giải tích cứng của Tate có thể được cho là đã sinh ra toàn bộ trường hình học giải tích cứng. Ông tìm ra lý thuyết p-adic tương tự với lý thuyết Hodge,nay gọi là lý thuyết Hodge–Tate, trở thành một trong những kỹ thuật quan trọng của lý thuyết số đại số. Các phát minh khác của ông bao gồm tham số hoá "đường cong Tate" cho một số đường cong elliptic p-adic và các nhóm p-chia được (Tate–Barsotti).

Rất nhiều kết quả của ông chưa được xuất bản ngay lập tích và một vài trong số đó được viết được nhắc tới bởi Serge Lang, Jean-Pierre Serre, Joseph H. Silverman và một số nhà toán học khác. Tate và Serre đã cộng tác với nhau để nghiên cứu về rút gọn tốt của các đa tạp abel. Phân loại các đa tạp abel trên trường hữu hạn được thực hiện bởi Taira Honda và Tate (thành định lý Honda–Tate).

Các giả thuyết Tate đều tương tự với đối đồng điều étale của giả thuyết Hodge.Chúng đều liên quan đến việc tác động Galois trên đối đồng điều ℓ-adic của đa tạp đại số, chỉ ra một không gian của các  "chu trình Tate" (các chu trình đã được cố định cho tác động xoắn Tate) có thể chọn ra các chu trình đại số. Hiện nay bài toán này vẫn là bài toán mở. Một trường hợp đặc biệt của giải thuyết này có trong bài chứng minh cho giả thuyết Mordell bởi Gerd Faltings.

Tate ngoài ra cũng có ảnh hướng lên cho lý thuyết số nhờ vai trò làm cố vấn cho luận văn tiến sĩ. Các nghiên cứu sinh của ông bao gồm George Bergman, Ted Chinburg, Bernard Dwork, Benedict Gross, Robert Kottwitz, Jonathan Lubin, Stephen Lichtenbaum, James Milne, V. Kumar Murty, Carl Pomerance, Ken Ribet, Joseph H. Silverman, và Dinesh Thakur.

Các giải thưởng và vinh danh

Các bài báo, sách nổi tiếng
 , Princeton University Ph.D. thesis under Emil Artin. Reprinted in

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tate's home page

Sinh năm 1925
Người đoạt giải Abel
Nhà toán học Mỹ
Người đoạt giải Wolf Toán học
Nhà toán học thế kỷ 20
Nhà toán học thế kỷ 21
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Nhà lý thuyết số
Mất năm 2019


title: Mindana femoralis

text:
Mindana femoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Mindana


title: Lasioglossum scaphonotum

text:
Lasioglossum scaphonotum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Boulengerula boulengeri

text:
Boulengerula boulengeri là một loài lưỡng cư thuộc họ ở.
Nó là loài đặc hữu của Tanzania.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đất canh tác, các đồn điền, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Loader, S., Howell, K., Gower, D. & Measey, J. 2004. Boulengerula boulengeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Boulengerula
Động vật được mô tả năm 1896
Động vật đặc hữu Tanzania
Động vật lưỡng cư Tanzania


title: Zorochros villosus

text:
Zorochros villosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Tribute (album của Yanni)

text:
Tribute, được ghi hình tại Taj Mahal, Ấn Độ, và tại Tử Cấm Thành, Bắc Kinh, Trung Quốc từ tháng 3 đến tháng 5 năm 1997. Album này đạt vị trí #1 trên "Billboard's "Top New Age Album" và xếp #21 trên bảng xếp hạng "Billboard 200" cùng năm đó.

Quá trình thực hiện
Tribute mang đôi nét âm nhạc cổ Ấn Độ; nhà soạn nhạc Hi Lạp Yanni mô tả album này được ra đời để tỏ lòng kính trọng đối với hai công trình Taj và Tử Cấm Thành, cũng như đối với nhân dân hai nước Ấn Độ và Trung Quốc. Các bản nhạc của Yanni được trình diễn bởi dàn nhạc giao hưởng, các ca sĩ, nhóm bè, và nhiều nhạc cụ đa dạng bao gồm kèn ống Úc (didgeridoo), duduk, charango, và sáo trúc (bamboo saxophone).

Yanni thuê Armen Anassian làm Nhạc trưởng "bằng niềm tin" --- tức ông không bao giờ theo dõi Anassian điều khiển dàn nhạc như thế nào. "Đó là lý do tại sao Yanni làm được nhiều việc," Anassian trả lời trong một cuộc phỏng vấn với Toledo Blade. Anassian thừa nhận anh có nhiều do dự với kế hoạch cho các nghệ sĩ biểu diễn tại Taj Mahal và Tử Cấm Thành, cho album Tribute. "Thành thực mà nói, khi ông ấy nói về điều này cách đây vài năm, ý tưởng ấy làm tôi kinh ngạc. Bản thân tôi rất nghi ngờ, nhưng cũng có thể thông cảm được. Và sự thật là ý tưởng đó đã thành hiện thực. Chúng tôi đã làm được." Anassian nói phần hình ảnh của Tribute thật hoàng tráng trên phim nhưng vẫn không bằng khi được trực tiếp thưởng thức buổi biểu diễn tại Taj Mahal và Tử Cấm Thành. "Nó không cùng một cảm giác, hoàn toàn không," anh cười. "Thật khó để đưa cả buổi biểu diễn ấy vào một sản phẩm, bởi đó là cả một trải nghiệm thay đổi cuộc đời!"

Album

Danh sách các bản nhạc
 "Deliverance" – 8:33
 "Adagio in C Minor" – 3:50
 "Renegade" – 7:14
 "Dance With a Stranger" – 6:45
 "Tribute" – 6:40
 "Prelude" – 2:27
 "Love Is All" (Lynn, Mcneill, Yanni) – 5:25
 "Southern Exposure" – 6:48
 "Waltz in 7/8" – 5:32
 "Nightingale" – 5:44
 "Niki Nana (We're One)" (Sterling, Yanni) – 8:15

Chứng nhận RIAA
Recording Industry Association of America (RIAA) Gold and Platinum database entries:
 (G=Gold, P=Platinum, M=Multi-Platinum)
 YANNI	TRIBUTE	03/11/98	VIRGIN	P	ALBUM	SOLO	Std
 YANNI	TRIBUTE	03/11/98	VIRGIN	G	ALBUM	SOLO	Std

 Video
 Danh sách các bản nhạc
 "Deliverance"
 "Adagio In C Minor"
 "Renegade"
 "Waltz In 7/8"
 "Tribute"
 "Dance With A Stranger"
 "Nightingale"
 "Southern Exposure"
 "Prelude"
 "Love Is All"
 "Niki Nana (We're One)"
 "Santorini"

 Chứng nhận RIAA
Recording Industry Association of America (RIAA) Gold and Platinum database entries:
 (G=Gold, P=Platinum, M=Multi-Platinum)
 YANNI	TRIBUTE	03/11/98	VIRGIN	M (2)	VIDEO LONGFORM	SOLO	Std
 YANNI	TRIBUTE	03/11/98	VIRGIN	P	VIDEO LONGFORM	SOLO	Std
 YANNI	TRIBUTE	03/11/98	VIRGIN	G	VIDEO LONGFORM	SOLO

Nghệ sĩ chính
 Yanni (Keyboards, nhạc điện tử)

Ban nhạc
 Karen Briggs (violin)
 Daniel de los Reyes (bộ gõ)
 Pedro Eustache (sáo, soprano saxophone, bamboo saxophone, duduk, quena, chinese flute, ney, bass flute)
 Ric Fierabracci (bass guitar)
 Ming Freeman (keyboards)
 David Hudson (didjeridu)
 Ramon Stagnaro (guitar, charango)
 Joel Taylor (Trống)

Nhóm bè
 Catte Adams
 Jeanette Clinger
 Alfreda Gerald
 Vann Johnson

Nhạc trưởng
 Armen Anassian – nhạc trưởng, độc tấu violin

Dàn nhạc giao hưởng
 Beth Folsom (violin)
 Julian Hallmark (violin)
 Sayuri Kawada (violin)
 Neal Laite (violin)
 Ann Lasley (violin)
 Will Logan (violin)
 Julie Metz (violin)
 Pam Moore (violin)
 Cheryl Ongaro (violin)
 Delia Park (violin)
 Irina Voloshina (violin)
 German Markosian (viola)
 Eugene Mechtovich (viola)
 Cathy Paynter (viola)
 John Krovoza (cello)
 Sarah O'Brien (cello)
 Lisa Pribanic (cello)
 Alexander Zhiroff (cello)
 Gary Lasley (contra bass)
 April Aoki (harp)
 Cheryl Foster (oboe)
 Luis Aquino (trumpet)
 Kerry Hughes (trumpet)
 Paul Klintworth (French horn)
 Doug Lyons (French horn)
 Rich Berkeley (trombone)

Các tác phẩm
 Mọi bản nhạc đều được sáng tác và trình bày bởi Yanni

Tham khảo

Các đường dẫn ngoài
 Official Website

 Tribute at Allmovie

Album năm 1997
Concert films
Instrumental albums
Live albums
New Age albums
Album của Yanni
Yanni video albums
Yanni concert tours
Album trực tiếp năm 1997


title: Coleophora graeca

text:
Coleophora graeca là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Hy Lạp.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: SMT

text:
SMT có thể là:

Dịch máy thống kê (Statistical machine translation)
Công nghệ dán bề mặt (Surface-mount technology)


title: Crepidomenus subopacus

text:
Crepidomenus subopacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Crepidomenus


title: Conoderus scissus

text:
Conoderus scissus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schaeffer miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Santa Cruz da Esperança

text:
Santa Cruz da Esperança là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º17'27" độ vĩ nam và kinh độ 47º25'47" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 612 m. Dân số năm 2004 ước tính là 1.850 người.
Đô thị này có diện tích 148,27 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 1.796
Urbana: 1.197
Rural: 599
Homens: 919
Mulheres: 877

Mật độ dân số (người/km²): 12,15

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 9,78

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 74,86

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,50

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 90,09%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,794
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,686
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,831
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,865

(Nguồn: IPEADATA)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Đô thị bang São Paulo


title: Dược lý học

text:
Dược lý học hay dược học (pharmacology) là một môn khoa học liên quan đến thuốc hay tác động của dược phẩm. Cụ thể hơn, nó là môn nghiên cứu về tương tác xảy ra giữa cơ thể sống và các hóa chất tác động tới chức năng hóa sinh bình thường và bất thường. Nếu một chất có các đặc tính thảo dược, chúng được gọi là có dược tính.

Lĩnh vực này bao trùm đặc tính và cấu thành của thuốc, thiết kế thuốc và chất tổng hợp, các cơ chế tế bào và phân tử, các cơ chế cơ quan/hệ cơ quan, dẫn truyền tín hiệu, chẩn đoán phân tử, tương tác thuốc, sinh hóa, trị liệu, và các ứng dụng y học và khả năng chống tác nhân gây bệnh. Hai phạm trù chính của dược học là dược động học (PK) và dược lực học (PD). Dược lực học nghiên cứu về các tác động của thuốc trên hệ cơ quan, còn dược động học nghiên cứu các tác động của cơ thể trên thuốc. Nói nghĩa rộng, dược lực học bàn về các hóa chất và thụ thể sinh học, còn dược động học bàn về sự hấp thu, phân phối, trao đổi chất, và đào thải của các hóa chất khi ở trong hệ sinh học.

Định nghĩa

Theo định nghĩa cổ điển
Dược lý học là môn khoa học nghiên cứu thuốc men; bao gồm các kiến thức về
 Nguồn gốc;
 Thành phần hóa học, tính chất lý, hoá;
 Sự hấp thu, khuếch tán và phân bố vào các mô, chuyển hoá, thải trừ trong cơ thể;
 Cơ chế tác dụng, tác dụng có ích, tác dụng có hại và các tương tác;
 Áp dụng điều trị: chỉ định, cách dùng - liều lượng và chống chỉ định.

Theo định nghĩa hiện đại
Dược lý học là môn khoa học nghiên cứu về thuốc trên 2 lĩnh vực chính:
 Dược lý cơ bản: nghiên cứu mối liên quan giữa thuốc và cơ thể, gồm có dược động học (pharmacokinetics), dược lực học (pharmacodynamics) và độc chất dược học (pharmacotoxicology).
 Dược lý áp dụng: nghiên cứu cách vận dụng dược lý cơ bản trong điều trị, gồm có dược đồ (pharmacography) và dược trị liệu (pharmacotherapeutics).

Phân loại

Phân loại theo đối tượng điều trị
 Dược lý nhi khoa
 Dược lý lão khoa
 Dược lý phụ khoa
 Dược lý nam khoa

Phân loại dựa vào cơ chế tác động của thuốc
 Dược lý di truyền
 Dược lý miễn dịch
 Dược lý phân tử

Phân loại theo các nhóm thuốc nghiên cứu
 Thuốc tác động trên bộ máy tiêu hoá
 Thuốc trị loét dạ dày
 Thuốc nhuận tràng
 Thuốc trị tiêu chảy
 Thuốc làm tan sỏi mật
 Thuốc trị bệnh trĩ
 Thuốc chống nôn
 Thuốc gây nôn
 Thuốc tẩy ruột
 Thuốc trị lỵ amip
 Thuốc tác động trên máu và hệ tạo máu
 Thuốc trị rối loạn đông máu: thuốc chống huyết khối, thuốc chống chảy máu.
 Thuốc trị thiếu máu
 Thuốc tác động trên hệ tim mạch
 Thuốc trị tăng huyết áp
 Thuốc trị suy tim
 Thuốc trị loạn nhịp tim
 Thuốc chống cơn đau thắt ngực
 Thuốc lợi tiểu
 Thuốc làm giảm lipid huyết tương
 Hormon và thuốc điều chỉnh rối loạn nội tiết tố
 Hormon vùng dưới đồi và hormon tuyến giáp
 Hormon tuyến giáp và các thuốc kháng giáp
 Hormon tuyến tụy và các thuốc điều trị tiểu đường
 Hormon vỏ thượng thận và các dẫn chất tổng hợp
 Hormon sinh dục nam
 Hormon sinh dục nữ
 Thuốc viên tránh thai
 Chất kháng khuẩn toàn thân
 Kháng sinh
 Thuốc chống nấm
 Thuốc kháng virus
 Huyết thanh miễn dịch và globulin miễn dịch
 Vaccine
 Thuốc chống ký sinh trùng, diệt sâu bọ
 Thuốc diệt giun sán
 Thuốc diệt nguyên sinh động vật: thuốc diệt amib, thuốc trị sốt rét,...
 Thuốc diệt ngoại ký sinh trùng bao gồm cả ghẻ
 Thuốc chống ung thư và điều hoà miễn dịch
 Thuốc chống ung thư: tác nhân alkyl hoá, thuốc kháng chuyển hoá, thuốc chống phân bào, kháng sinh trị ung thư,…
 Thuốc điều hoà miễn dịch: các cytokine, interferon, interleukine,...
 Thuốc ức chế miễn dịch
 Thuốc tác động trên hệ cơ xương
 Thuốc chống viêm và chống thấp khớp
 Thuốc điều trị bệnh gout
 Thuốc điều trị các bệnh về xương, rối loạn hệ cơ xương
 Thuốc tác động trên hệ thần kinh trung ương
 Thuốc mê
 Thuốc tê
 Thuốc an thần, gây ngủ
 Thuốc giảm đau opiod và các thuốc kháng opioid
 Thuốc trị rối loạn tâm thần: thuốc chống trầm cảm, thuốc chống hưng cảm
 Thuốc chống động kinh
 Thuốc chống parkinson và các rối loạn vận động khác
 Thuốc tác động trên hệ thần kinh thực vật
 Thuốc kích thích hệ giao cảm
 Thuốc ức chế hệ giao cảm
 Thuốc kích thích hệ phó giao cảm
 Thuốc ức chế hệ phó giao cảm
 Thuốc tác động trên hệ hô hấp
 Thuốc chống hen
 Thuốc ho
 Các vitamin và khoáng chất
 Các vitamin tan trong nước
 Các vitamin không tan trong nước
 Các khoáng chất
 Histamin và các thuốc kháng histamin
 Thuốc giải độc

Lịch sử và triển vọng

Các điểm khởi đầu của dược lý học
Ngay từ đầu thế kỷ 19, các thử nghiệm về dược lý đã được tiến hành: thí nghiệm trên chó của François Magendie về tác động của nux-vomica và phát hiện ra tuỷ sống là vị trí gây ra sự co giật, phát hiện của Claude Bernard nhựa độc curare (tẩm trên các mũi tên) gây giãn cơ vào năm 1842. Cũng vào thời gian này, song song với sự phát triển của ngành hoá học, sinh lý học và bệnh học, quá trình tinh chế các chất từ cây cỏ thiên nhiên diễn ra ngày càng phổ biến hơn như morphin được phân lập từ nhựa thuốc phiện (Papaver somniferum), thuốc chống sốt rét quinidin được phân lập từ vỏ cây Canh-ki-na (Cinchona officinalis). Các sự kiện trên tạo động lực to lớn cho sự phát triển của dược liệu học truyền thống từ chỗ chỉ nghiên cứu nguồn gốc và áp dụng điều trị của hợp chất chữa bệnh thành một ngành khoa học thực nghiệm mới nghiên cứu tác động sinh lý của các hợp chất này.

Đến năm 1847 khi Rudolf Buchheim được cử làm giảng viên đầu tiên đào tạo về dược lý học tại trường đại học Dorpat ở Estonia là sự kiện quan trọng đánh dấu sự ra đời của ngành dược lý học vào năm 1847. Tuy nhiên không phải Bucheim mà người học trò của ông là Oswald Schmiedeberg (1838–1921) mới là người được xem là ông tổ của ngành dược lý học hiện đại. Schmiedeberg là giảng viên dược lý tại trường đại học Strassburg với các công trình nghiên cứu về dược lý của cloroform và cloral hydrat, phát hiện tác dụng của muscarin tương tự khi kích thích dây thần kinh phế vị và tính chất gây mê của urethane. Schmiedeberg xuất bản cuốn sách "Nguyên tắc cơ bản của dược lý học" vào năm 1885. Trong 46 năm giảng dạy tại trường Schmiedeberg đào tạo phần lớn giảng viên dược lý cho toàn nước Đức.

Ở Hoa Kỳ, đội ngũ giảng viên dược lý đầu tiên được thiết lập tại trường đại học Michigan vào năm 1890 do John Jacob Abel là một học trò của Schmiedeberg. Các thành tựu trong nghiên cứu của Abel là phân lập epinephrine từ tuyến thượng thận, phân lập histamine từ tuyến yên (1919) và tinh chế insulin kết tinh (1926).

Từ thử nghiệm trên động vật đến thử nghiệm trên người
Các thử nghiệm dược lý học trong thời gian đầu chủ yếu được thực hiện trên động vật thí nghiệm. Thử nghiệm trên người đầu tiên được thực hiện bởi một dược sĩ người Đức Friedrich Serturner khi ông và ba người bạn tự nguyện uống liều lớn morphin (100 mg) phân lập từ nhựa thuốc phiện. Cả bốn người đều bị xuất hiện các triệu chứng ngộ độc thuốc phiện trong vài ngày.

Mùa đông năm 1961, "Thảm hoạ Thalidomid" làm rung chuyển toàn châu Âu khi hàng loạt đứa bé quái thai do đẻ non ở những người mẹ dùng Thalidomid. Sau sự kiện Thalidomid, Hoa Kỳ và các nước thắt chặt hơn nữa các quy định về cấp giấy phép lưu hành cho các thuốc trong đó kết quả thử nghiệm lâm sàng là một tiêu chuẩn quan trọng.

Ngày nay các thử nghiệm dược lý trên người chỉ được phép ở giai đoạn 1 thử nghiệm lâm sàng nhằm tìm hiểu cơ chế tác dụng của thuốc trên cơ thể người, phạm vi liều an toàn trên người và để loại bỏ bất kỳ một phản ứng độc tính thông thường nào ở mức cao nhất. Thử nghiệm dược lý lâm sàng chỉ được thực hiện sau khi đã qua giai đoạn thử nghiệm tiền lâm sàng, có đầy đủ các tài liệu chứng minh tính hiệu quả, an toàn, nghiên cứu về độc tính trường diễn,… do một hội đồng khoa học có thẩm quyền xác nhận. Tiêu chuẩn quan trọng cho thử lâm sàng trên người là phải thực hiện theo mô hình thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có kiểm soát (RCT - Randomized Clinical Trial) trong đó các người tình nguyện dùng thuốc cần được kiểm soát chặt chẽ.

Các thành tựu và thách thức
Vào năm 1897, nhà hoá học Felix Hoffmann tổng hợp thành công acid acetyl salicylic và được hãng Bayer đăng ký sở hữu công nghiệp với thương hiệu aspirin với chỉ định hạ sốt, giảm đau. Aspirin sau đó đã trở thành một thuốc sử dụng phổ biến trên toàn thế giới. Hơn một thế kỷ kể từ sự kiện trên, ngành dược lý học đã có những bước tiến to lớn và đã phát hiện ra nhiều tác dụng của nhiều thuốc mới quan trọng góp phần quan trọng cải thiện cuộc sống con người.
 Các bệnh nhiễm khuẩn được đẩy lùi nhờ phát hiện ra tác dụng kiềm khuẩn của các sulphamid và tác dụng kháng khuẩn của kháng sinh...
 Chất lượng sức khoẻ con người nâng cao do sự phát triển không ngừng của các nhóm thuốc điều trị bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, viêm khớp dạng thấp,...
 Một số thành công trong điều trị bằng phương pháp hoá trị liệu đem lại những hy vọng mới với các bệnh nhân ung thư...
 Với sự kiện giải thích được cơ chế tác dụng của aspirin do John Vane vào năm 1971, "ông lão" aspirin đã được hồi xuân với "sự chào đời" tại khoa tim mạch với tác dụng phòng chống đau thắt ngực do huyết khối cho thấy không chỉ khám phá ra các thuốc mới, ngành dược lý còn phát hiện ra những chỉ định mới cho những thuốc đã sử dụng phổ biến. Sulphasalazin với các chỉ định mới trong bệnh viêm khớp dạng thấp cũng là một ví dụ tương tự.

Tuy nhiên, ngành dược lý học còn phải đối mặt với những thử thách to lớn như sự hạn chế trong việc ngăn chặn sự phát triển của đại dịch HIV/AIDS, sự tăng nhanh của các bệnh ung thư, tỷ lệ kháng kháng sinh tăng cao,... Đây là các thử thách khó khăn đồng thời cũng là các cơ hội cho các nghiên cứu nhằm phát triển, hoàn thiện không ngừng ngành khoa học này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dược thư Quốc gia Việt Nam online

Dược lý học
Hóa sinh


title: Simodactylus marianorum

text:
Simodactylus marianorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Simodactylus


title: Domjur

text:
Domjur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Domjur có dân số 16.822 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Domjur có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Domjur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Cá răng đao

text:
{{Bảng phân loại
| name = Cá răng đao
| image =
| image_width = 300px
| image_caption = Cá răng đao
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Characiformes
| familia = Characidae
| subfamilia = Serrasalminae
| subfamilia_authority = Géry, 1972
| tribus = Piranha
| subdivision_ranks = Chi
| subdivision =
Catoprion
Pristobrycon
Pygocentrus
Pygopristis
Serrasalmus
†Megapiranha
}}
Cá răng đao có tên thường gọi là Cá cọp (Piranha), loại cá nước ngọt thuộc họ Hồng Nhung Characidae'', có kích thước to lớn, một con cá Piranha trưởng thành có kích thước từ 14 đến 26 cm. Xuất xứ từ miền Tây Nam Brasil - Piranhas nên có tên gọi là Piranha. Đây là một loài cá hung dữ, nguy hiểm với những chiếc răng sắc nhọn.

Giới thiệu
Cá piranha là những thành viên thuộc họ Characidae (hay Characin), một họ cá lớn với gần 1200 loài bao gồm những loài rất phổ biến như các loại cá tetra thông thường và cá rìu vạch. Cá piranha thuộc về một phân họ gọi là Serrasalmidae (serra nghĩa là "răng cưa", salmus nghĩa là "cá hồi"), tên này dựa trên một đặc điểm rằng tất cả các loài đều có sống bụng sắc và có răng cưa để rẽ nước tốt hơn (nhờ đó bơi nhanh hơn).

Hiện chưa rõ phân họ này có bao nhiêu loài bởi vì còn rất nhiều tranh cãi trên phương diện phân loại. Bên cạnh đó, nhiều loài mới chưa được mô tả, nhiều biến thể địa phương và màu sắc được phát hiện cùng với những dữ liệu mới và/hay dữ liệu cập nhật (bao gồm DNA, ký sinh, hình thái…) được công bố một cách khá thường xuyên. Được biết, tổng cộng có hơn 40 loài khác nhau (bao gồm cả cá Silver Dollar, Pacu, Whimple Piranha...).

Phân họ
Phân họ Serrasalmidae được chia thành nhiều chi, bao gồm: Pygocentrus, Serrasalmus, Pristobrycon, Pygopristis, Catoprion, Metynnis,Colossoma và một số chi khác. Những loài nằm trong chi đầu tiên được gọi là "piranha chính hiệu", những loài thuộc chi Serrasalmus thường được gọi là "Pirambeba". Hầu hết người nuôi cá piranha thường chọn nuôi các loài thuộc hai chi này.

Có rất nhiều nhầm lẫn về vấn đề đâu là cách phân loại thích hợp đối với các loài thuộc hai chi Pygocentrus và Serrasalmus, bởi vì sự giống nhau giữa một số loài và việc thay đổi tên khoa học: ví dụ, trong quá khứ loài Pygocentrus nattereri (được biết nhiều dưới tên cá piranha bụng đỏ) từng được đặt tên là Serrasalmus nattereri và Rooseveltiella nattereri, loài Pygocentrus cariba từng được đặt tên là Serrasalmus notatus, và loài Serrasalmus rhombeus từng được đặt tên là Serrasalmus niger. Và còn rất nhiều trường hợp tương tự như vậy.

Những phát hiện gần đây về một số loài và phân loài mới khiến cho việc định danh và phân loại càng khó khăn hơn nữa. Chẳng hạn, loài trước đây là Serrasalmus niger thì nay đổi thành Serrasalmus rhombeus và có nhiều dấu hiệu cho thấy loài này trên thực tế là một nhóm loài tuy có bề ngoài tương tự nhưng là những loài khác nhau (dựa trên địa điểm thu thập và nhiều yếu tố khác nữa), điều này có nghĩa "nhóm" Serrasalmus rhombeus có lẽ sắp sửa được phân thành nhiều loài khác nhau nếu có nghiên cứu khoa học khẳng định lý thuyết này.

Cũng tương tự đối với loài Serrasalmus spilopleura: loài này thực sự là một nhóm gồm nhiều loài tương tự với đôi chút khác biệt nhỏ về hình dạng, màu sắc và địa bàn phân bố (chẳng hạn trên thị trường cá cảnh, một số cá thể được bán dưới tên spilopleura vàng, một số lại là spilopleura tím tuỳ theo màu sắc của chúng).

Đặc điểm

Giải phẫu
Cá piranha bao gồm nhiều chi khác nhau với những đặc điểm bề ngoài khác nhau. Các loài thuộc chi Pygocentrus có đầu lồi và hàm dưới giống như chó bulldog (trông mạnh mẽ và cơ bắp hơn so với hầu hết các loài thuộc chi Serrasalmus). Điều này phản ánh chế độ dinh dưỡng của chúng: bên cạnh việc ăn xác thối, khi cần thiết, tất cả các loài thuộc chi Pygocentrus trở thành loài săn mồi hung hãn và chủ động săn đuổi con mồi.

Các loài thuộc chi Serrasalmus có đầu lõm và hàm dưới không mạnh mẽ bằng. Một số loài chủ yếu ăn vây và vảy của các loài khác, và cả trái cây và hạt; do đó chúng không cần hàm dưới cực khoẻ để cắn xé da, thịt và xương. Nhưng điều này không hoàn toàn đúng đối với mọi loài thuộc chi này, chẳng hạn các loài Serrasalmus rhombeus, manueli, elongatus và một số loài khác thực sự là những loài săn mồi khi chúng trưởng thành, và cũng có bộ hàm cực kỳ khoẻ mạnh.

Bỏ qua vấn đề dinh dưỡng, tất cả các loài thuộc chi Serrasalmus có đầy đủ các đặc điểm đặc trưng không thể nhầm lẫn của cá piranha như thân hình tam giác, răng sắc như dao cạo: răng lớn ở hàm dưới và răng nhỏ ở hàm trên. Khi miệng đóng lại, răng ở hai hàm chồng khít giống như một cái bẫy gấu. Điều này thực sự giúp chúng cắn xé con mồi thành từng mảnh thịt, vây hay vảy. Dạng đầu lồi đặc trưng ở chi Pygocentrus và dạng đầu lõm đặc trưng ở chi Serrasalmus.

Đặc điểm chung
Tất cả các loài piranha đều có thân hình mạnh mẽ, cao, dày nhưng hẹp theo bề ngang với viền lưng chạy từ đầu cho đến vây lưng, và viền bụng chạy dọc theo mặt bụng. Với cái đuôi to, mạnh mẽ và thân phủ đầy vảy nhỏ, thân hình dẹp khiến chúng bơi rất nhanh và linh hoạt. Một loài có hình dáng khác lạ là Serrasalmus elongatus (Elongated hay Pike Piranha). Loài này trông giống như cá hồi với thân hình thuôn và mảnh mai nhưng vẫn mạnh mẽ, đuôi rất phát triển. Nghe nói nó là loài piranha bơi nhanh nhất.

Không giống với những loài cá khác, cá piranha có một vây mỡ nhỏ nằm giữa đuôi và vây lưng. Đây là đặc điểm đặc trưng của họ Characidae, mặc dù một số loài thuộc những họ cá khác, như cá nheo, cũng có vây mỡ.

Săn mồi
Lối sống săn mồi của chúng được thể hiện ở cặp mắt to và lỗ mũi to để gia tăng dòng nước chảy vào. Chúng đánh hơi rất tốt: trong môi trường tự nhiên của chúng, tức những con sông bùn lầy ở Nam Mỹ, ngay ở những vùng nước tối vì bị thực vật nổi che phủ thì đánh hơi vẫn là phương thức săn mồi chính của chúng.

Giới tính
Việc xác định giới tính của cá piranha, theo một số chuyên gia, là hầu như không thể thực hiện được, bởi vì không có dấu hiệu khác biệt bề ngoài nào về giới tính (hay nói cách khác, cá piranha không phải loại lưỡng hình giới tính). Nói chung, cách duy nhất để xác định giới tính của cá piranha là quan sát chúng khi sinh sản.

Đúng là cá cái trưởng thành có vẻ mập hơn vì phải mang trứng, nhưng cách này không hoàn toàn đáng tin cậy bởi vì cá đực ăn no trông cũng mập như vậy. Được biết, chỉ có một ngoại lệ duy nhất về lưỡng hình giới tính là loài Catoprion mento (Wimpel Piranha) mà cá đực và cá cái được phân biệt rất dễ dàng, và có lẽ loài Pygopristis denticulata (Five-Cusped Piranha) cũng vậy.

Hành vi xã hội
Ngoài tự nhiên, các loài cá piranha thuộc chi Pygocentrus tụ tập thành bầy lớn và di chuyển trong các con sông ở Nam Mỹ. Điều này tuy không thể mô phỏng trong môi trường nuôi dưỡng nhưng chúng vẫn thể hiện một vài đặc điểm của hành vi hoang dã một khi chúng được cung cấp điều kiện sống phù hợp.

Đầu tiên, hầu hết các bầy sẽ có một hay vài cá thể đầu đàn tuỳ theo quy mô của bầy đó: những kẻ dẫn dắt bầy đàn. Mặc dù cá thường quây quần với nhau nhưng trong thời khắc quyết định cá đầu đàn sẽ thể hiện quyền lực của nó, là con ăn đầu tiên hay chiếm và bảo vệ vị trí tốt nhất trong hồ (vị trí có tầm nhìn tốt nhất, vị trí tốt nhất để kiếm thức ăn là dòng nước thổi ra từ máy lọc). Sự xuất hiện của bất kỳ "thuộc cấp" nào ở đó đều được chỉnh đốn ngay lập tức bằng biểu hiện hung dữ, tức đuổi hay thậm chí cắn bị thương.

Nhóm cá Pygocentru sống trong sự sợ hãi và thiếu tin cậy lẫn nhau một cách thường trực, thậm chí ngay khi mọi thứ đều bình ổn: chúng luôn có khả năng gây ra những vết thương nghiêm trọng hay thậm chí giết lẫn nhau. Để sống sót, một cá thể luôn phải nhận biết đâu là vị trí của những con khác, tính khí của chúng và chúng có thể làm gì kế tiếp. Việc thiếu cảnh giác sẽ phải trả giá rất đắt.

Hành vi này có thể phần nào giải thích tại sao có nhiều cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng trở nên nhợt nhạt và nhút nhát mặc dù chúng từng rất đẹp. Chỉ một tích tắc không cẩn trọng có thể trả giá bằng cả mạng sống, điều này còn nghiêm trọng hơn ngoài tự nhiên, nơi cá piranha là thức ăn của rất nhiều loài săn mồi như báo, cá sấu, cá heo nước ngọt và những loài cá săn mồi kích thước lớn. Thậm chí, cá piranha còn ăn thịt lẫn nhau, đặc biệt là giữa cá con và trong mùa khô hạn khi lượng thức ăn trở nên khan hiếm và bầy cá bị kẹt trong những vũng nước nhỏ.

Cá bột thậm chí còn có nhiều kẻ thù tự nhiên hơn và là mục tiêu săn đuổi của cả côn trùng và động vật giáp xác. Hầu hết cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng sẽ bớt nhợt nhạt và nhút nhát một khi chúng được nuôi trong hồ có đầy đủ chỗ ẩn nấp và ánh sáng dịu. Điều đó khiến cá thoải mái, an tâm và chúng thể hiện bằng hành vi bên ngoài: cá sẽ trở nên năng động hơn, bơi lội tung tăng và hành xử "tự nhiên" hơn.

Thức ăn

Ngoài tự nhiên, nguồn thức ăn chính của các loài Pygocentrus là cá. Chúng săn mồi bằng cách săn đuổi hay rình mồi. Bên cạnh cá, chúng còn ăn cả côn trùng, động vật giáp xác, chim con rơi xuống nước và đôi khi cả động vật có vú, bò sát và lưỡng cư, nói chung là bất cứ thứ gì lôi cuốn sự chú ý của bầy cá đói khát mà không kịp thoát ra khỏi nước.

Quan sát cho thấy bầy cá Pygocentrus cariba nằm bất động dưới những cây có chim đang làm tổ. Bằng cách nào đó, chúng biết được khi nào chim con bắt đầu nở: chúng kiên nhẫn đợi dưới cây chờ chim con rơi xuống theo cách rất giống những con cá sấu hay làm ở khu công viên Everglades, Florida, Mỹ. Và khi mà mồi động vật trở nên hiếm hoi, cá piranha thậm chí còn ăn cả trái cây, vỏ và hạt, điều này cho thấy chúng biết cách thích nghi với mọi hoàn cảnh trong môi trường sống của mình.

Hầu hết những con thú lớn bị cá tấn công đều đã suy yếu, bệnh tật hay bị thương, ngay đến một bầy piranha lớn cũng chỉ tấn công thú mạnh khoẻ trong những trường hợp đặc biệt: vào mùa khô khi không thể di chuyển và nguồn thức ăn hiếm hoi. Việc cá ăn thịt lẫn nhau trong thời gian này là điều bình thường và tất cả thứ gì rơi xuống nước đều trở thành nạn nhân của những kẻ săn mồi đang chực chờ bữa ăn dâng sẵn.

Và có lẽ cả trong mùa sinh sản, khi mà mức độ hung dữ đạt đến đỉnh điểm. Bằng việc loại bỏ những con thú yếu ớt, cá piranha thực thi nhiệm vụ tương tự như những con kên kên và linh cẩu trên thảo nguyên: chúng là những nhân viên vệ sinh trong môi trường hoang dã. Cá piranha bị hấp dẫn bởi cử động đạp nước hay di chuyển của thú bị bệnh. Một khi chúng bắt đầu tấn công con mồi, những con piranha khác sẽ tham gia rất nhanh, chúng lao vào nơi phát ra chuyển động của nạn nhân, máu, tiếng động và sự hỗn loạn gây ra bởi những con piranha điên cuồng đang ăn mồi khác.

Nếp sống
Ngoài một số ngoại lệ (như Serrasalmus spilopleura, Serrasalmus maculatus và Serrasalmus geryi), cá piranha thuộc chi Serrasalmus là những loài cá sống đơn lẻ. Nói chung, chúng không chấp nhận cá khác sống cùng hồ, chúng rất hung dữ và bảo vệ lãnh thổ. Hành vi ngoài tự nhiên của chúng, vì chưa được nghiên cứu đầy đủ, nên đa phần chưa được biết đến.

Những gì mà chúng ta biết đó là loài Serrasalmus rhombeus đôi khi di chuyển và tìm kiếm thức ăn theo những đàn tạm thời ngoài tự nhiên, nhưng chúng vẫn chuộng lối sống đơn lẻ hơn. Điều này có lẽ bị ảnh hưởng bởi yếu tố môi trường (chẳng hạn như sông cạn nước vào mùa khô khiến cá phải sống chung trong một không gian chật hẹp) và/hay trong mùa sinh sản.

Gia đình
Được biết, cá con của rất nhiều loài thuộc chi Serrasalmus trông rất khác với cha mẹ của chúng bởi vì một lý do đặc biệt: việc ăn thịt diễn ra rất phổ biến ở cá piranha và cá con còn có nhiều kẻ thù hơn. Nhiều cá con trông giống như cá Pygocentrus trưởng thành (đặc biệt là màu đỏ ở phần bụng như các loài Serrasalmus medinai và Serrasalmus sanchezi) và sống lẫn vào đàn của chúng. Hành vi này được gọi là sự giả trang.

Việc sống trong một bầy gồm những con cá tương tự và lớn hơn có một vài thuận lợi cho cá con: sống thành bầy lớn không chỉ khiến chúng chống chọi với các loài săn mồi tốt hơn mà còn đem lại nguồn thức ăn ổn định cho những con piranha non đang phát triển. Cá piranha non là những kẻ rỉa vây và không do dự ăn vây của những con trong bầy mà chúng trú ngụ. Khi đã đủ lớn, chúng thường rời bầy và bắt đầu cuộc sống đơn độc.

Sinh sản
Không phải hành vi sinh sản ở tất cả các loài cá piranha đều đã được biết hết, mà chỉ có vài loài được quan sát ngoài tự nhiên. Hầu hết những gì chúng ta biết về hành vi sinh sản của cá piranha đều được quan sát trong hồ nuôi, và cho đến nay, chỉ có một vài loài được cho sinh sản thành công. Các loài Pygocentrus nattereri (bao gồm cả biến thể địa phương "Ternetzi"), Serrasalmus maculatus, Serrasalmus spilopleura, và vài loài mới gần đây (2002) Pygocentrus cariba đã sinh sản thành công trong hồ cảnh. Hơn nữa, vài loài khác như Serrasalmus rhombeus đã sinh sản thành công trong các hồ kính công cộng và sở thú.

Mô tả dưới đây dựa trên quan sát về sự sinh sản của loài Pygocentrus nattereri, loài được nuôi phổ biến nhất trong hồ cảnh. Nhưng cũng có thể áp dụng cho những loài khác cùng chi, và có lẽ cho cả những chi khác, mặc dù sự ghép cặp và sinh sản ở chi Serrasalmus có thể khác, bởi vì hầu hết các loài đều sống đơn độc và rất hung dữ ngay cả với chính đồng loại của chúng. Người ta đoán rằng các loài thuộc chi Serrasalmus tiết ra một loại hormone để hấp dẫn những cá thể thành thục đến sinh sản và do đó làm giảm mức độ hung dữ.

Việc kích thích sinh sản trong mọi trường hợp là cần thiết. Trước tiên, hồ phải thật yên tĩnh. Bên cạnh đó, cá phải thích nghi với nhau (nghĩa là bầy cá phải được nuôi chung từ lâu và phát triển các mối quan hệ xã hội). Ngoài ra, chất lượng nước phải đảm bảo (không có amonia và nitrat, độ pH phù hợp và nhiệt độ khoảng 28 độ C), và hồ phải đủ rộng để cá có khả năng bắt cặp và xây dựng lãnh thổ riêng mà không bị tác động quá nhiều. Điều cuối cùng nhưng rất cần thiết là sự may mắn…

Khi cặp cá sẵn sàng đẻ trứng, chúng chiếm một lãnh thổ riêng và đuổi tất cả cá khác đi. Màu cá trở nên sẫm lại, hành vi trở nên rất hung dữ. Trong lãnh thổ của mình, cặp cá xây tổ dưới đáy, chúng dọn sạch cây thủy sinh và đá… bằng cách quẫy lắc đuôi đẩy rác ra xa tổ. Khi tổ đã sẵn sàng, cá đực kè cá cái vào phía trên tổ. Cá cái đẻ trứng ở đó và cá đực nhanh chóng thụ tinh cho trứng.

Sau khi sinh sản, cá đực canh tổ và đuổi tất cả cá khác tiến lại gần. Đôi khi cá cái bỏ đi nhưng cũng đôi khi nó ở lại giúp canh tổ. Trứng thụ tinh có màu vàng sẽ nở sau 2-3 ngày. Noãn hoàng cung cấp dinh dưỡng cho cá bột trong vài ngày đầu tiên. Vài ngày sau chúng bắt đầu bơi lội tự do. Tốt nhất nên vớt cá con ra và đem nuôi trong hồ riêng. Vào giai đoạn này, cá bố mẹ vẫn bảo vệ bầy con rất dữ dội vì vậy hãy hết sức cẩn thận khi hút cá bột.

Nhận dạng
Cá piranha bụng đỏ non có màu bạc, thân phủ những đốm đen. Đầu lõm hơn nhiều so với cá trưởng thành và mắt rất to. Cá non ở chi Pygocentrus có thể rất khó phân biệt so với các loài thuộc chi Serrasalmus bởi vì bề ngoài của chúng rất giống nhau, khiến việc định dạng là vô cùng khó khăn.

Giai đoạn sống

Lúc nhỏ
Khi còn nhỏ, cá piranha rất háu ăn. Ban đầu, chúng nên được cho ăn bằng ấu trùng artemia, sau đó kèm thêm thức ăn tổng hợp dạng tấm, trùng đỏ, ấu trùng muỗi và những thức ăn khác khi chúng lớn hơn. Nên cho chúng ăn thường xuyên, 2-3 lần một ngày để giúp chúng mạnh khoẻ và phát triển thích hợp. Cá non lớn rất nhanh: trong những tháng đầu, tốc độ lớn có thể từ 1 đến 2cm mỗi tháng, và chúng nhanh chóng có thể ăn được những loại cá nhỏ (như cá neon), thịt cá vụn, tép…

Không nên cho cá ăn tim bò cho đến khi chúng cá đạt tối thiểu 9 tháng tuổi bởi vì nó có chứa nhiều chất béo và chất xơ. Điều khiến hệ thống tiêu hoá đang phát triển của chúng làm việc khó khăn và chứng táo bón có thể khiến chúng bị nguy hiểm. Cũng tương tự đối với cá trưởng thành, mặc dù việc thỉnh thoảng cho chúng ăn tim bò (mỗi tháng một lần) cũng không hại gì.

Cá trưởng thành
Sau vài tháng, màu đỏ bắt đầu xuất hiện trên các vây và bụng, các chấm đen mờ dần, và màu bạc trên thân bắt đầu được thay thế bằng các màu đậm hơn (ánh xanh dương và ánh xanh lục), đặc trưng ở cá trưởng thành. Tốc độ tăng trưởng vẫn cao cho đến khi cá đạt từ 12 đến 15 cm, khi đó cá đạt từ 12 đến 14 tháng tuổi, tuỳ thuộc vào môi trường sống: kích thước hồ, dinh dưỡng, chất lượng nước, mức độ căng thẳng, sự hiện diện của dòng nước từ máy lọc.

Sau đó, cá piranha bụng đỏ lớn chậm đi chỉ còn khoảng 2.4 cm mỗi năm (thậm chí chậm hơn khi chúng đạt trên 25 cm) và thành thục sinh dục khi đạt từ 18 đến 24 tháng tuổi, một lần nữa, tuỳ vào các yếu tố như đã nói ở trên. Cá càng lớn thì càng đậm màu. Một số cá thể thậm chí mất luôn màu đỏ ở bụng và trở thành một khối đen sì đôi khi vì quá già, đôi khi vì bị căng thẳng, hay đôi khi chỉ là dấu hiệu chúng đang sẵn sàng sinh sản.

Sự phát triển
Trong 12 tháng đầu, cá piranha bụng đỏ phát triển một cách ấn tượng về kích thước và màu sắc. Khi đạt 18-24 tháng tuổi, cá đạt thành thục sinh dục. Tất cả chúng đều giống như nhau như đúc.

Ghi chú
Cá Pacu là các loài mà ở ta gọi là "cá chim trắng" (Colossoma brachypomus) và "cá chim đen" (Colossoma bidens) và một thời báo chí đã đưa tin rầm rộ về chúng. Đây là cách đặt tên "ăn gian" vì "cá chim" xưa nay vẫn được dùng để gọi một số loài cá biển có thịt rất ngon.

Xem thêm

 Cá hồng nhung

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Eric J. Lyman: Piranha meat could take a bite out of what ails you, Houston Chronicle, 17 tháng 7 năm 1998

Cá ở Nam Mỹ
Cá Nam Mỹ
Động vật nguy hiểm


title: Clarafond-Arcine

text:
Clarafond-Arcine là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Prior to ngày 1 tháng 7 năm 2005, it was known as Clarafond.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Thành Sunomata

text:
là một tòa thành Nhật Bản ở Ōgaki, tỉnh Gifu. Nó được Toyotomi Hideyoshi, một trong những tướng quân của Oda Nobunaga, xây dựng khi họ đang tiến hành bao vây Thành Inabayama. Hideyoshi cũng tìm ra một đường hầm bí mật vào tòa thành và tìm thấy Saitō Tatsuoki. Oda Nobunaga lưu đày Tatsuoki vì họ đã giành chiến thắng trong trận chiến. Theo truyền thuyết, Thành Sunomata được xây dựng chỉ trong một đêm. Ngày nay, nó thường được gọi là Thành Sunomata Ichiya. Ichiya có nghĩa là "một đêm". Tháp của tòa thành được xây dựng lại để làm bảo tàng lịch sử địa phương.

Tham khảo

Sunomata


title: Bostrichus

text:
Bostrichus là một chi bọ cánh cứng được tìm thấy ở miền Cổ bắc (bao gồm châu Âu), Cận Đông, và Bắc Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bostrichus at Fauna Europaea

Bostrichini


title: Bolitoglossa oaxacensis

text:
Bolitoglossa oaxacensis là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Đây là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Parra Olea, G. & Wake, D. 2004. Bolitoglossa oaxacensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu México


title: Limnophilomyia flavidula

text:
Limnophilomyia flavidula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophilomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Villefranche-du-Queyran

text:
Villefranche-du-Queyran  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 54 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villefrancheduqueyran


title: Dicranomyia perdistalis

text:
Dicranomyia perdistalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 13860 Neely

text:
13860 Neely (1999 XH143) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 12 năm 1999 bởi Charles W. Juels ở Fountain Hills.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13860 Neely

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Lila Downs

text:
Lila Downs (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1968) là một ca sĩ, nhạc sĩ-Mexico. Cô biểu diễn tác phẩm của cô sáng tác cũng như âm nhạc truyền thống và đại chúng Mexico. Cô cũng kết hợp các ảnh hưởng bản địa Mexico và đã thu âm bài hát trong các ngôn ngữ bản địa như Zapotec, Maya, Nahuatl và P'urhépecha.
Album đầu tay của cô, La Sandunga, được phát hành vào năm 1999 và đạt được thành công quốc tế trong năm 2001 với album Border.
Lila Downs sinh ngày 19 tháng 9 năm 1968 ở Tlaxiaco, Mexico, con gái của Anita Sanchez, một ca sĩ quán rượu Mixtec và Allen Downs, một giáo sư nghệ thuật và điện ảnh người Mỹ gốc Anh từ Minnesota. Từ khi còn nhỏ Lila đã thể hiện mối quan tâm đối với âm nhạc, lúc lên tám tuổi, cô bắt đầu hát rancheras và các bài hát truyền thống khác Mexico. Cô bắt đầu sự nghiệp âm nhạc của cô hát với mariachis. Tại mười bốn, cô chuyển đến Hoa Kỳ với cha mẹ. Cô học thanh nhạc ở Los Angeles và học tiếng Anh, cha cô đã giúp cô hoàn thiện tiếng Anh. Khi cô được 16 tuổi cha cô qua đời và sau khi sự kiện này, cô quyết định trở về Tlaxiaco quê hương của mình với mẹ.
Một ngày nọ, trong khi cô đang làm việc tại một cửa hàng ở vùng núi Mixtec một người đàn ông yêu cầu cô dịch Giấy chứng tử của con trai ông. Cô đọc thấy rằng anh này đã bị chết đuối khi cố gắng để vượt qua biên giới vào Hoa Kỳ. Điều này ảnh hưởng sâu sắc với cô ấy rằng nó vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến sáng tác của cô trong suốt sự nghiệp của mình. Cô nói về điều này trong một cuộc phỏng vấn NPR Lila Downs: Biên giới.

Mặc dù ngày nay Downs tự hào về nguồn gốc của mình đã có một thời gian khi cô cảm thấy xấu hổ về nguồn gốc người Mỹ bản địa. "Tôi đã xấu hổ khi có máu người Anh Điêng. Tôi đã xấu hổ mà mẹ tôi nói ngôn ngữ của mình ở nơi công cộng." Điều này dẫn cô vào một con đường để tìm thấy chính mình, trong đó bao gồm bỏ trường đại học, nhuộm tóc vàng tóc của cô và theo ban nhạc, The Grateful Dead. Sau một thời gian, Downs trở lại trong Oaxaca làm việc tại cửa hàng phụ tùng ô tô của mẹ cô, nơi cô gặp người chồng tương lai của mình và cộng tác viên âm nhạc, Paul Cohen.

Downs nghiên cứu Nhân chủng học và thanh nhạc tại Đại học Minnesota và tham dự Đại học tự trị Benito Juárez của Oaxaca để hoàn tất việc học của mình.

Tham khảo

Nữ ca sĩ México
Cựu sinh viên Đại học Minnesota
Người đoạt giải Grammy


title: Đặng Thái Thân

text:
Đặng Thái Thân (1874 - 1910), hiệu Ngư Hải, Ngư Ông; là chí sĩ cận đại trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Đặng Thái Thân là người làng Mỹ Chiêm, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Vì ông đỗ đầu xứ nên được gọi là Đầu xứ Đặng. Ông là học trò và là đồng chí đắc lực của chí sĩ Phan Bội Châu.

Năm 1904, tại nhà Tiểu La Nguyễn Hàm ở Quảng Nam, với sự hiện diện của Kỳ Ngoại Hầu Cường Để cùng hơn 20 người khác, Duy Tân hội được tuyên bố thành lập. Cường Để được lập làm Hội chủ. Các thành viên chính của hội gồm Phan Bội Châu, Đặng Thái Thân, Nguyễn Hàm, Trình Hiền, Lê Vũ, Đặng Tử Kính.

Tháng 9 năm 1908, chính phủ Nhật thi hành hiệp ước Pháp - Nhật, theo đó ra lệnh giải tán Đông Á đồng văn thư viện và Cống hiến hội, trục xuất du học sinh ra khỏi đất Nhật.
Thời gian đó, phong trào Đông Du ở trong nước cũng bị chính quyền thực dân Pháp trấn áp mạnh, Đặng Thái Thân phải rút vào núi tạm lánh.

Ngày 2-2-1910, một đêm Đặng Thái Thân âm thầm về làng Phan Thôn (nay là xã Nghi Kim, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An), thì bị tố giác. Bị quân Pháp bao vây, liệu không thể thoát, ông bắn chết một cộng sự của đối phương tên Một Độ, thủ tiêu hết tài liệu bí mật, rồi dùng súng tự sát. Năm đó, Đặng Thái Thân mới 36 tuổi.

Sinh thời, ông có làm thơ. Trong Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858 - 1920, quyển 2) có chép hai bài thơ chữ Hán của ông là: Cảm hứng, Đợi thuyền, và hai câu đối cũng bằng chữ Hán là: Thư trai (dán chỗ ngồi học), Viếng Tăng Bạt Hổ.

Khen ngợi
Cái chết của Đặng Thái Thân đã gây niềm cảm kích lớn trong đồng bào và đồng đội. Nhiều chiến sĩ bị tù ở Côn Đảo đã làm thơ văn ca ngợi phẩm chất ông . Trích hai đoạn viết của:
Phan Bội Châu:
Đặng quân vốn người hăng hái gan dạ, nhân phẩm lại cao, trải mười năm vừa là thầy vừa là bạn tôi (Ngục Trung Thư).Huỳnh Thúc Kháng:Người khảng khái, trầm tĩnh, học vấn uyên bác, đởm thức hơn người; cái năng lực gánh nặng đi đường xa không lộ ra ngoài, không phải là người đồng chí tâm giao thì không ai biết là người thế nào. Cụ Sào Nam ở ngoài, sau Tây Hồ và Tiểu La bị đày, mà trong khoảng vài năm phong trào Đông học còn ảnh hưởng lừng lẫy không dứt, chính nhờ sức Ngư Hải (Đặng Thái Thân). Trong miền Nam thì có Sơn Tẩu (Đỗ Đăng Tuyển) và Nam Xương (Thái Phiên). Từ khi Ngư Hải mất, cụ Sào Nam như mất cánh tay, cái dây liên lạc trong ngoài bị đứt đoạn (Thi tù tùng thoại).
 Câu đối về Đặng Thái Thân (STĐình Dương): 拾 載 志 功 汪 汪 四 海 千 秋 心 德 莽 莽 雙 魚 Phiên âm: Thập tải chí công uông uông tứ Hải Thiên thu tâm đức mãng mãng song Ngư Dịch nghĩa: Mười năm (chiến đấu) ý chí và công lao mênh mông như nước biển Ngàn năm sau tâm đức vẫn trường tồn như màu xanh của đảo Song Ngư
Chú thích

Sách tham khảo
Nhiều người soạn (Huỳnh Lý chủ biên), Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858-1920, quyển 2). Nhà xuất bản Văn học, 1985.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam''. Nhà xuất bản KH-XH, Hà Nội, 1992.

Người Nghệ An
Nhà cách mạng Việt Nam
Nhà Nho Việt Nam
Duy Tân hội
Phong trào Đông Du
Người tự sát


title: Đô thị loại IV

text:
Đô thị loại IV hay thành phố cấp IV là cấp phân loại đô thị tại một số quốc gia trên thế giới:
Việt Nam: Đô thị loại IV (Việt Nam) là một thị xã, một thị trấn hoặc có thể là một huyện (nếu như huyện đó được quy hoạch định hướng trở thành thị xã trong tương lai gần)
Philippines: thành phố cấp IV là thành phố có thu nhập quốc dân hàng năm từ 120 triệu peso trở lên, xem Thành phố của Philippines.


title: Ptychadena perreti

text:
Ptychadena perreti là một loài ếch trong họ Ptychadenidae.
Nó được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon, có thể cả Angola, và có thể cả Guinea Xích Đạo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Amiet, J.-L., Burger, M. & Largen, M. 2004. Ptychadena perreti . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Ptychadena


title: Tonnay-Boutonne

text:
Tonnay-Boutonne là một xã trong tỉnh tổng Tonnay-Boutonne in the Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Tonnay-Boutonne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 14 mét trên mực nước biển.
Thị trấn nằm bên hữu ngạn sông Boutonne, sông chảy theo hướng tây nam qua thị trấn.

Dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Tonnay-Boutonne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Tonnay-Boutonne trên trang mạng của INSEE
 Tonnay-Boutonne trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Tonnay-Boutonne trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Probaenia vittulosa

text:
Probaenia vittulosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Probaenia


title: Vi (họ)

text:
Vi là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (Hangul: 위, Romaja quốc ngữ: Wi) và Trung Quốc (chữ Hán: 韋, Bính âm: Wei).

Họ Vi ở Việt Nam tập trung chủ yếu ở Lạng Sơn, Bắc Giang, Nghệ An,Bắc Kạn, Yên Bái và một chi nhánh ở Thái Bình, An Giang, Quảng Ngãi. Tại Trung Quốc trong danh sách Bách gia tính họ Vi đứng thứ 50, và theo thống kê năm 2006 họ Vi xếp thứ 68 về mức độ phổ biến.

Người Việt Nam họ Vi có danh tiếng
 Vi Thủ An, Người Tày, tướng dưới trướng Lý Thường Kiệt.
 Vi Văn Định, Tổng đốc Thái Bình trước Chiến tranh thế giới thứ hai.
 Vi Huyền Đắc, nhà giáo, nhà văn, nhà biên khảo, nhà soạn kịch Việt Nam.
 Vy Văn Thành, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Lạng Sơn, dân tộc Tày.
 Vi Thùy Linh, nhà thơ Việt Nam.
 Vi Văn Long, Trung tướng Việt Nam, Nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an.
 Vi Văn Mạn, Ủy viên Trung ương Đảng khóa X, Trung tướng, Chính ủy Quân khu 1.
 Vi Văn Liên , Thiếu tướng, Nguyên Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Bộ Quốc phòng.
Vi Kiến Thành , Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Người Trung Quốc họ Vi có danh tiếng
Vi Duệ, nhân vật quân sự và chính trị thời Nam-Bắc triều.
 Vi Ứng Vật, nhà thơ thời Đường
 Vi hoàng hậu (Đường Trung Tông), hoàng hậu của Đường Trung Tông nhà Đường
 Vi Xương Huy, Bắc Vương của Thái Bình Thiên Quốc
 Vi Quốc Thanh (Wei Guoqing, 1913-1989) người Tráng, tướng của quân đội Trung Quốc, Trưởng đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc tại Việt Nam 1954, chức cao nhất Phó chủ tịch Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân, từ chức Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Hội nghị Trung ương 5 (1985).
 Vi Gia Huy, đạo diễn Hồng Kông

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc


title: Weinmannia tinctoria

text:
Weinmannia tinctoria là một loài thực vật thuộc họ Cunoniaceae. Loài này có ở Mauritius và Réunion. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tại Mauritius, số lượng loài này ước tính chỉ còn dưới 50 cá thể.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Page, W. 1998. Weinmannia tinctoria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Weinmannia


title: Helicopsyche peruana

text:
Helicopsyche peruana là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Marre

text:
Marre  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Iran

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Iran, được FIFA công nhận là IR Iran (), đại diện cho Iran ở môn bóng đá nam quốc tế kể từ trận đấu đầu tiên vào năm 1941. Đội được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Cộng hòa Hồi giáo Iran. Đội tuyển thuộc thẩm quyền toàn cầu của FIFA và được quản lý ở khu vực châu Á bởi AFC. Sân nhà của đội là Sân vận động Azadi ở Tehran .

Được xem là một trong những đội tuyển bóng đá hàng đầu châu Á, Iran đã 3 lần vô địch Asian Cup vào các năm 1968, 1972 và 1976, thành tích ngang với Ả Rập Xê Út và chỉ kém Nhật Bản. Thành tích tốt nhất của đội tại Thế vận hội là lọt vào tứ kết tại Thế vận hội Montreal 1976. Tại World Cup, Iran đã vượt qua vòng loại sáu lần (1978, 1998, 2006, 2014, 2018 và 2022) nhưng chưa bao giờ vượt qua vòng bảng; họ chỉ thắng ba trận: trước Hoa Kỳ năm 1998, Maroc năm 2018 và Xứ Wales vào năm 2022.

Lịch sử

Những năm đầu

Liên đoàn bóng đá Iran được thành lập vào năm 1920. Năm 1926, đội Tehran XI (tiền thân của đội tuyển Iran hiện tại; gồm những cầu thủ được chọn từ các câu lạc bộ Tehran, Toofan và câu lạc bộ thể thao Armenia) vượt biên giới Iran đi du đấu tại Baku thuộc Liên Xô khi ấy. Năm 1929, để thể hiện thiện ý đáp lại, một đội từ Baku được đại diện Iran mời đến Tehran thi đấu ba trận giao hữu và Iran thua cả ba, trong đó, trận đấu cuối cùng được dự khán bởi Abdolhossein Teymourtash, một quan chức tòa án địa phương có quyền lực. Những thất bại của đội chủ nhà gây tâm lý hoang mang và bỏ rơi bóng đá ở địa phương cho đến khi thái tử Mohammad Reza Pahlavi từ Thụy Sĩ trở về năm 1936 cùng sự xuất hiện của Thomas R. Gibson khoảng thập niên 1930 góp phần xúc tiến trở lại hoạt động túc cầu nơi đây.

Trận đấu không chính thức đầu tiên của Iran là vào ngày 16 tháng 8 năm 1941 gặp đội Kandahar XI và thua 0-5. Đây là trận đấu trong loạt trận thuộc chuyến du đấu của Iran tại Afghanistan. Trong hai trận còn lại tổ chức tháng 8 cùng năm, đội thắng tối thiểu India XI tại Kabul sau đó hòa chủ nhà Afghanistan không bàn thắng. Iran vô địch Cúp bóng đá châu Á 3 lần liên tiếp vào các năm 1968, 1972, 1976.

World Cup 1978
Năm 1978, Iran lần đầu tiên góp mặt tại World Cup sau khi đánh bại Australia tại Tehran . Iran đã thua 2/3 trận vòng bảng trước Hà Lan và Peru. Đội Melli đã gây bất ngờ cho cộng đồng bóng đá bằng cách giành được một điểm trong lần đầu tiên tham dự World Cup trước Scotland, trận gặp Iraj Danaeifard đá phản lưới nhà do Andranik Eskandarian ghi cho trận hòa 1-1.

Sau cách mạng
Sau Cách mạng 1979, bóng đá có phần bị bỏ quên và gạt sang một bên. Trong suốt những năm 1980 , đội tuyển quốc gia Iran không tham dự các kỳ World Cup do Chiến tranh Iran-Iraq (1980–1988) và bóng đá trong nước chịu những tác động không thể tránh khỏi của xung đột. Đội tuyển quốc gia này đã rút khỏi vòng loại khu vực châu Á cho World Cup 1982 và từ chối tham dự vòng loại World Cup 1986 vì phải thi đấu trên sân trung lập. Chiến tranh và những biến động chính trị khiến Iran không có các giải đấu lớn của câu lạc bộ cho đến năm 1989 khi Qods League được thành lập. Một năm sau, Qods League được đổi tên thành Azadegan League. Mặc dù không thể vượt qua vòng loại World Cup 1990 hoặc 1994, người ta nói rằng trong giai đoạn này, một số cầu thủ chất lượng đã bùng nổ nền bóng đá Iran, đặt nền móng cho vị trí thứ ba tại AFC Asian Cup 1996 (những chiến thắng ở giải đấu đó. bao gồm chiến thắng 3–0 trước Ả Rập Xê-út và chiến thắng 6–2 trước Hàn Quốc) và lần thứ hai họ giành được vinh quang ở World Cup vào năm 1998.

FIFA World Cup 1988
Vào tháng 11 năm 1997, Iran đủ điều kiện tham dự World Cup 1998 sau khi loại Úc trong loạt trận playoff sít sao. Cả hai trận đều kết thúc không quyết định nhưng Iran đã vượt qua vòng loại do luật bàn thắng sân khách. Iran đã cầm hòa Úc với tỷ số 1-1 trên sân nhà, và hòa 2–2 tại Melbourne; tuy nhiên, vì Iran ghi được nhiều bàn thắng hơn trên sân khách nên họ đã có thể giành quyền tham dự Cúp quốc gia.

Tại trận đấu đầu tiên của bảng F tại FIFA World Cup 1998 với Nam Tư, Iran đã để thua 1–0 trước một quả đá phạt trực tiếp của Siniša Mihajlović. Iran ghi chiến thắng đầu tiên tại World Cup trong trận đấu thứ hai đánh bại Hoa Kỳ 2–1 với Hamid Estili và Mehdi Mahdavikia ghi bàn cho Iran. Trận đấu giữa Iran vs Mỹ tại World Cup đã được làm nóng trước với sự hào hứng nhất định bởi lập trường chính trị của mỗi nước sau cuộc cách mạng Iran và cuộc khủng hoảng con tin Iran. Tuy nhiên, trong một hành động chống lại mọi hình thức thù hận hay chính trị trong thể thao, cả hai bên đã tặng nhau những món quà, hoa và chụp ảnh theo nghi lễ trước khi trận đấu bắt đầu. Sau thất bại trước Iran, Hoa Kỳ bị loại khỏi World Cup.

Iran đấu với Đức ở lượt đấu thứ ba. Iran thua Đức với tỷ số 2–0. Các bàn thắng được ghi bởi Oliver Bierhoff và Jürgen Klinsmann. Một trận thắng và hai trận thua đồng nghĩa với việc Iran đứng thứ ba trong bảng tổng sắp và không lọt vào vòng trong. (Farhad Majidi và Mehdi Fonounizadeh là một số người vắng mặt trong giải đấu.)

AFC Asian Cup 2000

Iran về nhất ở vòng bảng của giải đấu nhưng để thua Hàn Quốc ở tứ kết.

Vòng loại FIFA World Cup 2002
Iran đã không thể vượt qua vòng loại World Cup 2002 sau trận thua chung cuộc trước Cộng hòa Ireland, thua 2–0 tại Dublin và thắng 1–0 tại Tehran. Trận đấu bị loại khiến huấn luyện viên Miroslav Blažević từ vị trí dẫn đầu bị thay thế bởi trợ lý Branko Ivanković, người đã từ chức trợ lý huấn luyện viên.

AFC Asian Cup 2004

Sau khi vượt qua vòng loại Asian Cup 2004, Iran đã hòa với Thái Lan, Oman và Nhật Bản trong giải đấu. Iran đứng thứ hai trong bảng này. Trong cuộc đụng độ ở tứ kết với Hàn Quốc , Iran đã thắng 4–3 trong thời gian bình thường. Ở trận bán kết, Iran để thua chủ nhà Trung Quốc trên chấm phạt đền. Iran đã giành chiến thắng trước Bahrain với tỷ số 4–2 để giành vị trí thứ ba của giải đấu.

FIFA World Cup 2006

Vào ngày 8 tháng 6 năm 2005, Iran cùng với Nhật Bản trở thành quốc gia đầu tiên vượt qua vòng loại World Cup 2006 , giúp Iran lần thứ 3 góp mặt trên đấu trường bóng đá thế giới. Vòng loại cả hai năm 2001 và 2004–05 dẫn đến các cuộc ăn mừng, náo loạn và bạo loạn gây ra hỗn loạn và bất ổn nội bộ giữa thanh niên và các quan chức chính phủ. Trận đấu giữa Iran và Nhật Bản trong khuôn khổ vòng loại World Cup 2006 tại Tehran diễn ra vào ngày 24 tháng 3 năm 2005 là trận đấu có số lượng người tham dự cao nhất trong số tất cả các liên đoàn. Trận đấu kết thúc với 5 cổ động viên thiệt mạng và một số người khác bị thương khi họ rời sân vận động Azadi vào cuối trận đấu.

Iran bắt đầu xuất hiện tại FIFA World Cup 2006 với sự kỳ vọng nhất định từ người hâm mộ và giới truyền thông. Trận đấu đầu tiên của họ là gặp Mexico ở bảng D. Hiệp 1 đang diễn ra với tỉ số 1-1 nhưng Iran đã để thua ở phút cuối vì một sai lầm trong phòng ngự. Tỷ số cuối cùng, 3–1, được mang về bởi các bàn thắng của Omar Bravo và Sinha cho Mexico với Yahya Golmohammadi ghi bàn thắng duy nhất cho Iran.

Iran đấu với Bồ Đào Nha ở lượt trận thứ hai. Trận đấu đã bị thua với tỷ số 2–0. Các bàn thắng được ghi bởi Deco và Cristiano Ronaldo (phạt đền). Hai trận thua có nghĩa là Iran đã bị loại khỏi cuộc thi trước trận đấu thứ ba và cuối cùng của họ với Angola . Iran hòa 1–1 với Angola vào ngày 21 tháng 6 năm 2006, Sohrab Bakhtiarizadeh ghi bàn thắng cho Iran.

Đình chỉ tạm thời

Vào tháng 11 năm 2006, Iran bị FIFA đình chỉ mọi hoạt động tham gia bóng đá quốc tế với lý do chính phủ can thiệp vào liên đoàn bóng đá quốc gia. Lệnh cấm kéo dài chưa đầy một tháng  và như một khoảng thời gian được đưa ra để cho phép đội tuyển Iran dưới 23 tuổi tham gia môn thi đấu bóng đá của Đại hội thể thao châu Á 2006, các bộ đồng phục thi đấu không bị ảnh hưởng.

AFC Asian Cup 2007

IRIFF đã bổ nhiệm Amir Ghalenoei làm huấn luyện viên trưởng của đội tuyển bóng đá quốc gia Iran vào ngày 17 tháng 7 năm 2006 để kế nhiệm Branko Ivanković. Sau khi về nhất ở vòng loại trước Hàn Quốc 2 điểm và đứng nhất ở vòng bảng của giải đấu cuối cùng tại Malaysia, Iran đã thua Hàn Quốc trong loạt sút luân lưu của trận tứ kết và bị loại khỏi giải Asiad 2007 . Cái tách . Ghalenoei bị báo chí chỉ trích. Sau một thời gian thảo luận trong liên đoàn bóng đá Iran, hợp đồng của anh ấy không được gia hạn và Team Melli đã được giao cho một người quản lý chăm sóc trong vài tháng.

Vòng loại FIFA World Cup 2010
Ali Daei đã được chọn để trở thành huấn luyện viên mới sau khi huấn luyện viên Tây Ban Nha Javier Clemente đã gần ký hợp đồng với tư cách là huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Iran nhưng các cuộc đàm phán đã đổ bể khi anh từ chối sống toàn thời gian ở nước này.  Iran nằm trong cùng nhóm vòng loại FIFA World Cup với Kuwait , Syria và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ở vòng ba. Họ thi đấu sân nhà và sân khách với ba đội còn lại trong nhóm 5. Ở giữa vòng 4, Ali Daei bị cho rời khỏi vị trí huấn luyện viên quốc gia Iran vào ngày 29 tháng 3 năm 2009.  Ông được thay thế bởi Afshin Ghotbi. Iran đã không thể vượt qua vòng loại World Cup 2010 sau khi xếp thứ 4 chung cuộc trong bảng đấu.

Các cuộc biểu tình chính trị năm 2009
Trong trận đấu cuối cùng của vòng loại FIFA World Cup 2010 với Hàn Quốc tại Seoul vào ngày 17 tháng 6 năm 2009, bảy thành viên của đội, Javad Nekounam , Ali Karimi , Hossein Kaebi , Masoud Shojaei , Mohammad Nosrati , Vahid Hashemian và đội trưởng Mehdi Mahdavikia mặc áo xanh vòng tay ủng hộ Phong trào Xanh Iran trong các cuộc biểu tình bầu cử Iran năm 2009 . Những tin đồn ban đầu và những báo cáo sai sự thật rằng cả bảy cầu thủ đều bị Liên đoàn bóng đá Iran cấm thi đấu suốt đời.Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước cho rằng cả bảy người đều đã "nghỉ hưu".  Vào ngày 24 tháng 6 năm 2009, FIFA đã viết thư cho Liên đoàn bóng đá Iran yêu cầu làm rõ tình hình. Liên đoàn bóng đá Iran trả lời rằng chưa có hình thức kỷ luật nào đối với bất kỳ cầu thủ nào.  Kể từ vòng loại FIFA World Cup 2014 , một số cầu thủ nói trên đã chơi lại cho đội tuyển quốc gia, đáng chú ý là Javad Nekounam , Masoud Shojaei , Mehdi Mahdavikia và Ali Karimi.

AFC Asian Cup 2011

Iran đã gia hạn hợp đồng với Afshin Ghotbi cho đến hết AFC Asian Cup 2011 và đội vượt qua vòng loại giải đấu với 13 điểm với tư cách là đội nhất bảng.

Trong trận đấu cuối cùng vòng loại với Hàn Quốc , một số cầu thủ Iran bắt đầu trận đấu đeo băng đeo tay hoặc băng đeo tay màu xanh lá cây, một biểu tượng phản đối kết quả bầu cử tổng thống Iran. Hầu hết đều loại bỏ chúng trong thời gian nghỉ giữa hiệp. Tờ báo Iran đưa tin Ali Karimi, Mehdi Mahdavikia, Hosein Kaebi và Vahid Hashemian đã nhận lệnh cấm chung thân từ FA Iran vì hành động này. Tuy nhiên, FA Iran đã bác bỏ tuyên bố này trong một phản hồi với FIFACuộc điều tra nói rằng "những bình luận trên các phương tiện truyền thông nước ngoài chẳng qua là dối trá và là một hành động gian dối." Huấn luyện viên trưởng Afshin Ghotbi cũng xác nhận rằng đó chỉ là tin đồn và FA Iran "chưa có quan điểm chính thức nào về vấn đề này."

Afshin Ghotbi đã vượt qua vòng loại Asian Cup 2011 và về nhì tại Giải vô địch Liên đoàn bóng đá Tây Á 2010 chỉ vài tháng trước Asian Cup 2011 . Iran đã có thể giành trọn vẹn 9 điểm ở vòng bảng Asian Cup 2011 nhưng sau bàn thắng của Hàn Quốc trong hiệp phụ , Iran lại một lần nữa không thể vào bán kết.

FIFA World Cup 2014

Vòng loại
Vào ngày 4 tháng 4 năm 2011, cựu huấn luyện viên của Real Madrid , Carlos Queiroz , đã đồng ý hợp đồng có thời hạn hai năm rưỡi làm huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Iran cho đến khi kết thúc FIFA World Cup 2014 tại Brazil. Dưới thời Queiroz, Iran bắt đầu chiến dịch vòng loại World Cup của họ khi đánh bại Maldives 4–0 ở trận lượt đi vòng loại thứ hai. Sau khi giành chiến thắng chung cuộc 5–0, Iran tiến vào vòng thứ ba của vòng loại , nơi họ bị cầm hòa với Indonesia, Qatar và Bahrain. Iran đánh dấu vị trí của họ ở đầunhóm của họ bằng cách đánh bại Bahrain 6–0 trên sân nhà ở Sân vận động Azadi cũng như mời cựu tuyển thủ trẻ người Đức Ashkan Dejagah, người đã ghi hai bàn trong trận ra mắt với Qatar. Sau chiến thắng 4–1 trước Indonesia, Iran đã vượt qua vòng loại cuối cùng của vòng loại trực tiếp, vòng bốn. Ở vòng 4, Iran được cầm hòa với Hàn Quốc, Qatar, Uzbekistan và Lebanon trong bảng của họ. Queiroz đã có những sự bổ sung mới từ nước ngoài vào đội hình của mình, thêm những cầu thủ như Reza Ghoochannejhadcho đội của mình. Iran bắt đầu lượt trận thứ 4 của vòng loại khu vực châu Á với chiến thắng 1–0 trước Uzbekistan. Đội Melli sau đó đã hòa Qatar và thua ở Lebanon trước khi đánh bại Hàn Quốc tại Azadi vào ngày 16 tháng 10 với bàn thắng của đội trưởng Javad Nekounam . Sau trận thua 1–0 tại Tehran trước Uzbekistan, Iran đã đánh bại Qatar 1–0 tại Doha và Lebanon 4–0 trên sân nhà. Trong trận đấu vòng loại cuối cùng của họ, Iran đã đánh bại Hàn Quốc 1–0 tại Ulsan Munsu với bàn thắng của Ghoochannejhad, giúp họ giành quyền tham dự FIFA World Cup 2014 với tư cách đội nhất bảng với 16 điểm. Như vậy, Iran đã trở thành đội thứ ba mà Queiroz đã vượt qua vòng loại World Cup, sau khi không lọt vào giải đấu năm 2002 với Nam Phi và giải đấu năm 2010 với Bồ Đào Nha, dẫn đầu bảng xếp hạng sau đó về đích ở vòng loại trực tiếp. Iran tiếp tục chuỗi trận toàn thắng, giành suất tham dự Asian Cup 2015 vài tháng sau đó.

Triệu tập cầu thủ nước ngoài gốc Iran
Kể từ khi Queiroz đảm nhận vai trò huấn luyện viên của đội tuyển quốc gia Iran, ông đã nổi tiếng với việc giới thiệu các cầu thủ gốc Iran đến đội tuyển quốc gia. Những cầu thủ này bao gồm Daniel Davari và Ashkan Dejagah người Đức gốc Iran, Reza Ghoochannejhad, người Hà Lan gốc Iran, Omid Nazari và Saman Ghoddos người Thụy Điển gốc Iran, và Steven Beitashour người Mỹ gốc Iran cùng những người khác.

Vòng chung kết

Iran đã vượt qua vòng loại FIFA World Cup 2014 với tư cách đội vô địch và cạnh tranh ở bảng F cùng với Argentina , Nigeria và Bosnia và Herzegovina. Vé trận Argentina đã bán hết nằm trong số tám vé được mua nhiều nhất cho giải đấu lần này. Vào ngày 1 tháng 6 năm 2014, Queiroz công bố đội hình 23 cầu thủ của mình. Trước giải đấu, họ đã thành lập Hiệp hội bóng đá Trung Á .

Trong trận mở màn của giải đấu vào ngày 16 tháng 6, Iran đã hòa Nigeria 0–0  và lần đầu có điểm ở trận mở màn fifa world cup trong lịch sử của họ .  Trong trận đấu tiếp theo của họ, Iran đã bị Argentina đánh bại với tỷ số 1–0 với bàn thắng muộn của Lionel Messi và nhận được lời khen ngợi sau khi cầm hòa Argentina trong 90 phút trong khi tạo ra một số cơ hội tấn công của riêng họ.  Iran bị loại khỏi giải đấu trong trận đấu tiếp theo, thất bại 3–1 trước Bosnia và Herzegovina . Bàn thắng duy nhất của Iran được ghi bởi Reza Ghoochannejhad . Sau giải đấu, Queiroz tuyên bố sẽ từ chức huấn luyện viên của Iran nhưng sau đó chuyển sang và gia hạn hợp đồng cho đến khi FIFA World Cup 2018 diễn ra.

AFC Asian Cup 2015
Iran đã vượt qua vòng loại AFC Asian Cup 2015 với tư cách là đội vô địch trong đó Đội Melli là hạt giống được xếp hạng cao nhất. Iran đối đầu với Bahrain, Qatar và UAE ở bảng C. Queiroz công bố đội của mình vào ngày 30 tháng 12 năm 2014.

Với số lượng người hâm mộ đông thứ hai trong giải đấu sau chủ nhà Australia , Iran đã đánh bại Bahrain với tỷ số 2–0 với sự chuẩn bị hạn chế.  Iran sau đó đánh bại Qatar với tỷ số 1–0 nhờ bàn thắng của Sardar Azmoun trước khi đánh bại UAE với tỷ số tương tự để giành ngôi đầu bảng.

Trong trận tứ kết, Iran đối mặt với Iraq, đội mà họ đã đánh bại nhiều tuần trước trong một trận giao hữu. Nhận một thẻ đỏ gây tranh cãi trong hiệp một, Iran thi đấu với mười người, ghi bàn thắng vào cuối hiệp phụ để gỡ hòa 3–3. Trong loạt sút luân lưu sau đó, Iran đã bất ngờ thua với tỷ số 7–6.

FIFA World Cup 2018

Iran bắt đầu chiến dịch vòng loại FIFA World Cup 2018 bằng các trận giao hữu với Chile và Thụy Điển vào tháng 3 năm 2015. Queiroz từ chức quản lý của mình sau đó do bất đồng với Liên đoàn bóng đá Iran. Vào ngày 14 tháng 4 năm 2015, Iran đã hòa với Oman, Ấn Độ, Turkmenistan và Guam ở lượt thứ hai của vòng loại. Vào ngày 26 tháng 4, Queiroz thông báo rằng anh ấy sẽ tiếp tục là huấn luyện viên của Iran cho chiến dịch World Cup 2018 của họ.

Iran trở thành đội thứ hai đủ điều kiện tham dự World Cup 2018  sau chiến thắng 2–0 trên sân nhà trước Uzbekistan vào ngày 12 tháng 6 năm 2017. Họ cũng giành được vị trí số 1 trong bảng đấu sau thất bại của Hàn Quốc trước Qatar.

Iran đã giành chiến thắng trong trận đấu đầu tiên trước Morocco sau khi Aziz Bouhaddouz đá phản lưới nhà.  Trận thứ hai, Iran thua Tây Ban Nha với bàn thắng do công của Diego Costa. Trận đấu thứ ba với Bồ Đào Nha kết thúc với tỷ số hòa sau quả phạt đền được ghi bởi Karim Ansarifard  và bởi vì Morocco chỉ có thể cầm hòa được 2–2 trước Tây Ban Nha, Iran đã bị loại.  Tuy nhiên, đây đã trở thành màn trình diễn tốt nhất của Iran tại World Cup cho đến nay, khi họ giành được bốn điểm.

AFC Asian Cup 2019
Sau khi vượt qua vòng loại AFC Asian Cup 2019 trước đó, Iran được bốc thăm vào bảng D, nơi họ chung bảng với Iraq, Việt Nam và Yemen. Iran đã mở đầu giải đấu với Yemen chậm hơn và gần như nhận bàn thua nhưng sau 10 phút, Iran lấy lại thế trận và tỏ ra lấn lướt hơn ở một số khía cạnh, vùi dập Yemen với tỷ số 5–0. Chiến thắng 2–0 trước đội tuyển Việt Nam giúp Iran giành quyền vào vòng loại trực tiếp. Iran kết thúc vòng bảng với trận hòa không bàn thắng trước nước láng giềng Iraq và giành vị trí nhất bảng. Sau vòng bảng, Iran chạm trán Oman, một sai lầm trong phòng ngự suýt chút nữa đã làm mất cơ hội của Iran nhưng quả phạt đền của Ahmed Mubarak Al-Mahaijri đã bị Alireza Beiranvand cản phá. Sau trận đấu sớm đáng sợ, Iran một lần nữa chứng tỏ sự lấn lướt của mình trước Oman, đánh bại Oman với tỷ số 2–0 để lọt vào vòng tứ kết. Trong trận tứ kết với một Trung Quốc chơi phòng ngự, Iran đã vượt qua Trung Quốc với tỷ số 3–0 để gặp Nhật Bản trong trận bán kết. Iran lại bỏ lỡ cơ hội vào chung kết khi thất thủ 0–3 với tất cả các bàn thắng được ghi trong hiệp hai. Sau khi bị loại, Queiroz rời Đội Melli.

FIFA World Cup 2022
Iran là đội có thứ hạng cao nhất được xếp vào vòng loại FIFA World Cup 2022 . Iran được bốc thăm vào vòng hai , nơi họ sẽ phải đối đầu với hai đối thủ Ả Rập là Iraq và Bahrain cùng với Campuchia và Hong Kong. Iran, dưới sự dẫn dắt của tân huấn luyện viên Marc Wilmots, bắt đầu với chiến thắng 2–0 trước Hong Kong trên sân khách; trước chiến thắng 14–0 trước Campuchia, trận đấu sau đó mang tính lịch sử khi phụ nữ được phép vào sân vận động lần đầu tiên kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979.  Các cuộc chạm trán sân khách tiếp theo của họ trước Bahrain và Iraq, tiếp tục là những trận thua liên tiếp khiến Iran lần lượt thua 0–1 và 1–2. Sau hai trận hòa liên tiếp giữa Iraq và Bahrain, Iran có khả năng mất bất kỳ cơ hội nào để lọt ngay vào vòng hai World Cup và điều này dẫn đến việc sa thải Marc Wilmots trên cương vị huấn luyện viên. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 buộc các trận đấu còn lại phải thi đấu mà không có khán giả vào tháng 6 năm 2021, do đó, điều này buộc Iran phải chơi các trận còn lại của họ tại Bahrain dưới thời tân huấn luyện viên Dragan Skočić ; nhưng với việc Bahrain mất đi sự ủng hộ của sân nhà như một lợi thế, và Iraq đảm bảo một suất trong giai đoạn cuối , Iran đã có thể lội ngược dòng, cuối cùng giành vị trí đầu tiên và cùng với Iraq tiến đến giai đoạn cuối.

Iran trở thành đội thứ mười ba đủ điều kiện tham dự FIFA World Cup 2022 sau chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Iraq vào ngày 27 tháng 1 năm 2022. Tại giải này, đội chỉ có 1 trận thắng trước  và thua 2 trận trước  và , qua đó tiếp tục dừng bước ở vòng bảng.

Hình ảnh đội tuyển

Biệt danh
Đội tuyển quốc gia Iran đã nhận được một số biệt danh bởi những người ủng hộ và truyền thông. Loại phổ biến nhất được sử dụng là "Team Melli" ( tiếng Ba Tư : تیم ملی), có nghĩa là "Đội tuyển quốc gia" trong tiếng Ba Tư. Mặc dù những người ủng hộ Iran đã phổ biến "Team Melli", các biệt danh khác của đội bao gồm "Những ngôi sao Ba Tư" (được gọi là từ World Cup 2006 ) "Shiran e Iran", nghĩa là "Những con sư tử Iran" hoặc "Những con sư tử Ba Tư",  ", "Lion Hearts" và "Princes of Persia" (được sử dụng kể từ AFC Asian Cup 2011). Khẩu hiệu của Iran cho FIFA World Cup 2014 là Danh dự Ba Tư, được chọn trong một cuộc thăm dò trên internet do FIFA tổ chức. Một biệt danh được sử dụng gần đây hơn, do sự hiện diện của loài báo Asiatic trên áo đấu của World Cup 2014, là Youzpalangan có nghĩa là "Báo đốm".

Trang phục thi đấu
Trang phục thi đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Iran theo truyền thống sử dụng màu trắng và trang phục phụ là màu đỏ, đôi khi áo sơ mi xanh lá cây với quần đùi trắng và tất đỏ được sử dụng.

Nhà tài trợ trang phục

Tài trợ

Danh hiệu
  Vô địch châu Á: 3
 Vô địch: 1968; 1972; 1976
 Hạng ba: 1980; 1988; 1996; 2004

 Vô địch Tây Á: 4
 Vô địch: 2000, 2004, 2007, 2008
 Á quân: 2010
 Hạng ba: 2002

Bóng đá nam tại Asiad:
  1974; 1990; 1998
  1951; 1966

Thành tích tại các giải đấu

Giải vô địch bóng đá thế giới
Năm 1978, Iran lần đầu góp mặt ở World Cup sau khi đánh bại Úc trên sân nhà tại Tehran. Iran thua hai trong ba trận vòng bảng và có trận hòa gây bất ngờ trước đội tuyển Scotland để có một điểm. Kể từ đó, thành tích tốt nhất của Iran tại một kỳ World Cup là việc giành được 4 điểm ở kỳ World Cup gần nhất năm 2018 với trận ra quân thắng Maroc cùng trận hòa Bồ Đào Nha. Thành tích tốt thứ hai của đội là ở kỳ World Cup 1998 khi đội có trận thắng Hoa Kỳ để có 3 điểm chung cuộc và ở kỳ World Cup 2022 khi đội thắng Xứ Wales.

Thế vận hội
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Cúp bóng đá châu Á
Iran liên tục tham dự các vòng chung kết kể từ năm 1968, là một trong những đội bóng giàu thành tích nhất tại Cúp bóng đá châu Á với 3 lần vô địch liên tiếp (1968, 1972 và 1976) với 2 lần trong đó đóng vai trò chủ nhà. Ngoài ra, đội từng 4 lần giành hạng ba, chỉ 1 lần dừng bước ở vòng bảng năm 1992 còn những kỳ khác thì đều vào đến tứ kết hoặc xa hơn.

{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%;"
|-
!Năm
!Thành tích
!Thứ hạng
!Số trận
!Thắng
!Hòa
!Thua
!Bànthắng
!Bànthua
|-
|1956 ||colspan=8|Không tham dự
|-
|1960 ||colspan=8|Không vượt qua vòng loại
|-
|1964 ||colspan=8|Bỏ cuộc
|- style="background:gold;"
|style="border: 3px solid red"| 1968 || rowspan=3|Vô địch ||1/5||4||4||0||0||11||2
|- style="background:gold;"
| 1972 || 1/6||5||5||0||0||12||4
|- style="background:gold;"
|style="border: 3px solid red"| 1976 || 1/6||4||4||0||0||13||0
|- style="background:#c96;"
| 1980 || Hạng ba ||3/10||6||3||2||1||16||6
|-
| 1984 || Hạng tư ||3/10||6||2||4||0||8||3
|- style="background:#c96;"
| 1988 || Hạng ba ||3/10||6||2||2||2||3||4
|-
| 1992 || Vòng 1 ||5/8||3||1||1||1||2||1
|- style="background:#c96;"
| 1996 || Hạng ba ||3/12||6||3||2||1||14||6
|-
| 2000 || Tứ kết ||5/12||4||2||1||1||7||3
|- style="background:#c96;"
| 2004 || Hạng ba ||3/16||6||3||3||0||14||8
|-
| 2007 || rowspan=3|Tứ kết ||5/16||4||2||2||0||6||3
|-
| 2011 || 5/16||4||3||0||1||6||2
|-
| 2015 || 6/16||4||3||1||0||7||3
|-style="background:#c96;"
| 2019 || Bán kết ||3/24||6||4||1||1||12||3
|-
| 2023 ||colspan=8|Vượt qua vòng loại
|-
| 2027 ||colspan=8|Chưa xác định
|-
|Tổng cộng||3 lầnvô địch||14/18||68||41||19||8||131||48'|}

 Đại hội Thể thao châu Á
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1998)

Giải vô địch bóng đá Tây Á

Đại hội Thể thao Tây Á

 Kình địch

Iraq

Theo tờ báo Malay Mail, "Cảm xúc luôn dâng trào mỗi khi Iran và Iraq gặp nhau trên sân bóng". Sự thù địch trong thể thao này có thể liên quan đến vấn đề lịch sử, địa lý và tôn giáo. Iran và Iraq là hai quốc gia láng giềng có một lịch sử ngoại giao không mấy tốt đẹp, nhất là trong thời hiện đại khi giữa hai nước đã xảy ra chiến tranh kéo dài tám năm lúc Saddam Hussein làm tổng thống Iraq. Phải đến năm 2001, lần đầu tiên sau hàng thập niên, một trận đấu giữa Iran và Iraq mới không tổ chức trên một địa điểm trung lập. Khi Iraq loại Iran khỏi Asian Cup 2015 bằng loạt sút luân lưu ở tứ kết, phía Iran đã gửi đơn khiếu nại lên AFC cho rằng một cầu thủ Iraq dương tính với doping trong một đợt xét nghiệm vài tháng trước đó với mong muốn thấy Iraq bị xử thua còn Iran được quay trở lại giải đấu để tiếp tục cuộc tranh tài, nhưng đơn khiếu nại này đã bị khước từ. Iran áp đảo Iraq về thành tích đối đầu với 12 trận thắng, 6 trận hòa và 6 trận thua.

Ả Rập Xê Út

Cuộc đối đầu giửa Iran và Ả Rập Xê Út được bài báo của Bleacher Report xếp hạng 9 trong số 10 cuộc so tài bóng đá quốc tế có sự xúc tác bởi chính trị nhiều nhất và được trang Goal.com xếp hạng 9 trong số 10 cuộc so tài bóng đá quốc tế hấp dẫn nhất.

Iran và Ả Rập Xê Út đã đối đầu 15 trận cho đến nay. Tất cả các trận đấu giữa hai đội đều ở các giải đấu chính thức và họ chưa từng đá một trận giao hữu nào. Trận đấu đầu tiên được diễn ra vào ngày 24 tháng 8 năm 1975, khi Iran đánh bại Ả Rập Xê Út với tỷ số 3–0. Iran nhỉnh hơn về thành tích đối đầu với 5 trận thắng, 6 trận hòa và 4 trận thua.

Hàn Quốc

Iran và Hàn Quốc là hai đội tuyển mạnh nhất châu Á vào hai thập niên 1960 và 1970, khiến cho các cuộc đối đầu giữa họ được phát triển như một trong những cuộc so tài bóng đá hấp dẫn nhất châu lục. Hai đội đã bắt đầu đối đầu với nhau từ năm 1958, chạm trán với nhau tổng cộng 29 trận cho đến tháng 10 năm 2016, gồm tám trận thuộc khuôn khổ vòng loại World Cup. Ngoài ra họ cũng có các lần đụng độ ở những giải đấu cấp châu lục, từng gặp nhau ở trận chung kết Asian Cup 1972 và đối đầu với nhau năm lần liên tiếp ở các vòng tứ kết Asian Cup từ năm 1996 đến 2011. Iran đang có thành tích đối đầu tốt hơn với 13 trận thắng, 7 trận hòa và 9 trận thua.

Trận đấu
2023

2024

 Cầu thủ
 Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành CAFA Nations Cup 2023 Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp ''.

Triệu tập gần đây
Dưới đây là tên các cầu thủ được triệu tập trong vòng 12 tháng.

Chú thích
Inj Rút lui vì chấn thương.
Pre Đội hình sơ bộ.
RC Vắng mặt ở trận tiếp theo do nhận thẻ đỏ.
Ret Đã chia tay đội tuyển quốc gia.
COV Rút lui vì dương tính với COVID-19.
Sus Mất quyền lên tuyển vì nghĩa vụ quân sự.

Thi đấu nhiều nhất

, 10 cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia nhiều nhất là:

Ghi nhiều bàn thắng nhất

, 10 cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho đội tuyển Iran là:

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Iran  trên trang chủ của FIFA

Iran
Iran


title: Bords

text:
Bords là một xã trong tỉnh Charente-Maritime tổng Saint-Savinien trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Bords nằm ở khu vực có độ cao trung bình 6 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bords trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Bords trên trang mạng của INSEE
 Bords trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Bords trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Bauler, Ahrweiler

text:
Bauler là một xã thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Bauler, Ahrweiler có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Melanoxanthus comptus

text:
Melanoxanthus comptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Oberried, Breisgau-Hochschwarzwald

text:
Oberried là một thị xã trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg in southern thuộc nước Đức. Đô thị Oberried, Breisgau-Hochschwarzwald có diện tích 66,32 km2, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 2868 người.

Oberried có các hang động Barbarastollen, trung tâm lưu trữ của Đức.


title: Dracula vespertilio

text:
Dracula vespertilio là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

V


title: Schematiza clarki

text:
Schematiza clarki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: Dicranomyia rudra

text:
Dicranomyia rudra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Rhinognophos

text:
Rhinognophos là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Germigny, Marne

text:
Germigny  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Hoplitis simplicicornis

text:
Hoplitis simplicicornis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1875


title: Dicladispa lanigera

text:
Dicladispa lanigera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Le Ployron

text:
Le Ployron là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 91 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Ployron


title: Phyllonorycter ostryaefoliella

text:
Phyllonorycter ostryaefoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada (Nova Scotia, Ontario và Québec) Hoa Kỳ (bao gồm Connecticut, Illinois, New York, Kentucky, Maine và Vermont).

Sải cánh dài 6-6.5 mm.

Ấu trùng ăn Ostrya species, bao gồm Ostrya virginiana và Ostrya virginica. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Liên kết ngoài
Bug Guide
mothphotographersgroup
Phyllonorycter at microleps.org

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Nhà hát Orpheum (Los Angeles)

text:
Nhà hát Orpheum nằm ở Broadway ở trung tâm thành phố Los Angeles, California, khai trương ngày 15 tháng 2 năm 1926 là công trình thứ tư (công trình cuối cùng) xây dựng trên Đại lộ Los Angeles của Công ty tạp kĩ Orpheum Circuit, Inc. Hệ thống Orpheum tái khởi động vào đầu năm 1989 với số vốn nâng cấp chỉ $3.000.000, đây là một trong những rạp chiếu phim cổ nhất được phục tráng trong thành phố này.

Mặt chính của rạp hát do kiến trúc sư G. Albert Lansburgh thiết kế theo kiến trúc Beaux Arts. Năm 1928, cho lắp đặt một cái đàn ống hiệu Wurlitzer, hiện còn một trong ba cái ống ở Đại lộ Nam California.

Ngay sau khi khánh thành, đây là nơi bà hề Sally Rand, anh em nhà Marx, Will Rogers, Judy Garland (hát cùng với gia đình, nghệ danh là Francis "Baby" Gumm) và nghệ sĩ hài Jack Benny, ca sĩ nhạc jazz Lena Horne, Ella Fitzgerald, Duke Ellington.. thường xuyên lui tới biểu diễn. Trong thập niên 1960, nhà hát tổ chức thêm các đêm ca nhạc về thể loại Rock&Roll với sự tham gia của Little Richard, Aretha Franklin và Stevie Wonder. Nhà hát Orpheum phục chế ngày nay nằm ngay trên lộ, chuyên phục vụ các buổi giao hưởng trực tiếp, công chiếu phim và nơi chụp hình cũng như là một trường quay mini. Đã từng là phim trường của American Idol, phim The Last Action Hero (tựa tiếng Việt: Kẻ hành động) Transformers (tựa tiếng Việt: Rôbốt Đại chiến). Năm 2007, nhà hát này xuất hiện trong phim Alvin and the Chipmunks movie (tựa tiếng Việt: Alvin Siêu quậy). Năm 2007-2008 với phim In Search of a Midnight Kiss (tạm dịch: Truy tìm nụ hôn khuya'', Wilson (Scoot McNairy thủ diễn) và Vivian (Sara Simmonds) đột nhập vào nhà hát Orpheum trong "cuộc hẹn đầu". Ban nhạc HIM của Phần Lan thu âm trực tiếp tại đây cho CD/DVD Digital Versatile Doom.

Nhà hát được đặt tên theo vị thần Orpheus của Hy Lạp cổ đại.

Xem thêm
Nhà hát Broadway và Quận thương mại

Chú thích

Liên kết ngoài

 Orpheum Theatre website

Rạp chiếu phim California
Danh lam thắng cảnh ở Los Angeles
Nhà hát ở Los Angeles


title: Quận Perry, Indiana

text:
Quận Perry là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Meaux (quận)

text:
Quận Meaux là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Seine-et-Marne, ở vùng Île-de-France. Quận này có 8 tổng và 128 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Meaux là:
 Coulommiers
 Crécy-la-Chapelle
 Dammartin-en-Goële
 La Ferté-sous-Jouarre
 Lizy-sur-Ourcq
 Meaux-Nord
 Meaux-Sud
 Mitry-Mory

Các xã
Các xã của quận Meaux, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Meaux trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Meaux


title: 981

text:
Cuộc Kháng chiến chống Quân Tống xâm lược lần thứ nhất

Sự kiện
Chiến tranh Tống - Việt năm 981 là một cuộc chiến tranh giữa Đại Tống thời Tống Thái Tông và Đại Cồ Việt thời Lê Đại Hành diễn ra từ tháng 1 đến tháng 4 năm 981 trên lãnh thổ Đại Cồ Việt. Kết quả, quân và dân Đại Cồ Việt đã đánh bại quân đội Đại Tống. Sau cuộc chiến này, năm 986, hoàng đế Đại Tống chấp nhận nhà Tiền Lê và bỏ chế phong kiến cho nhà Tiền Lê

Đúng 0

Bình luận

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 981


title: Andrena pyropygia

text:
Andrena pyropygia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Kriechbaumer mô tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1873


title: Bruchidius atbasaricus

text:
Bruchidius atbasaricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Lukjanovitsch & Ter-Minassian miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Dentimargo jeanmartinii

text:
Dentimargo jeanmartinii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Vĩnh Khang, Kim Hoa

text:
Vĩnh Khang (chữ Hán phồn thể: 永康市, chữ Hán giản thể: 永康市, âm Hán Việt: Vĩnh Khang thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 1992, thành phố này được lập trên cơ sở huyện Vĩnh Khang, một huyện được lập vào thời Đông Ngô Tam Quốc. Thành phố Vĩnh Khang có diện tích 1.049 km², dân số 530.000 người (năm 2002). Mã số bưu chính của thành phố xã này là 321300, mã vùng điện thoại 0579. Thành phố Vĩnh Khang được chia ra các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 4 nhai đạo, 10 trấn. Các đơn vị này lại được chia thành 27 xã khu, 34 khu dân cư và 717 thôn hành chính.
Nhai đạo biện sự xứ: Đông Thành, Tây Thành, Giang Nam, Chi Anh.
Trấn: Thạch Trụ, Tiền Thương, Đan Sơn, Cổ Sơn, Phương Nham, Long Sơn, Tây Khê, Tượng Châu, Đường Tiên, Hoa Nhai.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Kim Hoa
Thành phố tỉnh Chiết Giang


title: Agrypnus singularis

text:
Agrypnus singularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Xeromelissa rosie

text:
Xeromelissa rosie là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro & Packer mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Xeromelissa
Động vật được mô tả năm 2001


title: Libnotes bidentoides

text:
Libnotes bidentoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 5919 Patrickmartin

text:
5919 Patrickmartin (1991 PW12) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 8 năm 1991 bởi H. E. Holt ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 5919 Patrickmartin

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ampedus ochrinulus

text:
Ampedus ochrinulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Notylia punctata

text:
Notylia punctata là một loài phong lan thấy từ Trinidad tới miền bắc Venezuela, và Brasil (Pará). Nó là loài điển hình của chi Notylia.

Chú thích

Tham khảo

punctata
Thực vật được mô tả năm 1823


title: Saxi-Bourdon

text:
Saxi-Bourdon là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 273. On ngày 1 tháng 1 năm 2006, the estimate was 287.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Đại học Toulouse 1

text:
Trường Đại học Toulouse 1 (tiếng Pháp: Université Toulouse 1 Sciences Sociales) là một trong 3 trường đại học của thành phố Toulouse. Trường Đại học này giảng dạy các ngành khoa học xã hội như: Luật, Kinh tế, Quản lý... và là một thành viên của Viện Đại học Toulouse.

Trường Đại học Toulouse 1 là một trong những trường đại học lâu đời nhất của nước Pháp, trường được thành lập vào năm 1229, sau Sorbonne (được thành lập vào năm 1200).

Lịch sử

Hình ảnh

Xem thêm
 Đại học Toulouse

Tham khảo

Liên kết ngoài

Toulouse 1
Toulouse
Trường lớn Pháp


title: Smicridea saucia

text:
Smicridea saucia là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Phúc Sen

text:
Phúc Sen là một xã thuộc huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phúc Sen nằm ở phía tây huyện Quảng Hòa, cách thành phố Cao Bằng khoảng 30 km về phía đông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị trấn Quảng Uyên và xã Chí Thảo
Phía tây giáp xã Quốc Toản
Phía nam giáp xã Tự Do
Phía bắc giáp xã Phi Hải.

Xã Phúc Sen có diện tích 31,40 km², dân số năm 2019 là 4.107 người, mật độ dân số đạt 131 người/km².

Trên địa bàn xã có các ngọn núi như Cốc Càng, Pàn Làu, Ngàm Luộc. Quốc lộ 3 cũng chạy qua địa bàn xã.

Lịch sử
Địa bàn xã Phúc Sen hiện nay trước đây vốn là hai xã Phúc Sen và Quốc Dân thuộc huyện Quảng Uyên.

Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập một số xóm thuộc hai xã Phúc Sen và Quốc Dân.

Trước khi sáp nhập, xã Phúc Sen có diện tích 12,85 km² dân số là 1.875 người, mật độ dân số đạt 146 người/km², có 5 xóm: Đâư Cọ, Khào, Pắc Rằng, Phia Chang, Tiến Minh. Xã Quốc Dân có diện tích 18,55 km², dân số là 2.232 người, mật độ dân số đạt 120 người/km², có 6 xóm: Đại Tiến, Đoàn Kết, Lũng Dìa Dưới, Lũng Dìa Trên, Quốc Dân, Quốc Tuấn.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Quốc Dân vào xã Phúc Sen.

Ngày 1 tháng 3 năm 2020, huyện Quảng Uyên giải thể để tái lập huyện Quảng Hòa. Xã Phúc Sen thuộc huyện Quảng Hòa như hiện nay.

Hành chính
Xã Phúc Sen được chia thành 11 xóm: Đại Tiến, Đâư Cọ, Đoàn Kết, Khào, Lũng Dìa Dưới, Lũng Dìa Trên, Pắc Rằng, Phia Chang, Quốc Dân, Quốc Tuấn, Tiến Minh.

Văn hóa
Người Nùng (cụ thể là người Nùng An - dân tộc Nùng chia ra làm 13 nhánh nhỏ như Nùng An, Nùng Inh, Nùng Lòi...) chiếm đa số ở xã Phúc Sen.

Người Nùng An ở Phúc Sen có truyền thống ở nhà sàn, hiện nay do quá trình hiện đại hóa đã có một số gia đình làm nhà bằng gạch, nhà tầng, nhà cấp 4, nhưng số lượng nhà vẫn chủ yếu là nhà sàn. Trước đây người dân tự dệt thổ cẩm màu chàm để làm trang phục.

Người Nùng có lễ hội Thanh Minh diễn ra vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hàng năm.

Nghề rèn của người Nùng ở xã Phúc Sen đã xuất hiện ở xã Phúc Sen cách đây từ lâu. Nhờ có nghề rèn độc đáo này mà hàng năm lượng khách du lịch đến với xã Phúc Sen tương đối lớn, nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn xã.

Chú thích

Xem thêm


title: Cassiella

text:
Cassiella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cerithiidae.

Các loài
Các loài trong chi Cassiella bao gồm:

 Cassiella abylensis Gofas, 1987

Chú thích

Tham khảo

Cerithiidae
Gastropod genera with single loài


title: Hylobius

text:
Hylobius là một chi bọ cánh cứng trong họ Curculionidae).

Các loài

Loài gồm có:

Hylobius abietis Linnaeus, 1758 — pine weevil
Hylobius aliradicis Warner, 1966 — miền nam pine root weevil
Hylobius alpheus Reiche, 1857
Hylobius congener Dalla Torre et al., 1943 — seedling debarking weevil
Hylobius excavatus Laicharting, 1781
Hylobius graecus Pic, 1902
Hylobius huguenini Reitter, 1891
Hylobius pales Herbst, 1797 - pales weevil
Hylobius pinastri Gyllenhaal, 1813 — pine weevil
Hylobius pinicola Couper, 1864 — Couper collar weevil
Hylobius radicis Buchanan, 1935 — pine root collar weevil
Hylobius rhizophagus Benjamin & Walker, 1963 — root tip weevil, Millers
Hylobius transversovittatus Goeze, 1777 — Goeze root-boring weevil
Hylobius warreni Wood, 1957 — Warren's collar weevil

Hình ảnh

Tham khảo

Fauna Europaea
Nomina Insect Nearctica

Liên kết ngoài


title: Quaranti

text:
Quaranti là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 70 km về phía đông nam của Torino và khoảng 25 km về phía đông nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 203 người và diện tích là 3,0 km².

Quaranti giáp các đô thị: Alice Bel Colle, Castelletto Molina, Fontanile, Mombaruzzo và Ricaldone.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.quaranti.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Chiquimula (tỉnh)

text:
Chiquimula là một tỉnh của Guatemala, giáp biên giới với các tỉnh Copán, Ocotepeque của Honduras và tỉnh Chalatenango của El Salvador.

Các đô thị
Tỉnh Chiquimula gồm các đô thị sau:
 Camotán
 Chiquimula
 Concepción Las Minas
 Esquipulas
 Ipala
 Jocotán
 Olopa
 Quezaltepeque
 San Jacinto
 San José La Arada
 San Juan Ermita

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bản đồ tỉnh

Tỉnh của Guatemala


title: Nguyễn Sưởng

text:
Nguyễn Sưởng (chữ Hán: 阮鬯, ?-?), hiệu: Thích Liêu; là nhà thơ và là quan nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Sưởng đều chưa rõ, chỉ biết ông sống cùng thời với Trần Quang Triều , và mất sau người bạn thân này.

Sinh thời, ông tham gia thi xã Bích Động do Trần Quang Triều sáng lập. Và qua số thơ còn lại của ông, cho thấy ông từng làm quan dưới triều Trần .

Tác phẩm
Tác phẩm của ông còn lại là 16 bài thơ chữ Hán chép trong Việt âm thi tập và Toàn Việt thi lục.

Thơ Nguyễn Sưởng còn lại không nhiều, nhưng nội dung cũng khá phong phú. Một số bài nói về bạn bè, và những quan hệ tâm giao với các nhà sư hoặc đồng liêu cũ. Một số khác viết về thiên nhiên, về thú du ngoạn chùa chiền, thăm lại những chốn cũ, người xưa.
Trong thơ, mặc dù Nguyễn Sưởng rất ít nói về mình, song cũng có thể thấy được ông là người giàu tình cảm, ưa thích cuộc sống thanh bạch, giản dị, gần gũi với thiên nhiên, quan tâm đến thơ và đạo.
Và vì sống vào giai đoạn triều chính nhà Trần bắt đầu sa sút, nên trong thơ ông không khỏi có những tâm trạng buồn, nhất là từ sau khi người bạn chí thân của ông là Trần Quang Triều mất sớm.
Về nghệ thuật, thơ thiên nhiên của ông trong sáng, gợi cảm và trau chuốt. Đó cũng là những đặc điểm của thơ đời Trần nói chung, của thi xã Bích Động nói riêng .

Thơ Nguyễn Sưởng
Giới thiệu 2 bài:

Xem thêm
Trần Quang Triều
Nguyễn Ức

Chú thích

Sách tham khảo
 Phạm Ngọc Lan, mục từ "Nguyễn Sưởng" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 Nguyễn Đăng Na (chủ biên), Văn học thế kỷ X-XVI, mục từ "Nguyễn Sưởng". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Quan lại nhà Trần