title: Nguyên Thái Định Đế

text:
Nguyên Thái Định Đế (28 tháng 11, 1293 - 15 tháng 8 1328), tên thật là Bột Nhi Chỉ Cân Dã Tôn Thiết Mộc Nhi (；phiên âm: Borjigin Yesun Temur), là vị Hoàng đế thứ sáu của nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc và là Đại hãn thứ 10 của đế quốc Mông Cổ. Trong các ghi chép của các sử gia Trung Quốc, ông thường được gọi là Thái Định Đế () theo niên hiệu đã đặt trong thời gian trị vì. Tên của ông có nghĩa là "Khã hãn chín sắt" trong tiếng Mông Cổ. Cuối thời Càn Long, nhà Thanh đổi phiên âm tên của ông trong ba bộ sử của Liêu, Kim và Nguyên thành Y Tô Đặc Mục Nhi, tuy nhiên tên này không được sử dụng trong giới sử học.

Ông là cháu bốn đời của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt và là con trai tướng Cam Ma Thích, được Thiết Thất - người chỉ huy phe cánh của Thiếp Mộc Điệp, ủng hộ kế vị sau khi ám sát Nguyên Anh Tông. Dã Tôn Thiết Mộc Nhi rất thích văn hóa truyền thống người Mông Cổ, vì thế trong thời gian trị vì ông đã đảo ngược chính sách trọng dụng nhân tài người Hán của các vị vua tiền triều, thay vào đó là những quan lại Mông Cổ và Hồi giáo.

Ông có lẽ là vị hoàng đế được viếng thăm bởi giáo sĩ dòng Phanxicô Odoric, người đã để lại một bản ghi chép tuyệt vời về các chuyến đi của mình.

Trước khi làm vua
Dã Tôn Thiết Mộc Nhi sinh năm 1293, là con trưởng của Cam Ma Thích, vốn là con trai của Thái tử Chân Kim - người từng được Hốt Tất Liệt lựa chọn để kế vị nhưng mất sớm hơn cha. Cha ông trước kia làm Tấn Vương và có nhiệm vụ trấn giữ vùng biên giới phía Bắc, tức Mạc Bắc. Đến năm 1302, Cam Ma Thích qua đời và Dã Tôn Thiếp Mộc Nhi lên nối nghiệp Tấn vương. Tuy sống ở Mạc Bắc nhưng Dã Tôn Thiết Mộc Nhi vẫn luôn theo dõi sát sao mọi hoạt động ở Đại Đô.

Dưới thời các vua Nguyên Vũ Tông, Nguyên Nhân Tông và Nguyên Anh Tông, Dã Tôn Thiết Mộc Nhi sở hữu lực lượng quân đội đông đảo và hùng mạnh ở Mông Cổ, trở thành một trong những Thân vương được triều đình nể trọng nhất. Việc ông được kế vị và cai trị nhà Nguyên khiến cho các Thân vương khác không mấy ngạc nhiên, vì thế lực mạnh mẽ của ông là không thể chối cãi.

Tháng 8 năm 1323, gian thần Thiết Thất bày mưu với Dã Tôn Thiết Mộc Nhi lật đổ Nguyên Anh Tông để đưa ông lên ngôi. Sợ kế hoạch không thành hoặc bị bại lộ, ông ban đầu bí mật phái người tới Đại Đô mật báo cho Nguyên Anh Tông biết để trị tội phản nghịch của Thiết Thất. Tuy nhiên khi nội gián mà Dã Tôn Thiết Mộc Nhi phái đi chưa kịp đến nơi thì buộc phải quay về, vì Anh Tông đã bị giết chết.

Lên ngôi hoàng đế

Sau đó Thiết Thất lập Dã Tôn Thiết Mộc Nhi lên ngôi tại bờ sông Kherlen ở Mông Cổ vào ngày 4 tháng 10 năm 1323, lấy niên hiệu là Thái Định, sử gọi Nguyên Thái Định Đế, còn Thiết Thất làm tri khu mật viện sự. Thái Định Đế vừa mới lên ngôi thì bị nhiều đại thần nghi kị là tham gia vào vụ ám sát Anh Tông. Để tránh bị liên lụy, đầu năm 1324, Thái Định Đế hạ lệnh xử tử Thiết Thất và toàn bộ phe cánh của y. Sau đó ông gửi quân đội đến Đại Đô và Thượng Đô để thanh trừng toàn bộ thế lực chống đối mình nhằm củng cố địa vị Hoàng đế Đại Nguyên mà các ngoại thích đã tranh giành từ cuối thời Nguyên Vũ Tông. Năm Thân vương có liên quan đến vụ ám sát Anh Tông đều bị đày đến Vân Nam, Hải Nam và các vùng xa xôi khác. Đại thần người Hán dâng sớ yêu cầu Thái Định Đế truy giết thân nhân của Thiếp Mộc Điệp, Thiết Thất và phe cánh của họ để trừ hậu họa, nhưng ông đã từ chối. Ông ra chỉ dụ ân xá cho gia đình tội nhân, thậm chí trao trả những tài sản bị tịch thu của tội nhân cho chính gia đình họ.

Mang tiếng chiếm đoạt ngai vàng bằng mưu đồ giết chóc, Thái Định Đế cố gắng tìm kiếm sự ủng hộ rộng nhất có thể. Để chiếm được cảm tình của người dân, ông bày tỏ lòng tôn trọng đối với truyền thống Nho giáo từ khi bắt đầu triều đại. Tuy nhiên, các quan lại gốc Hồi giáo và Mông Cổ, những người tháp tùng ông từ thảo nguyên về kinh thành vẫn chiếm vị trí chủ chốt trong triều vào giai đoạn này. Kumeijil và Tas Temur là phe cánh lớn nhất; Đảo Thích Sa (Dawlat Shah) là người quản lý chính sự của Trung thư tỉnh (中書省), sau đó phụ trách kiểm duyệt, và cuối cùng giao cho Kumeijil và Tas Temur xử lý; Andachu phụ trách quản lý quân đội triều đình. Ngoài Đảo Thích Sa, hai vị quan Hồi giáo, Ubaidullah và Bayanchar cũng phụ trách cai quản chính sự. Mahumud Shah và Hasan Khoja cai quản quân sự. Trái ngược với người Hồi giáo, các quan đại thần người Hán không có sức ảnh hưởng đối với triều chính. Hành động thiên vị người Mông Cổ rõ rệt nhất của Hoàng đế, chính là miễn thuế cho các tín đồ Kitô giáo và Hồi giáo.

Tuy nhiên, Thái Định Đế lên án sự lãng phí của triều đình khi mua đá quý đắt tiền, nhập khẩu bởi các thương gia ngoại quốc và bán giá gấp 10 lần so với giá trị ban đầu, trong khi nhiều người dân khác đang phải chịu nạn đói. Năm 1326, khả hãn Ozbeg của hãn quốc Kim Trướng đã tặng một con báo săn cho vua Nguyên, và được Thái Định Đế dùng vàng, bạc, tiền mặt và lụa để đáp lễ.

Trong triều đại của mình, Thái Định Đế đã chia vương quốc thành 18 quận, được quản lý chặt chẽ bởi các Quận chúa (trước đây là 12 quận). Hầu hết, các Quận chúa đều phàn nàn về các Lạt ma, những người được Hoàng đế nể trọng, rằng họ đã vi phạm luật pháp nghiêm trọng, làm nhục người dân. Họ xâm nhập nhà cửa, đuổi chủ nhà và giở trò đồi trụy với nữ giới, ngoài ra còn khá nhiều những chuyện đáng xấu hổ khác. Nỗi sợ của người dân gia tăng đến đỉnh điểm, khiến Hoàng đế ra lệnh cấm các Lạt-ma vào Trung Quốc. Ngoài Phật giáo, Thái Định Đế còn bỏ bê truyền thống thờ cúng của người Mông Cổ.

Nhìn chung, Thái Định Đế được ghi nhận chăm lo triều chính, thương mến dân tình. Suốt 5 năm tại ngôi, ông có đưa ra nhiều chính sách cải thiện dân tình, nhưng lại không tiếp thu ý kiến của các đại thần, trung thần,... Vì vậy nên con đường cải cách chính trị đã gặp vô số khó khăn. Thay vì nghiêm trị, Thái Định Đế chọn cách khoan dung quá mức nên chính sự, kỷ cương ngày càng lỏng lẻo. Những tên địa chủ lợi dụng lòng tin của triều đình mà cướp bóc của cải, chiếm đoạt ruộng đất dân nghèo. Những kẻ cướp luôn quấy nhiễu đời sống xã hội của người dân.

Qua đời
Ngày 15 tháng 8 năm 1328, trong một chuyến tuần du ở Thượng Đô, Thái Định Đế đột ngột băng hà. Toàn bộ triều chính rơi vào tay hai trợ thủ đắc lực của ông là Đảo Thích Sa và Bát Bất Hãn Hoàng hậu. Con trai Thái Định Đế là A Tốc Cát Bát, được Đảo Thích Sa đưa lên kế vị, tuy nhiên thế lực của con trai ông nhanh chóng bị đánh bại bởi Nguyên Văn Tông ba tháng sau, trong cuộc chiến tranh giữa hai kinh đô.

Gia quyến
Thân phụ: Cam Ma Lạt, con trai Thái tử Chân Kim. Sau truy phong Nguyên Hiển Tông.

Thân mẫu: Phổ Nhan Khiếp Lý Mê Thất, Hoằng Cát Lạt thị. Sau truy phong Tuyên Ý hoàng hậu.

Phối ngẫu:

1. Đại Hoàng hậu (còn gọi là Hoàng chính hậu):

 Bát Bất Hãn Hoàng hậu, Hoằng Cát Lạt thị. Sinh mẫu của Nguyên Thiên Thuận Đế A Tốc Cát Bát.

2. Thứ Hoàng hậu:

 Diệc Liên Chân Bát Lạt Hoàng hậu, Diệc Khất Liệt thị;
 Bốc Nhan Khiếp Lý Mê Thất Hoàng hậu;
 Thất Liệt Thiếp Mộc Nhi Hoàng hậu;
 Tát Đáp Bát Lạt Hoàng hậu;
 Tốc Ca Đáp Lý Hoàng hậu;
 Thiết Nhĩ Hoàng hậu;
 Tất Hãn Hoàng hậu.

Con cái:

 A Tốc Cát Bát. Sau kế vị tức Nguyên Thiên Thuận Đế;
 Tấn vương Bát Đích Ma Diệc Nhi Gián Bốc, mất sớm;
 Thái tử Tiểu Tiết, chết yểu. Trước khi chết phong Hoàng thái tử để xung hỉ nhưng không qua khỏi;
 Thái tử Doãn Đang Tạng Bốc, chết yểu.

Ghi chú

Đại hãn Đế quốc Mông Cổ
Nhân Tông
Sinh năm 1293
Mất năm 1328


title: Miralcamp

text:
Miralcamp là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Miralcamp có diện tích là 14,8 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1424 người với mật độ 96,22 người/km². Đô thị Miralcamp có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Quang Trung, Vụ Bản

text:
Quang Trung là một xã thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.

Địa lý - Hành chính
Xã nằm trên trục Quốc lộ 38B nối từ Hải Dương đến Ninh Bình; phía Đông giáp xã Đại An; phía Bắc giáp xã Hợp Hưng; phía Tây giáp xã Trung Thành, Vụ Bản; phía Nam giáp các xã Liên Bảo và Kim Thái.

Diện tích toàn xã là 4,85 km², với dân số 5.748 người.

Chú thích

Tham khảo

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: Teretrispa orchidaceae

text:
Teretrispa orchidaceae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Teretrispa


title: 11792 Sidorovsky

text:
11792 Sidorovsky (1978 SX7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11792 Sidorovsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1978
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Cá nược

text:
Cá nược (Orcaella brevirostris), IUCN còn gọi là cá heo Irrawaddy sông Mekong, là một loài động vật có vú thuộc họ Cá heo biển Delphinidae, sống ven bờ biển và cửa sông trong khu vực Đông Nam Á, được tìm thấy trên sông Irrawaddy tại Myanmar, sông Mahakam ở Indonesia, và sông Mê Kông tại Campuchia cũng như Việt Nam. Một số tài liệu gọi theo tên dịch từ tiếng Anh là cá heo Irrawaddy. Tuy nhiên, loài này có ở Việt Nam và được định danh tiếng Việt là cá nược hoặc cá nược Minh Hải.

Nhầm lẫn về tên gọi cá nược
Một số sách báo và các từ điển trước đây vẫn còn dùng tên gọi cá nược để chỉ loài cá cúi (Dugong dugong), thuộc họ Bò biển (Dugongidae). Tuy nhiên những tài liệu chuyên ngành định danh 2 loài khác nhau như đã nêu.

Phân loại
Cá nược đã được Richard Owen xác định năm 1866 và là một trong hai loài của chi cá heo vây hếch (loài kia mới được công nhận năm 2005 là Cá heo vây hếch Úc). Nó có bề ngoài tương tự như cá voi trắng (Delphinapterus leucas). Nó đôi khi được liệt kê hoặc là trong họ chỉ chứa nó hoặc là trong họ Họ Kỳ lân biển (Monodontidae) hay phân họ Delphinapteridae. Hiện tại, đa số các nhà khoa học chấp nhận việc liệt kê nó trong họ Họ Cá heo mỏ (Delphinidae). Về mặt di truyền học, cá nược có quan hệ họ hàng gần với cá hổ kình (Orcinus orca, còn gọi là cá heo ki-le).

Tên gọi khoa học brevirostris có nguồn gốc từ tiếng Latinh với ý nghĩa là "mỏ ngắn". Năm 2005, các phân tích bộ gen đã chỉ ra rằng Cá heo vây hếch Úc được tìm thấy ven bờ biển phía bắc Úc là loài thứ hai trong chi Orcaella.

Miêu tả
Loài này có cục mô lớn chứa nhiều chất béo ở trên trán, đầu tròn và tù. Mỏ của nó là không rõ ràng. Vây lưng ngắn, hình tam giác tù. Nó nằm ở khoảng cách khoảng 2/3 của sống lưng, tính từ mỏ xuống tới thùy đuôi. Các chân chèo dài và rộng bản. Nó có da sáng màu trên toàn bộ cơ thể- phần bụng trắng hơn so với phần lưng.
Khi mới sinh ra, cá nược có chiều dài cơ thể khoảng 1 m (3,3 ft) và cân nặng khoảng 10 kg. Khi trưởng thành nó đạt tới 2,3 m  (7,5 ft) Chiều dài lớn nhất ghi nhận được là 2,75 m đo ở một cá thể đực ở Thái Lan. và nặng trên 130 kg. Tuổi thọ khoảng 30 năm.

Cá nược bơi chậm. Nó chỉ nổi lên mặt nước và lộn nhào với sự nhấc thùy đuôi lên khỏi mặt nước khi lặn xuống sâu mà thôi. Cá nược phun nước từ miệng khi nó nhảy thẳng người lên mặt nước.

Quần thể và phân bổ
Trong tiếng Anh người ta gọi nó là cá heo [sông] Irrawaddy, nhưng nó không phải là cá heo sông thật sự mà là một loài cá heo biển sống ở ven bờ và đi vào trong các cửa sông, bao gồm các sông Hằng và Mê Kông cũng như sông Ayeyarwaddy (sông Irrawaddy) mà từ đó có tên gọi của nó. Khu vực sinh sống của chúng kéo dài từ vịnh Bengal tới Papua New Guinea và vùng biển phía bắc Úc.

Đầu năm 2012, các nhà khoa học đã tìm thấy một quẩn thể gồm khoảng 20 con cá nược tại khu vực gần quần đảo Bà Lụa, thuộc Khu dự trữ sinh quyển Kiên Giang của Việt Nam

Khu vực bảo tồn cá nược trên sông Mê Kông
Cá nược được đưa vào danh sách những loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao từ năm 2004. Tại Lào và Campuchia ước tính có khoảng 92 cả thể ở một đoạn sông Mê Kông dài 190 km
Ngày 24 tháng 8 năm 2012 chính phủ Campuchia ra quyết định lập khu vực bảo tồn cá nược trên sông Mê Kông với chiều dài 180 km, nó trải dài từ tỉnh Kratie ở phía đông Campuchia tới biên giới với Lào. Người dân vẫn được phép câu cá trong khu bảo tồn, song chính phủ cấm sử dụng nhà nổi, lồng cá và lưới quét bởi chúng đe dọa mạng sống của cá nược.

Quan hệ với con người
Do cuộc sống ở vùng biển ven bờ nên cá nược dễ bị tổn thương trước các can thiệp từ phía con người hơn là các loài cá heo sông khác. Mối đe dọa trực tiếp đối với chúng là việc săn bắt để lấy mỡ. Là một loài được coi là nguy cấp, chúng được luật pháp bảo vệ trước tình trạng săn bắt, tuy nhiên, hiệu lực pháp lý có thể là không đảm bảo trên một đường bờ biển dài tới hàng chục ngàn ki-lô-mét. Việc mắc phải các lưới đánh cá cũng như các thương vong của cá nược do việc sử dụng chất nổ bừa bãi để đánh bắt cá là khá phổ biến ở Việt Nam và Thái Lan. Quần thể cá nược tại hồ Chilka (Ấn Độ) hiện nay ước tính chỉ còn khoảng 50 cá thể. Tại Myanma, cá nược còn tham gia trong việc đánh bắt cá với con người khi họ sử dụng các loại lưới quăng, bằng cách dẫn dắt cá về phía các ngư dân khi có tín hiệu âm thanh từ phía họ.

IUCN liệt kê một số quần thể, bao gồm các quần thể ở sông Mahakam và Malampaya Sound là cực kỳ nguy cấp.

Tham khảo

Xem thêm

 Nhóm chuyên gia cá voi (1996). Orcaella brevirostris. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài đang bị đe dọa. IUCN 2006. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2006.
 National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World ISBN 0-375-41141-0
 Encyclopedia of Marine Mammals ISBN 0-12-551340-2
 Whales, Dolphins and Porpoises, Mark Carwardine, ISBN 0-7513-2781-6
 Mục từ trong Sách đỏ IUCN về cá heo Irrawaddy
 Trang về cá heo Irrawaddy tại WWF
 ARKive - Hình ảnh và đoạn phim về cá heo Irrawaddy (Orcaella brevirostris)
 National geographic Khai thác vàng và lưới đánh cá đe dọa cá heo (có ảnh)
 Bản dịch lời chỉ dẫn của nhà sinh học biển người Myanmar Tint Tun  miêu tả sự hợp tác của con người/cá heo trong việc đánh bắt cá.
 Website về cá heo Irrawaddy  với ảnh chụp sự hợp tác của con người/cá heo trong việc đánh bắt cá.

Liên kết ngoài

B
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Bangladesh
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Đông Nam Á
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú New Guinea
Động vật có vú Philippines
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1866
Động vật có vú Singapore
Loài dễ thương tổn


title: Thonnelle

text:
Thonnelle  là một xã thuộctỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 206 mét trên mực nước biển. Dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 139 người.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Hexatoma fulvomedia

text:
Hexatoma fulvomedia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Aristaea thalassias

text:
Aristaea thalassias là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Victoria và Queensland và đã du nhập vào Nam Phi từ việccủa cây mía Úc.

Ấu trùng ăn Agonis flexuosa và Leptospermum laevigatum. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Aristaea


title: Gaillonia puberula

text:
Gaillonia puberula là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Gaillonia puberula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Gaillonia


title: Sân bay quốc tế Raleigh-Durham

text:
Sân bay quốc tế Raleigh-Durham (mã sân bay IATA: RDU, mã sân bay ICAO: KRDU, mã sân bay FAA LID: RDU) là một sân bay quốc tế công cộng nằm 4,5 dặm (7 km) về phía đông bắc của thị xã Morrisville ở ngoại ô quận Wake, Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Sân bay có diện tích 4.929 mẫu Anh (1.995 ha) và ba đường băng, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho 40 điểm đến trong nước và quốc tế trên 372 chuyến bay hàng ngày. Năm 2007, hơn 10 triệu hành khách thông qua sân bay. Cảng vụ hàng không RDU quản lý và điều hành hoạt động sân bay này. Cơ quan sân bay được điều khiển bởi một hội đồng quản trị của các đại diện từ các quận Wake và Durham, và các thành phố Raleigh và Durham. Sân bay này là cơ sở chính của hoạt động cho Ram Air Freight.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Bắc Carolina
Quận Wake, Bắc Carolina


title: Nhà Hậu Trần

text:
Hậu Trần (chữ Nôm: 茹後陳, chữ Hán: 後陳朝, Hán Việt: Hậu Trần triều) là một triều đại trong lịch sử Việt Nam từ 1407 đến 1414 mà các sách sử vẫn chưa thống nhất cách gọi. Sách Đại Việt sử ký toàn thư thì gọi là nhà Hậu Trần, còn Khâm định Việt sử Thông giám cương mục thì hoàn toàn không nhắc đến cụm từ này mà chỉ thuật lại sự việc trong những năm tháng ấy. Ở đây, viết theo sách Đại Việt sử ký toàn thư nên gọi là nhà Hậu Trần.

Nhà Hậu Trần do Giản Định đế - Trần Ngỗi (một hậu duệ của hoàng tộc nhà Trần) thành lập tháng 10 âm lịch năm 1407 tại Ninh Bình sau khi nhà nước Đại Ngu của nhà Hồ bị quân đội nhà Minh xâm chiếm và tiêu diệt. Trong thời kỳ này, nước Đại Ngu bị nhà Minh đổi tên trở lại thành Giao Chỉ và chia thành 17 phủ, 5 châu và 12 vệ trực thuộc Ty Bố Chính.

Do quân mới lập, Giản Định đế phải chạy vào Nghệ An, viên Đại tri châu Hóa châu là Đặng Tất giết quan nhà Minh, dẫn quân từ Hóa châu ra theo phò, nhà Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An vào Thăng Hoa (vào vùng nay thuộc Quảng Nam và Bắc Quảng Ngãi). Năm 1408, quân Hậu Trần tiến quân ra Bắc, đánh bại quân Minh ở trận Bô Cô, bao vây các thành. Năm 1409, Giản Định đế giết 2 tướng Đặng Tất, Nguyễn Cảnh Chân, khiến cho 2 người con của họ là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị bất mãn, kéo quân mình trở về Nghệ An lập Trần Quý Khoáng lên làm Trùng Quang đế. Trùng Quang đế sai Nguyễn Súy bắt được Giản Định đế. Nhà vua Trùng Quang đế bèn tôn Giản Định Đế làm Thái thượng hoàng để cùng nhau tiến quân đánh quân Minh. Tuy chiến thắng lúc đầu, quân nhà Hậu Trần sau này dần dà thất thế, phải lui về phía Nam và tới năm 1414 thì thất bại hoàn toàn.

Do Trùng Quang đế và Giản Định đế đều là thành viên hoàng tộc nhà Trần, có công lãnh đạo nhân dân chống ngoại xâm nên dù thất bại trong việc khôi phục nhà Trần và nước Đại Việt, họ vẫn được sử sách và nhân dân coi là 2 vị vua chính thống của nhà Trần và nước Đại Việt. Do vậy nhiều sách sử và các đền thờ nhà Trần thường ghi nhà Trần có 14 vị vua (gồm 12 vua nhà Trần và 2 vua nhà Hậu Trần).

Lịch sử
Năm 1407, quân Minh bắt được hai cha con họ Hồ ở cửa biển Kỳ La, đổi An Nam quốc làm Giao Chỉ quận, lập phủ, huyện, đặt quan lại.

Tháng 6 cùng năm, Trương Phụ và Mộc Thạnh dẫn quân về nước, để viên giữ ti Đô chỉ huy sứ là Lữ Nghị và viên giữ hai ti Bố chính và Án sát là Hoàng Phúc ở lại trấn thủ Giao Chỉ.

Lập Giản Định Đế

Khi nhà Hồ bị diệt rồi, người con thứ của Trần Nghệ Tông tên là Trần Ngỗi, trước được nhà Trần phong làm Giản Định vương và sau này nhà Hồ cải phong thành Nhật Nam quận vương, phải chạy trốn đến bến Yên Mô, Ninh Bình, vì Trương Phụ sai yết bảng tìm bắt con cháu họ Trần, tuy nói là để phục vị nhưng thực tế là ngấm ngầm giết bỏ để diệt trừ tận gốc.

Thổ hào Trường Yên là Trần Triệu Cơ đem dân chúng theo, Trần Ngỗi bèn xưng là Giản Định hoàng đế, lên ngôi ở Mô Độ, thuộc Tràng An, Ninh Bình nay là xã Yên Thành, huyện Yên Mô, Ninh Bình, đặt niên hiệu Hưng Khánh. Người nhà Minh đem quân đến đánh, vì quân mới họp tập, nên chưa đánh nhau mà tự tan vỡ, Trần Ngỗi phải chạy vào Nghệ An. Viên đại tri châu ở Hóa Châu là Đặng Tất nghe tin, liền giết quan nhà Minh, đem quân đến họp. Đặng Tất dâng con gái cho Giản Định, Giản Định phong cho Tất làm quốc công, cùng nhau mưu tính việc khôi phục.

Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng: Mùa đông tháng 10 ngày mồng 2, Giản Định Đế lên ngôi ở Mô Độ châu Trường Yên, dựng niên hiệu là Hưng Khánh. Trước là Trương Phụ yết bảng bắt những người tôn thất nhà Trần và cựu thần đầu mục đem về. Vua trốn đến Mô Độ. Người phủ Thiên Trường là Trần Triệu Cơ đem quân đến tập xưng theo hiệu cũ. Tháng 4, quân Minh đánh vào hành dinh, vì là quân mới chiêu tập, không đánh mà tan. Vua bèn đi về miền Tây, tạm đóng ở Nghệ An. Đại chi châu châu Hóa là Đặng Tất nghe tin giết chết quan nhà Minh đem quân đến họp với vua, tiến con gái sung vào hậu cung. Vua phong Tất làm quốc công, cùng nhau mưu việc khôi phục.

Ở Bình Than, lúc ấy có Trần Nguyệt Hồ khởi binh chống lại nhà Minh, nhà Minh đem quân đánh, bắt giết được Nguyệt Hồ. Tháng 12, 1407, Giản Định đế Trần Ngỗi sai Trần Nguyên Tôn đến Bình Than chiêu dụ quân lính ở Bình Than. Quân Minh đến đánh úp, quân của Trần Nguyên Tôn tan vỡ, chạy vào Nghệ An. Toán quân Nguyệt Hồ tan rã rồi, Giản Định đế sai Trần Nguyên Tôn, Trần Dương Đình, Trần Nghiện Chiêu lại cùng Phạm Chấn thu thập số quân còn lại, hội họp ở Bình Than. Rồi bị quân nhà Minh đến đánh một lần nữa, quân nhà Trần lại tan vỡ, cùng nhau chạy vào Nghệ An.

Trần Thúc Dao và Trần Nhật Chiêu là con của Trần Nguyên Đán, trước đây đầu hàng nhà Minh, Trương Phụ cho Trần Thúc Dao giữ Diễn Châu, Trần Nhật Chiêu giữ Nghệ An. Nay quân nhà Hậu Trần kéo đến, Giản Định đế lấy cớ 2 người này không đón rước, nên bắt giết cùng đồ đảng hơn 600 người.

Phạm Thế Căng trước đầu hàng nhà Minh, Trương Phụ cho giữ chức Tri phủ Tân Bình, đến tháng 6, 1408, Đặng Tất phá quân Thế Căng ở cửa biển Nhật Lệ, bắt giải đem về xử tử, nhà Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An vào Thăng Hoa.

Trận Bô Cô

Tháng Chạp năm Mậu Tý (1408), Giản Định Đế hội tất cả quân Thuận Hóa, Tân Bình, Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hóa, rồi tiến ra đánh Đông Đô. Quân ra đến Trường An (Ninh Bình) thì các quan thuộc và những kẻ hào kiệt ở các nơi ra theo đông đảo.

Quân nhà Minh đem tin ấy về báo cho vua Minh Thành Tổ biết. Chu Đệ sai Mộc Thạnh đem 40.000 quân ở Vân Nam sang đánh. Quân Minh cũng điều động 20.000 thủy quân tại Trung Quốc sẵn sàng sang tiếp chiến. Thêm vào đó, tiếp vận sứ Minh là Sun Quan từ Quảng Đông sang với 10.000 quân vận tải cũng được tạm thời trưng dụng để tham gia phòng vệ. Các đội quân thổ binh cơ động bản xứ, đông tới 2000 người, cũng được điều động để kịp thời ứng cứu những nơi nguy cấp. Mộc Thạnh cùng với quan đô chưởng là Lữ Nghị vào đến bến Bô Cô (thuộc xã Hiếu Cổ, huyện Phong Doanh) thì gặp quân Hậu Trần.

Sách Việt sử tiêu án chép rằng: Quân đi qua Phúc Thành (nay là Phúc Am) gặp Tổng binh Mộc Thạnh của Minh ở Vân Nam đi đến, vừa đến Bô Cô, gặp khi thủy triều to, gió lớn, cho quân giữ các cây cắm sẵn, đắp lũy cả hai bờ sông. Thạnh cũng chia quân thủy và bộ ra giữ nhau, vua Giản Định cầm dùi đánh trống cho quân tiến, quân Minh thua chạy, Mộc Thạnh chỉ còn một thân thoát chết, chạy vào Cổ Lộng

Hai bên giao chiến, Giản Định Đế tự cầm trống thúc quân, tướng sĩ ai nấy hết sức xung phong, phá tan được quân nhà Minh, chém được Lữ Nghị ở trận tiền và đuổi Mộc Thạnh về đến thành Cổ Lộng (thành nhà Minh xây tại khu vực ngày nay là làng Bình Cách, huyện Ý Yên).

Bấy giờ Giản Định Đế muốn thừa thắng đánh tràn ra để lấy lại Đông Quan (tức Đông Đô, Hà Nội). Giản Định đế nói: Bây giờ nhân thế chẻ tre, đánh quét một trận ruổi dài, làm cho chúng không kịp bịt tai khi gặp sét đánh mạnh, rồi ta tiến lên lấy thành Đông Đô, thì thế nào cũng phá được. Đặng Tất nói: Hãy bắt hết bọn giặc còn sống sót, không nên để mối lo về sau.

Vua tôi mưu tính dùng dằng mãi không quả quyết. Gặp lúc ấy viện binh nhà Minh kéo đến đón tiếp Mộc Thạnh về thành Đông Quan. Đặng Tất bèn chia quân bao vây các thành ở các châu, phủ, đưa tờ hịch đi các lộ hội họp binh sĩ, rồi sẽ tiến đánh.

Chia rẽ nội bộ, Trùng Quang Đế khởi binh
Người hoạn giả Nguyễn Quỹ và học sinh Nguyễn Mộng Trang nói kín với Giản Định đế rằng: Tất và Cảnh Chân chuyên quyền bổ dụng người này, cất chức người khác, nếu không liệu tính sớm đi, sau này khó lòng mà chế phục được. Giản Định đế tin lời, tháng 2, 1409, chu sư của Giản Định đế tiến đến đóng ở Hoàng Giang, cho triệu hai người ấy đến, Giản Định đế sai người bóp cổ chết Đặng Tất, Cảnh Chân chạy lên bờ, lực sĩ đuổi theo chém chết.

Tháng 3 âm lịch năm 1409, sau khi Giản Định Đế giết Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân thì các con của hai ông là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị bỏ đi, đón Trần Quý Khoáng về lập vua. Trần Quý Khoáng hay Trần Quý Khoách  là con Mẫu Vương Thích, cháu vua Nghệ Tôn, hàng cháu vua Giản Định đế. Vua lên ngôi tại Chi La, Nghệ An, lấy niên hiệu là Trùng Quang. Trùng Quang đế dùng Nguyễn Súy làm Thái phó, Nguyễn Cảnh Dị làm Thái bảo, Đặng Dung làm Đồng bình chương sự, Nguyễn Chương làm Tư mã.

Lúc này Giản Định đế đang ở thành Ngự Thiên, chống nhau với nhà Minh. Trùng Quang đế sai Nguyễn Súy mang quân đến đánh úp, bắt được Giản Định đế. Mẹ Giản Định đế là Hưng Khánh Thái hậu và bầy tôi là Lê Tiệt, Lê Nguyên Đỉnh bàn nhau khởi binh đánh úp lại Trùng Quang đế - Trần Quý Khoáng. Việc bị tiết lộ; Trùng Quang đế bắt giết Lê Tiệt và Lê Nguyên Đỉnh, còn ai khác thì được tha cả. Gặp khi ấy Nguyễn Súy đưa Giản Định đế đến Nghệ An, Trùng Quang đế thay mặc mũ áo thường ra đón tiếp. Trùng Quang đế bèn tôn Giản Định đế làm Thượng hoàng, cùng nhau mưu tính việc khôi phục.

Quân Minh phản công

Quân Minh sau trận đại bại ở Bô Cô, Mộc Thạnh phải chạy về cố thủ ở thành Đông Quan. Tháng 7 năm 1409, Thượng hoàng Trần Ngỗi và vua Trùng Quang chia quân hai đường đánh quân Minh. Thượng hoàng Giản Định đế đóng ở Hạ Hồng (Ninh Giang), Trùng Quang đế đóng ở Bình Than. Quân Minh cố thủ không dám ra đánh.

Được tinh Mộc Thạnh thất trận, nhà Minh điều Trương Phụ mang 47.000 quân sang cứu viện, thế quân Minh lại lên. Giản Định đế-Trần Ngỗi bỏ thuyền lên bờ, chạy về trấn Thiên Quan. Trùng Quang đế ngờ thượng hoàng có ý tách lực lượng riêng nên sai Nguyễn Suý đuổi theo nhưng không kịp. Trương Phụ mang quân đuổi theo bắt được Giản Định đế Trần Ngỗi và  Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ, Nguyễn Yến sai giải về Kim Lăng (Trung Quốc) và sát hại.

Tháng 8, Trùng Quang Đế cầm cự với Trương Phụ ở Bình Than. Vua lệnh cho Đặng Dung giữ cửa Hàm Tử. Bấy giờ lương thực rất thiếu thốn, Đặng Dung chia quân đi gặt lúa sớm để cấp cho quân. Quân Minh dò biết, dùng thủy quân đánh cửa Hàm Tử, quân của Dung tan vỡ. Minh sử ghi lại Trương Phụ đánh với 20.000 quân Hậu Trần có 600 thuyền chiến, giết hơn 3.000 người, số bị chết đuối "vô số", và bắt được hơn 400 thuyền chiến.

Ngày 6/9/1409, quân Minh giao chiến với quân Hậu Trần ở cửa sông Thần Đầu. Quân Hậu Trần có đến 400 chiến thuyền, tiến đánh rất hăng hái, nhưng không đọ lại được với hỏa lực quân Minh nên phải rút lui.

Quân Minh đuổi theo quân Hậu Trần, đến ngày 7/2/1410 đuổi đến châu Ngọc Ma thì thổ binh người Thái cùng voi chiến đổ ra đánh. Quân Minh dùng hỏa hổ bắn voi và quản tượng, voi hoảng sợ quay đầu chạy, quân Thái tan vỡ.

Đến ngày 12 tháng 2 năm 1410, quân Minh lại giao chiến với 2 vạn quân Hậu Trần tại Đông Hồ, giết 4.500 người và bắt làm tù binh 2000 người, quân nhà Trần thua phải chạy về Nghệ An.

Trùng Quang Đế tiến quân ra Bắc lần 2
Tháng 5, 1410, vua Trùng Quang đế tiến quân từ Nghệ An ra Hồng Châu, giao chiến với quân Minh ở đây, bị thua. Trùng Quang đem Nguyễn Cảnh Dị lại tiến quân đến Hồng Châu lần nữa, phá đạo quân của Đô đốc Giang Hạo, nhân thế thắng, tiến thẳng đến Bình Than. Hào kiệt người Việt nghe tiếng, nhiều người hưởng ứng. Đồng Mặc, người Thanh Hóa, hiệu là Lỗ Lược tướng quân, tung quân ra đánh quân nhà Minh, bắt được chỉ huy Tả Địch.

Trùng Quang đế trao cho Mặc quản trị phủ Thanh Hóa. Lại có Nguyễn Ngân Hà, Lê Nhị, Lê Khang, Đỗ Cối và Nguyễn Hiêu cũng đều đem dân chúng đánh giết quân nhà Minh. Nhưng vì quân không có người thống lĩnh, hiệu lệnh không thống nhất, nên quân nhà Minh đi đến đâu, thì quân sĩ ở nơi ấy liền bị tan vỡ. Trùng Quang đế lại dẫn quân về Nghệ An.

Xin nhà Minh phong tước
Trước đây, vua Trùng Quang sai Hành khiển Nguyễn Nhật Ti và Thẩm hình Lê Ngân sang nhà Minh xin phong tước; vua nhà Minh tức giận, bắt giam hai người ấy rồi giết đi. Đến nay lại sai Hành khiển Hồ Nghiện Thần sung chức chánh sứ cầu phong, Thẩm hình Bùi Nột Ngôn làm phó, sang nhà Minh, đem dâng tờ biểu và phẩm vật địa phương cùng người vàng, người bạc thế mạng, mỗi thứ một người. Khi Nghiện Thần đến Yên Kinh, vua Minh sai Hồ Nguyên Trừng mượn cớ là tình nghĩa cố cựu, hỏi về tình hình trong nước mạnh yếu hư thực thế nào, Nghiện Thần nói hết cho Nguyên Trừng biết. Nột Ngôn không chịu khuất phục.

Vua nhà Minh giả vờ phong cho vua Trùng Quang làm Bố chánh sứ ở Giao Chỉ, Nghiện Thần làm tri phủ Nghệ An. Khi về đến nước, Nột Ngôn đem việc Nghiện Thần tiết lộ tình hình trong nước và nhận quan chức do nhà Minh phong trình bày hết cho Trùng Quang đế biết, vua Trùng Quang bèn bắt giam Nghiện Thần rồi giết đi.

Chiến sự tại Nghệ An
Dù rằng bị đánh lui về phía nam, nhưng lực lượng nhà Trần tiếp tục hoạt động và kiểm soát từ Nghệ An trở vào, nhà Minh liên tục phải điều động quân từ Quảng Tây sang tiếp viện cho Mộc Thạnh. Đầu năm 1411, vua Minh lại điều Trương Phụ dẫn 14 vệ, tổng cộng 78.600 quân (Minh sử ghi 2.400 quân) sang tiếp việc cho Mộc Thạnh để đánh dẹp nhà Hậu Trần. Quân Minh tiến về phía nam, đường thủy do Trương Phụ, đường bộ do Mộc Thạnh chỉ huy, định đánh kẹp quân nhà Trần lại tại các căn cứ dọc các cửa sông đổ ra biển.

Tháng 6 năm 1412, Trương Phụ và Mộc Thạnh đem quân đánh vào Nghệ An, gặp Nguyễn Suý, Nguyễn Cảnh Dị, Đặng Dung ở Mô Độ. Hai bên liều chết đánh nhau chưa phân thắng bại, thì Súy và Cảnh Dị vượt biển chạy, Hồ Bối bỏ thuyền lên bờ. Đặng Dung thế cô, không có cứu viện, liền đi thuyền nhẹ vượt biển trốn đi.

Trước đây, vua Trùng Quang thấy rằng quân mình bị thua luôn, lương thực lại không được kế tiếp, mới đem Nguyễn Súy, Đặng Dung theo đường biển ra tuần tiễu ở Hải Đông, Vân Đồn cùng các bãi biển để lấy lương ăn, và đánh lính thú nhà Minh, rồi lại kéo về Nghệ An, số quân chỉ còn độ ba, bốn phần mười. Đến nay Trương Phụ lại đem quân đến đánh, bèn chạy đến Hóa Châu, sai bầy tôi là Nguyễn Biểu sung làm sứ cầu phong. Khi đem phẩm vật đến Nghệ An, Biểu bị Phụ giữ lại. Biểu giận, mắng Phụ rằng: Trong bụng toan tính việc đánh chiếm nước người ta, ngoài mặt lại phô trương là quân nhân nghĩa, trước nói lập con cháu họ Trần, bây giờ lại đặt quận huyện, không những cướp bóc của cải, lại còn giết hại nhân dân, mày thật là thằng giặc bạo ngược. Trương Phụ giận, sai giết đi. Tháng 4 năm 1413, Trương Phụ lại đánh vào Nghệ An. Trùng Quang Đế rút lui về Hóa Châu.

Như vậy, từ chỗ áp sát thành Đông Quan, quân Hậu Trần dần dần yếu thế phải lui binh về phía nam trước sự tham chiến của đạo quân viện binh hùng hậu và viên danh tướng Trương Phụ. Hóa châu mà mảnh đất cố thủ cuối cùng của quân Hậu Trần.

Chiến sự ở Hóa châu
Tháng 6 năm Quý Tỵ (1413) quân Trương Phụ vào đến Nghệ An, quan Thái phó nhà Hậu Trần là Phan Quý Hữu ra hàng, được mấy hôm thì mất. Trương Phụ cho con Quý Hữu là Phan Liêu làm tri phủ Nghệ An. Phan Liêu muốn tâng công, nên nói cho Phụ biết Trần Quý Khoáng có bao nhiêu tướng tá người nào giỏi, người nào dở, quân số nhiều ít, sơn xuyên chỗ hiểm, chỗ không thế nào.

Trương Phụ bèn quyết ý vào Hóa Châu, và hội chư tướng lại để bàn kế tiến binh. Mộc Thạnh nói rằng: "Hóa Châu núi cao bể rộng khó lấy lắm". Trương Phụ nhất định vào đánh cho được, nói rằng: "Ta sống cũng ở đất Hóa Châu này, mà chết cũng ở đất Hóa Châu này. Hóa Châu mà không lấy được thì không mặt mũi nào về trông thấy chúa thượng!". Lập tức truyền cho quân thủy bộ tiến vào đánh Hóa Châu.

Tháng 9 năm 1413, quân Trương Phụ vào đến Thuận châu, Nguyễn Suý và Đặng Dung giữ sông Thái Gia, đặt phục binh, nhân đêm đánh úp dinh Trương Phụ. Đặng Dung nhảy lên thuyền Trương Phụ toan bắt sống, nhưng không biết mặt, vì thế Trương Phụ mới nhảy xuống sông lấy thuyền nhỏ mà chạy thoát được. Quân Minh tổn thất rất nhièu. Nhưng Nguyễn Súy lại không hợp sức cùng Dung. Bấy giờ quân Hậu Trần còn rất ít, Trương Phụ thấy vậy đem binh đánh úp lại, xoay chuyển cục diện. Bọn Đặng Dung địch không nổi phải bỏ chạy.
Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: "Trận đánh ở Sái Già, Đặng Dung, Nguyễn Súy, đem tàn quân trơ trọi chống lại bọn giặc mạnh, quân tướng đều tinh nhuệ. Dung nửa đêm đánh úp doanh trại giặc làm cho tướng giặc sợ hãi chạy trốn, đốt hết thuyền bè, khí giới của chúng, không phải người thực sự có tài làm tướng, thì có làm được như thế hay không?. Thế nhưng cuối cùng vẫn bại vong, đó là do trời. Tuy thất bại, cũng vẫn vinh quang. Trong khoảng 5 năm, kiên trì chiến đấu với giặc, dẫu có bất lợi, nhưng ý chí không núng, khí thế càng hăng, đến kiệt sức mới chịu thôi. Lòng trung vì nước của người bề tôi, dẫu trăm đời sau vẫn còn tưởng thấy được!"

Thất bại
Tháng 12, 1413, từ khi thua trận Sái Già, quân Hậu Trần thế yếu không thể chống với quân Minh được nữa, phải vào ẩn núp ở trong rừng núi, Nguyễn Cảnh Dị và Đặng Dung muốn chạy sang Tiêm La, Trương Phụ đuổi theo bắt được. Nguyễn Cảnh Dị mắng chửi Phụ rằng: Chính ta muốn giết mày, bây giờ lại bị mày bắt!. Mắng chửi mãi không ngớt mồm, Phụ đem giết đi, lấy gan ăn. Trùng Quang đế chạy sang Lão Qua, Nguyễn Súy chạy sang Minh Linh cũng đều bị quân nhà Minh bắt.

Chẳng được bao lâu vua Trần và các tướng đều bị bắt và bị giải về Yên Kinh cả. Đi đến giữa đường, Trùng Quang Đế nhảy xuống biển tự tử, Đặng Dung cũng tự sát. Đặng Dung có làm bài thơ Thuật hoài, sau được nhiều người truyền tụng:

Việc đời bối rối tuổi già vayTrời đất vô cùng một cuộc say
Bần tiện gặp thời lên cũng dễAnh hùng lỡ bước ngẫm càng cay
Vai khiêng trái đất mong phò chúaGiáp gột sông trời khó vạch mây
Thù trả chưa xong đầu đã bạcGươm mài bóng nguyệt biết bao rày.

Nguyễn Súy tìm làm thân với viên quan áp giải mình, được cùng người đó đánh cờ. Nhân thời cơ thuận lợi, Nguyễn Súy cầm bàn cờ đập chết người áp giải rồi mới nhảy xuống sông tự tận.

Toàn bộ vua tôi nhà Hậu Trần cuối cùng đều tử tiết oanh liệt chứ không đầu hàng quân Minh. Còn tên hàng tướng bày mưu cho quân Minh là Phan Liêu về sau đã bị quân khởi nghĩa của Lê Lợi giết chết. Ngô Sĩ Liên ca ngợi: "Than ôi, người làm tôi trung với nước tuy chết vì nghĩa không có tội gì, mà để lại tiếng thơm mãi mãi, còn bọn bất trung phản quốc, không khỏi tránh khỏi chết, lại còn để tiếng xấu ngàn năm, thực đúng như thế."

Nhà Hậu Trần chỉ truyền được 2 đời, tổng cộng 7 năm. Tính cả nhà Trần trước đây thì tổng số có 14 vua Trần. Theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục: Đây trở lên, nhà Trần từ Bính Tuất (1226), Trần Thái Tông, năm Kiến Trung thứ 2, đến Kỷ Mão (1399), Thiếu Đế, năm Kiến Tân thứ 2, gồm 12 vua, 174 năm. Phụ thêm: Hồ Quý Ly một năm, Hán Thương 6 năm (1400-1406). Hậu Trần Đế Ngỗi 3 năm (1407-1409), Đế Quý Khoáng 4 năm (1410-1413),
gồm 2 vua, 7 năm, hợp cộng 188 năm.

Nhận định
Theo sử gia Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư:
 Trùng Quang Đế lấy quân một lữ để mưu khôi phục đất nước trong lúc loạn lạc lưu ly, ví như dùng một cây gỗ để chống giữ ngôi nhà lớn đã đổ, chả lẽ không biết rằng thế không thể cứu vãn được nữa hay sao? Nhưng hãy làm hết bổn phận nên làm, ngõ hầu có thể vãn hồi được thiên mệnh!.Còn như khi bị giặc bắt đem về, giữ nghĩa không chịu nhục, cam lòng nhảy xuống biển mà chết, để cùng mất với nước, thực đúng là "quốc quân chết vì xã tắc", mà các bề tôi của ngài như Cảnh Dị chửi giặc mong cho chúng giết ngay mình, Nguyễn Biểu kể tội ác của giặc rồi chết, đều là những người đáng ca ngợi cả. Chỉ có Hồ Ngạn Thần đi sứ làm nhục mệnh vua, đã bị giết rồi, Phan Liêu đem tình hình mạnh yếu trong nước đi báo cho giặc, tuy được thoát chết trong một thời, nhưng sau lại bị Thái Tổ Cao Hoàng Đế ta giết chết. Than ôi, người làm tôi trung với nước tuy chết vì nghĩa không có tội gì, mà để lại tiếng thơm mãi mãi, còn bọn bất trung phản quốc, không khỏi tránh khỏi chết, lại còn để tiếng xấu ngàn năm, thực đúng như thế

Theo Ngô Thì Sĩ bàn trong Việt sử tiêu án:
 Vua Giản Định và Trùng Quang đều là con cháu vua Nghệ Tông, Trần Triệu Cơ lập lên để nối ngôi vua đã bị mất, Nguyễn Cảnh Chân dắt díu đi đánh chống bọn giặc mạnh; trận thắng ở Bô Cô, thanh thế cũng đã lừng lẫy, mà vội nghe lời dèm pha của 2 đứa hoạn quan, bỏ mất vị tướng trụ cột, tự chuốc lấy bại vong, chả đáng nói nữa. Đến vua Trùng Quang quật khởi lên được, duy chỉ 2 tướng Nguyễn và Đặng phụ trì hai bên, ngoài ra đều là người chắp tay xem thế sự; chỉ có một xó Nghệ và Diễn là nơi ra vào công thủ, ngoài ra không còn mảnh đất nào để dụng võ; lặn lội ở góc biển chân non, trận thắng ở La Tân, Bình Than không bù lại được những trận thua ở Linh Trường, Nguyệt Thường; tuy lũ Dung và Súy có chí không chịu lùi, nhưng mà quân giặc vẫn chiếm phần tiện nghi hơn; đất Quảng, Thuận hiểm trở coi như có thể tựa nương được, nhưng tình thế đất ấy nào đã bị quân phản bội chỉ rõ cho giặc rồi, tai nạn bị bắt ở Lão Qua thật cũng đáng thương!

Theo Trần Trọng Kim bàn về Đặng Dung trong Việt Nam sử lược:
Cha con ông Đặng Dung đều hết lòng giúp nước phò vua, tuy không thành công được, nhưng cái lòng trung liệt của nhà họ Đặng cũng đủ làm cho người đời sau tưởng nhớ đến, bởi vậy hiện nay còn có đền thờ ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Các tướng nhà Hậu Trần

 Đặng Tất
 Nguyễn Cảnh Chân
 Đặng Dung
 Nguyễn Cảnh Dị
 Nguyễn Suý
 Nguyễn Biểu

Đền Hậu Trần
Đền Hậu Trần trên đất kinh đô Mô Độ xưa, nay thuộc Ninh Bình là nơi tôn vinh 2 vị hoàng đế nhà Hậu Trần.

Đền Hậu Trần nằm ở thôn La, xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình nên còn được gọi là đền La. Đền thờ 2 vua nhà Hậu Trần là Giản Định Đế và Trùng Quang Đế, ngoài ra còn phối thờ công thần Trần Triệu Cơ.

Thôn La còn có phủ thờ Bối Mai công chúa dưới chân núi Cái Sơn. Bà là con gái Giản Định Đế, người có công tổ chức việc khẩn hoang, khuyến khích việc nông trang, xây dựng xóm làng.

Cách phủ thờ Bối Mai công chúa là khu lăng mộ Giản Định Đế và lăng mộ Hoàng hậu Đỗ Thị Nguyệt. Khu lăng ngày trước rộng đến 8 ha. Trước lăng có biển đề: "Hậu Trần hoàng đế lăng". Xã Yên Thành lại còn một cái giếng mang tên Giếng Dặn. Giếng này có từ thời Giản Định Đế. Lễ hội đền La tưởng nhớ các vị anh hùng thời Hậu Trần được mở từ ngày 12 đến ngày 13 tháng ba âm lịch hàng năm.

Trong văn hóa đại chúng
Trùng Quang tâm sử là một phim truyền hình của đài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh (HTV) nói về thời kỳ này, dựa theo tác phẩm cùng tên của Phan Bội Châu. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, trong bộ phim đã lầm lẫn nhân vật tướng Nguyễn Suý của nhà Hậu Trần và nhân vật Nguyễn Xí, sau trở thành công thần khai quốc nhà Hậu Lê.

Tản Đà đã làm bài thơ Đời Hậu Trần như sau:

 Núi Thiên Cầm trời bắt đôi Hồ
 Quan lại Minh sang giữ bản đồ
 Muông rừng trai bể mắc tai vạ
 Người chết không chôn, kẻ sống lo:

 Nghệ An, Mô Độ ai gây nhóm?
 Giản Định, Trùng Quang lại có vua
 Mật giặc vỡ tan thành Cổ Lộng
 Máu thù lai láng bến Bô Cô.

 Liều gan cố chết bấy nhiêu phen
 Các vị tướng thần ai bực nhất?
 Ông Nguyễn Cảnh Dị bố là Chân
 Cùng ông Đặng Dung bố là Tất.

 Quân cơ sau trước nối nhau thay
 Hai bố, hai con một dạ sắt.
 Khí thiêng đúc lại bốn anh hào
 Trời có thương Trần chưa vội mất.

 Tiếc cho trận đêm cửa Sái Đà
 Nhầm để con kình lọt lưới ra
 Nước nhà giao lại cho quân giặc
 Sự nghiệp này thôi đến Lão Qua

 Sông dài sóng cả, con thuyền ngược
 Vua tôi theo trót với sơn hà
 Nghìn thu thơm để nước Nam Việt
 Mười ba năm nối vận Đông A.

Xem thêm
Thuật hoài -Bài thơ tự sự của Đặng Dung
Giản Định Đế
Trùng Quang
Trương Phụ
Đặng Tất
Đặng Dung
Nguyễn Cảnh Chân
Nguyễn Cảnh Dị

Chú thích

Tham khảo
Tiếng Việt
 Đại Việt Sử ký Toàn thư, soạn giả Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sỹ Liên,..Nhà xuất bản khoa học xã hội Hà Nội, 1993.
Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Quốc sử quán triều Nguyễn, Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội, 1998.
Việt sử tiêu án, Ngô Thời Sĩ, Nhà xuất bản văn sử, 1991
Việt Nam sử lược, Trần Trọng Kim, Trung tâm học liệu- Bộ giáo dục xuất bản.
Đất nước Việt Nam qua các đời, soạn giả Đào Duy Anh, Nhà xuất bản văn hóa thông tin, 2005.
Tiếng Anh.

Liên kết ngoài
Đại Việt sử ký toàn thư - Bản điện tử
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục - Bản điện tử

Khởi đầu năm 1407
Chấm dứt năm 1413
Triều đại Việt Nam


title: Ippenschied

text:
Ippenschied là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Ippenschied có diện tích 2,62 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 158 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Gioia spatulata

text:
Gioia spatulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Savini & Furth miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Gioia


title: Alterosa jordaensis

text:
Alterosa jordaensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Alterosa


title: Nishi, Hiroshima

text:
Nishi-ku (西区) là một trong 8 khu của thành phố Hiroshima, Nhật Bản.

Đến ngày 01 tháng 10 năm 2010, dân số của khu này là 187.039 người, mật độ 5.240 người/km². Tổng diện tích là 35,67 km².

Tham khảo

Khu của thành phố Hiroshima


title: Crepicardus niger

text:
Crepicardus niger là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Crepicardus


title: Coelioxys torquata

text:
Coelioxys torquata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1992


title: Anthophora villosula

text:
Anthophora villosula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1854


title: Dicranomyia schineri

text:
Dicranomyia schineri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Euxoa homicida

text:
Euxoa homicida là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia và tây bắc Pakistan.

Liên kết ngoài
Noctuinae (Noctuidae) collection of Siberian Zoological Museum

Chú thích

Euxoa


title: Beypore

text:
Beypore là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kozhikode thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Địa lý
Beypore có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 1 mét (3 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Beypore có dân số 66.883 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Beypore có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 79%. Tại Beypore, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Paraminota nepalensis

text:
Paraminota nepalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doberl miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Paraminota


title: Platypria seminigra

text:
Platypria seminigra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heller miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Platypria


title: Mohnia abyssorum

text:
Mohnia abyssorum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mohnia


title: Lafare

text:
Lafare là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Vaucluse


title: Arenaria bolosii

text:
Arenaria bolosii là một loài thực vật thuộc họ Caryophyllaceae. Đây là loài đặc hữu của Tây Ban Nha. Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Bibiloni, G. & Mus, M. 2006. Arenaria bolosii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Tây Ban Nha
Arenaria (Caryophyllaceae)

ca:Arenaria grandiflora
es:Arenaria bolosii


title: 0 A.D.

text:
0 A.D. (đọc là zero a-dee) (tạm dịch: Năm 0 CN) là trò chơi máy tính nguồn mở thuộc thể loại chiến lược thời gian thực đa nền tảng do hãng Wildfire Games phát triển. Là game quản lý kinh tế và quân sự lấy bối cảnh các cuộc chiến tranh trong thời gian vào giữa năm 500 trước CN và 500 sau CN. Do sẽ đa nền tảng nên game có thể chơi trên các hệ điều hành như Windows, Mac OS, và Linux. Mục đích chính mà game hướng đến là miễn phí hoàn toàn và mã nguồn mở. Thêm vào đó, các nhà phát triển không được trả lương cho sản phẩm của họ, và họ cũng sẽ không tính phí cho sản phẩm của mình. Game được phát triển từ năm 2000, những mãi đến năm 2003 công việc phát triển thực sự mới bắt đầu. Không có ngày phát hành chính thức cho phiên bản hoàn chỉnh.

Lịch sử
0 A.D. bắt đầu như một ý tưởng về một bản mod chuyển đổi toàn diện cho Age of Empires II: The Age of Kings vào tháng 6 năm 2001. Với khả năng thiết kế hạn chế, nhóm phát triển nhanh chóng chuyển sang xây dựng một trò chơi hoàn toàn độc lập dựa trên ý tưởng của họ.

Vào tháng 11 năm 2008, các nhà phát triển khẳng định sẽ sớm phát hành dự án dưới dạng mã nguồn mở. Ngày 10 tháng 7 năm 2009, Wildfire Games phát hành mã nguồn 0 A.D. dưới GPL 2 và phát hành các nội dung nghệ thuật theo CC-BY-SA.

Có khoảng 10-15 người làm việc trong dự án 0 A.D. vào khoảng ngày 23 tháng 3 năm 2010, nhưng kể từ khi phát triển đã có hơn 100 người đóng góp cho dự án này.

Lịch sử phiên bản

Nội dung

Lối chơi của 0 A.D. giống như các trò dàn trận khác, người chơi cũng bắt đầu từ việc thu thập tài nguyên, xây dựng căn cứ đến tạo lính và nghiên cứu công nghệ. Chủ yếu nhắm vào sự phát triển kinh tế và quân sự. Mục đích của Wildfire Games là tạo ra một trải nghiệm mới mẻ và sáng tạo nhưng đồng thời cũng quen thuộc, tập trung vào các khía cạnh quân sự của chiến lược thời gian thực. Game sẽ hướng tới tính chính xác lịch sử những đồng thời cũng không gây hại đến trải nghiệm chơi, ngoài ra game còn hướng tới khả năng chơi lại cao bằng khả năng dễ mod và sự hình thành của một cộng đồng trực tuyến lớn. Người chơi sẽ phải xây dựng một thành phố và quân đội dựa theo các quy tắc của dòng game chiến lược thời gian thực tiêu chuẩn, thu thập tài nguyên và xây dựng các công trình. Game bao gồm nhiều đơn vị và các công trình cụ thể cho mỗi nền văn minh cũng như cả các đơn vị lục quân và hải quân.

Chức năng chơi mạng áp dụng kiểu Mạng đồng đẳng và được xác nhận rằng game sẽ không có máy chủ trung tâm.

Các nền văn minh

0 A.D. cho phép người chơi điều khiển một trong sáu nền văn minh thời cổ đại.
Carthage sở hữu hải quân mạnh nhất trong game, cũng như khả năng buôn bán tốt nhất. Các đơn vị quân bao gồm voi chiến và Binh đội Thần thánh (Sacred Band). Tuy nhiên phần lớn binh lính trong quân đội là lính đánh thuê rất tốn kém.
Xen-tơ vượt trội trong cận chiến. Vũ khí công thành và hải quân của họ rất kém phát triển. Họ xây dựng các công trình chủ yếu bằng gỗ, tốc độ xây dựng nhanh và không tốn nhiều chi phí, tuy có phần yếu hơn so với những công trình tương tự bằng đá khác.
Hy Lạp sở hữu những công trình có sức phòng thủ mạnh, tàu chiến trireme, công nghệ rẻ hơn và đội hình phalanx, khiến cho những đơn vị lính bộ binh Hoplite của nền văn minh này gần như bất khả chiến bại khi bị tấn công từ phía trước.
Iberian sở hữu những đơn vị lính bộ binh có khả năng tấn công dồn dập và nhanh nhất trong game, đặc biệt là Lính ném đá Balearic (Balearic Slinger). Một số đơn vị lính tầm xa cũng có khả năng đặc biệt là bắn tên lửa. Thép Toledo cho họ những loại vũ khí kim loại tốt.
Ba Tư là nền văn minh lớn nhất trên toàn thế giới. Thường tuyển nhiều loại quân từ một loạt các nước chư hầu của phó vương. Bộ binh khá yếu và trang bị kém, nhưng có thể tập trung ở số lượng lớn. Sở hữu kỵ binh mạnh nhất (mặc dù đắt nhất) trong game và là nền văn minh duy nhất xuất hiện đầy đủ các hình thái của kỵ binh, gồm cả kỵ binh dưới dạng chiến xa lưỡi hái. Đây cũng là nền văn minh có những công trình mạnh nhất trong game.
La Mã là nền văn minh có khả năng huấn luyện loại kiếm sĩ mạnh nhất (Hastati) trong game cũng như khả năng xây dựng các công cụ công thành mạnh nhất. Một ưu thế khác đó chính là khả năng xây thành lũy bao vây thành phố của đối phương trên lãnh thổ địch.

Đón nhận
0 A.D. được Mod DB bình chọn là một trong 100 Bản mod và game độc lập hay nhất của năm 2008. Riêng năm 2009, game còn được xếp hạng trong danh sách 100 Bản mod và Game Độc lập hay nhất trong năm 2008 và cũng giành vị trí thứ ba của giải Lựa chọn của Người chơi trong Game độc lập Sắp tới. Vào năm 2010, 0 A.D. nhận được một đề cử xứng đáng cho giải Lựa chọn của Người chơi trong Game độc lập Sắp tới. 0 A.D. nhìn chung đều đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt.

Xem thêm

Danh sách trò chơi điện tử nguồn mở
Lịch sử cổ đại
Age of Empires
SDL

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ
 Mod DB Summary
 GameBoom Summary

Trò chơi điện tử chiến lược nguồn mở
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trên macOS
Trò chơi lấy bối cảnh thời cổ đại
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi điện tử độc lập
Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Trò chơi trên Linux


title: Gynoplistia scimitar

text:
Gynoplistia scimitar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Anthodioctes claudii

text:
Anthodioctes claudii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Anthodioctes
Động vật được mô tả năm 1999


title: Champs, Puy-de-Dôme

text:
Champs, Puy-de-Dôme là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 550 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Hoa hậu Thế giới 1981

text:
Hoa hậu Thế giới 1981 là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 31, được tổ chức vào ngày 12 tháng 11 năm 1981 tại Rpyal Albert Hall, Luân Đôn, Vương quốc Anh. Người chiến thắng là Pilín León từ Venezuela, đây là lần thứ hai Venezuela chiến thắng kể từ năm 1955. Nối tiếp thành công, Irene Saez giành ngôi hậu trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ cùng năm, điều này giúp cho Venezuela ghi tên mình danh sách số ít những quốc gia có người chiến thắng ở cả hai cuộc thi sắc đẹp lớn trong cùng năm.

Kết quả

Thứ hạng

Giải thưởng đặc biệt

Hoa hậu Cá tính: : Doris Pontvianne Espinoza
Hoa hậu Ảnh:  : Melissa Hannan

Các nữ hoàng sắc đẹp khu vực

Thí sinh
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
|-
! Quốc gia/Lãnh thổ  !! Thí sinh !! Tuổi !! Quê quán
|-
|  || Ana Helen Natali Schoeder Belmut || 21 || Villa María
|-
|  || Gerarda Hendrine Jantiene Roepel || 24 || Oranjestad
|-
|  || Melissa Hannan || 19 || Mosman
|-
|  || Beatrix Kopf || 21 || Lustenau
|-
|  || Monique Ferguson || 18 || Nassau
|-
|  || Dominique van Eeckhoudt || 19 || Waterloo
|-
|  || Cymone Florie Tucker || 21 || Smith's Parish
|-
|  || Carolina Díaz Mansour || 17 || Pando
|-
|  || Maristela Silva Grazzia || 17 || São Paulo
|-
|  || Earla Stewart || 22 || Pembroke
|-
|  || Donna Marie Myrie || 20 || George Town
|-
|  || Susanna Bravo Indo || 19 || Santiago
|-
|  || Nini Johanna Soto González || 18 || Bucaramanga
|-
|  || Sucetty Salas Quintanilla || 18 || San José
|-
|  || Mylene Mariela Gerard || 21 || Willemstad
|-
|  || Elena Andreou || 19 || Nicosia
|-
|  || Tina Brandstrup || 21 || Copenhagen
|-
|  || Josefina María Cuello Pérez || 24 || Santo Domingo
|-
|  || Lucía Isabel Vinueza Urgelles || 19 || Guayaquil
|-
|  || Martha Alicia Ortíz || 19 || San Salvador
|-
|  || Pia Irmeli Ann-Marie Nieminen || 20 || Tampere
|-
|  || Isabelle Sophie Benard || 19 || Vernon
|-
|  || Barbara Reimund || 18 || Stuttgart
|-
|  || Yvette Maria Bellido || 18 || Gibraltar
|-
|  || Maria Argyrokastritou || 22 || Athens
|-
|  || Rebecca Arroyo || 21 || Mangilao
|-
|  || Beatriz Bojorquez Palacios || 23 || Thành phố Guatemala
|-
|  || Saskia Lemmers || 23 || Amsterdam
|-
|  || Xiomara Sikaffy Mena || 20 || San Pedro Sula
|-
|  || Tiền Tuệ Nghi || 18 || Đảo Hồng Kông
|-
|  || Ásdís Eva Hannesdóttir || 23 || Reykjavík
|-
|  || Deepti Divakar || 22 || Bengaluru
|-
|  || Geraldine Mary McGrory || 22 || Derry
|-
|  || Nicola-Jane Grainger || 18 || Dalby
|-
|  || Ninnette Assor || 22 || Tel-Aviv
|-
|  || Marisa Tutone || 17 || Turin
|-
|  || Sandra Angela Cunningham || 24 || Kingston
|-
|  || Naomi Kishi || 18 || Kawasaki
|-
|  || Elizabeth Sarah Walmsley || 18 || Saint Helier
|-
|  || Lee Han-na || 19 || Seoul
|-
|  || Zeina Joseph Challita || 19 || Beirut
|-
|  || Palesa Joyce Kalele || 18 || Maseru
|-
|  || Cynthia Geraldine de Castro || 20 || Malacca
|-
|  || Elizabeth-Mary Fenech || 19 || Żebbuġ
|-
|  || Dora Elizabeth (Doris) Pontvianne Espinoza || 18 || Tampico
|-
|  || Raewyn Patricia Marcroft || 18 || Waikato
|-
|   || Anita Nesbø || 20 || Akershus
|-
|   || Jennifer Abaijah || 19 || Port Moresby
|-
|  || Olga Roxana Zumarán Burga || 22 || Lima
|-
|  || Suzette Nicolas || 24 || Manila
|-
|  || 	Andrenira Ruíz Sáez || 19 || San Juan
|-
|  || Sushil Kaur Sandhu || 20 || Singapore
|-
|  || Cristina Pérez Cottrell || 18 || Málaga
|-
|  || Sonya Elizabeth Tucker || 20 || Colombo
|-
|  || Joan Boldewijn || 18 || Paramaribo
|-
|  || Carita Gustafsson || 20 || Gothenburg
|-
|  || Margrit Kilchoer || 22 || Geneva
|-
|  || Maimiti Kinnander || 20 || Huahine
|-
| || Massupha Karbprapun || 21 || Băng Cốc
|-
|  || Rachael Ann Thomas || 21 || Diego Martin
|-
|  || Aydan Şener || 18 || Kilis
|-
|  || Michele Donnelly || 20 || Cardiff
|-
|  || Lisa Lynn Moss || 23 || Shreveport
|-
|  || Silvia Marianela Bas Carresse || 23 || Montevideo
|-
|  || Carmen Josefina (Pilín) León Crespo|| 18 || Maracay
|-
|  || Julianna Curry || 17 || Apia
|-
|  || Juliet Nyathi || 24 || Bulawayo
|}

 Chú ý
Trở lại
Lần cuối cùng tham gia là năm 1966:
Lần cuối cùng tham gia là năm 1979:

Bỏ cuộc

Không tham gia
  – (Paula Dos Santos) có 2 quyền công dân, chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Bồ Đào Nha tổ chức tại Johannesburg, Nam Phi. Cô đã bay đến Luân Đôn nhưng không hiểu vì sao mình không được tham dự, chỉ khi Eric Morley thông báo các thí sinh từ Nam Phi không thể tham dự cuộc thi và cuộc thi này lại không diễn ra tại chính quê nhà của cô.

Các chú ý khác
 Các nữ hoàng châu lục nhận phần thưởng ngay tại sân khấu lần đầu tiên trong lịch sử.
 Bỉ người đứng vị trí Á hậu 4 tại Hoa hậu Hoàn vũ 1981 vào đến bán kết Hoa hậu Thế giới, trong khi Ecuador, người vào đến bán kết Hoa hậu Hoàn vũ cùng năm, đã thất bại khi không có tên tại bán kết Hoa hậu Thế giới.
 Bermuda, Quần đảo Cayman, Đan Mạch, Pháp, và Thái Lan đã từng tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1981 tại New York. Đan Mạch cũng đã chiến thắng giải Hoa hậu Ảnh. Papua New Guinea, Jennifer Abaijah, bỏ cuộc.
 Perú, Olga Roxana Zumaran Burga, người đã vào đến bán kết Hoa hậu Hoàn vũ 1978 tại Acapulco, México.
 Vương quốc Anh đã từng tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1982 là đại diện từ Wales, nhưng thất bại khi không vào được bán kết, Ireland cũng chịu chung số phận.
 Hoa Kỳ, Lisa Lynn Moss, là người phụ nữ đầu tiên tham dự Hoa hậu Thế giới khi cuộc thi Hoa hậu Thế giới USA bị chuyển nhượng quyền thương mại. Cô đạt Á hậu 2 Hoa hậu Mỹ (Miss USA), đại diện cho bang Louisiana.
 Quần đảo Cayman và New Zealand cử đại diện là thí sinh da màu đến cuộc thi Hoa hậu Thế giới.
 Đây là lần đầu tiên các thí sinh giành giải Hoa hậu Ảnh và Hoa hậu Cá tính có mặt tại vòng bán kết kể từ năm 1973.
 10 trong tổng số 15 thí sinh vào bán kết không có mặt trong bán kết của năm trước: Bỉ (1962), Canada (1967), Colombia (1968), Nhật Bản (1974), Ireland (1976), Argentina (1978), và Úc, Brazil, México, và Trinidad và Tobago''' (1979).

Liên kết
 Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu Thế giới

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới


title: Villa del Bosco

text:
Villa del Bosco là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 80 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 20 km về phía đông bắc của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 380 người và diện tích là 3,7 km².

Villa del Bosco giáp các đô thị: Curino, Lozzolo, Roasio, Sostegno.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Melanogastraceae

text:
Melanogastraceae là một họ nấm thuộc bộ Boletales.

Tham khảo


title: Dianthidium implicatum

text:
Dianthidium implicatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Dianthidium
Động vật được mô tả năm 1948


title: 28220 York

text:
28220 York (1998 YN12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 12 năm 1998 bởi J. Ticha và M. Tichy ở đài thiên văn Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 28220 York

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Brillevast

text:
Brillevast  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 127 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Siersleben

text:
Siersleben là một đô thị ở huyện Mansfeld-Südharz, bang Saxony-Anhalt, nước Đức. Đô thị Siersleben có diện tích 10,01 km².

Tham khảo


title: Deoptilia syrista

text:
Deoptilia syrista là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Karnataka, Maharashtra), Malaysia và Đài Loan.

Ấu trùng ăn Mallotus philippinensis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Deoptilia


title: Heterixalus punctatus

text:
Heterixalus punctatus là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Đây là loài đặc hữu của Madagascar.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, ao, đất có tưới tiêu, và đất nông nghiệp có lụt theo mùa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Glaw, F. & Vences, M. 2004. Heterixalus punctatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Heterixalus
Động vật lưỡng cư Madagascar


title: Calliphora vomitoria

text:
Calliphora vomitoria là một loài nhặng được tìm thấy ở phần lớn các khu vực trên thế giới và là loài điển hình của chi Calliphora.
Loài này dài , lớn hơn loài ruồi nhà.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Calliphora
Động vật được mô tả năm 1758


title: Augochloropsis paphia

text:
Augochloropsis paphia là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1853


title: Harmsdorf, Herzogtum Lauenburg

text:
Harmsdorf là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Harmsdorf, Herzogtum Lauenburg có diện tích 3,57 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 263 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Nga Sơn Thiều Thạc

text:
Nga Sơn Thiều Thạc (zh. 峨山韶碩, ja. gasan jōseki), 1275-1365, là một vị Thiền sư Nhật Bản lỗi lạc thứ ba của tông Tào Động (ja. sōtō-shū) sau hai vị Đạo Nguyên Hi Huyền (ja. dōgen kigen) và Oánh Sơn Thiệu Cẩn (ja. keizan jōkin). Sư nối Pháp Thiền sư Oánh Sơn Thiệu Cẩn.

Sư sinh trong một gia đình tại Noto, sớm xuất gia (1290) tu học giáo lý của Thiên Thai tông trên núi Tỉ Duệ. Một cuộc gặp gỡ với Thiền sư Oánh Sơn đã thay đổi quan niệm tu học của Sư và từ đây, Sư tôn Oánh Sơn làm thầy và chú tâm vào việc Toạ thiền và quán công án. Dưới sự hướng dẫn của Oánh Sơn, Sư ngộ đạo và được ấn khả.

Sư trụ trì Tổng Trì tự (ja. sōji-ji) - với một cuộc gián đoạn ngắn (trong thời gian này Sư trụ trì Vĩnh Quang tự (ja. yōkō-ji)) - gần 40 năm liền và đã đưa danh tiếng của ngôi chùa này lên đến tuyệt đỉnh. Sư rất chú trọng đến việc thuyết pháp, hoằng hoá quần chúng, nhất là những người thuộc những tầng cấp thấp của xã hội và cố gắng gieo vào tâm của các vị đệ tử tư tưởng của một vị Bồ Tát, quên mình, vì người, một tư tưởng mà Thiền sư Oánh Sơn Thiệu Cẩn đã phát huy trong tông Tào Động.

Sư cũng là người đầu tiên đưa thuyết Ngũ vị quân thần của Thiền sư Động Sơn Lương Giới (Động Sơn ngũ vị) vào chương trình giảng dạy của tông Tào Động tại Nhật. Sư có rất nhiều đệ tử nhưng nổi danh nhất là năm vị, đó là:
Thái Nguyên Tông Chân (zh. 太源宗眞, ja. taigen sōshin, ?-1370);
Thông Huyễn Tịch Linh (zh. 通幻寂靈, ja. tsūgen jakurei, 1322-1391);
Vô Đoan Tổ Hoàn (zh. 無端祖環, ja. mutan sokan, ?-1387);
Đại Triệt Tông Linh (zh. 大徹宗令, ja. daisetsu sōrei, 1333-1408);
Thật Phong Lương Tú (zh. 實峯良秀, ja. jippō ryōshū, 1318-1405).

Với sự nghiệp hoằng hoá của năm vị này, tông Tào Động được truyền bá khắp nước Nhật.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Tào Động tông
Đại sư Phật giáo
Thiền sư Nhật Bản
Sinh năm 1275
Mất năm 1366


title: Hyphoporus subaequalis

text:
Hyphoporus subaequalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Vazirani miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphoporus


title: Discosema

text:
Discosema là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Bye Bye Baby (bài hát của Madonna)

text:
"Bye Bye Baby" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ năm của cô, Erotica (1992). Bài hát được phát hành làm đĩa đơn thứ 5 và cũng là cuối cùng từ album vào ngày 15 tháng 11 năm 1993 bởi Maverick Records.

Danh sách track và định dạng
Germany/Australia CD single (9362-41196-2)
 Bye Bye Baby (Album Version) (3:56)
 Bye Bye Baby (N.Y. Hip Hop Mix) (3:51)
 Bye Bye Baby (California Hip Hop Jazzy) (3:43)
 Bye Bye Baby (Madonna's Night On The Club) (5:16)
 Bye Bye Baby (Rick Does Madonna's Dub) (6:20)
 Bye Bye Baby (House Mix) (3:50)
 Bye Bye Baby (Madonna Gets Hardcore) (4:24)

Germany 7" single (5439-18302-7) / Australia Cassette single (5439183024)
 Bye Bye Baby (Album Version) (3:56)
 Bye Bye Baby (N.Y. Hip Hop Mix) (3:51)

Germany 12" maxi-single (9362-41195-0)
 Bye Bye Baby (N.Y. Hip Hop Mix) (3:51)
 Bye Bye Baby (Madonna's Night On The Club) (5:16)
 Bye Bye Baby (Tallahassee Pop) (3:48)
 Bye Bye Baby (Rick Does Madonna's Dub) (6:20)

Germany 2x12" promo (PRO 851)
 Bye Bye Baby (N.Y. Hip Hop Mix) (3:51)
 Bye Bye Baby (Madonna's Night On The Club) (5:16)
 Bye Bye Baby (House Mix) (3:50)
 Bye Bye Baby (Rick Does Madonna's Dub) (6:20)
 Bye Bye Baby (Tallahassee Pop) (3:48)
 Bye Bye Baby (California Hip Hop Jazzy) (3:43)
 Bye Bye Baby (Album Version) (3:57)
 Bye Bye Baby (Madonna Gets Hardcore) (4:23)

Japan 3" CD single (WPDP-6347/WPDP-3132)
 Bye Bye Baby (Album Version) (3:56)
 Rain (Radio Remix) (4:33)

Italy 7" jukebox promo (PROMO 494)
 Madonna - Bye Bye Baby (Album Version) (3:56)
 Frankie Goes To Hollywood - Relax (3:55)

Bảng xếp hạng

Chú thích
Mad-eyes.net - "Bye Bye Baby" Single Page - truy cập 24 tháng 10 năm 2005

Bài hát của Madonna
Bài hát năm 1992
Đĩa đơn năm 1993


title: Ease on Down the Road

text:
"Ease on Down the Road" là bài hát từ vở nhạc kịch Broadway năm 1975, mặc dù nó được biết đến nhiều nhất với vai trò là đĩa đơn năm 1978, trong đó Diana Ross song ca với Michael Jackson.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Bài hát năm 1975
Đĩa đơn năm 1978
Bài hát của Diana Ross
Bài hát của Michael Jackson songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát của Michael Jackson
Bài hát trong phim
Ca khúc song ca
Đĩa đơn năm 1975
Bài hát năm 1974
Đĩa đơn của Atlantic Records


title: Clinocarinispa vinculata

text:
Clinocarinispa vinculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Clinocarinispa


title: Vautorte

text:
Vautorte là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 215 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: USS Breton

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Breton, theo tên của eo biển Breton tại bờ biển Louisiana:

 USS Breton (CVE-10) là một tàu sân bay hộ tống lớp Bogue được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh năm 1943, trở thành chiếc HMS Chaser và hoạt động cho đến năm 1946
 USS Breton (CVE-23) cũng là một tàu sân bay hộ tống lớp Bogue hoạt động từ năm 1943 đến năm 1946

Tham khảo
 Dictionary of American Naval Fighting Ships

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: 1640 Nemo

text:
1640 Nemo (1951 QA) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1951 bởi S. Arend ở Uccle.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1640 Nemo

Được phát hiện bởi Sylvain Julien Victor Arend
Thiên thể phát hiện năm 1951


title: USS Salt Lake City

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Salt Lake City, theo tên thành phố Salt Lake City, thủ phủ tiểu bang Utah:

 USS Salt Lake City (CA-25) là một tàu tuần dương hạng nặng lớp Pensacola phục vụ trong suốt Thế Chiến II trước khi được sử dụng vào việc thử nghiệm bom nguyên tử năm 1946
 USS Salt Lake City (SSN-716) là một tàu ngầm tấn công lớp Los Angeles đã ngừng hoạt động năm 2006

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Thais sacellum

text:
Thais sacellum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1791
Thais


title: Lan hoàng thảo hương duyên

text:
Lan hoàng thảo hương duyên hay Lan hoàng thảo cuộn (danh pháp: Dendrobium ellipsophyllum) là một loài lan phụ sinh trong chi Dendrobium, tông Podochilaeae, phân họ Epidendroideae.

Đặc điểm sinh học

Phân bổ
Thế giới: Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc
Việt Nam: Tây Nguyên (Đắk Lắk, Lâm Đồng, Kon Tum, Gia Lai)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lan hoàng thảo hương duyên trên SVRVN

Hình ảnh Lan hoàng thảo hương duyên trên orchisasia.org

E


title: Martinianus

text:
Sextus Marcius Martinianus (? – 325) là Hoàng đế La Mã trị vì từ ngày 18 tháng 7 đến ngày 18 tháng 9 năm 324. Ông được Licinius bổ nhiệm làm đồng Hoàng đế của Đế quốc La Mã.

Tiểu sử
Vào năm 324, khi cuộc nội chiến lần thứ hai giữa Licinius và Constantine I đã lên đến đỉnh điểm, tình hình có vẻ không mấy thuận lợi cho Licinius. Sau khi bị đánh bại tại Trận Adrianople, ông quyết định thay thế Constantine (chỉ mang tên) làm Augustus phía Tây. Trước tiên, vào ngày 18 tháng 7 cùng năm, Licinius đưa Martinianus làm đồng Hoàng đế như trước đây ông đã từng bổ nhiệm Valens trong cuộc chiến trước đây xảy ra giữa ông với Constantine. Nhằm ưu tiên cho việc đề bạt, đã diễn ra một thời gian sau Trận Adrianople xảy ra vào ngày 3 tháng 7 cùng năm, Martinianus được Licinius phong làm magister officiorum.

Sau thất bại tại Adrianople, Licinius phái Martinianus cùng đội quân man tộc Visigoth, tiến đến Lampsacus (thuộc vùng biển châu Á Hellespont hoặc Dardanelles) chặn đứng Constantine xâm nhập từ Thrace vào Mysia và Bithynia ở Tiểu Á. Hai bên tiến hành trận thủy chiến ở Hellespont, kết quả Licinius bị Crispus, trưởng nam của Constantine đánh bại. Sau trận thủy chiến, Licinius rút quân từ Byzantium, nơi đang bị quân đội của Constantine công hãm dữ dội đến Chalcedon thuộc vùng biển châu Á Bosphoros. Constantine hạ lệnh dẫn toàn quân băng qua Tiểu Á bằng cách sử dụng một đội tàu vận chuyển nhỏ trang bị nhẹ nhằm né tránh lực lượng của Martinianus. Licinius phải triệu Martinianus từ Lampsacus đến tăng viện cho đại quân của ông. Tuy nhiên vào ngày 18 tháng 9 năm 324, Constantine đánh bại hoàn toàn Licinius trong Trận Chrysopolis và bắt sống ông ta rồi sai người giải về kinh xét xử.

Nhờ sự can thiệp của Flavia Julia Constantia, em gái Constantine và là vợ của Licinius, cả Licinius và Martinianus đều bị tống giam mỗi người một nơi, Licinius ở Thessalonica và Martinianus ở Cappadocia. Sau cùng, Martinianus bị hành quyết ở Cappadocia vào mùa xuân năm 325.

Chú thích

Tham khảo
 DiMaio, Michael, "Martinianus (324 A.D.)", DIR (1996).
 DiMaio, Michael, "Licinius (308 – 324 A.D.)", DIR (1997).
 Jones, A.H.M., Martindale, J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I: AD260-395, Cambridge University Press, 1971
Grant, Michael (1985), The Roman Emperors: A biographical Guide to the Rulers of Imperial Rome 31 BC-AD 476, London. ISBN 0-297-78555-9

Grant, Michael (1993), The Emperor Constantine, London. ISBN 0-7538-0528-6
Odahl, C.M., (2004) Constantine and the Christian Empire, Routledge 2004. ISBN 0-415-17485-6

Mất năm 325
Năm sinh không rõ
Hoàng đế La Mã bị hành quyết
Hoàng đế La Mã thế kỷ thứ 4
Magistri officiorum


title: Molophilus chrysopterus

text:
Molophilus chrysopterus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Quận Waseca, Minnesota

text:
</div>
Quận Waseca là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 19.136 người. Quận lỵ đóng ở Waseca.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có  (chiếm 2,21%) là diện tích mặt nước. Sông Le Sueur chảy qua một phần quạn.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Pyrgocythara scammoni

text:
Pyrgocythara scammoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

scammoni
Động vật được mô tả năm 1919


title: Tạ Minh Tâm (ca sĩ)

text:
Tạ Minh Tâm (sinh ngày 17 tháng 9 năm 1960 tại Long Xuyên, An Giang) là một ca sĩ người Việt Nam thuộc thể loại opera, nhạc cách mạng, đồng thời ông cũng tham gia đóng phim và làm người dẫn trò chơi truyền hình Chung sức của đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Sỡ hữu chất giọng Tenor (Nam cao).

Ông nhận danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2001. Nhận danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019. Ngoài ra, ông còn là phó giám đốc Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2014 - 2020.

Phim đã tham gia
Blouse trắng (2002)
Ngoại tình (2003)
Những ngôi sao biển (2004)
Nghề báo (2006)
 Một dành cho em (2010)
Bên kia sông (2018)
Siêu quậy có bầu (2019)
Chim én mùa đông
Chủ tịch giao hàng (2022)

Chương trình truyền hình

Ai thông minh hơn học sinh lớp 5 (MC)

Tìm người bí ẩn (MC)

Thử thách (MC)

Chung Sức (MC)

Giới trẻ vào bếp (khách mời tập 23)

Sinh ra để toả sáng (khách mời tập 1)

6 ô cửa bí ẩn (ban bình chọn)

Chú thích

Liên kết ngoài

Người An Giang
Ca sĩ nhạc đỏ Việt Nam
Người dẫn chương trình truyền hình
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người họ Tạ tại Việt Nam
Ca sĩ opera Việt Nam
Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống
Người dẫn chương trình Việt Nam


title: Saïda (tỉnh)

text:
Saida (tiếng Ả Rập: ولاية سعيدة ) là một wilaya của Algérie, được đặt tên theo tên thủ phủ của tỉnh.

Các đơn vị hành chính
Tỉnh này gồm 6 huyện và 16 đô thị. Các huyện bao gồm:
Aïn El Hadjar
El Hassasna
Sidi Boubekeur
Ouled Brahim
Youb
Saïda

Tham khảo

Tỉnh của Algérie
Tỉnh Saïda


title: Fissurella mutabilis

text:
Fissurella mutabilis, common name the Cape keyhole limpet, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fissurella


title: Họ (định hướng)

text:
Họ trong tiếng Việt có nhiều nghĩa. Nó có thể là:

Là một phần trong tên gọi hoàn chỉnh của một người, nhằm cung cấp thông tin về dòng họ của người đó. Ví dụ Lê Văn X và Lê Thị Y là những người mang họ Lê. Những người cùng họ có thể có cùng một tổ tiên chung mà cũng có thể không. Xem bài Họ.
Trong lĩnh vực sinh học, nó là một cấp trong phân loại học của các sinh vật trên chi nhưng dưới bộ. Xem bài Họ (sinh học).
Trong toán học, nó là một sự kết hợp có trật tự của các phần tử. Xem bài Họ (toán học).
Một hình thức huy động vốn, tín dụng, còn gọi là hội, hụi, huê. Xem họ (tín dụng).
Tiếng gọi của trẻ chăn trâu, ra lệnh cho trâu dừng lại
Là một đại từ nhân xưng.


title: 13094 Shinshuueda

text:
13094 Shinshuueda (tên chỉ định: 1992 UK8) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 19 tháng 10 năm 1992. Nó được đặt theo tên Shinano Province of Nhật Bản, abbreviated Shinshu, và thành phố thuộc Ueda, Nagano Prefecture.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe


title: 25476 Sealfon

text:
25476 Sealfon (tên chỉ định: 1999 XU42) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Adam Benjamin Sealfon, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Aoteadrillia otagoensis

text:
Aoteadrillia otagoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Aoteadrillia


title: Idiocera sexguttata

text:
Idiocera sexguttata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 20 tháng 9

text:
Ngày 20 tháng 9 là ngày thứ 263 (264 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 102 ngày trong năm.

Sự kiện
 471 – Hiến Văn Đế Thác Bạt Hoằng nhượng lại hoàng vị Bắc Ngụy cho Thái tử Hoành mới 4 tuổi, còn bản thân trở thành Thái thượng hoàng.
 1854 – Chiến tranh Krym Liên quân Anh–Pháp giành thắng lợi quyết định trước quân Nga trong trận Alma.
 1891 – Xe hơi đầu tiên chạy bằng xăng được trình bày tại Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ.
1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong Chiến dịch Ý, Lực lượng Anh Quốc và Ấn Độ đẩy lui quân Đức khỏi nước cộng hoà trung lập San Marino.
 1946 – Liên hoan phim Cannes đầu tiên khai mạc. Năm này 11 điện ảnh đoạt Cành cọ vàng, hồi đó được gọi "Giải thưởng lớn".
 1954 – Chương trình FORTRAN đầu tiên được chạy.
 1977 – Việt Nam và Djibouti được chính thức công nhận là hội viên thứ 149 và 150 của Liên Hợp Quốc.
 2001 – Trong diễn văn trước phiên họp chung của Quốc hội Hoa Kỳ và công chúng Mỹ, Tổng thống George W. Bush tuyến bố "Chiến tranh chống khủng bố".

Sinh
1836 – Nguyễn Phúc Miên Chí, tước phong Vĩnh Lộc Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1888)
1915 – Nguyễn Văn Hinh, tướng lĩnh người Việt Nam (m. 2004)
 1941 – Slobodan Milošević, cựu Tổng thống Nam Tư (m. 2006)
 1946 – Đặng Quang Vinh, diễn viên, nhà sản xuất và đạo diễn người Hồng Kông (m. 2011)
 1964 – Trương Mạn Ngọc, diễn viên người Hồng Kông
 1982 – Hồ Ca, diễn viên người Trung Quốc
 1986 – Hồ Quang Hiếu, ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
 1990 – Phillip Phillips, quán quân chương trình American Idol mùa thứ 11
1994 – Mohamadou Sumareh, cầu thủ bóng đá người Malaysia gốc Gambia

Mất
2006 – Phạm Xuân Ẩn, điệp viên, nhà báo, tình báo người Việt Nam

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm


title: Carl Axel Arrhenius

text:
Carl Axel Arrhenius (1757–1824) là nhà hóa học người Thụy Điển. Ông được biết đến là người gián tiếp tìm ra nguyên tố Ytri.

Arrhenius sinh ra ở Stockholm. Ông bắt đầu tập trung vào khoáng vật học và hóa học sau khi quen Peter Jacob Hjelm tại Phòng thí nghiệm Royal Mint Thụy Điển. Arrhenius từng tham gia quân đội tại Vaxholm và tham gia vào cuộc chiến tranh tại Phần Lan năm 1788. Trong khoảng thời gian tại Vaxholm, ông đã đến mỏ fenspat ở làng Ytterby. Tại đây ông đã tìm thấy một khoáng vật mới, đặt tên cho nó là ytterbite và gửi đến Đại học Åbo thuộc Học viện hoàng gia Turku, Thụy Điển để nghiên cứu.

Ông là thành viên của Viện hàn lâm Khoa học Thụy Điển từ năm 1799 và của Viện hàn lâm Khoa học hoàng gia Thụy Điển từ năm 1817.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Yttri

Sinh năm 1757
Mất năm 1824
Người đến từ Stockholm
Nhà hóa học Thụy Điển


title: Colletes bryanti

text:
Colletes bryanti là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1951


title: Thạnh Trị (định hướng)

text:
Thạnh Trị có thể là một trong số các địa danh ở miền Tây Nam Bộ Việt Nam sau đây:

 Huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng
 Xã Thạnh Trị, thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An
 Xã Thạnh Trị, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre
 Xã Thạnh Trị, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang
 Xã Thạnh Trị, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng
 Xã Thạnh Trị, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang


title: Talagante (tỉnh)

text:
Tỉnh Talagante là một tỉnh trong vùng đô thị Santiago, Chile, nằm ở phía tây nam của tỉnh Santiago. Tỉnh này có diện tích 601,9 km² và dân số 217.449 người. Tỉnh lỵ là thành phố có cùng tên. Đô thị (comuna) Talagante có dân số 69.000.

Các đô thi ở tỉnh Talagante

Tỉnh này được chia thành 5 đô thị (comunas):

Isla de Maipo;
El Monte (Chile);
Padre Hurtado;
Peñaflor
Talagante.

Bản đồ tỉnh Talagante trong vùng đô thị Santiago.

Tham khảo

Tỉnh của Chile


title: Kẻ hủy diệt (khái niệm nhân vật)

text:
Kẻ hủy diệt là tên của loạt phim khoa học viễn tưởng và các sản phẩm ăn theo như sách, truyện tranh,... xoay quanh cuộc chiến giữa các người máy sát thủ, được tạo ra bởi một siêu máy tính (Skynet) trong tương lai nhằm tận diệt loài người, và Quân kháng chiến của John Connor.

Phim điện ảnh

Kẻ hủy diệt

Kẻ hủy diệt là bộ phim khoa học viễn tưởng được hãng Orion Pictures phát hành năm 1984 và được đạo diễn bởi James Cameron cùng diễn xuất của Arnold Schwarzenegger, Linda Hamilton và Michael Biehn. Đây là lần đầu tiên tên gọi Kẻ hủy diệt (Terminator) xuất hiện trên thế giới. Trong tương lai gần những người máy sẽ thống trị thế giới. Nhưng chúng đã bị lực lượng kháng chiến loài người do John Connor lãnh đạo đánh bại. Trong nỗ lực cuối cùng, phe người máy gửi ngược trở về quá khứ một Kẻ hủy diệt nhằm tiêu diệt mẹ của John. Quân kháng chiến cũng gửi về một chiến binh nhằm bảo vệ bà.

Kẻ hủy diệt 2: Ngày phán xét

Kẻ hủy diệt 2: Ngày phán xét là phần tiếp của Kẻ hủy diệt. Phim do hãng TriStar Pictures phát hành năm 1991. James Cameron giữ vai trò đồng tác giả kịch bản, đồng sản xuất và là đạo diễn của phim. Phim có sự trở lại của Arnold Schwarzenegger, Linda Hamilton, Michael Biehn và sự xuất hiện lần đầu của Robert Patrick, Edward Furlong.

Kẻ hủy diệt 3: Kỷ nguyên người máy

Kẻ hủy diệt 3: Kỷ nguyên người máy là phần cuối cùng trong loạt phim khoa học viễn tưởng Kẻ hủy diệt mà nam tài tử Arnold Schwarzenegger đóng vai chính. Phim đạo diễn bởi Jonathan Mostow cùng diễn xuất của Nick Stahl, Claire Danes và Kristanna Loken.

Kẻ hủy diệt 4

Kẻ hủy diệt 4 là bộ phim khoa học viễn tưởng được hãng Warner Bros. phát hành năm 2009. Phim do Joseph "McG" McGinty Nichol đạo diễn cùng sự xuất hiện của Christian Bale, Sam Worthington, Anton Yelchin và Roland Kickinger

Kẻ hủy diệt: Vận Mệnh Đen Tối
Kẻ hủy diệt 6 là bộ phim nối tiếp phần Kẻ hủy diệt 2 do hãng Paramount Pictures sản xuất và mang ra thị trường quốc tế bởi Walt Disney Studios và một số công ty khác. Bộ phim đánh dấu sự trở lại của Linda Halmiton và Arnold Schwarzeneger sau một thời gian vắng bóng cùng một số diễn viên mới

Kẻ hủy diệt 5
Thời đại Genisys phát hành năm 2015. Đạo diễn: Alan Taylor, với sự tham gia của các diễn viên Arnold Schwarzenegger, Jason Clarke, Emilia Clark...

Phim truyền hình

Kẻ hủy diệt: Biên niên sử về Sarah Connor
Phần 1 (2008)
Phần 2 (2012)
Phần 3 (???)

Các người máy trong series Kẻ hủy diệt

"Kẻ hủy diệt" T-800/T-850/Model 101

 Tên gọi
Trong danh sách thành phần sản xuất của ba phim đầu của series phim Kẻ huỷ diệt, các nhân vật do Schwarzenegger thủ vai đơn giản được gọi là "Kẻ huỷ diệt". Còn các nhân vật kẻ hủy diệt khác đều được gọi bằng số series của chúng (như T-1000, T-X,...). Vì vậy tên cố định dành cho nhân vật của Schwarzenegger là "Kẻ hủy diệt T2, Kẻ hủy diệt đều có tên cụ thể là "Cyberdyne Systems Model 101". Còn trong T3, Kẻ hủy diệt lại tự gọi mình là "T-101", một cách viết tắt số model.

Trong T4, DVD Phiên bản thái cực và trò chơi điện tử của T2, Kẻ hủy diệt được gọi là series 800 hoặc T-800. Còn theo hậu trường của phim T3 lại có tên là "series 850 Model 101", nghĩa là "T-850" hoặc "T-101".

Ngoài ra, hầu hết các sản phẩm ăn theo của T2 vả T3 tại thời điểm phát hành có hiệu lực pháp lý (ví dụ như Hot Toys, McFarlane Toys…) đều sử dụng danh pháp là T-800 và T-850, góp phần cho chúng được sử dụng rộng rãi, phổ biến một cách tranh cãi, bên cạnh T-600 và T-1000 đã được đặt tên rõ ràng. T4 là bộ phim đầu tiên sử dụng thuật ngữ T-800 khi John Connor nhìn thấy kế hoạch thiết kế khung xương của các người máy nêu trên.

Trong phần bình luận về T2, Cameron khẳng định rằng tất cả kẻ hủy diệt Model 101 đều trông giống Schwarzenegger, Model 102 sẽ trông giống người khác. Điều này dẫn tới một suy đoán rằng: 101 là thông số của hình dáng bề ngoài, còn 800 là thông số của khung xương chung cho các model khác nhau. Một đoạn phim bị cắt trong các phiên bản phim chiếu rạp nhưng xuất hiện trong các Phiên bản đặc biệt của T2, đã củng cố cho cách giải thích trên. Đó là cảnh John và Sarah tắt nguồn của Kẻ hủy diệt. Sau khi tái khởi động, phía trên bên trái màn hình quan sát của Kẻ hủy diệt xuất hiện dòng chữ "Cyberdyne Systems Series 800 Model 101 Version 2.4". Trong trailer ẩn dụ của T2 cũng xác định luận điểm trên khi màn hình hiển thị của hệ thống sản xuất mô cho người máy sinh học cho thông tin là Series 800 Model 101.

Đặc điểm
Trong thế giới giả thuyết về kẻ hủy diệt, Kẻ hủy diệt là một sát thủ người máy cực kỳ nguy hiểm và cũng là một chiến binh, được thiết kế bởi siêu máy tính quân đội Skynet cho nhiệm vụ thanh lọc và chiến đấu, với mục tiêu tối thượng là tận diệt sự chống cự từ loài người. Nó có thể nói chuyện một cách tự nhiên, sao chép giọng nói của người khác, đọc chữ viết tay, cũng như có mồ hôi, mùi cơ thể và máu. Quân kháng chiến phải sử dụng chó để phát hiện sự xuất hiện của những kẻ hủy diệt, do không thể phân biệt chúng bằng mắt thường. Điểm đáng chú ý nhất về những người máy này là hệ chuyên gia đặc trưng bởi chức năng trí thông minh sinh học kết hợp với khả năng tự học và hệ thống có thể diễn dịch các tác vụ không theo nghi thức tuỳ ý. Ngoài ra, những kẻ hủy diệt này có nguồn hoạt động lên đến 120 năm.

Một đặc điểm tiêu biểu khác trong toàn bộ các series của người máy hủy diệt là con mắt có ánh sáng đỏ. Khi tắt nguồn thì mắt của các kẻ hủy diệt cũng tối đen. Trong cả bồn phim, mắt của Kẻ hủy diệt thể hiện cho tình trạng còn hoạt động của chúng. Mắt không còn sáng nghĩa là chúng không còn hoạt động.

Cấu trúc
CPU

CPU của Kẻ hủy diệt có dạng kiến trúc mạng lưới thần kinh siêu bán dẫn ở nhiệt độ phòng với khả năng tự học.

Trong T2, Kẻ hủy diệt khẳng định rằng "tôi càng tiếp xúc với con người thì tôi càng học được nhiều". Còn trong Phiên bản đặc biệt, anh cho biết Skynet "đã tái cài đặt sang chế độ 'read-only' khi các Kẻ hủy diệt đi ra ngoài một mình" nhằm ngăn chặn khả năng chúng suy nghĩ quá nhiều. Sarah và John đã kích hoạt khả năng tự học của Kẻ hủy diệt. Sau đó anh tò mò nhiều hơn và bắt đầu hiểu và bắt chước các hành vi của con người. Lời thoại của Kẻ hủy diệt ở cuối phim T2 cho thấy anh đã có khả năng nhận thức được cảm xúc: "Bây giờ tôi đã hiểu vì sao cậu khóc, nhưng đó là điều mà tôi không bao giờ làm được". Sarah khi độc thoại cũng khẳng định rằng Kẻ hủy diệt đã "học được giá trị của cuộc sống nhân loại". Cảm xúc trên của Kẻ hủy diệt mạnh đến nỗi anh bất chấp cả mệnh lệnh của John Connor cho điều tốt hơn.

Bề ngoài hữu cơ

T-800 ( Model 102 )
T-102 có ngoại hình khác T-101

T-600
T-600 là một con Robot thế hệ cũ,nó không giống T-888, chỉ cần giật điện là hệ thống sẽ tắt nguồn.Và khung giáp làm từ thép thường nên bị gỉ sét, di chuyển chậm nhưng được trang bị vũ khí hạng nặng trên hai tay

T-888
T-888 là một con Robot thế hệ mới,nếu muốn tắt nguồn của nó cần phải dùng dây điện đang bị quá tải cuốn vào cổ.Sau 120 giây hệ thống sẽ khởi động lại.Nó nhanh hơn và mạnh hơn so với các thế hệ cũ như T800 nhờ các pít-tông mới, với lớp giáp dày hơn được làm từ hợp kim Coltan

T-800
Là thế hệ đầu tiên của dòng Kẻ Hủy Diệt thế hệ T-8xx, trong dòng T-800 còn có mẫu khác là T-850 và T-888. Nó có khung xương làm bằng hợp kim hyperalloy, nó đã giúp Skynet thâm nhập vào trung tâm Kháng chiến nhờ khả năng cải trang y như thật và chỉ có chó nghiệp vụ đã được huấn luyện mới phân biệt được, T-800 có khả năng thích nghi nhanh với môi trường và sử dụng thông thạo súng

T-850
Là phiên bản nâng cấp của T-800, được trang bị lớp giáp dày hơn để chống lại vũ khí plasma ( Vẫn bị ảnh hưởng nhất định với một số bộ phận bên trong ), T-850 nhanh hơn, mạnh hơn và nó có thể thực hiện các hành vi xã hội phức tạp hơn, nó còn có khả năng ghi đè mệnh lệnh ban đầu hay tự khởi động lại hệ thống sau khi bị tắt

T-1000/1001
T-1000 xuất hiện trong Kẻ Hủy Diệt 2. Còn T-1001 được xuất hiện trong Kẻ hủy diệt: Biên niên sử về Sarah Connor. Hai loại kẻ huỷ diệt này đều được làm từ kim loại được chế tạo dựa trên công nghệ nano, một dạng kim loại lỏng. Nhờ vậy chúng có thể bắt chước ngoại hình của bất kì người lớn nào, biến đổi tay thành các vũ khí dạng đâm và di chuyển qua khoảng trống của các vật thể rắn.

T-X
Xuất hiện ở Kẻ hủy diệt 3. Đây là kẻ hủy diệt duy nhất có ngoại hình ban đầu là nữ giới, tên thật là Terminatrix (viết tắt T-X). Ngoài năng lực biến thân giống T-1000 nhờ cấu tạo là kim loại đa hình bọc khung cơ thể kim loại, chủng rô bốt này được trang bị tích hợp những vũ khí hạng nặng (súng plasma, cưa tròn, súng phun lửa) và cả thiết bị điều khiển những máy móc lạc hậu hơn.

T-3000 (John Connor)
Đây là một chủng robot mới xuất hiện vào Kẻ hủy diệt: Thời đại Genisys có hình dáng của John Connor sau khi anh bị T-5000 tấn công, mẫu robot này cấu thành từ những con robot siêu nhỏ của skynet nên có thể chống lại hay chữa lành bất kì vết thương nào, chủng robot này tân tiến đến mức nó có thể hòa vào cơ thể của John nhưng vẫn giữ tính cách của anh như lúc còn là con người

T-5000 (Skynet)
Đây là chủng robot rất bí ẩn, được skynet truyền tải kí ức vào sau khi Quân kháng chiến đánh sập lõi hệ thống của Skynet trong Kẻ huỷ diệt 5: Genisys

Rev-9
Đây là mẫu Kẻ hủy diệt nguy hiểm nhất đã từng được tạo ra bởi Legion, xuất hiện vào Kẻ hủy diệt: Vận mệnh đen tối nó có hết khả năng của dòng  Kẻ hủy diệt , T-800  và T-1000 và còn thêm khả năng khủng khiếp nhất là có thể tách đôi cơ thể, một bản thể của T-800 và một bản của T-1000, tuy nhiên nó vẫn có thể bị chết như T1000

Rev-7
Nó giống với Kẻ hủy diệt  Rev-9 nhưng được thiết kế riêng để cho chiến đấu, Nó khát máu và điên cuồng hơn và còn có khả năng đôi thành 2 bản thể T1000, nhưng nó lại không có hình dạng con người như Rev-9

Cyborg (Marcus Wright)
Xuất hiện trong Kẻ huỷ diệt 4:Sự cứu rỗi, là người máy tiên tiến nhất của Skynet ở thời điểm đó với nhiệm vụ vô thức dụ John Connor vào trung tâm của Skynet. Chủng rô bốt này tiên tiến đến mức nó có khả năng nói chuyện và có cảm xúc giống chính xác một con người (do những bộ phận nhân tạo duy nhất là khung xương kim loại và phần cứng thu phát tín hiệu của Skynet ở sau đầu), nhưng lại thua kém về mặt thể chất so với mẫu cũ như T-800 vì loại rô bốt này cần nội tạng để duy trì sự sống nên chỉ cần tác động một lực vào vùng tim thì rô bốt sẽ bất tỉnh

T-900 ( TOK-715 )
Xuất hiện trong Kẻ huỷ diệt:Biên niên sử Sarah Connor là bản nâng cấp của T-888 với khung xương endoskeleton làm từ hợp kim Coltan, nó nhanh và mạnh hơn T-888, ngoài ra loại robot này còn được trang bị module để có thể bắt chước các hành vi xã hội phức tạp như khóc, ăn uống,...

Các tổ chức trong series Kẻ hủy diệt

Skynet
Đây là tổ chức được lãnh đạo bởi một siêu máy tính Skynet, nhằm tận diệt loài người siêu máy tính này tạo ra các hầu hết các kẻ hủy diệt từ Kẻ Hủy Diệt cho đến Kẻ Hủy Diệt: Thời đại Genisys đến phần Kẻ Hủy Diệt: Vận mệnh đen tối thì được thay thế bởi Legion

Quân kháng chiến
Đây là tập hợp những người đã sống sót sau ngày Phán Xét và lập nên tổ chức chống lại Skynet và được lãnh đạo bởi John Connor, Nhưng đến phần "Genisys" thì John đã bị biến đổi anh thành kẻ hủy diệt T-3000

Thành phần sản xuất

Đánh giá

Doanh thu

Phê bình

Văn hóa

Lãnh vực khác

Sách văn học

Truyện tranh

Trò chơi điện tử

Liên quan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim giả tưởng Mỹ


title: Bathybembix delicatula

text:
{{Bảng phân loại
| name = Bathybembix delicatula
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Mollusca
| classis = Gastropoda
| unranked_superfamilia = nhánh Vetigastropoda
| superfamilia = Seguenzioidea
| familia = Calliotropidae'
| subfamilia =
| genus = Bathybembix
| subgenus =
| species = B. delicatula| binomial = Bathybembix delicatula
| binomial_authority = Dell, 1990
| synonyms_ref =
| synonyms =
}}Bathybembix delicatula''' là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae,.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bathybembix


title: Hydriris ornatalis

text:
Hydriris ornatalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. It has a wide distribution và được tìm thấy ở Nam Âu, châu Á, Úc, Châu Phi và Bắc Mỹ, ở đó nó is restricted to Florida.

Sải cánh dài khoảng 16 mm.

Ấu trùng ăn các loài Convolvulaceae, bao gồm Ipomoea aquatica.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Moths và Butterflies of châu Âu và North Africa
lepidoptera.pl
Fauna Europaea

Hydriris
Động vật được mô tả năm 1832
Côn trùng châu Âu
Động vật Comoros


title: Megachile ignita

text:
Megachile ignita là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1853


title: Anthicus sacramento

text:
Anthicus sacramento là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Anthicidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Anthicus sacramento. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Anthicus
Động vật Mỹ
Động vật được mô tả năm 1978


title: Guardo

text:
Guardo là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2013 (INE), đô thị này có dân số là 6.915 người.

Tọa độ 42° 47' 00" bắc, 4° 50' 00" tây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aerial Photograph
 More Information about Guardo  (In Spanish)
 Interactive Map  (In Spanish)
 Información, historia y fotografías de Guardo

Đô thị ở Palencia


title: Kiều hoa rừng

text:
Kiều hoa rừng (danh pháp hai phần: Calanthe sylvatica) là một loài địa lan.

Cây phân bố ở Việt Nam và Madagascar.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
S
S
S
M
Thực vật Mauritius
Thực vật được mô tả năm 1822
Lan Châu Phi
Lan Madagascar


title: Xylocopa dejeanii

text:
Xylocopa dejeanii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1841
Động vật Nam Á
Động vật Đông Nam Á
Côn trùng thụ phấn


title: Brasles

text:
Brasles là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Copelatus aemulus

text:
Copelatus aemulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo & Rocchi miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Lamelloporus americanus

text:
Lamelloporus là một chi nấm thuộc họ Meruliaceae. Là một chi đơn loài, nó chứa loài duy nhất Lamelloporus americanus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lamelloporus at Index Fungorum

Lamelloporus


title: Perdita lucens

text:
Perdita lucens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Haplochromis nuchisquamulatus

text:
Haplochromis nuchisquamulatus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Kenya và is known to inhabit hồ Victoria.

Chú thích

Tham khảo

Haplochromis
Động vật Kenya
Cá châu Phi
Động vật được mô tả năm 1888


title: Dalopius apterus

text:
Dalopius apterus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: Charaxes zoolina

text:
The Club-tailed Emperor hay Club-tailed Charaxes (Charaxes zoolina) là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở miền nam châu Phi.

Sải cánh dài 40–45 mm đối với con đực và 50–58 mm đối với con cái. Thời gian bay từ tháng 10 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Entada spicata, Entada abyssinica, Entada natalensis, Acacia natalitia, Acacia schweinfurthi, Acacia brevispica, và Acacia kraussiana.

Subpecies
Listed alphabetically.
C. z. betsimisaraka Lucas, 1872
C. z. ehmckei Dewitz, 1882
C. z. mafugensis Jackson, 1956
C. z. zoolina (Westwood, [1850])

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

zoolina
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN


title: 16073 Gaskin

text:
16073 Gaskin (1999 RK129) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Dicranomyia ornatipennis

text:
Dicranomyia ornatipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Callulops kopsteini

text:
Callulops kopsteini là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Callulops kopsteini. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Callulops


title: Hylaeus melanosoma

text:
Hylaeus melanosoma là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1920


title: Sougraigne

text:
Sougraigne là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Sougraignois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sougraigne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Sougraigne trên trang mạng của Insee
 Sougraigne trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Sougraigne trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Sougraigne sur Mapquest

Sougraigne


title: Couladère

text:
Couladère  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 245 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Điện trở kéo lên

text:
Điện trở kéo lên là một điện trở được dùng khi thiết kế các mạch điện tử logic. Nó có một đầu được nối với nguồn điện áp dương (thường là Vcc hoặc Vdd) và đầu còn lại được nối với tín hiệu lối vào hoặc ra của một mạch logic chức năng.

Điện trở kéo lên có thể được lắp đặt tại các lối vào của các khối mạch logic để thiết lập mức logic lối vào của khối mạch khi không có thiết bị ngoài nối với lối vào. Điện trở kéo lên cũng có thể được lắp đặt tại các giao diện giữa hai khối mạch logic không cùng loại logic, đặc biệt là khi hai khối mạch này được cấp nguồn khác nhau. Ngoài ra, điện trở kéo lên còn được lắp đặt tại lối ra của khối mạch khi lối ra không thể nối nguồn để tạo dòng, ví dụ các linh kiện logic TTL có cực góp hở.

Đối với họ logic lưỡng cực với nguồn nuôi 5 Vdc thì giá trị của điện trở kéo lên thường nằm trong khoảng 1000 đến 5000 Ôm, tùy theo yêu cầu cấp dòng trên toàn giải hoạt động của mạch. Với logic CMOS và logic MOS chúng ta có thể sử dụng các điện trở có giá trị lớn hơn nhiều, thường từ vài ngàn đến một triệu Ôm do dòng rò rỉ cần thiết ở lối vào là rất nhỏ.

Tham khảo
Trong việc thiết kế các vi mạch ứng dụng, nếu một IC có ngõ ra loại cực thu để hở giao tiếp với nhiều IC khác thì giá trị của điện trở kéo lên sẽ tương đối nhỏ (khoảng vài trăm Ôm). Bởi vì lúc này hệ số fanout lớn dẫn đến dòng ngõ ra của IC phải lớn để đủ cung cấp cho các ngõ vào của các IC khác, nếu không vi mạch sẽ hoạt động chập chờn hoặc có thể không hoạt động.

Xem thêm
 Điện trở

Tham khảo

Điện trở
Mạch điện

de:Open circuit#Pull-up


title: La Celle-sur-Loire

text:
La Celle-sur-Loire là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 798. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2006, dân số ước tính là 826 người.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Herpeperas

text:
Herpeperas là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Chalcalburnus chalcoides

text:
Alburnus chalcoides là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở Iran, Áo, Bosna và Hercegovina, Bulgaria, Croatia, Đức, Hungary, Ý, România, Serbia và Montenegro, Slovenia, Turkmenistan, và Uzbekistan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Chalcalburnus chalcoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

C
Cá châu Á
Cá châu Âu
Cá nước ngọt châu Âu
Alburnus
Động vật được mô tả năm 1772

sr:Буцов


title: Dalhousie

text:
Dalhousie là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Chamba thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Dalhousie có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 1954 mét (6410 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dalhousie có dân số 7419 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Dalhousie có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Dalhousie, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Himachal Pradesh