title: Phúc Kiến Thổ Lâu

text:
Phúc Kiến Thổ Lâu () là các nhà ở xây bằng đất nện của người Khách Gia ở vùng núi phía đông nam tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Hầu hết các công trình này được xây dựng từ thế kỷ 12 đến 20.

Một thổ lâu là một cấu trúc lớn bằng đất, có hình dạng phổ biến là tròn hoặc chữ nhật, với những bức tường có độ dày rất lớn cao từ ba đến năm tầng và bên trên cùng lợp ngói. Một thổ lâu có sức chứa có thể lên tới 800 người. Bên trong những bức tường dày này là những sảnh, nhà kho, giếng và khu vực sinh hoạt, toàn bộ cấu trúc giống như một thành phố pháo đài nhỏ.

Những bức tường được tạo bằng cách trộn đất nện với đá, tre, gỗ hoặc các vật liệu có sẵn khác để tạo thành những bức tường dày đến . Cành cây, gỗ và tre thường được đặt sâu trong tường giúp gia cố. Kết quả là, một tòa nhà lấy ánh sáng tốt, thông gió, chống gió, động đất, ấm áp về mùa đông và mát mẻ về mùa hè. Thổ lâu Phúc Kiến thường chỉ có một cổng chính được che chắn bởi bốn cánh cửa gỗ dày từ , được gia cố bên ngoài thêm các tấm thép. Tầng cao nhất của thổ lâu có những lỗ súng nhằm mục đích phòng thủ.

Hầu hết các thổ lâu tại Phúc Kiến ngoại trừ ở Hoa An tập trung trong một khu vực địa lý tương đối nhỏ giữa Vĩnh Định và Nam Tĩnh. Chúng được quản lý như là một địa điểm du lịch gọi là Thắng cảnh Thổ lâu Nam Tĩnh, với lối vào ở thị trấn Thư Dương. Tổng cộng có 46 thổ lâu ở Phúc Kiến đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2008 như là "ví dụ đặc biệt về truyền thống xây dựng và minh họa chức năng cho một kiểu tổ chức sinh hoạt và phòng thủ chung trong mối quan hệ hài hòa với môi trường". Một số cụm thổ lâu nổi tiếng có thể kể đến Thổ lâu Sơ Khê, Điền Loa Khanh, Hà Khanh, Cao Bắc, Đại Địa, Hồng Khanh, Dụ Xương, Thừa Khải, Chấn Thành, Tập Khánh.

Thuật ngữ
Từ những năm 1980, Phúc Kiến thổ lâu đã được nhiều người gọi là "Khách Gia thổ lâu", "nhà ở đất", "nhà lớn dạng tròn" hay đơn giản là "thổ lâu". Thổ lâu (土樓) dịch theo nghĩa đen có nghĩa là cấu trúc bằng đất. Phúc Kiến thổ lâu có nghĩa là cấu trúc bằng đất ở Phúc Kiến. Các học giả và kiến trúc Trung Quốc đã tiêu chuẩn hóa thuật ngữ Phúc Kiến Thổ lâu.

Các ấn phẩm đầu tiên về Thổ lâu xuất hiện trong một tạp chí của Viện Công nghệ Nam Kinh năm 1957 đã nói về Thổ lâu như là nhà của người Khách Gia chủ yếu nằm ở Vĩnh Định, tây nam Phúc Kiến. Tuy nhiên, đến thập niên 1980, một lượng nghiên cứu đáng kể cũng đã được công bố về những thổ lâu của người Khách Gia và nhóm các dân tộc khác ở Nam Phúc Kiến, được gọi là người Mân Nam. Chúng chủ yếu được tìm thấy ở đông Vĩnh Định, đặc biệt là Nam Tĩnh và Bình Hòa.

Đặc điểm
Các thổ lâu nằm trong danh sách di sản thế giới đều là các thổ lâu được xây dựng trên diện tích lớn, bao gồm các tòa nhà xây bằng đất nện quây thành hình vuông hoặc hình tròn với hướng mở quay vào trong, tạo thành một khối kiến trúc vừa thích hợp làm nhà ở cho nhiều gia đình, vừa thích hợp để phòng thủ chống trộm cướp. Tường đất của các thổ lâu này có thể dày tới gần 2 mét, thổ lâu có thể có từ 3 đến 5 tầng với tầng trên cùng lợp ngói, các thổ lâu lớn có thể là chỗ ở cho 80 gia đình.

Ở giữa thổ lâu thường là một sân trời có giếng nước, chỗ thờ cúng tổ tiên và là nơi tổ chức các hoạt động cộng đồng như hiếu, hỉ. Các gia đình ở trong cùng một thổ lâu thường ít có sự phân biệt về mặt địa vị xã hội hay của cải, tất cả các căn hộ trong thổ lâu được xây dựng giống nhau, các tài sản chung như giếng nước, cây trái trong thổ lâu cũng thường được coi là tài sản chung chứ không thuộc về một gia đình nhất định nào. Sự bình đẳng trong quan hệ này cùng kiến trúc thuận lợi cho phòng thủ giúp cho các thổ lâu dễ dàng hơn trong việc chống lại nạn trộm cướp hoành hành ở miền Nam Trung Quốc.

Hình ảnh

Xem thêm
 Thổ lâu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức  của di sản

Công trình kiến trúc Phúc Kiến
Phúc Kiến
Thổ lâu


title: Habropoda sinensis

text:
Habropoda sinensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Habropoda
Động vật được mô tả năm 1937


title: Atoconeura kenya

text:
Atoconeura kenya là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Kenya, Tanzania, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Atoconeura kenya. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Atoconeura


title: Gymnastes tridens

text:
Gymnastes tridens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gymnastes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: HMS Archer (D78)

text:
HMS Archer (D78) là một tàu sân bay hộ tống thuộc lớp  Long Island được chế tạo tại Hoa Kỳ trong những năm 1939–1940 và được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó được chế tạo như là tàu chở hàng Mormancland, nhưng được cải biến thành một tàu sân bay hộ tống và được đổi tên thành HMS Archer. Việc cải biến nó gây ra những trục trặc thường xuyên khiến nó phải được rút khỏi những hoạt động trên tuyến đầu. Nó được sử dụng như một tàu tiếp vận, và rồi như một tàu nghỉ ngơi, trước khi được tái trang bị và hoạt động như một tàu buôn vận chuyển máy bay Empire Lagan.

Sau chiến tranh nó được hoàn trả cho Hải quân Hoa Kỳ dưới tên gọi Archer trước khi được bán cho tư nhân và được cải tạo thành một tàu biển chở hành khách, Anna Salén. Nó được sử dụng để chở người dân di cư đến Australia và Canada vào đầu những năm 1950. Nó được bán và đổi tên thành Tasmania, và sau các hoạt động chở hành khách khác, nó được cải biến trở lại thành tàu chở hàng. Sau đó nó lại được bán và đổi tên thành Union Reliance. Nó bị tháo dỡ sau một tai nạn va chạm và hỏa hoạn tại Texas vào năm 1961.

Thiết kế
Hệ thống động lực của nó bao gồm bốn động cơ diesel 7 xy-lanh, kích cỡ 520 mm đường kính và 690 mm hành trình (20½ × 27 inch); dẫn động một trục chân vịt duy nhất thông qua hộp ghép điện-từ và hộp số giảm tốc. Động cơ được chế tạo bởi hãng Busch-Sulzer Brothers Diesel Engine Co. tại St Louis, Missouri; mỗi chiếc sản sinh công suất 2.060 mã lực. Đối với HMS Archer, nó có tầm xa hoạt động 26.900 km (14.550 hải lý) ở tốc độ 18,5 km/h (10 knot).

Lịch sử hoạt động

Mormacland
Mormacland được đặt lườn như một tàu chở hàng C3M  vào ngày 1 tháng 8 năm 1939 theo một hợp đồng với Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ (ký hiệu lườn 46) bởi hãng Sun Shipbuilding and Drydock Company tại Chester, Pennsylvania với ký hiệu xưởng tàu 184. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 12 năm 1939 và hoàn tất vào ngày 24 tháng 4 năm 1940.

Mormacland có tải trọng hữu dụng 7.889 GRT. Nó được hãng Moore-McCormack Lines Inc. đưa vào hoạt động, và đặt cảng nhà tại New York, cho đến ngày 6 tháng 3 năm 1941 khi nó được Hải quân Hoa Kỳ trưng dụng và gửi đến xưởng đóng tàu của hãng Newport News Shipbuilding & Drydock Co tại Newport News thuộc Virginia để cải biến thành một tàu sân bay hộ tống.

USS Archer
Công việc cải biến bao gồm bổ sung một sàn đáp nhẹ bằng gỗ bên trên một khung giàn bên trên con tàu, che phủ khoảng 70% chiều dài con tàu. Sàn đáp được phục vụ bởi một thang nâng đặt phía sau nơi bố trí hầm chứa máy bay. Công việc cải biến hoàn tất vào ngày 15 tháng 11 năm 1941. Nó được đưa vào hoạt động dưới tên gọi USS Archer, mang ký hiệu lườn BAVG-1 trước khi được chuyển sang phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh.

Archer là một tàu chị em với chiếc Long Island (CVE-1). Giống như Long Island, Archer không có đảo cấu trúc thượng tầng; cầu tàu nguyên thủy của nó được giữ lại và mở rộng sang hai bên mạn để cải thiện tầm nhìn. Ống khói của nó được thay thế bằng hai ống thoát từ động cơ diesel ra hai bên sàn đáp. Các động cơ diesel Busch-Sulzer của nó đôi khi tạo ra nhiều khói đen đến mức máy bay hạ cánh không thể trông thấy người dẫn đường hay sàn đáp.

USS Archer không có vỏ giáp, mặc dù nó được trang bị ba khẩu pháo 102 mm (4 inch) và các bệ dành cho 4 khẩu 20 mm nòng đôi và 7 súng máy 20 mm nòng đơn. Nó có một máy phóng thủy lực, 9 dây hãm và 3 rào chắn. Sàn đáp của nó ở độ cao 15,8 m (52 ft) so với mực nước.

Archer trở thành chiếc đầu tiên trong tổng số 38 tàu sân bay hộ tống Hoa Kỳ cải biến từ Kiểu C3 được chuyển cho Anh Quốc trong giai đoạn 1941-1944, và là một trong số năm chiếc gắn động cơ diesel, trong khi số còn lại được trang bị động cơ turbine hộp số. Không giống những chiếc khác, Archer được trang bị bốn động cơ diesel thay vì hai.

HMS Archer
Hai ngày sau khi công việc cải biến hoàn tất, USS Archer được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh và được đưa vào phục vụ như một phần của Chương trình Cho thuê-Cho mượn. Ngày 23 tháng 12 năm 1941, ba chiếc Grumman F4F Wildcat của Hải quân Hoa Kỳ hạ cánh trên Archer để thử nghiệm máy gia tốc phóng. Máy gia tốc vận hành bằng thuốc phóng đã bị tịt, làm chiếc máy bay đầu tiên bị rơi xuống biển do không đạt đến tốc độ cất cánh cần thiết. Hai chiếc máy bay còn lại được phóng thành công. HMS Archer đi vào xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 24 tháng 12 năm 1941 để sửa chữa máy phóng, vốn bị hư hại bởi việc thuốc phóng tịt ngòi. Ngày 2 tháng 1 năm 1942, Archer hoàn tất việc chạy thử máy. Ngày 9 tháng 1, nó xuôi dòng sông Delaware hướng đến Norfolk, Virginia nơi nó nhận máy bay lên tàu để vận chuyển sang Anh Quốc. La bàn hồi chuyển của nó bị hỏng gần đảo Goose, rồi sau đó động cơ của nó phát sinh những trục trặc. Sau khi được sửa chữa, nó đi đến Norfolk, và vào ngày 12 tháng 1 nó nhận lên tàu mười một chiếc máy bay tiêm kích Martlet Mark I.

HMS Archer rời Norfolk vào ngày 13 tháng 1, nhưng nhanh chóng gặp trục trặc ở hệ thống lái và la bàn hồi chuyển lại bị hỏng, Nó được sửa chữa và cho hướng đến Kingston thuộc Jamaica. Cuối ngày hôm đó, Archer va chạm với chiếc tàu Mỹ mang cờ Peru SS Brazos tải trọng 4.497 GRT ở khoảng 370 km (200 hải lý) về phía Đông Charleston, Nam Carolina(). Archer bị hư hại mũi tàu, và sau đó bị chúi mũi 5° sau khi hư hỏng và việc ngập nước được kiểm soát. Cả hai con tàu đều bị chết đứng giữa biển. 35 thành viên thủy thủ đoàn của Brazos được chuyển sang Archer trên những bè cứu sinh của chính họ, và Brazos chìm vào ngày 14 tháng 1. Thuyền trưởng của Archer gọi điện yêu cầu trợ giúp, và vào lúc bình minh bắt đầu di chuyển hướng vào bờ, nhưng do phân nửa chân vịt của nó ở bên trên mặt nước, việc di chuyển hết sức chậm chạp. Vào ngày 16 tháng 1, nó gặp gỡ chiếc tàu kéo Tallapoosa của Lực lượng Tuần duyên nhưng đã thất bại không thể kéo Archer. Người ta quyết định Archer sẽ tiếp tục di chuyển bằng động lực của chính nó cho đến khi một tàu kéo mạnh hơn có thể trợ giúp nó. Ngày 17 tháng 1, USS Cherokee  tiếp cận và kéo nó về Charleston, đến nơi vào ngày 21 tháng 1. Nó vào ụ tàu ngày 28 tháng 1 để sửa chữa, và phải mất sáu tuần để hoàn tất.

Ngày 7 tháng 3 năm 1942, Archer nhận lên tàu 12 chiếc Martlet để chuyển cho tàu sân bay Illustrious cùng bốn chiếc Fairey Swordfish của chính nó thuộc Phi đội Không lực Hải quân 834 bay đến từ Jamaica. Nó lên đường vào ngày 18 tháng 3 hướng đến San Juan, Puerto Rico cùng với tàu tuần dương Devonshire và hai tàu khu trục như một phần của đoàn tàu vận tải AS 2. Vào ngày 22 tháng 3 Archer một lần nữa gặp trục trặc với hệ thống lái. Nó ghé vào San Juan ngày 23 tháng 3 rồi gia nhập trở lại đoàn tàu vận tải vào ngày 24 tháng 3. Các cuộc tuần tra chống tàu ngầm được thực hiện mà không phát hiện đối phương, nhưng một chiếc Swordfish bị hư hại nặng vào ngày 30 tháng 3 khi nó bị mất móc đuôi và đâm vào các rào chắn. Mặc dù động cơ và la bàn hồi chuyển của nó tiếp tục có những sự cố, nó đi đến Freetown thuộc Sierra Leone vào ngày 3 tháng 4. Đến ngày 9 tháng 4, mười hai chiếc Martlet mới nguyên của Archer được chuyển cho Illustrious và nó nhận lại hai chiếc Martlet từ Illustrious.

Vào ngày 15 tháng 6 năm 1942, một trong những chiếc Swordfish của nó là máy bay đầu tiên hạ cánh trên đảo Ascension. Đội bay đang tìm kiếm những người còn sống sót của chiếc SS Lyle Park vốn bị tàu ngầm Đức U-752 đánh chìm. Họ đã hạ cánh tại đây nhằm chuyển một thông điệp của Bộ Hải quân.

Hệ thống động lực của Archer tiếp tục gây ra những vấn đề, đặc biệt là đối với bộ ly hợp điện-từ. Nếu ly hợp bị tách ra, động cơ sẽ quay với tốc độ cực nhanh, buộc phải ngừng động cơ để sửa chữa. Điều này là một trở ngại lớn nếu như đang cho máy bay cất cánh hoặc có tàu ngầm đối phương ở gần. Vào ngày 26 tháng 6, Archer rời Freetown hướng đến Bermuda, nơi nó được sửa chữa. Công việc bắt đầu vào ngày 15 tháng 7 và mất khoảng 14 tuần để hoàn tất. Sau đó Archer đi đến New York nơi nó gia nhập đoàn tàu vận tải UGS 2 để rời New York vào ngày 2 tháng 11 hướng đến Casablanca, Morocco. Nó chuyển 30 máy bay Curtiss P-40 Warhawk và nhân sự Mỹ đến Casablanca. Sau đó nó lên đường đi Gibraltar gia nhập đoàn tàu vận tải MKF 3, và rời Gibraltar vào ngày 27 tháng 11. Khi Archer về đến Anh Quốc, nó được gửi đến Liverpool cho một đợt tái trang bị bắt đầu từ ngày 4 tháng 12, khi mà sàn đáp của nó được kéo dài thêm.

Ngày 19 tháng 2 năm 1943, Archer nhận lên tàu chín chiếc Martlet V thuộc Phi đội Không lực Hải quân 892, và vào ngày 28 tháng 2 nhận thêm chín chiếc Swordfish Mk II thuộc Phi đội Không lực Hải quân 819. Nó được Vua George VI thị sát vào ngày hôm sau, và rồi được gửi đến các xưởng tàu tại Clyde và tại Belfast để được chỉnh sửa. Vào đầu tháng 5, Archer gia nhập Đội Hộ tống 4 ngoài khơi Iceland cho các hoạt động hộ tống đoàn tàu vận tải. Nó gia nhập đoàn tàu vận tải ONS 6 vào ngày 9 tháng 5 và đoàn tàu ON 182 vào ngày 12 tháng 5, và tách khỏi các đoàn tàu vận tải vào ngày 14 tháng 5. Đến ngày 21 tháng 5 nó gia nhập đoàn tàu vận tải HX 239. Vào ngày 23 tháng 5, một chiếca Swordfish II thuộc phi đội 819 đã đánh chìm tàu ngầm U-752 bằng Rocket Spear, một loại vũ khí mới, tại tọa độ . Mười ba người còn sống sót được chiếc HMS Escapade bắt làm tù binh chiến tranh. U-752 trở thành chiếc U-boat Đức đầu tiên bị đánh chìm bởi rocket và chỉ là chiếc thứ hai bị đánh chìm bởi máy bay xuất phát từ một tàu sân bay hộ tống. Archer tách khỏi đoàn tàu vận tải HX 239 vào ngày 24 tháng 5. Sau đó nó gia nhập đoàn tàu vận tải KMS 18B vào ngày 26 tháng 6 và tách ra vào ngày 3 tháng 7. Sau đó nó được cho rút khỏi Đội Hộ tống 4 để tham gia các cuộc tập trận trong biển Irish, rồi được gửi đến vịnh Biscay đảm nhiệm vai trò tuần tra chống tàu ngầm, nhưng được cho rút khỏi nhiệm vụ này sau một tuần do vắng bóng những chiếc U-boat và cũng do những hư hỏng của chính nó vừa được phát hiện. Nó đi đến Devonport vào ngày 27 tháng 7 và công việc bảo trì được tiến hành vào ngày hôm sau. Sau đó Archer hướng đến Clyde để sửa chữa động cơ, đến nơi vào ngày 3 tháng 8.

Người ta khám phá ra Archer mắc phải nhiều khiếm khuyết rộng rãi, và nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 6 tháng 11 năm 1943, được sử dụng như một tàu dự trữ tiếp liệu tại Gare Loch. Đến tháng 3 năm 1944, Archer được cho kéo đến Loch Alsh nơi nó được sử dụng như một tàu nghỉ ngơi cho đến tháng 8 khi nó được gửi đến Belfast để sửa chữa nhằm cho phép nó có thể hoạt động như một tàu vận chuyển máy bay. Công việc sửa chữa kéo dài bảy tháng rưỡi.

Empire Lagan
Sau khi hoàn tất việc sửa chữa vào ngày 15 tháng 3 năm 1945, HMS Archer được chuyển cho Bộ Vận tải Chiến tranh và được đặt lại tên là Empire Lagan. Nó được sử dụng vào việc vận chuyển máy bay sang Anh Quốc. Hoạt động dưới sự quản lý của hãng tàu Blue Funnel Line và sau đó là A Holt & Co., Empire Lagan đăng ký cảng nhà tại London. Empire Lagan thực hiện chuyến đi đến Hoa Kỳ trong thành phần đoàn tàu vận tải UC 69, vốn đã rời Liverpool vào ngày 24 tháng 5 năm 1945 và đi đến New York vào ngày 3 tháng 6 năm 1945. Sau đó nó lên đường đi đến Norfolk, Virginia.

Archer
Ngày 9 tháng 1 năm 1946, Empire Lagan được hoàn trả cho Hải quân Mỹ và được đặt lại tên là USS Archer. Nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 26 tháng 2 năm 1946. MV Archer bị cho bỏ không tại Norfolk, Virginia, cho đến ngày 30 tháng 9 năm 1947 khi nó được bán cho J F Luley tại New York để hoạt động thương mại.

Anna Salén
Archer được mua lại bởi Sven Salén tại Stockholm và được đăng ký dưới quyền sở hữu của hãng Rederi Pulp AB. Nó được đổi tên thành Anna Salén và được cải biến thành một tàu chở hành khách, khi cấu trúc thượng tầng được mở rộng từ sàn tàu trước cho đến đuôi tàu. Trên tàu có đủ chỗ cho 600 hành khách trên một hạng duy nhất, và cảng nhà của nó là Stockholm. Sau khi được cải tạo Anna Salén có tải trọng 11.672 GRT, và được sử dụng trên các tuyến đường biển từ Châu Âu đến Australia và Canada. Chuyến đi đầu tiên như một tàu chở khách là từ Naples, Ý đến Melbourne và Sydney. Trong chuyến đi thứ ba, Anna Salén gặp trục trặc trong Ấn Độ Dương và phải cố gắng để ghé vào Aden. Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, Anna Salén lại tiếp tục phục vụ. Chuyến đi tiếp theo được bắt đầu vào ngày 27 tháng 11 năm 1950, khi Anna Salén rời Bremerhaven hướng sang Australia. Trong cuộc hành trình này, một trong số những người di dân, Herr Gustav Kovaks, đã thực hiện một cuốn phim về cuộc hành trình. Cuốn phim được trình chiếu rộng rãi tại Đức để cung cấp cho người xem một cái nhìn về cách mà công việc di dân được tiến hành. Anna Salén đi đến Fremantle vào ngày 31 tháng 12 năm 1950 và lên đường hướng đến Melbourne cuối ngày hôm đó. Do nhận thức được rằng nó không thể đến được Melbourne trước năm mới, nên vì những lý do chính trị Anna Salén được lệnh quay trở lại Fremantle nơi tất cả 1.522 hành khách được đưa lên bờ. Trong chuyến đi tiếp theo, nó rời Bremen, Tây Đức vào ngày 2 tháng 7 năm 1953 để thực hiện một chuyến đi khứ hồi đến Quebec, Canada; chuyến đi kéo dài mất bảy ngày. Từ đầu cho đến giữa 1950, Anna Salén được sử dụng để đi lại giữa châu Âu, Sài Gòn và Australia. Vào ngày 26 tháng 12 năm 1951, Anna Salén gặp gỡ chiếc tàu buôn duyên hải Canada SS Mayfall đang phát tín hiệu cầu cứu. Chiếc tàu buôn gặp phải thời tiết xấu và bị hết nhiên liệu. Anna Salén đã kéo chiếc Mayfall đến St Johns rồi tiếp tục hành trình của mình đến Halifax. Vào ngày 13 tháng 8 năm 1952, Anna Salén va chạm với chiếc tàu đánh cá voi Na Uy SS Thorshovdi tải trọng 18.369 GRT tại cửa sông Pentland. Nó phải ghé vào Lyness với mũi tàu bị hư hại. Nó được bán vào năm 1955 cho một thương buôn Hy Lạp.

Tasmania
Anna Salén được hãng Compagnia Navigazione Tasmania SA, tại Piraeus mua lại và đặt lại tên là Tasmania. Nó được đặt dưới quyền quản lý của hãng tàu Hellenic Mediterranean Lines và được sử dụng trên các tuyến đường giữa các cảng Pháp và Australia, cũng như trên tuyến Piraeus - Melbourne thuộc hãng Hellenic Mediterranean Lines. Đến năm 1958, nó được cải biến thành một tàu chở hàng tải trọng 7.638 GRT. Nó được bán cho một thương nhân Đài Loan vào năm 1961.

Union Reliance
Tasmania được hãng tàu China Union Lines tại Đài Bắc mua lại, và được đổi tên thành Union Reliance, được sử dụng trên các tuyến đường giữa Đài Loan và Hoa Kỳ. Vào ngày 7 tháng 11 năm 1961, nó va chạm với tàu chở dầu Na Uy tải trọng 9.003 GRT tại Houston Ship Channel. Do hậu quả của vụ va chạm, Union Reliance bốc cháy và mắc cạn. Mười hai người trên chiếc Berea thiệt mạng trong vụ va chạm và đám cháy sau đó. Union Reliance bị chủ sở hữu từ bỏ. Xác tàu đắm được dời đi vào ngày 9 tháng 11 bởi giới chức Hoa Kỳ có thẩm quyền và được kéo đến Galveston, Texas. China Union Lines từ chối thanh toán chi phí trục vớt, và đã nộp đơn tại tòa án xin miễn trừ trách nhiệm. Tòa án đã phán quyết bán đấu giá Union Reliance và hàng hóa của nó để thanh toán chi phí phát sinh trong việc trục vớt. Ngày 12 tháng 1 năm 1962, Union Reliance được bán với giá 190.100 Đô-la để tháo dỡ. Nó được tháo dỡ tại New Orleans trong tháng 3 năm 1962.

Xem thêm
 Danh sách các tàu sân bay

Tham khảo

Liên kết ngoài
Photo of MV Mormacland
Painting of the sinking of U-752

Lớp tàu sân bay hộ tống Long Island
Tàu Kiểu C3 của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Tàu buôn của Anh
Tàu buôn của Thụy Điển
Tàu buôn của Hy Lạp
Tàu buôn của Đài Loan
Sự kiện hàng hải 1961


title: 18113 Bibring

text:
18113 Bibring (2000 NC19) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18113 Bibring

018113
018113
Tiểu hành tinh được đặt tên
20000705


title: Latirus mannophorus

text:
Latirus mannophorus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Hunspach

text:
Hunspach là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 671 người (thời điểm 1999). Xã thuộc vào trong số những làng đẹp nhất Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Bas-Rhin


title: Xiphocentron surinamense

text:
Xiphocentron surinamense là một loài Trichoptera thuộc họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Xiphocentron


title: Paleacrita

text:
Paleacrita là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Paleacrita longiciliata Hulst, 1898
Paleacrita merricata Dyar, 1903
Paleacrita vernata (Peck, 1795)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Bistonini


title: Labarthe, Tarn-et-Garonne

text:
Labarthe là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Chu Mạnh Trinh

text:
Chu Mạnh Trinh (朱孟楨, 1862 – 1905), tự Cán Thần, hiệu Trúc Vân, là một danh sĩ thời Nguyễn, tác giả bài phú Hàm Tử quan hoài cổ.

Thân thế sự nghiệp
Chu Mạnh Trinh sinh năm 1862, người làng Phú Thị, xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Cha là Chu Duy Tĩnh, từng làm quan đến chức Ngự sử.

Từ bé đã nổi tiếng thông minh, có tài văn chương. Năm 19 tuổi đỗ Tú tài rồi đến xin học với Phó bảng Phạm Hy Lượng; mấy năm sau được thầy gả con gái cho. Năm 25 tuổi đỗ Giải nguyên trường Hương khoa thi Bính Tuất (1885). Khoa thi Hội năm Nhâm Thìn (1892), ông đậu Tiến sĩ.
Sau khi đỗ Tam giáp tiến sĩ khoa Nhâm Thìn (đời Thành Thái thứ tư, Chu Mạnh Trinh được bổ làm Tri phủ Lý Nhân, tỉnh Hà Nội, có tiếng là công minh chính trực; có lần ông đã phạt đánh roi một tu sĩ người Pháp cậy thế lộng hành.

Làm Tri phủ ít lâu thì cha mất, Chu Mạnh Trinh xin cáo quan về cư tang. Lúc trở lại làm quan được thăng chức Án sát tỉnh Hà Nam, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên.

Ông mất năm 1905, khi mới 43 tuổi.

Tên ông được đặt cho nhiều con đường lớn tại các thành phố như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,.. Tại huyện Văn Giang (Hưng Yên) quê hương của Chu Mạnh Trinh có một ngôi trường mang tên ông là trường THCS Chu Mạnh Trinh tại Thị trấn Văn Giang, Huyện Văn Giang, Tỉnh Hưng Yên.

Tài hoa Chu Mạnh Trinh
Là một danh sĩ, Chu Mạnh Trinh nổi tiếng là người có tài văn chương. Tác phẩm nổi tiếng của Chu Mạnh Trinh là bài hát nói ''Hương sơn phong cảnh ca''::
 Mưỡu: Đàn thông phách suối vang lừng,Cá khe lắng kệ, chim rừng nghe Kinh.
 Hát nói: Bầu trời, cảnh bụt,Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay.Kìa non non, nước nước, mây mây,Đệ nhất động hỏi là đây có phải?Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái,Lửng lờ khe Yến cá nghe kinh.Thoảng bên tai một tiếng chày kình,Khách tang hải giật mình trong giấc mộng.Này suối Giải Oan, này chùa Cửa Võng,Này am Phật Tích, này động Tuyết Quynh.Nhác trông lên, ai khéo vẽ hình,Đá ngũ sắc long lanh như gấm dệt.Thăm thẳm một hang lồng bóng nguyệt,Chập chờn mấy lối uốn thang mây.Chừng giang sơn còn đợi ai đây,Hay tạo hoá khéo ra tay xếp đặt?Lần tràng hạt niệm "Nam Mô Phật",Cửa từ bi công đức biết là bao.Càng trông phong cảnh càng yêu!Bài Hàm Tử quan hoài cổ ca ngợi chiến công của Thượng tướng Trần Quang Khải, đời nhà Trần cũng được nhiều người biết:Bãi dài, sông bỗng cắt ngangCửa quan Hàm Tử luênh loang bóng chiều  Khói mờ, cây rậm, bờ xiêu  Lầu hoang, thu lạnh, mây theo gió về… Khoá then, nhờ đất hiểm kia Non sông muôn thuở khôn nhoà chiến công. Ngang ngọn giáo, khúc ca hùng  Hiên ngang nhớ thuở vẫy vùng tướng xưa… Bài Đề thơ trên vách miếu Mỵ Châu (Quá Cổ Loa yết Mỵ Châu miếu đề bích):Tình chồng vốn nặng, nghĩa cha sâu Oan tỏ cùng ai, hận mãi đau Móng chẳng còn thiêng, rùa đã tếch, Ngọc lưu vết lệ, bạng chìm sâu.Bia tàn cổ thụ, này sông núi, Bể biếc trời xanh, nọ mối sầu… Ngoài điện An Dương, ngôi miếu lạnh Trăng mờ, tiếng cuốc não canh thâu. Chu Mạnh Trinh là người đa tài. Ngoài tài thơ, ông còn là một nhà kiến trúc.

Ngôi đền Đa Hòa thuộc tổng Mễ Sở quê ông (nay thuộc xã Bình Minh huyện Khoái châu) thờ Chử Đồng Tử, do chính ông thiết kế, và đứng ra vận động xây dựng. Chu Mạnh Trinh cũng là người thiết kế chùa Thiên Trù (chùa Trò) ở khu danh thắng Các chùa ở Hương Sơn huyện Mỹ Đức. Cũng lấy nguồn cảm khích của rừng núi Hương Sơn, ông soạn bài hát nói "Hương Sơn phong cảnh" được coi là áng văn hay trong văn học Việt Nam.

Giai thoại
Tương truyền, năm 1905, cuộc thi Vịnh Kiều ở Hưng Yên có mời Nguyễn Khuyến làm giám khảo, Chu Mạnh Trinh gửi bài tới dự và đoạt giải nhất. Nguyễn Khuyến chấm thơ của Chu Mạnh Trinh cho là khá, tuy nhiên khi đọc đến hai câu trong bài vịnh Sở Khanh:"Làng nho người cũng coi ra vẻ,bợm xỏ ai ngờ mắc phải tay"Nguyễn Khuyến tỏ vẻ không bằng lòng, phê ngay vào bên cạnh rằng:"Rằng hay thì thực là hay,Đem "nho" đối "xỏ" lão này không ưa."Chu Mạnh Trinh biết được có ý giận Nguyễn Khuyến. Khi làm án sát ở Hưng Yên, nhân dịp Tết có gửi tặng Nguyễn Khuyến một chậu hoa trà là loài hoa có sắc nhưng không có hương, có hàm ý chê Nguyễn Khuyến mắt lòa không nhận ra được cái sắc của hoa. Hiểu được thâm ý của Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Khuyến làm một bài thơ gửi Chu Mạnh Trinh:"Tết đến người cho một chậu trà Đương say còn biết cóc đâu hoa! Da mồi tóc bạc, ta già nhỉ, Áo tía đai vàng, bác đó a? Mưa nhỏ những kinh phường xỏ lá Gió to luống sợ lúc rơi già! Lâu nay ta chỉ xem bằng mũi, Đếch thấy hơi thơm, một tiếng khà!"''

Tương truyền, Chu Mạnh Trinh đọc được vừa thẹn vừa ân hận.

Tham khảo

Danh Nhân Hưng Yên
Tài hoa Chu Mạnh Trinh

Quan lại nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Sinh năm 1862
Mất năm 1905
Người Hưng Yên
Tiến sĩ nhà Nguyễn


title: Évisa

text:
Évisa  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Evisa


title: Aqua (ban nhạc)

text:
Aqua là một ban nhạc pop/nhạc sàn Đan Mạch nổi tiếng cho đĩa đơn thành công vượt trội của họ năm 1997 tên là "Barbie Girl". Ban nhạc này được thành lập năm 1989, và đã giành được thành công lớn khắp thế giới cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000. Dù bị giới truyền thông chỉ trích, nhóm nhạc này đã vươn lên dẫn đầu Bảng xếp hạng đĩa đơn Anh quốc (UK Singles Chart) với 3 đĩa đơn đầu tiên, một thành công mà ít nghệ sĩ đạt được. Nhóm nhạc này đã phát hành 3 album, Aquarium năm 1997, Aquarius năm 2000, Megalomania năm 2011. Nhóm nhạc này đã bán được khoảng 33 triệu album và đĩa đơn. Giúp họ trở thành nhóm nhạc Đan Mạch thành công nhất mọi thời đại.

Trong thời kỳ đầu của mình, Aqua đã làm cho các đĩa đơn của họ xếp nhóm top 10 ở một số quốc gia nơi biểu diễn nhạc pop châu Âu thường không thành công, bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Úc, Brasil và Nhật Bản. Ban nhạc này cũng gây tranh cãi về lộng ngữ trong đĩa đơn "Barbie Girl" của họ, với việc nhà sản xuất búp bê Barbie là Mattel đã đệ đơn kiện nhóm nhạc này. Vụ kiện này cuối cùng đã bị bác bỏ vào năm 2002.

Nhóm nhạc này gồm hai thành viên hát chính là Lene Nystrøm (sinh ngày 2-10-1973) và René Dif (sinh ngày 17-10-1967), nghệ sĩ chơi đàn organ Søren Rasted (sinh ngày 13-6-1969), nghệ sĩ chơi guita Claus Norreen (sinh ngày 5-6-1970). Tất cả thành viên đều là người Đan Mạch, ngoại trừ Lene là người Na Uy. Nhóm tan rã năm 2001, Lene, René và Søren đã giành được thành công trên bảng xếp hạng solo, còn Claus đã tiếp tục trong ngành âm nhạc remixing các tư liệu của các nghệ sĩ khác. Ngày 26-10-2007, nhóm thông báo sẽ tổ chức 1 tour lưu diễn nhằm tái hợp nhóm cũng như việc phát hành album tổng hợp có tài liệu mới. Album thứ ba của nhóm, Megalomania xuất bản vào ngày 3-10-2011. Sau tour lưu diễn tái hơp nhóm từ 2008-2012, nhóm lại tan rã lần thứ 2. Đến tháng 9-2016, nhóm thông báo sẽ biểu diễn ít nhắt là 10 buổi hòa nhạc nữa trong lễ hội âm nhạc Vi Elsker 90'erne (Chúng tôi yêu những năm 90) nhưng sẽ không có sự góp mặt của nghệ sĩ guitar Claus vì anh muốn tập trung cho sự nghiệp của mình, nhưng vẫn xem mình là thành viên của gia đình Aqua.

Rene và Lene đã từng là một cặp khi anh mời cô vào nhóm nhạc năm 1994 và họ đã chia tay 3 năm sau đó. Ngày 25-8-2001, Lene và Søren đã tổ chức đám cưới tại Las Vegas. Năm 2004, họ chuyển nhà từ Đan Mạch đến Luân Đôn sinh sống. Họ đã có một cô con gái lớn tên India và cậu con trai tên Billy. Cặp đôi này tuyên bố ly dị vào ngày 27-4-2017 sau 16 năm sống cùng nhau.

Tham khảo

Ban nhạc Đan Mạch
Nhóm nhạc pop châu Âu
Người đoạt giải World Music Awards
Nghệ sĩ của MCA Records


title: Dolichopeza nebulicola

text:
Dolichopeza nebulicola là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Gonomyia spinolateralis

text:
Gonomyia spinolateralis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vexillum strictecostatum

text:
Vexillum strictecostatum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Nieuwerkerken

text:
Nieuwerkerken là một đô thị ở tỉnhLimburg gần Hasselt. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,  Nieuwerkerken có tổng dân số 6.606người. Tổng diện tích là 22.46 km² với mật độ dân số294 người trên mỗi km². Đô thị này gồm 4 làng: Binderveld, Wijer, Kozen và Nieuwerkerken.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Khu dân cư ở Limburg (Bỉ)


title: Dactylispa ruandana

text:
Dactylispa ruandana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Leptotarsus sanctaecatharinae

text:
Leptotarsus sanctaecatharinae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: 4440 Tchantchès

text:
4440 Tchantchès là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 972.4362407 ngày (2.66 năm).

Tiểu hành tinh được phát hiện bởi François Dossin ngày 23 tháng 12 năm 1984.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Aups

text:
Aups (appelé Z'Aup trong tiếng provençal de norme mistralienne se prononçant Zaou) là một xã, chef-lieu du canton d'Aups thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 64,15 km², dân số năm 2006 là 2029 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 mét trên mực nước biển. ==Biến động dân số==

Histogramme (élaboration graphique par Wikipédia)

Pyramide des âges

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aups et les gorges du Verdon
Un village du Haut Var
Site officiel de l'office de tourisme d'Aups .

Aups


title: 8872 Ebenum

text:
8872 Ebenum (1992 GA4) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 4 năm 1992 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8872 Ebenum

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Bom động đất

text:
Bom động đất Grand Slam (Earthquake bomb) là loại bom hàng không cỡ rất lớn được thiết kế và chế tạo bởi nhà thiết kế người Anh Barnes Wallis vào cuối năm 1944. Với khối lượng khoảng 22.000 pound, tương đương với khoảng 10 tấn, bom Grand Slam có khối lượng lớn gấp 2 lần loại bom cỡ lớn 12.000 lb Tallboy cũng của ông chế tạo trước đó. Cả hai loại bom này nhằm mục đích sử dụng để phá hủy những tòa nhà lớn có cấu trúc kiên cố và các công trình các bom loại nhỏ hơn không có hiệu quả.

Lịch sử hình thành và phát triển
Ý tưởng về bom động đất đã được Barnes Wallis tìm hiểu khi Chiến tranh thế giới lần II bắt đầu nhưng thời điểm đó không một máy bay nào có thể mang được quả bom nặng 10 tấn do ông vạch ra nên thiết kế của ông bị xếp xó. Wallis quay trở lại với thiết sau đó vào khoảng năm 1943, quả bom động đất đầu tiên ông phát triển là quả bom nặng 5 tấn Tallboy. Nó đã chứng minh khả năng hủy diệt lớn, kể cả những cấu trúc được bảo vệ kiên cố.

Sử dụng
Chỉ có loại máy bay ném bom đặc biệt B.Mk1 (biến thể của Avro Lancaster) có thể mang được một quả một lần. Nó được thả từ độ cao 22.000 foot (6700 m), độ cao này hạn chế độ chính xác của nó. Bom Grand Slam được sử dụng lần đầu tiên vào ngày 14 tháng 3 năm 1945 bởi đội bay 617 của Lực lượng Không quân Hoàng gia tấn công vào cầu hầm cho xe lửa Bielefeld làm phá hủy hai nhịp cầu.

Cầu hầm ở Arnsberg cũng bị ném bom vào ngày 15 tháng 3 năm 1945 bằng 2 quả bom Grand Slam và 14 quả bom Tallboy nhưng chúng không làm sập được cầu này. Bốn ngày sau đó, vào ngày 19 tháng 3 năm 1945 một cuộc tấn công khác do phi đội bay 617 sử dụng 6 quả Grand Slam đã thành công, làm 12m cầu bị sập xuống.

Grand Slam cũng thành công trong việc phá hủy những bến tàu ngầm như Huuge và Brest.

Các thông số kỹ thuật

 Chiều dài tổng cộng: 7,70 m (gồm đuôi và thân)
 Chiều dài đuôi: 4,11 m
 Đường kính: 1,17 m
 Khối lượng: 9.98 tấn (22.000 bảng)
 Khối lượng đầu đạn: 4.144 kg (9.135 bảng)
 Loại thuốc nổ "Torpex D1"
 Số lượng đã sử dụng: 41 quả

Xem thêm

 GBU-43
 GBU-28
 BLU-82
 T12

Ghi chú

Tham khảo

Nguồn

Bom


title: Buzancy, Ardennes

text:
Buzancy là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Megachile katonana

text:
Megachile katonana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1911


title: Tân Phú, thị xã Long Mỹ

text:
Tân Phú là một xã thuộc thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Phú nằm ở phía đông nam thị xã Long Mỹ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Phụng Hiệp
Phía tây giáp xã Long Phú
Phía nam tỉnh Sóc Trăng và phường Trà Lồng
Phía bắc giáp xã Long Trị
Phía tây bắc giáp xã Long Trị A.

Xã Tân Phú có diện tích 24,84 km², dân số năm 2019 là 6.992 người, mật độ dân số đạt 282 người/km².

Lịch sử
Địa bàn xã Tân Phú trước đây là một phần xã Long Phú.

Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 174-CP. Theo đó, chia xã Long Phú thành hai xã Long Phú và Tân Phú.

Ngày 28 tháng 1 năm 1991, toàn bộ diện tích và dân số của xã Tân Phú được sáp nhập trở lại xã Long Phú.

Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 124/2006/NĐ-CP. Theo đó, tái lập xã Tân Phú trên cơ sở điều chỉnh 2.550,37 ha diện tích tự nhiên và 9.060 người của xã Long Phú.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 933/NQ-UBTVQH13. Theo đó, chuyển xã Tân Phú về thị xã Long Mỹ mới thành lập và điều chỉnh một phần diện tích, dân số của xã Tân Phú về phường Trà Lồng thuộc thị xã Long Mỹ.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Tân Phú còn lại 2.549,72 ha diện tích tự nhiên và 8.968 người.

Hành chính
Xã Tân Phú được chia thành 8 ấp: Long Hưng 1, Long Hưng 2, Long Trị 1, Tân Hòa, Tân Hưng 2, Tân Thạnh, Tân Trị 1, Tân Trị 2.

Chú thích

Tham khảo


title: Adiagnostus minutulus

text:
Adiagnostus minutulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Adiagnostus


title: Thiết bị khởi động được

text:
Trong khoa học máy tính thì thuật ngữ thiết bị khởi động được (bootable device) thường dùng để chỉ các thiết bị khởi động thoả mãn thêm các điều kiện sau:
 Bản thân thiết bị đó có chứa các dữ liệu khởi động được (như là một hệ điều hành chẳng hạn)
 Thiết bị có khả năng liên lạc và tiếp nhận sự chuyển giao quyền điều khiển máy từ BIOS
 Một khi được chuyển giao quyền điều khiển thì thiết bị sẽ tiếp tục giao trả quyền điều khiển này cho một dữ liệu khởi động được mà nó chứa trong kho lưu trữ riêng thông qua quá trình khởi động mồi.

Các thí dụ thường thấy của thiết bị khởi động được là: ổ cứng có cài đặt hệ điều hành, các loại CDROM có khả năng tự khởi động (như là các CDROM)

Đặc điểm
 Đặc điểm chung của các thiết bị khởi động được là chúng luôn luôn có một đoạn mã để thực thi việc khởi động mồi.  Hiện nay, hai phương pháp được dùng rất rộng rãi cho các thiết bị khởi động được là sử dụng bộ tải khởi động (bootloader) và sử dụng MBR.
 Điều kiện để một thiết bị có khả năng khởi động được là BIOS của máy phải có tính năng hỗ trợ cho thiết bị này trong việc khởi động mồi. Thí dụ, hầu hết trong các máy tính PC ngày nay đều hỗ trợ cho việc khởi động qua các CDROM và đĩa mềm. Tuy nhiên, trong các hệ máy của thập niên 1970-1980 thì hầu như khả năng khởi động này chỉ có cho đĩa mềm. Một số hệ máy mới đã có khả năng khởi động trực tiếp lên các DVD và các thanh USB cắm thẳng vào cổng USB.
 Một thiết bị khởi động được không nhất thiết chỉ chứa một hệ điều hành mà
 Nó có thể chỉ có một phần cần thiết của hệ điều hành như trương hơp dĩa mềm khởi động được của DOS chỉ cần có io.sys, msdos.sys và lệnh cơ bản command.com là đủ
 Nó có thể có nhiều hơn một dữ liêu khởi động được, mà trường hợp này thường phải dùng một bộ tải khởi động để cho người sử dụng lựa chọn.  Thường thấy nhất là các ổ cứng được cài đặt hai hệ điều hành bao gồm Linux và Microsoft Windows.

Nguyên tắc chung để chế tạo
 Ngoài yêu cầu hỗ trợ về BIOS, nghĩa là khối mã BIOS trên máy phải cung cấp các dịch vụ cho phép nó kiểm nghiệm và giao quyền điều khiển cho thiết bị, thì ở nơi chứa đữ liệu khởi động được cần phải theo một tiêu chuẩn chung để BIOS có thể giao quyền.
Thí dụ1: đối với các đĩa CDROM định dạng theo theo chuẩn ISO9660 và để sử dụng chuẩn cho CD khởi động được là El torito. Cách thiết kế thông thường là ở cung (sector) thứ 17 (viết dạng hexdecimal là 11h) sẽ phải chứa một bản khởi động trong đó có một nơi ghi lại địa chỉ của danh mục khởi động (boot catalog). Nội dung của danh mục khởi động sẽ là danh sách các ảnh khời động (boot image) mỗi ảnh khởi động sẽ bắt đầu cho một khối dữ liệu khởi động được.
Thí dụ2: Đối với các đĩa cứng, đĩa mềm, hay thanh USB thì có thể đặt vào cung đầu tiên của các ổ nhớ này một chương trình MBR hay một bộ tải khởi động
Trong cả hai thí dụ thì các lệnh jump và các ngắt BIOS sẽ giúp máy khởi động được lên thiết bị.

Ứng dụng
Các ứng dụng hiện nay của thiết bị khởi động được bao gồm:
 Tạo ra các dĩa CD hay DVD dùng để cài đặt các hệ điều hành mới lên các máy tính mà trước đây phải dùng đĩa mềm.
 Tạo ra các "hệ điều hành lưu động" gọn nhẹ trên đó thường có các chương trình tiện ích. Đặc biệt các thanh nhớ USB rất tiện lợi trong công tác này vì ngoài khả năng lưu trữ, các dữ liệu có thể được viết ra hay viết lại lên trên thanh ghi và với kích thước nhỏ thanh ghi có thể được cắm vào bất kì hệ thống máy tính nào có hỗ trợ cho việc khởi động trên ổ USB. Một số hãng như HP đã tận dụng khả năng này để cung cấp các phần mềm hỗ trợ cho các cài đặt đặc biệt trên máy mà không cần phải cài đặt các phần mềm này vào ổ cứng.
 Những kết quả nghiên cứu gần đây (2000-2006) đã cho phép các thiết bị khởi động được có khả năng dò tìm ra các thiết bị đặc thù trên máy của người tiêu dùng, từ đó tải lên các bộ điều vận thích hợp, đặc biệt là nó có thể trực tiếp ra lệnh nối mạng để thực thi các thao tác chuyên môn mà không cần phải khởi động ổ cứng.

Đọc thêm
Bart's way to create bootable CD-Roms (for Windows/Dos)
Utility to make USB flash drives bootable

Tham khảo

 Vo, Nhan and Holmes, Christopher: Technical Publication, HP worldwide monthly journal (January 2005): Field customizable solution for offline utilities on bootable USB drive key

Phần cứng


title: Mindana dimidiata

text:
Mindana dimidiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Mindana


title: Cophixalus verrucosus

text:
Cophixalus verrucosus là một loài lizard thuộc họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Tham khảo

 Richards, S. & Allison, A. 2004. Cophixalus verrucosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cophixalus
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea
Động vật đặc hữu Papua New Guinea


title: 1913 Sekanina

text:
1913 Sekanina (1928 SF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1928 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1913 Sekanina

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: Cambarellus

text:
Cambarellus là một chi tôm hùm đất nhỏ trong họ Cambaridae. 19 loài được tìm thấy ở Mexico (phân chi Cambarellus) và vùng Vịnh Hoa Kỳ (chi Pandicambarus). Trong số các loài ở Mexico, C. areolatus, C. patzcuarensis và C. prolixus được IUCN coi là bị đe dọa nghiêm trọng, và C. alvarezi đã bị tuyệt chủng. C. chihuahuae cũng được cho là đã tuyệt chủng cho đến khi được phát hiện lại vào năm 2012. C. alvarezi và bốn loài Cambarellus chưa được mô tả, đã tuyệt chủng được giới hạn trong các hệ thống suối sa mạc ở tây nam Nuevo León; mỗi con chia sẻ môi trường sống của mình với một con cá Cyprinodon (chúng cũng đã bị tuyệt chủng hoàn toàn hoặc tuyệt chủng trong tự nhiên).

Một dạng màu cam của C. patzcuarensis thường được tìm thấy trong thị trường buôn bán cá cảnh nước ngọt.

Các loài

Chi này gồm các loài:
 Phân chi Cambarellus Ortmann, 1905
 Cambarellus alvarezi
 Cambarellus areolatus
 Cambarellus chapalanus
 Cambarellus chihuahuae
 Cambarellus montezumae
 Cambarellus occidentalis
 Cambarellus patzcuarensis
 Cambarellus prolixus
 Cambarellus zacapuensis
 Cambarellus zempoalensis
 Phân chi Dirigicambarus Fitzpatrick, 1983: Lồng sâu trong phân chi Pandicambarus
 Cambarellus shufeldtii
 Phân chi Pandicambarus Fitzpatrick, 1983
 Cambarellus blacki
 Cambarellus diminutus
 Cambarellus lesliei
 Cambarellus ninae
 Cambarellus puer
 Cambarellus rotatus
 Cambarellus schmitti
 Cambarellus texanus

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Xã của tỉnh Marne

text:
Đây là danh sách 620 xã của tỉnh Marne ở Pháp.

(CAC) Communauté d'agglomération de Châlons-en-Champagne, created in 2000.
(CAR) Communauté d'agglomération de Reims, created in 2004.

Tham khảo


title: Eleutherodactylus tigrillo

text:
Diasporus tigrillo là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và có thể cả Panama.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Bolaños, F. & Savage, J. 2004. Eleutherodactylus tigrillo. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

tigrillo
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật đặc hữu Costa Rica


title: 11141 Jindrawalter

text:
11141 Jindrawalter (1997 AX14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 1 năm 1997 bởi J. Ticha và M. Tichy ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11141 Jindrawalter

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Hyphydrus grandis

text:
Hyphydrus grandis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: La Lanterne-et-les-Armonts

text:
La Lanterne-et-les-Armonts là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Deneuvre

text:
Deneuvre  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Oricia suaveolens

text:
Oricia suaveolens là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ghana, Guinea, Nigeria, và Sierra Leone. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Oricia suaveolens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Oricia (Rutaceae)


title: Bastilla derogans

text:
Bastilla derogans là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở châu Phi, bao gồm Swaziland, Nam Phi, Réunion, São Tomé và Príncipe.

Ấu trùng ăn các loài Pinus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The composition, generic placement và host-plant relationships of the joviana-group in the Parallelia generic complex

Bastilla
Côn trùng Malawi
Côn trùng Tây Phi


title: Hyperolius cinnamomeoventris

text:
Hyperolius cinnamomeoventris là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Kenya, Uganda, Zambia, có thể cả Cộng hòa Trung Phi, có thể cả Rwanda, có thể cả Sudan, và có thể cả Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm lầy, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, và ao.

Hình ảnh

Tham khảo

 Schiøtz, A., Amiet, J.-L., Howell, K. & Burger, M. 2004. Hyperolius cinnamomeoventris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Hyperolius


title: Hylaeora eucalypti

text:
Hylaeora eucalypti là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở miền nam half của Úc, bao gồm the Australian states của Nam Úc, Victoria, New South Wales và Tasmania.

Ấu trùng ăn các loài Eucalyptus.

If it gặp ở your eye, you will not be blinded.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Caterpillars

E


title: Petersdorf, Aichach-Friedberg

text:
Petersdorf là một đô thị ở huyện Aichach-Friedberg bang Bayern nước Đức. Đô thị Petersdorf, Aichach-Friedberg có diện tích 19,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1679 người.

Tham khảo


title: Melanotus yayeyamacola

text:
Melanotus yayeyamacola là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Túi thơ Hải Nam

text:
Túi thơ Hải Nam, danh pháp khoa học Gastrochilus hainanensis, là một loài cây thuộc chi Gastrochilus, họ Orchidaceae. Cây này sinh sống ở đảo Hải Nam và Việt Nam.

Tham khảo

Hải Nam


title: Centris euphenax

text:
Centris euphenax là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1913


title: Propsephus cervinus

text:
Propsephus cervinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Amynodes

text:
Amynodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Nghê (họ)

text:
Nghê là một họ của người Trung Quốc (chữ Hán: 倪, Bính âm: Ni). Trong danh sách Bách gia tính họ này xếp thứ 71, về mức độ phổ biến, theo thống kê năm 1990 họ này xếp thứ 91 tại Trung Quốc, tuy nhiên theo thống kê năm 2006 thì họ này không còn nằm trong danh sách 100 họ phổ biến nhất.

Người Trung Quốc họ Nghê nổi tiếng

 Nghê Nhạc Phong, 1964, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hải quan Trung Quốc, cấp Bộ trưởng.
 Nghê Khoan, ngự sử đại phu của Hán Vũ Đế
 Nghê Toản, họa sĩ và học giả nổi tiếng cuối đời nhà Nguyên
 Nghê Điền, họa sĩ thời nhà Thanh
 Nghê Thác Thanh, tín hữu Cơ Đốc Trung Quốc đầu thế kỷ 20
 Nghê Khuông, nhà văn chuyên viết tiểu thuyết võ hiệp của Hồng Kông
 Nghê Mẫn Nhiên, diễn viên Đài Loan
 Nghê Hoa, vận động viên cờ vua Trung Quốc
 Nghê Ni, nữ diễn viên thuộc phái thực lực Trung Quốc

Tham khảo

Họ người Trung Quốc


title: Ptiloglossa magrettii

text:
Ptiloglossa magrettii là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Ptiloglossa
Động vật được mô tả năm 1899


title: L'Hospitalet-du-Larzac

text:
L'Hospitalet-du-Larzac là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Hospitaletdularzac


title: 9350 Waseda

text:
9350 Waseda (1991 TH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1991 bởi M. Hirasawa và S. Suzuki ở Nyukasa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9350 Waseda

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Basay, Negros Oriental

text:
Basay là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Negros Oriental, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 21.366 người trong 4.220 hộ.

Barangay

Basay được chia thành 10 barangay.

 Actin
 Bal-os
 Bongalonan
 Cabalayongan
 Cabatuanan
 Linantayan
 Maglinao
 Nagbo-alao
 Olandao
 Poblacion

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Negros Oriental


title: Landébia

text:
Landébia () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có số dân là  người.

Xem thêm
xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Landébia

Landebia


title: Homonacna

text:
Homonacna là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Rhyacophila tricornuta

text:
Rhyacophila tricornuta là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Mẫu đơn đình

text:
Mẫu đơn đình () hay còn gọi là Hoàn hồn ký () hay Đỗ Lệ Nương mộ sắc hoàn hồn ký () là một trong những vở kịch nổi tiếng trong lịch sử sân khấu Trung Quốc, do nhà soạn kịch nổi tiếng thời kỳ nhà Minh là Thang Hiển Tổ viết năm 1598 mà đến nay vẫn được người Trung Hoa nghiên cứu dựng lại và diễn xướng.

Tác giả và tác phẩm

Thang Hiển Tổ (1550 - 1616) tự là Nghĩa Nhưng, hiệu là Hải Nhược, Nhược Sĩ, Thanh Viễn đạo nhân, sinh ở Lâm Xuyên, Giang Tây. Năm 21 tuổi ông đỗ cao nhưng do cự tuyệt lời mời của quan Thủ tướng Trương Cư Chính nên sau đó bốn lần thi tiến sĩ đều trượt. Năm 1583, khi Trương Cư Chính chết, ông thi đậu tiến sĩ, được bổ làm chức Bác sĩ ở Thái Thường Tự (hàm thất phẩm), Lễ bộ chủ sự (hàm lục phẩm). Do tính cương trực, năm 1591 ông dâng dâng thư phê phán quyền thần trong triều nên bị giáng làm Điển sử ở Từ Văn (Quảng Đông), năm 1593 lại bị điều đi làm tri huyện Toại Xương (Chiết Giang). Đền năm 1598, vì không chịu được sự bức bách của quyền quý triều đình nên ông bỏ quan về ở ẩn tại Lâm Xuyên, chuyên tâm đọc sách, nghiên cứu và sáng tác kịch.

Ngoài Mẫu đơn đình, Thang Hiển Tổ còn có các vở Tử Tiêu ký, Tử Thoa ký, Nam Kha ký, Hàm Đan ký. Trong đó bốn vở Tử Thoa ký, Mẫu đơn đình, Nam Kha ký và Hàm Đan ký đều liên quan đến chữ mộng nên được gọi là Lâm Xuyên tứ mộng, Ngọc Minh Đường tứ mộng hay Thang Hiển Tổ tứ mộng.

Kết cấu

Vở kịch Mẫu đơn đình gồm 55 màn thường được chia làm ba hồi: Kinh Mộng, Hồi Sinh và Viên Giá, thời gian diễn xuất tổng cộng lên tới hơn 20 giờ. Gần đây có nhà Côn kịch cải biên thành 12 đề mục như Du Viên, Kinh Mộng, Tầm Mộng, Ly Hồn, Minh Phán, Thập Hoạ, Khiếu Hoạ, U Cấu, Minh Thệ, Hồi Sinh, Hôn Tẩu.

Tóm tắt nội dung
Nội dung chủ yếu của Mẫu đơn đình là câu chuyện tình lãng mạn triền miên sinh sinh tử tử của đôi trai gái: Đỗ Lệ Nương và Liễu Mộng Mai.

Đỗ Lệ Nương là con gái độc nhất của quan thái thú Nam An là Đỗ Bảo. Nàng vừa xinh đẹp lại rất đỗi thông minh nên vợ chồng Đỗ Bảo rất yêu quý, mời thầy học là Trần Tối Lương về nhà dạy cho con gái về Kinh Thi. Nhà họ Đỗ giáo dục con gái rất nghiêm, suốt ngày Đỗ Lệ Nương chưa bao giờ dám rời khỏi khuê phòng nửa bước. A hoàn là Hương Xuân cũng theo nàng cùng học, nhưng Hương Xuân rất ham chơi, thường trốn học đi ra ngoài.

Một hôm, Hương Xuân rủ Lệ Nương ra vườn hoa sau nhà chơi. Sắc xuân khắp vườn đã khiến cho Lệ Nương vô cùng say đắm. Khi vào đình Mẫu đơn trong vườn nghỉ chân, Lệ Nương chợp mắt ngủ thiếp đi, mộng thấy mình gặp một chàng thư sinh tài mạo là Liễu Mộng Mai trò chuyện tâm tình rất tương đắc. Từ đó Lệ Nương về nhà ốm tương tư Liễu Mộng Mai. Bệnh tương tư càng ngày càng nặng, Lệ Nương vẽ một bức chân dung tự hoạ và đề một bài thơ bảo Xuân Hương đem giấu dưới ngọn giả sơn rồi lặng lẽ qua đời. Vợ chồng Đỗ Bảo theo di nguyện của con, an táng nàng dưới một gốc mai ở vườn hoa sau nhà. Sau đó Đỗ Bảo được thăng làm An phủ sứ ở Hoài Dương, trước khi đi ông cho dựng Mai Hoa quán ở trong vườn rồi sai Trần Tối Lương và Thạch Đạo Cô ở lại trông nom phần mộ của Lệ Nương.

Liễu Mộng Mai lên kinh đi thi, trên đường qua Nam An bị cảm ốm phải xin ở nhờ Mai Hoa quán. Một hôm Mộng Mai ra sau vườn dạo chơi nhặt được bức chân dung tự hoạ và bài thơ trước khi chết của Lệ Nương, liền đem về phòng. Mộng Mai vừa thấy chân dung Lệ Nương tưởng như mình đã quen biết khi nào, tình cảm vô cùng sâu nặng, cũng đề một bài thơ lên tranh, rồi suốt ngày ngồi bên bức vẽ, "cùng chơi, cùng hỏi, cùng gọi, cùng đùa". Cảm tấm chân tình của Liễu Mộng Mai, Lệ Nương đã ra khỏi bức tranh và hẹn hò ước nguyện với người tình trong mộng năm xưa. Sau khi biết căn nguyên câu chuyện, Mộng Mai năn nỉ Thạch Đạo Cô cho mở nắp quan tài lên. Lệ Nương sống lại, hai người nên duyên vợ chồng, cùng với Thạch Đạo Cô lên kinh ứng thí. Trần Tối Lương phát hiện ra bèn đến Hoài Dương tố cáo với Đỗ Bảo tội trộm mộ của Liễu Mộng Mai.

Liễu Mộng Mai ứng thí ở Lâm An (tức Hàng Châu) thì gặp lúc quân Kim vào cướp phá. Việc yết bảng bị đình lại, Hoài Dương bị vây hãm. Lệ Nương liền bảo Mộng Mai đến Hoài Dương dò la tin tức cha mẹ. Mộng Mai đến Hoài Dương cũng vừa lúc quân Kim lui binh. Nhưng Đỗ Bảo cho rằng Liễu Mộng Mai là kẻ dối trá nên đánh cho một trận rồi áp giải về Lâm An thẩm vấn. Ngày yết bảng, Liễu Mộng Mai đỗ trạng nguyên, nhưng Đỗ Bảo cố chấp vẫn không chịu nhìn mặt cả con gái lẫn con rể. Đến khi Hoàng thượng hỏi rõ câu chuyện liền giáng chỉ cho nhà họ Đỗ: "Cha con vợ chồng nhận nhau, về phủ đệ thành thân". Cuối cùng cả gia đình đoàn viên sum họp, Đỗ Lệ Nương và Liễu Mộng Mai sống với nhau vô cùng hạnh phúc.

Một số lời ca
 Màn 10 Kinh mộng:
{{quote|Nguyên lai xá tử yên hồng khai biếnTự giá bàn đô phó đoạn tỉnh đồi viên}}

 Thang Thị Ngữ đánh giá:

Tư tưởng ca ngợi tình yêu tự do của Mẫu đơn đình có ảnh hưởng rộng rãi đến các tác phẩm về đề tài tình yêu về sau, trong đó có Hồng Lâu Mộng. Hồi 23, Tào Tuyết Cần đã trích dẫn hai câu rất hay trong Mẫu đơn đình'':

Chú thích

Xem thêm

Tây sương ký

Liên kết ngoài

Toàn bộ kịch bản Mẫu đơn đình (tiếng Trung)

Kịch Trung Quốc
Văn học thời nhà Minh


title: Bléneau

text:
Bléneau là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté của Pháp.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật
 Gaston Fleischel (1885-1965), nhà phát minh.

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bléneau trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Bleneau


title: 2480 Papanov

text:
2480 Papanov (1976 YS1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 12 năm 1976 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2480 Papanov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Saurauia tambensis

text:
Saurauia tambensis là một loài thực vật thuộc họ Actinidiaceae. Nó là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Saurauia tambensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Flora of Ecuador
tambensis
Endangered plants
Thực vật Ecuador


title: Samsons-Lion

text:
Samsons-Lion  là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Chohal

text:
Chohal là một thị trấn thống kê (census town) của quận Hoshiarpur thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chohal có dân số 7433 người. Phái nam chiếm 59% tổng số dân và phái nữ chiếm 41%. Chohal có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Chohal, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Évrecy (tổng)

text:
Tổng Évrecy là một tổng thuộc tỉnh Calvados trong vùng Normandie.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Évrecy ở quận Caen. Độ cao khu vực này dao động từ 4 m (Feuguerolles-Bully) đến 285 m (Saint-Martin-de-Sallen) với độ cao trung bình 120 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Évrecy gồm 26 xã với dân số 17 904 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Amayé-sur-Orne || align="right" | 686 || align="right" | 14210 || align="right" | 14006
|-
| Avenay || align="right" | 406 || align="right" | 14210 || align="right" | 14034
|-
| Baron-sur-Odon || align="right" | 625 || align="right" | 14210 || align="right" | 14042
|-
| Bougy || align="right" | 256 || align="right" | 14210 || align="right" | 14089
|-
| La Caine || align="right" | 93 || align="right" | 14210 || align="right" | 14122
|-
| Curcy-sur-Orne || align="right" | 382 || align="right" | 14220 || align="right" | 14213
|-
| Esquay-Notre-Dame || align="right" | 907 || align="right" | 14210 || align="right" | 14249
|-
| Éterville || align="right" | 1 043 || align="right" | 14930 || align="right" | 14254
|-
| Évrecy || align="right" | 1 263 || align="right" | 14210 || align="right" | 14257
|-
| Feuguerolles-Bully || align="right" | 1 125 || align="right" | 14320 || align="right" | 14266
|-
| Fontaine-Étoupefour || align="right" | 1 676 || align="right" | 14790 || align="right" | 14274
|-
| Gavrus || align="right" | 218 || align="right" | 14210 || align="right" | 14297
|-
| Goupillières || align="right" | 150 || align="right" | 14210 || align="right" | 14307
|-
| Hamars || align="right" | 390 || align="right" | 14220 || align="right" | 14324
|-
| Maizet || align="right" | 238 || align="right" | 14210 || align="right" | 14393
|-
| Maltot || align="right" | 575 || align="right" | 14930 || align="right" | 14396
|-
| Montigny || align="right" | 78 || align="right" | 14210 || align="right" | 14446
|-
| Ouffières || align="right" | 158 || align="right" | 14220 || align="right" | 14483
|-
| Préaux-Bocage || align="right" | 112 || align="right" | 14210 || align="right" | 14519
|-
| Sainte-Honorine-du-Fay || align="right" | 1 085 || align="right" | 14210 || align="right" | 14592
|-
| Saint-Martin-de-Sallen || align="right" | 456 || align="right" | 14220 || align="right" | 14628
|-
| Tourville-sur-Odon || align="right" | 1 067 || align="right" | 14210 || align="right" | 14707
|-
| Trois-Monts || align="right" | 338 || align="right" | 14210 || align="right" | 14713
|-
| Vacognes-Neuilly || align="right" | 412 || align="right" | 14210 || align="right" | 14721
|-
| Verson || align="right" | 3 580 || align="right" | 14790 || align="right" | 14738
|-
| Vieux || align="right" | 585 || align="right" | 14130 || align="right" | 14747
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Évrecy trên trang mạng của Insee
 La carte des communes du canton trên trang mạng của Insee

Évrecy


title: Ponteilla

text:
Ponteilla () là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: 5251 Bradwood

text:
5251 Bradwood (1985 KA) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 18 tháng 5 năm 1985 bởi A. C. Gilmore và P. M. Kilmartin ở Lake Tekapo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5251 Bradwood

Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Steimke

text:
Steimke là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Giáp

text:
Giáp có thể chỉ:
Họ Giáp, họ người Á Đông
Huyện Giáp, một huyện thuộc địa cấp thị Bình Đỉnh Sơn, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Một đơn vị hành chính tại Việt Nam và Trung Quốc thời trước: giáp (đơn vị hành chính)
Một hình thức tổ chức xã hội theo tuổi: giáp (tổ chức xã hội)
Phương tiện để chống đỡ binh khí, đạn dược: giáp (quân sự)
Một trong mười can của Thiên can. Xem Giáp (Thiên can).
Một cơ quan trong cơ thể người: tuyến giáp trạng
Tên người: Trần Văn Giáp, Võ Nguyên Giáp, Hoắc Nguyên Giáp...


title: Thủy Tây

text:
Thủy Tây là một xã thuộc huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thủy Tây có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị trấn Thạnh Hóa và các xã Thạnh An, Thuận Nghĩa Hòa
Phía tây giáp huyện Tân Thạnh
Phía nam giáp xã Thạnh An
Phía bắc giáp các xã Thạnh Phú và Thạnh Phước.

Xã có diện tích 31,77 km², dân số năm 2003 là 3.540 người, mật độ dân số đạt 111 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 4 ấp: 1, 2, 3, 4.

Lịch sử
Địa bàn xã Thủy Tây trước đây là một phần xã Thủy Đông.

Ngày 26 tháng 6 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 74-HĐBT. Theo đó, tách một phần diện tích và dân số của xã Thủy Đông để thành lập xã Thủy Tây và thị trấn Thạnh Hóa; đồng thời chuyển thị trấn Thạnh Hóa và các xã Thủy Đông, Thủy Tây về huyện Thạnh Hóa mới thành lập.

Sau khi thành lập, xã Thủy Tây có 9.979 ha diện tích tự nhiên và 1.824 người.

Ngày 15 tháng 5 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 50/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Thạnh An trên cơ sở điều chỉnh 6.489 ha diện tích tự nhiên và 3.650 người của xã Thủy Tây.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Thủy Tây còn lại 3.177 ha diện tích tự nhiên và 3.540 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Spelaeoecia

text:
Spelaeoecia là một chi giáp xác nước ngọt trong họ Thaumatocyprididae.

Các loài
Chi này gồm các loài:
Spelaeoecia barri Kornicker in Kornicker & Barr, 1997
Spelaeoecia bermudensis Angel & Iliffe, 1987
Spelaeoecia capax Kornicker in Kornicker, Yager & Williams, 1990
Spelaeoecia cubensis Kornicker & Yager, 1996
Spelaeoecia hox Kornicker, Iliffe & Harrison-Nelson, 2007
Spelaeoecia jamaicensis Kornicker & Iliffe, 1992
Spelaeoecia mayan Kornicker & Iliffe, 1998
Spelaeoecia parkeri Kornicker, Iliffe & Harrison-Nelson, 2002
Spelaeoecia sagax Kornicker in Kornicker, Yager & Williams, 1990
Spelaeoecia saturno Kornicker & Yager, 2002
Spelaeoecia styx Kornicker in Kornicker, Yager & Williams, 1990

Chú thích

Tham khảo


title: Thông Bình

text:
Thông Bình là một xã thuộc huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thông Bình nằm ở phía đông bắc huyện Tân Hồng và cực bắc của tỉnh Đồng Tháp, có vị trí địa lý:
Phía tây giáp xã Tân Hộ Cơ
Phía tây nam giáp xã Tân Thành B
Phía nam giáp xã Tân Thành A
Phía đông giáp tỉnh Long An
Phía bắc giáp Campuchia ranh giới là sông Sở Hạ.

Xã có diện tích 29,63 km², dân số năm 1999 là 11.519 người, mật độ dân số đạt 389 người/km².

Thông Bình là một xã biên giới của Việt Nam với Campuchia, nơi có cửa khẩu Thông Bình đối diện với cửa khẩu PèmTia (Prey Veng) của Campuchia.

Lịch sử
Theo Đại Nam nhất thống chí, Thông Bình xưa (vào thế kỷ 19) là đất thuộc làng xã Thông Bình huyện Kiến Phong phủ Kiến Tường tỉnh Định Tường nhà Nguyễn, nơi có thành nhỏ (thành đắp đất gọi là bảo) dùng để làm cửa quan và đóng đồn binh của quân đội nhà Nguyễn. Bảo Thông Bình ở phía Đông sông Vàm Dừa ,..., năm Gia Long thứ 18 (1819) rời bảo Thông Bình từ thôn Vĩnh Thịnh tới vị trí phía này (phía Đông sông Vàm Dừa), năm Minh Mạng thứ 21 (1840) đắp bằng đất, năm Thiệu Trị thứ nhất (1841) đắp thêm một lũy dài 80 trượng và cao 5 thước. Vào thời Pháp thuộc và thời Việt Nam Cộng hòa, Thông Bình thuộc tỉnh Kiến Phong.

Quyết định số 36-HĐBT ngày 06 tháng 03 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng, chia xã Tân Thành (huyện Hồng Ngự) thành 2 xã lấy tên là xã Thông Bình và xã Tân Thành.

Quyết định số 41-HĐBT ngày 22 tháng 04 năm 1989 của Hội đồng Bộ trưởng, xã Thông Bình thuộc huyện Tân Hồng mới thành lập. Đồng thời, điều chỉnh địa giới hành chính xã Thông Bình:
Tách 1.550 hécta với 2.245 người cho xã Tân Thành A
Tách 550 hécta với 260 người cho xã Tân Thành B
Tiếp nhận 550 hécta với 215 người từ xã Tân Hộ Cơ
Sau khi điều chỉnh, xã Thông Bình có 2.387 hécta diện tích tự nhiên và 7.856 người.

Giao thông
Giao thông Thông Bình có 4 bến đò. Không được thuận tiện cho lắm.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Campuchia


title: Adelshofen, Fürstenfeldbruck

text:
Adelshofen là một đô thị thuộc huyện Fürstenfeldbruck trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Adelshofen, Fürstenfeldbruck có diện tích 13,28 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1589 người.

Tham khảo


title: Brizeaux

text:
Brizeaux  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 185 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Al Abyar

text:
Al Abyār (al-Abyā) ( ) là một đô thị tại quận Al Marj, Libya, cách khoảng 62 km về phía đông của thành phố Benghazi và 36 km về tây nam của Al Marj. Năm 2010, dân số đô thị là khoảng 32.563 người.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Hình ảnh Al Abyar
"Al Abyar, Libya", Falling Rain Genomics, Inc.
Satellite map at Maplandia.com

Khu dân cư ở quận Marj
Cyrenaica
Baladiyat của Libya


title: Clitena

text:
Clitena là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Clitena limbata Baly, 1864
 Clitena maculipennis (Chen, 1942)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Sách:Lady Gaga

text:
Lady Gaga
Tổng quan
Lady Gaga
Danh sách đĩa nhạc
Giải thưởng
Album
The Fame
The Fame Monster
The Remix
Bài hát
"Just Dance"
"Poker Face"
"Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)"
"LoveGame"
"Paparazzi"
"Bad Romance"
"Telephone"
"Alejandro"
"Chillin"
"Video Phone"
"Beautiful, Dirty, Rich"
"Christmas Tree"
"Fashion"
"Speechless"
"Dance in the Dark"
Lưu diễn
The Fame Ball Tour
The Monster Ball Tour

Tham khảo

β


title: Serrigny

text:
Serrigny là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Serrigny trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Serrigny trên trang mạng của Insee
 Serrigny sur le site du Quid
 Localisation de Serrigny sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Serrigny sur Mapquest

Serrigny


title: Polaris

text:
Polaris là sao sáng nhất trong chòm sao Tiểu Hùng, tên La Tinh: Alpha Ursae Minoris, có ký hiệu là α UMi. Hiện nay Polaris là sao Bắc Cực, vì vị trí rất gần thiên cực bắc của nó trên thiên cầu. Do hiện tượng tuế sai, trong đó trục quay của Trái Đất có chuyển động quay với chu kỳ 25800 năm, gây ra thay đổi vị trí thiên cực của thiên cầu theo một vòng tròn bán kính khoảng 23,5°, với tâm nằm giữa chòm sao Thiên Long.

Polaris cũng khá lớn, nếu thế chỗ cho Mặt Trời, nhiệt độ của Trái Đất sẽ là 1 445°c. Trong khi đó, Vệ tinh Triton của sao Hải Vương, sẽ có nhiệt độ âm vài độ c vì vùng sự sống của Polaris ở ngay hệ sao Hải Vương

Tên gọi trong ngôn ngữ khác
Sao Polaris trong tiếng Anh có các tên gọi khác nhau như: "North Star" (Sao Bắc Cực), "Lode Star" (Sao Quặng), "Pole star" (Sao Cực), "Polaris Borealis" (Sao Bắc Cực phương Bắc).

Đặc điểm

Sao Polaris rất gần thiên cực, nên nó hầu như không chuyển động biểu kiến trên bầu trời đêm. Ngược lại các thiên thể khác trong các chòm sao cận thiên cực bắc như thể xoay quanh sao Polaris. Vì thế sao Polaris là ngôi sao định hướng cho người đi biển, đi rừng vào ban đêm. Từ thời cổ đại sao Polaris đã có mặt trong các bảng chỉ dẫn cổ xưa của người Assyria.

Polaris nằm cách thiên cực khoảng 1°, vì thế nó thực ra quay quanh thiên cực bắc trên một đường tròn nhỏ với đường kính khoảng 2° trên thiên cầu.

Mặc dù Shakespeare đã viết rằng I am as constant as the northern star (Tôi bất biến giống như sao Bắc cực) trong một vở kịch về Julius Caesar mà ông viết vào khoảng năm 1599 , nhưng Polaris sẽ không mãi mãi là sao Bắc cực. Do hiện tượng tuế sai, cách đây vài nghìn năm các sao Thuban hay Vega (sao Chức Nữ) đã từng là sao Bắc cực. Vào khoảng năm 2100, Polaris sẽ đến gần thiên cực khoảng 0,5°.

Định vị Polaris
Sao Polaris có thể tìm thấy trên hướng nối từ sao Merak (β UMa) tới sao Dubhe (α UMa) trong chòm sao Đại Hùng), là hai ngôi sao ở phần cuối của cái gàu (tưởng tượng) của chòm sao này. Polaris cũng có thể tìm thấy trên hướng trung tâm của chòm sao Tiên Hậu, có hình ảnh chữ W méo.

Tiếng tăm của Polaris hay sao Bắc cực đã làm nhiều người hiểu nhầm nó là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời. Polaris là một ngôi sao biến đổi Cephea, có cấp sao biểu kiến khoảng 2,01m, đứng khoảng thứ 51 trên bầu trời. Ngôi sao sáng nhất trên bầu trời Bắc Bán cầu (trừ Mặt Trời) là sao Thiên Lang, Sirius. Xem thêm Danh sách các sao sáng nhất.

Polaris cách Trái Đất khoảng 431 năm ánh sáng (132 pasec), lấy theo số đo của vệ tinh Hipparcos. Nó là một sao siêu khổng lồ F7 (Ib) hoặc là sao khổng lồ sáng (II), với hai sao đồng hành nhỏ hơn: sao đồng hành xa F3 V - thuộc chuỗi chính cách xa khoảng 2000 AU và sao đồng hành gần hơn trên quỹ đạo với bán trục chính khoảng 5 AU. Các sao chuỗi chính là thuộc về quần thể II (biến thiên cepheid), tức là các xung do hoạt động của nó làm cho độ sáng của nó biến đổi theo chu kỳ một cách đều đặn. Vào khoảng năm 1900, Polaris có độ sáng nằm trong khoảng từ 8% sáng hơn đến 8% tối hơn so với độ sáng trung bình của nó (±0,15 độ sáng biểu kiến) với chu kỳ 3,97 ngày. Vào năm 2005, các biến số này sẽ là khoảng ±2%. Nó cũng sáng hơn 15% (tính trung bình) so với thời điểm năm 1900; chu kỳ cũng dài hơn khoảng 8 giây mỗi năm kể từ năm 1900.

Các nghiên cứu gần đây được đăng tải trên tạp chí Science cho rằng ngày nay Polaris 2,5 lần sáng hơn so với thời kỳ Ptolemy quan sát nó. Nhà thiên văn học Edward Guinan cho rằng điều này là một tỷ lệ thay đổi đáng kể và nói rằng "Nếu điều đó là sự thật, thì các thay đổi này 100 lần lớn hơn so với những điều mà người ta dự đoán theo các học thuyết hiện nay về sự tiến hóa sao".

Hiện nay không có sao Nam cực thực sự. Ngôi sao nhìn thấy bằng mắt thường gần nhất với cực nam của bầu trời là ngôi sao mờ Sigma Octantis, đôi khi còn gọi là Polaris Australis. Tuy nhiên, chòm sao sáng Nam Thập Tự chỉ thẳng tới cực nam của bầu trời.

Liên kết ngoài

Thông tin về Polaris

Nhánh Lạp Hộ
Hệ sao
Hàng hải
Chòm sao Tiểu Hùng
Thuật ngữ thiên văn học


title: Hemipyxis mindanensis

text:
Hemipyxis mindanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Hemipyxis


title: Susan

text:
Susan  có thể đề cập đến:
Susan Sarandon
Susan Boyle

Xem thêm


title: Nhân quyền tại Cuba

text:
Tổ chức theo dõi nhân quyền là một trong những tổ chức nhân quyền quốc tế tố cáo chính quyền Cuba vi phạm nhân quyền có hệ thống, bao gồm các hình thức tra tấn, bỏ tù tùy tiện, xử án bất công, và nhiều vụ hành quyết kín.

Luật Cuba hạn chế tự do phát biểu, lập hội, tụ họp, di chuyển và thông tin báo chí. Chỉ trích cũng tập trung xung quanh vấn đề bảo đảm các quyền hợp pháp của công dân. Theo Tổ chức theo dõi nhân quyền, mặc dù trước năm 1992 Cuba chính thức là một quốc gia vô thần, gần đây chính quyền đã cho phép người dân được hưởng quyền tự do tôn giáo nhiều hơn; vài tổ chức nhân đạo dưới sự quản lý của các nhóm tôn giáo cũng được phép hoạt động. Tuy nhiên, chính quyền vẫn duy trì việc kiểm soát chặt chẽ lên các tổ chức tôn giáo, các nhóm liên kết và các tín đồ." Kiểm duyệt tại Cuba cũng là trung tâm của những chỉ trích. Hầu hết những người xuất cảnh ra nước ngoài theo con đường bất hợp pháp. Năm 2010, Serbia đã đề nghị đứng ra làm trung gian hòa giải giữa Cuba và Liên minh châu Âu cùng vượt qua cản trở liên quan đến vấn đề nhân quyền này.

Lịch sử

Trong suốt giai đoạn chế độ thực dân Tây Ban Nha, quá trình đàn áp dân bản địa được biên niên bởi linh mục Bartolomé de las Casas. Việc vận chuyển nô lệ châu Phi tới đảo kéo dài hơn 300 năm dẫn tới việc quân đội Anh quyết định can thiệp. Từ khi giành độc lập năm 1902, các chính quyền Cuba nối tiếp sau đó bị phê phán và tố cáo bởi nhiều nhóm-tổ chức khác nhau, cả ở trong và ngoài Cuba về các vi phạm nhân quyền. Trong giai đoạn sau của chế độ thực dân Tây Ban Nha ở Cuba, nhân quyền trên hòn đảo này là vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của quốc tế. Sau một chuyến viếng thăm tới vùng này vào năm 1898, nghị sĩ Hoa Kỳ Redfield Proctor ước tính có khoảng 200.000 người Cuba đã chết vì đói hoặc bệnh tật trong các trại tập trung của Tây Ban Nha. Lo ngại này góp phần ủng hộ cho cuộc chiến Hoa Kỳ-Tây Ban Nha trong lòng nước Mỹ.

Giai đoạn bất ổn kéo dài sau độc lập, chính quyền của Gerardo Machado tỏ ra là một chế độc độc tài. Machado không ngừng mở rộng quyền lực cho tới khi một sinh viên phát động phong trào lật đổ ông ta vào năm 1933. Theo Hugh Thomas, thời kỳ sau Machado được đánh dấu bởi một loạt các vụ bạo loạn, hành quyết tập thể và nạn tham nhũng.

Từ năm 1940, Cuba có hệ thống bầu cử đa đảng cho đến khi Fulgencio Batista (làm tổng thống từ 1933–1944) cầm đầu cuộc đảo chính với sự hỗ trợ của quân đội vào ngày 10/03/1952.

Năm 1958, tạp chí Time viết: "Lực lượng nổi loạn với trang bị nghèo nàn đã cố gắng lật đổ Batista bằng phong trào tổng đình công [...] Batista đã chuẩn bị sẵn sàng đối đầu với cuộc đình công bằng cách treo giải thưởng cho bất kỳ người nào giết được kẻ chủ mưu, và đe dọa bỏ tù bất kỳ chủ cửa hàng nào đóng cửa." Trong cuộc tổng đình công đó, những người du kích và thanh niên đã cướp súng đạn của cảnh sát. Đã có vài người bị giết trong các cuộc đụng độ.

Cuộc đình công chỉ kéo dài trong thời gian ngắn: "Với lực lượng hùng hậu, Batista đã lái xe thị uy khắp thành phố, trong khi lực lượng cảnh sát của ông ta hoàn tất công việc trấn áp. Tổng số người bị giết là 43."

Năm 1959, Fidel Castro cùng với lực lượng của mình lật đổ chế độ Batista. Sau đó, đã có thay đổi căn bản trong nền chính trị cũng như lo ngại về dân quyền.

"Phong trào hòa giải dân tộc Cuba", một tổ chức có trụ sở tại Mỹ tự nhận là một diễn đàn thảo luận các vấn đề xã hội Cuba, và lên án các vi phạm nhân quyền ở Cuba ngay sau cách mạng. Năm 1960, vụ bạo loạn Escambray giữa chính quyền mới và lực lượng chống đối đã nổ ra, kéo dài tới đầu những năm 1970. Theo tổ chức trên, những người Cuba nhập cư vào Mỹ là những người đầu tiên lên án chính quyền Cuba.

Chế độ Cộng sản
Sau khi lên cầm quyền năm 1959, chính quyền của Fidel Castro không hề xây dựng nên bất cứ cỗ máy đàn áp chính trị nào cả, theo lời nhận xét của Tổ chức theo dõi nhân quyền.

Ngay từ tháng 12/2009, Valdim Kotchergin (hoặc Kochergin), một cơ quan thuộc KGB, xuất hiện ở Cuba.

Theo một cuốn của tác giả Paul. H. Lewis, người từng viết sách xin lỗi các chế độ Stroessner, Benito Mussolini và Juan Peron, tính tới cuối năm 1960, tất cả các tờ báo đối lập đều có thể nêu lên chính kiến của mình, các đài phát thanh-truyền hình không hề chịu sự kiểm soát của nhà nước. Những người theo chủ nghĩa ôn hòa và giới trí thức được khuyến khích. Lewis cũng nói rằng mỗi năm không có bất kỳ người bất đồng chính kiến nào bị bắt giữ và tra tấn trong điều kiện vô nhân đạo của nhà tù.

Hành quyết tù nhân chính trị
Nhiều con số ước tình nói lên số lượng các vụ hành quyết chính trị từ sau cách mạng. Theo Tổ chức Ân xá quốc tế, số vụ tử hình từ 1959-87 là 2, so với con số công khai là 1. Chính quyền Cuba thì hợp thức hóa các vụ tử hình đó bằng lập luận rằng việc kết tội và thi hành án tử hình các tội phạm chiến tranh và các loại tội phạm khác ở Cuba tuân thủ theo đúng trình tự thường thấy ở các vụ án xét xử bởi lực lượng Đồng Minh đối với phát xít. Một vài học giả Cuba duy trì quan điểm rằng nếu không áp dụng hình phạt nghiêm khác chống lại bọn khủng bố và các loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm dưới thời Batista thì dân chúng sẽ trực tiếp cầm lấy cán cân công lý.

Nhà sử học người Mỹ-Latinh Thomas E. Skidmore nói rằng đã có tới 550 vụ hành quyết trong sáu tháng đầu năm 1959. Nhà sử học người Anh Hugh Thomas, trong công trình nghiên cứu Cuba-sự theo đuổi tự do nói rằng có thể 5000 vụ hành quyết đã được tiến hành trước năm 1970 trong khi theo một nguồn khác khẳng định rằng đã có 2,113 vụ hành quyết tù chính trị giữa những năm 1958 và 1967. Tác giả của cuốn Át-lát lịch sử, một công trình tổng hợp cá nhân gồm nhiều nguồn được lưu trữ trên mạng, nói rằng: "Sự phân chia giữa những kẻ cầm búa rìu và những kẻ tay không nằm trong khoảng giới hạn 5000-12000" Hiệp hội Đồng hương Mỹ-Cuba (Cuban American National Foundation) nói rằng từ sau cách mạng, có khoảng 12,000 vụ hành quyết tù chính trị ở Cuba. Tiến sĩ Armando Lago, thuộc Hiệp hội Nghiên cứu Kinh tế Cuba, một nhóm các học giả phần lớn là người Cuba tỵ nạn. cho biết khoảng chừng 15,000 và 18,000 người Cuba đã bị hành quyết vì tội phản cách mạng từ sau khi cách mạng nổ ra. Ông ta cũng nói rằng 250 người Cuba đã mất tích trong suốt thời kỳ này, 500 người đã chết trong tù vì thiếu sự chăm sóc y tế, 500 bị giết bởi lính canh và 150 vụ ám sát kín các phụ nữ. Một cuốn sách khác ước tính khoảng 15.000 đến 17.000 người Cuba đã bị xử bắn dưới chế độ Castro từ năm 1959 đến cuối những năm 1990.

Vấn đề người tị nạn
Từ 1959 đến 1993, khoảng 1.2 triệu người Cuba (chiếm 10% dân số hiện tại) đã rời khỏi đảo quốc để tới Mỹ, thường là theo đường thủy, trên các con thuyền nhỏ và các bè nổi.

Lao động cưỡng bức và ngược đãi tù nhân
Năm 1986, một tòa án về Cuba đã được tổ chức tại Paris để chuyển tải lời khai của các cựu tù Cuba tới truyền thông quốc tế. Những lời khai này được trình ra tại tòa, trước một ủy ban quốc tế, xác nhận về một hình thức tra tấn trong các nhà tù Cuba và các trại lao động khổ sai. Các hình thức tra tấn bao gồm đánh đập, thử nghiệm sinh học trong điều kiện hạn chế ăn uống, thẩm vấn cưỡng bức, cùng các điều kiện vô cùng mất vệ sinh khác. Quan tòa đồng tình với các cáo buộc về các vụ bắt giữ vô lý, tuyên án mà không có công chúng chứng kiến và không có người bào chữa, các tù nhân không được đảm bảo điều kiện tối thiểu về thức ăn, quần áo và thuốc men, hay thậm chí các vụ bắt giữ trẻ em.

Số lượng các vụ hành quyết được báo cáo giảm dần trong những năm 1970, và đến những năm 1980 chỉ còn các vụ lớn được báo cáo, điển hình như vụ xử tử tướng Arnaldo Ochoa năm 1989. Ochoa đòi đưa ra xét xử Fidel Castro, cùng với ba quan chức cấp cao Cuba khác vì tội danh buôn bán ma túy. Tuy nhiên, Ochoa và những người khác đã bị buộc tội "phản quốc" và bị hành quyết chóng vánh. Những người chống lại chính quyền Castro bên ngoài Cuba bày tỏ hoài nghi về tính hợp pháp của vụ bắt giữ và hành quyết Ochoa.

Cuba hiện thời

Đàn áp chính trị

Một báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền năm 1999 về tình hình Cuba có đoạn viết:

Hệ thống kiểm duyệt

Hạn chế tụ họp
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng quyền tự do hội họp bị nghiệm khắc hạn chế, và những người bất đồng chính kiến chính trị bị cấm tụ hợp thành đám đông. Tổ chức Ân xá quốc tế cũng nói rằng "tất cả các nhóm nhân quyền, tổ chức dân sự và hội nghề nghiệp đang tồn tại ở Cuba nhưng không nằm trong danh mục các tổ chức chính thống dưới sự kiểm soát của nhà nước đều bị cấm. Do vậy, các thành viên của các nhóm hoặc tổ chức này có thể đối mặt với nguy hiểm, bị đe dọa hoặc buộc tội, cho dù họ chỉ hoạt động với mục tiêu hợp thức hóa các quyền căn bản như tự do phát biểu, tự do lập hội và hội họp."

Chính quyền Cuba chỉ công nhận duy nhất Tổ chức công đoàn nhà nước Central de Trabajadores de Cuba (CTC), dưới sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước và đảng Cộng sản bổ nhiệm người đứng đầu. Gia nhập công đoàn là bắt buộc đối với tất cả công nhân. Trước khi một người được thuê làm công nhân, anh ta phải ký một hợp đồng cam kết ủng hộ đảng Cộng sản và tất cả những gì mà Đảng đại diện. Chính quyền triệt để ngăn cấm các tổ chức công đoàn độc lập, bắt giữ hoặc đe dọa bắt giữ những nhà hoạt động công đoàn độc lập. Quyền đình công và biểu tình không được luật pháp thừa nhận.

Các lệnh cấm được thực hiện bởi các "đơn vị đặc biệt" gồm các thành viên quân đội và cảnh sát mặc thường phục, và họ có thể đánh đập hoặc giải tán bất kỳ nhóm tuần hành nào.

Xã hội
Do thiếu quyền sở hữu tài sản tư nhân nên công dân muốn chuyển chỗ ở phải có sự cho phép của chính quyền. Công việc cũng bị nhà nước kiểm soát. Việc phân công công việc dựa trên học lực tại trường và danh tiếng cá nhân của người nộp đơn.

Năm 2001,

Phủ nhận từ phía chính quyền
Các nhóm nhân quyền như Tổ chức Ân xá quốc tế trong một thời gian dài bị chính quyền Cuba lên án cái họ gọi là "Những hành vi ngoại đạo" (actos de repudio). Những hành động này xảy ra khi các nhóm lớn thường dân chửi bới, dọa nạt và đôi khi tấn công thân thể và ném đá vào nhà của những người Cuba bị cho là phản cách mạng. Các nhóm nhân quyền nghi ngờ rằng những hành động này có sự đứng sau của công an, có thể bao gồm cả Ủy ban bảo vệ cách mạng Cuba hoặc các đơn vị "ứng phó khẩn cấp". Mức độ những hành động này ngày càng tăng kể từ năm 2003.

Các tù nhân lương tâm điển hình

Đi lại và di trú

Giáo dục

Giáo dục ở Cuba miễn phí ở tất cả các cấp học dưới sự kiểm soát của bộ Giáo dục. Năm 1961, chính phủ quốc hữu hóa tất cả học viện cùng các tổ chức giáo dục, và áp dụng một hệ thống giáo dục do nhà nước định hướng. Hệ thống này từ lâu bị phê phán là hoạt động vì mục đích tuyên truyền chính trị nhằm giám sát ý thức hệ của học sinh-sinh viên. Nó cũng bị lên án là không cho phép yếu tố tư nhân vào hệ thống giáo dục và giới hạn ảnh hưởng của phụ huynh trong việc giáo dục con em họ.

Nội dung tuyên truyền chính trị là khá nặng nề. Hiến pháp Cuba khẳng định rằng giáo dục và văn hóa dựa trên nền tảng học thuyết Mac-xít Hồ sơ phản ánh mức độ "giác ngộ cách mạng" của mỗi học sinh được lưu trữ lại và nó sẽ theo người học đến suốt đời. Cánh cửa đại học sẽ phụ thuộc vào mức độ "giác ngộ" học thuyết Mác của người nộp đơn. Điều luật về trẻ em, thanh niên và gia đình quy định rằng bậc cha mẹ nào dạy con cái tư tưởng trái với học thuyết Chủ nghĩa cộng sản sẽ bị phạt tù đến ba năm.

Y tế

Chính quyền Cuba điều hành hệ thống y tế toàn dân và tự gánh trách nhiêm tài chính và quản lý cho toàn bộ hệ thống. Chính phủ cấm bất kỳ hoạt động y tế nào mang tính chất tư nhân. Năm 1976, chương trình chăm sóc sức khỏe Cuba được đưa thành điều 50 của Hiến pháp, theo đó quy định rằng "tất cả mọi người được quyền bảo vệ và chăm sóc sửa khỏe".

Có thông tin rằng một vài dịch vụ chăm sóc y tế tốt nhất ở Cuba không dành cho người dân, trừ khi họ trả bằng đô-la Mỹ. Người sáng lập Trung tâm quốc tế Phục hồi thần kinh của La Habana, tiến sĩ Hilda Molina đã bỏ việc vào năm 1994 sau khi từ chối tăng số lượng các ca cấy ghép nơ-ron thần kinh trước khi có sự kiểm tra bắt buộc và không có quá trình theo dõi thường xuyên thời kỳ hậu phẫu. Bà ấy cũng tỏ thái độ giận dữ khi chỉ có người nước ngoài được điều trị.

Không có bất kỳ quyền bí mật riêng tư của bệnh nhân hay quyền phản đối khi bị chữa trị kém. Ngoài ra, bệnh nhân không có quyền từ chối khám chữa bệnh (chẳng hạn, một người theo giáo phái Rastafarian không thể từ chối bị cắt một phần cơ thể mặc dù tôn giáo của anh ta không cho phép điều đó).

Các bác sĩ gia đình được yêu cầu giữ lại hồ sơ "giác ngộ chính trị" của các bệnh nhân. Như vậy, từ sự theo dõi sức khỏe đã chuyển sang giám sát chính trị.

Tự do tôn giáo

Những năm sau Cách mạng Cuba, các hoạt động của nhà thờ giáo hội Rô-ma bị hạn chế mạnh, và năm 1961 tất cả tài sản của các tổ chức tôn giáo đều bị tịch thu mà không được bồi thường. Hàng trăm tu sỹ và Giám mục bị trục xuất ra khỏi Cuba vĩnh viễn. Giới lãnh đạo Cuba là những người theo chủ nghĩa vô thần cho tới mãi năm 1992 khi Đảng Cộng sản Cuba chấp thuận cho những người theo đạo vào đảng. Năm 1998, giáo hoàng John Paul II tới thăm hòn đảo và được phép có bài phát biểu trước công chúng. 19 giáo sĩ nước ngoài đã được cấp hộ chiếu được phép sinh sống ở Cuba. Ngoài ra, các nhóm tôn giáo khác trong nước như cộng đồng người Do Thái bây giờ cũng được phép tổ chức các buổi lễ cầu nguyện công cộng và tiếp đón các khách thăm nước ngoài. Tháng 10/2008, Cuba cho phép đã mở một nhà thờ Giáo hội Chính thống Nga. Buổi lễ khai trương có sự tham gia của Raul Castro, phó chủ tịch Esteban Lazo, chủ tịch quốc hội Ricardo Alarcon và nhiều nhân vật quan trọng khác. Báo chí Cuba đưa tin rằng đây là nhà thờ loại này đầu tiên ở Mỹ-La Tinh.

Quyền phụ nữ

Phụ nữ có tiếng nói và quyền đại diện tương đối cao ở trong nước.

Tra tấn tù nhân

Tổ chức Nhân quyền Cuba báo cáo rằng đã có trường hợp tra tấn phụ nữ trong nhà tù Cuba.

Quan hệ chủng tộc

Esteban Morales Dominguez đã chỉ ra sự kỳ thị chủng tộc có hệ thống trong cuốn sách Những thách thức giải quyết vấn đề chủng tộc ở Cuba. Cuốn Chính trị chủng tộc thời kỳ hậu cách mạng Cuba bàn về chính trị liên quan đến chủng tộc phổ biến dưới chế độ Cộng sản Cuba.

Enrique Patterson, trong cuốn Miami Herald đã mô tả chủng tộc như một "quả bom xã hội" và nói rằng "nếu chính quyền Cuba cho phép người Cuba da đen bày tỏ hoàn cảnh của họ trước các ủy ban nhà nước,...thì chế độ toàn trị này sẽ sụp đổ". Carlos Moore, một trong những người nghiên cứu rộng về vấn đề này nói rằng "có sự đe dọa ngầm đối với người da đen ở Cuba, và họ biết rằng nếu họ nêu vấn đề chủng tộc ra là sẽ lập tức vào tù. Vì vậy, quá trình đấu tranh ở Cuba khác biệt các nơi khác. Không thể có phong trào về quyền dân sự nếu không muốn 10,000 người da đen bị giết. Ông ta cũng nói rằng một thế hệ người da đen Cuba mới đang nhìn chính trị theo một hướng khác.

Jorge Luis García Pérez, một nhà hoạt động nhân quyền và dân chủ người Cuba da đen đã bị giam trong 17 năm. Trong một cuộc phỏng vấn tại Florida, ông ta nói rằng "Nhà cầm quyền trong nước không bao giờ tha thứ cho bất kỳ một người da đen nào dám chống lại cách mạng. Trong phiên tòa xét xử, màu da của tôi làm cho trường hợp của tôi nghiêm trọng hơn. Sau đó, khi ở tù những người lính gác đối xử tệ với tôi và gọi tôi là đồ da đen.

Mùa xuân đen tối

Tháng ba năm 2003, chính quyền Cuba tiến hành bắt giữ hàng chục người (bao gồm các nhà báo tự do và các nhà hoạt động nhân quyền) và buộc tội họ nổi loạn do bị cho là hợp tác với James Cason, cầm đầu một tổ chức Hoa Kỳ tại La Habana. Sau đó họ đã bị đem ra xét xử và phạt tù từ 15 đến 28 năm. Trong tổng số 75 người bị bắt giữ, mỗi người trung bình bị phạt tù 17 năm. Tiêu biểu cho nhóm tù nhân này là Raúl Rivero, Martha Beatriz Roque, và Oscar Elías Biscet. Tổ chức Ân xá quốc tế lên án những phiên tòa này là "bất công và hấp tấp"

Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Felipe Pérez Roque chối bỏ các cáo buộc và đáp rằng: "Cuba có quyền tiến hành các biện pháp tự vệ và trừng phạt bất kỳ kẻ nào xâm phạm an ninh quốc gia, giống như cách thức các nước khác làm, trong đó có việc Hoa Kỳ trừng phạt những người hợp tác với nước ngoài gây thiệt hại cho lợi ích của Hoa Kỳ"

Trong quá trình xét xử, có bằng chứng cho biết rằng các bị cáo đã nhận quỹ từ tổ chức Hoa Kỳ có liên quan trên. Các quan chức Cuba khẳng định rằng mục đích của việc tổ chức đó hỗ trợ tài chính là nhằm làm phương hại đến nhà nước Cuba, gây bất ổn trong nước và phá hoại nền kinh tế Cuba. Trong quá khứ, Cason phủ nhận việc hỗ trợ quỹ cho bất kỳ ai ở Cuba.

Ngày 29/11/2004, chính quyền Cuba đã phóng thích ba trong số những người bị bắt. Cụ thể là: Oscar Espinosa Chepe, Marcelo López, và Margarito Broche. Động thái này diễn ra sau một cuộc họp giữa đại sứ Tây Ban Nha và bộ trưởng Ngoại giao Cuba. Trong những ngày sau đó, có thêm bốn người được thả, bao gồm: Raúl Rivero, Osvaldo Alfonso Valdés, Edel José García và Jorge Olivera. Bảy người khác đã được thả trước đó vì lý do sức khỏe.

Chiến dịch chống lại đồng tính
Hàng ngàn người đồng tính nam, tù nhân lương tâm, và các nhân vật bất đồng chính kiến bị buộc phải tham gia quân đội cưỡng chế tại các trại cải tạo trong những năm 1960. Các chỉ huy trong quân đội đã đánh đập tù nhân tàn bạo. Carlos Alberto Montaner nói rằng "các trại lao động khổ sai được trang bị đầy đủ công cụ để "điều chỉnh" lại hành vi của tù nhân....Việc xúc phạm bằng lời nói và hành động như cạo trọc đầu, làm việc từ tinh mơ cho tới tối mò, phải ngủ bằng võng, sàn nhà thì bẩn thiếu thức ăn... là khá phổ biến. Các trại này trở nên ngày càng chật hẹp do số lượng tù nhân không ngừng tăng lên."

Vào cuối những năm 1960, với phong trào "Làm sạch xã hội cách mạng", chính quyền Castro tuyên bố sẽ "dọn sạch" những kẻ văn nghệ sĩ "giả mạo" và "suy đồi" Ngoài ra, đàn ông nào mà để tóc dài đều bị bắt lại và buộc phải cắt bỏ tóc.

Castro tái khẳng định, "trong nước không còn một kẻ đồng tính nào" và rằng họ là "những phần tử rơi rớt của chủ nghĩa đế quốc" Castro còn nói rằng "những kẻ đồng tính không nên được phép sống trong cộng đồng nơi mà chúng có thể tác động xấu lên giới trẻ".

Cải thiện gần đây
Gần đây Cuba đã tiến hành một số cải cách. Năm 2003 Carlos Sanchez của tổ chức Hiệp hội đồng tính thế giới (:en:International Lesbian and Gay Association) phát hành một bản báo cáo về tình hình của những người đồng tính ở Cuba nói rằng chính quyền Cuba không còn áp dụng các hình phạt đối với người đồng tính, và rằng có một bước tiến bộ trong thái độ của người dân đối với người đồng tính, lưỡng tính và người chuyển đổi giới tính. Từ năm 2005 phẫu thuật chuyển đổi giới tính được tự do theo luật định, và được chính quyền trả chi phí. Ở Havana cũng đã bắt đầu xuất hiện một chương trình cho người đồng tính

Mariela Castro, con gái của chủ tịch Raul Castro đang cố gắng vận động ủng hộ quyền của những người đồng tính trong Trung tâm giáo dục giới tính quốc gia (:en:Cuban National Center for Sex Education) mà bà này làm lãnh đạo. Mariela khẳng định rằng cha của bà ta hoàn toàn ủng hộ các sáng kiến của bà.

Vào ngày 26 tháng 9 năm 2022, với 66,87% cử tri tham gia bỏ phiếu đã bày tỏ tán thành, Quốc hội Cuba đã chính thức thông qua Bộ luật Gia đình mới, theo đó hôn nhân đồng giới lần đầu tiên được hợp pháp hóa tại quốc gia này. Điều này khiến Cuba trở thành quốc gia đầu tiên trong khối xã hội chủ nghĩa, cũng đồng thời là quốc gia thứ 33 trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới.

Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc
Từ năm 1990, Hoa Kỳ đã kiến nghị nhiều giải pháp khác nhau tới Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc, phê phán Cuba vi phạm nhân quyền. Những kiến nghị đó cùng với nhiều bất đồng ngoại giao liên tiếp được mô tả gần như một "nghi lễ hàng năm" vậy. Sự đồng thuận lâu dài giữa các nước Mỹ Latinh vẫn chưa đạt được. Các giải pháp được thông qua trong các năm 1990-1997, nhưng lại bị bác bỏ năm 1998. Các nỗ lực liên tiếp của Mỹ đã giành thắng lợi với lá phiếu sít sao. Ở châu Mỹ, một vài chính phủ ủng hộ các chỉ trích Cuba, số khác thì đả phá và xem chúng như những biện pháp nhằm cô lập thêm Cuba và hơp thức hóa lệnh cấm vận Cuba của Mỹ kéo dài hàng thập niên. Các nước Liên minh châu Âu đồng loạt bỏ phiếu chống Cuba từ năm 1990, mặc dù có những lo ngại về tác động tiêu cực của lệnh cấm vận lên đời sống của người dân vô tội.

Các nhóm nhân quyền Cuba
 Hội đồng Dân chủ Cuba (tiếng Anh)
 Ủy ban quốc tế về dân chủ cho Cuba (tiếng Anh)
 Ủy ban tự do Cuba (tiếng Anh)
 Hội những người bất đồng chính kiến Cuba (tiếng Anh)

Xem thêm

 Kiểm duyệt tại Cuba

Chú thích

Liên kết ngoài
Notes on Cuban migration and the Cuban Adjustment Act by Walter Lippman

News and annual reports for the last ten years  from Amnesty International USA
Review of Cuba by the United Nations Human Rights Council's Universal Periodic Review, ngày 5 tháng 2 năm 2009
Cuba from Human Rights Watch
Annual Report 2007: Cuba from the Inter-American Commission on Human Rights
Gay Rights and Wrongs in Cuba  from the Gay and Lesbian Humanist
Censorship in Cuba  from the International Freedom of Expression Exchange
For constitutional rights: The Cuban Constitution
Human rights in Cuba from Cuba Verdad
Views on Cuba: Human Rights (Ricardo Bofill)  from the Public Broadcasting Service American Experience Fidel Castro documentary
The Assembly to Promote Civil Society in Cuba
Oswaldo Paya democratic activist
Directorio Democrático Cubano
International Committee for Democracy in Cuba
Cuba and the Rhetoric of Human Rights by Salim Lamrani, ngày 7 tháng 7 năm 2010

Cuba
Luật pháp Cuba
Xã hội Cuba


title: Đình Bát Tràng

text:
Đình Bát Tràng là một trong số những ngôi đình lớn của xứ Kinh Bắc xưa. Đình nằm tại làng Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Đình Bát Tràng thờ sáu vị thần đã có công giúp dân đánh giặc giữ nước bao: gồm: Lưu Thiên Tử Đại Vương, Bạch Mã Đại Vương, Tràng Thuận Nghi Dung, Phan Đại tướng, Cai Minh Đại Vương và Hồ Quốc Thần Đại Vương.

Đình được làm lại vào năm 1720 đời vua Lê Dụ Tông, xây theo kiểu chữ Nhị, phía trong là hậu cung gồm 3 gian, phía ngoài là tòa đại bái gồm 5 gian 2 chái. Cột đình làm bằng những cây gỗ lim lớn, Các gian bên được lát bục gỗ theo bậc tam cấp làm chỗ ngồi, đình quay ra sông Nhị Hà. Hiện nay đình còn lưu giữ hơn 50 đạo sắc phong cho thành hoàng, đời vua Lê Cảnh Hưng, đời vua Quang Trung và vua Cảnh Thịnh.

Lịch sử
Nằm trong quần thể di tích của làng gốm sứ cổ truyền Bát Tràng, thành phố Hà Nội, đình Bát Tràng được xây dựng vào năm 1720. Với kiến trúc bề thế, đình quay về hướng Tây, nhìn ra dòng sông Hồng. Kiến trúc đình theo lối chữ Nhị, phía sau là Hậu cung, nơi thờ 6 vị thánh thần được được suy tôn là Lục vị Thành Hoàng. Phía trước là tòa Đại bái gồm 5 gian 2 trái với hai tầng bục gỗ và được dựng bởi nhiều cây cột gỗ lim lớn hàng vòng tay người ôm không xuể. Chính giữa tòa Đại bái là hương án thờ Công đồng, bên trên treo hai bức đại tự sơn son thếp vàng lớn: "Thiên địa hợp kì đức" 天地合其德(Đức lớn thuận theo trời và đất), lấy nghĩa theo quẻ đầu tiên trong Kinh Dịch. Nội dung của bức Đại tự này cũng chính là tôn chỉ của dân làng bao đời nay: Trong cuộc sống luôn lấy chữ Đức làm đầu, mọi việc tất sẽ hanh thông, thuận lợi. Và bức đại tự "Hiếu nghĩa cấp công 好義急公" - Đây chính là tấm biển vua Nguyễn ban cho dân Bát Tràng khi nhà Nguyễn xây thành Hà Nội vì nghĩa lớn dân làng Bát Tràng đã cạy gạch ở sân đình dâng nộp cho triều đình. Hai bên hương án là đôi câu đối ghi dấu gốc tích con dân làng Bát: "Bồ di thủ nghệ khai đình vũ - Lan nhiệt tâm hương bái thánh thần" (埔移手藝開亭宇 ， 蘭熱心香拜聖神 - Đem nghề từ làng Bồ ra khởi dựng đình miếu, Lòng thành như hương lan cúng tạ thánh thần). Hai bên chái đình là ban thờ Vách Tả, Vách Hữu. Theo các cụ già trong làng kể lại, hai bên vách đình thờ những người trong làng không có con cái. Đây cũng chính là một nét văn hóa đẹp thể hiện cái đức Hiếu sinh của người dân làng Bát. Bục thấp nhất và sân đình được lát bằng gạch Bát - Thứ gạch đã đi vào thơ ca, huyền thoại của dân tộc, thứ gạch xe duyên xây bể, thứ gạch bền chắc mà không một loại rêu nào bám được và đã được ưa dùng từ cung đình đến làng xã. Bốn mái đình cong vút, lượn sóng, phía trên đắp hình Nghê vừa mềm mại, vừa khoẻ khoắn, uy nghiêm. Trên cửa chính bước vào tòa Đại bái treo bức Hoành phi với bốn chữ "Bạch thổ danh sơn 白土名山", gợi nhớ lại cái khung cảnh sơ khai của vùng đất sét trắng - Bạch Thổ Phường (Bát Tràng ngày nay) khi dòng họ Nguyễn Ninh Tràng mới theo vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La để sản xuất loại gạch Vĩnh Ninh Trường phục vụ công cuộc xây dựng kinh thành mới. Cột đồng trụ uy nghiêm như những cây bút lớn viết thẳng lên trời xanh mang khí thế truyền thống khoa bảng của làng. Trên cột đồng trụ gắn đôi câu đối sứ: "Ngũ hành tú khí chung anh kiệt - Vạn trượng văn quang biểu cát tường" (五型秀氣煄英傑，萬丈文光表吉祥 - Nơi hội tụ khí thiêng hun đúc nên các bậc anh hùng hào kiệt - Ánh sáng văn hóa tỏa xa vạn dặm biểu thị sự cát tường). Cửa tả, cửa hữu lần lượt gắn hai hàng chữ "Thổ thành kim" (土成金 - Đất biến thành vàng), "Nê tác bảo" (泥做寶 - Bùn làm ra của báu) - Bùn đất qua đôi bàn tay người nghệ nhân làng Bát trở thành những vật phẩm quý giá, đồ cống tế ngoại giao. Trải qua các Triều đại lịch sử, đình Bát Tràng hiện còn lưu giữ được hơn 50 đạo sắc phong. Năm 1976, đình và Văn chỉ Bát Tràng vinh dự đón Đại tướng Võ Nguyên Giáp về thăm. Chính bởi những giá trị về kiến trúc và văn hóa như vậy, năm 2005 Bộ Văn hóa thông tin đã cấp bằng Di tích Văn hóa Kiến trúc Nghệ thuật cho đình Bát Tràng. Sau gần 300 năm tuổi cộng với chiến tranh địch họa, đình bị hư hoại nặng. Từ năm 2005, dân làng Bát Tràng đã cùng nhau đóng góp, đại trùng tu đình. Nay công trình đại trùng tu đã hoàn tất, đình Bát Tràng đã trở lại đúng với dáng dấp xưa.

Một vị tướng thời nhà Đinh là Lưu Cơ được thờ là Thánh cả được thờ là Thành Hoàng làng nghề gốm sứ Bát Tràng. Ông được suy tôn là Lưu Thiên tử Đại vương được thờ trong đình Bát Tràng. Theo "Bát Tràng - làng nghề, làng văn" Chủ biên PGS TS Bùi Xuân Đính, Nhà xuất bản Hà Nội, 2013 (tr.290-300) thì đình Bát Tràng thờ 6 vị Thành hoàng: Lưu Thiên Tử đại vương, Đức Thánh bà - Lã Đệ tam Đại vương, Bạch Mã Đại vương, Phan Đại tướng Đại vương, Hộ Quốc Đại vương và Cai Minh Tự Đại vương. Trong đó Lưu Thiên Tử Đại vương là Thánh cả, được thờ ở giữa, nơi trang trọng nhất. Ý kiến đánh giá của Ts. Nguyễn Việt cho biết Lưu Thiên Tử Đại vương là Lưu Cơ vì Lưu Cơ là con cầu tự tại Sơn thần Bạch Bát ở Ninh Bình (do vậy thường được gọi là "con trời cho" hay "con trời - Thiên tử", khi mất được dân làng Bạch Bát thờ là Thành Hoàng. Khi dân Bạch Bát mang nghề gốm sứ từ làng Bồ Bát (Bồ Bát hiện là Bồ Xuyên và Bạch Bát) ra Bạch Thổ (Bát Tràng) lập nghiệp, cư dân các làng thông thường khi di chuyển đi nơi khác thường lấy thành hoàng làng gốc để thờ tại làng mới.

Một số câu đối tại đình Bát Tràng

Tham khảo

Bát TràngDi tích tại Hà Nội


title: Hüffelsheim

text:
Hüffelsheim là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hüffelsheim có diện tích 6,55 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1314 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: 12197 Jan-Otto

text:
12197 Jan-Otto (tên chỉ định: 1980 FR2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Claes-Ingvar Lagerkvist ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 16 tháng 3 năm 1980. Nó được đặt theo tên Jan-Otto Carlsson, a professor of inorganic chemistry ở Uppsala University.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1980
Được phát hiện bởi Claes-Ingvar Lagerkvist
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Patellapis kristenseni

text:
Patellapis kristenseni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1915


title: Molophilus eurygramma

text:
Molophilus eurygramma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Trigonostoma semidisjunctum

text:
Trigonostoma semidisjuncta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Trigonostoma


title: Chuyến bay 331 của American Airlines

text:
Chuyến bay số 331 của American Airlines là một lịch trình chuyến bay quốc tế từ Sân bay quốc gia Ronald Reagan tại Washington DC đến Kingston, Jamaica, viếng qua Miami, chở 148 hành khách và sáu phi hành đoàn, bị trượt khỏi đường băng trong lúc hạ cánh bị cản trở bởi thời tiết xấu và đèn tiếp cận sân bay không hiệu quả, tại Sân bay quốc tế Norman Manley ở Kingston ngày 22 tháng 12 năm 2009. Chiếc máy bay tiếp tục trên mặt đất bên ngoài chu vi sân bay và gãy rời gây thương tích.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chuyến bay 331 của American Airlines - American Airlines
Hình ảnh chụp trên không của chiếc máy bay rơi

Tai nạn và sự cố hàng không tại Jamaica
American Airlines
Trượt phi đạo
American Airlines
331
Jamaica 2009


title: Grammotheleaceae

text:
Grammotheleaceae là một họ nấm thuộc bộ Polyporales.

Chú thích

Tham khảo

Bộ Nấm lỗ