title: HMS Princess Royal (1911)

text:
HMS Princess Royal là một tàu chiến-tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Là chiếc thứ hai trong lớp Lion bao gồm hai chiếc, nó được chế tạo nhằm vượt trội hơn so với lớp tàu chiến-tuần dương Moltke của Hải quân Đức, được cải thiện đáng kể về tốc độ, vũ khí và vỏ giáp so với lớp Indefatigable dẫn trước.

Được đặt lườn năm 1912 và đi vào hoạt động năm 1913, Princess Royal đã phục vụ trong Trận Heligoland Bight một tháng sau khi chiến tranh bắt đầu. Sau đó nó được gửi đến biển Caribbe phòng ngừa Hải đội Đông Á Đức Quốc sử dụng kênh đào Panama. Sau khi Hải đội Đông Á bị đánh chìm trong Trận chiến quần đảo Falkland vào tháng 12 năm 1914, Princess Royal gia nhập trở lại Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1. Trong Trận Dogger Bank, Princess Royal chỉ ghi được một vài phát trúng, mặc dù một quả đạn pháo đã phá hỏng chiếc tàu tuần dương bọc thép Đức Blücher. Không lâu sau đó, nó trở thành soái hạm của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Osmond Brock.

Princess Royal bị hư hại trung bình trong trận Jutland và phải mất một tháng rưỡi sửa chữa. Ngoài việc hỗ trợ từ xa trong Trận Heligoland Bight thứ hai vào năm 1917, con tàu trải qua thời gian còn lại của cuộc chiến tranh bằng những chuyến tuần tra bình yên tại Bắc Hải. Princess Royal được đưa về lực lượng dự bị vào năm 1920, rồi bị bán để tháo dỡ vào năm 1922 để đáp ứng những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington.

Thiết kế
Lớp tàu chiến-tuần dương Lion, vốn được đặt tên lóng là những "Con mèo Tráng lệ" (Splendid Cats), được thiết kế bởi Sir Philip Watts, Giám đốc Chế tạo Hải quân, để vượt trội hơn những tàu chiến-tuần dương mới của Đức thuộc lớp Moltke, vốn được Hải quân Đức chế tạo nhằm đối phó với lớp Invincible của Anh. Sự gia tăng về tốc độ, vỏ giáp và vũ khí đã khiến kích cỡ của chúng tăng hơn 70% so với lớp Indefatigable, khiến cho chúng trở thành những tàu chiến lớn nhất thế giới vào lúc đó.

Các đặc tính chung

Princess Royal lớn hơn đáng kể so với lớp Indefatigable dẫn trước. Nó có chiều dài chung , mạn thuyền rộng , và độ sâu của mớn nước là  khi đầy tải nặng. Con tàu có trọng lượng choán nước là , và lên đến  khi đầy tải nặng, hơn  so với các con tàu trước đó. Nó có một chiều cao khuynh tâm  khi đầy tải nặng.

Động lực
Princess Royal có hai bộ turbine hơi nước Parsons dẫn động trực tiếp được đặt trong các phòng động cơ riêng biệt. Mỗi bộ bao gồm một cặp turbine áp lực cao phía trước và phía sau nối với trục chân vịt phía ngoài, và một cặp turbine áp lực thấp phía trước và phía sau nối với trục chân vịt phía trong. Công suất thiết kế là , cho phép đạt đến tốc độ . Vào tháng 9 năm 1912, Princess Royal bắt đầu chạy thử máy, đạt đến công suất  và tốc độ . Trong đợt chạy thử máy hết tốc độ vào tháng 7 năm 1913, chiếc tàu chiến-tuần dương đạt đến công suất  với tốc độ , trong khi đang chất một tải trọng cao .

Hơi nước được cung cấp từ 42 nồi hơi ống nước Yarrow bố trí trong 7 phòng nồi hơi. Nó có thể mang theo tối đa  than cùng  dầu đốt để phun vào than nhằm gia tăng tốc độ cháy. Ở trữ lượng nhiên liệu tối đa, tầm xa hoạt động của chúng là  ở tốc độ .

Vũ khí
Princess Royal được trang bị tám khẩu pháo BL  Mark V trên bốn tháp pháo nòng đôi vận hành bằng thủy lực, được đặt tên lần lượt là 'A', 'B', 'Q' và 'Y' từ trước ra sau. Dàn pháo hạng hai của chúng bao gồm mười sáu khẩu BL  Mk VII, hầu hết được đặt trong các tháp pháo ụ. Hai khẩu đội pháo 4 inch thuộc nhóm phía trước, được đặt trong ụ che trong giai đoạn 1913–1914 để bảo vệ pháo thủ của khẩu đội khỏi hoàn cảnh thời tiết khắc nghiệt và hoạt động của đối phương. Khẩu pháo 4 inch phía trước bên mạn phải được tháo dỡ vào đầu năm 1917, thay thế bằng bệ góc cao Mark II có khả năng nâng lên đến góc, rồi được bổ sung thêm một khẩu thứ hai vào tháng 4 được cải biến tương tự như kiểu được trang bị cho con tàu chị em Lion. Hai ống phóng ngư lôi ngầm  được trang bị bên mạn, con tàu mang theo 14 quả ngư lôi.

Chiếc tàu chiến-tuần dương được chế tạo mà không có hỏa lực phòng không, nhưng trong giai đoạn từ tháng 10 năm 1914 đến tháng 12 năm 1916 đã được bổ sung một khẩu kiểu QF 6 pounder Hotchkiss trên bệ MkIc góc cao, có khả năng hạ đến 8° và nâng tối đa lên đến 60°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ bắn 20 viên mỗi phút. Trần bắn tối đa là , nhưng tầm bắn hiệu quả chỉ đạt . Ngoài ra còn có một khẩu QF 3 inch 20 cwt trên bệ MkII góc cao được tăng cường vào tháng 1 năm 1915 nhưng được tháo dỡ vào tháng 4 năm 1917; có khả năng hạ đến 10° và nâng tối đa lên đến 90°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ 12–14 viên mỗi phút. Trần bắn hiệu quả của kiểu pháo này là .

Princess Royal được nâng cấp hệ thống kiểm soát hỏa lực từ giữa năm 1915 đến tháng 5 năm 1916, tập trung việc định vị và khai hỏa các khẩu pháo dưới sự điều khiển từ máy đo tầm xa đặt trên cột ăn-ten chính. Pháo thủ tại các tháp pháo chỉ cần tuân theo con trỏ được điều khiển từ bộ kiểm soát hỏa lực để hướng khẩu pháo đến mục tiêu. Điều này đã cải thiện đáng kể độ chính xác, vì nó dễ dàng trinh sát điểm rơi của pháo, đồng thời hạn chế ảnh hưởng của sự chòng chành con tàu trên sự phân tán của đạn pháo. Đến đầu năm 1918, Princess Royal mang theo một thủy phi cơ kiểu Sopwith Pup và một Sopwith 1½ Strutter đặt trên các bệ cất cánh bố trí trên nóc các tháp pháo 'Q' và 'X'. Mỗi bệ có vải bạt để bảo vệ máy bay khỏi các yếu tố thời tiết.

Vỏ giáp
Sơ đồ vỏ giáp bảo vệ cho Lion và Princess Royal nặng hơn so với những chiếc thuộc lớp Indefatigable; đai giáp ở mực nước làm bằng vỏ giáp Krupp dày đến  ở khoảng giữa con tàu, được vuốt mỏng còn  về phía hai đầu con tàu, nhưng không đến tận mũi và đuôi. Đai giáp trên với độ dày tối đa  trên cùng chiều dài phần dày nhất của đai giáp ở mực nước, giảm còn  ngang với các tháp pháo tận cùng. Các tháp pháo và bệ tháp pháo được bảo vệ bởi vỏ giáp dày , ngoại trừ nóc tháp pháo dày . Độ dày của sàn tàu bọc thép nickel thay đổi ; vách ngăn chống ngư lôi bằng thép nickel dày  được đặt ngang các hầm đạn và phòng đạn pháo. Sau khi trận Jutland bộc lộ ra sự mong manh của con tàu đối với đạn pháo bắn tới, một lớp vỏ giáp bổ sung dày 1 inch nặng khoảng  được tăng cường cho bệ tháp pháo bên trên hầm đạn và nóc tháp pháo.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
Princess Royal được đặt lườn tại xưởng tàu Vickers ở Barrow-in-Furness vào ngày 2 tháng 5 năm 1910. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 4 năm 1911, được đỡ đầu bởi Công chúa Louise và đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 14 tháng 11 năm 1912. Khi được đưa vào hoạt động, Princess Royal gia nhập Hải đội Tuần dương 1, vốn được đổi tên thành Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 vào tháng 1 năm 1913; Chuẩn Đô đốc David Beatty tiếp nhận quyền chỉ huy Hải đội vào ngày 1 tháng 3 năm 1913. Princess Royal cùng với phần còn lại của Hải đội đã viếng thăm cảng Brest, Pháp vào tháng 2 năm 1914, và viếng thăm các cảng Nga vào tháng 6.

Trận Heligoland Bight

Princess Royal tham chiến lần đầu tiên trong Trận Heligoland Bight vào ngày 28 tháng 8 năm 1914, trong thành phần lực lượng tàu chiến-tuần dương dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Beatty, vốn thoạt tiên được dự định sẽ hỗ trợ từ xa cho các tàu tuần dương và tàu khu trục Anh tiếp cận bờ biển Đức trong trường hợp các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Biển khơi Đức xuất quân đáp trả các cuộc tấn công của Anh. Chúng quay mũi về phía Nam đi hết tốc độ lúc 11 giờ 35 phút khi lực lượng hạng nhẹ Anh không tách ra kịp thời theo kế hoạch, và triều cường đang dâng cao khiến các tàu chiến chủ lực Đức có thể vượt qua các bãi tại cửa sông Jade Estuary. Chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ mới nguyên Arethusa đã bị đánh hỏng trước đó trong trận chiến do hỏa lực từ các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Strassburg và Köln, khi các tàu chiến-tuần dương của Beatty hiện ra từ làn sương mù lúc 12 giờ 37 phút. Strassburg lẫn vào trong làn sương mù và né tránh được hỏa lực pháo, nhưng Köln vẫn bị trông thấy và nhanh chóng bị đánh hỏng bởi đạn pháo của hải đội. Tuy nhiên, Beatty bị thu hút khỏi hoạt động kết liễu nó do sự xuất hiện bất ngờ của chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ cũ Ariadne ngay trước mũi. Ông quay mũi đuổi theo, biến nó thành một xác tàu cháy bùng chỉ với ba loạt đạn pháo ở khoảng cách chưa đầy . Đến 13 giờ 10 phút, Beatty quay mũi về phía Bắc và ra mệnh lệnh chung để rút lui. Thành phần chủ lực của Beatty bắt gặp Köln đã bị đánh hỏng không lâu sau khi đổi hướng lên phía Bắc, và nó bị đánh chìm bởi hai loạt đạn pháo từ chiếc tàu chị em với Princess Royal là Lion.

Princess Royal được cho tách khỏi Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 và đã khởi hành từ Cromarty vào ngày 28 tháng 9 để gặp gỡ một đoàn tàu vận tải chuyển quân Canada, và hộ tống chúng đến Anh Quốc. Nó gia nhập trở lại Hải đội vào ngày 26 tháng 10, nhưng lại được cho tách ra vài ngày sau đó để tăng cường cho Trạm Bắc Đại Tây Dương và Caribbe nhằm truy tìm Hải đội Đông Á của Đô đốc Graf Spee, sau khi nó tiêu diệt Hải đội Tây Ấn của Chuẩn Đô đốc Christopher Cradock trong trận Coronel vào ngày 1 tháng 11 năm 1914. Nó đi đến Halifax vào ngày 21 tháng 11, trải qua nhiều ngày tuần tra ngoài khơi thành phố New York, rồi xuôi xuống khu vực Caribbe đề phòng khả năng Graf Spee sử dụng kênh đào Panama. Nó rời Kingston, Jamaica quay trở về Anh Quốc vào ngày 19 tháng 12 sau khi Hải đội Đông Á bị đánh chìm trong Trận chiến quần đảo Falkland vào ngày 7 tháng 12.

Trận Dogger Bank

Ngày 23 tháng 1 năm 1915, một lực lượng tàu chiến-tuần dương Đức dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Franz von Hipper lên đường để quét sạch khu vực Dogger Bank khỏi mọi tàu đánh cá hay tàu nhỏ của Anh vốn có thể hiện diện để thu thập tin tức tình báo về các hoạt động của phía Đức. Tuy nhiên, người Anh đã đọc được các bảng mã của đối phương, nên một lực lượng lớn các tàu chiến-tuần dương Anh dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Beatty trên soái hạm Lion đã ra khơi để đánh chặn. Cuộc tiếp xúc đầu tiên diễn ra lúc 07 giờ 20 phút ngày 24 tháng 1, khi tàu tuần dương Arethusa phát hiện tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Kolberg. Đến 07 giờ 35 phút, phía Đức nhìn thấy lực lượng của Beatty, và Hipper trên soái hạm Blücher ra lệnh bẻ lái về phía Nam với tốc độ , tin rằng đủ nhanh nếu như đối phương ở về phía Tây Bắc của ông là những thiết giáp hạm Anh, và ông luôn luôn có khả năng tăng lên tốc độ tối đa  của Blücher nếu như đó là các tàu chiến-tuần dương Anh.

Beatty ra lệnh cho các tàu chiến-tuần dương của mình mở hết tốc độ có thể để bắt kịp các tàu chiến Đức trước khi chúng chạy thoát. Những chiếc dẫn đầu Lion, Princess Royal và Tiger, đạt đến  khi truy đuổi, và Lion khai hỏa lúc 08 giờ 52 phút ở khoảng cách . Các tàu khác tiếp nối vài phút sau đó, nhưng do ảnh hưởng bởi khoảng cách quá xa và tầm nhìn bị giảm sút, chỉ có thể bắn trúng Blücher phát đầu tiên lúc 09 giờ 09 phút. Bản thân các tàu chiến-tuần dương Đức nổ súng lúc 09 giờ 11 phút ở khoảng cách , và tập trung hỏa lực vào chiếc Lion, bắn trúng nó một phát. Đến 09 giờ 35 phút, Beatty ra lệnh "Đối đầu với tàu tương đương trong hàng chiến trận đối phương", nhưng vị chỉ huy của Tiger, Đại tá Pelly, tin rằng Indomitable đã giao chiến cùng với Blücher, nên đã bắn vào Seydlitz giống như chiếc Lion đã làm, để lại Moltke không bị kháng cự và vẫn có thể tiếp tục bắn vào Lion mà không gặp khó khăn. Moltke và Derfflinger phối hợp hỏa lực của chúng trong vòng một giờ gây hư hại đáng kể cho Lion, ngay cả khi Princess Royal tấn công nhắm vào Derfflinger.

Vào cùng lúc đó Blücher đã bị hư hại nặng; tốc độ của nó giảm xuống còn  và bánh lái bị kẹt. Beatty ra lệnh cho Indomitable tấn công nó lúc 10 giờ 48 phút; sáu phút sau Beatty trông thấy cái mà ông nghĩ là kinh tiềm vọng của một tàu ngầm bên mạn phải, nên ra lệnh bẻ lái 90° ngay lập tức sang mạn trái để tránh tàu ngầm, cho dù ông đã không giương cờ hiệu "cảnh báo tàu ngầm" do hầu hết dây treo tín hiệu của Lion đã bị bắn bay mất. Hầu như ngay sau đó, Lion bị hỏng chiếc dynamo còn lại do bị tràn nước, làm mất điện và ánh sáng toàn bộ con tàu. Ông ra lệnh "Chuyển hướng Đông Bắc" lúc 11 giờ 02 phút để đưa các con tàu quay lại đuổi theo Hipper. Ông cũng giương hiệu lệnh "Tấn công đoạn hậu đối phương" trên một dây treo tín hiệu khác cho dù không có liên quan gì giữa hai tín hiệu trên. Điều này đã khiến Chuẩn Đô đốc Sir Gordon Moore, tạm thời chỉ huy trên chiếc New Zealand, nghĩ rằng tín hiệu này có nghĩa là tấn công Blücher, vốn cách khoảng  về hướng Đông Bắc; nên họ đã tách khỏi việc truy đuổi lực lượng chủ lực của Hipper để tấn công Blücher. Beatty cố gắng sửa chữa sai lầm, nhưng ông tụt lại phía sau cách xa các tàu chiến-tuần dương dẫn đầu, nên các tín hiệu của ông không thể đọc được giữa làn khói đạn pháo và sương mù dày đặc.

Beatty chuyển cờ hiệu của mình sang tàu khu trục Attack lúc 11 giờ 50 phút, và đuổi theo các tàu chiến-tuần dương của mình. Ông bắt kịp chúng không lâu trước khi Blücher bị chìm và chuyển sang chiếc Princess Royal lúc 12 giờ 20 phút. Ông ra lệnh tiếp tục truy đuổi các tàu chiến-tuần dương Đức, nhưng đã hủy bỏ mệnh lệnh khi rõ ràng là đã phí mất quá nhiều thời gian vào việc đánh chìm Blücher, các con tàu của Hipper có thể về đến vùng biển của Đức trước khi lực lượng Anh có thể bắt kịp. Các tàu chiến-tuần dương của Beatty quay trở về cảng nhà, bắt kịp Lion vào khoảng 12 giờ 45 phút khi nó đang lết đi với tốc độ .

Princess Royal đã bắn trúng một phát vào Derfflinger, nhưng chỉ gây hư hại cho các tấm vỏ giáp vốn làm ngập nước một khoang chứa than. Nó cũng bắn trúng Blücher ít nhất hai lần, trong đó có phát trúng đã đánh hỏng nó; nhưng đã bắn tổng cộng đến 271 quả đạn pháo 13,5 inch trong suốt trận chiến, với một tỉ lệ trúng chỉ đạt 0,7%. Nó còn bắn hai quả đạn mảnh 13,5 inch nhắm vào khí cầu Đức L5 khi nó tìm cách ném bom xuống chiếc Blücherđang chìm, nhầm nó với một tàu chiến Anh, cho dù góc nâng của các khẩu pháo chỉ có 20°. Princess Royal không bị hư hại trong trận chiến.

Trận Jutland

Ngày 31 tháng 5 năm 1916, Princess Royal là soái hạm của Chuẩn Đô đốc Osmond Brock, và đã ra khơi cùng với phần còn lại của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 do Phó Đô đốc Beatty chỉ huy chung trên chiếc Lion để đánh chặn một cuộc tiến quân của Hạm đội Biển khơi Đức vào Bắc Hải. Người Anh đã có thể giải mã các thông điệp vô tuyến của Đức, và đã rời căn cứ trước khi Hạm đội Đức ra khơi. Các tàu chiến-tuần dương của Hipper đã nhìn thấy Hải đội Tàu chiến-Tuần dương Anh về phía Tây lúc 15 giờ 20 phút, nhưng các con tàu của Beaty đã không nhìn thấy đối thủ ở phía Đông cho đến 15 giờ 30 phút. Hai phút sau, Beaty ra lệnh đổi hướng về phía Đông Đông Nam chắn ngang đường rút lui của Hạm đội Đức và truyền lệnh sẵn sàng tác chiến. Hipper ra lệnh cho các con tàu dưới quyền bẻ lái sang mạn phải, tách xa lực lượng Anh, hầu như 180°, theo hướng Đông Nam, và giảm tốc độ xuống còn , cho phép ba tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc Đội tuần tiễu 2 có thể bắt kịp. Với cú đổi hướng này, Hipper quay trở lại thành phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi, lúc đó còn cách  về phía sau. Vào khoảng thời gian này, Beatty đổi hướng về phía Đông, vì rõ ràng là ông ở quá xa về phía Bắc để có thể cắt ngang hướng đi của Hipper.

Đến đây bắt đầu một quá trình được gọi là đợt "Chạy về phía Nam" khi Beatty đổi hướng sang Đông Đông Nam lúc 15 giờ 45 phút, song song với hướng đi của Hipper, giờ đây ở khoảng cách dưới . Phía Đức khai hỏa trước tiên lúc 15 giờ 48 phút, và được phía Anh đáp trả. Các con tàu Anh vẫn đang còn trong quá trình đổi hướng, chỉ có hai chiếc dẫn đầu đội hình là Lion và Princess Royal ổn định được hướng đi khi các tàu Đức nổ súng. Lion và Princess Royal đối đầu với Lützow, chiếc dẫn đầu đội hình Đức, trong khi Derfflinger nhắm vào Princess Royal. Hỏa lực từ phía Đức tỏ ra khá chính xác ngay từ đầu, khi Princess Royal bị bắn trúng hai lần trong vòng ba phút; còn việc tác xạ từ phía Anh kém hiệu quả, khoảng cách đã bị ước lượng quá xa khi các con tàu Đức lẫn vào làn sương mù. Tháp pháo 'A' của Princess Royal hoạt động không hiệu quả vào đầu trận chiến, khẩu pháo bên trái không hoạt động do bánh răng khóa nòng bị gảy, còn khẩu pháo bên phải thường xuyên bắn trượt. Đến 15 giờ 54 phút, khoảng cách giữa hai bên được rút ngắn xuống còn , và Beatty ra lệnh bẻ lái 2 point (22,5°) sang mạn phải để gia tăng khoảng cách giữa hai bên lúc 15 giờ 57 phút.

Đến 16 giờ 11 phút, một quả ngư lôi do Moltke phóng ra đã băng qua bên dưới lườn Princess Royal, nhưng bị nhận định nhầm xuất phát từ một tàu ngầm U-boat ở phía đối diện. Điều này lại được xác nhận sai lầm khi tàu khu trục Landrail báo cáo trông thấy một kính tiềm vọng trước khi phát hiện đường đi của quả ngư lôi. Vào lúc này, khoảng cách giữa hai bên đã trở nên quá xa để có thể bắn chính xác, nên Beatty đổi hướng 4 point (45°) sang mạn trái để rút ngắn khoảng cách từ 16 giờ 12 phút đến 16 giờ 15 phút. Sự cơ động này đã khiến Lion bị phơi ra trước hỏa lực các tàu chiến-tuần dương đối phương. Khói và lửa do những cú bắn trúng này khiến Derfflinger mất dấu Princess Royal, nên nó chuyển hỏa lực sang chiếc Queen Mary lúc 16 giờ 16 phút. Đến 16 giờ 25 phút, khoảng cách được rút ngắn xuống còn , và Beatty ra lệnh bẻ lái 2 point sang mạn phải để gia tăng khoảng cách một lần nữa. Tuy nhiên, việc cơ động này đã quá trễ đối với Queen Mary, nó bị bắn trúng nhiều lần liên tiếp và hầm đạn phía trước của nó nổ tung. Lúc 16 giờ 30 phút, tàu tuần dương hạng nhẹ Southampton, đi trinh sát phía trước các tàu chiến của Beatty, nhìn thấy các đơn vị của Hạm đội Biển khơi hướng lên phía Bắc với tốc độ tối đa. Ba phút sau, nó trông thấy cột ăn-ten của các thiết giáp hạm dưới quyền Phó Đô đốc Reinhard Scheer, nhưng đã chần chừ không báo cáo cho đến năm phút sau. Beatty tiếp tục tiến về phía Nam thêm hai phút nữa để xác định báo cáo về đối phương trước khi ra lệnh cho lực lượng dưới quyền bẻ lái 16 point sang mạn phải để quay lên phía Bắc.

Các tàu chiến-tuần dương Đức quay mũi sang hướng Bắc để truy đuổi, nhưng các con tàu của Beatty duy trì tốc độ tối đa, cố tạo ra khoảng cách giữa chúng và Hạm đội Biển khơi, và dần dần vượt ra khỏi tầm bắn. Chúng hướng lên phía Bắc, rồi Đông Bắc, tìm cách gặp gỡ thành phần chủ lực của Hạm đội Grand, và đến 17 giờ 40 phút lại nổ súng vào đối thủ Đức. Ánh sáng ngược khi mặt trời lặn đã che mắt các pháo thủ Đức nên họ không thể xác định các con tàu Anh, và đổi sang hướng Đông Bắc lúc 17 giờ 47 phút. Beatty dần dần chuyển về hướng Đông để các con tàu của ông có thể bảo vệ quá trình bố trí của Hạm đội Grand thành đội hình chiến trận; nhưng ông đã tính toán sai thời gian việc cơ động của mình, buộc các đơn vị Anh dẫn đầu cơ động về hướng Đông tách xa khỏi lực lượng Đức. Lúc 18 giờ 35 phút, Beatty đi theo sau Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 3 khi chúng dẫn đầu Hạm đội Grand về hướng Đông Đông Nam, và tiếp tục đối đầu với các tàu chiến-tuần dương của Hipper về phía Tây Nam. Vài phút trước đó, Scheer đã ra lệnh một cú đổi hướng đồng loạt 180° sang mạn phải, và Beatty mất dấu đối phương trong làn sương mù.

Lúc 18 giờ 44 phút, Beatty đổi hướng các con tàu của mình sang hướng Đông Nam, rồi sang Nam Đông Nam bốn phút sau đó, để tìm kiếm lực lượng của Hipper. Beatty nhân cơ hội này ra lệnh cho hai chiếc tàu còn lại của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 3 chiếm lấy vị trí phía sau New Zealand rồi giảm tốc độ xuống còn  và đổi hướng về phía Nam. Đến 18 giờ 55 phút, Scheer ra lệnh một cú đổi hướng 180° khác, đưa các con tàu Đức vào một hướng đi hội tụ để đối đầu với Hạm đội Grand. Tuy nhiên, Hạm đội Grand đã đổi hướng về phía Nam, cho phép chúng cắt ngang chữ T lực lượng của Scheer và gây hư hại đáng kể cho các chiếc dẫn đầu. Scheer ra lệnh một cú đổi hướng 180° nữa lúc 19 giờ 13 phút trong một nỗ lực nhằm giải thoát Hạm đội Biển khơi khỏi cái bẫy mà sự cơ động của ông đã tạo ra.

Phía Anh mất dấu các con tàu Đức cho đến 20 giờ 05 phút, khi Castor phát hiện khói ở hướng Tây Tây Bắc; mười phút sau nó tiếp cận, phát hiện nhiều tàu phóng lôi Đức và giao chiến cùng với chúng. Nghe thấy tiếng súng, Beatty ra lệnh cho các tàu dưới quyền quay mũi sang hướng Tây, và phát hiện các tàu chiến-tuần dương Đức chỉ cách có . Inflexible nổ súng lúc 20 giờ 20 phút, được nối tiếp hầu như ngay lập tức bởi các tàu chiến-tuần dương còn lại. Không lâu sau 20 giờ 30 phút, các thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc Hải đội Chiến trận 2 dưới quyền Chuẩn Đô đốc Mauve bị phát hiện, và hỏa lực chuyển sang nhắm vào mục tiêu mới. Các tàu Đức chỉ nổ súng vài loạt đạn do tầm nhìn kém rồi quay mũi về phía Tây; các tàu chiến-tuần dương Anh bắn trúng đối thủ nhiều phát trước khi chúng biến mất vào làn sương mù lúc khoảng 20 giờ 40 phút. Sau đó Beatty chuyển hướng sang Nam Đông Nam và duy trì hướng đi này, dẫn trước cả Hạm đội Grand lẫn Hạm đội Biển khơi, cho đến 02 giờ 55 phút rạng sáng ngày 1 tháng 6 vào lúc có mệnh lệnh đổi hướng quay về nhà.

Princess Royal và cùng với các tàu chiến-tuần dương còn lại về đến xưởng tàu Rosyth, Scotland sáng ngày 2 tháng 6 năm 1916, nơi nó lập tức được sửa chữa tạm thời vốn kéo dài trong vòng tám ngày. Sau đó nó lên đường đi Plymouth vào ngày 10 tháng 6, nơi các công việc sửa chữa triệt để khác được tiến hành và hoàn tất vào ngày 15 tháng 7, trước khi nó quay trở lại Rosyth vào ngày 21 tháng 7. Nó bị bắn trúng chín lần trong quá trình trận chiến: sáu phát từ Derfflinger trong đợt "Chạy về phía Nam", hai phát từ Markgraf trong đợt "Chạy về phía Bắc", và phát còn lại từ Posen ngay sau khi Hải đội Chiến trận 2 xuất hiện; khiến 22 người thiệt mạng và 81 người khác bị thương. Nó chỉ bắn 230 quả đạn pháo từ dàn pháo chính, bởi tầm nhìn của nó hầu như bị khói và lửa trên chiếc Lion che khuất, và chỉ ghi được ba phát trúng trên Lützow cùng hai phát trúng vào Seydlitz. Nó cũng đã bắn một quả ngư lôi vào các thiết giáp hạm tiền-dreadnought Đức mà không thành công.

Các hoạt động sau cùng
Do Hạm đội Biển khơi Đức bị cấm không được liều lĩnh thêm thiệt hại nào khác, phần lớn các hoạt động của sau trận Jutland chỉ bao gồm các chuyến tuần tra bình yên tại Bắc Hải. Chiều tối ngày 18 tháng 8, Hạm đội Grand ra khơi do một thông điệp được Phòng 40 giải mã cho biết Hạm đội Biển khơi Đức, thiếu mất Hải đội 2, sẽ rời cảng trong đêm đó. Mục tiêu của Đức là bắn phá Sunderland vào ngày 19 tháng 8, được trinh sát rộng rãi bởi khí cầu và tàu ngầm. Hạm đội Grand lên đường với 29 thiết giáp hạm dreadnought và sáu tàu chiến-tuần dương. Trong suốt ngày 19 tháng 8, Jellicoe và Scheer nhận được những tin tức tình báo mâu thuẫn với nhau, vốn đưa đến hậu quả là trên đường đi đến điểm gặp gỡ tại Bắc Hải, Hạm đội Grand chuyển hướng lên phía Bắc do tin tưởng sai lầm là đang tiến vào một bãi mìn sau khi Nottingham bị trúng ngư lôi, trước khi quay lại hướng Nam. Riêng Scheer lại bẻ lái về hướng Đông Nam để săn đuổi cái mà ông tin là một hải đội chiến trận Anh đơn độc được một khí cầu Đức phát hiện, nhưng thực ra chỉ là Lực lượng Harwich dưới quyền Thiếu tướng Hải quân Reginald Tyrwhitt. Nhận ra sai lầm, phía Đức đổi hướng quay trở về cảng nhà. Tiếp xúc duy nhất giữa hai phía là vào lúc chiều tối khi Tyrwhitt nhìn thấy Hạm đội Biển khơi, nhưng không thể đi đến một vị thế tấn công thuận tiện trước khi trời tối, nên đã tách ra khỏi trận chiến. Cả hai hạm đội Anh và Đức đều quay trở về nhà, hai tàu tuần dương hạng nhẹ Anh Nottingham và Falmouth bị đánh chìm do các cuộc tấn công bằng tàu ngầm, còn về phía Đức thiết giáp hạm Westfalen bị hư hại bởi một quả ngư lôi.

Princess Royal lên đường cùng với Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 vào ngày 12 tháng 12 sau khi các tàu khu trục Đức đánh chìm một đoàn tàu vận tải Anh đang hướng đến Na Uy trước đó, nhưng đã không thể đánh chặn và phải quay về căn cứ vào ngày hôm sau. Princess Royal đã hỗ trợ từ xa cho lực lượng hạng nhẹ Anh trong trận Heligoland Bight thứ hai vào ngày 17 tháng 11 năm 1917, nhưng đã không đến tầm bắn của bất kỳ lực lượng Đức nào. Nó lên đường cùng với phần còn lại của Hạm đội Grand vào xế trưa ngày 23 tháng 3 năm 1918 sau khi tín hiệu vô tuyến cho thấy Hạm đội Biển khơi đã xuất quân trong một nỗ lực bất thành nhằm đánh chặn đoàn tàu vận tải Anh thường lệ đi đến Na Uy. Tuy nhiên, lực lượng Đức ở cách quá xa lực lượng Anh và đã thoát được mà không nổ súng. Bắt đầu từ tháng 7 năm 1918, Hạm đội Grand bị ảnh hưởng bởi dịch cúm năm 1918 đến mức vào một lúc, Princess Royal không có đủ nhân lực khỏe mạnh để có thể lên đường.

Sau khi Đức đầu hàng kết thúc cuộc xung đột, Princess Royal cùng với Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 tham gia lực lượng canh gác Hạm đội Biển khơi Đức bị lưu giữ tại Scapa Flow. Nó được điều về Hạm đội Đại Tây Dương Anh Quốc vào tháng 4 năm 1919, rồi được đưa về lực lượng dự bị vào năm 1920. Một dự định bán nó cho Chile vào cuối năm đó đã không thành công. Nó trở thành soái hạm của Tổng tư lệnh Duyên hải Scotland vào ngày 22 tháng 2 năm 1922. Princess Royal bị bán để tháo dỡ vào tháng 12 năm 1922 nhằm tuân thủ hạn ngạch về tải trọng tàu chiến do Hiệp ước Hải quân Washington đặt ra. Việc tháo dỡ nó được bắt đầu từ ngày 13 tháng 8 năm 1923.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu chiến-tuần dương Lion
Tàu chiến-tuần dương của Hải quân Anh
Tàu chiến-tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu thủy năm 1911


title: Đô la Bermuda

text:
Đô la Bermuda''' (ISO 4217 mã: BMD) là một loại tiền tệ của Bermuda. Nó được viết tắt với ký hiệu đô la $ hoặc được viết tắt là BD$'' để phân biệt khác với đô la - chỉ tên một loại tiền tệ. Nó có giá trị bằng 100 cent. Đô la Bermuda không dùng cho trao đổi thương mại bình thường bên ngoài Bermuda.

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng BMD

Xem thêm
 Kinh tế Bermuda

Khác

 http://www.bma.bm/uploaded/65-News-090309_BMA_Press_Release_New_Banknote_Release_FINAL.pdf
 http://www.bma.bm/uploaded/Posters.pdf

Liên kết

Bermuda Monetary Authority
Khái quát về những sự kiện đồng đô la Bermuda (geared về hướng ra du khách nước ngoài)

Tham khảo

Kinh tế Bermuda
Đô la Bermudian
Đơn vị tiền tệ Bắc Mỹ
Đô la
Tỷ giá hối đoái cố định


title: Cầu diệp Kon Tum

text:
Cầu diệp Kon Tum hay lọng Kon Tum, lan lọng vàng (danh pháp hai phần: Bulbophyllum catenarium) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
 Checklist for Bulbophyllum: Part 1: List of all names, trang 8
 Checklist for Bulbophyllum: Part 2: List of accepted names, trang 20
 Checklist for Bulbophyllum: Part 3: List of taxa, trang 19, 37, 54 và 68
The internet Orchid species Photo Encyclopedia
 Bulbophyllum catenarium Ridl. 1894 SECTION Macrocaulia (Bl.) Aver 1994
 Bulbophyllum catenarium Ridl. trên Catalogue of Life: 11th March 2013

C
Thực vật Việt Nam


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam năm 2008

text:
Lịch và kết quả thi đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam các cấp trong năm 2008.

Đội tuyển Việt Nam

Đội tuyển Olympic Việt Nam

Đội tuyển U-20

Đội tuyển U-19

Đội tuyển U-17

Đội tuyển quốc gia nữ

Cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia

Huấn luyện viên trưởng:  Henrique Calisto

|----- bgcolor="#B0D3FB"
| colspan="6" align="left" | Thủ môn

|----- bgcolor="#B0D3FB"
| colspan="6" align="left" | Hậu vệ

|----- bgcolor="#B0D3FB"
| colspan="6" align="left" | Tiền vệ

|----- bgcolor="#B0D3FB"
| colspan="6" align="left" | Tiền đạo

Ghi chú

Liên kết ngoài

2008
Việt Nam năm 2008
Bóng đá Việt Nam năm 2008


title: Rahat

text:
Rahat (tiếng Hebrew:) là một thành phố của Israel. Thành phố Rahat thuộc quận. Thành phố này có diện tích km2, dân số là người.

Lịch sử
Khu vực thành phố trước đây là nơi cư trú của bộ lạc Al-Tayaha (Al-Hezeel clan). Cho đến năm 1972 thị trấn có tên là "El Huzaiyil" () trước khi đổi sang tên hiện tại. Năm 1972 Rahat được chính phủ Israel đặt làm khu định cư mới cho người Bedouin sống du cư xung quanh. Đến năm 1980, Rahat là một phần của Hội đồng Vùng Bnei Shimon và từ đó trở đi (cho đến 1994) nó là hội đồng địa phương (quản lý bởi một hồi đồng tư nhân cho đến 1989). Năm 1994 nơi đây được công nhận là thành phố – thành phố Bedouin đầu tiên ở Israel.

Phát triển đô thị
Thành phố có tổng cộng 33 khu vực. Tất cả trừ một khu vực bao gồm các clan Bedouin hoàn toàn tách biệt, và một khu vực đa chủng tộc. Giữa mỗi khu vực có một wadi. Thành phố cũng có một chợ, cơ quan thương mại và công cộng, công viên và khu vực công cộng, các trung tâm tuyển dụng phụ nữ, sân chơi trẻ em, và một vài nhà thờ hồi giáo.

Khí hậu
Rahat có khí hậu bán hoang mạc (Phân loại khí hậu Köppen: BSh). Nhiệt độ trung bình năm là , và khoảng  lượng mưa hằng năm.

Kinh tế
Thành phố nằm gần Beersheva do đó kinh tế thành phố liên hệ với nơi này. Một công viên công nghiệp nằm ở ngoại ô Rahat, và một công viên công nghiệp được thành lập năm 2015 có tên Idan HaNegev. Một vài khu công nghiệp nằm trong khu vực - Beersheba và Hura. Các cư dân cũng làm việc trong khu công nghiệp ở Beersheba. Có vài tổ chức thúc đẩy khởi nghiệp trong cộng đồng 210,000 người Bedouin đang sống ở Negev, chủ yếu tập trung trên phụ nữ Bedouin. Một trong số đó là Maof, và một ứng dụng tìm việc có tên là Rian.

Năm 2005 thành phố là nơi đầu tiên kết nối với mạng lưới WiMAX.

Năm 2007, Trung tâm phát triển kinh tế cho Jewish-Arab bắt đầu kế hoạch khởi nghiệp và việc làm cho cư dân Rahat. Gần 40 phụ nữ Bedouin tham gia và được đào tạo trong các lĩnh vực tìm việc, kỹ năng máy tính và quản lý kinh doanh. Mười hai người trong số họ đã tự mở kinh doanh (cửa hàng, quần áo, chăm sóc tóc, nhà hàng, may vá).

Năm 2009 thành phố không thể chi trả tiền nước và nguồn nước bị cắt trong vòng 5 giờ. Ngày nay Rahat có một công ty nước phụ trách nguồn nước và trồng trọt.

Năm 2006 Rahat thu được 59% thuế Arnona, giúp cho đây trở thành thành phố Arab thu được nhiều thuế nhất trong thành phần dân số Arab trong năm đó. Năm 2012 Rahat tăng thu được thuế lên đến 71%. Năm 2013 Rahat bắt đầu thu thuế cư dân và thu 44% thuế từ khu công nghiệp gần đó.

Năm 2014 tỉ lệ thất nghiệp của thành phố là 34% và đến năm 2017 là 14%. Thay đổi này là nhờ vào khu công nghiệp Idan HaNegev.

Kế hoạch văn hóa

Có nhiều tổ chức hỗ trợ và tạo điều kiện khởi nghiệp ở phía Nam Israel nhằm giúp cho cộng đồng 210,000 người Bedouin ở Negev hòa nhập vào kinh tế into Israel. Trong đó nỗ lực chủ yếu vào phụ nữ Bedouin.

Hai mươi phụ nữ Arab-Bedouin từ các thị trấn Rahat, Lakiya, Tel Sheva, Segev Shalom, Kuseife và Rachma tham dự một khóa may vá cho thiết kế thời trang tại Amal College ở Beer Sheva, bao gồm các bài học may cắt, khởi nghiệp và phát triển bản thân.

Có một chương trình tình nguyện dạy tiếng Anh tại các trường Bedouin ở Rahat.

Chương trình Lãnh đạo Xã hội và Môi trường xuất hiện ở Rahat từ giữa thập niên 2000, khởi xướng bởi các cư dân trẻ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Israel
Thành phố ở quận Nam (Israel)


title: Neolissochilus theinemanni

text:
Neolissochilus thienemanni là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này chỉ có ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Neolissochilus theinemanni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

T
T
Động vật được mô tả năm 1933


title: (90757) 1993 RK13

text:
{{DISPLAYTITLE:(90757) 1993 RK13}}

(90757) 1993 RK13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 14 tháng 9 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Agrypnus inaequalis

text:
Agrypnus inaequalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Danh sách sân bay tại Pháp

text:
Dưới đây là danh sách các sân bay tại Pháp (bao gồm mẫu quốc Pháp và lãnh thổ hải ngoại (DOM-TOM)).

Ngoài ra còn có danh sách sân bay xếp theo mã sân bay của ICAO.

Tham khảo

Pháp


title: Bulbophyllum griffithii

text:
Bulbophyllum griffithii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

G|griffithii]]

G


title: Quang Trung, Vinh

text:
Quang Trung là một phường thuộc thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Lịch sử
Thời nhà Nguyễn đây là trung tâm hành chính, thương mại của Vinh và Nghệ An.

Thời Pháp thuộc đây là nơi tập trung các nhà máy công nghiệp. Khu vực này là nơi Nguyễn Thị Minh Khai sinh ra và lớn lên.

Trong chiến tranh Việt Nam, khu vực này bị oanh tạc và bị phá hủy nặng nề.

Sau năm 1975, Cộng hòa Dân chủ Đức đã giúp quy hoạch và xây dựng lại một số công trình tại đây.

Phường Quang Trung được thành lập theo quyết định của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng vào ngày 18 tháng 8 năm 1982 trên cơ sở sáp nhập 2 phường Quang Trung 1 và Quang Trung 2, và trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của thành phố Vinh.

Năm 2006, phường Quang Trung thu ngân sách đạt xấp xỉ 7,9 tỷ đồng.

Chú thích

Tham khảo

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: Torre Orsaia

text:
Torre Orsaia là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Torre Orsaia có diện tích 23 km2, dân số là 2394 người (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2007).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Cardiophorus palawanus

text:
Cardiophorus palawanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Athous apfelbecki

text:
Athous apfelbecki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Parthina linea

text:
Parthina linea là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Parthina


title: Distigmoptera antennata

text:
Distigmoptera antennata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Distigmoptera


title: Ophiusa tumiditermina

text:
Ophiusa tumiditermina  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Nam Phi, Zambia và Príncipe.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ophiusa
Động vật Zambia


title: Triệu

text:
1000000 (một triệu, một vạn) là số nhỏ nhất có 7 chữ số ngay sau 999999 và ngay trước 1000001.
 Căn bậc 2 của 1000000 là 1000
 Căn bậc 3 của 1000000 là 100

Tham khảo

Số nguyên


title: 7391 Strouhal

text:
7391 Strouhal (1983 VS1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 11 năm 1983 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7391 Strouhal

Thiên thể phát hiện năm 1983
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Aglaia subsessilis

text:
Aglaia subsessilis là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 Pannell, C.M. 1998. Aglaia subsesilis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
subsessilis
Thực vật dễ tổn thương


title: Acinodrillia

text:
Acinodrillia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Acinodrillia bao gồm:

 Acinodrillia amazimba Kilburn, 1988
 Acinodrillia paula (Thiele, 1925)
 Acinodrillia viscum Kilburn, 1988

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae


title: Morokasia nigromaculata

text:
Morokasia nigromaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Morokasia


title: Rocca Canterano

text:
Rocca Canterano là một đô thị ở tỉnh Roma trong vùng Latium thuộc Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía đông của Roma. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 230 người và diện tích là 15,8 km².

Rocca Canterano giáp các đô thị: Agosta, Anticoli Corrado, Canterano, Cerreto Laziale, Gerano, Marano Equo, Saracinesco.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Promionides

text:
Promionides là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Longitarsus helvolus

text:
Longitarsus helvolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Quận Winston, Mississippi

text:
Quận Winston là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Dân số thời điểm năm 2000 là 20/160 người. Quận lỵ đóng ở Louisville.

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Orconectes jeffersoni

text:
Orconectes jeffersoni là một loài tôm sông trong họ Cambaridae.

Chú thích

Tham khảo

Orconectes
Động vật được mô tả năm 1944


title: 21 phát đại bác

text:
21 phát đại bác là nghi thức bắn đại bác chào mừng ở cấp quốc gia đối với các thượng khách.

Lịch sử

Nguồn gốc của nghi lễ này được giải thích bằng hai cách:

Từ các chiến hạm
Hơn 400 năm về trước, ở một số quốc gia châu Âu, tập quán bắn đại bác để đón tiếp khách quý đã xuất hiện. Tuy nhiên, nghi thức này chỉ được phổ biến ở các chiến hạm. Khi các chiến hạm của một nước tiến vào cảng của nước khác, các khẩu pháo phải bắn hết đạn để tỏ ý không thù địch. Vào thời điểm đó, thuyền chỉ có tải trọng nhỏ nên số các khẩu pháo lắp trên thuyền chỉ tối đa là 7, thêm vào đó pháo của thời kỳ đó lại là loại nạp đạn từ phía trước, bắn rất tốn công, nên các chiến hạm chỉ bắn tối đa là 7 phát. Còn các cảng chào đón khách bằng việc chỉ cần bắn 3 phát để trả lời và hoan nghênh là được. 7 nhân 3 là 21. Từ đó, nghi lễ 21 phát đại bác ra đời.

Về sau, nghi lễ này phát triển rộng rãi và không bị giới hạn ở hải quân. Trong lễ mừng hoặc đón khách quý, 21 phát đại bác cũng được sử dụng như một nghi lễ không thể thiếu.

Từ Đế quốc Anh
Trong hai thế kỷ XVII và XVIII, Vương quốc Anh rất hùng mạnh và có nhiều thuộc địa trên thế giới. Mỗi khi tàu chiến của người Anh tiến vào, họ yêu cầu các thuộc địa phải bắn 21 phát đại bác để tỏ lòng tôn kính và thần phục. Đáp lại, người Anh chỉ bắn có 7 phát đại bác.

Về sau, 21 phát đại bác được sử dụng trong các ngày lễ hay đón tiếp nguyên thủ quốc gia.

Chú thích

Tham khảo
Navy Regulations, 1990, Ch 12, Flags, Pennants, Honors, Ceremonies and Customs
AR 600-25 Salutes, Honors, and Visits of Courtesy
Origins of the 21-gun salute at the United States Army Center of Military History
The 21-Gun International Salute
RoyalArk- India - salute states
Urban Legend re: Sum of Digits of 1776
Honours and salutes - Department of Canadian Heritage

Cuộc sống quân đội


title: Cào cào lúa

text:
Cào cào lúa (Oxya) là một chi châu chấu thuộc họ Acrididae được tìm thấy ở châu Phi và châu Á.

Đặc điểm hình thái
Cào cào lúa trưởng thành dài 40 – 45mm (con đực nhỏ hơn con cái) có màu xanh vàng hoặc nâu, râu hình sợi chỉ, hai bên đỉnh đầu về phía mắt kép có hai vệt sọc màu nâu kéo dài suốt ba đốt ngực. Mảnh lưng của đốt bụng đặc biệt con cái có dạng gai.

Trứng được đẻ dưới đất thành từng khối vài chục quả kết dính với nhau, bên ngoài được bao phủ bởi một lớp bọt dính để khỏi bị khô. Trứng hơi cong ở giữa, đầu to., luôn ở dạng túi. Cào cào lúa non mới nở không có cánh, màu xanh, có hai sọc đen chạy dọc theo thân.

Vòng đời 4- 5 tháng, tuỳ từng điều kiện sinh thái từng vùng vòng đời thay đổi. Trong đó, giai đoạn trứng: 15-30 ngày; sâu non: 50-60 ngày; cào cào trưởng thành có thể sống 2-3 tháng. Một cào cào lúa cái trưởng thành có thể đẻ trên 100 trứng, trứng được đẻ trong đất, trên đồng cỏ hoặc trên bẹ lá lúa.

Tập tính và đặc điểm gây hại

Cào cào lúa là loài đa thực, phá hoại nhiều loại cây trồng. Ký chủ chính là cây lương thực (lúa, bắp, mía). Chúng phát sinh nhiều ở vùng đất cao có nhiều bãi cỏ hoang, từ đó di chuyển vào ruộng lúa phá hại. Gặp điều kiện thích hợp, trời mưa cây cỏ xanh tốt cào cào lúa có thể tích luỹ mật số thành đàn di chuyển phá hại.

Hoạt động phá hại chủ yếu vào ban đêm, chúng ăn khuyết lá, lủng thành màng chừa gân chính, cắn đứt bông lúa, gây ra lép. Mật độ cao phá hại làm ruộng lúa xơ xác. Có thể ăn cả cỏ trong ruộng và trên bờ.

Xuất hiện nhiều ở lúa đông xuân. Trên lúa đông xuân – lứa 1. Lúa hè thu – lứa 2. Lúa mùa và kết thúc lứa 2 vào tháng 9 – 10. Cuối mùa mưa mật số cào cào thường là thấp. Sau khi đẻ trứng vào cuối tháng 10 – 11 cào cào lúa trưởng thành và chết.

Gây hại ở nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là Nhật Bản, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia, Pakistan và Việt Nam.

Các loài
Orthoptera Species File liệt kê những loài sau:

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cào cào


title: 23060 Shepherd

text:
23060 Shepherd (1999 XV46) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23060 Shepherd

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Proterato

text:
Proterato là một chi ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Triviidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Proterato bao gồm:
 Proterato rehderi Raines, 2002
Synonymized species
 Proterato capensis Schilder, 1933: đồng nghĩa của Eratoena sulcifera (Gray in G.B. Sowerby I, 1832)
 Proterato sulcifera Gray: đồng nghĩa của Eratoena sulcifera (Gray in G.B. Sowerby I, 1832)

Chú thích

Tham khảo

Triviidae


title: Cneorane subcoerulescens

text:
Cneorane subcoerulescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Cneorane


title: Tipula hostifica

text:
Tipula hostifica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Diaphaenidea filicornis

text:
Diaphaenidea filicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Diaphaenidea


title: Coelioxys schulzi

text:
Coelioxys schulzi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1909


title: Proluta

text:
Rhynchina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Idiocera lamia

text:
Idiocera lamia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 6681 Prokopovich

text:
6681 Prokopovich (1972 RU3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 9 năm 1972 bởi L. V. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6681 Prokopovich

Thiên thể phát hiện năm 1972
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Acrocercops anthogramma

text:
Acrocercops anthogramma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Brasil. Nó được miêu tả bởi E. Meyrick năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Phyllobrostis daphneella

text:
Phyllobrostis daphneella là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Maroc, Algérie, Tunisia, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Corse, Chính quốc Ý và Sardegna.

Sải cánh dài 8.8-9.5 mm đối với con đực và 9.5–10 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 5 và một lần nữa vào tháng 8 làm hai đợt in France.

Ấu trùng ăn Daphne gnidium. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revision of the genus Phyllobrostis Staudinger, 1859 (Lepidoptera, Lyonetiidae)
bladmineerders.nl

Lyonetiidae
Côn trùng châu Âu


title: Neobrotica pallescens

text:
Neobrotica pallescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Neobrotica


title: Pterochelus akation

text:
Pterochelus akation là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pterochelus


title: Novi Pazar

text:
Novi Pazar  (tiếng Serbia: Нови Пазар) là một thành phố Serbia. Thành phố Novi Pazar có dân số là 54.604 54.604 người (theo điều tra dân số Serbia năm 2002) còn dân số cả khu tự quản là 85.996 người. Diện tích là 742 km2. Đây là thủ phủ hành chính của quận.

Novi Pazar là trung tâm kinh tế và văn hóa chính của vùng Sandžak (tiếp theo là Bijelo Polje ở Montenegro). Thành phố nằm trong các thung lũng Jošanica, sông Raška, Deževska, và sông Ljudska tại độ cao 496m. Thành phố được bao quanh bởi các núi Golija và Rogozna cũng như cao nguyên Pešter. Tổng diện tích khu tự quản là 742 km². Khu tự quản có hơn 100 khu định cư, phần lớn là nhỏ và rải rác trên các đồi núi xung quanh thành phố, sau thành phố, khu định cư lớn thứ nhì là Mur, với hơn 3000 dân.

Các làng gồm: Alulović, Bajevica, Banja, Bare, Batnjik, Bekova, Bele Vode, Boturovina, Brđani, Brestovo, Vever, Vidovo, Vitkoviće, Vojkoviće, Vojniće, Vranovina, Vučiniće, Vučja Lokva, Golice, Gornja Tušimlja, Goševo, Građanoviće, Gračane, Grubetiće, Deževa, Dojinoviće, Drum, Dolac, Doljani, Dragočevo, Dramiće, Žunjeviće, Zabrđe, Zlatare, Ivanča, Izbice, Jablanica, Javor, Janča, Jova, Kašalj, Kovačevo, Kožlje, Koprivnica, Kosuriće, Kruševo, Kuzmičevo, Leča, Lopužnje, Lukare, Lukarsko, Goševo, Lukocrevo, Miščiće, Mur, Muhovo, Negotinac, Odojeviće, Okose, Osaonica, Osoje, Oholje, Pavlje, Paralovo, Pasji Potok, Pilareta, Pobrđe, Požega, Požežina, Polokce, Pope, Postenje, Prćenova, Pusta Tušimlja, Pustovlah, Radaljica, Rajetiće, Rajkoviće, Rajčinoviće, Rajčinovićka Trnava, Rakovac, Rast, Sebečevo, Sitniče, Skukovo, Slatina, Smilov Laz, Srednja Tušimlja, Stradovo, Sudsko Selo, Tenkovo, Trnava, Tunovo, Hotkovo, Cokoviće, Čašić Dolac, Šavci, Šaronje, Štitare and Zaguljača.

Tham khảo

Novi Pazar
Khu dân cư ở Serbia


title: Ficus malacocarpa

text:
Ficus malacocarpa là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Loài này có ở Brasil, Colombia, Guyana, và Venezuela.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Ficus malacocarpa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

M


title: Anthophora mongolica

text:
Anthophora mongolica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1890


title: Nhà mồ Tây Nguyên

text:
Nhà mồ, và tượng mồ, là mảng đặc sắc của văn hóa cổ truyền Tây Nguyên (Nam Trung Bộ, Việt Nam). Trong thời gian gần đây, truyền thống dựng nhà mồ-tượng mồ chỉ còn thấy tập trung ở các dân tộc Ba na, Ê đê, Gia rai, Mnông, Xơ Đăng.

Nhà mồ được xây trùm trên nấm mộ và là trung tâm của lễ bỏ mả. Nhà mồ có nhiều loại khác nhau. Trang trí nhà mồ thường sử dụng 3 màu: đen, đỏ và trắng.

Tượng mồ là loại tác phẩm điêu khắc độc đáo bậc nhất của vùng đất này, trong đó tượng mồ Gia rai, Ba na phong phú và đặc sắc hơn cả.

Kỹ thuật đẽo tượng nhà mồ
Theo chu trình dựng nhà mồ, để tiến hành nghi lễ bỏ mả, việc đầu tiên của người chủ hộ là đẽo tượng mồ. Ví dụ một ngôi nhà mồ dự định bỏ vào tháng 3 trong năm, thì từ tháng 1 năm đó người chủ hộ đã bắt đầu kiếm gỗ đẽo tượng. Ở những ngôi nhà mồ to đẹp, bề thế trước đây, cột tượng thường được làm bằng loại gỗ tốt như gỗ cây hương, cây cà- chít. Trên đường điền dã tại xã Biển Hồ, thành phố Pleiku những cột tượng bỏ từ năm 1967, cho đến nay, tuy nhà mồ không còn nữa, nhưng những cột tượng vẫn tồn tại. Do yêu cầu, ngôi nhà mồ của người Gia-rai Aráp khi dựng tại khu trưng bày ngoài trời phải bảo đảm tính bền vững, vì vậy cột tượng được đẽo bằng gỗ tốt là gỗ cà- chít, tuy nhiên gỗ đẽo tượng này không được khai thác trong tự nhiên mà mua tại lâm trường. Vì hiện nay rừng thưa dần do nhiều nguyên nhân: chiến tranh, khai thác không hợp lý, do tập quán đốt rừng canh tác rẫy, những loại gỗ tốt theo đó mà cạn kiệt, người dân không thể kiếm được gỗ tốt. Trên thực tế trong những năm gần đây hầu hết những ngôi nhà mồ khi tiến hành bỏ mả, người Gia-rai sử dụng các loại gỗ tạp, để đẽo tượng, phổ biến là gỗ cây gạo (pơ-lang), vì loại gỗ này mọc nhiều ở vùng người Gia-rai sinh sống, dễ tìm ở xung quanh làng. Theo kinh nghiệm địa phương những cây hương, cây cà-chít có độ tuổi trên 10 năm mới đủ tiêu chuẩn để đẽo tượng vì hai loại cây này phân cành sớm, độ dài của cây nếu chưa đủ tuổi trưởng thành thì không đáp ứng được những yêu cầu của việc đẽo tượng. Những cây gỗ được chọn có độ dài hơn 2 sải tay (1 sải = 160 cm), đường kính lõi khoảng 30 cm. Người Gia-rai dùng rìu, đốn cây, khi đốn xong người ta vận chuyển bằng cách dùng trâu kéo cây từ trong rừng về buôn làng. Việc khai thác gỗ để đẽo tượng có kiêng kỵ, nếu đêm ngủ họ mơ thấy nhà cháy, bến nước cạn kiệt thì sáng hôm sau sẽ hoãn lại việc lấy gỗ, trong khi đi vào rừng lấy gỗ nếu gặp rắn bò ngang qua đường thì họ quay về ngay, người ta cho đó là điềm không lành, dễ có chuyện xấu xảy ra.

Gỗ đẽo tượng được kéo về dựng tại nghĩa địa của làng, bên cạnh ngôi nhà mồ sắp bỏ mả, trước khi đẽo tượng mồ, người Gia-rai có cúng thần nhà rông (yang rôông), thần bến nước (yang ia), xin phép đẽo tượng mồ cho người chết ở trong làng, lễ cúng thường được mổ lợn làm vật hiến sinh. Dụng cụ đẽo tượng hữu hiệu và thông dụng nhất là chiếc rìu (jong), dụng cụ có một đầu lưỡi sắc, một đầu lưỡi tù, cán được tra bằng một thanh gỗ dài. Một loại dụng cụ nữa là cây chà-gạc (loại dao đa năng thông dụng của người Gia-rai) dùng để sửa lại các chi tiết trên mặt tượng. Trong thời gian gần đây phong cách tượng nhà mồ thay đổi, kéo theo những biến đổi về kỹ thuật đẽo tượng. Từ chỗ truyền thống không quan tâm đến thể hiện chi tiết tỷ mỉ, chỉ sử dụng mảng khối trên một thân gỗ cố định, người đẽo chuyển sang xu thế hiện đại thiên về tả thực, gọt đẽo các chi tiết (mắt, mũi, miệng, chân, tay), loại tượng cũng đa dạng hơn trước, mất đi tính mộc mạc nguyên sơ của kiểu tượng truyền thống. Trong một làng của người Gia-rai chỉ có một vài người già biết đẽo tượng đẹp (theo quan niệm của người Gia-rai) và biết làm cho tượng phong phú về mặt loại hình. Theo phong tục của người Gia-rai, thì những người đàn ông chủ hộ thường đẽo tượng cho người chết thuộc gia đình mình, nhưng nhiều trường hợp vì không tin vào khả năng đẽo tượng của bản thân nên họ thường nhờ những người già trong làng có kinh nghiệm và kỹ thuật đẽo giúp.

Người Gia-rai không có số đo chuẩn cho mỗi bức tượng định đẽo, người ta lấy đơn vị đo là sải (tơ-pa) để làm ước lượng. Một bức tượng thường được tính bằng 1 sải rưỡi, 1/2 sải được chôn ở dưới đất là cột chính (byuh) của hàng rào, 1 sải còn lại vừa là phần cột chính nhô lên khỏi mặt đất, phần trên cùng là thân tượng (phun) như thoát ra khỏi cột gỗ đó. Địa điểm đẽo tượng được tiến hành tại khu nghĩa địa, kề ngay sát ngôi nhà mồ chuẩn bị dựng làm lễ bỏ mả. Trong khi đẽo tượng người có kinh nghiệm hơn truyền đạt kỹ thuật, kỹ năng và cách thức đẽo tượng cho người ít kinh nghiệm. Họ không hề giữ bí quyết nào trong cách truyền nghề tạc tượng, những bức tượng trở thành đẹp lại phụ thuộc chính vào "hoa tay" và óc thẩm mỹ của người học nghề và người tiếp thu kinh nghiệm. Việc đẽo tượng cũng có nguyên tắc nhất định, một bức tượng khi hình thành, ngoài việc phản ánh nghệ thuật điêu khắc dân gian, truyền tải những thông tin mang tính chất xã hội của cộng đồng người Gia-rai, về kết cấu lại phải đảm bảo tính vững chắc của hàng rào nhà mồ. Vì bản thân mỗi cột tượng lại đóng vai trò là những cột chính trong hàng rào, để giữ hàng rào chắc chắn bao quanh nhà mồ. Do vậy khi đẽo tượng bao giờ người Gia-rai cũng chủ động tạo ra một khe hở rộng giữa hai chân của bức tượng hình người, khe hở giữa chân và đuôi tượng chim, khe hở giữa hai chân trước và hai chân sau của tượng thú bốn chân. Khe hở đó là nơi xuyên một thanh gỗ dài chạy qua, giống như hệ thống mộng giằng để giữ tất các cột tượng với nhau, và giữ các cột phụ chôn sát cột chính liên kết tạo thành hàng rào.

Quá trình người Gia-rai đẽo tượng, đặc biệt là bức tượng người ôm mặt (kra-kôm), loại tượng được coi là lớp tượng cổ nhất, có thể mô tả như sau: đầu tiên, người thợ dùng rìu, đẽo lấy phần ngực của bức tượng, phần bị đẽo lõm vào của khúc gỗ chính là ngực của bức tượng, sau đó người thợ dùng rìu tạc lấy hai tay của bức tượng người ôm mặt, bằng những nhát bổ trên thân gỗ, hai mảng nổi tiếp giáp nhau là chỗ khuỷu tay và đầu gối sẽ tạo thành một hình thể của người ôm mặt. Khuôn mặt tượng được phạt phẳng, chỗ trán tượng được nhô hơn so với mặt tượng, hai tai được đẽo bằng đường bổ lượn vòng của rìu, phần mắt được khoét bằng với vài nhát đơn giản, sống mũi của tượng nhô lên khi phạt bằng bề mặt tượng. Trước khi hoàn tất công việc, người đẽo dựng đứng bức tượng lên quan sát xem các chi tiết nào trên tượng cần phải sửa chữa. Theo xu thế hiện đại, người ta tu chỉnh mắt, mũi, miệng, tai tượng, với cây chà gạc nhỏ bé. Với các bức tượng có hình dáng khác như: tượng người đánh trống, tượng nam nữ ái ân, tượng chim, thú... cũng được thực hiện theo nguyên tắc trên. Những bức tượng mồ Gia-rai Aráp được đẽo dựng tại hàng rào ngôi nhà mồ của Bảo tàng về kỹ thuật đẽo vẫn giữ nguyên các yêú tố truyền thống như kỹ thuật mà họ vẫn thực hiện tại Tây Nguyên.

Tính nghệ thuật thể hiện trong tượng mồ
Khi quan sát những bức tượng mồ, người xem có thể nhận ra hình thể của từng bức tượng, qua bàn tay của người nghệ nhân, đều xuất phát từ thân gỗ tròn, vốn là hình dạng ban đầu của mỗi thân tượng. Bằng thủ pháp dùng mảng khối, người Gia-rai chỉ phác hoạ một vài chi tiết trên cơ thể mà làm cho bức tượng bỗng trở nên sống động như có hồn. Khác với tượng của dân tộc Việt, Khmer qua bàn tay của người nghệ nhân tạo thành những bức tượng linh thiêng, đặc biệt khi đặt ở vị trí trang trọng là nơi thờ cúng. Tượng mồ Gia –rai có khác biệt, tượng ra đời từ thiên nhiên, được người Gia-rai đặt trong khung cảnh thiên nhiên, rồi hoà vào thiên nhiên, mặc cho các yếu tố của thời tiết như mưa, nắng, sương gió làm hư hỏng. Khi quan sát tượng mồ với muôn hình, muôn dạng bao quanh lấy ngôi nhà mồ tại khu nghĩa địa, người xem không có cảm giác sợ hãi, cách biệt với thế giới tượng mồ, mà còn cảm nhận được những sinh hoạt quen thuộc vẫn tồn tại và diễn ra hàng ngày trong môi trường sống của người Gia-rai, từ người đi lấy nước, người khóc, người chia cơm lam, người đánh trống… nghệ nhân đem lại cảm giác gần gũi giữa người sống và người chết thông qua thế giới tượng mồ, đồng thời làm tan biến sự sợ hãi của người sống đối với một thế giới khác biệt.

Ở ngôi nhà mồ này, một điểm quan trọng trong nghệ thuật tượng mồ mà người Gia-rai sử dụng là thủ pháp tạo hình, bằng cách dùng các mảng khối hình học và các đường vạch chéo, vạch thẳng để tạo nên hình nét cho bức tượng. Tuân theo những nguyên tắc nghệ thuật như vậy, trong truyền thống người Gia-rai không dừng lại ở việc đẽo gọt các chi tiết tỷ mỉ nhằm lột tả thật chính xác tính chân thực của một khuôn mẫu đã định dạng trong thực tế, mà bằng chính mảng khối, người Gia-rai chỉ gợi lên cho người xem những suy nghĩ tiếp theo. Từ một thân gỗ tròn, không lắp ghép, không thêm thắt bất cứ một phần gỗ nào, người Gia-rai đã tạo ra được bức tượng: bằng vài nhát rìu phạt mạnh trên thân gỗ tạo ra một mặt phẳng hình bầu dục đó là khuôn mặt tượng, hai hình cong nổi lên bên hai đầu là tai, phần dưới mặt tượng được vuốt cho nhỏ hơn đó là cổ. Cả khối phẳng bên dưới là thân tượng, các chi tiết như mắt, miệng, mũi, tai chỉ là những mảnh khoét chìm vào thân tượng. Hầu hết các chi tiết nổi của con người như bụng, má, cằm, ngực, vai... không được đẽo nổi trội lên, mà các phần đó được làm dẹt đi. Làm dẹt đi chứ không làm cho biến đi, mất đi, chỉ gợi lên chứ không đi vào tả thực chi tiết, vậy mà những bức tượng mồ mà người nghệ sĩ Gia-rai thể hiện vẫn làm cho người xem có nhiều suy tưởng. Có thể nói những bức tượng mồ Gia-rai, về mặt nghệ thuật gần với mỹ thuật nguyên thủy, có rất nhiều điểm giống với các đặc trưng nghệ thuật từ thời cổ đại của các thị tộc, bộ lạc trên hầu khắp thế giới.

Để làm cho bức tượng mồ trở nên ấn tượng, người Gia-rai còn sử dụng đến màu sắc để trang điểm. Màu sắc là một yếu tố cơ bản tham gia vào nghệ thuật điêu khắc làm nổi rõ hơn khuynh hướng đa dạng trong tạo hình tượng mồ. Trong bảng màu tự nhiên của người Gia-rai có đầy đủ các sắc màu: vàng, đen, trắng, đỏ, xanh... các sắc màu này được lấy ngay từ thiên nhiên trong môi tường sống của họ. Quan sát cách tạo hoa văn trên y phục sẽ thấy người Gia-rai sử dụng màu sắc một cánh hết sức linh hoạt. Từ màu sắc y phục đến màu sắc trên các công trình mang tính chất tôn giáo, người Gia-rai thiên về dùng màu đỏ, màu đỏ vẫn là màu chính, màu chủ đạo, màu đỏ được sử dụng vẽ hoa văn trên mái nhà mồ, tô điểm cho các hoa văn được đục thủng trên nóc mái... Màu đỏ lại một lần nữa được dùng tô điểm cho tượng nhà mồ. Màu đỏ được người Gia-rai tạo ra bằng cách lấy chất bột của một loại đá non (khor) rồi hoà với nhựa của cây po-pẹ để tạo thành thể keo có màu đỏ nhạt, rồi dùng thanh tre đập dập làm bút vẽ cho tượng. Tại một số ngôi nhà mồ ở làng Kép xã Lam Nông, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai, người Gia-rai trong khi trang trí cho các cột tượng còn lấy ngay máu của trâu, bò - các con vật hiến sinh trong lễ bỏ mả - để bôi lên cột tượng. Ngoài màu đỏ, màu đen cũng được sử dụng để trang trí, màu đen được làm ra bằng cách dùng than củi giã nhỏ, trộn với nước thành thứ nước đen, dùng bút tre vẽ lên thân tượng. Màu đỏ thường được người Gia-rai trang điểm trên các bộ phận như cùi tay, khuỷu chân, đầu gối, màu đen trang trí các bộ phận như tóc, mắt, miệng tượng.

Nghệ thuật tượng mồ còn bắt nguồn từ bản thân sự sống động của mỗi bức tượng. Loại trừ tượng ôm mặt ở tư thế tĩnh còn hầu hết các bức tượng khác đều diễn tả các trạng thái động của con người. Người Gia-rai khi tạc tượng đã làm cho cho từng bức tượng trở nên sinh động như có hồn. Người xem nếu đã một lần đến buôn làng của người Gia –rai, được dự lễ bỏ mả, khi chiêm ngưỡng tượng sẽ có cảm giác như mình đang có mặt tại chính buôn làng của họ với các hoạt động quen thuộc của con người diễn ra trong lễ hội bỏ mả. Nghệ thuật chính là đem đến sự gần gũi thân thuộc của cuộc sống đời thường vào trong tác phẩm nghệ thuật một cách tự nhiên.

Tham khảo

Giắc Đuốc, "Hình người trong nghệ thuật tang ma", tập 8 số 2, 1968, Paris
Ngô Văn Doanh, "Nhà mồ và tượng mồ Gia rai-Bơhnar", Sở văn hoá thông tin tỉnh Gia Lai và Viện Đông Nam Á
Ngô Văn Doanh, "Nhà mồ và..." Sđd, tr 97
Phan Cẩm Thượng, Nguyễn Tấn Cứ, "Điêu khắc tượng mồ Tây Nguyên", Nhà xuất bản Mỹ thuật, Hà Nội 1995, tr 25
Nguyễn Từ Chi, "Góp phần nghiên cứu văn hoá tộc ngừời", Nhà xuất bản Văn hoá thông tin và Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, H., 1996, tr 501

Liên kết ngoài

Lăng mộ Việt Nam
Tây Nguyên


title: Lutter, Haut-Rhin

text:
Lutter là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 297 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Trần Hồng Hà (chính trị gia)

text:
Trần Hồng Hà (sinh ngày 19 tháng 4 năm 1963) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV

Ông có bằng tiến sĩ chuyên ngành khai thác Mỏ từ Trường Đại học Mỏ Matxcơva, Liên Xô vào năm 1989. Ngày 24 tháng 7 năm 1990, ông đã trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Xuất thân và giáo dục
Trần Hồng Hà sinh ngày 19 tháng 4 năm 1963 xã Kim Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông là con trai Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân Trần Văn Huỳnh.

Năm 1989, Trần Hồng Hà bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ về khoa học Mỏ tại Trường Đại học Mỏ Matxcơva, Liên Xô. Đề tài luận án:"Dự đoán các thông số sơ đồ công nghệ khai thác mỏ than Việt Nam". Đến ngày 24 tháng 7 năm 1990, ông đã gia nhập vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Gia đình
Trần Hồng Hà có em trai là Trần Hồng Thái sinh năm 1974, tốt nghiệp đại học tại Nga, bảo vệ luận án Tiến sĩ chuyên ngành Khoa học trái đất và Toán học tại Đại học Tổng hợp Heidelberg (Liên bang Đức), Phó Giáo sư chuyên ngành Thủy văn (2011). Trần Hồng Thái từ tháng 10 năm 2023 giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Sự nghiệp

Trước khi trở thành Phó Thủ tướng
Ông từng giữ các chức vụ ở Bộ Tài nguyên và Môi trường: Cục trưởng Cục Bảo vệ Môi trường, Phó Tổng cục trưởng, phụ trách Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường. Ngày 10 tháng 7 năm 2008, Thủ tướng đã quyết định bổ nhiệm ông Trần Hồng Hà làm Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ngày 2 tháng 2 năm 2009, ông được Ban bí thư Trung ương điều động luân chuyển về công tác tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu; tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu, nhiệm kỳ 2005-2010, phụ trách công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng.

Ngày 09/7/2010, ông được điều động trở lại Bộ Tài nguyên và Môi trường và được bổ nhiệm tham gia Ban Cán sự Đảng, giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng CSVN lần thứ XI tháng 1/2011, ông được bầu là Ủy viên Dự khuyết Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN khóa XI.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng CSVN lần thứ XII tháng 1/2016, ông trúng cử Ủy viên Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN khóa XII.

Ngày 9 tháng 4 năm 2016, ông được Quốc hội Khóa XIII, kỳ họp cuối cùng bầu và phê chuẩn giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, với 85,02% số phiếu.Ngày 27 tháng 7 năm 2016: Tại kỳ họp thứ 1, Quốc hội khóa XIV, được Quốc hội phê chuẩn, Chủ tịch nước bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ngày 30 tháng 1 năm 2021, Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, nhiệm kỳ 2021-2026.

Ngày 28 tháng 7 năm 2021, tại kỳ họp thứ nhất ông được Quốc hội Việt Nam khóa XV bầu làm Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2021 - 2026 theo đề nghị của Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Ngày 08 tháng 8 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 994/QĐ-TTg, thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng thẩm định là ông Trần Hồng Hà.

Phó Thủ tướng Chính phủ
Ngày 05 tháng 1 năm 2023, tại kỳ họp bất thường lần thứ 2, ông đã được Quốc hội Việt Nam khóa XV bầu làm Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2021 - 2026 theo đề nghị của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ông Trần Hồng Hà vẫn tiếp tục giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho đến khi có Bộ trưởng mới.

Công trình công bố
Công trình
Luận án Tiến sĩ, Đề tài: "Dự đoán các thông số sơ đồ công nghệ khai thác mỏ than Việt Nam" (Trường Đại học Mỏ Matxcơva, Liên Xô, 1989).
Tác phẩm
 An toàn sinh học: Đánh giá và quản lý rủi ro các sinh vật biến đổi gen - TS. Trần Hồng Hà (Chủ biên).

Tham khảo

Người Hà Tĩnh
Tiến sĩ về khoa học mỏ Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Bà Rịa – Vũng Tàu
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại Liên Xô
Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu


title: Hydropsyche papuana

text:
Hydropsyche papuana là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Bruchus ineaci

text:
Bruchus ineaci là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Papuagrion parameles

text:
Papuagrion parameles là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Papuagrion parameles được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Papuagrion


title: Quận Conway, Arkansas

text:
Quận Conway là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Henry Wharton Conway. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 20.336 người. Quận lỵ đóng ở Morrilton.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có  là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
  Interstate 40
  U.S. Highway 64
  Highway 9
  Highway 92
  Highway 95
  Highway 124
  Highway 154

Quận giáp ranh
 Quận Van Buren (bắc)
 Quận Faulkner (đông)
 Quận Perry (nam)
 Quận Yell (tây nam)
 Quận Pope (tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Arkansas

Lãnh thổ Arkansas 1825
Khu dân cư thành lập năm 1825


title: Bubas

text:
Bubas là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae. These beetles have been được tìm thấy ở Spain, France và Italy.

Ghi chú

Đọc thêm
 Colomba, M. S.; Vitturi, R.; Libertini, A.; Gregorini, A. và Zunino, M. (tháng 1 năm 2006) "Heterochromatin of the scarab beetle, Bubas bison (Coleoptera: Scarabaeidae) II. Evidence for AT-rich compartmentalization và a high amount of rDNA copies" Micron 37(1): pp. 47–51
 Kirk, A. A. (1983) "The biology của Bubas bison (L.) (Coleoptera: Scarabaeidae) ở miền nam France và its potential for recycling dung in Australia" Bulletin of Entomological Research 73: pp. 129–136
 Klemperer, H. G. (1981) "Nest construction và larval behaviour của Bubas bison (L.) và Bubas bubalus (01.) (Coleoptera, Scarabaeidae)" Ecological Entomology 6(1): pp. 23–33

Onitini


title: Strumatophyma lopatini

text:
Strumatophyma lopatini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Strumatophyma


title: Is It Scary

text:
"Is It Scary" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Michael Jackson. Bài hát ban đầu được viết cho bộ phim Addams Family Values (1993), nhưng kế hoạch đã bị hủy bỏ sau những xung đột hợp đồng. Sau đó, nó được thu âm cho album remix của Jackson 1997 remix, Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix (1997). "Is It Scary" được viết và sản xuất bởi Jackson, Jimmy Jam & Terry Lewis. Bài hát cũng xuất hiện trong bộ phim ngắn Ghosts (1997) của nam ca sĩ.

"Is It Scary" đã nhận được những ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc đương đại. Về mặt âm nhạc, bài hát được nhìn nhận bởi các nhà phê bình là đã phơi bày "mặt tối" của Jackson, và so sánh nó với các sản phẩm của Marilyn Manson. Trong tháng 11 năm 1997, phiên bản radio của bài hát đã được phát hành như là một đĩa đơn quảng cáo ở Hà Lan, trong khi đĩa đơn quảng cáo có chứa các bản remix được phát hành tại Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.

Danh sách và định dạng track
Đĩa đơn quảng cáo 12 inch ở Anh(XPR 3195)
A. "Is It Scary" (Deep Dish Dark & Scary Phối lại) – 12:10)
B1. "Is It Scary" (Deep Dish Double-O-Jazz Dub) – 8:35)
B2. "Is It Scary" (Deep Dish Dark & Scary Remix (Chỉnh sửa radio) – 4:38

Đĩa đơn quảng cáo 12 inch ở Anh (XPR 3168)
A. "Is It Scary" (Eddie's Love Mix) – 8:00
B1. "Is It Scary" (Eddie's Rub-A-Dub Mix) – 4:33
B2. "Is It Scary" (Eddie's Love Mix Chỉnh sửa radio) – 3:50

'''Đĩa đơn CD quảng cáo 12 inch ở Hà Lan(SAMPCS 4562)
"Is It Scary" (Chỉnh sửa radio) – 4:11

Đĩa đơn quảng cáo 12 inch ở Hà Lan (SAMPMS 4674)
A1. "Is It Scary" (Deep Dish Dark And Scary Phối lại) – 12:07
A2. "Is It Scary" (Eddie's Rub-A-Dub Mix) – 5:00
B1. "Is It Scary" (Eddie's Love Mix) – 8:00
B2. "Off The Wall" (Junior Vasquez Phối lại) – 4:57

Chú thích

Sách

Đĩa đơn năm 1997
Bài hát của Michael Jackson
Bài hát do Michael Jackson sáng tác


title: Botryonopa schultzei

text:
Botryonopa schultzei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann, 193 miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Botryonopa


title: Nephele hespera

text:
Nephele hespera là một sphingid moth được tìm thấy ở tropical và subtropical forests của Sri Lanka, Ấn Độ, Nepal, Myanmar, miền nam Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Malaysia, Indonesia.

Thức ăn for caterpillars is Carissa congesta thường được gọi là as Karwanda in Maharastra, Ấn Độ.

miêu tả

Liên kết ngoài
Sphingidae of the Eastern Palaearctic

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1775
Nephele


title: 22729 Anthennig

text:
22729 Anthennig (1998 SV110) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22729 Anthennig

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Beaupuy, Lot-et-Garonne

text:
Beaupuy là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Athripsodes bergensis

text:
Athripsodes bergensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Pseudophryne douglasi

text:
Pseudophryne douglasi là một loài ếch trong họ Myobatrachidae. Chúng là loài đặc hữu của Tây Úc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước ngọt, suối nước ngọt, và vùng nhiều đá.

Tham khảo

 Hero, J.-M. & Roberts, D. 2004.
 Pseudophryne douglasi . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Pseudophryne
Động vật lưỡng cư Tây Úc


title: Cartigliano

text:
Cartigliano là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích 7  km², dân số là 3848 người (thời điểm 28 tháng 1 năm 2008)

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Vườn quốc gia Yosemite

text:
Vườn quốc gia Yosemite (, ) là một vườn quốc gia nằm ở phía Tây của Dãy núi Sierra Nevada, California, Hoa Kỳ. Vườn quốc gia này được quản lý bởi Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ, có diện tích . Vườn quốc gia này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1984. Vẻ đẹp và sự độc đáo của Yosemite đã được quốc tế công nhận với những vách đá granit, thác nước, những dòng suối trong vắt, những cây Cự sam khổng lồ, hồ, núi, đồng cỏ, sông băng và có sự đa dạng sinh học cao. Khoảng 95% diện tích vườn quốc gia nằm trong khu vực hoang dã của quốc gia.

Trung bình có khoảng 4 triệu lượt khách ghé thăm vườn quốc gia Yosemite mỗi năm, và đa số dành rất nhiều thời gian tham quan khu vực Thung lũng Yosemite rộng 5,9 dặm vuông (15 km²). Kỷ lục nhất là vào năm 2016, khi lần đầu tiên trong lịch sử đã có trên 5 triệu lượt khách ghé thăm Yosemite. Yosemite cũng là trung tâm của phát triển ý tưởng các vườn quốc gia. Ban đầu, Galen Clark và một số người đã tổ chức vận động hành lang để bảo tồn Thung lũng Yosemite trước sự phát triển nhanh chóng của xã hội, và kết quả là đã thành công khi Tổng thống Abraham Lincoln ký dự luật Yosemite Grant năm 1864. Sau đó, John Muir dẫn đầu một phong trào và đã thành công trong việc thành lập một khu vực vườn quốc gia rộng lớn hơn, không chỉ có thung lũng mà có cả các ngọn núi và rừng xung quanh — mở đường cho việc thiết lập hệ thống Vườn quốc gia Hoa Kỳ sau đó.
Yosemite là một trong những khu sinh cảnh có diện tích lớn và ít bị chia cắt nhất của dãy Sierra Nevada, và đây là nơi hỗ trợ cho sự đa dạng sinh học của rất nhiều loài động thực vật. Vườn quốc gia có độ cao từ  và có 5 vùng thực vật chính: rừng sồi và cây bụi, rừng núi thấp, rừng núi cao, rừng sương mù cận nhiệt đới và cao nhất là khu vực lãnh nguyên. Trong số 7.000 loài thực vật của California, khoảng 50% được tìm thấy tại khu vực núi Sierra Nevada và hơn 20% trong số đó có mặt tại Yosemite. Ngoài ra ở đây còn có môi trường sống phù hợp cho hơn 160 loài thực vật quý hiếm, cùng các kiến tạo địa chất hiếm có và các loại đất độc đáo hỗ trợ tốt cho sự sinh trưởng của những loài này.

Địa chất khu vực Yosemite đặc trưng bởi đá granit và một số tàn dư của đá cổ. Khoảng 10 triệu năm trước, dãy núi Sierra Nevada đã được nâng lên và sau đó bị nghiêng tạo thành các sườn thoải ở phía tây và dốc hơn ở phía đông. Quá trình nâng lên làm tăng độ dốc của dòng suối và lòng sông, dẫn đến sự hình thành các hẻm núi sâu và hẹp. Khoảng một triệu năm trước, tuyết và băng tích tụ, tạo thành các sông băng ở những đồng cỏ núi cao, và dịch chuyển xuống các thung lũng sông. Độ dày của băng trong Thung lũng Yosemite có thể đạt tới  trong giai đoạn băng hà sớm. Quá trình đó đã cắt và khắc vào đá tạo thành các thung lũng hình chữ U như ngày nay thu hút rất nhiều du khách đến chiêm ngưỡng khung cảnh tuyệt đẹp của nó.

Cái tên "Yosemite" (có nghĩa là "kẻ giết người" trong tiếng Miwok) như hiện tại được gọi theo tên của bộ tộc nổi loạn bị đẩy đi khỏi vùng này (và có thể đã bị tiêu diệt) bởi Tiểu đoàn Mariposa. Trước đó, khu vực có tên là "Ahwahnee" ("cái miệng lớn") theo cách gọi của người bản địa.

Lịch sử

Ahwahneechee và cuộc chiến Mariposa

Thung lũng Yosemite là nơi sinh sống có lịch sử gần 3.000 năm, mặc dù con người có thể lần đã đến thăm khu vực này khoảng 8.000 đến 10.000 năm trước. Những người thổ dân bản địa tự gọi mình là Ahwahnechee, có nghĩa là "những cư dân ở Ahwahnee" (những cư dân của Thung lũng Yosemite). Họ có liên quan đến các bộ lạc Northern Paiute và Mono. Nhiều bộ tộc đã đến khu vực này để buôn bán, và trong đó có cả nhóm người Miwok tại các dãy núi gần đó, sống dọc theo các cửa sông Tuolumne và Stanislaus. Một tuyến đường thương mại lớn đi qua đèo Mono và băng qua hẻm núi Bloody đến hồ Mono, hướng về phía đông của khu vực Yosemite. Thực vật và các loài thú trong khu vực ngày nay là thức ăn chủ yếu cho chế độ ăn uống của những người bản địa, cũng như các loại hạt và động thực vật khác, bao gồm cả cá hồi và hươu.

Cơn sốt vàng California vào giữa thế kỷ 19 tăng đáng kể nhu cầu đi lại từ châu Âu-Mỹ, gây ra sự cạnh tranh các nguồn lực giữa các khu vực và giữa những người Paiute, Miwok và những người thợ mỏ. Năm 1851, khu vực Yosemite là một phần trong cuộc chiến tranh Mariposa nhằm ngăn chặn sự kháng cự của người Mỹ bản địa, Thiếu tá quân đội Hoa Kỳ Jim Savage đã dẫn đầu Tiểu đoàn Mariposa tiến vào cuối phía tây của Thung lũng Yosemite. Ông truy đuổi lực lượng khoảng 200 người Ahwahneechee được lãnh đạo bởi tộc trưởng Tenaya.

Báo cáo từ tiểu đoàn này là những tài liệu đầu tiên được ghi chép đầy đủ về những người châu Âu đến Thung lũng Yosemite. Sau đơn vị của Savage là tiến sĩ Lafayette Bunnell là bác sĩ, người sau này đã viết về những ấn tượng của ông về thung lũng trong The Discovery of the Yosemite (Khám phá Yosemite). Bunnell được cho là người đã đặt tên cho Thung lũng Yosemite, dựa trên các cuộc vấn đáp của ông với tộc trưởng Tenaya. Bunnell viết rằng, tộc trưởng Tenaya là người sáng lập ra thuộc địa Ah-wah-nee. Những người Miwok, bộ tộc láng giềng và hầu hết những người định cư da trắng bị Ahwahneechee coi là những kẻ bạo lực vì tranh chấp lãnh thổ thường xuyên với họ. Thuật ngữ Miwok cho ban nhạc Pai-Ute là yohhe'meti, có nghĩa là "họ là những kẻ giết người". Tộc trưởng Tenaya và những người Ahwahneechee của ông cuối cùng đã bị bắt và làng của họ bị đốt cháy; sau đó họ được thả và đưa tới Khu dành riêng cho người bản địa Mỹ gần Fresno, California. Người đứng đầu và một số người khác sau đó được phép trở về Thung lũng Yosemite. Vào mùa xuân năm 1852, họ tấn công một nhóm tám thợ đào vàng, và sau đó di chuyển về phía đông để trốn chạy việc thực thi pháp luật. Gần hồ Mono, họ đã lánh nạn với bộ lạc Mono gần đó của Paiute. Họ sau đó đánh cắp ngựa của chủ nhà và di chuyển tiếp, nhưng những người Mono bám theo và giết chết nhiều người trong số các Ahwahneechee, bao gồm cả tộc trưởng Tenaya. Mono Paiute bắt những người sống sót trở lại hồ Mono và cho họ vào bộ tộc Mono Paiute.

Sau những cuộc chiến tranh này, một số người Mỹ bản địa tiếp tục sống trong ranh giới của Yosemite. Một số người Indian bản địa ủng hộ ngành du lịch đang phát triển bằng cách làm việc như những người lao động hoặc người giúp việc. Sau đó, người Indian đã trở thành một phần của ngành du lịch với các hoạt động bán đồ thủ công mỹ nghệ hoặc biểu diễn văn hóa cho khách du lịch. Một "Làng Indian Ahwahnee" được xây dựng lại ở phía sau Bảo tàng Yosemite, nằm cạnh Trung tâm du khách Thung lũng Yosemite.

Du khách đầu tiên

Yosemite Grant

Nỗ lực bảo vệ

Vườn quốc gia

Địa hình-địa chất

Địa chất của vùng Yosemite phần nhiều là đá granit và đá cổ còn sót lại. Vào khoảng 10 triệu năm trước đây, dãy Sierra Nevada bị nâng lên và nghiêng một bên để tạo thành sườn dốc phía tây thoai thoải và có độ dốc lớn hơn ở phía đông. Quá trình nâng lên làm các lòng sông dốc hơn và hình thành lên các hẻm núi sâu và hẹp. Vào khoảng một triệu năm trước đây, tuyết và băng tích tụ, tạo ra những sông băng trên đồng cỏ núi cao mà dịch chuyển dần xuống thung lũng. Băng ở thung lũng Yosemite có thể dày tới lên tới 1.200 m (4.000 ft) vào đầu thời kỳ băng hà. Khi sông băng chảy xuống, nó cắt và khắc vào đá tạo thành các thung lũng hình U.

Đa dạng sinh thái
Yosemite là một trong những nơi có hệ sinh thái lớn nhất và liên tục ở Sierra Nevada, và nó hỗ trợ nhiều loại thực vật và động vật. Địa hình dao động từ 600 đến 4.000 mét (2.000 đến 13.114 ft) so với mực nước biển, bao gồm 5 khu vực sinh thái chính: rừng sồi và cây bụi, rừng núi thấp, rừng núi cao, rừng sương mù và trên cùng là lãnh nguyên núi cao. Vào khoảng 50% của 7.000 loài thực vật California thì 50% có mặt tại Sierra Nevada và hơn 20% trong số đó được tìm thấy tại Yosemite.

Hoạt động
Thung lũng Yosemite mở cửa quanh năm với nhiều hoạt động có sẵn được quản lý bởi Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ. Đơn vị bảo tồn Yosemite cùng với Aramark tại Yosemite tổ chức các hoạt động bao gồm đi bộ, chụp ảnh và nghệ thuật biểu diễn, ngắm sao, cho thuê xe đạp, đi bè, cưỡi ngựa và các lớp học leo núi. Nhiều người thích đi bộ với quãng đường ngắn hoặc đường dài đến các thác nước ở Thung lũng Yosemite, hoặc đi bộ giữa các dãy núi khổng lồ ở Mariposa, Tuolumne hoặc Merced Groves. Những người khác thích lái xe hoặc đi xe buýt du lịch đến Glacier Point vào mùa hè để ngắm nhìn Thung lũng Yosemite và vùng núi cao, hoặc lái xe dọc theo cung đường Tioga tuyệt đẹp đến Tuolumne Meadows (từ tháng 5 đến 10) và đi dạo hoặc đi bộ đường dài.

Hầu hết du khách chỉ ở lại vườn quốc gia trong ngày và chỉ ghé thăm những địa điểm trong Thung lũng Yosemite, nơi có thể dễ dàng tiếp cận bằng ô tô. Chi phí sử dụng ô tô để vào vườn quốc gia dao động từ 25-30 đôla Mỹ mỗi ngày, tùy theo mùa. Ùn tắc giao thông trong thung lũng là một vấn đề nghiêm trọng trong mùa cao điểm, là vào mùa hè. Một hệ thống xe buýt đưa đón miễn phí hoạt động quanh năm trong thung lũng, và nhân viên kiểm lâm thung lũng khuyến khích mọi người sử dụng hệ thống này vì bãi đậu xe trong thung lũng trong mùa hè thường gần như không thể còn chỗ.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

 Muir, John. "Features of the Proposed Yosemite National Park" The Century; a popular quarterly (Sept. 1890) 40#5

Liên kết ngoài

 National Park Service: Yosemite National Park
 The Yosemite Conservancy
 Aramark at Yosemite
 Yosemite Hiking Information
 The Role of the Railroads in Yellowstone and Yosemite National Parks from American Studies at the University of Virginia
 Yosemite Mariposa County Tourism Bureau
Media specific
 Project Yosemite | Yosemite HD | Motion Timelapse Video

Historic Photographs of Yosemite National Park taken by Edith Irvine
 Zoomable 17 Gigapixel images of Yosemite
 Project Yosemite | An ongoing adventure to timelapse Yosemite in an extreme way
 My First Summer in the Sierra by John Muir. Free MP3 audio recording from LibriVox.org

Vườn quốc gia Yosemite
Yosemite
Sierra Nevada (Hoa Kỳ)
Di sản thế giới tại Hoa Kỳ
Dự án Hetch Hetchy
Khu bảo tồn ở Sierra Nevada (Hoa Kỳ)
Vườn quốc gia California


title: Cơ sở (Euclid)

text:
Cơ sở (tiếng Anh: Elements, tiếng Hy Lạp cổ: Στοιχεῖα) là một tác phẩm chính luận Toán học, gồm có 13 cuốn sách nhỏ được viết bởi nhà toán học người Hy Lạp Euclid ở Alexandria, Vương quốc Ptolemy vào thế kỉ thứ 3 trước Công nguyên. Tác phẩm này ghi chép lại nhiều định nghĩa (gồm phép dựng hình và các định lý) và các chứng minh toán học cho các mệnh đề; đề cập đến các đối tượng trong hình học phẳng và không gian mà sau này được gọi là hình học Euclid, những nền móng cơ bản của lý thuyết số và sự hữu tỉ của một phân thức. Bộ sách này cũng đồng thời là một trong các tác phẩm toán học lớn còn tồn tại đến ngày nay, góp những viên gạch nền móng cho sự phát triển của logic và khoa học hiện đại mà phải tới thế kỉ XIX, người ta mới chỉ ra các sai lầm về mặt tư duy.

Bộ Cơ sở của Euclid được đánh giá là cuốn sách giáo khoa thành công và gây ảnh hưởng nhất từng được tạo ra. Đây cũng là một trong những công trình toán học sớm nhất được in sau khi kĩ thuật in được tìm ra và chỉ đứng sau Kinh Thánh về số lượng ấn bản đã được phát hành kể từ khi được in lần đầu vào năm 1482. Trong hàng thế kỉ, khi mà bộ bốn môn gồm số học, hình học, âm nhạc và thiên văn học chiếm phần lớn chương trình học của các sinh viên tại đại học, một vài phần của bộ Cơ sở này là bắt buộc phải nhớ đối với tất cả các sinh viên theo học. Cho tới trước thế kỉ thứ 20, khi mà nội dung của bộ sách này được dạy một cách đại trà thông qua các bộ sách giáo khoa của từng trường, khi đó người ta không còn coi nội dung của Cơ sở là thứ mà tất cả các học sinh đều đã học nữa.

Những nguyên lý đầu tiên
Trong công trình của mình tại Quyển 1, Euclid đưa vào 23 định nghĩa như điểm, đường thẳng và mặt phẳng, năm định đề (postulate) và năm tiên đề (common notion), sau này cả hai loại đều được gọi là tiên đề (axiom).

Các định đề trong quyển I:
 Qua hai điểm bất kì, luôn luôn vẽ được một đường thẳng.
 Đường thẳng có thể kéo dài ra vô tận.
 Với tâm bất kì và bán kính bất kì, luôn luôn vẽ được một đường tròn.
 Mọi góc vuông đều bằng nhau.
 Nếu hai đường thẳng tạo với một đường thẳng thứ ba hai góc trong cùng phía có tổng nhỏ hơn 180o thì chúng sẽ cắt nhau về phía đó.

Các tiên đề trong quyển I:
 Hai cái cùng bằng cái thứ ba thì bằng nhau.
 Thêm những cái bằng nhau vào những cái bằng nhau thì được những cái bằng nhau.
 Bớt đi những cái bằng nhau từ những cái bằng nhau thì được những cái bằng nhau.
 Trùng nhau thì bằng nhau.
 Toàn thể lớn hơn một phần.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Euclid và Cơ sở của hình học – Ngô Bảo Châu, Richard Fitzpatrick  tại website hocthenao.vn

Hình học Euclid
Sách về toán học
Tác phẩm Hy Lạp cổ
Sách thế kỷ 3 TCN
Lịch sử hình học
Sách giáo khoa toán học


title: Erioptera subhalterata

text:
Erioptera subhalterata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 22 tháng 11

text:
Ngày 22 tháng 11 là ngày thứ 326 trong mỗi năm thường (thứ 327 trong mỗi năm nhuận). Còn 39 ngày nữa trong năm.

Sự kiện
 498 – Sau khi Giáo hoàng Anastasiô II qua đời, Symmacô được bầu làm Giáo hoàng tại Cung điện Laterano, trong khi Giáo hoàng đối lập Laurentiô được bầu làm Giáo hoàng tại Vương cung thánh đường Đức Bà Cả.
 617 – Tùy mạt Đường sơ: Tiêu Tiển xưng là Lương vương và cải niên hiệu nhằm thể hiện sự độc lập với triều Tùy (ngày Bính Thân tháng 10 năm Đinh Sửu).
 1635 – Quân đội Hà Lan bắt đầu tiến hành chiến dịch bình định các ngôi làng thổ dân đối địch ở khu vực Tây Nam Đài Loan.
 1718 – Ở ngoài khơi bờ biển Bắc Carolina, hải tặc người Anh Edward Teach (còn được biết đến với tên gọi "Blackbeard") bị hạ sát trong một trận chiến với Hải quân Hoàng gia Anh.
 1757 – Chiến tranh Bảy năm: Quân Áo giành thắng lợi trước quân Phổ trong trận Breslau diễn ta tại khu vực nay thuộc Ba Lan.
 1858 – William Larimer đặt tên một đô thị ở tây bộ Lãnh thổ Kansas là Thành phố Denver nhằm vinh danh Thống đốc Lãnh thổ Kansas James W. Denver, đây là mốc thành lập thành phố.
 1864 – Nội chiến Hoa Kỳ: Cuộc tiến quân ra biển của Sherman: Tướng Miền Nam John Bell Hood xâm chiếm Tennessee trong một nỗ lực bất thành nhằm lôi kéo tướng Miền Bắc William Tecumseh Sherman khỏi Georgia.
 1943 – Chiến tranh Thái Bình Dương – Tổng thống Hoa Kỳ Franklin D. Roosevelt, Thủ tướng Anh Quốc Winston Churchill, và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tưởng Giới Thạch tụ họp tại Cairo, Ai Cập, nhằm thảo luận cách đánh bại Nhật Bản, tức Hội nghị Cairo.
 1943 – Liban giành được độc lập từ Pháp.
 1963 – Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy bị ám sát ở Dallas, Texas, thủ phạm là Lee Harvey Oswald theo các cuộc điều tra của chính phủ.
 1974 – Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trao cho Tổ chức Giải phóng Palestine địa vị quan sát viên.
 1975 – Juan Carlos trở thành Quốc vương Tây Ban Nha sau khi nhà độc tài Francisco Franco qua đời.
 1986 – Mike Tyson đánh bại Trevor Berbick, trở thành nhà vô địch quyền anh hạng nặng trẻ nhất trong lịch sử.
 1988 – Tại Palmdale, California, Nguyên mẫu máy bay ném bom Northrop Grumman B–2 Spirit được trưng bày trước công chúng.
 1990 – Thủ tướng Anh Quốc Margaret Thatcher rút lui khỏi cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Bảo thủ, xác nhận bà sẽ không tái nhiệm vị trí thủ tướng.
1995  – Toy Story được phát hành, là bộ phim dài đầu tiên được hoàn thành hoàn toàn bằng cách sử dụng hình ảnh tạo ra từ máy vi tính.
 2004 – Khởi đầu những cuộc biểu tình phản đối  kết quả của cuộc bầu cử tổng thống, dẫn đến Cách mạng Cam tại Ukraina.
 2005 – Angela Merkel trở thành nữ Thủ tướng Đức đầu tiên.
2010 – 347 người thiệt mạng trong sự kiện hỗn loạn trên một cầu tại thủ đô Phnôm Pênh, Campuchia trong dịp Lễ hội Bon Om Touk.

Sinh
 874 – Dương Đình Nghệ, Tiết độ sứ Việt Nam (m. 937)
1336 – Trần Dụ Tông, hoàng đế thứ bảy của nhà Trần (m. 1369).
 1710 – Wilhelm Friedemann Bach, nhà soạn nhạc người Đức (m. 1784)
 1819 – George Eliot, nhà viết tiểu thuyết người Anh (m. 1880)
1825 – Nguyễn Phúc Trang Nhàn, phong hiệu Triêm Đức Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1892)
1852 – Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant, nhà ngoại giao Pháp, từng nhận giải Nobel Hòa bình (m. 1924)
1833 – Nguyễn Phúc Nhu Nghi, phong hiệu Xuân Lai Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1907?)
 1869 – André Gide, nhà văn Pháp từng nhận giải Nobel Văn học (m. 1951)
 1890 – Charles de Gaulle, Tổng thống Pháp (m. 1970)
 1901 – Joaquin Rodrigo, nhà soạn nhạc Tây Ban Nha (m. 1999)
 1902 – Philippe Leclerc de Hauteclocque, tướng lĩnh Pháp (m. 1947)
 1907 – Dora Maar, nhiếp ảnh gia Pháp, người tình của Picasso (m. 1997)
 1913 – Benjamin Britten, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm người Anh (d. 1976)
 1916 – Phạm Huy Thông, nhà thơ, nhà giáo, và nhà khoa học xã hội Việt Nam (m. 1988)
 1958 – Jamie Lee Curtis, nữ diễn viên Mỹ
 1962 – Sumi Jo, giọng nữ cao người Hàn Quốc
 1967 – Boris Becker, vận động viên tennis Đức
 1967 – Mark Ruffalo, nam diễn viên Mỹ
 1976 – Torsten Frings, cầu thủ bóng đá Đức
 1981 – Song Hye–kyo, người mẫu và diễn viên Hàn Quốc
 1982 – Thái Trác Nghiên, ca sĩ và diễn viên người Canada-Hồng Kông
 1984 – Scarlett Johansson, nữ diễn viên Mỹ
 1985 – Asamoah Gyan, cầu thủ bóng đá người Ghana
 1987 – Marouane Fellaini, cầu thủ bóng đá người Bỉ
 1989 – Candice Glover, ca sĩ người Mỹ
 1989 – Gabriel Torje, cầu thủ bóng đá người Romania
 1991 – Shimizu Saki, ca sĩ Nhật Bản

Mất
 365 – Giáo hoàng đối lập Fêlix II
 1617 – Ahmed I, sultan của đế quốc Ottoman (s. 1590)
 1718 – Edward Teach, hải tặc người Anh (s. 1680)
 1850 – Lâm Tắc Từ, nhân vật quân sự và chính trị nhà Thanh (s. 1785)
 1916 – Jack London, nhà văn Mỹ (s. 1876)
 1944 – Arthur Eddington, nhà vật lý học thiên thể người Anh (b. 1882)
 1963 – Aldous Huxley, tác gia Anh (s. 1894)
 1963 – C. S. Lewis, nhà văn, nhà hộ giáo Ireland (s. 1898)
 1963 – John F. Kennedy, Tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ (s. 1917)
 1981 – Hans Adolf Krebs, nhà vật lý học và hóa học Đức, từng đoạt giải Nobel (s. 1900)
 1988 – Luis Barragán, kiến trúc sư Mexico (s. 1908)
 2007 - Etō Takami, cựu Bộ trưởng Xây dựng Nhật Bản, qua đời đột ngột tại Thành phố Hồ Chí Minh (s. 1925)
 2018 – Đinh Mạnh Hùng, Hải quân Phó Đề đốc, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1932)

Ngày lễ và ngày kỷ niệm
 Ngày độc lập của Liban (từ Pháp, 1943)
 Ngày kỷ niệm Cách mạng Cam và cách mạng Maidan tại Ukraina.

Tham khảo

Tháng mười một
Ngày trong năm


title: Auberives-sur-Varèze

text:
Auberives-sur-Varèze là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 169-256 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Auberivessurvareze


title: Eleutherodactylus armstrongi

text:
Eleutherodactylus armstrongi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dominica và Haiti.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B., Inchaustegui, S., Hernandez, M. & Powell, R. 2004. Eleutherodactylus armstrongi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

armstrongi
Động vật đặc hữu Hispaniola


title: Pyropteron

text:
Pyropteron là một chi bướm đêms ở Sesiidae.

Các loài
subgenus Pyropteron Newman, 1832
Pyropteron biedermanni  Le Cerf, 1925
Pyropteron ceriaeforme (Lucas, 1849)
Pyropteron chrysidiforme (Esper, 1782)
Pyropteron chrysidiforme chrysidiforme (Esper, 1782)
Pyropteron chrysidiforme siculum Le Cerf, 1922
Pyropteron doryliforme (Ochsenheimer, 1808)
Pyropteron doryliforme doryliforme (Ochsenheimer, 1808)
Pyropteron doryliforme icteropus (Zeller, 1847)
Pyropteron minianiforme (Freyer, 1843)
Pyropteron minianiforme minianiforme (Freyer, 1843)
Pyropteron minianiforme destitutum (Staudinger, 1894)
Pyropteron minianiforme aphrodite Bartsch, 2004
subgenus Synansphecia Capuse, 1973
Pyropteron hispanicum (Kallies, 1999:92)
Pyropteron maroccanum (Kallies, 1999)
Pyropteron meriaeforme (Boisduval, 1840)
Pyropteron meriaeforme meriaeforme (Boisduval, 1840)
Pyropteron meriaeforme venetense (Joannis, 1908)
Pyropteron triannuliforme (Freyer, 1842)
Pyropteron atlantis (Schwingenschuss, 1935)
Pyropteron borreyi (Le Cerf, 1922)
Pyropteron koschwitzi (Špatenka, 1992)
Pyropteron muscaeforme (Esper, 1783)
Pyropteron muscaeforme muscaeforme (Esper, 1783)
Pyropteron muscaeforme occidentale (Joannis, 1908)
Pyropteron muscaeforme lusohispanicum Lastuvka & Lastuvka, 2007
Pyropteron atypicum  Kallies & Špatenka, 2003
Pyropteron cirgisum (Bartel, 1912)
Pyropteron koshantschikovi (Püngeler, 1914)
Pyropteron umbriferum (Staudinger, 1871)
Pyropteron affine (Staudinger, 1856)
Pyropteron affine affine (Staudinger, 1856)
Pyropteron affine erodiiphagum (Dumont, 1922)
Pyropteron aistleitneri (Špatenka, 1992)
Pyropteron kautzi (Reisser, 1930)
Pyropteron leucomelaena (Zeller, 1847)
Pyropteron hera (Špatenka, 1997)
Pyropteron mannii (Lederer, 1853)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Lasioglossum laratellum

text:
Lasioglossum laratellum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1926


title: Trachyscelida obesa

text:
Trachyscelida obesa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Trachyscelida


title: Langen, Emsland

text:
Langen là một đô thị thuộc huyện Emsland, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 33,52 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Emsland


title: Boussais

text:
Boussais là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 132 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Mycalesis anaxias

text:
Mycalesis anaxias là một loài bướm trong phân họ Satyrinae được tìm thấy ở Nam Á, và Đông Nam Á. Tại Nam Á, nó sinh sống ở Sikkim, về phía đông qua các rặng đồi đến Assam, Cachar, Myanmar và Tenasserim. Cũng có ở Nam Ấn Độ, ở Nilgiris và Travancore.
Sải cánh: 51–60 mm.

Hình ảnh

Cước chú

Tham khảo

  (1905): Fauna of British India, etc. Lepidoptera, Volume 1

Mycalesis
Động vật được mô tả năm 1862
Bướm tại Ấn Độ


title: Chàng Sadko

text:
Chàng Sadko (tiếng Nga: Садко) là một bộ phim thần tiên - cổ tích của đạo diễn Aleksandr Ptushko, ra mắt lần đầu năm 1953.

Nội dung
Truyện phim kể về những chuyến phiêu lưu của chàng lái buôn Sadko - một nhân vật trong kho tàng văn học dân gian Nga.

Diễn viên
 Sergey Stolyarov... Sadko
 Alla Larionova... Lyubava Buslayevna
 Yelena Myshkova... nữ chúa hồ Ilmen
 B.Surovtsev... Ivashka
 Mikhail Troyanovsky... Trifon
 Nadir Malishevsky... Vyashta Người Khổng Lồ
 Nikolai Kryuchkov... Omelyan Danilovich
 Ivan Pereverzev... Timofey Larionovich
 Yury Leonidov... Kuzma Larionovich
 Lev Fenin... thủ lĩnh tộc Varangian
 Mikhail Astangov... Magaradzha
 Vasily Bokarev... Tysyatsky
 Lidya Vertinskaya... chim lửa
 Stepan Kayukov... Hải vương
 Olga Vikland... Vodyanitsa (vợ Hải vương)
 Sergey Martinson... mục sư

Ê-kíp

Vinh danh
 Giải thưởng Sư tử Bạc Saint Mark - Liên hoan phim Venice (1953)

Xem thêm

 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Phim do Aleksandr Ptushko đạo diễn
Phim của Mosfilm
Phim Liên Xô
Phim dựa theo truyện cổ tích
Phim năm 1952


title: Gonomyia platymera

text:
Gonomyia platymera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pteropurpura uncinaria

text:
Pteropurpura uncinaria là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pteropurpura


title: Danh thiếp

text:
Danh thiếp là loại thiếp nhỏ ghi họ tên, thường có kèm theo nghề nghiệp, chức vụ, địa chỉ, dùng để giao dịch.

Danh thiếp thường được in trên giấy, có kích thước thông dụng là 5,5 × 9,0 cm. Tuy nhiên, cũng có một số người chọn kích thước khác như 5,0 × 9,0 cm hay 11 × 9 cm gập đôi, tất nhiên, dù kích thước thế nào cũng phải đảm bảo yếu tố gọn nhẹ của danh thiếp.

Về mặt thiết kế, danh thiếp có hai loại là thiếp đứng và thiếp ngang.

Về mặt chất liệu, danh thiếp thường được in trên giấy có định lượng từ 220 gram đến 300 gram. Nhưng với công nghệ ngày càng hiện đại, cho phép in danh thiếp trên cả nhựa mỏng hay ghi lên đĩa miniCD.

In danh thiếp là một công việc trước tiên của các cá nhân doanh nghiệp khi kinh doanh chuyên nghiệp. Bởi card visit rất quan trọng đối với các công ty khi đi gặp gỡ khách hàng.

Danh thiếp có nhiều loại khác nhau như:

- Danh thiếp vuông góc

- Danh thiếp bo tròn góc

- Danh thiếp dập nổi

-Danh thiếp nhựa trong suốt

- Danh thiếp gỗ

Quy trình in danh thiếp và chất liệu giấy:

- In offset chất lượng cao

- Giấy in C300 cán mờ 2 mặt

Ngày nay in danh thiếp không chỉ cần thiết cho các công ty doanh nghiệp mà các cá nhân cũng có nhu cầu lớn không kém.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Etiquette of Using Calling Cards
 Collection of calling cards received by Mrs. John Beckwith, Chicago  at the Newberry Library

Văn phòng phẩm
Sản phẩm giấy


title: Ellipteroides patruelis

text:
Ellipteroides patruelis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cyrnus cintranus

text:
Cyrnus cintranus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Cyrnus


title: Thrypticomyia tinianensis

text:
Thrypticomyia tinianensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Thrypticomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Eunpyeong-gu

text:
Eunpyeong-gu (Hangul:은평구, Hanja 恩平區:, Hán Việt: Ân Bình Khu) là một trong 25 quận (gu) của thủ đô Seoul, Hàn Quốc.

Quận này có diện tích 29,7 km², dân số 450,583 người (2010) và được chia thành 16 dong (phường hành chính). Eunpyeong nằm ở phía tây bắc Seoul, giáp với thành phố Goyang của tỉnh Gyeonggi ở phía tây, và các quận Mapo của Seoul ở phía tây nam, Seodaemun ở phía nam và Jongno ở phía đông.

Kim Uyeong (김우영) thuộc đảng Dân chủ Đồng hành là thị trưởng của Eunpyeong từ tháng 7 năm 2010.

Phân cấp hành chính

Bulgwang-dong (불광동, 佛光洞) (Phất Quang động)
Daejo-dong (대조동, 大棗洞) (Đại Tảo động)
Eungam-dong (응암동, 鷹岩洞) (Ưng Nham động)
Galhyeon-dong (갈현동, 葛峴洞) (Cát Hiện động)
Gusan-dong (구산동, 龜山洞) (Quy Sơn động)
Jeungsan-dong (증산동, 繒山洞) (Tăng Sơn động)
Jingwan-dong (진관동, 津寬洞) (Tân Khoan động)
Nokbeon-dong (녹번동, 碌磻洞) (Lục Bàn động)
Sinsa-dong (신사동, 新寺洞) (Tân Tự động)
Susaek-dong (수색동, 水色洞) (Thủy Sắc động)
Yeokchon-dong (역촌동, 驛村洞) (Dịch Thôn động)

Vận chuyển

Đường sắt
Seoul Metro
 Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến số 3
(Deogyang-gu, Thành phố của Goyang) ← Gupabal ─ Yeonsinnae ─ Bulgwang ─ Nokbeon → (Seodaemun-gu)
 Tàu điện ngầm Seoul tuyến số 6
(Mapo-gu) → Susaek → Jeungsan → Saejeol → Eungam → Yeokchon → Bulgwang → Dokbawi → Yeonsinnae → Gusan → Eungam → Saejeol → Jeungsan → Susaek → (Mapo-gu)
(Từ Eungam đến Eungam thông qua Bulgwang và Yeonsinnae là một hướng duy nhất.)

Thành phố kết nghĩa
 Canterbury, New South Wales, Úc
 Đại Đông, Trung Quốc
 Vu Hồng, Trung Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ chính thức

Quận Eunpyeong
Quận của Seoul


title: Thanh Thành

text:
Thanh Thành (chữ Hán giản thể: 清城区) là một quận thuộc địa cấp thị Thanh Viễn, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Thanh Thành được thành lập từ thời nhà Tần, nằm ở hạ lưu sông Bắc Giang. Quận này có diện tích 927 ki-lô-mét vuông, dân số 550.000 người. Mã số bưu chính là 511500. Mã vùng điện thoại là 0763. Chính quyền quận đóng tại nhai đạo Phượng Thành. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 7 trấn, 5 hương và 1 trường.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Đông
Thanh Viễn


title: (7218) 1979 SK

text:
(7218) 1979 SK là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi J. Květoň ở Đài thiên văn Kleť gần České Budějovice, Cộng hòa Séc, ngày 19 tháng 9 năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1979
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Anthophora tibialis

text:
Anthophora tibialis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1894


title: Zelleria callidoxa

text:
Zelleria callidoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Loài này có ở Úc, bao gồm Tasmania.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Yponomeutidae of Tasmania

Zelleria


title: Willwerscheid

text:
Willwerscheid là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Willwerscheid có diện tích 2,46 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 68 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Oecetis connata

text:
Oecetis connata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Oecetis