title: Tokyo Mew Mew

text:
là một bộ shōjo manga của Nhật Bản do Yoshida Reiko đảm nhiệm phần nội dung và Ikumi Mia minh họa. Trên kênh BiBi, bộ phim có tên tiếng Việt là Chú mèo Tokyo. Manga Tokyo Mew Mew được đăng trên tạp chí Nakayoshi từ tháng 9 năm 2000 đến tháng 2 năm 2003 và sau đó được nhà xuất bản Kodansha phát hành trong 7 tập tankōbon từ tháng 4 năm 2003 đến tháng 5 năm 2004. Nội dung của Tokyo Mew Mew xoay quanh 5 cô gái vô tình mang trong người DNA của những sinh vật bị đe dọa tuyệt chủng, vì vậy họ có khả năng biến thành dạng siêu nhân "Mew Mew". Nhiệm vụ của nhóm Mew Mew - lãnh đạo bởi Momomiya Ichigo - là phải bảo vệ Trái Đất trước cuộc xâm lăng của những người ngoài hành tinh.

Tokyo Mew Mew nhanh chóng được chuyển thể thành 52 tập phim anime bởi hãng Studio Pierrot. Anime được phát sóng lần đầu ở Nhật Bản từ ngày 6 tháng 4 năm 2002 đến ngày 29 tháng 3 năm 2003 trên các kênh TV Aichi và TV Tokyo. Một loạt anime truyền hình mới có tên Tokyo Mew Mew Mew dự kiến phát sóng vào ngày 6 tháng 7 năm 2022. Phần tiếp theo của Tokyo Mew Mew là manga Tokyo Mew Mew a la Mode, được đăng trên tạp chí Nakayoshi từ tháng 4 năm 2003 đến tháng 2 năm 2004. Một nhân vật mới xuất hiện trong Tokyo Mew Mew a la Mode: Shirayuki Berī, cô trở thành người lãnh đạo tạm thời cho nhóm Mew Mew khi Momomiya Ichigo đi vắng. Hai game video đã được sản xuất dựa trên manga và anime Tokyo Mew Mew: một game giải đố phiêu lưu dành cho hệ máy Game Boy Advance và một game nhập vai console dành cho hệ máy PlayStation. Tokyopop giữ bản quyền phát hành phiên bản tiếng Anh của Tokyo Mew Mew và Tokyo Mew Mew a la Mode. Còn người giữ bản quyền phát hành phiên bản tiếng Anh của anime tại Bắc Mỹ là hãng 4Kids Entertainment. Các tập anime phiên bản tiếng Anh đã bị biên tập, cắt sửa khá nhiều. 23 tập phim Mew Mew Power (tên của Tokyo Mew Mew phiên bản tiếng Anh) được phát sóng trên kênh 4Kids TV ở Hoa Kỳ và 26 tập được phát sóng trên kênh YTV ở Canada. 26 tập còn lại của anime đã không được phát sóng trên kênh 4Kids TV do hãng 4Kids Entertainment đã không thể mua bản quyền phát sóng các tập này. Và 4Kids cũng chưa phát hành Tokyo Mew Mew dưới dạng home video - tức là dưới dạng băng video hay đĩa CD, DVD.

Tokyo Mew Mew được những độc giả sử dụng tiếng Anh đánh giá tốt, một số tập manga nằm trong danh sách 50 tập truyện tranh bán chạy nhất trong tháng nó được phát hành. Những nhà phê bình đánh giá manga rất "dễ thương" và thú vị với phong cách "dòng chảy tự do" và với cách thiết kế nhân vật. Tokyo Mew Mew a la mode được đánh giá là phần kế tiếp thành công của manga gốc nhưng cũng bị phê bình là không đem lại được gì mới mẻ cho độc giả. Anime cũng được đánh giá cao khi phát sóng tại Nhật Bản dẫn đến sự ra đời của nhiều sản phẩm ăn theo. Bất chấp việc biên tập, cắt sửa quá đáng các yếu tố Nhật Bản của phiên bản gốc của hãng 4Kids, chương trình chiếu phiên bản tiếng Anh Mew Mew Power được đánh giá cao nhất trong số những show phát sóng của 4Kids. Và bản thân Mew Mew Power được mua bản quyền phát hành ở một số quốc gia thay cho phiên bản gốc tiếng Nhật.

Nội dung

Phần đầu
Vào đầu truyện, một nữ sinh mang tên Momomiya Ichigo tham gia một buổi triển lãm về các sinh vật đang bị đe dọa tuyệt chủng với người bạn học mà cô thầm thương, Aoyama Masaya. Một trận động đất xảy ra và một luồng sáng kỳ lạ chiếu vào Ichigo cùng với bốn cô gái khác. Tiếp đó một chú mèo xuất hiện và nhập vào cơ thể Ichigo. Ngày hôm sau cô đột nhiên có những hành động, thái độ giống như mèo, ví dụ như Ichigo đột nhiên chộp lấy con cá trong căng tin, hoặc khi Ichigo ngã từ trên cao xuống thì cô tiếp đất an toàn, không bị thương tích. Sau đó Ichigo gặp Shirogane Ryō và Akasaka Keiichirō, họ cho cô biết được cơ thể của mình đã nhận DNA của loài mèo núi Iriomote, vì vậy cô có khả năng biến thành một nekomimi Mew Ichigo với những siêu năng lực đặc biệt. Nhiệm vụ của Ichigo là phải tiêu diệt các chimera, những sinh vật ký sinh có nguồn gốc bên ngoài Trái Đất có khả năng xâm nhập vào các loài vật và biến chúng thành những con quái thú khủng khiếp. Ryō và Keiichirō cũng ra chỉ thị Ichigo tìm thêm bốn thành viên còn lại trong nhóm Mew Mew - những người bị luồng ánh sáng kỳ lạ chiếu vào trong trận động đất hôm nọ. Bốn người đó là Aizawa Minto, một tiểu thư đỏng đảnh con nhà giàu có, người mang DNA của một con vẹt Lorikeet lông xanh đậm; Midorikawa Retasu, một cô gái mang trong mình DNA của loài cá heo không vây; cô bé Hoàng Bộ Linh, người mang một nửa dòng máu Trung Hoa và DNA của loài khỉ mặt sư tử lông vàng; và Fujiwara Zakuro, một tín đồ Thiên chúa giáo và là người mẫu chuyên nghiệp, ca sĩvà cũng là idol của Aizawa Minto, mang trong mình DNA của loài sói Nhật Bản.

Năm thành viên của nhóm Mew Mews phải chiến đấu thường xuyên với những sinh vật chimera và kẻ điều khiển chúng, những người ngoài hành tinh Quiche, Pie và Tart. Trong số ba người này, Quiche nảy sinh tình cảm với Ichigo và chính miệng anh ta thừa nhận điều này; anh cũng tìm mọi cách để giành được trái tim của Ichigo bất chấp nhiệm vụ của anh ta là tiêu diệt nhóm Mew Mew. Hai người kia, Pie và Tart, về sau cũng tham gia vào âm mưu tiêu diệt những Mew Mew của Quiche.

Cuộc chiến càng về sau càng trở nên ác liệt, vì vậy nhóm Mew Mew nhận chỉ thị phải tìm bằng được chất lỏng "mew aqua", một loại chất liệu chế tạo từ nước tinh khiết với khả năng chứa đựng một sức mạnh to lớn, vật liệu này sẽ rất có lợi cho các Mew Mew khi chiến đấu.Trong một trận giao đấu với Quiche, khi Ichigo đang trong tình thế nghìn cân treo sợi tóc, một nhân vật bí ẩn mang tên Hiệp sĩ Xanh (Blue Knight) đột nhiên xuất hiện và giải cứu Ichigo. Nhận vật này cũng đều đặn xuất hiện trong các tập sau của truyện, anh đã nhiều lần cứu Ichigo khỏi những tình huống nguy hiểm. Về sau, mọi người phát hiện ra Hiệp sĩ Xanh thật ra chính là Masaya, người bạn trai mà Ichigo thầm thương. Không lâu sau phát hiện này, cơ thể Masaya bỗng đổ gục xuống và một lần nữa lại biến đổi, nhưng không phải thành Hiệp sĩ Xanh mà thành Deep Blue — kẻ cầm đầu nhóm người ngoài hành tinh âm mưu tiêu diệt loài người. Deep Blue giải thích với nhóm Mew Mew rằng, Masaya thật ra chỉ là một vỏ bọc tạm thời để y có thể an toàn ẩn thân tại Trái Đất, và đây là lúc y xuất hiện để thực hiện mưu đồ của mình. Nói xong, Deep Blue tấn công nhóm Mew Mew hòng tiêu diệt họ. Tuy nhiên, phần tính cách lương thiện của Masaya trỗi dậy và anh dùng sức mạnh của giọt chất lỏng aqua rơi gần đó để tiêu diệt Deep Blue, đồng thời anh cũng mất luôn mạng sống của mình vì việc đó. Ichigo òa khóc trước cái chết của Masaya, và dùng toàn bộ sức mạnh của mình để hồi sinh Masaya, nhưng vì việc đó cô cũng đã phải hy sinh tính mạng của mình. Lúc này Masaya hôn Ichigo, trở về hình dạng con người và hồi sinh cô. Cuối cùng, Ryō đưa cho Pie phần chất lỏng mew aqua còn lại để anh cứu lấy những đồng loại người ngoài hành tinh của mình; sau đó Quiche, Pie, Tart chào tạm biệt mọi người để trở về thế giới của họ.

Tokyo Mew Mew a La Mode
Trong phần tiếp theo của truyện, Tokyo Mew Mew a La Mode, Ichigo và Masaya đến Anh quốc để học về các loài sinh vật bị đe dọa tuyệt chủng. Trong khi đó, các thành viên còn lại của nhóm Mew Mew tiếp tục công việc tiễu trừ các chimera còn sót lại trên Trái Đất. Lúc này một kẻ thù mới của nhóm Mew Mew xuất hiện, lực lượng Thập tự quân Thánh Rose (Saint Rose Crusaders). Họ là những siêu nhân có những sức mạnh đặc biệt, có âm mưu chinh phục thế giới và thiết lập nên một xã hội không tưởng. Lúc này, nhóm Mew Mew kết nạp thêm một thành viên mới: Shirayuki Berī, cô cũng trở thành người lãnh đạo tạm thời của nhóm khi Ichigo vắng mặt. Shirayuki Berī là Mew Mew đầu tiên mang trong người DNA của hai loài sinh vật (đang bị đe dọa tuyệt chủng) khác nhau: mèo núi dãy Andes và thỏ Amami. Là một trong những Mew Mew mạnh nhất, cho nên Berī đã lọt vào tầm ngắm của hai thành viên Thập tự quân - kẻ đã tấn công cô tại trường học. Lúc này, Ichigo cũng trở về Nhật Bản để giúp đỡ mọi người chiến đấu lại nhóm Thập tự quân. Trong nỗ lực cuối cùng hòng chinh phục thế giới, hai thành viên Thập tự quân đã thôi miên toàn bộ cư dân Tokyo và ra lệnh cho họ tấn công nhóm Mew Mew. Berī và Meguro Tasuku người bạn thân thời thơ ấu của mình, sử dụng tình cảm nảy sinh giữa họ để vô hiệu hóa thuật thôi miên của nhóm Thập tự quân và làm thay đổi cả trái tim của họ.

Lịch sử tác phẩm
Tokyo Mew Mew ban đầu được các tác giả sáng tác và sửa chữa trong vòng một năm, sau đó mới xuất bản vào tháng 2 năm 2001. Nguyên bản của nó là manga Tokyo Black Cat Girl của Ikumi Mia, nói về một công chúa tên là Akumi, được anh cảnh sát vũ trụ Masha giao cho khả năng biến thành mèo với đề nghị chiến đấu chống lại một người ngoài hành tinh tên là Baku. Sau đó, nhóm phát triển quyết định kết số nhân vật chính là 5, đồng thời, Mia được yêu cầu có những thay đổi về nhân vật chính nhất. Tuy nhiên tác giả tỏ ra khá e dè, bởi vì nếu thay đổi theo đề nghị thì sẽ làm mất sự kịch tính mà Mia dự định trong tác phẩm ban đầu.

Thấy Tokyo Mew Mew là một dự án có tương lai, hãng sản xuất Kodansha đã thuê Yoshida Reiko đảm nhận phần nội dung kiêm việc giám sát tiến độ. Nhiệm vụ của Reiko là cùng với hai biên tập viên nữa viết phần nội dung cho từng tập, dựng bố cục và viết lời thoại. Còn Mia thì làm phần vẽ tranh, thêm các ý tưởng của mình, bổ sung và hoàn chỉnh bản viết tay đầu tiên của tác phẩm, sau đó đưa lên nhà xuất bản xem xét. Điều này hơi khác với cách làm truyền thống, tức là các mangaka kiêm cả vẽ tranh, viết kịch bản và lời thoại cho tác phẩm rồi sau đó mới đưa cho các biên tập viên chỉnh sửa.

Sau khi tập 1 manga Tokyo Mew Mew ra mắt độc giả, một lễ hội Tokyo Mew Mew kéo dài hai ngày cũng được tổ chức trong Tuần Lễ Vàng. Lễ hội bao gồm buổi triển lãm nghệ thuật về tác phẩm kèm theo các món quà lưu niệm khác. Tác giả Ikumi Mia đã thiết kế một áp phích đặc biệt trong buổi lễ, trong áp phích có đầy đủ 12 nhân vật chính của tác phẩm. Mia cũng là cosplay của hai nhân vật Midorikawa Retasu và Aizawa Minto.

Phát hành

Manga

Do Yoshida Reiko đảm nhiệm phần nội dung và Ikumi Mia phụ trách phần minh họa, Tokyo Mew Mew được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Nakayoshi từ tháng 9 năm 2000 đến tháng 2 năm 2003. Tổng cộng 29 chương truyện được đóng thành 7 tập tankobon do Kodansha xuất bản. Tập truyện đầu tiên được phát hành vào ngày 1 tháng 2 năm 2001, còn tập cuối ra mắt độc giả vào ngày 4 tháng 4 năm 2003. Vào tháng 4 năm 2003, Tokyo Mew Mew a la Mode - phần tiếp theo của loạt truyện Tokyo Mew Mew được đăng trên tạp chí Nakayoshi. Tokyo Mew Mew a la Mode - chỉ được viết bởi một tác giả duy nhất là Ikumi Mia - được đăng trên Nakayoshi cho đến tháng 2 năm 2004 và được đóng thành 2 tập tankōbon.

Tokyo Mew Mew và Tokyo Mew Mew a la Mode được mua bản quyền và xuất bản bằng tiếng Anh ở Bắc Mỹ bởi hãng Tokyopop. Tập 1 của phiên bản tiếng Anh được phát hành vào ngày 8 tháng 4 năm 2004, sau đó cứ mỗi tháng một tập Tokyo Mew Mew được phát hành. Tập cuối (tập 7) ra mắt độc giả vào ngày 5 tháng 11 năm 2004. Hai tập truyện Tokyo Mew Mew a la Mode được xuất bản một năm sau đó, với tập 1 ra mắt độc giả vào ngày 7 tháng 6 năm 2005 và tập 2 được phát hành vào ngày 8 tháng 12 năm 2006. Trái với bản gốc tiếng Nhật, các chương truyện trong phiên bản tiếng Anh đều được Tokyopop đặt tên. Phiên bản tiếng Anh của Tokyo Mew Mew cũng được mua bản quyền và xuất bản tại Singapore bởi Nhà xuất bản Sáng Nghệ. Carlsen Comics cũng đã phát hành các phiên bản tiếng Đức, tiếng Đan Mạch và tiếng Thụy Điển của Tokyo Mew Mew thông qua các chi nhánh của nó. Các nhà xuất bản Pika Édition của Pháp và Japonica Polonica Fantastica của Ba Lan cũng mua bản quyền và phát hành các phiên bản ngôn ngữ địa phương của manga tại Pháp và Ba Lan. Tokyo Mew Mew cũng là một trong những manga đầu tiên có phiên bản tiếng Tây Ban Nha phát hành tại Bắc Mỹ bởi Public Square Books.

Anime

Anime Tokyo Mew Mew được hãng Studio Pierrot sản xuất và Abe Noriyuki đảm nhiệm vai trò đạo diễn, kéo dài năm mươi hai tập. Anime được phát sóng trên kênh TV Aichi và TV Tokyo từ ngày 6 tháng 4 năm 2002 đến ngày 29 tháng 3 năm 2003. Phần lớn các bản nhạc trong Tokyo Mew Mew do Yoshimura Shin sản xuất và do Takayuki Negishi soạn nhạc. Hai trong số đó cũng được dùng cho loạt anime: bài hát mở đầu My Sweer Heart (thể hiện bởi Komatsu Rika) và bài hát kết thúc Koi wa A La Mode (thể hiện bởi năm diễn viên lồng tiếng cho các nhân vật trong nhóm Mew Mew). Tại Nhật Bản, Tokyo Mew Mew được phát hành dưới dạng 9 đĩa DVD vùng 2. Đĩa DVD thứ 9 có bổ sung thêm một phần nội dung nữa.

Một loạt anime truyền hình mới có tên Tokyo Mew Mew New được sản xuất để kỉ niệm 20 năm sáng tác manga, phát sóng trên kênh TV Tokyo từ ngày 6 tháng 7 năm 2022. Anime được đạo diễn bởi Natori Takahiro và được sản xuất bởi hai hãng Yumeta Company & Graphinica.

Phiên bản tiếng Anh của anime Tokyo Mew Mew được mua bản quyền và phát hành bởi hãng 4Kids Entertainment. 4Kids đã thông báo rằng họ sẽ đổi tên thành Hollywood Mew Mew và anime sẽ chỉnh sửa nhiều so với bản gốc, để khán giả không thể nhận ra nguồn gốc Nhật Bản của anime. Sau đó 4Kids lại đổi tên anime vài lần, ban đầu thành The Mew Mews, sau đổi thành tên gốc Tokyo Mew Mew, và cuối cùng là Mew Mew Power. Khi anime phát sóng lần đầu trên kênh Fox Kids vào ngày 19 tháng 2 năm 2005, tên của anime trở thành Mew Mew Power. Tên nhân vật và tên tập phim bị thay đổi, một số cảnh bị cắt và cốt truyện được chỉnh sửa đôi chút. Các bản nhạc của phim cũng bị thay đổi và bài hát mở đầu của anime gốc bị thay bằng bài Team Up do Bree Sharp thể hiện Nhưng Mew Mew Power chỉ phát sóng được 23 tập tại Hoa Kỳ rồi đình lại do 4Kids không nhận được các tập còn lại của anime Các tập anime Mew Mew Power cũng được phát sóng trên kênh YTV ở Canada và kênh truyền hình vệ tinh Pop Girl của Vương quốc Anh; điều đáng chú ý là có ba tập anime không được phát sóng tại Hoa Kỳ nhưng vẫn xuất hiện trong loạt phát sóng của hai kênh này

Mặc dù Mew Mew Power chưa bao giờ được phát hành dưới dạng home video ở Bắc Mỹ, mười tập anime đã được phát hành dưới dạng đĩa DVD vùng 4 tại Úc và Tân Tây Lan bởi hãng Magna Pacific và toàn bộ 26 tập anime phiên bản tiếng Anh đã được phát hành dưới dạng DVD vùng 2 tại Nam Phi. Tại Pháp, Mew Mew Power được Arès Films mua bản quyền và phát sóng ở các vùng địa phương. Chín tập anime được phát hành dưới dạng đĩa DVD vào tháng 2 năm 2006 và một volume được phát hành thông qua Warner Home Vidéo France. Arès Film cũng đã mua bản quyền 26 tập còn lại (mà 4Kids chưa có) và phát hành dưới dạng bộ đĩa DVD thông qua AK Vidéo.

Ở Việt Nam, anime Tokyo Mew Mew đã được phát sóng trên kênh BiBi với tên Chú mèo Tokyo.

Game video

Hai game video dựa trên Tokyo Mew Mew được hãng Takara phát hành vào năm 2002.

Game đầu tiên,  - một game giải đố và phiêu lưu dành cho hệ máy Game Boy Advance - được phát hành ở Nhật Bản vào ngày 11 tháng 7 năm 2002.

Game thứ hai,  cũng được phát hành ở Nhật Bản vào ngày 5 tháng 12 năm 2002. Đây là một game nhập vai theo lượt dành cho hệ máy PlayStation. Trong game này, người chơi điều khiển một nhân vật Mew Mew hoàn toàn mới -  - cùng với năm nhân vật Mew Mew cũ bảo vệ hòn đảo của Ringo trước sự tấn công của Kish, đám chimera và một người ngoài hành tinh mới tên là . Ringo và Gatō là hai nhận vật được Ikumi Mia tạo riêng cho trò chơi theo sự chỉ định và gợi ý của hãng Takara. Các diễn viên lồng tiếng cho game cũng chính là diễn viên lồng tiếng cho anime, còn hai nhân vật mới lần lượt do Kawata Taeko và Okiayu Ryōtarō đảm nhiệm. Ikumi rất hài lòng với hai nhân vật mới này, cô từng bộc lộ ý định sẽ cho Ringo làm một trong những nhân vật chính trong loạt những manga sắp tới. Sau này nhân vật Ringo xuất hiện trong chương bonus Petite Mew Mew của tập 2 loạt manga Tokyo Mew Mew a la Mode.

CD
Nhiều đĩa CD nhạc và nhạc phim của Tokyo Mew Mew đã được phát hành vởi hãng King Records. CD đầu tiên là một đĩa đơn, nội dung gồm phiên bản đầy đủ và phiên bản karaoke của bài "Koi wa A La Mode" thể hiện bởi năm seiyū lồng tiếng cho năm nhân vật Mew Mews; cùng với một bài hát thứ hai do Nakajima Saki, diễn viên lồng tiếng cho nhân vật Ichigo thể hiện.

Ngày 24 tháng 7 năm 2002, một bộ năm đĩa CD Phiên bản đặc biệt có số lượng giới hạn (limited edition) với nội dung là bài hát riêng của mỗi nhân vật trong nhóm Mew Mew, thể hiện bởi các diễn viên lồng tiếng của mỗi nhân vật cùng với một bản phối lại của bài hát "Koi wa A La Mode." Những đĩa CD với nội dung gồm các bài hát riêng của từng nhân vật trong anime được phát hành riêng rẽ vào ngày 4 tháng 9 năm 2002. Một bộ đĩa CD khác, nội dung gồm phiên bản làm lại của hai bài hát trong mỗi album được phát hành vào ngày 25 tháng 12 cùng năm. Một đĩa CD dành riêng cho các bài hát của nhân vật Ichigo, bao gồm 5 bài hát thể hiện bởi diễn viên lồng tiếng Nakajima được phát hành vào ngày 26 tháng 2 năm 2003.

Đĩa nhạc phim hoàn chỉnh đầu tiên, Tokyo Mew Mew Original Soundtrack, được NEC phát hành vào ngày 25 tháng 9 năm 2002. Đĩa nhạc bao gồm bài hát mở đầu và bài hát kết thúc cùng với 27 bản nhạc nền của anime. NEC cũng phát hành đĩa nhạc phim thứ hai vào ngày 22 tháng 1 năm 2003, với nội dung gồm bài hát mở đầu, kết thúc cộng thêm 29 bản nhạc nền của phim. Ngày 26 tháng 3 năm 2003, những đĩa CD "tốt nhất" được phát hành cho loạt anime Tokyo Mew Mew Super Best Hit – Cafe Mew Mew side và Tokyo Mew Mew Super Best Hit – Tokyo Mew Mew side. Mỗi đĩa nhạc có nội dung gồm 10 trong số các bản nhạc "thịnh hành nhất" của anime.

Đánh giá
Loạt truyện Tokyo Mew Mew được cộng đồng khán giả và độc giả nói tiếng Anh đón nhận nồng nhiệt. Manga tập 1 có doanh số bán ra lên tới 1.597 bản vào tháng 3 và 1.746 bản vào tháng 4 năm 2003. Điều này khiến tập 1 của manga lọt vào tốp 50 những tập truyện tranh có doanh số bán ra cao nhất trong tháng (hạng 45/50 trong tháng 3 và hạng 44/50 trong tháng 4). Đến năm 2004, khi phần lớn loạt truyện đã được phát hành, Tokyo Mew Mew trở thành một thành công lớn của Tokyopop. Tokyo Mew Mew được xếp hạng 16 trong số 50 manga bán chạy nhất vào quý 1 năm 2004 trong danh sách ICv2 Retailers Guide to Anime/Manga, dựa trên doanh số tại các nhà sách lớn cũng như tại các tiệm bán truyện tranh nhỏ. Doanh số của tập 16 và 17 có sụt giảm, nhưng hai tập manga này vẫn nằm trong số 100 truyện tranh bán chạy nhất trong tháng 3 và tháng 5 năm 2004. Còn tập 1 của truyện Tokyo Mew Mew a la Mode đứng hạng thứ 63 trong số 100 truyện tranh bán chạy vào tháng 5 năm 2005, với doanh số 1699 bản, gần gấp đôi doanh số tập cuối của Tokyo Mew Mew gốc. Theo biểu đồ Nielsen Bookscan, tập 1 Tokyo Mew Mew a la Mode ban đầu nằm ở hạng 39 nhưng nhanh chóng vươn lên hạng 14. Tập 2 Tokyo Mew Mew a la Mode cũng gặt hái được thành công tương tự (từ hạng 69 leo lên hạng 12), nhờ sự trình chiếu anime Mew Mew Power trên kênh 4Kids TV.

Tokyo Mew Mew được nhiều nhà phê bình đánh giá tốt, họ nhận xét rằng tác phẩm khá thú vị và dễ thương. Mặc dù Patrick King của tạp chí AnimeFringe chú ý rằng Tokyo Mew Mew không phải là bộ truyện quá thông thái và nó đã tránh né những nội dung phức tạp, ông cũng khen ngợi tác phẩm là một "viên kẹo trí óc" đáng say mê và là "tác phẩm hành động-lãng mạn ủy mị" không "thần tượng hóa nhân vật" nào. Các nhà phê bình đánh giá cao tính thẫm mĩ của nét vẽ của cả Tokyo Mew Mew lẫn Tokyo Mew Mew a La Mode. Phong cách vẽ "dòng chảy tự do" (free flowing) và cách thiết kế nhân vật của Ikumi Mika được đánh giá là sự thành công rất hoàn hảo của loạt truyện. Những ý kiến chỉ trích tập trung vào việc hình ảnh trong manga thường xuyên bị vẽ tràn ra ngoài khung tranh và cách bố trí ô lời thoại rất nhập nhằng và mơ hồ. Patrick King của Animefringe còn nói: "một trong những khía cạnh hấp dẫn nhất của Tokyo Mew Mew là phong cách nghệ thuật siêu dễ thương của Mia Ikumi. Mắt to, tai mèo, đuôi xù, và váy ngắn kết hợp lại với nhau thành một tổ hợp cực kỳ xinh xắn khó mà cưỡng nỗi." Theo Carlos Santos của Anime News Network, "Nét vẽ của Mia Ikumi vô cùng phù hợp với câu chuyện, và nó không chỉ bao gồm những thứ mỏng mảnh và lăn tăn như các tác phẩm shōjo khác. Cũng như nhiều manga-ka đang nổi khác, điểm mạnh nhất của Ikumi là trong việc khắc họa hình ảnh tư thế nhân vật một cách kỹ lưỡng, và cách sử dụng tông màu phong phú tạo ra các hiệu ứng đặc sắc mà vẫn tránh được những khó khăn từ cảnh nền." Ngược lại, khi viết cho Manga: The Complete Guide, Shaenon Garrity phê bình bộ truyện, gọi nó là "thiếu cảm hứng", "nhạt nhẽo" và "phá sản một cách sáng tạo" và cho rằng nó "được nhà sản xuất cố tình thiết kế để cưỡi trên cơn sóng thần của các cô gái pháp thuật với tất cả những gì đáng giá: phần ghi chú lề của người viết đầy những tham chiếu đến chữ ký trong sách, ảnh chụp, và người mẫu ăn mặc như những anh hùng nhỏ tuổi." Đồng thời, Mia cũng bị chê về việc sử dụng không phù hợp yếu tố "các sinh vật bị đe dọa tuyệt chủng", giống như là đang lên lớp cho người đọc về một bài giảng về môi trường.

Nhìn chung Tokyo Mew Mew a La Mode nhận được nhiều ý kiến đánh giá khác nhau. Các nhà phê bình đánh giá cao việc manga này trở thành một manga hiện đại điển hình cho thể loại mahō shōjō, đồng thời nêu bật những ưu điểm và khuyết điểm của nó Nhà phê bình Mike Dungan của Mania Entertainment cho rằng manga gốc "rất có sức quyến rũ" còn a la Mode là một phiên bản nối tiếp thành công của loạt truyện với sự vui tươi và kịch tính giống như manga gốc. Những ý kiến khác cho rằng nhân vật Berry chỉ là một nhân vật nữ anh hùng quá hời hợt, nông cạn và Tokyo Mew Mew a La Mode không đem lại gì mới mẻ cho độc giả với bộ trang phục Saint Rose Crusader hầu như chỉ là sự vay mượn từ tác phẩm Thủy thủ mặt trăng (Sailor Moon). A la Mode cũng bị chỉ trích vì nhân vật Duke mặc chiếc áo choàng trắng giống như tổ chức khủng bố Ku Klux Klan ngày xưa Garrity cho rằng a La Mode là một phương tiện thể hiện ý thích của người hâm mộ và ăn theo Tokyo Mew Mew và nhân vật Berry là "nhân vật chính thỏa mãn mọi ước muốn".

Tokyo Mew Mew đã được so sánh với Thủy thủ Mặt Trăng vì cả hai đều có nhân vật chính diện là phụ nữ, đểu có năm thành viên chính với trang phục và sức mạnh đặc trưng, và có mạch truyện gần như nhau. Tokyo Mew Mew được đánh giá tốt ở Nhật Bản và bán được nhiều loại hàng hóa ăn theo cùng các hoạt động tiếp thị để quảng bá cho manga Khi 4Kids thông báo việc họ đã mua bản quyền phát sóng anime nhưng đã biên tập, cắt bớt, những người hâm mộ phản ứng dữ dội và họ đã bắt đầu những chiến dịch thuyết phục 4Kids phát sóng phiên bản nguyên gốc, không bị cắt sửa Sau đó 4Kids đã phát hành đoạn phim giới thiệu của phiên bản Tokyo Mew Mew ít bị cắt sửa hơn như những người hâm mộ yêu cầu, vì vậy phản ứng của khán giả đã dịu bớt nhưng họ vẫn còn bực bội vì những yếu tố văn hóa Nhật của phim bị thay đổi, họ vẫn mong muốn một phiên bản DVD không bị cắt sửa của phim. Mew Mew Power trở thành loạt anime được phát sóng thành công nhất của 4Kids, là chương trình được đánh giá cao nhất vào đầu mùa thu năm 2005 nhưng phiên bản DVD đã không bao giờ được phát hành ở Bắc Mỹ. Phiên bản tiếng Anh của 4Kids, khác với Tokyo Mew Mew tiếng Nhật, sau đó đã được mua bản quyền phát sóng tại Pháp, châu Mỹ Latin, Úc, Tân Tây Lan, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nam Phi và Israel.

Chú thích

Liên kết ngoài

Manga
 Trang về Tokyo Mew Mew trên website của Nhà xuất bản Chuangyi

Anime
 Trang về Tokyo Mew Mew trên website của Studio Pierrot
 Trang Mew Mew Power trên website của đài YTV

Video game
 Trang về game Hamepane Tōkyō Myū Myū trên website của hãng Nintendo

Bài Nhật Bản chọn lọc
Shōjo manga
Anime và manga mahō shōjo
Manga năm 2000
Manga dài tập
Manga năm 2003
Trò chơi điện tử năm 2002
Yumeta Company
Graphinica
Chương trình mạng Fox


title: Étrœungt

text:
Étrœungt là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Nord


title: Nan'yō, Yamagata

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Yamagata, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Yamagata


title: Aphricus californicus

text:
Aphricus californicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Aphricus


title: Centris weilenmanni

text:
Centris weilenmanni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1900


title: Le Vézier

text:
Le Vézier  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vezier


title: Động vật biến nhiệt

text:
Động vật biến nhiệt là các động vật có thân nhiệt thay đổi đáng kể. Nó là ngược lại với động vật hằng nhiệt hay các động vật có khả năng duy trì cân bằng nội môi về nhiệt. Thông thường thì sự thay đổi là kết quả của nhiệt độ môi trường xung quanh. Nhiều động vật ngoại nhiệt sinh sống trên cạn là động vật biến nhiệt. Thuật ngữ này được sử dụng như là sự miêu tả chính xác hơn của cụm từ "động vật máu lạnh", là thuật ngữ cũng có thể sử dụng để chỉ các động vật về bản chất là động vật ngoại nhiệt (chủ yếu thu được nhiệt từ môi trường của chúng). Các động vật biến nhiệt bao gồm các loại động vật có xương sống như cá, động vật lưỡng cư, động vật bò sát, cũng như số động các động vật không xương sống.

Từ nguyên
Thuật ngữ này trong các ngôn ngữ phương Tây, như tiếng Anh, có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ, poikilos (ποικίλος) nghĩa là "thay đổi, biến đổi"; và thermos (θερμός) nghĩa là "nhiệt, nóng".

Sinh lý học

Phục vụ cho một phản ứng hóa học quan trọng, các động vật biến nhiệt có thể có từ 4 tới 10 hệ thống enzym vận hành ở các nhiệt độ khác nhau. Một nghiên cứu cho thấy các động vật biến nhiệt như bò sát và động vật lưỡng cư có đường hồi quy so sánh giữa kích thước bộ gen lớn hơn và chỉ số tim nhỏ hơn so với các động vật hằng nhiệt như chim và thú.

Do trao đổi chất của chúng là biến thiên và nói chung thấp hơn so với các động vật hằng nhiệt, các hoạt động cần nhiều năng lượng duy trì liên tục như sự bay cần sức mạnh ở các động vật lớn hay việc duy trì một bộ não lớn nói chung là nằm ngoài khả năng của các động vật biến nhiệt. Điều này tạo ra xu hướng thiên về chiến lược săn mồi kiểu rình rập-chờ đợi hơn là về phía rượt đuổi con mồi đối với các động vật to lớn hơn với chi phí cho sự di chuyển cao hơn. Do chúng không sử dụng các hoạt động trao đổi chất của mình để sưởi ấm hay làm mát chính chúng, nên tổng nhu cầu về năng lượng theo dòng thời gian là thấp hơn. Với cùng một trọng lượng cơ thể thì động vật biến nhiệt chỉ cần từ 1/10 tới 1/2 nhu cầu năng lượng của các động vật hằng nhiệt.

Thích nghi
 Một số thích nghi là tập tính. Thằn lằn và rắn nằm phơi nắng vào sáng sớm hay chiều tối, nhưng tìm nơi trú ẩn vào khoảng thời gian gần giữa trưa.
 Các tổ mối thường có hướng bắc-nam sao cho chúng hấp thụ càng nhiều nhiệt càng tốt vào lúc bình minh và hoàng hôn và lượng nhiệt tối thiểu vào khoảng thời gian gần giữa trưa.
 Các loài cá ngừ có khả năng giữ ấm toàn bộ cơ thể chúng thông qua cơ chế trao đổi nhiệt gọi là lưới vi mạch (rete mirabile), giúp giữ nhiệt bên trong cơ thể và giảm thiểu mất nhiệt qua mang. Chúng cũng có các cơ bơi gần về phía trung tâm cơ thể thay vì gần bề mặt cơ thể, và điều này cũng giảm thiểu mất nhiệt.
 Động vật cự nhiệt nghĩa là áp dụng chiến thuật có tỷ lệ diện tích bề mặt so với thể tích nhỏ hơn để giảm thiểu mất nhiệt, và điều này được ghi nhận ở một số nhóm động vật như cá mập trắng lớn hay các loài rùa biển.

Hốc sinh thái
Các động vật biến nhiệt tương đối dễ dàng hơn trong việc tích lũy đủ năng lượng để sinh sản. Các động vật biến nhiệt trong cùng một hốc sinh thái thường có khoảng thời gian giữa các thế hệ là ngắn hơn so với của động vật hằng nhiệt: Từ vài tuần tới vài năm so với nhiều năm. Điều này cũng có thể áp dụng cho cả các động vật với vai trò sinh thái tương tự, như mèo và rắn.

Khác biệt này về nhu cầu năng lượng cũng có nghĩa là cùng một hốc sinh thái đã cho có thể hỗ trợ một mật độ dày hơn của các động vật biến nhiệt so với động vật hằng nhiệt. Điều này được phản ánh như trong tỷ lệ con săn mồi-con mồi thường là cao hơn ở các hệ động vật biến nhiệt khi so với các hệ động vật hằng nhiệt. Tuy nhiên, trong cùng một hốc sinh thái đã cho thì các động vật hằng nhiệt thường dồn ép các đối thủ cạnh tranh là động vật biến nhiệt tới mức tuyệt chủng do động vật hằng nhiệt có thể thu nhặt thức ăn trong một phần lớn hơn của ngày, với một số động vật săn mồi thuộc nhóm hằng nhiệt như linh cẩu thường săn mồi cả ban đêm.

Các động vật biến nhiệt thành công trong một số hốc sinh thái, như các hòn đảo cô lập hay các sa mạc nóng bức, hay trong các vùng sinh thái khác biệt (như các vùng sinh thái nhỏ trong lưu vực Amazon). Các quần xã sinh vật này thường không có đủ lượng thức ăn cần thiết để hỗ trợ một quần thể sinh sản có thể tồn tại lâu dài được của các động vật hằng nhiệt. Trong các hốc sinh thái này, các động vật biến nhiệt như thằn lằn, cua và ếch nhái thay thế chỗ của các động vật hằng nhiệt như chim và thú.

Ghi chú

Sinh lý học động vật


title: Jacobya pilosula

text:
Jacobya pilosula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Jacobya


title: Chabria bistrimaculata

text:
Chabria bistrimaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Chabria


title: Exora callanga

text:
Exora callanga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Exora


title: Amphoropsyche spinifera

text:
Amphoropsyche spinifera là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Amphoropsyche


title: SMS Von der Tann

text:
SMS Von der Tann là chiếc tàu chiến-tuần dương đầu tiên được Hải quân Đế quốc Đức chế tạo, cũng là chiếc tàu chiến chủ lực đầu tiên của Đức vận hành bằng turbine hơi nước. Vào lúc được chế tạo, Von der Tann là chiếc tàu chiến kiểu dreadnought nhanh nhất, có khả năng đạt tốc độ trên . Được chế tạo bởi hãng đóng tàu Blohm & Voss tại Hamburg, với tên được đặt theo Ludwig von der Tann, Von der Tann chính là "con ngựa thồ" của Hải đội Tuần tiễu thuộc Hạm đội Biển khơi Đức.

Von der Tann được thiết nhằm đối phó lại lớp tàu chiến-tuần dương Invincible của Anh. Trong khi thiết kế của Đức mang một cỡ pháo hơi nhỏ hơn, chỉ  so với cỡ  của loại hải pháo BL 12 inch Mk X trên các con tàu Anh, Von der Tann lại nhanh hơn và có vỏ giáp mạnh hơn đáng kể. Von der Tann đã đặt ra một tiền lệ cho các tàu chiến-tuần dương Đức, mang một vỏ giáp mạnh hơn các đối thủ Anh, cho dù phải đánh đổi với cỡ pháo nhỏ hơn.

Con tàu đã tham gia một số hoạt động của hạm đội trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, bao gồm trận Jutland, nơi nó đã tiêu diệt chiếc tàu chiến-tuần dương Anh HMS Indefatigable chỉ trong vòng vài phút giao chiến. Von der Tann cũng bị bắn trúng nhiều quả đạn pháo hạng nặng, nhưng những hư hỏng này được nhanh chóng sửa chữa và con tàu quay trở lại hoạt động cùng hạm đội sau hai tháng.

Khi chiến tranh kết thúc vào năm 1918, giống như phần lớn tàu chiến của Hạm đội Biển khơi, Von der Tann bị lưu giữ tại Scapa Flow trong khi các cuộc đàm phán hòa bình diễn ra nhằm quyết định số phận của chúng. Hầu hết hạm đội đã bị đánh đắm vào ngày 21 tháng 6 năm 1919 nhằm ngăn chúng không bị rơi vào tay người Anh. Xác tàu đắm của Von der Tann được cho nổi trở lại vào năm 1930, và được tháo dỡ tại Rosyth từ năm 1931 đến năm 1934.

Bối cảnh
Thiết kế lớp tàu tuần dương lớn dẫn trước của Đức, chiếc Blücher, là một sự gia tăng kích cỡ ấn tượng so với những tàu tuần dương bọc thép trước đó. Blücher được trang bị mười hai khẩu pháo  và được thiết kế để đối phó với những gì mà người Đức biết được về lớp tàu chiến-tuần dương Invincible, vốn dự đoán là một phiên bản mở rộng và lặp lại kiểu tàu tuần dương bọc thép căn bản. Khi đã có đủ thông tin về những chiếc tàu tuần dương mới của Anh, rõ ràng chúng không chỉ đơn giản là mở rộng trên những thiết kế trước đó, mà là một kiểu tàu chiến hoàn toàn mới, tàu chiến-tuần dương, mà Blücher yếu kém hơn toàn diện. Tuy nhiên, họ không có đủ kinh phí để thay đổi thiết kế của Blücher, nên chiếc tàu tuần dương dành cho tài khóa 1907 sẽ có một thiết kế hoàn toàn mới.

Việc thiết kế Von der Tann được bắt đầu vào tháng 8 năm 1906, dưới cái tên tạm thời "tàu tuần dương F", cho dù còn có sự bất đồng về vai trò dự định của con tàu mới. Đô đốc Alfred von Tirpitz chủ trương một con tàu tương tự như những tàu chiến-tuần dương mới thuộc lớp Invincible của Anh: pháo hạng nặng, vỏ giáp nhẹ và tốc độ cao với ý định sử dụng trong vai trò tàu trinh sát cho hạm đội cũng như để tiêu diệt tàu tuần dương của hạm đội đối phương. Tirpitz không có ý định sử dụng con tàu trong hàng chiến trận chính. Tuy nhiên, Kaiser Wilhelm II cùng với đa số sĩ quan của Văn phòng Hải quân Đế chế (Reichsmarineamt), có xu hướng muốn đưa con tàu vào hàng chiến trận sau khi bắt gặp đối phương, vốn yêu cầu một vỏ giáp mạnh hơn đáng kể. Việc nhấn mạnh đến khả năng tác chiến trong hàng chiến trận là hậu quả của tình trạng thua sút của Hạm đội Biển khơi Đức về số lượng so với Hải quân Hoàng gia Anh.

Nhiều đề nghị thiết kế được đệ trình, tất cả đều trang bị pháo hạng nặng với cỡ nòng từ  đến . Tuy nhiên, những giới hạn về tài chính đã buộc phải sử dụng cỡ pháo nhỏ ít tốn kém hơn. Thiết kế sau cùng sử dụng cỡ pháo  trên những tháp pháo nòng đôi giống như được trang bị cho hai chiếc thiết giáp hạm sau cùng của lớp thiết giáp hạm Nassau, loại tháp pháo kiểu LC/1907 nâng bằng thủy lực thay vì kiểu Drh LC/1906 nâng bằng điện. Bù lại, thiết kế phân bố một dàn pháo hạng hai tương đối mạnh mẽ.

Trong một hội nghị vào tháng 9 năm 1906, nhiều bất đồng chung quanh thiết kế của con tàu được giải quyết. Giám đốc Chế tạo Hải quân von Eickstedt tranh luận rằng do các cuộc thử nghiệm nổ cho các hệ thống bảo vệ được đề nghị cho chiếc tàu chiến-tuần dương mới chưa được hoàn tất, việc chế tạo phải được hoãn lại hầu có thể áp dụng mọi thay đổi cho thiết kế nếu cần. Ông cũng tranh luận rằng đạn pháo cỡ  hoặc  là đủ để xuyên thủng vỏ giáp những chiếc tàu chiến-tuần dương mới của Anh. Tuy nhiên, Đô đốc von Heeringen của Bộ tham mưu hải quân cho rằng, để con tàu có thể đối đầu với thiết giáp hạm đối phương, cỡ pháo  là thực sự cần thiết.

Đô đốc Capelle, Phó giám đốc Vũ khí Hải quân, cho biết phải đến giữa tháng 11 năm 190, việc thử nghiệm thiết kế hệ thống bảo vệ dưới nước mới hoàn tất. Ông đề nghị nếu vách ngăn chống ngư lôi cần được gia cường thêm, con tàu có thể quá nặng cho cỡ pháo  nếu như trọng lượng choán nước khoảng  được duy trì. Đô đốc Tirpitz từ chối xem xét một cỡ pháo chính nhỏ hơn, ngay cả khi cần phải gia tăng tải trọng con tàu. Von Eickstedt đề nghị trang bị cỡ pháo hạng hai  thay vì  như thiết kế, nhưng trọng lượng nặng thêm khiến không thể trang bị đủ tám khẩu pháo chính.

Vào ngày 22 tháng 6 năm 1907, Kaiser thông qua việc chế tạo "tàu tuần dương F", được đặt tên Von der Tann, theo tên của Ludwig Freiherr von und zu der Tann-Rathsamhausen, vị tướng người Bavaria từng chiến đấu trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ năm 1870. Hợp đồng chế tạo được trao cho xưởng tàu của hãng Blohm & Voss ở Hamburg vào ngày 26 tháng 9 năm 1907. Nó được đặt lườn vào ngày 21 tháng 3 năm 1908, và con tàu được hạ thủy đúng một năm sau đó vào ngày 20 tháng 3 năm 1909. Nó có tổng chi phí 36.523.000 Mác vàng Đức.

Thiết kế

Vũ khí

Von der Tann mang tám khẩu pháo SK  L/45 đặt trên bốn tháp pháo nòng đôi, gồm một phía trước, một phía sau và hai tháp pháo đặt so le qua mạn. Các khẩu pháo được đặt trên bệ kiểu Drh.L C/1907, vốn được xoay bằng điện, nhưng bản thân các khẩu pháo được nâng bằng thủy lực. Nòng pháo có thể nâng cho đến góc 20°, cho phép có được tầm bắn tối đa . Một đợt tái trang bị vào năm 1915 đã gia tăng tầm bắn tối đa lên . Kiểu pháo này bắn ra đạn pháo xuyên thép nặng  với lưu tốc đầu đạn  bằng liều thuốc phóng chính đặt trong vỏ bằng đồng. Có tổng cộng 660 quả đạn được chứa trong bốn phòng đạn pháo cho bốn tháp pháo, mỗi phòng có 165 quả. Hai tháp pháo giữa tàu được đặt so le cho phép tất cả bốn tháp pháo đều có thể bắn qua mạn với một góc rất rộng.

Không giống như những đối thủ Anh đương thời, Von der Tann còn mang một dàn pháo hạng hai mạnh bao gồm mười khẩu pháo SK  L/45 đặt trên các bệ MPL C/06 bố trí trong các tháp pháo ụ, mỗi khẩu được cung cấp 150 quả đạn công phá và đạn xuyên thép. Vào lúc chế tạo, các khẩu pháo này có thể bắn đạn pháo nặng  đến mục tiêu ở khoảng cách ; và sau đợt tái trang bị năm 1915, tầm xa được nâng lên . Nó cũng được trang bị mười sáu khẩu pháo SK  L/45 nhằm tự vệ chống lại các tàu phóng lôi và tàu khu trục. Các khẩu pháo này cũng được bố trí trên các bệ kiểu MPL C/01-06, được cung cấp tổng cộng 3.200 quả đạn pháo; chúng bắn ra đạn pháo nặng  với tốc độ 15 phát mỗi phút và tầm xa cho đến , khá xa đối với một loại vũ khí có cỡ nòng nhỏ. Đến cuối năm 1916, trong khi sửa chữa những hư hại phải chịu đựng trong trận Jutland, các khẩu pháo 8,8 cm của Von der Tann được tháo dỡ, các cửa ụ pháo được hàn kín, đồng thời hai khẩu 8,8 cm phòng không được bổ sung phía sau cấu trúc thượng tầng.

Giống như những tàu chiến chủ lực vào thời đó, Von der Tann còn được trang bị bốn ống phóng ngư lôi  với tổng cộng 11 quả ngư lôi. Chúng được bố trí trước mũi, sau đuôi và hai bên mạn tàu. Kiểu ngư lôi này mang đầu đạn nặng , và có tầm bắn hiệu quả  khi cài ở tốc độ , nhưng bị giảm còn  nếu phóng ở tốc độ .

Vỏ giáp

Vì Von der Tann được thiết kế để chiến đấu bên trong hàng chiến trận, vỏ giáp của nó dày hơn nhiều so với các tàu chiến-tuần dương Anh. Von der Tann nặng hơn  so với lớp tàu chiến-tuần dương Indefatigable, và sử dụng 10% nhiều hơn trọng lượng của nó dành cho vỏ giáp so với những tàu chiến-tuần dương mà nó đối đầu trong trận Jutland.

Vỏ giáp của Von der Tann cấu trúc bằng giáp thép Krupp. Đai giáp chính dày  ở phía trước, dày đến  ngang với phần thành trì và  phía đuôi. Tháp chỉ huy phía trước được bảo vệ bởi lớp giáp dày  trong khi tháp chỉ huy phía sau chỉ dày . Bốn tháp pháo chính có mặt trước dày , mặt hông dày  và nóc dày . Lớp giáp ngang của sàn tàu dày  trong khi phần nghiêng dày . Giống như chiếc tàu tuần dương bọc thép Blücher dẫn trước, nó được bảo vệ bởi một vách ngăn chống ngư lôi dày , được bố trí cách  về phía sau vỏ lườn tàu bên ngoài; khoảng trống ở giữa được dùng để chứa than.

Hệ thống động lực
Von der Tann được cung cấp động lực bởi 18 nồi hơi đốt than hải quân kép, được phân thành năm phòng nồi hơi. Hơi nước được cung cấp với áp lực . Von der Tann là chiếc tàu chiến lớn đầu tiên của Đức sử dụng động cơ turbine hơi nước; nó dùng hai bộ turbine: turbine áp lực cao dẫn động các trục phía ngoài trong khi các turbine áp lực thấp dẫn động hai trục giữa, mỗi trục có một chân vịt đường kính . Hệ thống động lực của con tàu được thiết kế để cung cấp một công suất  để đạt được tốc độ tối đa . Tuy nhiên, giống như mọi tàu chiến-tuần dương Đức sau này, con tàu có thể chạy nhanh hơn đáng kể. Trong các cuộc chạy thử mạ̣y ngoài biển, các động cơ đã đạt công suất  ở tốc độ tối đa . Trong một chuyến đi từ Tenerife quay trở về Đức, tốc độ trung bình của nó là  và đạt đến tốc độ tối đa . Vào lúc hạ thủy, nó là chiếc tàu chiến dreadnought nhanh nhất. Con tàu có hai bánh lái song song, được kiểm soát bằng các động cơ hơi nước. Hệ thống phát điện của Von der Tann bao gồm sáu máy phát turbine hơi nước cung cấp một công suất tổng cộng .

Giống như nhiều tàu chến chủ lực Đức khác, Von der Tann gặp phải những vấn đề mãn tính đối với chất lượng than kém thường được cung cấp cho các nồi hơi của con tàu. Sau khi kết thúc cuộc bắn phá Scarborough, chỉ huy của Von der Tann, Đại tá Hải quân Max von Hahn, nhận xét rằng "than kém chất lượng và tính năng cháy của nó đã đưa đến khói dày đặc, làm bộc lộ vị trí của chúng ta." Trong trận Jutland, con tàu không thể duy trì tất cả các nồi hơi sau 16 giờ 00 do than kém phẩm chất. Nhiều tàu chiến Đức khác cũng mắc phải khó khăn tương tự trong trận đánh, kể cả Derfflinger và Seydlitz. Sau năm 1916, việc đốt than trong các nồi hơi được tăng cường bằng cách phun hắc ín lên than nhằm để than cháy tốt hơn.

Các đặc tính khác
Các thùng chống lật Frahm được trang bị trong khi chế tạo, nhưng chúng tỏ ra không hiệu quả, chỉ giảm sự lật nghiêng được 33%. Các sống lườn tàu sau đó được bổ sung để cải thiện độ ổn định, và chỗ trống trước đây dành choc ác thùng chống lật được dùng để chứa thêm nhiên liệu. Con tàu có thể mang thêm  than tại các thùng chống lật. Lườn tàu của Von der Tann bao gồm 15 ngăn kín nước, và một đáy kép kéo dài đến 75% chiều dài con tàu. Nó được biết đến như là con tàu có đặc tính cơ động tốt, bị mất cho đến 60% tốc độ và nghiêng đến 8° khi bẻ hết lái.

Chỗ nghỉ ngơi dành cho thủy thủ đoàn được bố trí theo đó sĩ quan được sắp xếp ở mũi tàu. Cách sắp xếp như thế tỏ ra không thỏa đáng, và không được lặp lại trên các lớp sau. Von der Tann được thiết kế để trang bị cột ăn-ten dạng lồng, nhưng nó được trang bị thay thế bằng các cột ăn-ten tiêu chuẩn. Vào năm 1914, các trạm quan sát được đặt trên các cột để trinh sát điểm rơi của pháo binh. Đến năm 1915, các cuộc thử nghiệm thủy phi cơ được tiến hành trên Von der Tann, và một cần trục được gắn phía đuôi tàu để nâng máy bay lên tàu. Von der Tann nguyên được trang bị lưới chống ngư lôi, nhưng được tháo bỏ vào cuối năm 1916.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh

Vào tháng 5 năm 1910, Von der Tann khởi hành từ xưởng tàu của hãng Blohm & Voss tại Hamburg cho việc trang bị hoàn thiện tại Xưởng tàu Đế chế ở Kiel. Hải quân Đức thường xuyên bị thiếu hụt nhân sự vào lúc đó, nên người của xưởng tàu phải đưa con tàu đến Kiel. Vào ngày 1 tháng 9 năm 1910, con tàu được nhập biên chế cùng Hải quân Đức, với một thủy thủ đoàn chủ yếu từ chiếc dreadnought Rheinland. Khi chạy thử máy với động cơ ở công suất tối đa, con tàu đạt được một tốc độ trung bình  trên hành trình kéo dài sáu giờ với tốc độ tối đa .

Von der Tann thực hiện nhiều chuyến đi đường dài sau khi hoàn tất. Nó từng viếng thăm Rio de Janeiro, Puerto Militar và Bahía Blanca tại Nam Mỹ vào đầu năm 1911, và quay trở về Kiel vào ngày 6 tháng 5 năm 1911. Mục đích chủ yếu của chuyến đi là nhằm lấy được các hợp đồng bán vũ khí từ các quốc gia Nam Mỹ qua việc gây ấn tượng về "một tàu chiến được quảng bá rộng rãi là mạnh nhất và nhanh nhất từng nổi trên mặt nước." Vào ngày 8 tháng 5 năm 1911, Von der Tann gia nhập Đơn vị Tuần tiễu. Đến tháng 6 năm 1911 chiếc tàu chiến-tuần dương tham gia cuộc Duyệt binh Hạm đội tại Spithead nhân lễ đăng quang của vua George V của Anh.

Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra

Vào lúc Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra, Von der Tann phục vụ như là soái hạm của Tư lệnh Lực lượng Tuần tiễu, Chuẩn đô đốc Tapken. Con tàu được phân về Lực lượng Tuần tiễu 1 thuộc Hạm đội Biển khơi Đức dưới quyền chỉ huy của Chuẩn đô đốc Franz von Hipper. Hoạt động chính đầu tiên của Von der Tann trong chiến tranh là khi nó tham gia truy tìm không thành công các tàu chiến-tuần dương Anh sau trận Heligoland Bight vào tháng 8 năm 1914. Trong trận này, Von der Tann được bố trí tại Wilhelmshaven Roads khi được lệnh nâng áp lực hơi nước rất sớm lúc 08 giờ 20 phút để sẵn sàng lên đường hỗ trợ cho các tàu tuần dương Đức đang bị tấn công tại Heligoland Bight. Đến 08 giờ 50 phút, Hipper xin phép Đô đốc Friedrich von Ingenohl, Tổng tư lệnh Hạm đội Biển khơi, để gửi Von der Tann và Moltke đến trợ giúp các tàu tuần dương Đức đang bị vây hãm.

Von der Tann sẵn sàng lên đường lúc 10 giờ 15 phút, một giờ trước khi các tàu chiến-tuần dương Anh đi đến chiến trường. Tuy nhiên, con tàu bị mắc lại do thủy triều thấp, vốn ngăn trở các tàu chiến-tuần dương vượt qua bãi cạn ở cửa sông Jadebusen. Mãi đến 14 giờ 10 phút, Von der Tann và Moltke mới có thể băng qua cồn cát, và Hipper ra lệnh cho các tàu tuần dương rút lui về phía sau hai chiếc tàu chiến hạng nặng, trong khi bản thân Hipper bị tụt lại khoảng một giờ phía sau trên chiếc tàu chiến-tuần dương Seydlitz. Đến 14 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ còn lại Strassburg, Stettin, Frauenlob, Stralsund và Ariadne hội quân với các tàu chiến-tuần dương. Seydlitz đến được chiến trường lúc 15 giờ 10 phút, Ariadne không chịu nổi các hư hại trong chiến đấu và bị đắm. Hipper tiến lên phía trước một cách thận trọng để truy tìm hai tàu tuần dương hạng nhẹ bị mất tích Mainz và Köln. Đến 16 giờ 00, hải đội Đức bắt đầu rút lui về Jade Estuary, đến nơi vào khoảng 20 giờ 23 phút.

Các cuộc bắn phá bờ biển Anh Quốc
Cuối năm đó Von der Tann đã tham gia cuộc bắn phá Yarmouth vào ngày 2–3 tháng 11. Lúc 16 giờ 30 phút ngày 2 tháng 11, cùng với Seydlitz (soái hạm của Hipper), Moltke, tàu tuần dương bọc thép Blücher cùng bốn tàu tuần dương hạng nhẹ Strassburg, Graudenz, Kolberg và Stralsund rời Jade Estuary hướng sang bờ biển Anh Quốc với ý định rải mìn các tuyến đường biển Anh. Sau đó lúc 18 giờ 00, hai hải đội chiến trận dreadnought của Hạm đội Biển khơi sẽ khởi hành để hỗ trợ từ xa. Lực lượng của Hipper hướng lên phía Bắc theo một vòng cung để tránh Heligoland cùng các tàu ngầm Anh được bố trí tại đây, rồi gia tăng tốc độ lên 18 knot. Khoảng 06 giờ 30 phút sáng hôm sau, các tàu chiến-tuần dương của Hipper trông thấy tàu quét mìn Anh Halcyon và đã khai hỏa, nên thu hút sự chú của tàu khu trục Anh Lively. Hipper nhận ra ông đang bỏ phí thời gian, và việc tiếp tục theo đuổi sẽ đưa các con tàu của mình đến một bãi mìn đã biết trước, nên ông ra lệnh cho các con tàu quay trở ra biển. Khi hải đội quay mũi, các con tàu bắn nhiều loạt đạn pháo nhắm vào Great Yarmouth, nhưng ít có tác dụng. Vào lúc Bộ Hải quân Anh nắm được toàn bộ tình hình, lực lượng Đức đã quay trở về vùng biển của mình.

Von der Tann cũng tham gia cuộc bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby vào ngày 15–16 tháng 12. Hoạt động này là một nỗ lực khác nhằm lôi kéo một phần Hạm đội Grand để tiêu diệt chúng, với toàn bộ Hạm đội Biển khơi phía sau sẵn sàng hỗ trợ. Bản thân Von der Tann đã khiến phải trì hoãn cuộc bắn phá trong nhiều ngày, vì Ingenohl không sẵn lòng tung Đội Tuần tiễu 1 ra mà không đầy đủ sức mạnh có được, còn Von der Tann đang được bảo trì thường lệ trong ụ tàu vào đầu tháng 12. Đội Tuần tiễu 1, cùng với Đội Tuần tiễu 2 bao gồm bốn tàu tuần dương hạng nhẹ Kolberg, Strassburg, Stralsund và Graudenz cùng hai chi hạm đội tàu phóng lôi, rời Jade Estuary lúc 03 giờ 20 phút. Các con tàu của Hipper di chuyển lên phía Bắc, đi qua các luồng mở giữa các bãi mìn, vượt qua Heligoland đi đến hải đăng Horns Reef, nơi các con tàu chuyển hướng sang phía Tây hướng đến bờ biển Anh Quốc. Các hải đội chiến trận của Hạm đội Biển khơi khởi hành lúc chiều tối ngày 15 tháng 12. Trong đêm đó, thành phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi đụng độ với các tàu khu trục Anh; lo sợ một cuộc tấn công bằng ngư lôi ban đêm, Đô đốc Ingenohl ra lệnh cho các con tàu dưới quyền rút lui.

Khi đến gần bờ biển Anh, các tàu chiến-tuần dương của Hipper tách làm hai nhóm. Seydlitz, Moltke và Blücher vòng lên phía Bắc bắn phá Hartlepool, trong khi Von der Tann và Derfflinger đi về phía Nam để bắn phá Scarborough và Whitby. Hai chiếc này đã phá hủy các trạm tuần duyên tại cả hai thị trấn cùng trạm liên lạc tại Whitby. Đến 09 giờ 45 phút ngày 16 tháng 12, hai nhóm hội quân trở lại và rút lui về phía Đông. Hipper đã không biết được việc rút lui của Ingenohl, nên sau khi hoàn thành việc bắn phá các mục tiêu theo kế hoạch, quay trở lại điểm hẹn với hạm đội Đức. Vào lúc này các tàu chiến-tuần dương Anh dưới quyền Phó đô đốc David Beatty ở vào vị trí ngăn chặn đường rút lui mà Hipper chọn, trong khi các đơn vị khác đang trên đường khép chặt vòng vây. Lúc 12 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ của Đội Tuần tiễu 2 bắt đầu vượt qua lực lượng Anh để tìm kiếm Hipper. Một trong các tàu tuần dương của Hải đội Tuần dương nhẹ 2 của Anh phát hiện Stralsund và đã thông báo cho Beatty. Đến 12 giờ 30 phút, Beatty cho quay mũi các tàu chiến-tuần dương dưới quyền về phía các con tàu Đức; ông dự đoán rằng những tàu tuần dương này là lực lượng mở đường cho các con tàu của Hipper, nhưng thực ra chúng đang ở khoảng 50 km (31 dặm) về phía trước. Hải đội Tuần dương nhẹ 2, vốn là lực lượng hộ tống cho các tàu của Beatty, được cho tách ra để săn đuổi các tàu tuần dương Đức. Tuy nhiên, một tín hiệu truyền đi từ các tàu chiến-tuần dương Anh được diễn dịch sai đã khiến chúng quay trở lại vị trí hộ tống. Sự lẫn lộn này cho phép các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức thoát được và báo động cho Hipper vị trí của các tàu chiến-tuần dương Anh. Lực lượng tàu chiến-tuần dương Đức rẽ lên phía Đông Bắc của lực lượng Anh và thoát được.

Von der Tann đang được tái trang bị vào lúc diễn ra trận Dogger Bank, và vì vậy nó bị lỡ mất trận này. Nó được thay thế bởi chiếc tàu tuần dương bọc thép Blücher, vốn bị đánh chìm trong trận chiến; một nhóm thủy thủ của Von der Tann đã được gửi sang Blücher và đã chìm theo con tàu. Trong năm 1915, con tàu tham gia các chiến dịch tại Bắc Hải và biển Baltic. Vào ngày 10 tháng 8 năm 1915, Von der Tann đã bắn phá đảo pháo đài Utö về phía Đông biển Baltic, trong đó nó đã đấu pháo tay đôi với tàu tuần dương bọc thép Nga Admiral Makarov. Von der Tann cũng đụng độ với tàu tuần dương bọc thép Nga Bayan và năm tàu khu trục, trong đó Von der Tann bị đánh trúng một quả đạn pháo vào ống khói, nhưng không bị thương vong. Vào ngày 3–4 tháng 2 năm 1916, Von der Tann tham gia cuộc xuất quân của hạm đội chào đón chiếc tàu cướp tàu buôn Möwe quay trở về nhà. Chiếc tàu chiến-tuần dương cũng có mặt trong các cuộc tiến quân hạm đội vào các ngày 5–7 tháng 3 năm 17 tháng 4,21–22 tháng 4 và 5 tháng 5.

Von der Tann cũng tham gia cuộc bắn phá Yarmouth và Lowestoft vào ngày 24–25 tháng 4. Hipper đang nghỉ phép do ốm, nên các tàu chiến Đức đặt dưới quyền chỉ huy của Chuẩn đô đốc Friedrich Bödicker. Các tàu chiến-tuần dương Derfflinger, Lützow, Moltke, Seydlitz và Von der Tann rời Jade Estuary lúc 10 giờ 55 phút 24 tháng 4, được bảo vệ bởi một lực lượng hộ tống gồm 6 tàu tuần dương hạng nhẹ và hai chi hạm đội tàu phóng lôi. Các đơn vị hạng nặng của Hạm đội Biển khơi lên đường lúc 13 giờ 40 phút, với mục đích hỗ trợ từ xa cho các con tàu của Bödicker. Bộ Hải quân Anh đã biết được việc xuất quân của Đức nhờ thu thập tình báo vô tuyến, nên đã cho bố trí Hạm đội Grand lúc 15 giờ 50 phút.

Đến 14 giờ 00, các con tàu của Bödicker đến một địa điểm ngoài khơi Norderney, nơi ông quay mũi các con tàu về phía Bắc nhằm tránh các trinh sát viên Hà Lan trên đảo Terschelling. Lúc 15 giờ 38 phút, Seydlitz trúng phải một quả mìn, làm thủng một lỗ trên lườn tàu kéo dài  ngay phía sau ống phóng ngư lôi bên mạn phải, và khiến khoảng  nước tràn vào trong con tàu. Seydlitz phải quay trở lại, cùng với các tàu tuần dương hạng nhẹ theo hộ tống, ở tốc độ . Bốn chiếc tàu chiến-tuần dương kia lập tức chuyển về phía Nam hướng đến Norderney nhằm tránh các quả mìn khác. Đến 16 giờ 00, Seydlitz thoát khỏi nguy hiểm trước mắt, nên nó dừng lại để Bödicker rời tàu, và chiếc tàu phóng lôi V28 đưa vị đô đốc trở lại chiếc Lützow.

Lúc 04 giờ 50 phút ngày 25 tháng 4, các tàu chiến-tuần dương Đức tiếp cận Lowestoft khi các tàu tuần dương hạng nhẹ Rostock và Elbing đang hộ tống phía bên sườn Nam trông thấy các tàu tuần dương hạng nhẹ và tàu khu trục thuộc lực lượng Harwich dưới quyền Đô đốc Reginald Tyrwhitt. Bödicker, không bị thu hút bởi các con tàu Anh, tiếp tục ra lệnh xoay khẩu pháo của các con tàu dưới quyền nhắm vào Lowestoft. Hai khẩu đội pháo 6 inch (15 cm) bờ biển bị phá hủy cùng một số thiệt hại cho chính thị trấn. Đại tá Hải quân Hans Zenker, sĩ quan chỉ huy của Von der Tann, sau này viết rằng:
Sương mù trên biển cùng khói của các con tàu phía trước khiến khó nhận ra mục tiêu khi chúng tôi hướng đến Lowestoft. Nhưng sau khi chúng tôi quay mũi [lên phía Bắc], Empire Hotel hiện ra như một điểm mốc rõ ràng cho việc bắn phá. Lúc 05 giờ 11 phút, chúng tôi khai hỏa với các cỡ pháo hạng nặng và hạng trung vào các cơ sở cảng và cầu quay. Sau vài phát bắn trượt, kết quả rất khả quan. Từ cầu tàu phía sau có báo cáo về một đám cháy trong thị trấn, và từ một đài quan sát khác, một vụ nổ dữ dội ở lối ra vào cảng được ghi nhận.
Lúc 05 giờ 20 phút, các tàu bắn phá Đức quay mũi về phía Bắc hướng về Yarmouth, đến nơi lúc 05 giờ 42 phút. Tầm nhìn kém đến mức mỗi chiếc tàu Đức chỉ có thể bắn một loạt đạn pháo, ngoại trừ Derfflinger đã bắn 14 phát đạn từ dàn pháo chính. Chúng quay đầu trở lại hướng Nam, và đến 05 giờ 47 phút lại bắt gặp Lực lượng Harwich lần thứ hai, vốn đã bị đối đầu bởi sáu chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ theo hộ tống. Các con tàu của Bödicker nổ súng ở khoảng cách . Tyrwhitt lập tức quay mũi các con tàu của mình và thoát về phía Nam, nhưng chỉ sau khi chiếc tàu tuần dương Conquest chịu đựng hư hại nặng. Do các báo cáo về tàu ngầm Anh và các cuộc tấn công bằng ngư lôi, Bödicker bỏ dỡ việc truy đuổi quay mũi về phía Đông hướng đến Hạm đội Biển khơi. Vào lúc này, Scheer được cảnh báo về việc Hạm đội Grand đã khởi hành từ Scapa Flow nên cũng quay trở lại vùng biển Đức.

Trận Jutland

Von der Tann đã tham gia trận Jutland trong thành phần Đội Tuần tiễu 1 của Đô đốc Hipper. Von der Tann là chiếc sau cùng trong hàng chiến trận bao gồm năm tàu chiến-tuần dương của Hipper. Không lâu trước 16 giờ 00 giờ Trung Âu ngày 31 tháng 5 năm 1916, lực lượng của Hipper đã đụng độ với Hải đội Tàu chiến-Tuần dương của Đô đốc Beatty; các con tàu Đức nổ súng đầu tiên ở cự ly khoảng . Lúc 16 giờ 49 phút, Von der Tann khai hỏa phát đạn pháo đầu tiên nhắm vào tàu chiến-tuần dương Indefatigable. Trong vòng mười bốn phút nổ súng, Von der Tann đã bắn trúng Indefatigable năm lần trong tổng số 52 quả đạn pháo hạng nặng được bắn ra, trong đó một phát bắn trúng đã khiến Indefatigable nổ tung và đắm. Một trinh sát viên trên chiếc tàu chiến-tuần dương New Zealand, vốn đang di chuyển ngay phía trước Indefatigable, sau này kể lại ông thấy: "Indefatigable bị bắn trúng hai quả đạn pháo từ Von der Tann, một quả trúng vào tháp pháo phía trước; cả hai phát đạn dường như đã nổ khi va chạm. Sau khoảng 30 giây, con tàu nổ tung. Các khối lửa bùng lên được tiếp nối bởi khói đen dày đặc che khuất hoàn toàn việc quan sát số phận con tàu."

Sau khi Indefatigable bị phá hủy, Beatty quay mũi lực lượng dưới quyền, trong khi Hải đội Chiến trận 5 tiến đến gần các tàu chiến-tuần dương Đức và khai hỏa ở cự ly khoảng . Von der Tann và Moltke, hai chiếc sau cùng trong hải đội của Hipper, phải chịu đựng hỏa lực của ba chiếc thiết giáp hạm Anh dẫn đầu Hải đội Chiến trận 5 là Barham, Valiant và Malaya. Các tàu chiến-tuần dương Đức bắt đầu chạy zig-zag để lẩn tránh hỏa lực từ các con tàu Anh. Lúc 17 giờ 09 phút, sáu phút sau khi Indefatigable bị đánh chìm, Von der Tann trúng một quả đạn pháo  của Barham bên dưới mực nước và làm bật ra một đoạn đai giáp, khiến nó bị tràn khoảng 600 tấn nước. Phát bắn trúng cũng tạm thời làm hỏng bánh lái của con tàu, và kết hợp với việc chạy zig-zag của Von der Tann đã khiến nó rời ra khỏi hàng sang mạn trái. Lịch sử chính thức của Hải quân Đức nhận xét: "Việc hỏng bánh lái hoàn toàn, một tai họa tồi tệ nhất, đã được tránh khỏi, nếu không Von der Tann sẽ bị rơi vào tay những chiếc thiết giáp hạm [đối phương] đang đến gần như trong trường hợp của chiếc Blücher trong trận Dogger Bank."

Lúc 17 giờ 20 phút, một quả đạn pháo  từ chiếc tàu chiến-tuần dương Tiger đã đánh trúng bệ của tháp pháo A của Von der Tann. Một đoạn vỏ giáp bị bật ra bên trong tháp pháo kẹt vào bên trong cơ cấu xoay của tháp pháo, khiến nó bị kẹt ở góc 120°; loại bỏ khỏi vòng chiến tháp pháo "A" trong suốt trận chiến. Đến 17 giờ 23 phút, con tàu lại bị đánh trúng một quả đạn pháo 13,5 inch từ Tiger, đánh trúng gần tháp pháo "C" và làm thiệt mạng 6 người. Quả đạn pháo làm thủng sàn tàu và gây hư hại đến mức tháp pháo không thể xoay, đồng thời phòng động cơ bên mạn phải bị hư hại. Tháp pháo "C" bị loại khỏi vòng chiến cho đến khi mảnh hư hại được cắt rời khỏi lườn tàu. Đám cháy phát sinh do các mục tiêu thực hành chứa bên dưới tháp pháo đã khiến con tàu bị che khuất. Một phần lưới chống ngư lôi bị bung ra và kéo theo phía sau con tàu; tuy nhiên chúng được cắt rời trước khi bị mắc vào chân vịt. New Zealand, vốn đối đầu với Von der Tann sau khi Indefatigable bị phá hủy, mất dấu mục tiêu nên phải chuyển sang Moltke. Lúc 17 giờ 18 phút, khoảng cách giữa Von der Tann và Barham bị rút ngắn còn , khi Von der Tann nổ súng nhắm vào chiếc thiết giáp hạm Anh. Không lâu sau đó, Lúc 17 giờ 23 phút, Von der Tann ghi được một phát bắn trúng vào Barham, gây hư hại nghiêm trọng. Tuy nhiên, chỉ sau 24 phát đạn pháo, Von der Tann phải chuyển sang mục tiêu trước đó, chiếc New Zealand, do các tháp pháo trước mũi và sau đuôi bị loại khỏi vòng chiến, còn các tháp pháo giữa tàu không thể nhắm vào Barham.

Đến 18 giờ 15 phút, tháp pháo cuối cùng còn lại bị kẹt, khiến Von der Tann không còn khẩu pháo chính nào hoạt động. Dù vậy, nó vẫn tiếp tục ở lại trong hàng chiến trận để thu hút các pháo thủ Anh. Do không thể tiếp tục bắn từ dàn pháo chính, Von der Tann có thể cơ động một cách thất thường để tránh hỏa lực của Anh. Đến 18 giờ 53 phút, con tàu bị giảm tốc độ từ  xuống còn . Sau một giờ rưỡi gặp trục trặc cơ khí, tháp pháo ‘D’ được sửa chữa và lại có thể hoạt động. Von der Tann chịu đựng phát bắn trúng thứ tư, cũng là phát bắn trúng cuối cùng lúc 20 giờ 19 phút; khi một quả đạn pháo 15 inch từ chiếc Revenge đánh trúng tháp chỉ huy phía sau. Mảnh đạn pháo xuyên thủng tháp chỉ huy, làm thiệt mạng sĩ quan tác xạ thứ ba và cả hai trắc thủ, làm bị thượng mọi người còn lại trong tháp chỉ huy. Mảnh đạn pháo cùng các mảnh vỡ khác cũng xâm nhập ống thông gió vào bộ ngưng tụ, làm hỏng toàn bộ hệ thống chiếu sảng con tàu. Mười một phút sau đó, lúc 20 giờ 30 phút, tháp pháo ‘B’ hoạt động trở lại, và đến 21 giờ 00, tháp pháo ‘C’ cũng được phục hồi. Tuy nhiên, cả hai tháp pháo giữa tàu đầu bị mắc phải các trục trặc về cơ khí, nên bị loại khỏi chiến đấu sau đó trong trận đánh.

Lúc khoảng 22 giờ 15 phút, Hipper, giờ đây đặt cờ hiệu của mình trên chiếc Moltke, ra lệnh cho các tàu chiến-tuần dương của mình tăng tốc độ lên  để đi vào phía sau hàng chiến trận Đức. Cả hai chiếc Derfflinger và Von der Tann, lần lượt do những hư hại trong chiến đấu, và do ảnh hưởng của than kém chất lượng trong việc đốt nồi hơi, đã không thể di chuyển với tốc độ nhanh hơn . Cả hai đã chiếm lấy các vị trí phía sau Hải đội Chiến trận 2, rồi sau đó có sự tham gia của các thiết giáp hạm tiền-dreadnought cũ Schlesien và Schleswig-Holstein lúc 00 giờ 05 phút ngày 1 tháng 6. Đến 03 giờ 37 phút, tàu khu trục Anh Moresby bắn một quả ngư lôi vào cuối hàng chiến trận Đức; quả ngư lôi băng qua sát mũi chiếcVon der Tann, buộc con tàu phải bẻ lái gắt sang mạn phải để né tránh. Vào gần cuối trận đánh, lúc 03 giờ 55 phút, Hipper chuyển một báo cáo cho Đô đốc Scheer, thông báo cho cấp trên những hư hại lớn lao mà các con tàu dưới quyền phải chịu đựng. Vào lúc đó, Derfflinger và Von der Tann mỗi chiếc chỉ có hai khẩu pháo còn hoạt động, Moltke bị tràn khoảng 1.000 tấn nước, và Seydlitz bị hư hại nặng. Hipper báo cáo: "Đội Tuần tiễu 1 không còn khả năng chiến đấu một cách hiệu quả, và đang quay về cảng theo chỉ thị của Tổng tư lệnh, trong khi ông đang chờ đợi kết quả tác chiến ngoài khơi Horns Reef của Hạm đội Chiến trận."

Trong quá trình trận đánh, hai trong số các tháp pháo chính của Von der Tann bị hỏa lực pháo của Anh đánh hỏng, trong khi hai tháp pháo kia gặp trục trặc cơ khí. Con tàu đã bắn với tốc độ nhanh đến mức nhiều khẩu trên các tháp pháo giữa tàu quá nóng làm kẹt cơ cấu trượt chống giật, và không thể hoạt động trở lại. Von der Tann đã không có dàn pháo chính trong vòng 11 giờ, mặc dù ba tháp pháo đã phục hồi được hoạt động trước khi trận chiến kết thúc. Tháp pháo ‘D’ chỉ hoạt động trở lại sau khi mảnh kim loại uốn công được cắt rời bằng mỏ hàn oxy-acetylene khỏi lườn tàu; sau đó các khẩu pháo của nó chỉ có thể vận hành bằng tay. Thương vong của Von der Tann trong trận chiến bao gồm 11 người thiệt mạng và 35 người khác bị thương. Trong trận đánh nó đã bắn 170 quả đạn pháo hạng nặng và 98 quả đạn pháo hạng hai.

Các hoạt động sau cùng
Sau trận Jutland, Von der Tann trãi qua đợt sửa chữa từ ngày 2 tháng 6 đến ngày 29 tháng 7. Khi quay trở lại hạm đội, nó tham gia nhiều đợt xuất quân bắn phá không thành công vào Bắc Hải trong năm 1916, bao gồm các cuộc xuất quân trong các ngày 18–19 tháng 8, 25–26 tháng 9 năm 18–19 tháng 10 và 23–24 tháng 10, cũng như cuộc tiến quân trong các ngày 23–24 tháng 3 năm 1917.

Trong đợt tiến quân hạm đội dự định tiến hành vào ngày 18-19 tháng 8, Von der Tann và Moltke là hai tàu chiến-tuần dương duy nhất còn khả năng chiến đấu; vì thế ba thiết giáp hạm dreadnought là Markgraf, Großer Kurfürst và Bayern được tăng cường cho Đội Tuần tiễu 1. Đơn vị này có nhiệm vụ bắn phá thị trấn ven biển Sunderland của Anh trong một nỗ lực lôi kéo và tiêu diệt các tàu chiến-tuần dương của Đô đốc Beatty. Đô đốc Scheer cùng với phần còn lại của Hạm đội Biển khơi, bao gồm 15 thiết giáp hạm dreadnought của riêng mình, sẽ theo sau hỗ trợ. Phía Anh đã biết được kế hoạch của Đức và đã cho toàn bộ Hạm đội Grand xuất trận để đối đầu. Đến 14 giờ 35 phút, Scheer được cảnh báo về sự xuất hiện của Hạm đội Grand, và vì không muốn đối đầu với toàn bộ Hạm đội Grand chỉ mười một tuần sau khi trận Jutland kết thúc, nên đã quay mũi lực lượng của mình rút lui trở về các cảng Đức.

Von der Tann đã phục vụ như là soái hạm của Chuẩn đô đốc Ludwig von Reuter trong cuộc xuất quân của hạm đội đến Na Uy vào ngày 23–25 tháng 4 năm 1918, cũng như trong đợt tiến quân vào ngày 8–9 tháng 7.

Von der Tann được dự định để tham gia hoạt động cuối cùng của hạm đội vào cuối tháng 10 năm 1918, nhiều ngày trước khi Hiệp định Đình chiến với Đức có hiệu lực. Phần lớn Hạm đội Biển khơi sẽ xuất phát từ căn cứ của chúng ở Wilhelmshaven để đối đầu với Hạm đội Grand của Anh; Reinhard Scheer, lúc này là Đại Đô đốc (Großadmiral) của Hạm đội, dự định gây tổn thất cho Hải quân Anh càng nhiều càng tốt nhằm duy trì một vị thế mặc cả tốt cho việc thương lượng hòa bình của Đức bất chấp tổn thất có thể phải chịu đựng. Tuy nhiên, nhiều người trong số những thủy thủ đã mệt mỏi vì chiến tranh cảm thấy chiến dịch này sẽ ngăn trở tiến trình hòa bình và kéo dài thời hạn chiến tranh. Trong khi Hạm đội Biển khơi được tập trung tại Wilhelmshaven, thủy thủ bắt đầu đào ngũ hàng loạt. Khi Derfflinger và Von der Tann băng qua các âu tàu phân cách cảng phía trong và vũng biển, khoảng 300 người của cả hai con tàu đã leo qua mạn tàu rồi biến mất trên bờ. Sáng ngày 29 tháng 10 năm 1918, mệnh lệnh được đưa ra để chuẩn bị khởi hành từ Wilhelmshaven vào ngày hôm sau. Bắt đầu từ đêm 29 tháng 10, thủy thủ trên chiếc Thüringen, và sau đó trên nhiều tàu chiến khác, đã làm binh biến. Sự bất ổn cuối cùng đã buộc Hipper và Scheer phải hủy bỏ chiến dịch. Được thông báo về tình hình, Kaiser phát biểu "Tôi không còn có một lực lượng Hải quân nữa".

Số phận

Sau khi Đức đầu hàng vào tháng 11 năm 1918, hầu hết tàu chiến của Hạm đội Biển khơi, kể cả Von der Tann, bị lưu giữ tại căn cứ hải quân Anh tại Scapa Flow, dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Ludwig von Reuter. Trước khi Hạm đội Đức khởi hành, Đô đốc Adolf von Trotha khẳng định lại với von Reuter chỉ thị không được để cho phe Đồng Minh chiếm các con tàu trong bất kỳ tình huống nào. Hạm đội đã gặp gỡ tàu tuần dương hạng nhẹ Anh Cardiff, vốn đã dẫn đầu các con tàu Đức đi đến điểm gặp gỡ hạm đội Đồng Minh, một lực lượng khổng lồ bao gồm 370 tàu chiến của Anh, Mỹ và Pháp, vốn sẽ hộ tống hạm đội Đức đến Scapa Flow. Khi bị lưu giữ trong suốt thời gian diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình, mà sau này cuối cùng sẽ dẫn đến Hiệp ước Versailles, các khẩu pháo của nó bị bất hoạt bằng cách tháo bỏ khóa nòng, và con tàu được bảo trì bởi một thủy thủ đoàn tối thiểu gồm 200 sĩ quan và thủy thủ. Von der Tann được đặt dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Wollante; tuy nhiên, một ủy ban thủy thủ được hình thành bên trên con tàu, ủy ban này chiếm quyền kiểm soát con tàu một cách toàn diện, độc tài trong suốt thời gian bị chiếm giữ.

Một bản in của báo The Times cung cấp thông tin cho von Reuter rằng Thỏa thuận Ngừng bắn sẽ hết hiệu lực vào giữa trưa ngày 21 tháng 6 năm 1919, thời hạn cuối cùng mà Đức phải ký vào Hiệp định hòa bình. Đô đốc Von Reuter đưa đến kết luận người Anh sẽ tìm cách chiếm hữu các con tàu Đức sau khi Thỏa thuận Ngừng bắn hết hiệu lực. Không biết rằng thời hạn của thỏa thuận đã được triển hạn đến ngày 23 tháng 6, ông quyết định đánh đắm các con tàu của mình vào cơ hội thuận tiện đầu tiên có được. Sáng ngày 21 tháng 6, Hạm đội Anh rời Scapa Flow tiến hành thực tập huấn luyện; và đến 11 giờ 20 phút Reuter truyền mệnh lệnh này đến các con tàu của mình. Con tàu bị đắm sau hai giờ mười lăm phút. Nhiệm vụ cho nổi trở lại chiếc tàu chiến-tuần dương được giao cho công ty trục vớt của Ernest Cox. Trong công việc chuẩn bị, ba công nhân đã suýt thiệt mạng khi các mỏ hàn cắt bằng oxy-acetylene gây ra một vụ nổ lớn. Sức ép đã xé tung những lỗ hổng trong con tàu còn đang chìm, khiến nước tràn vào khoang vốn đã được đẩy nước ra bằng hơi ép. Vào lúc các công nhân được giải cứu, ngăn đã hầu như ngập nước hoàn toàn cho đến tận cổ họ. Dù sao, cuối cùng con tàu cũng được nổi trở lại thành công vào ngày 7 tháng 12 năm 1930, và được tháo dỡ tại Rosyth trong khoảng thời gian từ năm 1931 đến năm 1934.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Von der Tann
 S.M.S. von der Tann, 1914 - 1918, S.M. U54

Tàu chiến-tuần dương của Hải quân Đế quốc Đức
Tàu thủy đóng tại Hamburg
Tàu chiến-tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu bị đánh đắm tại Scapa Flow trong Thế Chiến I
Tàu thủy năm 1909
Sự cố hàng hải năm 1919


title: Hendecaneura

text:
Hendecaneura là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Hendecaneura apicipictum Walsingham, 1900
Hendecaneura axiotima (Meyrick in Caradja & Meyrick, 1937)
Hendecaneura cervinum Walsingham, 1900
Hendecaneura himalayana Nasu, 1996
Hendecaneura impar Walsingham, 1900
Hendecaneura rhododendrophaga Walsingham, 1900
Hendecaneura shawiana (Kearfott, 1907)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Cordulegaster sayi

text:
Cordulegaster sayi là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Cordulegastridae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Odonata Specialist Group 1996. Cordulegaster sayi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
Cordulegaster


title: Neoatopsyche brevispina

text:
Neoatopsyche brevispina là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Neoatopsyche


title: Ngô Khứ Tề

text:
Ngô Khứ Tề (chữ Hán: 吳去齊; ?-586 TCN), là vị vua thứ 18 của nước Ngô thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông mang họ Cơ, là con của Ngô Câu Ty – vua thứ 17 nước Ngô.

Sử sách không ghi chép thời gian ông bắt đầu làm vua và các sự kiện trong thời gian ông ở ngôi. Căn cứ vào ghi chép của Sử ký, cha ông là Ngô Câu Ty sống cùng thời Tấn Hiến công diệt nước Ngu năm 654 TCN. Năm 586 TCN, ông mất. Như vậy cha con Ngô Câu Ty và Ngô Khứ Tề làm vua trong thời gian khoảng 70 năm.

Sau khi ông mất, con ông là Cơ Thọ Mộng lên nối ngôi.

Xem thêm
 Ngô (nước)
 Ngô Thọ Mộng
 Ngô Câu Ty

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Ngô Thái Bá thế gia

Vua nước Ngô


title: Nectandra utilis

text:
Nectandra utilis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Peru. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Nectandra utilis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Nectandra
Thực vật đặc hữu


title: Ngày quốc tế Đa dạng sinh học

text:
Ngày quốc tế Đa dạng sinh học (cũng gọi là Ngày Đa dạng sinh học thế giới) là một ngày do Liên Hợp Quốc lập ra, để xúc tiến các vấn đề đa dạng sinh học. Hiện nay, ngày này được cử hành vào ngày 22 tháng 5 hàng năm.

Lịch sử

Từ khi được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (Nghị quyết A/RES/49/119) lập ra vào năm 1993 cho tới năm 2000, Ngày quốc tế Đa dạng sinh học được cử hành vào ngày 29 tháng 12 hàng năm để kỷ niệm ngày Công ước về Đa dạng sinh học (Convention on Biological Diversity) bắt đầu có hiệu lực.

Đến ngày 20.12.2000, thì ngày này được đổi sang ngày 22 tháng 5 hàng năm để kỷ niệm ngày Công ước về Đa dạng Sinh học được thông qua ở Hội nghị Liên Hợp Quốc về Môi trường và Phát triển (cũng gọi là "Hội nghị thượng đỉnh Trái Đất"=Earth Summit) ở Rio de Janeiro ngày 22.5.1992, và cũng phần nào để tránh trùng với nhiều ngày lễ khác diễn ra vào cuối tháng 12.

Các chủ đề ngày quốc tế Đa dạng sinh học
 2022: Xây dựng một tương lai chung cho mọi sự sống
 2021: Chúng ta là một phần của giải pháp - Vì thiên nhiên
 2020: Các giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên
 2019: Đa dạng sinh học của chúng ta, thực phẩm của chúng ta, sức khỏe của chúng ta
 2018 Kỷ niệm 25 năm hành động vì đa dạng sinh học
 2017 Đa dạng sinh học và du lịch bền vững
 2016 Đa dạng sinh học giòng chính; Duy trì con người và điều kiện sống
2015: Đa dạng sinh học vì sự phát triển bền vững.
2014: Đa dạng sinh học đảo
2013: Nước và đa dạng sinh học
2012: Đa dạng sinh học biển
2011: Đa dạng sinh học rừng
2010: Đa dạng sinh học, Phát triển và Làm giảm nghèo
2009: Các loài xa lạ xâm lấn
2008: Đa dạng sinh học và Nông nghiệp
2007: Đa dạng sinh học và Sự biến đổi khí hậu
2006: Bảo vệ đa dạng sinh học trên đất liền
2005: Đa dạng sinh học: Bảo hiểm cuộc sống cho sự thay đổi thế giới của chúng ta
2004: Đa dạng sinh học: Nước và Sức khỏe cho mọi người
2003: Đa dạng sinh học và việc giảm nghèo - những thách thức cho Phát triển bền vững
2002: Cống hiến cho Đa dạng sinh học rừng
2022: Xây dựng một tương lai chung cho tất cả sự sống: "Nỗ lực bảo tồn và gìn giữ giống loài; 22 hành động vì đa dạng sinh học"

Tham khảo

Xem thêm
 UNESCO
 Ngày lễ quốc tế

Liên kết ngoài
  International Day for Biological Diversity tại trang Liên Hợp Quốc

 International Day for Biological Diversity - 22 May , Secretariat of the Convention on Biological Diversity (SCBD).

Ngày lễ
Liên Hợp Quốc
Ngày Liên Hợp Quốc
Đa dạng sinh học
Bảo vệ môi trường
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Năm
Ngày Hành động
Khởi đầu năm 1993


title: Pezou

text:
Pezou là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Goryeong

text:
Quận Goryeong (Hán-Việt: Cao Linh) là một quận ở đạo (tỉnh) Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 383,7 km², dân số năm 2004 là 35.000 người.

Goryeong là trung tâm lịch sử của vương quốc cổ Daegaya.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền quận Goryeong
Open Directory category

Gyeongsang Bắc
Huyện Hàn Quốc


title: Maackia taiwanensis

text:
Maackia taiwanensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Đài Loan.

Chú thích

Tham khảo
 Lu, S.Y. & Pan, F.J. 1998. Maackia taiwanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Maackia
Thực vật Đài Loan


title: Beslon

text:
Beslon  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 166 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Coiffy-le-Bas

text:
Coiffy-le-Bas là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Coiffylebas


title: Toussaint Louverture

text:
François Dominique Toussaint Louverture (1743?-1803), là một vị tướng Haiti. Ông sinh ra trong một gia đình cha mẹ là nô lệ ở gần Cap-Français, Saint-Domingue (ngày nay là Cap-Haïtien, Haiti), Toussaint là một người tự học. Năm 1776, ông từ chỗ là một nô lệ đã vươn lên giành được tự do. Ông làm thầy thuốc trong quân đội nổi dậy và trở thành lãnh đạo của cuộc cách mạng nô lệ Haiti, cuộc cách mạng(cuộc nổi dậy) Bois-Caimancủa người da đen năm 1791 chống lại chế độ thuộc địa Pháp. Sau khi Pháp bãi bỏ chế độ nô lệ ở lãnh thổ này năm 1794, Toussaint ủng hộ những người cai trị Pháp chống lại những người Anh xâm lược và được phong tướng năm 1795. Năm 1800 ông tái thiết chế độ làm việc cưỡng bức đối với người da đen với cái cớ: làm vực dậy nền kinh tế của hòn đảo. Sau nhiều năm đấu tranh, năm 1801 ông đã thành công trong việc giải phóng Saint-Domingue khỏi thực dân Pháp và trở thành tổng thống suốt đời của nước cộng hòa mới. Năm 1802, Napoléon Bonaparte đã phái quân dưới sự chỉ huy của em rể mình là tướng Charles Victor Emmanuel Leclerc đến chinh phục Haiti. Toussaint bị đánh bại, bắt sống và bị xử tội tạo phản. Ông bị giải qua Pháp và bị tống giam và qua đời trong ngục vào tháng 4 năm 1803 trong ngục tối pháo đài Joux vùng Jura, vì bệnh viêm phổi do trời lạnh. Tuy vậy, một năm sau hòn đảo của ông đã giành được độc lập. Ngày nay ông được xem là anh hùng và là một trong những người sáng lập Haiti.

Tham khảo

Thiếu tướng Pháp
Người Haiti


title: Akaiwa, Okayama

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Okayama, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Okayama


title: Monolepta tasadayca

text:
Monolepta tasadayca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Bulbophyllum orezii

text:
Bulbophyllum orezii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

orezii]]

O


title: Luperosoma vittatum

text:
Luperosoma vittatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Luperosoma


title: Pauillac

text:
Pauillac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1274 người (thời điểm 1999). Pauillac nằm khoảng 48 km phía tây-bắc của Bordeaux. Khoảng 900 ha được dùng để trồng nho. Về phía bắc xã giáp với Saint-Estèphe, về phía nam với Saint-Julien-Beychevelle, cả hai cũng là nơi trồng nho nổi tiếng trong vùng Médoc.

Rượu vang

Xã tuy chỉ có 3.000 ha (12 km²) được dùng để trồng nho trong vùng Haut-Médoc giữa các làng Saint-Julien về phía nam và Saint-Estèphe ở phía bắc, nhưng nó lại có 3 trong số 5 nơi làm rượu vang thượng hạng của Bordeaux: Château Lafite Rothschild, Château Latour, và Château Mouton Rothschild.

Một số Château ở Pauillac
 Château d'Armailhac
 Château Clerc-Milon
 Château Duhart-Milon-Rothschild
 Château Grand-Puy-Ducasse
 Château Grand-Puy-Lacoste
 Château Haut-Bages-Liberal
 Château Haut-Batailley
 Château Lafite Rothschild
 Château Latour
 Château Lynch-Bages
 Château Mouton Rothschild
 Château Pedesclaux
 Château Pichon Longueville Baron
 Château Pichon Longueville Comtesse de Lalande
 Château Pontet-Canet

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Tê tê Java

text:
Tê tê Java, danh pháp hai phần: Manis javanica, còn gọi là trút Java (tiếng Pháp gọi là Tê tê Mã Lai, tiếng Anh là Tê tê Sunda) là loài động vật có vú thuộc Bộ Tê tê (Pholidota) với bản địa Đông Nam Á bao gồm Thái Lan, Indonesia (các đảo Java, Sumatra, Borneo và quần đảo Sunda nhỏ), Philippines, Việt Nam, Lào, Campuchia, Malaysia và Singapore.

Tại Việt Nam, tê tê Java sinh sống ở miền Nam trở ra đến vùng Quảng Nam.

Hình dạng
Tê tê Java có vảy bao phủ thân mình chỉ chừa phần bụng và mặt trong tứ chi. Ở những phần đó có lông thưa. Chân chúng có móng dài và cong. Đuôi chúng khá dài, hơn 4/10 chiều dài. Đuôi khỏe, chắc thịt; chỏm đuôi có da trơn, có thể vin bám vào cành cây khi leo trèo. Con trút trung bình dài 77,5–100 cm.

Chiều dài đầu và thân: 40 – 65 cm. Chiều dài đuôi: 35 – 56 cm. Trọng lượng:: Trung bình 6 – 8 kg (có khi lên đến 9 – 12 kg). Hình thái: Đuôi có khoảng 28 hàng vảy theo chiều dọc, 8 hàng vảy theo chiều ngang (3 hàng vảy mặt trên, 3 hàng vảy mặt dưới, 2 hàng mép đuôi). Thân có 16 – 19 hàng vảy. Cơ thể còn phủ thêm một lớp lông tơ mỏng và thưa xen vào các lớp vảy. Tai ngoài bị tiêu giảm. Tập tính: Hoạt động vào ban đêm. Đào hang sống dưới đất. Thức ăn chủ yếu là mối và kiến.

Phân biệt
Cũng phổ biến ở Việt Nam là tê tê vàng (Tê tê Trung Quốc). Tê tê Java có họ hàng gần gũi với Tê tê Trung Quốc. Tuy nhiên Tê tê Java lớn hơn, màu sáng hơn và có móng chân ngắn hơn Tê tê Trung Quốc. Ngoài ra Tê tê Java có những đặc điểm sau đây: vành tai gần như không có, chỉ có gờ nổi; lòng bàn chân trước có da trơn; tỷ lệ phần đuôi dài hơn; và vảy bọc sống mũi xuống gần sát lỗ mũi.

Tình trạng bảo tồn

Số lượng giảm đi nhanh chóng do nạn săn bắt quá mức. Nghị định Số 160/2013/NĐ-CP (Nghị định về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ). Nghị định 32/2006/NĐ-CP: Nhóm IB (Nghiêm cấm khai thác vì mục đích thương mại). Sách đỏ Việt Nam (2007): EN (Nguy cấp). IUCN: CR (Cực kỳ nguy cấp). Công ước CITES: Phụ lục II.

Chú thích

Tham khảo

 Tê tê Java
 Đề xuất thành công đưa 2 loài thú và 2 loài bò sát vào Phụ lục I của Công ước về Buôn bán quốc tế các loài động, thực vật nguy cấp (CITES)
 John W.K.Parr và Hoàng Xuân Thủy, 2008. Hướng dẫn nhận dạng các loài thú ở Việt Nam. Trung tâm Con người và Thiên nhiên. Ấn bản lần 1. Nhà xuất bản Thông tấn.
 Bộ Khoa học và Công nghệ, 2007. Danh lục đỏ Việt Nam. Phần I – Động vật. Nhà xuất bản Khoa học Tự nhiên và Công nghệ.
 Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên ENV. Tài liệu định dạng loài. www.thiennhien.org/loai-te-te/te-te-java

J
Động vật được mô tả năm 1822
Động vật có vú Brunei
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú Borneo
Động vật có vú Singapore


title: Quốc lộ 15

text:
Quốc lộ 15 (còn gọi là Quốc lộ 15A) là là tuyến quốc lộ thứ yếu khu vực miền Trung và Tây Nguyên đi qua 5 tỉnh: Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình theo quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kì 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 của chính phủ . Quốc lộ 15 dài 729  km, quy mô tiêu chuẩn cấp III, IV miền núi, 2 làn xe, vận tốc tối đa 60 km/h.

Lộ trình
Quốc lộ 15 bắt đầu từ Km125 Quốc lộ 6, xã Tòng Đậu, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình đến Sơn Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình Trước năm 1980, Quốc lộ 15A bắt đầu từ Suối Rút nối với Quốc lộ 6 cũ, khi bắt đầu xây dựng hồ thủy điện Sông Đà đoạn này bị ngập dưới lòng hồ và Quốc lộ 6 phải xây dựng lại về phía nam hồ do đó Quốc lộ 15A mới bắt đầu từ Tòng Đậu.

Nếu Quốc lộ 1 nối các thị xã của các tỉnh với nhau, thì Quốc lộ 15A chạy gần song song với Quốc lộ 1 và nối các thị trấn miền núi dưới đây với nhau. Quốc lộ 15 đi qua các huyện sau: Mai Châu – Quan Hóa - Lang Chánh - Ngọc Lặc - Thọ Xuân - Như Xuân - Tân Kỳ - Đô Lương - Nam Đàn - Đức Thọ - Can Lộc - Hương Khê - Bố Trạch - Lệ Thủy. Hầu hết các thị trấn huyện lỵ của các huyện nói trên đều nằm trên Quốc lộ 15.

Thông số chung
Tổng chiều dài 401 km;
Mặt đường rộng từ 4 m đến 5 m, được rải nhựa thấm nhập hoặc bê tông at-phan. Chạy qua vùng rừng núi, nhiều đèo, dân cư thưa thớt.
Trên đường có 107 cầu (tải trọng từ 8 tấn đến 30 tấn), có 33 ngầm và đập tràn;
Đây là nền móng của phần lớn đường Hồ Chí Minh và đường Hồ Chí Minh đông đang được nâng cấp giai đoạn 1.

Tham khảo

15
Giao thông Hòa Bình
Giao thông Thanh Hóa
Giao thông Nghệ An
Giao thông Hà Tĩnh
Giao thông Quảng Bình
Giao thông Quảng Trị


title: Dattapur Dhamangaon

text:
Dattapur Dhamangaon là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Amravati thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dattapur Dhamangaon có dân số 21.430 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Dattapur Dhamangaon có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Dattapur Dhamangaon, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Corymica

text:
Corymica là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Corymica arnearia Walker, 1860
 Corymica deducta (Walker, 1866)
 Corymica latimarginata Swinhoe, 1902
 Corymica pardalota Prout, 1931
 Corymica pryeri (Butler, 1878)
 Corymica specularia (Moore, [1868])
 Corymica vesicularia (Walker, 1866)

Chú thích

Tham khảo

 Corymica at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hypochrosini


title: Multan

text:
Multān là một thành phố phía Đông Pakistan, thủ phủ của Multān Division, bên sông Chenab ở Punjab. Thành phố này có những ngành sản xuất: lụa, bông vải, thảm, gốm sứ. Multan là một trung tâm thương mại quan trọng buôn bán các sản phẩm của division như: bông, lúa mỳ, len lông cừu, đường, hạt có dầu, các mặt hàng chế tạo và chuyên chở các mặt hàng này đi những nơi khác bằng đường sắt. Thành phố Multan có Đại học Bahauddin Zakariya (1975).

Tham khảo

Thành phố của Pakistan
Multan
Punjab (Pakistan)
Khu dân cư ở quận Multan
Sufi giáo ở Pakistan
Vùng đô thị Pakistan


title: Nothing Really Matters

text:
"Nothing Really Matters" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ 7 của cô, Ray of Light (1998). Đây là một bản dance và house với sự kết hợp cùng nhạc techno, do Madonna và Patrick Leonard sáng tác, trong khi nữ ca sĩ và William Orbit thực hiện phần sản xuất với sự tham gia hỗ trợ sản xuất Marius De Vries. Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ 5 và cũng là cuối cùng trích từ album, phát hành ngày 2 tháng 3 năm 1999 bởi Maverick Records và Warner Bros. Records.

"Nothing Really Matters" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao nội dung và ca từ của bài hát. Nhiều nhà phê bình tin rằng nó là một trong những thử nghiệm mang tính cá nhân nhất của nữ ca sĩ. Tuy nhiên, một số người cảm thấy rằng bài hát khá mờ nhạt so với phần còn lại của Ray of Light. Tại Hoa Kỳ, đây là bài hát có thứ hạng thấp nhất của Madonna trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, khi vươn đến vị trí thứ 93, mà nguyên nhân được cho là bởi sự thiếu quảng bá trên sóng phát thanh, cũng như hạn chế giới hạn doanh số bán hàng. Nó đã dẫn đến nhiều cuộc biểu tình của người hâm mộ Madonna về vấn đề này. Mặc dù vậy, nó đạt vị trí quán quân tại Tây Ban Nha, và lọt vào top ten tại các nước như Canada, Phần Lan, Ý, New Zealand, và Vương quốc Anh.

Video ca nhạc của "Nothing Really Matters" do Johan Renck làm đạo diễn, và phát hành vào ngày 13 tháng 2 năm 1999. Lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết của Arthur Golden Hồi ức của một geisha (1997), Madonna hoá thân thành một geisha và nhảy múa trong một căn phòng nhỏ. Bộ Kimono màu đỏ trong video, được thiết kế bởi nhà thiết kế thời trang Pháp Jean Paul Gaultier, đã được sử dụng lại trong chuyến lưu diễn Drowned World Tour của cô và màn trình diễn bài hát tại giải Grammy lần thứ 41. Nó được liệt kê như là một trong những bài hát hay nhất về mặt nghệ thuật trong các ấn phẩm âm nhạc của Madonna. Phần trang phục và video ca nhạc đã được trích dẫn bởi một số ấn phẩm và các nhà phê bình âm nhạc như là một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của cô.

Danh sách track và định dạng

Đĩa 7"
"Nothing Really Matters" (Album) – 4:27
 "To Have and Not to Hold" – 5:23

Đĩa đơn cassette
 "Nothing Really Matters" (Album) – 4:27
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Radio Mix) – 3:45

Đĩa 12" tại châu Âu
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Vocal Club Mix) – 7:51
 "Nothing Really Matters" (Album) – 4:27
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Future Mix) – 8:19
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Radio Mix) – 3:45
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Phunk Mix) – 8:00
 "Nothing Really Matters" (Vikram Radio Remix) – 7:43
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Future Dub) – 5:48
 "Nothing Really Matters" (Kruder & Dorfmeister Remix) – 11:10

Đĩa đơn CD #1
 "Nothing Really Matters" (Album) – 4:27
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Radio Mix) – 3:45
 "Nothing Really Matters" (Kruder & Dorfmeister Remix) – 11:10

Đĩa đơn CD #2
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Radio Mix) – 3:45
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Future Mix) – 8:19
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Future Dub) – 5:48

Đĩa CD Maxi
 "Nothing Really Matters" (Album) – 4:27
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Vocal Club Mix) – 7:51
 "Nothing Really Matters" (Club 69 Radio Mix) – 3:45
 "Nothing Really Matters" (Kruder & Dorfmeister Remix) – 11:10

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài
Billboard.com. link. Last accessed on Feb. 25, 2006. - US chart positions.
MoCaW: Madonna on Charts around the World. link . Last accessed on Feb. 25, 2006. - Worldwide chart positions and certifications.
 EIL.com. link. Last accessed on Feb. 25, 2006. - Formats and track listings.

Bài hát của Madonna
Đĩa đơn năm 1999
Bài hát năm 1999
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha


title: Melissoptila marinonii

text:
Melissoptila marinonii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: John S. McCain, Sr.

text:
John S. McCain, Sr. (1884-1945) là Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ. Ông là ông nội thượng nghị sĩ Thượng viện Hoa Kỳ John McCain.
Ông đã giữ nhiều chức vụ chỉ huy trong chiến dịch Thái Bình Dương trong thế chiến II.

McCain là một người tiên phong trong các vận hành tàu sân bay và là người vào năm 1942 chỉ huy tất cả các hoạt động không quân đóng ở mặt đất hỗ trờ cho chiến dịch Guadalcanal và cuối cùng trong giai đoạn 1944–1945 lãnh đạo tháo vát của Fast Carrier Task Force, trong cục thế cục Thái Bình Dương trong thế chiến II. Các chiến dịch của ông ngoài khơi Philippines và Okinawa, và các cuộc không kích đối với Formosa và các hòn đảo Nhật Bản, phá hủy nặng nề các lực lượng không quân và Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong giai đoạn kết thúc chiến tranh. Ông mất 4 ngày sau khi ngày lễ đầu hàng chính thức của Nhật.

Tham khảo

Gia tộc McCain
Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai


title: Thất hiệp ngũ nghĩa

text:
{{Infobox book
|image=
|caption=Chapter 26: Bao Zheng judges a court case. (From a 1892 reprint published by Shanghai's Zhenyi shuju, collection of Fudan University.)
|author=Thạch Ngọc Côn (người sáng tạo)
|country=Nhà Thanh
|language=Tiếng Trung Quốc
|set_in=Thế kỷ XI (Nhà Tống)
|genre=
|release_date=1879 (với tên Trung liệt nghĩa hiệp truyện)1883 (với tên Tam hiệp ngũ nghĩa)1889 (với tên Thất hiệp ngũ nghĩa)
|published=
|media_type=Sách in
|preceded_by=Bao Công kỳ án (Long đồ công án)
|followed_by=Tiểu ngũ nghĩa (1890)
}}
Thất hiệp ngũ nghĩa (七俠五義), trước đó còn có tên Trung liệt nghĩa hiệp truyện (忠烈義俠傳) và Tam hiệp ngũ nghĩa (三俠五義), là một tiểu thuyết của Trung Quốc viết theo kiểu chương hồi vào thế kỷ 19, gồm 100 hồi. Nguyên bản tiểu thuyết là những câu chuyện kể về Bao Công của Thạch Ngọc Côn, người kể chuyện thời nhà Thanh, được biên tập và soạn thành sách. Tiểu thuyết lấy bối cảnh đời nhà Tống vào thế kỷ 11, xoay quanh cuộc đời của vị quan nổi tiếng Bao Công, cùng các du hiệp đã giúp đỡ ông phá nhiều vụ kỳ án.

 Các nhân vật chính

 Phủ Khai Phong
 Bao Công - phủ doãn của phủ Khai Phong
Nam hiệp Triển Chiêu, còn được Tống Nhân Tông ban hiệu Ngự Miêu Công Tôn Sách - quân sư của Bao Công
 Vương Triều (王朝), Mã Hán (馬漢), Trương Long (張龍), Triệu Hổ (趙虎)

 Thất hiệp

 Bắc hiệp Âu Dương Xuân (北俠 歐陽春)
 Nam hiệp Triển Chiêu (南俠 展昭)
 Song hiệp (雙俠): Huynh đệ Đinh Triệu Lan (丁兆兰) và Đinh Triệu Huệ (丁兆蕙)
 Ám hiệp Hắc Yêu Hồ Trí Hóa (黑妖狐 智化)
 Tiểu hiệp Ngải Hổ (小俠 艾虎)
 Đạo hiệp Tiểu Gia Cát Thẩm Trọng Nguyên (小诸葛 沈仲元)

 Tam hiệp

 Bắc hiệp Âu Dương Xuân (北俠 歐陽春)
 Nam hiệp Triển Chiêu (南俠 展昭)
 Song hiệp (雙俠): Huynh đệ Đinh Triệu Lan (丁兆兰) và Đinh Triệu Huệ (丁兆蕙)

 Ngũ nghĩa
Ngũ nghĩa là năm anh em kết nghĩa, thường được biết tới dưới biệt danh Ngũ thử của Hãm Không đảo'' (陷空島五鼠). Đó là:
 Toàn thiên thử Lư Phương (鑽天鼠 卢方)
 Triệt địa thử Hàn Chương (徹地鼠 韩彰)
 Xuyên sơn thử Từ Khánh (穿山鼠 徐庆)
 Phiên giang thử Tưởng Bình (翻江鼠 蒋平)
 Cẩm mao thử Bạch Ngọc Đường (锦毛鼠 白玉堂)

Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt được lưu hành phổ biến hiện này do Phạm Văn Điều dịch, Tín Đức thư xã xuất bản lần đầu năm 1952 ở Sài Gòn.

Tham khảo

Tiểu thuyết thế kỷ 19
Tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc
Tiểu thuyết võ hiệp


title: Romanones

text:
Romanones là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 127 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Chiến dịch Red River

text:
Chiến dịch Red River hay Cuộc viễn chinh Red River bao gồm một chuỗi các trận đánh diễn ra dọc con sông Red River tại Louisiana trong Nội chiến Hoa Kỳ, từ 10 tháng 3 đến 22 tháng 5 năm 1864. Chiến dịch này do Liên bang miền Bắc chủ động tiến hành, là một cuộc chiến giữa xấp xỉ 30.000 quân miền Bắc dưới quyền chỉ huy của thiếu tướng Nathaniel P. Banks, và đội quân Liên minh miền Nam của trung tướng Richard Taylor, với lực lượng khoảng từ 6.000 đến 15.000 người.

Chiến dịch này chủ yếu là kế hoạch của tướng tổng tư lệnh Henry W. Halleck, và là một thay đổi so với kế hoạch của trung tướng Ulysses S. Grant nhằm bao vây các binh đoàn chính yếu của miền Nam bằng cách sử dụng Binh đoàn vùng Vịnh của Banks để đánh chiếm Mobile, Alabama. Đây là một thất bại ảm đạm của phe miền Bắc, chủ yếu bởi việc lên kế hoạch kém cỏi và quản lý tồi tệ, khiến cho không có một mục tiêu nào được hoàn thành triệt để. Taylor đã phòng thủ thành công vùng Thung lũng Red River bằng một lực lượng nhỏ hơn của đối phương. Tuy nhiên, quyết định của cấp trên trực tiếp của Taylor là tướng Edmund Kirby Smith về việc điều một nửa lực lượng của Taylor tiến lên phía bắc đến Arkansas thay vì xuống phía nam truy kích tướng Banks đang rút lui sau trận Mansfield và trận Pleasant Hill đã gây nên một mối mâu thuẫn sâu sắc giữa Taylor và Smith.

Chú thích

Thư mục

Tổng quan

 Banks, Raymond H. The King of Louisiana, 1862-1865, and Other Government Work: A Biography of Major General Nathaniel Prentice Banks. Las Vegas, NV: R. H. Banks, 2005. trang 918–1143. .
 Bounds, Steve, and Milbourn, Curtis, "The Battle of Pleasant Hill," North & South - The Official Magazine of the Civil War Society,vol. 8. no. 6, November 2005, pp. 70–88.
 Brooksher, William Riley. War Along the Bayous: The 1864 Red River Campaign in Louisiana. Brassey's, 1998. ISBN 1-57488-139-6.
 Foote, Shelby. The Civil War: A Narrative, volume 3, Red River to Appomattox. New York: Random House, 1974. ISBN 0-394-74622-8n

 Hollandsworth, James G., Pretense of Glory: The Life of General Nathaniel P. Banks, LSU Press, 1998.
  Includes numerous illustrations.

 Josephy, Jr., Alvin M. The Civil War in the American West. Alfred A. Knopf, 1991. ISBN 0-394-56482-0.
Milbourn, Curtis, and Bounds, Steve, "The Battle of Mansfield," North & South - The Official Magazine of the Civil War Society, vol 6, no. 2, February 2003, pp. 26–40.
Official Records of the Union and Confederate Navies in the War of the Rebellion, vol. 26, Naval Forces on Western Waters (ngày 1 tháng 3 năm 1864 - ngày 31 tháng 12 năm 1864). GPO, Washington, 1914.

The War of the Rebellion: a Compilation of the Official Records of the Union and Confederate Armies, vol. XXXIV, Operations in Louisiana and the Trans-Mississippi States and Territories. January 1 – ngày 30 tháng 6 năm 1864. GPO, Washington, 1891.
 Winters, John D., The Civil War in Louisiana, Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1963, ISBN 0-8071-0834-0.

Sử cấp trung đoàn và tường thuật cá nhân

  Includes Battle of Pleasant Hill map showing placement of "Shaw's 'Iron Brigade'"
Irwin, Richard B. History of The 19th Army Corps. G. P. Putnam's Sons, NY, 1893, pp. 282–355.

  Includes a map of the Sixth Regiment's maneuvers in Louisiana.

Taylor, Richard. Destruction and Reconstruction: Personal Experiences of the Late War. D. Appleton & Co., NY, 1879, pp. 148–96.

  Includes numerous illustrations.

Các chiến dịch trong Nội chiến Hoa Kỳ


title: 3216 Harrington

text:
3216 Harrington (1980 RB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 9 năm 1980 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3216 Harrington

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Scea subcyanea

text:
Scea subcyanea là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Loài này có ở Nam Mỹ, bao gồm và có thể limited to Peru.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project


title: Esteparia

text:
Esteparia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Iotyrris cingulifera

text:
Iotyrris cingulifera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố
This marine species occurs ở Aldabra, Madagascar, vùng bể Mascarene, Mauritius, Biển Đỏ và Tanzania

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testaces marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III
 J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice
 Michel, C. (1988). Marine molluscs of Mauritius. Editions de l'Ocean Indien. Stanley, Rose Hill. Mauritius

Liên kết ngoài

Iotyrris


title: Aujan-Mournède

text:
Aujan-Mournède là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Sông Petite Baïse tạo thành một phần ranh giới phía tây thị trấn.

Tham khảo

Aujanmournede


title: Nakama, Fukuoka

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukuoka, Nhật Bản. Thành phố được thành lập năm 1958. Đến năm 2005, dân số thành phố là 48.094 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nakama official website  in Japanese
 Nakama at Wikimapia

Thành phố tỉnh Fukuoka


title: Saint-Rémy-de-Maurienne

text:
Saint-Rémy-de-Maurienne là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Dizoniopsis herosae

text:
Dizoniopsis herosae là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, which được tìm thấy ở Biển Caribe và Vịnh Mexico. Nó được Jay and Drivas mô tả năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Dizoniopsis
Động vật được mô tả năm 2002


title: Akitakata, Hiroshima

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hiroshima, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Hiroshima


title: 9K112 Kobra

text:
9K112 Kobra là một tổ hợp tên lửa chống tăng dẫn hướng bằng dây SACLOS của Liên Xô. Tổ hợp này được phóng đi từ súng chính 125 mm của xe tăng T-64 và T-80. Phương Tây đặt tên cho tổ hợp này là AT-8 Songster.

Phát triển

Thể hệ đầu tiên của các tên lửa phóng từ xe tăng của Liên Xô bắt đầu vào năm 1956 khi V.A. Malyshev được yêu cầu từ Khrushchev phải thực hiện một "suy nghĩ mới" trong các phòng thiết kế vũ khí. Một phần của "suy nghĩ mới" này là phát triển tổ hợp tên lửa phóng từ xe tăng bao gồm xe tăng IT-1 trang bị tên lửa Drakon và Taifun có tên gọi Obiekt 297. Tuy nhiên thiết kế xe tăng ban đầu đã thất bại. Một mẫu thiết kế xe tăng chỉ trang bị toàn tên lửa có bán kính vùng chết là 300 m quanh xe, trong bán kính này xe không thể tấn công các mục tiêu - cũng như kích thước của các tên lửa ban đầu bị đã giới hạn số lượng tên lửa mang theo. Các thiết kế lai bao gồm cả hỏa lực pháo chính và khả năng mang tên lửa.

Những giới hạn đã dẫn đến việc phát triển một tổ hợp lai, trong tổ hợp mới này tên lửa được bắn đi từ nòng của khẩu pháo chính của xe tăng. Thế hệ đầu tiên của khái niệm này là xe tăng Obiekt 775, trang bị với một khẩu pháo nòng trơn 125 mm có thể bắn các đạn phản lực không dẫn hướng nổ mạnh, hoặc đạn dẫn hướng điều khiển vô tuyến. Đạn dẫn hướng có tên gọi Rubin (Ruby) và đạn không dẫn hướng có tên gọi là Bur (Drill). Xe tăng có thể mang được 24 tên lủa Rubin và 48 đạn phản lực Bur. Dự án này thất bại do đầu nổ lõm của Rubin không có hiệu quả như mong muốn, và còn có lo lắng về việc đường chỉ huy tên lửa có thể bị gây nhiễu.

Sự phát triển tiếp tục trong thập niên 1960 nhưng nó không được hoàn thành cho đến thập niên 1970, khi sự chú ý một cách nghiêm túc về khái niệm này đã được thực hiện lần nữa. Điều này có thể do 3 yêu tố:
 Hoa Kỳ phát triển một tổ hợp pháo tên lửa 152 mm cho xe tăng M551 Sheridan và M60A2.
 Việc phát triển các tên lửa chống tăng của NATO như tổ hợp TOW và Euromissile HOT, đã có độ chính xác cao hơn với mục tiêu ở xa so với các khẩu pháo xe tăng cùng thời.
 Các mối đe dọa của trực thăng như AH-1 Cobra. Các tên lửa có thể bảo vệ chống lại các trực thăng bay lơ lứng.

Việc phát triển thế hệ thứ hai của các đạn dẫn hướng bắn từ ống phóng của Liên Xô bắt đầu vào thập niên 1970. Tổ hợp tên lửa Kobra có cuộc cạnh tranh với tổ hợp Gyurza dẫn hướng hồng ngoại. Tổ hợp Gyurza dẫn hướng hồng ngoại đã bộc lộ một số vấn đề và do đó Kobra đã được đưa vào sản xuất. 9K112 đã được trang bị trên xe tăng mới T-64B vào năm 1976. T-80B cũng được trang bị tổ hợp này. Tổ hợp Gyurza tiếp tục được phát triển, nó đã bỏ hệ dẫn hướng hồng ngoại mà thay bằng dẫn hướng chỉ huy vô tuyến - tỏ hợp này sau đó đã phát triển thành Shturm hay AT-6 Spiral.

Giá mỗi quả tên lửa vào năm 1976 là khoảng 5.000 rúp, khá đắt so với đạn pháo thông thường (một động cơ diesel cho xe tăng thời đó có giá 9.000 rúp, một chiếc T-64A có giá 143.000 rúp), do vậy nó chỉ được ưu tiên trang bị cho những loại xe cao cấp như T-64B và T-80 (mỗi xe cũng thường chỉ trang bị 4 tên lửa) Sau này, khi công nghệ phát triển hơn thì loại tên lửa này mới được trang bị cho xe tăng T-72B (năm 1985)

Miêu tả

Tên lửa 9M112 Kobra gồm 2 phần:
 Phần đầu 9M43 - gồm đầu nổ lõm 9M129 và động cơ hành trình 9D129.
 Phần đuôi 9B447 - gồm bộ ắc quy, cánh điều khiển bay, nguồn sáng cho hệ dẫn hướng từ xe tăng bám và điều khiển tên lửa; và một anten nhỏ để nhận lệnh từ xe tăng.
2 phần riêng biệt được cất trong thiết bị nạp đạn tự động của xe tăng theo cách tương tự như đạn 125 mm thông thường.

Tên lửa có thể được phóng bằng một trong ba chế độ:
 Chế độ thường - khẩu pháo được nâng lên 3 độ trên đường ngắm để giảm lượng bụi sinh ra khi phóng tên lửa. Điều này là quan trọng để xe tăng có thể nhìn thấy cả mục tiêu và nguồn sáng ở phía sau tên lửa, để có thể dẫn hướng tên lửa đến mục tiêu. Hệ thống tên lửa sử dụng kiểu dẫ hướng SACLOS, tất cả xạ thủ phải giữ tâm ngắm trên mục tiêu và hệ thống điều khiển hỏa lực 1A33 sẽ tạo hiệu chỉnh hướng bay của tên lửa, tín hiệu sẽ được phát đến tên lửa. Độ chính xác trong 4000m là khoảng 80% trong chế độ này.
 Chế độ đường đạn - khẩu pháo được nâng lên 3 độ trên đường ngắm. Tên lửa sau đó bay 3–5 m trên đường ngắm của xạ thủ, rơi xuống dưới đường ngắm trước khi đến mục tiêu. Chế độ bắn này giảm lượng bụi gây ra bởi tên lửa khi bay, giảm sự rủi ro hệ dẫn hướng mất liên lạc với tên lửa.
 Chế độ khẩn cấp - chế độ chỉ được sử dụng nếu mục tiêu bất ngờ xuất hiện trong tầm 1000m và tên lửa đã được nạp sẵn sàng phóng. Khẩu pháo lúc này chỉ ở cung 40 phút trên đường ngắm đến mục tiêu, và đường chỉ huy được kích hoạt sớm. Xác suất trúng thấp hơn ở chế độ này.

Tên lửa có vận tốc đầu nòng là 125 m/s, sau đó tăng lên tới tối đa 800 m/s, nhưng trung bình thường là 350–400 m/s. Thời gian bay đạt 4000 m là khoảng 9 đến 10 giây. Tên lửa có một đầu đạn HEAT đơn 4.5 kg, đầu đạn này có thể xuyên thủng giáp RHA 600 mm

Quốc gia sử dụng

Tham khảo

 Hull, A.W., Markov, D.R., Zaloga, S.J. (1999). Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present. Darlington Productions. ISBN 1-892848-01-5.
 Janes Armour and Artillery 2005-2006, ISBN 0-7106-2686-X

Liên kết ngoài

Tên lửa điều khiển chống tăng thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa chống tăng Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa Nga