title: Hiệp sĩ Teuton

text:
Dòng Huynh đệ Nhà Teuton Thánh Mẫu tại Jerusalem (tên chính thức tiếng Latinh: Ordo domus Sanctæ Mariæ Theutonicorum Hierosolymitanorum; tiếng Đức: Orden der Brüder vom Deutschen Haus St. Mariens in Jerusalem), thường gọi tắt Huynh đệ Teuton (Deutscher Orden, Deutschherrenorden hay Deutschritterorden) là một giáo binh đoàn gốc Đức thời Trung Cổ được thành lập vào cuối thế kỷ 12 ở Acre, vùng Levant với mục đích trợ giúp các Kitô hữu hành hương tới Thánh Địa và thiết lập các bệnh xá. Trong suốt thời kỳ Trung Cổ, đây là một Giáo binh đoàn Thập tự chinh, gồm những hiệp sĩ mặc áo choàng trắng với chữ thập đen, còn ngày nay là một dòng tu Công giáo thuần túy tôn giáo, trụ sở đặt tại thành Viên, nước Áo. Thành viên của giáo đoàn được gọi là Hiệp sĩ Teuton hoặc Hiệp sĩ dòng German.

Giáo đoàn Trung cổ này đã đóng một vai trò đặc biệt ở vùng Trung Đông, quản lý thuế cảng ở Acre. Sau khi lực lượng Cơ đốc giáo bị đánh bại ở Trung Đông, Giáo binh đoàn dời về Transilvania vào năm 1211 để họp binh với quân Hungary chống lại dân Cuman. Họ đã bị trục xuất vào năm 1225 sau khi được cho là đã cố tình đặt chính mình dưới chủ quyền của Giáo hoàng thay vì của Hungary.

Sau khi văn kiện Con bò vàng của Rimini được Hoàng đế Friedrich II ban hành, vị Hoàng đế của Đế quốc La Mã Thần thánh này cùng với Đại Thống lĩnh Hermann von Salza và Công tước Konrad của Masovia phát động cuộc xâm lược vùng "Cựu Phổ" vào năm 1226 để buộc người dân vùng Cựu Phổ vùng Baltic phải theo đạo Cơ đốc. Các Hiệp sĩ, sau đó, đã bị tố cáo là vi phạm luật lệ Ba Lan vì cố tình tạo ra một giáo bang độc lập (tiếng Đức: Deutschordensland). Giáo đoàn đã đánh mất mục đính chính của mình tại châu Âu, khi đất nước láng giềng là Litva chấp nhận theo đạo Cơ đốc. Một khi đã được củng cố ở Phổ, Giáo đoàn bắt đầu nhúng tay vào những chiến dịch chống lại các nước láng giềng theo đạo Cơ đốc, Vương quốc Ba Lan, Đại Công quốc Litva và Cộng hòa Novgorod (sau khi sáp nhập binh đoàn Livonia). Cũng như lực lượng phong kiến của mình, giáo binh đoàn này có một nền kinh tế thành thị mạnh, đã thuê nhiều thương nhân từ khắp châu Âu, và trở thành một thế lực hải quân mạnh nhất ở biển Baltic lúc bấy giờ.

Vào năm 1410, liên quân Ba Lan - Litva đã đánh bại Giáo binh đoàn và làm giảm thế lực quân sự của họ trong trận đánh tại Grunwalt (Tannenberg). Giáo binh đoàn đã dần dần suy yếu cho đến năm 1525 khi Đại Thống lĩnh Albert của xứ Brandenburg thoái vị và cải đạo, đi theo học thuyết Lute, để trở thành Công tước xứ Phổ. Các Đại Thống lĩnh khác tiếp tục nắm chủ quyền trên những vùng đất quan trọng của Giáo binh đoàn ở Đức và những nơi khác cho đến năm 1809, khi bị Hoàng đế Pháp là Napoléon Bonaparte ra lệnh giải tán và Giáo binh đoàn mất hết những vùng đất thế tục của nó. Giáo binh đoàn vẫn tiếp tục tồn tại, do Vương triều Habsburg đứng đầu, trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, và đến tận ngày nay vẫn còn hoạt động chủ yếu với những mục tiêu từ thiện ở Trung Âu.

Lịch sử

Thành lập
Vào năm 1143, Giáo hoàng Cêlestinô II ra lệnh cho các hiệp sĩ quản lý các tu viện ở thành Jerusalem dung hòa mối quan hệ giữa các hiệp sĩ thánh chiến và vô số người hành hương, những người không có chung tiếng nói. Tuy nhiên Giáo hoàng cũng ra lệnh rằng các trưởng tu viện nên là người Đức. Nhờ đó các tổ chức tôn giáo của người Đức phát triển mạnh trong suốt thế kỷ 12 ở Palestine.

Sau khi Jerusalem thất thủ năm 1187, các lái buôn ở Lübeck và Bremen đã đề nghị thành lập một tổ chức cứu tế trong thời gian diễn ra cuộc vây hãm Acre năm 1190. Vào năm 1192, Giáo hoàng Cêlestinô II công nhận Hội. Dựa trên các Hiệp Sĩ Đền Thánh, Hội dần trở thành một tổ chức quân sự với sự chỉ huy của các thống lĩnh, tiến hành thánh chiến theo lệnh của Giáo hoàng và bảo vệ vùng đất thánh khỏi quân Hồi giáo của người Saracen. Dưới thời thống lĩnh Hermann von Salza (1209-1239) thì các hoạt động của Hội không còn là giúp đỡ người hành hương nữa mà là một thế lực quân sự.

Từ Acre, các hiệp sĩ phong kiến giành được Montfort (Starkenberg), ở phía đông bắc Acre vào năm 1220. Lâu đài này án ngữ con đường giữa Jerusalem và Địa Trung Hải. Vào năm 1271, quân Hồi giáo giành lại quyền kiểm soát Montfort. Hội cũng có một lâu đài ở Tarsus. Hội nhận sự trợ giúp từ Đế quốc La Mã Thần thánh (ngày nay là Đức và Ý), Hy Lạp, Palestine.

Hoàng đế La Mã Thần thánh Friedrich II phong tước vương cho người bạn thân của mình là Hermann von Salza, cho phép ông có quyền đàm phán với các Vương công khác có thâm niên hơn một cách ngang bằng. Khi Friedrich II lên ngôi vua của Jerusalem năm 1225, các Hiệp sĩ phong kiến Teuton đã hộ tống ông ở nhà thờ Thánh Sepulchre; von Salza đã đọc bản tuyên bố của Hoàng đế bằng cả hai thứ tiếng Pháp và Đức. Tuy nhiên các hiệp sĩ phong kiến Teuton không bao giờ có được ảnh hưởng ở Outremer (vùng lãnh thổ được thiết lập sau cuộc Thập Tự Chinh thứ nhất) như các hiệp sĩ dòng Đền và hiệp sĩ Cứu tế.

Vào năm 1211, vua nước Hungary là Andrew II chấp thuận sự phục vụ của họ và ban cho họ vùng đất Burzenland ở Transilvania. Andrew gặp rắc rối trong thỏa thuận hôn nhân giữa con gái mình và con trai của Hermann, lãnh chúa của Thuringia, người có chư hầu là cả gia đình Hermann von Salza. Dưới sự chỉ huy của Theoderich, Hội đã phòng thủ Hungary trước sự tấn công của người láng giềng Cuman và cho người Đức mới đến định cư ở giữa những người Đức gốc sống ở Transilvania (tức Transilvania Saxons) từ lâu. Vào năm 1224, các Hiệp sĩ cầu xin Giáo hoàng Hônôriô III cho phép họ được đặt dưới sự chỉ huy của giáo hội thay vì vua Hungary. Tức giận và lo sợ trước sự lớn mạnh của các hiệp sĩ, Andrew II đã trục xuất họ khỏi Hungary, mặc dù vậy những người di dân mới đến vẫn được phép ở lại.

Phổ

Vào năm 1226, Konrad I - Bá tước của xứ Masovia ở miền tây-trung Ba Lan kêu gọi các Hiệp sĩ bảo vệ lãnh thổ của ông và chinh phạt những kẻ tà đạo xứ Phổ, ông cho phép các Hiệp sĩ sử dụng vùng đất Chelmno để làm bàn đạp cho chiến dịch. Đây là thời điểm để mở rộng ảnh hưởng cuộc thập tự chinh về phía tây châu Âu. Hermann von Salza xem vùng Phổ như là nơi thích hợp để huấn luyện chiến tranh cho các hiệp sĩ của mình chống lại quân Hồi giáo ở vùng đất thánh. Hoàng đế Friedrich II trao cho Hội Teuton đặc quyền chinh phạt và chiếm đóng vùng đất Phổ xưa, bao gồm cả Chelmno, dưới danh nghĩa Giáo hoàng. Vào năm 1235, các Hiệp sĩ Teuton hợp nhất với Dobrzyń, một tổ chức nhỏ do Bá tước Konrad thành lập trước đó.

Cuộc chinh phục xứ Phổ diễn ra đẫm máu trong suốt hơn 50 năm trời. Những người dân Phổ không chịu cải đạo đều bị nô dịch, giết chết hay lưu đày. Cuộc chiến tranh giữa các Hiệp sĩ và xứ Phổ rất tàn khốc. Biên niên sử xứ Phổ ghi lại "những người bị bắt bị nướng chín như hạt dẻ, ngay trước các đền thờ địa phương". Còn những người Phổ theo đạo Thiên Chúa thì được đối xử như những người di dân từ Đế quốc La Mã Thần thánh. Việc cải đạo lúc đầu chỉ là hình thức, thỉnh thoảng ]nó còn không cần có lễ rửa tội.

Hội cai trị vùng Phổ dưới danh nghĩa Giáo hoàng và Đế quốc La Mã Thần Thánh, giống như các hiệp sĩ Cứu tế ở Rhodes và sau đó là Malta.

Để khắc phục những thiệt hại trong dịch bệnh và bù đắp số dân bị chết, Hội khuyến khích dân nhập cư đến từ Đức trong Đế quốc La Mã Thần Thánh (hầu hết là người Đức, Bỉ, Hà Lan và Ba Lan). Dân nhập cư bao gồm cả quý tộc, dân thành thị và nông dân, kể cả những người Phổ đã bị đồng hóa. Dân nhập cư xây dựng các thị trấn và thành phố trên nền cũ của người Phổ xưa. Bản thân Hội cũng xây dựng các lâu đài để đối phó với những cuộc khởi nghĩa của nhân dân Phổ, và để tiếp tục tấn công xứ Litva và Ba Lan trong các thế kỷ 14-15. Vào năm 1237, các Hiệp sĩ Teuton lăm le đánh vùng Livonia. Mục tiêu kế tiếp là sáp nhập Chính Thống giáo Đông phương của Nga vào Giáo hội La Mã. Nhưng sau khi các Hiệp sĩ bị Vương công Aleksandr Yaroslavich Nevsky xứ Novgorod đánh tan tác trong trận chiến hồ Peipus thì kế hoạch này bị xếp xó.

Chống lại Litva
Các Hiệp sĩ Teuton bắt đầu hướng các chiến dịch quân sự của họ vào Litva sau sự sụp đổ của vương quốc Jerusalem ở Acre năm 1291. Các Hiệp sĩ chuyển tổng hành dinh của họ tới kinh thành Viên, từ đó lập kế hoạch chiếm lại vùng đất thánh. Bởi vì xứ Litva cho đến cuối thế kỷ thứ 14 vẫn là một quốc gia chưa theo đạo Thiên Chúa, muộn hơn nhiều so với các nước khác ở phía đông châu Âu, nên các Hiệp sĩ ở các nước như Anh và Pháp đã tham gia các chiến dịch tấn công xứ Litva.

Cuộc chiến giữa Hội và xứ Litva rất ác liệt. Các tín đồ Thiên Chúa giáo xem những người không theo đạo như những kẻ phi nghĩa. Việc nô dịch người không theo đạo được chấp nhận, đồng thời việc chinh phục nhân dân Phổ bản xứ đòi hỏi cần có tiền bạc và đất đai nên các hiệp sĩ thường bắt những người không theo đạo ở Litva lao dịch. Nhà thơ người Áo Peter Suchenwirt đã mô tả cách đối xử của những hiệp sĩ với những người không theo đạo như những con chó săn (just like hunting dogs).

Chống lại Ba Lan
Cuộc tranh chấp về quyền kế thừa Công tước xứ Pomerelia đã đẩy Hội đến những xung đột vào đầu thế kỷ 14. Bá tước xứ Brandenburg muốn làm Công tước sau khi vua Ba Lan là Wenceslaus qua đời vào năm 1306. Công tước Władysław I thì xem nó như sự kế thừa từ Przemysław II nhưng bị các quý tộc xứ Pomerelia phản đối. Họ yêu cầu sự giúp đỡ từ xứ Brandenburg, để rồi bị xâm chiếm toàn bộ lãnh thổ ngoại trừ thành trì Danzig (Gdańsk) năm 1308. Bởi vì Władysław không thể đến phòng thủ thành Danzig nên đã thuê các Hiệp sĩ Teuton do Siegfried von Feuchtwangen lãnh đạo để đẩy lùi quân Brandenburg.

Các Hiệp sĩ dưới sự chỉ huy của Heinrich von Plötzke đã đánh đuổi quân Brandenburg khỏi thành Danzig vài tháng 9 năm 1308. Thống lĩnh von Plötzke yêu cầu Władysław thanh toán 1 vạn mark, nhưng các Công tước Ba Lan chỉ đồng ý trả có 300. Sau đó các Hiệp sĩ Teuton chiếm giữ toàn bộ thành phố Danzig, làm gia tăng sự bất mãn trong thành phố này. Vào tháng sau, họ đàn áp đãm máu một cuộc nổi loạn. Theo Hiệp ước Soldin, các hiệp sĩ Teuton chiếm lĩnh được Danzig, Schwetz (Świecie), Dirschau (Tczew) và hậu phương của họ từ các bá tước thay cho 1 vạn mark vào ngày 13 tháng 9 năm 1309.

Việc chiếm đóng xứ Pomerelia cho phép Hội tiếp xúc với biên giới Đế quốc La Mã Thần thánh. Cuộc thập tự chinh giúp tăng cường khả năng di chuyển từ lãnh thổ của Đế quốc La Mã Thần thánh ở Hither Pomerania (miền tây Pomerania) qua Pomerelia đến Prussia, trong khi con đường từ Ba Lan đến biển Baltic đã bị chặn lại. Người Ba Lan là đồng minh trong cuộc chiến với những kẻ tà giáo Phổ và Litva, nhưng việc chiếm đoạt xứ Pomerelia khiến cho nước này trở thành kẻ thù của Hội.

Việc chiếm lĩnh thành phố Danzig đáng dấu một giai đoạn mới trong lịch sử của các hiệp sĩ Teuton. Sự khủng bố và triệt tiêu quyền lực của các Hiệp Sĩ Đền Thánh vào năm 1307 khiến các hiệp sĩ Teuton lo lắng, nhưng việc chiếm được Pomerelia khiến họ có thể di dời tổng hành dinh vào năm 1309 từ thành Viên đến Marienburg (Malbork), bên bờ sông Nogat, ngoài tầm kiểm soát của các thế lực giáo sĩ. Giáo hoàng bắt đầu điều tra về các hiệp sĩ, nhưng Hội đã đề phòng với các luật gia. Trong suốt cuộc chiến với xứ Litva, các hiệp sĩ phải đối đầu với sự trả thù của Ba Lan và những đe doạ pháp lý từ Giáo hoàng.

Hiệp ước Kalisz vào năm 1343 chấm dứt cuộc chiến giữa các hiệp sĩ Teuton và Ba Lan. Các Hiệp sĩ mất những vùng đất Kuyavia và Dobrzyń về tay Ba Lan, nhưng lại có được Culmerland với Pomerelia và Danzig.

Thời đỉnh cao

Vào năm 1337, Hoàng đế Ludwig IV ban cho Hội đặc quyền chinh phạt toàn bộ xứ Litva và Nga. Dưới thời cầm quyền của Đại Thống lĩnh Winrich von Kniprode (1351 - 1382) thanh thế của Hội lên tới đỉnh cao và có rất nhiều nhà quý tộc cũng như Thập Tự Quân của châu Âu. Vào năm 1370, các Hiệp sĩ của Đại Thống lĩnh Kniprode đại phá quân Litva trong trận đánh tại Rudau. Ông trở thành một trong những vị Đại Thống lĩnh kiệt xuất nhất trong lịch sử Hội Hiệp sĩ Teuton, đã chứng kiến giai đoạn bành trướng của Hội.

Vua Thuỵ Điển là Albert nhượng vùng Gotland cho Hội như là vật thế chấp để quét sạch bọn cướp biển "Vitaliebröderna" khỏi hòn đảo chiến lược này. Cuộc tấn công dưới sự chỉ huy của Đại Thống lĩnh Konrad von Jungingen đã chiếm được hòn đảo, đồng thời quét sạch bọn cướp biển "Vitaliebröderna" ra khỏi Gotland cũng như biển Baltic.

Vào năm 1386, Công tước Jogaila của xứ Phổ cải đạo Thiên Chúa và cưới Nữ hoàng Jadwiga của Ba Lan, sau đó ông lấy Vương hiệu là Władysław II Jagiełło và trở thành vua Ba Lan. Việc này tạo ra một mối liên kết giữa hai quốc gia và là đối thủ mạnh mẽ đối với các Hiệp sĩ Teuton. Ban đầu Hội làm cho Jagiello và người anh họ Vytautas đối đầu nhau. Nhưng chiến lược này đã thất bại khi Vytautas nghi ngờ Hội có kế hoạch thôn tính lãnh thổ của mình.

Lễ cải đạo của Jagiello chính thức đưa xứ Litva thành nước theo Thiên Chúa giáo. Mặc dù nguồn gốc cuộc chiến giữa Hội và xứ Phổ với Litva đã được giải quyết do hai nước này đã trở thành những nước theo Thiên Chúa giáo, nhưng cuộc chiến tranh vẫn tiếp tục. Vào băm 1397, Liên minh Lizard được một quý tộc Ba Lan ở Culmerland sang lập để đối kháng với Hội.

Sự sụp đổ
Vào năm 1410, trong trận đánh tại Grunwald (còn được biết đến với tên gọi trận Tannenberg), liên quân Ba Lan – Litva, do vua Władysław II Jagiełło và Vytautas chỉ huy, đã đánh bại các Hiệp sĩ Teuton. Đại Thống lĩnh Ulrich von Jungingen và phần lớn chức sắc cao cấp của Hội đã hy sinh (50 trong tổng số 60). Liên quân Ba Lan – Litva sau đó đã vây hãm vùng Marienburg nhưng bị Heinrich von Plauen và quân trấn thủ đẩy lui. Sau thắng lợi tại Marienburg, Heinrich von Plauen truyền lệnh cho ba quân truy kích quân Ba Lan trên đường rút của họ, và tái chiếm tất cả các pháo đài (ngoại trừ những pháo đài ở vùng biên giới Phổ - Ba Lan) vào tháng 10 năm 1410. Khi Hiệp ước Thorn lần thứ nhất được ký năm 1411, Hội vẫn giữ được phần lớn lãnh thổ, mặc dù vậy danh tiếng về những chiến binh vô địch đã bị phá huỷ.

Trong khi Ba Lan và Litva không ngừng lớn mạnh thì Hội Hiệp sĩ Teuton lại suy yếu dần. Họ buộc phải đánh thuế cao để trả những khoản bồi thường lớn. Đại Thống lĩnh Heinrich von Plauen bị lật đổ bởi Michael Küchmeister von Sternberg. Nhưng vị Đại Thống lĩnh mới cũng không thể cứu vãn Hội. Sau cuộc chiến tranh Gollub, Hội mất vài vùng nhỏ ở biên giới và không thừa nhận các yêu sách của Samogitia trong Hiệp ước Melno năm 1422. Các hiệp sĩ người Áo và Bayern thù hằn với những người đến từ Rhineland, cũng như tranh cãi với những người Đức nói tiếng Sachsen về cấp bậc. Các vùng đất Phổ ở phía tây thung lũng sông Vistula và Neumark bị người Hussite tàn phá. Các hiệp sĩ được cử đến để chống lại những kẻ xâm lược nhưng họ đã thua trước bộ binh Bohemia. Các hiệp sĩ cũng phải chấp nhận thất bại trong cuộc chiến tranh với Ba Lan (1431-1435).

Vào năm 1454, Liên hiệp Phổ, gồm các quý tộc nhỏ và thị dân, nổi lên chống lại Hội, bắt đầu Cuộc chiến 13 năm. Theo Hiệp ước Thorn lần thứ hai (1466), Hội công nhận quyền thống trị của vua Ba Lan với miền đông Phổ trong khi vẫn giữ cho miền tây Phổ khỏi ảnh hưởng của Ba Lan. Lâu đài Marienburg được trao cho những tay lính đánh thuê nên Hội chuyển cơ sở về Königsberg ở Sambia.

Sau thất bại trong một cuộc chiến tranh khác với Ba Lan, Hội rút khỏi Phổ khi thống lĩnh Albert xứ Brandenburg cải sang đạo Tin Lành năm 1525. Ông được vua Ba Lan là Sigismund I thừa nhận là Công tước của xứ Phổ, chư hầu của Vương quốc Ba Lan.

Mặc dù đã mất phần lớn lãnh thổ Phổ, Hội vẫn kiểm soát các vùng đất bên trong Đế quốc La Mã Thần Thánh và xứ Livonia. Nhiều thuộc địa đã sụp đổ trong cuộc chiến tranh Nông dân Đức từ năm 1524 cho đến năm 1525. Các lãnh thổ của Livonia sau đó bị chia ra. Vào năm 1561, thống lĩnh xứ Livonia là Gotthard Kettler chuyển về phía nam, trở thành Công tước xứ Courland, cũng là chư hầu của Ba Lan.

Sau khi mất xứ Phổ năm 1525, hội tập trung vào các thuộc địa của họ trong Đế quốc La Mã Thần Thánh. Vì họ không nắm giữ các lãnh thổ liền kề nhau, nên họ phát triển hệ thống quản lý 3 tầng: đất đai được gộp vào một lãnh thổ nhỏ do một chỉ huy (Komtur) quản lý. Vài lãnh thổ nhỏ được kết hợp thành một lãnh thổ lớn hơn (bailiwick) do Landkomtur quản lý. Tất cả lãnh địa của các hiệp sĩ đều phụ thuộc vào thống lĩnh ở Bad Mergentheim. Nhìn chung có tất cả 12 bailiwick: Thuringia, Alden Biesen (ngày nay là Bỉ), Hesse, Saxony, Westphalia, Franconia, Koblenz, Alsace-Burgundy, An der Etsch und im Gebirge (Tyrol), Utrecht, Lorraine, and Áo. Bên ngoài lãnh thổ Đức có các bailiwick: Sicilia, Apulia, Lombardy, Bohemia, "Romania" (Hy Lạp), và Armenia-Cyprus. Dần dần Hội mất kiểm soát với các lãnh thổ này, cho đến 1810 thì chỉ còn các bailiwick ở Tyrol và Áo.

Sau sự thoái vị của Albert, Walter von Cronberg trở thành thủ lĩnh Đức năm 1527 rồi Hộ Quốc công xứ Phổ và Đại Thống lĩnh năm 1530. Hai chức danh này được Hoàng đế Karl V gộp lại năm 1531, thành Hoch- und Deutschmeister, ngang hàng với các Vương hầu của Đế quốc La Mã Thần thánh. Vị thống lĩnh mới ngự tại Mergentheim ở Württemberg, nơi bị tấn công trong suốt cuộc chiến tranh Nông dân. Hội cũng giúp Hoàng đế Karl V chống lại Liên minh Schmalkaldic. Sau Hòa ước Augsburg năm 1555, có những thành viên của Hội cải đạo Tin Lành, mặc dù phần lớn vẫn còn theo Thiên Chúa giáo.

Các thống lĩnh, thường là người trong các gia tộc lớn ở Đức (sau năm 1761 thì là thành viên của Vương triều nhà Habsburg-Lorraine), tiếp tục nắm giữ quyền lực to lớn ở Đức. Các Hiệp sĩ Teuton từ Đức, Áo và Bohemia luôn là tướng lĩnh chỉ huy các tay lính đánh thuê trong cuộc chiến tranh với Đế quốc Ottoman của người Thổ Nhĩ Kỳ. Lịch sử quân sự của Hội chấm dứt năm 1809, khi Hoàng đế Pháp là Napoléon Bonaparte ra lệnh giải tán Hội, và Hội bị mất các lãnh địa vào tay chư hầu của Napoléon và đồng minh.

Ngày nay
Hội tiếp tục tồn tại ở Áo, ngoài phạm vi của Napoléon. Vào năm 1834, Hội lấy tên là Deutscher Ritterorden (Dòng tu Hiệp sĩ Đức). Bắt đầu từ 1804, Hội được dẫn dắt bởi các thành viên của triều đại nhà Habsburg cho đến năm 1923 thời thống lĩnh - Đại Công tước Eugen.

Vào năm 1929, Hội trở thành tổ chức đức tin Giáo hội Công giáo Rôma, lấy tên là Deutscher Orden (Dòng tu Đức). Sau khi nước Áo bị phát xít Đức xâm lược, Hội bị xóa sổ trong các năm 1939 - 1945, mặc dù phát xít Đức vẫn lấy hình ảnh của các hiệp sĩ Teuton thời Trung Cổ cho mục đích tuyên truyền. Tuy nhiên Hội đã hồi sinh ở Ý và được thành lập lại ở Đức năm 1945.

Cuối thập kỷ 90, Hội trở thành một tổ chức từ thiện, bảo trợ cho các dự án du lịch và khảo cổ ở Israel và các vùng lãnh thổ của Palestine. Vào năm 2000, Hội lâm vào tình trạng nợ nần và phải ngừng các hoạt động. Cuộc điều tra của ủy ban đặc biệt Bayern từ năm 2002 cho đến năm 2003 đã không đưa ra được kết quả cuối cùng.

Hiện tại Hội có xấp xỉ 1.000 thành viên, gồm 100 giáo sĩ, 200 sơ, và 700 người cộng tác. Trong khi các giáo sĩ được tổ chức trong 6 khu vực (Áo, Séc, Đức, Ý, Slovakia, và Slovenia) và đưa ra các lời khuyên tinh thần thì các sơ lại quan tâm đến bệnh tật và tuổi tác. Các phụ tá hoạt động ở Áo, Bỉ, Séc, Đức và Ý. Nhiều giáo sĩ quan tâm đến các cộng đồng nói tiếng Đức bên ngoài Đức và Áo, đặc biệt là ở Ý và Slovenia. Thống lĩnh hiện nay của Hội là Frank Bayard. Thống lĩnh của Hội hiện sinh sống ở nhà thờ Deutschordenskirche tại thành Viên cổ kính. Gần Stephansdom ở thủ đô Viên là kho bạc của Hội. Từ năm 1996, cũng có một bảo tàng về các Hiệp sĩ Teuton tại Bad Mergentheim ở Đức, nơi năm xưa các vị thống lĩnh cư ngụ trong khoảng 1525 - 1809.

Ảnh hưởng đối với chủ nghĩa dân tộc Đức
Mãi đến năm 1656, Tuyển hầu tước xứ Brandenburg kiêm Công tước xứ Phổ là Friedrich Wilhelm I thân chinh thống lĩnh 8500 quân tinh nhuệ đại phá quân Ba Lan đông đảo hơn hẳn trong trận đánh lớn tại Warszawa. Vào năm 1660, xứ Brandenburg toàn thắng, lấy được vùng Đông Phổ và giành được độc lập toàn vẹn cho xứ Phổ - xứ này không còn là chư hầu của Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva nữa. Vào năm 1701, Tuyển hầu tước xứ Brandenburg thiết lập Vương quốc Phổ, nên kiêm luôn "Vua ở Phổ". Vào năm 1772, vua nước Phổ là Friedrich II Đại Đế chinh phạt được đất đai của Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva, nhưng ông không tuyên truyền dựa trên nền tảng dân tộc, không nhắc lại cái thời đại xa xưa của các Hiệp sĩ Teuton để lý giải việc chiếm đóng của ông.<ref name="Clark233">Christopher M. Clark, Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947</ref>

Vua Friedrich II Đại Đế khác với chủ nghĩa dân tộc Đức sau này. Cụ thể hơn, các nhà dân tộc chủ nghĩa Đức thường lấy hình ảnh của các Hiệp sĩ Teuton, đặc biệt trong phạm vi các vùng đất chinh phục được từ các quốc gia láng giềng ở phía đông và xung đột với các nước tộc Slav. Nhà sử học Heinrich von Treitschke thường lấy hình ảnh của các Hiệp sĩ Teuton để đề cao dân tộc Đức và bài trừ Ba Lan. Trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Quân đội Đức đại phá quân Nga trong một trận đánh lớn tại vùng Đông Phổ vào năm 1914, và họ đã đặt tên cho đại thắng này là trận Tannenberg, để coi đây là sự báo thù của dân tộc Đức đối với chiến bại tại Tannenberg lần thứ nhất vào năm 1410 trước tộc Slav.Christopher M. Clark, Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947, trang 658 Sau này, Đức Quốc xã cũng lấy hình ảnh của các Hiệp sĩ Teuton (và cả ông vua anh dũng Friedrich II Đại Đế) để tuyên truyền.

 Huy hiệu của Hiệp sĩ Teuton

 Xem thêm
 Hiệp sĩ dòng Đền
 Hiệp sĩ Cứu tế
 Hiệp sĩ dòng Thánh Lazarus

 Chú thích

 Thư mục
 Davies, Norman, God's playground: a history of Poland in two volumes, Oxford University Press, 2005. ISBN 0-19-925339-0.
 Urban, William. The Teutonic Knights: A Military History. London: Greenhill Books, 2003 (hardcover, ISBN 1-85367-535-0).
 Reviewed by Alan V. Murray in the War in History'', Vol. 13, Issue 3. (Nov., 2006), pp. 385–387.

 Clark, Christopher M. Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947. Harvard University Press, 2006 (ISBN 0-674-02385-4).
 Stephen Klimczuk, Gerald Warner, Secret Places, Hidden Sanctuaries: Uncovering Mysterious Sights, Symbols, and Societies, Sterling Publishing Company, Inc., 2009. ISBN 1-4027-6207-0.

Liên kết ngoài

 The order's homepage in Germany
 The order's homepage in Austria
 Current photos and history of the order´s towns and castles in Eastern Europe
 Chivalric Orders.org
 Territorial extent of the Teutonic Knights in Europe (map)
 An Historical Overview of the Crusade to Livonia , by William Urban
 "The Early Years of the Teutonic Order", by William Urban
 The Bailiwick of Utrecht of the Teutonic Order, by Guy Stair Sainty
 Castle in Bad Mergentheim
 History of the priests of the Order

Lịch sử Áo
Lịch sử Đức
Lịch sử Litva
Lịch sử Ba Lan
Khởi đầu năm 1190


title: Danh sách vũ khí hiện đại

text:
Danh sách vũ khí hiện đại là danh sách của các loại vũ khí đang được nghiên cứu, phát triển và được sản xuất trên thế giới.

Danh sách theo nước

Xem tại trang Danh sách vũ khí hiện đại theo nước

Danh sách theo chủng loại

Xem tại trang Danh sách vũ khí hiện đại theo loại

Danh sách theo tên

 Súng pháo tự động của Nga 2A42 cỡ 30 mm
 Tên lửa vác vai 9K38 Igla loại đất đối không của Nga. NATO gọi là SA-18 Grouse.
 Súng pháo tự động của Anh ADEN 25 cỡ 25 mm và ADEN Mk 4 cỡ 30 mm.
 Dàn phóng lựu tự động AGS-17 của Nga.
 Súng trường tấn công M16A4 của Hoa Kỳ
 Súng trường AK5
 Súng trường AK-47
 Súng AK-74 của Nga
 Súng AN-94 của Nga
 Súng AK-101
 Súng shotgun Benelli M4 Super 90 của Ý
 Súng lục Beretta 92F/FS cỡ 9 mm của Mỹ tương tự như loại M9
 Tên lửa chống tăng BGM-71 TOWtrong trang bị của Hoa Kỳ
 Súng trường C7 của Canada
 Súng trường C8 của Canada
 Súng pháo Colt Mk 12 cỡ 20 mm của Hoa Kỳ
 Súng ngắn Colt Model 1911 cỡ 0,45 của Hoa Kỳ tương tự như loại M1911
 Súng ngắn Desert Eaglecủa Quân đội Israel
 Súng SVD của Nga
 Súng Emerlec cỡ 30 mm trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ và xuất khẩu sang một số nước
 Súng tự động F1 20 mm cỡ 20 mm sản xuất tại Pháp
 Súng hạng nhẹ F89 của Úc
 Súng trường FAMAS của Quân đội Pháp
 Tên lửa vác vai loại đất đối không FIM-92 Stingercủa Hoa Kỳ
 Súng trường FN FAL của Bỉ
 Súng trường FN FNC của Bỉ
 Súng FN MAG của Bỉ
 Súng trường Galil của Israel
 Súng GAU-8/A Avenger cỡ 30 mm 7-nòng của Hoa Kỳ
 Súng GAU-12/U Equalizer cỡ 25 mm 5-nòng của Hoa Kỳ
 Súng GAU-13/A cỡ 30 mm 4-nòng của Hoa Kỳ
 Súng ngắn Glock của Áo
 Súng phóng lựu Heckler & Koch AG36 của Đức
 Súng trường Heckler & Koch G3 của Đức
 Súng trường Heckler & Koch G36 của Đức
 Súng phóng lựu Heckler & Koch GMG cỡ 40mm trong trang bị của Đức, Pháp, Hà Lan.
 Súng tự động Hispano-Suiza HS.404 cỡ 20 mm của Pháp
 Súng trường INSAS cỡ 5,56 mm
 Pháo cối 120 mm K6 120 mm của Israel
 Pháo cối 81mm L16 của Anh
 Súng M61 Vulcan cỡ 20 mm 6-nòng của Hoa Kỳ
 Pháo cối 120 mm M120 của Hoa Kỳ
 Súng M197 cỡ 20 mm 3-nòng của Hoa Kỳ
 Súng phóng lựu M203 cỡ 40mm của Hoa Kỳ
 Súng M230 Hoa Kỳ
 Súng M238 cỡ 30 mm của Hoa Kỳ
 Pháo cối 81mm M252 của Hoa Kỳ
 Súng ngắn Makarov PM của Nga
 Ống phóng rốc két chống tăng Matador của Singapore
 Súng máy Minigun loại 6 nòng bắn được 6.000 phát một phút
 Súng phóng lựu tự động Mk 19 cỡ 40mm của Hoa Kỳ.
 Súng trường QBZ-95 của Trung Quốc
 Súng RPK-74 của Nga
 Súng SA80 của Anh
 Súng SAR-21 của Singapore
 Hệ thống vũ khí M24 của Hoa Kỳ
 Súng SR-47 M4 của Nga
 Tên lủa vác vai Strela 2 của Nga. NATO gọi là SA-7"Grail".
 Tên lửa chống tăng TOW của Hoa Kỳ
 TAVOR 30 viên của châu Mĩ
 K2 30 viên của U.S.A
 SR-69 10 viên, có thể gắn ống ngắm, 2chế đọ bắn
 Dòng súng SCAR (Gồm SCAR-Light và SCAR-Heavy) của U.S.A
 TRG-21 5 viên, bắn nạp thủ công
 Barret họ AW50, nòng dài.

Xem thêm
 Danh sách vũ khí
 Danh sách pháo
 Kỹ thuật quân sự và trang bị
 Danh sách vũ khí cá nhân Hoa Kỳ
 Danh sách các loại súng

Tham khảo

Vũ khí hiện đại


title: Purgerot

text:
Purgerot là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Tipula adusta

text:
Tipula adusta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Phương trình trường Einstein

text:
Phương trình trường Einstein hay phương trình Einstein là một hệ gồm 10 phương trình trong thuyết tương đối rộng của Albert Einstein miêu tả tương tác cơ bản là hấp dẫn bằng kết quả của sự cong của không thời gian do có mặt của vật chất và năng lượng. Einstein là người đầu tiên công bố phương trình năm 1915 dưới dạng phương trình tenxơ, phương trình Einstein đặt độ cong của không-thời gian (biểu diễn bởi tenxơ Einstein) bằng với năng lượng và động lượng bên trong không thời gian đó (biểu diễn bởi tenxơ ứng suất-năng lượng).

Tương tự như cách các trường điện từ được xác định bằng các điện tích và dòng điện thông qua phương trình Maxwell, phương trình Einstein được sử dụng để xác định hình học của không-thời gian do sự có mặt của khối lượng-năng lượng và động lượng tuyến tính, theo đó chúng xác định lên tenxơ mêtric của không thời gian khi cho một sự sắp xếp ứng suất-năng lượng trong không thời gian. Mối liên hệ giữa tenxơ mêtric và tenxơ Einstein cho phép phương trình trường Einstein được viết dưới dạng tập hợp các phương trình vi phân riêng phần phi tuyến khi sử dụng theo cách này. Nghiệm của phương trình trường là các thành phần của một tenxơ mêtric. Quỹ đạo quán tính của các hạt và đường tia của các bức xạ (đường trắc địa) trong hình học không thời gian được tính toán nhờ sử dụng phương trình đường trắc địa.

Phương trình Einstein tuân theo định luật bảo toàn năng lượng-động lượng định xứ (cục bộ), nó thu về định luật vạn vật hấp dẫn của Newton khi trường hấp dẫn là yếu và các vận tốc nhỏ so với tốc độ ánh sáng.

Các kỹ thuật giải phương trình trường Einstein bao gồm các giả sử đơn giản hóa như không thời gian đối xứng. Những lớp đặc biệt của các nghiệm chính xác thường được nghiên cứu khi chúng thiết lập nhiều mô hình của hiện tượng hấp dẫn, như các lỗ đen quay và vũ trụ giãn nở. Những đơn giản hóa khác được thực hiện trong việc xấp xỉ không thời gian thực về không thời gian phẳng Minkowski với một nhiễu loạn nhỏ, dẫn đến phương pháp tuyến tính hóa phương trình trường Einstein. Phương pháp này dùng để nghiên cứu hiện tượng sóng hấp dẫn.

Dạng toán học
Phương trình trường Einstein có thể được viết theo dạng:

Trong đó:
 : tenxơ độ cong Ricci
 : độ cong vô hướng (vô hướng Ricci)
 : tenxơ mêtric
 : hằng số vũ trụ học
 : hằng số hấp dẫn (giống như hằng số hấp dẫn trong định luật hấp dẫn của Newton)
 : tốc độ của ánh sáng trong chân không
 : tenxơ ứng suất-năng lượng.

Tenxơ đối xứng chỉ chứa 10 thành phần độc lập, phương trình tenxơ của Einstein tương đương với 1 hệ 10 phương trình vô hướng độc lập. Cùng với 4 đồng nhất thức Bianchi, tương ứng với cách chọn 4 tọa độ tự do, làm cho thực sự có 6 phương trình độc lập không suy biến khi viết phương trình trường Einstein dưới dạng tường minh.

Tenxơ Einstein được định nghĩa bằng:

Nó là một tenxơ đối xứng hạng hai và là hàm của tenxơ mêtric. Phương trình Einstein khi đó viết thành

Cho biết trước một sự sắp đặt vật chất, tức là biết tenxơ năng lượng-xung lượng Tμν, có thể coi phương trình này tìm nghiệm tenxơ mêtric gμν (đại diện cho không thời gian và cũng thể hiện trường hấp dẫn), do tenxơ Ricci và vô hướng Ricci đều phụ thuộc vào gμν một cách phức tạp.

Biết được tenxơ mêtric gμν, có thể biết được một chất điểm tự do đi theo đường trắc địa trong không thời gian tương ứng với gμν như nào. Trong thuyết tương đối rộng, chất điểm tự do không chịu ngoại lực tác động, và lực hấp dẫn không được coi là một ngoại lực tác động lên vật mà chỉ là hiệu ứng của đường trắc địa cong trong không thời gian cong; đường đi cong của chất điểm tự do có thể coi như tác động của lực hấp dẫn trong cơ học cổ điển.

Việc giải phương trình Einstein và hiểu các nghiệm là công việc cơ bản trong môn vũ trụ học. Một số lời giải cho các trường hợp đặc biệt có thể kể đến là nghiệm Schwarzschild (chân không xung quanh một thiên thể không quay, không tích điện), nghiệm Reissner-Nordström và nghiệm Kerr. Khi không thời gian hoàn toàn là chân không (không có vật chất), lời giải thu về mêtric Minkowski của không thời gian phẳng.

Phương trình trường Einstein tiệm cận về định luật vạn vật hấp dẫn Newton trong phép xấp xỉ trường yếu và xấp xỉ chuyển động chậm (so với tốc độ ánh sáng). Thực tế là hằng số hấp dẫn và các hằng số khác được dùng trong phương trình trường Einstein để khớp nó với định luật vạn vật hấp dẫn Newton trong hai phép xấp xỉ trên.

Tham khảo

Xem thêm
 Lực hấp dẫn
 Sóng hấp dẫn
 Thuyết hấp dẫn lượng tử vòng
 Thế năng hấp dẫn

Liên kết ngoài

 Caltech Tutorial on Relativity  — Bài viết đơn giản giới thiệu phương trình trường Einstein.
 The Meaning of Einstein's Equation — Giải thích phương trình trường Einstein, cách suy ra nó và một số hệ quả của nó.
 Video bài giảng về phương trình trường Einstein của giáo sư vật lý Edmund Bertschinger MIT.

 Câu chuyện về phương trình thâu tóm cả Vũ trụ Bản dịch của Phạm Việt Hưng và Nguyễn Thế Trung, nhà xuất bản Trẻ và Tạp chí Tia Sáng năm 2003 từ quyển "God's Equation" của Amir D Aczel, Nhà xuất bản Four Walls Eight Windows, New York 1999

Thuyết tương đối rộng
Lực hấp dẫn
Albert Einstein
Phương trình vi phân riêng


title: Bellulia incognita

text:
Bellulia incognita là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Lào.

Sải cánh dài khoảng 9 mm. Cánh trước màu nâu hơi xám. Cánh dưới màu hơi xám.

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Bellulia


title: Mikhail Vasilyevich Frunze

text:
Mikhail Vasilyevich Frunze (; ; còn được biết tới qua các bút danh Арсе́ний Три́фоныч–Arseniy Trifonych, Серге́й Петро́в–Sergei Petrov, А. Шу́йский–A. Shuiskiy, М. Ми́рский–M. Mirskiy; –31 tháng 10 năm 1925) là một nhà lãnh đạo của đảng Bolshevik trước và sau cuộc Cách mạng tháng Mười Nga (1917). Tên ông được đặt cho một học viện quân sự nổi tiếng của Liên Xô.

Cuộc đời và sự nghiệp
Frunze sinh ra ở Bishkek, một thị trấn nhỏ nằm ở miền Nam đế quốc Nga, lúc đó đang thuộc vùng Kyrgyz của Turkestan. Cha ông là một thầy thuốc người Rumani gốc vùng Kherson, còn mẹ ông là người Nga. Frunze đi học tại Verniy (nay là Almaty) và năm 1904 ông học ở Đại học Bách khoa Sankt-Peterburg.

Tại Đại hội II Đảng Công nhân Xã hội Dân chủ Nga diễn ra ở Luân Đôn năm 1903, nội bộ đảng chia rẽ thành 2 phái lớn: phái Bolshevik của Lenin và phái Menshevik của Julius Martov. Frunze chọn theo phe của Lenin. Hai năm sau Đại hội, Frunze trở thành một nhà lãnh đạo của Cách mạng 1905, ông tổ chức cuộc đình công lớn của công nhân dệt ở Shuya và Ivanovo. Cách mạng bị chế độ Nga hoàng đàn áp, Frunze bị bắt vào năm 1907 và bị xử tử hình, tuy nhiên sau đó ông được giảm án thành khổ sai chung thân và bị đày đi Xibia. Sau mười năm khổ sai ở Xibia, Frunze vượt ngục, trốn đến Chita và trở thành biên tập viên của tờ Vostochnoe Obozrenie, một tuần báo của đảng Bônsêvích.

Khi cuộc Cách mạng tháng Hai (1917) bùng nổ, Frunze trở thành người đứng đầu của lực lượng dân binh tại Minsk và sau đó ông được bầu làm chủ tịch của Xô viết tại Byelarussia. Không lâu sau ông tới Moskva và lãnh đạo một lực lượng dân binh của công nhân đang đấu tranh giành quyền kiểm soát thành phố.

Sau khi cách mạng tháng Mười Nga bùng nổ, Frunze trở thành Chính ủy của tỉnh Voznesensk vào năm 1918. Trong thời gian đầu của cuộc Nội chiến Nga, ông được bổ nhiệm làm chỉ huy của Cụm Tập đoàn quân Nam -lúc này đang gặp khó khăn trước lực lượng Bạch vệ của Đô đốc Aleksandr Vasiliyevich Kolchak. Dưới sự chỉ huy của Frunze, Hồng quân nhanh chóng lật ngược tình thế và đã đánh bại quân của Kolchak tại Omsk. Để tưởng thưởng cho thành tích đó, người lãnh đạo Hồng quân là Lev Davidovich Trotsky đã bổ nhiệm ông làm chỉ huy của toàn bộ Mặt trận phía Đông. Tiếp theo, Frunze lại chỉ huy Hồng quân tiến vào Turkestan, trấn áp cuộc nổi dậy Basmachi cũng như tiêu diệt tàn quân Bạch vệ ở đây. Lực lượng Hồng quân của Frunze đã giải phóng Khiva vào tháng 2 và Bukhara vào tháng 9.

Tháng 11/1920, Frunze tái chiếm Krym và đuổi lực lượng Bạch vệ của Pyotr Nikolayevich Wrangel ra khỏi Nga. Ông cũng lãnh đạo Hồng quân đánh tan các lực lượng vô chính phủ của Nestor Ivanovych Makhno và lực lượng li khai của Symon Vasylyovych Petliura tại Ukraina.

Vào năm, 1921, Frunze được bầu làm thành viên của Ban chấp hành Trung ương của đảng Bônsêvích. Đến ngày 2 tháng 6 năm 1924 ông trở thành thành viên ứng cử của Bộ chính trị và vào tháng 1 năm sau ông được bầu làm Chủ tịch của Hội đồng Quân sự Cách mạng. Frunze chủ trương ủng hộ Grigory Yevseevich Zinoviev và vì vậy ông trở thành địch thủ chính trị của Iosif Vissarionovich Stalin, mặc dù trước đó họ có mối quan hệ tương đối hòa nhã.

Frunze được đánh giá là một trong những người cộng sản lãnh đạo có tầm nhìn rất sáng tạo và gần như là không chính thống về các chính sách cũng như về việc thi hành chúng. Ông được các bạn chiến đấu rất kính trọng vì lòng dũng cảm, sự thành công trong việc đạt được các mục tiêu quân sự quan trọng cũng như quá trình đấu tranh cách mạng bền bỉ trong thời kì đảng Cộng sản còn bị cấm ở chể độ Nga hoàng. Frunze cũng được xem là người có nhiều khả năng kế thừa ngôi vị lãnh đạo của Lenin, lý do là ông có nhiều năng lực trong việc xử lý các vấn đề lý thuyết cũng như thực tế của Đảng, đồng thời ông cũng tỏ ra không có tham vọng cá nhân gì trái ngược với quyền lợi của Đảng.

Cái chết
Frunze vốn mắc bệnh loét đường tiêu hóa mãn tính. Những người xung quanh đã nhiều lần khuyên ông đi phẫu thuật, tuy nhiên Frunze tỏ ra ưa thích các phương pháp chữa trị truyền thống hơn. Đến năm 1925, bệnh tình của Frunze đột ngột chuyển biến xấu và ông phải nhập viện. Lúc đó cả I. V. Stalin và Anastas Ivanovich Mikoyan đều tới gặp Frunze và yêu cầu ông phải phẫu thuật. Về việc này, Frunze đã viết thư cho vợ mình như sau:

Frunze chết vì ngộ độc chloroform trong quá trình phẫu thuật vào ngày 31 tháng 10 năm 1925. Ngay cả đối với trình độ y học thời đó, phẫu thuật loét dạ dày là một chuyện rất bình thường, vì vậy có nhiều ý kiến cho rằng các địch thủ chính trị của Frunze - hay chính bản thân Stalin - đã bày mưu đầu độc ông. Tuy nhiên hiện không có bằng chứng nào đủ mạnh để chứng minh cho việc này. Có điều, trong cuộc phẫu thuật đó các bác sĩ đã dùng một lượng chlorofrom nhiều hơn bình thường vài lần.

Frunze được mai táng tại Nghĩa trang tường điện Kremli. Tất cả bốn bác sĩ phẫu thuật cho ông (Martynov, Grekov, Rozanov và Get'e) đều chết vào năm 1934.

Di sản

Thành phố Bishkek ở Kyrgyzstan được đổi tên thành Frunze vào năm 1926. Đến năm 1991, nó được trả về tên cũ, tuy nhiên con đường và viện bảo tàng mang tên ông vẫn được giữ nguyên tên gọi. Trong khuôn viên viện bảo tàng có ngôi nhà tranh mà Frunze sinh sống thời niên thiếu. Nó được bảo tồn nguyên vẹn trong một kiến trúc hiện đại lớn hơn. Một ngôi làng nằm cách thủ đô Kyrgyzstan 2 phút (tính theo việc đi từ đường sân bay vào thủ đô) cũng được đặt tên là làng Frunze.

Tên của ông được đặt cho một học viện quân sự danh tiếng vào bậc nhất Liên Xô: Học viện Quân sự Frunze.

Sư đoàn bộ binh số 2 (Liên Xô) từng mang tên là Sư đoàn bộ binh Cờ Đỏ số 2 Byelarussia nhân danh M.V. Frunze.

Một ga hệ thống tàu điện ngầm Moskva được đặt tên là Frunzenskaya nhằm vinh danh Frunze, và một tượng đá của ông cũng được tạc gần đó. Ở Shuya người ta xây dựng một bảo tàng tưởng niệm Frunze. Nhiều đường phố ở Nga hiện nay cũng được đặt tên là Frunze.

Sau khi Frunze qua đời, cái tên Frunzik (có nghĩa là "Frunze" nhỏ) bắt đầu trở nên thịnh hành trong cộng đồng người dân Liên Xô sống ở vùng Kavkaz và Turkestan. Người mang tên Frunzik nổi tiếng nhất có lẽ là Mher (Frunzik) Mushegovich Mkrtchyan, một diễn viên phim hài nổi tiếng của Liên Xô.

Tàu chiến Poltava được đổi tên thành Frunze vào tháng 1 năm 1926.

Trong văn học

Tác phẩm "Câu chuyện về Mặt Trăng không bao giờ biến mất" của Boris Andreyevich Pilnyak dựa trên cái chết của Frunze. Cái chết của ông cũng là hạt nhân trung tâm của hai chương đầu của tiểu thuyết Những thế hệ mùa đông do Vasily Pavlovich Aksyonov sáng tác.

Câu nói nổi tiếng
"Tất cả những gì chúng ta làm, mọi hành động, đều phải phù hợp với những tư tưởng cao nhất của Cách mạng."
"Hồng quân được tạo ra bởi công nông và nó được lãnh đạo bởi ý chí của tầng lớp lao động. Ý chí đó được thực thi bởi một Đảng Cộng sản thống nhất."

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Prominent Russians: Mikhail Frunze Russiapedia
Frunze's writings on military theory

Người Bishkek
Đảng viên Bolshevik
Nhà lý luận quân sự Liên Xô
Người Bolshevik Cũ
Lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô
Người được chôn cất trong Tường thành điện Kremlin
Nhân vật trong Nội chiến Nga
Nhân vật trong Cách mạng Nga
Đảng viên Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga
Tướng lĩnh Liên Xô
Nhà văn quân sự Nga
Nhà cách mạng Nga
Quân nhân Liên Xô
Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô
Nhà chính trị Romania
Người Nga gốc Moldova
Người Nga gốc Romania


title: Dương Chí

text:
Dương Chí (chữ Hán: 楊志; bính âm: Yáng Zhì) là một nhân vật có thật trong lịch sử, trong Tam triều bắc minh hội biên, ông là thủ lĩnh nghĩa quân được triều đình nhà Tống chiêu an, đi tiên phong chống quân Kim. Ngoài ra ông cũng là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử của nhà văn Thi Nại Am. Ông có biệt hiệu là Thanh Diện Thú (chữ Hán: 青面獸; tiếng Anh: Blue Faced Beast; nghĩa: Thú mặt xanh) do ông có một vết bớt màu xanh trên mặt. Ở Lương Sơn Bạc, Dương Chí là đầu lĩnh thứ 17, được sao Thiên Âm Tinh (chữ Hán: 天暗星; tiếng Anh: Dark Star) chiếu mệnh.

Tiểu sử
Dương Chí là hậu duệ của Ngũ hầu Dương Lệnh Công nổi tiếng, dòng dõi năm đời của Dương gia tướng, lưu lạc ở Quan Tây. Thời trẻ, Dương Chí thi võ cử, rồi làm đến chức Điện Tư Chế sứ quân, sau được giao nhiệm vụ tải đá hoa về nộp kinh sư. Chẳng may khi đi đến giữa sông Hoàng Hà, bị sóng đánh đắm thuyền, mất cả đá hoa nên ông phải trốn đi nơi khác.

Bán bảo đao và vận chuyển sinh thần cương
Sau khi bị đắm thuyền, Dương Chí không dám về kinh, bỏ trốn lưu lạc. Khi đi ngang qua Lương Sơn Bạc, gặp lúc Lâm Xung đang mai phục, ông đánh nhau với Lâm Xung. Vương Luân thấy võ nghệ của Dương Chí cao siêu, bèn mời nhập đảng nhưng ông từ chối vì không muốn làm cướp.

Từ giã Lương Sơn Bạc, Dương Chí không biết đi đâu bèn về kinh chịu tội. Tuy được triều đình ân xá, nhưng bị Cao Cầu đuổi đi. Trong lúc túng thiếu ông đành đi bán bảo đao, bị một tên lưu manh tên Ngưu Nhị sinh sự, ông giết hắn rồi lên đầu thú. Quan xử ông bị đày đến phủ Đại Danh, được Lương Trung thư (tên thật là Lương Thế Kiệt) - con rể thái sư Sái Kinh yêu mến, đưa về hầu hạ dưới trướng. Lương Thế Kiệt mở sảnh diễn võ cho Dương Chí có cơ hội trổ tài. Dương Chí đấu võ với Phó bài quân Chu Cẩn và Chính bài quân - Cấp Tiên Phong Sách Siêu. Sau trận đấu võ, Dương Chí được thăng chức quan Đề hạt, ông đồng ý kết nghĩa anh em với Sách Siêu.

Sau đi vận chuyển châu báu chúc thọ Sái Kinh, uống phải rượu có thuốc mê của Bạch Thắng, bị bảy hảo hán Tiều Cái, Ngô Dụng, Công Tôn Thắng, Lưu Đường, Nguyễn Tiểu Nhị, Nguyễn Tiểu Ngũ, Nguyết Tiểu Thất cướp hết châu báu.

Gia nhập núi Nhị Long
Không làm tròn trách nhiệm, Dương Chí thất vọng vô cùng, ông định tự tử thì gặp Tào Chính rủ đi cướp lấy chùa Bảo Châu trên núi Nhị Long, lại gặp Lỗ Trí Thâm, cùng cướp chùa Bảo Châu, lấy đó làm nơi an thân. Sau này chiêu nạp được thêm Võ Tòng, Trương Thanh, Tôn Nhị Nương, Thi Ân.

Gia nhập Lương Sơn Bạc
Khi Dương Chí còn ở núi Nhị Long, Ngô Dụng và Lâm Xung đã từng tới mời ông và các thủ lĩnh ở đây gia nhập Lương Sơn, nhưng ông thù nhóm Tiều Cái, Ngô Dụng đã cướp Sinh Thần Cương, làm ông phải sống lưu lạc nên từ chối. Sau này, Tống Giang (tức Tống Công Minh) đích thân tới núi Nhị Long giúp Dương Chí và các thủ lĩnh đánh bại quan quân triều đình, ông và tất cả thủ lĩnh cùng lên Lương Sơn Bạc.

Sau khi phân định ngôi thứ, Dương Chí ngồi ghế thứ 17, chức vụ Bát Hổ Tiên Phong Sứ, một trong 8 võ tướng tiên phong của quân Lương Sơn.

Cái chết
Sau này đánh Phương Lạp, trong trận Tô Châu, Dương Chí bị Phương Thiên Định chặt mất một chân bên trái. Các binh sĩ xông vào cứu Dương Chí nên Phương Thiên Định phải bỏ chạy. Từ đó Dương Chí phải khiêng trên cáng ở chiến trường. Cuộc chiến với Phương Lạp kết thúc, đoàn quân Tống Giang rút về. Dương Chí bị bệnh mà mất.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 40, khi quân Lương Sơn tiến công Thanh Chân sơn, giao chiến với quân của Phó Ngọc. Các tướng lần lượt giao phong, 5 ngày vẫn không đánh đổ được Ngọc. Đến ngày thứ 6, Lý Thành xuất chiến thì bị Ngô Dụng dùng kế bắt được. Tống Giang muốn dùng Lý Thành ra sức thuyết phục Lý thiên vương nhập hội. Lý Thành vờ đồng ý nhưng trong bụng đã có mưu khác.

Hôm sau, Vân Thiên Bưu dẫn quân tiếp ứng, cử Văn Đạt giao chiến, bên này Dương Chí xuất mã. Lý Thành ở sau Dương Chí, nâng thương định đâm, lòng bỗng thấy không nỡ, rồi nghiến răng rít lên: "Hôm nay đã đến nước này, thần mất đi một người bạn, nhà vua thêm một bầy tôi trung!". Rồi thúc ngựa nâng thương phóng thẳng từ sau lưng Dương Chí, thấu ra tận phía trước. Thương thay Thiên Ám tinh, đến chết cũng không ngờ người giết mình lại chính là bạn mình.

Tham khảo

Hồi 12, Thủy Hử của Thi Nại Am.

Nhân vật Thủy hử
Nhân vật quân sự nhà Tống
Dương gia tướng


title: Psilogramma makirae

text:
Psilogramma makirae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở quần đảo Solomon.

Chú thích

Tham khảo

Psilogramma
Động vật đặc hữu quần đảo Solomon


title: Sydaphera lactea

text:
Sydaphera lactea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Sydaphera


title: Baeoura longefiligera

text:
Baeoura longefiligera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bulbophyllum electrinum

text:
Bulbophyllum electrinum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

electrinum]]

E


title: An Phước, Tân Hồng

text:
An Phước là một xã thuộc huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã An Phước nằm ở phía nam huyện Tân Hồng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Phước
Phía tây giáp thành phố Hồng Ngự
Phía nam giáp huyện Tam Nông
Phía bắc giáp xã Tân Công Chí.

Xã có diện tích 23,73 km², dân số năm 1999 là 4.973 người, mật độ dân số đạt 210 người/km².

Lịch sử
Quyết định số 149-HĐBT ngày 27 tháng 09 năm 1988 của Hội đồng Bộ trưởng, chia xã An Bình thành hai xã lấy tên là xã An Phước và xã An Bình.

Quyết định số 41-HĐBT ngày 22 tháng 04 năm 1989 của Hội đồng Bộ trưởng, xã An Phước thuộc huyện Tân Hồng.

Chú thích

Tham khảo


title: Penia kubani

text:
Penia kubani là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Mitromorpha carpenteri

text:
Mitromorpha carpenteri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromorpha
Động vật được mô tả năm 1954


title: Ashikaga Yoshiaki

text:
Ashikaga Yoshiaki (tiếng Nhật: 足利 義昭, Túc Lợi Nghĩa Chiêu; 5 tháng 12 năm 1537 — 9 tháng 10 năm 1597) là Nguyên soái thứ 15 của Mạc phủ Ashikaga ở Nhật Bản, nắm quyền từ năm 1568 đến năm 1573. Cha của ông, Ashikaga Yoshiharu là Nguyên soái thứ 12, anh trai ông, Ashikaga Yoshiteru là Nguyên soái thứ 13.

Sự vắng mặt của một quyền lực thực sự trong giới lãnh đạo cao cấp ở thủ đô Nhật Bản kết thúc khi lãnh chúa Oda Nobunaga tiến quân vào Kyoto năm 1568, tái thiết lập Mạc phủ Muromachi dưới con rối là Nguyên soái Ashikaga Yoshiaki, mở đầu cho thời kỳ Azuchi-Momoyama. Ashikaga Yoshihide, Nguyên soái thứ 14, đã qua đời khi thậm chí còn chưa vào kinh đô vì bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, bất chấp việc đã thay đổi chính quyền trung ương ở Nhật Bản, Nobunaga vẫn cố gắng thống nhất Nhật Bản, tranh đấu quyền lực giữa các lãnh địa hùng mạnh tiếp diễn cho đến khi thực sự hòa bình và thống nhất, khá lâu sau khi ông bị ám sát năm 1582.

Toyotomi Hideyoshi, vị tướng quân đã thống nhất Nhật Bản, muốn Yoshiaki nhận ông làm con nuôi, nhưng bị từ chối.

Mạc phủ Ashikaga chấm dứt vào ngày 27 tháng 8 năm 1573 khi Oda Nobunaga đưa Yoshiaki ra khỏi Kyoto, mặc dù Yoshiaki vẫn chính thức giữ tước vị Nguyên soái cho đến năm 1588.

Niên hiệu dưới thời Mạc phủ Yoshiaki
Khoảng thời gian mà Yoshiaki làm Shogun trải qua nhiều niên hiệu hay nengō:
 Eiroku (1558-1570)
 Genki (1570-1573)
 Tenshō (1573-1592)

Tham khảo

 Ackroyd, Joyce. (1982) Lessons from History: The Tokushi Yoron. Brisbane: University of Queensland Press. 10-ISBN 0-7022-1485-X; 13-ISBN 978-0-7022-1485-1 (cloth)
 Titsingh, Isaac, ed. (1834), [Siyun-sai Rin-siyo/Hayashi Gahō, 1652], Nipon o daï itsi ran; hay Annales des empereurs du Japon.'' Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.e-book, sách bằng tiếng Pháp.

Shogun Ashikaga
Thời kỳ Sengoku
Thời kỳ Azuchi-Momoyama


title: Favartia bojadorensis

text:
Favartia (Murexiella) bojadorensis, tên tiếng Anh: Bojador murex, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc trong khoảng 30 mm và 50 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở các vùng nước châu Âu và ở Đại Tây Dương dọc theo quần đảo Canaria, Ghana và Angola

Chú thích

Tham khảo
 Gofas, S.; Afonso, J.P.; Brandào, M. (Ed.). (S.a.). Conchas e Moluscos de Angola = Coquillages et Mollusques d'Angola. [Shells and molluscs of Angola]. Universidade Agostinho / Elf Aquitaine Angola: Angola. 140 pp.

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Murexiella (Murexiella) bojadorensis bojadorensis; truy cập: 27 tháng 11 năm 2010

Favartia


title: Ligny-Saint-Flochel

text:
Ligny-Saint-Flochel là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWGC cemetery
 Ligny-Saint-Flochel on the Quid website

Lignysaintflochel


title: Cheumatopsyche gyra

text:
Cheumatopsyche gyra là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Cheumatopsyche


title: Louerre

text:
Louerre là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Hinzweiler

text:
Hinzweiler là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hinzweiler có diện tích 5,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 416 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Nomada lateritia

text:
Nomada lateritia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1883


title: Xanthopenthes krali

text:
Xanthopenthes krali là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Phòng trừ tổng hợp bệnh tằm

text:
Phòng trừ tổng hợp bệnh tằm là tổng hợp các biện pháp nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong việc phòng trừ bệnh ở tằm.
Khử trùng: phun nước ẩm nong, đũi trước khi tiến hành khử trùng mới có hiệu quả.
Dùng nước vôi trong sát trùng để diệt nấm, bào tử bệnh gai, bệnh trong đầu và bệnh bủng.
Có thể dùng foocmôn (formol hay formalin) 2% - 5% để khử trùng.
Phòng nuôi tằm dễ điều chỉnh nhiệt độ khi cần (thông thoáng mùa hè, ấm áp mùa đông).
Kỹ thuật nuôi: vệ sinh môi trường sạch sẽ, cho ăn theo tiêu chuẩn và chất lượng lá dâu đúng độ tuổi, phù hợp với sinh trưởng của tằm. Các chất dinh dưỡng và thuốc kháng sinh bổ sung có thể dùng:
Khi lá dâu non hoặc quá già sẽ thiếu chất dinh dưỡng, có thể bổ sung bằng cách phun một số loại thuốc bổ như vitamin B1, B12, B6 và B complex.
Cho ăn thuốc phòng bệnh như Penixilin và Ampixilin, rượu tỏi.
Cách cho ăn phun dung dịch Penixilin hoặc Ampixilin pha theo tỉ lệ 2 ml với 0,5 l nước phun đều lên 5 – 7 kg lá dâu, để ráo cho tằm ăn.
Rượu tỏi tăng sức đề kháng cho tằm: dùng 2 - 3 g tỏi + 100 ml rượu làm dung dịch,lấy dung dịch pha theo tỉ lệ 2 ml + 0,5 l nước phun lên lá dâu cho tằm.

Tham khảo

Dâu tằm tơ


title: Graphium macfarlanei

text:
The Green Triangle Butterfly or Green Triangle (Graphium macfarlanei) là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. It is found along the northern Gulf and đông bắc bờ biển của Queensland, cũng như on Moluccas, New Guinea, Admiralty Islands và New Britain.

Sải cánh dài khoảng 70 mm.

Ấu trùng ăn Desmos species (bao gồm Desmos chinensis), Annona muricata and Rollinia deliciosa.

Phụ loài
Graphium macfarlanei macfarlanei (Bachan, Ternate, Halmahera, Waigeu, Misool, Salawati, western Irian to Papua, đông bắc Australia)
Graphium macfarlanei cestius (Fruhstorfer, 1903) (Buru, Ambon, Serang)
Graphium macfarlanei seminigra (Butler, 1882) (New Britain, New Ireland)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects
The Swallowtails (Lepidoptera: Papilionidae, Papilioninae) of Papua Indonesia

Graphium


title: Sabcé

text:
Sabce là một tổng của tỉnh Bam ở tây bắc Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Sabce. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 22.282 người.

Các thị xã và các làng
 Thị xã Sabcé  Bangrin  Bissa  Boussouma Foursa  Goungla  Imiougou  Koumnogo Kougsabla Koukoundi Loungo Lefourba Lefourba-Foulbé Mafoulou Mafoulou-Foulbé Noh
 Ouéguéla Ouintini Ouintini Ouazélé Ronguin Rounou Sanhoui Siguinvoussé Souryala Sorgho-Peulh Tanga-Pela Toublongo Zandkom Zandkom-Peulh

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Bam


title: Punctulum minutum

text:
Punctulum minutum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Punctulum


title: Emlichheim

text:
Emlichheim là một đô thị ở huyện Grafschaft Bentheim thuộc bang Niedersachsen, Đức, khoảng 20 km về phía nam của Emmen, và 25 km về phía tây bắc của Nordhorn.

Emlichheim nằm ở biên giới Đức-Hà Lan. Phía nam giáp sông Vechte còn phía bắc giáp kênh đào Coevorden-Picardy. Trong các tài liệu Hà Lan và thậm chí ngày nay, phương ngữ tiếng Hà Lan Twents, Emlichheim được gọi là Emmelkamp.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Grafschaft Bentheim


title: Mariasela Álvarez

text:
Mariasela Margarita Alvarez Lebrón, sinh ngày 31 tháng 01 năm 1960 tại Santo Domingo, Cộng hòa Dominica. Cô trở thành người phụ nữ đầu tiên của đất nước này chiến thắng trong một cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Cô trở thành Hoa hậu Thế giới 1982, vào ngày 18 tháng 11, tại Royal Albert Hall, Luân Đôn. Cô trở thành một nhân vật nổi tiếng tại quê hương.

Sự nghiệp

Sau khi hoàn thành nhiệm kỳ Hoa hậu của mình, cô trở về quê hương va tiếp tục việc học tại khoa Kiến trúc của trường đại học Santo Domingo. Alvarez đã thiết kế ra nhiều ngôi nhà tuyệt đẹp tại quê hương của mình, bao gồm cả những công trình quan trọng tại thủ đô.

Năm 1991, Cô tham gia vào sản xuất chương trình và xuất hiện thường xuyên trên chương trình talkshow của mình là Con los Ojos Abiertos, nơi cô dẫn chương trình cùng với Milagros German Olalla .

Năm 1996 cô mở một công ty sản xuất chương trình TV của riêng mình có tên là Maralva, S. A.

Vào năm 2004 cô dọn đến Madrid cùng với chồng là người gốc Tây Ban Nha, chủ của khách sạn nổi tiếng, Alberto Del Pino và kể từ năm 2005 cô đang sản xuất Popular TV, được phát thanh trên sóng UHF của đài COPE, một trong hai đài truyền thanh lớn nhất tại Tây Ban Nha và chương trình Esta Noche Mariasela và Esta Tarde Mariasela.

Gia đình
Cô đã kết hôn với Sergio Alberto Fernández del Pino Fernández và là mẹ của bốn đứa con là Andrés Alberto, Chantal, Rebeca và Emmanuel.

Sự thành công

Các hiển thị khác

Liên kết vĩnh cửu
 El Mundo in Spanish
 Newspaper Hoy in Spanish

Hoa hậu Cộng hoà Dominican
Sinh năm 1962
Hoa hậu Thế giới
Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống


title: Ptychadena longirostris

text:
Ptychadena longirostris là một loài ếch trong họ Ptychadenidae.
Nó được tìm thấy ở Bờ Biển Ngà, Ghana, Guinea, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, có thể cả Bénin, có thể cả Senegal, và có thể cả Togo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và kênh đào và mương rãnh. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Rödel, M.-O. & Schiøtz, A. 2004. Ptychadena longirostris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Ptychadena


title: Maligny, Côte-d'Or

text:
Maligny  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Nquma

text:
Nquma là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Nquma bao gồm:

 Nquma rousi (Sowerby III, 1886)
 Nquma scalpta Kilburn, 1988

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Giáo hoàng Innôcentê VIII

text:
Innôcentê VIII (Latinh: Innocens VIII) là vị giáo hoàng thứ 213 của giáo hội công giáo. Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1484 và ở ngôi Giáo hoàng trong 7 năm 10 tháng 27 ngày.

Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 29 tháng 8 năm 1484, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 12 tháng 9 và ngày kết thúc Triều đại của ông là ngày 25 tháng 7 năm 1492.

Trước khi thành giáo hoàng
Giáo hoàng Innocens sinh tại Genoa năm 1432. Ông là con của một nghị viên nguyên lão tương lai của Rôma Arano Cybo và một nữ quý tộc Gênes, bà Teodorina de Mari. Thời niên thiếu, ông sống ở triều đình Napôli.

Ông đã có ít nhất hai con ngoài giá thú, sinh ra trước khi ông bước vào hàng giáo sĩ

Battista Cibo "đã công khai ủng hộ trong việc lựa chọn những đứa con của mình. là trưởng dòng Dominican ở Florence từ năm 1494 cho đến năm 1498 đã trừng phạt ông vì những ham muốn trần tục.

Ông nhận các chức thánh và nhận tòa Giám mục Savone từ tay của Phaolô II vào năm 1467. Nhờ sự bảo trợ của hồng y Della Rovere, Giáo hoàng Giuliô II tương lai, ông vào giáo triều Rôma.

Năm 1473, ông được nâng lên phẩm tước hồng y.

Giáo hoàng
Sau khi Giáo hoàng Sixtus IV qua đời, hồng y đoàn bầu hồng y Battista Cibo, thuộc hàng quý tộc thành Genoa, lên ngôi Giáo hoàng lấy hiệu là Innocens VIII. Người ta cho rằng, ông được bầu lên làm Giáo hoàng nhờ những thủ đoạn của hồng y Della Rovere.

Về chính trị
Chống quân Thổ, như các vị tiền nhiệm của mình, ông đã dự định tung ra một cuộc thập tự chinh nhưng vô ích. Thậm chí Innôcentê VIII phải kết thúc những cuộc tiếp xúc với vua Thổ là Bajazet II. Ông này đã trả lại cho ông cây giáo nhọn thánh, được xem là đã đâm xuyên qua Đức Giêsu trong ngày Người tử nạn.

Ông tiến hành công việc ổn định hoà bình tại các lãnh địa của Giáo hội Công giáo. Tại Italia, ông nhờ đến Florentia, do Lauren de Médicis lãnh đạo, để có được tài chính. Để cảm ơn, ông cho con trai bất hợp pháp của ông là Franceschetto kết hôn với con gái của Laurent là Madaleno, điều này làm cho những người đồng thời của ông xầm xì.

Ông chỉ huy chiến tranh chống Ferdinando I của Napoli, người đã nhiều lấn từ chối cống thuế thụ chức cho Giáo hoàng. Một chiến dịch thứ nhất kết thúc bằng một hòa ước giảm nhẹ năm 1486 không làm giảm bớt sự thù địch giữa hai bên. Năm 1489, Innôcentê VIII ra vạ tuyệt thông kẻ địch của mình và yêu cầu Charles VIII của Pháp can thiệp, chính thức hứa với ông này với quốc vương Napoli. Cuộc xung đột chỉ chấm dứt vào năm 1492.

Ông hỗ trợ Cristoforo Colombo trong lộ trình đi về phía Tây, để khám phá ra Tân Thế giới (châu Mỹ) và sử dụng ảnh hưởng của mình để khiến vua Tây Ban Nha giúp đỡ Columbus. Ông cũng là người quyết liệt chống lại việc mua bán nô lệ.

Innôcentê VIII đã thừa nhận Henry VII của Anh là quốc vương hợp pháp vào cuối cuộc chiến tranh hoa hồng ở Anh. Ông ban tước hiệu "vua Công giáo" cho Ferrando II của Aragón và Isabel I của Castilla.

Về mặt tôn giáo
Về mặt tôn giáo, ông công bố sắc chỉ Summisdesiderantes affectibus (5.12.1484) cho phép Tòa thẩm tra có biện pháp với trò phù thủy. Chính xác hơn, sắc chỉ này cho phép Henri Institoris và Jacques Sprenger thẩm cứu vụ kiện hai bà bị coi như là phù thủy ở Đức. Khi trở về, hai tu sĩ Đaminh này công bố quyển ga (Chiếc búa của các nữ phù thủy) danh tiếng.

Ông là người đã ra sắc lệnh tuyệt diệt giáo phái Vaudois và cử binh đi đánh họ; cử Thomas de Torquemada làm trưởng đoàn chánh phẩm Tôn giáo Pháp đình ở Tây Ban Nha. Ông kết án Pico della Mirandola là một người theo dị giáo.

Ông phê chuẩn sự đàn áp rất tàn nhẫn do Tòa thẩm tra Tây Ban Nha điều khiển chống lại những người Do thái Tây Ban Nha trở lại Kytô giáo nhưng bị nghi ngờ là vẫn tiếp tục thực hành tôn giáo nguyên thủy của họ. Ông cũng lên án toàn bộ các luận đề của Pic de la Mirandole.

Innôcentê VIII cho phục hưng nhiều nhà thờ Rôma. Ông cho xây dựng một cung điện cho Giáo triều Rôma mà ngày nay không còn tồn tại nữa, cũng như cung điện Belvedere. Ông tạo điều kiện để Antonio Pollaiolo, le Pinturrichio, Andrea Mantagna, le Pérugin làm việc.

Gia đình
Giáo hoàng làm cho dư luận phẫn nộ vì phong chức Hồng y cho những người không xứng đáng, ví dụ như cho Jean de Médicis là con trai của Larent mới mười bốn tuổi, sau này là Giáo hoàng Leon X.

Các thói buôn thần bán thánh và gia đình trị trở nên thịnh hành. Ông không đủ uy tín để kiềm chế các lạm dụng trong Giáo hội, vì chính ông không tránh được sự thiên tư con cháu.

Người ta cho rằng Giáo hoàng Innocent VIII thông dâm với nhiều phụ nữ và có 16 đứa con. Nhiều con của ông được tổ chức đám cưới linh đình ngay tại Vatican . Ông cho phép bò mộng đấu với người tại công trường Thánh Phêrô, làm bối cảnh cho Savonarole chống lại sự bại hoại của Giáo hoàng như sấm sét.

Ông chi tiêu toàn bộ ngân khố Hội Thánh để thoả mãn sự tham lam của giáo triều mà hoàn toàn do ông điều hành.

Xác ông được an táng trong vương cung thánh đường thánh Phêrô.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

I
Sinh năm 1432
Mất năm 1492
Giáo hoàng người Ý


title: Macroscelesia

text:
Macroscelesia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Macroscelesia japona (Hampson, 1919)
Macroscelesia longipes (Moore, 1877)
Macroscelesia longipes longipes (Moore, 1877)
Macroscelesia longipes yamatoensis Arita, 1992
Macroscelesia aritai  Kallies & Garrevoet, 2001
Macroscelesia diaphana  Gorbunov & Arita, 1995
Macroscelesia elaea (Hampson, 1919)
Macroscelesia formosana  Arita & Gorbunov, 2002
Macroscelesia owadai  Arita & Gorbunov, 2000
Macroscelesia sapaensis  Kallies & Arita, 2004
Macroscelesia vietnamica  Arita & Gorbunov, 2000

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae