title: Ngày chiến thắng

text:
Ngày Chiến thắng là tên gọi chung của nhiều ngày lễ công cộng khác nhau ở nhiều nước để kỷ niệm chiến thắng trong trận chiến quan trọng hay cuộc chiến tranh trong lịch sử của quốc gia.

Ngày 30 tháng 4 ở Việt Nam

30 tháng 4 là một ngày lễ thường niên ở Việt Nam để kỉ niệm sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh Việt Nam. Nó còn được gọi là ngày chiến thắng.

Ngày 8 tháng 5 ở một phần châu Âu

8 tháng 5 là một ngày đánh dấu sự kiện chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc ở châu Âu qua sự kiện Đức quốc xã đầu hàng hoàn toàn phe Đồng Minh. Sự kiện này được kỷ niệm chủ yếu ở Mỹ và các nước đồng minh châu Âu vì Liên Xô có ngày chiến thắng của riêng mình là ngày 9 tháng 5 (cùng là sự kiện này nhưng theo lịch của họ).

Ngày 9 tháng 5 ở Liên Xô

9 tháng 5 (theo lịch Nga) là ngày đánh dấu sự kiện Liên Xô cùng các nước Đồng Minh chấp nhận sự đầu hàng của Phát xít Đức. Đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của Đế chế thứ 3 trước Đồng Minh. Sự kiện này được kỷ niệm chủ yếu ở Liên Xô (nay là Nga) và các nước đồng minh vì Mỹ và các nước đồng minh châu Âu có ngày chiến thắng khác là 8 tháng 5 (theo lịch của họ).

Ngày 18 tháng 5 ở Sri Lanka

Ngày 18 tháng 5 được gọi là ngày chiến thắng ở Sri Lanka vì nó đánh dấu sự đầu hàng của lực lược nổi dậy những con hổ giải phóng Tamil trước chính phủ Sri Lanka

Tham khảo


title: Homeros

text:
Hómēros (tiếng Hy Lạp: μηρος, tiếng Anh: Homer ) là tác giả của các tác phẩm Iliad () và Odyssey (). Ông được coi là một trong những nhà thơ Hy Lạp cổ đại xuất sắc nhất. Hai tác phẩm Iliad và Odyssey của ông đã có ảnh hưởng lớn đến văn chương hiện đại phương Tây.

Theo truyền thuyết thì ông bị mù và là một người hát rong tài năng. Herodotus ước tính rằng Homer sống 400 năm trước thời đại của ông, điều này đặt Homer vào khoảng năm 850 trước Công nguyên. Trong khi nguồn khác cho rằng ông sống trong khoảng thời gian của cuộc chiến thành Troy, tức là vào những năm đầu thế kỷ XII trước Công nguyên. Hầu hết các học giả sau này đặt Homer vào giai đoạn lịch sử thế kỷ VIII hoặc VII trước Công nguyên.

Ảnh hưởng cơ bản của các thiên anh hùng ca Homer trong việc hình thành văn hóa Hy Lạp đã được công nhận rộng rãi, và Homer đã được mô tả như là người thầy của Hy Lạp. Các tác phẩm của Homer, trong đó khoảng một nửa là các bài hùng biện, đã cung cấp các bài mẫu về văn nói và văn viết có sức thuyết phục trong suốt thế giới Hy Lạp cổ đại và trung cổ. Các đoạn rời rạc của các tác phẩm Homer được ghi lại trong gần một nửa của tất cả các tác phẩm văn chương Hy Lạp được phát hiện trên giấy cói.

Hai tác phẩm nổi tiếng của ông, Iliad và Odyssey, được ghi chép lại chính thức vào thế kỷ thứ VI TCN theo lệnh của Bạo chúa (Tyrannos) Athena lúc bấy giờ là Peisistratos. Tác phẩm Iliad có nội dung dựa trên các thần thoại về Cuộc chiến thành Troia. Còn nội dung của Odyssey là trường ca kể về cuộc phiêu lưu của nhân vật chính Odyssey và hành trình trở về quê hương gian nan của người anh hùng này.

Giai đoạn lịch sử

Đối với các học giả hiện nay, "thời đại Homer" không nói đến bản thân ông, mà nhắc đến một giai đoạn khi các sử thi như Illiad hay Odyssey được sáng tác. Mọi người đều đồng thuận rằng "Iliad và Odyssey được sáng tác từ khoảng thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên. Iliad được sáng tác trước Odyssey, có thể chênh vài chục năm". Điều này cho thấy, với việc ra đời sớm hơn Hesiod, Iliad đã trở thành tác phẩm lâu đời nhất của văn học phương Tây.

Trong vài thập kỷ qua, một số học giả đã đặt thời điểm này vào thế kỷ thứ VII trước Công nguyên. Oliver Taplin tin rằng kết luận của các nhà nghiên cứu hiện đại là Homer sống trong khoảng thời gian 750-650 trước Công nguyên. Một số người lập luận rằng những bài thơ được Homer viết dần dần trong một thời gian dài đến ngày bài thơ được công bố, thậm chí sau khi công bố một phần, bài thơ của ông mới được bổ sung các thành phần còn lại. Theo Gregory Nagy, các bài thơ chỉ trở thành các tác phẩm cố định trong thế kỷ thứ VI trước Công nguyên. Các câu hỏi về tính lịch sử của cá nhân Homer được biết đến như là "vấn đề Homer". Vấn đề này không được giải quyết do không có thông tin tiểu sử đáng tin cậy lưu truyền từ thời cổ đại. Những bài thơ của Homer thường được xem là đỉnh cao của nhiều thế hệ thông qua kể chuyện truyền khẩu, theo văn hóa thơ dân gian với niêm luật quy định chặt chẽ. Một số học giả, chẳng hạn như Martin West, cho rằng "Homer không phải là tên của một nhà thơ lịch sử cụ thể, mà là một cái tên hư cấu hoặc xây dựng nên".

Cuộc sống và huyền thoại

"Homer" là một cái tên Hy Lạp, được nhắc đến rộng rãi trong các vùng nói tiếng Aeolic, và mặc dù không có gì rõ ràng về ông, truyền thuyết đã cung cấp chi tiết về nơi sinh và nguồn gốc của Homer. Nhà văn châm biếm Lucian, trong tác phẩm True History, mô tả ông như một người Babylon tên là Tigranes, sau đó đổi tên thành Homer khi bị trở thành "con tin" (homeros) của người Hy Lạp. Khi Hoàng đế Hadrian hỏi Oracle ở Delphi về Homer, các tiên nữ Pythia tuyên bố rằng ông là Ithacan, con trai của Epikaste và Telemachus của tác phẩm Odyssey. Những chuyện này đã được đưa vào hàng loạt tiểu sử của Homer, viết từ thời Alexandria trở đi.

Trong nhiều văn bản được ghi lại, Homer được sinh ra trong khu vực Ionian của Tiểu Á, ở Smyrna, hoặc trên đảo Chios, và chết trên đảo Cycladic của Ios. Nhắc đến Smyrna được ám chỉ trong một huyền thoại nói tên gốc Homer là Melesigenes ("sinh ra tại Meles", một con sông chảy qua thành phố Smyrna), và mẹ của ông là nàng tiên Kretheis. Bằng chứng nội bộ từ những bài thơ của ông cho thấy ông rất quen thuộc với địa hình và địa danh của khu vực này của Tiểu Á (Anatolia). Ví dụ Homer đề cập đến đồng cỏ chim tại cửa Caystros, một cơn bão ở vùng biển Icarian, và nói rằng phụ nữ vùng Maeonia và Caria nhuộm ngà voi màu đỏ.

Những liên quan của Homer đối với Chios có từ khi Semonides của Amorgos, người đã trích dẫn một câu nói nổi tiếng trong Iliad (6,146) là do "người đàn ông của Chios" viết ra. Một nhóm thi sĩ cùng tên, được gọi là Homeridae (con trai của Homer) hoặc Homeristae (Homer nhái), hình như đã tồn tại ở Chios, khi các nhà ngôn ngữ học truy tìm gốc gác của tên đó. Cũng có thể nhóm nhà thơ trên duy trì chức năng của họ như là những người hâm mộ chỉ chuyên đọc thơ Homer. Wilhelm Dörpfeld cho thấy rằng Homer đã đến thăm nhiều nơi và khu vực mà ông mô tả trong sử thi của mình, chẳng hạn như Mycenae, Troy và các thành phố khác. Theo Diodorus Siculus, Homer thậm chí đã đến thăm Ai Cập.

Tên của nhà thơ đồng âm với từ ὅμηρος (hómēros), nghĩa là "con tin" (hoặc "bảo lãnh"), được hiểu theo nghĩa "người đi cùng, người bị buộc phải làm theo" hoặc, trong một số phương ngữ, "mù". Điều này dẫn đến nhiều người cho rằng ông là một con tin hoặc một người mù. Phong trào khẳng định ông bị mù có thể phát sinh từ ý nghĩa của các từ trong phương ngữ Iona, với động từ ὁμηρεύω (homēreúō) có ý nghĩa riêng là "hướng dẫn người mù", và các phương ngữ Aeolian của vùng Cyme, với từ ὅμηρος (hómēros) đồng nghĩa với từ Hy Lạp chuẩn τυφλός (tuphlós), có nghĩa là mù. Khẳng định Homer như một thi sĩ mù được ghi lại trong một số đoạn thơ trong Delian Hymn, thơ dâng thần Apollo, bài thứ ba của tập thánh ca Homer. Các câu trích dẫn sau này ủng hộ quan điểm trên đã được Thucydides ghi lại. Nhà sử học Cymean Ephorus cũng có quan điểm tương tự, và ý tưởng này được khẳng định trong thời kỳ Hy Lạp cổ với một từ nguyên ho mḕ horṓn (ὁ μὴ ὁρῶν: "người không nhìn thấy"). Các nhà phê bình đã cho rằng Homer đã mô tả chính mình trong một phân cảnh của Odyssey nói về một thi sĩ mù, Demodocus, trong triều đình của vua Phaeacian, người kể lại cuộc chiến thành Troy cho đến phần Odysseus bị đắm tàu.

Các tác phẩm được cho là của Homer

Người Hy Lạp trong thế kỷ thứ năm và sáu trước Công nguyên coi "Homer" là "toàn bộ truyền thống anh hùng thể hiện bằng thơ sử thi 6 chữ".<ref>Gilbert Murray, The Rise of the Greek Epic', 4th ed. ibid. p. 93.</ref> Như vậy, ngoài các tác phẩm Iliad và Odyssey, có những sử thi đặc biệt được viết theo một "quy mô lớn" cũng được tính cho Homer. Nhiều công trình khác đã được coi là của Homer trong thời cổ đại, bao gồm toàn bộ các tác phẩm sử thi thời đó. Chúng bao gồm những bài thơ khác về cuộc chiến thành Troy, như Little Iliad, các bài thơ Nostoi, các sử thi Cypria và Epigoni, cũng như những bài thơ Theban về Oedipus và con trai của ông ta. Các tác phẩm khác, chẳng hạn như tuyển tập các bài thánh ca Homer, sử thi ngắn Batrachomyomachia ("Cuộc chiến ếch chuột"), và sử thi Margites cũng được cho là của Homer, nhưng điều này hiện nay được cho là không phải. Hai bài thơ khác, Capture of Oechalia và Phocais, cũng được cho là của Homer, nhưng câu hỏi ai là tác giả của các tác phẩm nhỏ trên thậm chí còn gây tranh cãi nhiều hơn so với câu hỏi ai là tác giả của hai sử thi lớn Illiad và Odyssey.

Nhân thân và quyền tác giả

Ý tưởng cho rằng Homer chỉ sáng tác hai thiên anh hùng ca xuất sắc, Iliad và Odyssey, không giành được sự đồng thuận cho đến năm 350 TCN. Hầu hết các học giả đều đồng ý rằng Iliad và Odyssey đã trải qua một quá trình gọt dũa và tiêu chuẩn hóa từ các tác phẩm cũ hơn, bắt đầu từ thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên. Vai trò quan trọng trong việc hiệu đính này có lẽ là do các bạo chúa Hipparchus tại thành Athens thực hiện thông qua việc thay đổi cách đọc thơ Homer tại lễ hội Panathena. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cải cách này phải có liên quan đến việc sáng tác ra một tác phẩm kinh điển hoàn toàn mới.

Vì không ai biết gì về cuộc đời của Homer, các nhà văn đã đùa rằng những sử thi trên "không phải do Homer viết, mà do một người đàn ông cùng tên viết ra". Samuel Butler lập luận dựa trên các chứng cứ văn học, đã khẳng định rằng một phụ nữ trẻ người Sicilia đã viết Odyssey (nhưng không phải là Iliad). Ý tưởng này được Robert Graves tiếp tục theo đuổi trong cuốn tiểu thuyết Con gái của Homer và Andrew Dalby trong cuốn sách Tái khám phá Homer.

Độc lập với câu hỏi về quyền tác giả duy nhất là đồng thuận gần như phổ quát, sau tác phẩm của Milman Parry, rằng những bài thơ Homer phụ thuộc vào truyền thống văn hóa truyền miệng, một kỹ thuật thế hệ cũ, mà là thừa kế tập thể của nhiều ca sĩ-nhà thơ (aoidoi). Một phân tích cấu trúc và từ vựng của Iliad và Odyssey cho thấy rằng những bài thơ chứa nhiều cụm từ công thức điển hình của truyền thống sử thi extempore; thậm chí toàn bộ câu được lặp lại nhiều lần. Parry và sinh viên Albert Lord đã chỉ ra rằng truyền thống truyền miệng như vậy, đối với văn hóa ngày nay là khá kỳ lạ, lại là điển hình của thơ ca sử thi trong một môi trường văn hóa chủ yếu được truyền miệng, những từ khóa chính là "miệng" và "truyền thống". Parry bắt đầu với "truyền thống": các khối ngôn ngữ lặp đi lặp lại, ông nói, được thừa kế bởi các ca sĩ-nhà thơ từ những nghệ sĩ tiền nhiệm của mình, và rất hữu ích cho anh ta trong sáng tác. Parry gọi những khối này là các "công thức".

Các nghiên cứu về Homer và tác phẩm của ông
Nghiên cứu về Homer là một trong những chủ đề lâu đời nhất trong học thuật, vốn có niên đại từ thời cổ đại. Mục tiêu và thành tựu của các nghiên cứu về Homer đã thay đổi trong suốt hàng thiên niên kỷ. Trong vài thế kỷ qua, các nghiên cứu này đã xoay quanh quá trình mà những bài thơ Homer xuất hiện và được truyền theo thời gian cho chúng ta, đầu tiên qua truyền miệng và sau này bằng văn bản.

Lịch sử xung quanh tác phẩm Illiad

 Sách tham khảo

 Các tác phẩm
Nguyên bản bằng tiếng Hy Lạp
 Demetrius Chalcondyles editio princeps, Florence, 1488
 the Aldine editions (1504 and 1517)
 1st ed. with comments, Micyllus và Camerarius, Basel, 1535, 1541 (improved text), 1551 (incl. the Batrachomyomachia)
 Th. Ridel, Strasbourg, c. 1572, 1588 and 1592.
 Wolf (Halle, 1794–1795; Leipzig, 1804 1807)
 Spitzner (Gotha, 1832–1836)
 Bekker (Berlin, 1843; Bonn, 1858)
 La Roche (Odyssey, 1867–1868; Iliad, 1873–1876, both at Leipzig)
 Ludwich (Odyssey, Leipzig, 1889–1891; Iliad, 2 vols., 1901 and 1907)
 W. Leaf (Iliad, Luân Đôn, 1886–1888; 2nd ed. 1900–1902)
 William Walter Merry và James Riddell (Odyssey i–xii., 2nd ed., Oxford, 1886)
 Monro (Odyssey xiii.–xxiv. with appendices, Oxford, 1901)
 Monro and Allen (Iliad), and Allen (Odyssey, 1908, Oxford).
 D.B. Monro and T.W. Allen 1917–1920, Homeri Opera (5 volumes: Iliad = 3rd edition, Odyssey = 2nd edition), Oxford. ISBN 0-19-814528-4, ISBN 0-19-814529-2, ISBN 0-19-814531-4, ISBN 0-19-814532-2, ISBN 0-19-814534-9
 H. van Thiel 1991, Homeri Odyssea, Hildesheim. ISBN 3-487-09458-4, 1996, Homeri Ilias, Hildesheim. ISBN 3-487-09459-2
 M.L. West 1998–2000, Homeri Ilias (2 volumes), Munich/Leipzig. ISBN 3-598-71431-9, ISBN 3-598-71435-1
 P. von der Mühll 1993, Homeri Odyssea, Munich/Leipzig. ISBN 3-598-71432-7

 Các bản dịch từng dòng
 The Iliad of Homer a Parsed Interlinear, Handheldclassics.com (2008) Text ISBN 978-1-60725-298-6

 Tác phẩm tổng quan về Homer

  In German, 5th updated and expanded edition, Leipzig, 2005. In Spanish, 2003, ISBN 84-233-3487-2. In modern Greek, 2005, ISBN 960-16-1557-1.

 Nikoletseas, M. M. (2012). The Iliad – Twenty Centuries of Translation. ISBN 978-1-4699-5210-9

 Tác phẩm diễn giải Homer
  (orig. publ. in German, 1946, Bern)

 Tác phẩm bình luận Homer
 Iliad:
 P.V. Jones (ed.) 2003, Homer's Iliad. A Commentary on Three Translations, Luân Đôn. ISBN 1-85399-657-2
 G. S. Kirk (gen. ed.) 1985–1993, The Iliad: A Commentary (6 volumes), Cambridge. ISBN 0-521-28171-7, ISBN 0-521-28172-5, ISBN 0-521-28173-3, ISBN 0-521-28174-1, ISBN 0-521-31208-6, ISBN 0-521-31209-4
 J. Latacz (gen. ed.) 2002–, Homers Ilias. Gesamtkommentar. Auf der Grundlage der Ausgabe von Ameis-Hentze-Cauer (1868–1913) (6 volumes published so far, of an estimated 15), Munich/Leipzig. ISBN 3-598-74307-6, ISBN 3-598-74304-1
 N. Postlethwaite (ed.) 2000, Homer's Iliad: A Commentary on the Translation of Richmond Lattimore, Exeter. ISBN 0-85989-684-6
 M. M. Nikoletseas, 2012, The Iliad – Twenty Centuries of Translation.. ISBN 978-1-4699-5210-9
 M.W. Willcock (ed.) 1976, A Companion to the Iliad, Chicago. ISBN 0-226-89855-5
 Odyssey:
 A. Heubeck (gen. ed.) 1990–1993, A Commentary on Homer's Odyssey (3 volumes; orig. publ. 1981–1987 in Italian), Oxford. ISBN 0-19-814747-3, ISBN 0-19-872144-7, ISBN 0-19-814953-0
 P. Jones (ed.) 1988, Homer's Odyssey: A Commentary based on the English Translation of Richmond Lattimore, Bristol. ISBN 1-85399-038-8
 I.J.F. de Jong (ed.) 2001, A Narratological Commentary on the Odyssey'', Cambridge. ISBN 0-521-46844-2

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 The Chicago Homer

Bài cơ bản dài trung bình

Nhà thơ Hy Lạp cổ
Nhà thơ mù
Người Hy Lạp thế kỷ 8 TCN
Mô tả thần thoại
Nhà thơ sử thi
Nhà thơ sử thi truyền miệng
Nhà thơ thế kỷ 8 TCN
Nhà thơ sử thi Hy Lạp cổ đại
Nam thần Hy Lạp
Người mà sự tồn tại gây tranh cãi


title: Đài Phương Trang

text:
Đài Phương Trang (tên thật: Phạm Văn Tứ, sinh ngày 5 tháng 12 năm 1940) là một nhạc sĩ nhạc vàng người Việt Nam từ trước năm 1975. Ông là tác giả hoặc đồng tác giả của các ca khúc nổi tiếng như "Người yêu cô đơn", "Hoa mười giờ", "Hai mùa Noel",... Các nghệ danh khác là Thanh Viên, Phạm Vũ Anh Tứ, Phạm Tứ và Quang Tứ.

Cuộc đời
Đài Phương Trang sinh năm 1940 tại Sài Gòn. Ông là cháu của nhạc sĩ Ngọc Sơn, gọi Ngọc Sơn là cậu.

Đến năm học đệ thất (tương đương lớp 6 hiện nay), ông bắt đầu học nhạc với thầy Trần Anh Tuấn, vốn đang là thầy giáo của Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ. Sau khi học xong tú tài, nhạc sĩ Đài Phương Trang dạy môn Việt sử ở Trường Trung học cộng đồng Phú Định.

Tác phẩm đầu tiên của nhạc sĩ Đài Phương Trang ra mắt công chúng năm 1966, nhưng thực tế là ông đã bắt đầu viết nhạc từ năm 1965. Đó là khi ông viết chung với nhạc sĩ Anh Thy bài "Bốn màu áo", nghệ danh khởi đầu là Thanh Viên.

Năm 1968, nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đang là giám đốc nghệ thuật của hãng đĩa nhạc Continental và Sơn Ca mời Đài Phương Trang cùng cộng tác gửi bài. Tác phẩm đầu tiên của sự cộng tác này là bài "Biết ai tâm sự" với tiếng hát ca sĩ Kim Loan. Ngoài ra, Đài Phương Trang còn để nhạc sĩ Ngọc Sơn đứng tên chung nhiều bài.

Một số ca khúc phổ biến của ông là: "Hoa mười giờ" (đồng sáng tác với Ngọc Sơn), "Căn nhà dĩ vãng", "Chuyến xe miền Tây", "Tình nghèo có nhau", "Ước mộng đôi ta",... và đặc biệt là bài "Người yêu cô đơn" (viết năm 1973) là ca khúc tiêu biểu của ông và cũng là nhạc phẩm giúp tên tuổi ca sĩ Tuấn Vũ được thính giả khắp nơi biết đến.

Đến năm 1990, ông bắt đầu viết nhạc hài. Cùng với Phương Khanh (diễn viên đoàn kịch Kim Cương), ông thành lập nhóm Hai Con Dế, ra sân khấu với trang phục truyền thống áo dài khăn đóng và chơi đàn guitar. Sau khi Phương Khanh qua đời, ông tiếp tục duy trì nhóm với một số bạn diễn mới như Kông Thanh Bích (tác giả bài "Tương tư nàng ca sĩ"), Hải Thanh và hiện nay là nhạc sĩ Đức Tân.

Nhạc sĩ Đài Phương Trang về hưu vào cuối thập niên 1990 và tiếp tục sự nghiệp sáng tác đến nay. Hiện ông đang sống cùng vợ và ba người con (hai gái, một trai) tại quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bài hát "Hai mùa Noel" của ông bị chương trình Paris By Night 112 nhầm thành của nhạc sĩ Nguyễn Vũ.

Sáng tác

Viết một mình

Anh ơi xuân đã đến rồi
Bài tình ca cô đơn
Bên kia đường
Biết ai tâm sự
Cánh thư tiền đồn
Căn nhà dĩ vãng (1971)
Chiều bên đồi sim
Chiều phố xưa
Cho ân tình nở hoa
Chúa Nhật buồn (Phạm Vũ Anh Tứ, 1972)
Chuyện đêm qua (Phạm Vũ Anh Tứ, 1972)
Chuyện đôi ta
Chuyện tình hoa mười giờ (1974)
Chuyện những người yêu nhau
Chuyến xe miền Tây (Quang Tứ)
Có bao giờ (Phạm Vũ Anh Tứ, 1974)
Dù đời ngăn cách
Dù không một lối (Phạm Vũ Anh Tứ)
Đêm nhớ người tình (Phạm Vũ Anh Tứ)
Đến một ngày
Đời còn cô đơn (Người yêu cô đơn II)
Đưa người yêu về quê hương (Phạm Vũ Anh Tứ)
Đừng nhắc chuyện lòng (Phạm Vũ Anh Tứ, 1972)
Đừng phụ lòng nhau (Phạm Vũ Anh Tứ)
Đường vào tình yêu
Đường về ngoại ô
Em vẫn còn tin anh (Phạm Vũ Anh Tứ, 1972)
Em vẫn của anh
Gửi người chung xóm
Hai mùa Noel I, II
Hoa đêm
Hồng đào
Khi người yêu đi lấy chồng
Kiếp hoa (1971)
Kỷ niệm chúng mình (Phạm Vũ Anh Tứ, 1973)
Kỷ vật tình yêu
Làm sao quên được (Phạm Tứ, 1972)
Lời cuối xa nhau
Màu hoa cúc (1973)
Một cuộc tình buồn
Một lần lên xe hoa (Phạm Vũ Anh Tứ, 1973)
Mở lời
Mời em về quê anh (Phạm Vũ Anh Tứ)
Mùa mưa kỷ niệm
Nhật ký tình yêu (Phạm Vũ Anh Tứ)
Ngại tiếng gần xa
Người quên kẻ nhớ (1973)
Người yêu cô đơn (Phạm Vũ Anh Tứ, 1973)
Nhớ mùa Noel
Phiên gác giao thừa
Phố xưa (Phạm Vũ Anh Tứ)
Qua cầu hát lý xa nhau (Quang Tứ)
Qua phố hẹn xưa (1971)
Quán nhỏ đợi chờ
Sao nỡ vô tình (Phạm Tứ, 1972)
Tâm sự giòng sông
Tình ca đêm Noel
Tình đời tay trắng (1972)
Tình nghèo có nhau (1972)
Tình sử của nàng
Tình sử giòng sông (1969)
Tiếng hát bên phà Mỹ Thuận
Tháng mấy hoa cười
Thề non hẹn biển
Trái tim đàn bà (viết tặng riêng Nguyễn Hưng)
Trái tim sỏi đá
Ước mộng đôi ta (Phạm Vũ Anh Tứ)
Ước mộng không thành (Phạm Vũ Anh Tứ, 1972)
Ước mong ngày sau (1972)
Vì ai (Phạm Vũ Anh Tứ)
Về quê cắm câu
Về quê em
Xa cuộc tình xưa (1972)
Xin đừng dối lòng (Phạm Vũ Anh Tứ)

Viết chung với Ngọc Sơn

 Có những đêm buồn (1966)
 Giấc mơ một ngày phép (1969)
 Giận nhau mất vui
 Hoa mười giờ (1970)
 Lả lướt
 Mùa pensée nở
 Màu tím pensée (1966)
 Nếu tóc em còn xanh
 Những chiều hoang dại
 Thiệp mời
 Tình yêu tuyệt đối (Đài Phương Trang & Tú Nguyệt) (1969)

Viết chung với Anh Thy

 Bốn màu áo (Anh Thy & Thanh Viên)
 Chuyện ngày đi học (Anh Thy & Thanh Viên)
 Em về xứ lạ (Anh Thy & Thanh Viên)
 Hải đăng
 Tâm tình người lính thủy (Anh Thy & Thanh Viên)

Viết chung với nhạc sĩ khác

 Chị về em bước sang ngang (với Thăng Long)
 Chôm chôm lý qua phà (với Cô Phượng (Vinh Sử))
 Giọt mưa khuya (với Thăng Long)
 Nếu biết tình yêu (với Thăng Long) (1970)

Chú thích

Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ nhạc vàng
Người Sài Gòn


title: Coluzea canaliculatum

text:
Coluzea canaliculatum là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Coluzea


title: Clermont-sur-Lauquet

text:
Clermont-sur-Lauquet là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Clermontains.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Clermont-sur-Lauquet trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Clermont-sur-Lauquet


title: Hindsiclava andromeda

text:
Hindsiclava andromeda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hindsiclava


title: Chỗ ở

text:
Chỗ ở (còn có thể được biết đến bằng các thuật ngữ như nơi cư ngụ, nơi trú ngụ hay gia cư, nhà cửa thậm chí là tổ ấm) là thuật ngữ chỉ chung về một nơi cư trú hoặc nơi trú ẩn của con người mà thông thường dạng vật chất cụ thể là một ngôi nhà. Những người không có nơi cư ngụ được gọi là người vô gia cư. Khi đề cập đến một tòa nhà, nó thường là một nơi mà trong đó một cá nhân hoặc một gia đình có thể nghỉ ngơi và cất giữ tài sản cá nhân. Hầu hết các hộ gia đình hiện đại ngày có nhà vệ sinh và phòng ăn trong ngôi nhà của mình. Động vật cũng được thiết kế nhà riêng trong môi trường thuần dưỡng như chuồng gà, vịt, chuồng heo, chuồng bò, trâu, chuồng chó, chuồng ngựa... các động vật hoang dã cũng tự thiết kế cho chúng những chỗ ở với các hình thức như tổ, hang, hóc....

Trong tiếng Anh, chỗ ở hay gia cư hay "Home" cũng được sử dụng để chỉ khu vực địa lý (cho dù đó là một vùng ngoại ô, đồng quê, thị xã, thành phố hoặc thậm chí là quốc gia), trong khi nhà thông đường dùng để chỉ về một dạng vật chất hữu hình nhất định thì thuật ngữ gia cư trong tiếng Anh dùng để chỉ về một trạng thái tinh thần hoặc cảm xúc về nơi nương tựa, sự thoải mái nói chung là một sự trừu tượng và "Home land" có nghĩa là quê hương.

Tham khảo

 Từ điển Anh-Việt, Viện Ngôn ngữ học thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia, nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh, năm 2001, trang 840, mục từ "Home" được dịch là chỗ ở, nhà, gia đình
 "'Home' – Definitions from Dictionary.com". Dictionary.com. Truy cập 2008-05-08.
 Theano S. Terkenli. 1995. "Home as a Region." Geographical Review. 85.3: 324-334.
 Douglas Burton-Christie. 2009. "Place-Making as Contemplative Practice." Anglican Theological Reviews 91.3: 347-371.

Chỗ ở
Môi trường sống của con người


title: 640 Brambilla

text:
640 Brambilla

640 Brambilla là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 29.8.1907 ở Heidelberg và được đặt theo tên Prinzessi Brambilla, tiểu thuyết của nhà văn Đức E. T. A. Hoffmann

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907


title: Nanteuil

text:
Nanteuil là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 66 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Dicranomyia tseni

text:
Dicranomyia tseni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Molophilus kutha

text:
Molophilus kutha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Guioa bicolor

text:
Guioa bicolor là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Guioa bicolor. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
Guioa
Thực vật dễ tổn thương


title: Lataxiena cumella

text:
Lataxiena cumella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lataxiena


title: Quốc ca Ả Rập Xê Út

text:
Quốc ca Vương quốc Ả Rập Xê Út () lần đầu tiên được chính thức thông qua vào năm 1950 ở phiên bản không lời và vào năm 1984 ở phiên bản có lời. Phần nhạc ban đầu được sáng tác bởi Abdul-Rahman al-Khateeb (عبد الرحمن الخطيب) vào năm 1947 và được chỉnh sửa lại bởi Seraj Omar (سراج عمر). Lời bài hát được viết bởi Ibrahim Khafaji (إبراهيم خفاجي).

Nó thường được gọi ngắn gọn là Quốc ca ( mặc dù nó được biết đến với tên ban đầu của nó, Sārʿī (, "Hãy cùng nhau"), từ câu ʾ (, "Hãy cùng nhau bước tới Vinh hiển tối cao!"). Lời bài hát kêu gọi cả nước hãy kéo quốc kỳ lên, tôn vinh Allah, và mong Ngài cho vua Ả Rập Xê Út được sống lâu.

Phiên bản hòa tấu được gọi là Bài hát Hoàng gia ( ) cũng được cử hành trong các buổi lễ, trong đó nó được cử hành để chào đón các thành viên cao cấp của hoàng gia cũng như các nhân vật ngoại giao.

Lời

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Saudi Arabia: an-Nasheed al-Waṭaniy – Audio of the national anthem of Saudi Arabia, with information and lyrics
 The Royal Embassy of Saudi Arabia in Washington, DC has an Audio page that includes the National Anthem in both vocal and instrumental versions.
 https://gulfnews.com/world/gulf/saudi/a-history-of-the-saudi-national-anthem-1.2281470
Văn hóa Ả Rập Xê Út
Quốc ca


title: Adoxia cheesmani

text:
Adoxia cheesmani là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Proteuxoa heliosema

text:
Proteuxoa heliosema là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, Nam Úc, Victoria và Tây Úc.

Ấu trùng được ghi nhận ăn các loài Eucalyptus, cũng như Pennisetum clandestinum và các loài cỏ khác.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Erimystax cahni

text:
Erimystax cahni là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Erimystax cahni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

C


title: Bulbophyllum sulfureum

text:
Bulbophyllum sulfureum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

sulfureum]]

S


title: Auge, Ardennes

text:
Auge là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Neolepta banggiensis

text:
Neolepta banggiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Neolepta


title: Phyllonorycter gerfriedi

text:
Phyllonorycter gerfriedi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Crete.

Ấu trùng ăn Quercus coccifera. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a lower-surface tentiform mine.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Đường Đại Tông

text:
Đường Đại Tông (chữ Hán: 唐代宗; 11 tháng 11, 726 - 10 tháng 6, 779), húy Lý Dự (李豫), là vị Hoàng đế thứ 9 hay thứ 11 của nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 762 đến năm 779, tổng 17 năm.

Sau khi Loạn An Sử nổ ra (755) và cha ông là Đường Túc Tông lên ngôi, Lý Dự được phong làm Thiên hạ binh mã Nguyên soái, đại diện cho nhà Đường chống lại quân của An Lộc Sơn. Năm 758, sau khi lập công khôi phục lại được hai kinh (Trường An và Lạc Dương), Lý Dự được cha lập làm Hoàng thái tử. Đến năm 762 khi Túc Tông qua đời, Lý Dự được sự trợ giúp của hoạn quan Lý Phụ Quốc, chống lại âm mưu chính biến của Trương hoàng hậu rồi lên ngôi hoàng đế, tức Đại Tông. Năm 764, ông chính thức dẹp xong loạn An Sử.

Thời đại của Đường Đại Tông đánh dấu sự trỗi dậy của các Tiết độ sứ địa phương, khi họ chỉ còn thần phục nhà Đường trên danh nghĩa, một số Tiết độ sứ còn tự ý nhường ngôi cho con. Tình trạng phiên trấn cát cứ này đã dẫn đến sự chia cắt của Trung Quốc thành mười nước sau khi nhà Đường diệt vong. Đồng thời trong thời gian trị vì, tuy diệt trừ được hoạn quan Lý Phụ Quốc, nhưng chính Đại Tông lại trọng dụng nhiều hoạn quan khác, tiếp tục tình trạng hoạn quan tham chính từ thời Túc Tông.

Tiểu sử
Đường Đại Tông bổn danh Lý Thục (李俶), tiểu danh Đông Lang (冬郎), là con trai trưởng của Đường Túc Tông Lý Hanh. Theo Cựu Đường thư, ông chào đời vào ngày 13 tháng 12 năm Khai Nguyên thứ 14 (tức 9 tháng 1 năm 727), còn Sách phủ nguyên quy (册府元龟) thì ghi nhận ông chào đời ngày 13 tháng 10 năm Khai Nguyên thứ 14 (tức ngày 11 tháng 11 năm 726) ở Thượng Dương cung, thành Trường An; dưới thời trị vì của ông nội ông, Đường Huyền Tông. Cứ theo lịch sử ký tái, Đường Đại Tông thường tổ chức lễ Thượng Thọ tiết vào tháng 10, nên khả năng cao Sách phủ nguyên quy lại chính xác hơn. Lúc ông sinh ra, cha ông Lý Hanh vẫn đang giữ tước vị Trung vương, Lý Thục cũng là người cháu trai lớn tuổi nhất trong hơn 100 người cháu của Đường Huyền Tông.

Ba năm sau (730), mẹ ông là Ngô phu nhân qua đời. Năm Khai Nguyên thứ 26 (738), sau khi Thái tử Lý Anh bị ép phải tự vẫn, cha của Lý Thục, tức Túc Tông Lý Hanh, được phong làm Hoàng thái tử. Năm Khai Nguyên thứ 29 (741), Lý Thục được phong tước Quảng Bình quận vương (廣平郡王) Sau được phong Sở vương (楚王).  Theo sử sách mô tả, Lý Thục là người trầm tĩnh, cương nghị, cảm xúc thường không biểu lộ ra nét mặt. Bản tính ông cũng ham học và nhân hiếu, do vậy được ông nội là Đường Huyền Tông yêu quý. Sau này, Huyền Tông chọn con gái của Bí thư giám Thôi Tuân (崔峋) và Hàn Quốc phu nhân Dương thị, cháu gái Dương Quý Phi là Thôi thị gả cho Lý Thục.

Nguyên soái chống quân Yên

Khuyên cha quyết chiến
Tháng 11 năm Ất Mùi (755), An Lộc Sơn khởi binh tạo phản ở căn cứ Phạm Dương, chính thức mở đầu loạn An Sử. Quân An do có sự chuẩn bị từ trước, nên đánh đâu thắng đó, chỉ chưa đầy một năm đã chiếm được nhiều căn cứ quân sự quan trọng của nhà Đường như Đông Đô Lạc Dương, Đồng Quan, Nghiệp Thành... và chuẩn bị đánh vào Trường An.

Ngày 14 tháng 7, ông nội Đường Huyền Tông bỏ khỏi Trường An, chạy về đất Thục lánh nạn. Khi đến trạm dịch Mã Ngôi, các tướng sĩ nổi dậy, giết chết anh Dương Quý Phi là Tể tướng Dương Quốc Trung, rồi buộc Huyền Tông ban chết cho Quý phi. Lúc bấy giờ nội bộ quân Đường dao động, chia rẽ, nhiều người đào ngũ, Huyền Tông do đó không hi vọng có thể về Trường An nữa, nên quyết chí đến Thục. Bá tánh trong thành kêu khóc xin vua ở lại, Huyền Tông bèn cử thái tử đến ủy lạo họ. Lúc đó, dân chúng trong thành lại xin thái tử ở lại lãnh đạo. Lý Thục cùng em trai là Kiến Ninh vương Lý Đàm, hoạn quan Lý Phụ Quốc cũng có ý kiến rằng nếu thái tử cũng bỏ Trường An thì chẳng khác nào giao cả Trung Nguyên cho địch. Thái tử bèn sai Lý Thục đến báo việc này và xin ý kiến của Huyền Tông.

Được tin đó, Huyền Tông tỏ ý bằng lòng cho thái tử ở lại lãnh đạo kháng chiến, nhưng còn bản thân vẫn tiếp tục bỏ trốn về Ba Thục. Lý Thục theo cha tiếp tục giao chiến với quân An, sau đó chiếm lại được Linh Vũ. Ngày 13 tháng 8 năm 756, do sự thúc giục của quần thần, Thái tử đăng cơ xưng đế, tức là Đường Túc Tông. Túc Tông được hai tướng Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật hỗ trợ, thế lực của nhà Đường dần được phục hồi.

Nhận chức Nguyên soái

Khi lực lượng đã phát triển trở lại, Đường Túc Tông có ý muốn chọn một người con trai thay mặt mình là Thiên hạ binh mã nguyên soái để chỉ huy lực lượng quân triều đình chống lại phản tặc. Thấy rằng người con trai thứ ba của mình là Kiến Ninh vương Lý Đàm (tức em trai Lý Thục) có tài năng, Túc Tông muốn phong cho chức này. Ẩn sĩ Lý Bí, vốn là bạn thân của Túc Tông, lên tiếng can ngăn vì thời thế loạn lạc lòng người chỉ hướng về Nguyên soái, trong khi ngôi Thái tử cần phải dành cho người con trưởng. Nhưng nếu Lý Đàm lập được đại công thì Túc Tông không muốn phong làm thái tử cũng không được; và sau đó khuyên vua nên phong chức Nguyên soái cho hoàng tử trưởng, tức Lý Thục. Túc Tông nghe theo đề xuất này, quyết định phong cho Lý Thục là Thiên hạ binh mã nguyên soái, nắm quyền chỉ huy cao nhất trong quân.

Đầu năm 757, một cuộc tranh chấp nổ ra trong nội bộ triều đình lưu vong khi Trương hoàng hậu liên kết với Nội giám Lý Phụ Quốc, kết bè đảng trong triều. Kiến Ninh vương Lý Đàm nhiều lần tấu với Túc Tông xin trừ đi. Trương Hoàng hậu tức giận, cùng Lý Phụ Quốc dâng sớ đàn hặc, vu cáo Lý Đàm muốn giết Lý Thục để tranh ngôi thái tử. Đầu năm 757, Túc Tông hạ lệnh ép Lý Đàm phải uống rượu độc tự sát. Sau khi diệt được Lý Đàm, Trương hoàng hậu lại tiếp tục tìm cách đối phó với Lý Thục và Lý Bí. Lý Thục có ý lo sợ, định mời sát thủ ám sát Trương hoàng hậu và Lý Phụ Quốc, nhưng cuối cùng nghe theo lời khuyên can của Lý Bí nên không ra tay.

Lý Thục sau khi nhận chức đã ra sức chiêu mộ thêm binh sĩ từ những người dân lưu tán. Khi quân của Túc Tông tiến đến Bành Nguyên thì Lý Thục cũng chiêu mộ được khoảng gần vạn người. Sang giữa năm 757, khi chiến sự diễn ra ác liệt, các tướng Phùng Quản, Quách Tử Nghi nhiều lần ra trận thất lợi, quân An lại thừa cơ phản kích, tình thế của quân đội nhà Đường trở nên nguy khốn. Lý Thục bình tĩnh ứng phó, một mặt ông cho bổ sung những người khỏe mạnh vào quân đội; mặc khác ra sức đãi ngộ, lấy lòng tướng sĩ, do đó sĩ khí trong quân phấn chấn trở lại.

Giành lại hai kinh

Trong năm 757, Túc Tông muốn phong cho Lý Thục làm Hoàng Thái tử kế vị, nhưng Lý Thục cho rằng nội loạn vẫn chưa dẹp yên nên chưa dám đảm đương ngôi vị thái tử, xin Túc Tông hoãn lại ngày khác.

Mùa hạ năm đó, vua Hồi Hột là Bì Già Khuyết sai con là Vương tử Diệp Hộ đến trợ giúp nhà Đường chống quân An (lúc này An Lộc Sơn đã bị con là An Khánh Tự giết chết). Túc Tông giao hẹn với Hồi Hột rằng nếu ngày sau khôi phục Trường An thì tất cả của cải gắm vóc, Hồi Hột có thể tự ý chiếm lấy; còn Lý Thục lại xin vua cha cho mình cùng Diệp Hộ kết nghĩa anh em. Túc Tộng và Diệp Hộ đều bằng lòng.

Tháng 9 năm 757, Lý Thục dẫn theo quân đội nhà Đường tấn công vào thành Trường An. Quân An nhanh chóng thua trận, phải rút khỏi Trường An. Diệp Hộ cũng nhân dịp này, viện lời hứa của Túc Tông, muốn cướp bóc và giết chóc dân chúng trong thành. Lý Thục đích thân đến chỗ Diệp Hộ để ngăn chặn. Ông nói
Nay nếu cướp bóc ở Tây Kinh thì dân Đông Kinh (Lạc Dương) tất lo sợ mà kháng cự lại.

Và hẹn với Diệp Hộ sau khi chiếm được Đông Kinh sẽ cho quân Hồi Hột tha hồ cướp bóc. Sau đó ông lại hạ lệnh cho quân sĩ không được quấy nhiễu, cướp phá của cải trong dân. Hành động này của Lý Thục cũng đã giải cứu dân trong thành Trường An khỏi một cuộc tàn sát đẫm máu, do vậy phụ lão trong thành rất cảm phục ông.

Sau khi giành lại Trường An, tướng Bộc Cố Hoài Ân thỉnh cầu Lý Thục cấp tốc đưa binh truy kích quân An, nhưng Lý Thục viện lẽ quân đội còn mệt mỏi, nên hoãn lại. Đến tháng 10 năm đó, Lý Thục mới cùng Diệp Hộ thẳng tiến đến Lạc Dương. Chỉ trong vòng vài tuần, quân đội nhà Đường đã tiêu diệt hơn một nửa binh lực của An Khánh Tự. Ngày 18 tháng 10, liên quân Đường - Hồi Hột vào đến thành Lạc Dương, hoàn thành công cuộc khôi phục hai kinh. Lúc đó, Diệp Hộ lại cho quân sĩ cướp bóc trong toàn Đông Đô, Lý Thục hay tin bèn đem một số lụa tốt đến hối lộ cho binh sĩ Hồi Hột để giảm bớt sự hung hăng cướp bóc của chúng. Lúc đầu, Lý Thục hạ lệnh sẽ tha cho những cựu thần cũ đã hàng Yên, nhưng sau đó đổi ý, cho bắt hết bọn họ, giải về Lạc Dương. Về sau, Túc Tông cho xử phạt những cựu thần này theo thứ bậc nặng nhẹ.

Làm Hoàng thái tử

Công cuộc khôi phục hai kinh hoàn thành, Lý Thục được Túc Tông tiến phong cho một tước vị cao cấp hơn là Sở vương (楚王). Đến tháng 3 ÂL năm 758, ông được đổi phong làm Thành vương (成王). Sang ngày 29 tháng 5, ông được chính thức lập làm Hoàng thái tử. Túc Tông cũng cho đổi tên của ông từ Lý Thục thành Lý Dự (李豫). Tuy nhiên lúc đó, Trương hoàng hậu không phục ông mà muốn ngôi vị Thái tử phải thuộc về con trai mình là Hưng vương Lý Thiệu. Thái tử Lý Dự do đó rất lo sợ, nên tỏ ra khiêm nhường và cung kính đối với Hoàng hậu. Năm 759, Lý Thiệu bệnh chết, trong khi người con trai còn lại của Hoàng hậu là Định vương Lý Đồng còn nhỏ tuổi, nên ngôi vị của Lý Dự tạm thời không bị đe dọa.

Từ năm 762, Túc Tông lâm bệnh nặng, bèn giao thái tử Lý Dự giám quốc. Đến tháng 5 năm đó, do bị kích động vì cái chết của Thái thượng hoàng Huyền Tông nên bệnh của Túc Tông hoàng đế càng trở nặng thêm. Lúc này, Trương hoàng hậu và Lý Phụ Quốc sinh ra mâu thuẫn và trở mặt với nhau. Lúc Túc Tông sắp mất, Trương hoàng hậu bàn với Lý Dự nên giết chết Lý Phụ Quốc cùng đồng đảng là Trình Nguyên Chấn vì tội chuyên quyền, nhưng Lý Dự cho rằng lúc này không thích hợp để làm việc đó. Trương hoàng hậu từ đó cũng sinh ra lo sợ vì Lý Dự có công lao to, nếu để ông lên ngôi vua thì bà ta sẽ rất khó kiềm chế được, nên chuyển sang ủng hộ Nhị hoàng tử là Việt vương Lý Hệ; và cho tuyển hơn 200 dũng sĩ, giả làm hoạn quan, bố trí trong cung để giết Lý Dự.

Ngày 14 tháng 5, Trương hậu giả mệnh của Đường Túc Tông, triệu Lý Dự vào cung để giết chết. Tuy nhiên việc này bị Lý Phụ Quốc và Trình Nguyên Chấn phát hiện được, bèn báo cho Thái tử Lý Dự biết. Đêm hôm đó, hai người này dẫn binh vào Lăng Tiêu môn, bắt Trương hoàng hậu, Việt vương Lý Hệ cùng bè đảng là bọn Chu Quang Huy, Mã Anh Tuấn. Ông sai giam Hoàng hậu Trương thị ở biệt điện.

Ngày 16 tháng 5, Túc Tông qua đời. Sau đó Lý Phụ Quốc và Trình Nguyên Chấn đón Lý Dự đến cửa Cửu Tiêm, gặp quần thần. Ngày Kỉ Tị (20) tháng 4 (18 tháng 5), Lý Dự lên ngôi hoàng đế ngay trước linh cữu vua cha, trở thành Đường Đại Tông, đặt niên hiệu Bảo Ứng. Đồng thời Lý Phụ Quốc sai giết chết Trương hoàng hậu cùng hai hoàng tử Lý Hệ, Lý Giản.

Làm Hoàng đế

Loại bỏ Lý Phụ Quốc
Ngay sau khi lên ngôi, Đại Tông cho lập con trai trưởng của mình là Phụng Tiết vương Lý Quát làm Thiên hạ binh mã nguyên soái, nắm quyền chỉ huy tối cao các đội quân trong nước. Mẹ ông là Ngô thị được truy phong làm Hoàng thái hậu.

Lý Phụ Quốc ỷ thế có công lập Đại Tông lên ngôi, nên cậy thế lộng quyền, tuyên bố trước mặt ông:
Đại gia (chỉ Đại Tông) chỉ nên an cư ở cấm cung, ngoại sự cứ đế lão nô tự quyết.

Đại Tông vô cùng tức giận, bèn nảy ý loại trừ Phụ Quốc, tuy nhiên tiến hành thật kín đáo. Ngày 24 tháng 5, Đại Tông phong Phụ Quốc làm Thượng phụ rồi Trung thư lệnh (31 tháng 5) và giao cho xử lý mọi việc trong triều, Trình Nguyên Chấn cũng được phong chức Tả giám môn vệ tướng quân. Một số đại thần không ăn cánh với Phụ Quốc bị bắt lưu đày. Trong khi đó, tể tướng Nguyên Tái, dưới sự khống chế của Lý Phụ Quốc, đã tâu xin Đại Tông lưu đày cựu tể tướng Tiêu Hoa làm Tư mã Hạp châu.

Tuy nhiên đến tháng 6 cùng năm, Đại Tông quyết định tước bớt quyền lực của Lý Phụ Quốc, bỏ chức Hành quân tư mã, Binh bộ thượng thư và ép ra ở phủ đệ bên ngoài. Phụ Quốc lo sợ, dâng biểu từ chức lên triều đình, Đại Tông không thèm từ chối, bãi chức Thượng thư lệnh của Phụ Quốc, nhưng sau phong làm Bác Lục vương. Đến ngày 8 tháng 11 năm 762, có thích khách đột nhập vào phủ Lý Phụ Quốc, chém chết Phụ Quốc rồi mang theo thủ cấp cùng một cánh tay của hắn rồi trốn mất. Đại Tông cho điều tra trong một thời gian ngắn rồi nhanh chóng cho kết thúc, do đó có tin đồn thích khách giết Lý Phụ Quốc làm theo lệnh của Đại Tông.. Trình Nguyên Chấn vẫn được nắm quyền lực và tỏ ra lộng quyền, hãm hại nhiều tướng lĩnh khác trong suốt thời gian làm tể tướng.

Chấm dứt loạn An Sử
Sau khi dẹp yên Lý Phụ Quốc, Đại Tông tiếp tục hoàn thành công cuộc dẹp loạn An Sử còn dở dang dưới thời vua cha. Cùng năm 762 Đại Tông sai sứ sang công nhận vương quốc Bột Hải là một vương quốc nhằm khiến cho vua Bột Hải Văn Vương đừng thừa cơ nhà Đường còn loạn An Sử mà xâm phạm biên cương. Vua Bột Hải Văn Vương phái con trưởng là thế tử Đại Hoành Lâm đi sứ sang nhà Đường để đáp lễ với vua Đường Đại Tông.

Bấy giờ Sử Tư Minh bị con là Sử Triều Nghĩa giết để đoạt ngôi, thế lực của quân Yên suy yếu hơn trước, lại vấp phải sự tấn công liên tục của nhà Đường. Sử Triều Nghĩa phải bỏ Lạc Dương, chạy về Tống châu và bị vây hãm, nhưng thế lực vẫn còn. Ngay tháng 6 năm 762, quân của Sử Triều Nghĩa bị Duyện Vận Tiết độ sứ Điền Thần Công đại phá.

Thấy mình liên tiếp thua trận, Sử Triều Nghĩa tìm cách lôi kéo sự ủng hộ của Khả hãn Hồi Hột, vốn là đồng minh của nhà Đường. Đại Tông cũng sai Lưu Thanh Đàm đến thiết lập lại liên minh với Hồi Hột, nhưng bị Đăng Lý Khả hãn hạ nhục. Thanh Đàm từ Hồi Hột gửi thư về báo rằng Hồi Hột đã chuẩn bị 10 vạn quân định kéo về Trường An, toàn thành Trường An đều lo sợ. Đại Tông sai Bộc Cố Hoài Ân đến chiêu dụ. Đăng Lý vốn thân tình với Hoài Ân bèn đổi ý, chấp nhận lập lại liên minh với Đường để chống quân Yên. Đáp lại, Đại Tông sai Ung vương Thích đến Thiểm châu định ước với Hồi Hột. Sau đó, Bộc Cố Hoài Ân cùng tướng Hồi Hột là Tả Sát được cử làm tiên phong thống lĩnh liên quân hai nước, cùng các tướng dưới quyền tiến công mạnh mẽ vào các thành trì cuối cùng của Yên. Tháng 10 năm 762, quân Đường tiến đánh và chiếm Lạc Dương, quân Yên thiệt hại đến 80.000. Triều Nghĩa đành phải bỏ trốn. Quân Hồi Hột nhân cơ hội vào Lạc Dương đã thẳng tay cướp bóc và chém giết người dân, khiến Đông Đô trở nên hoang tàn.

Sử Triều Nghĩa liên tiếp thất bại, cuối cùng bị tướng cũ là Lý Hoài Tiên truy đuổi đến đường cùng, phải tự tử trong rừng. Loạn An Sử chính thức được dẹp yên. Các Tiết độ sứ nước Yên đều xin hàng nhà Đường, như Trương Hiếu Trung, Tiết Tung (cháu chắt của Tiết Nhân Quý), Trương Trung Chí (sau Đại Tông đổi tên thành Lý Bảo Thần), Điền Thừa Tự, Lý Hoài Tiên, Lý Chính Kỷ (người gốc Cao Ly). Đại Tông theo thỉnh cầu của Bộc Cố Hoài Ân, hạ lệnh giữ nguyên chức vị của các Tiết độ sứ này và vẫn cho họ cai quản các trấn ở phía bắc.

Thổ Phiên chiếm Trường An
Mùa thu năm 763, theo thỉnh cầu của quần thần, Đại Tông tự xưng tôn hiệu là Bảo Ứng Nguyên Thánh Văn Vũ Hiếu hoàng đế. Không lâu sau, Thổ Phiên bất ngờ cho quân tấn công vào các châu gần biên giới. Các tướng lũ lượt cáo cấp về triều, song Trình Nguyên Chấn giấu giếm không báo với Đại Tông. Đến tháng 11, Thổ Phiên tiến vào Kính châu rồi Bân châu thì Đại Tông mới hay tin. Trong lúc triều đình chưa nghĩ ra cách đối phó thì Thổ Phiên chiếm tiếp các vùng Phụng Thiên, Vũ Tông, uy hiếp kinh sư. Đại Tông mới cử Lý Quát cùng Quách Tử Nghi dẫn quân ra Hàm Dương chống 20 vạn quân Thổ. Quách Tử Nghi sai người vào triều xin viện binh nhưng Trình Nguyên Chấn vốn ghét Tử Nghi, nên không cho. Quân Đường lại thất bại thêm mấy trận, Quách Tử Nghi phải bỏ Hàm Dương về kinh. Ngày 16 tháng 11, Đại Tông thấy Thổ Phiên đã đến rất gần, lại không thấy có viện binh đến, bèn quyết định trốn khỏi Trường An, đến Thiểm Châu. Một số thân vương triều Đường, dẫn đầu là Lý Củng (con của Đường Huyền Tông) định rước Thổ Phiên vào kinh. Quách Tử Nghi đem binh về kinh, bắt được các thân vương mưu phản, giao đến cho Đại Tông. Đại Tông ép Phong vương Lý Củng phải tự sát..

Cuối năm đó, Thổ Phiên tiến vào Trường An. Tướng Phiên Mã Trọng Anh ban lệnh lập cháu đời thứ năm của Đường Cao Tông, cháu nội Bân vương Lý Thủ Lễ là Quảng Vũ vương Lý Thừa Hoành làm hoàng đế. Quân Thổ Phiên vơ vét hết của cải trong phủ khố và cướp bóc của dân, khiến lòng người oán hận.

Đại Tông phong Quách Tử Nghi làm Phó nguyên soái Quan Nội, hợp quân ở Thương châu. Các Tiết độ sứ cũng nhanh chóng đưa quân đến cứu giá. Tử Nghi cho tiến quân từ Lam Điền đến Trường An, rồi dùng kế nghi binh, phô trương thanh thế khiến Thổ Phiên hoảng sợ. Sau hơn 10 ngày đóng ở Trường An, Thổ Phiên cho lui quân vào ngày 30 tháng 11, tuy nhiên các châu ở vùng Kiếm Nam rơi vào tay Thổ Phiên, nhà Đường không giành lại được. Sau việc này, Đại Tông trị tội dối vua của tể tướng Trình Nguyên Chấn, tước hết quan tước và đuổi khỏi triều đình; còn Ngụy hoàng đế Lý Thừa Hoành bị đày đến Hoa châu. Từ đó, quyền lực trong triều rơi vào tay tể tướng Nguyên Tái cùng hoạn quan Ngư Triều Ân.

Cuộc nổi loạn của Bộc Cố Hoài Ân
Từ sau khi đưa quân dẹp loạn An Sử, thế lực của Bộc Cố Hoài Ân ngày càng to, nắm trọn phần lớn đất Hà Bắc và Sóc Phương. Nhờ cầm quân lâu năm, Hoài Ân đã chiêu dụ được nhiều tướng lĩnh và binh sĩ về phe mình, bắt đầu này ý phản loạn. Từ sau khi thiết lập liên minh với Hồi Hột, nhiều tướng nghi ngại rằng Hoài Ân là cha vợ của Khả hãn Đăng Lý nên ngấm ngầm kết giao với Hồi Hột, có Tân Vân Kinh và Lạc Phụng Tiên sớ tố cáo lên Đại Tông. Đại Tông nể sợ thế lực của Hoài Ân, nên thường cố tình cho qua không hỏi đến, nhưng cũng không trị tội những người tố cáo Hoài Ân khiến Hoài Ân sinh ra bất mãn. Năm 764, Đại Tông phong Ung vương Lý Quát làm Hoàng thái tử. Mẹ của Thái tử là phu nhân Thẩm thị bị mất tích sau loạn An Sử, Đại Tông nhiều lần sai sứ tìm kiếm mà không có kết quả.

Tháng hai năm 764, Đại Tông sai Nhan Chân Khanh đến triệu Bộc Cố Hoài Ân về triều, nhưng sợ Hoài Ân không theo; bèn hỏi kế của Phần Châu biệt giá Lý Bão Chân rồi quyết định phong Quách Tử Nghi, người mà Hoài Ân e ngại, làm Tiết độ sứ Sóc Phương để khiến Hoài Ân lo sợ mà phải về triều hỏi nguyên do. Nhưng Hoài Ân lúc này đang nắm giữ Hà Đông, lại liên kết với Lý Kiệt Thành mưu phản Đường, trước tiên chiếm Thái Nguyên, nhưng việc bị Tân Vân Kinh phát hiện. Đại Tông lại phong Quách Tử Nghi làm Quan Nội, Hà Đông phó soái, Hà Trung Tiết độ đẳng sứ rồi Sóc Phương tiết độ đại sứ để đánh diệt. Tướng sĩ của Hoài Ân nghe tin tỏ ra dao động và bỏ sang hàng Tử Nghi, trong khi con trai của Hoài Ân là Bộc Cố Sướng bị quân Đường giết chết. Hoài Ân lo sợ, bèn bỏ chạy về Linh Vũ.

Bộc Cố Hoài Ân ở Linh Vũ đã tập hợp lại lực lượng. Đại Tông nhiều lần sai sứ đến thuyết phục Hoài Ân quy phục nhưng không có kết quả. Sau đó, Hoài Ân lại liên kết với 10 vạn quân Hồi Hột và Thổ Phiên xâm chiếm các đất ở biên cương, chiếm được Phụng Thiên . Đại Tông lại cử Quách Tử Nghi thu phục lại Phụng Thiên. Quân Thổ Phiên bị quân của Quách Tử Nghi đánh bại nhiều trận, cuối cùng sợ hãi rút quân về nước. Trong khi Hoài Ân đang nổi dậy thì trong triều, Khoảng thời gian này, tướng Lưu Yên thực hiện công trình khai thông Bân Giang để thiết lập lại con đường vận chuyển lương thực từ Lạc Dương qua Hoàng Hà, Hoài Hà đến Trường An, Trường An lại có nguồn cung cấp thực phẩm đầy đủ. Sau trận thắng Hoài Ân, Đại Tông muốn phong Quách Tử Nghi làm Thượng thư lệnh, một chức vụ mà trước đó chỉ có Đường Thái Tông từng đảm nhận, nhưng Tử Nghi từ tạ không nhận.

Tháng 9 năm 765, Bộc Cố Hoài Ân lại dẫn theo quân Hồi Hột, Thổ Phiên, Đảng Hạng, Thổ Cốc Hồn tổng cộng đến hơn 100.000 người nói dối họ là Quách Tử Nghi đã qua đời nên cùng nhau vào đánh nhà Đường. Thành Trường An lại bị uy hiếp, Đại Tông cử Quách Tử Nghi từ Kim Dương ra chống. Giữa lúc đó Hoài Ân bệnh chết, Quách Tử Nghi kích động Hồi Hột trở mặt với Thổ Phiên. Liên quân Đường và Hồi Hột nhân đêm tối truy kích, khiến Thổ Phiên thất bại nặng nề, phải tháo lui. Cuộc nổi loạn của Bộc Cố Hoài Ân đến đó là dứt.

Sang năm 767, Thổ Phiên vẫn quấy nhiễu biên giới nhà Đường. Quách Tử Nghi giữ chức Phó nguyên soái, đóng quân ở Hà Trung và Mân Châu, lãnh trách nhiệm phòng thủ khiến quân địch không vào được. Trong những năm sau đó, Thổ Phiên thường xâm phạm biên giới nhưng bị đánh bại luôn, không thể vào sâu như trước.

Vấn nạn phiên trấn
Tết Nguyên đán năm 765, Đại Tông cải nguyên là Vĩnh Thái. Trong thời gian này, phiên trấn các nơi bắt đầu phát triển thế lực và từng bước li khai với triều đình. Tiết độ sứ Bình Lư Hầu Hi Dật bị bộ tướng Lý Chánh Chỉ trục xuất. Chánh Kỉ nắm quyền ở Bình Lư, kết thông gia với Tiết Độ sứ Đông Đạo Lương Sùng Nghĩa để hỗ trợ lẫn nhau. Còn ở Hà Bắc, có thế lực của Tiết độ sứ Thành Đức Lý Bảo Thần, Tiết độ sứ Ngụy Bác Điền Thừa Tự, Tiết độ sứ Tương Vệ Tiết Tung, Tiết độ sứ Lư Long Lý Hoài Tiên, trấn nào cũng có hơn vạn binh. Các trấn ỷ có thế lực lớn, tỏ ra khinh thường quan lại triều đình. Triều đình ngày càng bất lực, không thể ức chế được.

Tháng 5 năm 765, Tiết độ sứ Kiếm Nam là Sử Nghiêm Vũ chết, Đại Tông cử Quách Anh Nghệ đến thay làm Tiết độ sứ, nhưng Anh Nghệ bị tướng dưới quyền Thôi Cán chống lại rồi bị giết. Các tướng thân tín của Quách Anh Nghệ lấy cớ báo thù, đem quân đánh Thôi Cán. Năm 766, triều đình cử Đỗ Hồng Tiệm đến Thục dẹp loạn, lại phong Trương Hiến Thành làm Tiết độ sứ ở Kiếm Nam và Đông Xuyên, cho Thôi Cán làm thứ sử Mậu Châu. Tháng 3 ÂL năm đó, quân của Thôi Cán đánh tan quân của Hiến Thành. Đỗ Hồng Tiệm vừa đến Thục, nghe tin đó vội lấy lòng của Thôi Cán, rồi tấu về triều cho Thôi Cán làm Tiết độ sứ, các tướng trung thành với Anh Nghệ bị đưa đến các châu khác.

Cũng năm 766, Giám quân Thiểm châu Vương Chí Bân bị Chu Trí Quang ám sát. Đại Tông cũng công nhận Trí Quang nắm việc quân ở Thiểm châu, nhưng Trí Quang tỏ ra khinh thường, không chịu nhận. Quách Tử Nghi nhiều lần xin đưa quân thảo phạt, Đại Tông không thuận. Mãi đến đầu năm 767, Đại Tông mới cho Quách Tử Nghi thảo phạt Chu Trí Quang và đánh dẹp được. Cùng năm 767 An Nam đô hộ Trương Bá Nghi cho đắp thành Đại La ở An Nam đô hộ phủ.

Mối quan hệ song phương giữa nhà Đường và vương quốc Bột Hải ngày càng thân thiện. Từ năm 766 đến năm 779, có 25 đoàn sứ giả từ vương quốc Bột Hải đến nhà Đường để bày tỏ sự tôn trọng của vua Bột Hải Văn Vương đối với Đại Tông.

Tháng 4 năm 768, Trương Hiến Thành bị bệnh, cử em là Hiến Cung lên thay làm Tiết độ sứ, Đại Tông chính thức công nhận.

Năm 768, Lý Hoài Tiên ở Lư Long bị thủ hạ là Chu Hi Thải và Chu Thử, Chu Thao (em Chu Thử) ám sát. Hi Thải tự xưng Lư Long lưu hậu. Lý Bảo Thần ở Thành Đức đem quân thảo phạt (nhưng thất bại), triều đình cũng cử Vương Tấn đến Lư Long làm Tiết độ sứ để trấn áp, Chu Hi Thải dùng nghiêm binh uy hiếp, Vương Tấn lượng sức không chống lại được, bèn quyết định trở về kinh. Cuối năm đó, Đại Tông buộc phải cho Hi Thải làm Tiết độ sứ Lư Long. Đến đầu năm 770, Đại Tông lệnh cho Nguyên Tái dời Lý Bão Ngọc làm Sơn Nam Tây Đạo tiết độ sứ, dời đến Trưu Trất. Quân sĩ ở Phượng Tường vốn trung thành với Bão Ngọc, nghe tin bèn đốt phá Phượng Tường trong một vài ngày mới thôi.

Mùa hạ năm 770, Tiết độ sứ Kinh Nam Vệ Bá Ngọc có tang mẹ, triều đình cử Vương Ngang đến thay. Bá Ngọc không chấp nhận, sai tướng chống lại Vương Ngang. Đại Tông đành hạ chiếu khôi phục chức Tiết độ sứ cho Vệ Bá Ngọc.

Khoảng năm 770 đó (Giữa niên hiệu Đại lịch nhà Đường 766–779), ở An Nam đô hộ phủ có loạn do người bản địa là anh em Phùng Hưng, Phùng Hải đem quân đi tuần các ấp lân cận, đánh đâu được đấy. Phùng Hưng đổi tên là Cự Lão hiệu là Đô Quân, Phùng Hải cũng đổi tên là Cự Lực, hiệu là Đô Bảo. Phùng Hưng dùng kế của người Đường Lâm là Đỗ Anh Hàn đem binh tuần hành mấy châu Đường Lâm, Trường Phong tất cả đều quy thuận, uy danh chấn động, muốn đánh lấy thành Tống Bình của An Nam Đô hộ phủ.

Trong các năm 772 đến 774, quân Hồi Hột nhiều lần tiến sang công phá chùa Hồng Lư, bắt một số người, lại còn giao tranh với sở ti ở đó. Đại Tông phải sai sứ đến dụ Hồi Hột lui về. Trong khi đó, Thổ Phiên ngày càng lớn mạnh, mỗi năm đều tiến sang xâm phạm Trung Nguyên, triều đình không sao trừ được hẳn.

Tháng 8 năm 772, Tiết độ sứ Lư Long Chu Hi Thải bị tướng dưới quyền Lý Hoài Viện giết chết. Chu Thử đem quân dẹp loạn rồi tự xưng là lưu hậu ở Lư Long.. Sau này Chu Thử đến Trường An làm quan trong triều, trấn Lư Long giao cho Chu Thao cai quản. Sau này Chu Thử rất được Đại Tông tin tưởng, phong làm Đồng bình chương sự (776) đến thời Đức Tông thì nổi loạn chống Đường.

Tháng giêng năm 773, Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa là Tiết Tung (cháu chắt của Tiết Nhân Quý) qua đời. Con trai của Tiết Tung là Tiết Bình năm đó mới 12 tuổi, các quan tại trấn muốn đưa Tiết Bình lên giữ làm lưu hậu, nhưng Tiết Bình từ chối, nhường cho thúc phụ là Tiết Ế, lấy cớ chịu tang, xin về triều. Tiết Ế tự lập lên thay làm Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa. Đường Đại Tông buộc phải công nhận Tiết Ế là Chiêu Nghĩa lưu hậu. Sau đó Tiết độ sứ Vĩnh Bình Lệnh Hồ Chương cũng mất, có chiếu phong Lý Miễn đến thay chức. Trong khi đó Điền Thừa Tự ở Ngụy Bác thế lực ngày càng lớn, lại muốn sau khi mình mất thì cho con lên thay làm Tiết độ sứ. Để lấy lòng Điền Thừa Tự, Đại Tông đem con gái là công chúa Vĩnh Lạc gả cho con trai Thừa Tự là Điền Hoa (774), nhưng Thừa Tự lại ỷ thế đó trở nên kiêu ngạo hơn.

Tháng 1 năm 775, Điền Thừa Tự dụ tướng lại ở Chiêu Nghĩa nổi loạn. Được Điền Thừa Tự khuyến khích, tướng Bùi Chí Thanh đuổi Chiêu Nghĩa lưu hậu Tiết Ế (cháu chắt của Tiết Nhân Quý) rồi dẫn người quy hàng Điền Thừa Tự. Tiết Ế bỏ chạy, Điền Thừa Tự lại nhân đó đưa quân tiến công vào Tương châu và Bôn châu thuộc trấn Chiêu Nghĩa. Tiết Ế xin nương nhờ triều đình, được Đại Tông chấp thuận. Đường Đại Tông sai Tôn Tri Cổ đến tuyên chỉ bảo Điền Thừa Tự không nên gây chiến nhưng Điền Thừa Tự không nghe. Điền Thừa Tự còn sai Lư Tử Kì tấn công Bôn châu, Dương Quang Triều tấn công Vệ châu, giết thứ sử Tiết Hùng (con cháu của Tiết Nhân Quý). Điền Thừa Tự còn bức Tôn Tri Cổ phải lệnh cho tướng giữ ở Từ châu và Tương châu dâng đất cho ông ta. Quân Ngụy Bác liên tiếp chiếm được các châu Cứ, Tương, Vệ và khống chế các châu này, cử tướng thân tín trấn giữ, do đó trấn Ngụy Bác được mở rộng và ngày một lớn mạnh hơn. Hai châu còn lại thuộc Chiêu Nghĩa do triều đình quản lý. Triều đình đem hai châu còn lại sáp nhập vào vùng Trạch Lộ, đổi tên trấn này thành Chiêu Nghĩa.

Tháng 3, quân ở Thiểm Châu nổi dậy đuổi binh mã sử Triệu Lệnh Trâm. Đại Tông sai Hoài Tây Tiết độ sứ Lý Trung Thần đến xét xử. Trong khi đó, Điền Thừa Tự có hiềm khích với Lý Bảo Thần nên Bảo Thần dâng biểu xin triều đình đánh dẹp Thừa Tự. Vua sai quân các trấn xung quanh kéo đến tấn công Ngụy Bác. Ban đầu, quân các trấn đại thắng quân Ngụy Bác nhiều trận. Đúng lúc đó, Đại Tông sai Mã Thừa Sai đến chỗ Lý Bảo Thần để khao quân và thưởng công. Bảo Thần mang quà tặng Thừa Sai nhưng Thừa Sai tỏ ra không hài lòng và ném xuống đất, khiến Bảo Thần tức giận. Điền Thừa Tự chớp cơ hội, sai sứ thuyết phục Lý Bảo Thần liên kết lại với mình, hứa nhường Thương châu và hẹn cùng tấn công Lư Long. Lý Bảo Thần bằng lòng, liên kết với Thừa Tự quay sang chống Chu Thao ở Lư Long, nhưng cuối cùng không thắng được, hai bên lui quân. Thấy Lý Bảo Thần lại liên minh với Điền Thừa Tự, nên sang năm 776, Đại Tông phải hạ chiếu xá tội cho Thừa Tự, phục quan tước.

Cùng năm đó, Lý Linh Diệu đang giữ chức Biện Tống lưu hậu và Lý Tăng Huệ nổi dậy, triều đình sai Lý Trung Thần và Mã Toại đem quân đánh dẹp, đánh bại quân của Linh Diệu một vài trận. Điền Thừa Tự lại sai Điền Duyện đến cứu Lý Linh Diệu, nhưng cũng thành công, Linh Diệu bị quân Đường bắt sống và bị giết.

Để trị tội Điền Thừa Tự giúp Lý Linh Diệu, Đại Tông sai bãi chức, Thừa Tự bèn thượng biểu tạ tội, Đại Tông cho phục nguyên chức. Từ năm 777 trên toàn cõi Trung Quốc xuất hiện các phiên trấn có thế lực lớn và đã bán li khai với triều đình
Tiết độ sứ Bình Lư Lý Chính Kỉ nắm 15 châu và 60.000 quân
Tiết độ sứ Ngụy Bác Điền Thừa Tự nắm 7 châu và 50.000 quân
Tiết độ sứ Thành Đức Lý Bảo Thần nắm 7 châu và 50.000 quân
Tiết độ sứ Sơn Nam Đông Đạo Lương Sùng Nghĩa nắm 6 châu và 25.000 quân

Việc triều chính
Từ khi Lý Phụ Quốc và Trình Nguyên Chấn bị loại trừ, Nguyên Tái trở thành tể tướng nắm quyền cao nhất, tỏ ra cực kì gian manh và xa xỉ. Sợ các quan đàn hặc mình với Đại Tông, Nguyên Tái tâu rằng mọi việc đại thần trình báo nên thông qua tể tướng rồi mới tâu lên hoàng thượng, nhưng Hình bộ thượng thư Nhan Chân Khanh phản đối, cuối cùng sự việc bị bãi bỏ. Do đó Nguyên Tái oán Chân Khanh, bèn vu tội rồi lưu đày Chân Khanh.

Trong lúc đó hoạn quan Ngư Triều Ân ngày càng được tin dùng, đến năm 766 đã leo đến chức Nội thị giám, cai quản Quốc tử giám. Trong khi Quách Tử Nghi vẫn được tín nhiệm. Sau khi Tử Nghi trở về từ trận thắng Chu Trí Quang, Đại Tông sai tể tướng Nguyên Tái, Vương Tấn và Ngư Triều Ân đến phủ ban rượu cho Tử Nghi, và ra lệnh cho đại thần phải tránh không nói đến tên ông.

Trong khi đó, Đại Tông cũng trở nên tin tưởng quá mực vào đạo Phật do ảnh hưởng của ba vị tể tướng Nguyên Tái, Vương Tấn và Đỗ Hồng Tiệm. Ông tin rằng nhờ Phật phù hộ mà nhà Đường thoát khỏi nguy cơ diệt vong sau loạn An Sử và cuộc nổi dậy của Bộc Cố Hoài Ân, nên càng tin vào đạo Phật, thường bố trí hơn 100 tăng vào cung cấm. Có vị tăng còn được phong tới chức Khanh giám và được phong Quốc công và được tự do ra vào cung. Các nhà sư cũng không phải chịu cực hình nào nếu phạm tội và chùa chiền được xây dựng khắp nỏi, ngôi chùa nào cũng giàu của cải. Bọn Nguyên Tái lúc nào cũng bàn về Đạo Phật và Đạo Phật trở thành tôn giáo có ảnh hưởng nhất khắp Trung Quốc bấy giờ. Năm 768, Đại Tông truy phong Kiến Ninh vương Lý Đàm là Thừa Thiên hoàng đế.

Ngư Triều Ân tỏ ra ganh ghét Quách Tử Nghi, vào năm 767, nhân khi Quách Tử Nghi cầm quân ở ngoài, Triều Ân đã sai thủ hạ đi đào mộ tổ tiên họ Quách. Đại Tông lo lắng Tử Nghi sẽ bất mãn làm phản nhưng Tử Nghi về triều bày tỏ lòng trung thành, Đại Tông khen ngợi Tử Nghi và không lo lắng nữa. Năm 769, tể tướng Đỗ Hồng Tiệm chết. Đại Tông phong Bùi Miện lên thay làm Đồng bình chương sự, nhưng cuối năm đó Bùi Miện cũng quy tiên.

Nguyên Tái căm thù Ngư Triều Ân, nên dùng tiền mua chuộc thủ hạ của Triều Ân là Hoàng Phụ Ôn và Chu Hạo để họ trở thành nội gián cho mình. Do đó những việc làm của Triều Ân bị Nguyên Tái nắm rõ. Trong khi Đại Tông chán ngán Ngư Triều Ân lộng quyền, bèn cùng Nguyên Tái tìm kế trừ đi. Sang tháng 4 năm 770, trong ngày tết hàn thực, Đại Tông thiết yến trong cung và mời Triều Ân tới dự. Khi Triều Ân đến, phục binh bố trí bên trong xông ra giết chết ông ta. Từ đây Nguyên Tái một mình nắm giữ triều chính và ngày càng lộng quyền. Nhiều đại thần bất bình, dâng sớ tố cáo lên Đại Tông nhưng đều bị Nguyên Tái chặn họng và hãm hại. Về phần Đại Tông cũng bắt đầu nghi ngờ Nguyên Tái nên bí mật có phòng bị.

Năm 775, ái thiếp của Đại Tông là Quý phi Độc Cô thị qua đời, ông vô cùng thương xót, hạ chiếu truy phong làm Trinh Ý hoàng hậu (贞懿皇后) và giữ thi thể lại trong cung, đến năm 778 mới cho an táng ở Trang Lăng.

Năm 777, do quá chán ngán Nguyên Tái cùng Vương Tấn lộng quyền, Đại Tông cùng cậu là Ngô Thấu lập mưu trừ khử. Sau có thư tố cáo Nguyên Tái và Vương Tấn có mưu đồ soán ngôi, Đại Tông lập tức ra lệnh bắt hai người lại, tống vào ngục rồi ép Nguyên Tái tự tận, lưu đày Vương Tấn, bổ nhiệm Dương Oản, Thường Cổn là tể tướng mới. Bè đảng của Nguyên Tái hầu hết bị lưu đày ra các châu. Đại Tông muốn dùng Dương Oản để cải cách chính trị và kinh tế, nhưng tiếc rằng đến tháng 8 năm 777, Dương Oản lại qua đời, tại vị mới khoảng ba tháng. Đại Tông thương tiếc, than rằng trời không muốn thấy cảnh thái bình mới lấy mất tướng hiền Dương Oản.

Tháng 2 năm 779, Điền Thừa Tự qua đời, cháu là Điền Duyệt tự xưng Ngụy Bác lưu hậu. Đại Tông quyết định công nhận Điền Duyệt. Không lâu sau Lý Trung Thần ở Hoài Tây bị bộ tướng Lý Hi Liệt chống lại, phải bỏ trốn đến Trường An. Đại Tông phong Lý Trung Thần làm tể tướng, và đồng ý cho Lý Hi Liệt làm Hoài Tây lưu hậu.

Ngày Quý Mão (3) tháng 5 (tức ngày 23 tháng 5), Đại Tông lâm bệnh nặng, đến ngày Tân Dậu (21) cùng tháng (tức ngày 10 tháng 6), ông hạ lệnh để Thái tử Lý Quát giám quốc. Cùng hôm đó, Đại Tông băng hà ở Tử Thần điện (紫宸殿). Hoàng thái tử Lý Quát đăng cơ, tức Đường Đức Tông, Tân Đế dâng thụy hiệu cho Đại Hành hoàng đế là Duệ Văn Hiếu Vũ hoàng đế (睿文孝武皇帝), an táng ở Nguyên lăng (元陵).

Gia quyến
 Thân phụ: Đường Túc Tông Lý Hanh.
 Thân mẫu: Chương Kính hoàng hậu Ngô thị (章敬皇后吳氏, 713 - 730), người huyện Bộc Dương, Bộc Châu.
 Hậu phi:
 Quảng Bình quận vương phi Thôi thị (廣平郡王妃崔氏), người An Bình, Bác Lăng, con gái của Bí thư giám Thôi Tuân (崔峋) và Hàn Quốc phu nhân Dương thị. Theo vai vế, Thôi phi là cháu gái của Dương Quý Phi. Phi có gia thế lớn, Hàn Quốc phu nhân là chị của Dương Quý phi nên có chỗ dựa vững chắc, khiến Thôi phi kiêu ngạo. Đường Huyền Tông thân tuyển Thôi phi cho Đại Tông khi còn là Quảng Bình vương, lễ nghi rất thịnh. Loạn An Sử xảy ra, gia cảnh thất thế. Khi Đại Tông thu phục Lưỡng Kinh, Thôi phi theo xa giá về kinh thì đột ngột qua đời. Sinh Thục vương Lý Khôi.
 Duệ Chân hoàng hậu Thẩm thị (睿真皇后沈氏), người Ngô Hưng, mất tích trong loạn An Sử. Sinh Đường Đức Tông Lý Quát.
 Trinh Ý hoàng hậu Độc Cô thị (贞懿皇后独孤氏, ? - 775), người Kinh Triệu. Nhập tiềm để được sủng ái, khi Đại Tông đăng cơ thì phong vị Quý phi. Khi mất, được đặt cách truy tặng Hoàng hậu. Sinh Hàn vương Lý Huýnh và Hoa Dương công chúa.
 Cung vương Thái phi Mỗ thị (恭王太妃某氏).
 Quý phi Thôi thị (贵妃崔氏), sinh Tề Quốc Chiêu Ý công chúa.
 Chiêu nghi Trương Hồng Hồng (昭仪张红红), sơ phong Tài nhân, sau tặng Chiêu nghi. Sử thư không ghi chép, thông tin trong Nhạc Phủ tạp lục (乐府杂录).
 Tài nhân Vương thị (才人王氏), nhân tuổi còn nhỏ, tứ cấp Đường Đại Tông trưởng tôn, tức Đường Thuận Tông Lý Tụng.

 Hoàng tử:
 Phụng Tiết Quận vương → Lỗ vương → Ung vương → Hoàng Thái tử → Đường Đức Tông Lý Quát, mẹ là Duệ Chân hoàng hậu.
 Trịnh vương → Chiêu Tĩnh Thái tử Lý Mạc [昭靖太子李邈; ? - 774], mẹ Thôi phi.
 Triệu vương Lý Ti [召王李偲], tặng thái phó.
 Quân vương Lý Hà [均王李遐], mẹ không rõ.
 Mục vương Lý Thuật [睦王李述; ? - 791], mẹ không rõ.
 Đan vương Lý Du [丹王李逾; ? - 817], mẹ không rõ.
 Ân vương Lý Liên [恩王李連; ? - 814], mẹ không rõ.
 Hàn vương Lý Quýnh [韓王李迥; 750 - 796], mẹ là Trinh Ý hoàng hậu.
 Phu vương → Giản Vương Lý Cấu [簡王李遘; ? - 809], mẹ không rõ.
 Ích vương Lý Nãi [益王李迺], mẹ không rõ.
 Tùy vương Lý Tấn [隋王李迅; ? - 784], mẹ không rõ.
 Kinh vương Lý Tuyển [荊王李選], mẹ không rõ.
 Thục vương Lý Khôi [蜀王李傀; ? - 783] (mẹ là Thôi phi, được Đường Túc Tông nuôi làm con) → Lý Toại → Lý Tố.
 Hãn vương Lý Tạo [忻王李造; ? - 811], mẹ không rõ.
 Thiều vương Lý Xiêm [韶王李暹; ? - 796], mẹ không rõ..
 Gia vương Lý Vận [嘉王李運; ? - 801], mẹ không rõ.
 Đoan vương Lý Ngộ [端王李遇; ? - 791], mẹ không rõ.
 Tuần vương Lý Duật [循王李遹], mẹ không rõ.
 Cung vương Lý Thông [恭王李通], mẹ không rõ.
 Nguyên vương Lý Quỳ [原王李逵; ? - 832], mẹ không rõ.
 Nhã vương Lý Dật [雅王李逸; ? - 799], mẹ không rõ.

 Hoàng nữ:
Linh Tiên công chúa (靈仙公主), mất sớm.
Chân Định công chúa (真定公主), mất sớm.
Vĩnh Thanh công chúa (永清公主), lấy Bùi Phảng (裴仿).
Tề Quốc Chiêu Ý công chúa (齊國昭懿公主), sơ phong Thăng Bình công chúa (昇平公主), mẹ là Thôi Quý phi. Hạ giá lấy Quách Ái (郭暧), con trai danh tướng Quách Tử Nghi. Bà có ba con trai và hai con gái. Con gái lớn của công chúa là Ý An hoàng hậu Quách thị, là đích thê của cháu chắt của cha bà Đường Đại Tông là Đường Hiến Tông Lý Thuần. Mất năm Nguyên Hòa thứ 5 (810), dưới thời con rể Đường Hiến Tông.
Hoa Dương công chúa (華暘公主), mẹ là Trinh Ý hoàng hậu, xuất gia làm đạo sĩ năm 772, hiệu là Quỳnh Hoa chân nhân (琼华真人).
Ngọc Thanh công chúa (玉清公主), mất sớm.
Gia Phong công chúa (嘉丰公主), lấy Cao Di (高怡), mất vào những năm Kiến Trung.
Trường Lâm công chúa (長林公主), lấy Thẩm Minh (沈明), mất vào khoảng năm Nguyên Hòa.
Thái Hòa công chúa (太和公主), mất sớm.
Triệu Quốc Trang Ý công chúa (趙國莊懿公主), sơ phong Vũ Thanh công chúa (武清公主), cải phong Gia Thành công chúa (嘉诚公主), lấy Điền Tự, mất năm Nguyên Hòa.
Ngọc Hư công chúa (玉虚公主), mất sớm.
Phổ Ninh công chúa (普寧公主), lấy Ngô Sĩ Quảng (吴士广).
Tấn Dương công chúa (晉暘公主), lấy Bùi Dịch (裴液), mất vào năm Đại Hòa.
Nghĩa Thanh công chúa (義清公主), lấy Liễu Cảo (柳杲).
Thọ Xương công chúa (寿昌公主), lấy Đậu Khắc Lương (窦克良), mất vào năm Trinh Nguyên.
Tân Đô công chúa (新都公主), lấy Điền Hoa (田华).
Tây Bình công chúa (西平公主), mất sớm.
Chương Ninh công chúa (章寧公主), mất sớm.
Nhạc An công chúa (樂安公主), lấy Trương Hỗ (张怙).
Vĩnh Lạc công chúa (永樂公主), mất sớm.

Chú thích

Hoàng đế nhà Đường
Sinh năm 726
Mất năm 779
Loạn An Sử
Sinh năm 727


title: Konstantin Georgiyevich Paustovsky

text:
Konstantin Georgiyevich Paustovsky (tiếng Nga: Константин Георгиевич Паустовский) (sinh ngày 31 tháng 5 năm 1892, mất ngày 14 tháng 7 năm 1968) là một nhà văn Liên Xô nổi tiếng với thể loại truyện ngắn. Ông được đề cử Giải Nobel Văn học năm 1965.

Tiểu sử
Konstantin Paustovsky sinh năm 1892 tại thành phố Moskva của Đế quốc Nga. Bố ông là một nhân viên đường sắt gốc Cossack Zaporizhia, còn mẹ ông xuất thân từ một gia đình trí thức người Ba Lan vì vậy gia đình nhà Paustovsky sử dụng cùng lúc ba thứ tiếng, tiếng Nga, tiếng Ba Lan và tiếng Ukraina. Konstantin lớn lên ở Ukraina, ông học trung học tại Kiev và là bạn cùng lớp của Mikhail Bulgakov. Học được một thời gian thì bố của Paustovsky rời bỏ gia đình và ông phải đi làm gia sư thêm để có tiền ăn học.

Năm 1912 Paustovsky trở thành sinh viên Khoa Lịch sử tự nhiên của Đại học Kiev, đến năm 1914 thì ông chuyển sang Khoa Luật của Đại học Moskva nhưng rồi Thế chiến thứ nhất nổ ra, ông phải bỏ dở việc học để đi làm nhân viên đường sắt giống cha mình. Năm 1915 ông ra mặt trận trên một chiếc tàu hỏa bệnh viện nhưng sau khi hai người anh đều chết trên mặt trận, Paustovsky trở về sống với mẹ ở Moskva một thời gian rồi lại ra đi để kiếm việc. Đầu tiên ông trở thành công nhân trong những nhà máy luyện kim ở Katerynoslav (nay là Dnipro, Ukraina) và Yuzivka (nay là Donetsk, Ukraina). Đến năm 1916 Paustovsky lại chuyển đến thành phố Taganrog bên bờ Biển Azov để làm công nhân trong nhà máy hơi nước, rồi thử sức với nghề đánh cá cũng ở thành phố này. Năm 1917 ông trở về Moskva làm nghề nhà báo và chứng kiến thắng lợi của Cách mạng tháng Mười.

Trong Nội chiến Nga, Paustovsky chiến đấu trong hàng ngũ Hồng quân. Sau đó ông lại tiếp tục đi khắp Liên bang Xô viết, từ Kiev đến Odessa, sau đó là Sukhumi, Batumi, Yerevan rồi Baku. Ông về Moskva năm 1932 và làm biên tập viên cho Hãng thông tấn Nga (GROWTH) trong vài năm trước khi trở thành nhà báo của tờ Pravda (Sự thật).

Sự nghiệp

1911 - 1941
Paustovsky bắt đầu tập sáng tác khi còn ở trường trung học. Ông thử sức đầu tiên là với việc sáng tác thơ nhưng rồi cuối cùng Konstantin chỉ tập trung vào lĩnh vực văn xuôi. Đó là sau khi nhà văn nổi tiếng Ivan Bunin viết cho Paustovsky một lá thư góp ý trong đó có nói: "Tôi nghĩ thế giới thực sự của cậu là những tác phẩm văn xuôi. Nếu cậu thực sự chuyên tâm với lĩnh vực đó, tôi chắc chắn cậu sẽ làm được điều gì đó đáng kể".

Những truyện ngắn đầu tiên của Paustovsky là Na vode (Trên mặt nước) và Chetvero (Bộ tứ) viết năm 1911 và 1912. Những tác phẩm đầu tiên này chịu ảnh hưởng của Alexander Grin và các nhà văn thuộc "Trường phái Odessa" như Isaac Babel, Valentin Kataev hay Yuri Olesha. Trong thời gian sống ở Taganrog, Paustovsky bắt đầu viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên có tên Romantiki (Lãng mạn), tác phẩm này sau đó được in năm 1935. Đúng như cái tên của nó, tác phẩm là cuộc sống thời niên thiếu của tác giả, là những gì ông đã nhìn thấy và cảm nhận, một trong những nhân vật chính trong tiểu thuyết là ông già Oscar, một họa sĩ cả đời vừa phải chống lại những người muốn ông trở thành một thương gia, vừa phải vượt qua nỗi cô đơn để sáng tác. Các tác phẩm sau đó của Paustovsky như Razgovor o ribe, Azovskoe podpolie, Port v trave được ông viết để miêu tả quãng thời gian sống ở Taganrog. Trong giai đoạn Thế chiến thứ nhất, Paustovsky còn viết một số bản thảo dựa trên những cảm nghĩ về cuộc sống nơi tiền tuyến. Năm 1925, tác phẩm của Paustovsky lần đầu tiên được xuất bản, đó là cuốn Morskiye Nabroski (Phác thảo biển) nhưng không gây tiếng vang. Tiếp theo Phác thảo biển là Minetoza(1927) và cuốn tiểu thuyết lãng mạn Blistaiushie Oblaka (Những đám mây tỏa sáng) (1929).

Trong thập niên 1930 Paustovsky đã đi thăm nhiều công trường xây dựng và viết một số tác phẩm ca ngợi công cuộc công nghiệp hóa đất nước Xô viết. Đó là truyện vừa Kara-Bugaz (1932) và Kolkhida (1934). Kara-Bugaz được đặc biệt khen ngợi với cốt truyện là chuyến phiêu lưu và khám phá vịnh Kara-Bugaz huyền bí năm 1847. Paustovsky tiếp tục đề tài lịch sử trong tác phẩm Severnaya Povest (Câu chuyện phương Bắc) (1938). Cuối thập niên này, nhà văn bắt đầu khai thác đề tài thiên nhiên Nga trong các tác phẩm như Letniye Dni (Những ngày hè) (1937) hay Meshcherskaya Storona (1939). Với Paustovsky, thiên nhiên là một vẻ đẹp rất đa dạng có thể giúp con người thoát khỏi những ưu tư thường ngày và giúp họ tìm lại được sự cân bằng trong tâm hồn. Ý tưởng này của ông khá giống với nhà văn Mikhail Prishvin và chính Prishvin cũng từng viết rằng: "Nếu tôi không phải là Prishvin, thì tôi thích viết như Paustovsky".

1945 - 1968
Trong Thế chiến thứ hai Paustovsky là phóng viên chiến trường ở mặt trận phía Nam. Năm 1943 nhà văn viết kịch bản phim "Lermontov" (đạo diễn bởi A.Gendelshtein) cho Xưởng phim Gorky.

Từ năm 1948 đến năm 1955 ông là giảng viên tại Trường viết văn Maxim Gorky. Năm 1955 ông cho ra đời tác phẩm có lẽ là thành công nhất trong sự nghiệp, tập truyện Bông hồng vàng (Золотая роза) ngợi ca bản chất lao động tốt đẹp của nhà văn. Trong giai đoạn từ 1945 đến 1963, Paustovsky dành rất nhiều thời gian để viết bộ tự truyện Povest o Zhizni (Chuyện kể về cuộc đời) bao gồm 6 quyển. Ông cũng sáng tác một số vở kịch hoặc truyện cổ tích như Chiếc nhẫn sắt.

Từ giữa thập niên 1950, các tác phẩm của Paustovsky bắt đầu được thế giới biết đến, ông được mời đi thăm nhiều nước châu Âu như Ý, Tiệp Khắc, Bulgari,... Năm 1965 ông được đề cử giải thưởng cao quý Giải Nobel Văn học nhưng cuối cùng giải đã lọt vào tay nhà văn Mikhail Sholokhov, tác giả của Sông Đông êm đềm. Ông cũng được Nhà nước Liên Xô trao tặng Huân chương Lênin vì những đóng góp cho nền văn học Xô viết.

Tại Việt Nam, các truyện ngắn của Paustovsky được tập hợp trong hai tập sách Bông hồng vàng và Bình minh mưa.

Bằng Việt là nhà thơ, dịch giả tiêu biểu của Việt Nam có nhiều bản dịch và tác phẩm về Pautovsky, được biết đến nhiều nhất là bài thơ "Nghĩ lại về Pautovsky", trong đó có nhắc đến một số tiêu đề truyện ngắn của ông.

Konstantin Paustovsky mất ngày 14 tháng 7 năm 1968 tại Moskva.

Câu nói nổi tiếng
Trong truyện ngắn Bụi quý (nằm trong tập sách Bông hồng vàng), Paustovsky đã bộc lộ suy nghĩ của ông về nghĩa vụ của một nhà văn, đoạn văn này sau đó rất hay được trích dẫn để nói về sự nghiệp cầm bút nói chung:

"Mỗi phút, mỗi lời tình cờ được nói ra và mỗi cái nhìn vô tình ta bắt gặp, mỗi ý nghĩ sâu sắc hoặc vui đùa, mỗi rung động thầm lặng của con tim, cũng như cả đến một bông xốp của hoa hướng dương đang bay hay lửa sao trong một vũng nước đêm - tất cả những cái đó đều là những hạt rất nhỏ của bụi vàng. Chúng ta, những nhà văn, chúng ta bòn đãi chúng trong hàng chục năm, hàng triệu những hạt cát đó, lặng lẽ thu góp lại cho mình, biến chúng thành một hợp kim rồi từ hợp kim đó ta đánh "Bông Hồng Vàng" của ta - truyện, tiểu thuyết hay là thơ. Bông hồng vàng của Samet! Đối với tôi có phần nào là hình tượng tương lai của hoạt động sáng tạo của chúng ta. Thật là lạ lùng khi chẳng có ai chịu bỏ sức lao động của mình ra nghiên cứu xem từ những hạt bụi quý ấy đã phát sinh ra nguồn văn học sinh động như thế nào. Nhưng cũng giống như bông hồng vàng của người thợ hót rác già kia làm ra là để cho Xuyzan được hạnh phúc, sáng tác của chúng ta là để cho cái đẹp của Trái Đất, cho lời kêu gọi đấu tranh vì hạnh phúc, vì niềm vui và tự do, cho cái cao rộng của tâm hồn và sức mạnh của trí tuệ chiến thắng bóng tối cho chúng ta rực rỡ như một mặt trời không bao giờ tắt."

Tác phẩm đã dịch ra tiếng Việt
 Cô gái làm ren, Từ Bích Hoàng dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Thanh Niên, 1958.
 Bông hồng vàng, Vũ Thư Hiên dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa, 1961; Nhà xuất bản Văn học tái bản 1982 ghi bút danh: Kim Ân dịch, (Золотая роза, 1955)
 Truyện ngắn Pauxtốpxki, Hà Nội, 1962
 Mưa trong bình minh, Vũ Minh Thiều dịch, Sài Gòn: Gió Bốn Phương xuất bản, 1966 (đây là tập truyện ngắn nhiều tác giả. Tên truyện nguyên tác là Дождливый рассвет.)
 Chiếc nhẫn bằng thép, Nguyễn Thuỵ Ứng và Vũ Quỳnh dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Kim Đồng, 1973 («Стальное кольцо»)
 Vịnh mõm đen, Nguyễn Hải Hà dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Thanh Niên, 1978. Gồm hai truyện: "Vịnh mõm đen" (Kara-Bugaz / Кара-Бугаз, 1932) và "Kolkhida" (Колхида, 1933)
 Một mình với mùa thu, Phan Hồng Giang dịch và giới thiệu, Hà Nội: Nhà xuất bản Tác phẩm mới, 1984 («Наедине с осенью»)
 Bình minh mưa, Kim Ân và Mộng Quỳnh dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học, 1984 (Kim Ân là bút danh của Vũ Thư Hiên). (Đây là tập truyện ngắn, tên truyện nguyên tác là Дождливый рассвет.)
 Câu chuyện phương bắc, Mộng Quỳnh dịch, Nhà xuất bản Hà Nội, 1987 (Северная повесть, 1938)
 Pauxtopxki Tự truyện, Tạ Hồng Trung dịch, Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin, 2002 (Повесть о жизни - Далёкие годы, 1946)
 Chuyện đời: Hồi ký. T.1 - Những năm tháng xa xưa, Phan Bạch Châu dịch, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn (Повесть о жизни - Далёкие годы, 1946).
 Chuyện đời: Hồi ký. T.2 - Thời thanh niên sôi động, Phan Bạch Châu dịch, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2011. (Повесть о жизни - Беспокойная юность, 1955)
 Chuyện đời: Hồi ký. T.3 - Bắt đầu một thế kỷ chưa từng có, Phan Bạch Châu dịch, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2012. (Повесть о жизни - Начало неведомого века, 1957)
 Chuyện đời: Hồi ký. T.4 - Thời kỳ của những hy vọng lớn lao, Phan Bạch Châu dịch, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2012. (Повесть о жизни -  Время больших ожиданий, 1959)
 Chuyện đời: Hồi ký. T5 - Thần tốc xuống phương nam, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn (Повесть о жизни - Бросок на юг, 1960)
 Chuyện đời: Hồi ký. T.6  - Tập sách của những chuyến ngao du, Phan Bạch Châu dịch, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2012. (Повесть о жизни - Книга скитаний, 1963)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1892
Mất năm 1968
Nhà báo Nga
Nhà văn từ Moskva


title: Galerucella thoracica

text:
Galerucella thoracica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Epigomphus westfalli

text:
Epigomphus westfalli là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Nicaragua. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Epigomphus westfalli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Động vật Nicaragua
Epigomphus
Động vật đặc hữu Nicaragua


title: San Thàng

text:
San Thàng là một xã thuộc thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Xã San Thàng nằm ở phía đông thành phố Lai Châu, có vị trí địa lý:
Phía tây giáp phường Đông Phong và xã Sùng Phài
Các phía còn lại giáp huyện Tam Đường.

Xã có diện tích 23,88 km², dân số năm 2012 là 3.789 người, mật độ dân số đạt 159 người/km².

Lịch sử
Xã San Thàng trước đây có tên là xã Tam Đường thuộc huyện Phong Thổ.

Ngày 14 tháng 1 năm 2002, xã Tam Đường chuyển sang trực thuộc huyện Tam Đường mới thành lập.

Ngày 10 tháng 10 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 176/2004/NĐ-CP. Theo đó, chuyển xã Tam Đường về thị xã Lai Châu mới thành lập và đổi tên xã Tam Đường thành xã San Thàng.

Ngày 2 tháng 11 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết 71/NQ-CP. Theo đó, thành lập phường Đông Phong trên cơ sở điều chỉnh 171,26 ha diện tích tự nhiên và 10.211 người của phường Tân Phong, 356,09 ha diện tích tự nhiên và 753 người của xã San Thàng.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã San Thàng còn lại 2.388,25 ha diện tích tự nhiên và 3.789 nhân khẩu.

Chú thích

Xem thêm


title: Scelida nigricornis

text:
Scelida nigricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Scelida


title: Sân bay Loei

text:
Sân bay Loei  là một sân bay ở thị xã Loei, tỉnh lỵ tỉnh Loei của Thái Lan. Sân bay này có một đường băng dài 2100 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Loei:
Nok Air (DD) (Bangkok-Sân bay Don Mueang)

Xem thêm
 Danh sách các sân bay Thái Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Thái Lan


title: Calomicrus hissaricus

text:
Calomicrus hissaricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Ogloblin miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Giải đua ô tô Công thức 1 Nhật Bản 2007

text:
Giải đua ô tô Công thức 1 Nhật Bản năm 2007 là chặng đua thứ mười lăm của giải vô địch thế giới Công thức 1 năm 2007. Giải được tổ chức vào ngày 30 tháng 9 năm 2007.

Xếp hạng chi tiết

 Vitantonio Liuzzi bị phạt 25 giây do chạy vượt dưới cờ vàng.

Ghi chú
Vòng nhanh nhất: Lewis Hamilton, 1:28.193 (Vòng 27, 186.259 km/h)
Dẫn đầu các vòng: Lewis Hamilton trong 55 vòng (vòng 1–28 và 41–67), Sebastian Vettel 3 vòng (laps 29–31), Mark Webber 5 vòng (laps 32–36), Heikki Kovalainen 3 vòng (laps 37–39) và Giancarlo Fisichella ở vòng thứ 40.
 Hôm Chủ Nhật, xe an toàn đã phải dẫn đầu đoàn đua trong 18 vòng đầu (khoảng 40 phút) do mưa như trút trên đường đua. Sau cuộc đua, nhiều tay đua đã phê phán quyết định tiếp tục đua xe bất kể thời tiết xấu.
 Mặc dù đã có báo cáo trên trang web F1 chính thức, cả thời gian trực tiếp và đồ họa trên màn hình lớn trong suốt cuộc đua đã chỉ ra rằng Xe an toàn đã đi vào đường pit vào cuối vòng thứ 18.
 Mark Webber, người vẫn còn mệt mỏi do ngộ độc thức ăn, đã nôn ở trong mũ bảo hiểm trong vòng xe an toàn thứ nhất.
 David Coulthard thay đổi kiểu thiết kế mũ bảo hiểm của anh ở vòng đua này, chọn sử dụng kiểu thiết kế theo kiểu Colin McRae để tưởng nhớ đến người bạn đã mất.
 Đây là lần đầu tiên hai tay đua người Phần Lan đứng cùng nhau ở bục vinh quang. Heikki Kovalainen thứ 2 và Kimi Räikkönen thứ 3.
 Đây là những điểm đầu tiên của Adrian Sutil và đội đua Spyker.
 McLaren không được điểm đội đua hoặc cúp trong vòng đua này.
 Heikki Kovalainen lần đầu tiên đứng lên bục vinh quang.
 Sebastian Vettel trở thành tay đua trẻ nhất từng dẫn đầu một vòng.

Liên kết ngoài
Kết quả chi tiết Giải đua ô tô Công thức 1 Nhật Bản 2007

Tham khảo

Nhật Bản
2007


title: Shorea gratissima

text:
Shorea gratissima là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, Myanmar, Singapore, và Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Shorea gratissima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

gratissima
Thực vật Malesia
Thực vật Đông Dương
Thực vật Thái Lan


title: Tiếng Kinaray-a

text:
Tiếng Kinaray-a là một ngôn ngữ Nam Đảo được sử dụng chủ yếu ở Tỉnh Antique của Philippines. Ngôn ngữ này cũng được nói tại tỉnh Iloilo và một vài ngôi làng ở Mindanao bởi những người di cư nói tiếng Kinaray-a. Từ Kinaray-a xuất phát từ "iraya" tương đương với từ "ilaya" trong tiếng Tagalog, dùng để gọi nhóm người định cư ở khu vực miền núi của tỉnh. Trong khi nhóm người sống gần các vùng đồng bằng được gọi là"ilawod" từ tiếng Hiligaynon "lawod". Tuy nhiên, tiếng Kinaray-a không nhất thiết là phải được sử dụng bởi những người sống ở vùng cao nguyên của đảo Panay. Những người sử dụng ngôn ngữ này được gọi là "người Karay-a"

Tiếng Kinaray-a được nói tại hầu hết các nơi ở tỉnh Iloilo cung với tiếng Hiligaynon. Hầu hết các thị trấn ở Iloilo nói tiếng Kinaray-a trong khi tiếng Hiligaynon hầu hết được nói ở các khu vực thành phố. Qua sự gần gũi về địa lý hay qua các chương trình truyền hình và phát thanh, những người nói tiếng Kinaray-a có thể hiểu được nhưng người nói tiếng Hiligaynon. Tuy nhiên, chỉ những người nói tiếng Hiligaynon sống trong khu vực nói tiếng Kinaray-a mới có thể hiểu được ngôn ngữ này. Nhiều người nói tiếng Hiligaynon hiểu sai rằng đây là một phương ngữ của tiếng Hiligaynon.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bansa.org Kinaray-a Dictionary
Kinaray-a
Kinaray-a Dictionary: Preserving the Kinaray-a Language

Ngôn ngữ tại Aklan
Ngôn ngữ tại Antique (tỉnh)
Ngôn ngữ tại Capiz
Ngôn ngữ tại Guimaras
Ngôn ngữ tại Iloilo


title: Aenictophyton

text:
Aenictophyton là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo

Aenictophyton


title: Centris flavohirta

text:
Centris flavohirta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1900


title: Apothetodes

text:
Apothetodes là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae


title: Cầu diệp lưỡi nhẵn

text:
Cầu diệp lưỡi nhẵn (danh pháp hai phần: Bulbophyllum psittacoglossum) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Loài này phân bố ở Trung Quốc (tỉnh Vân Nam), Myanma, Thái Lan, Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

P
Thực vật Việt Nam
Thực vật Thái Lan
Thực vật Myanmar
Thực vật Trung Quốc


title: Boulevard of Broken Dreams

text:
"Boulevard of Broken Dreams" là một bài hát của ban nhạc người Mỹ Green Day nằm trong album phòng thu thứ bảy của họ, American Idiot (2004). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ hai trích từ album vào ngày 29 tháng 11 năm 2004 bởi Reprise Records và Warner Bros. Records. Ngoài ra, bài hát còn xuất hiện trong nhiều album tuyển tập của nhóm, như Green Day (2012) và Greatest Hits: God's Favorite Band (2017). "Boulevard of Broken Dreams" được đồng viết lời và sản xuất bởi tất cả các thành viên của Green Day (Billie Joe Armstrong, Mike Dirnt và Tré Cool), bên cạnh sự tham gia đồng sản xuất từ Rob Cavallo. Đây là một bản alternative rock ballad mang nội dung đề cập đến sự ghẻ lạnh và nhận thức về thực tế rằng Giấc mơ Mỹ có thể khiến những ai hy vọng sẽ phải thất vọng. Tương tự như phần còn lại từ American Idiot vốn được hình thành như là một album chủ đề, bài hát nói lên quan điểm của nhân vật chính xuyên suốt album Jesus of Suburbia và được thể hiện qua lời hát u buồn, được đánh giá là hoàn toàn trái ngược với bản nhạc trước của bản thu âm "Holiday".

Sau khi phát hành, "Boulevard of Broken Dreams" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao nội dung lời bài hát, chất giọng của Armstrong và quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng một giải Grammy cho Thu âm của năm tại lễ trao giải thường niên lần thứ 48. "Boulevard of Broken Dreams" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu bảng xếp hạng ở Ba Lan và lọt vào top 10 ở nhiều quốc gia bài hát xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở những thị trường lớn như Úc, Ireland, New Zealand, Thụy Điển và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong năm tuần, trở thành đĩa đơn đạt thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp của Green Day tại đây. Sau đó, nhóm đã quyên góp toàn bộ doanh thu bài hát trên iTunes trong năm 2005 đến Hội Chữ Thập Đỏ Mỹ để hỗ trợ những hoạt động cứu trợ bão Katrina. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 6 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Video ca nhạc cho "Boulevard of Broken Dreams" được đạo diễn bởi Samuel Bayer, trong đó bao gồm những cảnh Green Day đi bộ trên một con đường bụi bặm, xen kẽ với các cảnh phim được chụp từ khắp Los Angeles của những người vô gia cư và những hoàn cảnh khốn khổ khác, cũng như hình ảnh nhóm chơi nhạc trong một nhà kho bỏ hoang. Nó đã chiến thắng sáu hạng mục tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2005 cho Video của năm, Video xuất sắc nhất của nhóm nhạc, Video Rock xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất và Quay phim xuất sắc nhất. Để quảng bá bài hát, Green Day đã trình diễn "Boulevard of Broken Dreams" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Late Show with David Letterman, Saturday Night Live, Top of the Pops, giải thưởng âm nhạc Billboard năm 2004 và giải Video âm nhạc của MTV năm 2005, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của họ. Kể từ khi phát hành, bài hát đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình khác nhau, như Lords of Dogtown, The Office, Smallville và Third Watch''.

Danh sách bài hát
Đĩa CD #1 và 7" tại châu Âu
 "Boulevard of Broken Dreams" — 4:21
 "Letterbomb" (trực tiếp) — 3:57

Đĩa CD #2 tại châu Âu
 "Boulevard of Broken Dreams" — 4:21
 "American Idiot" (trực tiếp) — 4:11
 "She's A Rebel" (trực tiếp) — 2:02

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2004
Bài hát năm 2004
Bài hát của Green Day
Đĩa đơn quán quân Billboard Alternative Songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Top 40
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)
Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Giải Grammy cho Thu âm của năm
Giải Video âm nhạc của MTV cho Video của năm
Giải thưởng video âm nhạc của MTV cho Chỉ đạo xuất sắc nhất
Video âm nhạc do Samuel Bayer đạo diễn
Rock ballad
Ballad thập niên 2000
Đĩa đơn từ thiện
Đĩa đơn của Reprise Records
Đĩa đơn của Warner Bros. Records


title: Vallermosa

text:
Vallermosa là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 30 km về phía tây bắc của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.995 và diện tích là 61,8 km².

Vallermosa giáp các đô thị: Decimoputzu, Iglesias, Siliqua, Villacidro, Villasor.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Cocumont

text:
Cocumont  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: 7343 Ockeghem

text:
7343 Ockeghem (1992 GE2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 4 năm 1992 bởi E. W. Elst ở La Silla.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7343 Ockeghem

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Pseudopanurgus subopacus

text:
Pseudopanurgus subopacus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1964


title: Irene Skliva

text:
Irene Skliva  (Irini Skliva) trong tiếng Hy Lạp là: Ειρήνη Σκλήβα (sinh ngày 4 tháng 4 năm 1978 tại Athen) là cựu Hoa hậu Thế giới người Hy Lạp. Sau khi chiến thắng trong cuộc thi "Hoa hậu Hy Lạp" cô đại diện cho Hy Lạp đến Bangolore của Ấn Độ tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Đăng quang khi chỉ mới 18 tuổi cô phát biểu: "Tôi đã có cảm giác như nó chỉ là một buổi diễn tập - trong một buổi diễn tập, thật sự là một buổi diễn tập, và họ sử dụng tôi như một người chiến thắng giả". Sau khi hoàn thành nhiệm kỳ Hoa hậu Thế giới, Skliva trở về Hy Lạp nơi cô còn công việc dẫn chương trình và nghề người mẫu, gương mặt của cô xuất hiện thường xuyên trên các tạp chí ở Hy Lạp. Cô đã tham gia trình diễn thời trang ở một số nơi như Athens, Milan và Munich.

Tin tức
Cô đã kết hôn vào tháng 09 năm 2002 và có một đứa con đầu lòng, một cô con gái sinh năm 2001. Trong suốt Thế vận hội mùa hè năm 2004, Skliva (như nhiều người nổii tiếng khác) ký chữ ký của mình rồi treo lên cây Olive.

Trivia
 Hoa hậu Thế giới 1996
 Nói tiếng Anh
 Điểm tổng kết của Hoa hậu Thế giới là 8.760, đứng hạng 2

Liên kết
Ace Models Management

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới
Sinh năm 1978
Nhân vật còn sống
Người Athena


title: Nhị Thành

text:
Nhị Thành là một xã thuộc huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nhị Thành có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các huyện Bến Lức và Tân Trụ
Phía tây giáp thị trấn Thủ Thừa
Phía nam giáp xã Bình Thạnh và thành phố Tân An
Phía bắc giáp xã Tân Thành.

Xã có diện tích 12,77 km², dân số năm 1999 là 12.183 người, mật độ dân số đạt 954 người/km².

Lịch sử
Ngày 24 tháng 3 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 128-CP. Theo đó, tách các ấp Nhà Dài, Cầu Xây, Rạch Đào, Thủ Khoa Thừa thuộc xã Bình Phong Thạnh và ấp 11, ấp 3 Nhà Thương thuộc xã Nhị Thành để thành lập thị trấn Thủ Thừa.

Ngày 15 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 71-HĐBT. Theo đó, chia xã Nhị Thành thành hai xã Nhị Thành và Tân Thành.

Chú thích

Tham khảo


title: Ormosia cuspidata

text:
Ormosia cuspidata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Mannophryne caquetio

text:
Mannophryne caquetio là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E., Manzanilla, J. & Mijares, A. 2004. Mannophryne caquetio. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Mannophryne
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật được mô tả năm 1999
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Polymorphanisus hargreavesi

text:
Polymorphanisus hargreavesi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Polymorphanisus


title: Le Bourg-Dun

text:
Le Bourg-Dun là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Website of Bourg-Dun
Le Bourg-Dun on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Hai số phận

text:
Hai số phận (có tên gốc tiếng Anh là: Kane and Abel) là một cuốn tiểu thuyết được sáng tác vào năm 1979 bởi nhà văn người Anh Jeffrey Archer. Tựa đề Kane and Abel dựa theo câu chuyện của anh em: Cain và Abel trong Kinh Thánh Cựu Ước.

Tác phẩm được xuất bản tại Anh Quốc vào năm 1979 và tại Hoa Kỳ vào tháng 2 năm 1980, cuốn sách phổ biến thành công trên thế giới. Sách đạt danh hiệu sách bán chạy nhất theo danh sách của tờ New York Times và năm 1985 nó được đưa lên chương trình truyền hình miniseries của CBS với tên là Kane & Abel bắt đầu với Peter Strauss vai Rosnovski và Sam Neill vai Kane.

Tác phẩm
Cuốn sách là một câu chuyện kể về hai người có số phận khác nhau. Họ không có điểm gì giống nhau cả ngoại trừ việc họ sinh ra vào cùng một thời điểm (18/04/1906) và có một lòng quyết tâm để đạt được thành công trong cuộc sống. William Lowell Kane là một người mạnh mẽ và giàu có trong khi đó Abel Rosnovski (tên ban đầu là Wladek Koskiewicz) là một người gốc Ba Lan phải đấu tranh từ lúc sinh ra và lớn lên cùng với những người nghèo khổ, cuối cùng di cư đến Hoa Kỳ.

William tiếp nối sự nghiệp của cha mình là Richard Kane, để trở thành một chủ ngân hàng thành công. Trong khi William vẫn còn là một đứa trẻ, cha của anh đã chết trong thảm họa tàu Titanic. Người cha mất đi đã biến anh trở thành người thừa kế của ngân hàng Kane & Cabot. William đã thể hiện là một con người có tính kỷ luật và thông minh như những học sinh khác của trường St. Paul's School và sau đó là ở Harvard. Mẹ của anh đã tái hôn với Henry Osborne, hắn ta chỉ là một kẻ ham mê cờ bạc và phụ nữ. William ghét Henry kể từ lần đầu tiên tiếp xúc với hắn, do vậy anh dành phần lớn thời gian sống ở St. Paul và gia đình người bạn thân của mình là Mathew Lester. William có ước mơ trở thành chủ tịch của ngân hàng Lester vào một ngày nào đó. Trong khi mẹ của anh vừa bị chết vì đẻ non thì Henry đã lấy đi những đồng tiền cuối cùng trong phần thừa kế của mẹ anh và lừa đảo lấy 500000 trong tài khoản thừa kế của anh (do mẹ anh, người đỡ đầu và chủ tịch ngân hàng Kane & Cabot giám hộ). William đã đuổi Henry ra khỏi nhà.

Wladek Koskiewicz được sinh ra trong một khu rừng già bên cạnh xác người mẹ đã chết của mình và anh được gia đình của người gài bẫy thú đón về và nuôi dưỡng. Khi lớn lên thì anh đã thể hiện là một cậu bé có trí thông minh vượt trội. Nam tước Baron Rosnovski muốn anh cùng học với con trai của ông là Leon, bởi Wladek sẽ là động lực cạnh tranh giúp con trai ông học tập tốt hơn. Wladek đồng ý đến lâu đài của Baron với điều kiện là anh ta có thể mang theo người chị lớn là Florentyna, người chị rất mực thương yêu Wladek. Leon và Wladek sống và học tập cùng nhau rồi nhanh chóng thân thiết. Sau đó ít lâu, thế chiến thứ nhất diễn ra và Đức tấn công Ba Lan. Quân Đức bắt Baron, người làm và con trai của ông chủ lâu đài này. Leon vì đỡ lấy cú đánh từ tên lính Đức cho Wladek nên đã chết. Những người còn lại trong lâu đài bị bắt giam dưới những căn hầm tối và bẩn thỉu ngay dưới lâu đài trong suốt gần 5 năm để phục vụ cho bọn lính Đức. Wladek trở thành người duy nhất trong đám tù có thể chỉ đạo được cả nhóm. Cậu chia người ra làm 3 nhóm, thay phiên nhau làm việc, chia đồ ăn thức uống. Những ngày cuối đời dưới hầm tù Nam tước Rosnovski đã trao cho cậu bé Wladek chiếc vòng bạc có khắc chữ: "Nam tước Abel Rosnovski". Wladek thực sự nhận ra Baron là cha của mình người mà anh đang tìm kiếm bấy lâu bởi vì cũng giống như anh, Baron cũng thiếu một núm vú. Sau đó quân lính Nga tiến vào Ba Lan, thế chỗ quân Đức, cướp lâu đài và coi những người còn sống sót trong lâu đài như những tù nhân. Wladek đã phải chứng kiến người chị gái lớn Florentyna bị những tên lính Nga cưỡng hiếp đến chết, khi đó người chị của anh còn rất trẻ.

Những tù nhân được giải đi trên chuyến tàu đến Nga, chuyến đi rất dài và kham khổ. Wladek bị chuyển từ nơi anh đang bị quản lý đến giam cầm, tù đày ở Siberia. Anh trốn thoát đến Moskva và rồi đến Thổ Nhĩ Kỳ sau khi phải đối mặt với nhiều khó khăn và gian khổ. Ở đó, anh bị suýt bị mất gần một bàn tay (một hình phạt phổ biến ở Trung Đông) vì tội trộm cắp nhưng có sự can thiệp của hai nhà ngoại giao người Anh nên thoát được. Họ chuyển anh đến lãnh sự quán Ba Lan, từ đó với sự giúp đỡ của họ, anh di cư sang Hoa Kỳ và đổi tên là Abel Rosnovski.

Anh bắt đầu cuộc sống bằng việc làm phục vụ bàn trong khách sạn Plaza, đồng thời tham gia lớp học ban đêm về kinh doanh tại Đại học Columbia. Trong lúc Abel đang làm việc đó, Davis LeRoy là chủ sở hữu của nhóm các khách sạn Richmond, đã rất ấn tượng về cách làm việc của anh ta nên ông ta đã mời anh về quản lý khách sạn cho mình. Abel thay đổi cách quản lý yếu kém của khách sạn bằng cách quản lý mới nhằm thu lợi nhuận và anh cũng mua cổ phiếu trong hệ thống khách sạn cho mình là 25%. Trong thời kỳ khó khăn nhất, khách sạn mắc nợ ngân hàng và Davis không thể tìm thấy cách tháo gỡ. Trong bản di chúc để lại trước tự tử, Davis dành số còn lại cổ phần trong tập đoàn Richmond cho Abel. Trước khi tự tử trong bản di chúc, Davis có nhắc đến rằng ngân hàng Kane & Cabot đã không hỗ trợ ông ta khi khách sạn gặp khó khăn. Abel biết như vậy, anh đã bắt đầu lập kế hoạch cho việc trả thù Kane, người chủ của ngân hàng Kane & Cabot mà không hề biết rằng người giấu tên tài trợ khoản vay 2 triệu đô để anh khôi phục tập đoàn Richmond lại chính là William Kane. Sau đó Abel bắt tay vào khôi phục lại hệ thống khách sạn Richmon, đổi tên thành tập đoàn Nam tước. Trong thời gian này, Abel đã kết hôn với Zaphia, cả hai đều xuất thân từ Ba Lan.

Abel đổi tên khách sạn từ Richmond thành Baron và xây dựng thành công chuỗi khách sạn. Bằng cách cộng tác với Henry Osborne, người mà bằng cách nào đó đã gia nhập vào lĩnh vực chính trị, Abel đã có kế hoạch trả thù Kane và các ngân hàng Kane & Cabot. Abel sinh ra một cô con gái, đặt tên Florentyna để nhớ về người chị đã mất của mình. Trong khi đó, Kane sinh ra một cậu con trai, đặt tên là Richard. Trong Chiến tranh Thế giới thứ II Abel sống ở Pháp và luôn nhớ về mối thù với Kane. Khi anh trở về nhà từ chiến tranh, biết không thể chung sống được với nhau nên anh và Zaphia quyết định ly hôn.

Trong khi đó ngân hàng của Kane & Cabot và Lester đã hợp nhất thành một ngân hàng và có một điều khoản là bất kỳ người nào chiếm 8% tổng số cổ phần có thể triệu tập cuộc họp hội đồng. Abel đã cố gắng để có được 8% của các cổ phiếu của ngân hàng, nhưng Kane bằng nỗ lực quản lý của mình đã không để cho Abel thực hiện được ý định đó. Kane và Abel, họ vô tình gặp nhau nhiều lần trong suốt cả câu chuyện.

Florentyna Rosnovski và Richard Kane đã gặp nhau và yêu nhau mà không hề biết về mối thù giữa hai người cha của họ. Florentyna và Richard Kane lấy nhau và đề nghị hai người cha của mình hãy giảng hòa. Họ sống riêng với những người cha và bắt đầu xây dựng một chuỗi các cửa hàng boutique lấy tên của Florentyna.

Cuối cùng, Abel đã thực hiện công để có được đủ số cổ phần của ngân hàng và đuổi Kane ra khỏi ngân hàng. Kane quyết định tha thứ cho con trai và con dâu và hiện ông muốn gặp gỡ họ. Ông đã chết trước khi ông có thể nhìn thấy chúng và cháu nội của ông. Nhưng trước khi chết, William bỗng nhớ lại hình ảnh viên trung tá đã cứu ông trong Chiến tranh Thế giới thứ II, ông bỗng nhớ lại rằng mình đã nhìn thấy chiếc vòng trên tay trung tá, và William bấy giờ mới biết người cứu mình chính là Abel, ông bỗng mỉm cười rồi qua đời. Abel sau đó biết rằng người giúp đỡ mình thành công như ngày hôm nay không phải là David Maxton mà là William Kane. Lúc đó Kane không còn nữa, lòng đầy ân hận, ông đã giảng hòa với người con gái và con rể. Ngay sau khi chết, Abel đã để lại tất cả mọi thứ của mình cho con gái Florentyna, ngoại trừ chiếc vòng bạc có khắc chữ:"Nam tước Abel Rosnovski" là ông để lại cho cháu trai của mình. Những câu cuối cùng của cuốn chuyện mà người đọc có thể thấy là Florentyna và Richard đặt tên con trai của họ là gộp của hai tên Abel và William, tạo nên tên đầy đủ là William Abel Kane.

Tham khảo

Tiểu thuyết năm 1979
Tiểu thuyết Anh
Tiểu thuyết của Jeffrey Archer


title: Hút mật họng nâu

text:
Hút mật họng nâu (danh pháp hai phần: Anthreptes malacensis) là một loài chim thuộc họ Hút mật. Loài chim này phân bố ở Đông Nam Á, từ Myanma đến Lesser Sundas và Philippines.

Miêu tả
Chim hút mật họng nâu là loài chim hút mật tương đối lớn và nặng, với mỏ khá dày. Chiều dài khoảng 14 cm, khối lượng 7,4–13,5 g (0,26–0,48 oz), con đực nói chung lớn hơn con cái một chút.

Cũng như các loài hút mật khác, chim trống có bộ lông sặc sỡ hơn chim mái.

Tập tính
Dù là loài hút mật, loài chim này cũng ăn các loại quả nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

 Cheke, Robert A., Mann, Clive F., & Allen, Richard. (2001). Sunbirds: A Guide to the Sunbirds, Flowerpeckers, Spiderhunters and Sugarbirds of the World. Christopher Helm, London. pp. 184–186.

M
Chim Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1786


title: Cheumatopsyche comis

text:
Cheumatopsyche comis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Cheumatopsyche


title: Blaesheim

text:
Blaesheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file
 Blaesheim summit meetings, 2001 onwards (bằng tiếng Pháp)

Xã của Bas-Rhin


title: Aeshnoidea

text:
Aeshnoidea là một liên họ chuồn chuồn ngô.

Các họ

 Petaluridae
 Aeshnidae
 Gomphidae
 Austropetaliidae
 †Aktassiidae

Xem thêm
 Odonata
 Libelluloidea
 Cordulegastroidea

Hình ảnh

Tham khảo

 Wikispecies

Liên kết ngoài


title: Vĩnh Phong (định hướng)

text:
Vĩnh Phong có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng.
 Xã Vĩnh Phong, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng.
 Xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang.

Trung Quốc
 Huyện Vĩnh Phong thuộc địa cấp thị Cát An, tỉnh Giang Tây.


title: Nomada shoyozana

text:
Nomada shoyozana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1986


title: Panukulan

text:
Panukulan là một đô thị cấp năm ở tỉnh Quezon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 11.968 người.

Các đơn vị hành chính

Panukulan, về mặt hành chính, được chia thành 12 khu phố (barangay).

 Balungay
 Bato
 Bonbon
 Calasumanga
 Kinalagti
 Libo
 Lipata
 Matangkap
 Milawid
 Pagitan
 Pandan
 San Juan (Pob.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Quezon


title: Thập tam kinh

text:
Thập tam kinh là bộ mười ba tác phẩm kinh điển được Nho học đề cao. Nho học vốn có 6 tác phẩm kinh điển, gọi là Lục kinh. Về sau Nhạc Kinh bị mất, nên đến đời Hán chỉ còn Ngũ Kinh. Thời Hậu Hán, Luận Ngữ và Hiếu Kinh được đem gộp vào thành bảy tác phẩm, gọi là Thất kinh. Sau đó, Lễ Kinh lại được tách thành ba tác phẩm về Lễ riêng biệt và Kinh Xuân Thu cũng được tách thành ba tác phẩm Xuân Thu riêng, thêm Nhĩ Nhã và Mạnh Tử thành mười ba tác phẩm.

Danh sách mười ba tác phẩm này là:
Kinh Dịch
Kinh Thư
Kinh Thi
Chu Lễ
Nghi Lễ
Kinh Lễ (bao gồm cả Đại Học và Trung Dung)
Xuân Thu Tả Thị Truyện
Xuân Thu Công Dương Truyện
Xuân Thu Cốc Lương Truyện
Luận Ngữ
Hiếu Kinh
Nhĩ Nhã
Mạnh Tử

Xem thêm
Tứ Thư
Ngũ Kinh

Tham khảo

Nho giáo
Tác phẩm Nho giáo
Văn bản cổ điển Trung Quốc


title: Pseudespera sodalis

text:
Pseudespera sodalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Pseudespera