title: Nhà hát Châtelet

text:
Nhà hát Châtelet (tiếng Pháp: Théâtre du Châtelet) là nhà hát của thành phố Paris, nằm tại số 1 quảng trường cùng tên, thuộc Quận 1. Được mở cửa từ năm 1862, trong suốt thế kỷ 20, nhà hát Châtelet là một địa điểm nghệ thuật quan trọng của thành phố. Đến năm 1980, nhà hát thuộc về chính quyền Paris.

Hiện nay, nhà hát Châtelet, với 2300 chỗ ngồi, được dành cho nhiều loại hình nghệ thuật, đặc biệt là opera và hòa nhạc. Châtelet còn là nơi diễn ra lễ trao giải César của điện ảnh vào khoảng cuối tháng 2, đầu tháng 3 hàng năm.

Lịch sử

Cuối thế kỷ 19
Nhà hát Châtelet được xây dựng trong khoảng 1860 tới 1862 do kiến trúc sư Gabriel Davioud thiết kế theo yêu cầu của Nam tước Haussmann. Ngày 19 tháng 8 năm 1862, với sự có mặt của hoàng hậu Eugénie, nhà hát công diễn lần đầu tiên. Vào thời điểm đó, sân khấu nhà hát Châtelet rộng nhất thành phố Paris, kích thước 24 x 35 m, và 2.500 chỗ ngồi. Châtelet cũng nổi bật với thiết âm học tốt, nhờ các ván sàn, ghế ngồi gỗ và vòm thủy tinh cho phép phản dội âm thanh. Vị trí thuận lợi, gần trạm tàu điện đại lộ Victoria và bến Bateau-Mouche, giúp nhà hát thu hút một lượng lớn công chúng vào cuối thế kỷ 19. Châtelet cũng đi đầu trong việc áp dụng những hiệu ứng, máy móc hỗ trợ cho trình diễn.

Ngay từ ban đầu, nhà hát Châtelet đã không gắn bó với bất kỳ trường phái kịch nào. Năm 1863, Frédérick Lemaître diễn xuất trong vở Don César de Bazan của Jules Massenet trên sân khấu Châtelet. Tiếp theo đó, nhà hát dựng rất nhiều tác phẩm của những tác giả nổi danh như Alexandre Dumas với Vingt Ans après, La Reine Margot, Emile Zola với Germinal, L'Assommoir, Paul Féval với Le Bossu hay Eugène Sue với Le Juif errant. Các vở Le Tour du monde en quatre-vingts jours (Tám mươi ngày vòng quanh thế giới) và Michel Strogoff (Michel Strogoff) từng xuất hiện nhiều lần trên các áp phích của nhà hát Châtelet cho tới tận dầu Thế chiến thứ hai.

Từ 1873, Châtelet giữ vai trò địa điểm quan trọng của đời sống âm nhạc Pháp khi dàn nhạc giao hưởng Concerts Colonne đặt tại đây. Édouard Colonne chỉ hay dàn nhạc này cho tới khi mất vào năm 1910. Nhà hát Châtelet đã giới thiệu với công chúng Paris các tác phẩm của những nhạc sĩ lớn giai đoạn đó như Bizet, Camille Saint-Saëns, Édouard Lalo, Jules Massenet, Ravel... cũng như những nhà soạn nhạc thời kỳ trước: Felix Mendelssohn, Richard Wagner, Franz Liszt, Robert Schumann, Johannes Brahms... Các nhạc sĩ Tchaikovsky, Grieg, Strauss hay Debussy cũng từng tới nhà hát Châtelet để chỉ huy trình diễn tác phẩm của chính họ. Năm 1900, Gustav Mahler cùng Dàn nhạc giao hưởng Wien lần đầu biển diễn ở Pháp cũng tại Châtelet.

Không chỉ sân khấu và âm nhạc, Georges Méliès đã thực hiện hai cảnh phim của Les Quatre Cents Coups vào năm 1906 ở nhà hát Châtelet. Châtelet cũng có một đoàn múa ba lê riêng của mình.

Thế kỷ 20

Trong cuộc cách mạng của nghệ thuật đầu thế kỷ 20, nhà hát Châtelet cũng ghi những dấu ấn của mình. Năm 1909, đoàn ba lê Nga Ballets Russes bắt đầu trình diễn ở Paris với buổi tối 19 tháng 5 trở thành cột mốc lịch sử của nghệ thuật múa. Các nghệ sĩ Tamara Karsavina, Anna Pavlova và Vaslav Nijinsky trong những bộ trang phục và đạo cụ của Alexandre Benois, Léon Bakst nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng Paris. Vài ngày sau, Feodor Chaliapin xuất hiện trên sân khấu Châtelet trong vai Ivan Bạo chúa trong tác phẩm của Nikolai Rimsky-Korsakov.

Năm 1910, ông bầu Gabriel Astruc của nhà hát giới thiệu đoàn Metropolitan Opera đến từ New York do Arturo Toscanini chỉ huy. Năm 1911, Gabriele D'Annunzio và Claude Debussy cho trình diễn Le Martyre de saint Sébastien. Cũng vào khoảng thời gian này, đoàn Ballets Russes quay lại nhà hát với các vở Le Spectre de la rose của Carl Maria von Weber và Petrushka của Igor Stravinsky. Vào năm 1917, Ballets Russes còn trở lại nhà hát Châtelet một lần nữa với Parade dựa trên đề tài của Jean Cocteau, âm nhạc của Erik Satie, Léonide Massine biên đạo và Pablo Picasso trang trí sân khấu.

Từ năm 1928 tới 1966, Maurice Lehmann giữ vai trò giám đốc nhà hát. Chính tại Châtelet, công chúng Paris được thưởng thức những vở diễn nổi tiếng từ Broadway, như Mississippi Show Boat của Oscar Hammerstein II và Jerome Kern, The New Moon của Sigmund Romberg. Trong khoảng thời gian 1933, 1934, nhà hát đón nhiều nghệ sĩ Nga như Fédor Chaliapine, Léonide Massine trong đoàn Ballet Russe de Monte Carlo. Những thập niên tiếp theo, nhà hát Châtelet tiếp tục biết đến thành công nhờ các vở Valses de Vienne (1941), L'Auberge du cheval blanc (1948), Le Chanteur de Mexico (1951), Méditerranée (1955), Monsieur Carnaval (1965)... và là nơi trình diễn của các giọng ca Fernandel, Luis Mariano, Tino Rossi, Georges Guétary.

Đương đại

Năm 1979, nhà hát đóng cửa để sửa chữa. Khi mở cửa trở lại vào năm 1980, Châtelet trở thành nhà hát của thành phố. Nhiều liên hoan văn hóa, như Liên hoan Mùa thu, khiêu vũ, thơ, nhạc jazz... được tổ chức ở đây. Châtelet vẫn tiếp tục giới thiệu nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng: opera, kịch, múa, hòa nhạc... Vào năm 1989 và 1999, nhà hát hai lần được sửa chữa và hiện đại hóa. Từ khoảng đầu thập niên 2000, Châtelet cùng với Radio-France, Orchestre Philharmonique sản xuất các chương trình nghệ thuật.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Tranh chính thức của nhà hát Châtelet.

Quận 1, Paris
Nhà hát opera Paris


title: Hustler

text:
Hustler là một tạp chí khiêu dâm dành cho đàn ông hướng tới các hoạt động tính giao khác giới, xuất bản tại Hoa Kỳ. Tạp chí này xuất bản lần đầu vào tháng 7 năm 1974 bởi Larry Flynt. Tờ này được phát triển lên từ một bản tin là Hustler Newsletter và The Hustler For Today's Man vốn là công cụ quảng cáo rẻ tiền cho các câu lạc bộ thoát y khi đó. Tạp chí này tăng mạnh số lượng phát hành lên đến 3 triệu bản (Hiện chỉ còn dưới 500.000 bản mỗi kỳ). Khác với các tạp chí khiêu dâm khác như Playboy, cơ quan sinh dục của nữ được thể hiện trên Hustler chứ không bị che đi.

Larry Flynt Publications cũng cho phép sử dụng thương hiệu Hustler cho Sòng bạc Hustler ở Gardena, California, với Flynt là một cổ đông thông qua công ty El Dorado Enterprises. Các loại hình kinh doanh khác bao gồm chuỗi quán bar, câu lạc bộ Hustler và chuỗi cửa hàng Hustler chuyên bán các video, quần áo, tạp chí và đồ chơi tình dục dành cho người lớn. Cửa hàng hàng đầu của chuỗi nằm trên Đại lộ Sunset ở Tây Hollywood.

Tạp chí Hustler hiện được quản lý bởi công ty Flynt Management Group, LLC (Beverly Hills, California).

Nhân vật Larry Flynt - người sáng lập Hustler được khắc họa trong bộ phim nổi tiếng "Đối đầu công chúng" - The People vs. Larry Flynt (1997) từ lúc thiếu thời đến khi trưởng thành và gặp rắc rối với pháp luật đến nỗi phải ra tòa án tối cao Mỹ. Điều thú vị là nhân vật Larry Flynt trong phim do nam diễn viên Woody Harrelson đảm nhiệm, còn bản thân Larry Flynt thật vào vai thẩm phán Morrissey.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hustler Official website
 HustlerWorld.com - Official News website
 Hustler Centerfolds Guide
 Twitter: https://twitter.com/hustlermag

Tạp chí Mỹ
Tạp chí
Tạp chí cho đàn ông
Nguyệt san


title: Epiniac

text:
Epiniac (, Gallo: Espeinyac) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Epiniac được gọi là Épiniacais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Epiniac

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Xylocopa zonata

text:
Xylocopa zonata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1930


title: Sân bay quốc tế Bangui M'Poko

text:
Sân bay quốc tế Bangui M’Poko  là một sân bay ở cách thủ đô Cộng hòa Trung Phi Bangui 7 km về phía tây bắc.

Sân bay này có một đường cất hạ cánh dài 2600 m rải nhựa đường. Năm 2004, sân bay này phục vụ 53.862 lượt khách.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

 Afriqiyah Airways (Tripoli)
 Air France (Paris-Charles de Gaulle)
 Cameroon Airlines (Brazzaville, Douala, Yaounde)
 TAAG Angola Airlines (Brazzaville, Douala, Pointe-Noire, Luanda)
 Toumaï Air Tchad (Brazzaville, Cotonou, Douala, Libreville, Lome, N'Djamena)

Tham khảo

Afriqiyah Airways http://www.afriqiyah.aero
Official Airline Guide http://www.oag-flights.com
SkyTeam Travel Timetable

Liên kết ngoài

Sân bay Cộng hòa Trung Phi
Bangui


title: Y

text:
Y, y là chữ cái thứ 25 trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 29 trong chữ cái tiếng Việt. Y còn có tên khác là "i gờ-rét", phiên âm từ tiếng Pháp "i grec" có nghĩa là "i  Hy Lạp" do liên tưởng tới chữ Upsilon của bảng chữ cái Hy Lạp.

Trong tiếng Việt, chính tả mặc định nếu vần IÊ không có phụ âm đứng trước thì chữ I sẽ chuyển thành chữ Y. Ví dụ như yêu kiều là đúng chính tả, còn iêu kyều, iêu kiều, yêu kyều là sai chính tả.
Trong Hoá Học, Y là ký hiệu cho nguyên tố Ytri (Yttrium Z = 39).

Tham khảo

Ký tự Latinh
Mẫu tự nguyên âm


title: Trinidad và Tobago

text:
Trinidad và Tobago (), tên chính thức là Cộng hoà Trinidad và Tobago () là một quốc gia nằm ở phía nam Biển Caribe, 11 km (7 dặm) ngoài khơi bờ biển Venezuela. Nước này là một đảo quốc gồm hai đảo chính là Trinidad và Tobago cùng 21 đảo nhỏ với tổng diện tích 5.128 km² hay 1.864 mi². Ước tính dân số vào tháng 7 năm 2006 là 1.065.842 người. Chiều dài trung bình của Trinidad là 80 km và chiều rộng trung bình là 59 km. Tobago là 41 km dài và 12 km ở điểm rộng nhất. Thủ đô là Port of Spain.

Đảo lớn và đông dân hơn là Trinidad (nghĩa là "Hòn đảo của Thiên Chúa Ba Ngôi" - Trinity), trong khi Tobago nhỏ hơn (303 km² hay 116 mi²; khoảng 6% tổng diện tích) và dân cư thưa thớt hơn (50.000 người; hay 5% tổng dân số). Các công dân chính thức được gọi là "người Trinidad" hay "người Tobago" hay "công dân của Trinidad và Tobago", nhưng người Trinidad thường để chỉ người Trinis còn cả người Trinidad và người Tobago thường được gọi là Trinbagonians.

Không giống hầu hết các nước nói tiếng Anh ở vùng Caribbe, Trinidad và Tobago là một nước chủ yếu công nghiệp hóa với nền kinh tế dựa vào dầu mỏ và hóa dầu. Những con cháu của người Châu Phi và người Ấn Độ chiếm tới 80% dân số, phần còn lại chủ yếu là những người nhiều dòng máu với một số lượng nhỏ người châu Âu, người Hoa và người Ả Rập. Trinidad và Tobago nổi tiếng về Lễ hội Carnival tiền-Lenten và là nơi ra đời của nhạc cụ steelpan, điệu nhạc calypso và lối khiêu vũ limbo.

Lịch sử

Cả Trinidad và Tobago đều đã từng là nơi cư trú của người da đỏ có nguồn gốc Nam Mỹ. Ít nhất, ở thời kỳ tiền nông nghiệp Archaic đã có người sinh sống tại Trinidad từ 7.000 năm trước, biến nó trở thành phần lục địa Caribbean có người sinh sống sớm nhất. Những dân tộc nông nghiệp sử dụng đồ gốm đã định cư tại Trinidad khoảng năm 250 TCN và sau đó di chuyển tới dãy Lesser Antilles. Khi người châu Âu tới đây, Trinidad là lãnh thổ của nhiều bộ tộc sử dụng các ngôn ngữ Arawakan và Cariban gồm Nepoya, Suppoya và Yao; trong khi Tobago thuộc quyền kiểm soát của Đảo Caribs và Galibi. Tên gọi Trinidad của người da đỏ là Kairi hay Iere thường được dịch thành "Vùng đất của loài Chim ruồi", dù nhiều người khác cho rằng nó chỉ đơn giản có nghĩa là "hòn đảo". Cristoforo Colombo đã tới đảo Trinidad vào ngày 31 tháng 7 năm 1498 và đặt tên nó theo Chúa ba ngôi (Trinity). Colombo cũng đã nhìn thấy Tobago, mà ông gọi là Bella Forma, nhưng ông không đổ bộ lên đảo này. Cái tên Tobago có lẽ bắt nguồn từ chữ tobacco (thuốc lá).

Buổi đầu người Tây Ban Nha thiết lập cơ sở tại Trinidad, nhưng vì thiếu dân tới định cư nên cuối cùng họ cho phép tất cả mọi người châu Âu theo Cơ đốc giáo định cư trên hòn đảo, dẫn tới những cuộc di cư từ Pháp và các nước khác. Trong lúc đó, Tobago hết thuộc quyền cai trị của Anh đến Pháp đến Hà Lan và Courland. Anh đã củng cố quyền lực của mình trên cả hai hòn đảo trong thời gian Chiến tranh Napoléon, và họ gộp chúng vào thành thuộc địa Trinidad và Tobago năm 1889. Vì những cuộc tranh giành thuộc địa đó, những tên địa điểm theo tiếng của thổ dân châu Mỹ, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp và tiếng Anh rất phổ biến tại quốc gia này. Những người nô lệ châu Phi, người Ấn Độ, Trung Quốc, Bồ Đào Nha và những người lao động tự do từ châu Phi đã tới đây bổ sung vào lực lượng lao động trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.

Những cuộc di cư từ Barbados và Lesser Antilles, Venezuela và Syria và Liban cũng đã mang lại ảnh hưởng về mặt chủng tộc trên đất nước này.

Dù ban đầu là một thuộc địa với mía và cacao là hai sản phẩm chủ lực của nền kinh tế ở thời điểm cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Sau sự giảm sút sản lượng cacao (vì bệnh dịch và cuộc Đại khủng hoảng) dầu mỏ dần chiếm vị trí trọng yếu trong nền kinh tế. Cuộc khủng hoảng và sự gia tăng thị phần dầu mỏ trong nền kinh tế dẫn tới những thay đổi trong cấu trúc xã hội.

Sự hiện diện của những căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Chaguaramas và Cumuto ở Trinidad trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã làm thay đổi căn bản tính chất xã hội. Trong giai đoạn hậu chiến, làn sóng giải thực diễn ra khắp Đế quốc Anh dẫn tới sự thành lập Liên bang Tây Ấn năm 1958 như bước đầu tiên giành lại độc lập. Chaguaramas được đề xuất trở thành thủ đô của liên bang. Liên bang đã giải thể sau khi Jamaica rút lui, và Trinidad và Tobago đã lựa chọn độc lập năm 1962.

Năm 1970, một số sinh viên đã tụ tập trước sứ quán Canada để phản đối khoản lệ phí visa cho sinh viên, ở thời ấy là kiểu bắt chước làn sóng nhân quyền thập niên 1960 tại Bắc Mỹ. Kết quả là cái mà ngày nay chúng ta gọi là Những cuộc nổi loạn quyền lực đen năm 1970.

Năm 1976 nước này chấm dứt các quan hệ với chế độ quân chủ Anh và trở thành một nước cộng hoà bên trong Khối thịnh vượng chung Anh.

Năm 1990, 114 người thuộc Jamaat al Muslimeen, do Yasin Abu Bakr (trước đó thường được gọi là Lennox Phillip) lãnh đạo, đã xông vào Nghị viện Trinidad & Tobago tại Nhà Đỏ, và đài truyền hình duy nhất đất nước ở thời điểm đó, giữ chính phủ làm con tin trong sáu ngày. Vụ này đã được giải quyết và từ đó đất nước hoàn toàn thanh bình.

Dầu mỏ, hóa dầu và khí tự nhiên tiếp tục là xương sống của nền kinh tế quốc gia. Du lịch cũng là một nhân tố chủ chốt của kinh tế Tobago, và hòn đảo này vẫn là điểm đến ưa thích của nhiều khách du lịch châu Âu. Trinidad và Tobago là một trong những quốc gia thịnh vượng nhất vùng Caribbean, dù đã có sút kém so với thời "bùng nổ dầu mỏ" trong khoảng giữa 1973 và 1983.

Năm 1991, Patrick Manning được bổ nhiệm làm Thủ tướng. Trong nhiều năm, giới lãnh đạo phải đương đầu với các cuộc nổi dậy của nhân dân phát sinh từ những khó khăn kinh tế và những đối kháng của thành phần cấp tiến. Tình trạng thất nghiệp và dư thừa nhân công là một trong những vấn đề dai dẳng ở đảo quốc này vàphần lớn nhân dân đòi Chính phủ quốc hữu hóa các ngành công nghiệp sản xuất đường và dầu mỏ hiện đang thuộc quyền kiểm soát của các công ty nước ngoài.

Chính trị

Trinidad và Tobago là một quốc gia theo chính thể dân chủ tự do với một hệ thống lưỡng đảng và hệ thống quốc hội lưỡng viện dựa trên Hệ thống Westminster. Quốc trưởng của Trinidad và Tobago là Tổng thống, hiện nay là Giáo sư danh dự George Maxwell Richards. Lãnh đạo chính phủ và Thủ tướng. Tổng thống được bầu ra bởi một Ủy ban bầu cử gồm toàn bộ các thành viên của hai viện Nghị viện. Thủ tướng được Tổng thống chỉ định. Tổng thống buộc phải chỉ định lãnh đạo của đảng nào mà ông cho là được nhiều thành viên trong nghị viện ủng hộ nhất vào chức vụ đó; thường đó là lãnh đạo đảng giành được số ghế nhiều nhất trong cuộc bầu cử trước đó (trừ trường hợp cuộc Tổng tuyển cử năm 2001).

Nghị viện gồm hai cấp, Thượng viện (31 thành viên) và Hạ viện (36 thành viên, sẽ tăng lên thành 41 thành viên kể từ cuộc bầu cử sau). Các thành viên thượng nghị viện do tổng thống chỉ định. Mười sáu Thượng nghị sĩ Chính phủ được chỉ định theo sự gợi ý của Thủ tướng, sáu Thượng nghị sĩ Đối lập được chỉ định theo sự gợi ý của Lãnh đạo phe đối lập và chín Thượng nghị sĩ độc lập được chỉ định bởi Tổng thống để đại diện cho những lĩnh vực dân sự xã hội khác. 36 thành viên của Hạ nghị viện do nhân dâu bầu ra với nhiệm kỳ tối đa 5 năm.

Từ 24 tháng 12 năm 2001, đảng cầm quyền là Phong trào nhân dân quốc gia do Patrick Manning lãnh đạo; đảng Đối lập là Đại hội quốc gia thống nhất do Kamala Persad-Bissessar lãnh đạo (Lãnh đạo đối lập) và Winston Dookeran (UNC lãnh đạo chính trị).

Trinidad và Tobago là một thành viên tích cực của Cộng đồng Caribbean (CARICOM) và Khối kinh tế, thị trường chung CARICOM (CSME).

Đảng Cộng sản Trinidad và Tobago là một đảng chính trị Marxist-Leninist thân Albania ở Trinidad và Tobago. Đảng này được thành lập vào tháng 8 năm 1979. Một nguồn tin cho rằng nó được thành lập bởi Hardial Bains, lãnh đạo Đảng Cộng sản Canada (Marxist-Leninist). CPTT xuất bản Đấu tranh giai cấp.

Nhiều thành viên của Đảng này đã từ bỏ lập trường cộng sản cứng rắn của họ vào thời điểm những năm 1980 kết thúc trùng với sự sụp đổ của Liên Xô. Các thành viên cũ Michael Als và Wade Mark đã tham gia vào chính trị đảng vào cuối những năm 1990.

Địa lý

Nước này gồm hai hòn đảo chính, Trinidad và Tobago, và 21 hòn đảo nhỏ hơn, các hòn đảo lớn nhất gồm Chacachacare, Monos, Huevos, Gaspar Grande (hay Gasparee), Little Tobago và St. Giles Is. Lãnh thổ đảo là hỗn hợp giữa các đồng bằng và các vùng núi. Điểm cao nhất nước nằm tại Dãy phía Bắc ở El Cerro del Aripo với độ cao 940 mét (3.085 foot) trên mực nước biển. Khí hậu nhiệt đới. Một năm có hai mùa: mùa khô trong sáu tháng đầu năm, và mùa mưa ở nửa cuối năm. Gió thường tới từ hướng đông bắc và thường bị ảnh hưởng bởi gió mậu dịch Đông Bắc. Không giống như hầu hết các hòn đảo khác ở vùng Caribbean, Trinidad và Tobago không bị ảnh hưởng bởi các cơn bão mạnh có sức tàn phá lớn như Bão Ivan, trận bão mạnh nhất đi qua gần hòn đảo này trong giai đoạn gần đây vào tháng 12 năm 2004.

Đa số dân cư sống trên hòn đảo Trinidad, đây là nơi có nhiều thành phố và khu thị tứ lớn. Trinidad có ba vùng đô thị: Port of Spain, thủ đô, San Fernando, và Chaguanas. Trong số ba vùng đó, Chaguanas có tốc độ phát triển nhanh nhất. Thành phố lớn nhất tại Tobago là Scarborough.

Trinidad được tạo nên từ nhiều kiểu nền đất khác nhau, đa phần là cát mịn và đất sét nặng. Các châu thổ đất bồi của Dãy phía bắc và vùng đất "Hành lang Đông Tây" là màu mỡ nhất.

Dãy phía Bắc gồm phần lớn là những núi đá Thượng Jurassic và Cretaceous, đa số là andesite và đá phiến. Những vùng đất thấp phía bắc (Hành lang Đông Tây và Đồng bằng Caroni) gồm các kiến tạo từ thời Pleistocene hay cát và đất sét trẻ hơn với các con sông nhiều sỏi và đầm lầy đất bồi. Phía nam vùng này, Dãy Trung tâm là một nếp lồi phay nghịch gồm đá từ kỷ Cretaceous và Eocene, với các thành tạo theo thể Miocene dọc theo các sườn phía đông và phía nam. Đồng bằng Naparima và Đầm lầy Nariva tạo thành bộ phận phía nam của phay nghịc này. Các vùng đất thấp phía nam gồm cát thể Miocene và Pliocene, đất sét và sỏi. Chúng che giấu bên dưới các trầm tích dầu mỏ và khí tự nhiên, đặc biệt phía bắc Phay Los Bajos. Dãy phía Nam tạo thành phay nghịch nếp lồi thứ ba. Nó gồm nhiều dãy đồi, phần nổi tiếng nhất là Đồi Ba ngôi. Đá là đá sa thạch, đá phiến sétvà đá phù sa và đất sét đã được tạo thành từ thời Miocene và được đẩy lên cao trong kỷ Pleistocene. Cát dầu và các núi lửa bùn hiện diện đặc biệt nhiều ở vùng này.

Dù chỉ nằm ngay ngoài khơi bờ biển phía đông Venezuela của Nam Mỹ, Trinidad và Tobago thường được coi là một phần của lục địa Bắc Mỹ vì nó có tính chất xã hội của một quốc gia vùng Caribbean. Xem Các quốc gia liên lục địa.

Kinh tế

Trinidad và Tobago nổi tiếng là một địa điểm đầu tư tuyệt vời cho giới doanh nhân quốc tế. Một lĩnh vực phát triển hàng đầu trong bốn năm qua là khí tự nhiên. Du lịch là lĩnh vực đang phát triển, dù không chiếm tỷ trọng cao như nhiều hòn đảo vùng Caribbean khác. Nền kinh tế nước này có lợi thế nhờ lạm phát thấp và thặng dư thương mại. Năm 2002 được đánh dấu bởi sự phát triển vững chắc của khu vực dầu khí, bù lại một phần cho tình trạng không ổn định chính trị trong nước.

Đặc điểm khí hậu ở đảo quốc này giúp phát triển các loại cây trồng nhiệt đới, đặc biệt là các đồn điền mía với sản lượng 129.000 tấn đường mỗi năm (1994). Các loại nông sản khác gồm: ca cao, cà phê, chuối, cam quýt, cơm dừa. Ngành chăn nuôi cũng rất phát triển.

Công nghiệp chủ yếu dựa vào khai thác hyđrocacbon. Hồ Pitch ở phía Tây Nam đảo Trinidad, được khai thác từ thế kỷ XVI, hiện nay cung cấp 108.000 tấn bitum (dùng làm nhựa rải đường) và phần lớn được xuất khẩu. Các vỉa dầu phần lớn ở miền Nam Trinidad cung cấp hơn 7 triệu tấn/năm (1994). Khai thác khí đốt cũng trên đà gia tăng. Dầu mỏ được xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Vương quốc Anh. Phần lớn giếng dầu và các nhà máy lọc dầu đều nằm trong tay các công ty của Hoa Kỳ. Sản lượng hyđrocacbon chiếm 80% tổng giá trị các loại sản phẩm xuất khẩu. Khí hậu ôn hòa, phong cảnh thiên nhiên đẹp và mạng lưới giao thông vận tải tốt giúp cho ngành du lịch mang lại một nguồn thu nhập đáng kể.

Tính đến năm 2016, GDP của Trinidad và Tobago đạt 22.809 USD, đứng thứ 106 thế giới và đứng số 1 khu vực Caribe.

Nhân khẩu

Thành phần dân tộc của Trinidad và Tobago phản ánh một lịch sử chinh phục và di cư. Hai nhóm dân tộc chính - người Trinidad gốc Ấn (Indo-Trinidadian) và người Trinidad gốc Phi - chiếm tới 80% dân số, trong khi những người dân đa chủng tộc, con cháu của người Trinidad gốc Âu/người châu Âu, người Trinidad gốc Trung Quốc/người Hoa và người Trinidad gốc Ả Rập/người Syria-người Liban chiếm đa phần số còn lại. Theo cuộc điều tra dân số năm 1990, người Trinidad gốc Ấn chiếm 40,3% dân số, người Trinidad gốc Phi chiếm 39,5%, người đa chủng 18,4%, người Trinidad gốc Âu 0,6% và người Hoa, người Syria và các sắc tộc khác 1,2%. Người Trinidad gốc Âu, đặc biệt là hậu duệ của tầng lớp chủ đất cũ, thường được gọi là người Pháp Creole, thậm chí nếu tổ tiên họ là người di cư đến từ Tây Ban Nha, Anh, Bồ Đào Nha  hay Đức. Nhóm người Cocoa Payol đa chủng là con cháu của người định cư Tây Ban Nha và những người nhập cư đến từ Venezuela. Dân Trini Bồ Đào Nha gồm cả người da trắng và người lai. Nhóm thiểu số da đỏ châu Mỹ phần lớn là đa chủng - nhóm thiểu số rất nhỏ Carib, hậu duệ của những thổ dân bản địa, được tổ chức xung quanh Cộng đồng Santa Rosa Carib.

Sự di cư ra khỏi Trinidad và Tobago, cũng như đối với các nước Caribbean khác, đạt mức độ cao trong lịch sử; đa số họ tới Hoa Kỳ, còn Canada và Anh tiếp nhận hầu hết số còn lại. Sự di cư này vẫn đang tiếp diễn, dù ở mức độ thấp hơn, thậm chí tỷ lệ sinh đã giảm mạnh tới mức tương đương với các nước phát triển.

Nhiều tôn giáo hiện diện ở Trinidad và Tobago. Hai tôn giáo lớn nhất là Công giáo La Mã và đạo Hindu; Anh giáo, Hồi giáo, Presbyterian, Methodist là những tôn giáo nhỏ hơn. Hai đức tin đa tạp Afro-Caribbean là Shouter (hay Spiritual Baptist) và Orisha (trước kia được gọi là Shango, ít mang ý nghĩa ca tụng hơn) nằm trong những nhóm tôn giáo phát triển nhanh nhất, cũng như các nhà thờ của Evangelical và Fundamentalist theo kiểu Mỹ thường được đa số người Trinidad coi gộp vào với nhau thành "Pentecostal" (dù cách định danh này thường không chính xác). Nhà thờ Mormon đã mở rộng sự hiện diện của họ tại quốc gia này từ giữa thập niên 1980.

Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của quốc gia, nhưng tiếng Bhojpuri, ở trong nước thường được gọi là tiếng Hindi, cũng được sử dụng bởi một số người Trinidad gốc Ấn và hiện diện nhiều trong âm nhạc bình dân. Ngôn ngữ chính, tiếng Anh-Trinidad vừa được xếp hạng là một thổ ngữ vừa là một biến thể của tiếng Anh hay một kiểu tiếng Anh lai Trinidad (Trinidadian Creole English). Ngôn ngữ được sử dụng nhiều ở Tobago là tiếng Anh lai Tobago (Tobagonian Creole English). Cả hai ngôn ngữ đều chứa đựng các yếu tố châu Phi; tuy nhiên, tiếng Anh Trinidad bị ảnh hưởng nhiều từ tiếng Pháp và tiếng Pháp lai cũng như tiếng Bhojpuri/Hindi. Các ngôn ngữ châu Mỹ và các thứ tiếng địa phương thường chỉ được sử dụng trong những dịp không chính thức, và cho tới nay vẫn chưa có một hệ thống chuẩn hóa cách viết (giống như trong tiếng Anh tiêu chuẩn). Những vị du khách tới đây trong một thời gian ngắn không cần phải lo ngại về việc học tiếng địa phương/tiếng châu Mỹ, vì hầu như mọi người đều nói và hiểu được tiếng Anh. Tuy nhiên, thường thì người dân sử dụng tiếng địa phương/tiếng châu Mỹ để nói chuyện với nhau. Dù tiếng địa phương (một loại tiếng Pháp lai) từng là ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi trên hòn đảo này (và tại vùng bờ biển Paria Venezuela), nhưng hiện nay đã không còn giữ được vị trí đó nữa.

Vì vị trí của Trinidad nằm trên bờ biển Nam Mỹ, nước này không phát triển nhiều quan hệ với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha, vì thế cho tới năm 2004 chỉ có 1.500 trên tổng số 1,3 triệu dân Trinidad nói tiếng Tây Ban Nha. Năm 2004 chính phủ đã đưa ra sáng kiến "Tiếng Tây Ban Nha - Ngoại ngữ số một (SAFFL)"  , và công bố rộng rãi vào tháng 3 năm 2005. Các quy định của chính phủ hiện nay buộc các trường cao học phải dạy tiếng Tây Ban Nha cho sinh viên, trong khi 30% công chức sẽ phải có khả năng sử dụng ngôn ngữ này trong 5 năm tới. Người Venezuela thường tới Trinidad và Tobago để học tiếng Anh, và nhiều trường tiếng Anh đã mở rộng cả việc giảng dạy tiếng Tây Ban Nha.

Văn hoá

Trinidad và Tobago nổi tiếng về các lễ hội tuần chay của họ. Nước này cũng là nơi sản sinh ra âm nhạc calypso và nhạc cụ steelpan, được nhiều người công nhận là nhạc cụ duy nhất được phát minh ra trong thế kỷ XX. Nền văn hóa và tôn giáo đa dạng khiến nước này có nhiều lễ hội trong suốt năm. Các loại nghệ thuật bản xứ khác gồm âm nhạc Soca (một âm nhạc bắt nguồn từ calypso), Parang (âm nhạc Giáng sinh ảnh hưởng từ Venezuela), âm nhạc chutney, và pichakaree (các hình thức âm nhạc pha trộn giữa âm nhạc Caribbean và Ấn Độ) và điệu nhảy limbo nổi tiếng.

Nghệ thuật ở nơi đây cũng sôi động. Trinidad và Tobago có hai tác giả đã đoạt giải Nobel về văn học, V. S. Naipaul và Derek Walcott sinh tại Saint Lucia. Nhà thiết kế thương hiệu Mas Peter Minshall không chỉ nổi tiếng về các trang phục dành cho lễ hội mà còn về vai trò của ông trong lễ khai mạc Thế vận hội Mùa hè 1992, Giải vô địch bóng đá thế giới 1994, Thế vận hội Mùa hè 1996 và Thế vận hội Mùa đông 2002, và ông đã đoạt một Giải Emmy.

Trinidad và Tobago cũng đã đoạt hai giải Hoa hậu hoàn vũ, với Penny Commisiong năm 1977, và Wendy Fitzwilliams năm 1998.

Thể thao

 Cricket: Trinidad và Tobago tham dự cả hai giải one day international và Test cricket với tư cách thành viên của Đội cricket Đông Ấn. Đội tuyển quốc gia chơi tại giải hạng nhất trong các cuộc thi đấu vùng. Brian Lara, người giữ hai kỷ lục thế giới của môn thể thao này mang quốc tịch Trinidad và Tobago.
 Bóng đá: Đội tuyển quốc gia đã lọt qua vòng loại để tham gia vào World Cup 2006 tại Đức sau khi đánh bại Đội tuyển bóng đá quốc gia Bahrain ở Manama ngày 16 tháng 11 năm 2005, biến họ trở thành nước nhỏ nhất (về dân số) từng lọt qua vòng đấu loại. Dưới sự chỉ đạo của huấn luyện viên người Hà Lan Leo Beenhakker, ở vòng đấu bảng Trinidad và Tobago chỉ giành được một điểm và sớm bị loại. Các cầu thủ nổi tiếng của đội tuyển gồm: Dwight York (Sydney FC, cựu cầu thủ Manchester United), Shakka Hislop (West Ham United) và Jason Scotland (St Johnstone F.C.).
 Thế vận hội: Hasely Crawford đoạt huy chương vàng đầu tiên và duy nhất cho Trinidad và Tobago ở môn chạy 100 m nam trong kỳ Thế vận hội mùa hè 1976. Mười hai vận động viên Trinidad và Tobago cũng đã đoạt huy chương, đầu tiên là chiếc Huy chương đồng của Rodney Wilkes năm 1948. Ato Boldon đã đoạt nhiều huy chương nhất cho Trinidad và Tobago.
Xem thêm Trinidad và Tobago tại các kỳ Olympics

All-Fours thỉnh thoảng được miêu tả là "Môn thể thao không chính thức của quốc gia".

 Các ngày nghỉ lễ
Các ngày lễ ở Trinidad và Tobago.

 Xem thêm

 Ghi chú
 Archipelagic Waters and Exclusive Economic Zone Act No 24 of 1986
 The Independent, 31 August 2005, "Hola! Trinidad drops English and learns to speak Spanish" .

 Tham khảo
 Besson, Gérard & Brereton, Bridget. 1992. The Book of Trinidad. 2nd ed. Port of Spain: Paria Publishing Co. Ltd. ISBN 976-8054-36-0.
 Mendes, John. 1986. Cote ce Cote la: Trinidad & Tobago Dictionary. Arima, Trinidad.
 Saith, Radhica and Lyndersay, Mark. 1993. Why Not a Woman?'' Port of Spain: Paria Publishing Co. Ltd. ISBN 976-8054-42-5.

Liên kết ngoài

 Trinidad and Tobago Online Community
https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Communism_in_Trinidad_and_Tobago
 "Trinilife" Online Community
 Breaking News from Trinidad and Tobago
 Official Government Website
 Official Tourism Website
 National emblems of Trinidad and Tobago
 Central Statistical Office, Government of Trinidad and Tobago
 CIA World Factbook: Trinidad and Tobago
 The Trinidad and Tobago Webdirectory
 Open Directory Project - Trinidad and Tobago  directory category
 Map of Trinidad
 Map of Tobago
 CaribGenWeb Pages for Trinidad and Tobago

Cựu thuộc địa Tây Ban Nha
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Mỹ
Quốc gia vùng Caribe
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quần đảo Windward
Cộng hòa Thịnh vượng chung
Cựu thuộc địa ở Nam Mỹ
Quốc gia Bắc Mỹ
Đảo quốc


title: Gomphichis

text:
Gomphichis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm

 Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
 Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Padoux

text:
Padoux là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est, thuộc Cộng đồng các xã Arentèle-Durbion-Padozel.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Padoselliens.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site personnel
 Padoux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Lochieu

text:
Lochieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Telmatobufo australis

text:
Telmatobufo australis là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Chile.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Veloso, A., Núñez, H., Formas, R. & Núñez, J. 2004. Telmatobufo australis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Telmatobufo
Động vật lưỡng cư Chile
Động vật lưỡng cư Patagonia


title: Diaphaenidea

text:
Diaphaenidea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1933.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Diaphaenidea acrosa Laboissiere, 1933
 Diaphaenidea albidicornis (Weise, 1922)
 Diaphaenidea apicalis (Wiedemann, 1823)
 Diaphaenidea apicipennis (Baly, 1888)
 Diaphaenidea balyi (Jacoby, 1896)
 Diaphaenidea basalis (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea capitata (Jacoby, 1886)
 Diaphaenidea cavifrons (Duvivier, 1885)
 Diaphaenidea cornuta Laboissiere, 1933
 Diaphaenidea costata (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea dichora (Weise, 1922)
 Diaphaenidea discoidea (Weise, 1913)
 Diaphaenidea facialis (Baly, 1888)
 Diaphaenidea filicornis (Weise, 1914)
 Diaphaenidea flavilabris (Jacoby, 1896)
 Diaphaenidea fulvipes Laboissiere, 1940
 Diaphaenidea granulata (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea lateralis (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea longicornis (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea melanocephala (Jacoby, 1889)
 Diaphaenidea monstrosa (Jacoby, 1896)
 Diaphaenidea nigripennis Laboissiere, 1940
 Diaphaenidea nigrobasalis (Jacoby, 1904)
 Diaphaenidea ocellata (Baly, 1888)
 Diaphaenidea pallipes (Jacoby, 1899)
 Diaphaenidea parvula (Jacoby, 1886)
 Diaphaenidea porrecta (Baly, 1865)
 Diaphaenidea quadriplagiata (Weise, 1910)
 Diaphaenidea sarvesha (Maulik, 1936)
 Diaphaenidea scalaris (Weise, 1922)
 Diaphaenidea semilimbata (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea semperi (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea signifera (Weise, 1918)
 Diaphaenidea signifera (Weise, 1918)
 Diaphaenidea subaenea (Jacoby, 1892)
 Diaphaenidea subcostata (Laboissiere, 1940)
 Diaphaenidea sumatrana (Jacoby, 1878)
 Diaphaenidea trilineata (Weise, 1922)
 Diaphaenidea tripunctata (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea unicolor (Jacoby, 1886)
 Diaphaenidea variabilis (Jacoby, 1894)
 Diaphaenidea violacea (Jacoby, 1892)
 Diaphaenidea viridipennis Laboissiere, 1940

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Sân bay Horta

text:
Sân bay Horta (tiếng Bồ Đào Nha: Aeroporto da Horta) là một sân bay nằm trên đảo Faial (Horta) tại Açores . Sân bay này có một đường băng dài 1700 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng bay theo lịch trình
SATA Air Acores (Corvo Island, Flores Island, Ponta Delgada, Terceira)
TAP Air Portugal (Lisbon)

Tham khảo

Các điểm đến Horta
Thông tin về sân bay Horta

Sân bay Bồ Đào Nha


title: Leptonema nygmosum

text:
Leptonema nygmosum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Tần Nhị Thế

text:
Tần Nhị Thế Hoàng đế (chữ Hán: 秦二世; 230 TCN - 207 TCN), hay Nhị Thế Hoàng đế (二世皇帝), tên thật là Hồ Hợi (胡亥), tính Doanh (嬴), thị Tần (秦), là vị Hoàng đế thứ hai của nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc, ở ngôi từ 210 TCN đến 207 TCN. Thời Tần Nhị Thế, nhà vua dưới sự thao túng của thừa tướng Triệu Cao thực hiện chính sách cai trị hà khắc, nên dân chúng không phục và căm ghét nhà Tần, nhiều cuộc khởi nghĩa xảy ra mà khởi đầu là cuộc khởi nghĩa của Trần Thắng, Ngô Quảng. Năm 207 TCN, Triệu Cao bức tử Tần Nhị Thế, nhà Tần chỉ tồn tại thêm 46 ngày rồi bị diệt vong.

Thân thế
Hồ Hợi là con thứ 18 trong số khoảng hơn 20 người con trai của Tần Thủy Hoàng. Từ nhỏ, Hồ Hợi được vua cha yêu quý, giao cho hoạn quan Triệu Cao dạy dỗ. Ông được Triệu Cao dạy về pháp luật và mệnh lệnh.

Lên ngôi
Tháng 10 năm 210 TCN, Tần Thủy Hoàng đi tuần du thiên hạ, tả thừa tướng Lý Tư (李斯) đi theo, hữu thừa tướng Khứ Tật ở lại kinh thành trông coi triều đình. Hồ Hợi xin đi theo, được vua cha bằng lòng.

Sau khi tế vua Hạ Vũ ở Cối Kê, vua Tần Thủy Hoàng trở về kinh, khi về đến bến Bình Nguyên thì bị bệnh.

Bệnh tình Tần Thủy Hoàng càng nặng, biết không qua khỏi nên vua Tần viết thư, đóng dấu ngọc tỷ gửi đến con cả của hoàng đế là công tử Phù Tô (扶苏) nói:
Con về Hàm Dương tổ chức đám tang, và chôn cất ta ở đấy.

Bức thư đã niêm phong ở trong phủ trung xa thuộc quyền Triệu Cao (趙高). Bức thư có dấu của nhà vua làm tin chưa giao cho sứ giả thì vào ngày bính dần tháng 7 tức ngày 10 tháng 9 theo lịch Julius năm đó, Thủy Hoàng chết tại Bình Đài (平台) thuộc đất Sa Khâu (沙丘).

Thừa tướng Lý Tư thấy nhà vua chết khi  ở xa kinh đô sợ các công tử và thiên hạ có biến loạn, bèn giấu kín điều đó, không báo tang. Chỉ có Hồ Hợi, Triệu Cao và một vài hoạn quan thân tín của nhà vua, tất cả có năm sáu người biết là vua đã chết. Cuối cùng, sau khoảng hai tháng, Lý Tư và xa giá trở lại Hàm Dương, từ đó tin tức về cái chết của Tần Thủy Hoàng mới được công bố. Sau khi ông chết, Phù Tô theo lệ sẽ là hoàng đế nối ngôi.

Lý Tư và Triệu Cao âm mưu giết Phù Tô vì vị tướng được yêu thích bởi Phù Tô là Mông Điềm, người mà họ không thích . Họ đã sợ rằng nếu Phù Tô được lên ngôi, họ sẽ bị mất quyền lực . Vì vậy nên Triệu Cao bèn cùng Lý Tư âm mưu phá hủy bức thư của Thủy Hoàng gửi cho công tử Phù Tô, đặt ra chuyện thừa tướng Lý Tư đã nhận được tờ chiếu của Thủy Hoàng ở Sa Khâu trước khi chết bảo lập Hồ Hợi làm thái tử; sau đó lại làm một bức thư khác gửi cho công tử Phù Tô và tướng Mông Điềm kể tội hai người, ra lệnh cho hai người phải chết.

Công tử Phù Tô vì một lòng trung hiếu nên đọc thư xong bèn tự vẫn, Mông Điềm thì nghi ngờ không chịu chết, bị bắt mang về giam ở Dương Châu.

Hồ Hợi bèn lên nối ngôi, tức là Nhị Thế hoàng đế, năm ấy ông 21 tuổi.

Ở ngôi
Tháng 9 năm 210 TCN, Tần Nhị Thế chôn vua cha Tần Thủy Hoàng ở Ly Sơn. Mộ được xây từ khi Thủy Hoàng còn sống, sai hơn 70 vạn dân phu đào ba con suối, ở dưới đổ đồng và đưa quách vào; đem hết những đồ quý báu của hoàng gia và trăm quan chôn xuống dưới; rồi sai thợ chế máy bắn tên để đề phòng mộ tặc. Các vua Tần còn sai lấy thủy ngân làm sông Trường Giang, sông Hoàng Hà và biển lớn. Nhị Thế cho rằng:
Những người ở hậu cung của tiên đế nếu không có con mà cho ra ngoài thì không tiện.

Vì vậy Nhị Thế sai chôn theo tất cả các cung nữ của Tần Thủy Hoàng. Sau khi chôn cất xong, có người nói với Nhị Thế:

Những người thợ làm máy và cất giấu đều biết chỗ cất giấu thế nào họ cũng tiết lộ việc lớn.

Vì vậy sau khi cất giấu xong, Nhị Thế sai đóng đường hầm đi đến huyệt, lại sai đóng cửa ngoài đường hầm; những người thợ và những người cất giấu của cải không làm sao thoát ra được, đều bị chết trong đó.

Nhị Thế tin dùng Triệu Cao, cho làm làm lang trung lệnh và do đó hành động như một vị vua bù nhìn. Theo mưu của Triệu Cao, ông tăng thêm nhiều luật lệ mệnh lệnh. Nhị Thế bàn mưu với Triệu Cao:
Các quan đại thần không phục, quan lại còn mạnh, các công tử thế nào cũng tranh nhau với ta. Bây giờ nên làm thế nào?

Triệu Cao thưa:
Cao vốn là người hèn mọn được bệ hạ thương đến cho làm ở địa vị trên, lo những công việc quan trọng nhất, các quan đại thần đều bực bội chỉ theo thần ngoài mặt chứ trong lòng thực không phục. Trong lúc này không thể theo văn mà phải dùng võ lực để quyết định. Làm như thế, trên dưới sẽ theo mà nước được an.

Nhị Thế cho là phải, bèn giết các quan đại thần và các công tử anh em mình, tội lỗi liên lụy đến những viên quan nhỏ hầu hạ nên họ cũng đều bị giết. Các quan tam lang không còn ai sống sót, 6 vị công tử đều bị giết ở đất Đỗ (杜). Cả tông thất run sợ, quần thần ai ngăn cản thì phạm tội phỉ báng. Các quan đại thần thì lo giữ lộc để được yên thân, còn nhân dân thì sợ hãi.

Nhị Thế sau đó tiếp tục trừng phạt nhiều người khác chỉ vì những lỗi nhỏ nhặt. Em trai của hoàng đế là Tướng Lư (将闾) và hai anh em khác đều bị bắt giam. Sứ giả sau đó đã được gửi đến để đọc cho họ bản án tử hình. Tướng Lư nhìn trời và kêu to 3 lần rằng ông không phạm tội gì cả. Cả ba anh em đều khóc và phải rút kiếm tự tử. Triệu Cao nói rằng Nhị Thế còn trẻ và do là Thiên tử nên giọng nói của ông không được nghe thấy và khuôn mặt của ông không bao giờ phải được hiển thị. Theo đó, Nhị Thế chỉ sống trong nội cung và chỉ tham khảo ý kiến với Triệu Cao. Bởi vì điều này, các đại thần hiếm khi có cơ hội để gặp Nhị Thế lúc thiết triều.

Sau đó Nhị Thế tiếp tục điều phu xây cung A Phòng. Lý Tư a dua theo vua, dâng "Thuyết đốc trách" đề nghị tăng hình luật tàn khốc hơn để trị thiên hạ, do đó pháp luật của triều đình càng khắc nghiệt hơn cả thời Thủy Hoàng, nhân dân càng thêm oán hận.p
Năm 209 TCN (năm thứ 21 Vệ Giác quân) Tần Nhị Thế phế bỏ tước vị Giác quân, phế ông xuống làm thứ dân. Các nước chư hầu thời chiến quốc đến đây mới kết thúc. Cùng năm, Trần Thắng và Ngô Quảng khởi nghĩa nổi dậy, báo hiệu sự suy vong của nước Tần

Thân chết nước mất

Quan Đông khởi nghĩa
Tháng 7 năm 209 TCN, Trần Thắng và Ngô Quảng khởi nghĩa ở làng Đại Trạch chống lại nhà Tần, tuyên bố lập lại nước Sở. Quân khởi nghĩa nhanh chóng đánh chiếm nhiều nơi, các chư hầu cũ thời Chiến Quốc nổi dậy hưởng ứng. Trần Thắng tự xưng làm Trương Sở Vương.

Ban đầu nghe tin có quân khởi nghĩa Sơn Đông, nhiều nơi sai quan yết giả báo về kinh khẩn cấp. Tần Nhị Thế thích an nhàn, ghét nghe việc giặc giã nên hạ lệnh giết những người về báo tin. Quan Bác sĩ Thúc Tôn Thông (叔孫通) nói lựa theo ý Nhị Thế, tâu rằng Trần Thắng chỉ là giặc cướp nhỏ mọn. Nhị Thế rất vui lòng. Thúc Tôn Thông bỏ trốn để tránh nạn.

Năm 208 TCN, một cánh quân Trương Sở do Chu Văn chỉ huy đánh vào ải Hàm Cốc. Tình hình nguy cấp không thể giấu được nữa. Nhị Thế nghe tin hoảng sợ, hỏi ý quần thần. Quan Thiếu Phủ là Chương Hàm tâu:
Bọn giặc đã đông và mạnh. Nay nếu đem binh ở các huyện đến thì không kịp nữa. Những người bị đày phải làm ở Ly Sơn rất đông, xin tha cho họ, giao cho họ binh khí để đánh giặc.

Nhị Thế liền đại xá thiên hạ, sai Chương Hàm lấy vũ khí trong kho, giao cho các dân phu đi ra mặt trận; lại điều quân của Vương Ly ở Trường Thành về hợp binh cùng tiến. Chương Hàm phá quân của Chu Văn. Văn thua trận bỏ chạy rồi sau đó tự sát.

Nhị Thế nghe tin thắng trận, sai thêm trưởng sử Tư Mã Hân và Đô uý Đổng Ế giúp Chương Hàm. Quân Tần thắng trận liên tiếp, diệt Trương Sở của Trần Thắng, tiêu diệt quân Ngụy và Tề ở Lâm Tế, giết Tề vương Điền Đam và Ngụy vương Cữu, sau đó phá tan quân của tướng Sở là Hạng Lương ở Định Đào. Các danh tướng ở đất Sở đều đã chết, Chương Hàm bèn đem quân đi về hướng bắc vượt Hoàng Hà để đánh vua Triệu là Yết ở Cự Lộc.

Giết hại đại thần và tôn thất
Trong hoàn cảnh nguy cấp, Hữu thừa tướng là Khứ Tật, tả thừa tướng là Lý Tư, tướng quân là Phùng Kiếp can Nhị Thế giảm bớt việc binh dịch:

Ở Quan Đông bọn giặc nhao nhao nổi lên, Tần đem quân trừ khử giết cũng nhiều nhưng vẫn không thôi. Giặc phần lớn là những người đi thú và lo vận chuyển trên cạn dưới nước, họ làm giặc vì việc xây đắp cực khổ vì thuế má nặng. Vậy xin bệ hạ đình việc xây đắp ở cung A Phòng, giảm bớt lính thú ở các biên giới.

Lời tâu trái ý, Nhị Thế bèn sai bắt luôn cả Khứ Tật, Lý Tư, Phùng Kiếp, xét các tội trạng. Cuối cùng Khứ Tật và Phùng Kiếp không chịu nhục nên tự vẫn trong ngục, còn Lý Tư bị khép vào tội chết và bị xử tử. Triệu Cao được cất nhắc làm Thừa tướng. Ông ta do đó tiếp tục xúi giục Nhị Thế trừng phạt những người không trung thành với các hình phạt nặng nề hơn. Mười hai vị công tử bị xử tử giữa chợ Hàm Dương. Mười vị công chúa cũng bị xử tử và bị xé xác.

Bị sát hại
Năm 207 TCN, Chương Hàm cầm quân vây thành Cự Lộc, tướng nước Sở là Hạng Vũ cầm đầu quân Sở đến cứu Cự Lộc, đánh tan quân của Vương Ly và Chương Hàm. Chương Hàm đánh bị thua mấy lần, Nhị Thế cho người đến trách Chương Hàm. Chương Hàm sợ tội, sai trưởng sử là Tư Mã Hân đến trình việc và tâu xin định đoạt. Triệu Cao không cho tiếp kiến, lại tỏ ra nghi ngờ muốn làm hại, vì thế Tư Mã Hân sợ hãi bỏ trốn, khuyên Chương Hàm hàng Sở.

Bị Triệu Cao bức bách quá, Chương Hàm bèn đem binh đầu hàng chư hầu, cùng Hạng Vũ đi đánh Tần. Một cánh quân Sở khác do Lưu Bang chỉ huy cũng tiến gần đến Quan Trung.

Tháng 8 năm 207 TCN, Triệu Cao muốn làm phản nhưng sợ quần thần không nghe, nên trước tiên phải thử. Cao dâng Nhị Thế một con hươu và bảo rằng đó là con ngựa, Nhị Thế cười nói:
Thừa tướng lầm đấy chứ! Sao lại gọi con hươu là con ngựa?

Nhị Thế hỏi các quan xung quanh. Những người xung quanh im lặng, có người nói là "ngựa" để vừa lòng Triệu Cao, cũng có người nói là "hươu". Nhị Thế thấy vậy cả kinh, tự cho là mình loạn óc, bèn cho giết những người gọi hươu là hươu và cho gọi quan thái bốc sai bói xem. Quan thái bốc khuyên nên trai giới. Nhị Thế bèn vào vườn Thượng Lâm trai giới, ban ngày đi chơi, săn bắn. Có người vào vườn Thượng Lâm, Nhị Thế tự tay bắn chết. Triệu Cao bèn nói với Nhị Thế:
Nhà vua vô cớ giết người vô tội, đó là điều trời cấm, quỷ thần không nhận dỗ tế lễ, trời sinh tai họa. Nên đi xa cung nhà vua để giải trừ tai họa.

Nhị Thế bèn dời đến cung Vọng Di.

Triệu Cao bàn mưu với người rể là Diễm Nhạc làm quan lệnh ở Hàm Dương và em là Triệu Thành:
Nhà vua không nghe lời can ngăn. Nay việc đã gấp, nhà vua muốn quy tội cho chúng ta. Ta muốn thay đổi vua lập công tử Anh. Tử Anh là người nhân đức, cần kiệm, trăm họ đều kính trọng lời nói của ông ta.

Triệu Cao liền sai lang trung lệnh làm nội ứng giả vờ báo có giặc lớn kéo vào kinh thành, sai Diễm Nhạc triệu tập các tướng đem quân đuổi giặc. Sau đó Cao sai Diễm Nhạc cầm hơn một nghìn người đến cửa cung Vọng Di. Nhạc trói người vệ binh giữ cửa, chém quan giữ thành rồi đem quân đi vào, vừa đi vừa bắn. Các quan lang và hoạn quan hoảng hốt bỏ chạy, ai kháng cự thì bị giết chết, chết tất cả mấy mươi người.

Diễm Nhạc bước vào, bắn vào cái màn Nhị Thế ngồi. Nhị Thế nổi giận gọi những người hầu đến. Mọi người đều hoảng sợ không dám chống cự, chỉ có một viên hoạn quan hầu ở bên cạnh không dám bỏ đi. Nhị Thế hỏi:
Sao nhà ngươi không báo với ta từ trước để đến nỗi gặp tình cảnh này?

Viên hoạn quan nói:

Thần sở dĩ được sống là nhờ không dám nói. Nếu nói trước thì thần đã bị giết rồi, làm sao còn sống đến ngày nay được?

Diễm Nhạc tiến đến trước mặt Nhị Thế và quát:
"Túc hạ kiêu ngạo ngang ngược, giết người, vô đạo, thiên hạ đều phản lại túc hạ. Túc hạ liệu xem mình nên như thế nào?"

Nhị Thế xin gặp thừa tướng (Triệu Cao), Diễm Nhạc không cho. Sau đó Nhị Thế xin làm vua một quận, rồi xin làm quan nhỏ, rồi làm dân thường nhưng Diêm Nhạc vẫn không tha, nói rằng làm theo lệnh của Triệu Cao. Nhị Thế biết không thoát được đành phải tự sát. Tần Nhị Thế ở ngôi được 3 năm, lúc đó 24 tuổi. Triệu Cao tập hợp các công tử và đại thần, báo việc bức tử Nhị Thế, rồi bàn:
"Nguyên nước Tần là một vương quốc, Thủy Hoàng làm vua cả thiên hạ, nên xưng đế. Nay sáu nước lại tự lập, đất đai của Tần càng nhỏ đi, làm đế là chỉ có cái tên hão mà thôi, như thế không nên, nên làm vương như trước."

Triều đình lập công tử Anh làm Tần vương, rồi chôn Nhị Thế theo nghi thức dành cho dân thường ở phía nam đất Đỗ, trong vườn Nghi Xuân. Tần vương Anh chỉ 46 ngày sau thì Lưu Bang tiến vào Hàm Dương, nhà Tần đến đó là sụp đổ sau 15 năm tồn tại.

Trong văn hóa
Nhị thế tổ (二世祖) là một thành ngữ phổ biến trong tiếng Quảng Đông lấy từ tích vua Tần Nhị Thế. Thành ngữ chỉ con cháu những gia đình giàu có, chỉ biết ăn chơi phung phí tiền cha mẹ mà không biết lo lắng cho sự nghiệp, như Tần Nhị Thế đã phá hủy cơ nghiệp nhà Tần chỉ sau 3 năm làm vua.

Xem thêm
 Nhà Tần
 Tần Thủy Hoàng
 Doanh Phù Tô
 Mông Điềm
 Triệu Cao
 Lý Tư
 Tần Tử Anh

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Tần Thủy Hoàng bản kỷ
 Lý Tư liệt truyện

Chú thích

Vua nhà Tần
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 207 TCN
Mất thập niên 200 TCN
Năm 207 TCN
Năm 229 TCN


title: Basilepta rondoni

text:
Basilepta rondoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto & Gressitt miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Gà Tò

text:
Gà Tò có xuất xứ từ làng Tò (nay thuộc xã An Mỹ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình).

Gà Tò là một giống gà quý, đặc biệt chất lượng, nhiều thịt, thơm ngon, da giòn, xưa kia gà Tò, được dân làng dâng tiến Vua.

Đặc điểm cặp chân vàng có nhúm lông ở hai bên cẳng chân, ngoại hình săn chắc, khoẻ mạnh và nhìn rất oai vệ, tiếng gáy to, tròn rõ, thanh tao, cân nặng trưởng thành khoảng 2.5kg...

Là giống gà dễ chăn nuôi, sức đề kháng tốt, giá trị thương phẩm tốt.

Lịch sử
Đến nay, chưa có tài liệu lịch sử nào chính thức công bố về xuất xứ của giống gà này. Nhưng theo những câu chuyện còn truyền lại của bà con nơi đây thì gà Tò có, hoặc được đặt tên từ đời nhà Trần (từ năm 1225 đến năm 1400). Truyện kể rằng: năm xưa, trong làng có một vị Đức Tiến Công vốn là con rể của Vua. Vì có nhiều công lớn lên đã được Vua ngự thưởng đôi gà giống. Người nuôi và nhân rộng rồi đem tiến lại đức vua cha. Giống gà thân chắc nịch, tướng to cao, thịt thì thơm ngon đặc biệt không gì sánh được làm cho nhà Vua rất mực hài lòng. Ngài lệnh ban thưởng cho làng Tò mười nghìn đấu gạo và kể từ đó cái tên gà Tò (còn gọi gà tiến vua) ra đời.

Từ đó, tới tháng bảy âm lịch hàng năm là bốn làng trong vùng (Tô Xuyên, Tô Đàm, Tô Hồ, Tô Đê) lại tổ chức lễ Bá Yết Thành Hoàng, lễ vật được dâng cúng là một chú gà trống Tò thật to, khỏe. Đến nay, nghi lễ ấy không còn thấy xuất hiện.

Đặc điểm giống

Hình dáng
Gà Tò có dáng vóc to cao hơn các giống gà khác. Con trống có trọng lượng trung bình đạt từ năm tới ba,tối đa có thể bốn kilôgam. Con mái có trọng lượng trung bình đạt từ 1,5 tới 2kilôgam. Khi trưởng thành, gà trống thường có lông màu tía mật (mật mía) có người, còn gọi là màu cánh gián, mã tím, bởi có những mảng lông giống màu mật và màu cánh gián. Gà mái có lông giống màu Cà Cuống và màu củ Đậu hay vỏ Lạc.
Gà Tò từ lúc mới nở tới khi đạt bốn tuần tuổi đạt khoảng 0,67 kilogam. Đến thời kì này, lông chân gà có hiện tượng thưa dần. Và đến tận kì sinh sản, lông mới mọc lại như thường. Lúc này, gà Tò trống có da đỏ như gà nòi. Gà Tò có một đặc điểm đặc biệt là có lông phần chân (từ bàn chân tới nơi tiếp giáp với đùi). Kẽ chân có màu đỏ tía.

Sinh sản
Gà Tò đẻ một lần từ mười lăm tới mười tám trứng. Một năm đạt khoảng một trăm ba mươi tới một trăm năm mươi trứng. Gà Tò không có hiện tượng ấp bóng như một số giống gà khác, sau mỗi lần đẻ chúng nghỉ từ năm tới bảy ngày sau đó đẻ tiếp. Gà mái khi đẻ trứng đạt tới trọng lượng khoảng hai phảy năm kilôgam. Từ khi ấp nở tới lúc xuất chuồng khoảng bảy tháng.
Gà Tò mái do có lông chân dễ bị ngấm nước, làm ảnh hưởng đến quá trình ấp nở trứng, nên tỷ lệ nở trứng ở gà Tò không cao. Cũng có ý kiến cho rằng, với thể hình quá khổ làm cho gà Tò mái trở nên vụng về trong việc ấp trứng. Đây cũng là một trong các nguyên nhân làm cho gà Tò trở nên hiếm. Dân gian có câu: Gà Tò ăn khỏe đẻ vụng.

Phương thức nuôi
Do chưa từng được thử nuôi theo hình thức nuôi công nghiệp, nên gà Tò đến ngày nay mới chỉ được biết đến với cách nuôi thả thông thường. Người dân địa phương có câu ca: Gà Tò ăn quẩn cối xay để ám chỉ tập quán ăn uống của gà Tò. Cối xay đất có chiều cao khoảng bảy mươi centimet, gà Tò với chiều cao của nó có thể với qua mặt cối để ăn thóc ở trong cối.

Bảo tồn

Thực trạng gà Tò
Số gà Tò còn lại ở làng Tò ước tính đến nay còn khoảng chưa tới một nghìn con. Trong số đó gà Tò thuần chủng còn rất ít, đa phần đã bị lai tạp. Một số còn cho rằng, gà Tò thuần chủng thậm chí đã tuyệt chủng. Gà Tò lai tạp không to bằng gà Tò thuần chủng, chỉ đạt khoảng hai phảy năm tới bốn kilôgam. Và khả năng kháng bệnh của gà Tò lai cũng kém hơn.

Bảo tồn gen

Theo một dự án mới nhất về bảo tồn nguồn gen vật nuôi Việt Nam của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thì gà Tò được xếp vào loại động vật đặc biệt quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng và cần được bảo tồn. Gà Tò được TS Trần Duy Khanh (Giám đốc Công ty CP Giống chăn nuôi Thái Bình) tái phát hiện năm 2001 và được Viện Chăn nuôi quốc gia là đơn vị kiểm định và công nhận năm 2002 và thực hiện dự án, Năm 2006 dưới sự phân công của Viện, công ty cổ phần chăn nuôi Thái Bình đã tiến hành nuôi thử với số lượng hai trăm con gà Tò. Đến cuối năm 2006, đơn vị này đã nhân thuần được một trăm sáu sáu con gà Tò thuần chủng. Tiếp tục phát triển nhân thuần qua các năm 2007 và 2008 viện thu được lần lượt là 150 con và 160 con.

Kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy, gà Tò thuần chủng có tỷ lệ sống sót và sức đề kháng bệnh tốt hơn tất cả các giống gà ở Việt Nam. Từ không tới bốn tuần tuổi đạt tỷ lệ sống sót 94,85%. Từ bốn đến 17 tuần tuổi đạt 96,88%. Và tỷ lệ nuôi sống bình quân ở cả hai giai đoạn là 93,96%. Trong khi đó gà Ri là 85,6%, gà H'Mong là 80,31%, gà Mía là 86,31%.

Những con số về mức độ đầu tư dự án chưa được công bố. Ở mô hình cấp cơ sở, dự án đã đầu tư bốn mươi triệu đồng, cho mỗi hộ nuôi mười nghìn trên một con gà Tò được nuôi. Tuy nhiên việc đầu tư này không mang lại hiệu quả thiết thực vì khâu kiểm tra, rà soát không được thực hiện.

Ca dao

Gà Tò ngày nay còn được biết đến qua các câu ca còn lưu truyền như: Gà Tò, Mía Tó, vó Vạn Đồn, L...Cổ Am, Gà Tò ăn quẩn cối xay, hay Gà Tò ăn khỏe đẻ vụng.

Tham khảo
Danh mục động vật quý hiếm trong quỹ bảo tồn gen quốc gia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gà Tò giống gà quý hiếm chỉ có ở Thái Bình
 Viện chăn nuôi quốc gia Báo cáo kết quả nghiên cứu và bảo tồn quỹ gen gà Tò
 Gà Tò - gà tiến vua có nguy cơ tuyệt chủng
 Gà Tò - động vật đặc biệt quý hiếm trong quỹ bảo tồn gen quốc gia

Giống gà
G
Thái Bình


title: Temnora livida

text:
Temnora livida là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở forests từ Gambia to Congo và Uganda.

Chiều dài cánh trước khoảng 29–34 mm, making it the largest loài thuộc chi Temnora.

Chú thích

Tham khảo

Temnora
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Động vật Cộng hòa Congo


title: Gnophomyia quartaria

text:
Gnophomyia quartaria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Arcos de la Polvorosa

text:
Arcos de la Polvorosa là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 280 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Dolichopeza subcuneata

text:
Dolichopeza subcuneata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Ceratina collusor

text:
Ceratina collusor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1919


title: Tillandsia ulrici

text:
Tillandsia ulrici là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

U
Thực vật México


title: Catanzaro (tỉnh)

text:
Tỉnh Catanzaro (Tiếng Ý: Provincia di Catanzaro) là một tỉnh ở vùng Calabria ở Ý. Thành phố Catanzaro là tỉnh lỵ đồng thời là thủ phủ của vùng.

Tỉnh này có diện tích 2.391 km², tổng dân số là 369.578 người năm 2001. Có 80 đô thị (tiếng Ý:comuni) ở trong tỉnh này  , xem các đô thị của tỉnh Catanzaro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng tỉnh Catanzaro (bằng tiếng Ý)

Catanzaro


title: Epicephala scythropis

text:
Epicephala scythropis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ và Myanma.

Ấu trùng ăn Phyllanthus species. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Hemicrepidius terukoanus

text:
Hemicrepidius terukoanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Peyrehorade

text:
Peyrehorade là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 16,11 km², dân số năm 2006 là 3435 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 19 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Peyrehorade sur le site de l'office de tourisme du Pays d'Orthe
 Peyrehorade trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Peyrehorade sur le site du Quid
 Localisation de Peyrehorade trên bản đồ Pháp et communes limitrophes
 Plan de Peyrehorade sur Mapquest
 Centre Culturel, via Sud-Ouest
 Site du lycée Jean Taris

Peyrehorade


title: Telmatobius atahualpai

text:
Telmatobius atahualpai là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo

 Monteza, J.I., Sinsch, U. &Lehr, E. 2004. Telmatobius atahualpai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Telmatobius
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Helgoland

text:
Helgoland (phương ngữ Heligoland: deät Lun nghĩa là "vùng đất") là một quần đảo của Đức ở Biển Bắc, thuộc huyện Pinneberg, (Schleswig-Holstein) cách đất liền 40 km. Theo cơ quan hành chính xã, dân số là khoảng 1500 người.

Từng thuộc lãnh thổ Đan Mạch và đế quốc Anh, quần đảo này thuộc Đức từ năm 1890, tọa lạc ở vịnh Helgoland (một phần của vịnh Đức) trong góc đông nam Biển Bắc. Quần đảo này là một xã Đức có cơ quan hành chính riêng (amtfrei). Mặc dù thuộc lãnh thổ kinh tế Đức, quần đảo Helgoland có quy định riêng: Chúng không thuộc lãnh thổ thuế của EU và không phải trả thuế tiêu thụ Đức..

Ngoài tiếng Đức ra, cư dân địa phương thuộc dân tộc Frisia còn nói phương ngữ Helgoland thuộc tiếng Bắc Frisia gọi là Halunder.

Địa lý
Quần đảo Helgoland gồm hai hòn đảo: Đảo chính nằm ở hướng tây và đảo Düne nhỏ hơn nằm ở hướng đông. Đảo chính được chia làm hai phần: Unterland (Lower Land) và Oberland (Upper Land). Unterland là vùng địa hình thấp ngang biển, là nơi hoạt động của cảng biển trên đảo này. Còn Oberland là phần khu vực rộng lớn, cao hơn mặt biển, bao gồm cả khu vực Mittelland (Middle Land). Khu vực Mittelland xuất hiện từ năm 1947, đây là kết quả của việc dội bom của Hải quân Hoàng gia Anh trên hòn đảo này. Đảo Düne có địa hình thấp hơn đảo chính và là khu vực có sân bay duy nhất của quần đảo Helgoland. Điểm cao nhất nằm trên hòn đảo chính, cách mực nước biển 61 mét. Hai hòn đảo bị tách rời năm 1720 do một trận bão.

Khí hậu
Khí hậu của quần đảo Helgoland mang đặc trưng của khí hậu ở khu vực xa đất liền. Vào mùa đông, nhiệt độ nơi đây có thể cao hơn ở Hamburg lên tới 10 độ C bởi vì các đợt gió lạnh thổi từ nước Nga bị suy yếu khi tới quần đảo Helgoland. Mùa xuân khí hậu tương đối mát mẻ. Mùa thu trên quần đảo thường kéo dài và ấm hơn trên đất liền. Nhiệt độ thấp nhất được ghi nhận trên quần đảo là -11.2 độ C vào tháng 2 năm 1956 và nhiệt độ cao nhất là 28.7 độ C vào tháng 7 năm 1994. Điểm đặc biệt của quần đảo Helgoland là có rất ít hoặc không có phấn hoa, vì thế đây là nơi du lịch lý tưởng cho những người bị dị ứng với phấn hoa.

Quần đảo là một trong những khu vực sinh sản lớn nhất của loài chim Ó biển phương Bắc, Mòng biển cá trích, Chim Alca và Uria aalge ở châu Âu. Ngoài ra, nơi đây cũng là nơi sinh sống đông đúc của loài hải cẩu biển.

Màu cờ
Màu cờ của quần đảo gồm 3 màu: Xanh lá, đỏ và trắng. Mỗi màu sắc mang ý nghĩa biểu trưng riêng, được miêu tả bằng những câu ngắn với những từ ngữ chọn lọc.
Theo tiếng Đức:

"Grün ist das Land,
rot ist die Kant,
weiß ist der Sand,
das sind die Farben von Helgoland",

tạm dịch:

"Màu xanh tượng trưng cho đất.
Màu đỏ là vách đá.
Màu trắng là cát.
Đây là những màu sắc của Heligoland".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Heligoland Tourist Board  — includes an aerial photograph of Heligoland (front) and Düne (back).
 Site about planting palms on Heligoland
Lịch sử: Anh phá hủy hòn đảo
Lịch sử quần đảo Heligoland

Quần đảo Đức
Địa mạo Schleswig-Holstein
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Quần đảo Biển Bắc
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Âu
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Đức
Quần đảo Frisia
Khu vực không sử dụng xe hơi
Tránh thuế
Đặc khu kinh tế
Khu vực miễn thuế châu Âu
Xã và đô thị ở huyện Pinneberg


title: Nomada perplexa

text:
Nomada perplexa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1863


title: Priopus paviei

text:
Priopus paviei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Sonyadora flavicollis

text:
Sonyadora flavicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Sonyadora


title: Auriscalpiaceae

text:
Auriscalpiaceae là một họ nấm trong bộ Russulales. Chúng rất giống với các loài khác trong bộ Russulales, nó được phân biệt qua phát sinh loài phân tử, và bao gồm các đặc điểm vật lý không giống các loài khác như tooth fungus Auriscalpium và rãnh thường giống với Lentinellus. Họ này có 6 chi và 38 loài.

Tham khảo

Russulales


title: Thorictinae

text:
Thorictinae là một phân họ bọ cánh cứng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thorictinae at ITIS

Dermestidae


title: Tự truyện

text:
Tự truyện là những tác phẩm văn học thuộc thể loại tự sự, thường được viết bằng văn xuôi trong đó tác giả tự kể lại và miêu tả cuộc đời mình trong tác phẩm.

Lịch sử
Tự truyện nảy sinh trong môi trường văn hóa Tây Âu cận đại, nền văn hóa với tinh thần tự phân tích và cảm quan cá nhân chủ nghĩa. Những tự truyện đầu tiên in dấu nếp sống của tín đồ Thiên Chúa giáo, rõ nhất là việc xưng tội. Chính ở văn hóa này đã nảy sinh tác phẩm mẫu mực thời đầu của thể loại tự truyện như Tự thú của Thánh Augustinus, cho đến những tác phẩm đã đạt đỉnh cao về sự hoàn thiện thể loại như Tự thú của Jean Jacques Rousseau.

Tự truyện tương đối gần với tiểu thuyết, nhất là những tiểu thuyết Tây Âu thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 có những nhân vật kể chuyện ở ngôi thứ nhất số ít (xưng "tôi"), có tham vọng ghi lại lịch sử tâm hồn con người từ "cái nhìn bên trong" như Adolphe (1816) của Benjamin Constant, Tự thú của một đứa con của thời đại (1836) của Alfred de Musset v.v. Các tiểu thuyết của trường phái tự nhiên chủ nghĩa Nhật Bản thế kỷ 19, như Ie (Gia đình, 1910-1911) của Shimazaki Tōson và Iri no hotori (Bên con lạch, 1915) của Masamune Hakuchō, Futon (Tấm đệm, 1907) của Tayama Katai, Hatten (Phát triển, 1911-1912) của Iwano Hōmei, Fuji (1925-1927) của Tokutomi Roka (tên thật là Tokutomi Kenjirō). Jioden (tự truyện, 1943-46, xuất bản năm 1947) của Kawakami Hajime, đều có thể coi là các tác phẩm tiểu thuyết tự thuật. Các tác phẩm tự thuật trở thành lời "tác giả thuật lại đời mình một cách tự nhiên và trung thực, mỗi bối cảnh của một giai đoạn trong cuộc đời là một chủ đề xếp thành tiểu thuyết, và tùy theo mỗi sự việc ấy mà tác giả bình luận hay lý luận để tỏ rõ tư tưởng, lập trường hay chí hướng của mình", hay nói cách khác, cả về nội dung và hình thức nghệ thuật, những tác phẩm đó thể hiện rõ rệt chức năng của các tự truyện.

Ở Việt Nam, hình thức tự truyện đã có một số xuất bản phẩm tạo nên sự kiện được dư luận chú ý gần đây, điển hình là Lê Vân, yêu và sống của Lê Vân.

Đặc điểm
Tuy cùng nói về cá nhân, cần phân biệt tự truyện với các dạng thức thông thường khác của tiểu sử nhà văn như các sơ yếu lý lịch, các bản tự thuật ngắn gọn nhằm đáp ứng các cuộc phỏng vấn của báo chí, các bản tự thuật mà nhà văn cho in kèm theo khi công bố tác phẩm của mình. Trong thực tế tự truyện bao gồm cả yếu tố truyện (hình thức, một thể loại tự sự) và yếu tố tự thân (nội dung, bản thân) của người của người viết truyện. Tác phẩm tự truyện thường có thiên hướng lý giải cuộc sống đã qua của tác giả như một chỉnh thể, tạo nên những đường nét mạch lạc cho cuộc sống kinh nghiệm của mình. Người viết tự truyện có khi vận dụng hư cấu, thêm thắt hoặc sắp xếp lại các chi tiết của cuộc đời mình.

Do luôn là hành vi khắc phục cái thời gian đã qua, thể hiện mưu toan quay lại với thời tuổi trẻ, tuổi thơ, làm sống lại những quãng đời nhiều kỷ niệm nhất, hình thức tự truyện thường được viết khi tác giả đã trưởng thành, đã trải qua phần lớn các chặng đường trong cuộc đời mình và nhìn lại những gì đã qua như một sự chiêm nghiệm.

Là một thể loại mang tính giáp ranh (với hồi ký, nhật ký, tiểu sử), tự truyện vẫn có sự khác biệt nhất định. Nhật ký vốn thiên về tóm tắt sự kiện đang diễn ra, không hư cấu, và có thể không bao gồm sự bình luận về sự kiện, trong khi tự truyện có thể bao gồm sự tái cấu trúc, sắp xếp sự kiện rời rạc không liền lạc trong trí nhớ của tác giả, có thể gắn với hư cấu. Nhật ký cũng không có sự cách biệt giữa thời gian viết và thời gian được nói tới mà là những sự kiện đang diễn ra theo tiến trình thời gian sống của người cầm bút, trong khi đó tự truyện, do hạn chế của khoảng cách thời gian sự kiện được viết và thời điểm viết, đã ngăn trở ít nhiều việc nhìn nhận lại cuộc đời của bản thân mình như một chỉnh thể duy nhất và liền mạch.

Tự truyện cũng khác biệt với hồi ký tuy ít nhiều rất khó có thể tìm một ranh giới tuyệt đối cho thể loại: nếu tác giả tự truyện thường tập trung vào quá trình hình thành và lịch sử thế giới nội tâm của mình trong sự tương tác với thế giới bên ngoài, thì hồi ký thường lưu ý trước hết đến thế giới bên ngoài ấy, với những con người, cảnh quan đã được tác giả tiếp xúc, nếm trải. Sự khó khăn trong việc phân định loại thể của tự truyện so với hồi ký sẽ chỉ được các nhà nghiên cứu, phê bình văn học giải quyết với từng trường hợp cụ thể, tác phẩm nhấn mạnh ở khía cạnh tự truyện hơn hay hồi ký hơn, mà thôi.

Chú thích

Tham khảo chính
 Mục từ Tự truyện trong cuốn 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, H. 2003, trang 378-380.

Tiểu sử
Tác phẩm về lịch sử


title: Gustav Adolf Hugo Dahlstedt

text:
Gustav Adolf Hugo Dahlstedt (1856 - 1934) là một nhà thực vật học làm việc tại Bergianska Trädgården và Naturhistoriska Riksmuseet ợ Stockholm. Năm 1907 ông nhận học vị tiến sĩ danh dự.

Dahlstedt chuyên về các loài bồ công anh (Taraxacum) và các loài cúc Hieracium. Chi Dahlstedtia thuộc phân họ Đậu được đặt tên để vinh danh ông.

Chú thích

Tham khảo
 Sökning Nationalencyklopedin (translated biographical information)
 Search the Index Collectorum

Nhà thực vật học Thụy Điển
Nhà thực vật học với tên viết tắt


title: Khu quốc hội 1, Oregon

text:
Khu quốc hội số 1 của Oregon bao gồm góc tây bắc của Oregon. Nó gồm có các quận Clatsop, Columbia, Washington, Yamhill, và tây nam thành phố Portland, một phần Quận Multnomah thuộc khu quốc hội số 3 trước khi phân chia lại các khu quốc hội tại Oregon vào năm 2002.

Khu quốc hội này do đảng viên Dân chủ David Wu đại diện tại Hạ viện Hoa Kỳ từ năm 1998.

Tham khảo

Oregon
Quận Clatsop, Oregon
Quận Columbia, Oregon
Quận Multnomah, Oregon
Quận Washington, Oregon
Quận Yamhill, Oregon


title: Meghalaya

text:
Meghalaya là một bang Đông Bắc Ấn Độ. Tên bang có nghĩa là "nơi cư ngụ của mây" trong tiếng Phạn. Dân số của Meghalaya (tính đến năm 2016) được ước tính là 3.211.474. Meghalaya có diện tích khoảng 22.430 km2, với tỉ lệ chiều dài và chiều rộng là khoảng 3:1.

Bang này giáp ranh với các phân khu Mymensingh và Sylhet của Bangladesh về phía nam, phân khu Rangpur về phía tây, và bang Assam về phía đông và bắc. Thủ phủ của Meghalaya là Shillong. Trong thời kỳ cai trị của người Anh, chính quyền đế chế Anh đặt cho nó danh hiệu "Scotland của phương Đông". Meghalaya trước đây là một phần của Assam, nhưng ngày 21 tháng 1 năm 1972, các huyện Khasi, Garo và đồi Jaintia được tách riêng ra để lập nên bang Meghalaya. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức tại Meghalaya. Những ngôn ngữ khác được nói gồm tiếng Khasi, tiếng Pnar, tiếng Hajong, tiếng Rabha, tiếng Garo và tiếng Biate. Không như nhiều bang khác, xã hội Meghalaya về lịch sử theo một chế độ mẫu hệ mà dòng dõi và di sản được truyền qua phụ nữ; thường thì người con gái trẻ nhất thừa hưởng tất cả của cải và có bổn phận chăm sóc cho bố mẹ.

Đây là nơi ẩm ướt nhất Ấn Độ, với lượng mưa trung bình hàng năm . Khoảng 70% diện tích được phủ rừng. Vùng sinh thái rừng cận nhiệt đới Meghalaya chiếm ưu thế tại đây; những khu rứng đất cao khác biệt với những khu rừng đất thấp nhiệt đới mạn nam. Rừng Meghalaya có sự đa dạng sinh học đáng kể về động vật có vú, chim, và thực vật.

Meghalaya có một nền kinh tế chủ yếu dựa trên nông nghiệp với nền lâm nghiệp kèm theo. Những cây trồng quan trọng là khoai tây, lúa, ngô, dứa, chuối, đu đủ, và cây gia vị. Ngành dịch vụ bao gồm bất động sản và bảo hiểm. Tổng sản phẩm nội địa năm 2012 của Meghalaya được ước tính là  theo thời giá hiện tại. Về địa lý, nơi này giàu có về khoáng sản, nhưng được chưa khai thác. Bang có chừng  đường lộ quốc gia. Đây là trung tâm hậu cần lớn trong giao thương với Bangladesh.

Địa lý

Meghalaya là một trong Bảy Bang Chị Em miền Đông Bắc Ấn Độ. Nơi này có nhiều núi non, xem kẻ với những thung lũng dài và cao nguyên, từ đó tạo nên sự đa dạng về địa lý. Những thành hệ đá ở đây có từ liên đại Thái cổ. Những lớp đá này chứa nhiều khoáng sản có giá trị như than đá, đá vôi, urani và sillimanit.

Meghalaya có nhiều sông. Chúng lấy nước từ mưa và thường chảy theo mùa. Những sông chính trong vùng đồi Garo là Daring, Sanda, Bandra, Bhogai, Dareng, Simsang, Nitai và Bhupai. Ở mạn trung và đông cao nguyên, những con sông quan trọng là Khri, Digaru, Umiam, Kynshi (Jadukata), Mawpa, Umiam (Barapani), Umngot và Myntdu. Ở vùng đồi Khasi, sông chảy tạo nên những hẽm núi sâu và những thác nước xinh đẹp.

Độ cao của cao nguyên là từ  đến . Phần trung là dãy đồi Khasi với độ cao lớn nhất, về phía đông là dãy đồi Jaintia. Điểm cao nhất Meghalaya là đỉnh Shillong (1961 m). Điểm cao nhất dãy đồi Garo miền tây là đỉnh Nokrek (1515 m).

Khí hậu
Với lượng mưa trung bình hàng năm  ở một số khu vực, Meghalaya là nơi ẩm ướt nhất trái đất. Phần mạn tây, gồm dãy đồi Garo, chịu nhiệt độ cao gần như suốt năm. Khu vực Shillong, ở độ cao lớn hơn, có nhiệt độ thấp hơn. Nhiệt độ tối đa hiếm khi vượt qua , còn vào mùa đông, nhiệt độ thường xuyên xuống dưới không độ.

Thị trấn Sohra (Cherrapunji) ở phía nam Shillong giữ kỷ lục về lượng mưa trong một tháng, còn làng Mawsynram, gần Sohra (Cherrapunji), giữ kỷ lục về lượng mưa trong một năm.

Hệ động thực vật

Khoảng 70% diện tích bang phủ rừng, trong đó  là rừng rậm nguyên sinh cận nhiệt đới. Rừng Meghalaya được xem là một trong các môi trường sống phong phú nhất về thực vật ở châu Á. Những khu rừng này nhận lượng mưa dồi dào, hỗ trợ cho một hệ động-thực vật đa dạng. Một phần nhỏ rừng ở Meghalaya được xem là "rừng thiên" (xem rừng thiên ở Ấn Độ). Đây là những góc nhỏ rừng cổ đại mà đã được lưu giữ bởi con người trong hàng nghìn năm vì niềm tin tôn giáo và văn hóa. Chúng được bảo vệ khỏi mọi sự khai thác. Những khu rừng thiên này là nơi cư trú cho nhiều loài động-thực vật hiếm. Khu dự trữ sinh quyển Nokrek ở tây dãy đồi Garo và vườn quốc gia Balphakram ở nam dãy đồi Garo là nơi có đa dạng sinh học cao nhất trên toàn Meghalaya. Ngoài ra, Meghalaya còn ba khu bảo tồn khác: khu bảo tồn hoang dã Nongkhyllem, khu bảo tồn Siju và khu bảo tồn Bhagmara (nơi sinh sống ở loài nắp ấm Nepenthes khasiana).

Với điều kiện khí hậu và địa hình như vậy, Meghalaya có nhiều loài ký sinh trùng, thực vật biểu sinh, thực vật mọng nước và cây bụi. Hai loài cây phổ biến là Shorea robusta (sala) và Tectona grandis (tếch). Meghalaya cũng phong phú về cây ra trái, rau, cây gia vị và cây thuốc. Hệ lan đa dạng với gần 325 loài, đa dạng nhất ở Mawsmai, Mawmluh và Sohrarim.

Hệ động vật có vú gồm voi, gấu, gấu trúc đỏ, cầy hương, cầy lỏn, chồn, động vật gặm nhấm, bò tót, trâu rừng, hươu, lợn rừng, dơi và một số linh trưởng. Những hang đá vôi Meghalaya, như hang Siju, là nơi cụ ngụ của một số loài dơi hiếm nhất. Vượn mày trắng có mặt khắp Meghalaya.

Thằn lằn, cá sấu và rùa cạn không hiếm. Rắn gồm có trăn, rắn sọc dưa, rắn hổ mang Ấn Độ, rắn hổ mang chúa, và viper.

Dân cư
 Người Khasi: 50%
 Người Garo: 27,5%
 Người Bengal: 14%

Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Trang du lịch Meghalaya  (chính thức)

Meghalaya
Bang và lãnh thổ liên bang của Ấn Độ


title: Fusus fusconodosus

text:
Fusus fusconodosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

fusconodosus


title: Ectoedemia heckfordi

text:
Ectoedemia heckfordi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Devon in Đảo Anh, having been discovered năm 2004 at the National Trust's Hembury Woods by amateur naturalist Bob Heckford, for whom it is named.

Sải cánh dài 4.8-6.2 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 5. Có một lứa một năm.

The bright green larvae feed on cây sồis, Quercus petraea và Quercus robur. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
In tháng 4 năm 2010, Heckford presented the type specimen to the Natural History Museum in London.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl
Western Palaearctic Ectoedemia (Zimmermannia) Hering và Ectoedemia Busck s. str. (Lepidoptera, Nepticulidae): five new species và new data on distribution, hostplants và recognition

Ectoedemia


title: Lão sư

text:
Lão sư (zh. 老師, ja. rōshi) là danh hiệu dùng cho một vị Thiền sư tại Nhật. Thông thường, người ta tu học thiền dưới sự hướng dẫn của một Lão sư và vị này có thể là một cư sĩ (nam, nữ), không nhất thiết phải là một vị tăng. Nhiệm vụ của một Lão sư là hướng dẫn và khuyến khích thiền sinh trên con đường Giác ngộ, Kiến tính, với điều kiện là vị này cũng đã đạt một cấp bậc giác ngộ thâm sâu.

Thời xưa tại Nhật, danh hiệu Lão sư rất khó đạt được. Danh hiệu này được người đời ban cho—không phải tự xưng—người nào đã tự trực tiếp chứng ngộ được chân lý mà Phật đã thuyết giảng trong các bộ Kinh, sống một cuộc sống theo chân lý này và có khả năng hướng dẫn người khác đến kinh nghiệm chứng ngộ này. Điều kiện tối thiểu phải là một đức tính trong sạch, một nhân cách chững chạc. Để trở thành một Lão sư với đầy đủ tất cả những khả năng, thiền sinh phải tu học nhiều năm dưới sự hướng dẫn của một vị thầy, kiến tính và được vị này ấn khả. Sau đó, thiền sinh phải trau dồi kinh nghiệm giác ngộ của mình với nhiều vị Thiền sư khác qua những cuộc Pháp chiến (ja. hossen).

Ngày nay, vì các vị Lão sư chân chính tại Nhật không còn bao nhiêu nên thước đo cũng không còn khắt khe như xưa. Một điều rất đáng tiếc cho những vị Lão sư trong một hệ thống truyền thừa nghiêm ngặt, chính tông là rất nhiều vị tăng được gọi là "Lão sư"—chỉ vì họ đứng đầu một ngôi chùa lớn hoặc giữ một chức vị cao.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Phật giáo Nhật Bản
Thiền tông
Triết lý Phật giáo
Danh vị Phật giáo
Thuật ngữ thiền


title: Craugastor polymniae

text:
Craugastor polymniae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Santos-Barrera, G. & Parra Olea, G. 2004. Craugastor polymniae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Craugastor


title: Youx

text:
Youx  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Địa hình
Sông Bouble chảy theo hướng Bắc Đông Bắc qua phần phía Tây của xã.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ

text:
Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ hay Bộ Cựu chiến binh vụ Hoa Kỳ (United States Department of Veterans Affairs, viết tắt VA) là một bộ trong Chính phủ Hoa Kỳ có trách nhiệm điều hành các chương trình phúc lợi dành cho cựu chiến binh, gia đình và những thân nhân còn sống của các cựu chiến binh (bao gồm cấp dưỡng tàn tật, hưu bổng, giáo dục và vay tiền mua nhà, bảo hiểm nhân thọ, dạy nghề, các phúc lợi cho thân nhân còn sống, phúc lợi y tế và quy chế tử tuất. Người đứng đầu Bộ này là Bộ trưởng Cựu chiến binh.

Lịch sử

Tiền thân của Bộ Cựu chiến binh là Cơ quan Đặc trách Cựu chiến binh (Veterans Administration), được thành lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1930 để thống nhất và điều hợp các hoạt động của chính phủ có liên quan đến các cựu chiến binh. Cơ quan này hợp nhất các chức năng của cựu Văn phòng Cựu chiến binh Hoa Kỳ (U.S. Veterans' Bureau), Văn phòng Hưu bổng (Bureau of Pensions) thuộc Bộ Nội vụ Hoa Kỳ và Dưỡng viện Quốc gia cho thương phế binh tình nguyện (National Home for Disabled Volunteer Soldiers).

Ngày 25 tháng 10 năm 1988, Tổng thống Ronald Reagan ký luật thành lập một bộ thống nhất để thay thế Cơ quan Đặc trách Cựu chiến binh, có hiệu lực ngày 15 tháng 3 năm 1989.

Từ lúc còn là Cơ quan đặc trách cho đến khi trở thành một bộ, Bộ Cựu chiến binh vẫn chọn lời giới thiệu về sứ mệnh của mình, được trích từ bài diễn văn nhậm chức lần thứ hai của Tổng thống Abraham Lincoln's: "...to care for him who shall have borne the battle, and for his widow and his orphan." (để chăm sóc cho người đã gánh chịu chiến trận và cả quả phụ con côi).

Chức năng
Bộ có chức năng là một hệ thống chăm sóc y tế do chính phủ điều hành, và là bộ lớn thứ hai trong nội các chính phủ Hoa Kỳ, đứng sau Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Tổng ngân sách năm 2009 của bộ là khoảng 87,6 tỷ đô la. Bộ có số lượng nhân viên gần 280.000 người làm việc trong hàng trăm văn phòng phúc lợi, các cơ sở y tế lớn nhỏ.

Bộ Cựu chiến binh lên danh sách các phúc lợi mà các cựu chiến binh được hưởng gồm có giáo dục, vay tiền mua nhà, hưu bổng, phúc lợi cho thân nhân còn sống, chung sự, huấn nghệ, việc làm và bảo hiểm nhân thọ.

Tổ chức
Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ do Bộ trưởng Cựu chiến binh lãnh đạo. Bộ trưởng được Tổng thống Hoa Kỳ bổ nhiệm với sự cố vấn và ưng thuận của Thượng viện Hoa Kỳ. Bộ trưởng hiện tại là Tướng hồi hưu Eric Shinseki.

Bộ có ba phân bộ chính và mỗi phân bộ có một thứ trưởng lãnh đạo:
 Cơ quan Quản lý Y tế Cựu chiến binh (Veterans Health Administration) - có trách nhiệm chăm sóc y tế cũng như nghiên cứu y tế
 Cơ quan Quản lý Phúc lợi Cựu chiến binh (Veterans Benefits Administration) - có trách nhiệm ghi danh cựu chiến binh, quyết định người được hưởng quyền lợi và điều hành năm dịch vụ chính: Bảo lãnh vay tiền mua nhà, bảo hiểm, phục hồi chức năng huấn nghệ và tìm việc, giáo dục, và hưu bổng
 Cơ quan Quản lý Nghĩa trang Quốc gia (National Cemetery Administration) - có trách nhiệm cung cấp phúc lợi về chung sự và tưởng niệm cũng như bảo trì các nghĩa trang cựu chiến binh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 United States Department of Veterans Affairs Official Website
 A Brief History of the VA  from the Office of Facilities Management
 VA HyperFAQ directory of top VA web pages.
 California Department of Veterans Affairs  - California Department of Veterans Affairs
A Nation Repays Its Debt:The National Soldiers' Home and Cemetery in Dayton, Ohio, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan
PBS NOW | Fighting the Army
Kentucky Veterans website

Cựu chiến binh


title: Féchain

text:
Féchain  là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Fechain


title: Mantidactylus mocquardi

text:
Mantidactylus mocquardi là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Raxworthy, C. & Vences, M. 2004. Mantidactylus mocquardi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Vexillum martinorum

text:
Vexillum martinorum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Caligula anna

text:
Caligula anna là một loài bướm đêm thuộc họ Saturniidae. Nó được tìm thấy ở tây nam và Nam Á, bao gồm Trung Quốc.

Sải cánh dài khoảng 70 mm.

Xem thêm
 Saturniidae
 List of moths of India (Saturniidae)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Caligula
Bướm đêm Châu Á


title: Farra d'Alpago

text:
Farra d'Alpago là một đô thị ở tỉnh Belluno trong vùng Veneto, có vị trí cách khoảng 80 km về phía bắc của Venice và khoảng 12 km về phía đông của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.787 và diện tích 41,2 km².

Farra d'Alpago giáp các đô thị: Belluno, Fregona, Ponte nelle Alpi, Puos d'Alpago, Tambre, Vittorio Veneto.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Belluno
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Ma Chương

text:
Ma Chương (chữ Hán giản thể: 麻章区, âm Hán Việt: Ma Chương khu) là một quận thuộc địa cấp thị Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Ma Chương có diện tích 769 km², dân số 470.000 người. Về mặt hành chính, quận Ma Chương được chia thành 7 nhai đạo. Tổng cộng có 114 ủy ban thôn, 12 ủy ban cư.
Các nhai đạo: Ma Chương, Thái Bình, Hồ Quang, Đông Sơn, Đông Giản, Dân An, Nạo Châu.

Tham khảo

Trạm Giang
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông


title: Parapophylia

text:
Parapophylia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1922 bởi Laboissiere.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Parapophylia cordicollis Laboissiere, 1924
 Parapophylia laeviuscula Laboissiere, 1922

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Quận Garfield, Washington

text:
Quận Garfield là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 2266 người. Quận lỵ đóng ở Pomeroy.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1860 km2, trong đó có 21 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington


title: Thomas Eriksen

text:
Thomas Hylland Eriksen (1962) là giáo sư nhân học (anthropology) tại Đại học Oslo, thành danh từ các nghiên cứu tộc người ở Trinidad và Mauritius, được phong giáo sư từ năm 33 tuổi, bảo vệ luận án tiến sĩ chính trị học năm 29 tuổi. Ông cũng là chuyên gia các vấn đề xã hội nổi tiếng trên truyền thông Na Uy và các nước Bắc Âu. Trong lãnh vực dân tộc học, tên tuổi của Eriksen được công nhận qua lời mời đọc bài giảng của Trường kinh tế Luân Đôn năm 2006 trong chuỗi bài giảng thường niên (Gellner lecture), qui tụ nhiều tên tuổi lớn trong ngành xã hội học như Liah Greenfeld.

Một trong những lãnh vực được Eriksen tập trung nghiên cứu gần đây là hệ tư tưởng dân tộc trong cộng đồng mạng. Phương tiện liên lạc mới tưởng chừng như sẽ xóa nhòa ranh giới giữa các quốc gia và làm yếu bản sắc dân tộc nhưng kết quả khảo sát lại cho thấy Internet giúp tăng cảm nhận và ý thức về bản sắc dân tộc. Theo đó trên mạng có 6 nhóm biểu hiện bản sắc dân tộc chính. Thứ nhất là cư dân ở nước ngoài qua liên kết mạng gia tăng thêm mối liên kết dân tộc, ví dụ như ngoại kiều Chile trở thành tỉnh thứ 14 (el exterior, el reencuentro), được trang mạng chính phủ chính thức thêm vào 13 tỉnh có sẵn trong hệ thống hành chính. Thứ hai là trường hợp của những người Afrikaner, tức dân da trắng ở Nam Phi, dùng Internet để làm phương tiện để thay thế một quốc gia mà họ đã mất về tay những người lãnh đạo gia đen ở ngoài đời. Trường hợp thứ ba là của những người muốn đòi các bên công nhận một quốc gia độc lập cho mình, như Kurdistan. Trường hợp thứ tư là dân nhập cư sử dụng phương tiện liên lạc trên mạng để tập hợp và giúp nhau tạo lập một cuộc sống mới hội nhập với nước bản địa, ví dụ như người Hồi giáo ở Hà Lan. Thứ năm là hệ thống trang mạng được sử dụng để chống lại chính phủ như nghiên cứu về những người Lào di tản đã chỉ ra. Trường hợp thứ sáu khá đặc biệt, đó là tính cá biệt của các cộng đồng cư dân gốc Hoa ở các nước trên thế giới, liên kết với nhau nhưng lại có rất ít quan hệ với Trung Quốc ngày nay.

Tham khảo

 Dân tộc trong mạng
 Trang nhà của GS Erikson

Liên kết ngoài
  Trang nhà của GS Eriksen tại Đại học Oslo

Người Na Uy


title: Sphecodes iridescens

text:
Sphecodes iridescens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1921


title: Tillandsia brachyphylla

text:
Tillandsia brachyphylla là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

B
Thực vật Brasil


title: Sainte-Catherine, Rhône

text:
Sainte-Catherine là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 700 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Frenelle-la-Grande

text:
Frenelle-la-Grande là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Frenelle-la-Grande trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Troctoptera

text:
Troctoptera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae


title: Warisaliganj

text:
Warisaliganj là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Nawada thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Warisaliganj có dân số 31.330 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Warisaliganj có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Warisaliganj, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Nehalennia irene

text:
Nehalennia irene là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Nehalennia irene is in 1861 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Hagen.

Chú thích

Tham khảo

Nehalennia
Chuồn chuồn Bắc Mỹ


title: Lissospira profunda

text:
Lissospira profunda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Skeneidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lissospira


title: (9402) 1994 UN1

text:
{{DISPLAYTITLE:(9402) 1994 UN1}}

(9402) 1994 UN1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 25 tháng 10 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nuzonia amazonica

text:
Nuzonia amazonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Nuzonia


title: Monte Cerignone

text:
Monte Cerignone là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 90 km về phía tây bắc của Ancona và khoảng 40 km về phía tây của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 685 và diện tích là 18,1 km².

Monte Cerignone giáp các đô thị sau: Macerata Feltria, Mercatino Conca, Montecopiolo, Monte Grimano, Sassocorvaro, Tavoleto.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino
Lâu đài Ý


title: Patellapis limbata

text:
Patellapis limbata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1962


title: Agrypnus rufus

text:
Agrypnus rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Melanotus horai

text:
Melanotus horai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Stelis tuberculata

text:
Stelis tuberculata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1919


title: 361 Bononia

text:
361 Bononia là một tiểu hành tinh rất lớn ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Hilda và thuộc kiểu D, có thành phần cấu tạo bằng silicate giàu hợp chất hữu cơ, cacbon và silicate khan.

Tiểu hành tinh này do Auguste Charlois phát hiện ngày 11.3.1893 ở Nice, và được đặt theo tên tiếng Latinh của Bologna (Ý), hoặc của Boulogne-sur-Mer (Pháp).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu D
Thiên thể phát hiện năm 1893


title: Zosteropoda clementei

text:
Zosteropoda clementei là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở đảo San Clemente ở California.

Chú thích

Zosteropoda
Động vật được mô tả năm 1942


title: Libona, Bukidnon

text:
Libona là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Bukidnon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 33.273 người trong 6.389 hộ.

Các đơn vị hành chính

Libona được chia thành 14 barangay.

 Capihan
 Crossing
 Gango
 Kiliog
 Kinawe
 Laturan
 Maambong
 Nangka
 Palabucan
 Poblacion
 Pongol
 San Jose
 Santa Fe
 Sil-ipon

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Bukidnon


title: Sichamps

text:
Sichamps là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 166. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 162.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Megachile tsimbazazae

text:
Megachile tsimbazazae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 2001


title: Tetraloniella distata

text:
Tetraloniella distata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Tetraloniella
Động vật được mô tả năm 2001


title: Alpopsyche ucenorum

text:
Alpopsyche ucenorum là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Alpopsyche


title: 5409 Saale

text:
5409 Saale (1962 SR) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 9 năm 1962 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5409 Saale

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1962


title: Nemotaulius admorsus

text:
Nemotaulius admorsus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Nemotaulius


title: Tipula coeana

text:
Tipula coeana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Kalawit

text:
Kalawit là một đô thị cấp bốn ở tỉnh Zamboanga del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 21.372 người trong 4.077 hộ.

Các đơn vị hành chính

Kalawit, về mặt hành chính, được chia thành 14 khu phố (barangay).

 Batayan
 Botong
 Concepcion
 Daniel Maing (Dominolog)
 Fatima (Lacsutan)
 Gatas
 Kalawit (Pob.)
 Marcelo
 New Calamba
 Palalian
 Paraiso
 Pianon
 San Jose
 Tugop*

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Zamboanga del Norte


title: Duvivieria apicitarsis

text:
Duvivieria apicitarsis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Duvivieria


title: Nhà triết học

text:
Nhà triết học, hay triết gia, là người nghiên cứu về triết học, có đóng góp cho sự phát triển của triết học. Theo lịch sử triết học và theo phân chia vùng, người ta phân chia thành các nhà triết học phương Đông và triết học phương Tây.

Danh sách một số các triết gia nổi tiếng

Phương Đông:
 Trung Hoa: Khổng Tử, Mạnh Tử, Lão Tử, Trang Tử
 Ấn Độ: Adi Shankara, Thích Ca Mâu Ni, Đại Anh Hùng

Phương Tây:
 Hy Lạp: Aristotle, Platon, Pythagoras, Socrates
 Đức: Immanuel Kant, Karl Marx
Nga: Vladimir Ilyich Lenin

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nghề nghiệp trong khoa học nhân văn


title: Copocercia

text:
Copocercia là một chi bướm đêm trong họ Gelechiidae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Copocercia at Butterflies and Moths of the World, Natural History Museum

Gelechiidae


title: Hội chứng Tourette

text:
Hội chứng Tourette (còn được gọi Hội chứng Gilles de la Tourette, viết tắt GTS hay TS) là hội chứng thần kinh được thừa hưởng bắt đầu xuất hiện khi còn rất trẻ, triệu chứng bao gồm tật máy giật vận động và ít nhất một tật phát âm; những tật này thường có lúc tăng lên có lúc giảm xuống, và có thể được kiểm soát tạm thời. Hội chứng Tourette là một phần của các bệnh giật ở cơ thể, bao gồm những tật tạm thời và có thể thay đổi sang tật khác, tạm thời xảy ra và kết thúc, và kéo dài khó bỏ.

Hội chứng này từng được xem là hiếm và kỳ lạ, và thường được liên kết đến tật kêu bậy bạ hay kêu những câu không hợp với hoàn cảnh (coprolalia). Tuy nhiên, triệu chứng này chỉ xuất hiện trong số ít người bị Hội chứng Tourette. Ngày nay, hội chứng này không còn coi là bệnh hiếm, nhưng có lúc nó không được phát hiện do nhiều trường hợp bị phân loại là trường hợp nhẹ và một số tật máy giật giảm dần ở hầu hết các trẻ em khi vào tuổi thanh niên (12 - 18 tuổi). Khoảng 0,4% đến 3,8% trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên có thể mắc Hội chứng Tourette; các tật máy giật sẽ xuất hiện nhiều hơn ở độ tuổi tiểu học và hơn, với các tật thông thường như tật giật (nháy) mắt,  hắng giọng, hít mạnh, phát ra tiếng động, và các tật ở mặt (méo mặt). Hội chứng Tourette mãn tính ở người trưởng thành (trên 18 tuổi) thường hiếm, và Tourette không ảnh hưởng xấu đến trí thông minh và tuổi thọ trung bình của người bệnh.

Nhân tố di truyền được xem là một trong những nguyên nhân gây Hội chứng Tourette, nhưng nguyên nhân chính vẫn chưa được phát hiện. Trong phần nhiều trường hợp, người bị hội chứng này không cần uống thuốc. Chưa có thuốc để giảm mỗi loại tật máy giật, nhưng có thuốc và phép chữa một số loại tật. Giáo dục người bệnh đóng vai trò quan trọng trong việc chữa trị, giải thích và giúp họ giải trừ nỗi lo hay sợ hãi thường là biện pháp chữa trị hữu hiệu. Các hội chứng kèm theo và thường xảy ra đối với người bệnh là rối loạn tăng động giảm chú ý và rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Những hội chứng này thường là nguyên nhân gây thiệt hại về chức năng cho người bệnh hơn là các tật máy giật xảy ra ở người gặp hội chứng Tourette, cho nên việc xét nghiệm các hội chứng kèm theo khá là quan trọng để chẩn đoán bệnh và chữa trị chính xác.

Jean-Martin Charcot (1825–1893) đặt tên của hội chứng này theo một bác sĩ nội trú của ông, Georges Albert Édouard Brutus Gilles de la Tourette (1859–1904). Ông Tourette là thầy thuốc và nhà thần kinh học Pháp đã xuất bản bài tường thuật về chín người bị hội chứng này vào năm 1885.

Vì tỷ lệ mắc hội chứng có thể lên đến một trường hợp trong một trăm người, nên khoảng 530.000 trẻ em Mỹ tuổi đi học có thể bị hội chứng này.

Mozart và chứng Tourette
Người ta cho rằng nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Mozart bị mắc hội chứng này từ khi ông còn là một đứa trẻ. Triệu chứng điển hình của ông là hay bị máy giật, tăng động, phát ngôn những câu kì lạ và những từ vô nghĩa. Trong những bức thư ông gửi cho vợ và cha ông, Leopold, Mozart thường xuyên nhắc đến những từ liên quan đến phân và đại tiện. Hơn nữa, ông được cho là đã viết nhiều bài hát có chủ đề khá tục tĩu, như "Leck mich im arsch" (Hãy liếm mông tôi).

Theo những người thân của ông, ông không thể ngồi yên một chỗ, tay chân của ông thường ngọ nguậy liên hồi và làm những việc ngớ ngẩn. Ông cũng khó kiểm soát lời nói của mình và hay nhắc đi nhắc lại một câu nói của chính mình. Các nhà khoa học cho rằng, nhà soạn nhạc còn bị mắc nhiều chứng bệnh tâm thần khác như tự kỉ dạng nhẹ, rối loạn lưỡng cực, v.v. Có thể chứng Tourette nói riêng và các chứng tâm thần nói chung ảnh hưởng lớn đến não bộ của ông, khiến nó hoạt động hiệu quả hơn và luôn đầy sức sáng tạo, tạo nên thành công trong âm nhạc.

Chú thích

Bệnh thần kinh
Bệnh di truyền
Hội chứng
Rối loạn thần kinh
Chẩn đoán tâm thần


title: Ethminolia hemprichii

text:
Ethminolia hemprichii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ethminolia


title: (170026) 2002 VV2

text:
{{DISPLAYTITLE:(170026) 2002 VV2}}

170026 (2002 VV2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 2002 bởi James Whitney Young ở Đài thiên văn Núi bàn gần Wrightwood, California.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 170026

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2002
Được phát hiện bởi James Whitney Young


title: Xenobatrachus tumulus

text:
Xenorhina tumulus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Nguồn
 Richards, S., Allison, A. & Menzies, J. 2004. Xenobatrachus tumulus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Xenobatrachus
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Euxoa siccata

text:
Euxoa siccata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Bắc Mỹ, bao gồm Alberta và Colorado.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Images
Species info

Chú thích

Euxoa


title: Cles

text:
Cles là một thị xã ở tỉnh Trento, Trentino-Alto Adige/Südtirol vùng phía bắc Ý. Cles có dân số thời điểm năm 2006 là 6834 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Cứu Chỉ

text:
Thiền sư Cứu Chỉ (究旨) tức Đàm Cứu Chỉ là một trong 7 vị thiền sư thuộc thế hệ thứ 7 dòng Vô Ngôn Thông, sư tu tại chùa Diên Linh, núi Long Đội, Yên Lãng nay thuộc thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, Việt Nam. Sư vốn là người Phù Đàm, Châu Minh, nay thuộc thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Cơ duyên và hành trạng
Thuở nhỏ sư là người hiếu học. Sách Nho, sách Phật, không thứ gì là không quán xuyến. Một ngày nọ ôm sách than rằng: Khổng Mặc chấp có, Trang Lão chấp không, sách vở của thế tục chẳng phải là phương giải thoát. Chỉ có Phật pháp không kể có, không, có thể dứt sinh tử, nhưng phải siêng năng giữ giới, cầu bậc thiện tri thức ấn chứng cho mới được. Nhân đó bỏ tục, đến chùa Cảm Ứng ở Ba Sơn thọ Cụ túc với Định Hương trưởng lão.

Giờ tham thỉnh, Sư hỏi: Thế nào là nghĩa cứu kính?

Trưởng lão im lặng giây lâu, hỏi lại Sư: Hiểu chưa?

Sư thưa: Chưa hiểu.

Trưởng lão bảo: Ta đã cho ngươi nghĩa cứu kính.

Sư suy nghĩ. Trưởng lão bảo: Lầm qua rồi!

Ngay câu nói này, Sư thấu triệt ý chỉ. Nhân đó Trưởng lão đặt tên Sư là Cứu Chỉ.

Sau đó, Sư lên chùa Quang Minh, núi Tiên Du (Bắc Ninh) ở luôn trong đó chuyên tu hạnh đầu đà , trọn năm không bước chân xuống núi. Tiếng đồn tới kinh đô, vua Lý Thái Tông cho mời mấy lần nhưng Sư không đến nên ba lần thân hành đến chùa Sư, lấy lời an ủi thăm hỏi.

Khoảng niên hiệu Long Thụy Thái Bình (1054- 1059), tể tướng Dương Đạo Gia lập chùa Diên Linh trên núi Long Đội thỉnh Sư trụ trì. Cố từ chối mà không được, Sư đành hạ sơn.

Ngày ra đi, Sư nói: Ta chẳng trở lại đây nữa.

Trụ trì chùa Diên Linh được ba năm, khoảng niên hiệu Chương Thánh Gia Khánh (1059- 1065), Sư sắp tịch, bèn gọi môn đồ đến dạy: Phàm tất cả các pháp môn vốn từ tánh của các ngươi, tánh tất cả các pháp vốn từ tâm của các ngươi. Tâm pháp nhất như, vốn không hai pháp. Phiền não trói buộc, tất cả đều không. Tội phước phải quấy, tất cả đều huyễn. Không cái nào chẳng phải quả, chẳng phải nhân. Không nên ở trong nghiệp mà phân biệt báo, không nên ở trong báo mà phân biệt nghiệp, nếu có phân biệt thì chẳng tự tại. Tuy thấy tất cả pháp mà không có chỗ thấy, tuy biết tất cả pháp mà không có chỗ biết. Biết tất cả pháp lấy nhân duyên làm gốc. Thấy tất cả pháp lấy chánh chân làm tông. Tuy chuyên nơi thật tế mà rõ thế gian đều như biến hóa. Rõ thấu chúng sanh chỉ là một pháp, không có hai pháp. Chẳng rời cảnh nghiệp mà phương tiện khéo léo, ở trong cõi hữu vi hiện bày pháp hữu vi mà không phân biệt. Tướng vô vi là do hết dục, dứt ngã, quên niệm mà nhận lấy vậy.

Nói xong, Sư ngồi yên thị tịch.

Nguyên bản chữ Hán

Chú thích
Không rõ năm sinh và mất của Thiền sư.
Đầu đà: phiên âm chữ Phạn Dhùta, cũng phiên là đỗ trà hay đỗ đa. Dhùta đến từ động từ Dhù có nghĩa là rũ bỏ, tiêu diệt, cho nên hạnh đầu đà, có nghĩa là rũ bỏ các phiền não, tiêu diệt những chướng ngại do ăn mặc ở tạo nên.
Tham khảo

Lê Mạnh Thát: Nghiên cứu về Thiền Uyển Tập Anh'', Nhà xuất bản TP HCM 1999.
Thiền Uyển Tập Anh - Bản tiếng Việt
Thiền Uyển Tập Anh - Bản chữ Hán

Thiền sư Việt Nam
Thiền phái Vô Ngôn Thông
Người Bắc Ninh


title: Austrolimnophila subsessilis

text:
Austrolimnophila subsessilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Autigny-le-Grand

text:
Autigny-le-Grand  là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 179 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Autignylegrand


title: Helias

text:
Helias là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erynnini