title: Rối loạn ăn uống

text:
Rối loạn ăn uống (tiếng Anh: eating disorder) là một bệnh có nguồn gốc tâm lý, biểu hiện bằng việc người bệnh tự ép buộc mình phải ăn hoặc từ chối ăn mà không căn cứ theo nhu cầu tự nhiên của cơ thể, dẫn đến những tác hại tới sức khỏe thể chất và tinh thần. Bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, theo lời mô tả của tác giả cuốn sách "Sống sót sau khi mắc rối loạn ăn uống" thì các cảm giác về công việc, trường lớp, các mối quan hệ, hoạt động hàng ngày và cảm xúc bị phụ thuộc vào việc có ăn hay không và cân nặng là bao nhiêu. Người bệnh gặp phải những xáo trộn khủng khiếp trong hành vi ăn uống cũng như trong ý nghĩ và cảm xúc có liên quan tới các hành vi này. Chứng chán ăn tâm thần và ăn ói (bulimia nervosa) là hai rối loạn ăn uống phổ biến nhất được ghi nhận trong bảng phân loại bệnh tật. Cả hai đều có một số triệu chứng chung. Theo ước tính trong suốt cuộc đời mình một phụ nữ Hoa Kỳ có từ 5% đến 7% khả năng mắc bệnh. Dạng rối loạn ăn uống thứ ba đang được nghiên cứu và định nghĩa, nó có tên là ăn vô độ (binge eating disorder, cũng ăn rất nhiều như người mắc bệnh ăn ói nhưng không có hành vi nôn mửa để làm sạch dạ dày). Ăn vô độ là một tình trạng mãn tính xuất hiện khi cá nhân ăn một lượng khổng lồ thức ăn trong khoảng thời gian ngắn và không có khả năng kiểm soát ngay cả việc ngừng ăn. Nó có thể gây ra các ảnh hưởng nghiêm trọng như dẫn tới bệnh béo phì, bệnh đái đường, chứng tăng huyết áp và bệnh tim mạch.

Người có nguy cơ cao mắc bệnh
Nhiều người nghĩ rằng rối loạn ăn uống chỉ xảy đến với phụ nữ trẻ tuổi, nhưng thực tế thì điều đó không hoàn toàn chính xác. Đúng là rối loạn ăn uống ảnh hưởng lớn đến phái nữ độ tuổi từ 12 đến 35, nhưng các nhóm khác cũng cho thấy nguy cơ đang tăng dần. Rối loạn ăn uống tác động đến tất cả các nước và chủng tộc, không một nhóm người nào được loại trừ. Thanh niên và thiếu niên theo các số liệu thống kê được cho là có nguy cơ cao mắc bệnh này.Đặc biệt người có thói quen ăn uống quá 7h (thời gian ăn uống tiêu chuẩn theo WHO) có thể dẫn đến các bệnh như viêm dạ dày,viêm đường ruột,rối loạn tiêu hóa,v.v.Người có triệu chứng mất ngủ nếu không tuân theo các quy định giờ giấc ăn uống sẽ có nguy cơ bị đột quỵ,tốt nhất nên ăn vào khoảng 18h

Đối với trẻ mắc bệnh thì phần lớn rơi vào độ tuổi từ 11 đến 13, các nghiên cứu chỉ ra rằng 80% học sinh từ lớp 3 đến lớp 6 không hài lòng về ngoại hình và trọng lượng cơ thể và mới 9 tuổi nhưng đã có từ 30% đến 40% trẻ em gái sẵn sàng cho việc ăn kiêng. Giữa 10 và 16 tuổi con số này nhảy lên đến 80%. Nhiều chuyên gia về rối loạn ăn uống tin rằng hành vi này là kết quả từ những mong chờ về ngoại hình của nền văn hóa. Căng thẳng tâm lý cũng là nguyên nhân làm phát triển bệnh. Theo tác giả Abigail Natenshon một chuyên gia chữa bệnh rối loạn ăn uống bằng liệu pháp tâm lý (psychotherapist) thì ngay cả đứa trẻ 5 tuổi cũng cho thấy dấu hiệu căng thẳng liên quan đến rối loạn ăn uống. Natanshon cảnh báo rằng những đứa trẻ ở tuổi dậy thì và nhỏ hơn không được trang bị đầy đủ kiến thức để nhận biết những thay đổi của cơ thể chúng. Trẻ hiểu thông điệp từ truyền thông là gầy mới được coi là đẹp và cố để đạt được tiêu chuẩn đó mà không có những nhận thức đúng về tác động tiêu cực của các quan điểm đó. Rối loạn ăn uống ảnh hưởng đến cả thanh niên và thiếu niên không chỉ con gái mà cả con trai. Nam thanh, thiếu niên tham gia thể thao nơi mà trọng lượng là một vấn đề có khả năng cao mắc chứng bệnh này, các nam thanh niên có những vấn đề liên quan đến tình dục cũng vậy.

Phân loại

Chán ăn tâm thần

Chán ăn tâm thần là một hành động có chủ tâm nhằm duy trì trọng lượng thấp có nguyên do từ sự sợ hãi bị thừa cân và sự méo mó trong việc tự cảm nhận ngoại hình cơ thể. Nó không được nhầm lẫn với bệnh chán ăn, cái có triệu chứng chung là giảm sự thèm ăn. DSM-IV mô tả các đặc điểm của chứng chán ăn tâm thần như sau:
 Có trọng lượng thấp một cách bất thường (có trọng lượng ít hơn 85% so với tuổi và chiều cao hoặc có BMI <= 17.5)
 Mất kinh (mất kinh được định nghĩa là không có kinh trong ba chu kỳ kinh nguyệt liên tiếp) đối với phái nữ.
 Có nỗi sợ hãi lớn để lấy lại trọng lượng cơ thể bình thường hoặc trở lên béo và có mối bận tâm quá mức đến trọng lượng cơ thể và ngoại hình

Phần lớn bệnh nhân mắc chứng chán ăn tâm thần rơi vào lứa tuổi thanh niên, báo cáo cho thấy 76% bắt đầu ở độ tuổi từ 11 đến 20. Tỉ lệ tử vong của chứng chán ăn tâm thần là xấp xỉ 6%, tỉ lệ cao nhất so với bất cứ loại bệnh tâm lý nào, với khoảng một nửa số tử vong có nguyên nhân từ hành vi tự tử.

Người mắc chứng chán ăn thường là những người cầu toàn (perfectionist), luôn mong muốn thành công, tuy vậy họ thường đặt ra các tiêu chuẩn không thể đạt được cho bản thân mình. Khi họ không đạt được những tiêu chuẩn đó, họ tìm kiếm những cái mà họ cảm thấy mình điều khiển được và thức ăn, trọng lượng trở thành đối tượng bị điều khiển. Lòng tự trọng thấp cùng với sự tự phê bình cứng nhắc là nguyên nhân làm cho người mắc chứng chán ăn luôn luôn sợ hãi sự mất tự chủ, thậm chí chỉ cần ăn một lượng thức ăn nhỏ cũng làm cho họ cảm thấy mình bị mất tự chủ.

Ăn ói
Người mắc bệnh ăn ói không có thói quen ăn uống có lợi cho sức khỏe. Họ hay có những cuộc chè chén say sưa và ăn nhiều trong một bữa. Nó làm họ cảm thấy có tội và không làm chủ được bản thân vì thế họ sợ hãi và muốn trừng phạt thói ăn nhiều bằng cách nhịn đói, làm bản thân trở lên ốm yếu, uống thuốc nhuận tràng hoặc tập thể dục quá mức. Điều này dẫn đến các rắc rối về thể chất trong đó có sâu răng (do dịch vị từ dạ dày chứa nhiều axít tiếp xúc với răng trong quá trình nôn mửa), táo bón và gây nguy hiểm cho ruột, nó cũng gây ảnh hưởng đến tim và thận. Không giống như chứng chán ăn tâm thần, chứng ăn ói có thể rơi vào tất cả mọi người bất kể trọng lượng và tuổi tác. Nhưng cũng giống như người mắc chứng chán ăn họ có những lo lắng về trọng lượng cơ thể, có những đau khổ về ngoại hình ngoài ra họ còn mắc một số bệnh kết hợp thuộc tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu, lạm dụng chất.

Hậu quả thể chất của chứng chán ăn tâm thần và ăn ói

Rối loạn ăn uống để lại các hậu quả thể chất nghiêm trọng. Cả hai chứng bệnh, khi bị nặng, có thể gây ra:

 Tai hại cho thận.
 Nhiễm trùng đường tiểu và làm hại đến ruột già.
 Mất nước, táo bón, và tiêu chảy
 Động kinh, co giật bắp thịt hay chuột rút.
 Chứng ăn không tiêu kinh niên
 Mất kinh hoặc kinh nguyện thất thường
 Suy yếu cho hầu hết các bộ phận cơ thể

Nhiều hậu quả của chứng chán ăn tâm thần liên quan đến việc suy dinh dưỡng, gồm có:
 Bị mất kinh nguyệt.
 Cực kì nhạy cảm với thời tiết lạnh.
 Mọc lông khắp mình mẩy
 Không có khả năng tập trung và suy nghĩ hợp lí

Chứng ăn ói nặng có thể gây ra:
 Men răng bị ăn mòn vì ói mửa nhiều.
 Các tuyến nước bọt bị sưng.
 Cổ họng và thực quản bị đau kinh niên.
 Rối loạn trong dạ dày và ruột.

Nguyên nhân

Môi trường
Phương tiện truyền thông gây ảnh hưởng quan trọng đến rối loạn ăn uống thông qua tác động của nó lên những giá trị, khuôn mẫu và tiêu chuẩn hình thể được chấp nhận bởi xã hội hiện đại. Cả truyền hình đại chúng và bệnh rối loạn ăn uống đều phát triển mạnh trong thập niên gần đây. Các nhà nghiên cứu và thầy thuốc lâm sàng đều quan tâm đến mối quan hệ giữa hai hiện tượng này và đang tìm cách giảm bớt tác động tiêu cực của truyền thông lên nhận thức của phái nữ về hình thể. Ngành công nghiệp ăn kiêng kiếm được hàng triệu USD mỗi năm bởi hàng triệu người sử dụng nhằm đạt được cân nặng mong muốn. Hollywood thì bày ra trên phim ảnh những tiêu chuẩn phi thực tế về tiêu chuẩn của vẻ đẹp và điều này ảnh hưởng đến công chúng, nó làm họ không hài lòng với chính bản thân và cố gắng để đạt được những tiêu chuẩn bất khả về ngoại hình. Nó tác động mạnh đến lòng tự trọng và dễ dàng dẫn đến hành vi ăn kiêng, ăn uống thất thường, xấu hổ vì ngoại hình và cuối cùng là bệnh rối loạn ăn uống. Thực tế này gây tác hại lớn cho phụ nữ da màu và phụ nữ thiểu số khác, từ khi họ bị buộc phải sống trong một nền văn hóa mà có các quan điểm, nhận thức chật hẹp về cái đẹp: "những người mà bị tác động mạnh bởi quan niệm về cái đẹp đặc biệt là phụ nữ da màu, có thể phải chịu đựng những tác động tâm lý như lòng tự trọng thấp, ý niệm về thân thể thấp và rối loạn ăn uống".

Nguyên nhân phát triển bệnh
Nghiên cứu từ các gia đình chỉ ra rằng rối loạn ăn uống bắt nguồn từ hai nguyên nhân đó là từ phía cha mẹ và vấn đề của các mối quan hệ. Khi cha mẹ có những phê phán quá mức và không tỏ sự thương yêu với những đứa con của mình thì chúng có xu hướng bộc lộ những hành vi tự hủy hoại bản thân (self-destructive) và tự chỉ trích mình gây ra khó khăn trong việc phát triển các kỹ năng tự chăm sóc. Khi sớm gặp thất bại trong việc phát triển các mối quan hệ với người khác, đặc biệt là mẹ mình sẽ làm giảm sự phát triển của các cảm xúc bên trong và dẫn đến tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào môi trường. Khi những giai đoạn cần thiết không được phát triển trong cái nôi gia đình thì thức ăn và thuốc như là một sự khỏa lấp.

Tổn thương
Rối loạn ăn uống cần được hiểu trong sự kết hợp với tổn thương cá nhân, với nhiều người các rắc rối liên quan đến ăn uống bắt đầu như những chiến lược tồn tại hơn là tính kiêu căng hay sự ám ảnh về ngoại hình (appearance). Theo nhà xã hội học Becky Thompson, rối loạn ăn uống phát sinh từ sự khác nhau của phụ nữ về tình hình kinh tế xã hội, định hướng và cạnh tranh giới tính. Rối loạn ăn uống và sự cắt đứt các mối quan hệ với người khác thường được hiểu như là sự đáp trả lại các căng thẳng từ cuộc sống bao gồm tình dục, thể chất, tình trạng phân biệt chủng tộc và sự nghèo đói.

Sinh học
Người mắc bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế nặng, trầm cảm, ăn ói đều được tìm thấy có mức serotonin thấp một cách bất thường. Các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamin và norepinephrin được tiết ra bởi ruột và hệ thần kinh trung ương trong thời gian tiêu hóa. Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy mức cholecystokinin thấp ở những người mắc chứng ăn ói. Cholecystokinin là một hooc môn có tác dụng gây no và giảm bớt ăn. Hooc môn này ở mức thấp là nguyên nhân cản trở cảm giác thỏa mãn khi ăn và dẫn đến tình trạng ăn quá nhiều. Các nghiên cứu khác tìm thấy nguyên nhân của hành vi ăn quá nhiều là sự bất thường trong những peptide điều biến thần kinh (neuromodulator peptides), neuropeptide Y và peptide YY. Cả hai peptide này gây ra thèm ăn và kết hợp với một peptide khác tên là leptin. Leptin được phóng thích bởi tế bào chất béo và có tác dụng giảm thèm ăn, phần lớn người mắc chứng ăn ói tiết ra một lượng bình thường leptin nhưng có thể chúng bị cản trở bởi bộ phận lọc máu của não (blood-brain barrier) khiến cho số lượng không đủ cần thiết để ức chế sự thèm ăn.

Cortisol một hooc môn được tiết ra bởi vỏ tuyến thượng thận có tác dụng tăng đường huyết và trao đổi chất, mức độ của hooc môn này tương đối cao ở người mắc rối loạn ăn uống. Sự không cân bằng này có thể là nguyên nhân gây ra vấn đề trong hoặc xung quanh vùng hạ đồi (vùng não điều khiển thân nhiệt, đói khát v.v). Một nghiên cứu tại bệnh viện Maudsley thuộc London tìm thấy ở người chán ăn tâm thần lượng serotonin cao (ngược với người mắc bệnh ăn ói) và sự biến đổi lớn ở các bộ phận cảm thụ serotonin. Những hóa chất và những hooc môn này liên quan đến vùng hạ đồi trong não. Tổn thương vùng hạ đồi có thể dẫn đến những bất thường trong việc điều chỉnh nhiệt độ, cách ăn uống, hành vi tình dục và sự nhanh nhẹn. Trong khi các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm kiếm xem những hóa chất nào kiểm soát cảm giác đói, sự ngon miệng và quá trình tiêu hóa đã bị mất cân bằng, thì những chuyên gia như Dr. Edward J. Cumella, Giám đốc điều hành của chương trình Điều trị Remuda cho rằng có ba thành phần là nguyên nhân của bệnh:
 do gien
 do các yếu tố môi trường riêng biệt, ví dụ như là các kinh nghiệm cá nhân
 do các yếu tố môi trường chung như là nền văn hóa

Theo Dr. Cumella, "Người người nào đó sinh ra với khuynh hướng bị rối loạn ăn uống và tồn tại những gien di truyền có thể đẩy đến bệnh chán ăn tâm thần hay ăn ói tuy nhiên nó không bảo đảm chắc chắn rằng người đó bị rối loạn ăn uống. Môi trường và kinh nghiệm cuộc sống cá nhân vẫn là cái quyết định".

Sự khác biệt về giới tính
Thông thường việc ăn kiêng và cố để đạt được như những mẫu hình trên phương tiện truyền thông là độc lập với các hành vi ăn vô độ trước đó của phụ nữ ở mọi lứa tuổi. Ở nam giới, những bình luận tiêu cực về trọng lượng của con trai từ người cha như là một dấu hiệu báo trước cho hành vi ăn vô độ kéo dài ít nhất một tuần.

Chẩn đoán
Về phương diện lâm sàng rối loạn ăn uống được đánh giá thông qua công cụ có tên gọi là Bảng câu hỏi về Hành vi ăn uống và Các mẫu khối lượng (viết tắt theo tiếng Anh là QEWP - Questionnaire of Eating and Weight Patterns) là cái chuyên dùng để chẩn đoán cho thanh niên và cha mẹ (QEWP-A và QEWP-P, A là viết tắt của từ adolescent có nghĩa là thanh niên còn P là viết tắt của từ parents có nghĩa là cha mẹ). Thêm vào đó để đánh giá chính xác hơn, bảng cũng bao gồm các câu hỏi đo mức độ trầm cảm.

Điều trị
Càng sớm can thiệp khi bệnh mới bắt đầu thì kết quả càng khả quan. Thời gian bình phục có thể mất hàng tháng hay hàng năm, nhưng phần lớn đều khỏi. Những thay đổi trong hành vi ăn uống có thể là do sự phối hợp nhiều bệnh khác nhau gây ra do vậy bước đầu tiên phải làm là khám sức khoẻ tổng quát. Trong việc chữa trị không chỉ có bác sĩ tâm lý mà còn bao gồm các bác sĩ thuộc chuyên ngành liên quan như dinh dưỡng, đồng thời phải chữa cả bệnh thể lý để đạt hiệu quả cao nhất.

Việc điều trị có thể bao gồm:
 Giúp tạo lại các thói quen ăn uống lành mạnh
 Tác động về mặt tâm lý để giúp người bệnh thay đổi niềm tin và hành vi có hại liên quan tới ăn uống
 Thuốc trị trầm cảm có thể được dùng để làm giảm bớt tâm trạng lo âu

Việc nhập viện có thể cần thiết cho những người bị suy dinh dưỡng trầm trọng, điều thường gặp ở bệnh nhân chán ăn tâm thần. Gia đình và bạn bè của người mắc chứng rối loạn ăn uống có thể thường cảm thấy bối rối và đau khổ do vậy một phần quan trọng trong việc chữa trị là việc hỗ trợ và giáo dục, cũng như tạo sự hiểu biết sâu sắc hơn trong cộng đồng.

Xem thêm

 Ăn uống
 Chán ăn tâm thần
 Rối loạn lo âu lan tỏa
 Mặc cảm ngoại hình
 Tự cảm nhận ngoại hình cơ thể
 Béo phì

 Ám ảnh sợ xã hội
 Rối loạn lo âu
 Mặc cảm thiếu cơ bắp
 Người cầu toàn
 Rối loạn tiêu hóa

Liên kết ngoài

Chú thích

Khoa học thần kinh
Chẩn đoán tâm thần
Tâm bệnh học
RTT


title: Amblycheila

text:
Amblycheila là một chi bọ cánh cứng không biết bay. Chi này có ít nhât 5 loài phân bố hầu hết các vùng trung và tây Hoa Kỳ và một loài loài được tìm thấy về phía nam ở México.

Các loài
Chi này gồm các loài:
Amblycheila baroni Rivers, 1890
Amblycheila cylindriformis (Say, 1823)
Amblycheila hoversoni Gage, 1991
Amblycheila picolominii Reiche, 1839
Amblycheila schwarzi W. Horn, 1903

Chú thích

Tham khảo


title: Lachnaia variolosa

text:
Lachnaia variolosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học năm 1767.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1767
Lachnaia


title: Đường thẳng Euler

text:
Trong hình học, đường thẳng Euler (tiếng Anh: Euler line), được đặt tên theo nhà toán học Leonhard Euler là một đường thẳng được xác định từ bất kỳ tam giác nào không đều. Đường thẳng này đi qua các điểm quan trọng trong tam giác như trực tâm, tâm đường tròn ngoại tiếp, trọng tâm, và tâm của đường tròn chín điểm.

Đường thẳng Euler trong tam giác cũng giúp người ta định nghĩa đường thẳng Euler cho các hình khác, ví dụ như tứ giác hay tứ diện.

Đường thẳng Euler trong tam giác

Tính thẳng hàng
Năm 1765, Euler đã chứng mình rằng trong tam giác, các điểm như trực tâm, tâm đường tròn ngoại tiếp, trọng tâm, và tâm đường tròn chín điểm cùng nằm trên một đường thẳng. Trong tam giác đều, bốn điểm này trùng nhau, nhưng trong các trường hợp còn lại thì không, và chỉ cần hai điểm trong số bốn điểm có thể xác định được đường thẳng Euler.

Các điểm đặc biệt đáng chú ý khác nằm trên đường thẳng Euler bao gồm điểm de Longchamps, điểm Schiffler, và điểm Exeter. Tuy nhiên tâm đường tròn nội tiếp, bàng tiếp chỉ thuộc đường thẳng Euler trong trường hợp tam giác cân.

Chứng minh

Chứng minh sử dụng vecto
Trong chứng minh này, tam giác ABC được xét tới có tâm đường tròn ngoại tiếp , trọng tâm  và trực tâm . Chứng minh này dựa trên tính chất của vecto, khi trước hết điểm  thỏa mãn đẳng thức

Tiếp đó, dựa theo bài toán tam giác của Sylvester, hai điểm  và  cùng nhau thỏa mãn đẳng thức

Sử dụng tính chất phép cộng các vecto, ta có

Kết hợp các đẳng thức trên vế theo vế, ta thu được

Từ đó, ta suy ra , dẫn tới việc ba điểm ,  và  (theo thứ tự trên) thẳng hàng.

Chứng minh sử dụng hình học thuần túy
thumb|300px|

Tóm tắt đề bài: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn  có trực tâm  và trọng tâm . Chứng minh , ,  thẳng hàng và Chứng minh:

 Lấy  làm trung điểm , kẻ đường kính  của đường tròn .
 Do  là trực tâm tam giác ABC, ta có  vuông góc với . Do  là đường kính của , suy ra  vuông góc với . Hai đường thẳng  và  cùng vuông góc với , từ đó ta thu được , kéo theo đó tứ giác  là một hình bình hành.
 Do  là trung điểm , nên theo tính chất của hình bình hành,  đồng thời là trung điểm A. Ta thấy  là trung điểm ,  là trung điểm , từ đó  là đường trung bình của tam giác .
 Xét tứ giác , ta thấy , , nên theo định lý Thales, ba điểm , ,  thẳng hàng và .

Biểu diễn
Cho  là tên của ba đỉnh tam giác bất kỳ, và cho  điểm bất kỳ có tọa độ tam tuyến; hệ thức của đường thẳng Euler là:

Một cách hữu hiệu khác để biểu diễn cho đường thẳng Euler là dùng tham số . Bắt đầu với tâm đường tròn ngoại tiếp (với tọa độ là ) và trực tâm (với tọa độ là , bất cứ điểm này trên đường thẳng Euler có thể được biểu diễn dưới một hệ thức như sau

úng mới một giá trị t' nhất định.

Ví dụ:

 Trọng tâm =
 Tâm đường tròn chín điểm =
 Điểm de Longchamps =
 Điểm vô cực Euler =
Đường thẳng Euler đồng quy
 Tam giác  với hai điểm Fermat  and . Khi đó đường thẳng Euler tạo bởi 10 tam giác tạo bởi các đỉnh  sẽ đồng quy tại trọng tâm tam giác .
 Định lý Thebault IV: Cho tam giác  với các đường cao . Các đường thẳng Euler của các tam giác  sẽ đồng quy trên đường tròn Euler của tam giác  tại một điểm  thoả mãn moả một trong các khoảng cách  bằng tổng 2 khoảng cách còn lại. Điểm đồng quy này được biết đến là Tâm Jerabek, ký hiệu , là tâm của Hyperbol Jerabek.
 Định lý Schiffler: Cho tam giác  với  tâm đường tròn nội tiếp bốn đường thẳng Euler của bốn tam giác  và  đồng quy. Điểm đồng quy này gọi là điểm Schiffler (ký hiệu ) của tam giác .
 Điểm đánh số  trong bách khoa toàn thư về các tâm của tam giác là điểm đồng quy của 12 đường thẳng Euler, điểm này gọi là điểm Đào 12 đường thẳng Euler đồng quy.X(4240) = DAO TWELVE EULER LINES POINT
 Cho tam giác  không đều. Tập hợp các điểm  thỏa mãn đường thẳng Euler các tam giác  đồng quy là đường cong bậc ba Neuberg. Đặc biệt khi tam giác đều, tập hợp các điểm thỏa mãn tính chất này là toàn mặt phẳng.
Đường thẳng Euler trong đa giác
Trong tứ giác lồi, đường thẳng Euler tồn tại và nối các điểm quasi-trực tâm, trọng tâm, quasi-tâm đường tròn ngoại tiếp và quasi-tâm đường tròn chín điểm.
 Chú thích

 Ghi chú

 Tham khảo

Xem thêm
  Reprinted in Opera Omnia'', ser. I, vol. XXVI, pp. 139–157, Societas Scientiarum Naturalium Helveticae, Lausanne, 1953, .

Liên kết ngoài
 Altitudes and the Euler Line and Euler Line and 9-Point Circle at cut-the-knot
 Triangle centers on the Euler line, by Clark Kimberling.
 An interactive applet showing several triangle centers that lies on the Euler line.

 "Euler Line" by Eric Rowland, the Wolfram Demonstrations Project, 2007.
 Nine-point conic and Euler line generalization  at Dynamic Geometry Sketches  Generalizes nine-point circle to a nine-point conic with an associated generalization of the Euler line.

Hình học tam giác
Khái niệm toán học mang tên Euler
Hình học sơ cấp
Định lý hình học
Định lý trong hình học phẳng
Hình học phẳng Euclid


title: Aras, Navarre

text:
Aras là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 17,9 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 195 người.

Đô thị nằm ở độ cao m trên 633 mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ARAS in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Austrolimnophila spectabilis

text:
Austrolimnophila spectabilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Coelioxys menthae

text:
Coelioxys menthae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1897


title: Danh sách số nguyên tố

text:
Bảng này gồm danh sách 1000 số nguyên tố đầu tiên và một số danh sách các số nguyên tố đặc biệt.

Một nghìn số nguyên tố đầu tiên
Đây là danh sách một nghìn số nguyên tố đầu tiên.

Một số danh sách các số nguyên tố đặc biệt

Các số nguyên tố Bell
2, 5, 877, 27 644 437, 35 742 549 198 872 617 291 353 508 656 626 642 567, 359 334 085 968 622 831 041 960 188 598 043 661 065 388 726 959 079 837

Các số nguyên tố có dạng 10k + 1, k € Z (Centered decagonal primes)
11, 31, 61, 101, 151, 211, 281, 661, 911, 1 051, 1 201, 1 361

Các số nguyên tố có dạng 14k + 1, k € Z (Centered heptagonal primes)
43, 71, 197, 463, 547, 953, 1 471, 1 933, 2 647, 2 8 432 003

Các số nguyên tố có dạng 4k + 1, k € Z (Centered square primes)
5, 13, 41, 61, 113, 181, 313, 421, 613, 761

Các số nguyên tố có dạng 6k + 1, k € Z (Centered triangular primes)
19, 31, 109, 199, 223, 409, 571, 631, 829, 1 489, 1 999, 2 972

Các số nguyên tố Chen
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, 113, 127, 131, 137, 139, 149, 151, 157, 167, 173, 179, 181, 191, 193, 199 , 203, 207, 211, 227, 233, 239, 251, 257, 263, 269, 281, 293, 307, 311, 317, 337, 347, 353, 359, 379, 389, 401, 409, 419, 431, 443, 449, 461, 467, 479, 487, 491, 499, 503

Các số nguyên tố họ hàng
(3, 7), (7, 11), (13, 17), (19, 23), (37, 41), (43, 47), (67, 71), (79, 83), (97, 101), (103, 107), (109, 113), (127, 131), (163, 167), (193, 197), (223, 227), (229, 233), (277, 281), (307, 311), (313, 317), (349, 353), (379, 383), (397, 401), (439, 441), (457, 461), (487, 491), (499, 503), (613, 617), (643, 647), (673, 677), (739, 743), (757, 761), (769, 773), (823, 827), (853, 857), (859, 863), (877, 881), (883, 887), (907, 911), (937, 941), (967, 971), (1009, 1013), (1087, 1091)

Các số nguyên tố khối
Các số nguyên tố khối có dạng (x3 − y3) / (x − y), x = y + 1:

7, 19, 37, 61, 127, 271, 331, 397, 547, 631, 919, 1 657, 1 801, 1 951, 2 269, 2 437, 2 791, 3 169, 3 571, 4 219, 4 447, 5 167, 5 419, 6 211, 7 057, 7 351, 8 269, 9 241, 10 267, 11 719, 12 097, 13 267, 13 669, 16 651, 19 441, 19 927, 22 447, 23 497, 24 571, 25 117,
26 227

Các số nguyên tố khối dạng (x3 − y3) / (x − y), x = y + 2:

13, 109, 193, 433, 769, 1 201, 1 453, 2 029, 3 469, 3 889, 4 801, 10 093, 12 289, 13 873, 18 253, 20 173, 21 169, 22 189, 28 813, 37 633, 43 201, 47 629, 60 493, 63 949, 65 713, 69 313

Các số nguyên tố Cullen
3, 393 050 634 124 102 232 869 567 034 555 427 371 542 904 833

Các số nguyên tố Dirichlet
7, 13, 19, 31, 37, 43, 61, 67, 73, 79,	97, 103, 109, 127, 139, 151, 157, 163, 181, 193, 199, 211, 223, 229, 241, 271, 277, 283, 307, 313, 331, 337, 349, 367, 373, 379, 397, 409, 421, 433, 439, 457, 463, 487, 499.

Các số nguyên tố Mersenne kép
Tới tháng 8/2005, mới chỉ biết các số nguyên tố Mersenne kép.

7, 127, 2 147 483 647, 170 141 183 460 469 231 731 687 303 715 884 105 727

Các số nguyên tố Eisenstein không có phần ảo
2, 5, 11, 17, 23, 29, 41, 47, 53, 59, 71, 83, 89, 101, 107, 113, 131, 137, 149, 167, 173, 179, 191, 197, 227, 233, 239, 251, 257, 263, 269, 281, 293, 311, 317, 347, 353, 359, 383, 389, 401, 419, 431, 443, 449, 461, 467, 479, 491

Các số nguyên tố Euclid
3, 7, 31, 211, 2 311

Các số nguyên tố giai thừa
2, 3, 5, 7, 23, 719, 5 039, 39 916 801, 479 001 599, 87 178 291 199, 10 888 869 450 418 352 160 768 000 001, 265 252 859 812 191 058 636 308 479 999 999, 263 130 836 933 693 530 167 218 012 159 999 999, 8 683 317 618 811 886 495 518 194 401 279 999 999

Các số nguyên tố Fermat
Đến tháng 9-2005, mới chỉ biết các số nguyên tố Fermat.

3, 5, 17, 257, 65 537

Các số nguyên tố Fibonacci
2, 3, 5, 13, 89, 233, 1 597, 28 657, 514 229, 433 494 437, 2 971 215 073

Các số nguyên tố Gauss
3, 7, 11, 19, 23, 31, 43, 47, 59, 67, 71, 79, 83, 103, 107, 127, 131, 139, 151, 163, 167, 179, 191, 199, 211, 223, 227, 239, 251, 263, 271, 283, 307, 311, 331, 347, 359, 367, 379, 383, 419, 431, 439, 443, 463, 467, 479, 487, 491, 499

Số nguyên tố Genocchi
17

,

Các số nguyên tố Happy
7, 13, 19, 23, 31, 79, 97, 103, 109, 139, 167, 193, 239, 263, 293, 313, 331, 367, 379, 383, 397, 409, 487, 563

Các số nguyên tố Higgs
2, 3, 5, 7, 11, 13, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 101, 107, 109, 127, 131, 139, 149, 151, 157, 167, 173, 179, 181, 191, 197, 199, 211, 223, 229, 233, 251, 263, 269, 271, 277, 281, 283, 293, 311, 313, 317, 331, 347, 349, 359,

,

Các Highly Cototient
23, 47, 59, 83, 89, 113, 167, 269, 389, 419, 509, 659, 839

Các Số nguyên tố phi chính quy
37, 59, 67, 101, 103, 131, 149, 157, 233, 257, 263, 271, 283, 293, 307, 311, 347, 353, 379, 389, 401, 409, 421, 433, 461, 463, 467, 491

Các số nguyên tố Kynea
7, 23, 79, 1087, 66047, 263167, 16785407, 1073807359

,

Long primes
7, 17, 19, 23, 29, 47, 59, 61, 97, 109, 113, 131, 149, 167, 179, 181, 193, 223, 229, 233, 257, 263, 269, 313, 337, 367, 379, 383, 389, 419, 433, 461, 487, 491, 499

Các số nguyên tố của Lucas
2, 3, 7, 11, 29, 47, 199, 521, 2207, 3571, 9349

Các số nguyên tố Lucky
3, 7, 13, 31, 37, 43, 67, 73, 79, 127, 151, 163, 193, 211, 223, 241, 283, 307, 331, 349, 367, 409, 421, 433, 463, 487, 541, 577, 601, 613, 619, 631, 643, 673, 727, 739, 769, 787, 823, 883, 937, 991, 997, 1009, 1021, 1039, 1087, 1093, 1117, 1123, 1201, 1231, 1249, 1291, 1303, 1459, 1471, 1543, 1567, 1579, 1597, 1663, 1693, 1723, 1777, 1801, 1831, 1879, 1933, 1987, 2053, 2083, 2113, 2221, 2239, 2251, 2281, 2311, 2467, 2473, 2557, 2593, 2647, 2671, 2689, 2797, 2851, 2887, 2953, 2971, 3037, 3049, 3109, 3121, 3163, 3187, 3229, 3259, 3301, 3307, 3313

Các số nguyên tố Markov
2, 5, 13, 29, 89, 233, 433, 1 597, 2 897

Các số nguyên tố McNugget
13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47

Các số nguyên tố Mersenne

 có 51 số nguyên tố Mersenne 2p − 1 tương ứng với số mũ p dưới đây:
2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 61, 89, 107, 127, 521, 607, 1279, 2203, 2281, 3217, 4253, 4423, 9689, 9941, 11213, 19937, 21701, 23209, 44497, 86243, 110503, 132049, 216091, 756839, 859433, 1257787, 1398269, 2976221, 3021377, 6972593, 13466917, 20996011, 24036583, 25964951, 30402457, 32582657, 37156667, 42643801, 43112609, 57885161, 74207281, 77232917, 82589933.

Các số nguyên tố Motzkin
2, 127, 15 511, 953 467 954 114 363

Các số nguyên tố Newman-Shanks-Williams
7, 41, 239, 9369319, 63018038201, 489133282872437279, 19175002942688032928599

Các Padovan
2, 3, 5, 7, 37, 151, 3329, 23833

Các số nguyên tố Palindrome
2, 3, 5, 7, 11, 101, 131, 151, 181, 191, 313, 353, 373, 383, 727, 757, 787, 797, 919, 929, 10301, 10501, 10601, 11311, 11411, 12421, 12721, 12821, 13331, 13831, 13931, 14341, 14741, 15451, 15551, 16061, 16361, 16561, 16661, 17471, 17971, 18181, 18481, 19391, 19891, 19991, 30103, 30203, 30403, 30703, 30803, 31013, 31513, 32323, 32423, 33533, 34543, 34843, 35053, 35753, 36263, 36563, 37273, 37573, 38083, 38183, 38783, 39293, 70207, 70507, 70607, 71317, 71917, 72227, 72727, 73037, 73237, 73637, 74047, 74747, 75557, 76367, 76667, 77377, 77477, 77977, 78487, 78787, 78887, 79397, 79697, 79997, 90709, 91019, 93139, 93239, 93739, 94049, 94349, 94649, 94849, 94949, 95959, 96269, 96469, 96769, 97379, 97579, 97879, 98389, 98689

Các số nguyên tố Pell
2, 5, 29, 5741, 33461

Các số nguyên tố Perrin
2, 3, 5, 7, 17, 29, 277, 367, 853

Các số nguyên tố Pierpont
2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 37, 73, 97, 109, 163, 193, 257, 433, 487, 577, 769, 1153, 1297, 1459, 2593, 2917, 3457, 3889, 10369, 12289, 17497, 18433, 39367, 52489, 65537, 139969, 147457, 209953, 331777, 472393, 629857, 746497, 786433, 839809, 995329

Các bộ bốn số nguyên tố (quadruplet)
(5, 7, 11, 13), (11, 13, 17, 19), (101, 103, 107, 109), (191, 193, 197, 199), (821, 823, 827, 829), (1481, 1483, 1487, 1489), (1871, 1873, 1877, 1879), (2081, 2083, 2087, 2089), (3251, 3253, 3257, 3259), (3461, 3463, 3467, 3469),(5651, 5653, 5657, 5659), (9431, 9433, 9437, 9439), (13001, 13003, 13007, 13009), (15641, 15643, 15647, 15649), (15731, 15733, 15737, 15739), (16061, 16063, 16067, 16069), (18041, 18043, 18047, 18049), (18911, 18913, 18917, 18919), (19421, 19423, 19427, 19429), (21011, 21013, 21017, 21019), (22271, 22273, 22277, 22279), (25301, 25303, 25307, 25309), (31721, 31723, 31727, 31729), (34841, 34843, 34847, 34849), (43781, 43783, 43787, 43789), (51341, 51343, 51347, 51349), (55331, 55333, 55337, 55339), (62981, 62983, 62987, 62989), (67211, 67213, 67217, 67219), (69491, 69493, 69497, 69499), (72221, 72223, 72227, 72229), (77261, 77263, 77267, 77269), (79691, 79693, 79697, 79699), (81041, 81043, 81047, 81049), (82721, 82723, 82727, 82729), (88811, 88813, 88817, 88819), (97841, 97843, 97847, 97849), (99131, 99133, 99137, 99139)

Các bộ ba số nguyên tố (Prime triplet)
(5, 7, 11), (7, 11, 13), (11, 13, 17), (13, 17, 19), (17, 19, 23), (37, 41, 43), (41, 43, 47), (67, 71, 73), (97, 101, 103), (101, 103, 107), (103, 107, 109), (107, 109, 113), (191, 193, 197), (193, 197, 199), (223, 227, 229), (227, 229, 233), (277, 281, 283), (307, 311, 313), (311, 313, 317), (347, 349, 353), (457, 461, 463), (461, 463, 467), (613, 617, 619), (641, 643, 647), (821, 823, 827), (823, 827, 829), (853, 857, 859), (857, 859, 863), (877, 881, 883), (881, 883, 887)

Các số nguyên tố Primorial
5, 7, 29, 31, 211, 2309, 2311, 30029

Các số nguyên tố Pythagorean
5, 13, 17, 29, 37, 41, 53, 61, 73, 89, 97, 101, 109, 113, 137, 149, 157, 173, 181, 193, 197, 229, 233, 241, 257, 269, 277, 281, 293, 313, 317, 337, 349, 353, 373, 389, 397, 401, 409, 421, 433, 449, 457, 461

Các số nguyên tố chính quy (Regular prime)
3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 41, 43, 47, 53, 61, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 107, 109, 113, 127, 137, 139, 151, 163, 167, 173, 179, 181, 191, 193, 197, 199, 211, 223, 227, 229, 239, 241, 251, 269, 277, 281, 313, 317, 331, 337, 349, 359, 367, 373, 383, 397, 401

Các số nguyên tố Riesel
1

Các số nguyên tố Safe
5, 7, 11, 23, 47, 59, 83, 107, 167, 179, 227, 263, 347, 359, 383, 467, 479, 503, 563, 587, 719, 839, 863, 887, 983, 1019, 1187, 1283, 1307, 1319, 1367, 1439, 1487, 1523, 1619, 1823, 1907

Các số nguyên tố Self trong hệ thập phân
3, 5, 7, 31, 53, 97, 211, 233, 277, 367, 389, 457, 479

Các cặp số nguyên tố
(5,11), (7,13), (11,17), (13,19), (17,23), (23,29), (31,37), (37,43), (41,47), (47,53), (53,59), (61,67), (67,73), (73,79), (83,89), (97.103), (101.107), (103.109), (107.113), (131.137), (151.157), (157.163), (167.173), (173.179), (191.197), (193.199), (223.229), (227.233), (233.239), (251.257), (263.269), (271.277), (277.283), (307.313), (311.317), (331.337), (347.353), (353.359), (367.373), (373.379), (383.389), (433.439), (443.449), (457.463), (461.467), (503.509)

Các số nguyên tố Smarandache-Wellin
2, 23, 2357

Số nguyên tố Smarandache-Wellin thứ tư có khoảng 355 chữ số.

Các số nguyên tố Sophie Germain
2, 3, 5, 11, 23, 29, 41, 53, 83, 89, 113, 131, 173, 179, 191, 233, 239, 251, 281, 293, 359, 419, 431, 443, 491, 509, 593, 641, 653, 659, 683, 719, 743, 761, 809, 911, 953, 1013, 1019, 1031, 1049, 1103, 1223, 1229, 1289, 1409, 1439, 1451, 1481, 1499, 1511,1559

Các số nguyên tố Star
13, 37, 73, 181, 337, 433, 541, 661, 937, 1093, 2053, 2281, 2521, 3037, 3313

Các số nguyên tố Stern
Đến tháng 10-2006, mới chỉ biết các số nguyên tố Stern sau, và có khả năng chỉ có chúng.

2, 3, 17, 137, 227, 977, 1187, 1493

Các số nguyên tố Supersingular
Có 15 số nguyên tố supersingular.

2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 41, 47, 59, 71

Các số nguyên tố Thabit
2, 5, 11, 23, 47, 191, 383, 6143

Các số nguyên tố song sinh
(3, 5), (5, 7), (11, 13), (17, 19), (29, 31), (41, 43), (59, 61), (71, 73), (101, 103), (107, 109), (137, 139), (149, 151), (179, 181), (191, 193), (197, 199), (227, 229), (239, 241), (269, 271), (281, 283), (311, 313), (347, 349), (419, 421), (431, 433), (461, 463), (521, 523), (569, 571), (599, 601), (617, 619), (641, 643), (659, 661), (809, 811), (821, 823), (827, 829), (857, 859), (881, 883), (1019, 1021), (1031, 1033), (1049, 1051), (1061, 1063), (1091, 1093), (1151, 1153), (1229, 1231), (1277, 1279), (1289, 1291), (1301, 1303), (1319, 1321), (1427, 1429), (1451, 1453), (1481, 1483), (1487, 1489), (1607, 1609), (1619, 1621), (1667, 1669), (1697, 1699), (1721, 1723), (1787, 1789), (1871, 1873), (1877, 1879), (1931, 1933), (1949, 1951), (1997, 1999), (2027, 2029), (2081, 2083), (2087, 2089), (2111, 2113), (2129, 2131), (2141, 2143), (2237, 2239), (2267, 2269), (2309, 2311), (2339, 2341), (2381, 2383), (2549, 2551), (2591, 2593), (2687, 2689), (2711, 2713), (2789, 2791), (2801, 2803), (2999, 3001)

Các số nguyên tố Unique
3, 11, 37, 101, 9091, 9901, 333667

Các số nguyên tố Wagstaff
3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 31, 43, 61, 79, 101, 127, 167, 191, 199, 313, 347, 701, 1709, 2617, 3539, 5807, 10501, 10691, 11279, 12391, 14479, 42737, 83339, 95369, 117239, 127031, 138937, 141079, 267017, 269987, 374321

Các số nguyên tố Wedderburn-Etherington
2, 3, 11, 23, 983, 2179, 24631, 3626149

Các số nguyên tố Wieferich
Đến tháng 9 năm 2005 mới chỉ biết các nguyên tố Wieferich sau:

1093, 3511

Các số nguyên tố Wilson
Đến tháng 9 năm 2005, mới chỉ biết các số nguyên tố Wilson sau:

5, 13, 563

Các số nguyên tố Wolstenholme
Đến tháng 9 năm 2005, mới chỉ biết các số nguyên tố Wolstenholme:

16843, 2124679

Các số nguyên tố Woodall
3, 7, 23, 383, 32212254719, 2833419889721787128217599

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lists of Primes at the Prime Pages.
 The Nth Prime Page Nth prime through n=10^12, pi(x) through x=3*10^13, Random prime in same range.
 Prime Numbers List Full list for prime numbers below 10,000,000,000, partial list for up to 400 digits.
 Prime Numbers up to 1,000,000,000,000
 Interface to a list of the first 98 million primes (primes less than 2,000,000,000)

 Selected prime related sequences in OEIS.
 Fischer, R. Thema: Fermatquotient B^(P−1) == 1 (mod P^2)   (Lists Wieferich primes in all bases up to 1052)

Số nguyên tố


title: Stenoptilodes sematodactyla

text:
Stenoptilodes sematodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Argentina.

Sải cánh dài 18–22 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 12.

Ấu trùng ăn các loài a Mentha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Review of the Neotropical species trong họ Pterophoridae, part I: Ochyroticinae, Deuterocopinae, Pterophorinae (Platyptiliini, Exelastini, Oxyptilini) (Lepidoptera)

Stenoptilodes
Động vật đặc hữu Argentina
Côn trùng Nam Mỹ


title: Silvretta

text:
Silvretta là tên một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales, dãy núi Alpes. Rặng Silvretta nằm ở các bang Tyrol, Vorarlberg (đều thuộc Áo) và bangGraubünden (Thụy Sĩ). Các bang Tyrol và Vorarlberg của Áo nối giao thông với nhau bởi đường đèo Silvretta Hochalpenstraße (cao 2032 m). Phần lớn các ngọn núi của rặng Silvretta đều cao trên 3.000 m và bao phủ bởi các sông băng. Vì thế khu vực này cũng được gọi là "Blue Silvretta".

Rặng Silvretta bao quanh bởi các rặng Rätikon, Alpes Verwall và Alpes Samnaun.

Rặng Silvretta nổi tiếng là khu vực trượt tuyết tốt. Trong thập niên 1920 nhà văn Ernest Hemingway đã ở vùng này trong 1 mùa đông (sống với Schruns ở Montafon, Áo. Sau đó, ông ta viết vài truyện ngắn về các chuyến trượt tuyết trên rặng Silvretta. Vài truyện trong số truyện ngắn đó có ở tập A moveable feast.

Các thung lũng kề bên
 Montafon
 Paznaun
 Engadin

Các ngọn núi chính

 Piz Linard 3411m (11,201 feet)
 Fluchthorn 3399m (11,165 feet)
 Piz Buin 3312m (10,880 feet)
 Verstanclahorn 3301m (10,831 feet)
 Piz Fliana 3284m (10,775 feet)
 Silvrettahorn 3244m (10,657 feet)
 Augstenberg 3228m (10,611 feet)
 Plattenhörner 3221m (10,568 feet)
 Dreiländerspitze 3212m (10,539 feet)
 Piz Tasna 3183m (10,443 feet)
 Gross Seehorn 3123m (10,247 feet)
 Gross Litzner 3111m (10,207 feet)
 Flüela Wisshorn 3088m(10,132 feet)
 Piz Minschun 3072m(10,079 feet)
 Piz Faschalba 3051m(10,010 feet)
 Piz Davo Lais 3027m
 Pischahorn 2982m (9784 feet)
 Hohes Rad 2912m (9554 feet)
 Plattenpspitze 2880m (9449 feet)
 Sattelkopf 2863m
 Vermuntkopf 2851m
 Kromerspitze 2830m
 Hochmaderer 2823m
 Valgraggeskopf 2820m
 Vallüla 2813m

Các nhà sơ sài trên núi
 Berghaus-Vereina Privat
 Bodenalpenhaus Privat
 Chamanna Dal Linard SAC
 Fergenhütte SAC
 Heidelberger Hütte DAV Sektion Heidelberg
 Jamtalhütte DAV Sektion Schwaben
 Klostertaler Umwelthütte DAV
 Madlenerhaus DAV Sektion Wiesbaden
 Saarbrücker Hütte DAV Sektion Alpenverein u. Skiclub Silvretta
 Seetalhütte SAC
 Silvrettahütte SAC
 Tuoi-Hütte SAC
 Tübinger Hütte DAV Sektion Tübingen
 Wiesbadener Hütte DAV Sektion Wiesbaden

Các trạm thể thao mùa đông
 Davos
 Ftan
 Galtür
 Gashurn
 Sankt Gallenkirch
 Scuol

Tham khảo

Liên kết ngoài

 360°-Toàn cảnh Silvretta
 http://www.bestbikingroads.com/motorcyclegps.php?n=B188-L188-Kappl-Schruns-Silvretta-Hochalpenstrasse-&code=1b3c40 Silvretta-Hochalpenstrasse - One of Europe's Great Motorcycling Roads

Dãy núi Alpes
Dãy núi tại Áo
Dãy núi tại Thụy Sĩ


title: Auga

text:
Auga là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Euhesma xana

text:
Euhesma xana là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 2001


title: Prunum pruinosum

text:
Prunum pruinosum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Prunum


title: Melipona carrikeri

text:
Melipona carrikeri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Melipona
Động vật được mô tả năm 1919


title: Symplecta stictica

text:
Symplecta stictica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Darleane C. Hoffman

text:
Darleane C. Hoffman (sinh ngày 8 tháng 11 năm 1926) là nhà hóa học hạt nhân người Mỹ, và là một trong số các nhà nghiên cứu đã xác định sự tồn tại của nguyên tố Seaborgium, nguyên tố 106.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Bà đậu bằng cử nhân khoa học năm 1948 và bằng tiến sĩ hóa học (hạt nhân) năm 1951 ở Đại học bang Iowa. Ssu đó bà làm nhà hóa học ở Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge một năm, rồi theo chồng vào làm việc ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos từ năm 1953. Bà trở thành trưởng Phân ban Hóa học và Hóa học hạt nhân (Phân ban Hóa học hạt nhân và chất đồng vị) năm 1979.

Bà rời Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos năm 1984, để nhận chức giáo sư thường xuyên ở Phân khoa Hóa học của Đại học California tại Berkeley và lãnh đạo nhóm "Hóa học phóng xạ & Hạt nhân nguyên tố nặng" (Heavy Element Nuclear & Radiochemistry Group) tại "Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence tại Berkeley".

Bà là nhà khoa học thâm niên ở Phân ban Khoa học Hạt nhân của "Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence tại Berkeley" và là giáo sư dạy lớp trên ở Đại học California tại Berkeley.

Ngoài ra, bà cũng giúp thành lập "Viện Khoa học Transactinium Seaborg" (Seaborg Institute for Transactinium Science) ở "Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence tại Berkeley" năm 1991 và làm giám đốc Viện này đầu tiên tới năm 1996 thì nghỉ hưu và làm cố vấn cấp cao.

Giải thưởng
 Huy chương Priestley năm 2000 (phụ nữ thứ nhì đoạt Huy chương này, sau Mary L. Good năm 1997)
 Huy chương Khoa học quốc gia năm 1997
 Huy chương Garvan-Olin năm 1990
 Giải Hóa học hạt nhân (1983) của Hội Hóa học Hoa Kỳ (phụ nữ đầu tiên đoạt giải này)

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài
Darleane Hoffman, Harold Johnston to Receive National Medal of Science

Sinh năm 1926
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Nữ khoa học gia
Nhân vật còn sống


title: Abbottabad

text:
Abbottabad (; phát âm ) là một thành phố thuộc vùng Hazara của tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. Thành phố nằm ở Thung lũng Orash, cách thủ đô Islamabad  về phía bắc và Peshawar  về phía đông, độ cao trung bình  trên mực nước biển và là trung tâm hành chính của huyện Abbottabad. Đây là một thành phố có khí hậu dễ chịu ở Pakistan với một số địa điểm du lịch Khyber Pakhtunkhwa, Gilgit-Baltistan và Azad Kashmir trong mùa hè. Ngày 1 tháng 5 năm 2011, tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố Osama bin Laden đã bị tiêu diệt tại Abbottabad. Kênh tin tức Geo News ở Karachi trước đó vài giờ đã đưa tin một máy bay trực thăng bị rơi và một vụ nổ súng lớn xảy ra vào tối 1 tháng 5 "gần đường Kakul ở PMA (Học viện quân sự Pakistan), cách trung tâm Abbottabad  về phía đông bắc, theo hướng đông bắc đường cao tốc Karakoram Highway .

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan


title: Phương tiện chiến đấu bọc thép

text:
Phương tiện chiến đấu bọc thép (armoured fighting vehicle - AFV), còn gọi là chiến xa thiết giáp (CXTG), xe bọc thép (XBT), hoặc gọi tắt là thiết giáp, là một phương tiện quân sự, được bảo vệ bởi lớp giáp ngoài và trang bị vũ khí. Hầu hết các CXTG được trang bị để có thể di chuyển trên mọi địa hình chiến trường.

Phương tiện chiến đấu bọc thép được phân loại theo chức năng trên chiến trường và đặc điểm. Sự phần loại này không tuyệt đối; trong một số thời điểm khác nhau, một số quốc gia khác nhau sẽ phân loại các phương tiện giống nhau vào trong các chức năng khác nhau. Ví dụ, xe bọc thép chở quân thường được thay thế bởi xe chiến đấu bộ binh trong vai trò tương tự, nhưng những xe bọc thép chở quân lại thiếu những năng lực mà chỉ có trên xe chiến đấu bộ binh sau này.

Những phương tiện chiến đấu bọc thép đa năng thành công thường được sử dụng để làm mẫu cơ bản cho cả một dòng phương tiện chuyên dụng, ví dụ như loại bánh lốp BTR (Bronetransporter - БТР) của Liên Xô/Nga và Mowag Piranha của Thụy Sĩ; hoặc với loại bánh xích như MT-LB của Liên Xô/Nga và M113 của Mỹ và Việt Nam hiện nay.

Xe tăng

Xe tăng là một loại phương tiện chiến đấu bọc thép chạy bằng xích, có thể di chuyển trên mọi địa hình, có tính cơ động cao và trang bị vũ khí mạnh dùng để diệt nhiều mục tiêu khác nhau. Lớp giáp bảo vệ của xe tăng rất dày, các xe tăng hiện đại có lớp giáp được thiết kế thành nhiều lớp nhằm bảo vệ xe tối đa. Xe tăng được sử dụng trong vai trò tấn công trực diện. Dù vài kiểu mẫu với các hình dạng khác nhau đã được thử nghiệm, đặc biệt vào những ngày đầu thử nghiệm của quá trình phát triển xe tăng, một tiêu chuẩn, hình dạng thiết kế hoàn thiện đã xuất hiện trên một kiểu mẫu được công nhận rộng rãi. Thiết kế tiêu chuẩn này gồm có pháo chính, gắn trong một tháp nhỏ quay được đặt ở trên thân xe bánh xích, ngoài pháo chính còn có các súng máy phụ.

Về nguyên lý thì xe tăng là một vũ khí hoàn toàn dùng để tấn công. Thực chất xe tăng là một công sự hay pháo đài nhỏ có thể cơ động, nó được trang bị với ít nhất là một khẩu súng.

Về mặt lịch sử, xe tăng được chia thành ba loại: xe tăng hạng nhẹ (nhỏ, giáp mỏng, trang bị vũ khí yếu, nhưng lại cơ động cao, được sử dụng cho vai trò trinh sát), xe tăng hạng trung (cỡ trung bình, giáp vừa, vũ khí khá mạnh, có tính cơ động vừa phải được sử dụng trên chiến trường nhằm tạo sự cân bằng, lợi thế trong chiến đấu, mục đích chính là chống lại các xe tăng khác), xe tăng hạng nặng (lớn, giáp dày, vũ khí hạng nặng, nhưng kém cơ động, sử dụng trong vai trò chọc thủng phòng tuyến đối phương, đặc biệt là hỗ trợ đội hình bộ binh). Những tên gọi khác (như Xe tăng kỵ binh, Xe tăng hành trình, Xe tăng bộ binh) cũng được sử dụng bởi một số quốc gia khác nhau để chỉ những vai trò tương tự.

Xe tăng chiến đấu chủ lực (Main battle tank - MBT) trong khái niệm quân sự hiện đại kết hợp với các tiến bộ trong động cơ, pháo, và công nghệ giáp vào trong một mẫu, nó là tập hợp những đặc điểm tốt nhất của 3 kiểu xe tăng hạng nhẹ, hạng trung và hạng nặng. Nó có những đặc điểm nổi trội như hỏa lực mạnh, cơ động và giáp dày so với những xe khác trong cùng thời đại của nó. Xe tăng chủ lực có thể vượt qua những địa hình tương đối hiểm trở mà vẫn duy trì tốc độ cao, nhưng nó đòi hỏi nhu cầu về hậu cần khá lớn như nhiên liệu, bảo dưỡng, đạn dược. Nó có một lớp áo giáp hạng nặng, dày hơn bất kỳ xe chiến đấu nào trên chiến trường, và mang được vũ khí mạnh có khả năng tiêu diệt các mục tiêu đa dạng trên mặt đất như bộ binh, công sự, xe cộ. Đây là một trong số những vũ khí đa năng và đáng ghê sợ nhất trên chiến trường, và nó có khả năng sống sót cao.

Điển hình như M1 Abrams của Mỹ, T-64, T-72, T-80, T-90, Armata của Liên Xô/Nga, Challenger 2 của Anh, Type 99 của Trung Quốc, Type 10 của Nhật..

Tankette

Tankette (hay còn gọi là xe tăng siêu nhẹ) là một xe chiến đấu bọc thép, tổ lái có từ 1 hoặc 2 người, tương tự như một xe tăng, nó được sử dụng để hỗ trợ bộ binh hay trinh sát. Đa số không có tháp súng và được vũ trang bằng một hoặc hai khẩu súng máy, hoặc hiếm khi trang bị với súng phóng lựu hay súng máy hạng nặng. Tankette được sản xuất vào giữa những năm 1930-1941, nhưng khái niệm này đã bị lãng quên bởi những đặc tính hạn chế và khả năng rất dễ bị hư hại bởi vũ khí chống tăng của nó. Vai trò của nó phần lớn được thay thế bởi những xe bọc thép.

Một thiết kế cổ điển hơn là Carden Loyd Tankette của Anh, nhiều mẫu xe khác sau này đều lấy ý tưởng từ mô hình này. Nhật Bản là một trong số những quốc gia sản xuất và sử dụng nhiều tankette nhất, với một số thiết kế, chúng đã tỏ ra hữu ích khi sử dụng trong điều kiện tác chiến trong rừng nhiệt đới.

Những mẫu Tankette khác như Universal Carrier của Anh và TKS của Ba Lan.

Xe chở quân

Xe bọc thép chở quân

Xe bọc thép chở quân (tiếng Anh: Armoured personnel carrier - APC, tiếng Nga: Бронетранспортёр - БТР, BTR) là xe chiến đấu bọc thép hạng nhẹ được sử dụng để vận chuyển bộ binh trên chiến trường. Chúng thường chỉ có một khẩu súng máy, dù vài biến thể có thể mang được súng không giật, tên lửa điều khiển chống tăng (ATGM), hay súng cối. Thật sự thì chúng không phải được thiết kế để tham gia trực tiếp vào trận mà là để đưa quân đến chiến trường an toàn tránh mảnh đạn nổ và phục kích. Xe bọc thép chở quân có thể là xe bánh lốp, bánh xích, hoặc kết hợp cả hai gọi là xe half-track. Ví dụ như BTR, BTR-70, BTR-80, BTR-90, Bumerang (lốp) của Liên Xô/Nga, M113 (xích), LAV-25 (lốp) của Mỹ, FV 432 (xích) của Anh, Boxer MRAV (lốp) của Hà Lan/Đức, VAB (lốp) của Pháp, và M3 (half-track) của Mỹ.

Người Anh đã thực hiện việc vận chuyển các đơn vị bộ binh trên các xe xích bọc thép trong Chiến tranh Thế giới I, bằng loại tăng Mark V*, nó vừa có thể chở một tổ bộ binh trong khi vẫn được vũ trang như một xe tăng. Sau chiến tranh, quan niệm về xe bọc thép chở quân phần lớn đã rơi vào những xe tải, xe chở bộ binh cỡ nhỏ, và xe half-track bọc thép hạng nhẹ, những loại xe được sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh Thế giới II. Trong Thế chiến II đã có những cuộc thử nghiệm đầu tiên với các mẫu xe bọc thép chở quân hạng nặng, ví dụ như Kangaroo, đây là một chiếc xe tăng đã gỡ bỏ tháp pháo. Sau chiến tranh, đã có một sự thay đổi khi những xe bọc thép chở quân half-track bị thay thế bởi xe bọc thép chở quân chạy bằng bánh xích hay bánh lốp, thông thường những xe chở quân bọc thép này được vũ trang bằng một khẩu súng máy để tự bảo vệ. Một mẫu xe mới hiện đang được chế tạo cho Lực lượng Phòng vệ Israel là Wolf.

Xe chiến đấu bộ binh

Xe chiến đấu bộ binh (tiếng Anh: Infantry fighting vehicle - IFV, tiếng Nga: Боевая машина пехоты - БМП, BMP) là một dạng xe bọc thép chở quân, nó được trang bị giáp, mang nhiều vũ khí hỗ trợ. Nó vừa có thể chở quân trên chiến trường, vừa có thể chiến đấu hỗ trợ bộ binh như diệt công sự, bộ binh đối phương... bằng các vũ khí mang theo. IFV đầu tiên là xe BMP-1 của Liên Xô, BMP-1 đã gây ngạc nhiên cho các nhà phân tích tình báo của Phương Tây khi nó xuất hiện trong một cuộc diễu binh vào năm 1967.

Những IFV hiện đại ngày nay là những xe chở bộ binh trang bị đầy đủ, cho phép bộ binh có thể chiến đấu từ bên trong xe. IFV khác với những APC đời đầu, trong khi APC chỉ được vũ trang bằng súng máy và giáp mỏng, thì IFV được trang bị bũ khí hạng nặng cho phép nó hỗ trợ hỏa lực trực tiếp trong một cuộc tấn công, ở thân xe có các ô nhỏ cho phép bộ binh sử dụng vũ khí cá nhân để tấn công các mục tiêu bên ngoài, và IFV còn được nâng cấp cải tiến giáp bảo vệ. IFV được vũ trang đặc trưng bằng một khẩu pháo tự động 20-40mm, và có khả năng mang được tên lửa điều khiển chống tăng. Các IFV thường là các xe bánh xích, nhưng một số IFV cũng được trang bị bánh lốp như BTR-90

Những IFV được trang bị đặc biệt để thực hiện một số chức năng của xe tăng hạng nhẹ; chúng được sử dụng trong các đơn vị trinh sát, và những IFV hạng nhẹ cũng được sử dụng bởi các đơn vị đổ bộ đường không khi chiến đấu không có sự hỗ trợ từ hỏa lực mạnh của xe tăng. Liên Xô đã trang bị cho các đơn vị lính dù của mình các IFV có thể được thả dù từ máy bay nhằm hỗ trợ cho các đơn vị chiến đấu như BMD-1..

Xe cơ động bộ binh

Xe cơ động bộ binh (Infantry mobility vehicle - IMV) là một thuật ngữ hiện đại cho xe chở quân bánh lốp được bọc thép. Khác với xe bọc thép chở quân được dùng để vận chuyển bộ binh trên chiến trường, xe cơ động bộ binh được dùng để chở quân hoặc làm nhiệm vụ tuần tra trinh sát ở phía sau chiến tuyến.

Xe bọc thép kháng mìn (Mine-Resistant Ambush Protected - MRAP) là một loại IMV, được dùng để chở quân ở phía sau chiến tuyến, nên dù cũng có khả năng chở một đơn vị bộ binh như APC hay IFV, nhưng trang bị vũ khí của chúng chỉ ở mức tối thiểu. Bù lại, chúng cũng được thiết kế để bảo vệ an toàn cho tổ lính bên trong khỏi những thiết bị nổ tự tạo (IED) hoặc vũ khí hạng nhẹ khi bị phục kích. Những mẫu xe ví dụ hiện nay bao gồm Ural Typhoon, Kamaz Typhoon của Nga ATF Dingo, Bushmaster IMV, M1117 Guardian, MaxxPro của Mỹ... Thông thường, các hệ xe này được thiết kế từ 3 đến 4 trục.

Một loại IMV khác nữa là xe đa dụng hạng nhẹ, điển hình như Humvee của Mỹ, Gaz Tigr của Nga. Chúng thường được sử dụng trong các đơn vị tuần tra, trinh sát hay an ninh quân sự. Loại xe này thường được thiết kế với 2 hoặc 3 trục.

Pháo tự hành

Pháo tự hành (SPG) là một bộ phận của pháo binh, nhưng pháo tự hành lại có thể tự cơ động di chuyển không cần xe kéo, khẩu pháo được đặt trên một khung xe bánh xích hoặc bánh lốp. Chúng thường được trang bị giáp. Khả năng cơ động cho phép pháo binh theo kịp tốc độ của chiến tranh hiện đại, kịp thời hỗ trợ các đơn vị chiến đấu khác và được bảo vệ tốt hơn. Tương tự như một khẩu đội pháo kéo, một khẩu đội pháo tự hành vẫn phải bố trí trận địa trong một khu vực tương đối an toàn mới có thể pháo kích đối phương, nhưng pháo tự hành có khả năng di chuyển cơ động đến các địa điểm mới rất nhanh. Các pháo tự hành đang được sử dụng trên thế giới phổ biến hiện nay như M109 của Mỹ, 2S19 MSTA của Nga, AS-90 của Anh, PzH 2000 của Đức

Pháo tấn công
Pháo tấn công (Assault gun) là bộ phận của pháo tự hành dùng để hỗ trợ bộ binh trong vai trò hỏa lực trực tiếp. Nó thường có một khẩu pháo đường kính lớn có khả năng bắn đạn có sức sát thương lớn, phá hủy trên diện rộng, tấn công các đơn vị đối phương và các công sự kiên cố. Điển hình như M1128 MGS của Mỹ, PT-76 của Liên Xô.

Pháo tự hành chống tăng

Pháo tự hành chống tăng, hay còn gọi là kẻ diệt tăng (tank destroyers), được sử dụng chủ yếu hỗ trợ các đơn vị bộ binh hay xe tăng trong khi đang phòng thủ hoặc rút lui. Chúng có thể trang bị pháo chống tăng bắn nhanh hay đôi khi là tên lửa điều khiển chống tăng (ATGM).

Pháo tự hành chống tăng không thể thực hiện nhiều chức năng như xe tăng; chúng ít cơ động, và thường thiếu khả năng chống bộ binh, nhưng chúng rẻ hơn trong sản xuất, bảo dưỡng, và cung cấp hậu cần hơn xe tăng.

Pháo tự hành chống tăng thường được trang bị với pháo cỡ lớn, nhưng chúng đã bị thay thế phần lớn bởi những xe tăng đa năng và vũ khí chống tăng kể từ Chiến tranh Thế giới II, với khả năng mang ATGM bọc thép mỏng chúng thường được dùng để bổ sung vào khả năng chống tăng tầm xa, và để thay thế những xe tăng hạng nhẹ hay lực lượng đổ bộ đường không.

Xe công binh thiết giáp
Tùy theo từng thiết kế mà chúng có nhiệm vụ khác nhau, nhưng nhìn chung là công việc xây dựng và hỗ trợ chiến trường. Điển hình như M104 Wolverine, M728 CEV, M60 AVLB, BREM-72, MTU-90, BMR-3..

Phương tiện phòng không tự hành

Chúng có nhiệm vụ bảo đảm an toàn không phận trước các mối đe dọa từ trên không... điển hình như ZSU-23-4 Shilka, Pantsir S1 và 9K22 Tunguska của Nga, Type 95 SPAAA của Trung Quốc, M1097 Humvee Avenger và M6 Bradley Linebacker của Mỹ.

Ảnh

Xem thêm

 Súng phòng không tự hành
 Xe bọc thép (quân sự)
 Xe lửa bọc thép
 Aerosan
 Tachanka
 Cachiusa (vũ khí)
 Danh sách các phương tiện chiến đấu bọc thép
 Phân loại xe tăng
 Phương tiện bọc thép

Tham khảo


title: Mimandria

text:
Mimandria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pseudoterpnini


title: Ceaucé

text:
Ceaucé là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 147 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Frangy-en-Bresse

text:
Frangy-en-Bresse là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 576.Con số ước tính năm 2005 là 592 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Liên đoàn bóng đá Syria

text:
Liên đoàn bóng đá Syria (FASF) (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Syria. FASF quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Syria, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Syria, cúp bóng đá Syria... FASF là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Tây Á (WAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Syria hiện nay là Tiến sĩ Ahmad Jabban.

Nhân viên liên đoàn

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Syria (tiếng Ả Rập)
 Liên đoàn bóng đá Syria  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Syria trên trang chủ của AFC

Syria
Bóng đá Syria
Các tổ chức thể thao Syria


title: Hecatera cappa

text:
Hecatera cappa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Maroc, Algérie, miền trung và tây nam châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Ngoại Kavkaz, Israel, Liban, Jordan, Iran và Trung Á.

Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 5 in Israel và at the beginning và end of summer miền trung Europe. Có một lứa một năm in Israel. ở châu Âu there are two generations.

Ấu trùng ăn các loài the flowers và seeds của Scropulariae và Delphinium.

Liên kết ngoài
 Hadeninae of Israel

Chú thích

Hecatera
Côn trùng châu Âu


title: Monolepta bipustulata

text:
Monolepta bipustulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Đàn nguyệt

text:
Đàn nguyệt (, Hán Việt: nguyệt cầm) - là nhạc cụ dây gẩy xuất xứ từ Trung Quốc được du nhập vào Việt Nam, trong Nam còn gọi là đờn kìm. Loại đàn này có hộp đàn hình tròn như mặt trăng nên mới có tên là "đàn nguyệt". Theo sách xưa, đàn nguyên thủy có 4 dây (đàn nguyệt Trung Quốc), sau rút lại còn 2 dây. Nó là một nhạc cụ quan trọng trong dàn nhạc kinh kịch Bắc Kinh, thường đảm nhận vai trò là nhạc cụ giai điệu chính thay cho phần dây cung.

Đàn nguyệt là cây đàn rất phổ biến dùng để độc tấu, hòa tấu với nhiều kỹ thuật chơi độc đáo như luân chỉ (vê), đàn khiêu (gảy),... Màu âm đàn nguyệt tươi sáng, rộn ràng, tình cảm, đa dạng trong diễn tả các trạng thái cảm xúc âm nhạc.

Lịch sử ra đời
Theo truyền thống, nhạc cụ được phát minh ở Trung Quốc trong triều đại Tần thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 5. Tổ tiên của đàn nguyệt là đàn nguyễn.

Trước khi đàn nguyễn ra đời, theo giả thiết khảo cứu từ những bức bích hoạ trong hang Mạc Cao của tỉnh Đôn Hoàng, Trung Quốc có một loại nhạc cụ với thùng đàn tròn và mặt đàn bằng gỗ không chứa lỗ thoát âm, cần dài không có phím, 4 chốt và 4 dây tơ (có 4 lỗ trên chốt đàn xuyên ngang qua 2 bên thành đàn của đầu đàn để mắc 2 dây, như vậy loại đàn này sử dụng dây kép).
Đàn nguyễn có thể có lịch sử hơn 2.000 năm, hình thức sớm nhất có thể là Tần tỳ bà, sau đó được phát triển thành nguyễn huyền (được đặt tên theo Nguyễn Hàm), rút ngắn thành nguyễn. Trong các văn bản cổ của Trung Quốc từ thời Hán đến nhà Đường, thuật ngữ tỳ bà  được sử dụng như một thuật ngữ chung cho một số hợp âm được gảy, bao gồm cả đàn nguyễn, do đó không nhất thiết có nghĩa giống như cách sử dụng hiện đại của tỳ bà chỉ đề cập đến các nhạc cụ có thân hình quả lê. Theo Biên niên sử tỳ bà (琵琶赋, Hán Việt: tỳ bà phú) của Phụ Huyền (傅玄) của Thời Tây Tấn, tỳ bà được thiết kế sau khi sửa đổi các nhạc cụ dây khác của Trung Quốc thời đó như đàn tam thập lục Trung Quốc, đàn tranh và đàn trúc, hoặc không hầu (箜篌 -đàn hạc Trung Quốc). Tuy nhiên, người ta tin rằng đàn nguyễn có thể đã được hậu duệ của một nhạc cụ gọi là huyền đào (弦鼗) mà được xây dựng bởi người lao động trên Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc trong thời gian cuối triều đại nhà Tần (do đó tên Tần tỳ bà) sử dụng dây kéo dài trên cán của chiếc trống. Về sau,  biến thể của huyền đào được gọi là song thanh (雙清) hay song vận (雙韻) với thùng đàn hình tròn hoặc bát giác làm từ gỗ gụ, cần đàn có phím thủy ba (水波) và 4 chốt 4 dây.

Các tiền đề của đàn nguyễn trong triều đại nhà Tần (221 TCN - 206 TCN), tức là đàn tỳ bà thời Tần, đã có một chặng đường dài, cầm đàn thẳng với thùng đàn tròn trái ngược với thùng đàn hình nửa quả lê vốn là hình dạng dành cho đàn tỳ bà của các triều đại sau này. Tên của "tỳ bà" được liên kết với "đàn khiêu" (彈
挑) - một kỹ thuật tay phải để chơi một nhạc cụ dây gảy. "Tỳ" (琵), có nghĩa là "đàn" (彈), là chuyển động đi xuống của việc gảy dây. "Bà" (琶), có nghĩa là "khiêu" (挑), là chuyển động đi lên của việc nhấn dây.

Tên hiện tại của Tần tỳ bà, từ "nguyễn", không được đặt cho đến thời nhà Đường (thế kỷ thứ 8). Trong triều đại của Hoàng hậu Võ Tắc Thiên (khoảng 684-704 sau Công nguyên), một nhạc cụ bằng đồng trông giống như  Tần tỳ bà được phát hiện trong một ngôi mộ cổ ở Tứ Xuyên. Nó có 13 phím đàn và thùng đàn tròn. Người ta tin rằng đó là nhạc cụ mà nhạc sĩ thời Đông Tấn (東晉) là Nguyễn Hàm thích chơi. Nguyễn Hàm là một học giả trong Tam Quốc Thời kỳ Đông Tấn (thế kỷ thứ 3). Ông và sáu học giả khác không thích chính quyền tham nhũng, vì vậy họ tập trung tại một khu rừng tre ở Shanyang (Sơn Dương), nay thuộc tỉnh Hà Nam). Họ uống rượu, viết thơ, chơi nhạc và tận hưởng cuộc sống đơn giản. Nhóm được biết đến với tên Trúc lâm thất hiền (林七賢).  Vì Nguyễn Hàm là một chuyên gia và nổi tiếng khi chơi một nhạc cụ trông giống như tần cầm, nên nhạc cụ được đặt theo tên ông khi tần cầm được tìm thấy trong một ngôi mộ trong thời nhà Đường. Các ruan đã được sử dụng để được gọi là ruanxian, nhưng ngày nay nó được rút ngắn thành nguyễn (阮).

Cũng trong thời nhà Đường, một chiếc nguyễn huyền đã được đưa đến Nhật Bản từ Trung Quốc. Bây giờ đàn nguyễn này vẫn được lưu trữ trong Shosoin của Bảo tàng Quốc gia Nara ở Nhật Bản. Các cây đàn nguyễn này được làm bằng gỗ đàn hương đỏ và trang trí với khảm xà cừ. Các loại  cổ đại của đàn nguyễn cho thấy rằng diện mạo của nó ngày nay đã không thay đổi nhiều kể từ thế kỷ thứ 8. Cũng từ đàn nguyễn nên một số dân tộc thiểu số ở Trung Quốc và Việt Nam có loại đàn tròn gọi là  "hó tờ" (theo cách gọi của dân tộc Pa Dí ở Việt Nam) và các dân tộc Trung Quốc gọi là Di tộc tứ huyền cầm (彝族四弦琴) hoặc là Di tộc nguyệt cầm (彝族月琴), còn người H'Mông ở Trung Quốc gọi là Miêu tộc tứ huyền (苗族四弦).

Ngày nay, mặc dù đàn nguyễn chưa bao giờ phổ biến như tỳ bà và đàn nguyễn đã được chia thành nhiều nhạc cụ nhỏ hơn và được biết đến nhiều hơn trong vài thế kỷ gần đây, như nguyệt cầm và tần cầm, nguyệt cầm, không có lỗ âm thanh, hiện được sử dụng chủ yếu trong nhạc đệm Bắc Kinh. Tần cầm và đàn nguyệt lúc bấy giờ là hai loại nhạc cụ trong nhóm đàn nguyễn thịnh hành ở Quảng Đông (廣東) và Triều Châu (潮州). Riêng người Triều Tiên có loại đàn nguyệt là wolgeum (Hangul:월금, gồm 4 dây và 13 phím. Đầu đàn hình lá liễu nhọn, hốc luồn dây có 4 chốt chỉnh dây; cần đàn dài và thẳng. Nó được tìm thấy trong các bức tranh tường của Cao Câu Ly và được sử dụng trong âm nhạc truyền thống, cùng với đàn Hyang bipa (Hương tỳ bà), đàn tam thập lục yanggeum và sáo trúc dọc danso trong dàn nhạc Hyangak (hương nhạc Triều Tiên) và Nhã nhạc Triều Tiên, nhất là nhạc phẩm Thọ duyên trường chi khúc (수연장 지곡).

Cấu tạo

Đàn nguyệt có những bộ phận chính như sau:

- Bầu vang: Bộ phận hình tròn ống dẹt (riêng Trung Quốc còn có phần bầu đàn hình bát giác), đường kính mặt bầu 30 cm, thành bầu 6 cm. Nền mặt bầu vang có bộ phận nằm phía dưới gọi là ngựa đàn (phím) dùng để mắc dây. Bầu vang không có lỗ thoát âm.

- Cần đàn (hay dọc đàn): làm bằng gỗ cứng, dài thon mảnh, bên trên gắn 8-11 phím đàn. Những phím này khá cao, nằm xa nhau với khoảng cách không đều nhau.

- Đầu đàn: hình lá đề hay mặt ngọc tròn chạm khắc hoa hay rồng (thường là của Trung Quốc), gắn phía trên cần đàn, nó có 4 hóc luồn dây và 4 trục dây, mỗi bên hai trục. Một số dân tộc thiểu số của Trung Quốc có đàn nguyệt với đầu cần đàn khắc đầu rồng, con dơi xoè cánh,...

- Dây đàn: có 4 dây, trước đây làm bằng dây tơ, ngày nay thường làm bằng dây nylon hay dây thép. Tuy có  4 dây nhưng sau rút đi còn 2 trục 2 dây (một dây to một dây nhỏ) để phân biệt giữa đàn nguyệt Việt Nam, đàn nguyệt và đàn nguyễn Trung Quốc. Cách chỉnh dây thay đổi tùy theo người sử dụng. Có khi 4 dây cách nhau quãng 4 đúng, có khi cách quãng năm đúng hoặc quãng bảy hay quãng tám đúng. Song cách thông dụng nhất vẫn là lên dây theo quãng năm đúng.
Đàn nguyệt là nhạc cụ gảy dây, được dùng thường xuyên trong ban nhạc chầu văn, tài tử, kinh kịch Trung Quốc và trong nhiều dàn nhạc dân tộc khác.

Đàn nguyệt ở Trung Quốc có bốn dây, điều chỉnh trong hai tone D và A (thấp đến cao). Nguyệt cầm được sử dụng cho tuồng Bắc Kinh, tuy nhiên, có hai dây duy nhất, chỉ một trong số đó là thực sự được sử dụng, dây dưới đây là có hoàn toàn cho sự cộng hưởng cảm thông. Trong vở tuồng Bắc Kinh (kinh kịch), người chơi sử dụng một cái chốt gỗ nhỏ thay vì một tấm lót để biểu diễn, và chỉ chơi ở vị trí đầu; Điều này đòi hỏi người biểu diễn phải sử dụng quãng tám để chơi tất cả các âm thanh trong một giai điệu nhất định.

Các dây trên mẫu truyền thống của nhạc cụ được làm bằng lụa (mặc dù nylon hay dây thép thường được sử dụng ngày nay), tạo cho nhạc cụ một sắc thái và cộng hưởng đặc biệt. Riêng nguyệt cầm Đài Loan bao gồm 7 phím.

Cấu tạo đàn nguyễn Trung Quốc

Đầu đàn (hoặc thủ đàn) thẳng có chạm khắc rất cầu kỳ hình chữ thọ hoặc hình tròn trắng, bên trong chạm nổi bông hoa hay hình lá đề tuỳ từng loại.

Mặt đàn thường làm từ gỗ bào đồng hay gỗ phượng hoàng; phần lưng thân đàn làm từ gỗ hồng sắc, gỗ gụ hoặc gỗ đàn hương đỏ. Thùng đàn là hình tròn và nó được chia làm 3 loại: đại, trung và nhỏ. Kích thước khác nhau của đàn nguyễn sẽ cho ra tầm âm khác nhau.

Cần đàn nguyễn là khúc gỗ nối dài liên kết giữa đầu đàn và thùng đàn, mỗi dây đàn sẽ chạy dọc trên cần đàn. Tùy thuộc vào nơi đặt ngón tay trên cần đàn sẽ cho âm thanh khác nhau. Nó có ảnh hưởng từ guitar phương Tây. Đàn có 4 chốt để lên dây, nhưng ngày nay đã tăng số dây và chốt là 5.

Tại cần đàn bao gồm: Phím đàn, ngăn phím, dây đàn, mặt phím. Mặt phím là một miếng gỗ dài được ngắn trên cần đàn và đây cũng sẽ là nơi để các ngón tay trái thực hiện thao tác trên đó. Phím đàn là các thanh tre, nhựa hay kim loại để chia mặt phím thành các ngăn và mỗi một ngăn phím là một nốt nhạc.

Ngựa đàn: Bộ phận chính là miếng gỗ mỏng được đặt trên mặt đàn và cũng là nơi giữ dây đàn vững chắc trên thùng đàn để không bị thay đổi cao độ. Khi gãy phím đàn rung động sẽ chạy dọc theo cần đàn từ ngựa đến đầu đàn. Ngày nay, đàn nguyễn điện () sử dụng bộ cảm biến và truyền dẫn âm thanh (pickup) để chuyển đổi các rung động của dây đàn thành các xung điện, từ đó có thể truyền đi xa, điều chỉnh âm tần và khuyếch đại ra loa.

Đàn nguyễn Trung Quốc được chia thành 6 loại, bao gồm Cao âm nguyễn (高音阮), Tiểu nguyễn (小阮), Trung nguyễn (中阮), Đại nguyễn (大阮), Đê âm nguyễn (低音阮) và Đường nguyễn (唐阮 - loại cổ phục dựng từ thời Đường).  Một số dạng đàn nguyễn khác được phục dựng từ các bức vẽ trong hang Mạc Cao gồm Trường cảnh tứ huyền nguyễn (长颈四弦阮), Trực cảnh đại nguyễn (直颈大阮), Tam huyen hoa liên nguyễn (三弦花边阮), Khúc cảnh tam huyền liên nguyễn (曲颈三弦花边阮) và Trực cảnh tứ huyền tiểu nguyễn (直颈四弦小阮).

Khả năng trình diễn
Video kỹ thuật chơi đàn nguyệt Trung Quốc

Nhìn chung đàn nguyệt có âm sắc trong sáng, ở khoảng âm thấp thì hơi đục. Nó có thể diễn đạt nhiều sắc thái tình cảm khác nhau, từ dịu dàng, mềm mại đến rắn rỏi, rộn ràng.

Nguyệt cầm của Trung Quốc thường dùng trong kinh kịch, hòa âm trong dàn nhạc bát âm cung đình, các bài hát dân ca,nhạc cổ phong Trung Quốc, C-pop, EDM,... Kỹ thuật búng dây gọi là “đàn-khiêu” (彈挑), sử dụng ngón trỏ và ngón cái. Đàn 彈 là búng dây bằng ngón trỏ, còn khiêu 挑 là búng dây bằng ngón cái. Thông thường, cách búng dây trên đàn tì bà ngược lại với cách gảy đàn guitar. Người ta búng những ngón tay (kể cả ngón cái) hướng ra ngoài, trong khi đó, khi chơi guitar thì những ngón tay lại gảy vào trong, hướng về lòng bàn tay. Đối với nguyệt cầm Trung Quốc, cách gảy ngược vị trí so với “đàn” và “khiêu” gọi theo thứ tự là “mạt (抹) và “câu” (勾). Khi gảy hai dây cùng lúc bằng ngón trỏ và cái (hai ngón hoạt động riêng lẻ) gọi là “phân” (分), chuyển động ngược lại gọi là “chích” (摭). Đánh chập nhanh bằng bốn ngón tay gọi là “tảo” (掃), đánh chập nhanh ở vị trí ngược lại gọi là “phất” (拂). Tạo âm thanh đặc biệt bằng kỹ thuật vê (tremolo) thì gọi là “luân chỉ” (輪指). Kỹ thuật này thường được sử dụng cả năm ngón của bàn tay phải, tuy nhiên, có thể sử dụng chỉ bằng một hoặc vài ngón tay.

Cấu tạo, tên gọi và vai trò của Đàn Nguyệt Việt Nam

Cấu tạo
Đàn Nguyệt hay còn được gọi là Đàn Kìm hoặc Đờn Kìm xưa có bốn dây (Hai dây kép). Về sau, để tiện lợi sử dụng và thực hiện các kỹ thuật đặc trưng của âm nhạc truyền thống Việt Nam, Đàn Nguyệt đã được cải tiến thành thành đàn có hai dây như hiện nay.

Cấu tạo chính:

- Đầu đàn được tạo hình lá đề, có đục bốn lỗ để mắc trục đàn.

- Cần đàn thon dài được làm từ gỗ cứng và được gắn phím cố định từ 8 - 11 phím tùy theo nhu cầu sử dụng.

- Bầu vang được tạo hình khối tròn với thành khối khoảng 6cm, đường kính mặt đàn từ 30cm - 39cm tùy theo nhu cầu sử dụng, trên mặt có ngắn ngựa đàn dùng để mắc dây. Mặt đàn không có lỗ thoát âm.

- Dây đàn xưa dùng bằng dây tơ se lại, nay thường dùng dây nilon để tăng độ bền của dây. Hai dây được mắc từ trục đàn ở đầu đàn tới ngựa đàn ở gần cuối mặt bầu vang. Khi ôm đàn bằng tay phải dây phía trên được gọi là dây trên, dây trong, hoặc dây số 1; dây dưới được gọi là dây dưới, dây ngoài hoặc dây số 2. Có nhiều cách lên dây cho Đàn Nguyệt tùy thuộc vào từng thể loại âm nhạc mà người diễn xướng muốn sử dụng.

Tên gọi
Đàn Nguyệt tại Việt Nam có rất nhiều tên gọi khác nhau hiện nay ở các vùng miền:

- Đàn Nguyệt (Hán Việt Nguyệt Cầm): Là tên gọi phổ thông nhất của cây đàn này được sử dụng chính thức trong chương trình giảng dạy của các Học viện âm nhạc tại Việt Nam. Tên gọi này được xuất phát bởi hình dáng thùng đàn tròn đầy như mặt trăng đêm rằm.

- Đàn Kìm (Đờn Kìm theo phương ngữ Nam Bộ): Là tên gọi phổ biến ở các tỉnh Nam Bộ bao gồm Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Theo lý giải của Ths.NSUT Huỳnh Khải - Nguyên trưởng khoa Âm nhạc dân tộc của Nhạc viện Thành Phố Hồ Chí Minh thì "kìm" do đọc trại từ chữ "cầm" mà thành.

- Quân Tử Cầm: Tên gọi phổ biến của giới Đờn ca tài tử ngày xưa. Sở dĩ gọi là Quân tử cầm vì cây đàn này có tính quan trọng trong một dàn nhạc, luôn giữ giai điệu chính của bài bản cũng như nhịp nhạc của bài bản. Người chơi đàn này đồng thời là người giữ là gõ song loan cho cả dàn nhạc.

Trong âm nhạc truyền thống Việt Nam
Đàn nguyệt được dùng để biểu diễn các thể loại nhạc dân ca của Việt Nam. Trong ban nhạc "Ngũ tuyệt" của nhạc thính phòng cổ truyền thì đàn nguyệt đóng vai trò điều khiển. Bốn nhạc cụ kia trong dàn nhạc gồm có đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nhị, đàn tam và ống sáo.

Đàn nguyệt cũng giữ vai trò tối trọng yếu trong nhạc chầu văn-một thể loại hát đặc sắc của đồng bào Bắc Bộ, nhạc thính phòng Huế (Nhã nhạc cung đình Huế). Đặc biệt Đàn Nguyệt là linh hồn của một dàn nhạc Đờn ca tài tử Nam bộ mà nơi đây Đàn Nguyệt thường được gọi với tên gọi Đàn Kìm hoặc Đờn Kìm.

Trong văn hóa đại chúng

- Bài thơ “Nguyệt Cầm” của Xuân Diệu:

Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh,

Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần.

Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm!

Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.

Mây vắng, trời trong, đêm thủy tinh;

Lung linh bóng sáng bỗng rung mình

Vì nghe nương tử trong câu hát

Đã chết đêm rằm theo nước xanh.

Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời,

Đàn ghê như nước, lạnh, trời ơi…

Long lanh tiếng sỏi vang vang hận:

Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người…

Bốn bề ánh nhạc: biển pha lê.

Chiếc đảo hồn tôi rợn bốn bề

Sương bạc làm thinh, khuya nín thở

Nghe sầu âm nhạc đến sao Khuê.

- Nhạc phẩm "Nguyệt Cầm" của Cung Tiến

- Truyện thơ "Truyện Kiều" của Nguyễn Du

"Đắn đo cân sắc cân tài

Ép cung cầm nguyệt thử tài quạt thơ"

"Rằng nghe nổi tiếng cầm đài

Nước non luống những lắng tai chung kỳ

Thưa rằng "Tiện kỹ sá chi

Đã lòng dạy đến, dạy thì phải vâng"

Hiên sau treo sẵn cầm trăng

Vội vàng sinh đã tay nâng ngang mày"

Trong văn hoá âm nhạc Trung Quốc
Trong kinh kịch hay opera Bắc Kinh, đàn nguyệt Trung Quốc kết hợp với kinh hồ và Kinh nhị hồ, và là nhạc cụ đệm quan trọng nhất của kinh kịch Bắc Kinh, được gọi chung là "ba nhạc khí chính", và chịu trách nhiệm cho bộ phận giai điệu của ban nhạc. Trước khi đàn nhị Bắc Kinh được phát minh, ba phần chính của Dàn nhạc kinh kịch Bắc Kinh là: tần cầm, đàn nhị (kinh hồ), tam huyền và đàn nguyệt được gọi chung là "4 nhạc cụ lớn".

Tại Đài Loan,  Bắc Kinh được sử dụng để đệm nhạc cho Operaing Bắc Kinh Wenwuchang thường sử dụng Yueqin 1 dây, đôi khi là Yueqin 3 dây. Bắc quản nguyệt cầm (北管月琴) của Đài Loan sử dụng rất giống với đàn nguyệt truyền thống của kinh kịch Bắc Kinh. Nó thường có 2 dây, đôi khi là 3 dây.

Kỹ thuật diễn tấu

Kỹ thuật tay phải
Ngày xưa người biểu diễn nuôi móng tay dài để gảy đàn nguyệt, ngày nay miếng gảy đàn đã giữ nhiệm vụ này. Một số kỹ thuật sử dụng tay phải trong đàn nguyệt như sau:

- Đàn (彈):là búng dây bằng ngón trỏ

- Khiêu (挑): búng dây bằng ngón cái

- Trường luân (長輪): vê quãng dài

- Tảo (掃): Đánh chập nhanh bằng 4 ngón tay, tương tự với tỳ bà, liễu cầm, hồ lô cầm, đàn nguyễn và đàn tam

- Phất (拂): đánh chập nhanh ở vị trí ngược lại

- Tảo phất (掃拂): đánh chập nhanh kết hợp giữa "phất" và "tảo" ở vị trí ngược lại kết hợp với vê ngón

- Luân (輪): vê bằng hai đầu ngón tay trong khi bàn tay giữ ở thủ hình nửa nắm tay

- Song huyền luân (雙弦輪): Vê đồng thời trên 2 dây liền kề

- Phục/ Sát (伏/煞): Dùng ngón út của lòng bàn tay để ngăn dây rung

- Đới luân (帶輪): Vê và vuốt dây xuống

- Đề (提): kỹ thuật giật nhẹ dây, từ trong ra ngoài gọi là Snap pizzicato trong tiếng Anh

- Phách huyền (拍弦): kỹ thuật vỗ đều lên dây đàn

- Niết (捏): dừng hai lần rồi gảy đàn trong khi tay trái tỳ lên phím ở cần đàn nhằm mục đích chặn âm

- Khốc cầm mã diễn tấu (靠琴碼演奏): chơi ở gần phần ngựa đàn để âm thanh tạo ra có được độ cứng và hơi thô

- Chỉ phạt (指撥): Gảy với ngón tay

Kỹ thuật tay trái
- Ngâm (吟): luân phiên đẩy và kéo dây tạo âm nhấn luyến

- Nhu (揉): rung dây tạo âm nhấn luyến

- Thôi (推): đẩy dây vào trong tạo âm nhấn luyến

- Lạp (拉): kéo dây hình thành âm nhấn luyến

- Đới (帶): Ngón trỏ bấm vào một cung phím, khi âm thanh vừa phát ra, ngón 2 hoặc 3 bấm mạnh vào cung phím khác (thường là liền bậc cao hoặc thấp) âm thanh từ cung phím này vang lên mà không phải gảy đàn.

- Đả (打): trong khi tay phải gảy, tay trái chạy ngón trên hàng phím ở cần đàn

- Hoạt (滑): Đây là kỹ thuật luyến và ngắt, gảy từ 1 note cao sang các note khác nhưng không làm gián đoạn nhạc khúc, được sử dụng khi có dòng cảm xúc liền mạch

- Đản âm (顫音): dùng ngón tay rung dây nhiều lần trên hàng phím của cần đàn

- Đại chỉ án huyền (大指按弦):
Nhấn dây trên phím bằng ngón tay cái

Kỹ thuật 2 tay
- Nhân công phiếm âm (人工泛音): tạo tiếng đệm cho nhạc khúc với tay phải gảy từng âm trên dây ở mặt đàn trong khi tay trái nhấn giữ dây trên hàng phím phần cần đàn thành ngón rung

- Phách diện bản (拍面板): kỹ thuật gõ 2 tay vào mặt đàn

- Tự nhiên phiếm âm (自然泛音):  Tạo âm bội tự nhiên

Tác phẩm tiêu biểu của Đàn Nguyệt (Việt Nam)
- Cảm Xúc Quê Hương - St Xuân Khải

- Tình Quê Hương - St Xuân Khải

- Chung Một Niềm Tin - St Xuân Khải

- Nước Non Ngàn Dặm - St Xuân Khải

- Quê Ta - St Xuân Khải

- Tình Quân Dân - St Xuân Ba

- Trăng Rằm - St Anh Tấn

- Tình Mẹ - St Trần Luận

- Bình Minh (Concerto) - St Quang Hải

- Đường Kẽ (Concerto) - St Bùi Thiên Hoàng Quân

Tham khảo

Nhạc cụ dân gian Việt Nam
Nhạc cụ Việt Nam
Nhạc cụ Trung Quốc


title: White

text:
White  có thể đề cập đến:
Sydney White
Patrick White
Brooke White

Xem thêm


title: Nhà hát Cải lương Trung ương

text:
Nhà hát Cải lương Trung ương, đúng như tên của nó, chuyên dành cho Bộ môn cải lương, tọa lạc tại Địa chỉ Số 164 Phố Hồng Mai, Phường Quỳnh Lôi, Quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội. Đoàn Cải lương Trung ương được thành lập ở Chiến khu Việt Bắc năm 1951. Cho đến năm 1978, Thành phố Hà Nội cho xây dựng Nhà hát Cải lương Trung ương để nghiên cứu, lưu giữ, biểu diễn, phát triển nghệ thuật Cải lương, đặc biệt là Cải lương theo phong cách miền Bắc. Còn ở miền Nam có Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, trước là Đoàn Cải lương Nam Bộ, có địa chỉ Số 136 Đường Trần Hưng Đạo, Phường  Phạm Ngũ Lão, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà hát Cải lương Trung ương ngày nay có 76 nghệ sĩ và nhân viên, thuộc Cục Nghệ thuật Biểu diễn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Chú thích

Cải lương Trung ương


title: Kevin Spacey

text:
Kevin Spacey (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1959) là một diễn viên, đạo diễn, nhà biên kịch, nhà sản xuất phim, ca sĩ người Mỹ. Anh lớn lên ở California, và bắt đầu sự nghiệp là diễn viên sân khấu trong thập niên 80 trước khi nhận được một số vai diễn phụ trong các phim điện ảnh và truyền hình. Những năm 90 anh nhận được nhiều tín hiệu tích cực từ giới phê bình, đỉnh cao là Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất trong phim The Usual Suspects (1995), tiếp theo là Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong phim American Beauty (1999). Một số vai diễn nổi bật khác của anh là trong các phim Se7en, L.A. Confidential, Pay It Forward, và Superman Returns. Ngoài ra anh còn nhận được các đề cử khác ở các giải Giải Emmy và Giải Quả cầu vàng. Từ 2003, ông làm giám đốc nghệ thuật ở nhà hát Old Vic ở London.

Sự nghiệp

Vai diễn

Danh sách các đĩa hát

Album

Đĩa đơn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1959
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Người giành giải Tony
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch truyền hình xuất sắc nhất
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Người giành giải BAFTA cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Nhân vật giải trí LGBT Hoa Kỳ
Nhà văn đồng tính nam


title: Saint-André-lez-Lille

text:
Saint-André-lez-Lille là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 3,16 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 10.931 người. Khu vực này có độ cao trung bình 15 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintandrelezlille


title: Rhyacophila shaanxiensis

text:
Rhyacophila shaanxiensis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Oenopota bicarinata

text:
Oenopota bicarinata, tên tiếng Anh: two-corded lora, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1838


title: The Circus Starring: Britney Spears

text:
The Circus Starring: Britney Spears, hay còn được gọi là các Circus, là chuyến lưu diễn thứ bảy của ca sĩ người Mỹ Britney Spears, nhằm quảng bá cho album phòng thu thứ sáu của cô, Circus (2008). Tin đồn về một chuyến lưu diễn xuất hiện vào đầu tháng 10 năm 2007, sau khi Spears phát hành album phòng thu thứ năm của cô Blackout; Tuy nhiên, nó đã bị hủy bỏ do không rõ lý do. Chuyến lưu diễn này chính thức được công bố vào tháng 12 năm 2008, với số buổi diễn tại Mỹ và Anh quốc được tiết lộ. Sân khấu được thiết kế với ý tưởng từ những rạp xiếc. Danh sách bài hát chủ yếu được trích từ 3 album phòng thu gần nhất của cô In the Zone, Blackout và Circus. Nó cũng đánh dấu lần đầu tiên Spears trình diễn tại Úc vào tháng 6 năm 2009.

The Circus Starring Britney Spears nhận được những phản ứng từ tích cực đến trái chiều từ giới phê bình. Trong khi một số người đánh giá cao tính thẩm mỹ và tính chất giải trí của chuyến lưu diễn, một số khác chỉ trích việc Spears không tham gia trong một số phân khúc. Chuyến lưu diễn là một thành công về mặt thương mại, với tổng doanh thu 131.8 triệu đô-la. Một số lượng lớn vé đã được bán ra trong vòng một tuần sau khi nó được công bố, khiến Spears quyết định tổ chức thêm nhiều ngày so với kế hoạch. Circus Tour cũng phá vỡ kỷ lục về lượng khán giả tham dự tại nhiều thành phố và tất cả vé của các buổi diễn tại Bắc Mỹ đều được bán hết. Nó trở thành chuyến lưu diễn có doanh thu cao thứ năm của năm 2009, và là chuyến lưu diễn có doanh thu cao thứ 6 mọi thời đại bởi một nghệ sĩ nữ. Chương trình tạo ra nhiều tranh cãi khi lưu diễn tại Úc sau khi một phóng viên tiết lộ rằng một số lượng lớn người hâm mộ đã rời khỏi sân khấu trong suốt buổi diễn.

Danh sách trình diễn
Danh sách bài hát của chuyến lưu diễn, được tiết lộ trên trang web chính thức của Spears vào ngày 02 tháng 3 năm 2009. Nó không được áp dụng cho toàn bộ các buổi diễn.

Màn 1: Circus
 "Circus"
 "Piece of Me"
 "Radar"

Màn 2: House of Fun (Anything Goes)
 "Ooh Ooh Baby" / "Hot as Ice"
 "Boys"
 "If U Seek Amy"
 "Me Against the Music"
 "Everytime"

Màn 3: Freakshow/Peepshow
 "Freakshow"
 "Get Naked (I Got a Plan)"
 "Breathe on Me" / "Touch of My Hand"

Màn 4: Electro Circ
 "Do Somethin'"
 "I'm a Slave 4 U"
 "Toxic"
 "...Baby One More Time"

Màn 5: Encore
 "Womanizer"

Những bài hát khác được trình diễn không thường xuyên trong chuyến lưu diễn: "Mannequin", "You Oughta Know" và "I'm Scared"

Chú thích

Britney Spears
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2009


title: Engineering an Empire

text:
History Channel: Engineering an Empire là một chương trình truyền hình dài tập nói về những đế chế đã và đang tồn tại. Tập phim đầu tiên: "La Mã" được công chiếu ngày 13 tháng 9 năm 2005. Còn tập cuối cùng: "Thế giới riêng của Da Vinci" công chiếu ngày 8 tháng 1 năm 2007.

Danh sách tập

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tất cả các tập phim.

Engineering an Empire
Lịch sử kỹ thuật


title: San Mateo, Boyacá

text:
San Mateo là một thị xã và đô thị ở Departamento Boyacá, thuộc phân vùng Northern Boyacá, Colombia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức San Mateo
 San Mateo Boyacá , website for people who live around the world and want to keep in touch with their families and friends living in San Mateo, Boyacá

Đô thị của Boyacá
Khu dân cư ở tỉnh Boyacá


title: Cronquistianthus origanoides

text:
Cronquistianthus origanoides là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Cronquistianthus origanoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Cronquistianthus
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Amegilla triangulifera

text:
Amegilla triangulifera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1933


title: One Central Saigon

text:
One Central Saigon (tên cũ:The Spirit Of Saigon) là tháp đôi cao tầng đang được xây dựng tại số 1 đường Phạm Ngũ Lão, Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Tòa tháp có diện tích 8.641 m², được bao bọc bởi bốn tuyến đường là Calmette, Lê Thị Hồng Gấm, Phó Đức Chính và Phạm Ngũ Lão và có vị trí vô cùng đắc địa khi xung quanh là những địa danh nổi tiếng mang tầm biểu tượng của thành phố như chợ Bến Thành, Bảo tàng Nghệ thuật, Công viên 23/9, Bệnh viện Sài Gòn.... Dự án gồm 2 tòa tháp đối diện nối với nhau bằng khu trung tâm thương mại của công trình. Tháp phía Tây cao 55 tầng (240 m), gồm văn phòng cho thuê và khách sạn 5 sao. Tháp phía Đông cao 48 tầng, gồm căn hộ, khu khách sạn thông qua kết nối trung tâm thương mại và tầng hầm. Khu vực thương mại gồm 3 tầng để xe và khu thương mại với 2 tầng hầm và 7 tầng nổi. Các căn hộ của dự án có diện tích 90 m², 120 m², 200 m² và 275 m².

One Central Saigon có vốn đầu tư dự kiến khoảng 500 triệu USD. Thành phố đã ra quyết định thu hồi 8.641 m2 đất tại khu tứ giác Bến Thành để giao cho Tập đoàn Bitexco thực hiện dự án xây dựng cao ốc văn phòng - thương mại - dịch vụ vào năm 2011. Dự án bắt đầu xây dựng vào năm 2012 và dự kiến hoàn thành năm 2015 nhưng sau đó công trình đã bị trì hoãn mãi đến tháng 10 năm 2019 thì bắt đầu khởi công lại do nhà thầu Coteccons thi công.

Xem thêm

Landmark 81
Tháp Empire City
 Saigon One Tower
 Khu đô thị mới Thủ Thiêm
 Danh sách công trình cao nhất thế giới
 Danh sách những tòa nhà cao nhất Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà chọc trời tại Thành phố Hồ Chí Minh
Khách sạn tại Thành phố Hồ Chí Minh
Chung cư tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 1


title: Xenochlora chalkeos

text:
Xenochlora chalkeos là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel, Brooks & Yanega mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Xenochlora
Động vật được mô tả năm 1997


title: Bicyclus anynana

text:
Bicyclus anynana là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở Zimbabwe, Mozambique, KwaZulu-Natal, from Swaziland to Ethiopia, miền nam Somalia, Kenya, Uganda, miền đông Zaire, the Comoros và Socotra.

Sải cánh dài 35–40 mm đối với con đực và 49-45 đối với con cái. There are two extended generations per year. The wet season form is on wing in spring và summer và the dry season form in autumn và winter

Ấu trùng ăn various Poaceae species. Ấu trùng ăn Ehrharta erecta.

Phụ loài
Bicyclus anynana anynana (Kenya to Tanzania, Zambia, Malawi, Mozambique, Rhodesia, Botswana, South Africa, Comoro Islands)
Bicyclus anynana centralis Condamin, 1968 (Uganda, miền nam Zaire, miền đông Zaire, miền bắc Angola)
Bicyclus anynana socotrana (Butler, 1881) (Socotra Island)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bicyclus
Động vật được mô tả năm 1879


title: 5024 Bechmann

text:
5024 Bechmann (1985 VP) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 11 năm 1985 bởi P. Jensen ở Brorfelde.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5024 Bechmann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Web Browser for S60

text:
Web Browser for S60 hoặc S60 OSS Browser, là một trình duyệt web cho điện thoại di động S60 phát triển bởi Nokia.  Trình duyệt dựa trên bản chuyển hệ của bộ khung WebCore và JavaScriptCore trong bộ WebKit nguồn mở của Apple Inc. được  sử dụng trong trình duyệt web Safari.  Các bộ khung này được phát trienr từ KHTML của dự án KDE.

Không như các trình duyệt di động khác sẽ định dạng lại trang để phù hợp với kích thước màn hình nhỏ của điện thoại di động, trình duyệt của Nokia xem ảnh thu nhỏ của trang web đầy đủ mà họ gọi là  "mini maps" và người dùng được phép phóng to đến vùng văn bản họ muốn đọc.

Phiên bản ban đầu của trình duyệt không hỗ trợ Giao thức ứng dụng không dây (WAP) và Ngôn ngữ đánh dấu không dây (WML); phiên bản 2 của trình duyệt hỗ trợ các giao thức này. Kể từ lúc này trình duyệt là mặc định cho tất cả các máy tính thuộc họ này.

Nokia thông báo dự án được khởi công vào tháng 6 năm 2005, và cho ra mắt vào tháng 11.  Ở Hội nghị World Wide Web năm 2006, Nokia thông báo đã cung cấp mã nguồn bản fork của họ lại cho dự án WebKit.

Phiên bản đi kèm với các máy điện thoại Nokia được đặt tên là Nokia Mini Map Browser, dựa theo tính năng "mini map".

Dẫn chứng

Xem thêm
 Vi trình duyệt
 Công cụ thông tin
 Tác nhân người dùng

Liên kết ngoài

 Nokia Mini Map Browser
 Nokia Mini Map Browser
 S60 info - Web Browser for S60
 S60 Browser Blog - Old S60 blogs
 S60WebKit
 Nokia Research Center - S60WebKit
 Forum Nokia Wiki - Building S60Webkit
 Webkit - Trac - S60WebKit Project

S60
Phần mềm trên thiết bị di động
Phần mềm dựa trên Webkit


title: Anthophora marginata

text:
Anthophora marginata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1854


title: Nicomedes II của Bithynia

text:
Nicomedes II Epiphanes (Νικομήδης Β 'ὁ Ἐπιφανής) là vua của Bithynia từ 149 đến khoảng năm 127 trước Công nguyên. Ông là hậu duệ đời thứ tư của vua Nicomedes I. Nicomedes II là con trai và người kế vị của Prusias II và Apame IV. Cha mẹ ông có họ hàng với nhau, đầu tiên họ là anh em họ.

Ông đã rất được lòng dân những người mà khiến cha ông gửi ông tới Rome để hạn chế ảnh hưởng của ông. Tuy nhiên ở Rome, ông cũng nhận được sự ủng hộ từ viện nguyên lão La Mã, buộc Prusias phái một sứ giả với nhiệm vụ bí mật là ám sát ông. Nhưng vị sứ giả đã tiết lộ câu truyện, và thuyết phục hoàng tử nổi loạn chống lại cha mình.

Được hỗ trợ bởi Attalus II, vua của Pergamum, ông đã thành công, và ra lệnh cha mình phải bị giết chết tại Nicomedia. Trong thời gian cai trị lâu dài của Nicomedes, ông đều tôn trọng liên minh với La Mã, và giúp họ chống lại Aristonicus của Pergamum. Ông được kế vị bởi con trai mình.

Tham khảo

Mất năm 127 TCN
Vua Bythinia
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 120 TCN
Năm 127 TCN


title: Bún bò Huế

text:
Bún bò là một trong những đặc sản của xứ Huế, mặc dù món bún này phổ biến trên cả ba miền ở Việt Nam và cả người Việt tại hải ngoại. Tại Huế, món này được gọi đơn giản là "bún bò" hoặc gọi cụ thể hơn là "bún bò thịt bò". Các địa phương khác gọi là "bún bò Huế", "bún bò gốc Huế" để chỉ xuất xứ của món ăn này. Món ăn có nguyên liệu chính là bún, thịt bắp bò, giò heo, cùng nước dùng có màu đỏ đặc trưng và vị sả và ruốc. Đôi khi tô bún còn được thêm vào thịt bò tái, chả cua, và các loại nguyên liệu khác tùy theo sở thích của người nấu.

Trong nước dùng của bún, người Huế thường nêm vào một ít mắm ruốc, góp phần làm nên hương vị rất riêng của nồi bún bò Huế. Sau khi xương bò được hầm chín tới, người ta thường thêm vào một ít chả heo hay chả cua được quết nhuyễn. Thịt bò có thể được cắt mỏng, nhúng vào nước dùng đang sôi trước khi cho vào tô bún (gọi là thịt bò tái). Người ta cũng thường cho thêm một ít ớt bột và gia vị vào tô bún rồi ăn với rau sống gồm giá, rau thơm, xà lách, rau cải con, bắp chuối cắt nhỏ.

Pháp lý
Ngày 25 tháng 11 năm 2016, Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận số 4-0272400-000 cho dấu hiệu Bún Bò Huế.

Cách nấu Bún bò Huế

Cách nấu này theo hướng dẫn của Knorr Việt Nam. Bước 5 và 6 được gộp thành bước 5 cho dễ dàng.

Chuẩn bị nguyên liệu
 Bắp bò: 500gam
 Gân bò: 3 lạng
 Móng giò: 1 chiếc (chọn giò trước)
 Xương ống (lợn hoặc bò): 500gam.
 Mắm ruốc Huế
 Gia vị: sả, gừng, hành tím khô, tỏi, ớt bột, bột nêm, đường, dầu điều.
 Bún: 400 gam
 Rau sống (rau ngổ, rau mùi, rau giá, hành tươi, hoa chuối thái)
 Ngoài ra có thể chuẩn bị thêm giò lụa, chả thịt, chả cua, tiết lợn...
 Hương thơm và màu: 45g hạt điều màu đỏ; 45ml dầu ăn; 30g hành củ; 30g tỏi
 Ăn kèm: Hoa chuối Rau húng quế, húng bạc hà, giá đỗ, ớt, chanh
 600g Bún tươi

Cách làm

Bước 1
Sả, gừng rửa sạch, đập dập. Giò heo thì chúng ta lóc xương. Phần bắp heo cuộn lại, dùng chỉ hoặc sợi lát buộc chắc. Cuộn tròn tấm thịt nạm bò cho chắc tay, buộc chắc lại. Bắp bò cũng dùng dây bó cho chặt (việc bó thịt lại giúp thịt khi nấu chín ít bị co lại).

Bước 2
Bắc nồi nước sôi cho xương và bắp bò, nạm bò, gân bò, giò heo vào chần qua (nhớ vớt hết bọt đi để món ăn được đẹp mắt). Sau đó cắt gân thành miếng vừa ăn. Pha 3 thìa canh mắm ruốc Huế với ½ chén nước, rồi quấy đều.

Bước 3
Ướp tất cả thịt với 2 thìa canh đường, 1 thìa canh muối, ½ thìa canh bột ngọt, 1 thìa canh mắm ruốc (đã pha loãng), 2 thìa canh hành tím băm, 2 thìa canh tỏi băm, 2 thìa canh sả băm.

Bước 4
Hầm thịt và xương, lót 3 cây sả và ½ lượng gừng ở đáy nồi áp suất, cho xương heo và thịt giò heo vào, cho nước sâm sấp mặt thịt, đậy kín nắp, đun sôi (nghe tiếng reo) thì hạ nhỏ lửa đun thêm 5 phút. Vớt bắp giò heo ra thau nước lạnh (làm như thế thịt sẽ chắc, không bị bở). Lại lót phần sả và gừng còn lại ở đáy nồi áp suất, cho thịt bắp bò, nạm bò và gân bò vào, cho nước sâm sấp mặt thịt. Sau đó đậy kín nắp, đun sôi (nghe tiếng reo) thì hạ nhỏ lửa đun thêm 20 phút là được. Khi đó, chúng ta vớt bắp bò và nạm bò vào thau nước lạnh cho thịt được chắc.

Bước 5
Phần nước hầm thịt bò và nước hầm xương đổ chung vào 1 nồi, sau đó thêm nước lạnh cho vừa 5 lít nước. Bắc nồi nước lên bếp đun sôi, nêm gia vị: 3 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh muối, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng café bột ngọt, chén mắm ruốc Huế đã pha loãng. Nếm thử và điều chỉnh gia vị cho vừa khẩu vị. Để nước dùng thơm và có màu đẹp: Làm nóng 2 muỗng canh dầu, phi thơm 1,5 muỗng canh sả băm, 1 muỗng canh tỏi băm. Khi sả và tỏi săn lại, thơm thì cho 2-3 muỗng canh dầu màu điều vào và tắt bếp. Bây giờ chỉ cần đổ hỗn hợp này vào nồi nước xương ninh là được.

Bước 6
Chuẩn bị rau mùi: Cắt nhuyễn ít rau răm, hành, ngò và cắt lát mỏng hành tây. Thịt lợn cắt lát mỏng, bún chần qua nước sôi để tạo độ mềm cho sợi bún. Xếp thịt, gân, chả, rắc ít rau mùi, chan nước dùng. Dọn kèm rau muống chẻ, bắp chuối bào, giá, rau thơm, chanh ớt,...

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ẩm thực Thừa Thiên Huế
Ẩm thực miền Trung Việt Nam
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực đường phố
Ẩm thực đường phố Việt Nam
Bò Huế
Món bò
Huế


title: Satow, Rostock

text:
Satow là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Bad Doberan), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 119,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5871 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Catoptria lythargyrella

text:
Catoptria lythargyrella là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 24–34 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài mosses, but also on Ryegrass và Poa khác nhau.

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1796
Catoptria


title: Phản hạt

text:
Phản hạt của một hạt sơ cấp là hạt có cùng khối lượng như hạt đã cho, song có một hoặc một số tính chất vật lý khác cùng độ lớn nhưng có chiều ngược lại.

Ví dụ, với điện tử và phản hạt của nó positron thì có điện tích trái dấu, neutron và phản neutron là mômen từ.

Hầu hết các hạt cơ bản đều có phản hạt, riêng photon thì không - phản của photon cũng chính là photon.

Các cặp hạt - phản hạt

 Điện tử e- - Positron e+
 Neutron n - Phản neutron antin hay
 Proton  hay  - Phản proton  hay

Xem thêm
 Phản vật chất
 Phản vũ trụ
 Vật chất tối
 Năng lượng tối

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phản hạt


title: Tetri Bazar

text:
Tetri Bazar là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Siddharthnagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tetri Bazar có dân số 21.915 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Tetri Bazar có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Tetri Bazar, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Asota dohertyi

text:
Asota dohertyi là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Sulawesi.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Asota


title: Casalvieri

text:
Casalvieri là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 110 km về phía đông nam của Roma và khoảng 30 km về phía đông của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.177 người và diện tích là 27,2 km².

Casalvieri giáp các đô thị: Alvito, Arpino, Atina, Casalattico, Fontechiari, Vicalvi.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.casalvieri.fr.it/

Đô thị tỉnh Frosinone