title: USS Saratoga (CV-3)

text:
USS Saratoga (CV-3) là chiếc tàu chiến thứ năm trong lịch sử Hải quân Hoa Kỳ được mang tên Saratoga, tên đặt theo trận chiến Saratoga quan trọng trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Hoa Kỳ. Nó là chiếc tàu sân bay thứ hai của Hải quân Mỹ, được đưa vào hoạt động một tháng sớm hơn chiếc tàu chị-em cùng lớp USS Lexington sẽ là chiếc thứ ba sau chiếc USS Langley và Saratoga. Vì Saratoga trông giống hệt chiếc Lexington, ống khói của nó được sơn một sọc đen dọc nhằm giúp phi công dễ nhận diện ra nó. Dấu hiệu nhận dạng này mang lại cho nó tên lóng "Stripe-Stacked Sara" (Sara ống khói sọc).

Nó hoạt động cho đến tận năm 1946, và là một trong những tàu sân bay chủ lực của Mỹ trong giai đoạn đầu của Chiến tranh Thế giới thứ hai tại Mặt trận Thái Bình Dương. Saratoga, Enterprise và Ranger là những tàu sân bay hạm đội của Hải quân Mỹ chế tạo trước chiến tranh còn sống sót và phục vụ suốt quá trình can dự của Mỹ trong Thế Chiến II.

Thiết kế & chế tạo
Saratoga được đặt lườn ngày 25 tháng 9 năm 1920, như là chiếc tàu chiến-tuần dương thứ ba thuộc lớp Lexington tại xưởng New York Shipbuilding Corporation, một chi nhánh của hãng American Brown-Boveri Electric Corporation ở Camden, New Jersey; việc chế tạo được hủy bỏ và nó được tái cấu trúc thành một tàu sân bay với ký hiệu là CV-3 vào ngày 1 tháng 7 năm 1922, để phù hợp với những giới hạn do Hiệp ước Hải quân Washington quy định; được hạ thủy ngày 7 tháng 4 năm 1925; được đỡ đầu bởi Bà Curtis D. Wilbur, phu nhân của Bộ trưởng Hải quân; và đưa vào hoạt động ngày 16 tháng 11 năm 1927, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân Harry E. Yarnell.

Lịch sử hoạt động trước Thế Chiến II (1928–1940)
Saratoga là chiếc tàu sân bay nhanh đầu tiên của Hải quân, nhanh chóng chứng minh giá trị của loại tàu này. Nó khởi hành từ Philadelphia vào ngày 6 tháng 1 năm 1928 cho chuyến đi chạy thử máy, và đến ngày 11 tháng 1, viên chỉ huy không lực của nó, sau này sẽ là anh hùng trong Thế Chiến II, Marc A. Mitscher, hạ cánh chiếc máy bay đầu tiên. Trong một thử nghiệm vào ngày 27 tháng 1, chiếc khí cầu khung cứng Los Angeles đến neo vào đuôi tàu Saratoga để được tiếp nhiên liệu và vũ khí. Cùng ngày hôm đó, Saratoga khởi hành đi sang Thái Bình Dương ngang qua kênh đào Panama. Nó chuyển hướng trong một khoảng ngắn giữa ngày 14 đến 16 tháng 2 để chuyên chở lực lượng Thủy quân Lục chiến đến Corinto, Nicaragua, và cuối cùng gia nhập Hạm đội Chiến trận tại San Pedro, California vào 21 tháng 2. Thời gian còn lại trong năm được nó dùng vào việc huấn luyện và chạy thử máy sau cùng.

Vào ngày 15 tháng 1 năm 1929, Saratoga đi từ San Diego cùng Hạm đội Chiến trận để tham gia cuộc tập trận hạm đội đầu tiên của nó, Vấn đề Hạm Đội IX (Fleet Problem IX). Trong một lần cơ động khá mạo hiểm, Saratoga tách ra khỏi hạm đội chỉ với một tàu tuần dương hộ tống, đánh một vòng rộng về phía Nam và "tấn công" kênh đào Panama, vốn đang được phòng thủ bởi Hạm đội Tuần tiễu và tàu chị-em của Saratoga là chiếc Lexington. Nó tung ra đợt tấn công thành công vào ngày 26 tháng 1 và, mặc dù bị "đánh chìm" ba lần sau đó trong ngày, đã chứng minh tính linh hoạt của một lực lượng đặc nhiệm nhanh dựa trên tàu sân bay. Ý tưởng này được đưa vào học thuyết hạm đội và được sử dụng lại năm sau đó trong Vấn đề Hạm Đội X tại vùng biển Caribbean. Tuy nhiên lần này, Saratoga và tàu sân bay Langley, bị "vô hiệu" bởi một đợt tấn công bất ngờ từ Lexington, cho thấy cách nhanh chóng mà lực lượng trên không có thể thay đổi thế cân bằng trong hoạt động hải quân.

Sau đợt tập trung hạm đội tại vùng biển Caribe, Saratoga tham gia buổi Duyệt binh Tổng thống tại Norfolk, Virginia vào tháng 5 rồi quay về San Pedro ngày 21 tháng 6 năm 1930.

Trong thập niên còn lại trước Thế Chiến II, Saratoga thao dượt tại vùng San Diego-San Pedro, ngoại trừ các lần tập trận hằng năm và đại tu định kỳ tại Xưởng Hải quân Bremerton. Trong các lần tập trận Vấn đề Hạm Đội, Saratoga tiếp tục giúp đỡ phát triển chiến thuật tàu sân bay nhanh, và tầm quan trọng của nó được nhận ra trong thực tế nó luôn luôn là mục tiêu hàng đầu của các cuộc tấn công đối địch. Vấn đề Hạm Đội năm 1932 vạch ra tại Hawaii và trùng hợp là, diễn ra đang lúc cao trào của Sự kiện Phụng Thiên, trong đó Nhật Bản bắt đầu con đường đưa đến Thế Chiến II. Saratoga tập trận tại vùng Hawaii từ 31 tháng 1 đến 19 tháng 3 và quay trở lại Hawaii để tập trận hạm đội năm sau từ 23 tháng 1 đến 28 tháng 2 năm 1933. Trên đường quay về vùng duyên hải Bờ Tây, nó tung ra cuộc "không kích" thắng lợi vào vùng Long Beach.

Cuộc tập trận năm 1934 đưa chiếc Saratoga đến khu vực Caribe và vùng biển Đại Tây Dương một thời gian dài, từ 9 tháng 4 đến 9 tháng 11, và tiếp nối bằng những hoạt động kéo dài tương đương với Hạm Đội Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương trong năm tiếp theo. Giữa 27 tháng 4 đến 6 tháng 6 năm 1936, nó tham gia Vấn đề Hạm Đội ở vùng kênh đào Panama, rồi quay trở lại cùng với hạm đội đến Hawaii tập trận từ 16 tháng 4 đến 28 tháng 5 năm 1937. Ngày 15 tháng 3 năm 1938, Saratoga đi từ San Diego để tham gia Vấn đề Hạm Đội XIX, lại được tổ chức ngoài khơi Hawaii. Trong  giai đoạn 2 của cuộc tập trận, Saratoga tung ra cuộc không kích bất ngờ vào Trân Châu Cảng từ một điểm cách Oahu 200 km (180 hải lý), đặt ra một kiểu mẫu mà người Nhật sẽ sao chép vào tháng 12 năm 1941. Khi quay về vùng Bờ Tây, Saratoga và Lexington tiếp nối với cuộc "tấn công" vào đảo Mare và Alameda. Saratoga đang trong giai đoạn đại tu khi hạm đội tập trung năm 1939, nhưng vào giữa 2 tháng 4 và 21 tháng 6 năm 1940, nó tham gia Vấn đề Hạm Đội XXI, cuộc tập trận cuối cùng được tổ chức trong bối cảnh khủng hoảng diễn ra trên toàn thế giới.

Trong các ngày 14 tháng 10 đến 29 tháng 10 năm 1940, Saratoga chuyên chở một lượt quân nhân từ San Pedro đến Hawaii, và đến ngày 6 tháng 1 năm 1941, nó vào Xưởng hải quân Puget Sound, Bremerton, Washington để tiến hành đợt nâng cấp đã bị trì hoãn khá lâu, bao gồm việc mở rộng sàn đáp phía trước, sửa lại một lỗ hổng bên mạn phải tàu và trang bị thêm súng phòng không cỡ nhỏ. Rời xưởng Bremerton vào ngày 28 tháng 4 năm 1941, nó tham gia tập trận đổ quân đổ bộ trong tháng 5 và thực hiện hai chuyến đi đến Hawaii trong tháng 5 và tháng 6 trong khi mối quan hệ ngoại giao với Nhật Bản ngày càng căng thẳng hơn.

Thế Chiến II

1941
Khi Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 12 năm 1941, Saratoga vừa đến San Diego sau một lượt bảo trì trung gian tại Bremerton. Nó hối hả ra đi ngay ngày hôm sau như là hạt nhân của lực lượng tàu sân bay thứ 3 (Lexington và Enterprise đã ra khơi), chuyên chở máy bay của Thủy quân Lục chiến dự định tăng cường cho lực lượng bảo vệ mong manh trên đảo Wake. Sự có mặt của những máy bay đó trên chiếc Saratoga làm cho nó là lựa chọn duy nhất hợp lý để làm giảm áp lực. Nó đến Trân Châu Cảng ngày 15 tháng 12, chỉ dừng lại một thời gian ngắn đủ để tiếp nhiên liệu. Sau đó nó nhập chung với chiếc Tangier, đang chở theo các đơn vị và tiếp liệu tăng cường, trong khi Lexington và Enterprise yểm trợ từ xa cho chiến dịch. Tuy nhiên, lực lượng của Saratoga bị chậm do tốc độ thấp của những tàu chở dầu và quyết định tiếp dầu các tàu khu trục hạm ngày 21 tháng 12. Sau khi nhận được các báo cáo về sự hiện diện của các tàu sân bay Nhật tại khu vực đảo và quân Nhật bắt đầu đổ bộ, lực lượng tăng cường được lệnh rút lui vào ngày 22 tháng 12. Wake thất thủ ngày hôm sau.

1942
Saratoga tiếp tục các nhiệm vụ trong khu vực quần đảo Hawaii, nhưng đến ngày 11 tháng 1 năm 1942, trên đường đến điểm hẹn với chiếc Enterprise 800 km (500 dặm) về phía tây nam đảo Oahu, nó bất ngờ trúng phải ngư lôi lặn sâu do tàu ngầm Nhật I-16 bắn. Cho dù có sáu người thiệt mạng và ba ngăn bị ngập nước, chiếc tàu sân bay vẫn quay về Oahu bằng động cơ của chính nó. Tại đây các khẩu pháo 8-inch, vốn không thể dùng để chống máy bay, được tháo dỡ nhằm trang bị cho hệ thống phòng thủ trên đảo, còn chiếc tàu sân bay đi tiếp về xưởng tàu hải quân Bremerton để sửa chữa triệt để các hư hỏng và lắp các khẩu đội phòng không hiện đại.

Saratoga rời vịnh Puget Sound ngày 22 tháng 5 để đi đến San Diego. Nó đến đó ngày 25 tháng 5, và nó đang huấn luyện các phi đội khi tin tức tình báo cho biết về dự định tấn công đảo Midway của quân Nhật. Do nhu cầu phải nhận thêm máy bay và tiếp liệu cũng như tập hợp lực lượng tàu hộ tống, chiếc tàu sân bay không thể khởi hành trước ngày 1 tháng 6 và đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 6 sau khi Trận chiến Midway đã kết thúc. Nó rời Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 6 sau khi tiếp nhiên liệu, và đến ngày 11 tháng 6, nó chuyển giao 34 máy bay cho chiếc Hornet và chiếc Enterprise để bổ sung những tổn thất trong chiến đấu của các phi đoàn. Ba chiếc tàu sân bay sau đó chuyển hướng lên phía Bắc để đối phó các hoạt động của quân Nhật tại quần đảo Aleut, nhưng nhiệm vụ bị hủy bỏ và Saratoga trở về Trân Châu Cảng vào ngày 13 tháng 6.

Từ ngày 22 đến ngày 29 tháng 6, Saratoga chuyên chở các máy bay của Thủy quân Lục chiến và Bộ binh đến cứ điển trên đảo Midway. Ngày 7 tháng 7, nó di chuyển về hướng Tây Nam Thái Bình Dương, và từ ngày 28 đến ngày 30 tháng 7, Saratoga hỗ trợ trên không cho việc tập dượt đổ bộ trên quần đảo Fiji nhằm chuẩn bị cho việc đổ bộ lên đảo Guadalcanal. Nó là kỳ hạm của Chuẩn Đô Đốc F. J. Fletcher, và mở màn Trận đánh Guadalcanal vào sáng sớm ngày 7 tháng 8 khi nó tung ra những máy bay của nó vào trận đánh, và tiếp tục hỗ trợ trên không cho cuộc đổ bộ trong hai ngày tiếp theo. Trong ngày đầu tiên, những cuộc không kích của Nhật bị đẩy lui trước khi đến được các tàu sân bay, nhưng vì suy đoán có những cuộc không kích tiếp theo, lực lượng của tàu sân bay được rút lui về một điểm hẹn tiếp nhiên liệu vào trưa ngày 8 tháng 8. Vì lý do đó, nó ở cách quá xa không thể trả đũa lại sau khi bốn tàu tuần dương Đồng Minh bị đánh chìm trong đêm đó ở Trận chiến đảo Savo. Lực lượng của tàu sân bay tiếp tục hoạt động ở phía Đông quần đảo Solomon, bảo vệ tuyến đường thủy tiếp vận đến bãi đổ bộ và chờ đợi sự phản công của lực lượng Hải quân Nhật.

Cuộc phản công trở thành hiện thực khi một lực lượng tàu vận tải Nhật bị phát hiện vào ngày 23 tháng 8, và Saratoga tung ra đợt tấn công chống lại chúng. Tuy nhiên, những chiếc máy bay không thể tìm ra đối phương, và chúng phải hạ cánh qua đêm tại Guadalcanal. Khi chúng quay trở lại tàu sáng hôm sau, có tin phát hiện thấy những tàu sân bay địch. Hai giờ sau, Saratoga tấn công và đánh chìm tàu sân bay Ryūjō. Trưa hôm đó, khi phát hiện đợt tấn công từ các tàu sân bay đối phương khác, Saratoga vội vã tung ra cuộc tấn công, phát hiện và gây hư hại tàu chở thủy phi cơ Chitose. Trong lúc đó, nhờ mây dày đặc, Saratoga không bị máy bay Nhật phát hiện, nên cuộc tấn công của chúng tập trung vào, và gây hư hại, chiếc Enterprise. Lực lượng Mỹ đánh trả ác liệt và gây suy yếu đáng kể sức mạnh không quân của Nhật đến nỗi Nhật phải cho rút lui lực lượng tàu vận tải trước khi chúng đến được Guadalcanal.

Sau khi thu hồi các máy bay của nó vào đêm 24 tháng 8, Saratoga được tiếp nhiên liệu vào ngày 25 rồi tiếp tục tuần tiễu ở phía Đông quần đảo Solomon. Một tuần sau, một tàu khu trục báo cáo nhìn thấy sóng của một ngư lôi hướng về chiếc tàu sân bay, nhưng con tàu dài gần 300 mét không thể xoay trở đủ nhanh chóng. Một phút sau, ngư lôi từ một tàu ngầm Nhật hạng B1, chiếc I-26, lao vào mạn phải tàu. Vụ nổ chỉ làm ngập một ngăn và không có tử vong, nhưng cú đụng chạm gây chập mạch gây hỏng hệ thống đẩy vận hành bằng turbo-điện của chiếc Saratoga làm nó đứng tại chỗ. Tàu tuần dương Minneapolis phải lai dắt nó khi nó chuyển hết số máy bay lên bờ. Đến chiều, kỹ sư trên chiếc Saratoga đã làm tạm hệ thống dẫn điện qua chỗ bị hỏng và nó có thể tự di chuyển ở tốc độ 10 hải lý mỗi giờ (19 km/h). Sau những sửa chữa tại Tongatabu từ ngày 6 đến ngày 12 tháng 9, Saratoga trở về Trân Châu Cảng ngày 21 tháng 9 để được sửa chữa triệt để.

1943

Saratoga khởi hành từ Trân Châu Cảng ngày 10 tháng 11 năm 1942 hướng về Fiji rồi đến Nouméa ngày 5 tháng 12 năm 1942. Trong 12 tháng tiếp sau đó nó hoạt động ở vùng phụ cận Nouméa, yểm trợ trên không cho các chiến dịch nhỏ cũng như bảo vệ các đơn vị Mỹ đóng tại phía đông quần đảo Solomons. Từ ngày 17 tháng 5 đến ngày 31 tháng 7 năm 1943, nó được tăng cường bởi tàu sân bay Anh HMS Victorious, và đến ngày 20 tháng 10, nó được tàu sân bay hạng nhẹ USS Princeton tháp tùng. Khi các đơn vị đổ bộ lên đảo Bougainville ngày 1 tháng 11, máy bay của Saratoga đã vô hiệu hóa các sân bay Nhật lân cận trên đảo Buka. Rồi đến ngày 5 tháng 11, nhận được tin báo các tàu tuần dương Nhật đang tập trung tại Rabaul để phản công các lực lượng Đồng Minh đổ bộ, Saratoga tung ra cuộc tấn công có lẽ là sáng chói nhất trong suốt cuộc chiến. Máy bay của nó đã thâm nhập qua cảng biển được phòng thủ dày đặc và loại bỏ hầu hết các tàu tuần dương Nhật ra khỏi cuộc chiến, chấm dứt mối đe dọa trên mặt biển nhắm vào Bougainville. Bản thân chiếc Saratoga vô sự và quay trở về tiếp tục không kích vào Rabaul ngày 11 tháng 11.

Saratoga và Princeton sau đó được đưa vào Đội Tàu sân bay Trợ giúp (Relief Carrier Group) để tấn công vào quần đảo Gilberts, và sau khi tấn công vào Nauru ngày 19 tháng 11, chúng hẹn gặp gỡ đội tàu vận chuyển vào ngày 23 tháng 11 đưa lực lượng đến đảo Makin và đảo san hô Tarawa. Các tàu sân bay yểm trợ trên không cho đến khi đội tàu vận chuyển đến được mục tiêu rồi tiếp tục tuần tiễu trên khu vực Tarawa. Cho đến lúc này, Saratoga đã hoạt động trên một năm mà không được sửa chữa, nên nó được tách ra khỏi hạm đội vào ngày 30 tháng 11 để quay về Mỹ. Nó được đại tu tại San Francisco từ ngày 9 tháng 12 năm 1943 đến ngày 3 tháng 1 năm 1944, và nó được nâng cấp hỏa lực phòng không lần cuối cùng, thay 36 khẩu 20 mm bằng 60 khẩu pháo 40 mm.

1944
Chiếc tàu sân bay đến Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 1, và sau một thời gian huấn luyện ngắn, nó rời Trân Châu Cảng ngày 19 tháng 1 với các tàu sân bay hạng nhẹ Langley và Princeton để hỗ trợ cho các hoạt động tại quần đảo Marshalls. Máy bay của nó tấn công Wotje và Taroa trong ba ngày từ 29 đến 31 tháng 1, rồi ném bom Engebi, đảo chính của Eniwetok, trong các ngày 3 đến ngày 6 và ngày 10 đến ngày 12 tháng 2. Máy bay tung ra những đòn tấn công cuối cùng trên hệ thống phòng ngự của quân Nhật trong ngày 16, một ngày trước cuộc đổ bộ, rồi tiếp tục hỗ trợ tấn công gần mặt đất và tuần tra chiến đấu trên không bên trên không phận đảo cho đến ngày 28 tháng 2.

Saratoga sau đó rời khỏi những chiến trường chính tại Thái Bình Dương trong vòng gần một năm, thực hiện nhiều nhiệm vụ kém ngoạn mục nhưng khá quan trọng tại nhiều nơi. Trước tiên nó giúp đỡ Hạm đội Anh tấn công tại khu vực Đông Ấn. Ngày 4 tháng 3, Saratoga rời khỏi Majuro cùng ba tàu tuần dương hộ tống, đi qua Espiritu Santo; Hobart, Tasmania; và Fremantle, Australia, để gia nhập Hạm đội Anh Viễn Đông tại Ấn Độ Dương. Nó đến điểm hẹn ngày 27 tháng 3 và gặp gỡ lực lượng Anh, bao gồm tàu sân bay HMS Illustrious, tàu chiến-tuần dương HMS Renown (là kỳ hạm của Phó Đô Đốc chỉ huy phó Hạm đội Viễn Đông), các thiết giáp hạm HMS Queen Elizabeth và HMS Valiant cùng các tàu hộ tống, và cùng đến Trincomalee, Tích Lan (Ceylon, ngày nay là Sri Lanka) ngày 31 tháng 3. Đến ngày 12 tháng 4, chiếc thiết giáp hạm Pháp Richelieu cũng đến, gia tăng thêm hương vị quốc tế cho lực lượng này, vốn cũng bao gồm các tàu chiến của Australia, New Zealand và Hà Lan. Trong hai ngày tiếp theo, các tàu sân bay tiến hành tập trận ngoài khơi, nơi mà các phi công của chiếc Saratoga cố gắng truyền đạt những kinh nghiệm của họ cho các phi công Anh.

Ngày 16 tháng 4, Hạm đội Viễn Đông, cùng chiếc Saratoga, khởi hành từ Trincomalee, và đến ngày 19, máy bay từ hai tàu sân bay tấn công cảng Sabang ở phía mũi Tây Bắc đảo Sumatra trong Chiến dịch Cockpit. Lực lượng Nhật Bản hoàn toàn bị bất ngờ bởi cuộc tấn công mới này, và nó gây nhiều thiệt hại cho các thiết bị cảng và các kho dầu, với các thiệt hại tối thiểu. Cuộc không kích tỏ ra thành công đến nỗi chiếc Saratoga hoãn lại cuộc khởi hành để tiến hành trận không kích thứ hai. Khởi hành từ Ceylon ngày 6 tháng 5, lực lượng đã tấn công vào Soerabaja trên đảo Java vào ngày 17 tháng 5 với những kết quả thành công tương tự. Saratoga tách khỏi lực lượng này ngày hôm sau, và đi diễu qua khối các tàu chiến thuộc Hạm đội Viễn Đông, nơi các tàu Đồng Minh hoan hô và chúc mừng lẫn nhau.

Saratoga trở về Bremerton, Washington ngày 10 tháng 6 năm 1944 để được đại tu. Ngày 24 tháng 9, nó đến Trân Châu Cảng và khởi sự nhiệm vụ đặc biệt huấn luyện các phi đội tiên kích bay đêm. Saratoga đã từng thử nghiệm bay đêm ngay từ năm 1931, và nhiều tàu sân bay đã buộc phải tiếp nhận những máy bay quay về tàu ban đêm trong chiến tranh, nhưng chỉ cho đến tháng 8 năm 1944 mới có một tàu sân bay hạng nhẹ, chiếc Independence, nhận được một liên đội được trang bị đặc biệt để hoạt động ban đêm. Cùng lúc đó, Đội Tàu sân bay 11, bao gồm chiếc Saratoga và chiếc Ranger, được giao nhiệm vụ tại Trân Châu Cảng để huấn luyện phi công bay đêm và phát triển học thuyết bay đêm. Saratoga tiếp tục nhiệm vụ huấn luyện quan trọng này trong gần bốn tháng, nhưng cho đến tháng 10, chỉ huy trưởng của Đội Tàu sân bay được khuyến cáo rằng "trong khi làm nhiệm vụ huấn luyện là chủ yếu, Saratoga có giá trị rất lớn trong chiến đấu và nên được giữ trong tình trạng luôn sẵn sàng cho các nhiệm vụ tác chiến." Nhiệm vụ được giao vào tháng 1 năm 1945. Những tàu sân bay hạng nhẹ như chiếc Independence cho thấy là quá nhỏ để có thể hoạt động bay đêm an toàn, và chiếc Saratoga vội vã khởi hành khỏi Trân Châu Cảng ngày 29 tháng 1 năm 1945, để thành lập một đội đặc nhiệm tiêm kích bay đêm cùng với chiếc Enterprise trong chiến dịch tấn công đảo Iwo Jima.

1945

Saratoga đến Ulithi ngày 7 tháng 2 và rời khỏi đó ba ngày sau cùng với chiếc Enterprise cùng bốn đội đặc nhiệm tàu sân bay khác. Sau khi thực tập đổ bộ cùng Thủy quân Lục chiến tại Tinian ngày 12 tháng 2, lực lượng tàu sân bay thực hiện nhiều cuộc tấn công trên các đảo Nhật Bản chính quốc trong các đêm 16 và 17 tháng 2, trước Trận Iwo Jima. Saratoga được phân công yểm hộ trên không trong khi các tàu sân bay khác tấn công các đảo Nhật Bản, nhưng trong quá trình đó các máy bay tiêm kích của nó cũng tham gia tấn công hai sân bay Nhật Bản. Lực lượng được tiếp nhiên liệu trong các ngày 18 và 19 tháng 2, rồi đến ngày 21 tháng 2, Saratoga tách ra khỏi lực lượng cùng với ba tàu khu trục hộ tống để tiến hành các phi vụ tuần tra đêm bên trên Iwo Jima và các phi vụ đêm bên trên đảo Chi-chi Jima gần đó. Tuy nhiên, khi nó đến khu vực hoạt động vào khoảng 17 giờ ngày 21, một cuộc tấn công đã xảy ra. Lợi dụng mây che phủ thấp và lực lượng hộ tống của chiếc Saratoga không đầy đủ, 6 chiếc máy bay Nhật đã ném trúng năm quả bom trong vòng ba phút. 3 chiếc máy bay trong số đó cũng đã lao thẳng vào Saratoga. Một đợt tấn công khác diễn ra lúc 19 giờ với thêm một trái bom trúng đích.

Sàn đáp phía trước của chiếc Saratoga bị hư hại nặng, mạn phải tàu bị thủng hai lỗ và đám cháy bùng phát trong kho chứa máy bay, 123 thủy thủ đoàn thiệt mạng hay mất tích và 192 người bị thương. 40 máy bay của nó đã bị phá hủy, bao gồm 31 máy bay chiến đấu Grumman F6F Hellcat và 9 máy bay ném ngư lôi Grumman TBM Avenger. Đến 20 giờ 15, đám cháy được kiểm soát và Saratoga bắt đầu nhận hạ cánh những máy bay của nó, nhưng nó được yêu cầu đi đến Eniwetok, và sau đó là quay về Bờ Tây để được sửa chữa, và nó về đến Bremerton ngày 16 tháng 3.

Ngày 22 tháng 5, Saratoga rời khỏi Puget Sound sau khi được sửa chữa toàn diện, và nó quay lại vai trò huấn luyện phi công tại Trân Châu Cảng ngày 3 tháng 6. Nó chấm dứt nhiệm vụ huấn luyện ngày 6 tháng 9 sau khi Nhật Bản đầu hàng, và rời khỏi Hawaii ngày 9 tháng 9, vận chuyển 3.712 cựu quân nhân hải quân quay về Mỹ trong khuôn khổ Chiến dịch Magic Carpet (Chiếc thảm thần). Kết thúc chiến dịch "Magic Carpet", Saratoga đã đưa về nhà 29.204 cựu quân nhân khu vực Thái Bình Dương, nhiều hơn bất kỳ chiếc tàu nào khác. Vào lúc đó, nó cũng giữ kỷ lục về số máy bay hạ cánh trên tàu sân bay lớn nhất, với tổng số 98.549 lần hạ cánh trong 17 năm phục vụ.

Kết thúc phục vụ

Với sự có mặt với số lượng lớn những tàu sân bay thuộc lớp Essex, Saratoga trở nên dư thừa đối với nhu cầu sau chiến tranh, nên nó được dùng làm mục tiêu trong Chiến dịch Crossroads tại đảo san hô Bikini nhằm thử nghiệm hậu quả của vụ nổ sinh ra từ bom nguyên tử ảnh hưởng đến tàu chiến hải quân. Nó đã sống sót được sau thử nghiệm thứ nhất (Thử nghiệm ABLE), một vụ nổ hạt nhân trên không ngày 1 tháng 7 năm 1946, với những hư hại nhẹ. Tuy nhiên, nó bị hư hại tới mức không sửa chữa được trong cuộc thử nghiệm thứ hai (Thử nghiệm BAKER) ngày 25 tháng 7, một vụ nổ sâu dưới nước 30 m bên dưới tàu đổ bộ LSM-60 cách xa chiếc tàu sân bay khoảng 500 m. Những nỗ lực ứng cứu chiếc tàu bị ngăn chặn do sự nhiễm phóng xạ quá cao, và bảy giờ rưỡi sau vụ nổ, ống khói nổi tiếng của nó đổ sụp dọc theo sàn tàu, và chiếc Saratoga chìm xuống dưới lòng vịnh đảo san hô. Nó được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân ngày 15 tháng 8 năm 1946.

Saratoga đã nhận được bảy Ngôi sao Chiến đấu vì những thành tích trong Thế Chiến II.

Những năm gần đây, vị trí đắm tàu, mà phần nhô cao lên nhất chỉ cách mặt nước 12 m (40 ft), trở thành một địa điểm bơi lặn, một trong hai địa điểm đắm tàu sân bay duy nhất trên thế giới (nơi kia là của chiếc USS Oriskany tại Vịnh Mexico) có thể đến được cho các tay bơi lặn nghiệp dư.

Văn hóa đại chúng
Phim Hell Divers năm 1931 do Wallace Berry và một diễn viên trẻ Clark Gable đóng nói về một đôi phi công ganh đua nhau trên chiếc ‘‘Saratoga’’, trong phim có nhiều cảnh quay về hoạt động thực trên chiếc tàu.

Phần thưởng

Xem thêm
 USS Saratoga về những chiếc tàu khác cùng tên của Hải quân Mỹ
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu sân bay Hải quân Hoa Kỳ
 Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 USS Trang chính của Hiệp hội Saratoga
 Các hình ảnh của Hải quân Mỹ về chiếc Saratoga (CV-3)
 Hình ảnh chiếc Saratoga đang được cấu trúc như là tàu chiến-tuần dương

Tàu sân bay
Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II


title: Thực phẩm thiết yếu

text:
Thực phẩm thiết yếu hay thực phẩm cơ bản là các loại lương thực, thực phẩm (chủ yếu là lương thực) được con người dùng làm thức ăn thường xuyên và với số lượng lớn, mang tính ổn định, lâu dài và bản thân các loại thực phẩm này cấu tạo thành một thành phần không thể thiếu của chế độ ăn uống và là các món chính trong bữa ăn hàng ngày. Đây là một trong những mặt hàng nhu yếu phẩm của xã hội, cũng như những mặt hàng có tầm quan trọng, chiến lược trong nền kinh tế của các quốc gia và cũng là những mặt hàng dễ tăng giá và có tác động rất lớn đến đời sống con người.

Đặc điểm
Những loại thực phẩm thiết yếu này cung cấp một tỷ lệ cao năng lượng và dinh dưỡng đáp ứng nhu cầu hàng ngày của con người cũng nhưng các loài gia súc, gia cầm, vật nuôi. Hầu hết con người tồn tại dựa trên một chế độ ăn uống có một hoặc nhiều thực phẩm thiết yếu. Thực phẩm thiết yếu có thể thay đổi theo quan điểm tùy nơi nhưng là loại thực phẩm có sẵn, cung cấp một hoặc nhiều các dưỡng chất cần thiết cho sự sống còn và sức khỏe của con người là: carbohydrate, protein, và chất béo.

Các thực phẩm thiết yếu có thể kể đến là ngũ cốc, củ, đậu, hoặc hạt... là các loại lương thực chủ yếu của một xã hội cụ thể có thể được tiêu thụ thường xuyên mỗi ngày, hoặc mỗi bữa ăn. Nhiều nền văn minh sớm gắn với văn minh nông nghiệp và lương thực là chủ yếu bởi vì ngoài việc cung cấp cần thiết dinh dưỡng, các loại lượng thực thường có thể được lưu trữ trong một thời gian dài. Mặc dù bổ dưỡng nhưng thực phẩm thiết yếu thường không tự cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng vì vậy cần phải được bổ sung vào chế độ ăn uống các thực phẩm khác như rau, thịt, cá....để tránh suy dinh dưỡng hoặc thiếu vitamin.

Một số loại

Đến nay, hầu hết các loại thực phẩm cơ bản chủ yếu xuất phát từ các loại ngũ cốc như lúa, lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen, ngô cùng các loại củ giàu tinh bột và các loại rau như: khoai tây, khoai lang, khoai môn, sắn.

Các thực phẩm khác bao gồm các loại đậu khô, cao lương, và các loại trái cây như chuối, Táo tây cũng là loại trái cây có độ phổ biến... Thực phẩm thiết yếu cũng có thể thêm các loại tùy thuộc vào khu vực địa lý, sinh thái như rau dền, rau máu, dầu ô liu, dầu dừa và đường.

Gạo là mặt hàng thực phẩm thiết yếu phổ biến nhất chủ yếu sử dụng để nấu chín thành cơm cung cấp thực đơn phổ biến cho toàn cầu, nhất là các nước ở châu Á. Còn lại hầu hết các loại ngũ cốc khác được xay thành các loại bột như bột mì hoặc bột lúa mì được sử dụng để làm cho bánh mì, mì hoặc mì ống đặc biệt phổ biến ở các nước châu Âu, châu Phi. Bắp phổ biến ở châu Mỹ và có hình thức bột bắp. Các loại rau củ nghiền có thể được sử dụng để bổ sung vào các món ăn như cháo, súp.... (đặc biệt là đậu xanh) và các loại rau củ giàu tinh bột cũng có thể được thực hiện thành bột.

Ngày nay, các mặt hàng thực phẩm thiết yếu có chủng loại ngày càng rộng hơn như bao gồm các mặt hàng chủ yếu như thịt heo, thịt gia cầm, gia súc, thủy hải sản. Trong các loại thịt thì thịt heo là phổ biến nhất, kế đến là thịt gà và thịt bò.

Tham khảo

 United Nations Food and Agriculture Organization: Agriculture and Consumer Protection. "Dimensions of Need - Staple foods: What do people eat?"
 United Nations Food and Agriculture Organization: Agriculture and Consumer Protection. "Rice and Human Nutrition".

Chú thích

Thực phẩm


title: Serrata procera

text:
Serrata procera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Serrata


title: Bơi tại Thế vận hội Mùa hè 2008

text:
Giải bơi tại Thế vận hội Mùa hè 2008 diễn ra từ ngày 9 đến ngày 21 tháng 8 năm 2008 tại Trung tâm Thể thao dưới nước Quốc gia Bắc Kinh.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Nam

Nữ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn bơi

2008
Bơi


title: Lãnh thổ Bắc Úc

text:
Lãnh thổ Bắc Úc (Northern Territory, viết tắt NT) là một vùng lãnh thổ liên bang của Úc, bao phủ phần lớn vùng trung tâm lục địa Úc cũng như các khu vực phía bắc. Nó giáp với Tây Úc về phía tây, phía nam giáp Nam Úc, phía đông giáp Queensland. Phía bắc là Biển Timor, Biển Arafura và Vịnh Carpentaria. Tuy có diện tích hơn , lớn thứ 3 Úc, dân cư trong vùng lãnh thổ rất thưa thớt. Với dân số 245.869 (2019), đây là vùng có dân số thấp nhất Úc, chưa bằng một nửa Tasmania.

Lịch sử Lãnh thổ Bắc Úc bắt đầu từ hơn 40.000 trước, khi những người thổ dân đến đây. Họ đã tiếp xúc với người Makassar để trao đổi mua bán hải sâm từ ít nhất thế kỷ 18. Người châu Âu trông thấy bờ biển lãnh thổ Bắc Úc lần đầu tiên vào thế kỷ 17. Sau đó, người Anh đã cố gắng tìm cách định cư tại vùng duyên hải này. Sau ba lần thất bại (1824–1828, 1838–1849, và 1864–66), họ đã thành công năm 1869 khi thành lập nên Darwin. Ngày nay, nền kinh tế chủ yếu dựa vào du lịch, đặc biệt là nhờ vườn quốc gia Kakadu ở Top End và vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta ở trung Úc, và khai mỏ.

Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Darwin. Dân cư không tập trung ở vùng duyên hải mà rải rác dọc theo xa lộ Stuart. Những điểm dân cư lớn khác ngoài Darwin là Palmerston, Alice Springs, Katherine, Nhulunbuy, và Tennant Creek.

Chú thích

Liên kết ngoài

Úc
Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc


title: Quận Sac, Iowa

text:
Quận Sac là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Sac City. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Plebeia manantlensis

text:
Plebeia manantlensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ayala mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Plebeia
Động vật được mô tả năm 1999


title: Monts-en-Bessin

text:
Monts-en-Bessin là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Monts-en-Bessin sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Athous giustoi

text:
Athous giustoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Duvy

text:
Duvy là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 69 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Ceyrat

text:
Ceyrat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 428 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Neuflieux

text:
Neuflieux  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Psylliodes littoralis

text:
Psylliodes littoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Achy, Oise

text:
Achy  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 91 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: 2137 Priscilla

text:
2137 Priscilla (1936 QZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 8 năm 1936 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2137 Priscilla

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1936


title: Sandra Corveloni

text:
Sandra Corveloni sinh năm 1965 tại thành phố São Paulo, là một nữ diễn viên kịch và điện ảnh người Brasil.

Sinh và lớn lên tại São Paulo, Corveloni học và tốt nghiệp môn nghệ thuật diễn xuất ở trường Pontifícia Universidade Católica de São Paulo (PUC-SP), một trong các trường đại học tư lớn nhất và có uy tín nhất ở Brasil.

Năm 2008, chị đoạt giải cho nữ diễn viên xuất sắc nhất (Liên hoan phim Cannes) tại Liên hoan phim Cannes 2008 cho vai diễn trong phim Linha de Passe. Đây là vai diễn đầu tiên của chị trong một phim dài.

Do bị sẩy thai, chị đã không thể tới dự buổi lễ trao giải ở Liên hoan phim Cannes 2008.

Danh mục phim (không đầy đủ)
Tên đạo diễn trong ngoặc đơn.
 1994 - Amor! (phim ngắn) (José Roberto Torero)
 1996 - Flores Ímpares (phim ngắn) (Sung Sfai)
 2008 - Linha de Passe (Walter Salles & Daniela Thomas)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1965
Nữ diễn viên điện ảnh Brasil
Nữ diễn viên sân khấu Brasil
Người thành phố São Paulo
Nhân vật còn sống


title: (11630) 1996 VY38

text:
{{DISPLAYTITLE:(11630) 1996 VY38}}

(11630) 1996 VY38 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 7 tháng 11 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Werauhia rugosa

text:
Werauhia rugosa là một loài thuộc chi Werauhia. Đây là loài đặc hữu của Costa Rica.

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009

Thực vật Costa Rica
ru
Thực vật đặc hữu Costa Rica


title: 26858 Misterrogers

text:
26858 Misterrogers () là một tiểu hành tinh vành đai chính, được đặt theo tên chương trình truyền hình trẻ em Fred Rogers.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 26858 Misterrogers

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Demotispa biplagiata

text:
Demotispa biplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Demotispa


title: Châteauneuf, Loire

text:
Châteauneuf là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Bộ Long đởm

text:
Bộ Long đởm (danh pháp khoa học: Gentianales), tên gọi đã lỗi thời là bộ Hoa vặn (Contortae), là một bộ thực vật có hoa, bao gồm trong nó nhóm các loài có cùng một nguồn gốc đơn nhất của thực vật hai lá mầm có hoa cánh hợp, thuộc nhánh Cúc (Asterids). Các họ điển hình của các hệ thống phân loại gần đây được đưa ra ở bên phải. Các loài cây trong bộ khá đa dạng, lá thường mọc đối. Mạch gỗ với bản ngăn đơn. Hoa đều, tràng tiền khai hoa vặn, hoa thích nghi với lối thụ phấn nhờ sâu bọ.

Theo hệ thống phân loại Cronquist đã lỗi thời thì các họ như Saccifoliaceae, Retziaceae và họ Bông tai (Asclepiadaceae), nay là một phần của họ La bố ma, cũng được đưa vào đây. Cũng trong hệ thống này thì họ Thiến thảo (Rubiaceae) đã được đặt vào một bộ riêng còn họ Hoàng đằng (Gelsemiaceae) là một phần của họ Mã tiền (Loganiaceae).

Theo APG II bộ này chứa 5 họ, 1.118 chi và 16.637 loài và đã xuất hiện cách đây khoảng 89-83 triệu năm trước.

Phát sinh chủng loài
Struwe và ctv. (1995) cho rằng họ Loganiaceae, thậm chí ngay cả khi được định nghĩa hẹp, là cực kỳ cận ngành, với các nhánh bao gồm khoảng 1.300 chi và 15.500 loài (các họ Rubiaceae, Gentianaceae, Apocynaceae + Asclepiadaceae) xuất hiện từ trong họ này; chúng cũng phân định các họ một cách tương ứng. B. Bremer (1996), Potgeiter và ctv (2000), Backlund và ctv. (2000) lại cho rằng có mối quan hệ khác hẳn - họ Rubiaceae là chị em với Loganiaceae, Gentianaceae, Gelsemiaceae và Apocynaceae và quan hệ giữa 4 họ sau là không rõ ràng. M. Endress và ctv. (1996) lại tìm thấy mối quan hệ Gelsemiaciaceae [[Strychnaceae + Geniostomaceae - hỗ trợ tốt] Apocynaceae], và điều này cũng được hỗ trợ trong các phân tích của B. Bremer và Struwe (1992). Trong các phân tích khác, như trong cây phát sinh dưới đây, có sự hỗ trợ yếu cho mối quan hệ giữa Gelsemiaceae và Apocynaceae (Backlund et al. 2000; Jiao & Li 2007; B. Bremer 1999; Rova et al. 2002), trong khi Soltis et al. (2011: lấy mẫu) phát hiện một vài hỗ trợ cho cặp chị em [Gentianaceae + Apocynaceae].

Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài của bộ Long đởm với các bộ khác trong nhánh Cúc như sau:

Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Long đởm như sau:

Phân loại
 Apocynaceae (họ La bố ma): 415 chi, 4.555 loài.
 Gelsemiaceae (họ Hoàng đằng): 2 chi, 11 loài.
 Gentianaceae (họ Long đởm): 87 chi, khoảng 1.655 loài.
 Loganiaceae (họ Mã tiền): 13 chi, 420 loài.
 Rubiaceae (họ Thiến thảo): 611 chi, 13.150 loài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Struwe L., V. A. Albert và B. Bremer 1994. Mô tả theo nhánh và sự phân loại theo họ của bộ Long đởm. Cladistics 10: 175–205.
 Backlund Maria, Bengt Oxelman và Birgitta Bremer 2000. Quan hệ phát sinh loài trong Bộ Long đởm (Gentianales) dựa trên các chuỗi NDHF và RBCL, với dẫn chiếu cụ thể tới họ Mã tiền (Loganiaceae). American Journal of Botany''. 87:1029-1043. nội dung


title: Crassispira chacei

text:
Crassispira chacei là một loài marine động vật chân bụng trong họ Turridae. It has a stout, brownish shell và resembles Crassispira turricula.

Chú thích

Tham khảo

Crassispira
Động vật được mô tả năm 1951


title: Smerinthulus diehli

text:
Smerinthulus diehli là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Thái Lan, Malaysia và Indonesia (Sumatra và Borneo).
Nó giống với Degmaptera olivacea nhưng cánh dưới hồng hơi và các dải trắng mác trên cánh trước.

Chú thích

Tham khảo

Smerinthulus


title: Cardiophorus nevadensis

text:
Cardiophorus nevadensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Fabas, Tarn-et-Garonne

text:
Fabas là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Alfarrasí

text:
Alfarrasí là một đô thị ở comarca Vall d'Albaida cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 6,38 km², dân số thời điểm năm 2006 là 204 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valencia
Vall d'Albaida
Khu dân cư ở tỉnh Valencia


title: Polikarpov I-153

text:
Polikarpov I-153 Chaika (tiếng Nga: Чайка, "hải âu") là một máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Liên Xô trong thập niên 1930.

Phát triển
Polikarpov I-15 là một thiết kế không phổ biến với Không quân Xô viết (VVS). Thiết kế kiểu cánh "mòng biển" khiến độ ổn định theo chiều dọc kém và tầm nhìn hạn chế, máy bay có chất lượng chế tạo tồi, và vận tốc tối đa của nó kém hơn loại Polikarpov I-16 một tầng cánh. Và do đó, I-15 bị rút khỏi sản xuất vào năm 1935. Năm 1936, một lô những chiếc I-15 được gửi cho lực lượng quân đội Cộng hòa trong Nội chiến Tây Ban Nha. Máy bay đã thể hiện đủ tốt để khiến VVS xem xét lại quan niệm về những máy bay tiêm kích hai tầng cánh và Polikarpov được lệnh chế tạo thêm một phiên bản cải tiến dựa vào kinh nghiệm chiến đấu.

Trong khi phiên bản I-15bis bình thường được đưa vào sản xuất, OKB đã làm việc với một phiên bản tiên tiến hơn, trang bị với súng máy đời mới ShKAS, động cơ Shvetsov M-62, và bộ bánh đáp có thể co rút được (đây là một trong những dự án đầu tiên mà Artem Mikoyan, tổng công trình sư nổi tiếng của phòng thiết kế MiG trong tương lai đã tham gia tích cực). Tên gọi cho máy bay tiêm kích mới được đề xuất là I-153 (nghĩa đen là I-15, phiên bản thứ 3) được trình bay vào năm 1937. Nguyên mẫu đầu tiên được trang bị động cơ Shvetsov M-25 hoàn thành vào tháng 8-1938. Nó đã thất bại trong các cuộc thử nghiệm ở nhà máy do nhiều nhược điểm, sau đó phần lớn những nhược điểm này được sửa chữa trong nguyên mẫu thứ hai và máy bay bắt đầu được sản xuất đồng thời với những thử nghiệm và phát triển đang diễn ra. Trong các cuộc bay thử, I-153 (M-25) đạt được vận tốc cực đại là 424 km/h (265 mph), trần bay là 8.700 m (28.500 ft), cần 6.4 phút để bay cao 5.000 m (16.400 ft). Những thông số này đã gây thất vọng cho tất cả những người tham gia vào dự án, nhưng Polikarpov đã đặt niềm hy vọng lớn vào động cơ mới là Shvetsov M-62.

Chiếc I-153 (M-62) được chuyển giao vào ngày 16 tháng 6-1939. Vận tốc cực đại tăng lên 442 km/h (275 mph) với trần bay là 9.800 m (32.150 ft). Những thông số này còn thấp so với vận tốc cực đại theo thiết kế là 462 km/h (287 mph). Ngoài ra, một trong số máy bay sản xuất đã bị vỡ vụn khi lao xuống với vận tốc 500 km/h (310 mph), bộc lộ một cấu trúc khung yếu. Kết hợp với những khiếm khuyết khác đã bộc lộ trong những cuộc thử nghiệm và tầm nhìn rất kém do thiết kế cánh kiểu "mòng biển", máy bay đã thất bại trong các cuộc nghiệm thu cấp nhà nước. Trong khi nhiều cải tiến được đề xướng, tuy nhiên chúng lại không tỏ ra hữu ích. Thất vọng với mẫu máy bay, Polikarpov đã liều lĩnh cải tiến hiệu suất máy bay, ông đã thử nghiệm hai chiếc I-153 với động cơ Shvetsov M-63 1.100 hp (820 kW). Tuy nhiên, những kết quả đạt được lại rất thất vọng và đó đã trở thành những khó khăn hiển nhiên mà khung máy bay hai tầng cánh gặp phải khi bay với vận tốc cao.

Một trong những đặc trưng hiếm khi được đề cập của I-153 là hiệu suất yếu kém của nó khi bay bay bổ nhào quay. Trong khi Polikarpov I-16 lấy lại được trạng thái khi bổ nhào quay rất dễ dàng. Tương phản với I-16, I-153 rất khó thực hiện động tác này, một lần nó đã bị mất điều khiển khi bay kiểu này, khả năng khôi phục trạng thái cũ khó khăn tại vị trí đặc biệt, tại đó việc bay tròn có chủ đích bị cấm trong một số thời điểm. Một thủ tục khôi phục trạng thái sau khi bổ nhào quay đã được phát triển, nhưng trong khi có hiệu quả, nó yêu cầu cần có sự tính toán về thời gian và động tác phải nhịp nhàng.

Đến khi kết thúc việc sản xuất vào năm 1941, tổng công đã có 3.437 chiếc I-153 được chế tạo.

Lịch sử hoạt động
I-153 tham chiến lần đầu vào năm 1939 trong Trận Khalkhin Gol giữa Liên Xô-Nhật Bản tại Mông Cổ. Máy bay tiêm kích Kiểu 97 (Nakajima Ki-27) của Nhật đã chứng minh mình là một đối thủ đáng ghờm cho I-15bis và I-16, nhưng chỉ ngang bằng với I-153 do nó có độ cơ động cố hữu vốn có của các máy bay hai tầng cánh trong khi hiệu suất được cải tiến. Trong khi toàn bộ hiệu suất của I-153 tỏ ra ổn định, thì một số vấn đề quan trọng đã bộc lộ. Khó khăn nhất là vật liệu ngăn cách giữa thùng nhiên liệu phía trước buồng lái và phi công. Kết hợp với lực kéo mạnh đi xuyên qua những bánh xe dưới phi công, thùng nhiên liệu một khi cháy sẽ nhanh chóng phá hủy buồng lái giết chết phi công. Thêm vào nữa, động cơ M-62 có tuổi thọ sử dụng thấp khoảng 60-80 giờ do những hỏng hóc ở hai bộ phận bơm tăng nạp.

Cuộc thanh trừng vĩ đại của Stalin diễn ra vào thập niên 1930 đã dẫn đến một loạt những nhà khoa học lớn của Liên Xô phải chịu án tù khổ sai, trong đó có các công trình sư thiết kế máy bay, dẫn đến thiếu hụt những máy bay hiện đại trong lực lượng không quân Xô viết (VVS) khi bắt đầu Chiến tranh Thế giới II. Dù những máy bay tiêm kích đời mới như Yak-1 và LaGG-3 đang được sản xuất, vào 22 tháng 6-1941, thời điểm quân Đức tấn công Liên Xô, phần lớn trang bị máy bay của VVS là những máy bay lỗi thời được thiết kế trong thập niên 1930, bao gồm một lượng lớn I-153. Ngay cả vào cuối năm 1942, đã có những nỗ lực để phục hồi sản xuất I-153 và I-16 để lấp đầy sự thiếu hụt những máy bay tiêm kích.

Polikarpov I-153 chưa bao giờ phục vụ trong bất kỳ đơn vị Không quân Tây Ban Nha nào trong hoặc sau cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Hai phương án trước đó của I-153 là I-15 và I-15bis đã phục vụ trong Không quân lực lượng Cộng hòa trong thời gian xung đột và sau đó bị chiếm, cả hai kiểu này đều được sử dụng bởi Fuerzas Aereas đến tận những năm 1950.

Các phiên bản

Khi những nỗ lực để cải tiến hiệu suất tỏ ra không mấy kết quả, Polikarpov đã có thành công nào đó trong việc nâng cấp vũ khí trang bị. I-153 trong quá trình thử nghiệm trang bị hai khẩu súng máy 12.7 mm TKB-150 (sau này có tên gọi Berezin BS), và khoảng 150 máy bay được chế tạo với một khẩu TKB-150 ở thân máy bay và hai khẩu ShKAS ở cánh (khẩu TKB-150 được sử dụng vì thiếu vũ khí trong khi I-153 lại dùng chung vũ khí với I-16 Kiểu 29). Vào cuối giai đoạn sản xuất, khoảng 400 máy bay được cải tiến với những mẫu kim loại dưới cánh để mang tên lửa RS-82 không điều khiển. Các phiên bản bao gồm:

 I-153BS - Phiên bản này trang bị 4 khẩu súng máy 12.7-mm (0.5-inch) Berezin BS, thay cho loại ShKAS.
 I-153DM - Phiên bản cơ sở thí nghiệm, I-153DM bay với động cơ phản lực đốt dầu dưới cánh. Động cơ DM-2 tăng tốc độ tối đa thêm 30 km/h (19 mph) trong khi động cơ mạnh hơn như DM-4 tăng thêm 50 km/h (30 mph). Tổng cộng có 74 chuyển bay được thực hiện.
 'I-153GK hay (I-153V) - Phiên bản bay trên độ cao lớn với buồng lái điều áp, không được sản xuất.
 I-153P - Phiên bản trang bị hai pháo 20 mm ShVAK, tăng thêm hỏa lực do tăng thêm trọng lượng.
 I-153Sh và USh - Phiên bản cường kích với súng máy ShKAS và 2.5 kg (5.5 lb) bom.
 I-153TKGK - Phiên bản bay trên độ cao lớn với một động cơ tăng nạp và buồng lái điều áp, vận tốc cực đại đạt 482 km/h (300 mph) trên 10.300 m (33.785 ft), 26 chiếc được chế tạo để phòng không.
 I-153UD - Toàn bộ thân máy bay làm bằng gỗ, không như cấu trúc trước đây là bọc thép ngoài, khung làm bằng gỗ, phiên bản này được chế tạo để tiết kiệm kim loại, không được sản xuất.
 50 chiếc I-153 được trang bị với thùng dầu lớn và những thùng dầu phụ dưới cánh tăng gấp đôi bán kính chiến đầu. Phần lớn phiên bản này được sử dụng bởi Hải quân Xô viết.
 I-190 - Phiên bản thí nghiệm trang bị động cơ pistong 1.100-hp (820-kW) M-88V.

Những chiếc còn lại
Vào đầu thập niên 1990, phi công và doanh nhân người New Zealand là Tim (sau này là Sir Tim) Wallis đã tổ chức phục hồi 3 chiếc I-153 và 6 chiếc I-16 để chúng có thể bay được, dự án này hoàn thành vào năm 1999, sau đó một chiếc I-153 đã được chuyển tới New Zealand. Sau một lần xuất hiện biểu diễn quốc tế ngoạn mục tại triển lãm hàng không Warbirds over Wanaka 1998 với I-16 và năm 2000 với I-153, một số máy bay đã được bán ra trên thế giới, cho tổ chức Commemorative Air Force tại Hoa Kỳ, Jerry Yagen tại Virginia, và một chiếc I-16 cho Tây Ban Nha. Một số chiếc I-16 và I-153 tiếp tục để ở Wanaka đợi bán, dù một chiếc trong số đó sẽ được giữ lại.

Các quốc gia sử dụng

Không quân Trung Hoa Dân Quốc

Không quân Phần Lan sử dụng 22 chiếc chiếm được, 11 chiếc được mua từ Đức.

Luftwaffe sử dụng máy bay chiếm được.

Không quân Xô viết
Không quân Hải quân

Thông số kỹ thuật (I-153 (M-62))

Đặc điểm riêng
 Phi đoàn: 1Chiều dài: 6.18 m (20 ft 3 in)Sải cánh:Cánh trên: 10.0 m (32 ft 10 in)Cánh dưới: 7.5 m (24 ft 7 in)Chiều cao: 3.0 m (9 ft 10 in)Diện tích cánh: 22.1 m² (237.8 ft²)Trọng lượng rỗng: 1.348 kg (2.966 lb)Trọng lượng cất cánh: 1.765 kg (3.883 lb)Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.859 kg (4.090 lb)Động cơ: 1× Shvetsov M-62, 597 kW (800 hp)
Hiệu suất bayVận tốc cực đại: 426 km/h (265 mph)Tầm bay: 740 km (460 mi)Trần bay: 11.000 m (36.080 ft)Vận tốc lên cao: 15 m/s (2.985 ft/min)Lực nâng của cánh: 80 kg/m² (16 lb/ft²)Lực đẩy/trọng lượng': 0.34 kW/kg (0.21 hp/lb)
Vũ khí
4x súng máy 7.62 mm ShKAS, 2.500 viên đạn

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Abanshin, Michael E. and Gut, Nina. Fighting Polikarpov, Eagles of the East No. 2. Lynnwood, WA: Aviation International, 1994. ISBN 1-884909-01-9.
 Gordon, Yefim and Dexter, Keith. Polikarpov's Biplane Fighters (Red Star, vol.6). Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing, 2002. ISBN 1-85780-141-5.
 Gordon, Yefim and Khazanov, Dmitri. Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Volume One: Single-Engined Fighters. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing Ltd., 1998. ISBN 1-85780-083-4.
 Green, William. "End of an Era... Polikarpov's Chaika." AIR Enthusiast Volume 1, Number 1, June 1971. Bromley, Kent, UK: Pilot Press Ltd., 1971.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1961 (seventh impression 1973). ISBN 0-356-01447-9.
 Green, William and Swanborough, Gordon. WW2 Aircraft Fact Files: Soviet Air Force Fighters, Part 2. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1978. ISBN 0-354-01088-3.
 Kopenhagen, W., ed. Das große Flugzeug-Typenbuch (in German). Stuggart, Germany: Transpress, 1987. ISBN 3-344-00162-0.
 Léonard, Herbert. Les avions de chasse Polikarpov (bằng tiếng Pháp). Rennes, France: Editions Ouest-France, 1981. ISBN 2-85882-322-7.
 Léonard, Herbert. Les chasseurs Polikarpov (bằng tiếng Pháp). Clichy, France: Éditions Larivière, 2004. ISBN 2-914205-07-4.
 Maslov, Mikhail A. Polikarpov I-153 (Wydawnictwo Militaria 222) (in Polish). Warsawa, Poland: Wydawnictwo Militaria, 2005. ISBN 83-7219-222-7.
 Stapfer, Hans-Heiri. Polikarpov Fighters in Action, Part 1 (Aircraft in Action number 157)''. Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1995. ISBN 0-89747-343-4.

Liên kết ngoài

 Photos and article on restored I-153 in New Zealand

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
Polikarpov I-15

Máy bay có tính năng tương đương
Avia B-534
Fiat CR.32
Fiat CR.42
Gloster Gladiator
Grumman F3F
Heinkel He 51

Máy bay Polikarpov
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930
Máy bay cường kích Liên Xô 1930–1939
Máy bay cường kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Tati

text:
Tati là một thị trấn thống kê (census town) của quận Ranchi thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tati có dân số 10.496 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Tati có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Tati, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Bruchidius anusurindrii

text:
Bruchidius anusurindrii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Hayden miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Volutomitra ziczac

text:
Volutomitra ziczac là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutomitridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volutomitra
Động vật được mô tả năm 2004


title: Proaza

text:
Proaza là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.

Giáo khu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Federación Asturiana de Concejos
Concejo de Proaza, informacion de turismo

Đô thị ở Asturias


title: Carmenta wellerae

text:
Carmenta wellerae là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được miêu tả bởi Duckworth và Eichlin năm 1976. Nó được tìm thấy ở miền nam Arizona và miền bắc México. The habitat consists of mountains và foothills.

Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Carmenta


title: .tc

text:
.tc là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Quần đảo Turks và Caicos.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.tc whois information
 .tc domain registration website
 Smartdots free.tc third-level domains
 biz.tc free subdomains

T c
T c

sv:Toppdomän#T


title: Austrolimnophila pallidistyla

text:
Austrolimnophila pallidistyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ingerana tasanae

text:
Ingerana tasanae (tên tiếng Anh: Smith's Wrinkled Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Thái Lan và có thể cả Myanma.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Chuaynkern, Y., Khonsue, W. & Eamkamon, T. 2004. Ingerana tasanae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Ingerana
Động vật lưỡng cư Thái Lan
Động vật đặc hữu Thái Lan


title: Denticolloides fulvus

text:
Denticolloides fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Denticolloides


title: Nomada sexfasciata

text:
Nomada sexfasciata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Panzer mô tả khoa học năm 1799.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1799


title: Bornstedt, Börde

text:
Bornstedt là một đô thị thuộc huyện Börde, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Giải thuật Bresenham vẽ đoạn thẳng

text:
Giải thuật vẽ đoạn thẳng của Bresenham  (tiếng Anh: Bresenham's line algorithm) là giải thuật xác định các điểm raster hai chiều cần vẽ để nhận được xấp xỉ gần đúng của đoạn thẳng có hai đầu mút là 2 điểm cho trước. Đây là một trong những thuật toán cổ nhất trong đồ họa máy tính. Thuật toán này được Jack E. Bresenham thiết kế vào năm 1962 tại công ty IBM. Thuật toán được sử dụng rộng rãi, đặc biệt để vẽ đoạn thẳng trên màn hình máy tính. Nó chỉ sử dụng các lệnh cộng trừ số học và lệnh trên pixel, có chi phí rẻ và phù hợp với kiến trúc sơ khai của máy tính. Đây là một trong những giải thuật đồ họa máy tính phát triển sớm nhất. Sự mở rộng của giải thuật này là giải thuật vẽ các đường cong bậc 2.

Mặc dù các giải thuật khác như giải thuật Xiaolin Wu cũng thường được sử dụng trong đồ họa máy tính hiện đại vì có tính năng khử răng cưa (tiếng Anh: antialiasing), nhưng tốc độ và sự đơn giản của giải thuật Bresenham cho thấy nó vẫn còn quan trọng. Giải thuật được tích hợp lên phần cứng như plotter hay lên chip đồ họa của những card đồ họa hiện đại. Nó cũng được tìm thấy trong nhiều phần mềm thư viện đồ họa. Bởi vì giải thuật cực kì đơn giản, nên nó thường được thực hiện cả trong firmware lẫn trong phần cứng của card đồ họa hiện đại.

Ngày nay nhãn hiệu "Bresenham" được dùng cho cả họ giải thuật biến đổi hoặc mở rộng giải thuật Bresenham nguyên thủy. Xin hãy xem thêm phần tham khảo bên dưới.

Giải thuật Bresenham

Đoạn thẳng được vẽ giữa hai điểm (x0,y0) và (x1,y1), trong đó x0, x1 là các tọa độ cột, còn y0,y1 là các tọa độ hàng, số thứ tự của chúng tăng dần từ trái sang phải và từ trên xuống dưới.

Giải thuật ban đầu sẽ được trình bày chỉ cho trường hợp góc phần tám, trong đó đoạn thẳng đi xuống và sang phải (x0≤x1 và y0≤y1), và hình chiếu ngang của nó  dài hơn hình chiếu đứng  (đường thẳng có hệ số góc nhỏ hơn 1 và lớn hơn 0), hay góc nghiêng của đường thẳng so với phương ngang nhỏ hơn 45 độ.
Trong góc phần tám này, với mỗi cột x nằm giữa  và , có chính xác một hàng y (được tính bởi giải thuật) chứa một pixel của đường thẳng, trong khi đó mỗi hàng nằm giữa  và  có thể chứa nhiều rasterized pixels.

Phương trình tổng quát của đường thẳng đi qua hai điểm:

Vì chúng ta biết cột = x, nên hàng của pixel - y được tính bằng cách làm tròn giá trị sau đây đến số nguyên gần nhất:

Tuy nhiên, tính giá trị chính xác của biểu thức này là không cần thiết, cần chú ý rằng y tăng từ y0 và sau mỗi bước chúng ta thêm vào x một đơn vị và thêm vào y giá trị của hệ số góc s = . Hệ số góc s chỉ phụ thuộc vào các tọa độ điểm mút nên có thể tính trước được. Hơn nữa, ở mỗi bước chúng ta chọn làm một trong hai việc: hoặc là giữ nguyên y, hoặc là tăng y lên 1 đơn vị.

Có thể giải quyết việc lựa chọn này bằng cách lần theo giá trị sai số. Giá trị sai số là khoảng cách giữa giá trị y hiện tại và giá trị y chính xác đối với x hiện tại. Mỗi lần khi chúng ta tăng x, chúng ta sẽ tăng thêm vào giá trị sai số một đại lượng s, s là hệ số góc nói ở trên. Nếu sai số vượt quá 0.5, rasterization y sẽ được tăng thêm 1 (đường thẳng tiếp tục trên hàng raster bên dưới tiếp theo) và sai số giảm đi 1.0.

Trong mẫu mã giả dưới đây plot(x,y) vẽ một điểm và abs trả về giá trị tuyệt đối:

 function line(x0, x1, y0, y1)
 int deltax:= x1 - x0
 int deltay:= y1 - y0
 real error:= 0
 real deltaerr:= deltay / deltax  // Giả định deltax!= 0 (đường thẳng không thẳng đứng),
  // chú ý: phép chia này cần được thực hiện sao cho nó có thể giữ lại phần thập phân
 int y:= y0
 for x from x0 to x1
   plot(x,y)
   error:= error + deltaerr
   if abs(error) ≥ 0.5 then
   y:= y + 1
   error:= error - 1.0

Tổng quát hóa
Phiên bản ở trên chỉ điều khiển đường đi xuống về bên phải. Tất nhiên mong muốn của chúng ta là có thể vẽ được tất cả các đường. Trường hợp đầu tiên cho phép chúng ta vẽ các đường có hệ số gốc dốc xuống nhưng có đầu ở hướng đối diện. Việc này rất đơn giản nhờ việc tráo các điểm khởi tạo nếu x0 > x1. Việc khó hơn là cần xác định làm cách nào để có thể vẽ các đường đi lên. Để làm việc này, chúng ta sẽ kiểm tra y0 ≥ y1 có đúng không; nếu đúng vậy, chúng ta sẽ thay đổi bước y bởi -1 thay vì 1. Sau cùng, chúng ta vẫn cần phải tổng quát hóa giải thuật để có thể vẽ các đường trong mọi hướng. Cho đến lúc này, chúng ta chỉ có thể vẽ các đường có hệ số góc nhỏ hơn 1. Để có thể vẽ các đường có hệ số góc lớn hơn (đường dốc hơn), chúng ta tận dụng thực tế là một đường dốc có thể được phản xạ qua đường thẳng y=x để nhận được một đường có hệ số góc (độ dốc) nhỏ. Hiệu ứng này là tráo đổi các biến x và y khắp nơi, bao gồm luôn việc tráo đổi các tham số để plot (vẽ, chấm điểm). Mã chương trình có thể trông như sau:

 function line(x0, x1, y0, y1)
 boolean steep:= abs(y1 - y0) > abs(x1 - x0)
 if steep then
   swap(x0, y0)
   swap(x1, y1)
 if x0 > x1 then
   swap(x0, x1)
   swap(y0, y1)
 int deltax:= x1 - x0
 int deltay:= abs(y1 - y0)
 real error:= 0
 real deltaerr:= deltay / deltax
 int ystep
 int y:= y0
 if y0 < y1 then ystep:= 1 else ystep:= -1
 for x from x0 to x1
   if steep then plot(y,x) else plot(x,y)
   error:= error + deltaerr
   if error ≥ 0.5 then
   y:= y + ystep
   error:= error - 1.0

Bây giờ, hàm điều khiển tất cả các đường và thực hiện giải thuật Bresenham trọn vẹn.

Tối ưu hóa

Phương pháp này có vấn đề ở chỗ các máy tính hoạt động tương đối chậm trên các số thập phân như error và deltaerr; hơn nữa, các sai số có thể được tích lũy qua nhiều phép cộng số thực (floating-point addition). Làm việc với số nguyên vừa nhanh hơn vừa chính xác hơn. Thủ thuật chúng ta sử dụng đó là nhân tất cả các số thập phân ở trên với deltax, việc này cho phép chúng ta biểu diễn chúng như các số nguyên. Vấn đề duy nhất còn lại đó là hằng số 0.5— để giải quyết việc này, chúng ta thay đổi việc khởi tạo biến error, và hoán đổi nó cho một tối ưu hóa bổ sung. Chương trình mới sẽ như sau:

 function line(x0, x1, y0, y1)
 boolean steep:= abs(y1 - y0) > abs(x1 - x0)
 if steep then
   swap(x0, y0)
   swap(x1, y1)
 if x0 > x1 then
   swap(x0, x1)
   swap(y0, y1)
 int deltax:= x1 - x0
 int deltay:= abs(y1 - y0)
 int error:= deltax / 2
 int ystep
 int y:= y0
 if y0 < y1 then ystep:= 1 else ystep:= -1
 for x from x0 to x1
   if steep then plot(y,x) else plot(x,y)
   error:= error - deltay
   if error < 0 then
   y:= y + ystep
   error:= error + deltax

Đơn giản hóa
Có thể bỏ bớt hàm swap khi tính toán biến err ở cả hai hướng cùng lúc:

 function line(x0, y0, x1, y1)
  dx:= abs(x1-x0)
  dy:= abs(y1-y0)
  if x0 < x1 then sx:= 1 else sx:= -1
  if y0 < y1 then sy:= 1 else sy:= -1
  err:= dx-dy

  loop
 setPixel(x0,y0)
 if x0 = x1 and y0 = y1 exit loop
 e2:= 2*err
 if e2 > -dy then
  err:= err - dy
  x0:= x0 + sx
 end if
 if e2 < dx then
  err:= err + dx
  y0:= y0 + sy
 end if
  end loop

Lịch sử

Thuật toán được phát triển bởi Jack E. Bresenham vào năm 1962 tại công ty IBM. Vào năm 2001 Bresenham đã viết:

Giải thuật Bresenham sau đó được biến đổi để tạo ra các đường tròn, đôi khi nó được biết đến với tên gọi là "giải thuật đường tròn Bresenham" hay giải thuật điểm giữa đường tròn (tiếng Anh: midpoint circle algorithm).

Các giải thuật tương tự
Giải thuật Bresenham có thể được hiểu là biến đổi nhỏ của thuật toán DDA (dùng 0.5 là ngưỡng sai số thay cho 0, phép raster hóa đa giác không chồng chập cần 0).

Nguyên tắc sử dụng sai số tăng thay cho phép tính chia có các ứng dụng khác trong đồ họa. Có thể dùng kĩ thuật này để tính các tọa độ U, V trong quá trình quét raster của kết cấu đa giác ánh xạ (texture mapped polygon). Các lõi phần mềm dựng hình heightmap voxel thấy trong các trò chơi máy tính cũng đã sử dụng nguyên tắc này.

Bresenham cũng đã công bố giải thuật tính toán Run-Slice (trái ngược với Run-Length).

Một mở rộng của giải thuật Bresenham để điều khiển các đường có bề dày được tạo ra bởi Alan Murphy ở IBM.

Xem thêm
 Digital Differential Analyzer (graphics algorithm) là phương pháp chung đơn giản để raster hóa đường và tam giác.
 Giải thuật Xiaolin Wu (Xiaolin Wu's line algorithm), phương pháp tương tự vẽ nhanh đường có ứng dụng phép khử răng cưa (tiếng Anh: antialiasing).
 Midpoint circle algorithm, giải thuật vẽ đường tròn tương tự.

Tham khảo

 Jack E. Bresenham, "Algorithm for computer control of a digital plotter", IBM Systems Journal, Vol. 4, No.1, tháng 1 năm 1965, pp. 25–30
 "The Bresenham Line-Drawing Algorithm", by Colin Flanagan
 Michael Abrash's Graphics Programming Black Book a very optimized version of the algorithm in C and assembly for use in video games with complete details of its inner workings, written by Michael Abrash, pages 654-678 - ISBN 978-1-57610-174-2

Đọc thêm
 Patrick-Gilles Maillot's Thesis an extension of the Bresenham line drawing algorithm to perform 3D hidden lines removal; also published in MICAD '87 proceedings on CAD/CAM and Computer Graphics, page 591 - ISBN 2-86601-084-1.
 Line Thickening by Modification To Bresenham's Algorithm, A.S. Murphy, IBM Technical Disclosure Bulletin, Vol. 20, No. 12, tháng 5 năm 1978.

Liên kết ngoài
Implementation in C for TC's BGI library
Analyze Bresenham's line algorithm in an online Javascript IDE
Basic Graphics Programs
The Bresenham Line-Drawing Algorithm by Colin Flanagan
National Institute of Standards and Technology page on Bresenham's algorithm
Calcomp 563 Incremental Plotter Information
Implementations in Delphi
3D extension
Bresenham 3D
Bresenham Algorithm in Python

Giải thuật đồ họa máy tính
Hình học số


title: 10934 Pauldelvaux

text:
10934 Pauldelvaux (1998 DN34) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 2 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên Paul Delvaux, a Belgian painter.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Xã hội dân sự

text:
Xã hội dân sự cấu thành từ tổng thể của các tổ chức xã hội và dân sự phi Nhà nước mà các tổ chức này tạo nên cơ sở của một xã hội tự vận hành, khác với các cấu trúc quyền lực của một nhà nước (bất kể hệ thống chính trị của nhà nước này thuộc kiểu gì) và các thể chế thương mại của thị trường.

Xã hội dân sự bao gồm không gian gia đình và lĩnh vực tư nhân, được gọi là " khu vực thứ ba " của xã hội, phân biệt với chính phủ và kinh doanh. Đôi khi thuật ngữ xã hội dân sự được sử dụng theo nghĩa tổng quát hơn, là "các yếu tố như tự do ngôn luận, tư pháp độc lập,..., tạo nên một xã hội dân chủ " (Từ điển tiếng Anh Collins). Đặc biệt là trong các cuộc thảo luận giữa các nhà tư tưởng Đông và Trung Âu, xã hội dân sự cũng xem như là một khái niệm về các giá trị của công dân. Một đại diện nổi tiếng của khái niệm này là Nhà bất đồng chính kiến Ba Lan Adam Michnik.

Hoạt động tình nguyện và sự độc lập từ các cơ quan sử dụng quyền lực nhà nước thường được xem là 2 đặc tính của các tổ chức cấu thành xã hội dân sự.

Định nghĩa
Có nhiều định nghĩa về xã hội dân sự:
Trung tâm Xã hội dân sự của Trường đại học kinh tế London định nghĩa Xã hội dân sự như sau:
Xã hội dân sự đề cập tới một mảng các hoạt động tập thể tự nguyện xung quanh các giá trị, mục tiêu, ý thích chung. Về lý thuyết, các hình thái tổ chức xã hội dân sự khác biệt hẳn với các hình thái tổ chức nhà nước, gia đình và thị trường. Nhưng trong thực tế thì, ranh giới giữa nhà nước, xã hội dân sự, gia đình và thị trường là khá lẫn lộn, mập mờ và không rõ ràng. Xã hội dân sự thường bao gồm một sự đa dạng về phạm vi hoạt động, các thành viên tham gia và các hình thái tổ chức, khác nhau về mức độ nghi lễ, tự do và quyền lực. Xã hội dân sự thường được hình thành dưới dạng các tổ chức như các hội từ thiện, các hiệp hội, các công đoàn, các nhóm tương trợ, các phòng trào xã hội, các hiệp hội kinh doanh, các liên minh, và các đoàn luật sư.
Theo cuốn "Chế độ Dân chủ, nhà nước và xã hội" của N.M.Voskresenskaia và N.B.Davletshina:Xã hội dân sự là xã hội trong đó các tổ chức khác nhau của các công dân như đảng phái, công đoàn, hợp tác xã, nhóm,...thực hiện mối liên hệ giữa công dân với nhà nước, không để cho nhà nước áp bức các công dân của mình.

 Lịch sử

Thuật ngữ xã hội dân sự xuất hiện lần đầu tiên ở châu Âu vào thế kỷ 16 và trở nên phổ biến vào thế kỷ 18. Một số sử gia Trung Quốc cho rằng vấn đề xã hội dân sự đã được nhắc đến ngay từ thời nhà Chu ở Trung Hoa. Theo quan niệm truyền thống châu Âu, xã hội dân sự được coi là một tổ chức (hội) đối trọng với chính quyền, tuy vậy cách hiểu này vẫn chưa được chấp nhận tại Việt Nam vì những lý do chính trị.

 Đặc trưng

Chỉ ra những ranh giới rõ rệt, một bên là những hoạt động kinh tế tư nhân hướng theo lợi nhuận, bên kia là những hoạt động chính trị hướng vào việc chiếm lãnh và thực thi quyền lực nhà nước;
Định ra một khu vực đa dạng gồm những hội nhóm và tổ chức khác nhau, độc lập về mặt chính trị xã hội với Nhà nước;
Có khả năng tiến tới tầm cỡ toàn cầu thông qua việc nối kết với những tổ chức xã hội dân sự khác trên thế giới.

 Xã hội dân sự và dân chủ

Những người ủng hộ xã hội dân sự cho rằng nó tạo điều kiện cho công dân nhận thức tốt hơn, tham gia vào chính trị, và giữ chính quyền có trách nhiệm hơn. Gần đây, Robert D. Putnam đã lập luận rằng ngay cả các tổ chức phi-chính trị trong xã hội dân sự cũng quan trọng đối với nền dân chủ. Điều này là do họ xây dựng vốn xã hội, tin tưởng và giá trị chung, được chuyển sang lĩnh vực chính trị và giúp tổ chức xã hội cùng với nhau, tạo điều kiện cho sự hiểu biết về sự liên kết của xã hội và lợi ích trong đó. Những người ủng hộ cho rằng xã hội dân sự rất cần cho xã hội: đó là lực lượng cùng góp phần với Nhà nước trong việc xây dựng và thực thi pháp luật, khắc phục tệ quan liêu, tham nhũng của bộ máy nhà nước, là lực lượng khỏa lấp những khiếm khuyết của thị trường, nhằm đạt tới mục tiêu cuối cùng là xây dựng một xã hội tốt đẹp, phồn vinh, hạnh phúc.

Những người khác, tuy nhiên, đã nghi vấn hoặc đặt câu hỏi "xã hội dân sự có tạo ra dân chủ thực sự?". Một số lưu ý rằng các tổ chức xã hội dân sự đã có quyền lực chính trị đáng kể thông qua các hoạt động của họ mà không hề có người trực tiếp bầu hoặc bổ nhiệm họ. Partha Chatterjee đã lập luận rằng, trong hầu hết các đất nước, "xã hội dân sự vẫn chỉ là đại diện cho quyền lợi của một nhóm nhỏ". Đối với Jai, xã hội dân sự là một chiêu bài của chủ nghĩa thực dân mới do giới tinh hoa chính trị phương Tây tạo ra nhằm phục vụ lợi ích riêng của họ. Cuối cùng, các học giả khác cho rằng, kể từ khi các khái niệm về xã hội dân sự liên quan chặt chẽ với nền dân chủ đại diện, nó cũng bị ảnh hưởng những ý tưởng của dân tộc và chủ nghĩa dân tộc, tức là một tổ chức xã hội dân sự ở nước này có thể trở thành công cụ gây hại cho một nước khác nếu hai nước có mâu thuẫn hoặc xung đột.

Xã hội dân sự có những điểm tích cực, đó là hoạt động trong khuôn khổ pháp lý để thể hiện quyền làm chủ của nhân dân đối với xã hội và Nhà nước; là cầu nối các cá nhân cùng với Nhà nước hoạch định và tổ chức phản biện xã hội đối với các chủ trương, chính sách. Song thực tiễn ở các nước Liên Xô và Đông Âu năm 1990, hay khủng hoảng chính trị ở Trung Đông, Bắc Phi năm 2012 đã cho thấy: các thế lực bên ngoài đã lợi dụng các tổ chức xã hội dân sự để tạo ra tổ chức đối lập, lợi dụng "đấu tranh dân chủ" để kích động người dân thực hiện "Cách mạng màu", "Mùa xuân Ả Rập"... nhằm lật đổ chế độ xã hội ở các quốc gia kháchttp://cand.com.vn/Chong-dien-bien-hoa-binh/Lat-tay-muu-do-doi-lot-xa-hoi-dan-su-chong-pha-dat-nuoc-343556/.

 Xã hội dân sự và nguy cơ với Nhà nước
Edmund Burke, Alexis de Tocqueville và một số trí thức Nga từ thế kỷ 18 đã cho là xã hội dân sự là nền tảng căn bản cho nền dân chủ. Tuy nhiên Lenin lại cho là xã hội dân sự là thứ cản trở cho nền chuyên chính vô sản. Sử gia Stuart Finkel giải thích, Lenin tin tưởng rằng: "Phạm vi công cộng trong xã hội xã hội chủ nghĩa thì phải thống nhất và duy nhất." và gạt bỏ các tổ chức xã hội dân sự, cho đó là tư tưởng tư sản. Người Bolshevik xem những tổ chức, công đoàn độc lập là tác nhân gây ra sự chia rẽ quan điểm trong xã hội, bởi vì chúng khuyến khích những tư tưởng và thái độ mâu thuẫn đối với nhà nước.

Trong thời kỳ Cách mạng Tháng Mười có mục tiêu dứt khoát là cấm bất cứ tổ chức nào mà không được Nhà nước trực tiếp lập ra và không trung thành. Tại Liên Xô, ngay cả những tổ chức phi chính trị cũng bị cấm, bởi vì Lenin tin tưởng rằng, tất cả các tổ chức tự nhiên là chính trị; nếu họ không làm chính trị thẳng thắn thì cũng làm chính trị bí mật. Ngay cả các nhà Marxist chính thống cũng đề phòng việc tự do lập hội, kể cả những hội thể thao phi chính trị hay các hội văn hóa.

Những người cộng sản Đông Âu thừa hưởng lập luận này (quan điểm bà Anne Applebaum) có thể là vì họ đã quan sát và thu thập được trong nhiều chuyến viếng thăm Liên Xô, hay vì các đồng chí họ trong mật vụ đã học được khi họ được huấn luyện, trong một vài trường hợp vì chính các tướng lãnh và đại sứ Liên Xô đã ra chỉ thị cho họ làm chuyện đó.Trong thời kỳ hậu chiến (thế chiến thứ hai), các nước khác mà bị ảnh hưởng bởi học thuyết Bolshevik cũng đã bắt đầu thực hiện một vài chính sách này. Trung Quốc và Triều Tiên là 2 nước hiển nhiên nhất, và họ được xem là ngang hàng hay vượt trên Liên Xô (theo cái nhìn của Anne Applebaum) trong việc cấm những tổ chức độc lập.,

Đến cuối thập niên 1980, ở Liên Xô, Gorbachev đề ra cải cách chính trị, cho phép thành lập hàng loạt các tổ chức phi chính phủ, xã hội dân sự... Kết quả là chính phủ Liên Xô trở nên ngày một yếu đuối và dễ bị tổn thương do họ không còn quyền lực mạnh mẽ như trước đây. các tổ chức phi chính phủ, xã hội dân sự đã lợi dụng chủ trương phản biện xã hội để chỉ trích, thậm chí vu khống Nhà nước Liên Xô, biến phản biện xã hội thành một quá trình không kiểm soát được, nhiều khi thành một hoạt động dạng câu lạc bộ vô chính phủ. Không còn bị kiểm soát, các tổ chức này đã tiến hành những hoạt động "diễn biến hòa bình", gây mâu thuẫn giữa các sắc tộc của Liên Xô. Các biện pháp bao gồm: bôi nhọ Chủ nghĩa Mác-Lênin, gây mất lòng tin của người dân vào chính quyền bằng các biện pháp chụp mũ, tạo tin đồn giả. Xuất hiện rất nhiều bài viết xét lại lịch sử, xét lại chủ nghĩa xã hội, phủ nhận vai trò của Cách mạng Tháng Mười trên báo chí mà không bị ngăn chặn và xử lý. Các "tổ chức phi chính phủ" xuất hiện rất nhiều (hơn 30.000 tổ chức vào năm 1987), trong đó nhiều tổ chức nhận tài trợ nước ngoài, vận động ngầm hoặc công khai truyền bá tư tưởng phủ nhận Nhà nước Liên Xô. Nhiều đơn vị xuất bản, phát thanh, truyền hình được phương Tây tài trợ đã quay sang chỉ trích lịch sử cách mạng, khiến tư tưởng chính trị của Đảng viên và nhân dân Liên Xô trở nên dao động dữ dội, lòng tin vào sự nghiệp cách mạng sụt giảm nghiêm trọng Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự tan rã Liên Xô năm 1991.

 Xã hội dân sự và các nước Trung Đông
Các chế độ chính trị ở nhiều nước Ả Rập, bao gồm những chế độ ở Ả Rập Saudi, Libya và Iraq, áp dụng những chính sách cấm các tổ chức xã hội dân sự, với những lý do như các tổ chức này gây phương hại các giá trị Hồi giáo, hoặc là công cụ gián điệp của nước ngoài, gây chia rẽ các sắc tộc... Ví dụ như Muammar al-Qadhafi đã cấm mọi tổ chức xã hội dân sự và ông ta cũng cấm cả việc thành lập một đảng chính trị độc quyền duy nhất, ông ưa thích việc cai trị thông qua các hội đồng mà thành viên do người dân địa phương bầu ra, không phải là người của bất kỳ tổ chức nào.

Xã hội dân sự tại Việt Nam

Trước năm 1945, các phong trào và tổ chức dân sự có sự phát triển bước đầu tại Việt Nam. Sau năm 1945, tại miền Bắc, xã hội dân sự bị hạn chế, gần như xóa bỏ. Trong khi tại miền Nam, xã hội dân sự vẫn tồn tại và phát triển, một số tổ chức trở thành công cụ đắc lực ngầm phục vụ cho các hoạt động chính trị của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam chống lại Mỹ. Sau năm 1975 và đến rất gần đây, xã hội dân sự không được phát triển tại Việt Nam do Việt Nam hạn chế các phong trào dân sự và lập hội, bởi lo ngại tiềm ẩn các nguy cơ an ninh. Mãi tới gần đây, xã hội dân sự bắt đầu phát triển trở lại. Trong đó, Nghị quyết số 37-NQ/TW về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030 của Đảng Cộng sản Việt Nam có đề cập đến "Xã hội dân sự" như là vấn đề cần nghiên cứu trong việc "phát huy quyền làm chủ của người dân đi đôi với hoàn thiện hệ thống chính trị"

Nguy cơ về diễn biến hòa bình
Quan điểm của các cơ quan an ninh Việt Nam cho rằng: xã hội dân sự có những điểm tích cực; đó là hoạt động trong khuôn khổ pháp lý để thể hiện quyền làm chủ của nhân dân đối với xã hội và Nhà nước, là cầu nối các cá nhân với Nhà nước; cùng với Nhà nước hoạch định và phản biện xã hội đối với các chính sách. Song thực tiễn ở các nước Liên Xô và Đông Âu năm 1990, hay biến động chính trị ở Trung Đông, Bắc Phi năm 2012 đã cho thấy: các thế lực bên ngoài đặc biệt chú trọng thúc đẩy, hình thành các tổ chức xã hội dân sự theo tiêu chí phương Tây, từng bước tạo ra tổ chức đối lập, hình thành xã hội đa đảng; áp đặt các điều kiện về chính trị, kinh tế, văn hóa theo kiểu của họ, thực hiện "Cách mạng màu", "Mùa xuân Ả Rập"... coi đó là phương thức hoạt động chủ yếu nhằm lật đổ chế độ xã hội ở các quốc gia này. Do vậy, cần phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các tổ chức này, ngăn chặn hoạt động lợi dụng xã hội dân sự để thực hiện "diễn biến hòa bình", lật đổ chế độ chính trị ở Việt Nam.

Tham khảo
 Edwards, Michael. Civil Society. Cambridge, England: Polity Press, 2004. ISBN 0-7456-3133-9.
 O'Connell, Brian. Civil Society: The Underpinnings of American Democracy. Medford, Mass: Tufts University Press, 1999. ISBN 0-87451-924-1.
 Pollock, Graham.'Civil Society Theory and Euro-Nationalism' , Studies In Social & Political Thought'', Issue 4, March 2001, pp. 31–56
 Hemmati, Minu. Dodds, Felix. Enayati, Jasmin. and McHarry,Jan downloadable copy of Multistakeholder Processes for Governance and Sustainability:Beyond Deadlock and Conflict

Chú thích

Liên kết ngoài
LSE Centre for Civil Society
Civil Society in the Post-Communist Context: Linking Theoretical Concept and Social Transformation  by Tanya Narozhna
The Western Concept of the Civil Society in the Context of Chinese History  by Thomas Metzger
UN relations with Civil Society (NGO's)
UN relations with Civil Society (Businesses)
UNEP Global Civil Society Forum .
EU relations with Civil Society
UK DFID relations with Civil Society
Global civil society (PCDF).
Cox, P., N. Shams, G. Jahn, P. Erickson and P. Hicks. 2002. Building collaboration between NGOs and agricultural research institutes.  Cambodian Journal of Agriculture 6: 1-8.
WiserEarth.org - World Index for Social and Environmental Responsibility - formerly www.civilsociety.org.
Stakeholder Forum for a Sustainable Future engagement in UN stakeholder relations
Dự án CIVICUS CSI-SAT, Đánh giá ban đầu về xã hội dân sự tại Việt Nam
Học viện Công dân, Xã hội dân sự
Chuyên trang Xã hội dân sự, Xã hội dân sự

Xây dựng cộng đồng
Xã hội dân sự

Dân chủ


title: Gonomyia maquilingia

text:
Gonomyia maquilingia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bảo hiểm bắt buộc

text:
Bảo hiểm bắt buộc là loại hình bảo hiểm bắt buộc do pháp luật quy định về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu mà tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ thực hiện. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn xã hội. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn xã hội.

Các loại
Bảo hiểm bắt buộc bao gồm:
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới , bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không đối với hành khách;
 Bảo hiểm bắt buộc cháy nổ ;
 Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật;
 Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;
 Bảo hiểm xã hội bắt buộc ở Việt Nam bao gồm các chế độ: ốm đau; thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí; tử tuất.
Ở Việt Nam, Căn cứ vào nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định loại bảo hiểm bắt buộc

Tham khảo

Bảo hiểm
Loại hình bảo hiểm


title: Dolichopeza linearis

text:
Dolichopeza linearis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Ban Tôn giáo Chính phủ (Việt Nam)

text:
{{Infobox organization
| name = Ban Tôn giáo Chính phủ
| image = Logo Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam.jpg
| image_border =
| size = 140px
| alt =
| caption =
| map =
| msize =
| malt =
| mcaption =
| abbreviation =
| motto =
| formation = 1955
| extinction =
| type = Cơ quan nhà nước cấp Cục
| status = Hợp pháp, hoạt động
| purpose = Quản lý nhà nước về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
| headquarters = Đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy
| location = Hà Nội, Việt Nam
| region_served =
| membership =
| language = Tiếng Việt
| leader_title = Trưởng ban
| leader_name = Vũ Hoài Bắc| main_organ =
| parent_organization = Bộ Nội vụ
| affiliations =
| num_staff =
| num_volunteers =
| budget =
| website = btgcp.gov.vn
| remarks =
}}
Ban Tôn giáo Chính phủ là cơ quan hành chính trực thuộc Bộ Nội vụ, có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Nội vụ quản lý nhà nước về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo trong phạm vi cả nước; thực hiện các dịch vụ công thuộc lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật.

 Lịch sử
Năm 1955, Ban Tôn giáo trung ương được thành lập, trực thuộc Ban Nội chính của Chính phủ; cơ quan này có chức năng chủ yếu là làm đầu mối liên hệ với các tôn giáo qua phương thức vận động. Cũng trong năm này, Sắc lệnh 234/SL được ban hành đề cao quyền tự do tín ngưỡng của người dân, nhưng cũng yêu cầu các chức sắc tôn giáo đề cao ý thức bảo vệ pháp luật và lòng yêu nước của tín đồ.

Năm 1964, cơ quan này đổi tên thành Ban Tôn giáo Phủ thủ tướng trực thuộc Phủ Thủ tướng; nhiệm vụ chính vẫn là vận động tôn giáo.

Năm 1977, sau khi thống nhất, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nghị quyết Về hoạt động tôn giáo nhận được sự ủng hộ của các tôn giáo lớn tại Việt Nam, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã đặt ra định hướng hoạt động là "Sống phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc đồng bào", còn Giáo hội Phật giáo Việt Nam thì đưa ra khẩu hiệu: "Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội".

Năm 1985, Ban Tôn giáo được thành lập, trực thuộc Chính phủ; từ năm 1993, cơ quan này mang chức năng quản lý hoạt động tôn giáo. Năm 2003, cơ quan này đổi tên thành Ban Tôn giáo Chính phủ, vẫn trực thuộc Chính phủ; năm 2015, cơ quan này được chuyển sang trực thuộc Bộ Nội vụ; mang chức năng quản lý và thực hiện các dịch vụ công về tôn giáo.

Nhiệm vụ và quyền hạn
Ban Tôn giáo Chính phủ có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Quyết định số 1246/QĐ-BNV ngày 27/12/2022 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ:

 Có nhiệm vụ tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Nội vụ để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ dự án luật, dự thảo nghị quyết của Quốc hội; dự án pháp lệnh và dự thảo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; dự thảo nghị định, nghị quyết của Chính phủ; dự thảo quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tín ngưỡng, tôn giáo; chiến lược, kế hoạch dài hạn, chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hành động, đề án, dự án quan trọng về tín ngưỡng, tôn giáo hoặc có liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo.
 Tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, chiến lược, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án về tín ngưỡng, tôn giáo hoặc có liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo sau khi được cấp có thẩm quyền ban hành hoặc phê duyệt; hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức thực hiện công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của cá nhân, sự bình đẳng giữa các tôn giáo trước pháp luật; đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm hành chính các hành vi xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để hoạt động trái pháp luật.
 Tiếp nhận hồ sơ, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan tham mưu trình Bộ trưởng Bộ Nội vụ quyết định công nhận tổ chức tôn giáo có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh. Trình Bộ trưởng Bộ Nội vụ chấp thuận: thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh và việc thành lập cơ sở đào tạo tôn giáo; cấp đăng ký pháp nhân phi thương mại cho tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh; tổ chức tôn giáo ở Việt Nam gia nhập tổ chức tôn giáo ở nước ngoài; cho giải thể hoặc giải thể tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh; cho giải thể hoặc giải thể cơ sở đào tạo tôn giáo và thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Bộ trưởng Bộ Nội vụ phân cấp, ủy quyền.
 Tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong việc quản lý nhà nước về các hoạt động tín ngưỡng và các cơ sở tín ngưỡng, trừ các lễ hội tín ngưỡng và các cơ sở tín ngưỡng là di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hoặc đã được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa vào danh mục kiểm kê di tích lịch sử của địa phương...

Lãnh đạo

 Trưởng ban: Vũ Hoài Bắc
 Phó Trưởng ban:

 Trần Thị Minh Nga
 Nguyễn Ánh Chức
 Nguyễn Tiến Trọng

 Cơ cấu tổ chức (Theo Quyết định số 1246/QĐ-BNV ngày 27/12/2022 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ)''

 Phòng Công giáo
 Phòng Phật giáo
 Phòng Tin lành
 Phòng Cao Đài
 Phòng Tín ngưỡng và Tôn giáo khác
 Phòng Thanh tra - Pháp chế
 Phòng Tổ chức cán bộ và Quan hệ quốc tế
 Văn phòng
 Viện Nghiên cứu Chính sách tôn giáo
 Trung tâm Thông tin và Truyền thông
 Nhà Xuất bản Tôn giáo

Tham khảo

Tôn giáo tại Việt Nam
Cơ quan trực thuộc Bộ Nội vụ Việt Nam


title: Conus cloveri

text:
Conus cloveri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Conus
Động vật được mô tả năm 1978


title: Asamangulia

text:
Asamangulia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Maulik miêu tả khoa học năm 1915.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Asamangulia cuspidata (Maulik, 1915)
 Asamangulia horni Uhmann, 1927
 Asamangulia reticulata (Gressitt, 1938)
 Asamangulia tuberculosus (Motschulsky, 1861)
 Asamangulia wakkeri (Zehntner, 1896)
 Asamangulia yonakuni (Kimoto & Gressitt, 1966)

Chú thích

Tham khảo

Hispini


title: Pseudosimochromis curvifrons

text:
Pseudosimochromis curvifrons là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Its natural habitat consists of hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Pseudosimochromis curvifrons. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Pseudosimochromis


title: Tài nhân

text:
Tài nhân (chữ Hán: 才人; Bính âm: cáirén) là tước vị của nữ quan, phi tần ở hậu cung Đông Á.

Lịch sử
Thời nhà Hán, tước vị Tài nhân là một cấp bậc nữ quan hầu cận, khi Phó chiêu nghi được ghi nhận từng làm Tài nhân của Thượng Quan Thái hậu. Sang thời Ngụy-Tấn-Nam-Bắc triều, tước vị này trở thành một thân phận phi tần.

Sang đến thời nhà Đường và nhà Tống, tước vị Tài nhân trở thành danh phận chính thức của tần phi, hàng Chính tứ phẩm và Chính ngũ phẩm. Vào thời nhà Minh, Tài nhân là danh vị cao nhất của thị thiếp của Thái tử, chỉ dưới Thái tử phi. Đến thời nhà Thanh, danh vị này chính thức biến mất.

Ở Việt Nam, thời Lê Sơ, Lê Thánh Tông đã định ra quy chế hậu cung chính thức. Dưới Hoàng hậu có:
 [Tam phi; 三妃]: Quý phi (貴妃), Minh phi (明妃), Kính phi (敬妃).
 [Cửu tần; 九嬪]:
Tam chiêu (三昭): Chiêu nghi (昭儀), Chiêu dung (昭容), Chiêu viên (昭媛).
Tam tu (三修): Tu nghi (修儀) Tu dung (修容), Tu viên (修媛).
Tam sung (三充): Sung nghi (充儀), Sung dung (充容), Sung viên (充媛).
 [Lục chức; 六職]: Tiệp dư (婕妤), Dung hoa (傛華), Tuyên vinh (宣榮), Tài nhân (才人), Lương nhân (良人), Mỹ nhân (美人).

Vào thời nhà Nguyễn, tước vị Tài nhân là bậc thứ 9 trong các bậc cung giai, gọi là [Cửu giai Tài nhân; 九階才人], dưới nữa còn có [Tài nhân vị nhập giai; 才人未入階], nghĩa là "Những Tài nhân chưa được phân giai phẩm", đây là bậc thấp nhất của hàng phi tần có sắc phong chính thức.

Nhân vật nổi tiếng
Trung Quốc
 Võ Mị Nương - phi tần của Đường Thái Tông, sau là Hoàng hậu thứ hai của Đường Cao Tông và là Nữ hoàng đế nhà Võ Chu.
 Lý thần phi - phi tần của Tống Chân Tông, sinh mẫu của Tống Nhân Tông. Từng được phong tước Tài nhân.
 Dương thục phi - phi tần của Tống Chân Tông, dưỡng mẫu của Tống Nhân Tông. Từng được phong tước Tài nhân. Chưa từng làm Hoàng hậu, cũng không sinh hoàng đế kế vị nhưng vẫn được phong Hoàng thái hậu và có thụy hiệu Hoàng hậu.
 Trương quý phi - phi tần của Tống Nhân Tông. Từng được phong tước Tài nhân. Chưa từng làm Hoàng hậu, cũng không sinh hoàng đế kế vị nhưng khi mất được truy phong Hoàng hậu và táng bằng Hoàng hậu lễ dù đương kim Hoàng hậu Tào thị còn sống và đang tại vị.

Xem thêm
 Hậu cung nhà Thanh
 Hậu cung nhà Nguyễn
 Phi (hậu cung)
 Tần (hậu cung)
 Chiêu nghi
 Tiệp dư
 Quý nhân
 Mỹ nhân

Tham khảo

 Hán thư
 Cựu Đường thư
 Tân Đường thư
 Tư trị thông giám
 Minh sử
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ

Tước hiệu hoàng gia
Nữ quan Trung Quốc


title: Centralia, Washington

text:
Centralia là một thành phố nằm trong quận Lewis thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Cretheis

text:
Cretheis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó còn có tên đồng nghĩa là Eois.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae


title: Anoplischius angularis

text:
Anoplischius angularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Hydropsyche alabama

text:
Hydropsyche alabama là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Phornacisa

text:
Oncocnemis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Phornacisa


title: Bulbophyllum gravidum

text:
Bulbophyllum gravidum là một loài loài biểu sinh thực vật thuộc họ Orchidaceae that có ở Guinea Xích Đạo và Cameroon (Bioko và Mount Cameroon, respectively). Môi trường sống tự nhiên của chúng là ở các vùng rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ở độ cao có khoảng 1,500 mét.

Môi trường sống ở vùng núi Cameroon đang bị mất đi do phá rừng để trồng cocoyam (Colocasia esculenta).

Chú thích

Tham khảo

G|gravidum]]

G
Thực vật mô tả năm 1862
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1862


title: Trentepohlia novaebrittaniae

text:
Trentepohlia novaebrittaniae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Vịnh Bangkok

text:
Vịnh Bangkok là phần cực bắc của vịnh Thái Lan, kéo dài từ Hua Hin về phía tây và Sattahip về phía đông. Có ba sông chính ở miền trung Thái Lan đổ vào vịnh này là các sông Chao Phraya và sông nhánh của nó là Tha Chin, Mae Klong và sông Bang Pa Kong.

Tham khảo

Vịnh Thái Lan


title: (16540) 1991 PO16

text:
{{DISPLAYTITLE:(16540) 1991 PO16}}

(16540) 1991 PO16 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Rhombocentra

text:
Rhombocentra là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Préveranges

text:
Préveranges là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 665 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50 km về phía tây nam của Bourges.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Cher


title: Hylaeus coniceps

text:
Hylaeus coniceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Blackburn mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1886


title: Souclin

text:
Souclin là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Danh sách thành phố Bờ Biển Ngà

text:
Abengourou
Abidjan
Adzopé
Agboville
Ayama
Biankouma
Bingerville
Bondoukou
Bouaflé
Bouaké
Bouna
Boundiali
Dabou
Daloa
Danané
Dimbokro
Divo
Ferkessédougou
Gagnoa
Grand Bassam
Grand Lahou
Jacqueville
Kong
Korhogo
Kouto
Man
Marahoué
Odienné
San Pédro
Sassandra
Sinfra
Tiagba
Touba
Yamoussoukro

Tham khảo

Bờ Biển Ngà


title: Acanthoscelides eriosemicola

text:
Acanthoscelides eriosemicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Johnson miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

E


title: Sân bay Lahad Datu

text:
Sân bay Lahad Datu  là một sân bay Lahad Datu 1 km, ở bang Sabah thuộc Malaysia. Sân bay này gần một trung tâm cải tạo orangutan. Sân bay này có thể phục vụ máy bay Fokker 50 và loại nhỏ hơn, công suất nhà ga 100.000 khách mỗi năm. Năm 2005, sân bay này phục vụ 116.973 lượt khách với 3.010 lượt chuyến.

Các hãng hàng không và tuyến điểm

Malaysia Airlines
MASwings (Kota Kinabalu)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lahad Datu Airport, Sabah at Malaysia Airports Holdings Berhad

Sân bay Malaysia


title: Selatosomus pecirkanus

text:
Selatosomus pecirkanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Mantidactylus domerguei

text:
Mantidactylus domerguei là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Vallan, D. & Glaw, F. 2004. Mantidactylus domerguei . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Nesles-la-Vallée

text:
Nesles-la-Vallée là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Mexalictus polybioides

text:
Mexalictus polybioides là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Packer mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Mexalictus
Động vật được mô tả năm 1993


title: Kallern

text:
Kallern là một đô thị trong huyện Muri thuộc bang Aargau ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Đô thị của bang Aargau


title: Großmonra

text:
Großmonra là một đô thị thuộc huyện Sömmerda trong bang Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 38,92 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 987 người.

Tham khảo


title: Lepetodrilus corrugatus

text:
Lepetodrilus corrugatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Lepetodrilidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lepetodrilus


title: Andornay

text:
Andornay là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Cytora kiama

text:
Cytora kiama là một loài ốc rất nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn thuộc họ Pupinidae.

Phân bố
Loài này có ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Cytora
Động vật chân bụng New Zealand


title: Sở kiến hành

text:
Sở Kiến Hành (chữ Hán:所見行, Những điều trông thấy) là bài thơ do Nguyễn Du (阮攸; 1765–1820) sáng tác, khi ông đang dẫn đầu phái đoàn đi sứ sang Trung Quốc từ năm 1813 đến năm 1814. Bài thơ được đánh giá là một trong những tác phẩm thể hiện "bút pháp hiện thực và tinh thần nhân đạo, ý nghĩa tố cáo phong kiến trong thơ chữ Hán của ông".

Tiểu dẫn
Sở Kiến Hành được sáng tác theo thể thơ ngũ ngôn cổ phong và được xếp trong tập Bắc hành tạp lục. Bắc hành tạp lục gồm 132 bài thơ chữ Hán, được Nguyễn Du sáng tác trong khoảng thời gian đi sứ sang Trung Quốc như vừa kể trên. Và tập thơ được xem như là một tập bút ký ghi cảm tưởng dọc đường.

Nội dung Sở kiến hành được Trương Chính tóm lược như sau:
Sở Kiến hành là cảnh một mẹ dắt ba con đi ăn xin, mẹ con này chắc rồi cũng sẽ bỏ thây nơi ngòi rãnh, làm mồi cho lang sói. Thương người mẹ, nhưng thương nhất là ba đứa con, "nỗi lòng đau đớn lạ thường, trông lên mặt trời như vì người mà vàng úa". Nhà thơ lại nghĩ đến hôm qua ở trạm Tây Hà, người ta cung đón cho đoàn mình nào là gân hươu, vây cá, thịt lợn, thịt dê đầy mâm cỗ. Các quan lớn không chọc đũa vào đã đành, mà kẻ tùy tùng cũng chỉ nếm qua, rồi đổ cho chó nhà hàng xóm, mà chó cũng chán chê không thèm ăn. Chẳng ai nghĩ đến cảnh bốn mẹ con nhà kia cùng cực đến thế.

Và ông còn nói thêm:
Bài này có câu kết rất có ý nghĩa. Rõ ràng Nguyễn Du mong muốn nhà vua thấy cái kết quả cụ thể cái chính sách trị dân của mình. Tất nhiên, những cảnh đó không phải chỉ ở bên Trung Quốc mới có...

Trích nhận xét
Trong Từ điển văn học (bộ mới), GS. Nguyễn Lộc viết:

Nhờ sang Trung Quốc, nhà thơ mới có thể mượn nhiều đề tài lấy từ lịch sử và hiện tại của nước này để nói những điều ông muốn nói về nước mình, tránh được sự công kích của triều đình nhà Nguyễn.
Trong Bắc hành tạp lục không những Nguyễn Du viết nhiều mà còn viết rất hay. Có thể nói những bài thơ chữ Hán hay nhất, thể hiện rõ nhất lòng ưu ái của nhà thơ trước cuộc đời và trước vận mệnh của con người chủ yếu tập trung trong tập thơ là Thái Bình mại ca giả (Người hát rong ở Thái Bình), Trở binh hành (Bài hành về việc binh làm nghẽn đường) và Sở kiến hành (Những điều trông thấy)...

Nhà thơ Xuân Diệu phân tích:

Với Thái Bình mại ca giả và Sở kiến hành, Nguyễn Du đã đặt ngón tay vào tận trong vết thương lở loét của xã hội. Thơ làm lối kể chuyện, rất hiện thực... Riêng bài Sở kiến hành, bốn mẹ con dắt nhau bỏ đất quê đang đói lớn, đi ăn xin dọc đường tha hương. Kế ấy làm sao lâu dài được! Rồi cũng sẽ chết mà thôi. Ngoài ra qua bài thơ, người đọc còn thấy "cái sĩ diện của phong kiến. Càng quan to, càng tỏ ra mình lớn lao sang trọng, tất phải ăn cho chê chán ở nhà (chúng nó thường xuyên ăn ngon đến nỗi sợ cả thịt!), chứ còn giữa những tiệc công khai ê hề, thì không thèm chọc đũa; bọn hầu hạ lau nhau cũng tỏ ra mình quan trọng, vờ rằng cao lương mỹ vị cũng chẳng xứng với chúng...
Nguyễn Du nói cụ thể, tỉ mỉ trong hai bài thơ trên, như là chuyện đau khổ của mình.

Nhận xét của GS. Nguyễn Huệ Chi:

Sở kiến hành ghi lại tỉ mỉ hình dáng và tình cảnh bần cùng của một mẹ và ba con. Từng chi tiết cứ xói vào tim người đọc. Ngẫm nghĩ, đấy không còn là mấy mẹ con của một người Trung Quốc nữa, mà là những hình ảnh vô cùng gần gũi - hình ảnh của vô vàn tốp người dân Việt đã phải "đầu đường xó chợ", tức tầng lớp người mà các sử gia phong kiến vẫn quen gọi là "dân phiêu tán".

Và Nguyễn Du đã nắm bắt được hiện tượng rất "đắt, rất "tiêu biểu" ấy, để dựng lên thành công một bức tranh điển hình. Chắc hẳn nếu không từng chứng kiến rất nhiều cảnh đời cay đắng ngay trên đất nước mình, nhà thơ khó khó lòng tạo được một kiệt tác như vậy.

Nguyên tác& bản dịch

Chú thích

Liên kết ngoài

Tác phẩm của Nguyễn Du
Bài thơ Việt Nam
Thơ chữ Hán


title: Unterschwaningen

text:
Unterschwaningen là một xã ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Xã Unterschwaningen có diện tích 18,57 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 892 người.

Địa lý
Unterschwaningen nằm ở phía đông của Hesselberg, giữa thung lũng Altmühl phía trên và Wörnitz phía trên, có biên giới với các xã (bắt đầu từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) Arberg, Gunzenhausen, Wassertrüdingen và Ehingen. Nó cách 12 km về phía tây nam của Gunzenhausen và 28,5 km về phía nam của Ansbach, thị trấn chính của huyện.

Các xã tự quản Krottenbach, Dennenlohe và Oberschwaningen đã được nhập vào khu đô thị Unterschwaningen vào những năm 1970.

Tham khảo


title: Pentagonia peruviana

text:
Pentagonia peruviana là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Jaramillo, T., Cornejo, X. & Pitman, N. 2004. Pentagonia peruviana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Pentagonia
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Echinochaete

text:
Echinochaete là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Echinochaete at Index Fungorum

Polyporaceae


title: Lịch Google

text:
Lịch Google (tiếng Anh: Google Calendar), được gọi trước đây với tên mã "CL2", là dịch vụ lịch lập lịch trình và quản lý thời gian do Google phát triển. Lịch Google có sẵn trong bản phát hành beta ngày 13 tháng 4 năm 2006 và bản phát hành chung vào tháng 7 năm 2009, trên web và dưới dạng ứng dụng di động cho nền tảng Android và iOS.

Lịch Google cho phép người dùng tạo và chỉnh sửa sự kiện. Nhắc nhở có thể được bật cho các sự kiện, với các tùy chọn có sẵn cho loại và thời gian. Địa điểm sự kiện cũng có thể được thêm vào và những người dùng khác có thể được mời tham gia sự kiện. Người dùng có thể bật hoặc tắt khả năng hiển thị của các lịch đặc biệt, bao gồm cả Sinh nhật, nơi ứng dụng truy xuất ngày sinh từ danh bạ Google và hiển thị thẻ sinh nhật hàng năm và Ngày lễ, lịch theo quốc gia cụ thể hiển thị ngày của các dịp đặc biệt. Theo thời gian, Google đã thêm chức năng sử dụng máy học, bao gồm "Sự kiện từ Gmail", nơi thông tin sự kiện từ thư Gmail của người dùng được tự động thêm vào Lịch Google. "Lời nhắc", nơi người dùng thêm các hoạt động cần làm có thể được cập nhật tự động với thông tin mới. "Đề xuất thông minh", nơi ứng dụng đề xuất tiêu đề, địa chỉ liên hệ và địa điểm khi tạo sự kiện và "Mục tiêu", nơi người dùng nhập thông tin về một mục tiêu cá nhân cụ thể và ứng dụng tự động lập lịch hoạt động vào những thời điểm tối ưu.

Các ứng dụng di động của Lịch Google đã nhận được các đánh giá phân cực. Đánh giá năm 2015 về ứng dụng Android và iOS đều khen ngợi và chỉ trích thiết kế đáng kể. Trong khi một số nhà phê bình ca ngợi thiết kế là "sạch sẽ", "táo bạo" và tận dụng "đồ họa nhiều màu sắc", những nhà phê bình khác lại khẳng định rằng đồ họa đã chiếm quá nhiều dung lượng. Tính năng "Đề xuất thông minh" cũng nhận được nhiều ý kiến, với các mức độ thành công khác nhau trong ứng dụng thực sự quản lý để đề xuất thông tin liên quan khi tạo sự kiện. Tuy nhiên, sự tích hợp giữa Lịch Google và Gmail đã được ca ngợi, với các nhà phê bình viết rằng "tất cả các chi tiết liên quan đều có ở đó".

Đặc điểm

 Lịch Google cho phép người dùng tạo và chỉnh sửa sự kiện. Sự kiện có thời gian bắt đầu và thời gian dừng đã đặt, với tùy chọn cho "Sự kiện cả ngày".
 Người dùng có thể kích hoạt chức năng "Định kỳ" với các tham số tùy chọn cho tần số.
 Người dùng có thể thêm màu vào một sự kiện để nhận biết hoặc để phân biệt sự kiện đó với những sự kiện khác.
 Các sự kiện có thể xem được trong các loại thiết lập khác nhau, bao gồm ngày, tuần, tháng hoặc lịch biểu.
 Vị trí có thể được thêm vào để dễ hiểu về địa điểm của sự kiện.
 Người dùng có thể tùy chọn đặt thông báo, với các tùy chọn về loại (email, thông báo đẩy trên thiết bị di động) và thời gian.
 Người dùng có thể mời người khác tham gia sự kiện; đối với những người dùng Lịch Google khác, sự kiện sẽ hiển thị trong lịch của họ và đối với những người không sử dụng Lịch Google, email sẽ có các tùy chọn cho "Có", "Không" hoặc "Có thể".
 Cài đặt quyền riêng tư cho phép người dùng xác định mức độ hiển thị công khai của toàn bộ lịch hoặc các sự kiện riêng lẻ. Mặc dù lịch mặc định hiển thị cho người dùng thời gian sự kiện theo giờ địa phương của họ, người dùng có thể chỉ định múi giờ khác cho sự kiện.
 Người dùng có thể bật hoặc tắt khả năng hiển thị của các lịch đặc biệt, bao gồm lịch Sinh nhật, lịch này tự động truy xuất ngày sinh từ danh bạ Google của người dùng và hiển thị các ngày trên cơ sở hàng năm và lịch Ngày lễ, lịch theo quốc gia cụ thể có các ngày đặc biệt.

Giao diện người dùng của Lịch Google ban đầu được thiết kế bởi Kevin Fox. Lịch Google cho phép người dùng nhập các sự kiện từ một ứng dụng lịch khác, với sự hỗ trợ đáng chú ý cho cả lịch Microsoft Outlook và Apple iCloud.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Calendar
World Wide Web
Dịch vụ Google


title: Bourcia

text:
Bourcia là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Vân Phù

text:
Vân Phù () là một địa cấp thị ở phía tây tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Vân Phù giáp Triệu Khánh về phía bắc, Phật Sơn về phía đông, Giang Môn về phía tây nam, Dương Giang về phía nam, Mậu Danh về phía tây nam, và khu tự trị Quảng Tây về phía tây.

Hành chính
Địa cấp thị Vân Phù quản lý 5 đơn vị cấp huyện, bao gồm 2 khu, 1 phó địa cấp thị và 2 huyện.

Quận Vân Thành (云城区)
Quận Vân An (云安县)
Phó địa cấp thị La Định (罗定市)
Huyện Tân Hưng (新兴县)
Huyện Úc Nam (郁南县)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền thành phố Vân Phù (chữ Hán giản thể)

Thành phố tỉnh Quảng Đông


title: Agriotes oblongicollis

text:
Agriotes oblongicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Itoman, Okinawa

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Okinawa, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Okinawa