title: Tiệp Khắc

text:
Tiệp Khắc (, , trước năm 1990: Československo, ), trong khẩu ngữ còn gọi tắt là Tiệp, là một cựu nhà nước có chủ quyền tại Trung Âu tồn tại từ tháng 10 năm 1918, khi nó tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Áo-Hung, cho tới năm 1992. Từ năm 1939 tới năm 1945 quốc gia này trên thực tế không tồn tại, vì bị bắt buộc giải tán và sáp nhập một phần vào nước Đức Phát xít, nhưng Chính phủ Séc lưu vong quả thực có tồn tại trong giai đoạn này trong khi Slovakia độc lập khỏi Séc. Ngày 1 tháng 1 năm 1993 Tiệp Khắc phân chia trong hòa bình thành Cộng hòa Séc và Slovakia. Cộng hòa Séc hiện nay kế thừa Tiệp Khắc về mặt pháp lý.

Tên gọi
Danh xưng "Tiệp Khắc" trong tiếng Việt là giản xưng của Tiệp Khắc Tư Lạc Phạt Khắc (Trung văn: 捷克斯洛伐克, bính âm: Jiékè Sīluòfákè), dùng tiếng Trung Quốc phiên âm từ "Czechoslovakia". Trong đó, "Tiệp Khắc" (Jiékè) là chỉ Séc, "Tư Lạc Phạt Khắc" (Sīluòfákè) là chỉ Slovakia. Hiện nay cũng có một số người Việt Nam gọi Séc là "Tiệp Khắc" hoặc "Tiệp"

Các tính chất căn bản
Hình thức nhà nước:
 1918–1938: cộng hòa dân chủ
 1938–1939: sau sự sáp nhập Sudetenland bởi Đức năm 1938 dần biến thành một nhà nước với các liên kết lỏng lẻo giữa các phần của Séc, Slovakia, và Ruthenia. Một dải đất lớn phía nam Slovakia và Ruthenia bị Hungary sáp nhập, và vùng Zaolzie bởi Ba Lan.
 1939–1945: Trên thực tế phân chia thành Vùng bảo hộ Bohemia và Moravia và Cộng hòa Slovak. Về pháp lý Tiệp Khắc tiếp tục tồn tại, một chính phủ lưu vong được đồng minh phương Tây ủng hộ tại London; sau khi Đức xâm lược Liên Xô cũng được Liên Xô công nhận.
 1945–1948: một quốc gia được điều hành bởi một chính phủ liên minh với các bộ trưởng Cộng sản (gồm thủ tướng và bộ trưởng nội vụ) đóng vai trò then chốt. Vùng Ruthenia Karpat nhượng lại cho Liên Xô.
 1948–1989: một quốc gia Cộng sản với một nền kinh tế kế hoạch tập trung (từ 1960 về sau chính thức là một nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa):
 1969–1990: một nước cộng hòa liên bang gồm Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Séc và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Slovak;
 1990–1992: một nước cộng hòa dân chủ liên bang gồm Cộng hòa Séc và Cộng hòa Slovak

Nước láng giềng: Đức (1945–1990: Cộng hòa Liên bang Đức và Cộng hòa Dân chủ Đức), Ba Lan, từ 1945 Liên bang Xô viết (1992: Ukraina), România (cho tới năm 1939), Hungary, Áo

Địa hình: Nói chung bằng phẳng. Vùng phía tây là một phần của dải đất cao bắc trung Âu. Vùng phía đông gồm phần phía bắc của lòng chảo Núi Carpathian và Sông Danube.

Khí hậu: Chủ yếu lục địa nhưng thay đổi từ nhiệt độ ôn hòa của Trung Âu ở phía tây tới các hệ thống thời tiết khắc nghiệt hơn có ảnh hưởng Đông Âu và vùng phía tây Liên Xô tại phía đông.

Tên chính thức
 1918–1920: Cộng hòa Tiệp Khắc (viết tắt RČS)/Czecho-Slovak State; viết ngắn Tiệp Khắc
 1920–1938: Cộng hòa Tiệp Khắc (ČSR); viết ngắn Tiệp Khắc
 1938–1939: Đệ nhị Cộng hòa Tiệp Khắc; viết ngắn Tiệp Khắc
 1945–1960: Cộng hòa Tiệp Khắc (ČSR); viết ngắn Tiệp Khắc
 1960–1990: Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc (ČSSR); Tiệp Khắc
 Tháng 4 năm 1990: Cộng hòa Liên bang Tiệp Khắc (tiếng Séc) và Cộng hòa Liên bang Czecho-Slovak (tiếng Slovak),
 sau đó: Cộng hòa Liên bang Séc và Slovak (ČSFR, với cách viết ngắn Československo trong tiếng Séc và Česko-Slovensko trong tiếng Slovak)

Lịch sử

Thành lập

Tiệp Khắc được thành lập tháng 10 năm 1918 như một trong những quốc gia kế tục của Áo-Hung ở cuối Thế chiến I. Nó gồm các lãnh thổ hiện nay của Cộng hòa Séc, Slovakia và Ruthenia Karpat. Lãnh thổ của nó gồm một số vùng rất công nghiệp hoá của Áo-Hung cũ. Đây là một quốc gia đa sắc tộc. Thành phần sắc tộc nguyên thủy của nhà nước mới gồm 51% người Séc, 16% người Slovak, 22% người Đức, 5% người Hung và 4% người Rusyn hay Ruthenia. Nhiều người Đức, Hungary, Ruthenia và người Ba Lan và một số người Slovak, cảm thấy bất lợi tại Tiệp Khắc, bởi giới lãnh đạo chính trị đất nước đưa ra một nhà nước trung ương tập quyền và đa số thời gian không cho phép tự trị chính trị cho các nhóm sắc tộc. Chính sách này, cộng với sự tuyên truyền Phát xít ngày càng tăng đặc biệt ở vùng công nghiệp hoá nói tiếng Đức Sudetenland, đã dẫn tới tình trạng căng thẳng leo thang trong sắc dân không phải Séc.

Tư tưởng chính thống về nhà nước lập hiến của quốc gia mới thời điểm đó là không có người Séc và người Slovak, chỉ một dân tộc: Tiệp Khắc (xem Chủ nghĩa Tiệp Khắc). Nhưng không phải mọi sắc tộc đều đồng ý với tư tưởng này (đặc biệt là người Slovak) và một khi một nhà nước Tiệp Khắc thống nhất được tái lập sau Thế chiến II (sau sự giải tán của quốc gia trong Thế chiến II) ý tưởng này bị bỏ lại và Tiệp Khắc là một đất nước hai dân tộc - người Séc và người Slovak.

Thế chiến II

Theo Thoả thuận Munich năm 1938, Anh Quốc và Pháp buộc Tiệp Khắc nhượng các vùng biên giới nói tiếng Đức cho Phát xít Đức dù đã tồn tại những hiệp ước, trong cái thường được gọi là một phần của Sự phản bội phương Tây. Năm 1939 phần còn lại ("rump") của Tiệp Khắc bị Phát xít Đức xâm lược và phân chia thành vùng Bảo hộ Bohemia và Moravia và Cộng Hòa Slovak con rối. Đa phần Slovakia và toàn bộ Ruthenia Hạ Karpat bị Hungary sáp nhập.

Tiệp Khắc thời kỳ xã hội chủ nghĩa

Sau Thế chiến II, nước Tiệp Khắc trước chiến tranh được tái lập, ngoại trừ Ruthenia Hạ Karpat đã sáp nhập vào Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina. Nghị định Beneš được công bố liên quan tới sắc tộc Đức (xem Thoả thuận Potsdam) và sắc tộc Hungary. Theo các nghị định này, quyền công dân bị bãi bỏ với người có nguồn gốc sắc tộc Đức và Hungary, những người từng nhận quyền công dân Đức hoặc Hungary trong thời chiếm đóng. (Năm 1948 điều khoản này bị xoá bỏ cho người Hungary, nhưng chỉ một phần cho người Đức). Sau đó thực hiện trục xuất khoảng 90% dân số sắc tộc Đức tại Tiệp Khắc, hơn 2 triệu người. Những người còn lại bị buộc tội chung là đã ủng hộ Phát xít (sau Thoả thuận Munich, và 97.32% người Đức Sudeten thành niên bỏ phiếu cho NSDAP trong cuộc bầu cử tháng 12 năm 1938). Hầu như mọi nghị định đều nói dứt khoát rằng sự trừng phạt không áp dụng cho những người chống phát xít, dù thuật ngữ chống phát xít không được định nghĩa rõ ràng. Khoảng 250,000 người Đức, nhiều người lấy người Séc, một số người chống phát xít, và cả những người yêu cầu tái lập đất nước thời hậu chiến, vẫn ở lại Tiệp Khắc. Nghị định Beneš vẫn gây ra tranh cãi lớn giữa các nhóm quốc gia tại Cộng hòa Séc, Đức, Áo và Hungary.

Ruthenia Karpat bị chiếm đóng bởi (vào tháng 6 năm 1945 chính thức nhượng lại) Liên Xô. Năm 1946 trong cuộc bầu cử nghị viện Đảng Cộng sản Tiệp Khắc chiến thắng tại vùng đất Séc (Đảng dân chủ chiến thắng tại Slovakia). Tháng 2 năm 1948 những người Cộng sản lên nắm quyền lực. Dù họ tiếp tục duy trì sự đa nguyên chính trị với sự tồn tại của Mặt trận Quốc gia, ngoại trừ một thời gian ngắn cuối thập niên 1960 (Mùa xuân Prague) đất nước này có đặc trưng ở sự thiếu vắng chính trị đa đảng. Nền kinh tế của Tiệp Khắc nhìn chung là tiên tiến hơn nền kinh tế các nước láng giềng ở Đông Âu và được coi là một nước phát triển trên thế giới, dù vẫn thấp hơn nếu so với các nước phát triển cao tại Tây Âu.

Năm 1968, sau một cuộc bạo động, năm nước Khối Đông Âu kéo quân vào Tiệp Khắc. Liên Xô cho xe tăng tiến vào Prague ngày 21 tháng 8 năm 1968. Người đứng đầu chính phủ Xô viết Leonid Brezhnev coi sự can thiệp này là tối cần thiết cho sự tồn tại của Xô viết, hệ thống xã hội chủ nghĩa và cam kết tiến hành can thiệp vào bất kỳ nước nào tìm cách thay thế chủ nghĩa xã hội bằng chủ nghĩa tư bản. Năm 1969, Tiệp Khắc chuyển thành một liên bang gồm Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Séc và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Slovak. Theo hình thức liên bang, những sự không công bằng giữa Séc và Slovak gây ảnh hưởng tới nhà nước bị hạn chế. Một số bộ, như bộ giáo dục, chính thức được chuyển cho hai nước cộng hòa. Tuy nhiên, sự quản lý chính trị tập trung bởi Đảng Cộng sản hạn chế khá nhiều hiệu quả của sự liên bang hoá.

Thập niên 1970 chứng kiến sự trỗi dậy của phong trào phản đối tại Tiệp Khắc, đại diện bởi (trong số những người khác) Václav Havel. Phong trào tìm cách tham gia mạnh hơn vào chính trị và thể hiện dưới hình thức phản đối chính thức, diễn ra trong những giới hạn của các hoạt động công việc (đi xa tới mức một lệnh cấm nghiệp đoàn chuyên nghiệp và từ chối giáo dục cao cho con em những nhân vật chống chính phủ được ban ra, cảnh sát thẩm vấn và đôi khi là án tù).

Sau 1989

Năm 1989 đất nước này lại quay trở lại hệ thống đa đảng sau Cách mạng Nhung. Điều này xảy ra cùng khoảng thời gian với sự sụp đổ của khối xã hội chủ nghĩa tại România, Bulgaria, Hungary và Ba Lan. Trong vòng ba năm những người cộng sản đã bị mất quyền lãnh đạo ở các nước Đông Âu.

Không giống Nam Tư và Liên bang Xô viết, sự chấm dứt của Chủ nghĩa cộng sản ở nước này không tự động có nghĩa sự chấm dứt của cái tên mang tính cộng sản chủ nghĩa: từ "xã hội chủ nghĩa" bị bỏ đi ngày 29 tháng 3 năm 1990, và được thay bằng "liên bang".

Năm 1992, vì những căng thẳng leo thang của chủ nghĩa quốc gia, Tiệp Khắc giải tán trong hòa bình theo các quá trình trong nghị viện. Lãnh thổ của nó trở thành Cộng hòa Séc và Slovakia, được chính thức lập ra ngày 1 tháng 1 năm 1993.

 Danh sách Chủ tịch nước Tiệp Khắc
 Danh sách Thủ tướng Tiệp Khắc
 xem thêm lãnh đạo Đảng Cộng sản Tiệp Khắc

Chính sách đối ngoại

Thoả thuận và thành viên tổ chức quốc tế
Sau Thế chiến II, thành viên tích cực trong Hội đồng Tương trợ Kinh tế (Comecon), Khối hiệp ước Warszawa, Liên hiệp quốc và các cơ quan khác của tổ chức này, tham gia ký kết Hội nghị An ninh và Hợp tác châu Âu

Phân chia hành chính

 1918–1923: các hệ thống khác nhau trong lãnh thổ Áo cũ (Bohemia, Moravia, một phần nhỏ của Silesia) so với lãnh thổ cũ của Hungary (Slovakia và Ruthenia): ba vùng đất (země) (cũng được gọi là các đơn vị quận (obvody)): Bohemia, Moravia, Silesia, cộng thêm 21 hạt (župy) tại Slovakia ngày nay và hai(?) hạt tại Ruthenia hiện nay; cả vùng đất và hạt đều được chia thành các quận (okresy).
 1923–1927: như trên, ngoại trừ các hạt của Slovakia và Ruthenia bị thay thế bởi sáu (grand) hạt ((veľ)župy) tại Slovakia và một (grand) hạt tại Ruthenia, và các con số và các biên giới của okresy bị thay đổi trong hai lãnh thổ đó.
 1928–1938: bốn vùng đất (Séc: země, Slovak: krajiny): Bohemia, Moravia-Silesia, Slovakia và Ruthenia Hạ Karpat, được chia thành các quận (okresy).
 Late 1938–tháng 3 năm 1939: như trên, nhưng Slovakia và Ruthenia giành được quy chế "vùng đất tự trị".
 1945–1948: như năm 1928–1938, trừ Ruthenia trở thành một phần của Liên bang Xô viết.
 1949–1960: 19 vùng (kraje) được chia thành 270 okresy.
 1960–1992: 10 kraje, Praha, và (từ 1970) Bratislava (thủ đô Slovakia); chúng được chia thành 109–114 okresy; kraje bị xoá bỏ thạm thời ở Slovakia năm 1969–1970 và cho nhiều mục đích từ năm 1991 tại Tiệp Khắc; ngoài ra, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Séc và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Slovak được thành lập năm 1969 (không có từ Xã hội chủ nghĩa từ 1990).

Nhóm dân và sắc tộc

Tại thời điểm trước khi phân chia, năm 1991, Tiệp Khắc có 15,6 triệu dân, trong đó người Séc chiếm 62,8%, người Slovakia chiếm 31%, người gốc Hungary chiếm 3,8%, người gốc Romania 0,7%, người gốc Silesi 0,3%. Ngoài ra, tại Tiệp Khắc còn một số ít người gốc Ruthe, Ukraina, Đức, Ba Lan và Do Thái. Người Séc, Slovakia, Silesi và Ba Lan cùng là các dân tộc Tây Slav. Người Ruthe và Ukraina cùng là các dân tộc Đông Slav.

Chính trị

Sau Thế chiến II, một sự độc quyền chính trị do Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (KSC) nắm giữ xuất hiện. Gustáv Husák được bầu làm thư ký thứ nhất của KSC năm 1969 (chuyển thành tổng thư ký năm 1971) và chủ tịch Tiệp Khắc năm 1975. Các đảng và tổ chức khác có tồn tại nhưng chỉ đóng vai trò phụ thuộc cho KSC. Tất cả các đảng chính trị cũng như nhiều tổ chức quần chúng bị gộp lại dưới bóng của Mặt trận Quốc gia. Những nhà hoạt động về quyền con người và tôn giáo bị đàn áp mạnh mẽ.

Phát triển hiến pháp
Tiệp Khắc có các hiến pháp sau trong lịch sử của mình (1918–1992):
 Hiến pháp Lâm thời ngày 14 tháng 11 năm 1918 (dân chủ): xem Lịch sử Tiệp Khắc (1918–1938)
 Hiến pháp năm 1920 (Tài liệu Lập hiến của Cộng hoà Tiệp Khắc), dân chủ, có hiệu lực tới năm 1948, nhiều lần sửa đổi
 Cộng sản 1948 Hiến pháp mùng 9 tháng 5
 Cộng sản Hiến pháp Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc năm 1960 với các sửa đổi lớn năm 1968 (Luật Lập hiến Liên bang), 1971, 1975, 1978, và 1989 (ở thời điểm này vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc bị bãi bỏ). Nó được sửa đổi nhiều lần trong thời gian 1990–1992 (ví dụ 1990, tên đổi thành Séc-Slovakia, 1991 tích hợp các hiến chương nhân quyền)

Kinh tế

Sau Thế chiến II, kinh tế là tập trung kế hoạch hoá, với các liên kết chỉ huy từ đảng cộng sản, tương tự như Liên bang Xô viết. Ngành công nghiệp luyện kim lớn phụ thuộc vào nhập khẩu quặng sắt và phi sắt.

 Công nghiệp: Công nghiệp khai khoáng và chế tạo chiếm chủ yếu. Các ngành chính gồm chế tạo máy, hoá chất, chế biến thực phẩm, luyện kim và dệt may. Công nghiệp năng lượng, vật tư và nhân công, kỹ thuật chậm cải tiến, nhưng nước này là nguồn cung cấp máy móc chất lượng cao, máy bay, động cơ hàng không và công cụ, đồ điện tử và vũ khí chính cho các quốc gia cộng sản khác.
 Nông nghiệp: Lĩnh vực nhỏ nhưng cung cấp phần chủ yếu nhu cầu thực phẩm quốc gia, vì các nông trang đã được tập thể hoá với diện tích lớn và có cách thức hoạt động khá hiệu quả. Phụ thuộc vào nhập khẩu ngũ cốc (chủ yếu làm thức ăn gia súc) trong những năm thời tiết không thuận lợi. Sản xuất thịt bị ảnh hưởng bởi thiếu thức ăn, nhưng lượng thịt tiêu thụ trên đầu người cao.
 Thương mại nước ngoài: Xuất khẩu ước tính US$17.8 tỷ năm 1985, trong số đó 55% máy móc, 14% nhiên liệu và vật liệu, 16% hàng hoá chế tạo. Nhập khẩu ước tính US$17.9 tỷ năm 1985, trong số đó 41% nhiên liệu và vật liệu, 33% máy móc, 12% sản phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp. Năm 1986, khoảng 80% thương mại nước ngoài là với các quốc gia cộng sản.
 Tỷ giá hối đoái: Chính thức, hay thương mại, tỷ giá Crowns (Kcs) 5.4 trên US$1 năm 1987; du lịch, hay phi thương mại, tỷ giá Kcs 10.5 trên US$1. Không tỷ giá nào phản ánh đúng sức mua. Tỷ giá trên chợ đen khoảng Kcs 30 trên US$1, và tỷ giá này trở thành chính thức khi đồng tiền trở thành chuyển đổi được đầu thập niên 1990.
 Năm tài chính: Năm dương lịch.
 Chính sách thuế: Nhà nước sở hữu hầu như toàn bộ phương tiện sản xuất. Nguồn thu từ các doanh nghiệp nhà nước là nguồn thu chủ yếu tiếp theo là thuế doanh thu. Các khoản chi ngân sách lớn cho các chương trình xã hội, trợ cấp, và đầu tư. Ngân sách thường cân bằng hay hơi thặng dư.

Nguồn tài nguyên

Sau Thế chiến II, nước này thiếu năng lượng, phụ thuộc vào nhập khẩu dầu thô và khí tự nhiên từ Liên Xô, than xám trong nước, và năng lượng hạt nhân hay thủy điện. Năng lượng là một vấn đề lớn trong thập niên 1980.

Vận tải và Viễn thông

Xã hội và nhóm Xã hội

Giáo dục

Giáo dục là miễn phí ở mọi cấp độ và phổ cập từ tuổi lên sáu tới mười lăm. Đại đa số người dân biết chữ. Hệ thống dạy nghề phát triển cao và các trường nghề hỗ trợ các trường trung học và các viện giáo dục cao học.

Tôn giáo

Năm 1991: Cơ đốc giáo La Mã 46,4%, Đạo Luther 5,3%, Vô thần 29,5%, không rõ 16,7%, nhưng có những sự khác biệt lớn giữa hai nước cộng hoà lập hiến – xem Cộng hoà Séc và Slovakia

Sức khỏe, an sinh xã hội và nhà ở

Sau Thế chiến II, chăm sóc sức khoẻ miễn phí được áp dụng cho mọi công dân. Kế hoạch chăm sóc sức khoẻ quốc gia nhấn mạnh tới phòng ngừa; các trung tâm y tế tại các nhà máy và các địa phương hỗ trợ cho các bệnh viện và các cơ sở y tế. Đã có những cải thiện lớn trong chăm sóc sức khoẻ tại nông thôn trong thập niên 1960 và 1970.

Truyền thông

Truyền thông tại Tiệp Khắc bị kiểm soát bởi Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (KSČ). Việc sở hữu cá nhân với mọi cơ quan xuất bản hay truyền thông bị cấm, dù các nhà thờ và các tổ chức khác có xuất bản các tạp chí định kỳ và các tờ báo. Thậm chí với sự độc quyền báo chí trong tay các tổ chức dưới sự kiểm soát của KSČ, mọi sách báo xuất bản đều bị Văn phòng Báo chí và Thông tin của chính phủ kiểm duyệt.

Thể thao
Đội tuyển bóng đá quốc gia Tiệp Khắc khá nổi tiếng trên thế giới, với 8 lần góp mặt tại các vòng chung kết FIFA World Cup, đứng hạng 2 tại World Cup 1934 và 1962. Đội bóng cũng giành chức vô địch châu Âu năm 1976 và đứng hạng 3 năm 1980.

Đội tuyển hockey trên băng Tiệp Khắc đã giành nhiều huy chương tại các giải đấu thế giới và Olympics.

Emil Zátopek, người giành bốn huy chương vàng điền kinh Olympic được coi là một trong những vận động viên điền kinh hàng đầu trong lịch sử.

Vera Časlavska là vận động viên thể dục đoạt nhiều huy chương, với tám huy chương vàng và bốn huy chương bạc, và đã đại diện cho Tiệp Khắc ở ba kỳ Olympics liên tiếp.

Các tay quần vợt nổi tiếng Ivan Lendl, Miloslav Mečíř, Daniela Hantuchová và Martina Navrátilová đều sinh ở Tiệp Khắc.

Văn hóa
 Cộng hòa SécSlovakia
 Danh sách người SécDanh sách người Slovak
 MDŽ (Ngày Quốc tế Phụ nữ)
 Jazz tại Tiệp Khắc bất đồng chính kiến

Xem thêm
 Cộng hòa Séc
 Slovakia

Tham khảo

Nguồn
 Cộng hòa Séc

Liên kết ngoài

 Orders and Medals of Czechoslovakia including Order of the White Lion (in English and Czech)
 Czechoslovakia -The First Czechoslovak Republic
 Andropov to the Central Committee, about the Demonstration in Red Square Against the Warsaw Pact Invasion of Czechoslovakia, ngày 20 tháng 9 năm 1968. Andrei Sakharov KGB file, Archieve posted at the Yale University, http://www.yale.edu/annals/sakharov/documents_frames/Sakharov_008.htm
 Hungarian Language Map, border changes after the creation of Czechoslovakia
 Map
 Map

Khối phía Đông
Cựu quốc gia châu Âu
Cựu cộng hòa
Cựu quốc gia Slav
Quốc gia vệ tinh của Liên Xô
Cựu quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc
Địa lý Trung Âu
Lịch sử Trung Âu
Tiệp Khắc thế kỷ 20
Tiệp Khắc năm 1918
Tiệp Khắc năm 1939
Tiệp Khắc năm 1945
Tiệp Khắc năm 1992
Khởi đầu năm 1918
Chấm dứt năm 1939
Khởi đầu năm 1945
Chấm dứt năm 1992


title: Richard

text:
Richard  có thể đề cập đến:
 Richard Nixon
 Richard Wagner
 Richard Wagner
 Richard Dawkins

Xem thêm


title: Thann (quận)

text:
Quận Thann là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Haut-Rhin, ở vùng Alsace. Quận này có 4 tổng và 52 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Thann là:
 Cernay
 Masevaux
 Saint-Amarin
 Thann

Các xã
Các xã của quận Thann, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thann trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Thann


title: Opsirhina lechriodes

text:
Opsirhina lechriodes là một loài bướm đêm thuộc họ Lasiocampidae. Chúng được tìm thấy ở New South Wales và Victoria.

Sải cánh dài khoảng 40 mm.

Ấu trùng ăn các loài Eucalyptus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

L
Bướm Úc
Động vật được mô tả năm 1911
L


title: Haute-Savoie

text:
Haute-Savoie là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes, tỉnh lỵ Annecy, bao gồm 4 Quận với các Quận lỵ còn lại là: Bonneville, Saint-Julien-en-Genevois, Thonon-les-Bains.

Tham khảo

Tỉnh của Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh của Pháp


title: Sus, Pyrénées-Atlantiques

text:
Sus  là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo

INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Dicranoptycha azrael

text:
Dicranoptycha azrael là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Hylaeus halictiformis

text:
Hylaeus halictiformis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1912


title: Peringiella denticulata

text:
Peringiella denticulata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peringiella


title: Lygelater succinum

text:
Lygelater succinum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lygelater


title: 1286 Banachiewicza

text:
1286 Banachiewicza (1933 QH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được Sylvain Arend phát hiện vào ngày 25 tháng 8 năm 1933 tại Uccle.

Nó được đặt theo tên của Tadeusz Banachiewicz là một nhà toán học và nhà thiên văn học Ba Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1286 Banachiewicza

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Sylvain Julien Victor Arend
Thiên thể phát hiện năm 1933


title: Boucardicus simplex

text:
Boucardicus simplex là một loài ốc có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn trong họ Cyclophoridae.

Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

 Emberton, K.C. 2000. Boucardicus simplex. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Boucardicus
Động vật thân mềm Madagascar


title: Vaugrigneuse

text:
Vaugrigneuse là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2005 là .

Danh xưng cư dân địa phương Vaugrigneuse trong tiếng Pháp là Valgrigniens.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Guzmania albescens

text:
Guzmania albescens là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania albescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
albescens


title: Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Gorno-Altai

text:
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai là một nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị trong Liên bang Xô viết. Nó được nâng lên từ Tỉnh Tự trị Gorno-Altai. Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai được thành lập vào năm cuối cùng của Liên Xô và được coi là thời kì trung gian giữa Tỉnh Tự trị Gorno-Altai và chế độ Cộng hòa tự trị ở Altai sau này.

Năm 1992, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai được đổi tên thành Cộng hòa Altai trong Liên bang Nga.

Chú thích

Tham khảo

Gorno-Altai
Cựu quốc gia châu Á
Cựu quốc gia châu Âu


title: Volvopluteus

text:
Volvopluteus là một chi nấm hoại sinh thuộc họ Pluteaceae. Chi này từng được gộp vào chi Volvariella vì cả hai có một số đặc điểm hình thái học chung. Nghiên cứu phát sinh loài dựa trên dữ liệu DNA đã cho thấy Volvopluteus có họ hàng gần với Pluteus và đều được xếp vào họ Pluteaceae, còn Volvariella không liên quan chặt chẽ đến chi nào và vị trí của nó trong Agaricales vẫn chưa chắc chắn.

Loài

Bốn loài hiện được công nhận thuộc về chi Volvopluteus:

Volvopluteus asiaticus Justo & Minnis
Volvopluteus earlei (Murrill) Vizzini, Contu & Justo
Volvopluteus gloiocephalus (DC) Vizzini, Contu & Justo
Volvopluteus michiganensis (A.H. Sm.) Justo & Minnis

Những loài khác có thể thuộc về Volvopluteus (dựa trên đặc điểm hình thái học):

Volvaria microchlamida (Speg.) Sacc
Volvariella alabamensis (Murrill) Shaffer
Volvariella arenaria (Pat.) Singer
Volvariella californica (Earle) Singer
Volvariella canalipes (Murrill) Shaffer
Volvariella cnemidophora (Mont.) Singer
Volvariella insignis Heinem
Volvariella macrospora Singer
Volvariella stercoraria (Peck) Singer

Chú thích

Liên kết ngoài

Pluteaceae


title: Nữ Ấu sinh Hướng đạo

text:
Nữ Ấu sinh Hướng đạo hay Chim non (Brownie) là một bé gái tuổi từ 7 đến 10 và là thành viên của một hội Nữ Hướng đạo. Ban đầu, giống như các Nữ Thiếu sinh Hướng đạo, Nữ Ấu sinh Hướng đạo là chỉ dành riêng cho nữ; người ta luôn trông mong là các cậu bé gia nhập Ấu sinh Hướng đạo và sau đó là Thiếu sinh Hướng đạo. Bắt đầu từ thập niên 1980, Nữ Ấu sinh Hướng đạo đã được mở cho cả nam và nữ tại một số quốc gia.

Lịch sử
Nữ Ấu sinh Hướng đạo đầu tiên được Robert Baden-Powell tổ chức vào năm 1914 để hoàn thiện dãy nhóm tuổi cho cả nam và nữ trong Hướng đạo. Đầu tiên các Nữ Ấu sinh được điều hành như nhóm tuổi nhỏ nhất trong Hội Nữ Hướng đạo của Agnes Baden-Powell là em gái của Robert Baden-Powell. Năm 1918 Olave Baden-Powell lãnh trách nhiệm về Nữ Hướng đạo và như thế cũng lãnh trách nhiệm luôn các Nữ Ấu sinh.

Ban đầu các bé gái này được gọi là Nụ Hồng (Rosebuds) nhưng sau đó được Lord Baden-Powell đổi tên thành Chim non (Brownies). Tên của Nữ Ấu sinh có được là từ câu chuyện "The Brownies" của Juliana Horatia Ewing viết vào năm 1870. Trong câu chuyện, hai đứa trẻ tên là Tommy và Betty học biết rằng trẻ em có thể là những Chim non (Brownies) giúp ích hay là những ma quỷ lười (boggarts).

Xem thêm

Nữ Thiếu sinh Hướng đạo
Hội Nữ Hướng đạo Vương quốc Anh
Hội Nữ Hướng đạo Mỹ
Đồi Hòa Bình
Ấu sinh Hướng đạo
Thiếu sinh Hướng đạo

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Girlguiding UK
 Girl Guides of Canada
 The Brownies And Other Tales by Juliana Horatia Ewing, 1870, from Project Gutenberg

Nữ Hướng đạo


title: Paraurodera

text:
Paraurodera là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1981 bởi Moldenke.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Paraurodera similis Moldenke, 1981

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Maytenus dhofarensis

text:
Maytenus dhofarensis là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Loài này có ở Oman và Yemen. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Ghazanfar, S.A. 1998. Maytenus dhofarensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Maytenus


title: Hà Giang, Đông Hưng

text:
Hà Giang là một xã thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Đông Hà và Đông Giang.

Địa lý
Xã Hà Giang nằm ở phía đông huyện Đông Hưng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đông Kinh
Phía tây giáp xã Đông Các và xã Đông Động
Phía nam giáp xã Đông Vinh
Phía bắc giáp xã Đông La và xã Đông Xá.

Xã Hà Giang có diện tích 9,22 km², dân số năm 2019 là 9.167 người, mật độ dân số đạt 994 người/km².

Lịch sử
Địa bàn xã Hà Giang hiện nay trước đây vốn là hai xã Đông Hà và Đông Giang thuộc huyện Đông Hưng.

Trước khi sáp nhập, xã Đông Hà có diện tích 5,30 km², dân số là 5.315 người, mật độ dân số đạt 1.003 người/km². Xã Đông Giang có diện tích 3,92 km², dân số là 3.852 người, mật độ dân số đạt 983 người/km².

Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Đông Hà và Đông Giang thành xã Hà Giang.

Chú thích

Xem thêm


title: Protogrypa

text:
Protogrypa là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae


title: Prasyptera wallacei

text:
Prasyptera wallacei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Prasyptera


title: Đại học Quảng Tây

text:
Đại học Quảng Tây (tiếng Trung: 广西大学; pinyin: Guǎngxi dàxué; Hán-Việt: Quảng Tây đại học) là một trường đại học công lập tại thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trường được thành lập năm 1928.

Lịch sử
Đại học Quảng Tây được thành lập tháng 10 năm 1928, hiệu trưởng đầu tiên là nhà giáo dục và khoa học nổi tiếng Mã Quân Vũ.

Năm 1936, Đại học Quảng Tây phát triển theo hướng là một trường đại học tổng hợp với các chuyên ngành: nghệ thuật tự do, khoa học, kỹ thuật, nông nghiệp và y khoa.

Năm 1939, Đại học Quảng Tây phát triển thành một trường đại học quốc gia với 5 học viện và 22 bộ môn.

Năm 1952, Mao Trạch Đông đã đích thân viết tên của trường và bút tích của Mao hiện vẫn còn được trường sử dụng.

Năm 1952, Học viện Nông nghiệp trở thành một trường độc lập với tên gọi là Đại học Nông nghiệp Quảng Tây. Năm 1997, Đại học Nông nghiệp Quảng Tây và Đại học Quảng Tây được sáp nhập thành Đại học Quảng Tây như hiện nay.

Các ngành đào tạo
Đại học Quảng Tây có các chuyên ngành: triết học, kinh tế, luật, giáo dục, nghệ thuật tự do, nông nghiệp, khoa học, kỹ thuật, quản lý. Trường hiện có 18 học viện và bộ môn:

Học viện Khoa học Xã hội và Quản lý
Học viện Thương mại
Học viện Luật
Học viện Văn hóa và Thông tin Đại chúng
Học viện Ngoại ngữ
Học viện Khoa học
Học viện Hóa học và Công nghệ hóa học
Học viện Công nghệ sinh học và Kỹ thuật sản xuất đường ăn
Học viện Tài nguyên và Môi trường
Học viện Kỹ thuật Cơ khí
Học viện Kỹ thuật Điện
Học viện Khoa học Máy tính và Kỹ thuật Thông tin
Học viện Xây dựng Dân dụng
Học viện Nông nghiệp
Học viện Lâm nghiệp
Học viện Khoa học và Công nghệ Động vật
Học viện Công nghệ Dạy nghề
Học viện Giáo dục Thành niên
Bộ môn Giáo dục Thể chất

Trường có diện tích 3,07 km2 và tòa nhà rộng 745.000 m2. Thư viện trường có 2 triệu tập sách. Đội ngũ giảng dạy có 200 giáo sư, 670 phó giáo sư, trong đó có nhà vật lý đoạt Giải Nobel Dương Chấn Ninh.

Các cựu sinh viên nổi tiếng
 Huỳnh Hiện Phan,Sử gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Wedsite của Đại học Quảng Tây
 Wedsite của Đại học Quảng Tây

Đại học Quảng Tây
Trường đại học và cao đẳng ở Quảng Tây
Đại học trọng điểm quốc gia Trung Quốc
Nam Ninh
Khởi đầu năm 1928 ở Trung Quốc


title: Sông Đu

text:
Sông Đu là một phụ lưu nằm tại hữu ngạn của sông Cầu ở miền bắc Việt Nam. Gần như toàn bộ lưu vực sông Đu nằm trên địa bàn ba huyện Định Hóa, Phú Lương và Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên. Hai nhánh chính của sông Đu hợp lưu tại thị trấn Đu thuộc huyện Phú Lương.

Đặc điểm
Sông Đu bắt nguồn từ vùng Lương Can, ở độ cao khoảng 275 m thuộc tỉnh Thái Nguyên, chảy theo hướng tây bắc - đông nam và nhập vào Sông Cầu ở xã Sơn Cẩm, thành phố Thái Nguyên. Tổng chiều dài dòng chính của sông là khoảng 44 km. Diện tích lưu vực 360 km², độ cao trung bình 129 m, độ dốc trung bình 13,3%, mật độ sông suối 0,94 km/km². Tổng lượng nước hàng năm đạt 0,264 km³ ứng với lưu lượng nước trung bình hàng năm là 8,73 m³/s, môđun dòng chảy hàng năm 23,2 l/s.km2. Biên độ mực nước lớn nhất tại trạm thủy văn Giang Tiên là 5,41 m và cường suất nước lũ lớn nhất trung bình 58 cm/giờ. Giống như nhiều con sông khác tại khu vực miền núi phía Bắc, sông Đu mang đặc điểm là lưu lượng dòng chảy mùa mưa (6-9) chiếm tới 75% tổng dòng chảy cả năm; trong khi dòng chảy mùa khô (1-3) chỉ chiếm 5,6-7,8%.

Môi trường
Sông Đu, chảy qua vùng đông dân, tiếp nhận nguồn nước thải sinh hoạt, nông nghiệp, khai khoáng trước khi đổ vào sông Cầu ở Sơn Cẩm. Đặc biệt, lưu vực sông phải tiếp nhận rác và nước thải sinh hoạt thị trấn của huyện Phú Lương và cũng như nước thải của mỏ than Phấn Mễ, một mỏ than khai thác lộ thiên trong lưu vực sông. Sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân đã và đang làm ô nhiễm con sông Đu, nhiều người dân còn thả các bao rác thải xuống dòng suối. Mùi hôi thối cùng sự ô nhiễm đã làm bức xúc những người dân quanh vùng.

Từ năm 2006 đến năm 2008, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Hoàng Thu Hương và nhóm cộng sự đã tiến hành 7 đợt quan trắc theo các mùa xuân, hạ, thu đông tại 15 điểm nghiên cứu trên bốn nhánh chính của sông Đu (sông Nà Lậu, dòng chính sông Đu, suối Cát và suối Khe Cốc). Kết quả quan trắc cho thấy, vào mùa mưa nước sông Đu có nhiệt độ thấp hơn và phần trăm bão hòa oxy trong nước mùa mưa cao hơn mùa khô. Nhóm nghiên cứu này cũng đã thu thập 70 taxa động vật không xương sống cỡ lớn đáy sông Đu, nhiều nhất là nhóm côn trùng (48 taxa). Kết quả quan trắc cho thấy, quần thể đa dạng sinh học đáy sông Đu phong phú vào mùa mưa, đặc biệt ở thượng nguồn. Kết quả cũng cho thấy đa dạng sinh học sông Đu thấp hơn nhiều so với đa dạng sinh học tại suối DakPri -DakLak thậm chí thấp hơn cả suối trong Vườn Quốc gia Tam Đảo.

Lưu vực
Các xã nằm trong lưu vực dòng chính sông Đu cũng như các phụ lưu của sông bao gồm:
 Huyện Định Hóa: Bộc Nhiêu, Phú Tiến (dài 3,5 km)
 Huyện Phú Lương: Yên Lạc, Yên Đổ, Yên Trạch, Động Đạt, Ôn Lương, Hợp Thành, Phủ Lý, thị trấn Đu, Phấn Mễ, Vô Tranh, Cổ Lũng, Sơn Cẩm.
 Huyện Đại Từ: Phúc Lương, Tân Linh, Phục Linh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hệ thống sông Thái Bình
Đu
Sông Cầu


title: 21743 Michaelsegal

text:
21743 Michaelsegal (1999 RB164) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21743 Michaelsegal

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Weißenkirchen an der Perschling

text:
Weißenkirchen an der Perschling là một đô thị thuộc huyện Sankt Pölten-Land trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Cao Dương Công chúa

text:
Cao Dương công chúa (chữ Hán: 高阳公主; ? - 6 tháng 3, 653), không rõ tên thật, là con gái thứ 17 của Đường Thái Tông Lý Thế Dân. Theo vai vế, công chúa là em gái của Đường Cao Tông Lý Trị và là cô mẫu của Thái Bình công chúa.

Tiểu sử
Sinh mẫu của Cao Dương công chúa không được ghi lại. Trong số các con gái của mình, Đường Thái Tông sủng ái Cao Dương công chúa nhất, do bà không những dung mạo xinh đẹp mà còn vô cùng thông tuệ. Đến tuổi trưởng thành, Cao Dương công chúa được Thái Tông gả cho con trai thứ hai của Tể tướng Phòng Huyền Linh là Phòng Di Ái (房遗爱).

Di Ái là người chuộng võ kém văn, sau khi lấy được công chúa, cũng được sủng ái hơn các chàng rể khác. Con cả Phong Huyền Linh là Phòng Di Trực (房遺直), sớm được phong là Quang Lộc đại phu, lấy việc Di Ái đã lấy được công chúa, xin nhường quan chức cho Di Ái, nhưng Đường Thái Tông không nghe.

Một lần, Cao Dương công chúa cùng Di Ái đi săn vào nghỉ ở một ngôi chùa. Trụ trì của chùa là Biện Cơ (辯機), một môn đồ của Huyền Trang, có dáng vẻ khôi ngô ra nghênh đón, mời công chúa ở lại đấy qua đêm. Công chúa rộng lòng bố thí, với Biện Cơ kết thành duyên phận. Công chúa có tình cảm với Biện Cơ, ra vào không kiêng kỵ. Việc đến tai Thái Tông, ông lệnh đem Biện Cơ xử tử cùng với hơn 10 nô tài ở bên công chúa do tội bao che cho chủ. Công chúa không tự biết tội, càng oán trách Thái Tông. Từ đó, công chúa không kiêng dè điều gì nữa, mặc sức tư thông với văn nhân đạo sĩ. Cho đến tận khi Đường Thái Tông mất, công chúa cũng không mảy may xót thương.

Năm Vĩnh Huy thứ 4 (653), Cao Dương công chúa xui chồng Di Ái tranh tước vị với anh trưởng Di Trực, tố cáo Di Trực đối với mình vô lễ. Đường Cao Tông Lý Trị sai Trưởng Tôn Vô Kị điều tra, nào ngờ phác giác công chúa cùng chồng mưu lập Kinh vương Lý Nguyên Cảnh (李元景) làm Hoàng đế, ý đồ tạo phản. Đường Cao Tông hạ lệnh chém đầu bọn Phòng Di Ái, Tiết Vạn Triệt (薛萬徹), Sài Lệnh Võ; còn Kinh vương Lý Nguyên Cảnh cùng Ngô vương Lý Khác và hai công chúa Cao Dương, Ba Lăng đều cho tự vẫn.

Đến niên hiệu Hiển Khánh, Cao Dương công chúa được truy phong là Hợp Phổ công chúa (合浦公主).

Xem thêm
 Đường Thái Tông
 Trưởng Tôn hoàng hậu
 Thái Bình Công chúa

Tham khảo

 Cựu Đường thư
 Tân Đường thư

C


title: Oanh đuôi nhọn ngực vàng

text:
Oanh đuôi nhọn ngực vàng (danh pháp khoa học: Tarsiger chrysaeus) là một loài chim thuộc chi Oanh đuôi nhọn, họ Đớp ruồi. Loài chim này sinh sống ở rừng Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Nepal, Pakistan, Thái Lan và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
 BirdLife International 2004. Tarsiger chrysaeus. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài bị đe dọa Truy xuất ngày 27-7- 2007.

C
Chim Pakistan
Chim Nepal
Động vật được mô tả năm 1845


title: 7415 Susumuimoto

text:
7415 Susumuimoto (1990 VL8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 11 năm 1990 bởi T. Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7415 Susumuimoto

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pseudenargia

text:
Pseudenargia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Pseudenargia deleta (Osthelder, 1933)
 Pseudenargia regina (Staudinger, 1891)
 Pseudenargia troodosi Svendsen, Nilsson & Fibiger, 1999
 Pseudenargia ulicis (Staudinger, 1859)
 Pseudenargia versicolora (Saalmuller, 1891)
 Pseudenargia viettei (Berio, 1955)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Pseudenargia at funet

Hadeninae


title: Alstonia beatricis

text:
Alstonia beatricis là một loài thực vật]] thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Tham khảo

 Sidiyasa, K. 1998. Alstonia beatricis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
Chi Hoa sữa
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Tây New Guinea


title: Tam Văn

text:
Tam Văn là một xã thuộc huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới
Xã Tam Văn nằm ở phía bắc của huyện Lang Chánh, dọc theo hai bờ sông Âm, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Phúc
Phía nam giáp các xã Tân Phúc, Trí Nang và Yên Thắng
Phía tây giáp xã Yên Thắng
Phía bắc giáp xã Lâm Phú và huyện Bá Thước.

Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 1999, dân số xã Tam Văn là 3.171 người.

Đến tháng 8 năm 2009, dân số của xã Tam Văn là 3.428 người. Thành phần dân tộc gồm: người Thái chiếm 96,7%, người Mường chiếm 0,3%, người Kinh chiếm 0,03%.

Hành chính

Xã Tam Văn được chia thành 6 bản: Cú Tá, U, Lọng, Căm, Lót, Phá.

Lịch sử
Vùng đất thuộc xã Tam Văn ngày nay, trước Cách mạng tháng Tám (1945) thuộc địa bàn hai xã Văn Cú và Tam Kỳ.

Năm 1945, hai xã này sáp nhập thành xã Tam Kỳ.

Năm 1948, xã Lâm Dương và xã Tam Kỳ sáp nhập thành Lê Lai.

Năm 1963, xã Lê Lai chia thành hai xã là Lâm Phú và Tam Văn, tên gọi Tam Văn chính thức có từ đây.

Chú thích

Tham khảo


title: Saint-Fulgent

text:
Saint-Fulgent là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 36,82 km², dân số năm 2006 là 3319 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 46-106 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Fulgent trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
Plan de Saint-Fulgent sur Google Maps
Site du Tổng Saint-Fulgent

Saint-Fulgent


title: Chi Cá he đỏ

text:
Chi Cá he đỏ (danh pháp khoa học: Barbonymus) là một chi cá vây tia thuộc họ Cá chép (Cyprinidae), chứa 5 loài. Chi này chỉ được thiết lập năm 1999, với cá he đỏ (B. schwanenfeldii) là loài điển hình; vì thế, trong bài này sẽ lấy tên gọi cá he đỏ làm chính. Chi mới này được thiết lập để ghi nhận một thực tế là một vài loài cá lớn sinh sống tại châu Á trước đây gộp khá bừa bãi trong các chi Barbus, Barbodes và Puntius, tạo thành một nhánh tiến hóa riêng biệt.

Trên thực tế chúng có quan hệ họ hàng rất gần với cá chép (Cyprinus carpio). Mặc dù hiện tại chỉ có 5 loài được liệt kê là thuộc về chi này, nhưng điều không chắc chắn là chúng có tạo thành một nhóm đơn ngành hay không; do cá mè vinh (Barbonymus gonionotus) dường như có quan hệ họ hàng gần với các loài trong chi Cyclocheilichthys hơn.Sự lai ghép trong họ Cyprinidae là khá phổ biến và vì thế nó làm hỏng các nghiên cứu phát sinh loài ở mức độ phân tử cũng như các nghiên cứu mô tả theo nhánh khác khi chúng chỉ dựa trên một nguồn dữ liệu duy nhất. Nhìn chung thì giới hạn của các dạng cá giống như cá chép cùng các chi liên minh vẫn chưa được giải quyết triệt để

Tên gọi
Tên Việt của 3 loài cá có ở Việt Nam đều có liên hệ với tiếng Khmer: cá he cũng được gọi tương tự ở Campuchia (cahe), cá trà vinh tuy không giống trường hợp cá he nhưng gốc chữ "trà vinh" được vay mượn của tiếng nước này: trà vinh có nghĩa là "hồ" (đồng nghĩa với tên tỉnh Trà Vinh). Việc định danh lại loài cá này thành cá mè vinh không biết đã dựa vào một căn bản khoa học nào.

Nhận dạng
Cá trà vinh (mè vinh) là cá nước ngọt, có thân dẹp và ngắn, vảy màu trắng xám, có 1 vây (kỳ) lưng, 2 vây (kỳ) mang và 3 vây (kỳ) bụng, đuôi hình chữ V. Vây lưng và đuôi có màu xám đậm. Cá này có thể đạt trọng lượng 1,2-1,5 kg.

Nơi sống
Cá trà vinh hay cá mè vinh, cũng như hai loài cá he, sống trong mực cạn độ 0,5 đến 1 m tính từ mặt nước, nước đứng (hồ) cho tới nơi nước chảy mạnh (sông). Một đặc điểm nữa là cá trà vinh rất chọn lọc thức ăn: chúng chỉ ăn rong, lá cỏ và rễ cỏ. Hai đặc điểm này không dính dáng gì với các loài cá mè phương nam hay cá mè phương bắc, cho nên có lẽ vì thế mà cá được đặt tên là cá trà vinh, tức là cá sống gần mặt nước, trong hồ.

Các loài

Hiện có 10 loài được công nhận trong hci này:
 Barbonymus altus (Günther, 1868) (Cá he vàng)
 Barbonymus balleroides (Valenciennes, 1842)
 Barbonymus belinka (Bleeker, 1860)
 Barbonymus collingwoodii (Günther, 1868)
 Barbonymus gonionotus (Bleeker, 1850) (cá mè vinh)
 Barbonymus mahakkamensis (C. G. E. Ahl, 1922)
 Barbonymus platysoma (Bleeker, 1855)
 Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853) (cá he đỏ)
 Barbonymus strigatus (Boulenger, 1894)
 Barbonymus sunieri (M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: 10148 Shirase

text:
10148 Shirase (1994 GR9) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 4 năm 1994 bởi S. Otomo ở Kiyosato.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10148 Shirase

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Satoru Otomo
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Phanoxyla hystrix

text:
Phanoxyla là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chỉ gồm một loài Phanoxyla hystrix, được tìm thấy ở miền bắc Nam Mỹ, bao gồm Brasil và Ecuador

Con trưởng thành có thể bay quanh năm.

Chú thích

Tham khảo

Phanoxyla
Động vật được mô tả năm 1874


title: Cẩm quỳ (màu)

text:
Cẩm quỳ (tiếng Anh: mauve, tiếng Pháp: malva, bắt nguồn từ tên gọi chung của các loài cẩm quỳ (chi Malva họ Malvaceae)) là tên gọi của một màu, giống như màu hoa cà có ánh hồng xám nhạt, là một trong rất nhiều màu sắc trong dãy màu tía. Nó có ánh xám và lam hơn là ánh của màu hồng sẫm.

Phát hiện
Bài chính: Mauvein

Màu cẩm quỳ được đặt tên lần đầu tiên năm 1856. Nhà hóa học William Perkins, khi đó mới 18 tuổi, đã thử điều chế ký ninh nhân tạo để làm thuốc chống sốt rét. Phần còn lại ngoài dự kiến đã vô tình được ông để ý và nó đã trở thành thuốc nhuộm anilin đầu tiên — chính xác là mauvein, đôi khi được gọi là anilin màu tía. Perkins đã rất thành công trong việc giới thiệu phát kiến của mình cho ngành công nghiệp sản xuất thuốc nhuộm, vì thế tiểu sử của ông do Simon Garfield viết được đặt tiêu đề là Mauve, tức "màu cẩm quỳ" (2001).

Thập niên cẩm quỳ (The Mauve Decade) là nhan đề mà Thomas Beer (1889-1940) tìm ra để đặc tả cho "lối sống Mỹ vào cuối thế kỷ 19" vào năm 1926. Nhìn lại thời gian này, Beer không thích xu hướng mà nước Mỹ tiến tới, ông tin rằng nó đã rời xa khỏi các truyền thống của Tân Anh tới thời gian của "sự suy sụp và những cách nói vô nghĩa". Ông lấy nhan đề từ trích dẫn từ nghệ sĩ James Whistler: "Cẩm quỳ chỉ là hồng cố trở thành tía."

Tọa độ màu
 Số Hex = #E0B0FF
 RGB (r, g, b) = (224, 176, 255)
 CMYK (c, m, y, k) = (12, 31, 0, 0)
 HSV (h, s, v) = (276, 31, 100)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Màu sắc


title: Georgian Airways

text:
Georgian Airways (mã IATA = A9, mã ICAO = TGZ) là hãng hàng không nhân của Gruzia, trụ sở ở Tbilisi. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Tbilisi và có các tuyến đường quốc tế từ Gruzia tới một số nước châu Âu và vùng Trung Đông.

Lịch sử

Hãng được thành lập năm 1994 với tên ban đầu là "Airzena" và bắt đầu hoạt động từ tháng 9 năm 1994 bằng các chuyến bay thuê bao. Năm 1997 hãng bắt đầu mở các tuyến đường chở khách thường xuyên. Tháng 11 năm 1999 hãng hợp nhất với "Air Georgia" trở thành "Airzena Georgian Airlines". Ngày 1.10.2004 hãng đổi tên thành "Georgian Airways".

Các nơi đến
(Tháng 2/2008):

 Áo
 Viên
 Azerbaijan
 Baku
 Belarus
 Minsk
 Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất
 Dubai
 Đức
 Frankfurt
 München
 Gruzia
 Batumi
 Tbilisi
 Hà Lan
 Amsterdam
 Hy Lạp
 Athens
 Israel
 Tel Aviv
 Nga
 Moskva
 Pháp
 Paris
 Ukraina
 Kiev

Đội máy bay
(Tháng 4/2008):
 1 Boeing 737-300
 1 Boeing 737-400
 1 Boeing 737-500
 2 Bombardier CRJ100
 1 Bombardier CRJ200
 1 Yakovlev Yak-40
 1 Yakovlev Yak-42D

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Ý kiến của hành khách về Georgian Airways

Hãng hàng không Gruzia


title: Andrena zuvandiana

text:
Andrena zuvandiana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Z
Động vật được mô tả năm 1994


title: Thais callifera

text:
Thais callifera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thais
Động vật được mô tả năm 1822


title: Liên đoàn bóng đá Nga

text:
Liên đoàn bóng đá Nga (tiếng Nga: Российский Футбольный Союз) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Nga. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Nga gia nhập FIFA năm 1912 và UEFA năm 1992.

Do cuộc tấn công của Nga vào Ukraina năm 2022, FIFA và Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) đã đình chỉ các trận đấu của đội tuyển Nga, đồng thời, các câu lạc bộ hiện đang tham dự các giải đấu do UEFA và FIFA tổ chức cũng bị đình chỉ và không được tham dự.

Chủ tịch

Russian Football Union

 Vyacheslav Koloskov (8 February 1992 – 2 April 2005)
 Vitaly Mutko (2 April 2005 – 24 November 2009)
 Nikita Simonyan (24 November 2009 – 3 February 2010)
 Sergei Fursenko (3 February 2010 – 25 June 2012)
 Nikita Simonyan (25 June 2012 – 3 September 2012)
 Nikolai Tolstykh (3 September 2012 – 31 May 2015)
 Nikita Simonyan (31 May 2015 – 2 September 2015)
 Vitaly Mutko (2 September 2015 – 25 December 2017)
 Aleksandr Alayev (25 December 2017 – 19 December 2018)
 Sergey Pryadkin (19 December 2018 – 21 February 2019)
 Alexander Dyukov (22 February 2019 – present)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Nga
Bóng đá Nga
Tổ chức thể thao Nga
Tổ chức thể thao thành lập năm 1992


title: Tolumnia

text:
Tolumnia là một chi phong lan trong họ Orchidaceae. Các loài trong chi này đã được tách ra từ chi lớn là Oncidium theo Guido Braem năm 1986.

Miêu tả
Chúng là các thực vật có kích thước nhỏ, thường là biểu sinh với các củ giả nhỏ hoặc không có bị lá bao phủ hoàn toàn,với mặt cắt ngang thân có hình tròn hoặc tam giác, và chồng chéo lẫn nhau ở chân giống như cánh quạt. Chùm hoa mọc ở giữa khóe lá và có nhiều màu sắc sặc sỡ.

Chi này phân bố hạn chế trong vùng Đại Antilles, với một loài có mặt ở Florida và một ở Tiểu Antilles. Một số loài được Royal Horticultural Society liệt kê có mặt ở đất liền Trung và Nam Mỹ.

Các loài
 Tolumnia acunae (M. A. Diaz) Nir, 2000  (synonym of: Tolumnia tuerckheimii  (Cogn.) Braem, 1986 )
 Tolumnia arizajuliana  (Withner & J.Jiménez Alm.) Ackerman, 1997
 Tolumnia bahamensis  (Nash) Braem, 1986
 Tolumnia borinquensis Sauleda & Ragan, 1996  (synonym of: Tolumnia variegata  (Sw.) Braem, 1986 )
 Tolumnia calochila  (Cogn.) Braem, 1986
 Tolumnia caymanensis (Moir) Braem, 1986  (synonym of: Tolumnia leiboldii (Rchb.f.) Braem, 1986 )
 Tolumnia compressicaulis (Withner) Braem, 1986
 Tolumnia gauntlettii (Withner & Jesup) Nir, 1994
 Tolumnia guianensis (Aubl.) Braem, 1986
 Tolumnia guibertiana (A.Rich.) Braem, 1986
 Tolumnia gundlachii (C.Wright ex Griseb.) N.H.Williams & Ackerman, 2007
 Tolumnia guttata (L.) Nir, 1994
 Tolumnia haitiensis (Leonard & Ames) Braem, 1986
 Tolumnia henekenii (Schomburgk ex Lindl.) Nir, 1994  (synonym of Hispaniella henekenii (M.R.Schomb. ex Lindl.) Braem, 1980 )
 Tolumnia leiboldi (Rchb. f.) Braem, 1986
 Tolumnia lemoniana ssp. lemoniana Braem, 1986  (synonym of Tolumnia guianensis  (Aubl.) Braem, 1986 )
 Tolumnia lemoniana ssp. guibertiana (A.Rich) Braem, 1986 (synonym of Tolumnia guibertiana (A.Rich.) Braem, 1986 )
 Tolumnia lucayana (Nash) Braem, 1986
 Tolumnia pulchella (Hook.) Rafinesque, 1837
 Tolumnia quadriloba (Schweinf.) Braem, 1986
 Tolumnia scandens (Moir) Braem, 1986
 Tolumnia sylvestris (Lindl.) Braem, 1986
 Tolumnia tetrapetala (Jacq.) Braem, 1986 (synonym of Tolumnia guttata (L.) Nir, 1994 )
 Tolumnia triquetra (Sw.) Nir, 1994
 Tolumnia tuerckheimii (Cogn.) Braem, 1986
 Tolumnia urophylla (Loddiges ex Lindl.) Braem, 1986
 Tolumnia usneoides <small>(Lindl.) Braem, 1986 <:small>
 Tolumnia variegata (Sw.) Braem, 1986
 Tolumnia velutina (Lindl. & Paxton) Braem, 1986

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Nir, M. Orchidaceae Antillanae, 94-97, 2000.
Royal Botanic Gardens, Kew: World Checklist of Monocotyledons

Danh sách các chi phong lan

Thực vật biểu sinh
Thực vật Caribe
Cymbidieae


title: Đình Long Thanh

text:
Đình Long Thanh, hiệu là Long Thanh Miếu Vũ (chữ Hán: 龍清廟宇), hiện tọa lạc bên bờ sông Long Hồ, thuộc khóm 4, phường 5, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long (Việt Nam); cách trung tâm thành phố Vĩnh Long khoảng 3 km. Ngôi đình này đã được xếp hạng di tích lịch sử-Văn hóa cấp quốc gia ngày 25 tháng 3 năm 1991 .

Lịch sử
Sau khi người của năm họ là Mai, Hồ, Mạc, Võ, Đoàn và nhiều lưu dân khác đến vùng này khai phá, rồi thành lập thôn Long Thanh, thì đình Long Thanh được dựng lên để thờ Thần hoàng làng. Lúc bấy giờ vào khoảng năm 1754. Ban đầu, ngôi đình được cất bằng cây lá tại vàm Bùng Binh, thuộc ấp Hưng Long.

Năm 1844, ông Nguyễn Văn Khiêm, một người hảo tâm trong làng, thấy vị trí ngôi đình này không thuận lợi nên cúng một sở đất khoảng 2 ha nằm bên bờ sông Long Hồ (tức vị trí ngày nay) để dời ngôi đình về đây. Lần xây dựng này cũng chỉ bằng cây gỗ, gạch ngói, mặc dù quy mô có khá hơn ngôi đình trước.

Ngày 19 tháng 11 năm Tự Đức thứ năm (1852), Thần hoàng làng Long Thanh được triều đình Huế cấp sắc là: Bổn cảnh Thành Hoàng chi Thần, kèm theo mỹ tự là: Quảng hậu, Chánh trực, Hựu thiện, Đôn ngưng chi Thần.Hiện Sắc phong này được thờ tại nhà ông Hồ Bình Thảo là hậu duệ của dòng họ Hồ.

Năm 1913, nhờ sự đóng góp to lớn của bà Nguyễn Thị Mai, đình Long Thanh được tái thiết toàn bộ bằng gạch ngói, và chính thức đổi hiệu là Long Thanh Miếu Vũ.

Kiến trúc, thờ cúng
Đình Long Thanh có kết cấu gồm năm căn nóc hình chóp, làm theo kiểu trùng thiềm điệp ốc (tức mái chồng lên nhau, nhà nối liền nhà), gồm: phía trước là võ quy và võ ca, chính giữa là chính tẩm, phía sau là nhà khách, phía bên tả là nhà bếp.

Chính tẩm làm theo kiểu tứ trụ, có tám kèo đấm và tám kèo quyết. Vị thần được thờ chính ở đây là Thành hoàng bổn cảnh. Ngoài ra, nơi đây phối thờ Quốc Tổ Hùng Vương, Tả Hữu Ban liệt vị, thần Bạch Mã Thái Giám. Hậu cung thờ các vị tiền hiền, hậu hiền, là những người có công xây dựng và phát triển xóm làng. Trước sân đình có đàn thờ Thần Nông, hai miếu thờ thần Bạch Hổ và Ngũ Hành Nương Nương.

Nội điện đình được trang hoàng nhiều bao lam (cửa võng), hoành phi, câu đối, long trụ,... với nét chạm tinh tế, sơn son thếp vàng rực rỡ. Các hương án, khánh thờ, tự khí cũng như thế. Đặc biệt ở gian giữa của đình có treo bức hoành khắc bốn chữ "Long Thanh miếu võ" rất đẹp, đã từng được đem đi triển lãm và đạt huy chương đồng tại hội chợ các nước thuộc địa năm 1922 ở Marseille (Pháp) .

Hằng năm tại đình Long Thanh có hai ngày lễ lớn: lễ Hạ Điền vào ngày 14 và 15 tháng 3 âm lịch và lễ Thượng Điền ngày 16 và 17 tháng 10 âm lịch

Nguồn tham khảo
Đình Long Thanh trong sách Di tích lịch sử–văn hóa tỉnh Vĩnh Long (bản điện tử: )

Chú thích

Liên kết ngoài

Long Thanh
Vĩnh Long (thành phố)


title: Hebeloma laterinum

text:
Hebeloma laterinum là một loài nấm ở Hymenogastraceae.

Hình ảnh

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu


title: 992 Swasey

text:
992 Swasey là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi Otto Struve năm 1922 tại Đài quan sát Yerkes ở Vịnh Williams, Wisconsin, USA. Nó được đặt theo tên Ambrose Swasey của Warner & Swasey Company, họ đã xây dựng một kính viễn vọng 82-inch với tên gọi Struve ở đài thiên văn McDonald.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1922
Struve family


title: Na-Ga

text:
Na-Ga là một nam họa sĩ người Nhật đến từ tỉnh Hiroshima, Nhật Bản và được biết đến nhiều nhất với vai trò đồ họa vi tính, chỉ đạo nghệ thuật và thiết kế nhân vật cho hãng visual novel Key (công ty này cũng sản xuất ra những visual novel rất nổi tiếng như Kanon, AIR và CLANNAD). Na-Ga bắt đầu làm việc với Key từ tựa game thứ hai của họ, AIR, với phân công là một trong những họa sĩ đồ họa vi tính, nhưng đã có những đóng góp to lớn trong khâu thiết kế nhân vật và chỉ đạo nghệ thuật cho tựa game thứ sáu của Key là Little Busters! cùng với Hinoue Itaru, và cả Little Busters! Ecstasy được phát hành sau đó. Na-Ga tiếp tục làm đồng chỉ đạo nghệ thuật với Hinoue trong tựa game thứ tám là Kud Wafter, một "spin-off" của Little Busters! Ecstasy, mặc dù hầu như toàn bộ nhân vật trong trò chơi này đều do một tay ông thiết kế. Đối với tựa game thứ chín sắp tới của Key là Rewrite, Na-Ga chỉ được phân công đóng góp cho mảng đồ họa vi tính phong cảnh của trò chơi. Na-Ga hợp tác cùng với Maeda Jun và tạp chí Dengeki G's Magazine của ASCII Media Works sản xuất dự án đặc quyền truyền thông Angel Beats! với vai trò là nhà thiết kế nhân vật. Na-Ga từng có lần làm việc cho công ty Pearlsoft R từ năm 1997 đến năm 1999, ở đó ông đã đóng góp vào hai visual novel là Hakanai Omoi: Anemone và Sweet Days, như một họa sĩ chính trước khi đến Key. Na-Ga đã dùng nghệ danh "from-D" khi tham gia thực hiện dōjinshi.

Tiếp nhận
Một chiếc áo thun có hình nhân vật Riki Naoe trong Little Busters! cùng chữ ký của Na-Ga được đưa vào bán đấu giá trên Yahoo! Nhật Bản vào tháng 3 năm 2009 với giá khởi điểm là 500 yên (khoảng 5$). Chiếc áo đã thu hút 71 người tham gia đấu giá và được bán với giá chót là hơn 2.000.000¥ (khoảng 20.100$). Chiếc áo này ban đầu được bán tại Key 10th Memorial Fes, một sự kiện kỷ niệm 10 năm thành lập Key tổ chức từ ngày 28 tháng 2 đến ngày 1 tháng 3 năm 2009.

Công việc
Hakanai Omoi: Anemone (thiết kế nhân vật, đồ họa vi tính - khoảng trong 1997-1999)
Sweet Days (đồ họa vi tính - khoảng trong 1997-1999)
AIR (đồ họa vi tính - 2000)
CLANNAD (đồ họa vi tính - 2004)
Little Busters! và Little Busters! Ecstasy (chỉ đạo nghệ thuật, thiết kế nhân vật - 2007-2008)
Kud Wafter (chỉ đạo nghệ thuật, thiết kế nhân vật - 2010)
Angel Beats! (thiết kế nhân vật - 2010)
Rewrite (đồ họa vi tính - 2011)

Chú thích

Liên kết ngoài
Website cá nhân của Na-Ga
Website chính thức của Key

Họa sĩ Nhật Bản
Nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản
Nhân viên Key
Nhân vật còn sống
Họa sĩ trò chơi điện tử
Người Hiroshima
Key (công ty)


title: Nyctiophylax poias

text:
Nyctiophylax poias là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Porto Recanati

text:
Porto Recanati là một đô thịthuộc tỉnh Macerata trong vùng Marches nước Ý. Đô thị này có diện tích 17 km², dân số 9469 người.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Castelfidardo, Loreto, Numana, Potenza Picena, Recanati.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Macerata


title: Épineu-le-Chevreuil

text:
Épineu-le-Chevreuil là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 72-161 mét trên mực nước biển. Xã này có diện tích km2, dân số năm 2006 là người.
Sông Vègre chảy theo hướng tây nam qua phía đông thị.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Kudo

text:
Kudo (工藤; Kudo, Kudoh, Kudou) là một họ người Nhật.

Nhân vật hư cấu
Kudo Shinichi, nhân vật chính trong bộ truyện tranh Thám tử lừng danh Conan
Kudo Himiko, trong GetBackers

Con người
Kudo Shizuka, ca sĩ
Kudo Tetsumi, nhạc sĩ
Kudoh Youki, diễn viên


title: Bärenthal

text:
Bärenthal là một xã ở huyện Tuttlingen ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 12,69 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 449 người.

Tham khảo


title: Marginella susanae

text:
Marginella susanae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Amegilla pyramidalis

text:
Amegilla pyramidalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được W. F. Kirby mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1900


title: Hassanal Bolkiah

text:
{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| chức vị = Sultan thứ 31 của Brunei
| tên = Hassanal Bolkiah
| tên gốc = حسن البلقية
| hình = Hassanal Bolkiah at the Enthronement of Naruhito (1).jpg
| cỡ hình = 200px
| ghi chú hình = Hassanal Bolkian năm 2019
| networth =  $22 Billion
| kiểu tại vị = Trị vì
| tại vị = 4 tháng 10 năm 1967 – nay()
| đăng quang = 1 tháng 8 năm 1968
| othertitles = Yang Di-Pertuan of BruneiThủ tướng Brunei
| tiền nhiệm = Omar Ali Saifuddien III
| kế nhiệm = Al-Muhtadee Billah
| chức vị 2 = Thủ tướng Brunei
| kiểu tại vị 2 = Tại nhiệm
| tại vị 2 = 1 tháng 1 năm 1984 – nay()
| kiểu kế nhiệm = Người kế thừa ấn định
| heir = Al-Muhtadee Billah
| tiền nhiệm 2 = Chức vụ thành lập
| kiểu kế nhiệm 2 = Phó Thủ tướng
| kế nhiệm 2 = Al-Muhtadee Billah
| chức vị 3 = Bộ trưởng Bộ Quốc phòng BruneiTổng tư lệnh của Quân đội Brunei
| kiểu tại vị 3 = Tại nhiệm
| tại vị 3 = 7 tháng 9 năm 1986 – nay()
| tiền nhiệm 3 = Omar Ali Saifuddien III
| kế nhiệm 3 = Đương nhiệm
| kiểu phối ngẫu = Chính thất
| phối ngẫu = Pengiran Anak Saleha
| kiểu phối ngẫu 2 = Phi tần
| phối ngẫu 2 = Pengiran Isteri Mariam (kết hôn năm 1982, ly dị năm 2003)Azrinaz Mazhar Hakim (kết hôn năm 2005, ly dị năm 2010)
| spouse 3 = Azrinaz Mazhar Hakim
| cha = Omar Ali Saifuddien III
| mẹ = Pengiran Anak Damit
| sinh =
| nơi sinh = Istana Darussalam, Bandar Seri Begawan, Brunei, British Empire
| con cái = Al-Muhtadee BillahAzim'Abdul MalikAbdul Mateen'Abdul WakeelRashidahMuta-WakkilahMajeedahHafizah'AzemahFadzilahAmeerah
| tên đầy đủ = Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah ibni Al-Marhum Sultan Haji Omar 'Ali Saifuddien Sa'adul Khairi Waddien
| hoàng tộc = House of Bolkiah
| tôn giáo = Hồi giáo Sunni
| chữ ký = Signature of Hassanal Bolkiah.svg
| chức vị 4 = Bộ trưởng Bộ Tài chính Brunei
| kiểu tại vị 4 = Tại nhiệm lần hai
| tại vị 4 = 23 tháng 2 năm 1997 – nay()
| kiểu tại vị 5 = Tại nhiệm lần đầu
| tại vị 5 = 1 tháng 1 năm 1984 – 20 tháng 10 năm 1986()
| tiền nhiệm 4 = Jefri Bolkiah
| tiền nhiệm 5 = Chức vụ thành lập
| kiểu tại vị 6 = Tại nhiệm
| tại vị 6 = 22 tháng 10 năm 2015 – nay()
| tiền nhiệm 6 = Mohamed Bolkiah
| kế nhiệm 5 = Jefri Bolkiah
| chức vị 6 = Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Brunei
| Kiểu tại vị 4 = Tại nhiệm
}}Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah' (sinh 15 tháng 7 năm 1946) là đương kim Sultan, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Tài chính của Brunei Darussalam. Ông là vị Sultan thứ 31 của đất nước Brunei.

Hassanal Bolkiah là trưởng nam của Omar Ali Saifuddien III - vị Sultan thứ 30 của Brunei. Năm 1961, ông được phong làm Thái tử. Năm 1966, ông sang Anh học tại Trường Sĩ quan Lục quân Hoàng gia Sandhurst. Năm 1967, ông về nước và kế vị vua cha. Cũng như cha, ông được Nữ hoàng Elizabeth II của Anh phong tước Hiệp sĩ. Năm 1984, Brunei độc lập, ông kiêm giữ chức Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Tài chính.

Sultan Hassanal Bolkiah có 1 Hoàng hậu - Raja Isteri Pengiran Anak Saleha, và 2 cung phi - Pengiran Isteri Mariam và Pengiran Isteri Azrinaz Mazhar. Ngài có 7 Công chúa và 5 Hoàng tử (tính cả Thái tử Al - Muhtadee Billah). Ông còn có một người cháu gọi mình bằng bác tên là Faiq Bolkiah, hiện đang chơi cho câu lạc bộ Chonburi F.C..

Xa hoa và giàu có
Quốc vương Hassanal Bolkiah vốn nổi tiếng là giàu có với tài nguyên dầu mỏ dồi dào của đất nước Brunei. Ông sở hữu chuyên cơ riêng Boeing 747 với giá 400 triệu và sử dụng khoảng 120 triệu USD để tân trang bằng vàng ròng và pha lê thương hiệu nổi tiếng Lalique.

Quốc vương Brunei hiện sở hữu khối tài sản khổng lồ, có cả một Airbus A340 bên cạnh sáu chuyên cơ nhỏ, hơn 2 trực thăng, 6.000 ôtô và một cung điện 1.788 phòng. Ông cũng là người cho xây dựng nhà thờ Hồi giáo nạm vàng và kim cương.

Trong bộ sưu tập xe của anh, bạn có thể chiêm ngưỡng những mẫu xe độc lạ được gọi là đơn đặt hàng đặc biệt, Rolls-Royce Spur Gold Limousine, Aston Martin Lagonda Vignale, Bentley Dominator, Ferrari FX, Rolls-Royce Black Ruby, Rolls-Royce Phantom Majestic, Aston Martin V8 Vantage Serie Speciale II, Bentley Rapier, Mercedes CL 63 V12 (W215), Bentley Bucaneer, Ferrari Mythos, Bentley B3, Ferrari TestArossa F90 Speciale, Jaguar XJ300 (Monaco XJS), Ferrari F50 Bolide, Aston Martin Lagonda Vignale, Bentley Dominator, Maserati Chamsin.

Cá tính đặc biệt
Ngày 11.3.2013, quốc vương Hassanal Bolkiah đã tự lái chuyên cơ của mình là chiếc Boeing 747 đến Washington D.C. để hội đàm cùng Tổng thống Obama về các vấn đề hợp tác dầu khí và biến đổi khí hậu. Đặc biệt Tổng thống Obama mong muốn Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - ASEAN do Brunei chủ trì vào tháng 10 tới sẽ diễn ra tốt đẹp.

Ông Obama đã bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với ông Bolkiah: "Tôi nghĩ có lẽ ông ấy là nguyên thủ duy nhất trên thế giới tự điều khiển một chiếc Boeing 747". Ông Obama còn đùa: "Nếu các phi công Không lực 1 (Air Force One) gặp vấn đề, chúng tôi đã biết sẽ tham vấn ai".

 Tham khảo

 Liên kết ngoài

Government of Brunei
Leppard, David. "Sultan caught in property feud", Times Online, ngày 30 tháng 7 năm 2006
A Brunei Royal Scandal & Bad Business Dealings
 Kennedy, Dominic. "The prince, the lawyer and his wife lose out in court", The Times, ngày 26 tháng 1 năm 2007. article regarding Thomas Derbyshire and Faith Zaman losing appeal against freezing of assets in multi-million dollar fraud case
Forbes World's Richest People 1997 , Forbes.com
Brunei's Battle Royal, Business WeekUnofficial website about the sultan; linked ngày 17 tháng 2 năm 2006
Usborne, David. "Brotherly love runs out", ngày 11 tháng 2 năm 2006, about the sultan's legal fight with his brother; linked ngày 17 tháng 2 năm 2006
Sultan of Brunei , New Internationalist'', May 2000
Brunei, a Shellfare State  – a report of a visit to Brunei

Sultan của Brunei
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Brunei
Tín hữu Hồi giáo Brunei
Thủ tướng Brunei


title: Baburia

text:
Baburia là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Baburia abdita (Diakonoff, 1973)
Baburia paucustriga (Jirasuttayaporn, 2018)
Baburia trachymelas (Diakonoff, 1973)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: BMP-3

text:
BMP-3 (tiếng Nga: Боевая Машина Пехоты-3) là một loại xe chiến đấu bộ binh của Liên Xô trước đây và Nga hiện nay, được đưa vào sử dụng từ năm 1987.

Các quốc gia sử dụng

Đã từng sử dụng
  - Chuyển giao cho các nước thành viên sau khi tan rã.

Hiện đang sử dụng
Một lượng lớn BMP-3 hiện vẫn được quân đội Nga sử dụng. Quốc gia ngoài Nga dùng nhiều BMP-3 nhất là UAE.

  - 540-550 chiếc, và 30 BMP-4 đang được tự sản xuất.
  - 4
  - 43
  - 450 BMP-3M đang được đặt mua.
  - 20 BMP-3F
  - 70
  - 110

  - 4
  - 598 chiếc với hệ thống ngắm hồng ngoại "Namut" và một số cải tiến kỹ thuật khác. Có thể được trang bị modular armour Kaktus và động cơ UTD-32.
  - Chính phủ Venezuela đang đàm phán để mua một lượng BMP-3 khoảng 600 chiếc hoặc hơn. Loại BMP mà Venezuela mua là loại BMP-3M với giáp phản ứng nổ và tháp pháo kiểu Bakcha-U. Ngoài ra còn có hệ thống phòng thủ Shtora-1 giống như các loại BMP-3 hiện đại nhất đang có.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giới thiệu sơ BMP-3

Xe chiến đấu bộ binh
Vũ khí Liên Xô
Vũ khí Nga
Xe chiến đấu bộ binh của Nga


title: Lakshmi Mittal

text:
Lakshmi Narayan Mittal (hay Lakshmi Nivas Mittal) (लक्ष्मी िनवास मित्तल) (sinh 15 tháng 6 năm 1950) là một nhà công nghiệp, tỷ phú người Ấn Độ. Ông là người giàu thứ 70 trên thế giới với số tài sản lên đến 14,4 tỷ USD theo công bố của tạp chí Forbes.

Tờ Thời báo Tài chính (The Financial Times) chọn Mittal là nhân vật của năm 2006. Tháng 5 năm 2007, ông được tạp chí Time chọn vào danh sách 100 người có tầm ảnh hưởng nhất thế giới.

Mittal sinh ở làng Sadulpur thuộc quận Rajasthan, Ấn Độ và hiện đang sinh sống tại Kensington, London.

Tham khảo

Doanh nhân Ấn Độ
Tỷ phú Ấn Độ
Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Người Ấn Độ
Người giàu nhất thế giới theo Forbes
Người Luân Đôn
Chủ tịch tập đoàn kinh doanh
Người ăn chay


title: For the World

text:
For the World là EP đầu tiên tại Nhật Bản của ban nhạc hip hop nam Hàn Quốc Big Bang. Mini-album này bao gồm 8 bài hát tiếng Anh với các thể loại hip hop, dance và soul, được sáng tác bởi thành viên G-Dragon của nhóm. EP xếp ở vị trí thứ 10 trên Oricon.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Big Bang
Website tiếng Nhật chính thức của Big Bang

EP năm 2008
EP của Big Bang (ban nhạc Hàn Quốc)
EP của YG Entertainment


title: Mandres-sur-Vair

text:
Mandres-sur-Vair là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Mandrions.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mandres-sur-Vair trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Trichodesma laxiflorum

text:
Trichodesma laxiflorum là một loài thực vật thuộc họ Boraginaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Trichodesma laxiflorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật đặc hữu Yemen
Trichodesma (Boraginaceae)


title: 3007 Reaves

text:
3007 Reaves (1979 UC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1979 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3007 Reaves

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979