title: Lạc Dương (huyện)

text:
Lạc Dương là một huyện miền núi nằm ở phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Diện tích tự nhiên: 1.313,94 km². Huyện được xem là nóc nhà của Lâm Đồng và Tây Nguyên, với độ cao trung bình 1.700 m, cao nhất trong các huyện thuộc các tỉnh vùng Tây Nguyên.

Địa lý
Huyện Lạc Dương nằm ở phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận và huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa
Phía tây giáp huyện Lâm Hà và huyện Đam Rông
Phía nam giáp thành phố Đà Lạt và huyện Đơn Dương
Phía bắc giáp huyện Lắk và huyện Krông Bông thuộc tỉnh Đắk Lắk.

Dân cư 35.635 người với tổng cộng cấp xỉ 5.900 hộ.

Huyện Lạc Dương nằm trên cao nguyên Lâm Viên, tại hai ngã ba ranh giới giữa Lâm Đồng với Đắk Lắk và Khánh Hòa, với Khánh Hòa và Ninh Thuận. Huyện là nơi đầu nguồn của dòng sông Đa Nhim, chảy theo hướng Nam sang thành phố Đà Lạt và huyện Đơn Dương. Trên địa bàn huyện có các ngọn núi cao trên 2.000 m, như: núi Bidoup (2.287 m), núi Langbiang (2.167 m), núi Chư Yen Du (2.075 m).

Huyện Lạc Dương có tiềm năng về phát triển du lịch ở khu vực núi Langbiang và hồ Đan Kia - Suối Vàng, khu du lịch văn hóa lễ hội cũng như một số danh lam thắng cảnh khác hầu hết các xã. Huyện có 88-89% diện tích là rừng đầu nguồn, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước cho các công trình thủy điện trên địa bàn.

Lạc Dương là huyện miền núi có địa hình tương đối phức tạp, có 3 dạng địa hình chính: núi cao, đồi thấp đến trung bình, thung lũng.

Dạng địa hình núi cao: là khu vực có độ dốc lớn (trên 200), có độ cao 1.500 – 2.200 m so với mặt nước biển. Hầu hết diện tích ở dạng này là rừng đầu nguồn, có vai trò quan trọng trong bảo vệ nguồn nước hệ thống sông Đa Nhim, nên cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Dạng địa hình đồi thấp đến trung bình: Là dãy đồi hoặc núi ít dốc (<200 m), có độ cao trung bình 1.000m với đất bazan nâu đỏ, chiếm 10–12% tổng diện tích toàn huyện, phân bố tập trung ở khu vực phía Nam, Tây Bắc. Khả năng sử dụng tuỳ thuộc vào độ dốc, tầng dày, khí hậu và điều kiện tưới mà có thể trồng cây lâu năm (cà phê, chè, cây ăn quả…), ở những khu vực ít dốc có thể trồng hoa màu và cây công nghiệp hàng năm.

Dạng địa hình thung lũng: Chiếm khoảng 3% tổng diện tích toàn huyện, phân bố ven các sông, suối lớn. Độ cao phổ biến từ 3–80 m hầu hết diện tích thuộc dạng địa hình này là các loại đất phù sa, nguồn nước mặt khá dồi dào, khá thích hợp với phát triển lúa nước và các loại hoa màu ngắn ngày.

Lạc Dương nằm trong vùng khí hậu ôn đới, độ cao so với mặt nước biển từ 1.500–1.600 m. Nhiệt độ trung bình hàng năm thấp (18–22 °C), tháng 1 có nhiệt độ trung bình thấp nhất (16,4 °C), tháng năm có nhiệt độ trung bình cao nhất (19,7 °C), nhiệt độ ổn định qua các mùa trong năm. Biên độ dao động giữa ngày và đêm lớn (9 °C).

Hành chính
Huyện Lạc Dương có 6 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Lạc Dương (huyện lỵ) và 5 xã: Đạ Chais, Đạ Nhim, Đạ Sar, Đưng KNớ, Lát.

Lịch sử
Ngày 14 tháng 3 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 116-CP. Theo đó, thành lập huyện Lạc Dương trên cơ sở tách 3 xã: Đạ Long, Đạ M'rông, Đạ Tông thuộc huyện Đức Trọng; xã Kil Pla Gnol thuộc huyện Đơn Dương và xã Lát thuộc thành phố Đà Lạt.

Khi mới thành lập, huyện bao gồm thị trấn Lạc Dương (huyện lỵ) và 5 xã: Đạ Long, Đạ M'rông, Đạ Tông, Kil Pla Gnol, Lát.

Ngày 28 tháng 3 năm 1983, chia xã Kil Pla Gnol thành 2 xã: Đạ Chais và Đạ Sar.

Ngày 24 tháng 8 năm 1999, chia xã Đạ Long thành 2 xã: Đạ Long và Đưng Knớ.

Cuối năm 2003, huyện Lạc Dương bao gồm thị trấn Lạc Dương và 7 xã: Đạ Chais, Đạ Long, Đạ M'rông, Đạ Sar, Đạ Tông, Đưng Knớ, Lát.

Ngày 17 tháng 11 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 189/2004/NĐ-CP
Chia xã Đạ Chais thành 2 xã: Đạ Chais và Đạ Nhim
Tách 3 xã Đạ Long, Đạ M'rông và Đạ Tông để thành lập huyện Đam Rông.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, điều chỉnh 3.461,4 ha diện tích tự nhiên và 2.704 người của xã Lát về thị trấn Lạc Dương quản lý.

Huyện Lạc Dương có 1 thị trấn và 5
xã như hiện nay.

Cơ cấu dân số
Các dân tộc thiểu số đang sống trên địa bàn huyện: Cơ Ho (Cơ Ho - Cil, Cơ Ho - Lạch), Chu Ru, Thái, Ê Đê, Nùng, Tày, Hoa, Chăm. Với tổng số hộ: 4.244 hộ và trên 18.992 nhân khẩu (số liệu tháng 11-2015), cư trú trên 33 thôn, khu phố của huyện. Ngành nghề chủ yếu của các dân tộc trên chủ yếu là sản xuất nông nghiệp: trồng lúa và rau màu, cà phê; ngoài ra còn làm rượu cần, dệt thổ cẩm, dịch vụ văn hóa cồng chiêng.

Lâm nghiệp
Tổng diện tích đất lâm nghiệp: 113.911,68 ha, được chia ra các loại sau:
Rừng phòng hộ: 52.834,26 ha
Rừng đặc dụng: 61.077,42 ha

Tổng diện tích giao khoán quản lý, bảo vệ rừng là 72.869,7 ha. Trong đó, giao cho các hộ dân là 65.408 ha; cho các đơn vị nhận giao khoán là 7.389,59 ha; cho 7 tổ chức kinh tế nhận giao khoán quản lý bảo vệ kết hợp với kinh doanh dưới tán rừng là 1.700 ha.

Hạ tầng
 Giao thông
Tỉnh lộ 722, 723 đang được xây dựng.

Tỉnh lộ 722 đoạn chạy qua Lạc Dương dài 78 km, là một phần của con đường Trường Sơn Đông, đây là tuyến đường quan trọng nối Đà Lạt - Lạc Dương - Đắk Lắk.

Tỉnh lộ 723: Tổng chiều dài 39,4 km là trục nối giữa 2 điểm du lịch Nha Trang và Đà Lạt, hiện đang được trải nhựa.

Huyện lộ: có 3 tuyến chính: Xã Lát– Đưng K’Nớ; TT. Lạc Dương– Đa Sar; Cầu Phước Thành – KDL. Langbiang với tổng chiều dài đường trải nhựa là 25,5 km.

Đường nông thôn: bao gồm đường liên thôn và đường trong các khu dân cư, lòng đường hẹp, lầy lội vào mùa mưa.

Các loại phương tiện di chuyển hiện nay ở địa phương: chủ yếu là xe máy, xe tải.

 Điện

Hệ thống điện lưới tại địa phương: 06/06 xã, thị trấn đã có điện lưới quốc gia; 31/33 thôn, khu phố đã có điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất (Thôn Đơng K’Si – xã Đa Chais và thôn Păng Tiêng - Xã Lát chưa có điện)

 Bưu điện

Toàn huyện có 1 bưu điện trung tâm, các xã đều có bưu điện xã, bình quân 76 người/máy điện thoại, đã hoàn thành việc cáp quang hóa. Dự kiến trong thời gian tới các xã đều có một bưu cục đa dịch vụ.

Du lịch
Hiện nay, hệ thống giao thông, cơ sở hạ tầng đang từng bước được quan tâm đầu tư. Khi Tỉnh lộ 722, 723 hoàn thiện, đưa vào sử dụng mở ra nhiều triển vọng cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, thủy điện và đặc biệt là ngành du lịch. Bên cạnh một số dự án đang được đầu tư cũng như có chủ trương thỏa thuận đầu tư tiến hành triển khai với quy mô đầu tư lớn vẫn còn các điểm tiềm năng cần được đầu tư, khai thác có hiệu quả, nhằm giải quyết việc làm cho lao động tại chỗ, góp phần nâng cao thu nhập cải thiện đời sống của nhân dân và đóng góp vào nguồn thu ngân sách huyện nhà.

Các địa điểm có tiềm năng khai thác phục vụ du lịch trên địa bàn huyện:
 Khu du lịch Văn hoá lễ hội Langbiang
 Hồ Đan Kia - Suối Vàng
 Thác Ankroet
 Nhà máy thủy điện AnKroet
 Buôn văn hóa cổ K’ho
 Làng dệt thổ cẩm B’nerC
 Nhà thờ xã Lát
 Khu Nông nghiệp công nghệ cao
 Thác 7 tầng xã Đa Sar
 Thác Liêng Tưr xã Đạ Chais
 Khu du lịch sinh thái Đasar - Thủy điện Đa Nhim Thượng
 Thác 9 tầng xã Đưng K’Nớ
 KDL Hồ thủy điện Đạ Dâng - Đạ Chomo
 KDL Hồ thủy điện Đạ Khai
 KDL Hồ thủy điện Yann Tann Sienn

Y tế
Đến nay, tất cả các xã đều có trạm y tế, công tác phòng chống dịch bệnh được triển khai đồng bộ, không để xảy ra dịch bệnh trên địa bàn. Các chương trình quốc gia về y tế được triển khai có hiệu quả.

 Số cơ sở
Phòng khám đa khoa khu vực: 1

Nhà hộ sinh khu vực: 1

Trạm y tế xã, thị trấn: 6

Phân trạm y tế: 2

 Số giường bệnh

Phòng khám đa khoa khu vực: 14

Nhà hộ sinh khu vực: 6

Trạm y tế xã, thị trấn: 30

Bưu chính viễn thông
Mạng lưới bưu chính viễn thông phát triển mạnh với hệ thống các bưu cục, tổng đài đã đáp ứng được phần lớn nhu cầu của địa phương.

Toàn huyện có 1 bưu điện trung tâm, các xã đều có bưu điện xã, bình quân 76 người/máy điện thoại, đã hoàn thành việc cáp quang hóa. Dự kiến trong thời gian tới các xã đều có một bưu cục đa dịch vụ.

Chú thích

Xem thêm


title: Osmia atrorufa

text:
Osmia atrorufa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1913


title: Phú Phong (thị trấn)

text:
Phú Phong là thị trấn huyện lỵ của huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, Việt Nam.

Địa lý

Thị trấn Phú Phong nằm ở trung tâm huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn 42 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Bình Hòa và Tây Xuân
Phía tây giáp các xã Bình Thành và Bình Tường
Phía nam giáp các Tây Phú và Tây Xuân
Phía bắc giáp xã Bình Thành.

Thị trấn có diện tích 11,57 km², dân số năm 2019 là 45.812 người, mật độ dân số đạt 3.960 người/km².

Thị trấn Phú Phong nằm ở ngã ba sông Kôn và sông Phú Phong (còn được gọi là sông Kút), có Quốc lộ 19 và Quốc lộ 19B chạy qua trên địa bàn.

Lịch sử
Trước đây, Phú Phong là tên một thôn thuộc xã Bình Phú, huyện Tây Sơn (nay là hai xã Tây Phú và Tây Xuân).

Thị trấn Phú Phong được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 trên cơ sở tách thôn Phú Phong thuộc xã Bình Phú và thôn Kiên Mỹ thuộc xã Bình Thành.

Ngày 15 tháng 11 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 143/2005/NĐ-CP. Theo đó, sáp nhập 41,3 ha diện tích tự nhiên và 2.185 người của xã Tây Phú; 126,87 ha diện tích tự nhiên và 450 người của xã Tây Xuân; 161,25 ha diện tích tự nhiên và 1.662 người của xã Bình Thành; 449 ha diện tích tự nhiên và 2.871 người của xã Bình Tường vào thị trấn Phú Phong.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Phú Phong có 1.157,42 ha diện tích tự nhiên và 20.812 người.

Ngày 25 tháng 6 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 748/QĐ-BXD công nhận thị trấn Phú Phong là đô thị loại IV.

Hành chính
Thị trấn Phú Phong được chia thành 10 khu phố: 1, 1A, 2, 3, 4, 5, Hòa Lạc, Phú Văn, Phú Xuân, Thuận Nghĩa.

Giao thông

Hiện nay, khu vực nội ô của thị trấn Phú Phong có nhiều con đường được mở ra và mang tên các danh nhân của nhà Tây Sơn và của Việt Nam qua các thời kỳ như: Nguyễn Huệ, Bùi Thị Xuân, Mai Xuân Thưởng, Võ Văn Dõng, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Trần Quang Diệu, Võ Xán, Đống Đa, Ngọc Hồi, Phan Đình Phùng, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Lê Văn Duyệt, Đô Đốc Long, Đô Đốc Bảo, Trần Trọng Kim...

Kinh tế - xã hội

Trên địa bàn thị trấn và một số khu vực lân cận ngày nay sở hữu những địa danh du lịch nổi tiếng của Bình Định nhưng chưa được khai thác đúng tiềm năng như Bảo tàng Quang Trung, Đập Văn Phong, khu du lịch sinh thái Hầm Hô (thượng nguồn của sông Phú Phong hay sông Kút), Bảo Sơn Thiên Ấn (Đàn Kính thiên), Tháp chăm Dương Long...

Thị trấn Phú Phong có trường THPT Quang Trung là trường trung học lâu đời ở tỉnh Bình Định. Có bệnh viên đa khoa cấp khu vực Phú Phong.

Tương lai khi huyện Tây Sơn được nâng cấp thành thị xã, thì thị trấn phú phong sẽ là phường trung tâm, tiếp tục giữ vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế xã hội của khu vực Tây Nam tỉnh Bình Định.

Xem thêm
 Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam


title: Anton Pavlovich Chekhov

text:
Anton Pavlovich Chekhov (tiếng Nga: Антон Павлович Чехов; phiên âm: An-tôn Páp-lô-vích Sê-khốp, 1860–1904) là nhà viết kịch, nhà văn chuyên thể loại truyện ngắn người Nga. Ông được xem là một trong những nhà văn chuyên thể loại truyện ngắn vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại. Sự nghiệp viết kịch của ông để lại cho hậu thế bốn tác phẩm kinh điển, còn những truyện ngắn đặc sắc nhất của ông luôn được giới văn sĩ và giới phê bình quý trọng. Cùng với Henrik Ibsen và August Strindberg, Chekhov được xem là một trong ba trụ cột lớn cho sự ra đời của chủ nghĩa hiện thực trong các loại hình sân khấu. Chekhov làm nghề bác sĩ trong phần lớn sự nghiệp viết văn, với ông:"Y học là vợ trên pháp luật của tôi, còn văn học là bà xã của tôi."

Chekhov rời bỏ sự nghiệp viết kịch sau khi cho ra đời vở kịch Chim hải âu năm 1896. Vở kịch đã trở nên nổi tiếng tại Nhà hát Nghệ thuật Moskva, nhà công của Konstantin Stanislavski, sau đó Chekhov tiếp tục viết vở Cậu Vanya và sáng tạo nốt hai vở kịch cuối cùng, Ba chị em và Vườn anh đào. Bốn tác phẩm kịch này thực sự là một thử thách với các đoàn kịch cũng như với khán giả bởi thay vì diễn biến truyền thống, Chekhov lại đưa vào trong kịch một "sân khấu của cảm xúc" và một "cuộc đời chìm nổi trong các câu văn."

Hồi đầu, Chekhov định viết truyện ngắn để kiếm thêm thu nhập, nhưng khi khát vọng nghệ thuật trỗi dậy, ông đã sáng tạo nên những đổi mới chính thức, ảnh hưởng tới toàn tiến trình phát triển của truyện ngắn hiện đại. Ông không cảm thấy có lỗi với độc giả vì sự đổi mới này vì ông luôn nhấn mạnh rằng "Vai trò của một nghệ sĩ là đặt ra câu hỏi chứ không phải trả lời chúng".

Tiểu sử và sự nghiệp
Chekhov sinh ngày 29 tháng 1 năm 1860 ở thị trấn Taganrog miền nam nước Nga, nơi cha ông làm chủ một cửa hiệu tạp hóa nhỏ. Năm 1879, ông theo học ngành y tại Đại học Quốc gia Moskva. Ở đây, ông bắt đầu vẽ biếm họa cho một số tạp chí hài để hỗ trợ gia đình. Sau khi tốt nghiệp năm 1884, Chekhov hành nghề y nhưng vẫn tiếp tục sáng tác. Đến năm 1887, văn tài của ông đã được chấp nhận rộng rãi, và việc sáng tác không cho phép ông dành nhiều thì giờ cho y khoa.

Thời kỳ từ 1886 đến 1888 là giai đoạn Chekhov chuyển tiếp từ thể loại truyện ngắn khôi hài dưới 1.000 chữ qua những truyện ngắn dài hơn, có chủ đề nghiêm túc hơn và văn phong chững chạc hơn. Những truyện ngắn trong thập niên 1890 đem lại một cái nhìn rộng lớn về xã hội nước Nga cuối thế kỷ 19, miêu tả sự chính xác về xã hội của cuộc đời những nông dân, trí thức, tư thương, giáo sĩ, phụ nữ và trẻ em trong những bối cảnh có tính phổ cập và bất biến với thời gian.

Chekhov bị bệnh lao, và năm 1897 phải dời đến cư ngụ ở vùng ấm áp Yalta, nằm kề Biển Đen. Năm 1901, ông kết hôn với nữ diễn viên Olga Leonardovna Knipper. Trong thời gian này, sức khỏe của ông đi xuống dần. Ông qua đời năm 1904 ở khu nghỉ mát Badenweiler tại Đức trong khi đang tìm cách chữa trị.

Thời niên thiếu & giáo dục
Anton Pavlovich Chekhov sinh ngày 29 tháng 1 năm 1860 (lịch Julian: 17 tháng 1 năm 1860) tại Taganrog, một thị trấn cảng ven bờ biển Azov, miền Nam nước miền cực lạc CCC
 Chekhov là người con thứ ba trong số 6 người con. Ông Pavel Yegorovich Chekhov, cha đẻ Chekhov, là chủ một cửa hiệu tạp hóa nhỏ thường gặp khó khăn về tiền bạc. Mẹ của ông, bà Yevgeniya (Morozova), rất thích kể câu chuyện về thời bà cùng ông bố đi khắp nước Nga buôn bán vải vóc. Như sau này Chekhov nhớ lại: "Bố trao tài năng cho chúng tôi, nhưng mẹ mới là người trao linh hồn".

Sau khi tuyên bố phá sản năm 1875, ông Pavel quyết định đưa cả gia đình tới Moskva để ông tìm việc mới, trong lúc đó Chekhov vẫn ở lại Taranrog cho đến khi tốt nghiệp. Chekhov đoàn tụ với gia đình tại Moskva năm 1879 rồi sau đó được nhận vào học ngành y trường Đại học Y khoa Quốc gia Moskva I mang tên I.M. Sechenov. Nhằm hỗ trợ khó khăn tài chính cho gia đình, Chekhov làm thêm nghề viết lách, sáng tác cả trăm truyện tranh ngắn dưới một bút danh cho các tạp chí địa phương.

Sự nghiệp sáng tác
Sau khi tốt nghiệp năm 1884, Chekhov hành nghề y nhưng vẫn tiếp tục sáng tác. Đến năm 1887, văn tài của ông đã được chấp nhận rộng rãi, và việc sáng tác không cho phép ông dành nhiều thì giờ cho y khoa.

Thời kỳ từ 1886 đến 1888 là giai đoạn Chekhov chuyển tiếp từ thể loại truyện ngắn khôi hài dưới 1.000 chữ qua những truyện ngắn dài hơn, có chủ đề nghiêm túc hơn và văn phong chững chạc hơn. Những truyện ngắn trong thập niên 1890 đem lại một cái nhìn rộng lớn về xã hội nước Nga cuối thế kỷ 19, miêu tả sự chính xác về xã hội của cuộc đời những nông dân, trí thức, tư thương, giáo sĩ, phụ nữ và trẻ em trong những bối cảnh có tính phổ cập và bất biến với thời gian.

Chekhov bị bệnh lao, và năm 1897 phải dời đến cư ngụ ở vùng ấm áp Yalta, nằm kề Biển Đen. Năm 1901, ông kết hôn với nữ diễn viên Olga Leonardovna Knipper. Trong thời gian này, sức khỏe của ông đi xuống dần. Ông qua đời năm 1904 ở khu nghỉ mát Badenweiler tại Đức trong khi đang tìm cách chữa trị.

Tác phẩm

Giới sân khấu vẫn luôn mến mộ những tác phẩm của Chekhov. Sau một ít thất bại, vở kịch Hải âu (Чайка) được Nhà hát Moskva trình diễn thành công năm 1898. Cùng với ba vở kế tiếp ra đời năm 1898, 1901 và 1904, cả bốn vở được xem là kiệt tác. Trong các tác phẩm kịch nghệ, Chekhov muốn truyền đạt những bối cảnh của đời thường, thoát ra khỏi khuôn sáo truyền thống của mô-típ và cách diễn đạt kịch tính. Lời thoại trong kịch của ông không suôn sẻ hoặc trọn vẹn: các nhân vật ngắt lời nhau, nhiều lời thoại cất lên cùng một lúc, và có những đoạn tĩnh lặng dài khi không nhân vật nào cất lên tiếng nói. Các vở kịch của ông thoát khỏi khuôn sáo là chủ yếu tập trung vào nhân vật chính.

Nhiều truyện ngắn của Chekhov đã được dịch ra tiếng Việt, nổi tiếng nhất (có lẽ) là truyện Người trong bao.

Công nhận
Vài tháng trước khi tạ thế, Chekhov tâm sự với nhà văn Ivan Bunin rằng ông nghĩ mọi người sẽ tiếp tục đọc tác phẩm của ông thêm 7 năm nữa. "Tại sao lại là số bảy?", Bunin hỏi. Chekhov trả lời: "Ừm, bảy năm rưỡi. Không tệ đâu. Tôi còn sống thêm sáu năm nữa".

Sau khi qua đời, tên tuổi của Chekhov nổi tiếng vượt xa kỳ vọng của ông. Sự tán thưởng dành cho vở kịch Vườn anh đào vào năm ông qua đời đã chứng minh tình cảm của công chúng Nga dành cho nhà văn vĩ đại, qua đó đưa tên tuổi ông lên vị trí thứ hai sau tiểu thuyết gia Lev Tolstoy, người sống lâu hơn ông sáu năm. Bản thân Tolstoy cũng là một người hâm mộ truyện ngắn Chekhov ngay từ thuở ban đầu. Ông liệt kê một danh sách các truyện ngắn Chekhov và gắn "hạng nhất", "hạng nhì" cho những truyện này. Danh sách truyện hạng nhất bao gồm: Lũ trẻ, Cô gái trong dàn đồng ca, Một vở kịch, Mái nhà, Cảnh nghèo, Trốn chạy, Trong phiên tòa, Vanka, Các quý bà, Kẻ bất lương, Những cậu bé, Bóng tối, Buồn ngủ, Đồng sự và Người yêu. Hạng hai gồm có: Một tội lỗi, Nỗi buồn, Mụ phù thủy, Verochka, Ở vùng đất lạ, Đám cưới của đầu bếp, Công việc buồn tẻ, Nổi dậy, Ồ!, Mặt nạ, Điềm may của người phụ nữ, Đám cưới, Thần kinh, Sinh vật yếu đuối và Vợ nông dân. Nếu bất kỳ ai hoài nghi sự nghèo khổ và ảm đạm của nước Nga hồi những năm 1880, nhà hoạt động xã hội người Nga theo chủ nghĩa vô chính phủ người Kropotkin trả lời rằng: chỉ cần đọc truyện của Chekhov.

Suốt cuộc đời Chekhov, các nhà phê bình người Anh và Ai-len nhìn chung không thấy tác phẩm của ông có gì thú vị. E. J. Dillon nghĩ "hiệu quả mà truyện Chekhov tạo nên ở người đọc được thúc đẩy nhờ một cuộc triển lãm những rác rưởi của nhân loại, thể hiện qua những người không kiên định, nhu nhược và gió chiều nào theo chiều ấy. R. E. C. Long cho rằng "Các nhân vật của Chekhov rất đáng ghét, và Chekhov rất thích lột trần những mớ rác rưởi khỏi nhân cách linh hồn con người". Sau khi qua đời, tên tuổi Chekhov đã được tái ngợi ca. Bản dịch của Constance Garnett giúp ông giành được vị trí trong lòng độc giả ngôn ngữ Anh và nhận được sự kính trọng của các nhà văn như James Joyce, Virginia Woolf, and Katherine Mansfield (truyện "Đứa trẻ mệt mỏi" - "The Child Who Was Tired" của Mansfield rất giống truyện "Buồn ngủ" của Chekhov). Nhà phê bình người Nga D. S. Mirsky, cư ngụ ở Anh quốc, giải thích rằng sự phổ biến của Chekhov tại quốc gia này có được nhờ "sự loại bỏ hoàn toàn một cách bất thường những thứ chúng ta thường gọi là giá trị anh hùng". Ngay ở nước Nga, kịch của Chekhov trở nên lỗi thời sau Cách mạng năm 1917, nhưng sau đó đã trở về với kho tàng kinh điển Liên Xô. Ví dụ như nhân vật Lopakhin, đã được "tái phát minh" thành một anh hùng của trật tự mới, vươn lên từ địa vị khiêm tốn để rồi cuói cùng đạt được đẳng cấp quý tộc.

Một trong những người nước ngoài đầu tiên khen ngợi kịch Chekhov là George Bernard Shaw. Ông coi truyện Mái nhà tan vỡ (Heartbreak House) là "Một khúc nhạc theo phong cách Nga viết về chủ đề Anh quốc" và chỉ ra sự tương đồng giữa tầng lớp sở hữu đất đai riêng ở Anh với những người tương tự vậy ở Nga, được Chekhov miêu tả là "những người thú vị như nhau thì nói ra những điều cũng phù phiếm như nhau".

Ernest Hemingway, một nhà văn khác chịu ảnh hưởng của Chekhov, ghen tức hơn: "Chekhov viết sáu truyện ngắn hay. Nhưng ông ấy vẫn chỉ là cây bút nghiệp dư mà thôi". Vladimir Nabokov phê bình tác phẩm của Chekhov là "pha trộn tính tầm thường khó chịu, những tính ngữ đã có sẵn và sự lặp đi lặp lại". Nhưng Nabokov cũng tuyên bố "nhưng tác phẩm của ông ấy là thứ tôi sẽ mang theo nếu phải đi tới hành tinh khác" và gọi truyện Người đàn bà và con chó nhỏ là "một trong những truyện ngắn vĩ đại nhất từng được viết nên" xét trên sự mô tả một mối quan hệ mơ hồ, và miêu tả Chekhov viết văn "theo cách một người kể cho người khác về những thứ quan trọng nhất trong cuộc đời ông ấy, chậm rãi nhưng không ngơi nghỉ, với giọng điệu có chút dịu nhẹ."

Đánh giá

Chekhov được xem như là người đã nâng thể loại truyện ngắn lên một tầm cao mới trong nền văn học Nga, và dần dần trong nền văn học của thế giới. Với cái nhìn trầm tĩnh, trung thực về những nhân vật, Chekhov thể hiện nội tâm và cảm nghĩ của họ một cách gián tiếp, qua ẩn dụ thay vì miêu tả trực tiếp. Những cấu kết trong truyện của ông thường giản dị, và kết cục thường được để ngỏ thay vì là chung quyết. Những tác phẩm của Chekhov biểu hiện sâu xa ẩn lấp dưới bề mặt cuộc đời thường của những con người bình thường.

Về mặt nghệ thuật truyện ngắn của Chekhov có chiều sâu tâm lý rất lớn, lột tả rất xác thực các tinh tế nội tâm đặc trưng của các tầng lớp người Nga thế kỷ 19 nhất là thành phần thị dân, trí thức trung lưu và thợ thuyền trong các thành phố đang hình thành của nước Nga, nên có thể nói Chekhov là nhà văn của tầng lớp thành thị Nga. Ngôn ngữ của truyện ngắn Chekhov rất tinh tế đã nâng tiếng Nga lên tầm hiện đại và làm giàu rất nhiều cho loại ngôn ngữ này. Ông là nhà văn đã để lại ảnh hưởng rất lớn lên văn học và văn hoá Nga cũng như trong văn học thế giới.

Xem thêm

 Allen, David, Performing Chekhov, Routledge (UK), 2001, ISBN 978-0-415-18934-7
 Bartlett, Rosamund, and Anthony Phillips (translators), Chekhov: A Life in Letters, Penguin Books, 2004, ISBN 978-0-14-044922-8
 Bartlett, Rosamund, Chekhov: Scenes from a Life, Free Press, 2004, ISBN 978-0-7432-3074-2
 Benedetti, Jean (editor and translator), Dear Writer, Dear Actress: The Love Letters of Olga Knipper and Anton Chekhov, Methuen Publishing Ltd, 1998 edition, ISBN 978-0-413-72390-1
 Benedetti, Jean, Stanislavski: An Introduction, Methuen Drama, 1989 edition, ISBN 978-0-413-50030-4
 Chekhov, Anton, About Love and Other Stories, translated by Rosamund Bartlett, Oxford University Press, 2004, ISBN 978-0-19-280260-6
 Chekhov, Anton, The Undiscovered Chekhov: Fifty New Stories, translated by Peter Constantine, Duck Editions, 2001, ISBN 978-0-7156-3106-5
 Chekhov, Anton, Easter Week, translated by Michael Henry Heim, engravings by Barry Moser, Shackman Press, 2010
 Chekhov, Anton, Forty Stories, translated and with an introduction by Robert Payne, New York, Vintage, 1991 edition, ISBN 978-0-679-73375-1
 Chekhov, Anton, Letters of Anton Chekhov to His Family and Friends with Biographical Sketch, translated by Constance Garnett, Macmillan, 1920. Full text at Gutenberg. Retrieved ngày 16 tháng 2 năm 2007.
 Chekhov, Anton, Note-Book of Anton Chekhov, translated by S. S. Koteliansky và Leonard Woolf, B.W. Huebsch, 1921. Full text at Gutenberg. Retrieved ngày 16 tháng 2 năm 2007.
 Chekhov, Anton, The Other Chekhov, edited by Okla Elliott and Kyle Minor, with story introductions by Pinckney Benedict, Fred Chappell, Christopher Coake, Paul Crenshaw, Dorothy Gambrell, Steven Gillis, Michelle Herman, Jeff Parker, Benjamin Percy, and David R. Slavitt. New American Press, 2008 edition, ISBN 978-0-9729679-8-3
 Chekhov, Anton, Seven Short Novels, translated by Barbara Makanowitzky, W.W.Norton & Company, 2003 edition, ISBN 978-0-393-00552-3
 Finke, Michael C., Chekhov's 'Steppe': A Metapoetic Journey, an essay in Anton Chekhov Rediscovered, ed Savely Senderovich and Munir Sendich, Michigan Russian Language Journal, 1988, ISBN 9999838855
 Finke, Michael C., Seeing Chekhov: Life and Art, Cornell UP, 2005, ISBN 978-0-8014-4315-2
 Gerhardie, William, Anton Chekhov, Macdonald, (1923) 1974 edition, ISBN 978-0-356-04609-9
 Gorky, Maksim, Alexander Kuprin, and I.A. Bunin, Reminiscences of Anton Chekhov, translated by S. S. Koteliansky và Leonard Woolf, B.W.Huebsch, 1921. Read at eldritchpress.  Retrieved ngày 16 tháng 2 năm 2007.
 Gottlieb, Vera, and Paul Allain (eds), The Cambridge Companion to Chekhov, Cambridge University Press, 2000, ISBN 978-0-521-58917-8
 Jackson, Robert Louis, Dostoevsky in Chekhov's Garden of Eden—'Because of Little Apples', in Dialogues with Dostoevsky, Stanford University Press, 1993, ISBN 978-0-8047-2120-2
 Klawans, Harold L., Chekhov's Lie, 1997, ISBN 1-888799-12-9. About the challenges of combining writing with the medical life.
 Malcolm, Janet, Reading Chekhov, a Critical Journey, Granta Publications, 2004 edition, ISBN 978-1-86207-635-8
 Miles, Patrick (ed), Chekhov on the British Stage, Cambridge University Press, 1993, ISBN 978-0-521-38467-4
 Nabokov, Vladimir, Anton Chekhov, in Lectures on Russian Literature, Harvest/HBJ Books, [1981] 2002 edition, ISBN 978-0-15-602776-2.
 Pitcher, Harvey, Chekhov's Leading Lady: Portrait of the Actress Olga Knipper, J Murray, 1979, ISBN 978-0-7195-3681-6
 Prose, Francine, Learning from Chekhov, in Writers on Writing, ed. Robert Pack and Jay Parini, UPNE, 1991, ISBN 978-0-87451-560-2
 Rayfield, Donald, Anton Chekhov: A Life, Henry Holt & Co, 1998, ISBN 978-0-8050-5747-8
 Simmons, Ernest J., Chekhov: A Biography, University of Chicago Press, (1962) 1970 edition, ISBN 978-0-226-75805-3
 Stanislavski, Constantin, My Life in Art, Methuen Drama, 1980 edition, ISBN 978-0-413-46200-8
 Styan, John Louis, Modern Drama in Theory and Practice, Cambridge University Press, 1981, ISBN 978-0-521-29628-1
 Wood, James, What Chekhov Meant by Life, in The Broken Estate: Essays in Literature and Belief, Pimlico, 2000 edition, ISBN 978-0-7126-6557-5
 Zeiger, Arthur, The Plays of Anton Chekov, Claxton House, Inc., New York, NY, 1945.
 Tufarulo,G,M., La Luna è morta e lo specchio infranto. Miti letterari del Novecento, vol.1- G. Laterza, Bari, 2009- ISBN 978-88-8231-491-0.

Liên kết ngoài

 Biography  at books and writers (Petri Liukkonen)
 Biography at The Literature Network
 "Chekhov's Legacy" by Cornel West at NPR, 2004
 The International competition of philological, culture and film studies works dedicated to Anton Chekhov’s life and creative work
 The Grave of Anton Chekhov
 Campaign to save Chekhov's house in Yalta
 Đi tìm nhân vật chính của Chekhov  - Đài Tiếng nói Nước Nga // 25-7-2010 (10:25)
 Chekhov là một bậc thầy trong một thời đại không cần đến thiên tài
 Đọc Chekhov – sự tiếp nhận đa diện (Trần Thị Phương Phương)
 Chekhov - nguồn gốc phản kháng - Đài Tiếng nói Nước Nga // 15-7-2010, 11:48
 Anton Chekhov - Ông hoàng truyện ngắn
 "Dựa theo Chekhov, nói về Chekhov và dâng tặng Chekhov" - Đài Tiếng nói Nước Nga // 26-5-2010, 15:56
 Chekhov giữa văn học và y học  - VNEpress // Thứ Sáu, 6-1-2006, 15:24
 Tổng thống Nga Dmitry Medvedev: "Avatar" không thay thế được Chekhov - Tiền Phong // 1-2-2010, 08:09

Sinh năm 1860
Mất năm 1904
Bài cơ bản dài trung bình
Chết vì bệnh lao
Mất thế kỷ 20 do bệnh lao
Nhà soạn kịch thế kỷ 20
Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy


title: Desmatus lapidarius

text:
Desmatus lapidarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Desmatus


title: Boloria

text:
Boloria là một chi bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Clossiana thường được bao gồm trong chi này dù vài tác giả vẫn xem nó là một loài riêng biệt và dường như đảm bảo được công nhận ít nhất là một phân chi riêng.

Các loài
Xếp theo bảng chữ cái.
 Boloria acrocnema Gall & Sperling, 1980
 Boloria alaskensis (Holland, 1900)
 Boloria aquilonaris (Stichel, 1908)
 Boloria alberta (W.H. Edwards, 1890)
 Boloria astarte (Doubleday, [1847])
 Boloria bellona (Fabricius, 1775)
 Boloria caucasica (Lederer, 1852)
 Boloria chariclea (Schneider, 17)
 Boloria dia (Linnaeus, 1767)
 Boloria epithore (Edwards, [1864])
 Boloria eunomia (Esper, [1800])
 Boloria euphrosyne (Linnaeus, 1758)
 Boloria freija (Thunberg, 1791)
 Boloria frigga (Thunberg, 1791)
 Boloria frigidalis Warren, 1944
 Boloria improba (Butler, 1877)
 Boloria graeca (Staudinger, 1870)
 Boloria jerdoni (Lang, 1868)
 Boloria kriemhild (Butler, 1877)
 Boloria napaea (Hoffmannsegg, 1804)
 Boloria natazhati (Gibson, 1920)
 Boloria neopales (Nakahara, 1926)
 Boloria pales (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Boloria polaris (Boisduval, [1828])
 Boloria purpurea Churkin, 1999
 Boloria selene (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Boloria sipora (Moore, [1875])
 Boloria titania (Esper, 1793)
 Boloria thore (Hübner, [1803])

Hình ảnh

Tham khảo


title: Trận Tương Dương (1267–1273)

text:
Trận Tương Dương () hay còn gọi là trận Tương Phàn () là một loạt các trận chiến then chốt giữa quân Nguyên và quân Nam Tống từ năm 1267 đến năm 1273. Sau trận chiến, quân Nguyên thắng trận đã tiến sâu vào lãnh thổ trung tâm của Nam Tống. Trước đó 30 năm, Nam Tống đã cố gắng chống trả lại rất nhiều cuộc tấn công lớn của Đế quốc Mông Cổ. Vị trí chiến lược của thành Tương Dương nằm ở chỗ nó là nơi án ngữ dòng Hán Thủy. Một khi quân Nguyên chiếm được Tương Dương, họ có thể di chuyển bằng thuyền xuôi dòng Hán Thủy để tiến vào Trường Giang. Sau trận Tương Dương, Nam Tống đã không còn một rào cản tự nhiên nào để bảo vệ họ trước quân Nguyên và Nam Tống đã sụp đổ sau đó chỉ vài năm. Trận chiến cuối cùng là hải chiến Nhai Môn ngắn ngủi đã diễn ra vào năm 1279. Vì vậy, trận Tương Dương được đánh giá là mang tính quyết định.

Trận này bao gồm các cuộc đụng độ nhỏ, cuộc tấn công trên bộ, và cuộc bao vây hai thành là Phàn Thành và Tương Dương ở tỉnh Hồ Bắc ngày nay. Lã Văn Hoán, tướng trấn thủ của Nam Tống, đã đầu hàng Hốt Tất Liệt vào năm 1273. Việc sử dụng kỵ binh Mông Cổ truyền thống bị giới hạn do địa hình nhiều rừng và nhiều tiền đồn quân sự của Nam Tống. Các loại súng cầm tay và súng thần công Trung Quốc cũng được người Mông Cổ tận dụng trong cuộc bao vây Phàn Thành sau khi chiếm được các tiền đồn và đánh bại quân Nam Tống từ Tứ Xuyên và Nhạc Châu, các lực lượng này đã phá vỡ được vòng vây nhưng cuối cùng cũng bị tiêu diệt. Đặc biệt, quân Mông Cổ đã sử dụng rất hiệu quả các máy bắn đá trọng lực, gọi là Hồi hồi pháo (回回炮) hay Tây Vực pháo (西域炮) trong khi người Tống trước đó chỉ biết đến các máy bắn đá cổ xưa phải kéo bằng tay.

Bối cảnh
Trước khi Hốt Tất Liệt đăng cơ, người Mông Cổ đã tiến hành các chiến dịch quân sự đến tận Đông Âu, và đã chiếm được Nga, Siberia, Tây Tạng, Cao Ly, Kim, Đại Lý, Lưỡng Hà, Tiểu Á và Ba Tư. Tuy nhiên, việc chiếm nước Nam Tống vẫn khá khó khăn vì vị trí chiến lược của thành Tương Dương, vì thế Hốt Tất Liệt buộc phải chiếm và giữ vững tòa thành này. Thành Tương Dương án ngữ các thủy đạo của Nam Tống vì Hán Thủy là chi lưu chính của Trường Giang. Nếu thành này thất thủ, quân Mông Cổ sẽ dễ dàng chiếm được các thành quan trọng khác ở Nam Tống và như vậy thì triều đại này sẽ nhanh chóng sụp đổ.

Người Nam Tống nhận thức rõ tầm quan trọng của vị trí sống còn này, và đã tiến hành gia cố phòng thủ Tương Dương như phòng thủ kinh đô của họ. Thành này có ba mặt là núi, một mặt là Hán Thủy. Nam Tống đã tích trữ một lượng lớn lương thảo trong thành, để chuẩn bị đối phó với các cuộc bao vây lâu dài. Họ cũng xây dựng các bức tường cao và các tháp canh trên bốn mặt của thành. Mỗi cổng thành đều có ít nhất hai lớp tường, được dùng để bẫy lực lượng bao vây vào bên trong.

Năm 1133, danh tướng Nam Tống là Nhạc Phi đã tiến hành nhiều chiến dịch thành công chống lại triều Kim ở khu vực Tương Dương. Kể từ đó, ông đã đẩy quân Kim trở về phía bắc đến tận Khai Phong. Năm 1234, triều Kim bị Mông Cổ chinh phục dưới thời Oa Khoát Đài. Vào thời điểm đó, quân Mông Cổ và triều Nam Tống đang là đồng minh. Sau đó, hai đồng minh cũ đó đã không còn kẻ thù chung nào. Nhà Tống giết các sứ thần Mông Cổ và cố gắng chiếm các lãnh thổ của người Mông Cổ.

Năm 1236, thành Tương Dương đầu hàng quân đội Đế quốc Mông Cổ mà không có sự kháng cự nào.<ref>J.Bor Mongol hiiged eurasiin diplomat shshtir, VOL. II</ref> Nhưng người Mông Cổ đã tự rời bỏ thành sau khi chiếm giữ nó từ năm 1236 đến 1238. Hai thành cận kề nhau là Tương Dương và Phàn Thành, với các bức tường dài gần 5 km bao quanh và 20 vạn dân, đã chống lại cuộc tấn công của Mông Cổ vào năm 1257.<ref>C. P. Atwood Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire'''', p.592</ref> Kị binh Mông Cổ bị nhử vào trong thành Tương Dương và bị quân phòng thủ Nam Tống tiêu diệt do thiết kế tường thành 2 lớp của thành Tương Dương. Khi một lực lượng quân Mông Cổ bổ sung tiến vào cổng thành, họ bị tiêu diệt đến lính cuối cùng, vì bị bẫy trong 4 bức tường. Người Mông Cổ từ bỏ việc bao vây Tương Dương. Cái chết bất ngờ của Mông Kha đã buộc quân đội Đế quốc Mông Cổ phải rút lui khỏi đất Nam Tống vào năm 1259 – 1260.

Năm 1260, Hốt Tất Liệt và người em là A Lý Bất Ca đều được tuyên bố là người kế vị Đại hãn sau cái chết của anh trai là Mông Kha. Cuộc chiến giành ngôi Đại hãn diễn ra giữa Hốt Tất Liệt và A Lý Bất Ca bắt đầu. Hốt Tất Liệt cuối cùng đã chiến thắng, song lời tuyên bố là người kế vị Mông Kha của ông ta chỉ được những người Mông Cổ ở phía tây công nhận một phần. Năm 1271, Hốt Tất Liệt đổi quốc hiệu đế quốc thành Nguyên, thành lập triều đại Nguyên, thay vì "Ikh Mongol Uls" (Đại Mông Cổ Quốc hay Đại Mông Cổ Đế quốc). Sau khi đánh bại các đối thủ và những người chống đối ở Mông Cổ và Bắc Trung Hoa, Hốt Tất Liệt cũng muốn tiếp tục sự nghiệp chinh phục Trung Hoa của ông nội Thành Cát Tư Hãn. Năm 1267, Hốt Tất Liệt ra lệnh cho A Truật (Aju) và hàng tướng nhà Tống là Lưu Chỉnh đem quân tấn công Tương Dương và Phàn Thành.

 Bao vây
A Truật và Lưu Chỉnh đến nơi vào năm 1268 và phong tỏa thành với một vòng các công sự. Người Mông Cổ đã thăm dò khả năng phòng thủ của Tương Dương và Phàn Thành. Người Nguyên đã rút kinh nghiệm từ sai lầm trước đó, và lần này họ mang theo một trăm máy bắn đá. Những máy bắn đá này có tầm bắn khoảng 100 m, và có thể phóng đi quả đạn nặng 50 kg. Trong các chiến dịch đánh Kim, người Mông Cổ đã sử dụng khoảng 5000 máy bắn đá, và họ đã rất thành công trong việc hạ các thành của quân Kim.

Tuy nhiên, quân Nam Tống cũng đã lường trước được một cuộc bao vây bằng các máy bắn đá, và đã chuẩn bị trước. Họ đã mở rộng lòng sông ở khu vực này, với chiều rộng lên tới 150 m. Và để gia cố thêm tường thành, họ đã làm những chiếc lưới nhằm dùng để che chắn cho các bức tường trước các máy bắn đá. Kết quả là, các máy bắn đá của người Nguyên rất khó khăn trong việc bắn trúng thành, một số ít các quả đạn thành công khi đập vào tường song vô hại.

 Cái bẫy của người Mông Cổ
Quân Mông Cổ sau đó cô lập Tương Dương khỏi phần còn lại của Nam Tống. Một hạm đội quân Nguyên gồm 5.000 tàu được hình thành, mục đích là để ngăn cản bất kì sự tiếp tế nào của Nam Tống từ Hán Thủy, Hán Thủy cũng bị phong tỏa. Người Mông Cổ đã huấn luyện 7 vạn thủy quân lục chiến nhưng việc tiếp tế lương thảo của quân Tống vẫn tiếp tục được duy trì cho đến năm 1271. Người Nguyên cũng phái quân đến xung quanh thành, và thiết lập các doanh trại ở những yếu đạo nhằm ngăn việc tiếp tế của quân Tống bằng đường bộ. Cuối cùng, người Nguyên xây dựng các công sự của chính họ ở những vị trí xung yếu này.

Từ cuối năm 1267 đến 1271, quân tiếp viện của Nam Tống từ phía nam đã cố gắng nhiều lần tấn công các vị trí của quân Mông Cổ, mục đích là để tiếp tế cho Tương Dương. Không may là khi ở bên ngoài thành Tương Dương, quân Nam Tống không phải là đối thủ của kỵ binh Mông Cổ. Hàng loạt cố gắng nhằm chọc thủng phòng tuyến của quân Mông Cổ vẫn tiếp diễn trong vô vọng, quân Nam Tống mất 1.000 người vào tháng 10 năm 1270, 2.000 người vào tháng 8 năm 1271, và gần 3.000 quân bị tiêu diệt vào tháng sau đó. Và khi các công sự của quân Nguyên hoàn thành, tình thế trở nên vô vọng. Kết quả là, quân Nam Tống bên trong thành Tương Dương buộc phải dựa vào chính mình.

Tuy nhiên, Nam Tống đã tích trữ lương thảo cho nhiều năm ở trong thành Tương Dương. Đến năm 1271, thành cuối cùng cũng thiếu lương thực. Nhưng quân Nam Tống vẫn tiếp tục chống giữ.

Cuối cùng, năm 1272, một lực lượng nhỏ của quân Nam Tống gồm 3.000 người đã phá vỡ được vòng vây của thủy quân Nguyên, và tiếp tế cho thành Tương Dương từ Hán Thủy. Đây là một cú hích tinh thần lớn cho những người phòng thủ. Tuy nhiên, không ai có thể quay trở lại để thông báo cho những người khác về thành công của việc tiếp tế. Các tướng lĩnh và quan lại nhà Tống đã cho rằng việc tiếp tế đã thất bại, và thành Tương Dương tất sẽ thất thủ vì thiếu lương, lại thêm việc Giả Tự Đạo (賈似道) muốn giấu việc từng bí mật ký kết hòa ước với quân Nguyên, Nam Tống đã không gửi quân tiếp viện đến nữa.

A Truật nhận thấy rằng hai thành này rất khó chiếm nếu chỉ dùng kỵ binh Mông Cổ và gửi thư cho Hốt Tất Liệt rằng ông ta cần bộ binh người Hán, Hốt Tất Liệt lệnh tăng viện cho 2 vạn quân.

 Vũ khí mới của quân Nguyên
Việc phòng thủ Tương Dương đến hồi kết vào năm 1273, với sự xuất hiện của máy bắn đá trọng lực, tức Tây Vực pháo (Còn gọi là Hồi tân pháo). Do tướng người Hán là Quách Khản đã từng chiến đấu cùng với quân Mông Cổ dưới quyền Húc Liệt Ngột ở vùng Trung Đông, nên Hốt Tất Liệt đã nghe nói về các vũ khí bao vây khủng khiếp. A Bất Ca hãn (Abaqa Khan) của Y Nhi hãn quốc đã gửi các chuyên gia Ba Tư Ismail và Al al-Din đến Trung Hoa theo chiếu chỉ của Đại hãn Hốt Tất Liệt vào năm 1272. Họ đã dựng các Tây Vực pháo dưới sự chỉ huy của tướng người Duy Ngô Nhĩ là A Lý Hải Nha vào tháng 3 năm 1273. Những chiếc Tây Vực pháo này có tầm bắn lên tới 500 m, và có thể phóng các quả đạn nặng tới 300 kg. Thêm vào đó, những chiếc máy bắn đá mới này còn chính xác hơn nhiều so với các máy bắn đá kiểu cũ, và chúng là loại pháo duy nhất có đủ sức mạnh để công phá các bức tường thành kiên cố của Tương Dương. Quân Nguyên làm khoảng 20 chiếc, và dùng chúng để hỗ trợ cuộc bao vây Tương Dương.

Quân Nguyên bắt đầu vây hãm Phàn Thành vào đầu năm 1273. Lính Nam Tống ở Tương Dương đã chứng kiến những tảng đá khổng lồ rơi vào những bức tường thành khổng lồ của Phàn Thành, và phá hủy những căn nhà trong thành. Những bức tường thành, cùng với lưới, đã bị phá hủy thành từng mảnh. Ngay khi thành sụp đổ, kỵ binh Mông Cổ tràn vào pháo đài. Phàn Thành đã nhanh chóng thất thủ chỉ trong vòng vài ngày sau khi chống giữ trong nhiều năm liền. Tướng giữ Phàn Thành là Phạm Thiên Thuận tử tiết theo thành.

Quân Nguyên sau đó chuyển hướng sang Tương Dương. Tuy nhiên, Lã Văn Hoán chưa đầu hàng, vì ông biết rằng Tương Dương không được phép thất thủ. Ông gửi một người đưa tin tới chỗ Hoàng đế Tống Độ Tông, yêu cầu cứu viện ngay lập tức. Người đưa tin đã vượt qua được phòng tuyến của quân Nguyên và đến được chỗ Hoàng đế. Nhưng khi nghe về sức mạnh của những chiếc máy bắn đá mới đó, Hoàng đế cho rằng Tương Dương đã mất và đã không gửi quân cứu viện tới.

Vài ngày sau đó, lính Nam Tống nhìn về phía nam mong chờ quân cứu viện, nhưng tất cả những gì họ nhìn thấy chỉ là những chiếc Tây Vực pháo của người Nguyên và quân Nguyên đang chờ đợi để kết liễu họ. Trong nhiều năm, lính Nam Tống đã hy vọng rằng tình thế cuối cùng sẽ chuyển biến tốt hơn, nhưng cuối cùng nó đã chỉ tồi tệ đi.

Tháng 2, một phát đạn thử nghiệm được bắn vào thành phố, và có vẻ như phát đạn này đã bắn vào một thạch kiều trong thành. Khi quả đạn rơi xuống đất, nó phát ra tiếng như tiếng sấm. Lính Nam Tống đến kiểm tra thiệt hại, và họ kinh hãi khi thấy rằng quả đạn đã ngập hàng mét xuống lòng đất.

Sự hỗn loạn bao trùm sau phát đạn thử nghiệm đó. Nhiều người lính và dân chúng đòi mở cổng thành tháo chạy. Trước đó A Truật đã tàn sát thường dân ở Phàn Thành để khủng bố tinh thần Tương Dương sau khi ông ta chọc thủng những bức tường của thành này bằng máy bắn đá. Người Nguyên nói với Lã Văn Hoán rằng, nếu quân Nam Tống không đầu hàng thì mọi người trong thành, kể cả thường dân, sẽ bị tàn sát. Lã Văn Hoán thấy không còn cơ hội nào để thủ thành khi lương thực sắp cạn, và không thấy dấu hiệu có quân tiếp viện tới, vì thế đã đầu hàng, kết thúc sáu năm dài Tương Dương bị bao vây.

 Kết quả
Thành kiên cố nhất của Nam Tống là Tương Dương đã thất thủ trước quân Nguyên. Từ đó, quân Nguyên thoải mái chinh phục những vùng còn lại của Nam Tống. Ở bất kỳ nơi nào quân Nguyên tới, các thành của Nam Tống đều sụp đổ giống như những pháo đài cát trước các máy bắn đá trọng lực và sau này là súng thần công.

Nhiều người đồng thuận rằng việc thành Tương Dương thất thủ về bản chất đã đánh dấu sự kết thúc của Nam Tống. Ví dụ, Paul K. Davis viết, "Chiến thắng của quân Mông Cổ đã bẻ gãy triều đại Nam Tống, dẫn tới việc thành lập triều đại Nguyên." Trong sáu năm quân Nguyên bao vây Tương Dương, Nam Tống đã không thể tái tập hợp và đánh lại người Nguyên với tài lực của mình ở miền nam Trung Hoa. Thực tế, họ thậm chí đã không thể gửi nhiều quân tiếp viện và đồ tiếp tế tới Tương Dương, để hỗ trợ cuộc phòng thủ khó khăn ở đó. Cuộc tranh giành chính trị trong lòng triều đình Nam Tống cũng góp phần gây ra sự thất thủ của Tương Dương và Phàn Thành.

 Ảnh hưởng trong văn hoá đại chúng
Trong tiểu thuyết Kim Dung, các bộ truyện Anh hùng xạ điêu, Thần điêu hiệp lữ và Ỷ Thiên Đồ Long ký cũng nhắc đến thành này mà người trấn thủ nó suốt thời gian dài là vợ chồng Quách Tĩnh và Hoàng Dung. Ngày thành Tương Dương thất thủ cũng là ngày Quách Tĩnh và Hoàng Dung, cùng 2 con là Quách Phá Lỗ và Quách Phù đã hy sinh để tỏ lòng trung nghĩa với đất nước.  Một gia tộc là họ Tiết chạy loạn xuống phía Nam, gần 80 năm sau có 1 phụ nữ họ Tiết là mẹ của Chu Chỉ Nhược, nữ nhân vật chính trong Ỷ Thiên Đồ Long ký''.

Thơ vịnh Lã Văn Hoán: của người đương thời:“Lã tướng trấn thành Tương Dương,

Tương Dương thập niên thiết tích lương,

Vọng đoạn trợ binh vô tiêu tức

Thanh thanh mạ sát Giả Bình Chương.”Những câu thơ đã biểu lộ sự cảm thông với Lã Văn Hoán vì không nhận được sự trợ giúp của triều đình mà phải nộp thành đầu hàng (14 tháng 3 năm 1273)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 砲打襄陽

Lịch sử Hồ Bắc
Xung đột năm 1268
Chiến tranh Tống–Nguyên


title: Danh sách tiểu hành tinh: 21801–21900

text:
|-
| 21801 Ančerl ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Ondřejov || L. Šarounová
|-
| 21802 Svoreň ||  || 6 tháng 10 năm 1999 || Modra || L. Kornoš, J. Tóth
|-
| 21803 - ||  || 6 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević, M. Jurić
|-
| 21804 Václavneumann ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Ondřejov || L. Šarounová
|-
| 21805 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević, M. Jurić
|-
| 21806 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić
|-
| 21807 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić
|-
| 21808 ||  || 14 tháng 10 năm 1999 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 21809 - ||  || 15 tháng 10 năm 1999 || High Point || D. K. Chesney
|-
| 21810 - ||  || 9 tháng 10 năm 1999 || Uto || F. Uto
|-
| 21811 Burroughs ||  || 5 tháng 10 năm 1999 || Goodricke-Pigott || R. A. Tucker
|-
| 21812 - ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21813 Danwinegar ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21814 Shanawolff ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21815 Fanyang ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21816 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21817 Yingling ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21818 Yurkanin ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21819 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21820 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21821 Billryan ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 21822 Degiorgi ||  || 15 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 21823 - ||  || 9 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21824 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21825 Zhangyizhong ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21826 Youjiazhong ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21827 Chingzhu ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21828 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21829 Kaylacornale ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21830 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21831 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21832 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21833 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21834 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21835 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21836 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21837 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21838 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21839 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21840 Ghoshchoudhury ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21841 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21842 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21843 - ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21844 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21845 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21846 Wojakowski ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21847 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21848 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21849 - ||  || 6 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21850 Abshir ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21851 - ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21852 Bolander ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21853 Kelseykay ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21854 Brendandwyer ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21855 - ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21856 Heathermaria ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21857 - ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21858 Gosal ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21859 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21860 Joannaguy ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21861 Maryhedberg ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21862 Joshuajones ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21863 - ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21864 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21865 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21866 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21867 - ||  || 9 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21868 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 21869 - ||  || 1 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21870 - ||  || 16 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 21871 - ||  || 17 tháng 10 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 21872 ||  || 18 tháng 10 năm 1999 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 21873 Jindřichůvhradec ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Kleť || J. Tichá, M. Tichý
|-
| 21874 ||  || 18 tháng 10 năm 1999 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 21875 ||  || 22 tháng 10 năm 1999 || Xinglong || Beijing Schmidt CCD Asteroid Program
|-
| 21876 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21877 - ||  || 31 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21878 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21879 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21880 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21881 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21882 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21883 - ||  || 28 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21884 - ||  || 30 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21885 - ||  || 30 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21886 - ||  || 31 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21887 Dipippo ||  || 20 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 21888 Ďurech ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 21889 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21890 - ||  || 30 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21891 - ||  || 1 tháng 11 năm 1999 || Monte Agliale || S. Donati
|-
| 21892 - ||  || 1 tháng 11 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 21893 - ||  || 1 tháng 11 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21894 - ||  || 1 tháng 11 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 21895 - ||  || 5 tháng 11 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 21896 - ||  || 7 tháng 11 năm 1999 || Oohira || T. Urata
|-
| 21897 - ||  || 7 tháng 11 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 21898 - ||  || 7 tháng 11 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 21899 - ||  || 8 tháng 11 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 21900 - ||  || 9 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-

Tham khảo


title: Agrotera (bướm đêm)

text:
Agrotera là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các chi Leucinodella, Nistra, Sagariphora và Tetracona trước đây được xem là đồng nghĩa với Agrotera, tuy nhiên một phiên bản sửa đổi phân loại gần đây cho thấy chúng là các chi hợp lệ.

Các loài
Agrotera aculeata Liu, Qi & Wang, 2020, from Hainan
Agrotera albalis Maes, 2003, from Príncipe
Agrotera atalis Viette, 1958, from Madagascar
Agrotera barcealis (Walker, 1859) (syn. Leucinodes opalina Moore, 1885; syn. Zanclopteryx nitida Walker, 1866; syn. Zebronia indecisalis Walker, 1866; syn. Zebronia retractalis Walker, 1866), from Sri Lanka, Borneo and West Papua
Agrotera basinotata Hampson, 1891, from Tamil Nadu
Agrotera citrina Hampson, 1899, from Ghana
Agrotera dentata Liu, Qi & Wang, 2020, from Hainan
Agrotera discinotata Swinhoe, 1894, from Meghalaya
Agrotera effertalis (Walker, 1859), from Sri Lanka
Agrotera endoxantha Hampson, 1899, from New Guinea
Agrotera flavobasalis Inoue, 1996, from Bonin Islands
Agrotera fumosa Hampson, 1899, from Ghana
Agrotera genuflexa Chen, Horak, Du & Zhang, 2017, from Queensland
Agrotera glycyphanes Turner, 1913, from Northern Australia
Agrotera ignepicta Hampson, 1899, from Queensland
Agrotera ignepictoides Rothschild, 1916, from Papua
Agrotera lienpingialis Caradja, 1925, from China
Agrotera longitabulata Chen, Horak, Du & Zhang, 2017, from Queensland
Agrotera mysolalis (Walker, 1866), from West Papua
Agrotera namorokalis Marion & Viette, 1956, from Madagascar
Agrotera nemoralis (Scopoli, 1763) (syn. Agrotera posticalis Wileman, 1911; syn. Phalaena erosalis Fabricius, 1794), from Eurasia
Agrotera ornata Wileman & South, 1917, from Taiwan
Agrotera protensa Liu, Qi & Wang, 2020, from Hainan
Agrotera robustispina Lu, Qi & Wang, 2020, from Hainan
Agrotera rufitinctalis Hampson, 1917, from Malawi
Agrotera scissalis (Walker, 1866), from Java
Agrotera semipictalis Kenrick, 1907, from Papua New Guinea
Agrotera setipes Hampson, 1899, from the Natuna Islands

Former species
Agrotera amathealis (Walker, 1859) (syn. Pyralis ornatalis Walker, 1866), type species of the genus Tetracona Meyrick, 1884
Agrotera coelatalis (Walker, 1859) (syn. Botys proximalis Walker, 1866), type species of the genus Nistra Walker, 1859
Agrotera leucostola Hampson, 1896 (syn. Leucinodella agroterodes Strand, 1918), now in the genus Leucinodella Walker, 1859
Agrotera magnificalis Hampson, 1893 (syn. Cataclysta helopalis Clemens, 1860; syn. Sagariphora heliochlaena Meyrick, 1894), now in the genus Sagariphora Meyrick, 1894
Agrotera pictalis (Warren, 1896), now in the genus Tetracona Meyrick, 1884

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Agroterini


title: Santa Lucia di Serino

text:
Santa Lucia di Serino là một đô thị (commune) thuộc tỉnh Avellino trong vùng Campania của Ý. Santa Lucia di Serino có diện tích 3 km2, dân số là 1513 người (thời điểm ngày 1 tháng 5 năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Holorusia globulicornis

text:
Holorusia globulicornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Holorusia


title: Liotrichus spinosus

text:
Liotrichus spinosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Riềng lá nhọn

text:
Riềng lá nhọn hay ích trí, riềng thuốc (danh pháp hai phần: Alpinia oxyphylla) là cây thân thảo thuộc họ Gừng.

Cây mọc ven suối và dưới tán rừng thưa, có thể cao đến 3 m, ra hoa tháng 3 đến tháng 5. Quả có thể dùng làm thuốc.

Cây có mặt ở Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây), miền Nam Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Thực vật Việt Nam


title: Mehmed V

text:
Mehmed V (thường gọi là Reşat Mehmet; 2 tháng 11 năm 1844 – 3 tháng 7 năm 1918) là vị sultan thứ 35 của đế quốc Ottoman, ở ngôi từ ngày 27 tháng 4 năm 1909 đến khi qua đời. Dưới thời ông, quân Ottoman tham gia các cuộc chiến tranh vùng Balkan và Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Thân thế

Mehmed V chào đời ngày 2 tháng 11 năm 1844 ở thủ đô Constantinopolis, là con của Abdülmecid I và Gülcemal Kadin Efendi. Mẹ Mehmed, Gülcemal (1826 ở Kavkaz - 16 tháng 11 năm 1851 ở Ortaköy, điện Ortaköy), tên khai sinh là Sofiya, là người Circassian, không trở thành Hoàng Thái hậu vì bà đã qua đời trước khi con mình lên làm vua.

Mehmed Reshad sống ẩn dật cho đến khi lên ngôi năm 1909, sau khi vua anh Abdülhamid II bị lật đổ trong cuộc khởi nghĩa của nhóm Thanh nhiên Thổ. Lúc đó, ông đã 64 tuổi.

Làm vua
Mehmed được xem là một người hoà nhã, hay phục tùng mệnh lệnh, học giỏi, và là một chính trị gia yếu kém. Mùa hè năm ông lên ngôi, hiến pháp được xét duyệt lại. Theo đó, Sultan không hề nắm quyền hay trị vì, và phải làm theo quyết định phê chuẩn của quốc hội. còn thực quyền về tay Ba vị Pasha (bao gồm Enver Pasha, Talat Pasha, Cemal Pasha) và Đại Vizia Mahmud Shevket Pasha.

Mất nhiều lãnh thổ

Dưới thời Mehmed V, quân Ottoman tham gia những cuộc chiến tranh vùng Balkan (1912 - 1913) và cuộc chiến tranh với Vương quốc Ý năm 1912. Kết quả vô cùng tồi tệ: đế quốc Ottoman thất bại, mất hầu hết các phần đất ở châu Âu, và cả tỉnh Ottoman cuối cùng ở Bắc Phi là Tripoli, thậm chí có lần mất cả cố đô Erdine (lấy lại năm 1913). Những người nắm thực quyền trong triều đình đều phải chịu trách nhiệm về những thất bại này.

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Năm 1914, Mehmed V không đồng tình việc liên minh với Đức. Tuy nhiên, sau khi Enver đẩy Thổ Nhĩ Kỳ vào phe Liên minh Trung tâm trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, Mehmed V kêu gọi thánh chiến chống phe Hiệp ước, mục đích để tập hợp lại những thần dân Ả Rập của ông, và cả những nước của người Ả Rập chịu sự cai trị của các đế quốc Anh và Pháp. Đây là sự kiện nổi bật duy nhất dưới thời Mehmed, vì đó là lần cuối cùng mà khalip kêu gọi phát động thánh chiến.

Lời kêu gọi của khalip không mấy thành công, dù nhiều tín đồ Hồi giáo sống ở đế quốc Ottoman, và trung thành với nhà vua. Người Ả Rập cuối cùng đã liên minh với Anh Quốc và chống lại nhà Ottoman trong cuộc khởi nghĩa Ả Rập năm 1916.

Ngày 15 tháng 10 năm 1917, Mehmed V gặp gỡ hoàng đế Đức là Wilhelm II (1888 - 1918) - đồng minh của ông - ở Constantinopolis. Ông được phong làm Nguyên soái của vương quốc Phổ ngày 27 tháng 1 năm 1916 và của đế quốc Đức ngày 1 tháng 2 năm 1916.

Qua đời
Ông qua đời ngày 3 tháng 7 năm 1918 ở điện Yıldız, hưởng thọ 73 tuổi, chỉ 4 tháng trước khi chiến tranh kết thúc. Như vậy, ông đã không sống được đến ngày sụp đổ của đế quốc Ottoman.

Trong thời chiến, Mehmed V không mấy tham gia đến việc nước. Trong cuộc đời, ông thường ở điện Dolmabahçe và điện Yıldız tại thủ đô Constantinopolis. Ông được chôn cất ở quận Eyüp lịch sử, thuộc thành phố Istanbul ngày nay.

Em trai ông lên làm sultan Mehmed VI (1918 – 1922).

Xem thêm
 Enver Pasha
 Chiến tranh Ý-Thổ Nhĩ Kỳ
 Những cuộc chiến tranh vùng Balkan
 Mehmed VI

Chú thích

Tham khảo
 Spencer Tucker, Priscilla Mary Roberts (2005), Encyclopedia of World War I, tập 2, ABC-CLIO.
 Anthony Pagden (2008), Worlds at war: the 2,500-year struggle between East and West, Oxford University Press.

Liên kết ngoài

 Phim tài liệu về một chuyến đi của sultan Mehmed V
 Phim tài liệu về chuyến thăm Macedonia của Mehmed V

Sultan nhà Ottoman thế kỉ 20
Nhân vật lãnh đạo trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Sinh năm 1844
Mất năm 1918
Thống chế Đế quốc Đức
Thống chế Phổ


title: Navalgund

text:
Navalgund là một thị xã panchayat của quận Dharwad thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Navalgund có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 578 mét (1896 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Navalgund có dân số 22.200 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Navalgund có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Navalgund, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Dharwad


title: Syngambria panamensis

text:
Syngambria panamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Syngambria


title: Reit im Winkl

text:
Reit im Winkl là một thị trấn nhỏ thuộc bang Bayern, Đức, ở huyện Traunstein. Đô thị này tọa lạc về phía tây nam của Ruhpolding ở Alps.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Village of Reit im Winkl

Accommodation
 Hotel Oberschmied in Reit im Winkl


title: Mandapam

text:
Mandapam là một thị xã panchayat của quận Ramanathapuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Mandapam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 9 mét (29 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mandapam có dân số 15.799 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Mandapam có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Mandapam, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Phagwara

text:
Phagwara là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Kapurthala thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Địa lý
Phagwara có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 234 mét (767 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Phagwara có dân số 95.626 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Phagwara có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Phagwara, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Wallendorf

text:
Wallendorf là một đô thị ở bang Rheinland-Pfalz, bên sông Sauer. Khu vực này được đề cập lần đầu trong tài liệu năm 1136 với tên "Vualcheresdorf". Wallendorf nằm ở phía bên Đức của cây cầu nối thị xã của Luxembourg Wallendorf-Pont. Cây cầu này có tầm quan trọng chiến lược trong trận Bulge.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Acacia schlechteri

text:
Senegalia schlechteri là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Mozambique.

Chú thích

Tham khảo
 Bandeira, S. 1998. Acacia schlechteri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

S|schlechteri
Thực vật Mozambique


title: Sân bay Sokol

text:
Sân bay Sokol ()  là một sân bay ở Sokol tại tỉnh Magadan, Liên bang Nga. Sân bay này nằm cách thành phố Magadan 70 km về phía bắc. Sân bay này đôi khi bị nhầm lẫn với căn cứ không quân Dolinsk-Sokol, là nơi chứa các chiến đấu cơ đã bắn rơi máy bay chuyến bay 007 của Korean Airlines.

Năm 1991, hãng Alaska Airlines mở chuyến bay nối sân bay này bằng máy bay McDonnell Douglas MD-80. Tuy nhiên, tuyến này và các tuyến khác tại Nga của hãng này đã bị ngưng tháng 10 năm 1998 ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính Nga khiến cho tuyến này không có lợi nhuận.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Aeroflot (Irkutsk, Moskva-Sheremetyevo, Novosibirsk, Vladivostok)
 S7 Airlines (Irkutsk, Moskva-Domodedovo, Novosibirsk)

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của sân bay Magadan

Sokol
Sokol
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Typhinae

text:
Typhinae là một phân họ ốc trong họ Muricidae.

Các chi
Dưới đây là danh sách các chi trong phân họ theo ghi nhận của World Register of Marine Species:

 Brasityphis Absalão & Santos, 2003
 Distichotyphis Keen & Campbell, 1964
 Haustellotyphis Jousseaume, 1880
 Indotyphis Keen, 1944
 Laevityphis Cossmann, 1903
 Lyrotyphis Jousseaume, 1880
 Monstrotyphis Habe, 1961
 Pilsbrytyphis Woodring, 1959
 Rugotyphis Vella, 1961
 Siphonochelus Jousseaume, 1880
 Typhina Jousseaume, 1880
 Typhinellus Jousseaume, 1880
 Typhis Montfort, 1810
 Typhisala Jousseaume, 1881
 Typhisopsis Jousseaume, 1880

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Kōhoku, Saga

text:
là một thị trấn thuộc huyện huyện Kishima, Saga, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
website

Thị trấn của Saga


title: Singoli

text:
Singoli là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Neemuch thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Singoli có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 363 mét (1190 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Singoli có dân số 8307 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Singoli có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Singoli, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Neemuch


title: Marginella nevillana

text:
Marginella nevillana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Terque

text:
Terque là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 16 km², dân số năm 2005 là 464 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Terque - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Terque  - Diputación Provincial de Almería
 Terque message board

Đô thị ở Almería


title: Bolken

text:
Bolken là một đô thị thuộc huyện hành chính Wasseramt, bang Soloturn, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,13 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 540 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Solothurn


title: Pseudostenophylax ondakensis

text:
Pseudostenophylax ondakensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Pseudostenophylax


title: Dysoptus chiquitus

text:
Dysoptus chiquitus là một loài bướm đêm thuộc họ Arrhenophanidae. It is widespread in a large part of the Neotropical lowland wet forests, from Costa Rica phía nam đến Mato Grosso in miền nam Brasil.

Chiều dài cánh trước là 4.6-6.5 mm đối với con đực and 7-7.2 đối với con cái. Con trưởng thành có lẽ hoạt động vào phần lớn các tháng trong năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arrhenophanidae family

Dysoptus


title: Quận Faribault, Minnesota

text:
Quận Faribault là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Schmidgaden

text:
Schmidgaden là một đô thị trong huyện Schwandorf bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Nhu cầu

text:
Nhu cầu là một hiện tượng tâm lý của con người; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển. Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau.

Nhu cầu là cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con người cảm nhận được.

Nhu cầu là yếu tố thúc đẩy con người hoạt động. Nhu cầu càng cấp bách thì khả năng chi phối con người càng cao. Về mặt quản lý, kiểm soát được nhu cầu đồng nghĩa với việc có thể kiểm soát được cá nhân (trong trường hợp này, nhận thức có sự chi phối nhất định: nhận thức cao sẽ có khả năng kiềm chế sự thoả mãn nhu cầu).

Nhu cầu của một cá nhân, đa dạng và vô tận. Về mặt quản lý, người quản lý chỉ kiểm soát những nhu cầu có liên quan đến hiệu quả làm việc của cá nhân. Việc thoả mãn nhu cầu nào đó của cá nhân đồng thời tạo ra một nhu cầu khác theo định hướng của nhà quản lý, do đó người quản lý luôn có thể điều khiển được các cá nhân.

Nhu cầu là tính chất của cơ thể sống, biểu hiện trạng thái thiếu hụt hay mất cân bằng của chính cá thể đó và do đó phân biệt nó với môi trường sống. Nhu cầu tối thiểu hay còn gọi là nhu yếu đã được lập trình qua quá trình rất lâu dài tồn tại, phát triển và tiến hóa.

Nhu cầu chi phối mạnh mẽ đến đời sống tâm lý nói chung, đến hành vi của con người nói riêng. Nhu cầu được nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu và sử dụng ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống, xã hội.

Đặc trưng của nhu cầu
 Không ổn định, biến đổi;
 Năng động;
 Biến đổi theo quy luật;
 Không bao giờ thỏa mãn cùng một lúc mọi nhu cầu;

Các loại nhu cầu
 Vật chất: nhu cầu bẩm sinh (thở, đói, tình dục), nhu cầu thông thường (ăn, uống, không khí, bài tiết,...).
 Cảm xúc: tình thương yêu, tán thành, kính trọng, thừa nhận...
 Xã hội: giáo dục, tôn giáo, giải trí...

Mức độ nhu cầu
 Mức thứ nhất - Lòng mong muốn;
 Mức thứ hai - Đam mê;
 Mức thứ ba - Tham.

Biểu hiện nhu cầu
 Hứng thú;
 Ước mơ;
 Lý tưởng.

Khái niệm nhu cầu
Từ lâu nhu cầu đã là đối tượng nghiên cứu của hầu hết các ngành khoa học nghiên cứu sinh học và xã hội. Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội vấn đề về nhu cầu được tìm thấy trong nghiên cứu của các nhà khoa học tên tuổi như Jeremy Bentham, Benfild, William Stanley Jevons, John Ramsay McCulloch, Edward S. Herman. Đó là hiện tượng phức tạp, đa diện, đặc trưng cho mọi sinh vật. Sự hiện diện của nhu cầu ở bất kì sinh vật nào, ngay cả ở bất kì xã hội nào được xem như cơ thể sống phức tạp, là đặc điểm để phân biệt chủ thể đó với môi trường xung quanh.

Cho tới nay chưa có một định nghĩa chung nhất cho khái niệm nhu cầu. Các sách giáo khoa chuyên ngành hay các công trình nghiên cứu khoa học thường có những định nghĩa mang tính riêng biệt. Trong phạm vi nhận thức hiện tại có thể định nghĩa nhu cầu là tính chất của cơ thể sống, biểu hiện trạng thái thiếu hụt của chính cá thể đó và do đó phân biệt nó với môi trường sống. Nhu cầu tối thiểu, hay còn gọi là nhu yếu tuyệt đối, đã được lập trình qua quá trình rất lâu dài tồn tại, phát triển và tiến hóa.

Nhu cầu được hiểu là sự cần thiết về một cái gì đó. Nhưng "cái gì đó" chỉ là hình thức biểu hiện bên ngoài của nhu cầu. Sau hình thức biểu hiện ẩn chứa bản chất của nhu cầu mà có thể tạm gọi là "nhu yếu". Nhu yếu đang nói đến lại có thể được xem là hình thức biểu hiện của một nhu yếu khác căn bản hơn. Như vậy khái niệm nhu cầu và nhu yếu mang tính tương đối với nhau. Điều đó cho thấy rằng nhu cầu của cơ thể sống là một hệ thống phức tạp, nhiều tầng lớp, bao gồm vô số các chuỗi mắc xích của hình thức biểu hiện và nhu yếu liên kết chằng chịt, có khả năng phát triển và đa dạng hóa. Tuy nhiên, để dễ nhận dạng, một nhu cầu riêng biệt đơn giản nhất được cấu thành bởi một nhu yếu và một hình thức biểu hiện.

Hình thức biểu hiện nhất định được cụ thể hóa thành đối tượng của một nhu cầu nhất định. Đối tượng của nhu cầu chính là cái mà nhu cầu hướng đến và có thể làm thỏa mãn nhu cầu đó. Một đối tượng có thể làm thỏa mãn một số nhu cầu, một nhu cầu có thể được thỏa mãn bởi một số đối tượng, trong đó mức độ thỏa mãn có khác nhau.

Tính đa dạng của đối tượng tạo nên sự vô hạn của nhu cầu. Alfred Marshall viết rằng: "Không có số để đếm nhu cầu và ước muốn". Về vấn đề cơ bản của khoa học kinh tế - vấn đề nhu cầu con người - hầu hết các sách đều nhận định rằng nhu cầu không có giới hạn.

Cấu trúc nhu cầu cá nhân
Aristotle đã cho rằng con người có hai loại nhu cầu chính: thể xác và linh hồn. Sự phân loại này mang tính ước lệ lớn nhưng nó ảnh hưởng đến tận thời nay và người ta quen với việc phân nhu cầu thành "nhu cầu vật chất" và "nhu cầu tinh thần". Ngoài ra còn tồn tại nhiều kiểu phân loại khác dựa trên những đặc điểm hay tiêu chí nhất định.

Trọng tâm chú ý của các nhà khoa học là xếp đặt nhu cầu theo một cấu trúc thứ bậc. Ý tưởng về thứ bậc của nhu cầu bắt đầu nảy sinh từ đầu thế kỉ trước. Benfild viết: "Quan điểm đầu tiên của luận thuyết về nhu cầu nói rằng sự thỏa mãn nhu cầu bậc thấp trong thang độ nhu cầu sẽ sinh ra mong muốn được thỏa mãn nhu cầu bậc cao hơn". Trong số các công trình nghiên cứu hiện đại có thể kể đến kết quả phân loại như K. Alderfer: tồn tại, quan hệ, nâng cao; D. Mc Clelland: thành quả, tham dự, quyền lực; V. Podmarcow: đảm bảo, khuynh hướng, uy tín; V. Tarasenko: tồn tại, phát triển; A. Maslow: sinh lý, an toàn, tham dự, (được) công nhận, tự thể hiện... Năm cấp bậc nhu cầu theo phân loại của A. Maslow được xếp theo hình bậc thang hay hình chóp kim tự tháp với thứ tự liệt kê như trên thể hiện quan điểm rằng sự thỏa mãn nhu cầu theo thứ tự từ dưới lên. Người ta đã chỉ ra rằng thực tế sự thỏa mãn nhu cầu không nhất thiết phải tuân theo quy luật đó.

Boris M. Genkin chia nhu cầu ra hai nhóm: nhu cầu tồn tại và nhu cầu đạt mục đích sống. Nhu cầu tồn tại gồm nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn và nhu cầu tham dự. Trong nhu cầu đạt mục đích có bốn nhóm: 1) giàu có về vật chất; 2) quyền lực và danh vọng; 3) kiến thức và sáng tạo; 4) hoàn thiện tinh thần. Tùy vào thiên hướng của từng cá nhân mà một trong số bốn nhu cầu trên thể hiện nổi trội. Có thể trong một người hiện diện cả bốn dạng nhu cầu đó nhưng ở các giai đoạn khác nhau trong đời.

Tất cả các cách thành lập cấu trúc nhu cầu cá nhân từ trước đến nay có những hạn chế nhất định. Nếu số nhóm nhu cầu ít (gồm hai nhóm) thì phân loại nặng tính ước lệ, giảm ý nghĩa phân tích. Nếu số nhóm nhu cầu nhiều thì phân loại không đáp ứng được tính bao trùm, nghĩa là khi đó còn nhiều dạng nhu cầu nằm ngoài các nhóm, ví dụ như nhu cầu về tín ngưỡng, tự do. Kết luận của các nhà khoa học là: sự cản trở việc phân loại chính là không thể xác định được giới hạn của nhu cầu.

Cách phân loại mới  dựa vào phân tích bản chất của nhu cầu. Trên quan điểm mỗi nhu cầu được hình thành từ hình thức biểu hiện và nhu yếu nên có thể thực hiện phân loại theo hai thành phần đấy.

Hình thức biểu hiện được phân loại thông qua đối tượng của nhu cầu. Chúng chính là tất cả những gì có ý nghĩa đối với đời sống con người. Đối tượng của nhu cầu có thể là những sự vật cụ thể trong thế giới xung quanh, có thể là những yếu tố của tư duy. Nhận thức của con người và xã hội càng cao thì phạm vi đối tượng có ý nghĩa càng rộng. Như vậy đối tượng của nhu cầu được phân loại theo các lĩnh vực hoạt động của con người: xã hội, kinh tế, chính trị, pháp luật, môi trường, tôn giáo, y tế, văn hóa-giáo dục-khoa học, đời sống cá nhân. Ranh giới của các lĩnh vực này không hoàn toàn rõ nét vì có sự đan xen. Tuy nhiên trong mỗi lĩnh vực hoạt động có sự định hình mối liên kết đặc biệt giữa các đối tượng, tạo nên những "hệ thống giá trị" mà vai trò của chúng là điều hòa sự mâu thuẫn giữa các nhu cầu khác nhau. Đôi khi chính những hệ thống giá trị này gây cản trở sự tiếp cận những đối tượng mới. Hệ thống giá trị có thể bị phá vỡ hoặc có sự thay đổi bổ sung tùy vào sự thay đổi của môi trường sống.

Nhu yếu được phân loại thành nhu yếu tuyệt đối và nhu yếu phát triển. Nhóm thứ nhất liên quan trực tiếp đến các hành vi bản năng và vô thức. Hình thức biểu hiện, hay đối tượng tương ứng, của chúng là không thể thay thế. Sự không đáp ứng các nhu yếu này sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho cơ thể sống. Nhu yếu phát triển là những nhu yếu mang tính phức tạp, là kết quả kết hợp của những nhu yếu tuyệt đối và sự bổ sung những "đam mê bẩm sinh" (về mùi vị, màu sắc, âm nhạc, sự chuyển động v.v.). Nhu yếu phát triển được chia thành ba nhóm dựa trên những đặc điểm cơ bản nhất của hành vi. Những đặc điểm này, cũng giống như các nhu yếu tuyệt đối, không phụ thuộc vào tính chất của môi trường sống, vào thời điểm lịch sử, vào các giá trị xã hội; chúng đặc trưng cho mọi sinh vật, mọi cơ thể sống và nói lên sự tương tác qua lại của cá thể với môi trường. Những nhu yếu đấy là:

 Nhu yếu nhập thế: là sự cần thiết tiếp nhận các đối tượng có ích cho cá thể. Đặc điểm của nó là hướng nhu cầu vào những đối tượng với mục đích tiếp nhận chúng ở dạng chúng có;
 Nhu yếu xuất thế: là sự cần thiết tác động vào các đối tượng bên ngoài và đôi khi ngay chính cơ thể của bản thân. Đặc điểm của nó là hướng nhu cầu vào các đối tượng với mục đích làm thay đổi trạng thái của chúng bằng phương pháp nào đó và theo một ý tưởng định sẵn (ý tưởng định sẵn: kết quả tổng hợp của tư duy từ thông tin về những sự vật thực tế);
 Nhu yếu vị thế riêng: là sự cần thiết tạo vị trí của cá thể trong thế giới xung quanh. Đặc điểm của nó là hướng nhu cầu vào các đối tượng với mục đích củng cố vị thế mà cá thể xác định một cách có ý thức đối với những cá thể khác hoặc hoàn cảnh bên ngoài. Nói cách khác, nhu yếu này bắt chủ thể phải xác định vị trí và định hướng hoạt động của mình sao cho phù hợp với sự thay đổi của thế giới xung quanh.

Nhu yếu nhập thế và nhu yếu xuất thế phản ánh một đặc tính nổi bật của con người là sự mong muốn nhận thức thế giới. Chúng khác nhau ở chỗ nhu yếu thứ nhất thể hiện tính thụ động, còn nhu yếu thứ hai thể hiện tính chủ động. Trong đời sống thực tế một nhu cầu thường có chung ba đặc điểm kể trên, chúng bổ sung cho nhau theo mối quan hệ "mục đích – phương tiện", nhưng một trong các nhu yếu đó nổi trội hơn cả (mục đích). Và vì thế có thể gọi những nhu cầu theo tên của nhu yếu tương ứng nổi trội đó. Nhu yếu phát triển hướng tới những đối tượng mới và thay đổi dần những giá trị cũ để phù hợp với sự thay đổi thường xuyên của môi trường.

Phân tích trên cho thấy tuy đối tượng của nhu cầu là vô hạn, song những nhu yếu phát triển cơ bản chỉ tồn tại ở ba dạng kể trên.

Cấu trúc nhu cầu cá nhân theo cách phân loại trên cho phép hình dung một hệ thống nhu cầu được sắp xếp như một tế bào mà nhân của nó là các nhu yếu tuyệt đối, thân là các nhu yếu phát triển và vỏ ngoài cùng là các đối tượng được kết dính bởi những hệ thống giá trị. Cấu trúc nhu cầu thể hiện mối quan hệ hữu cơ và thống nhất giữa các thành phần trong hệ thống nhu cầu cá nhân.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Nhu cầu và vấn đề điều khiển hành vi - Nguyễn Bá Minh, Nguồn: Tâm lý học, ChúngTa.com.

Lý thuyết tâm lý học
Người tiêu dùng
Lý thuyết đông cơ thúc đẩy


title: Vignes, Pyrénées-Atlantiques

text:
Vignes là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo

 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: (8455) 1981 ER6

text:
{{DISPLAYTITLE:(8455) 1981 ER6}}

(8455) 1981 ER6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 6 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Atarba dicera

text:
Atarba dicera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Cechenena sperlingi

text:
Cechenena sperlingi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Philippines.

Chú thích

Tham khảo

Cechenena


title: Litoria pygmaea

text:
Litoria pygmaea (tên tiếng Anh: Geelvink Pygmy Treefrog) là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Loài này có ở Tây Papua (Indonesia) và Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, các vùng đô thị, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Richards, S. & Price, D. 2004. Litoria pygmaea . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

P
Động vật lưỡng cư New Guinea
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Hợp Sơn

text:
Hợp Sơn (chữ Hán giản thể: 合山市, bính âm: Héshān Shì, âm Hán Việt: Hợp Sơn thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Lai Tân, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 350 km². Dân số thành phố này gồm có người Mông Cổ, Hồi, Miêu, Dao, Đồng, Thủy, Mãn, Mao Nam, Kinh… tổng cộng chiếm 2%. Dân số của Hợp Sơn là 150.000 người. Về mặt hành chính, thành phố Hợp Sơn được chia thành 1 trấn Lĩnh Nam (2 xã khu, 8 thôn hành chính), 2 hương Bắc Tứ và Hà Lý.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Molophilus kama

text:
Molophilus kama là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Spermophagus drak

text:
Spermophagus drak là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus
Động vật được mô tả năm 1991


title: 22 (số)

text:
22 (hai mươi hai) là một số tự nhiên ngay sau 21 và ngay trước 23.

Trong toán học
 Bình phương của 22 là 484.
 Số 22 là số thiếu hụt.
 Số 22 là hợp số chẵn và là một số nửa nguyên tố.
 Số 22 là số ngũ giác.
 Số 22 là số phân hoạch của 8.
 Số 22 là tổng giá trị của hàm phi Euler với 8 số nguyên đầu tiên.
 Số 22 là số Perrin, đứng trước nó là 10, 12 và 17.

Trong hóa học

 22 là số hiệu nguyên tố của nguyên tử Titanium (Ti).

Tham khảo

Số chẵn


title: Orthocabera

text:
Orthocabera là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cassymini
Abraxini