title: Trại súc vật

text:
Trại súc vật (tên tiếng Anh là Animal Farm) là một tiểu thuyết ngụ ngôn của George Orwell, xuất bản lần đầu tiên ở Anh vào ngày 17 tháng 8 năm 1945.  Cuốn sách kể về một nhóm động vật trang trại nổi loạn chống lại người chủ của chúng, hy vọng tạo ra một xã hội nơi động vật có thể bình đẳng, tự do và hạnh phúc. Cuối cùng, đời sống trong trang trại lặp lại tình trạng tồi tệ như trước đây, dưới chế độ độc tài của một con lợn tên Napoleon.

Trong bài tiểu luận" Tại sao tôi viết "(1946), Orwell đã viết rằng Animal Farm là cuốn sách đầu tiên mà ông cố gắng, với ý thức đầy đủ "để hợp nhất mục đích chính trị và mục đích nghệ thuật với nhau". Một số nguồn phuơng Tây cho rằng tác phẩm là ẩn dụ thời kỳ Stalin của Liên Xô.  Orwell là một nhà xã hội chủ nghĩa dân chủ, ông ủng hộ chủ nghĩa xã hội nhưng chỉ trích Joseph Stalin và chủ nghĩa Stalin, một thái độ được định hình chủ trong Nội chiến Tây Ban Nha.  (""), Tuy nhiên, lúc khác Orwell đã nói rằng tác phẩm của ông không ám chỉ bất cứ quốc gia hoặc hệ thống chính trị cụ thể nào. Các sự kiện và nhân vật trong truyện có thể xảy ra ở bất cứ một quốc gia nào, trong bất cứ một giai đoạn nào trong quá khứ; bởi sự ham muốn quyền lực, tham nhũng hoặc sự khờ dại là đặc điểm chung của phần lớn con người trong suốt các giai đoạn lịch sử tại mọi quốc gia (ví dụ như nhân vật chính là chú lợn Napoleon được nhại chính xác theo tên Hoàng đế Pháp Napoleon, và nhiều sự kiện trong truyện rõ ràng là tương đồng với Cách mạng Pháp, câu tuyên ngôn “Mọi con vật đều bình đẳng” cũng là nhại chính xác theo Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp. Hoặc Bảy điều răn trong nông trại, chú quạ Moses và bầy cừu là sự nhại lại chính xác Mười điều răn, tên nhà tiên tri Moses và các con chiên của Cơ Đốc giáo).

Tiêu đề ban đầu là Animal Farm: A Fairy Story, nhưng các nhà xuất bản Hoa Kỳ đã bỏ phụ đề khi nó được xuất bản vào năm 1946, và chỉ một bản dịch duy nhất trong suốt cuộc đời của Orwell được giữ lại. Các biến thể tiêu đề khác bao gồm phụ đề như "A Satire" và "A Satire đương đại". Đối với bản dịch tiếng Pháp, trong quá trình kiểm duyệt, tên nhân vật chính (chú lợn Napoleon) được thay đổi (vì nó ám chỉ rõ ràng đến Hoàng đế Pháp Napoleon), trong khi một số tình tiết và tiêu đề được nhà xuất bản đề nghị thay đổi để hướng truyện ám chỉ đến Liên Xô (đối thủ của phương Tây trong Chiến tranh Lạnh), và thế là Orwell đề xuất tiêu đề , viết tắt là URSA, từ tiếng Latin có nghĩa là "gấu", một biểu tượng của nước Nga. Nó cũng chơi chữ theo tên tiếng Pháp của Liên Xô, .

Orwell đã viết cuốn sách trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 1943 đến tháng 2 năm 1944, khi Vương quốc Anh đang ở trong liên minh thời chiến với Liên Xô chống lại Đức Quốc Xã, và giới trí thức Anh lúc đó rất tôn trọng Stalin, một hiện tượng mà Orwell không thích.  Bản thảo ban đầu đã bị một số nhà xuất bản của Anh và Mỹ từ chối, bao gồm một trong những bản của Orwell, Victor Gollancz, đã trì hoãn việc xuất bản. Nó trở thành một thành công thương mại lớn khi xuất hiện, một phần vì Anh quốc đã từ bỏ quan hệ đồng minh và coi Liên Xô là đối thủ trong Chiến tranh Lạnh, và người Anh đã sử dụng tác phẩm này như một tài liệu tuyên truyền chống Liên Xô.

Sau hơn 50 năm từ khi xuất bản, tác phẩm đã được dịch ra 68 thứ tiếng trên thế giới kể cả tiếng Telugu, tiếng Ba Tư, tiếng Iceland và tiếng Ukraina và thường xuyên được tái bản. Tạp chí Time đã chọn cuốn sách này là một trong 100 tiểu thuyết hay nhất bằng tiếng Anh (1923 tới 2005);. Nó cũng giành một Giải Hugo quá khứ năm 1996.

Tổng quan
Tiểu thuyết không chỉ đề cập tới sự tham nhũng bởi các lãnh đạo bị tha hóa mà còn cả việc làm sao sự đồi bại, dửng dưng, lãnh đạm, ham danh lợi và thiển cận của mỗi cá nhân có thể tiêu diệt bất kỳ khả năng nào của một xã hội mới tốt đẹp và bình đẳng hơn. Tuy tiểu thuyết này thể hiện giới lãnh đạo tham nhũng đã làm lu mờ mục tiêu cao đẹp của cách mạng, nó cũng cho thấy nguy cơ để sự dửng dưng và lãnh đạm, dân trí thấp kém của những người dân bên trong một cuộc cách mạng có thể dẫn tới sự thất bại của nhà nước mới nếu sự chuyển tiếp êm đẹp sang một chính phủ với những người xứng đáng không được diễn ra.

Tóm tắt

Thủ lĩnh (Old Major), chú lợn đực già tại Trại Manor (hay "Willingdon Đẹp đẽ" như nó tự gọi mỗi khi xuất hiện) kêu gọi các loài vật khác trong Trại tới một cuộc họp, tại đó nó so sánh con người với những kẻ ăn bám và dạy các con vật một bài hát cách mạng, "Beasts of England" (Những súc vật của nước Anh).

Khi Thủ lĩnh chết ba ngày sau đó, hai con lợn trẻ, Snowball và Napoleon, nắm quyền chỉ huy và biến giấc mơ của Thủ lĩnh thành một triết lý đầy đủ. Các con vật nổi dậy và đuổi Ông Jones khỏi trang trại, đổi tên từ "Trại Manor" thành "Trại súc vật."

Bảy điều răn của Chủ nghĩa súc vật được viết trên tường của một nhà kho để tất cả mọi con vật có thể đọc được. Điều thứ 7 là quan trọng nhất, "Mọi con vật đều bình đẳng." Tất cả các con vật đều phải làm việc, nhưng chú ngựa thồ, Boxer, làm việc nhiều hơn những con khác và nhận câu châm ngôn — "Tôi sẽ làm việc nhiều hơn nữa."

Chú lợn Snowball tìm cách dạy các con thú khác đọc và viết (dù ít con muốn học đọc và viết cẩn thận, và điều này đã góp phần vào việc những con lợn chăm chỉ hơn trở thành nhà cầm quyền); thức ăn thừa mứa; và trang trại hoạt động êm thấm. Những con lợn tự nâng cấp chúng lên các vị trí lãnh đạo, thể hiện sự ưu tú của mình bằng các đặt bên cạnh các loại thức ăn đặc biệt phục vụ cho sức khỏe cá nhân của chúng. Trong lúc đó, Napoleon bí mật lấy những chú chó con từ các con chó trong trang trại và tự mình huấn luyện chúng. Khi Ông Jones tìm cách lấy lại trang trại, các con vật đánh bại ông trong cái chúng gọi là "Trận Cowshed." Napoleon và Snowball bắt đầu một cuộc cạnh tranh quyền lãnh đạo. Khi Snowball tuyên bố ý tưởng về một cối xay gió, Napoleon nhanh chóng phản đối nó. Snowball thực hiện một bài phát biểu nồng nhiệt để ủng hộ cối xay gió, trong khi đó Napoleon triệu tập chín con chó của mình, và chúng đã đuổi Snowball đi. Với sự vắng mặt của Snowball, Napoleon tuyên bố mình là lãnh đạo và thực hiện những thay đổi. Những cuộc hội họp sẽ không còn được tổ chức nữa và thay vào đó là một uỷ ban của những con lợn sẽ quyết định điều gì sẽ xảy ra với trang trại.

Napoleon, dùng một chú lợn trẻ tên là Squealer làm người phát ngôn của mình, thông báo rằng Snowball đã ăn cắp ý tưởng về cối xay gió của Napoleon. Nhân vật Squealer trong trường hợp này có thể coi là một sự ám chỉ tới một nhân vật thêu dệt (spin doctor) chính trị. Các con vật làm việc nhiều hơn với lời hứa hẹn về một cuộc sống dễ dàng hơn với chiếc cối xay gió. Sau một cơn bão mạnh, các con vật thấy thành quả lao động của chúng đã biến mất do thiên tai. Napoleon và Squealer sau đó tìm cách thuyết phục các con vật rằng Snowball là người đã phá huỷ cối xay gió, dù theo những lời bàn luận miệt thị từ các trang trại xung quanh thực tế cối xay gió bị phá huỷ bởi những bức tường được xây quá mỏng. Khi Snowball trở thành kẻ giơ đầu chịu báng, Napoleon bắt đầu thanh trừng trang trại, giết nhiều con vật mà nó buộc tội là thông đồng với Snowball. Trong lúc ấy, Boxer được dạy châm ngôn thứ hai: "Napoleon luôn luôn đúng."

Napoleon ngày càng lạm dụng quyền lực; những con lợn áp đặt thêm nhiều biện pháp kiểm soát trong khi vẫn giữ các ưu tiên cho chúng. Những con lợn viết lại lịch sử để kể tội Snowball và vinh danh Napoleon, ví dụ bằng cách nói rằng Snowball đã chiến đấu cho loài người trong Trận Cowshed, và rằng Napoleon đã đánh Snowball, trong khi trên thực tế Snowball bị trúng một viên đạn từ khẩu súng của Jones. Squealer sửa chữa mọi tuyên bố do Napoleon đưa ra, thậm chí cả sự thay đổi Bảy điều răn của Chủ nghĩa súc vật của những con lợn. "Không con thú nào được uống rượu" được đổi thành "Không con thú nào được uống rượu quá mức" khi những con lợn phát hiện ra nơi cất giấu rượu whiskey. Bài hát "Beasts of England" cũng bị cấm vì lý do nó không thích hợp, bởi theo Napoleon giấc mơ của Trại súc vật đã trở thành hiện thực. Nó được thay thế bằng một bài hát ca ngợi Napoleon, và nó có vẻ đã chấp nhận cách sống của một con người. Các con vật, dù phải làm việc quá sức, vẫn tin tưởng theo tuyên truyền tâm lý rằng chúng vẫn đang sống tốt đẹp hơn so với cuộc sống trước kia với Ông Jones, người chủ Trang trại Manor. Squealer lợi dụng trí nhớ kém của các con vật và sáng tác ra các con số để thể hiện sự cải thiện của chúng.

Mr. Frederick, một trong hai trại chủ láng giềng, đã lừa Napoleon bằng cách mua gỗ xẻ bằng tiền giả, và sau đó tấn công trang trại, dùng thuốc nổ để phá huỷ chiếc cối xay gió mới được làm lại. Dù những con vật của Trại súc vật cuối cùng đã giành chiến thắng, chúng phải trả một giá đắt, bởi nhiều con thú, kể cả Boxer, đã bị thương. Squealer biến mất một cách bí ẩn khỏi trận đánh. Boxer tiếp tục làm việc nhiều và nhiều hơn, cho tới khi cuối cùng nó lăn ra khi đang làm việc ở cối xay gió. Napoleon điều một chiếc xe bán tải tới chở Boxer tới bác sĩ thú y, giải thích cho những con vật đang lo lắng rằng Boxer sẽ được chăm sóc tốt ở đó. Tuy nhiên, Benjamin đã nhận ra khi Boxer được tống lên xe rằng thực tế chiếc xe thuộc về "Alfred Simmonds, Kẻ giết Ngựa và Nấu Hồ", và cố gắng lên tiếng phản đối, nhưng những nỗ lực tuyệt vọng của các con thú không mang lại kết quả. Squealer nhanh chóng thông báo rằng chiếc xe đã được bệnh viện mua lại và giấy của người sở hữu trước vẫn chưa được viết lại. Nó kể lại một câu truyện cổ tích kịch tính và đầy nước mắt về cái chết của Boxer trong tay những bác sĩ giỏi nhất. Trên thực tế, những con lợn đã gửi Boxer tới chỗ chết để đổi lấy tiền mua thêm whiskey. Và vì thế lũ lợn lại tiếp tục say mèm.

Nhiều năm trôi qua, và những con lợn học đi thẳng, mang theo roi da, và mặc quần áo. Bảy điều răn được giảm xuống còn một câu duy nhất: "Tất cả các loài vật đều bình đằng, nhưng một số loài vật bình đẳng hơn những loài vật khác." Napoleon tổ chức một bữa tiệc cho những con lợn và người ở trong vùng (trong Trại Foxwood bên cạnh, của Ông Pilkington), người đã chúc mừng Napoleon vì có những con vật làm việc nhiều nhất nước với lương thực ít nhất. Napoleon thông báo liên minh của mình với loài người, chống lại các tầng lớp lao động của cả hai "thế giới". Sau đó nó xoá bỏ các hành động và truyền thống liên quan tới Cách mạng, và đổi lại tên trang trại trở về ban đầu là "Trại Manor".

Các con vật, nghe được về việc đó, nhận ra những con lợn cầm quyền đã thay đổi. Trong một ván poker, một cuộc tranh cãi nổ ra giữa Napoleon và Ông Pilkington khi cả hai đều chơi quân bài Át Bích, và các con vật nhận ra rằng những bộ mặt của những con lợn khi đó hầu như đã giống với mặt người và rằng không ai có thể nhận ra sự khác biệt giữa chúng.

Chủ nghĩa động vật

Chủ nghĩa động vật là một hình ảnh phản chiếu có tính chất ngụ ý về các nhà nước mới trong lịch sử, đặc biệt trong giai đoạn mới thành lập, cũng như diễn tiến quan niệm của cách mạng và chính phủ mới về việc làm thế nào để thực hiện nó. Chủ nghĩa này do chú lợn Old Major rất được tôn trọng đề ra. Những chú lợn Snowball, Napoleon, và Squealer đã đưa các tư tưởng của Old Major vào trong một triết lý thực tế, mà chúng đặt tên chính thức là Chủ nghĩa động vật. Ngay sau đó Napoleon và Squealer bắt đầu thực hiện các trò truỵ lạc của loài người (uống rượu, ngủ trên giường và mua bán). Squealer được sử dụng để sửa đổi Bảy điều răn để thích hợp với sự “người hoá” của nó, nhằm bóp méo lý thuyết nhân đạo ban đầu của chính phủ mới để lập lại một xã hội chuyên chế độc tài thời jones.

Bảy điều răn là một danh sách các quy định hay luật được cho là để giữ trật tự và đảm bảo tính căn bản của Chủ nghĩa động vật bên trong Trại súc vật. Bảy điều răn được đưa ra để thống nhất mọi loài vật với nhau trong một lý tưởng chung chống lại con người và ngăn chặn các loài vật không đi theo những thói quen ma quỷ của con người. Bởi không phải tất cả loài vật đều có thể nhớ được Bảy điều răn, chúng được rút gọn lại thành một câu căn bản: "Bốn chân tốt! Hai chân xấu!" (với cánh cũng được tính là chân cho mục đích này, Snowball cho rằng cánh được tính như chân bởi chúng là các vật thể để vận động chứ không phải để thao tác), câu nói được những con cừu thường xuyên nhắc lại, khiến đám đông những con vật quên đi những lời nói dối của những con lợn. Bảy điều răn nguyên bản là:

 Bất kỳ cái gì đi bằng hai chân đều là kẻ thù
 Bất kỳ cái gì đi bằng bốn chân, hay có cánh, đều là bạn bè.
 Không con vật nào được mặc quần áo.
 Không con vật nào được ngủ trên giường.
 Không con vật nào được uống rượu.
 Không con vật nào được giết bất kỳ con vật nào khác.
 Tất cả các loài vật là bình đẳng.

Sau này, Napoleon và những con lợn của nó tham nhũng bằng quyền lực tuyệt đối chúng có được với trang trại. Để duy trì sự đồng đẳng với các loài vật khác, Squealer bí mật viết thêm vào các điều răn để làm lợi cho các con lợn trong khi vẫn giữ bí mật để chúng không bị buộc tội phá vỡ các điều luật (như "Không con vật nào được uống rượu" được thêm "quá mức" và "Không con vật nào được ngủ trên giường" được thêm "trải ga"). Các điều răn cuối cùng bị bỏ đi hoàn toàn, và được thay thế bằng câu "Mọi con vật đều bình đẳng, nhưng một số con vật bình đẳng hơn những con vật khác", và "Bốn chân tốt, hai chân tốt hơn!" khi loài lợn ngày càng giống con người.

Các nhân vật
Tác giả Orwell đã nói rằng tác phẩm của ông không ám chỉ bất cứ quốc gia hoặc hệ thống chính trị cụ thể nào. Các sự kiện và nhân vật trong Trại súc vật có thể dùng để chỉ bất cứ một xã hội nào, trong bất cứ một giai đoạn nào có những đặc điểm tương tự với Trại súc vật; chính phủ độc tài, tham nhũng và sự khờ dại nói chung của loài người; Snowball là ẩn dụ cho những chính khách tốt bụng nhưng khờ khạo, và con lợn lãnh đạo, Napoleon, là ẩn dụ cho kiểu chính khách tư lợi và gian xảo. Các nhân vật khác ám chỉ những loại người khác nhau trong xã hội với những vai trò, tính cách, nhận thức và hành vi khác nhau.

Lợn

 Thủ lĩnh
 Một chú lợn đực là cảm hứng cho cuộc Nổi dậy trong cuốn sách. Nó 12 tuổi. Một số ý kiến cho rằng đây là ẩn dụ dựa trên cả Karl Marx, người sáng lập Chủ nghĩa Marx và Vladimir Lenin (ở điều hộp sọ của nó được đặt ở một nơi trưng bày công cộng được tôn trọng, như thi hài của Lenin). Tuy nhiên, theo Christopher Hitchens: "các tính chất cá nhân của Lenin và Trotsky được tổng hợp vào trong một nhân vật [ví dụ, Snowball], hay, nó thậm chí có thể [...] nói, hoàn toàn không có Lenin." Một số ý kiến khác lại cho rằng đây là ẩn dụ về Montesquieu, triết gia khai sáng Pháp, người đặt nền móng tư tưởng cho Cách mạng Pháp. Một số ý kiến khác nữa lại coi đây là ẩn dụ về Jesus, người khai sinh ra Kito giáo và thi hài của ông trên thập giá được coi là biểu tượng trưng bày thiêng liêng. Tuy nhiên, Orwell đã nói tác phẩm này không ám chỉ một người hoặc một đất nước cụ thể nào, do đó cần hiểu Thủ lĩnh là ẩn dụ chỉ chung những nhà tư tưởng lớn trong lịch sử như Khổng Tử, Jesus, Luther, các nhà triết học thời Phục Hưng... đây là những người mà tư tưởng nhân đạo, bình đẳng của họ là cảm hứng cho những cuộc cách mạng lật đổ kiểu nhà nước cũ.

 Napoleon

 "Một con lợn đực Berkshire hung dữ, chú lợn Berkshire duy nhất tại trang trại, không phải là một nhân vật chỉ nói phét, mà với một danh tiếng vì đi theo con đường riêng của mình", Napoleon là kẻ bạo chúa và hung ác chính duy nhất của Trại súc vật. Nó bắt đầu dần xây dựng quyền lực, sử dụng những con chó con bị bắt đi khỏi bố mẹ, những con chó Jessie và Bluebell, và nuôi dạy chúng trở thành những con chó hung ác làm tay sai của mình. Sau khi đuổi Snowball khỏi trang trại, Napoleon tự trao cho mình quyền lực tuyệt đối, bắt những động vật khác gọi nó là lãnh tụ, sử dụng tuyên truyền giả tạo của Squealer và đe doạ cùng sự doạ dẫm của các con chó để giữ các con vật khác tuân theo luật lệ. Trong khi làm những việc vị phạm điều răn, nó dần thay đổi các điều răn hoặc sử dụng Squealer để mang lợi cho mình. Tới cuối cuốn sách, Napoleon và những con lợn đồng minh của nó đã học đứng thẳng và bắt đầu hành động như con người là cái ban đầu đã khiến chúng nổi dậy.

 Trong phiên bản tiếng Pháp đầu tiên của Trại súc vật, Napoleon được gọi là , cách đọc tiếng Pháp của Caesar Đây là tên của một hoàng đế La Mã, nhà xuất bản đặt ra nhằm tránh tên gốc đề cập trực tiếp đến Hoàng đế Napoleon của Pháp. Tuy nhiên bản dịch khác gọi nó là .

 Snowball

 Đối thủ của Napoleon và ban đầu là lãnh đạo của trang trại sau khi lão Jones bị lật đổ. Nó là sự ám chỉ tới những lãnh đạo tốt bụng nhưng thiếu mưu kế, không đủ khả năng bảo vệ quan điểm của mình. Nó được hầu hết các con vật ủng hộ và tin tưởng vì đã lãnh đạo mang lại một vụ mùa bội thu đầu tiên, nhưng đã bị Napoleon đuổi khỏi trang trại. Snowball đã lãnh đạo những công việc hiệu quả cho trang trại và các con vật và có những kế hoạch nhằm giúp các con vật đạt được một xã hội quân bình, nhưng Napoleon và những con chó của nó đã đuổi Snowball khỏi trang trại, và Napoleon tung ra những tin đồn khiến Snowball trở thành ma quỷ, tham nhũng và nó đã bí mật phá hoại những nỗ lực của các con vật nhằm cải thiện trang trại, như việc Snowball là mật thám của Jones. Đồng thời tất cả các hành động tham nhũng do bọn lợn gây ra đều bị Napoleon đổ hết lên đầu Snowball
 Squealer

 Một con lợn thịt nhỏ, trắng, béo là cánh tay phải của Napoleon và là bộ trưởng tuyên truyền. Squealer đã sử dụng ngôn ngữ để giải thích, bào chữa và tán dương mọi hành động của Napoleon. Squealer hạn chế tranh luận bằng cách làm nó trở nên phức tạp và nó từ chối và làm mất phương hướng, ví dụ nó đưa ra tuyên bố rằng những con lợn cần các đồ xa xỉ nhằm làm việc một cách hiệu quả. Tuy nhiên, khi các vấn đề vẫn cứ tồn tại dai dẳng, nó thường sử dụng cách đe doạ sự quay trở lại của Ông Jones, người chủ cũ của trang trại, để bào chữa cho những ưu tiên dành cho loài lợn. Squealer sử dụng những chiến thuật để thuyết phục các con vật rằng cuộc sống đang ngày càng tốt lên. Đa số các con vật chỉ có quá khứ mờ nhạt về đời sống trước cách mạng; vì thế, chúng đã tin tưởng. Bên cạnh đó, Squealer cũng sửa lại các điều răn được in trên tường chuồng bò để có lợi cho lũ lợn, bằng chứng là một lần nó được tìm thấy bên dưới bức tường ghi 7 điều răn với một cái thang gãy và thùng sơn trắng bị đổ. Cuối cùng, nó là con vật đầu tiên đi bằng hai chân sau.

 Minimus

 Một chú lợn nhà thơ viết các bài quốc ca thứ hai và thứ ba của Trại súc vật sau khi bài "Beasts of England" bị cấm.

 Những chú lợn con

 Ngụ ý là những đứa trẻ của Napoleon (dù không được viết rõ trong tiểu thuyết) và là thế hệ những con vật đầu tiên thực sự thấm nhuần tư tưởng bất bình đẳng giữa các loài vật của nó.

 Những con lợn trẻ

 Bốn con lợn phàn nàn về việc Napoleon giành quyền quản lý trang trại nhưng nhanh chóng bị bịt miệng và sau này bị hành quyết.

 Pinkeye

 Một con lợn nhỏ chỉ được đề cập đến một lần; nó là con lợn để nếm thức ăn của Napoleon nhằm đảm bảo nó không bị bỏ thuốc độc, để đối phó với những lời đồn đại về một âm mưu ám sát nhằm vào Napoleon.

Con người

 Ông Jones

 Chủ cũ của trang trại, Jones là một người nghiện rượu nặng và các con vật nổi dậy chống lại ông sau khi ông đã uống quá nhiều tới mức không thèm chăm sóc hay cho chúng ăn. Nỗ lực của Jones để chiếm lại trang trại đã thất bại trong Trận Cowshed. Ông đại diện cho các kiểu nhà nước cũ bị cách mạng lật đổ.

 Frederick

 Người chủ cứng rắn của Pinchfield, một trang trại được quản lý tốt ở bên cạnh. Ông mua gỗ từ các con vật bằng tiền giả và sau đó tấn công chúng, phá huỷ chiếc cối xay gió nhưng cuối cùng bị đánh bại trong Trận Windmill. Có những câu chuyện về việc ông đối xử thô bạo với các con vật, như quẳng những con chó vào trong một lò sưởi. Pinchfield là trang trại nhỏ hơn trang trại Foxwood của Pilkington nhưng được điều hành hiệu quả hơn, và Frederick trong một thời gian ngắn đã tham gia vào một "liên minh" với Napoleon bằng cách đề nghị mua gỗ từ nó nhưng sau đó đã phá vỡ thoả thuận và gây ra một cuộc tấn công đẫm máu vào Trại súc vật. Ông ta được cho là đại diện cho các nhà nước đồng minh với chế độ cũ và muốn dập tắt sự ra đời một kiểu nhà nước mới (ví dụ như Vương quốc Phổ tấn công vào Pháp khi nước này xảy ra cách mạng).

 Ông Pilkington

 Người chủ dễ tính nhưng xảo quyệt của Foxwood, một trang trại láng giềng với toàn cỏ dại, như được miêu tả trong cuốn sách. Ở cuối cuộc chơi, cả Napoleon và Pilkington đều có quân Át Bích và sau đó bắt đầu đánh nhau ầm ỹ. Pilkington và trang trại Foxwood dựa trên Hoa Kỳ: Foxwood được miêu tả là lớn hơn Pinchfield, nhưng không được điều hành hiệu quả. Quân Át Bích và cuộc tranh cãi giữa Napoleon và Pilkington là biểu tượng cho cuộc đấu giữa các nguyên thủ quốc gia, họ cai trị theo phương pháp giống nhau nhưng luôn mâu thuẫn quyền lợi với nhau.

 Ông. Whymper

 Một người đàn ông được Napoleon thuê để làm quan hệ công chúng của Trại súc vật với loài người. Whymper được sử dụng như một người trung gian trong việc buôn bán thương mại với loài người những đồ mà các con thú không thể tự chế tạo: ban đầu là một sự cần thiết thực sự bởi những con thú không thể tự chế tạo các thành phần của cối xay gió, nhưng cuối cùng Whymper được dùng để mua những đồ xa xỉ như rượu cho các con lợn.

Ngựa và lừa
Có bốn nhân vật ngựa chính: Boxer, Clover, và Mollie, là những con ngựa, và Benjamin, là một con lừa. Boxer là một lao động trung thành, tử tế và luôn cống hiến. Về thể chất nó là con vật khoẻ nhất trang trại, nhưng ngây thơ và chậm chạp, điều này khiến nó luôn nói "Tôi sẽ làm việc nhiều hơn nữa" và "Napoleon luôn đúng" dù có tình trạng tham nhũng. Clover là bạn của Boxer, luôn chăm sóc Boxer, và nó cũng là con vật luôn chăm lo cho các con ngựa khác, và nói chung các con vật khác (như những con vịt được nó che chở giữa hai chân trước và bụng trong bài phát biểu của Thủ lĩnh). Mollie là con ngựa cái trẻ kiêu ngạo, luôn nghĩ về bản thân, thích hưởng lạc và thích đeo ruy băng trên bờm, ăn các cục đường, và bị con người làm hư chăm sóc kỹ lưỡng. Nó nhanh chóng rời bỏ đến trang trại khác và chỉ được đề cập tới một lần. Benjamin là một trong những con vật sống lâu nhất, và cũng là một trong số ít biết đọc. Nó là người bạn rất trung thành của Boxer, và không hề làm gì để cảnh báo các con vật khác về sự tham nhũng của các con lợn, (mà nó thầm nhận ra ngày càng trở nên trầm trọng). Khi được hỏi nó thấy hạnh phúc hơn lúc trước hay sau Cách mạng, Benjamin nói, "Những con lừa sống rất lâu. Các bạn chưa từng thấy một con lừa chết." Nó sống yếm thế và bi quan, câu nói thường xuyên của nó là; "Cuộc sống sẽ tiếp diễn như nó vẫn tiếp diễn - có nghĩa là, xấu xa". Nhưng nó cũng là một con vật khôn ngoan nhất trang trại, và có thể "đọc tốt như bất kỳ một con lợn nào".

Các con vật khác

 Muriel

 Một con dê già cả và khôn ngoan là bạn của mọi con vật trong trang trại. Nó, giống như Benjamin và Snowball, là một trong số ít con vật trong trang trại biết đọc (với một số khó khăn bởi đầu tiên nó phải đánh vần từ ra mồm đã) và giúp Clover phát hiện ra rằng Bảy điều răn đã liên tục bị thay đổi.

 Những con chó con

 Con của Jessie và Bluebell, bị Napoleon lấy đi từ khi sinh để làm lực lượng an ninh của nó. Những con chó này được huấn luyện để trở nên xấu xa, tới mức nhiều con vật bị chúng xé nhỏ gồm cả bốn con lợn trẻ, một con cừu và nhiều con gà. Chúng cũng định làm thế với Boxer, vì đã chặn một con chó dưới chân mình. Những con chó đã xin ân xá, và theo lệnh của Napoleon, Boxer trả tự do cho những con chó con.

 Con quạ Moses

 Một con chim già thỉnh thoảng tới trang trại với những câu truyện cổ tích về một nơi ở trên trời được gọi là Núi bánh kẹo, nơi nó nói các con vật sẽ được tới sau khi chết — nhưng chỉ khi chúng làm việc chăm chỉ. Nó được coi là đại diện của các thế lực tôn giáo, và Núi bánh kẹo được cho là hình ảnh của Thiên đường sau khi chết dành cho các con vật. Nó bỏ thời gian để khiến các con vật tin vào Núi bánh kẹo, và không hề làm việc gì. Nó cảm thấy không bình đẳng so với các con vật khác vì thế nó đã bỏ đi sau cuộc nổi loạn, cho mọi con vật được cho là bình đẳng. Tuy nhiên, ở đoạn sau cuốn sách nó quay lại trang trại và tiếp tục tuyên bố về sự hiện hữu của Núi bánh kẹo. Các con vật khác bối rối trước thái độ của những con lợn với Moses; chúng cho rằng những lời nói của nó là vô nghĩa, nhưng cho phép nó ở lại trang trại. Những con lợn làm việc này để mang lại một hy vọng về một cuộc sống thứ hai hạnh phúc cho các con vật, có lẽ để giữ đầu óc chúng luôn hướng tới Núi bánh kẹo chứ không phải về một cuộc nổi dậy. Cuối truyện, Moses là một trong số ít con vật nhớ về cuộc nổi dậy, cùng với Clover, Benjamin, và những con lợn.

 Những con cừu

 Chúng có tầm hiểu biết hạn chế về tình hình nhưng lại mù quáng ủng hộ các lý tưởng của Napoleon. Chúng thường nhắc đi nhắc lại câu "bốn chân tốt, hai chân xấu". Ở cuối truyện, một trong Bảy điều răn được sửa sau khi những con lợn đã học đi trên hai chân sau và câu nói của chúng đổi thành "bốn chân tốt, hai chân tốt hơn". Những con lợn có thể dựa vào chúng để tiêu diệt bất kỳ sự phản kháng nào từ những con vật khác. Nó là hình ảnh của những người không có tầm nhìn sáng suốt, dễ dàng bị điều khiển bởi kẻ cầm quyền

 Những con gà

 Chúng đập vỡ những quả trứng thay vì trao nó cho những kẻ cầm quyền cao hơn (những con lợn), những kẻ luôn muốn đem trứng bán cho con người.

 Những con bò

 Sữa của chúng bị những con lợn ăn trộm, lũ lợn cũng học cách vắt sữa bò, và biến nó trở thành cháo khoai tây sữa hàng ngày cho chúng trong khi những con vật khác không có được bất cứ thứ gì xa xỉ.

Nguồn gốc

George Orwell đã viết bản chép tay năm 1943 và 1944 theo những kinh nghiệm của ông trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha, mà ông miêu tả trong cuốn Homage to Catalonia năm 1938.

Trong lời nói đầu của một ấn bản tiếng Ukraina năm 1947 cuốn Animal Farm ông đã giải thích cách thoát khỏi những cuộc thanh trừng trong cuộc chiến tại Tây Ban Nha đã dạy ông "sự dễ dàng thế nào để việc tuyên truyền chuyên chế có thể kiểm soát ý kiến của những người đã được khai sáng tại các quốc gia dân chủ." Điều này thúc đẩy Orwell thể hiện và mạnh mẽ lên án cái ông đã nhìn thấy như là tình trạng tham nhũng đã bóp méo các lý tưởng chủ nghĩa nhân đạo nguyên thủy.

Trong lời nói đầu đó Orwell cũng miêu tả cái mang cho ông ý tưởng đặt nội dung cuốn sách trong một trang trại:

Orwell đã gặp phải nhiều khó khăn khi tìm cách xuất bản cuốn sách. Bốn nhà xuất bản từ chối; một ban đầu đã chấp nhận nhưng sau đó từ chối sau khi tham vấn với Bộ thông tin Anh Quốc. Cuối cùng Secker and Warburg đã xuất bản ấn bản đầu tiên 1945.

Ý nghĩa

Tại Khối Đông Âu cả Animal Farm và Nineteen Eighty-Four sau này đều có trong danh sách sách cấm cho tới die Wende năm 1989, và chỉ có được trên các mạng lưới Samizdat phe nhóm.

Trận Windmill trong tiểu thuyết được Sant Singh Bal coi là "thuộc những đoạn quan trọng tạo nên điều cốt lõi của cuốn tiểu thuyết." Harold Bloom cho rằng các nội dung trong sách được lấy cảm hứng từ cách mạng Pháp. Cụ thể, lợn Thủ Lĩnh là sự nhại lại các nhà tư tưởng thời khai sáng tại Pháp (như Rosseau), lợn Napoleon là một sự lặp lại nguyên vẹn cái tên của Hoàng đế Napoleon, người đã lợi dụng cuộc Cách mạng Pháp để giành lấy ngôi vị. Trận Windmill trong cuốn sách thì được lấy cảm hứng từ Trận Valmy nổi tiếng, nơi quân cách mạng Pháp đã đánh thắng liên quân các nước phong kiến châu Âu. Khẩu hiệu "tất cả các loài vật đều bình đẳng" cũng là sự nhại lại nguyên vẹn khẩu hiệu "tất cả mọi người đều bình đẳng" trong Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp Trái lại, Peter Edgerly Firchow và Peter Hobley Davison cho rằng những sự kiện trong Animal Farm phản ánh những gì diễn ra tại Liên Xô, trận đánh tưởng tượng này thể hiện Cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại đặc biệt là Trận Stalingrad và Trận Moscow. Trong trận đánh, Fredrick đã đào các hố và những nơi đặt thuốc nổ bên trong, và nó được "Toàn thể các con vật, ngoại trừ Napoleon" yểm hộ; nhà xuất bản đã sửa nó thành "Mọi con vật, gồm cả Napoleon" nhằm lái người đọc liên tưởng đến Joseph Stalin, nhà lãnh đạo đã chọn ở lại Moskva khi người Đức tiến công. Trận Cowshed thì thể hiện cuộc xâm lược của liên quân vào nước Nga Xô viết năm 1918, và thất bại của Bạch vệ trong cuộc Nội chiến Nga.

Như Orwell đã nói, tác phẩm của ông không ám chỉ bất kỳ nước nào, do đó các sự kiện trong cuốn sách có thể được suy diễn theo rất nhiều hướng khác nhau (trên đây chỉ là 2 hướng suy diễn trong số đó), bởi rất nhiều cuộc cách mạng tại các quốc gia khác nhau (Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ...), hoặc sự ra đời của các tôn giáo đều có những sự kiện, nhân vật tương đồng với cuốn sách.

Những nỗ lực tìm kiếm một nhà xuất bản

Trong Thế chiến II mọi việc trở nên rõ ràng với Orwell rằng một tác phẩm văn học bị suy diễn là chống Liên Xô (dù Orwell đã nói rõ rằng tác phẩm của mình không ám chỉ bất kỳ nước nào) không phải là thứ mà hầu hết các nhà xuất bản lớn sẽ đụng vào — gồm cả nhà xuất bản thường xuyên của ông Gollancz. Ông cũng đã nộp bản đánh máy tới Faber and Faber, nơi nhà thơ T. S. Eliot (người là một đạo diễn phim) cũng từ chối nó; Eliot đã viết thư trả lời Orwell ca ngợi "văn hay" và "tính chính trực cơ bản" của nó nhưng tuyên bố rằng họ sẽ chỉ chấp nhận xuất bản nó nếu có được một số thiện cảm cho quan điểm "mà tôi cho rằng nói chung là Trotskyite". Eliot đã nói ông thấy quan điểm "không thuyết phục", và chắc rằng những con lợn được tạo ra cho sự điều hành tốt nhất của trang trại; ông giả định rằng một số người có thể cho rằng "điều gì cần thiết.. không phải là thêm công kích chủ nghĩa cộng sản mà thêm nhiều con lợn có đầu óc hướng tới cộng đồng".

Một nhà xuất bản ông tìm kiếm trong cuộc chiến, ban đầu chấp nhận Animal Farm, sau đó đã từ chối cuốn sách sau khi một quan chức tại Bộ thông tin cảnh báo ông — dù người được cho là đã ra lệnh này sau đó bị phát hiện là một điệp viên Liên Xô. Nhà xuất bản sau đó viết thư cho Orwell, nói:

Dù được viết năm 1943, Animal Farm mãi tới năm 1945 Animal Farm mới được xuất bản vì tình trạng khan hiếm giấy và lo ngại làm xấu đi quan hệ liên minh Anh-Xô.

Vấn đề "Tự do báo chí" tại Anh

Orwell lúc đầu đã viết một lời nói đầu phàn nàn về sự kiểm duyệt tự thân của Anh và làm thế nào người dân Anh đã bị đàn áp trong việc chỉ trích Liên Xô, đồng minh trong Thế chiến II của họ. "Sự thật tai hại về kiểm duyệt văn học tại Anh là bởi nó hầu như là tự nguyện. ... Mọi thứ đang được giữ đúng đắn bên ngoài báo chí Anh, không phải bởi vì Chính phủ can thiệp mà bởi một thoả thuận chung ngầm rằng 'nó sẽ không được làm' để đề cập tới sự thực đặc biệt đó." Chính đoạn lời nói đầu cũng bị kiểm duyệt và vào tháng 6 năm 2009 vẫn chưa được xuất bản trong hầu hết các ấn bản của cuốn sách. Vợ ông Eileen Blair đã làm việc trong cuộc chiến tại Bộ thông tin kiểm duyệt báo chí.

Secker và Warburg đã xuất bản phiên bản đầu tiên của Animal Farm năm 1945 mà không có đoạn mở đầu. Tuy nhiên, nhà xuất bản đã để không gian cho một lời nói đầu trong bản in thử của tác giả. Vì những lý do chưa được biết, không lời nói đầu nào được cung cấp và toàn bộ số trang đã phải làm lại ở những phút cuối cùng.

Nhiều năm sau, năm 1972, Ian Angus đã tìm thấy bản đánh máy gốc có nhan đề "Tự do Báo chí", và Bernard Crick đã xuất bản nó, cùng với lời nói đầu của chính ông trong The Times Literary Supplement ngày 15 tháng 9 năm 1972 as "How the essay came to be written". Bản thử của Orwell chỉ trích sự tự kiểm duyệt của báo chí Anh, đặc biệt trong việc đàn áp những miêu tả không tâng bốc Stalin và chính phủ Liên Xô. Bản thử này cũng xuất hiện trong ấn bản Animal Farm tại Italia năm 1976, với một lời giới thiệu khác nữa của Crick, tuyên bố là ấn bản đầu tiên có lời nói đầu. Các nhà xuất bản khác vẫn ngần ngại in nó.

Những đề cập văn hoá

Những đề cập tới cuốn tiểu thuyết thường xuất hiện trong các tác phẩm khác của văn hoá đại chúng, đặc biệt trong âm nhạc và các show truyền hình.

Biến thể

Animal Farm đã hai lần được chuyển thể thành phim. Animal Farm năm 1954 là phim truyện hoạt hình và phim Animal Farm năm 1999 là một phiên bản TV live action, cả hai đều có những khác biệt so với tiểu thuyết. Trong bộ phim năm 1954 Napoleon bị lật đổ trong một cuộc cách mạng thứ hai trong khi trong bộ phim năm 1999 chế độ của Napoleon tự sụp đổ, trong khi ở nguyên tác thì Napoleon vẫn tiếp tục nắm quyền.

Xuất bản

 ISBN 0-451-51679-6 (gáy giấy, 1956, Signet Classic)
 ISBN 0-582-02173-1 (bìa giấy, 1989)
 ISBN 0-15-107255-8 (bìa cứng, 1990)
 ISBN 0-582-06010-9 (bìa giấy, 1991)
 ISBN 0-679-42039-8 (bìa cứng, 1993)
 ISBN 0-606-00102-6 (prebound, 1996)
 ISBN 0-15-100217-7 (bìa cứng, 1996, Anniversary Edition)
 ISBN 0-452-27750-7 (gáy giấy, 1996, Anniversary Edition)
 ISBN 0-451-52634-1 (gáy giấy phổ thông, 1996, Anniversary Edition)
 ISBN 0-582-53008-3 (1996)
 ISBN 1-56000-520-3 (bọc vải, 1998, Large Type Edition)
 ISBN 0-7910-4774-1 (bìa cứng, 1999)
 ISBN 0-451-52536-1 (gáy giấy, 1999)
 ISBN 0-7641-0819-0 (gáy giấy, 1999)
 ISBN 0-8220-7009-X (e-book, 1999)
 ISBN 0-7587-7843-0 (bìa cứng, 2002)
 ISBN 0-15-101026-9 (bìa cứng, 2003, with Nineteen Eighty-Four)
 ISBN 0-452-28424-4 (gáy giấy, 2003, Centennial Edition)
 ISBN 0-8488-0120-2 (bìa cứng)
 ISBN 0-03-055434-9 (bìa cứng) Animal Farm with Connections
 ISBN 0-395-79677-6 (bìa cứng) Animal Farm & Related Readings, 1997
 ISBN 0-582-43447-5 (bìa cứng, 2007)
 ISBN 0-14-103349-5 (gáy giấy, 2007)

Ngày 17 tháng 7 năm 2009, Amazon.com đã rút một số tít của Amazon Kindle, gồm cả Animal Farm và Nineteen Eighty-Four của George Orwell, khỏi danh sách bán, người mua trả lại, và xoá các khoản trong các thiết bị của người mua sau khi phát hiện ra rằng nhà xuất bản thiếu một số quyền để xuất bản những cuốn đang bị nghi vấn. Các ghi chú và chú giải của những cuốn sách do những người sử dụng viết trên thiết bị của họ cũng bị xoá. Sau khi hành động này dẫn tới những lời phản đối và so sánh với chính Nineteen Eighty-Four, người phát ngôn của Amazon Drew Herdener đã nói rằng công ty "… đang thay đổi những hệ thống của chúng tôi để trong tương lai chúng tôi sẽ không xoá bỏ các cuốn sách khỏi các thiết bị của khách hàng trong những hoàn cảnh như vậy."

Tiếng Việt
Animal Farm có bản dịch đầu tiên ra tiếng Việt do Nhà in Viễn Đông (Imprimerie d’Extrême orient - IDEO) in tại Sài Gòn trước năm 1952 với tựa là Cuộc cách-mạng trong trại súc-vật. Năm 1975 thời Việt Nam Cộng hòa thì có bản dịch của Đỗ Khánh Hoan cũng in tại Sài Gòn với tựa Nông trại súc vật. Ngoài ra tại Hoa Kỳ Có bản dịch Trại súc vật của Đỗ Cẩm Sơn trong khi ở Tiệp Khắc Hà Minh Thọ cho in bản Muông cầm trại khoảng thập niên 1990.

Dưới thời Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thì Phạm Nguyên Trường có ra một bản dịch do nhà xuất bản Giấy Vụn in, nhưng đây thực ra là bản in lậu (không có bản quyền) và “nhà xuất bản Giấy Vụn” thực ra chỉ là một nhóm cá nhân chuyên in ấn bất hợp pháp tại Việt Nam.

Năm 2013 Công ty Nhã Nam và Nhà xuất bản Hội nhà văn ấn hành phiên bản thứ sáu bằng tiếng Việt do An Lý dịch dưới nhan đề Chuyện ở nông trại. Tuy nhiên sau đó sách đã bị thu hồi.

Xem thêm
 Lịch sử Liên bang Xô viết (1917-1927)
 Lịch sử Liên bang Xô viết (1927-1953)
 Tầng lớp mới

Sách:
 Snowball's Chance, một cuốn sách bắt chước Animal Farm của John Reed, Roof Books 2002
 Bunt, xuất bản năm 1924, là một cuốn sách với chủ đề tương tự Animal Farm của Władysław Reymont.
 White Acre vs. Black Acre, xuất bản năm 1856 và do William M. Burwell viết, là một cuốn tiểu thuyết ám chỉ với những nhân vật gần giống chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ tương tự như Animal Farm's thể hiện lịch sử Liên Xô.
 Flatland, một tác phẩm trào phúng khác châm biếm trật tự xã hội.

Chú thích

Tham khảo

Tài liệu trích dẫn

Liên kết ngoài

 Excerpts from Orwell's letters to his agent concerning Animal Farm
 Entire text as scanned pages online
 Animal Farm Book Notes  from Literapedia
 Learning Activities
 Literary Journal review
 Orwell's original preface to the book
 Animal Farm study guide, symbols, quotes, teaching guide

Tiểu thuyết năm 1945
Trại súc vật
Sách chỉ trích chủ nghĩa cộng sản
Tiểu thuyết tiếng Anh
Văn học có các nhân vật được nhân cách hoá
Tiểu thuyết ngắn
Tiểu thuyết của George Orwell
Ám chỉ
Giành giải Hugo cho Tiểu thuyết hay nhất
Roman à clef novels
Tiểu thuyết châm biếm
Tiểu thuyết sai lạc
Tiểu thuyết Anh
Tác phẩm văn học với các sự vật được nhân hoá
Tiểu thuyết về động vật
Chó trong văn học
Tiểu thuyết về tuyên truyền
Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành kịch
Phúng dụ
Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành phim
Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20
Tiểu thuyết về nhà cách mạng
Tiểu thuyết về chủ nghĩa toàn trị
Tiểu thuyết được chuyển thể thành chương trình phát thanh
Văn học chính trị
Ẩn dụ loài vật


title: Gymnopilus subpenetrans

text:
Gymnopilus subpenetrans là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus subpenetrans at Index Fungorum

subpenetrans


title: Erioptera halterata

text:
Erioptera halterata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Oreochromis ndalalani

text:
Alcolapia ndalalani là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và suối nước ngọt.

Nguồn
 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Oreochromis ndalalani. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Tanzania
Oreochromis


title: 88 (số)

text:
88 (tám mươi tám, tám tám) là một số tự nhiên ngay sau 87 và ngay trước 89.

Trong toán học
 Bình phương của 88 là 7744.
 Trong hệ thập phân, 88 là một số xuôi ngược (Số đọc từ trái sang phải hay từ phải sang trái đều không thay đổi)

Ý nghĩa văn hóa

Trong văn hóa Trung Quốc
Số 88 tượng trưng cho thịnh vượng và may mắn trong văn hóa Trung Quốc, vì số 8 phát âm theo tiếng Phổ thông hoặc tiếng Quảng Đông tương tự như từ phát (发, Fā hàm ý 发财;Fā cái, phát tài). Số 8 được coi là số may mắn nhất trong văn hóa Trung Quốc, và giá ở các siêu thị Trung Quốc thường có nhiều số 8. Ký tự tiếng Trung Quốc viết chữ số 8 có dạng (八) ngụ ý rằng một người sẽ có tương lai rộng mở, như thể hình dạng chữ số bắt đầu thu hẹp ở trên và mở rộng dần xuống dưới. Thế vận hội Bắc Kinh 2008 khai mạc vào lúc 8 giờ tối ngày 8 tháng 8 năm 2008. Trong ngôn ngữ chat, tin nhắn bằng văn bản, SMS hay IM bằng tiếng Trung Quốc, số 88 thường được sử dụng như là một lời chào "tạm biệt" vì số 88 trong tiếng Quan Thoại được phát âm như bā bā, tương tự như phát âm của "bye bye" trong tiếng Anh. Số điện thoại và số xe hơi với số 88 ở cuối rất phổ biến tại Hồng Kông và chủ sở hữu chúng phải trả một khoản tiền rất đắt. Ở Việt Nam biển xe cơ giới đường bộ 88 là của tỉnh Vĩnh Phúc.

Biểu tượng của Tân chủ nghĩa Quốc xã
Tân Quốc xã (Neo-Nazi) sử dụng số 88 như là một biểu tượng đại diện cho khẩu hiệu Heil Hitler. Chữ H đứng hàng thứ tám trong bảng chữ cái Latin, vì vậy 88 có nghĩa là HH. Con số này đôi khi được sử dụng kết hợp với số 14 (ví dụ như 1488 hoặc 14/88). Trong cách dùng này, số 14 là viết tắt của "mười bốn từ", đó là khẩu hiệu của chủ nghĩa dân tộc da trắng (white nationalist) được tạo ra bởi David Lane, người đã bị kết án khủng bố. Một vài ví dụ như: bài hát 88 rock'n'roll band của ban nhạc Tân Quốc xã Landser, và tên của các ban nhạc như Column 88, Unit 88, White Legion 88 và Barselc88. James von Brunn, người gây ra vụ nổ súng tại bảo tàng Holocaust Memorial Museum (bảo tàng tưởng niệm các nạn nhân Do Thái bị diệt chủng) ở Washington DC, thường ký trên các bản thảo của mình là "JVB-88".

Trong vô tuyến truyền thanh nghiệp dư
Trong ngôn ngữ của vô tuyến truyền thanh nghiệp dư (Amateur Radio), khi gửi một tin nhắn thì số 88 là viết tắt của "ôm và hôn". Nó có vẻ quá thân mật hơn so với số 73, viết tắt của "chúc tốt đẹp", cho nên số 73 thường được sử dụng nhiều hơn. Cả hai số 88 và 73 cũng có thể được sử dụng cùng nhau. Đôi khi cả hai số này còn được thêm chữ s (số nhiều trong tiếng Anh).

Các lĩnh vực khác
Vũ khí: Trong Lực lượng Vệ quốc của Đức, 88 (đọc là "acht-acht") là viết tắt của khẩu pháo phòng không 8.8 cm Flak 18/36/37/41.
Xì tố: trong bài "Texas Hold'em", đôi 8 (88) còn được gọi là người tuyết, vì số 8 trông giống như người tuyết.

Chú thích

Số chẵn


title: Senoncourt-les-Maujouy

text:
Senoncourt-les-Maujouy là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Meuse

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Meuse


title: Nomada ulsterensis

text:
Nomada ulsterensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1962


title: Aynac

text:
Aynac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 351 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Byttneria loxensis

text:
Byttneria loxensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Sterculiaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Byttneria loxensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Byttneria
Thực vật Ecuador


title: Vượn đen tuyền

text:
Vượn đen tuyền (danh pháp khoa học: Nomascus concolor) là loài linh trưởng phân bố ở Ấn Độ, bán đảo Mã Lai và Đông Dương. Chúng gồm 4 phân loài.

Tên khoa học trước đây của loài này là Hylobates concolor.

Miêu tả
Chiều dài từ đầu đến cuối thân là 45–64 cm và cân nặng 5,7 kg.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Photo of Crested Gibbon
Animal Diversity

C
Động vật có vú Đông Nam Á
Động vật được mô tả năm 1826
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Việt Nam


title: Exurapteryx

text:
Exurapteryx là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Tagajō, Miyagi

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Miyagi, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Miyagi


title: (31259) 1998 EB3

text:
{{DISPLAYTITLE:(31259) 1998 EB3}}

(31259) 1998 EB3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 1 tháng 3 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Diplectrona luteocapitis

text:
Diplectrona luteocapitis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Diplectrona


title: Saint-Bernard, Haut-Rhin

text:
Saint-Bernard là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 6,04 km², dân số năm 1999 là 466 người. Khu vực này có độ cao 275 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Phố Hàng Đậu

text:
Hàng Đậu là tên một con phố dài hơn 270m, kéo dài từ Trần Nhật Duật đến Hàng Than.

Vị trí
Phố kéo dài từ đường đê Trần Nhật Duật đến điểm đầu của phố Hàng Than. Phố dẫn và cắt qua các phố: Trần Nhật Duật, Nguyễn Thiếp, Hồng Phúc, Hàng Giấy và Hàng Than. Phố thuộc phường Nguyễn Trung Trực, quận Ba Đình và phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm.

Lịch sử
Phố có tên là Hàng Đậu bởi xưa có bán nhiều loại đậu hạt. Đầu phố là cửa Ô Phúc Lâm, còn gọi là Ô Tiền Trung hay Ô Hàng Đậu.

Xưa, phố này thuộc đất của thôn Phúc Lâm, tổng Tả Túc và thôn Nghĩa Lập, tổng Hậu Túc, huyện Thọ Xương cũ. Ngày nay thuộc phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm. Thời Pháp thuộc, phố này vẫn gọi là phố Hàng Đậu (rue des Graines).

Các tuyến xe buýt chạy qua
 Tuyến 01, 14, 18, 22A, 23, 36, E09: Hết đường.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đ


title: Paraphotistus roubali

text:
Paraphotistus roubali là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Jagemann miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Paraphotistus


title: İzmir (tỉnh)

text:
İzmir là một tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ. Tỉnh này nằm ở phía đông Anatolia bên bờ Aegean, có trung tâm thành phố İzmir. Diện tích tỉnh này là 11.973 km.2, dân số 3.769.000 (ước tính năm 2007). Dân số năm 2000 là 3.370.866 người. Tỉnh này giáp: Balıkesir về phía bắc bắc, Manisa về phía đông, Aydın về phía nam. Biển số xe là 35.
Các sông chính chảy qua tỉnh này là Küçük Menderes Nehri, Koca Çay (với đập Güzelhisar), và Bakır Çay.

Các huyện
Tỉnh này được chia thành các huyện sau (tỉnh lỵ được bôi đậm)::

Trong đó, Balçova, Bornova, Buca, Çiğli, Gaziemir, Güzelbahçe, Karşıyaka, Konak, và Narlıdere là các quận tạo thành thành phố Izmir.

Tham khảo

Tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ


title: Tủ lạnh

text:
Tủ lạnh là một thiết bị làm mát. Thiết bị gia dụng này bao gồm một ngăn cách nhiệt và nhiệt một máy bơm hóa chất phương tiện cơ khí phương tiện để truyền nhiệt từ nó ra môi trường bên ngoài, làm mát bên trong đến một nhiệt độ thấp hơn môi trường xung quanh. Đông lạnh là một kĩ thuật bảo quản thực phẩm phổ biến, bằng cách đó làm giảm tỉ lệ sinh sản của vi khuẩn. Do đó thiết bị này được sử dụng để giảm tỉ lệ hư hỏng của thực phẩm. Tủ lạnh duy trì một nhiệt độ một vài độ trên điểm đóng băng của nước. Nhiệt độ tối ưu cho việc lưu trữ thực phẩm dễ hư hỏng là từ 3-5 °C (37-41 °F). Tủ lạnh là một phát minh tương đối hiện đại trong số các dụng cụ nhà bếp. Nó thay thế cho hộp đựng nước đá, vốn đã được sử dụng làm một thiết bị gia dụng phổ biến cho gần một thế kỉ rưỡi trước đó.

Tủ đá
Tủ đá được sử dụng trong các hộ gia đình, trong công nghiệp và thương mại. Thức ăn được bảo quản ở nhiệt độ thấp hơn 0oF (-18oC) rất tốt. Hầu hết các máy ướp lạnh trong gia đình duy trì ở nhiệt độ từ -10 đến 0oF (-23 đến -18oC) mặc dù một số máy ướp lạnh có thể làm lạnh tới -30oF (-34oC) và thấp hơn. Tủ lạnh thường không thể làm lạnh tới thấp hơn -10oF (-23oC), bởi vì đường ống chất làm lạnh phải làm lạnh cho cả hai khoang: Giảm nhiệt độ ở khoang dưới quá nhiều sẽ dẫn đến khó duy trì nhiệt độ khoang trên của tủ lạnh. Máy ướp lạnh cho gia đình có thể được coi như một khoang riêng trong một tủ lạnh hoặc có thể làm một thiết bị riêng. Máy ướp lạnh cho gia đình thường là những thiết bị có dáng thẳng đứng giống như tủ lạnh hoặc tủ quần áo. Nhiều máy ướp lạnh thẳng đứng có một máy bào đá nằm ở cửa.

Kiểu dáng

Ở Hoa Kỳ, hình dạng tủ lạnh đã chuẩn hóa từ thập niên 1940 với tủ đá lúc đầu nằm ở khoang bên trong tủ lạnh. Từ thập niên 1960 trở đi thì tủ đá tách hẳn nằm bên trên tủ lạnh. Đây là kiểu "cổ điển".
Ngoài ra có những kiểu mới hơn như:
Tủ đá và tủ lạnh song song, có khi gọi là "kiểu Hoa Kỳ". Dạng này do hãng Amana sản xuất lần đầu năm 1949 nhưng mãi đến cuối thập niên 1960 mới thịnh hành. Tủ đá đặt bên trái, tủ lạnh bên phải.
Tủ lạnh nằm trên tủ đá, có mặt từ thập niên 1950.
Kiểu 2 cửa cánh bướm cho tủ lạnh lẫn tủ đá, xuất hiện từ cuối thập niên 1990.
Kiểu 4 cửa cánh bướm, có từ cuối thập niên 2000.
Kiểu tủ đá ngăn kéo.
Kiểu 4 cửa cánh bướm: 2 cửa cho tủ lạnh, 1 cửa cho tủ đá với một khoang tùy dụng, có thể chọn làm tủ đá hay tủ lạnh.

Vào thập niên 1950 thì tủ lạnh thường là màu trắng, sau thêm những màu nhẹ như màu hồng, màu lam. Thập niên 1960 thì khách hàng ưa màu thẫm như màu vàng đậm (gọi là "Harvest Gold"]], xanh ô liu (mang tên "Avocado Green", dịch sát nghĩa là xanh trái bơ và màu nâu hạnh nhân. Thập niên 1980 thì thị khiếu lại thích tủ lạnh màu đen. Sau thập niên 1990 thì màu bạc stainless steel (thép không gỉ)rất thịnh hành. Có hãng làm tủ lạnh nhiều màu.

Tủ lạnh gia dụng cân nặng từ  đến  nhưng có kiểu nặng đến .

Ảnh

Tham khảo

Hàng gia dụng
Công nghệ làm lạnh
Bảo quản thực phẩm
Phát minh của Hoa Kỳ
Phát minh Scotland


title: Lyces annulata

text:
Lyces annulata là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Loài này có ở Venezuela to Peru dọc theo miền đông slopes of the Andes.

Ấu trùng ăn Passiflora nitida, Passiflora cyanea và Passiflora maliformis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project


title: 1965

text:
Sự kiện

Tháng 1
 1 tháng 1 - Tiền đúc của Hoa Kỳ không sử dụng loại bằng bạc nữa; thay vào đó là loại mạ kền, ngoại trừ đồng 50 xu Kennedy.
 3 tháng 1 - Lưu Thiếu Kỳ tái đắc cử chủ tịch Trung Quốc.
 12 tháng 1 - Án mạng tại bãi biển Wanda: hai xác nạn nhân 15 tuổi (Christine Sharrock và Marrine Schmidt) được tìm thấy tại bãi biển Wanda, Sydney.
 14 tháng 1 - Bắc Ireland và Ireland gặp nhau lần đầu tiên sau 43 năm.
 20 tháng 1 - Lyndon B. Johnson tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ.
 24 tháng 1 - Winston Churchill mất, hưởng thọ 90 tuổi sau khi bị đột quỵ vào ngày 15 tháng 1.
 30 tháng 1 - Quốc tang của Winston Churchill được tổ chức tại Luân Đôn.

Tháng 2

 6 tháng 2 - Stanley Matthews đã tham gia trận đá bóng cuối cùng First Division, đạt kỷ lục vào lúc 50 tuổi và 5 ngày.
 7 tháng 2 - Mỹ bắt đầu thường xuyên thả bom thị trấn và làng mạc miền Bắc Việt Nam.
 15 tháng 2 - Phác họa của lá phong đỏ và trắng được bắt đầu sử dụng cho quốc kỳ Canada thay thế cờ Liên hiệp và cờ hiệu màu đỏ của Canada.
 18 tháng 2 - Gambia bắt đầu độc lập không thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.
 20 tháng 2 - Ranger 8 bị rơi xuống Mặt Trăng sau khi hoàn thành nhiệm vụ chụp hình các vị trí đổ bộ thích hợp cho các phi hành gia của chương trình Apollo.
 21 tháng 2 - Malcolm X bị ám sát vào ngày đầu tiên của tuần lễ Hội Ái hữu Quốc gia tại Hội trường Audubon ở Thành phố New York, nghi ngờ do nhóm Hồi giáo da đen thực hiện.

Tháng 3
 7 tháng 3 - Chủ nhật đẫm máu tại Selma, Alabama: khoảng 200 Cảnh sát Liên bang đã tấn công 525 người biểu tình.
 8 tháng 3 - Chiến tranh Việt Nam: 3.500 Thủy quân Lục chiến Mỹ đến Miền Nam Việt Nam và là phân đội tham chiến đầu tiên đến Việt Nam.

Tháng 4
 10 tháng 4: Lính thủy đánh bộ Hoa Kỳ đổ bộ lên Đà Nẵng.

Tháng 5
 1 tháng 5: Xảy ra trận Đông Dẫn tại quần đảo Mã Tổ ngoài khơi Phúc Kiến.
 16 tháng 5: Tại Trường Sa, Hồ Nam, Hồ Chí Minh và Mao Trạch Đông tiến hành hội đàm

Tháng 6
 14 tháng 6: Nguyễn Văn Thiệu được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia

Tháng 7
 2 tháng 7: Lý Tông Nhân trở về Trung Quốc, Chu Ân Lai ra đón
 20 tháng 7: Hồ Chí Minh kêu gọi quyết tâm kháng chiến chống Mỹ trên toàn quốc.
 24 tháng 7: bộ đội tên lửa phòng không bắn hạ máy bay F-4 của Hoa Kỳ tại Bất Bạt

Tháng 8
 5 tháng 8: Pakistan tấn công Kashmir do Ấn Độ kiểm soát
 7 tháng 8: Singapore tách khỏi liên bang Malaysia.
 9 tháng 8: Thành lập nước cộng hòa Singapore.
 18 tháng 8: Trận Vạn Tường tại Quảng Ngãi.

Tháng 9
 1 tháng 9: Quân đội Pakistan tấn công Jammu và Kashmir
 6 tháng 9: Ấn Độ đánh chiếm Lahore.
 18 tháng 9: Quân giải phóng tiến công Thuận Ninh.
 23 tháng 9: Ngừng bắn giữa Ấn Độ và Pakistan.

Tháng 10
 10 tháng 10: Quân giải phóng tiến công Cát Sơn
 14 tháng 10: Quân giải phóng tiến công Cát Hiệp
 19 tháng 10: Quân giải phóng mở chiến dịch Plâyme,

Tháng 11
 2 tháng 11: Norman Morrison tự thiêu để phản đối cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam
 13 tháng 11: xảy ra hải chiến Ô Khâu tại ven biển Phúc Kiến.

Sinh

 27 tháng 1: Alan Cumming, diễn viên, ca sĩ, nhà văn, nhà sản xuất, đạo diễn sinh ra ở Scotland, Anh Quốc
 8 tháng 2: Trương Vệ Kiện, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
 18 tháng 2: Dr. Dre, nhà sản xuất thu âm, rapper, giám đốc âm nhạc, và diễn viên người Mỹ
 4 tháng 4: Robert Downey Jr., diễn viên người Mỹ
 20 tháng 4: Shimamiya Eiko, nữ ca sĩ Nhật Bản
 30 tháng 6: Nguyễn Cao Kỳ Duyên, MC hải ngoại nổi tiếng của Paris by Night và là con gái của Tổng thống Nguyễn Cao Kỳ
 13 tháng 7: Akina Nakamori, ca sĩ Nhật Bản
 28 tháng 7: Trần Tuệ Nhàn, ca sĩ Hồng Kông
 31 tháng 7: J. K. Rowling, tác giả bộ truyện giả tưởng nổi tiếng Harry Potter
 2 tháng 8: Ngô Quân Như, nữ diễn viên nổi tiếng của Hồng Kông
 6 tháng 8: Tiền Gia Lạc, diễn viên Hồng Kông
 18 tháng 8: Kōji Kikkawa, ca sĩ và nhà soạn nhạc người nhật
 28 tháng 8: Tajiri Satoshi, nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản được biết nổi bật qua việc tạo ra Pokémon trên Nintendo và là chủ tịch của Game Freak Inc.
 1 tháng 9: Quang Linh, ca sĩ chuyên hát về dòng nhạc dân ca ở Việt Nam
 14 tháng 9: Dmitry Anatolyevich Medvedev, cựu tổng thống của nước Nga
 10 tháng 10: Toshi, ca sĩ và nhạc sĩ Nhật Bản, đồng sáng lập ban nhạc heavy metal nổi tiếng X JAPAN
 26 tháng 10: Quách Phú Thành, ca sĩ nổi tiếng ở Hồng Kông
 4 tháng 11: Pata, nhạc sĩ Nhật Bản, là tay ghi-ta nhịp điệu cho ban nhạc rock X JAPAN
 16 tháng 11: Lam Tâm Mi, nữ nghệ sĩ người Đài Loan.
 20 tháng 11: Yoshiki, nhạc sĩ, người viết ca khúc, và nhà sản xuất âm nhạc nổi tiếng của Nhật Bản, đồng sáng lập ra ban nhạc huyền thoại X Japan
 8 tháng 12: Lưu Gia Linh, nữ diễn viên nổi tiếng ở Hồng Kông.

Mất

 4 tháng 1: T. S. Eliot, nhà thơ, nhà viết kịch, nhà phê bình văn học Anh gốc Hoa Kỳ (s. 1888)
 24 tháng 1: Winston Churchill, cựu thủ tướng Anh và lãnh đạo Đảng Bảo thủ (s. 1874)
 15 tháng 2: Nat King Cole, nhạc sĩ, ca sĩ nhạc Jazz người Mỹ (s. 1919)
 5 tháng 3: Trần Thành, cựu chiến binh của Quốc dân đảng Trung Quốc, cựu phó tổng thống và Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc, chủ tịch tỉnh Đài Loan (s. 1897)
21 tháng 6 – Henry Weed Fowler, nhà động vật học người Mỹ (s. 1878)
 19 tháng 7: Lý Thừa Vãn, tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc (s. 1875)
 28 tháng 7: Edogawa Ranpo, tác giả và nhà phê bình Nhật Bản (s. 1894)
 30 tháng 7: Tanizaki Junichiro, tiểu thuyết gia nổi tiếng của Nhật Bản (s. 1886)
 27 tháng 8: Le Corbusier, kiến trúc sư người Thụy Sĩ và Pháp nổi tiếng thế giới, là một trong những người đặt nền móng cho sự phát triển của trào lưu Kiến trúc hiện đại của thế kỉ 20 (s. 1887)
 4 tháng 9: Albert Schweitzer, tiến sĩ, thầy thuốc, nhà triết học, thần học người Đức, sau mang quốc tịch Pháp (s. 1875)
 16 tháng 12: William Somerset Maugham, nhà văn, kịch tác gia người Anh (s. 1874)

Tham khảo


title: Protodufourea eickworti

text:
Protodufourea eickworti là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bohart & Griswold mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Protodufourea
Động vật được mô tả năm 1997


title: Động kinh

text:
Động kinh là một chứng bệnh hệ thần kinh do xáo trộn lặp đi lặp lại của một số nơron trong vỏ não tạo nhiều triệu chứng rối loạn hệ thần kinh (các cơn động kinh) như co giật của bắp thịt, cắn lưỡi, sùi bọt mép, mắt trợn ngược, bất tỉnh, mất kiểm soát tiểu tiện, hoặc gây cảm giác lạ. Cơn động kinh bao gồm các triệu chứng có thể thay đổi từ rất ngắn gọn và gần như không thể phát hiện đến các cơn động kinh thời gian dài với chấn động mạnh mẽ. Trong động kinh, co giật có xu hướng tái phát, và không có nguyên nhân tiềm ẩn ngay lập tức trong khi cơn co giật xảy ra do một nguyên nhân cụ thể không được coi là triệu chứng của bệnh động kinh.

Các nguyên nhân của hầu hết các trường hợp động kinh chưa được biết rõ, mặc dù một số người coi bệnh động kinh như là kết quả của chấn thương não, đột quỵ, u não, và rối loạn sử dụng chất. Đột biến sinh học có liên quan đến một tỷ lệ nhỏ của bệnh này.

Động kinh là kết quả của hoạt động tế bào thần kinh vỏ não quá mức và không bình thường trong não.
Việc chẩn đoán thường liên quan đến việc loại trừ các điều kiện khác mà có thể gây ra các triệu chứng tương tự như ngất xỉu. Ngoài ra, làm cho việc chẩn đoán liên quan đến việc xác định nếu bất kỳ nguyên nhân khác của cơn động kinh là hiện nay như cai rượu hoặc các vấn đề điện ly. Điều này có thể được thực hiện bằng cách chụp ảnh não và xét nghiệm máu. Bệnh động kinh thường có thể được khẳng định bằng một điện não đồ (EEG), nhưng một bài kiểm tra cho kết quả bình thường không loại trừ vẫn có bệnh.

Động kinh có thể kiểm soát được bằng thuốc trong khoảng 70% các trường hợp. Trong những người có cơn co giật không đáp ứng với thuốc, sau đó phẫu thuật, kích thích thần kinh, hoặc thay đổi chế độ ăn uống có thể được áp dụng. Không phải tất cả các trường hợp động kinh là suốt đời, và một số người bệnh đã cải thiện đến mức không còn cần thiết phải uống thuốc.

Khoảng 1% người trên thế giới (65 triệu) có bệnh động kinh, và gần 80% các trường hợp xảy ra ở các nước đang phát triển. Trong năm 2013 nó dẫn đến 116.000 ca tử vong so với 111.000 ca tử vong trong năm 1990. Bệnh động kinh trở nên phổ biến hơn với tuổi già.
Trong các nước phát triển, khởi đầu các ca bệnh mới xảy ra thường xuyên nhất ở trẻ sơ sinh và người cao tuổi; trong các nước đang phát triển bệnh xảy ra chủ yếu ở trẻ lớn và người trẻ,
do sự khác biệt trong tỷ lệ mắc bệnh của các nguyên nhân cơ bản. Khoảng 5-10% dân số toàn cầu có một xác suất ngẫu nhiên mắc bệnh ở độ tuổi 80, và xác suất trải qua một cơn động kinh thứ hai từ 40 tới 50%. Ở nhiều khu vực của thế giới những người có bệnh động kinh hoặc có những hạn chế lái xe hoặc không được phép lái xe, nhưng hầu hết họ có thể trở lại lái xe sau một thời gian không có cơn co giật.

Dịch tễ học
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc bệnh động kinh trên thế giới khoảng 0,5% dân số, thay đổi tùy theo địa lý, như ở Pháp và ở Mỹ là khoảng 0,85%; Canada là 0,6%. Tại Việt Nam khoảng 2% dân số bị bệnh động kinh trong đó gần 60% số bệnh nhân là trẻ em.

Phân loại
Bệnh động kinh có nhiều loại, với những triệu chứng khác nhau.

Phân loại theo dạng động kinh:

 thể động kinh toàn thân,
 thể động kinh cục bộ và
 thể động kinh kịch phát Rolando.

Phân loại theo nguyên nhân:

 Động kinh nguyên phát (vô căn): không tìm được tổn thương thực thể của não trong tiền sử và hiện tại, có thể do di truyền
 Động kinh triệu chứng (thứ phát): có các tổn thương thực thể ở não: như chấn thương não, u não

Phân loại theo tiêu chuẩn y khoa quốc tế (năm 1981):

Dựa trên triệu chứng lâm sàng và điện não đồ thay vì trên sinh lý hay cơ thể học.

I Động kinh cục bộ
A Động kinh cục bộ đơn giản - không bị ảnh hưởng ý thức
1 triệu chứng cơ vận động
2 triệu chứng giác quan
3 triệu chứng hệ thần kinh tự quản
4 triệu chứng tâm thần
B Động kinh cục bộ phức tạp - ý thức bị ảnh hưởng
1 Động kinh cục bộ đơn giản ban đầu, tiếp sau là mất ý thức
2 Mất ý thức ngay từ đầu
C Động kinh cục bộ - Động kinh toàn thân
1 Động kinh cục bộ đơn giản - Động kinh toàn thân
2 Động kinh cục bộ phức tạp - Động kinh toàn thân
3 Động kinh cục bộ đơn giản - Động kinh cục bộ phức tạp - Động kinh toàn thân
II Động kinh toàn thân
A Vắng ý thức
1 Vắng ý thức thường
2 Vắng ý thức bất thường
B Động kinh giật cơ
C Động kinh giật rung
D Động kinh co cứng
E Động kinh co cứng - giật rung
F Động kinh không co cứng
III Các dạng động kinh không phân loại được
Năm 1997 các bác sĩ chuyên khoa thần kinh đưa ra phương pháp phân loại mới, nhưng chưa hoàn chỉnh và hiện nay, cácn phân loại của năm 1981 vẫn còn thịnh hành.

Chẩn đoán
 Nhân chứng: Khi cơn động kinh xảy ra, người bệnh thường bị mất ý thức và không thể mô tả được triệu chứng. Một người khác quan sát cơn động kinh sẽ giúp y sĩ chẩn đoán dạng thể của cơn động kinh.
 Điện não đồ - giúp phân loại thể dạng của cơn động kinh.
 Chẩn đoán hình ảnh: CT scan, MRI. PET scan - giúp tìm nguyên nhân như u não, tai biến mạch máu mão v.v...

Chữa trị

Cấp cứu
Khi thấy một người lên cơn động kinh toàn thân:
 Bảo vệ an toàn: tránh không để bệnh nhân bị chấn thương, đem những vật sắc bén ra xa, coi chừng người hay xe cộ qua lại.
 Đặt vào thế nằm an toàn, lăn sang thế nằm nghiêng, để cho dung dịch trong miệng khỏi ứ tràn vào sau cổ họng.
 Tuyệt đối không cho bất cứ đồ vật gì vào miệng người đang lên cơn động kinh. Nhiều người cho vật cứng hay giẻ vào miệng bệnh nhân hy vọng tránh lưỡi bị cắn nhưng thực tế làm vậy có thể làm mẻ răng hay làm bệnh nhân bị ngạt thở. Lưỡi bị cắn chảy máu không bao nhiêu, không hại tính mạng và dễ lành. Có đồ vật cứng trong miệng làm tăng khả năng cắn lưỡi. Ngoài ra răng mẻ sau này khó chữa và miếng răng mẻ có thể lọt vào sau gây chấn thương trong họng hay khí quản. Giẻ trong mồm có thể làm ngạt thở.
 Theo dõi bên cạnh bệnh nhân cho đến khi hết cơn giật. Sau đó bệnh nhân sẽ nằm bất động một thời gian. Tiếp theo là thời gian khá dài, bệnh cảm thấy bần thần, ngây ngơ, thiếu khả năng tiếp thu những gì chung quanh và dễ gây tai nạn. Không nên để bệnh nhân đi ra đường cho đến khi ý thức thực sự trở lại bình thường.

Thuốc chống động kinh
Diphenylhydatoin

Phenolbarbital

Carbamazepin

Acid valproic

Điều trị cho hầu hết các bệnh động kinh liên quan đến việc bệnh nhân dùng thuốc chống co giật và có thể phải dùng chúng trong suốt quãng đời còn lại. loại động kinh Động kinh, các loại thuốc khác mà bệnh nhân đang dùng, các vấn đề sức khỏe khác, tuổi tác và lối sống của bệnh nhân.  Điều trị ban đầu được khuyến nghị với một loại thuốc. Nếu không thành công, nên chuyển sang một loại thuốc trị liệu khác. Thuốc chống co giật dựa trên Cannabinoid đôi khi có thể được khuyến nghị, đặc biệt đối với những bệnh nhân mắc hội chứng Lennox-Gastaut và hội chứng Dravet, tuy nhiên việc cấp phép cho những loại thuốc này bị giới hạn nghiêm ngặt ở một số quốc gia. Nên sử dụng đồng thời hai loại thuốc trong trường hợp đơn trị liệu thất bại. Việc chuyển sang loại thuốc thứ hai có thể giúp cắt cơn co giật ở khoảng 13% bệnh nhân, trong khi chuyển sang loại thuốc thứ ba hoặc dùng hai loại thuốc cùng lúc có thể tăng khả năng kiểm soát cơn lên 4% [93]. Khoảng 30% bệnh nhân không đáp ứng với thuốc chống co giật.
Có rất nhiều loại thuốc chống co giật trên thị trường. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các loại thuốc như phenytoin, carbamazepine và valproate đều có hiệu quả như nhau trong việc ức chế cả động kinh cục bộ và toàn thể.

Giải phẫu chữa động kinh

Những phương pháp khác: Chữa động kinh bằng phương pháp châm cứu, kết hợp với trị liệu bằng đông dược

Chứng động kinh và những người nổi tiếng
Những người nổi tiếng sau đây bị bệnh động kinh:
 Danny Glover - tài tử Mỹ
 Ronaldo - cầu thủ Brazil
 Margaux Hemingway - tài tử Mỹ
 Rik Mayall - danh hài Anh
 Hugo Weaving - diễn viên Úc
 Vladimir Lenin - lãnh tụ Cộng sản Nga

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 World Health Organization fact sheet
 Động kinh, căn bệnh cần sự cảm thông

Hệ thần kinh
Thuật ngữ y học


title: Specularius maindroni

text:
Specularius maindroni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Specularius


title: 20793 Goldinaaron

text:
20793 Goldinaaron (2000 SF118) là một tiểu hành tinh vành đai chính được nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln phát hiện vào ngày 24 tháng 9, năm 2000 tại Socorro. Tiểu hành tinh này được đặt tên theo tên của Aaron Goldin.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20793 Goldinaaron

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000
Summer Science Program
Chương trình khoa học Mùa hạ


title: Gonophora blandula

text:
Gonophora blandula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Würmli miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Melanotus pendulus

text:
Melanotus pendulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: 24728 Scagell

text:
24728 Scagell (1991 VO2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 11 năm 1991 bởi B. G. W. Manning ở Stakenbridge.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24728 Scagell

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nhà chọc trời

text:
Nhà chọc trời là công trình kiến trúc cao tầng, bao gồm những tầng nhà được xây dựng liên tiếp và thường được sử dụng cho mục đích thương mại và văn phòng. Trên thực tế không có một định nghĩa chính thức hoặc chiều cao tiêu chuẩn cho một nhà chọc trời. Nét đặc trưng của nhà chọc trời là kết cấu khung sườn chịu lực bằng thép, sử dụng dạng hệ vách (tiếng Anh: curtain-wall) chứ không dùng tường chịu lực (tiếng Anh: load-bearing wall) theo truyền thống. Hầu hết những nhà chọc trời đều sử dụng khung sườn thép cho phép công trình đạt được chiều cao tối đa lớn hơn so với các công trình sử dụng kết cấu bê tông cốt thép. Tường của nhà chọc trời không đóng vai trò chịu lực, người ta thay thế tường gạch truyền thống bằng các khung cửa sổ rất lớn bằng kính. Tuy vậy một số nhà chọc trời vẫn có thể được che chắn bởi cả tường và cửa sổ như truyền thống.

Sau cuộc đại khủng hoảng, việc xây dựng những toà nhà chọc trời bị ngừng lại. Từ thập niên 60, kỹ sư Fazlur Rahman Khan đã làm hồi sinh nhà chọc trời bằng phương pháp xây dựng theo Ống (cấu trúc). Kĩ thuật xây dựng này giúp kết cấu công trình trở nên chắc chắn và có hiệu suất sử dụng cao hơn: kim loại được sử dụng ít hơn (giúp giảm chi phí) nhưng vẫn cho phép công trình cao hơn; số lượng cột chống cũng ít hơn giúp tăng diện tích sử dụng mặt bằng cho các tầng; cho phép thiết kế công trình theo nhiều hình dáng đặc biệt. Hệ thống kết cấu này đã trở thành nền tảng cho việc thiết kế và xây dựng nhà cao tầng và nhà chọc trời ngày nay còn bản thân Fazlur Rahman Khan được coi như « Einstein của ngành kĩ thuật công trình ». Khan và phát minh của ông trở thành biểu tượng trong cả hai ngành kiến trúc và kỹ thuật công trình.

Ngày nay, nhờ vào tỉ lệ cao giữa mặt bằng cho thuê trên một đơn vị diện tích, những toà nhà chọc trời thường được đặt ở những khu đất đắt đỏ, như ở trung tâm của những thành phố lớn. Chúng được xây dựng không chỉ vì mục đích kinh tế, mà còn được xem như biểu tượng về sức mạnh kinh tế của mỗi thành phố, giống như vai trò của những ngôi đền hoặc cung điện, lâu đài trong quá khứ. Trong một số trường hợp đặc biệt, chiều cao của một toà nhà chọc trời được lựa chọn không chỉ xuất phát từ nhu cầu sử dụng mà còn nhằm làm nổi bật nét đặc sắc và giúp quảng bá hình ảnh và sức mạnh của thành phố.

Định nghĩa
Một công trình được xem là Nhà chọc trời nếu nó vươn cao hẳn so với môi trường xung quanh và thay đổi đường chân trời tổng quan. Độ cao lớn nhất của các công trình phát triển theo thời gian, cùng với những tiến bộ về phương pháp và kỹ thuật xây dựng, do đó ngày nay các nhà chọc trời đều cao hơn trước kia.

Nguyên gốc trong tiếng Anh thì khái niệm "nhà chọc trời" (skycraper) là một khái niệm hải dương học, để chỉ cây cột buồm thẳng đứng trên thuyền buồm. Trong tiếng Việt, nhà chọc trời là cách gọi hình tượng của nhà cao tầng. Một nhà chọc trời có chiều cao trên 305 m (1000 ft) đôi khi được gọi là nhà siêu cao tầng. Burj Khalifa hiện là công trình cao nhất thế giới.

Nhà cao tầng được thừa nhận là thấp hơn Nhà chọc trời. Mặc dù không có sự khác biệt rõ ràng về mặt định nghĩa giữa nhà cao tầng và nhà chọc trời, nhưng những công trình có chiều cao ít hơn 30 tầng thường không được xem như Nhà chọc trời, còn những công trình từ 40 tầng hoặc 50 tầng trở lên với độ cao  thường được xem là nhà chọc trời.

Lịch sử phát triển
Khái niệm nhà chọc trời lần đầu tiên được sử dụng với những toà nhà có kết cấu khung thép cao ít nhất 10 tầng được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, là kết quả từ sự kinh ngạc của công chúng với chiều cao của những toà nhà được xây dựng tại khắp các thành phố như Chicago, New York, Philadelphia, Detroit và St. Louis. Toà nhà chọc trời đầu tiên được xây dựng là Toà nhà bảo hiểm (10 tầng, cao 42m) tại Chicago vào năm 1885. Ngày nay chiều cao của Toà nhà Bảo hiểm là hết sức bình thường, nhưng vào thời điểm xuất hiện nó đã thực sự gây kinh ngạc cho công chúng.

Sự phát triển bước ngoặt của nhà chọc trời nằm ở sự ra đời và các phát minh về công nghệ vật liệu như thép, kính, bê tông cốt thép, máy bơm nước và thang máy. Cho đến tận thế kỷ XIX, những công trình cao trên 6 tầng rất hiếm. Việc sử dụng cầu thang bộ cho nhiều tầng hoặc hệ thống bơm nước không có đủ khả năng bơm nước cao hơn 15 m (50 ft) trở nên vô cùng bất tiện cho các cư dân thời đó.

Nước Anh cũng có đóng góp một số công trình vào giai đoạn đầu của sự phát triển nhà chọc trời. Công trình đầu tiên phù hợp với định nghĩa về mặt kết cấu của nhà chọc trời là Khách sạn Grand Midland, hiện nay là St Pancras Chambers, ở thủ đô Luân Đôn. Công trình được hoàn thành năm 1873 với chiều cao là 82 m (269 ft). Tòa nhà Shell Mez ở Luân Đôn có tổng số 12 tầng và chiều cao là 58 m (190 ft) được hoàn thành năm 1886 đã đánh bại công trình "Tòa nhà Bảo hiểm" cả về số tầng lẫn chiều cao. Theo những tiêu chuẩn hiện đại thì công trình đầu tiên của thể loại nhà cao tầng là Tòa nhà Woolworth (Woolworth Building) ở New York.

Hầu hết những nhà chọc trời đầu tiên xuất hiện ở các đô thị lớn như New York, Luân Đôn, Chicago vào cuối thế kỷ XIX. Tuy nhiên các công trình ở Luân Đôn sớm bị giới hạn chiều cao do than phiền của Nữ hoàng Victoria của Anh. Điều luật này tồn tại đến năm 1950 mới được sửa đổi. Một số điều luật liên quan đến thẩm mỹ và luật an toàn phòng hỏa cũng làm cản trở sự phát triển của nhà chọc trời ở lục địa châu Âu vào nửa đầu thế kỷ XX. Ở thành phố Chicago, người ta cũng ra một điều luật giới hạn chiều cao nhà chọc trời ở con số 40. Do vậy New York là thành phố dẫn đầu trên thế giới về phát triển chiều cao của nhà chọc trời. Từ cuối thập niên 1930, nhà chọc trời cũng dần dần xuất hiện ở Nam Mỹ như São Paulo, Buenos Aires và ở châu Á như Thượng Hải, Hồng Kông và Singapore.

Ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô có kế hoạch xây dựng tám công trình cao tầng khổng lồ hay còn gọi là Các toà tháp của Stalin ở thủ đô Moskva: cuối cùng bảy trong số đó đã được xây dựng, được mang tên Bảy chị em Moskva. Phần còn lại của châu Âu cuối cùng cũng chậm chạp khởi động, bắt đầu với thành phố Madrid, thủ đô của Tây Ban Nha trong những năm 1950. Nhà chọc trời cuối cùng cũng xuất hiện ở châu Phi, Trung Đông và châu Đại Dương từ cuối thập niên 1960.

Ngày nay, không thành phố nào trên thế giới có nhiều công trình cao trên 150 m hơn New York, quê hương của tháp Đế chế, của Tòa nhà Chrysler và của Trung tâm Thương mại Thế giới cũ. Điều luật về các công trình cao tầng ở Chicago cũng chỉ được nới lỏng vào năm 1960, trong vòng 15 năm sau đó có rất nhiều công trình cao tầng được xây dựng, trong số đó có tòa tháp Sears khổng lồ với chiều cao 442 m (1451 ft). Kể từ cuối thập niên 1980, Hồng Kông đóng góp một số công trình nhà chọc trời nổi tiếng, bao gồm Nhà băng Trung Quốc và Trung tâm Tài chính Quốc tế. Bộ ba Chicago, Hồng Kông và New York được xem là ba ông lớn về nhà cao tầng trên thế giới.

Trước sự khan hiếm về đất đai xây dựng cũng như tỉ lệ hoàn vốn và lợi nhuận trên diện tích sàn cao, nhà chọc trời trở thành một xu hướng phát triển chung của loài người. Mặt khác, nhà cao tầng cũng được xem như biểu tượng của sức mạnh kinh tế.

Hiện tại tháp Burj Khalifa đã hoàn thành ở Dubai, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất. Đó là kết cấu cao nhất trên thế giới với chiều cao ước chừng là 643,3 m. Với sự xuất hiện của mình, tháp Burj đánh dấu sự ra đời của một thể loại công trình mới: nhà siêu chọc trời.

Một số công trình nhà chọc trời nổi tiếng trên thế giới:
 Tòa nhà John Hancock Center (1970) do hãng SOM (Skidmore, Owings & Merril) thiết kế
 Tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (World Trade Center) (1966-1976) ở New York do kiến trúc sư người Mỹ gốc Nhật Bản Minoru Yamasaki thiết kế
 Tòa nhà Sears Tower (1974), do hãng SOM thiết kế
 Tòa nhà Kirin Plaza ở Osaka, Nhật Bản (1987) do kiến trúc sư đương đại Nhật Bản Shin Takamatsu thiết kế
 Tòa nhà AT&T ở New York (1989) do kiến trúc sư người Mỹ Philip Johnson thiết kế theo dòng kiến trúc Hậu hiện đại
 Tòa nhà Ngân hàng Trung Hoa ở Hồng Kông do kiến trúc sư người Mỹ gốc Trung Quốc I.M.Pei thiết kế

Thiết kế và thi công nhà chọc trời
Việc thiết kế và thi công nhà chọc trời liên quan tới việc đảm bảo an toàn và không gian sống cho người sử dụng trong một công trình có chiều cao rất lớn. Công trình cần chống đỡ những tải trọng như trọng lượng bản thân, gió, động đất và bảo vệ người sử dụng khi hoả hoạn. Ngoài ra, thiết kế nhà chọc trời còn phải đảm bảo thuận tiện trong việc ra vào, ngay cả trên những tầng cao nhất, và cung cấp các dịch vụ cũng như môi trường sống tiện nghi cho người sử dụng. Những vấn đề nảy sinh và cần giải quyết trong việc thiết kế và thi công nhà chọc trời được xếp vào hàng phức tạp nhất trong kỹ thuật xây dựng, đòi hỏi sự kết hợp và cân bằng giữa các yếu tố kinh tế, kỹ thuật và quản lý xây dựng.

Một đặc trưng của nhà cao tầng đó là sử dụng kết cấu khung thép cùng hệ vách (curtain wall), thay vì kết cấu tường chịu lực (load-bearing walls) như những công trình truyền thống. Việc sử dụng kết cấu khung thép giúp các công trình được xây cao hơn so với tường chịu lực bằng bê tông gia cường. So với nhà truyền thống, trên cùng một mặt bằng, hệ thống tường của nhà chọc trời luôn chiếm diện tích nhỏ hơn. Do không phải tham gia vào việc chịu lực nên rất nhiều công trình nhà chọc trời lựa chọn kính làm vật liệu cho hệ thống tường bao thay vì gạch hay bê tông như truyền thống.

Theo thời gian, với những công trình có chiều cao ngày càng lớn, kết cấu khung thép trở nên kém hiệu quả và đắt đỏ do diện tích sàn sử dụng bị cắt giảm bởi các cột chống phải càng lớn và do việc sử dụng quá nhiều thép làm tăng chi phí công trình. Từ những năm 1960, kết cấu dạng ống ra đời đã giải quyết vấn đề này. Lượng thép sử dụng giảm mạnh (Tháp Willis sử dụng lượng thép bằng một phần ba so với Toà nhà Đế chế) giúp đạt hiệu quả lớn về mặt kinh tế, cho phép các công trình được xây dựng ngày càng cao hơn. Kết cấu dạng ống cũng sử dụng các cột chống nhỏ hơn giúp tăng diện tích sử dụng sàn. Ngoài ra nó còn cho phép các công trình được thiết kế theo nhiều hình dạng phong phú hơn.

Thang máy cũng là một trong những đặc trưng trong thiết kế nhà chọc trời. Năm 1852, Elisha Otis giới thiệu một loại thang máy an toàn, cho phép di chuyển người một cách tiện lợi và nhanh chóng lên các tầng cao hơn. Sự phát triển của hệ thống thang máy cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhà chọc trời.

Nhưng những ngôi nhà chọc trời cũng có các nhược điểm của nó: các tường kính từ 6 đến 12 mm thu và tỏa nhiệt gấp trên 10 lần so với tường gạch có lớp cách nhiệt. Ở các xứ lạnh thì phải làm hệ thống sưởi điện làm tan băng bám tấm kính để băng khỏi rơi vào đầu người đi dưới đường. Dưới chân nhà chọc trời thường có gió xoáy, gọi là hội chứng Mery Poppins rất nguy hiểm. Ngoài ra, để chống dao động các nhà chọc trời cần có các thiết bị giảm dao động rất đắt (3 triệu đôla đối với Tòa nhà John Hancock).

Hiệu suất kinh tế
Các tòa nhà chọc trời thường nằm ở các trung tâm thành phố lớn, là nơi có giá đất cao đắt đỏ. Việc xây dựng một tòa nhà chọc trời trở nên hợp lý nếu giá đất cao đến mức có ý nghĩa kinh tế, và để xây dựng theo hướng kinh tế thì việc xây dựng nhà chọc trời đã giảm thiểu được chi phí đất trên tổng diện tích sàn của một tòa nhà. Do đó, tầm quan trọng để xây dựng các tòa nhà chọc trời được quyết định bởi kinh tế học và dẫn đến các tòa nhà chọc trời được đặt ở một phần nhất định của một thành phố lớn, trừ khi một quy chuẩn xây dựng hạn chế chiều cao của các tòa nhà.

Các tòa nhà chọc trời hiếm khi được nhìn thấy ở các thành phố nhỏ với mật độ dân số vừa. Thông thường, chỉ những người sử dụng văn phòng, thương mại và khách sạn, mới có thể thuê được mặt bằng ở trung tâm thành phố, vì vậy hầu hết những người thuê các tòa nhà chọc trời đều thuộc lớp này.

Một vấn đề với các tòa nhà chọc trời là khu vực đậu xe giảm thiểu ở các thành phố lớn đã phát triển, vì hầu hết mọi người dân khi đi làm họ đều sử dụng các phương tiện công cộng thay thế. Ngược lại, ở các thành phố nhỏ hơn thì cần nhiều chỗ đậu xe, các bãi đỗ xe nhiều tầng xây rất cao đồng nghĩa với việc tốn nhiều diện tích đất.

Ảnh hưởng tới môi trường

Tương lai

Các kỉ lục chiều cao nhà chọc trời trong lịch sử

Nguồn: Dữ liệu Eporis

Việt Nam

Ở Việt Nam, một số công trình chọc trời đã hoàn thành như công trình tháp Bitexco khởi công năm 2005 ở Thành phố Hồ Chí Minh với 68 tầng và chiều cao tổng cộng là 262 m, tháp Lotte Center Hà Nội ở Hà Nội có 65 tầng với chiều cao 281 m, tòa nhà Keangnam ở Hà Nội với chiều cao 350 m và 72 tầng. Gần đây nhất là  tòa nhà The Landmark 81 ở Thành phố Hồ Chí Minh với chiều cao 461.3 m và 81 tầng dẫn đầu là tòa nhà cao nhất Việt Nam ở thời điểm hiện tại và được xếp thứ hạng 14 trong bảng danh sách các tòa nhà cao nhất thế giới.

Trích dẫn

 "Đặc điểm chính của một tòa nhà làm việc cao tầng là gì? Đó là vẻ cao ngạo sừng sững. Đó phải là chiều cao. Quyền lực và sức mạnh phải được thể hiện ở đó, hào quang và sự kiêu ngạo phải thể hiện ở đó. Nó phải là một đối tượng kiêu hãnh và bay bổng đến từng inch, vươn thẳng từ đáy đến đỉnh của nó phải là một khối thống nhất mà không hề có một đường nét lệch lạc nào."
— Kiến trúc sư Louis Sullivan, Xem xét về thẩm mỹ của nhà cao tầng, 1896

 "Tội ác lớn nhất của tôi là đã xây dựng những ngôi nhà cao tầng."
— Kiến trúc sư người Hy Lạp Constantinos Doxiades, 1971

 ''"Một cái ghế là một đối tượng rất khó. Một tòa nhà chọc trời thì tương đối dễ hơn. Điều đó giải thích vì sao Chippendale nổi tiếng."
— Kiến trúc sư Ludwig Mies van der Rohe

Xem thêm
 Những công trình cao nhất thế giới
 Các kết cấu cao nhất của Mỹ
 Các công trình cao nhất nước Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SkyscraperPage - Thông tin kĩ thuật và các biểu đồ
 SkyscraperCity - Diễn đàn lớn nhất về các công trình cao tầng, đô thị cùng với các thông tin kỹ thuật
 Trang của Emporis
 Tất cả về nhà chọc trời
 Skyscrapers.org
 City Skylines
 Thông tin về nhà chọc trời ở nước Anh
 Urbanity.es
 SkyscraperModels.us
 Ảnh của tháp Burj ở Dubai, công trình cao nhất thế giới đang xây dựng
 Các công trình cao nhất thế giới được Google  đánh dấu trong chương trình Google Maps
 Thư mục về nhà chọc trời tại Dự án Thư mục Mở (Open Directory)

Tòa nhà
Hệ thống kết cấu
Kỹ thuật kết cấu
Công trình xây dựng


title: Bremsnitz

text:
Bremsnitz là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Bremsnitz có diện tích 6,57 km².

Tham khảo


title: Casal Velino

text:
Casal Velino là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Casal Velino có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Apt, Vaucluse

text:
Apt (Provençal Occitan: At / Ate in both classical and Mistralian norms) là một xã của tỉnh Vaucluse, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, miền đông nam nước Pháp.

Tham khảo

MANSI, Coll. Conc., XXVI, 445; MARTÈNE, Thes. nov. anecd. (1717), IV, 331-342; BOZE, Hist. de l'église d'Apt (Apt. 1820)

Xã của Vaucluse
Quận lỵ của Pháp


title: Lithurgus magnus

text:
Lithurgus magnus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Rahman mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Lithurgus
Động vật được mô tả năm 1997


title: Mũi Điện

text:
Mũi Điện (còn được gọi là Mũi Đại Lãnh) là một mũi đất nhô ra biển từ một nhánh của dãy Trường Sơn, hướng thẳng ra bãi Môn, thuộc địa phận xã Hòa Tâm, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Địa lý
Mũi Đại Lãnh thuộc xã Hòa Tâm, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên.

Mũi Đại Lãnh cách thành phố Tuy Hòa 35 km về phía Đông Nam. Mũi Đại Lãnh do một tướng người Pháp tên Varella phát hiện nên có tên gọi trước đây là Cap Varella trên các bản đồ cũ. Đây là điểm địa thu hút khách du lịch nổi tiếng ở Việt Nam và được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích Danh thắng cấp Quốc gia vào năm 2008. Trải qua nhiều tranh cãi, mũi Đại Lãnh dần được xem là điểm xa thứ hai về phía Đông, sau mũi Đôi ở Vạn Ninh, Khánh Hòa và là một trong những nơi đón bình minh đầu tiên trên đất liền của lãnh thổ Việt Nam.

Hải đăng
Ngày 25 tháng 8 năm 1883, Hòa ước Harmand được ký kết, trong đó điều 8 cho phép thực dân Pháp xây dựng ngọn hải đăng tại mũi Varella. Từ đó hải đăng được chính thức xây dựng vào năm 1890 bởi những kiến trúc sư người Pháp. Sau khi hoàn tất, nó được đưa vào hoạt động trong vòng 55 năm đến khi Thế chiến thứ 2 nổ ra thì bị tạm dừng vận hành. Vào năm 1961, ngọn hải đăng này được Chính quyền Việt Nam Cộng hòa khôi phục nhưng sau đó lại bị hủy bỏ hoàn toàn, đến năm 1995 mới được phục dựng và giữ nguyên hình dạng đến hiện tại.

Hiện ngọn hải đăng mũi Đại Lãnh gồm khối nhà cao 5 m với diện tích 320 mét vuông, dưới nền nhà có bể ngầm chứa nước mưa và trần nhà đặt hệ thống pin mặt trời. Tháp đèn hải đăng là một khối hình trụ thon đều, màu xám, cao 26,5 m so với nền nhà, 110 m so mực nước biển và có thể phát tín hiệu ánh sáng đi xa đến 27 hải lý (xấp xỉ 40 km), giữ nhiệm vụ quan trọng trong việc điều hướng tàu bè trên biển. Đây là ngọn hải đăng xa nhất về phía Đông trên đất liền của Việt Nam.

Trong văn hóa

Có sự tích kể lại rằng sự hình thành mũi Đại Lãnh là do một con chim thần khổng lồ từ phương Bắc lao xuống khu vực này và hóa thành mũi núi nhô ra biển.

Năm 1836, hình tượng mũi biển Đại Lãnh được vua Minh Mạng cho thể hiện trên một trong chín chiếc Cửu Đỉnh đặt ở Thế Tổ Miếu bên trong Hoàng thành Huế.

Sinh thái
Năm 2013, một loài thằn lằn mới có tên gọi là thằn lằn chân ngón kingsadai (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus kingsadai) được phát hiện tại khu vực mũi Đại Lãnh và được công nhận là loài mới trên tạp chí Zootaxa số 3686 phát hành tháng 7 cùng năm. Đây là loài ăn đêm và thường nằm sâu trong các hốc đá quanh đèo Cả và mũi Đãi Lãnh. Thằn lằn chân ngón kingsadai cũng là loài đặc hữu của Việt Nam.

Chú thích

Xem thêm
 Du lịch Việt Nam
 Danh sách các hải đăng tại Việt Nam

Liên kết ngoài
 Mũi Đại Lãnh trên website Tổng cục Du lịch Việt Nam
 Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Yên

Du lịch Phú Yên
Địa lý Phú Yên
Mũi đất Việt Nam
Hải đăng tại Việt Nam


title: Arpsdorf

text:
Arpsdorf là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Cryptocephalus saucius

text:
Cryptocephalus saucius là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Truqui miêu tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Alkoven

text:
Alkoven là một đô thị ở huyện Eferding bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 43 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 5287 người.

Tham khảo


title: Lamprosticta

text:
Lamprosticta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Lamprosticta culta (Denis & Schiffermüller, 1775)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Lamprosticta at funet

Cuculliinae


title: Dod Ballapur

text:
Dod Ballapur là một thị xã và là nơi đặt hội đồng thành phố của quận Bangalore Rural thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dod Ballapur có dân số 71.509 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Dod Ballapur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Dod Ballapur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Bangalore Rural


title: Kinh Bổn sinh

text:
Bản sinh kinh (zh. 本生經, sa., pi. jātaka (जातक)) là phần dài nhất của Tiểu bộ kinh (pi. khuddaka-nikāya), gồm 547 bài. Kinh này kể lại sự tích, các tiền kiếp của Phật Thích-ca, nói về các đệ tử và những người chống đối Phật trong các tiền kiếp đó, và chỉ rõ các nghiệp (sa. karma) đời trước đóng vai trò thế nào trong đời này.

Nhiều truyện trong Bản sinh kinh là truyện cổ Ấn Độ có trước cả thời đức Phật, nhưng phù hợp với nội dung cuốn kinh nên được đưa vào. Phần lớn các câu chuyện đều có những bài kệ và chính các câu kệ mới là tinh hoa của tập kinh này. Các tập truyện này trở thành nguồn cảm hứng của nhiều tranh tượng trong các đền chùa Phật giáo và thường được quần chúng Đông Nam Á ưa thích. Ngày nay, Bản sinh kinh còn trong bản tiếng Pali, tiếng Tây Tạng và tiếng Hán. Bản chữ Hán có lẽ được dịch từ một bản Phạn ngữ đã thất truyền.

Chú thích

Tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Tiểu Bộ kinh
Văn học Ấn Độ


title: Hallein

text:
Hallein là một thị xã lịch sử ở bang của Áo Salzburg, thủ phủ của huyện Hallein. Thị xã này nằm ở vùng Tennengau phía nam thành phố Salzburg, dọc sông Salzach ở bóng của Untersberg massif, gần biên giới với Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

www.hallein.gv.at


title: Lasioglossum titusi

text:
Lasioglossum titusi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1902


title: Chữ Tất-đàm

text:
Chữ Tất Đàm hay chữ Siddham (𑖭𑖰𑖟𑖿𑖠𑖽) là một dạng văn tự cổ của tiếng Phạn được dùng để ghi chép kinh điển Phật giáo ở Ấn Độ thời xưa. Chữ này âm Phạn đọc là Siddhaṃ có nghĩa là "thành tựu"; chữ Devanagari viết là सिद्धं Khi chữ này truyền sang Trung Quốc thì được phiên ra nhiều âm khác nhau: Tất Đàm, Tất Đàn, Tất Đán, Thất Đán, Thất Đàn... Khi truyền sang Nhật Bản thì người Nhật gọi chữ này là Bonji.

Lịch sử
Thời điểm ra đời của loại chữ này đến nay vẫn chưa thống nhất. Theo John Stevens, tác giả Sacred Calligraphy of the East (Thư pháp linh tự Đông Phương) thì hình dạng chữ này chuẩn định vào khoảng năm 700 sau Công nguyên nhưng đã trải qua thời kỳ hình thành khá lâu trước đó. Chứng tích là kinh lá bối bằng chữ Tất Đàm chép Bát Nhã Tâm Kinh được thỉnh từ Thiên Trúc qua ngả Trung Hoa sang tận Nhật Bản năm 610. Một số tài liệu thì cho rằng chữ này hình thành trong khoảng những năm 420-588 và xuất phát từ Nam Ấn.

Chữ Tất Đàm gốc là chữ cổ Gupta, sau đó biến hóa thành chữ Devanagari. Kinh điển Phật giáo từ Ấn Độ thời xưa truyền sang các nước lân cận ở nhiều dạng văn tự khác nhau trong đó chữ Tất Đàm mang tầm quan trọng nhất, trong đó có bộ Kinh tạng của Huyền Trang thỉnh về từ Ấn Độ (vào năm 645).

Tại Việt Nam chữ Tất Đàm từ xưa đến nay được mật truyền trong các tự viện. Với đại chúng thì lối chữ này không có mặt trong các văn bản lưu hành.

Ở Trung Quốc thời Đường, kinh văn chữ Phạn chính là chữ Siddham, đã xuất hiện các tác phẩm Phạn Tự Thiên Văn của Nghĩa Tịnh, Tất Đàm Tự Ký của Trí Quảng, Tự Mẫu Biểu của Nhất Hạnh.

Tại Nhật Bản chữ Tất Đàm gọi là Bonji, tức "Phạm tự" (chữ của thiên vương Phạm Thiên). Sử ghi năm 608 đoàn tăng sĩ và tông đồ từ Nhật sang Trung Hoa thỉnh kinh và đem về nước một bộ kinh chữ Bonji. Tông phái Đông Mật của Không Hải cho tới nay vẫn chú trọng lối chữ Tất Đàm trong thư tịch.

Có người cho rằng khi Trung Quốc tiếp thu chữ Nagari thì chữ Tất Đàm bị đẩy vào quên lãng. Thời điểm này cũng là lúc bang giao giữa Nhật và Trung Quốc bị gián đoạn nên chữ Nagari và các thế hệ chữ viết sau này không được truyền sang lấn chân chữ Tất Đàm tại Nhật. Vì lý do đó, chữ này đã trở thành tử ngữ tại Trung Quốc và ở các nước khác trừ nước Nhật. Thực tế là chữ Tất Đàm vẫn được bảo tồn và lưu truyền trong các dòng Mật tông tại các nước trong khu vực.

Các giả thuyết về sự hình thành chữ Tất Đàm

Chữ Tất Đàm dùng để ghi lại lời Phật dạy ở cảnh giới Long Cung, do Long Thọ Bồ Tát mang về truyền dạy lại. Do đó chữ này được gọi là Long Cung Tương Thừa.
Chữ Tất Đàm do thiên vương Phạm Thiên tạo ra để làm phương tiện truyền đạt tri thức cho nhân loại. Do đó chữ này được gọi là Phạm Vương Tương Thừa hay Nam Thiên Tương Thừa.
Chữ Tất Đàm do Phật Thích Ca truyền dạy. Do đó chữ này được gọi là Thích Ca Tương Thừa. Đến sau khi Phật nhập diệt thì các vị Văn Thù, Di Lặc, A Nan dùng chữ này để kết tập kinh điển.
Chữ Tất Đàm do Đại Nhật Như Lai truyền dạy. Do đó chữ này được gọi là Đại Nhật Tương Thừa. Kim Cương Tát Đỏa dùng chữ này để kết tập. Về sau Long Mãnh Bồ Tát vào tháp sắt thọ nhận và lưu truyền.

Bảng mẫu tự

Nguyên âm
{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|-
!Thể độc lập!!Phiên Latin!!Thể ghép với !!Thể độc lập!!Phiên Latin!!Thể ghép với
|-
| ||||
| ||||
|-
| ||||
| ||||
|-
| ||||
| ||||
|-
| ||||
| ||||
|-
| ||||
| ||||
|-
| ||||
| ||||
|}
{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|-
!Thể độc lập!!Phiên Latin!!Thể ghép với !!Thể độc lập!!Phiên Latin!!Thể ghép với
|-
| ||||
| ||||style="background:#dddddd;"|
|-
| ||||style="background:#dddddd;"|
| ||||style="background:#dddddd;"|
|}

{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|+Hình thức khác
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

Phụ âm

{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|-
!rowspan="3"|
!colspan="4"|Âm tắc
!rowspan="3"|Âm mũi
!rowspan="3"|Âm tiếp cận
!rowspan="3"|Âm xát
|-
!colspan="2" style="font-size:80%"|Vô thanh
!colspan="2" style="font-size:80%"|Hữu thanh
|-
! style="font-size:80%"|Âm không bật
! style="font-size:80%"|Âm bật
! style="font-size:80%"|Âm không bật
! style="font-size:80%"|Âm bật
|-
!Âm thanh hầu
|colspan="6" style="background:#dddddd;"|
|
|-
!Âm vòm mềm
|
|
|
|
|
|colspan="2" style="background:#dddddd;"|
|-
!Âm vòm
|
|
|
|
|
|
|
|-
!Âm quặt lưỡii
|
|
|
|
|
|
|
|-
!Âm răng
|
|
|
|
|
|
|
|-
!Âm đôi môi
|
|
|
|
|
|colspan="2" style="background:#dddddd;"|
|-
!Âm môi răng
| colspan="5" style="background:#dddddd;"|
|
|colspan="1" style="background:#dddddd;"|
|}

{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|+Mẫu tự ghép
|-
|
| style="background:#dddddd;"|
|}

{| class="wikitable" style="font-family:Arial;text-align:center;"
|+Hình thức viết khác (biến thể)
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

Bát Nhã Tâm Kinh viết bằng chữ Tất Đàm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bộ gõ chữ Tất Đàm
Thông tin chữ Tất Đàm trên Omniglot
Các kiến thức cơ bản về chữ Tất Đàm - tiếng Anh
Thông tin chữ Tất Đàm - tiếng Hoa

Chữ Brahmic
Chữ viết ISO 15924
Chữ viết được mã hóa trong Unicode


title: Pseudolimnophila fusca

text:
Pseudolimnophila fusca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Le Bû-sur-Rouvres

text:
Le Bû-sur-Rouvres là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Busurrouvres


title: Callargyra

text:
Callargyra là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Coulaures

text:
Coulaures (tiếng Occitan là Colòures) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coulaures trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Coulaures sur le site Auvézère.com
 Coulaures trên trang mạng của Office de Tourisme du Haut-Périgord

Coulaures


title: Cochranella geijskesi

text:
Cochranella geijskesi là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Đây là loài đặc hữu của Suriname.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Reynolds, R., Hoogmoed, M., MacCulloch, R. & Gaucher, P. 2004. Cochranella geijskesi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Cochranella
Động vật đặc hữu Suriname


title: Quốc kỳ Maldives

text:
Quốc kỳ Maldives có ba màu đỏ, lục và trắng. Nền cờ là hình chữ nhật màu đỏ, ở trong là hình chữ nhật màu xanh lục. Chính giữa hình chữ nhật màu xanh lục là hình trăng lưỡi liềm. Màu đỏ trên cờ tượng trưng cho máu của các anh hùng dân tộc đã hy sinh cho chủ quyền và độc lập của đất nước, màu xanh lục trên cờ tượng trưng cho sự sống, tiến bộ và phồn vinh, màu trắng trên cờ tượng trưng cho hoà bình, an ninh và niềm tin của nhân dân vào đạo Hồi. Năm 1116, khi tại đây thành lập một vương quốc, vị vua sáng lập đã lấy đạo Hồi làm quốc giáo, quốc kỳ lúc bấy giờ được chọn là một lá cờ đỏ. Năm 1900, Maldives quyết định thêm hình chữ nhật màu lục lên lá cờ đỏ, đồng thời thêm hình trăng lưỡi liềm màu trắng nền màu xanh lục. Ngày 11/11/1968, Cộng hoà Maldives được thành lập, quyết định tiếp tục sử dụng lá quốc kỳ năm 1900.

Tham khảo

Biểu tượng quốc gia của Maldives
Maldives


title: Pseudoterpna coronillaria

text:
Pseudoterpna coronillaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pyrénées, miền tây và miền nam Pháp, Corse, Sardegna, Sicilia, Ý, Samos, Rhodos, Thổ Nhĩ Kỳ, Israel, Liban, miền bắc Jordan và Bắc Phi. Nó không được ghi nhận ở lục địa Đại Anh, nhưng hiện diện ở Jersey.

Sải cánh dài 36–40 mm. Con trưởng thành giống với Pseudoterpna pruinata.
Con bướm bay vào tháng 6 và tháng 7 ở Tây Âu.

Ấu trùng ăn Genista tinctoria, Ulex và broom.

Phụ loài
Pseudoterpna coronillaria coronillaria (Spain, Portugal, Pyrénées, miền tây và miền nam France, Corse, Sardegna, miền bắc Ý)
Pseudoterpna coronillaria algirica Wehrli, 1929 (North Africa)
Pseudoterpna coronillaria cinerascens (Zeller, 1847) (miền tây Thổ Nhĩ Kỳ, Samos, Rhodos)
Pseudoterpna coronillaria axillaria Guenée, [1858] (miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, Liban)
Pseudoterpna coronillaria halperini Hausmann, 1996 (Israel, miền bắc Jordan)
Pseudoterpna coronillaria flamignii Hausmann, 1997 (miền nam Ý, Sicilia)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1796
Pseudoterpna
Côn trùng châu Âu


title: Các phân nhánh phụ của heavy metal

text:
Heavy metal có một số tiểu thể loại sau:

Alternative metal
Avant-garde metal
Black metal
Christian metal
Crust punk
Death metal
Doom metal
Drone metal
Extreme metal
Folk metal
Funk metal
Glam metal
Gothic metal
Grindcore
Groove metal
Industrial metal
Metalcore
Melodic Death Metal
Neo-classical metal
Nu metal
Post-metal
Power metal
Progressive metal
Rap metal
Sludge metal
Southern Metal
Speed metal
Stoner metal
Symphonic metal
Technical Death Metal
Thrash metal
Traditional heavy metal
Viking metal

Tham khảo

Heavy metal


title: Augé

text:
Augé  là một xã ở tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nướcPháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 49 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Mangonville

text:
Mangonville  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Trento

text:
Trento (tiếng Đức: Trient; Latin: Tridentum) là một thành phố Italia nằm trong thung lũng sông Adige ở Trentino-Alto Adige/Südtirol. Đây là thủ phủ của vùng và của tỉnh Trento.

Thung lũng này có các núi bao bọc xung quanh, gồm Vigolana (2.150 m), núi Bondone (2.181 m), Paganella (2.124 m), la Marzola (1.747 m) và núi Calisio (1.096 m). các hồ gần đó có Lago di Caldonazzo, Lago di Levico, Lago di Garda và Lago di Toblino.

Trento là trung tâm giáo dục, khoa học, tài chính và chính trị của vùng Trentino nói riêng và Bắc Ý nói chung. Đại học Trento là trường xếp hạng một trong top 30 trường Đại học tốt nhất Ý theo bảng xếp hạng của Bộ Giáo dục Ý, hạng một trong khối các trường đào tạo kỹ thuật theo Censis-La Repubblica, xếp thứ 252 trong top 500 trường Đại học tốt nhất thế giới theo Times Higher Education. Trento có phong cách kiến trúc tiêu biểu của thời Phục hưng với rát nhiều tòa nhà cổ như Nhà thờ Trento.

Trento ngày nay là một đô thị phát triển cao và cấu trúc xã hội hiện đại. Xét trên các tiêu chí chất lượng sống, mức thu nhập và cơ hội việc làm, thành phố này lần lượt xếp thứ 1, thứ 6 và thứ hai trên tổng số 103 đô thị Italia. Trento còn là một trong những thành phố có chỉ số hạnh phúc và giàu có cao nhất Ý. Trentino là vùng giàu có thứ hai của Ý, chỉ sau Lombardy với GDP bình quân đầu người khoảng 29.500Euro/năm.

Người dân nổi tiếng
Ngoài Bernardo Clesio và Cristoforo Madruzzo, Giacomo Aconzio sinh ra ở Trento. Kurt von Schuschnigg sinh ở Riva del Garda, vùng Trentino. Ngoài ra còn có những người nổi tiếng:

 Beniamino Andreatta.
 Lorenzo Bernardi.
 Francesco Antonio Bonporti, nhà soạn nhạc.
 Gianni Caproni, kỹ sư hàng không.
 Felice Fontana, nhà khoa học.
 Gregorio Fontana, nhà toán gọc.
 Alessandro Vittoria, nhà điêu khắc.
 Riccardo Zandonai, nhà soạn nhạc opera.
 Francesca Neri, nghệ sĩ.

Thành phố kết nghĩa
  Berlin Charlottenburg-Wilmersdorf, Đức, từ năm 1966
  Donostia/San Sebastián, Tây Ban Nha, từ năm 1987
  Kempten, Đức, từ năm 1987
  Praha, Cộng hòa Séc, từ năm 2002

Frazioni
Povo, Villazzano, Gardolo, Roncafort, Mattarello, Martignano, Cognola, Ravina, Romagnano, Montevaccino, Vela, Meano, Sardagna, Sopramonte, Vigo Meano, Gazzadina, Candriai, Vaneze, Cadine, Vigolo Baselga

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Trento
 Azienda per il Turismo Trento e Monte Bondone

Đô thị Trentino
Thành phố của Ý


title: Phượng Hoàng (chòm sao)

text:
Chòm sao Phượng Hoàng 鳳凰, (tiếng La Tinh: Phoenix) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh chim phượng hoàng.
Chòm sao này có diện tích 469 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 37 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Phượng Hoàng nằm kề các chòm sao Ngọc Phu, Thiên Hạc, Đỗ Quyên, Thủy Xà, Ba Giang, Thiên Lô.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
Sao đôi β Phe, η Phe
Sao biến đổi SX Phe, một điển hình của sao Cepheid lùn
Sao biến đổi ψ Phe, ρ Phe
Thiên hà NGC 625

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao phương nam


title: Coelioxys spatulata

text:
Coelioxys spatulata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1922


title: UTC+12:00

text:
Giờ UTC+12 là một múi giờ cho các nơi sau đây:

 Fiji
 Quần đảo Gilbert, Kiribati
 Quần đảo Marshall
 Giờ chuẩn New Zealand (Quần đảo Chatham có múi giờ riêng)
 Kosrae, Micronesia
 Nauru
 Một số vùng của Nga:
 Kamchatka Krai
 Chukotka Autonomous Okrug
 Tuvalu
 Đảo Wake
 Wallis và Futuna

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Tham khảo

Múi giờ

es:Huso horario#UTC+11:30, L†


title: 6550 Parléř

text:
6550 Parléř là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1365.8085165 ngày (3.74 năm).

Nó được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1988 bởi Antonín Mrkos, who named the asteroid after Peter Parler.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Marginella marianae

text:
Marginella marianae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Tam nguyên (khoa cử)

text:
Tam nguyên() là tên hiệu cho người đỗ đầu cả ba kỳ thi hương, thi hội, thi đình trong hệ thống thi cử nho học.

Các Tam nguyên trong nền nho học Việt Nam
 Trạng nguyên Đào Sư Tích, thời Nhà Trần; ông đỗ danh sách thứ nhất (Hương nguyên). Vào thi Hội, thi Đình ông đều đỗ thứ nhất: Đình Nguyên, Trạng nguyên khoa Giáp Dần niên hiệu Long Khánh đời vua Trần Duệ Tông (1374)
 Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ, thời nhà Lê sơ;
 Trạng nguyên Vũ Dương, thời nhà Lê sơ;
 Hoàng giáp Nguyễn Đăng, thời nhà Lê trung hưng (1602);
 Bảng nhãn Lê Quý Đôn, thời nhà Lê-Trịnh,
 Hoàng giáp Trần Bích San, thời nhà Nguyễn,
 Hoàng giáp Nguyễn Khuyến, thời nhà Nguyễn,
 Thám hoa Vũ Phạm Hàm, thời nhà Nguyễn.

Xem thêm
Giải nguyên
Hội nguyên
Đình nguyên

Tham khảo

Nho học

Thi cử Nho học
Khoa bảng


title: Andrena montana

text:
Andrena montana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1973


title: Villevenard

text:
Villevenard  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 112 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne