title: Katori (tàu tuần dương Nhật)

text:
Katori (tiếng Nhật: 香取) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc dẫn đầu trong lớp của nó gồm ba chiếc, và đã phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên của nó được đặt theo ngôi đền Shinto Katori trong tỉnh Chiba của Nhật Bản. Katori bị đánh chìm bởi hải pháo 406 mm (16 inch) của thiết giáp hạm USS Iowa tại Truk vào ngày 19 tháng 2 năm 1944, và không có người nào còn sống sót.

Thiết kế và chế tạo
Lớp Katori được đặt hàng để hoạt động như những tàu huấn luyện trong Ngân sách Hải quân Bổ sung vào các năm 1937 và 1939. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, chúng được sử dụng như là soái hạm quản lý cho nhiều hải đội khác nhau, như chỉ huy tàu ngầm hoặc các hải đội hộ tống. Chúng được nâng cấp khi chiến tranh tiếp diễn với các vũ khí phòng không bổ sung và mìn sâu chống tàu ngầm.

Katori được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Mitsubishi tại Yokohama vào ngày 24 tháng 8 năm 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 17 tháng 6 năm 1939 và được đưa ra hoạt động vào ngày 20 tháng 4 năm 1940.

Lịch sử hoạt động

Các hoạt động ban đầu
Sau khi hoàn tất tại xưởng đóng tàu của Mitsubishi tại Yokohama, Katori đặt căn cứ tại Yokosuka gần đó.

Ngày 28 tháng 7 năm 1940, Katori cùng với con tàu chị em với nó Kashima tham gia chuyến đi thực tập học viên mới cuối cùng trước chiến tranh, ghé thăm Etajima, Ominato, Aomori, Dairen, Lữ Thuận và Thượng Hải.

Giai đoạn mở màn Chiến tranh Thái Bình Dương
Vào ngày 11 tháng 11 năm 1941, Phó Đô đốc Mitsumi Shimizu, Tư lệnh Hạm đội 6 (tàu ngầm), chủ trì cuộc họp bên trên soái hạm Katori để thông báo cho các chỉ huy trong hạm đội của mình về kế hoạch tấn công Trân Châu Cảng. Katori lên đường rời Truk vào ngày 24 tháng 11 năm 1941. Vào lúc diễn ra cuộc tấn công, Katori đang ở tại Kwajalein thuộc quần đảo Marshall.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 1941, tàu ngầm I-6 báo cáo nhìn thấy chiếc tàu sân bay USS Lexington và hai tàu tuần dương đang hướng về phía Đông Bắc, và Phó Đô đốc Shimizu ra lệnh cho các tàu ngầm của mình truy đuổi và tấn công, nhưng lực lượng Mỹ đã thoát được.

Katori quay trở về Truk vào cuối năm 1941, và vào ngày 3 tháng 1 năm 1942, Shimizu có một cuộc họp khác để bàn về chi tiết của "Chiến dịch R", cuộc tấn công chiếm đóng Rabaul và Kavieng, vốn diễn ra trong các ngày 23 và 24 tháng 1 năm 1942.

Vào ngày 1 tháng 2 năm 1942, Katori bị tấn công tại Kwajalein bởi những máy bay ném bom bổ nhào Douglas "Dauntless" SBD và máy bay ném bom-ngư lôi TBD Devastator thuộc các phi đội VB-6 và VS-6 từ tàu sân bay USS Enterprise. Phó Đô đốc Shimizu bị thương trong cuộc không kích này, và Katori bị hư hại đến mức nó buộc phải quay về Yokosuka để sửa chữa. Nó quay lại Kwajalein vào tháng 5, và vào ngày 24 tháng 5 năm 1942, Tư lệnh mới của Hạm đội 6 (tàu ngầm), Phó Đô đốc Nam Tước Teruhisa Komatsu, ra lệnh cho đội tàu ngầm bỏ túi thuộc quyền Đại tá Hải quân Hankyu Sasaki tiến hành cuộc tấn công cảng Sydney.

Katori quay trở về Yokosuka một thời gian ngắn trong tháng 8 năm 1942 để được nâng cấp hai khẩu đội pháo phòng không 25 mm Kiểu 96 nòng đôi được bố trí phía trước của cầu tàu. Sau đó nó quay trở lại Truk, nơi nó tiếp tục đặt căn cứ, thỉnh thoảng quay trở về Yokosuka.

Vào ngày 21 tháng 6 năm 1943, Phó Đô đốc Takeo Takagi tiếp nhận quyền chỉ huy Hạm đội 6 (tàu ngầm), nhưng sau khi Kwajalein thất thủ, Katori được bố trí vào ngày 15 tháng 2 năm 1944 trực thuộc Bộ chỉ huy Hộ tống.

Cuộc tấn công Truk
Lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch Hailstone, cuộc tấn công vào Truk, trong các ngày 17-18 tháng 2 năm 1944. Lực lượng Đặc nhiệm 58 hùng hậu với chín tàu sân bay, được hỗ trợ bởi sáu thiết giáp hạm, mười tàu tuần dương và 28 tàu khu trục đã tung ra cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào Truk. Katori đã rời Truk ngay trước khi xảy ra cuộc tấn công, hộ tống chiếc tàu buôn-tuần dương vũ trang Akagi Maru, các tàu khu trục Maikaze và Nowaki cùng tàu quét mìn Shonan Maru 15 rút lui về Yokosuka, nhưng chúng bị các máy bay tiêm kích Grumman F6F Hellcat và máy bay ném bom-ngư lôi TBF Avenger từ các tàu sân bay Yorktown, Intrepid, Bunker Hill và Cowpens tấn công. Chiếc Akagi Maru bị đánh chìm, và Katori trúng phải một ngư lôi gây hư hại nhẹ. Nhiều giờ sau đó, các thiết giáp hạm của Đội Đặc nhiệm 50.9 New Jersey và Iowa cùng các tàu tuần dương Minneapolis và New Orleans và các tàu khu trục Bradford và Burns lại trông thấy nhóm của Katori và bắt đầu tấn công. Các tàu khu trục hộ tống Mỹ đã phóng sáu loạt ngư lôi nhắm vào Katori, lúc này đã bị nghiêng nhẹ sang mạn trái và có đám cháy ở giữa tàu, nhưng các quả ngư lôi đều bị trượt. Katori đáp trả bằng một loạt ngư lôi, nhưng cũng không có hiệu quả.

Thiết giáp hạm Iowa tiến đến gần Katori và bắn mười loạt pháo với tổng cộng 59 quả đạn pháo 406 mm (16 inch) và 129 quả đạn pháo 127 mm (5 inch). Sau loạt đạn pháo thứ năm của Iowa, Katori nhanh chóng nghiêng mạnh sang mạn trái, bộc lộ bảy lỗ đạn lớn bên sườn phải với đường kích khoảng 1,5 m (5 ft), một lỗ ngay phía dưới cầu tàu dưới mực nước khoảng 1,5 m (5 ft), và các lỗ khác giữa tàu ở khoảng mực nước, cùng chín lỗ nhỏ khác. Các hư hỏng bên mạn trái còn nghiêm trọng hơn. Sau khi bị Iowa tấn công chỉ trong vòng 13 phút, Katori chìm với đuôi chìm trước và nghiêng sang mạn trái ở tọa độ , khoảng 75 km (40 dặm) về phía Tây Bắc Truk. Một nhóm lớn những người sống sót còn lại trên biển sau khi chiếc tàu tuần dương bị chìm, nhưng người Mỹ đã không cứu vớt ai trong số họ.

Katori được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 31 tháng 3 năm 1944.

Danh sách thuyền trưởng
 Shutoku Miyazato (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 7 năm 1939 - 1 tháng 11 năm 1939
 Hisashi Ichioka (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 11 năm 1939 - 20 tháng 4 năm 1940
 Hisashi Ichioka: 20 tháng 4 năm 1940 - 15 tháng 10 năm 1940
 Hisashi Mito: 15 tháng 10 năm 1940 - 6 tháng 1 năm 1941
 Noboru Owada: 6 tháng 1 năm 1941 - 1 tháng 7 năm 1942
 Nobuki Nakaoka: 1 tháng 7 năm 1942 - 28 tháng 11 năm 1942
 Takeji Miyazaki: 28 tháng 11 năm 1942 - 20 tháng 7 năm 1943
 Hyoe Mizuguchi: 20 tháng 7 năm 1943 - 15 tháng 10 năm 1943
 Tamekiyo Oda: 15 tháng 10 năm 1943 - 17 tháng 2 năm 1944 (tử trận; được truy phong Chuẩn Đô đốc)

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
CombinedFleet.com: Katori class
CombinedFleet.com: Katori history

Xem thêm
Danh sách tàu chiến trong Thế Chiến II

Lớp tàu tuần dương Katori
Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Forcelles-sous-Gugney

text:
Forcelles-sous-Gugney  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 307 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Forcellessousgugney


title: Bruchus signaticornis

text:
Bruchus signaticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1833.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Họ Ghi

text:
Họ Ghi hay họ Tầm gửi dẹt (danh pháp khoa học: Viscaceae) là tên gọi của một họ thực vật hạt kín. Trong quá khứ, vài hệ thống phân loại thực vật đã công nhận họ này, đáng chú ý có hệ thống Cronquist năm 1981. Tuy nhiên, hệ thống APG III năm 2009 (không thay đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998) lại không công nhận họ này mà chỉ coi nó như là một phần của họ Santalaceae, gọi là Visceae Horaninow.

Đặc điểm
Họ này chứa các loại cây thân thảo và cây bụi ký sinh trên thân cây khác (kiểu tầm gửi). Thân và lá thường cứng, không lông hay có lông tơ. Các lá mọc đối, không rụng, có gân lá cong, hoặc là phát triển hoặc là suy giảm thành dạng vảy. Chúng có thể là đơn tính khác góc, cùng gốc hay đơn tính cùng gốc đực. Cụm hoa dạng bông hay xim ở nách lá hay đầu cành (dạng xim hai ngả đơn và phức) và dạng chùm. Các hoa nhỏ (dưới 3 mm), đơn tính, một lớp bao hoa, không đài hoa hoặc có lá bắc giả đài hoa. Cánh hoa 2-4, không lợp, tự do hay đôi khi hợp sinh thành một ống tràng ngắn, mang số lượng nhị như vậy. Chỉ nhị rất ngắn hay không có. Bao phấn đính gốc và không cuống hay gần giống như vậy. Bao phấn 2 ngăn (2 túi bào tử) hay trên 2 ngăn hoặc nguyên bào tử một vòng (bộ nhị tụ) xung quanh trụ trung tâm. Ngăn bao phấn đẳng số, nứt ngang bởi các khe nứt và bởi một hay nhiều lỗ. Không có đĩa tuyến hay nó kém phát triển trên các hoa cái nhưng có mặt trên các hoa đực. Bầu nhụy hạ, một ngăn. Noãn hay vỏ bọc thường không có, thay vì thế túi phôi phát sinh từ một tổ hợp nhân thực giá noãn (nhũ). Quả là loại quả mọng với 1 hạt có nội nhũ với nội nhũ chứa diệp lục. Quả nứt mạnh ở chi Arceuthobium. Vỏ quả giữa dạng sợi, tạo nên cấu trúc gắn hạt (viscin).

Phân loại và phát sinh chủng loài
Mặc dù các phân loại trong quá khứ từng coi Viscaceae như là một phần của họ Loranthaceae, nhưng các chứng cứ cho thấy hai họ này là khác biệt có từ phôi học (Johri & Bhatnagar 1960), hình thái học (Kuijt 1969), tế bào học (Wiens & Barlow 1971), hồ sơ hóa thạch (Muller 1981) và địa sinh học (Barlow 1983). Tất cả các phân tích phát sinh chủng loài phân tử đã tiến hành cho tới nay đều đưa ra sự hỗ trợ mạnh cho tính đơn ngành của họ này (Nickrent & Soltis 1995; Nickrent & ctv. 1998; Nickrent & Malécot 2001; Der & Nickrent 2008). Để giải quyết tính cận ngành giữa các nhánh của họ Santalaceae s.l. thì Viscaceae đã bị "gộp" lại với họ này trong các ấn bản của Angiosperm Phylogeny Group (APG 1998, APG 2003, APG 2009). Hiện tại một số tác giả như Nickrent đang tiến hành công việc phân loại để giải quyết cùng một vấn đề nhưng bằng cách "tách" họ Santalaceae s.l. ra thành 6 nhóm đơn ngành phù hợp với các nhánh đã thông báo trong phân tích phát sinh chủng loài phân tử nhiều gen do Der & Nickrent tiến hành năm 2008. Bằng cách duy trì cả hai tên gọi (Viscaceae và Santalaceae s.str.), tùy chọn này ít gây ra sự phá vỡ đối với hệ thống đang tồn tại trong đó các tên gọi này đã được thiết lập vững chắc và thường xuyên sử dụng.

Công trình phát sinh chủng loài trong quá khứ (Nickrent & ctv. 1998) đã giải quyết một vài mối quan hệ giữa các chi của họ Viscaceae, chẳng hạn như Viscum + Notothixos, Phoradendron + Dendrophthora, Korthalsella + Ginalloa và Arceuthobium, nhưng bốn nhóm này đã xuất hiện từ một đa phân (polytomy). Công trình gần đây hơn (Mathiasen & ctv., 2008) thông báo một nghiên cứu sử dụng 2 gen nhân và 2 gen lạp lục trong đó nhánh Viscum + Notothixos có quan hệ chị em với các đơn vị phân loại còn lại và nhánh Phoradendron + Dendrophthora là chị em với Arceuthobium. Mối quan hệ thứ hai có sự hỗ trợ bổ sung từ kiểu xóa bỏ nhận thấy ở các ITS 16S-23S lạp lục (Nickrent & García, 2009). Các dữ liệu phân tử từ Ashworth chỉ ra rằng cả Phoradendron và Dendrophthora là cận ngành. Với việc lấy mẫu đơn vị phân loại bổ sung thì chi thứ hai có thể sáp nhập lại trong chi thứ nhất.

Các chi
Trong định nghĩa của hệ thống Cronquist thì họ này bao gồm 7 chi như sau.

Arceuthobium M. Bieb.: 26 loài tại Bắc và Trung Mỹ, châu Á, châu Phi và khu vực Azores.
Dendrophthora Eichl.: 68 loài tại khu vực Caribe, Mexico và Nam Mỹ.
Ginalloa Korth.: 5 loài thư loan tại khu vực Đông Dương. Tại Việt Nam có 1 loài.
Korthalsella Tiegh.: Khoảng 30 loài cầu thăng, cốt tân, tầm gửi dẻ (lật ký sinh). Sinh sống tại châu Phi, Madagascar, Mascarenes, và từ khu vực Himalaya tới Nhật Bản, Australia, New Zealand. Tại Việt Nam có 1 loài.
Notothixos Oliv.: 8 loài từ Sri Lanka cho tới Đông Nam Á và Australia.
Phoradendron Nutt.: 234 loài tại Bắc, Trung và Nam Mỹ, cũng như quần đảo Galapagos.
Viscum L.: Khoảng 150 loài ghi hay tầm gửi dẹt, tại khu vực ôn đới và nhiệt đới Cựu thế giới. Tại Việt Nam có 8 loài.

Ghi chú

Ghi, họ
Danh pháp thực vật học


title: Omocerus malachitica

text:
Omocerus malachitica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Omocerus


title: Quốc lộ 15 (Đồng Nai)

text:
Quốc lộ 15 thuộc thành phố Biên Hòa là tuyến đường từ ngã tư Vườn Mít, giao với quốc lộ 1K (nay là đường Nguyễn Ái Quốc) đến ngã ba cầu Suối Quan (Cổng 11), giao với quốc lộ 51.

Quốc lộ 15 giao với Quốc lộ 1 tại ngã tư Tam Hiệp.

Quốc lộ này đi qua các phường: Trung Dũng, Thống Nhất, Tân Tiến, Tân Mai, Tam Hiệp, Tam Hòa, Bình Đa, An Bình, Long Bình Tân, Long Bình và Phước Tân.

Đây là một phần quốc lộ 15 trong hệ thống đường bộ ở miền Nam của chế độ Việt Nam Cộng hòa, quốc lộ 15 vào lúc đó gồm cả quốc lộ 51 hiện nay. Sau khi thống nhất 2 miền, hệ thống quốc lộ được sắp xếp lại, toàn bộ quốc lộ 15 ban đầu được dự kiến đổi thành quốc lộ 51, Tuy nhiên, sau đó, tuyến tránh TP. Biên Hòa từ ngã 3 cầu Suối Quan đến ngã tư Vũng Tàu được xây dựng, do đó đoạn từ TP Vũng Tàu đến ngã 3 cầu Suối Quan cùng với tuyến tránh được chọn để đổi tên thành quốc lộ 51. Đoạn quốc lộ 15 còn lại từ Vòng xoay Cổng 11 đến ngã 3 Vườn Mít được chuyển thành đường đô thị do Đồng Nai quản lí, tuy nhiên chính quyền chưa đổi tên đoạn này cho đến năm 2008 và do đó đến nay người dân vẫn quen gọi là quốc lộ 15.

Năm 2008, đường được chia thành hai đoạn và đổi tên. Đoạn từ ngã ba Vườn Mít đến vòng xoay Tam Hiệp có tên là Phạm Văn Thuận, đoạn còn lại từ vòng xoay Tam Hiệp đến Cổng 11 có tên Bùi Văn Hòa.

Tham khảo

Giao thông Đồng Nai
Biên Hòa


title: Giả cầy

text:
Giả cầy là một món ăn khá phổ biến của người Việt trên nhiều vùng miền của đất nước, được làm từ chân giò lợn với các nguyên liệu và gia vị tẩm ướp khiến món ăn cho hương vị gần tương tự thịt cầy. Do vậy món được gọi với tên "giả cầy" (món ăn làm giả thịt chó, "cầy" là tên dân dã để chỉ chó).

Nguyên liệu
Cách chế biến giả cầy đơn giản và thích hợp với mọi người tại mọi vùng miền của đất nước. Nguyên liệu để chế biến món giả cầy gồm chân giò lợn (bao gồm thịt chân giò và phần móng giò), sả, riềng, mì chính, các loại rau gia vị, mắm tôm, cơm mẻ (hay có thể thay bằng sữa chua không đường, me quả).

Với 4 người ăn, lượng nguyên liệu gồm 1 kg giò heo, 1 củ nghệ, 1 củ riềng, 1 thìa canh mắm tôm, 1/2 bát cơm mẻ. Gia vị, nước mắm vừa đủ ăn, 1.2 kg bún hoặc cơm trắng.

Thực hiện
Chân giò, móng giò thui vàng sậm màu cánh gián bằng lửa rơm là tốt nhất, tuy nhiên trong điều kiện thành phố có thể thui vàng đều chân giò bằng giấy báo quấn nhiều lớp, hoặc bếp gaz. Móng giò tháo khớp, chặt miếng to; thịt chân giò thái to hơn quân cờ.. Giã nhuyễn riềng, củ nghệ sau đó lọc lấy nước cốt. Mẻ giết bằng muối, khuấy với ít nước để lọc lấy nước mẻ (nếu làm từ sữa chua thì bỏ sữa ra khỏi tủ lạnh 12 tiếng, khi dùng đánh đều lên cho sánh). Mắm tôm khuấy chút nước lọc sạch sạn.

Ướp móng giò, chân giò với mắm tôm, nước riềng, nghệ, gia vị, mẻ, đậy kín cho vào tủ lạnh trong một khoảng thời gian nhất định, ít nhất là 1 tiếng đồng hồ, cho thịt ngấm đều. Thời gian ướp càng lâu món giả cầy càng ngon đậm đà.Khử dầu ăn trong chảo với hành khô cho thơm rồi xào kỹ chân giò vừa ướp.

Tùy thích nấu đặc hay loãng thành canh mà người nội trợ cho lượng nước nhiều hay ít. Tuy nhiên, thường thấy giả cầy được nấu với lượng nước vừa phải để thành phẩm sánh, sền sệt gần tương tự món nhựa mận. Đổ nước sôi xâm xấp nguyên liệu trong nồi, đun nhỏ lửa tới khi chín mềm. Tuy nhiên sẽ là một thất bại nếu món giả cầy chín nhừ quá mức khiến xương thịt nát rời. Miếng móng giò thành phẩm giả cầy cần mềm vừa phải, vẫn còn độ sần sật là được.

Nêm nếm gia vị vừa ăn, nếu chưa đủ chua có thể bổ sung thêm nước me hoặc nước cơm mẻ. Một số người giữ lại chút riềng giã nhuyễn và chỉ cho vào nồi khi món giả cầy gần được. Chút riềng này không bị hầm nhừ, nhiều hương vị khiến món giả cầy thơm ngon hơn.

Trình bày và thưởng thức
Giả cầy được múc ra bát, gia thêm hành hoa, ngò gai hay húng dũi thái nhỏ, ăn nóng với bún hoặc cơm trắng. Một số rau dưa ăn kèm thích hợp cho món ăn này có thể kể đến là hành tây ngâm dấm, rau mùi, dưa chuột.

Biến thể
Giả cầy có thể được làm với nguyên liệu chính, thay vì chân giò lợn, là thịt ngan hay thịt vịt.

Món ăn có cách chế biến gần tương tự như giả cầy nhưng được làm từ chính thịt chó có tên gọi là nhựa mận (hay rựa mận, rượu mận tùy phương ngữ).

Ngôn ngữ
Từ "giả cầy" được sử dụng trong cả khẩu ngữ và văn viết với hàm ý về thứ gì đó giả hoặc không chuẩn xác, không đạt chuẩn của thứ nguyên bản, ví dụ: "vốn tiếng Anh giả cầy" (tức là trình độ tiếng Anh kém, chưa học đến nơi đến chốn), "nghệ thuật/văn nghệ giả cầy" (các loại hình "nghệ thuật" không đạt giá trị nghệ thuật, không có phẩm chất của một tác phẩm nghệ thuật).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bún
Ẩm thực Việt Nam


title: Sinh lý học

text:
Sinh lý học (, ; ) là một bộ môn khoa học nghiên cứu về các chức năng và cơ chế trong một cơ thể sống. Là một phân ngành của sinh học, sinh lý học chú trọng vào cách những sinh vật, hệ cơ quan, cơ quan, tế bào và phân tử sinh học của cá thế thực hiện các chức năng hóa học và vật lý trong một cơ thể sống. Dựa theo các lớp sinh vật, bộ môn có thể được chia làm sinh lý y khoa, sinh lý học động vật, sinh lý học thực vật, sinh lý học tế bào và sinh lý học so sánh.

Trọng tâm của chức năng sinh lý học là những quá trình lý sinh và hóa sinh, cơ chế kiểm soát cân bằng nội môi và tín hiệu giữa các tế bào. Tình trạng sinh lý là tình trạng chức năng thông thường, trong khi tình trạng bênh lý là những tình trạng bất thường, trong đó có bệnh tật ở người.

Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao tặng cho những thành tựu khoa học xuất sắc trong sinh lý học liên quan đến y học.

Nền tảng

Tế bào

Mặc dù có những điểm khác biệt giữa tế bào của động vật, thực vật và vi khuẩn, những chức năng sinh lý học cơ bản của tế bào có thể được chia thành các quá trình phân bào, tín hiệu tế bào, tăng sinh tế bào và trao đổi tế bào.

Thực vật

Sinh lý học thực vật là một phân ngành của thực vật học liên quan đến chức năng của thực vật. Những bộ môn liên quan mật thiết gồm có hình thái học thực vật, sinh thái học thực vật, hóa thực vật học, sinh học tế bào, di truyền học, lý sinh học và sinh học phân tử. Những quá trình cơ bản của sinh lý học thực vật gồm có quang hợp, hô hấp, dinh dưỡng thực vật, hướng động, ứng động, quang chu kỳ, phát sinh hình thái học, nhịp điệu sinh học, nảy mầm, tình trạng ngủ, chức năng khí khổng và thoát hơi nước. Hút nước qua rễ, sản xuất thức ăn trong lá và sự phát triển của chồi hướng sáng là những ví dụ về sinh lý học thực vật.

Động vật

Người

Sinh lý học con người ra đời nhằm tìm hiểu cơ chế giúp cho cơ thể người vận hành và tồn tại, thông qua nghiên cứu khoa học về bản chất của các chức năng cơ học, vật lý và hóa sinh của người, cơ quan của họ, và tế bào được cấu thành từ chúng. Mức độ chú trọng chính của sinh lý học nằm ở mức độ của các cơ quan và hệ thống. Hệ thống thần kinh và nột tiết giữ vai trò chính trong việc tiếp nhận và truyền tín hiệu, gắn thành chức năng ở động vật. Cân bằng nội môi là khía cạnh chính liên quan đến những tương tác kể trên trong thực vật cũng như động vật. Cơ sở sinh học của nghiên cứu sinh lý học, hòa nhập là để chỉ nhiều chức năng chồng chéo trong các hệ thống của cơ thể người, cũng như hình dạng của chúng. Cơ sở ấy có được thông qua liên lạc xảy ra bằng nhiều cách, cả theo điện học và hóa học.

Những thay đổi trong sinh lý học có thể tác động tới chức năng tinh thần của các cá nhân. Những ví dụ có thể kể tới tác động của một số loại thuốc hoặc độ độc của các chất. Những thay đổi về mặt hành vi do những chất trên gây ra thường được dùng để đánh giá sức khỏe của các cá nhân. Phần lớn kiến thức cốt lõi của sinh lý học người được bổ sung thêm bằng thử nghiệm động vật. Do mối liên hệ thường trực giữa hình thái và chức năng, sinh lý học và giải phẫu học có quan hệ mật thiết và được nghiên cứu song song như một phần của chương trình giảng dạy y khoa.

Sinh lý học so sánh

Liên quan tới sinh lý học tiến hóa và sinh lý học môi trường, sinh lý học so sánh xem xét tính đa dạng về các đặc điểm chức năng giữa các sinh vật.

Lịch sử

Thời cổ đại
Nghiên cứu sinh lý học dưới dạng lĩnh vực y khoa bắt nguồn từ thời Hy Lạp cổ đại, ở thời Hippocrates (cuối thế kỷ 5 TCN). Ngoài truyền thống ở phương Tây, những hình thức đầu tiên của sinh lý học hay giải phẫu học có thể được manh nha cùng khoảng thời gian kể trên ở Trung Quốc, Ấn Độ và một số nơi khác. Hippocrates đưa ra học thuyết thể dịch, chứa 4 nguyên tố cơ bản: đất, nước, không khí và lửa. Mỗi nguyên tố được biết đến là mang thể dịch tương ứng: mật đen, đờm, máu và mật vàng. Hippocrates còn lưu ý một số kết nối cảm xúc tới 4 thể dịch, về sau được Galen mở rộng thêm. Tư duy phê phán của Aristotle và việc ông nhấn mạnh vào quan hệ giữa cấu trúc và chức năng đã đánh dấu bước khởi đầu của sinh lý học ở thời Hy Lạp cổ đại. Như Hippocrates, Aristotle lấy thuyết thể dịch về bệnh tật, cũng chứa 4 loại chính trong sự sống: nóng, lạnh, ước và khô. Galen (sống khoảng năm 130–200 SCN) là người đầu tiên sử dụng các thí nghiệm để thăm dò chức năng của cơ thể. Không như Hippocrates, Galen luận định rằng sự mất cân bằng thể dịch có thể nằm ở các cơ quan cụ thể, tức gồm toàn bộ cơ thể. Việc ông chỉnh sửa học thuyết đã giúp các bác sĩ trang bị tốt hơn để chẩn đoán bệnh. Galen cũng bác bỏ luận điểm của Hippocrates cho rằng cảm xúc cũng tương thích với thể dịch, và thêm khái niệm tính khí: lạc quan tương ứng với máu; lạnh lùng tương ứng với đờm; mật vàng tương ứng với nóng tính; và mật đen tương ứng với sầu muộn. Galen còn chỉ ra cơ thể người gồm có ba hệ thống kết nối: não và dây thần kinh (chịu trách nhiệm cho suy nghĩ và cảm giác); trái tim và động mạch (cung cấp sự sống); gan và tĩnh mạch (có thể hỗ trợ dinh dưỡng và sinh trưởng). Galen cũng là người sáng lập môn sinh lý học thực nghiệm. Và trong hơn 1.400 năm sau, sinh lý học của Galen vẫn là một công cụ mạnh mẽ và giàu sức ảnh hưởng trong y học.

Thời cận đại
Bác sĩ người Pháp Jean Fernel (1497–1558) là người trình làng thuật ngữ "sinh lý học" ("physiology"). Galen, Ibn al-Nafis, Michael Servetus, Realdo Colombo, Amato Lusitano và William Harvey được ghi công với những phát hiện quan trọng trong tuần hoàn máu. Santorio Santorio ở những năm 1610 là người đầu tiên sử dụng một thiết bị để đo đạc mạch và một nhiệt nghiệm để đo tính khí.

Năm 1791, Luigi Galvani miêu tả vai trò của điện trong dây thần kinh của trong cơ thể bị mổ xẻ của ếch. Năm 1811, César Julien Jean Legallois nghiên cứu hô hấp trong mẫu mổ xẻ và thương tổn của động vật, rồi phát hiện trung tâm của hô hấp nằm ở hành não. Cùng năm ấy, Charles Bell hoàn thành công trình nghiên cứu về sau còn được biết tới là luật Bell-Magendie, tức so sánh những khác biệt về chức năng giữa rễ lưng và rễ bụng của tủy sống. Năm 1824, François Magendie miêu tả các rễ cảm giác và trình ra bằng chứng đầu tiên về vai trò của tiểu não trong nhận thức thăng bằng để hoàn thiện luật Bell-Magendie.

Ở thập niên 1820, nhà sinh lý học người Pháp Henri Milne-Edwards trình ra khái niệm về phân công lao động trong sinh lý, tức cho phép "so sánh và nghiên cứu vật thể sống nếu chúng là những cỗ máy được tạo ra bởi ngành công nghiệp của con người." Lấy cảm hứng từ Adam Smith, Milne-Edwards viết rằng: "cơ thể của mọi sinh vật sống, bất kể là động vật hay thực vật, đều như một nhà máy ... nơi các cơ quan (tương tự như công nhân) làm việc không ngừng nghỉ nhằm tạo ra hiện tượng mà cấu thành nên sự sống của cá thể." Ở những sinh vật khác biệt hơn, chức năng lao động có thể được phân bố giữa các phương tiện hoặc hệ thống khác nhau (mà ông gọi là appareils).

Năm 1858, Joseph Lister nghiên cứu nguyên nhân gây đông máu và viêm nhiễm sau những chấn thương và vết thương hậu phẫu thuật trước đó. Sau đó ông phát hiện ra và sử dụng thuốc sát trùng trong phòng phẫu thuật, do đó về sau tỷ lệ tử vong vì phẫu thuật đã giảm đáng kể. Hiệp hội sinh lý học được thành lập tại Luân Đôn vào năm 1876 dưới dạng một câu lạc bộ ẩm thực. Hiệp hội Sinh lý Mỹ (APS) là một tổ chức phi lợi nhuận được thành lập vào năm 1887. Phương châm của tổ chức là: "thúc đẩy giáo dục, nghiên cứu khoa học và phổ biến thông tin trong môn khoa học sinh lý." Năm 1891, Ivan Pavlov tiến hành nghiên cứu về "phản ứng có điều kiện" liên quan tới việc tiết nước bọt của chó lúc phản ứng với tiếng chuông và kích thích thị giác.

Ở thế kỷ 19, vốn kiến thức về sinh lý bắt đầu tích lũy với tốc độ chóng mặt, đặc biệt là với sự xuất hiện của học thuyết tế bào của Matthias Schleiden và Theodor Schwann vào năm 1838. Học thuyết nhận định triệt để rằng sinh vật được cấu thành từ những đơn vị gọi là tế bào. Những khám phá sâu hơn nữa của Claude Bernard (1813–1878) sau cùng đã làm ông cho ra đời khái niệm môi trường bên trong (milieu interieur), về sau được nhà sinh lý học người Mỹ Walter B. Cannon lấy và đặt lại khái niệm là cân bằng nội môi vào năm 1929. Nói về cân bằng nội môi, Cannon lý giải là "sự duy trì các tình trạng cân bằng trong cơ thể và được điều chỉnh thông qua quá trình sinh lý." Nói cách khác đó là khả ăng điều chỉnh môi trường bên trong của cơ thể. William Beaumont là người Mỹ đầu tiên sử dụng ứng dụng thực tế của môn sinh lý học.

Những nhà sinh lý học ở thế kỷ 19 như Michael Foster, Max Verworn và Alfred Binet (dựa trên những ý tưởng của Haeckel) đã cùng phát minh ra khái niệm gọi là "sinh lý học tổng quát", một bộ môn khoa học thống nhất về sự sống dựa trên những hoạt động của tế bào, về au được đổi tên ở thế kỷ 20 là sinh học tế bào.

Thời hậu cận đại
Ở thế kỷ 20, các nhà sinh học trở nên quan tâm đến cách hoạt động sinh lý của sinh vật khác ngoài con người, sau đó cho ra đời các chuyên ngành sinh lý học so sánh và sinh lý học sinh thái. Những nhân vật chính trong những chuyên ngành này là Knut Schmidt-Nielsen và George Bartholomew. Gần đây nhất, sinh lý học tiến hóa đã trở thành một phân ngành riêng biệt. Năm 1920, August Krogh đoạt giải Nobel vì đã phát hiện ra cách lưu lượng máu được điều hóa trong mao mạch. Năm 1954, Andrew Huxley và Hugh Huxley, cùng với đội nghiên cứu của họ phát hiện những sợi trượt trong cơ xương, ngày nay còn gọi là thuyết sợi trượt.

Gần đây, đá có những cuộc tranh luận gay gắt về khả năng tồn tại lâu dài của môn sinh lý học dưới dạng một phân ngành (liệu nó đã chết hay còn sống?). Nếu sinh lý học ngày nay ít được nhìn nhận thấy hơn so với kỷ nguyên vàng ở thế kỷ 19, đa phần là vì bộ môn đã đẻ ra một số phân ngành khoa học sinh thiết thục nhất ngày nay, chẳng hạn như khoa học thần kinh, nội tiết học và miễn dịch học. Ngoài ra, sinh lý học vẫn được xem là một phân ngành thống nhất, có thể tập hợp thành một dữ liệu khung chặt chẽ nhất từ nhiều phân ngành khác nhau.

Những nhà sinh lý học nổi tiếng

Phụ nữ trong môn sinh lý học
Lúc đầu, phụ nữ đa phần bị khai trừ khỏi hoạt động chính thức trong bất cứ hội sinh lý học nào. Ví dụ, Hiệp hội sinh lý học Mỹ được thành lập vào năm 1887 và chỉ có nam giới trong hàng ngũ thành viên. Năm 1902, Hiệp hội sinh lý học người Mỹ lựa chọn Ida Hyde làm thành viên nữ đầu tiên của hội. Hyde (đại diện của Đại học Liên hiệp phụ nữ Mỹ và người vận dộng bình đẳng giới toàn cầu trong giáo dục) đã nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới ở mọi khía cạnh của khoa học và y học.

Ngay sau đó, vào năm 1913, J.S. Haldane đề xuất cho phụ nữ được phép chính thức gia nhập Hiệp hội sinh học, tổ chức được thành lập vào năm 1876. Ngày 3 tháng 7 năm 1915, 6 phụ nữ được chính thức thừa nhận: Florence Buchanan, Winifred Cullis, Ruth C. Skelton, Sarah C. M. Sowton, Constance Leetham Terry và Enid M. Tribe. Lễ kỷ niệm 100 năm lựa chọn phụ nữ vào sinh lý học đã được tổ chức vào năm 2015 với việc xuất bản cuốn sách "Women Physiologists: Centenary Celebrations And Beyond For The Physiological Society." ()

Những nhà sinh lý học nữ nổi tiếng gồm có:
 Bodil Schmidt-Nielsen, chủ tịch nữ đầu tiên của Hiệp hội sinh lý học Mỹ vào năm 1975.
 Gerty Cori, cùng với chồng Carl Cori, đã nhận giải Nobel Sinh lý học hoặc Y Học 1947 nhờ phát hiện ra dạng glucose chứa phosphate, còn gọi là glycogen, cũng chức năng của nó trong cơ chế trao đổi chất của sinh vật nhân thừa sinh vật nhân thực nhằm tạo ra năng lượng. Ngoài ra, họ khám phá chu trình Cori, còn gọi là chu trình acid Lactic, miêu tả cách mô cơ chuyển đổi glycogen thành acid lactic thông qua quá trình lên men acid lactic.
 Barbara McClintock tái nhận giải Nobel cho Sinh lý học hoặc Y học năm 1983 nhờ phát hiện ra chuyển gen ngang. McClintock là người thắng giải Nobel duy nhất không phải đồng chiến thắng với bất cứ ai.
 Gertrude Elion, cùng với George Hitchings và Sir James Black đã nhận giải Nobel Sinh lý học và Y học năm 1988 vì phát triển thuốc sử dụng trong điều trị nhiều bệnh chính, ví dụ như lơ xê mi, một vài bệnh tự miễn, bệnh gút, sốt rét và herpes đơn dạng.
 Linda B. Buck, cùng với Richard Axel, đã nhận giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2004 vì phát hiện ra thụ quan khứu giác và tổ chức phức tạp của hệ khứu giác.
 Françoise Barré-Sinoussi, cùng với Luc Montagnier, đã nhận giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2008 vì công trình phát hiện ra HIV, nguyên nhân gây bệnh AIDS.
 Elizabeth Blackburn, cùng với Carol W. Greider và Jack W. Szostak được trao giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học 2009 vì công phát hiện ra thành phần di truyền và chức năng của telomere và enzyme có tên telomerase.

Phân ngành
Có nhiêu cách để phân loại các phân ngành của môn sinh lý học:
 dựa trên nghiên cứu đơn vị phân loại: sinh lý học người, sinh lý học động vật, Sinh lý học thực vật, sinh lý học vi sinh vật, sinh lý học virus
 dựa trên cấp tổ chức: sinh lý học tế bào, sinh lý học phân tử, sinh lý học hệ thống, sinh lý học sinh vật, sinh lý học sinh thái, sinh lý học thống nhất
 dựa trên quá trình gây ra biến đổi sinh lý: sinh lý học phát triển, sinh lý học môi trường, sinh lý học tiến hóa
 dựa trên mục tiêu sau cùng của nghiên cứu: sinh lý học ứng dụng (ví dụ, sinh lý học y khoa), sinh lý học phi ứng dụng (ví dụ, sinh lý học so sánh)

Tham khảo

Tài liệu đọc thêm
Sinh lý học người

 Widmaier, E.P., Raff, H., Strang, K.T. Vander's Human Physiology. 11th Edition, McGraw-Hill, 2009.
 Marieb, E.N. Essentials of Human Anatomy and Physiology. 10th Edition, Benjamin Cummings, 2012.
 Sinh lý học người và động vật. Trịnh Hữu Hằng, Đỗ Công Huỳnh. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, 2000, 408tr

Sinh lý học động vật
 Hill, R.W., Wyse, G.A., Anderson, M. Animal Physiology, 3rd ed. Sinauer Associates, Sunderland, 2012.
 Moyes, C.D., Schulte, P.M. Principles of Animal Physiology, second edition. Pearson/Benjamin Cummings. Boston, MA, 2008.
 Randall, D., Burggren, W., and French, K. Eckert Animal Physiology: Mechanism and Adaptation, 5th Edition. W.H. Freeman and Company, 2002.
 Schmidt-Nielsen, K. Animal Physiology: Adaptation and Environment. Cambridge & New York: Cambridge University Press, 1997.
 Withers, P.C. Comparative animal physiology. Saunders College Publishing, New York, 1992.

Sinh lý học thực vật
 Larcher, W. Physiological plant ecology (4th ed.). Springer, 2001.
 Salisbury, F.B, Ross, C.W. Plant physiology. Brooks/Cole Pub Co., 1992
 Taiz, L., Zieger, E. Plant Physiology (5th ed.), Sunderland, Massachusetts: Sinauer, 2010.

Sinh lý học nấm
 Griffin, D.H. Fungal Physiology, Second Edition. Wiley-Liss, New York, 1994.

Sinh lý học sinh vật nguyên sinh
 Levandowsky, M. Physiological Adaptations of Protists. In: Cell physiology sourcebook: essentials of membrane biophysics. Amsterdam; Boston: Elsevier/AP, 2012.
 Levandowski, M., Hutner, S.H. (eds). Biochemistry and physiology of protozoa. Volumes 1, 2, and 3. Academic Press: New York, NY, 1979; 2nd ed.
 Laybourn-Parry J. A Functional Biology of Free-Living Protozoa. Berkeley, California: University of California Press; 1984.

Sinh lý học tảo
 Lobban, C.S., Harrison, P.J. Seaweed ecology and physiology. Cambridge University Press, 1997.
 Stewart, W. D. P. (ed.). Algal Physiology and Biochemistry. Blackwell Scientific Publications, Oxford, 1974.

Sinh lý học vi khuẩn
 El-Sharoud, W. (ed.). Bacterial Physiology: A Molecular Approach. Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 2008.
 Kim, B.H., Gadd, M.G. Bacterial Physiology and Metabolism. Cambridge, 2008.
 Moat, A.G., Foster, J.W., Spector, M.P. Microbial Physiology, 4th ed. Wiley-Liss, Inc. New York, NY, 2002.

Liên kết ngoài

 physiologyINFO.org public information site sponsored by The American Physiological Society


title: Plectrocnemia forcipata

text:
Plectrocnemia forcipata là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Plectrocnemia


title: Parectopa mnesicala

text:
Parectopa mnesicala là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales.

Chú thích

Tham khảo

Parectopa


title: 12490 Leiden

text:
12490 Leiden (1997 JB13) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 5 năm 1997 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12490 Leiden

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Erioptera distinguenda

text:
Erioptera distinguenda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Colletes gorillarum

text:
Colletes gorillarum là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1932


title: Bàn Cẩm

text:
Bàn Cẩm (tiếng Trung: 盘锦市 bính âm: Pánjǐn shì, Hán-Việt: Bàn Cẩm thị) là một địa cấp thị của tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Bàn Cẩm có diện tích 4071 km2, dân số 1,24 triệu người. Bàn Cẩm được chia ra các đơn vị hành chính sau:
Quận: Song Đài Tử (双台子区), Hưng Long Đài (兴隆台区), Đại Oa (大洼区)
Huyện: Bàn Sơn (盘山县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Liêu Ninh


title: Ulmerochorema stigmum

text:
Ulmerochorema stigmum là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Ulmerochorema


title: Napocheima

text:
Napocheima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Protomacronema barnardi

text:
Protomacronema barnardi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
B


title: Joannas

text:
Joannas  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Polypodium segregatum

text:
Polypodium segregatum là một loài dương xỉ thuộc họ Polypodiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Navarrete, H. & Pitman, N. 2003. Polypodium segregatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

segregatum
Thực vật đặc hữu Ecuador
Pleopeltis


title: Megachile paracantha

text:
Megachile paracantha là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1965


title: Callisto pfaffenzelleri

text:
Callisto pfaffenzelleri là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Anpơ và Slovenia.

Ấu trùng ăn Amelanchier, Cotoneaster integerrimus và Sorbus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Callisto
Côn trùng châu Âu


title: Ông Trần

text:
Ông Trần hay Ông Nhà Lớn, tên thật là Lê Văn Mưu (1855 –1935) là một nghĩa quân chống Pháp, là người khai sáng đạo Ông Trần, đạo có tên là Tứ Ân Hiếu Nghĩa và là nhà doanh điền đã lập nên xã đảo Long Sơn, nay thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Lê Văn Mưu là người làng Thiên Khánh, tổng Hà Thanh, quận Giang Thành, tỉnh Hà Tiên (nay là xã Tân Khánh Hòa, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang).

Ông là con trai thứ hai trong số bảy người con (ông có một người anh, hai em gái và ba em trai). Thời niên thiếu và tuổi thanh niên của ông Mưu trải qua trong bối cảnh lịch sử nhiều biến động và đầy thăng trầm của đất nước ông.

Năm 19 tuổi (1874), ông Mưu lấy vợ họ Đoàn, người ở Vĩnh Gia (Châu Đốc), về sau bà lần lượt sinh ra ba người con, gồm 2 trai và 1 gái.

Tham gia kháng Pháp
Khoảng năm 1885, Lê Văn Mưu khi ấy chừng 30 tuổi, đã tìm đến làng An Định, nơi chân núi Tượng (nay thuộc thị trấn Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang) để xin làm đệ tử Ngô Lợi (1831?–1890, giáo chủ đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa), và tham gia phong trào kháng Pháp cũng do ông này lãnh đạo .

Năm 1887, quân Pháp ở Châu Đốc do thiếu tá Peiqnaux chỉ huy, cùng hai cộng sự là Trần Bá Lộc và cai tổng Trương Văn Keo kéo quân vào An Định. Bị kháng cự dữ dội ở núi Trà Sư, nên khi quân Pháp tràn được vào làng, họ đã đốt sạch nhà cửa, chùa chiền, bắt nhiều người tra tấn... Năm 1890, Ngô Lợi mất, cuộc khởi nghĩa do ông lãnh đạo cũng dần tàn lụi. Khoảng thời gian ấy, Lê Văn Mưu phải về ẩn ở quê.

Khai hoang lập ấp

Bị quân Pháp truy lùng, Lê Văn Mưu dự định đi đến miền Đông Nam bộ để lánh nạn và phát triển mối đạo, nhưng vì vợ ông không muốn rời quê nên khi vợ qua đời, ông mới tiến hành.

Năm 1891, Lê Văn Mưu cùng gia quyến và khoảng 20 đồng đạo xuống 5 chiếc ghe lớn, từ Hà Tiên vượt biển đến định cư tại Vùng Vằng (vũng biển ở phía Đông Bắc thành phố Bà Rịa ngày nay). Ở đây, ông hành nghề bốc thuốc chữa bệnh, làm muối và bán muối tại chỗ. Có khi, ông dùng ghe chở muối về miền Tây hoặc sang tận Phnôm Pênh (Campuchia) để bán hay đổi lấy lúa gạo.

Trong suốt tám năm đó, ông Trần không hề đóng thuế. Nên khi biết được, ngành chức năng ở Bà Rịa buộc ông phải nộp thuế, đồng thời cho truy thu thuế của những năm trước. Thêm vào đó số người theo đạo ngày càng nhiều, sợ nhà cầm quyền Pháp để ý, nên ông phải đưa cả gia đình lánh sang ấp Rạch Dừa (nay thuộc phường 10, thành phố Vũng Tàu) tiếp tục làm nghề. Ở Rạch Dừa được một thời gian, ông Mưu lại bị ngành chức năng truy thuế và dồn ép khiến việc làm ăn của ông không thể phát triển được.

Lúc bấy giờ, ở khu vực Đông Nam đảo Long Sơn hãy còn hoang vu, nhiều rừng rậm và thú dữ, cùng những điều khắc nghiệt khác như: thiếu nguồn nước ngọt, đất bằng thì sình lầy nhiễm mặn, đất núi thì sỏi đá khô cằn...Dù vậy sau khi bàn bạc, khoảng năm 1900, ông Mưu cùng với số người đi theo đã dùng ghe đến nơi đó để khai phá đất đai làm ruộng muối, ruộng lúa và đánh bắt hải sản.

Thấy công việc làm ăn ngày càng thuận lợi, ai nấy cũng đều khấm khá, để tính chuyện an cư lâu dài, ông Mưu xin phép được qui dân lập ấp. Được nhà cầm quyền chấp thuận, ông đứng ra qui tập dân ở các nơi, nhất là miền Tây Nam Bộ) đến khai phá đất đai, khuếch trương nghề nghiệp... dần hình thành nên ấp Bà Trao (nay là xã Long Sơn) thuộc làng Núi Nứa.

Năm Giáp Thìn (1904), một trận bão lụt lớn đã gây thiệt hại nặng miền Tây Nam Bộ. Nghe tin dân đói khổ, ông Trần đã mở kho gạo cứu dân. Sau sự kiện này, phần thì cảm mến ông, phần thì thấy đảo Long Sơn là nơi yên ổn, dễ làm ăn, nên rất nhiều người đã rủ nhau đến lập nghiệp, khiến nơi này thêm đông đúc.

Vừa cảm phục, vừa thấy ông Mưu thường cởi trần, tóc búi tó, đi chân đất, lao động suốt ngày nên người dân không gọi tên thật mà gọi ông là Ông Trần. Ngoài ra, việc đi chân trần, để đầu trần còn mang ý nghĩa “đầu đội trời, chân đạp đất” của bậc anh hùng ngày xa xưa. Cho đến giờ, người dân Long Sơn vẫn tôn kính gọi “Ông Trần” bằng độc nhất một chữ “Ông”.

Khai sáng đạo
Ông Trần không đề ra triết lý mới, mà chỉ phát huy từ nền tảng của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa. Cũng như thầy là giáo chủ Ngô Lợi, ông Trần chú trọng phát triển Phật giáo (có xen lẫn Nho, Lão và đạo thờ cúng ông bà tổ tiên), theo hình thức cư sĩ, nghĩa là tín đồ không cần "ly gia cắt ái", tín đồ mặc quần áo bà ba, búi tóc hoặc để xõa tự nhiên và tu đâu cũng được... Ít quan tâm đến giáo lý mà chú tâm nhiều đến việc thờ cúng, bố thí và lấy việc "tu nhân" làm nền tảng cho sự hành đạo. Đúng như lời các bậc kỳ lão ở Long Sơn đã nói: Đạo Ông Trần chỉ là đạo làm người. Ngày xưa Ông Trần thường dạy về nhân, lễ, nghĩa, trí, tín, trung, hiếu... và cứ thế mà truyền đời. Lúc sinh thời, theo con cháu ông Trần, ông có sáng tác bài thơ "Huấn Tử" (còn gọi là "Mã Triều Châu", gồm 87 câu, theo thể thơ tự do), và cũng thường đem truyện Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu ra để dạy khuyên con cháu và tín đồ về cương thường và đạo nghĩa.

Và mặc dù chịu ảnh hưởng sâu đậm đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa và một số đạo khác, nhưng đạo Ông Trần có điểm khác là: không lập chùa miễu, không kinh kệ chuông mõ, không ép buộc ăn chay và cũng không dung túng tệ mê tín dị đoan.

Ngày nay, người dân theo đạo Ông Trần ở Long Sơn vẫn mặc quần áo bà ba đen (hoặc màu sậm), tóc búi gọn sau gáy, thật thà, hiếu khách và vẫn còn lưu giữ những nét sinh hoạt đậm chất Nam Bộ...

Ngoài ra, nhiều tập tục riêng của Long Sơn do ông Trần chỉ dạy vẫn còn được tin theo, như: viết liễn đón Xuân, đám tang chôn cất trong vòng 24 giờ (không coi ngày giờ, xả tang ngay tại mộ), đám cưới không coi ngày mà chỉ chọn hai ngày trong tháng là mồng Một và 16 âm lịch và giờ hành lễ là giờ Thìn (khoảng 8g sáng)...Nhưng đặc biệt nhất là tục "chết đồng quách". Theo triết lý của ông Trần, thì "Sống đồng tịch đồng sàng, chết đồng quan đồng quách” nên áo quan được dùng chung cho tất cả mọi người. Theo đó, khi một gia đình trong làng báo có tang, thì những người hàng xóm xung quanh liền cùng nhau sang giúp đỡ, đặc biệt là không có kèn trống, không tụng kinh, ít tiếng khóc và gia đình không nhận bao thư.. Người lo khăn áo, người chạy đi thỉnh chiếc “bao quan dùng chung” để về khâm liệm thi hài … và đám tang được gọi là “đám xác”. Khi đi đến mộ phần thì người chết được quấn vào chiếu cói chôn xuống đất, còn áo quan thì đưa về lại Nhà Lớn Long Sơn,. Đặc biệt bia mộ của những người theo đạo ông Trần để trống, không ghi bất cứ thông tin gì về người mất.

Xây dựng Nhà Lớn

Nhà lớn Long Sơn, hay dân gian còn gọi là Đền ông Trần là một quần thể kiến trúc nghệ thuật theo lối cổ (kiểu tựa đình làng Việt Nam), được làm bằng gạch ngói và các loại gỗ quý tọa lạc trên diện tích khoảng 2 ha bên chân núi Nứa.

Khu nhà bề thế này được Ông Trần cho khởi công từ năm 1910 đến 1929 thì hoàn thành, nhờ vào tiền của và công sức tự nguyện của ông và của nhiều tín đồ. Đây là một tập hợp quần thể kiến trúc khép kín với nhiều công trình được chia thành ba khu riêng biệt đó là: khu nhà thờ, khu lăng mộ Ông Trần và một quần thể bao gồm nhiều nhà với nhiều chức năng khác nhau, như: trường học, nhà chợ, nhà mát (dành cho ngư dân tránh mưa nắng), các dãy phố (dành cho lưu dân mới đến chưa có nhà ở), kho chứa thóc, nhà đèn, nhà thợ mộc, nhà bếp, nhà bảo tồn ghe Sấm (một trong năm chiếc ghe đầu tiên đưa đoàn Ông Trần đến đảo Long Sơn), v.v...

Tất cả thể hiện nét tín ngưỡng của đạo Ông Trần và tính quần cư, đoàn kết giữa những người dân tha hương khi đến chốn rừng núi hoang sơ lập nghiệp. Do Nhà Lớn là một quần thể kiến trúc cổ đồ sộ, bề thế nhất của khu vực, nên người dân còn gọi Ông Trần là Ông Nhà Lớn.

Theo quyết định số 1371/QĐ-VH ngày 03 tháng 8 năm 1991, toàn thể khu Nhà Lớn đã được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là di tích Lịch sử – Văn hoá cấp quốc gia .

Ông Trần mất ngày 20 tháng 2 âm lịch năm Ất Hợi (24 tháng 3 năm 1935), và đã được an táng tại phía Nam kế khu nhà thờ. Hàng năm vào ngày này và ngày Tết Trùng cửu (9 tháng 9 âm lịch), Nhà Lớn Long Sơn đều có tổ chức lễ hội long trọng, thu hút hàng chục ngàn người gần xa (chủ yếu từ các tỉnh ở miền Đông và miền Tây Nam Bộ) về tham dự.

Xem thêm
Ngô Lợi
Tứ Ân Hiếu Nghĩa

Chú thích

Nguồn tham khảo
Nhà Lớn Long Sơn
Nhà Lớn Long Sơn và đạo Ông Trần
Di tích kiến trúc nghệ thuật Nhà Lớn
Di tích núi Nứa – Nhà Lớn – Đạo Ông Trần
Nhà Lớn Long Sơn: nếp xưa còn đó
Nhà Lớn Long Sơn

Nhà doanh điền
Nghĩa quân chống Pháp
Người Kiên Giang
Người Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Acalymma vittigerum

text:
Acalymma vittigerum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Leptodactylus marambaiae

text:
Leptodactylus marambaiae là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng bờ biển cát.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Gonçalves da Cruz, C.A. 2004. Leptodactylus marambaiae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Leptodactylus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Tagolsheim

text:
Tagolsheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,19 km², dân số năm 1999 là 643 người. Khu vực này có độ cao 265 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Camptopoeum longicephalum

text:
Camptopoeum longicephalum là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Camptopoeum
Động vật được mô tả năm 1987


title: Mường

text:
Mường có thể là:
 Muang, cấp địa danh có trong lịch sử gồm nhiều bản ở vùng những dân tộc thuộc ngữ hệ Tai-Kadai cư trú, tương đương với xã hay tổng (liên xã) hay huyện tùy theo quy mô thực. Tại Lào hiện gọi cấp hành chính "huyện" là muang. Tại Việt Nam hiện không còn sử dụng là cấp địa danh, nhưng Mường vẫn còn trong tên đơn vị cư trú.
 Người Mường.
 Tiếng Mường, ngôn ngữ của người Mường, gần với tiếng Việt, thuộc ngữ hệ Nam Á.
 Một tên gọi của tỉnh Hòa Bình: tỉnh Mường.


title: Jämtland

text:
Jämtland () (Latin: Iemtia) hoặc Jamtland () là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap), ở trung tâm của Thụy Điển ở Bắc Âu. Tỉnh này giáp giới với Härjedalen và Medelpad ở phía nam, Ångermanland ở phía đông, Lapland ở phía bắc và Trøndelag và Na Uy ở phía tây. Jämtland có diện tích 34.009 km vuông, chiếm 8,3% tổng diện tích của Thụy Điển và là tỉnh lớn thứ hai ở Thụy Điển. Nó có dân số 112.717 người, phần lớn sống ở Storsjöbygden, khu vực xung quanh hồ Storsjön. Östersund là thành phố duy nhất Jämtland và là thành phố đông dân thứ 24 ở Thụy Điển.
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển

Đế quốc Na Uy
Cựu thuộc địa Na Uy


title: Cardiophorus sinaitus

text:
Cardiophorus sinaitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Acrocercops laciniella

text:
Acrocercops laciniella (tên tiếng Anh: Blackbutt Leafminer) là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Queensland, Victoria, South Úc, Tasmania và Ấn Độ. It has recently been found also ở New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 10 mm.

Ấu trùng ăn các loài Eucalyptus, bao gồm Eucalyptus eugenioides, Eucalyptus pilularis, Eucalyptus piperita, Eucalyptus salignus và Eucalyptus triantha. Chúng cuộn lá làm tổ. Ấu trùng ăn lá non thành các vết lớn, không theo quy luật.

Tham khảo

Acrocercops


title: Tillandsia intermedia

text:
Tillandsia intermedia là một loài thuộc chi Tillandsia.

Giống
 Tillandsia 'Curly Slim'
 Tillandsia 'Dimmitt's Delight'
 Tillandsia 'Kanyan'
 Tillandsia 'KimThoa Aldridge'
 Tillandsia 'Long John'
 Tillandsia 'Mudlo'
 Tillandsia 'Victory'

Chú thích

Tham khảo

BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

I
Thực vật đặc hữu Mexico
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Tháng 1 năm 2004

text:
Tháng 1 năm 2004

Thứ 5, ngày 29 tháng 1
 Bản điều trần của Lord Hutton: Greg Dyke, Tổng giám đốc của BBC, từ chức vì bản điều trần này. Mark Byford trở thành Quyền tổng giám đốc. Tin tức Anh chỉ trích bản báo cáo đó là thanh minh.

Thứ 4, ngày 28 tháng 1
 Mười nước gặp nhau ở Bangkok, Thái Lan để thảo luận về bệnh cúm gà.
 Một quả bom nổ trong xe ở Baghdad, Iraq. Ba người chết.
 Hơn 100.000 người biểu tình ở Tel Aviv về kế hoạch của Ariel Sharon cho quân đội Israel rút khỏi vài khu vực thuộc dải Gaza và Bờ Tây.
 Các nhà vật lý học thông báo là họ tìm thấy một loại chất mới, gọi chất đặc fermion (fermionic condensate).

Thứ 3, ngày 27 tháng 1
 Trung Quốc thừa nhận là tỉnh Quảng Tây có nhiều ca nhiễm bệnh cúm H5N1 (bệnh cúm gà). Trung Quốc là nước thứ 10 phát hiện sự tồn tại của dịch bệnh này. . Hai tỉnh Hồ Nam và Hà Bắc cũng bị nghi ngờ có dịch bệnh này.   .
 Tổng thống Mỹ 2004: Thượng nghị sĩ John Kerry thắng sơ cử ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ ở New Hampshire. Howard Dean xếp thứ hai.

Thứ 2, ngày 26 tháng 1
 Tổng thống Hamid Karzai ký bản hiến pháp mới của Afghanistan.

Tham khảo

Năm 2004
Tháng một


title: Tetramoera schistaceana

text:
Sâu xám đục lá mía đường (Tetramoera schistaceana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Loài này có ở Indonesia (Java), Trung Quốc (Quảng Đông), Đài Loan, Malaysia, Philippines, Mauritius, Hawaii, Madagascar và Réunion.

Sải cánh dài 14–18 mm.

Ấu trùng ăn Saccharum dulce. Các ấu trùng đục hang ngắn trong thân cây, thường là gần bề mặt và thường là cây non. Lá của chồi rất non cũng có thể bị tấn công, trong khi ở cây mía lớn hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Tetramoera


title: Tropaeolum asplundii

text:
Tropaeolum asplundii là một loài thực vật thuộc họ Tropaeolaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Tropaeolum asplundii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
asplundii
Thực vật dễ tổn thương


title: Democritos

text:
Democritos (tiếng Hy Lạp: ) là một triết gia người Hy Lạp sống trước thời kỳ Socrates. Ông sinh ra vào khoảng 460 TCN ở thành phố Abdera, một địa điểm trên bờ biển thuộc xứ Thrace (phần đất thuộc Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay). Democritus là học trò của Leucippus và cùng với Leucippus tạo ra thuyết nguyên tử thô sơ. Theo thuyết nguyên tử của ông, mọi vật chất được tạo thành từ các dạng khác nhau của các phần tử không chia nhỏ được, không nhìn thấy được, cái mà ông gọi là atoma (nguyên tử). Đó là ý tưởng độc nhất vô nhị của Democritus, chính vì thế mà từ khi Democritos đưa ra khái niệm đó cho đến tận sau này khi khoa học đã phát triển người ta mới có những bằng chứng cụ thể về sự tồn tại của nguyên tử và tiếp tục phát triển lý thuyết về nguyên tử

Cuộc đời

Democritos được sinh ra tại thành phố Abdera ở Thrace, một thuộc địa của người Ionia từ Teos, mặc dù một số gọi ông là một người Milesia. Ông sinh ra trong kỳ thi Olympic thứ 80 (460-457 trước Công nguyên) theo Apollodorus, và mặc dù Thrasyllus đặt năm sinh của ông trong năm 470 TCN, ngày tháng sau đó có lẽ là nhiều khả năng hơn. John Burnet đã lập luận rằng năm 460 là "quá sớm", vì theo Diogenes Laërtius ix.41, Democritus nói rằng ông là một "người đàn ông trẻ (Neos)" trong khi Anaxagoras đã già(khoảng 440-428). Có người nói rằng người cha của Democritos đã quá giàu có tới mức ông đã tiếp đãi Xerxes trên đường hành quân của mình ngang qua Abdera. Democritos dành số tài sản thừa kế do cha mình để lại cho ông vào những chuyến du lịch tơi những đất nước xa xôi, để thỏa mãn cơn khát của mình về kiến thức. Ông đi đến châu Á, và thậm chí còn cho rằng đã đến Ấn Độ và Ethiopia  Chúng ta biết rằng ông đã viết tường tận về Babylon và Meroe; Ông chắc cũng phải đến thăm Ai Cập, và Diodorus Siculus nói rằng ông đã sống ở đó trong vòng năm năm  Ông tự tuyên bố rằng [12] trong cùng thời của ông không có ai đã làm cuộc hành trình lớn hơn, thăm nhiều nước, gặp gỡ các học giả nhiều hơn bản thân ông. Ông đặc biệt đề cập đến các nhà toán học Ai Cập, có kiến thức, mà ông ca ngợi. Theophrastus, cũng như vậy, nói về ông như là một người đàn ông đã nhìn tới thăm nhiều quốc gia. Trong chuyến đi của ông, theo Diogenes Laërtius, ông đã trở thành quen thuộc với các đạo sĩ Chaldea. Một người tên là "Ostanes", một trong những đạo sĩ đi kèm Xerxes cũng được cho là đã dạy cho ông.

Sau khi trở về quê hương của mình, ông khiến bản thân mình bận rộn với những triết lý tự nhiên. Ông đi khắp Hy Lạp để có được kiến thức về văn hóa của nó. Ông đề cập đến nhiều nhà triết học Hy Lạp trong các tác phẩm của ông, và sự giàu có của ông giúp ông mua tác phẩm của họ. Leucippus, người sáng lập của thuyết nguyên tử luận, đã có ảnh hưởng lớn nhất với ông. Ông cũng ca ngợi Anaxagoras . Diogenes Laertius nói rằng ông đã kết bạn với Hippocrates . Ông có thể đã được làm quen với Socrates, nhưng Plato không đề cập đến ông và Democritos tự trích dẫn khi nói,

Aristotle đặt ông trong số các nhà triết học tự nhiên trước Socrates.

Nhiều giai thoại về Democritos, đặc biệt là trong Diogenes Laërtius, làm chứng cho sự khiêm tốn, không quan tâm, và sự giản dị của ông, cũng như cho rằng ông sống dành riêng cho các nghiên cứu của mình.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Democritus in The Internet Encyclopedia of Philosophy
 Democritus and Leucippus
 Democritus in Stanford Encyclopedia of Philosophy
 Democritus on Greek 100 Drachma banknote.

Sinh năm 460 TCN
Mất năm 370 TCN
Nhà triết học Hy Lạp cổ đại
Nhà toán học Hy Lạp cổ đại


title: (9181) 1991 NP2

text:
{{DISPLAYTITLE:(9181) 1991 NP2}}

(9181) 1991 NP2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 7 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Costa di Mezzate

text:
Costa di Mezzate là một đô thị ở tỉnh Bergamo, vùng Lombardia, Italia. Đô thị này có diện tích km2, dân số là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Dicranomyia woggoon

text:
Dicranomyia woggoon là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Thành trùng

text:
Thành trùng hay còn gọi là pha trưởng thành (latinh: imago) là pha phát triển cuối của một côn trùng, sau lần lột xác cuối cùng ở côn trùng biến thái thiếu, hoặc phát triển từ nhộng ở các côn trùng biến thái hoàn toàn. Đây là pha duy nhất mà côn trùng hoàn toàn trưởng thành về mặt sinh dục, và ở côn trùng có cánh thì cánh đã hoàn toàn hoạt động.

Giai đoạn gần thành trùng (subimago) có ở bộ Ephemeroptera (phù du). Côn trùng ở pha này đã có cánh hoàn chỉnh nhưng cơ quan sinh dục chưa hoàn chỉnh.

Xem thêm
Ấu trùng
Thiếu trùng
Nhộng

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Côn trùng học
Sinh học phát triển


title: Hexepeolus rhodogyne

text:
Hexepeolus rhodogyne là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Linsley & Michener mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Hexepeolus
Động vật được mô tả năm 1937


title: Bulbophyllum cylindraceum

text:
Bulbophyllum cylindraceum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Aclosma anomala

text:
Aclosma anomala là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Aclosma


title: Danh sách chi của Noctuidae:R

text:
Rabila
Rachiplusia
Raclia
Radara
Raddea
Radinacra
Radinocera
Radinogoes
Radinotia
Radosa
Ragana
Raghuva
Ramadasa
Ramesodes
Ramopia
Ramphia
Rancora
Raparna
Raphia
Raphiscopa
Rasihia
Reabotis
Recoropha
Rectangulipalpus
Rectipalpula

Redectis
Redingtonia
Rejectaria
Rema
Remigia
Remigiodes
Renia
Renisania
Renodes
Renyigoga
Resapamea
Resperdrina
Rethma
Reticcala
Reticulana
Retusia
Rhabdophera
Rhabdotina
Rhabinogana
Rhabinopteryx
Rhaesena
Rhamnocampa
Rhangena
Rhanidophora

Rhapsa
Rhatta
Rhazunda
Rhesala
Rhesalides
Rhesalistis
Rhescipha
Rhiscipha
Rhiza
Rhizagrotis
Rhizedra
Rhizolitha
Rhizotype
Rhodina
Rhodochlaena
Rhododactyla
Rhododipsa
Rhodoecia
Rhodophora
Rhodosea
Rhodotarache
Rhopalognatha
Rhoptrotrichia
Rhosologia

Rhosus
Rhubuna
Rhyacia
Rhynchaglaea
Rhynchagrotis
Rhynchina
Rhynchodia
Rhynchodina
Rhynchodontodes
Rhyncholita
Rhynchoplexia
Rhypagla
Rhytia
Riadhia
Riaga
Riagria
Richia
Ricla
Rictonis
Rileyiana
Rimulia
Ripagrotis
Ripogenus
Ripolia

Ristra
Rivula
Rivulana
Roborbotodes
Rodriguesia
Rolua
Ronania
Roperua
Rororthosia
Roseoblemma
Rostrypena
Rothia
Rotoa
Rougeotia
Rougeotiana
Rowdenia
Ruacodes
Rubarsia
Rufachola
Rugofrontia
Rungsianea
Rusicada
Rusidrina
Rusina

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

R


title: Arola

text:
Arola là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 100 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 20 km southvề phía tây của Verbania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 284 người và diện tích là 6,5 km².

Đô thị Arola có các frazione (đơn vị cấp dưới) Pianezza.

Arola giáp các đô thị: Cesara, Civiasco, Madonna del Sasso.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Pilar, Cebu

text:
Pilar là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 11.941 người.

Đô thị này nằm trên quần đảo Camotes, trên đảo Ponson.

Các đơn vị dân cư
Pilar được chia thành các đơn vị hành chính gồm 13 khu dân cư (khu phố) (barangay).

 Biasong
 Cawit
 Dapdap
 Esperanza
 Lanao
 Lower Poblacion
 Moabog
 Montserrat
 San Isidro
 San Juan
 Upper Poblacion
 Villahermosa
 Imelda

Tham khảo

Liên kết ngoài
Philippine Standard Geographic Code

Đô thị của Cebu


title: Homalopoma granuliferum

text:
Homalopoma granuliferum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Colloniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Homalopoma


title: Quận Campbell, Georgia

text:
Quận Campbell là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận này tồn tại từ năm 1828 đến năm 1931. Quận được lập bởi cơ quan lập pháp bang ngày 20 tháng 12 năm 1828 từ khu vực đất của Fayette, Coweta, và Carroll và từ một nửa của quận DeKalb - quận trở thành quận Fulton ngay sau đó. Cherokee Land Lottery của tiểu bang năm 1832 được bổ sung vào quận Campbell.

Quận lỵ ban đầu đóng ở Campbellton; tuy nhiên, khi Atlanta & West Point Railroad bắt đầu lên quy hoạch tuyến, cư dân thị trấn đã không chịu được tiếng ồn, do đó tuyến đường ray đã được lắp đặt qua Fairburn, khiến cho khu vực này thịnh vượng còn thị trấn Campbellton thì suy thoái. Do đó quận lỵ đã thay đổi vào năm 1870.

Tham khảo

Quận cũ của Hoa Kỳ
Georgia 1828
Khu dân cư thành lập năm 1828
Georgia 1931
Lịch sử Georgia
Quận Douglas, Georgia
Quận Fulton, Georgia


title: Litoria nigrofrenata

text:
Litoria nigrofrenata là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Loài này có ở Úc, Papua New Guinea, và có thể cả Tây Papua ở Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và ao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hero, J.-M., Retallick, R., Richards, S. & Parker, F. 2004. Litoria nigrofrenata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

N
Động vật lưỡng cư Queensland
Động vật được mô tả năm 1867


title: Sambuca di Sicilia

text:
Sambuca di Sicilia là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 60 km về phía tây nam của Palermo và khoảng 60 km về phía tây bắc của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.367 người và diện tích là 95,9 km².

Sambuca di Sicilia giáp các đô thị sau: Bisacquino, Caltabellotta, Contessa Entellina, Giuliana, Menfi, Santa Margherita di Belice, Sciacca.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.sambucadisicilia.ag.it/

 www.prolocosambuca.it/

Đô thị tỉnh Agrigento


title: La Vídola

text:
La Vídola là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 156 người.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Cyperispa thoracostachyi

text:
Cyperispa thoracostachyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Cyperispa


title: Pseudalypia crotchii

text:
Pseudalypia crotchii là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở California.

Ấu trùng ăn Malvastrum exile và Malvastrum parviflora.

Liên kết ngoài
Image

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1874


title: Lambdina fervidaria

text:
Lambdina fervidaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Canada (Nova Scotia, đảo Prince Edward, New Brunswick, Quebec, Ontario, Manitoba và Saskatchewan) và khu vực phía đông của Hoa Kỳ, phía nam đến bang Georgia.

Sải cánh dài khoảng 27 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

The larva feed on Quercus và Fraxinus. Phụ loài Lambdina fervidaria athasaria thích Abies balsamea, Picea và Tsuga canadensis

Phụ loài
Các phụ loài được công nhận:
Lambdina fervidaria athasaria
Lambdina fervidaria fervidaria

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Larval Stage info Lambdina fervidaria athasaria

Lambdina


title: 20870 Kaningher

text:
20870 Kaningher (2000 VC48) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 11 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20870 Kaningher

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Gau-Weinheim

text:
Gau-Weinheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Gau-Weinheim có diện tích 3,91 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Terebra vinosa

text:
Terebra vinosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1889


title: L'Hermitage

text:
L'Hermitage (, Gallo: L'Ermitaij) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở L'Hermitage được gọi là Hermitageois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for L'Hermitage

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Balanzac

text:
Balanzac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Balanzac nằm ở khu vực có độ cao trung bình 17 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Ilyanassa

text:
Ilyanassa là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Chi name Ilyanassa đã trở thành đồng nghĩa của Nassarius, while its two species have retained a valid name thuộc chi Ilyanassa.

Các loài
Các loài thuộc chi Ilyanassa bao gồm:

 Ilyanassa obsoleta (Say, 1822)
 Ilyanassa trivittata (Say, 1822)

Chú thích

Tham khảo
 Nomenclator Zoologicus info

Nassariidae


title: Sediliopsis riosi

text:
Sediliopsis riosi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Sediliopsis


title: Phần mềm (định hướng)

text:
Phần mềm có thể được dùng với một trong các nghĩa sau:
Phần mềm máy tính.
Phần mềm trên cơ thể sinh vật (phân biệt với xương hay các phần cứng khác).


title: Viêm túi mật

text:
Viêm túi mật, tiếng Anh: Cholecystitis (tiếng Hy Lạp, cholecyst-, "gallbladder"-"túi mật", kết hợp với các hậu tố -itis, "inflammation"-"viêm") là một bệnh lý liên quan đến tình trạng viêm của túi mật. Mặc dù hầu hết những người bị sỏi mật không có triệu chứng và không tiếp tục phát triển thành viêm túi mật, viêm túi mật thường xảy ra nhất do sự tắc nghẽn của ống nang với sỏi mật. Tắc nghẽn này gây ứ động mật trong túi mật và làm tăng áp lực trong túi mật, dẫn đến đau bụng ở phía trên bên phải. Mật tích tụ, tăng áp lực làm giãn đường mật, kích thích nhiễm trùng vi khuẩn và làm bong thành ống mật, gây viêm và phù nề túi mật. Viêm và
phù nề túi mật dẫn đến giảm lưu lượng máu bình thường đến các khu vực của túi mật, có thể dẫn đến hoại tử tế bào do thiếu oxy.

Yếu tố nguy cơ sỏi mật và viêm túi mật là tương tự, bao gồm quan hệ tình dục ở nữ, tuổi già, mang thai, sử dụng thuốc tránh thai, béo phì, đái tháo đường, chủng tộc (Bắc Mỹ), giảm cân đột ngột. Chẩn đoán viêm túi mật dựa trên các triệu chứng đặc trưng như đau bụng vùng thượng vị, buồn nôn, nôn mửa và sốt cũng như các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy tăng lượng bạch cầu. Siêu âm bụng thường cũng được sử dụng trong chẩn đoán. Viêm túi mật không biến chứng thường có tiên lượng tốt. Tuy nhiên, hơn 25% bệnh nhân phải phẫu thuật hoặc phát triển thành các biến chứng nặng hơn. Việc chẩn đoán muộn viêm túi mật cấp tính làm tăng tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Sỏi mật và viêm túi mật thường song hành với nhau và có thể tái phát nhiều lần.

Các dấu hiệu và triệu chứng
Hầu hết những người bị sỏi mật không có triệu chứng. Khi sỏi liên tục bị kẹt trong ống nang,  gây đau bụng mật. Đau bụng mật là đau bụng ở hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị, thường đau liên tục kịch phát từng cơn, xảy ra sau khi ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ hay chất béo, dẫn đến buồn nôn và/hoặc nôn mửa. Những người bị viêm túi mật ban đầu thường xuất hiện triệu chứng đau bụng mật trước khi phát triển viêm túi mật. Các triệu chứng của viêm túi mật tương tự như cơn đau quặn mật nhưng cơn đau trở nên trầm trọng hơn và liên tục. Buồn nôn và nôn thường xảy ra ở 75% những người bị viêm túi mật.  Ngoài đau bụng, cơn đau có thể lan lên vai và mặt.

Khám thực thể với triệu chứng chung sốt. Một túi mật bị viêm nặng thường có vỡ khi chạm vào. Khoảng 25-50% có thể sờ thấy túi mật bị viêm từ bên ngoài do sự gia tăng kích thước của túi mật. Đau tăng khi thở sâu.  Khi ấn vào góc phần tư phía trên bên phải của bụng cũng gây ra đau (dấu Murphy). Dấu Murphy thường thường gặp trên lâm sàng, nhưng không cụ thể đối với viêm túi mật.  Vàng da có thể xảy ra nhưng thường là nhẹ, và nếu nghiêm trọng, cho thấy một nguyên nhân của các triệu chứng như sỏi mật.  Bệnh nhân cao tuổi và những người có bệnh tiểu đường, bệnh mãn tính, hoặc những người suy giảm miễn dịch thường triệu chứng mơ hồ, có thể không sốt hoặc đau cục bộ.

Nguyên nhân và bệnh lý học
Viêm túi mật thường được gây ra bởi sỏi mật, thường nằm trong ống túi mật. Điều này sẽ dẫn đến việc cô đặc dịch mật, ứ trệ mật, và nhiễm khuẩn thức cấp từ các sinh vật trong ruột, chủ yếu là các loài E. coli và Bacteroides.

Thành túi mật bị viêm nhiễm. Trong một vài trường hợp có thể dẫn đến hoại tử và vỡ túi mật. Sự viêm nhiễm thường lan ra lớp ngoài, do đó kích thích các cấu trúc xung quanh như cơ hoành và dạ dày.

Tham khảo

Viêm
RTT


title: Dustin Moskovitz

text:
Dustin Moskovitz (sinh ngày 22 tháng 5 năm 1984 tại Gainesville, Florida, Hoa Kỳ) là một doanh nhân và là người đồng sáng lập Facebook cùng với Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin và Chris Hughes. Moskovitz sở hữu 6% cổ phần của Facebook. Moskovitz cũng đồng thời là đồng sáng lập và CEO của Asana.

Năm 2011, Moskovitz được Forbes xếp là tỉ phú trẻ nhất thế giới với cổ phần của mình ở Facebook. Moskovitz trẻ hơn Mark Zuckerberg 8 ngày tuổi.

Tháng 3 năm 2011, Forbes ước lượng tài sản của Moskovitz tăng hơn so với năm ngoái khoảng 2,7 tỉ đô-la Mỹ. Có được điều này là do giá trị cổ phần của Moskovitz trong Facebook đã tăng lên cùng với sự đi lên về giá trị của nền tảng công ty do những sự đầu tư gần đây lên đến 50 tỷ đô-la Mỹ.

Quá trình giáo dục
Moskovitz sinh tại Gainesville, Florida và lớn lên tại Ocala, Florida, học tại trường phổ thông Vanguard, tốt nghiệp từ chương trình chứng chỉ IB. Moskovitz theo học trường đại học Harvard ngành kinh tế trong vòng 2 năm trước khi chuyển đến Palo Alto để làm việc toàn thời gian cho Facebook.

Sự nghiệp

Ở Facebook
Bốn người bạn cùng ký túc xá - Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Chris Hughes và Dustin Moskovitz, đã sáng lập ra Facebook trong phòng ký túc xá của họ ở đại học Harvard. Ban đầu là Thefacebook.com, Facebook dự định sẽ là một danh bạ trực tuyến của sinh viên Harvard để giúp các sinh viên cư trú xác định những thành viên của các ký túc xá khác. Tháng 7 năm 2004, Zuckerberg và Moskovitz bỏ học 1 năm ở Harvard và chuyển cơ sở của Facebook về Palo Alto, California.

Tại Facebook, với việc là giám đốc công nghệ (tiếng Anh: Chief Technology Officer, CTO) đầu tiên của công ty và sau đó là phó chủ tịch về mảng kỹ thuật, Moskovitz dẫn đầu về mảng công nghệ và trông nom trang web vốn là một công trình to lớn, cũng như chịu trách nhiệm về chiến lược và sự phát triển của trang web trên các thiết bị di động.

Sau khi rời Facebook
Ngày 3 tháng 10 năm 2008, Moskovitz thông báo rời Facebook để thành lập một công ty mới với Justin Rosenstein hay được gọi là nSu, một nhà quản lý kỹ thuật cũ của Facebook, người đã từng làm việc tại Google và được Moskovitz tuyển mộ. Trước sự việc đó, Mark Zuckerberg, CEO của Facebook, đã nói: "Dustin luôn đặt lợi ích của Facebook lên hàng đầu và sẽ luôn là người tôi tìm đến khi cần lời khuyên".

Tháng 11 năm 2009, Moskovitz và Rosenstein chi 9 triệu đô-la Mỹ từ quỹ của họ từ Benchmark Capital và Andreessen Horowitz cho công ty mới, theo đó là 1,2 triệu đô-la Mỹ đầu tư từ các nhà đầu tư bao gồm Ron Conway, Peter Thiel, Mitch Kapor, Owen van Natta, Sean Parker và Jed Stremel.

Ngày 7 tháng 2 năm 2011, Moskovitz và Rosenstein đưa ra Asana, một phần mềm ứng dụng được thiết kế nhằm cải thiện cách mọi người hợp tác với nhau trong một nhóm và quản lý dự án.

Moskovitz là nhà đầu tư lớn nhất của website chia sẻ ảnh trên di động, Path, hoạt động bởi một nhân viên cũ của Facebook, David Morin.

Sự miêu tả trên truyền thông
Trong phim The Social Network (một bộ phim nói về sự thành lập Facebook), vai Moskovitz được đóng bởi diễn viên Joseph Mazzello.

Liên kết ngoài
 Asana.com

Tham khảo

Sinh năm 1984
Tỷ phú Hoa Kỳ
Facebook
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhân vật còn sống


title: Pont-de-Salars

text:
Pont-de-Salars  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Pontdesalars


title: Mollia

text:
Mollia là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 60 km về phía tây bắc của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 98 người và diện tích là 14,1 km².

Mollia giáp các đô thị: Boccioleto, Campertogno, Rima San Giuseppe, và Riva Valdobbia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: 21827 Chingzhu

text:
21827 Chingzhu (1999 TS91) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 10 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21827 Chingzhu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Sylvester Stallone

text:
Sylvester Stallone (tên thật là Sylvester Gardenzio Stallone; sinh ngày 6 tháng 7 năm 1946) là một diễn viên, người viết kịch bản, đạo diễn, nhà sản xuất phim người Mỹ. Ông từng đoạt 24 giải thưởng, 25 đề cử trong đó có 2 giải Oscar.

Sylvester Stallone từng theo học tại một trường học ở ngoại ô Philadelphia.Năm 1973 ông đã từng thất bại khi theo đuổi sự nghiệp diễn viên ở New York.Sau đó Sylvester Stallone hướng tới Hollywood, ông thường xuyên lui tới các trường quay và các buổi tuyển chọn diễn viên,cố gắng vào các vai nhỏ trong phim truyền hình và màn ảnh rộng.Ông vẫn không quên niềm đam mê sáng tác của mình và từ đó hình tượng võ sĩ quyền Anh Rocky Balboa ra đời.Vài nhà sản xuất định mua kịch bản và cho một diễn viên ăn khách thủ vai,và quả nhiên sự kiên nhẫn của ông được đền đáp xứng đáng,võ sĩ Rocky đã đến được với khán giả bằng chính diễn xuất của ông.Bộ phim đem về cho ông một giải Oscar cho hạng mục giải thưởng bộ phim hay nhất.

Sylvester Stallone có năm người con,hai con với người vợ đầu Sasha Czack và ba con với người vợ hiện tại Jenifer flavin (cưới năm 1997 - nay).Trước đó ông đã ly dị với Sasha Czack sau 2 năm chung sống.

Danh sách phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1946
Nhân vật còn sống
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Người Mỹ gốc Ý
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Pháp
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nam diễn viên Maryland
Nam diễn viên Philadelphia


title: Smicridea circinata

text:
Smicridea circinata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Saint-Jean-du-Castillonnais

text:
Saint-Jean-du-Castillonnais  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Saintjeanducastillonnais


title: Bibla

text:
Bibla là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Ngô Mạnh Đạt

text:
Ngô Mạnh Đạt (chữ Hán phồn thể: 吳孟達, chữ Hán giản thể: 吴孟达, tên tiếng Anh: Richard Ng Man-tat; 2 tháng 1, 1952 – 27 tháng 2, 2021) là cố diễn viên kỳ cựu của điện ảnh Hồng Kông với nhiều vai phụ đặc sắc. Ông cùng với Châu Tinh Trì là một cặp đôi ăn ý trong nhiều phim hài từ cuối thập niên 1980 cho đến tận thập niên 2000.

Sự nghiệp
Năm 1974, Ngô Mạnh Đạt tham gia khóa đào tạo diễn xuất của TVB (cùng khóa với Châu Nhuận Phát). Ông bắt đầu nổi tiếng từ đầu thập niên 1980 với những vai hề.

Từ năm 1989, sau các phim truyền hình "Cái thế hào hiệp", "Tôi đến từ giang hồ", ông quen với nam diễn viên Châu Tinh Trì. Các sêri phim "Thánh bài", "Thần bài", "Lộc Đỉnh ký",... sau đó ra đời với sự hợp tác của hai người, đã tạo được cảm tình với nhiều khán giả. Hai nhân vật, một già một trẻ, kẻ tung người hứng, đã là hai cái tên bảo chứng cho doanh thu của những phim họ đóng vào đầu thập niên 1990. Về sau, Ngô Mạnh Đạt vẫn tham gia hầu hết các phim của Châu Tinh Trì đạo diễn hay thủ vai chính như "Tây Du Ký" I, II, III, "Bách biến tinh quân", "Vua hài kịch", "Tinh Võ Môn 1991", "Hoàng tử bánh trứng", "Vua phá hoại", "Đội bóng Thiếu Lâm"... Trong các phim này ông thường mang tên Chú Đạt và tên gọi này cũng trở thành biệt danh ngoài đời của ông.

Ngoài Châu Tinh Trì ra, Ngô Mạnh Đạt còn hợp tác với nhiều diễn viên nổi tiếng khác như Lưu Đức Hoa, Trương Vệ Kiện, Trương Quốc Vinh, Lương Triều Vĩ... Năm 1990, với phim "Thiên nhược hữu tình" (hợp tác với Lưu Đức Hoa), ông được trao giải Kim Tượng tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông dành cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Ông còn hai lần được đề cử giải này vào năm 1991, 1992 cho các vai trong "Thánh bài" và "Trường học Uy Long I" nhưng không đoạt giải.

Ngô Mạnh Đạt diễn nhiều nhất là các vai hài, và toàn là vai phụ mãi đến năm 2006, khi lần đầu (và duy nhất cho đến nay) được giao vai chính Nguyên Bảo trong phim "Diệu thủ Thần Bổ Tiêu giai nhân".

Năm 2004, Châu Tinh Trì làm phim Tuyệt đỉnh Kungfu nhưng không mời Ngô Mạnh Đạt, khiến ông giận. Trong một bài phỏng vấn, Ngô Mạnh Đạt tuyên bố sẽ không hợp tác với Châu Tinh Trì nữa. Nhưng sau đó hai người đã giảng hòa, họ dự định sẽ cùng hợp tác trong phim Tuyệt đỉnh Kungfu 2.

Giải thưởng

Đời sống cá nhân
Ngô Mạnh Đạt khá mập, không phải là người đẹp trai, nhưng cũng có thể xem là một trong những nhân vật đào hoa: hiện nay ông sống với ba người vợ. Ông tự nhận mình là người chồng không chung thủy, từng làm phụ lòng nhiều đàn bà, nhưng xét ở mặt khác là một người luôn cố gắng chu toàn trách nhiệm gia đình.

Về quan hệ xã hội, ngoài tình bạn lâu năm với Châu Tinh Trì, Ngô Mạnh Đạt từng thân thiết với Châu Nhuận Phát, bạn đồng chí trong khóa học diễn xuất của TVB năm 1974. Nhưng ông từng tuyên bố tuyệt giao (không làm bạn nữa) khi không được diễn viên này cho vay tiền trả nợ thua cờ bạc.

Phim đã tham gia

Phim TVB

Phim điện ảnh
Thần bài (1989)
"Thiên nhược hữu tình" (1990)
 Thánh bài (1990)
 Nhà hàng Long Phụng (1990)
 Trường học Uy Long I (1991)
 Tinh võ môn 1991 (1991)
 Chuyên gia xảo quyệt (1991)
 Thánh bài III (1991)
 Lộc Đỉnh ký (1992)
 Võ trạng nguyên Tô Khất Nhi (1992)
 Trường học Uy Long II (1992)
 Vua phá hoại (1992)
 Người hùng của tôi 2 (1993)
 Tế Công (1993)
 Tây Du Ký I, II, III (1994, 1995)
 Thần ăn (1996)
 Thần may mắn (1998)
 Vua hài kịch (1999)
 Đội bóng Thiếu Lâm (2001)
 Địa Cầu lưu lạc (2019)
Và nhiều bộ phim khác

Phim khác
 Rồng Trung Hoa (1995)
 Tiểu sư phụ (1995)
 Trộm Long tráo Phụng (2000)
 Tân Sở Lưu Hương (2001)
 Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài (phim truyền hình Đài Loan)
 Quan huyện 9 tuổi (2001)
 Cuộc phiêu lưu của Sở Lưu Hương (2001)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Ngô Mạnh Đạt trên Internet Movie Database

Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Nam diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nam diễn viên truyền hình Trung Quốc
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Vai nam phụ
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 20
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 21
Người Phúc Kiến
Họ Ngô


title: Inga amboroensis

text:
Inga amboroensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Bolivia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga amboroensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

A
Thực vật Bolivia
Thực vật dễ tổn thương


title: TV Asahi

text:
(), còn gọi là EX và , là một mạng truyền hình Nhật Bản có trụ sở đặt tại Roppongi, Minato, Tokyo, Nhật Bản. Trong logo và hình ảnh công cộng của mình, công ty thường dùng nhãn hiệu TV Asahi. Công ty cũng sở hữu All-Nippon News Network.

Xem thêm

Danh sách kênh truyền hình tại Việt Nam
 Truyền hình ở Nhật Bản

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Site
 Official Site

All-Nippon News Network
Công ty có trụ sở tại Tokyo
Asahi Corporation
Truyền thông Tokyo
Công ty anime
Truyền hình
Đài truyền hình ở Nhật Bản
Mạng truyền hình Nhật Bản
Công ty Asahi Shimbun
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tokyo


title: Aloeides braueri

text:
Brauer’s Copper (Aloeides braueri) là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Loài này có ở Nam Phi, nơi nó được tìm thấy ở highland hillsides covered in sour grassveld in the East Cape.

Sải cánh từ 26–28 mm đối với con đực và 28–32 mm đối với con cái. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 10 tới tháng 11 và từ tháng 1 tới tháng 2. Mỗi năm loài này có hai thế hệ.

Chú thích

Tham khảo

Aloeides
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Mantidactylus curtus

text:
Mantidactylus curtus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, sông có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Hình ảnh

Tham khảo

 Vallan, D., Vences, M. & Nussbaum, R. 2004. Mantidactylus curtus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Súng carbine Type 44

text:
Shiki 44 （四四式騎銃, よんよんしききじゅう, Yonyon-shiki kijū) là loại súng trường sử dụng khóa nòng trượt. Được phát triển từ súng trường kỵ binh Shiki 38 Arisaka, điển khác biệt là lưỡi lê trông giống như một cây kim lớn và có thể gấp ngược vào trong báng súng. Cái tên Shiki 44 được gọi do được hoàn thành nâng cấp vào năm Meiji thứ 44. Shiki 44 có một khoang rỗng trong báng súng để chứa một cây gậy thông nòng súng được tháo ra làm hai phần. Khoang chứa này có thể được sử dụng bằng cách quay lớp lót ở phần cuối của báng súng để mở nắp khoang chứa.

Loại súng này bắn đạn 6,5×50mm Arisaka và nạp đạn theo băng đạn 5 viên nó chỉ có thể nạp đạn tiếp sau khi băng đạn đã hết.

Shiki 44 được bắt đầu sản xuất năm 1911 và đưa vào chiến đấu năm 1912 loại súng này được Nhật Bản sử dụng cho đến hết chiến tranh thế giới thứ hai. Shiki 44 được sản xuất liên tục cho đến năm 1942: có khoảng 91.900 Shiki 44 đã được sản xuất bởi Nhật Bản trong những năm này.

Shiki 44 có 3 biến thể (thứ nhất, thứ hai và thứ ba). Sự khác nhau chính của các loại này là lưỡi lê gắn trên nòng súng với việc tăng chiều dài và độ bền của lưỡi lê.

Một sự khác biệt nữa là khoang chứa gậy thông nòng súng. Mẫu thứ nhất thì có hai lỗ ở cuối báng súng mỗi lỗ chứa nửa của gậy thông nòng súng, mẫu thứ hai và thứ ba có thì có một lỗ lớn để hai mảnh của gậy chung.

Các nước sử dụng
 : Được sử dụng nhiều nhất bởi lực lượng kỵ binh của Quân đội Đế quốc Nhật Bản.
 : Được sử dụng nhiều nhất bởi Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
 : Được sử dụng bởi lực lượng kỵ binh tinh nhuệ của Quân đội Hoàng gia Manchukuo
 : Được sử dụng trong Chiến tranh Triều Tiên
 : Được sử dụng trong Chiến tranh Triều Tiên
 : Được sử dụng trong Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam

Tham khảo

 Daugherty III, Leo J. Fighting Techniques of a Japanese Infantryman 1941–1945: Training, Techniques and Weapons. Staplehurst: Spellmount, 2002. ISBN 1-86227-162-3.

Liên kết ngoài

Súng trường
Vũ khí bộ binh Nhật Bản thời Thế chiến thứ hai


title: Khóa ngoại

text:
Khóa ngoại lai, thường gọi là khoá ngoại hay khóa ngoài, (tiếng Anh: foreign key) là một trường (field) hay một nhóm trường trong một bản ghi (record) của một bảng (table), trỏ (point) đến khóa của một bản ghi khác của một bảng (thường thì hai bảng này khác nhau). Thông thường, khóa ngoài trong một bảng trỏ đến khóa chính (primary key) của một bảng khác. Kiểu tham chiếu này có thể liên kết các thông tin lại với nhau và nó là một phần quan trọng của quá trình chuẩn hóa dữ liệu. Khóa ngoài tham chiếu tới chính bảng chứa nó được gọi là khóa ngoài đệ quy.

Ví dụ, người gửi một bức thư điện tử giới thiệu về một cuốn sách không cần phải đưa toàn bộ nội dung cuốn sách vào trong bức thư. Thay vào đó, họ có thể ghi số đăng ký xuất bản (ISBN) của cuốn sách, và người quan tâm có thể dùng số hiệu đó để lấy thông tin về quyển sách hoặc chính cuốn sách đó. Số hiệu xuất bản là khóa chính của cuốn sách, và nó được dùng làm khóa ngoài trong bức thư điện tử.

Việc sử dụng khóa ngoài thường đi kèm với giả thiết rằng nó là một khóa chính ở đâu đó. Quan hệ khóa chính/khóa ngoài không đúng là nguồn gốc của rất nhiều rắc rối trong cơ sở dữ liệu (xem thêm tính toàn vẹn tham chiếu).

Một ràng buộc khóa ngoại lai là một ràng buộc rằng không được xóa dữ liệu làm khóa ngoại lai trong một bản ghi khi còn có những bản ghi khác giả thiết rằng nó vẫn tồn tại.

Mô hình hóa dữ liệu
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Cơ sở dữ liệu
SQL

de:Schlüssel (Datenbank)#Fremdschlüssel
no:Nøkkel (database)#Fremmednøkkel
zh:关系键#外键


title: Nepalicrepis schereri

text:
Nepalicrepis schereri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doberl miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Nepalicrepis


title: Mathaux

text:
Mathaux là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mathaux sur le site de l'Institut géographique national

Mathaux


title: Hách Chương

text:
Hách Chương (chữ Hán giản thể: 赫章县, bính âm: Hèzhāng Xiàn) là một huyện thuộc địa khu Tất Tiết, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3246 km2, dân số năm 2002 là 630.000 người. Mã số bưu chính là 556100. Huyện lỵ đóng ở trấn Thành Quan. Hách Chương giáp các đơn vị cấp huyện: đông giáp quận Thất Tinh Quan và Nạp Ung, tây giáp Uy Ninh, nam giáp Lục Bàn Thủy, đông giáp Trấn Hùng và Di Lương. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 6 trấn (Thành Quan, Bách Quả, Ma Cô, Tài Thần, Lục Khúc Hà và Dã Mã Xuyên), 20 hương và hương dân tộc.

Tham khảo

Tất Tiết
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Thuần Càn

text:
Quẻ Thuần Càn còn gọi là quẻ Càn (乾 qián), tức Trời là quẻ số một trong Kinh Dịch.

Nội quái là: ☰ (||| 乾 qián) Càn hay Trời (天).
Ngoại quái là: ☰ (||| 乾 qián) Càn hay Trời (天).

Phục Hy ghi: quẻ hoàn toàn thuộc tính cương kiện.

Thoán từ
Thoán từ: Càn: nguyên, hanh, lợi, trinh (乾: 元, 亨, 利, 貞).

Dịch: Quẻ Càn, mở nghiệp lớn, có bốn đức: Có sức sáng tạo lớn lao (nguyên), thông suốt và thuận tiện (hanh), lợi ích thích đáng (lợi), ngay thẳng và bền vững (trinh).

Chiêm: (coi điềm lành, dữ) ♦ Quẻ này có 3 hào tốt - đánh dấu là (o). ♦ Quẻ Bát Thuần Càn do 2 đơn quái Càn chồng lên nhau, vì vậy có cùng tên, tượng quẻ, và tính cách với đơn quái Càn. ♦ Nếu là phái nữ mà gặp quẻ Bát Thuần Càn thì có nghĩa là người nữ này quá Dương. Họ cần Âm tức là mềm mỏng, dịu dàng hơn nữa. Nếu không thì sẽ gặp trở ngại. ♦ Con hươu ở trên mây, thiên lộc, được hưởng bổng lộc trời ban. ♦ Thợ mài dũa ngọc, người ta phải chăm chỉ học tập để thành người hữu dụng. ♦ Trăng tròn trên bầu trời, ánh sáng tỏa ra khắp nơi nơi. ♦ Một ông quan đang trèo lên thang ngắm trăng, thăng quan tiến chức nhanh chóng và liên tục. ♦ Nếu bạn đang đau ốm thì quẻ này liên quan đến não bộ, phổi hoặc hệ thần kinh. ♦ Đây là quẻ thuộc tháng tư, tốt về mùa xuân và đông, xấu về mùa hạ.

Hình: có sáu con rồng ngự trên trời. Lục long ngự thiên.

Tượng: Quảng đại bao dung.

Khí chất: Quyền biến

Dáng: Con ngựa.

Hào từ

Sơ cửu
Sơ cửu: tiềm long vật dụng. 初九。潛龍勿用 。

Giải nghĩa từ:
Sơ 初 - danh từ để chỉ hào thứ nhất trong mỗi quẻ.
Cửu 九– danh từ chỉ hào dương.
Tiềm 潛- cất kín, giấu ở bên trong.
Long 龍- con rồng.
Vật 勿- chớ, không nên, không được.
Dụng 用- ứng dụng.

Dịch: Hào 1 dương: Rồng còn ẩn náu, chưa (đem tài ra) dùng được.

Cửu nhị
Cửu nhị: Hiện long tại điền, lợi kiến đại nhân  九二。現龍在田,利見大人。

Giải nghĩa từ:
Hiện 現 - biểu hiện, hiện lên, hiện ra.
Tại 在 - ở.
Điền 田 - đồng ruộng, đất trồng.
Kiến 見 – gặp, gặp mặt.
Lợi kiến Đại nhân 利見大人 ý nói người có tài đức, cả người lập thân và người thành đạt. Hai loại người đó nên gặp nhau và hợp lực với nhau thì đều cùng có lợi.

Dịch: Hào thứ 2 dương. Rồng đã hiện ở cánh đồng, ra mắt đại nhân thì lợi.(o)

Cửu tam
Cửu tam: quân tử chung nhật càn càn, tịch dịch nhược, lệ, vô cữu.九三。君子終日乾乾。夕惕若,厲,無咎。

Giải nghĩa từ:
Càn càn 乾乾 - hăng hái hoạt động.
Tịch 夕– buổi tối.
Dịch 惕 – kinh sợ. Tịch dịch nhược 夕惕若 – đến tối vẫn còn ưu tư lo lắng.
Lệ 厲 – nguy hiểm.
Vô 無 – không.
Cữu 咎 – lỗi lầm.

Giảng: Người quân tử suốt ngày hăng hái tự cường, đến tối vẫn còn thận trọng như lo sợ nguy hiểm, nhưng không có lỗi.(o).

Cửu tứ
Cửu tứ: hoặc dược, tại uyên, vô cữu. 九四。或躍在淵,無咎。

Giải nghĩa từ:
Hoặc 或 – có thể thế này, có thể thế kia.
Dược 躍 – nhảy lên.
Uyên 淵 – vực thẳm.

Dịch: Như con rồng có khi bay nhảy, có khi nằm trong vực, không mắc lỗi.

Cửu ngũ
Cửu ngũ: phi long tại thiên, lợi kiến đại nhân. 九五。飛龍在天,利見大人。

Giải nghĩa từ:
Phi 飛 – bay.

Dịch: Rồng bay trên trời, ra mắt đại nhân thì lợi.

Giảng: Khổng Tử giải thích: Vạn vật đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu, thủy lưu thấp 水流濕 nước chảy chỗ trũng, hỏa tựu táo 火就燥 lửa tìm đến chỗ khô, vân tòng long 雲從龍 mây theo rồng, phong tòng hổ 風從虎 gió theo hổ, thánh nhân tác nhi vạn vật đổ 聖人柞而萬物睹 thánh nhân ra đời vạn vật trông theo. Bản hồ thiên giả thân thượng 本乎天者親上 vật nào gốc ở trời thì thân thuộc với cõi trên. Bản hồ địa giả thân hạ 本乎地者親下 vật nào gốc ở đất thì thân thuộc với cõi dưới mệnh người trông

Thượng cửu
Thượng cửu: kháng long hữu hối.上九。亢龍有悔。

Giải nghĩa từ:
Thượng 上 – hào trên cùng.
Kháng 亢 – cao, cao hết mức, quá.
Hối 悔 – hối hận.

Dịch: Rồng lên cao quá, có hối hận.

Giảng: Khi đọc hào này Khổng Tử nói: quý mà không có ngôi vị, cao mà không có dân, người hiền ở dưới lại không giúp, cứ vậy mà hành động tất phải hối hận. 子曰:貴而無位,高而無民, 賢人在下位而無輔,是以動而有悔也. Tử viết: quý nhi vô vị, cao nhi vô dân, hiền nhân tại hạ vị nhi vô phụ, thị dĩ động nhi hữu hối dã.

Dụng cửu
Dụng cửu: Hiện quần long vô thủ, cát. 用九。現群龍無首,吉。

Giải nghĩa từ:
Quần long 群龍– bầy rồng.
Thủ 首– đầu, người đứng đầu, thủ lĩnh.
Cát 吉 – tốt.
Dụng cửu 用九 – chỉ có ở quẻ Càn. Và ở quẻ Khôn là Dụng lục 用六 các quẻ khác không có.

Dịch: Xuất hiện bầy rồng không có đầu, tốt.(o)

Giảng: Chu Hy giảng: Gặp quẻ càn này mà sáu hào dương đều biến ra âm cả, tức là cương mà biến ra nhu, thì tốt. Thánh nhân dùng cái tượng bầy rồng sáu hào dương mà không đầu tức là nhu để diễn ý đó.

Hàn Phi nói: Như mặt trời Mặt Trăng sáng chiếu, bốn mùa vận hành, mây trăng gió thổi, vua đừng để trí lụy tâm, đừng để điều riêng hại mình. Gởi trị loạn nơi pháp thuật, giao phải trái nơi thưởng phạt, phó nặng nhẹ nơi quyền hành.

Khổng Tử giải nghĩa:
Trong thoán truyện:
Càn, Nguyên: đại tại càn nguyên, vạn vật tư thỉ, nãi thống thiên.
Hanh: Vân hành vũ hí, phẩm vật lưu hình. Đại minh chung thỉ, lục vị thì thành, thì thừa lục long, dĩ ngự thiên.
Lợi, Trinh: Càn đạo biến hóa, các chính tính mệnh, bảo hợp thái hòa, nãi lợi trinh. Thủ xuất thứ vạt, vạn quốc hoàn minh.
Trong "đại tượng truyện":
Trời dịch chuyển mạnh mẽ, người quân tử tự cường phấn đấu vươn lên không ngưng nghỉ.
Thiên hành kiện, quân tử dĩ tự cường bất tức. 象曰:天行健, 君子以自強不息. Thiên 天 – trời. Hành 行 – biến đổi không ngừng, dịch chuyển, vận động, bước chân đi. Kiện 健 – khỏe, khỏe khoắn, mạnh mẽ, tráng kiện. Quân tử 君子 – người quân tử. Dĩ 以– lấy, dùng. Tự cường 自強– tự cường. Bất tức 不息– không ngơi nghỉ.

Giải nghĩa: Kiện dã. Chính yếu. Cứng mạnh, khô, lớn, khỏe mạnh, đức không nghỉ. Nguyên hanh lợi trinh chi tượng: tượng vạn vật có khởi đầu, lớn lên, toại chí, hóa thành.

Tham khảo
Thiệu Vĩ Hoa, 1995. Chu Dịch với Dự Đoán Học. Mạnh Hà Dịch. Nhà xuất bản Văn hóa. Hà Nội. 496 trang
Nguyễn Hiến Lê. Kinh Dịch - Đạo của người quân tử
Nguyễn Quốc Đoan,1998. Chu Dịch Tường Giải. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin. Hà Nội. 797trang
Vưu Sùng Hoa, 1997. Mai Hoa Dịch Tân Biên. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin. Hà Nội. 520 trang
Dương Ngọc Dũng, Lê Anh Minh, 1999. Kinh Dịch và cấu hình tư tưởng Trung Quốc. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội. Hà Nội.770 trang

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quẻ Kinh Dịch

en:List of I Ching hexagrams 1-32


title: Xylocopa lehmanni

text:
Xylocopa lehmanni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1903


title: Marchaux

text:
Marchaux là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp. It is the seat of a canton.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Marchaux on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: 467

text:
Năm 467 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 467


title: Lœuilley

text:
Lœuilley là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Azonax

text:
Azonax là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyrrhopygini


title: Ctenusa

text:
Ctenusa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
Ctenusa curvilinea Hampson,1913
Ctenusa pallida Hampson, 1902
Ctenusa varians Wallengren, 1863

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Cậu bé kỳ quặc lớp 6B

text:
Cậu bé kỳ quặc lớp 6B (tiếng Nga: Чудак из шестого "Б") là một tập truyện hài hước dành cho trẻ em của nhà văn Vladimir Zheleznikov.

Nội dung
Truyện kể về những trò đùa quậy phá của cậu học sinh lớp 5B Boris Zbanduto - tên thân mặt là Boria.

Nhân vật
 Boris Zbanduto (học sinh lớp Năm)
 Nina Morozova (học sinh lớp Một)
 Bà Nina
 Mẹ Boria
 Anatoly Sergeyevich
 Olga Andreyevna (hàng xóm nhà Boria)
 Natasha (Đoàn viên Thanh niên trường Trung học số 70)
 Toshka (bạn Boria)
 Sasha Ryabov
 Gena Kostikov
 Maria Nikolayevna (giáo viên Thanh nhạc)
 Thầy giáo phụ trách môn Toán

Vinh danh

Chuyển thể
 Cậu bé kỳ quặc lớp 5B (phim, 1972)

Xem thêm

Vladimir Zheleznikov
Tiểu thuyết Liên Xô
Văn học thiếu nhi Liên Xô


title: 133 (số)

text:
133 (một trăm ba mươi ba) là một số tự nhiên ngay sau 132 và ngay trước 134.

Tham khảo


title: Nomada piliventris

text:
Nomada piliventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1877


title: Pseudocomostola

text:
Pseudocomostola là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Scherlenheim

text:
Scherlenheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Dicranomyia sperata

text:
Dicranomyia sperata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Châteauneuf-sur-Cher

text:
Châteauneuf-sur-Cher là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Châteauneuf-sur-Cher Basilica
Châteauneuf-sur-Cher on the Quid website

Ghi chú

Chateauneufsurcher


title: Eupilio

text:
Eupilio là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng  về phía bắc của Milano và khoảng  về phía đông của Como. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.591 người và diện tích là 6,5 km².

Đô thị Eupilio có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Carella, Corneno, Galliano, Mariaga, và Penzano.

Eupilio giáp các đô thị: Bosisio Parini, Canzo, Cesana Brianza, Erba, Longone al Segrino, Merone, Pusiano, Rogeno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Bài hát Việt

text:
Bài hát Việt là chương trình công diễn và thi các ca khúc mới dành cho các tác giả Việt Nam do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức vào năm 2005, phát sóng hàng tháng trên VTV3 vào tối Chủ nhật cuối cùng của tháng. Xuất hiện dưới hình thức một chuỗi các live show, mỗi tháng có một show giới thiệu 12 ca khúc mới (chưa từng được công bố), Bài hát Việt là cuộc bình chọn các ca khúc hay trong năm, tôn vinh nhạc sĩ sáng tác và khẳng định tên tuổi ca sĩ thông qua hội đồng thẩm định và khán giả.Sau đêm Gala trao giải Bài hát Việt 2015 (tổ chức vào ngày 22 tháng 1 năm 2016), ban tổ chức chương trình quyết định dừng sân chơi này, kết thúc 11 năm phát sóng của chương trình. Thay vào đó, VTV tiếp tục sản xuất thêm 2 chương trình hoàn toàn mới trong năm 2016 và 2023 là chương trình Giai điệu kết nối (VTV1) và Nghe nhạc cùng tôi (VTV3).

Thành phần tham dự
Bài hát dự thi: là các tác phẩm gửi về dự thi, phải là các bài hát chưa từng được công bố hoặc mới được phát hành trong các album kể từ đầu năm.  Năm đầu tiên. chương trình sử dụng những ca khúc được ra mắt trong 2 năm 2004 và 2005. Từ năm 2006, chỉ có các ca khúc được ra mắt trong năm đó được sử dụng.
Bài hát công chiếu: là các tác phẩm dự thi được Hội đồng nghệ thuật chọn để công chiếu. Mỗi tháng có 11 bài hát được công chiếu.
Hội đồng nghệ thuật: gồm 11 thành viên, có vai trò thẩm định, đánh giá chất lượng các bài hát dự thi, chọn ra 11 ca khúc công chiếu mỗi tháng, sau đó chọn ra các ca khúc để trao các giải sau: "Bài hát của tháng"; "Hoà âm Phối khí hiệu quả"; "Ca sĩ trình bày xuất sắc nhất".
Khán giả: người xem có quyền bầu chọn qua hệ thống tin nhắn và điện thoại để bầu chọn cho hai giải "Ca khúc ấn tượng" - bầu chọn trong thời gian chương trình đang được diễn ra và truyền hình trực tiếp và "Ca khúc được khán giả yêu thích" - bầu chọn trong tháng.
Nhạc sĩ: người sáng tác ra các tác phẩm dự thi.
Nhạc sĩ phối khí: người phối khí các tác phẩm dự thi.
Ban nhạc: nhóm các nhạc công chơi trong suốt chương trình. Trong chương trình Bài hát Việt là ban nhạc Hoài Sa, có sự hỗ trợ của Dàn dây dàn nhạc giao hưởng Việt Nam và một số nhạc công khác.
Ca sĩ: là người đảm nhiệm vai trò vocal trong ca khúc.

Các giải thưởng

Bài hát của tháng: do Hội đồng nghệ thuật bầu chọn, là bài hát được đánh giá cao nhất về mọi khía cạnh nghệ thuật.
Phối khí hiệu quả: do Hội đồng nghệ thuật bầu chọn, là bài hát được đánh giá cao nhất về mặt phối khí.
Ca sĩ trình bày xuất sắc nhất: do Hội đồng nghệ thuật bầu chọn, trao cho ca sĩ đã trình bày ca khúc mới một cách hiệu quả nhất.
Ca khúc ấn tượng: do khán giả bình chọn trong quá trình chương trình diễn ra, là ca khúc gây ấn tượng ban đầu cho nhiều khán giả nhất.
Ca khúc được khán giả yêu thích nhất: do khán giả bình chọn trong thời gian giữa 2 liveshow, dành cho bài hát được nhiều khán giả yêu thích nhất.

Đón nhận
Ngay tại thời điểm ra đời, Bài hát Việt đã gây nên không ít nghi ngại từ chính những người trong giới âm nhạc, bởi những tiêu chí mà chương trình đề ra vừa cụ thể lại cũng rất trừu tượng, khó xác định và không dễ thẩm định. Chương trình ra mắt trong thời điểm nền ca khúc Việt đang trong thời kỳ khủng hoảng trầm trọng, với rất nhiều những lời ta thán từ phía công chúng và ngay chính các nhạc sĩ chuyên nghiệp. Song điều đó cũng không thể cản trở sự phấn khởi, hào hứng của những người tham gia chương trình.

Sau những bước đi đầu tiên, chương trình đã dần tạo được uy tín nghệ thuật, giới thiệu hàng loạt bài hát mới của những tác giả trẻ và được công chúng yêu thích. Nhiều tác phẩm mới, sắp phát hành của các nhạc sĩ, ca sĩ cũng được dành để dự thi Bài hát Việt nhằm mục đích tìm khán giả và tìm cơ hội tiếp thị bài hát.

Suốt 11 lần tổ chức, Bài hát Việt được đánh giá là sân chơi có chất lượng cho người sáng tác ca khúc và là một trong những chương trình quy mô, bài bản nhất được tổ chức dành riêng cho các tác giả ca khúc. Tuy vậy, sự bùng nổ các sân chơi âm nhạc khiến cho những chương trình như Bài hát Việt loay hoay trong việc tìm chỗ đứng thu hút khán giả, và cuối cùng dừng lại trong sự nuối tiếc của nhiều người trong nghề.

Giải thưởng

Tham khảo

Xem thêm

 Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Bài hát Việt
Chương trình truyền hình của Cát Tiên Sa


title: Kaya

text:
Kaya là một tổng thuộc tỉnh Sanmatenga ở miền trung Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Kaya.

Các thị xã và làng xã
Arouem, Bakouta, Bandaga-Mossi, Bandaga-Naba-Peulh, Bandaga-Peulh, Bangassé, Baobokin, Basbériké, Basnéré, Bendogo, Bissiga, Bissiguin, Dahisma, Damané, Dapologo, Dasmesma, Delga, Dem, Dembila-Mossi, Dembila-Peulh, Dondollé, Fanka, Foulou-Yarcé, Foura, Gâh, Gantodogo, Gouguin, Goulguin-Yarcé, Ilyalla, Iryastenga, Kalambaogo, Kamsaogo, Kankandé, Konéan, Konkin, Kougouri, Koulogo, Koutoula-Yarcé, Légouré, Loundogo, Namsigui, Napalgué, Niangado, Nongfaïré-Bangré, Nongfaïré-Mossi, Oualga, Pampa, Paspanga, Pousdem, Roaguin, Roumtenga, Sanrgo, Sanrgo-Peulh, Sian, Silga, Silmiougou, Songodin, Sorogo, Tampèlga-Yarcé, Tangasgo, Temmiga, Tibtenga, Tiffou, Toécé, Tougouri, Zablo, Zandogo, Zingdnogo, Zorkoum và Zoura.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Sanmatenga


title: Sornay, Saône-et-Loire

text:
Sornay là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Con số ước tính năm 2005 là .

Xem thêm
 Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Phyllobrotica leechi

text:
Phyllobrotica leechi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Phyllobrotica


title: Niederröblingen

text:
Niederröblingen là một đô thị ở huyện Mansfeld-Südharz, Saxony-Anhalt, nước Đức. Đô thị Niederröblingen có diện tích 8,11 km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site in German with pics


title: Leptonema simplex

text:
Leptonema simplex là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)