title: 1460

text:
Năm 1460 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
Vua Lê Thánh Tông lên ngôi Hoàng đế

Sinh

 3 tháng 5 - Raffaele Riario, hồng y (mất 1521)
 8 tháng 5 - Frederick I, quan biên trấn của Brandenburg-Ansbach (mất 1536)
 29 tháng 9 - Louis II de la Trémoille, lãnh đạo quân sự (mất 1525)
 Ngày chưa biết:
 Svante Nilsson, nhiếp chính của Thụy Điển (mất 1512)
 Edward Sutton, thứ 2 Baron Dudley (mất 1532)
Có thể xảy ra:
 Antoine Brumel, Flemish nhà soạn nhạc (mất 1515)
 Tristão da Cunha, người Bồ Đào Nha (mất 1540)
 Konstanty Ostrogski, Grand Hetman của Lithuania (mất 1530)
 Vicente Yáñez Pinzón, Tây Ban Nha navigator (mất 1523)
 Tilman Riemenschneider, nhà điêu khắc Đức (mất 1531)
 Arnolt Schlick, organ, nhà soạn nhạc Đức
 Charles Somerset, 1 Earl của Worcester (mất 1526)

Mất

Tham khảo

Năm 1460


title: Issum

text:
Issum là một đô thị ở huyện Kleve, trong Nordrhein-Westfalen, Đức. Đô thị này tọa lạc khoảng 5 km về phía đông của Geldern.

Issum là nơi có nhà máy sản xuất bia rượu Diebels, là nhà máy altbier lớn nhất thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Lukaschia

text:
Stilbina là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Lukaschia


title: Persepolis

text:
Persepolis (tiếng Ba Tư cổ: 𐎱 𐎠 𐎼 𐎿 Pārsa, tiếng Ba Tư hiện đại: تخت جمشید / پارسه, Takht-e Jamshid hoặc Chehel Minar, UniPers: Taxte Jamšid) là kinh đô nghi lễ của Đế quốc Achaemenes (khoảng năm 550-330 TCN). Nó nằm cách khoảng  về phía đông bắc của thành phố hiện đại Shiraz, thuộc tỉnh Fars, Iran. Phần còn lại lâu đời nhất của Persepolis có từ năm 515 TCN. Thành phố này thể hiện phong cách kiến trúc Achaemenes và đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1979.

Tên
Từ tiếng Anh  có nguồn gốc từ , một từ ghép của Pérsēs () và pólis () có nghĩa là "Thành phố Ba Tư" hay "Thành phố của người Ba Tư". Tới Ba Tư cổ đại, thành phố được mệnh danh là Pārsa (), cũng là một từ để chỉ vùng của người Ba Tư.

Một dòng chữ còn lại từ năm 311 sau CN của hoàng từ Sasanid Shapur Sakanshah, con trai của vua Hormizd II, gọi địa điểm này là Sad-stūn có nghĩa là "Trăm cột". Bởi vì Ba Tư Trung Cổ địa điểm được cho là tượng trưng của Jamshid, một vị vua từ thần thoại Ba Tư nên khu vực này được biết đến với tên gọi "Takht-e Jamshid" (, ; ), nghĩa đen là "Ngai vàng của Jamshid". Một tên khác đặt cho địa điểm này thời Trung Cổ là , có nghĩa là "Bốn mươi tháp giáo đường".

Địa lý
Persepolis nằm gần con sông nhỏ Pulvar, chảy vào sông Kur. Khu vực bao gồm một thềm đắp cao rộng 125.000 mét vuông, với một phần là đắp nhân tạo, một phần là cắt ra từ một ngọn núi với phần phía đông dựa vào dãy núi Rahmat. Ba mặt còn lại được hình thành bằng cách giữ lại các bức tường chắn đất với chiều cao khác nhau, dốc xuống đất. Độ cao tăng từ  ở phía tây với một cầu thang đôi. Từ đó, nó có độ dốc nhẹ lên đỉnh. Để tạo ra một thềm cao bằng phẳng, những phần trũng được lấp đầy bằng đất và đá lớn, được liên kết với nhau bằng đoạn kim loại.

Hình ảnh

Xem thêm
García de Silva Figueroa
Đế quốc Ba Tư
Nhà Achaemenes, Đế quốc đầu tiên trong lịch sử Iran và đóng đô ở Persepolis
Darius I Đại đế, Vua Ba Tư
Cyrus Đại đế, Vua Ba Tư
David Stronach
Erich Schmidt
Naqshe Rostam
Persepolis (truyện tranh)
Những thành phố vùng Cận Đông cổ đại

Tham khảo

Liên kết ngoài

Persepolis at the Ancient History Encyclopedia with timeline, illustrations, and books
Persepolis Fortification Archive Project (This site provides information on the Persepolis Fortification Archive project based at the Oriental Institute of the University of Chicago)
Virtual Reconstruction of Persepolis: 3dparse
Virtual Reconstruction of, amongst others, Persepolis: persepolis3D
 Pedram Veisi, Persepolis, Photo Set, flickr.
Persepolis Photo Gallery 2009 (German)
Persepolis Before Incursion (Virtual tour project)
Persepolis Satellite view @ Google Maps
 Persepolis Photographs  and Introduction to the Persian Expedition , Oriental Institute of the University of Chicago.
Persepolis Photos and videos
Photos and a map of Persepolis
Picture archive of Persepolis
3D reconstructed pictures and movies of Persepolis
 Secret of staircase of G-Palace in Persepolis revealed, Cultural Heritage News Agency, ngày 13 tháng 2 năm 2006.
Seals on the Persepolis Fortification Tablets  - by Mark B. Garrison and Margaret C. Root, at the Oriental Institute webpage
 Farzin Rezaeian, and Hossein Hazarati, Persepolis Recreated, a video documentary made in 2004: Part I (8 min 38 sec), Part II (9 min 52 sec), Part III (8 min 52 sec), Part IV (10 min 29 sec), Part V (3 min 22 sec).
Useful text and pictures of Persepolis (Persian)
http://www.rugreview.com/13-3pers.htm  Persepolis
Location
Persepolis - UNESCO World Heritage Centre
Persepolis Tour Package

Thành phố Achaemenes
Địa điểm khảo cổ Iran
Khu dân cư cũ ở tỉnh Fars
Thành phố Iran cổ đại
Kiến trúc Achaemenes
Văn hóa Iran
Tàn tích Iran
Di sản thế giới tại Iran
Công trình xây dựng tỉnh Fars
Điểm tham quan ở tỉnh Fars
Mỹ thuật Ba Tư


title: (11355) 1997 XL11

text:
{{DISPLAYTITLE:(11355) 1997 XL11}}

(11355) 1997 XL11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Erioptera ctenophora

text:
Erioptera ctenophora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Santiria nigricans

text:
Santiria nigricans là một loài thực vật thuộc họ Burseraceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Santiria nigricans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Santiria
Thực vật dễ tổn thương


title: Attenschwiller

text:
Attenschwiller / Attenschweiler là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 836 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía tây của cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Vương quốc Sunda

text:
Vương quốc Sunda (tiếng Indonesia: Karajaan Sunda, tiếng Sunda: Karajaan Sunda) hay Tốn Tha (巽他) là một nhà nước cổ của người Sunda ở miền tây Java trải rộng từ eo biển Sunda tới sông Brebes và sông Serayu ở miền trung Java. Vương quốc theo đạo Hindu này tồn tại từ năm 669 đến khoảng năm 1579.

Hình thành và phát triển

Theo một tài liệu cổ có tên Wangsakerta, thì Tarusbawa của nước Sunda Sambawa được vua Tarumanagara gả con gái cho và sau đó được chọn làm người kế vị ngai vàng của Tarumanagara vào năm 669. Lúc này Tarumanagara đã suy yếu. Muốn khôi phục đất nước được vinh quang như nước Sundapura xưa, ông đổi tên nước từ Tarumanagara thành Sunda. Năm 670, Tarusbawa buộc phải chia đất nước thành hai phần, phần phía đông sông Tarum (Citarum) cho vua của Galuh, một thuộc quốc cũ của Tarumanagara, còn ông tiếp tục cai trị phần còn lại. Việc chia nước dễ dàng này khiến cho quan hệ giữa Sunda và Galuh tốt đẹp.

Khi vua Tarusbawa qua đời, cháu nội ông là công chúa Tejakencana lên kế vị. Cha của công chúa qua đời còn trước cả ông nội bà. Công chúa lại kết hôn với hoàng tử Rakeyan Jamri, con của Bratasenawa vua Galuh. Năm 723, Rakeyan Jamri lên làm vua Sunda. Sau đó ông đồng thời làm vua của Galuh và xưng là Sanjaya. Tuy hai nước không thống nhất lại thành một, nhưng việc một người làm vua hai nước đã tạo nên một liên hiệp.

Quan hệ giữa Sunda và Galuh tương đối kỳ lạ như vậy. Đôi khi, hai nước cùng do một vị vua trị vì; và đôi khi mỗi nước một vua. Những lúc hai nước chung một vua là dưới thời:
 Sanjaya (723 – 732) đóng đô ở Kawali Galuh (thị trấn Ciamis ngày nay)
 Tamperan hay Rakeyan Panaraban (732 - 739) đóng đô ở Kawali Galuh
 Wuwus (819 – 891) đóng đô ở Pakuan (thành phố Bogor ngày nay)
 Darmaraksa (891 – 895) đóng đô ở Pakuan
 Prabu Guru Darmasiksa, đóng đô ở Sawunggalah (thành phố Kuningan ngày nay)
 Rakeyan Jayadarma đóng đô ở Kawali
 Prabu Ragasuci (1297–1303) đóng đô ở Saunggalah
 Prabu Citraganda (1303–1311) đóng đô ở Pakuan
 Prabu Lingga Dewata (1311–1333) có lẽ đóng đô ở Kawali
 Prabu Ajiguna Wisesa (1333–1340) đóng đô ở Kawali.
 Prabu Maharaja Lingga Buana (1340–1357) đóng đô ở Kawali
 Prabu Mangkubumi Suradipati/Prabu Bunisora (1357–1371) đóng đô ở Kawali
 Prabu Raja Wastu/Niskala Wastu Kancana (1371–1475) đóng đô ở Kawali
 Sri Baduga Maharaja (1482 to 1521) đóng đô ở Pakuan

Rakeyan Jayadarma là con rể của Mahisa Campaka, vua nước Singharari và Sangrama Wijaya (hay Raden Wijaya) - người sáng lập vương quốc Majapahit chính là con ông. Đây là lý do tại sao giữa Sunda và Majapahit có quan hệ tốt đẹp, mặc dù tể tướng Gajah Mada của Majapahit luôn muốn sáp nhập Sunda vào Majapahit. Theo sách Kidung Sunda, Gajah Mada đã lên một kế hoạch theo đó vua Majapahit là Hayam Wuruk giả xin cưới công chúa Sunda. Vua Prabu Maharaja Lingga Buana của Sunda tin là thật và cử một đoàn hoàng tộc đông đảo đưa dâu tới kinh đô Majapahit. Đích thân nhà vua dẫn đầu đoàn. Tại Majapahit, Gajah Mada tuyên bố vua Sunda phải đầu hàng, phải chấp nhận để Sunda làm thuộc quốc của Majapahit và công chúa chỉ được làm thiếp của vua Hayam Wuruk thay vì làm hoàng hậu. Vua Prabu Maharaja Lingga Buana đã cự tuyệt đề nghị và dũng cảm chiến đầu với đoàn quân Majapahit xông đến. Toàn đoàn hoàng tộc Sunda đã bị Gajah Mada cho quân sát hại. Công chúa của Sunda tự vẫn. Vua Prabu Maharaja Lingga Buana được người Sunda tôn vinh là anh hùng.

Đến thời vua Sri Baduga Maharaja, năm 1482, kinh đô của Sunda được dời về Pakuan (thành phố Bogor ngày nay). Năm này được xem là năm thành lập thành phố Bogor mặc dù thực tế là các vua thứ ba và thứ tư của Sunda đã từng đóng đô ở đây. Giữa Pakuan và thành phố cảng Sunda Kalapa (thủ đô Jakarta ngày nay) có một con đường đi lại khá thuận tiện. Vua Sri Baduga Maharaja đã có nhiều chính sách làm cho Sunda hưng thịnh. Thời ông trị vì chính là thời kỳ hoàng kim của Sunda.

Diệt vong

Thế kỷ 16, các hồi quốc trở nên lớn mạnh cả ở Java. Hồi quốc Demak cuối cùng đã tiêu diệt được vương quốc Majapahit một thời đế quốc. Ở Java chỉ còn lại hai vương quốc theo đạo Hindu là Sunda ở tận cùng phía tây Java và Blambangan ở tận cùng phía đông Java. Để kháng cự lại áp lực của Demak, vua Sri Baduga Maharaja đã sai con trai mình đến Malacca cầu viện người Bồ Đào Nha và đổi lại ký hiệp ước hòa bình và thương mại tự do với người Bồ Đào Nha.

Sau khi Sri Baduga Maharaja qua đời, con trai ông là Prabu Surawisesa Jayaperkosa (tức Ratu Sang Hiang, hay Ratu Samian) lên kế vị. Lúc này Sunda đối mặt với sự bành trướng ngày càng tăng của các hồi quốc Demak và Banten. Vua mới đã cho phép người Bồ Đào Nha xây dựng nhà kho và pháo đài ở cảng Sunda Kelapa và đổi lại giúp nước ông chống quân xâm lược. Các thuyền của Bồ Đào Nha tại cảng này được phép chất bao nhiêu bao tiêu tùy thích. Hàng năm, vua Sunda còn gửi tặng vua Bồ Đào Nha một nghìn bao (khoảng 20 tấn) hạt tiêu. Hiệp ước này giữa Sunda và Bồ Đào Nha đã không được phía Bồ Đào Nha thực hiện đầy đủ. Người Bồ Đào Nha đã không xây pháo đài vì bản thân họ còn đang vướng rắc rối ở Goa, Ấn Độ. Khi người Bồ Đào Nha quay lại Sunda thì đã qua muộn. Liên quân Cirebon-Demak trước đó đã tấn công Sunda Kelapa, giết hết các quan địa phương ở đây và gia đình họ, tàn phố thành phố. Quân Sunda từ kinh đô đến phản công tự nhận thấy mình không đủ sức đánh trả quân Hồi giáo, nên đã rút về. Sunda Kelapa được người Hồi giáo đổi tên thành Jayakarta hay Jakarta. Có khoảng 30 thủy thủ Bồ Đào Nha bị đắm thuyền vì bão và bơi đến thành phố cảng này lập tức bị quân Hồi giáo giết chết. người Bồ Đào Nha nhận ra mình không đủ sức, nên từ bỏ Sunda.

Cuộc chiến giữa liên quân Cirebon-Demak với Sunda kéo dài khoảng gần 5 năm. Cuối cùng, vào năm 1531, hai bên ký hòa ước. Nhưng vào thập niên 1550, quân đội hồi quốc Banten đã tấn công vào kinh đô Pakuan của Sunda. Dưới thời vua Raja Mulya, tức Prabu Surya Kencana, Sunda suy yếu rõ rệt vì sức ép của người Hồi giáo và cuối cùng diệt vong vào năm 1579. Gần như toàn bộ lãnh thổ của Sunda bị sáp nhập vào Hồi quốc Banten.

Văn hóa

Văn hóa Sunda quan hệ chặt chẽ với bản chất nông nghiệp của nền kinh tế, đặc biệt là nghề trồng lúa. Nyi Sri Pohaci hay Sanghyang Asri, là thần lúa và đồng thời là vị thần tối cao trong Sunda Wiwitan - tín ngưỡng bái vật giáo truyền thống của người Sunda. Văn hóa Sunda có sự hòa hợp giữa Sunda Wiwitan với Hindu giáo và với Phật giáo.

Kinh tế

Ngành kinh tế chủ lực của Sunda là sản xuất lúa gạo. Vua Sunda thu tô bằng gạo và cất trữ trong nhà kho. Sunda cũng là một nguồn sản xuất hồ tiêu chất lượng cao hàng đầu của thế giới khi đó. Vương quốc này tham gia vào mạng lưới buôn bán hương liệu và gia vị ở quần đảo Indonesia.

Tham khảo

 "Maharadja Cri Djajabhoepathi, Soenda’s Oudst Bekende Vorst", TBG, 57. Batavia: BGKW, page 201-219, 1915)
 Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16
 Kebudayaan Sunda Zaman Pajajaran, Jilid 2, Edi S. Ekajati, Pustaka Jaya, 2005
 The Sunda Kingdom of West Java From Tarumanagara to Pakuan Pajajaran with the Royal Center of Bogor, Herwig Zahorka, Yayasan Cipta Loka Caraka, Jakarta, 2007-05-20

Tây Java
Văn hóa Sunda
Nhà nước Phật giáo Ấn Độ giáo ở Indonesia
Indonesia thế kỷ 7
Indonesia thế kỷ 8
Indonesia thế kỷ 9
Indonesia thế kỷ 10
Indonesia thế kỷ 11
Indonesia thế kỷ 12
Indonesia thế kỷ 13
Indonesia thế kỷ 14
Indonesia thế kỷ 15
Indonesia thế kỷ 16
Chấm dứt năm 669


title: Rhopalotenes

text:
Rhopalotenes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Rhopalotenes argyrolemma (Diakonoff, 1954)
Rhopalotenes halirrhothia (Meyrick, 1938)
Rhopalotenes irresoluta (Diakonoff, 1954)
Rhopalotenes platyptila (Diakonoff, 1954)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Schoenotenini


title: 2611 Boyce

text:
2611 Boyce (1978 VQ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 11 năm 1978 bởi Helin, E. F. và Bus, S. J. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2611 Boyce

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Helsingborg

text:
Helsingborg ( là một thành phố thuộc khu đô thị của Thụy Điển và là trụ sở của thị xã Helsingborg, vùng Skåne, (nam Thụy Điển) với 91.457 dân cư vào năm 2005. Dân cư thành phố Helsingborg tăng trưởng khoảng 1.700 người mỗi năm.

Helsingborg là thành phố trung tâm của khu vực tây bắc Skåne với khoảng 300.000 dân, một khu vực đô thị lớn thứ tư của Thụy Điển.

Helsingborg nằm ở điểm gần Đan Mạch nhất, cách thành phố Helsingør của Đan Mạch ở phía tây khoảng 4 km, bên kia eo biển Oresund.

Thành phố Helsingborg lịch sử, với nhiều ngôi nhà cổ, là một thành phố đẹp bên bờ biển. Các tòa nhà pha trộn giữa kiểu cổ xây bằng đá như các nhà thờ và pháo đài Kärnan thời trung cổ - một pháo đài bảo vệ được xây dựng từ trên 600 năm – và các tòa nhà buôn bán hiện đại, với các đại lộ rộng xen lẫn các đường phố hẹp. Đường Kullagatan, đường phố chính dành cho các người đi bộ với các cửa hàng buôn bán ở 2 bên, là đường phố dành cho người đi bộ mua sắm đầu tiên ở Thụy Điển.

Lịch sử
Helsingborg là một trong các thành phố cổ nhất ở Bắc Âu. Ngay từ cuối thế kỷ thứ 10, đã có người cư ngụ ở khu vực cao nguyên của thành phố ngày nay. Ngày 21.5.1085 vua thánh Knud IV của Đan Mạch đã cấp giấy chứng nhận đặc quyền thương trấn cho Helsingborg (thời đó thuộc Đan Mạch). Vị trí địa lý của Helsingborg ở chỗ hẹp nhất của eo biển Oresund khiến cho thành phố trở thành nơi quan trọng cho Đan Mạch thời xưa, để kiểm soát được cả hai bờ của eo biển Oresund. Từ năm 1429 Đan Mạch đã lập ra sắc thuế đánh trên thuyền bè đi qua eo biển Oresund vào biển Baltic (và ngược lại). Đan Mạch lập các pháo đài để kiểm soát eo biển này tại chỗ hẹp nhất (khoảng 4 km) là thành phố Helsingør (bờ phía tây) và thành phố Helsingborg (bờ phía đông, thời đó thuộc Đan Mạch). Đây là khoản thu nhập chính của vương triều Đan Mạch.

Tiếp theo cuộc chiến tranh Thụy Điển - Đan Mạch (1657 - 1658) rồi Hòa ước Roskilde, Đan Mạch phải nhượng lại toàn bộ lãnh thổ ở bên kia eo biển Oresund cho Thụy Điển (nay là vùng nam Thụy Điển) và Helsingborg trở thành một thành phố của Thụy Điển. Vua Karl X Gustav của Thụy Điển tới nhận vùng Skåne này ngày 5.3.1658 và gặp một phái đoàn do giám mục giáo phận Lund là Peder Winstrup dẫn đầu. Thời đó, thành phố Helsingborg chỉ có khoảng 1.000 cư dân.

Trong cuộc chiến tranh vùng Skåne (1675-1679), quân Đan Mạch tái chiếm Helsingborg 2 lần, khiến cho vua Karl XI của Thụy Điển phá hết các pháo đài và phần lớn lâu đài của thành phố (pháo đài duy nhất còn lại là Kernen). Năm 1709 trong cuộc Đại chiến Bắc Âu thành phố cũng bị quân Đan Mạch dưới quyền chỉ huy của tướng Christian Ditlev Reventlow chiếm, nhưng viên tướng thống đốc vùng Skåne của Thụy Điển Magnus Stenbock đã đánh bại quân Đan Mạch trong trận Helsingborg ngày 28.2.1710. Đây là trận chiến cuối cùng giữa Thụ Điển và Đan Mạch ở vùng Skåne. Ngày nay có một tượng Magnus Stenbock cưỡi ngựa ở quảng trường Stortorget của thành phố.

Trong tình trạng mới, là một thành phố ở biên giới, thành phố đã gặp nhiều khó khăn. Phải mất nhiều thời gian dài, thành phố mới hồi phục. Năm 1770 thành phố có 1.321 cư dân và phát triển chậm.

Ngày 20.10.1810 Jean-Baptiste Bernadotte, thống chế Pháp và là hoàng thái tử nối ngôi của Thụy Điển (sau này là vua Karl XIV John) đặt chân lên đất Thụy Điển lần đầu tại đây sau chuyến đi từParis để tới Stockholm.

Tuy nhiên, từ giữa thế kỷ 19 trở đi, Helsingborg là một trong số các thành phố phát triển vững chắc nhất của Thụy Điển. Dân số năm 1850 là 4.000, đã tăng lên 20.000 năm 1890 và 56.000 năm 1930 do việc kỹ nghệ hóa. Từ năm 1892, có tuyến tàu phà chở xe lửa nối Helsingborg với thành phố Helsingør của Đan Mạch. Một mạng đường xe điện trong thành phố được khai trương năm 1903 và ngưng hoạt động năm 1967.

Công nghiệp
Helsingborg là trung tâm giao thông và thương mại chính của khu vực. Hãng IKEA - một hãng quốc tế chuyên bán đồ nội thất – có trụ sở chính tại Helsingborg, cũng như hãng sản xuất kẹo cao su Nicorette và hãng sản xuất nước suối Ramlösa.

Hiện nay có 3 công ty tàu phà phục vụ việc chuyên chở giữa Helsingborg và Helsingør (Đan Mạch). Năm 2001 đã mở Campus Helsingborg, một chi nhánh của trường Đại học Lund, ở các tòa nhà của nhà máy cao su Tretorn cũ do Henry Dunker thành lập.

Thể thao
Helsingborg có câu lạc bộ bóng đá Helsingborgs IF, chơi ở hạng ưu tú của Thụy Điển. Sân nhà của đội là sân vận động Olympia. Henrik Larsson từng là cầu thủ nổi tiếng nhất của câu lạc bộ.

Các cư dân nổi tiếng
 Fabian Brunnstrom, cầu thủ NHL
 Hans Alfredson, diễn viên kịch
 Countess Marianne Bernadotte af Wisborg, cựu người mẫu thời trang và diễn viên, quả phụ của hoàng thân Sigvard Bernadotte, quận công Uppland
 Christian Maesel, cầu thủ bóng đá
 Dieterich Buxtehude, nhạc sĩ sáng tác
 Pontus Farnerud, cầu thủ bóng đá
 Karl Ragnar Gierow, văn sĩ và hội viên Hàn lâm viện Thụy Điển
 Gustaf Håkansson, vận động viên xe đạp
 Karl Kruszelnicki, Dr Karl
 Henrik Larsson, cầu thủ bóng đá
 Andreas Lilja, cầu thủ chơi hockey trên băng
 Mats Magnusson, cầu thủ bóng đá
 Tina Nordström, sếp TV
 Peps Persson, nhạc sĩ
 Ruben Rausing, người sáng lập Tetra Pak
 Kalle Svensson, cầu thủ bóng đá
 Östen Warnerbring, nhạc sĩ
 Johan Wissman, lực sĩ
 Roland Nilsson, cầu thủ bóng đá
 Darkane, ban nhạc Metal
 Soilwork, ban nhạc Metal
 The Sounds, ban nhạc Rock
 Velvet, ca sĩ

Mikael Lundberg- vận động viên chơi Golf chuyên nghiệp

Thời điểm lịch sử quan trọng
 21.5.1085 = thành phố chính thức khai sinh.
 17.7.1310 = Hòa ước Helsingborg được ký kết giữa Thụy Điển, Na Uy và Đan Mạch. Birger Magnusson lại làm vua Thụy Điển.
 26.2.1658 = Hòa ước Roskilde, Helsingborg thuộc Thụy Điển.
 17.6.1707 = lập hãng sản xuất nước suối Ramlösa brunn.
 28.2.1710 = thống đốc Magnus Stenbock chiến thắng quân Đan Mạch bên ngoài thành phố Helsingborg.
 20.10.1810 = Jean Baptiste Bernadotte, sau trở thành vua Karl XIV Johan, từ Paris sang, đặt chân lên Helsingborg.
 10.3.1892 = Khai trương tàu phà, nối giao thông giữa Helsingborg và thành phố Helsingør (Đan Mạch).
 10.6.1955 = Khai trương triển lãm kiến trúc Helsingborg H55.
 15.9.1973 = vua Gustaf VI Adolf từ trần tại Helsingborg.
 10.6.1999 = Khai trương triển lãm Helsingborg H99.
 27.4.2002 = Khai trương nhà văn hóa Dunkers kulturhus ở Sundstorget gần Norra hamnen

<br/ clear="left">

Các quận
Thành phố Helsingborg chia thành 32 quận.

Bảng kê dân nhập cư

Các thắng cảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Helsingborg Municipality (tiếng Thụy Điển)
 Helsingborg Municipality  (tiếng Anh)

Thành phố của Thụy Điển
Thành phố cảng Thụy Điển
Thủ phủ đô thị của hạt Skåne
Thủ phủ đô thị Thụy Điển
Khu dân cư ở hạt Skåne
Thành phố cảng biển Baltic
Cửa khẩu Đan Mạch-Thụy Điển
Thành phố ven biển Thụy Điển
Khu dân cư ở đô thị Helsingborg


title: Hóa Âm

text:
Hoá Âm (chữ Hán phồn thể: 華陰市, chữ Hán giản thể: 华阴市; phanh âm: 	Huàyīn Shì) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Vị Nam, tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 817 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 247.771 người. Mã số bưu chính của thành phố Hoá Âm là 714200
Thành phố Hoá Âm cách tỉnh lỵ Tây An 120 km. Thời Chiến Quốc lập huyện, tháng 12 năm 1990 lập thành phố từ huyện. Ở Hoá Âm có nhiều người họ Dương nổi tiếng, tiêu biểu là Dương Ngọc Hoàn (Dương Quý Phi) và Dương Kiên (Tùy Văn Đế).

Tên gọi Hoá Âm có nghĩa là nằm ở phía bắc núi Hoá Sơn.

Tham khảo

Vị Nam
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
Thành phố tỉnh Thiểm Tây


title: Aleurocystidiellum

text:
Aleurocystidiellum là một chi nấm thuộc họ Stereaceae. Chi này phân bố rộng khắp và có hai loài, được miêu tả năm 1964.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Stereaceae


title: Aclyvolva

text:
Aclyvolva là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Aclyvolva bao gồm:

 Aclyvolva lamyi (F.A. Schilder, 1932)
 Aclyvolva lanceolata (G.B. Sowerby II, 1848)
 Aclyvolva nicolamassierae Fehse, 1999

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ovulidae


title: Trichocolletes pulcherrimus

text:
Trichocolletes pulcherrimus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trichocolletes
Động vật được mô tả năm 1965


title: Taiwanoliprus endonis

text:
Taiwanoliprus endonis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Komiya miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Taiwanoliprus


title: Y Xuyên

text:
Y Xuyên (chữ Hán giản thể: 伊川县, âm Hán Việt: Y Xuyên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Y Xuyên có diện tích 1243 km², dân số năm 1999 là 713.791 người. Mã số bưu chính của Y Xuyên là 471300 Mộ Phạm Trọng Yêm nằm ở huyện này là một di tích lịch sử của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Lạc Dương


title: Wat Rajbopit

text:
Chùa Ngọc Trai hay Wat Ratchabophit (Vát Lát-cha-bo-bít), tên đầy đủ là Wat Ratchabophit Sathitmahasimaram Ratchaworawihan (tiếng Thái: วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร, phiên âm: Vát Lát-cha-bo-bít Xa-thít-ma-ha-xi-ma-lam Lát-cha-vo-la-vi-han) là một ngôi chùa nằm ở phía Nam của Wat Suthat, thuộc quận Phra Nakhon, Bangkok. Ngôi chùa này được xây dựng vào thời vua Rama V (1868-1910 AD). Đây chính là điểm tham quan hấp dẫn của Bangkok cạnh Wat Suthat.

Miêu tả
Điểm nổi bật nhất của công trình này chính là những khảm sành sứ 5 màu được khảm trên tháp đựng hài cốt chính. Kiến trúc của gian thờ chính mang phong cách Thái, còn phần trang trí nội thất lại có hơi hướng chịu ảnh hưởng của trường phái Châu Âu với một số chi tiết Gô-tích. Đặc biệt nhất và ấn tượng nhất vẫn là những mảng khảm trai trang nhã và những bức phù điêu tinh tế trên các tấm cửa sổ và cửa ra vào của gian thờ chính.

Giờ tham quan
Ngôi đền mở cửa hàng ngày từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều và hoàn toàn miễn phí.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bản đồ vị trí chùa
Bài chính trên trang bangkok-hotels

Chùa ở Bangkok
Địa điểm du lịch Bangkok


title: Lasioglossum pacatum

text:
Lasioglossum pacatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Ormosia nodulosa

text:
Ormosia nodulosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Triaenodes laciniatus

text:
Triaenodes laciniatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triaenodes


title: Batrachylodes wolfi

text:
Batrachylodes wolfi là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea và quần đảo Solomon.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Parker, F. & Richards, S. 2004. Batrachylodes wolfi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Batrachylodes


title: Barhi

text:
Barhi là một census town ở quận Hazaribagh ở bang Jharkhand, Ấn Độ. Thị trấn này nằm ở giao lộ của NH 2 (Grand Trunk Road) và NH 33. . Tất cả các tuyến xe buýt chính trên tuyến Ranchi-Patna, Ranchi-Gaya, Dhanbad-Patna and Dhanbad-Gaya chạy qua Barhi. Đập Tilayia của DVC và Vườn quốc gia Hazaribagh nằm gần Barhi.

Địa lý
Barhi tọa lạc tại tọa độ . It has an average elevation of 374 mét (1227 foot). Sông Barakar nằm cách Barhi 2 dặm.

Cơ cấu dân số
Theo cuộc điều tra dân số năm 2001 ở Ấn Độ, Barhi có dân số 9933 người. Nam giới chiếm 53% và nữ giới chiếm 47% dân số. Barhi có tỷ lệ biết chữ bình quân 60%, cao hơn mức trung bình quốc gia 59,5%; với 62% đàn ông và 38% phụ nữ biết chữ. 18% dân số dưới 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Tipula goriziensis

text:
Tipula goriziensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Gyrineum cuspidatum

text:
Gyrineum cuspidatum là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gyrineum


title: Sare

text:
Sare () là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 SARA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) (in Spanish)

Xã của Pyrénées-Atlantiques
Plus Beaux Villages de France


title: Nogent-lès-Montbard

text:
Nogent-lès-Montbard  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Nogentlesmontbard


title: Eucera grandis

text:
Eucera grandis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fonscolombe mô tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1846


title: Clanculus cristinae

text:
Clanculus cristinae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clanculus


title: Adelocera cylindriformis

text:
Adelocera cylindriformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Ceratina aloes

text:
Ceratina aloes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1932


title: Templin

text:
Templin là một đô thị thuộc huyện Uckermark, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Rhyacophila mongolica

text:
Rhyacophila mongolica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae.Loài này được tìm thấy ở vùng sinh thái Palearctic và Nearctic.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Bombus patagiatus

text:
Bombus patagiatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Nylander mô tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1848


title: Ayyampettai (quận Kancheepuram)

text:
Ayyampettai là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kancheepuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Ayyampettai có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 28 mét (91 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ayyampettai có dân số 6022 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Ayyampettai có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Ayyampettai, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Palaeorhiza stellaris

text:
Palaeorhiza stellaris là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Roberts mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1984


title: Erioscele

text:
Erioscele là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Frévin-Capelle

text:
Frévin-Capelle là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Frévin-Capelle on the Quid website

Frevincapelle


title: Yakovlev Yak-112

text:
Yakovlev Yak-112 là một máy bay dân dụng được Nga/Liên Xô phát triển vào cuối thập niên 1980, và bay thử nghiệm lần đầu tiên vào đầu những năm 1990.

Miêu tả
Đây là một máy bay dân dụng đa chức năng, nó có thể là máy bay chở khách, vận tải, tuần tra, và cứu thương.

Yak-12 là một máy bay một tầng cánh có 4 chỗ ngồi, với cánh cao, nó có tầm nhìn tối ưu từ buồng lái cung cấp đầy đủ tầm nhìn cho phi công thao tác. Chiếc máy bay này có 1 động cơ được sản xuất bởi hãng LYCOMING (Hoa Kỳ) và hệ thống điện tử do hãng BENDIX KING (Hoa Kỳ) sản xuất. Hệ thống bánh lốp của nó là hệ thống giá cứng không thể rút vào được.

Người ta có ý định sử dụng Yak-112 vào mục đích:
Chở hành khách, vận chuyển hàng hóa và bưu tín nhỏ;
Huấn luyện phi công;
Tuần tra biên giới, bờ biển, rừng và tuyến đường ống dẫn dầu và khí đốt.
Hoạt động trong nông nghiệp;
Vận chuyển bệnh nhân.
Yak-112 có những đặc điểm nổi bật sau:
Buồng lái bố trí tiện nghi, tầm nhìn tốt, thiết kế hiện đại, hệ thống điều hòa tạo môi trường tốt cho phi công và hành khách.
Cánh cất và hạ cánh trên đường băng ngắn, áp lực tác dụng lên bánh xe thấp giúp máy bay có thể hoạt động cả trên đường băng lẫn đường quốc lộ.
Dễ dàng bảo dưỡng, nhằm giảm tối đa giá nhân công.
Giá rẻ.

Thông số kỹ thuật

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Sức chứa: 3 hành khách
Chiều dài: 6.96m
Sải cánh: 10.25m
Chiều cao: 2.9m
Diện tích : 16.96m²
Trọng lượng rỗng: 950 kg (2.094 lb)
Trọng lượng cất cánh: 1.300 kg (2.866 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.520 kg (3.351 lb)
Động cơ: 1× động cơ pít tông làm lạnh bằng khí Textron Lycoming IO-540, công suất 191 kW (260 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 230 km/h (143 mph)
Tầm bay: 1.000 km (621 miles)
Trần bay: 4.000m
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

Liên kết ngoài

http://www.airshow.ru/expo/658/prod_481.htm

Máy bay Yakovlev
Máy bay thông dụng dân sự Liên Xô và Nga 1990–1999
Máy bay dân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Neuvilly

text:
Neuvilly là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 12,57 km², dân số năm 1999 là 993 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 71-144 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Nord


title: Danh sách vườn quốc gia tại Thái Lan

text:
Vườn quốc gia ở Thái Lan (Thái Lan: อุทยานแห่งชาติ ทาง บก) được định nghĩa là một khu vực có chứa tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng về sinh thái, mang vẻ đẹp độc đáo, hoặc hệ động thực vật đặc biệt quan trọng. Hiện nay có 102 vườn quốc gia (trong đó có 21 khu bảo tồn biển quốc gia, อุทยานแห่งชาติ ทาง ทะเล). Các vườn quốc gia tại Thái Lan thường là các lâm viên (วนอุทยาน ใน) được quản lý như là một vườn quốc gia.

Các vườn quốc gia này được quản lý bởi cơ quan quản lý Vườn quốc gia, Khu bảo tồn động thực vật hoang dã (DNP), là một phần của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Bộ phận này mới được thành lập năm 2002, và trước đây, các vườn quốc gia được quản lý bởi Cục Lâm nghiệp Hoàng gia của Bộ Nông nghiệp.

Vườn quốc gia đầu tiên là Khao Yai được thành lập vào năm 1961, khi Luật Vườn quốc gia BE 2504 đã được thông qua. Còn vườn quốc gia biển đầu tiên là Khao Sam Roi Yot, được thành lập vào năm 1966. Năm 1993, chính quyền trong ban quản lý vườn quốc gia được chia thành hai bộ phận, một bộ phận quản lý các Vườn quốc gia trên đất liền và một cho các Vườn quốc gia biển (MNPD).

Trong tương lai sẽ có thêm 33 vườn quốc gia và 3 khu bảo tồn biển dự kiến sẽ được thành lập.

Danh sách

Vườn quốc gia đất liền

Vườn quốc gia biển

Chưa công bố

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vườn quốc gia, Khu bảo tồn động thực vật Hoang dã
Ban quản lý Vườn quốc gia, Cục Nông nghiệp
Ban quản lý Công viên biển, Cục Nông nghiệp
Danh sách các vườn quốc gia Thái Lan
Các địa điểm quan sát Chim tại Thái Lan

Thái Lan
Vườn quốc gia
Môi trường Thái Lan
Công viên Thái Lan


title: Bassanne

text:
Bassanne  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 12 mét trên mực nước biển

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Phyllobroticella

text:
Phyllobroticella là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1894 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Phyllobroticella africana (Jacoby, 1894)
 Phyllobroticella citrina Weise, 1903
 Phyllobroticella ferruginea Laboissiere, 1924
 Phyllobroticella flava Jacoby, 1894
 Phyllobroticella kraatzi Weise, 1902
 Phyllobroticella maynei Laboissiere, 1924
 Phyllobroticella nigripennis Laboissiere, 1924
 Phyllobroticella ochracea Weise, 1901
 Phyllobroticella pallida Laboissiere, 1924
 Phyllobroticella piciceps Weise, 1901
 Phyllobroticella straminea (Weise, 1903)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Gasteranthus extinctus

text:
Gasteranthus extinctus là một loài thực vật thuộc họ Gesneriaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Clark, J.L., Skog, L.E. & Pitman, N. 2004. Gasteranthus extinctus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Gasteranthus


title: Tuy Khê

text:
Tuy Khê (chữ Hán giản thể: 濉溪县, âm Hán Việt: Tuy Khê huyện) là một huyệnthuộc địa cấp thị Hoài Bắc, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tuy Khê nằm ở phía bắc của An Huy, giáp Liên Vân Cảng về phía đông, phía tây giáp Thương Khâu và Khai Phong, nam giáp Tú Châu và Bạng Phu, bắc giáp Từ Châu. Toạ độ địa lý huyện này là 116°23′-116°53′độ kinh đông，23°17′－34°01′độ vĩ bắc. Về mặt hành chính, quận Tuy Khê được chia ra 9 trấn: Tuy Khê, Lâm Hoán, Nam Bình, Tôn Thoản, Lưu Kiều, Bách Thiện, Ngũ Câu, Song Đôi Tập, Hàn Thôn; 2 hương: Thiết Phật và Tứ Phô.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
Hoài Bắc


title: Karacaoglania

text:
Karacaoglania là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Karacaoglania xerophila (Meyrick, 1939)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: La Liga 1959–60

text:
La Liga 1959-60 là mùa giải thứ 29 của La Liga kể từ khi nó được thành lập. Giải đấu bao gồm các câu lạc bộ sau:

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Mùa giải La Liga


title: La Vacherie

text:
La Vacherie  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Vacherie


title: Polyplectropus lacusalbinae

text:
Polyplectropus lacusalbinae là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Polyplectropus


title: Nyctiophylax rhamphodes

text:
Nyctiophylax rhamphodes là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Micrurapteryx kollariella

text:
Micrurapteryx kollariella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở khắp châu Âu, ngoại trừ British Islands và Fennoscandia.

Ấu trùng ăn Chamaecytisus hirsutus, Cytisus scoparius, Cytisus sessilifolius, Genista germanica, Genista sericea, Genista tinctoria, Laburnum anagyroides, Lembotropis nigricans, Lupinus và Petteria ramentacea. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Micrurapteryx
Côn trùng châu Âu


title: Saint-Cricq-du-Gave

text:
Saint-Cricq-du-Gave là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 8,7 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 337 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 13 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Cricq-du-Gave trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Cricq-du-Gave


title: Pakistan

text:
Pakistan (, phiên âm: "Pa-ki-xtan"), tên chính thức là Cộng hoà Hồi giáo Pakistan, là một quốc gia ở Nam Á. Pakistan có bờ biển dài 1,046 km (650 mi) dọc theo Biển Ả Rập và Vịnh Oman ở phía nam; phía tây giáp Afghanistan và Iran; phía đông giáp Ấn Độ; cực đông bắc giáp Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Tajikistan cũng nằm rất gần với Pakistan nhưng bị ngăn cách bởi Hành lang Wakhan hẹp. Vì thế, nước này nằm trên ngã tư đường giữa Nam Á, Trung Á và Trung Đông.

Vùng tạo thành nước Pakistan hiện đại từng là trung tâm của nền Văn minh lưu vực sông Ấn cổ đại và sau này là nơi lĩnh hội các nền văn hoá Vệ Đà, Ba Tư, Ấn-Hy Lạp, Turk-Mông Cổ và Hồi giáo. Vùng này đã chứng kiến những cuộc xâm lược và/hay định cư của người Ấn-Aryan, Ba Tư, Hy Lạp, Ả Rập, Thổ, Mông Cổ, Sikh và Anh.

Ngoài Phong trào độc lập Ấn Độ yêu cầu một nước Ấn Độ độc lập, Phong trào Pakistan (dưới sự lãnh đạo của Muhammad Ali Jinnah thuộc Liên đoàn Hồi giáo), cũng tìm kiếm một nền độc lập cho Ấn Độ, tìm kiếm một nhà nước độc lập cho đa số dân cư Hồi giáo ở các vùng phía đông và phía tây của Ấn Độ thuộc Anh. Người Anh đã trao độc lập và cũng thành lập một nhà nước đa số Hồi giáo Pakistan gồm các tỉnh Sindh, Tỉnh biên giới Tây Bắc, Tây Punjab, Balochistan và Đông Bengal. Với việc thông qua hiến pháp năm 1956, Pakistan trở thành một nước Cộng hoà Hồi giáo. Năm 1971, một cuộc nội chiến bùng phát ở Đông Pakistan dẫn tới việc thành lập Bangladesh.

Lịch sử Pakistan có đặc điểm bởi những giai đoạn cai trị quân sự và bất ổn chính trị. Pakistan là một quốc gia đang phát triển phải đối mặt với các vấn đề tỷ lệ đói nghèo và mù chữ cao. Nước này là nước đông dân thứ sáu trên thế giới và có cộng đồng dân số Hồi giáo đứng hàng thứ hai thế giới sau Indonesia. Pakistan có số dân theo dòng Hồi giáo Shia đứng thứ hai thế giới.. Đây là quốc gia hạt nhân có đa số dân là tín đồ Hồi giáo duy nhất trên thế giới. Pakistan là một thành viên của Khối thịnh vượng chung, các nền kinh tế Next Eleven và D8.

Từ nguyên

Cái tên Pakistan () có nghĩa vùng đất của (sự) Thanh khiết trong tiếng Urdu và tiếng Ba Tư (Farsi). Nó được Choudhary Rahmat Ali gọi là Pakstan vào năm 1934 trong cuốn sách mỏng Bây giờ hay Không bao giờ của ông. Cái tên là một từ kết hợp đại diện cho "ba mươi triệu người Hồi giáo PAKISTAN, đang sống ở các Khu vực phía Bắc của British Raj — Punjab, Afghania (bây giờ được gọi là Tỉnh biên giới Tây Bắc), Kashmir, Sindh, và Balochistan."

Tiếng Việt còn gọi quốc gia này vào thế kỷ XX là Hồi Quốc.

Lịch sử

Lưu vực sông Ấn, bao gồm một phần lớn lãnh thổ Pakistan, từng là địa điểm của nhiều nền văn hoá cổ gồm cả văn hoá Mehrgarh thời kỳ đồ đá mới và Văn minh Châu thổ sông Ấn thời kỳ đồ đồng (2500 trước Công Nguyên – 1500 trước Công Nguyên) tại (Harappa thuộc quận Sahiwal) và Mohenjo-Daro.

Các làn sóng người chinh phục và di cư từ phía tây - gồm cả người Harappan, Ấn-Aryan, Ba Tư, Hy Lạp, Saka, Parthia, Kushan, Hephthalite, Afghan, Ả Rập, Turk và Mughal - đã tới định cư trong vùng trong nhiều thế kỷ, ảnh hưởng tới người dân địa phương và bị hấp thụ vào bên trong họ. Các đế chế cổ ở phía đông – như Đế chế Nanda, Maurya, Sunga, Gupta, và Pala – đã cai trị những lãnh thổ này ở những khoàng thời gian khác nhau từ Patliputra.

Tuy nhiên, ở giai đoạn trung cổ, khi các tỉnh phía đông của Punjab và Sindh dần liên kết với nền văn minh Ấn Độ-Hồi giáo, các khu vực phía tây về văn hoá trở thành đồng minh của nền văn minh Iran của Afghanistan và Iran. Vùng này là ngã tư của các con đường thương mại lịch sử, gồm cả Con đường tơ lụa, và như một cảng vào cho con đường thương mại ven biển giữa Lưỡng Hà và kéo dài tới La Mã ở phía tây và Malabar và tới tận Trung Quốc ở phía đông.

Pakistan ngày nay từng là trung tâm của nền Văn minh Châu thổ sông Ấn; đã sụp đổ hồi giữa thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên và tiếp đó là Văn minh Vệ Đà, cũng mở rộng hầu hết các đồng bằng Ấn-Hằng. Các đế chế và vương quốc cổ đại nối tiếp nhau cai trị vùng này: đế chế Ba Tư Achaemenid khoảng năm 543 trước Công nguyên, đế chế Hy Lạp do Alexander Đại đế thành lập năm 326 trước Công nguyên và đế chế Maurya sau đó.

Vương quốc Ấn-Hy Lạp do Demetrius của Bactria thành lập gồm cả Gandhara và Punjab từ năm 184 trước Công nguyên, và đạt tới tầm vóc lớn nhất dưới thời Menander, thành lập nên giai đoạn Hy Lạp-Phật giáo với những tiến bộ trong thương mại và văn hoá. Thành phố Taxila (Takshashila) trở thành một trung tâm học thuật chính ở những thời cổ đại – tàn tích của thành phố, nằm ở phía tây Islamabad, là một trong những địa điểm khảo cổ chính của đất nước. Triều đại Rai (khoảng 489–632) của Sindh, ở thời cực thịnh, đã cai trị vùng này và các lãnh thổ xung quanh.

Năm 712 sau Công Nguyên, vị tướng Ả Rập Muhammad bin Qasim đã chinh phục Sindh và Multan ở Punjab phía nam. Biên niên sử chính thức của chính phủ Pakistan nói rằng "sự thành lập của nó đã được sắp đặt" như một kết quả của cuộc chinh phục này. Thắng lợi này của người Ả Rập và Hồi giáo sẽ lập ra một giai đoạn của nhiều đế chế Hồi giáo nối tiếp nhau ở Nam Á, gồm cả Đế chế Ghaznavid, Vương quốc Ghorid, Vương quốc Hồi giáo Delhi và Đế chế Mughal. Trong giai đoạn này, các nhà truyền giáo Sufi đóng một vai trò then chốt trong việc cải đạo đa số tín đồ Phật giáo và dân cư Hindo trong vùng sang Hồi giáo.

Sự suy tàn lần lần của Đế chế Mughal đầu thế kỷ XVIII mang lại cơ hội cho những người Afghan, Baloch và Sikh nắm quyền ảnh hưởng trên những khu vực rộng lớn cho tới khi Công ty Đông Ấn Anh giành được uy thế ở Nam Á. Cuộc Nổi dậy Ấn Độ năm 1857, cũng được gọi là Binh biến Ấn Độ, là cuộc đấu tranh vũ trang lớn cuối cùng chống lại Raj Anh, và nó lập ra những nền tảng cho cuộc đấu tranh phi vũ trang dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại Ấn Độ trong thế kỷ XIX. Trong thập niên 1920 và 1930, một phong trào dưới sự lãnh đạo của Mahatma Gandhi, thể hiện cam kết ahimsa, hay bất bạo động, hàng triệu người phản kháng đã tham gia vào các chiến dịch bất tuân dân sự rộng lớn.

Liên đoàn Hồi giáo Toàn Ấn giành được sự ủng hộ của dân chúng cuối thập niên 1930 giữa những lo ngại về sự lơ đãng và không chú tâm của tín đồ Hồi giáo với chính trị. Ngày 29 tháng 12 năm 1930, bài diễn văn của Allama Iqbal đã kêu gọi cho một "nhà nước tự trị ở tây bắc Ấn Độ cho các tín đồ Hồi giáo Ấn Độ, bên trong cơ cấu chính trị của Ấn Độ." Muhammad Ali Jinnah tán thành Lý thuyết Hai Nhà nước và lãnh đạo Liên đoàn Hồi giáo thông qua Nghị quyết Lahore năm 1940, thường được gọi là Nghị quyết Pakistan. Đầu năm 1947, Anh thông báo quyết định chấm dứt cai trị Ấn Độ. Tháng 6 năm 1947, các lãnh đạo quốc gia của Ấn Độ thuộc Anh - gồm cả Nehru và Abul Kalam Azad thay mặt cho Đảng Quốc đại, Jinnah đại diện cho Liên đoàn Hồi giáo và Master Tara Singh đại diện cho người Sikhs - đồng ý các điều khoản được đề xuất của việc chuyển giao quyền lực và độc lập.

Nhà nước Pakistan hiện đại được thành lập ngày 14 tháng 8 năm 1947 (27 Ramadan 1366 theo Lịch Hồi giáo), cắt ra hai khu vực đa số Hồi giáo ở phía đông và phía tây bắc của Ấn Độ thuộc Anh và gồm các tỉnh Balochistan, Đông Bengal, Tỉnh biên giới Tây Bắc, Tây Punjab và Sindh. Sự tranh cãi, sai thời điểm,  phân chia các tỉnh Punjab và Bengal đã gây ra các vụ bạo động cộng đồng trên khắp Ấn Độ và Pakistan – hàng triệu người Hồi giáo đã dời sang Pakistan và hàng triệu người Hindus và người Sikhs đã phải sang Ấn Độ. Những cuộc tranh cãi gia tăng về nhiều vương quốc hoàng thân gồm cả Jammu và Kashmir đa số Hồi giáo, nơi nhà cai trị người Hindu đã nhượng nó cho Ấn Độ sau một cuộc xâm lược của các chiến binh bộ tộc Pashtun, dẫn tới cuộc Chiến tranh Kashmir lần thứ nhất năm 1948.

Từ năm 1947 đến năm 1956, Pakistan là một lãnh thổ tự trị bên trong Khối thịnh vượng chung. Nó trở thành một nhà nước Cộng hoà năm 1956, nhưng quyền cai trị dân sự đã bị ngừng lại sau một cuộc đảo chính của Tướng Ayub Khan, người nắm chức tổng thống trong giai đoạn 1958–69, một giai đoạn bất ổn bên trong và một cuộc chiến tranh thứ hai với Ấn Độ năm 1965. Người kế nhiệm ông, Yahya Khan (1969–71) phải giải đương đầu với một trận bão có sức tàn phá mạnh — làm 500.000 người chết ở Đông Pakistan— và cũng phải đối mặt với một cuộc nội chiến năm 1971. Những sự bất bình về kinh tế và bất đồng về chính trị ở Đông Pakistan dẫn tới một tình trạng căng thẳng chính trị và bạo lực và sự đàn áp quân sự leo thang trở thành một cuộc nội chiến. Sau chín tháng chiến tranh du kích giữa Quân đội Pakistan và quân du kích Belgan Mukti Bahini được Ấn Độ ủng hộ, sau này sự can thiệp của Ấn Độ leo thang thành cuộc Chiến tranh Ấn Độ-Pakistani năm 1971, và cuối cùng là sự ly khai của Đông Pakistan trở thành nhà nước Bangladesh độc lập.

Quyền cai trị dân sự ở Pakistan được tái lập từ năm 1972 tới năm 1977 dưới thời Zulfikar Ali Bhutto, cho tới khi ông bị hạ bệ và bị kết án tử hình năm 1979 bởi Tướng Zia-ul-Haq, người trở thành tổng thống quân sự thứ ba của đất nước. Zia đưa ra bộ luật hình sự Hồi giáo Sharia, tăng cường ảnh hưởng của tôn giáo trong đời sống dân sự và quân sự. Khi Tổng thống Zia chết trong một tai nạn máy bay năm 1988, Benazir Bhutto, con gái của Zulfikar Ali Bhutto, được bầu làm nữ Thủ tướng đầu tiên của Pakistan. Trong thập kỷ tiếp theo bà phải đấu tranh cho quyền lực với Nawaz Sharif khi tình hình chính trị và kinh tế trong nước ngày càng xấu đi. Pakistan tham gia vào cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991 và gửi 5,000 quân như một phần của liên quân dưới sự lãnh đạo của Mỹ, để bảo vệ Ả Rập Xê Út.

Những căng thẳng quân sự trong cuộc xung đột Kargil với Ấn Độ được tiếp nối bằng một cuộc đảo chính quân sự Pakistan năm 1999 trong đó tướng Pervez Musharraf đã nắm quyền hành pháp tuyệt đối. Năm 2001, Musharraf trở thành Tổng thống sau vụ từ chức gây tranh cãi của Rafiq Tarar. Sau cuộc bầu cử nghị viện năm 2002, Musharraf chuyển giao quyền hành pháp cho Thủ tướng mới được bầu là Zafarullah Khan Jamali, ông được Shaukat Aziz kế vị sau cuộc bầu cử thủ tướng năm 2004. Ngày 15 tháng 11 năm 2007 Quốc hội hoàn thành nhiệm kỳ và cuộc bầu cử mới được kêu gọi. Các lãnh đạo chính trị lưu vong Benazir Bhutto và Nawaz Sharif được cho phép quay trở lại Pakistan. Tuy nhiên, vụ ám sát Benazir Bhutto trong chiến dịch tranh cử tháng 12 đã dẫn tới sự trì hoãn bầu cử và những cuộc nổi loạn khắp đất nước. Đảng Nhân dân Pakistan (PPP) của bà Butto giành nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử được tổ chức tháng 2 năm 2008 và một thành viên của đảng này Yousaf Raza Gillani đã tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng. Ngày 18 tháng 8 năm 2008, Pervez Musharaff từ chức tổng thống khi phải đối mặt với cuộc luận tội. Hiện tại, (ở thời điểm cuối năm 2009), hơn 3 triệu người Pakistan đã phải dời bỏ nhà cửa vì cuộc xung đột đang diễn ra ở Tây Bắc Pakistan giữa chính phủ và các chiến binh Taliban.

Chính phủ và chính trị

Hiến pháp đầu tiên của Pakistan được thông qua năm 1956, nhưng đã bị Tướng Ayub Khan đình chỉ năm 1958. Hiến pháp năm 1973 — bị đình chỉ năm 1977, bởi Zia-ul-Haq, nhưng đã được tái lập năm 1985 — là văn kiện quan trọng nhất của quốc gia, đặt ra những nền tảng cho chính phủ hiện tại. Pakistan là một nước cộng hoà dân chủ liên bang bán tổng thống với Đạo Hồi là tôn giáo của nhà nước.

Nghị viện lưỡng viện gồm Thượng viện 100 thành viên và một Quốc hội với 342 thành viên. Tổng thống là Nguyên thủ quốc gia và Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang và được bầu bởi một ban bầu cử. Thủ tướng thường là lãnh đạo đảng lớn nhất trong Quốc hội. Mỗi tỉnh có một hệ thống chính phủ tương tự với một nghị viện Tỉnh được bầu trực tiếp trong đó lãnh đạo đảng hay liên minh lớn nhất trở thành thủ hiến (Chief Minister). Các thống đốc tỉnh do Tổng thống chỉ định.

Quân đội Pakistan đã đóng một vai trò ảnh hưởng trên trường chính trị trong suốt lịch sử Pakistan, với các vị tổng thống quân sự cầm quyền từ 1958–71, 1977–88 và từ 1999–2008. Đảng Nhân dân Pakistan cánh tả, dưới sự lãnh đạo của Zulfikar Ali Bhutto, đã giành được sự ủng hộ sau khi Bangladesh ly khai nhưng đã bị lật đổ sau những cuộc bạo động năm 1977. Dưới sự cai trị quân sự của Muhammad Zia-ul-Haq, trong thập niên 1980, Phong trào Muttahida Qaumi (MQM) chống phong kiến, ủng hộ Muhajir khởi đầu như một đảng của tầng lớp dân cư đô thị dị giáo và có giáo dục cao người Sindh và đặc biệt ở Karachi. Một cuộc nổi dậy ở Balochistan đã bị thống đốc Rahimuddin đàn áp bằng quân sự. Thập niên 1990 có đặc điểm là các liên minh chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Pakistan và một Liên đoàn Hồi giáo đổi mới.

Pakistan là một thành viên tích cực của Liên hiệp quốc (UN) và Tổ chức Hội nghị Hồi giáo (OIC), tổ chức mà Pakistan đã sử dụng như một diễn đàn cho Khai sáng Điều độ, một kế hoạch khuyến khích một sự phục hưng và khai sáng trong thế giới Hồi giáo. Pakistan cũng là một thành viên của Hiệp hội Hợp tác Vùng Nam Á (SAARC) và Tổ chức Hợp tác Kinh tế (ECO). Trong quá khứ, Pakistan có những quan hệ pha trộn với Hoa Kỳ; đầu thập niên 1950, Pakistan là "đồng minh thân cận nhất tại châu Á" của Hoa Kỳ và là một thành viên của cả Tổ chức Hiệp ước Trung tâm (CENTO) và Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (SEATO).

Trong cuộc Chiến tranh Xô viết tại Afghanistan hồi thập niên 1980 Pakistan là một đồng minh chính của Hoa Kỳ. Nhưng các quan hệ đã xấu đi trong thập niên 1990, khi những lệnh cấm vận được Hoa Kỳ áp đặt vì Pakistan từ chối từ bỏ các hoạt động hạt nhân của mình. Tuy nhiên, Cuộc chiến chống Khủng bố của Hoa Kỳ, một hậu quả của những vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 tại Mỹ, đã dẫn tới một sự cải thiện trong quan hệ Hoa Kỳ–Pakistan, đặc biệt sau khi Pakistan chấm dứt sự hỗ trợ của họ cho chế độ Taliban tại Kabul. Thái độ hợp tác của Pakistan được minh chứng bằng sự gia tăng viện trợ quân sự lớn của Mỹ, cung cấp cho Pakistan nhiều hơn $4 tỷ trong ba năm sau các vụ tấn công ngày 9/11 so với trước đó. Mặt khác, Pakistan hiện đang có gánh nặng 3 triệu người phải dời bỏ nhà cửa bởi cuộc chiến tranh đang diễn ra ở Afghanistan. Từ năm 2004, Pakistan đã được Hoa Kỳ gọi là một phần của Đại Trung Đông.

Ngày 18 tháng 2 năm 2008, Pakistan tổ chức cuộc tổng tuyển cử sau khi vụ ám sát Benazir Bhutto đã làm trì hoãn ngày dự định trước đó là mùng 8 tháng 1 năm 2008. Đảng Nhân dân Pakistan giành đa số phiếu và thành lập một liên minh với Liên đoàn Hồi giáo Pakistan (N). Họ chỉ định và bầu Yousaf Raza Gilani làm Thủ tướng Pakistan. Ngày 18 tháng 8 năm 2008, Pervez Musharraf từ chức Tổng thống Pakistan giữa những lời kêu gọi ngày càng gia tăng về việc luận tội ông. Trong cuộc bầu cử tổng thống diễn ra sau đó, Asif Ali Zardari thuộc Đảng Nhân dân Pakistan giành một thắng lợi lớn và trở thành Tổng thống Pakistan.

Phân chia hành chính

Pakistan là một liên hiệp gồm bốn tỉnh và một lãnh thổ thủ đô. Chính phủ Pakistan trên thực tế thực hiện quyền tài phán với các phần phía tây của vùng tranh chấp Kashmir, được tổ chức thành hai thực thể chính trị riêng biệt (Azad Kashmir và Gilgit-Baltistan).

Các khu vực Hành chính Bộ lạc Liên bang (FATA) được thành lập vào năm 1947, và đã được sáp nhập vào tỉnh Khyber Pakhtunkhwa kể từ ngày 31 tháng 5 năm 2018

Tầng thứ ba của chính phủ gồm 26 khu vực hành chính với hai tầng nữa (các quận và các tehsil) được quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh. Các khu vực hành chính đã bị xoá bỏ năm 2001 và một hệ thống chính phủ địa phương ba tầng mới bắt đầu có hiệu lực gồm các quận, tehsil và các hội đồng liên minh với một cơ cấu theo bầu cử ở mỗi tầng. Hiện có 107 quận trong lãnh thổ Pakistan, mỗi quận có nhiều tehsil và các hội đồng liên minh. Các khu vực bộ tộc gồm bảy cơ quan bộ tộc và sáu vùng biên giới nhỏ hơn được tách khỏi các quận lân cận trong khi Azad Kashmir gồm bảy quận và Các vùng phía Bắc gồm sáu quận.

Nhân khẩu

Ước tính dân số Pakistan năm 2009 là hơn 180,800,000 người khiến nước này có số dân đứng hàng thứ sáu trên thế giới sau Brasil và trước Nga. Tới năm 2020, dân số nước này dự tính sẽ đạt mức 208 triệu người, vì tỷ lệ tăng dân số khá cao. Khoảng 20% dân số sống dưới ngưỡng nghèo khổ quốc tế ở mức US$1.25 một ngày. Việc dự đoán dân số cho Pakistan khá khó khăn bởi những khác biệt trong độ chính xác của mỗi cuộc điều tra dân số và những mâu thuẫn giữa nhiều cuộc điều tra liên quan tới tỷ lệ sinh, nhưng có lẽ tỷ lệ tăng dân số đã lên tới đỉnh trong thập niên 1980 và từ đó đã giảm đáng kể.

Đa số dân cư miền nam Pakistan sống dọc theo Sông Indus. Theo mức độ dân số, Karachi là thành phố lớn nhất Pakistan. Ở nửa phía bắc, hầu hết dân số sống trong một vành đai được tạo thành bởi các thành phố Lahore, Faisalabad, Rawalpindi, Islamabad, Gujranwala, Sialkot, Gujrat, Jhelum, Sargodha và Sheikhupura. Trong quá khứ, dân số nước này từng có tỷ lệ tăng khá lớn, tuy nhiên đã giảm vì tỷ lệ sinh giảm. Những thay đổi xã hội lớn đã dẫn tới sự đô thị hoá nhanh chóng và sự xuất hiện của các siêu thành phố. Trong thời kỳ 1990–2003, Pakistan duy trì được vị thế lịch sử như là quốc gia đô thị hoá nhất ở Nam Á, với dân cư thành thị chiếm 36% dân số.

Pakistan có một xã hội đa văn hoá và đa sắc tộc và là nơi tiếp đón một trong những cộng đồng người tị nạn lớn nhất thế giới cũng như một dân số trẻ. Xấp xỉ 1.7 triệu người tị nạn Afghanistan đang ở Pakistan. Gần một nửa số người này thực tế ra đời và lớn lên ở Pakistan trong 30 năm qua, vì thế họ chưa từng nhìn thấy Afghanistan. Họ không được tính đến trong các cuộc điều tra dân số quốc gia, thậm chí với cả người ra đời tại Pakistan, bởi họ vẫn bị coi là các công dân Afghanistan. Khoảng 8 triệu người Muhajir khi ấy chiếm một phần tư dân số đất nước tới từ Ấn Độ sau khi nước này độc lập năm 1947. Người Muhajir nói tiếng Urdu chiếm gần một nửa trong số 17 triệu dân Karachi, người Punjab và Pashtun cũng là những cộng đồng đáng kể trong thành phố này.

Ngôn ngữ

Pakistan là một quốc gia đa ngôn ngữ với hơn sáu mươi ngôn ngữ hiện đang được sử dụng. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của Pakistan và được sử dụng trong thương mại, chính phủ và các hợp đồng pháp lý, trong khi tiếng Urdu là ngôn ngữ quốc gia.

Tiếng Punjabi là ngôn ngữ cấp tỉnh của Punjab. Tiếng Pashto là ngôn ngữ cấp tỉnh của NWFP. Tiếng Sindh là ngôn ngữ cấp tỉnh của Sindh và tiếng Baloch là ngôn ngữ cấp tỉnh của Balochistan.

Các ngôn ngữ khác gồm Aer, Badeshi, Bagri, Balti, Bateri, Bhaya, Brahui, Burushaski, Chilisso, Dameli, Dehwari, Dhatki, Domaaki, Farsi (Dari), Gawar-Bati, Ghera, Goaria, Gowro, Gujarat, Gujari, Gurgula, Hazaragi, Hindko (hai loại), Jadgali, Jandavra, Kabutra, Kachchi (Kutchi), Kalami, Kalash, Kalkoti, Kamviri, Kashmir, Kati, Khetrani,, Indus Kohistani, Koli (ba loại), Lasi, Loarki, Marwar, Memoni, Od, Ormuri, Pahari-Potwari, Ngôn ngữ Ký hiệu Pakistan, Palula (Phalura), Sansi, Savi, Shina (hai loại), Torwali, Ushojo, Vaghri, Wakhi, Waneci, và Yidgha. Một số trong số các ngôn ngữ đó đang gặp nguy cơ biến mất với một số người sử dụng khá nhỏ và những ngôn ngữ khác có hàng trăm nghìn người sử dụng.

Đa số các ngôn ngữ thuộc nhánh Ấn-Iran của ngữ hệ Ấn-Âu. Các ngoại trừ là Burushaski, là một ngôn ngữ tách biệt; Balti, là Hán-Tạng; và Brahui, là Dravidian.

Tôn giáo

Pakistan là nước có quốc gia có đa số dân là tín đồ Hồi giáo hàng thứ hai thế giới và cũng có cộng đồng Shi'a hạng hai thế giới.
Khoảng 95% người dân Pakistan là tín đồ Hồi giáo, trong số đó gần 75% thuộc phái Sunni và 20% là Shi'a. Dù hai nhóm Hồi giáo này thường chung sống hoà bình, những vụ bạo lực giáo phái thỉnh thoảng vẫn xảy ra.

Thống kê tôn giáo của đất nước như sau:
 Hồi giáo 173,000,000 (96%) (gần 70% là tín đồ Hồi giáo Sunni và 20% là Hồi giáo Shi'a).
 Ấn Độ giáo 3,200,000 (1.85%)
 Ki-tô giáo 2,800,000 (1.6%)
 Đạo Sikh khoảng 20,000 (0.001%)
 Số còn lại là Parsis, Hồi giáo Ahmadi, Phật giáo, Do Thái, Bahá'ís, và vật linh (chủ yếu là Kalasha của Chitral).

Sức khoẻ
Tuổi thọ khi sinh là 63 với nữ và 62 với nam năm 2006. Tuổi thọ khoẻ mạnh khi sinh là 54 cho nam và 52 cho nữ năm 2003. Expenditure on health was at 2% of the GDP in 2006. Tỷ lệ tử dưới 5 tuổi ở mức 97 trên 1,000 ca sinh sống năm 2006.

Quân đội

Các lực lượng vũ trang Pakistan là một lực lượng hoàn toàn tự nguyện và lớn thứ sáu trên thế giới. Ba nhánh chính là Lục quân, Hải quân và Không quân, được hỗ trợ bởi một số lực lượng bán vũ trang thực hiện các vai trò an ninh nội địa và tuần tra biên giới. Bộ tư lệnh Quốc gia chịu trách nhiệm huấn luyện sử dụng và kiểm soát phát triển mọi lực lượng và tổ chức hạt nhân chiến lược.

Quân đội Pakistan lần đầu tham chiến trong cuộc Chiến tranh Kashmir lần thứ nhất, giành được quyền kiểm soát vùng hiện là Azad Kashmir. Năm 1961, quân đội đã đẩy lui một cuộc tiến công bất ngờ của Afghanistan vào biên giới phía tây Pakistan. Pakistan và Ấn Độ một lần nữa tham chiến năm 1965 và năm 1971. Năm 1973, quân đội đã tiêu diệt một cuộc nổi dậy quốc gia Baloch. Trong cuộc chiến tranh Xô viết-Afghanistan, Pakistan đã bắn hạ nhiều máy bay của lực lượng Afghanistan ủng hộ Liên Xô và cung cấp hỗ trợ bí mật cho lực lượng mujahideen Afghanistan thông qua cơ quan Inter-Services Intelligence. Năm 1999, Pakistan tham gia vào cuộc xung đột Kargil với Ấn Độ. Hiện tại, quân đội nước này đang tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang với các chiến binh Hồi giáo cực đoan ở phía tây bắc đất nước.

Các lực lượng vũ trang Pakistan đã tham gia vào các nỗ lực gìn giữ hoà bình của Liên hiệp quốc, với hơn 10,000 quân được triển khai năm 2007, và hiện là nước đóng góp lớn nhất. Trong quá khứ, binh sĩ Pakistan đã tình nguyện phục vụ cùng với các lực lượng Ả Rập trong các cuộc xung đột với Israel. Pakistan cung cấp một đội quân cho liên minh được Liên hiệp quốc ủng hộ trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.

Quân đội Pakistan sử dụng nhiều loại vũ khí gồm cả vũ khí hạt nhân, các hệ thống tên lửa đạn đạo di động, các hệ thống thông tin laser, xe bọc thép và xe tăng, máy bay phản lực chiến đấu/ném bom đa nhiệm.

Đầu thế kỷ XXI, Pakistan bị cáo buộc đã nhận hàng tỷ dollar để chiến đấu chống chủ nghĩa khủng bố, trong khi cùng lúc đó lại cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho một số những kẻ cực đoan Hồi giáo nguy hiểm nhất, gồm cả lãnh đạo al-Qa'ida Osama bin Laden và lãnh đạo Taliban Afghanistan Mullah Omar .

Địa lý và khí hậu

Pakistan có diện tích 881,640 km² (340,403 dặm vuông), xấp xỉ bằng diện tích của Pháp và Anh. Các vùng phía đông nước này nằm trên đĩa kiến tạo Ấn Độ và các vùng tây và bắc trên cao nguyên Iran và lục địa Á Âu. Ngoài 1,046-kilômét (650 dặm) bờ Biển Ả Rập, các biên giới trên bộ của Pakistan có tổng chiều dài 6,774 kilômét—2,430 kilômét (1,509 dặm) với Afghanistan ở phía tây bắc, 523 kilômét (325 dặm) với Trung Quốc ở phía đông bắc, 2,912 kilômét (1,809 dặm) với Ấn Độ ở phía đông và 909 kilômét (565 dặm) với Iran ở phía tây nam.

Các cao nguyên phía bắc và phía tây Pakistan gồm các dãy núi Karakoram và Pamir cao ngất, gồm cả một số những đỉnh cao nhất thế giới, như K2 (28,250 ft; 8,611 m) và Nanga Parbat (26,660 ft; 8,126 m). Cao nguyên Balochistan nằm ở phía tây, và sa mạc Thar và một sự mở rộng của các đồng bằng bồi đắp, Punjab và Sind, nằm ở phía đông. Sông Indus dài 1,609 km (1,000 dặm) và các phụ lưu của nó chảy xuyên qua đất nước từ vùng Kashmir vào Biển Ả Rập.

Pakistan có bốn mùa: một mùa đông lạnh và khô từ tháng 12 đến tháng 2; một mùa xuân nóng và khô từ tháng 3 đến tháng 5; mùa hè nhiều mưa, hay giai đoạn gió mùa tây nam, từ tháng 6 đến tháng 9; và giai đoạn gió mùa rút đi từ tháng 10 đến tháng 11. Sự bắt đầu và quá trình của các mùa này hơi khác biệt tuỳ theo địa điểm. Lượng mưa có thể khác biệt rất nhiều tuỳ theo năm, và những mô hình kế lụt và hạn hán kế tiếp nhau cũng không hiếm thấy.

Hệ động thực vật

Con vật quốc gia Pakistan là Markhor và loài chim quốc gia là Chukar, cũng được gọi là Chakhoor trong tiếng Urdu. Sự đa dạng trong phong cảnh và khí hậu ở Pakistan cho phép nhiều loài động vật và chim hoang dã phát triển. Các khu rừng từ tùng bách núi cao và các loài cây cận núi cao như vân sam, thông và thông tuyết ở các vùng núi phía bắc tới các loài cây rụng lá như Shisham kiểu dâu tằm ở dãy Sulaiman ở phía nam. Các vùng đồi phía tây có cây bách xù và cây thánh liễu cũng như các loại cỏ lá rộng và cây bụi. Dục theo bờ biển phía nam là các rừng xoài chiếm hầu hết các vùng đất ẩm bờ biển.

Ở phía nam, có cá sấu sinh sống tại các vùng nước tối tại cửa sông Indus trong khi trên các bờ sông, có các loài lợn lòi, hươu, nhím, và các loài gặp nhấm nhỏ sinh sống. Tại các vùng đất cây bụi cát ở trung Pakistan có chó sói, linh cầu, mèo rừng, báo còn trên trời có các loài chim ưng, diều hâu và đại bàng. Ở các sa mạc phía tây nam có các loài báo Cheetah châu Á sinh sống. Ở những vùng núi phía bắc có nhiều loài thú quý đang gặp nguy hiểm gồm cừu Marco Polo, cừu Urial, dê Markhor và Ibex, gấu đen và gấu xám Himalaya, và loài báo tuyết quý hiếm. Trong tháng 8 năm 2006, Pakistan đã tặng một con báo tuyết mồ côi tên là Leo cho Mỹ. Các giống loài quý hiếm khác là cá heo mù sông Indus khoảng 1,100 được cho là còn đang tồn tại, được bảo vệ tại Khu dự trữ cá heo sông Indus ở Sindh. Trong những năm gần đây số lượng các loài thú hoang dã bị giết để lấy lông và da khiến nước này phải ra một luật mới cấm săn bắn các loài thú hoang và chim và thành lập nhiềm khu vực dự trữ bảo vệ các loài sinh vật này. Số lượng thợ săn đã giảm đáng kể sau đó.

Kinh tế

Dù là một nước rất nghèo năm 1947, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Pakistan đã ở trên mức trung bình của thế giới trong bốn thập niên sau đó, nhưng các chính sách không thận trọng đã khiến tốc độ này chậm lại hồi cuối thập niên 1990. Gần đây, những chính sách cải cách kinh tế trên diện rộng đã dẫn tới một triển vọng kinh tế mạnh mẽ hơn và tăng tốc phát triển đặc biệt trong các lĩnh vực chế tạo và dịch vụ tài chính. Từ thập niên 1990, đã có sự cải thiện đáng kể trong vị thế ngoại hối và một sự tăng trưởng nhanh chóng trong dự trữ ngoại tệ mạnh.

Ước tính số nợ nước ngoài năm 2005 ở mức gần US$40 tỷ. Tuy nhiên, nó đã giảm bớt trong những năm gần đây với sự hỗ trợ từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế và khoản xoá nợ đáng kể từ Hoa Kỳ. Tổng Sản phẩm Quốc nội của Pakistan, tính theo sức mua tương đương, ước tính ở mức US$5,403 tỷ trong khi thu nhập trên đầu người đứng ở mức $1,428. Tỷ lệ nghèo khổ ở Pakistan ước tính trong khoảng 23% đến 28%.

Tăng trưởng GDP bền vững trong gia đoạn giữa những năm 2000 với tỷ lệ 7%; tuy nhiên, nó đã giảm bớt trong cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 xuống mức 4.7%. Một tỷ lệ lạm phát cao 24.4% và mức dự trữ thấp, cùng các yếu tố kinh tế khác, tiếp tục là trở ngại cho việc duy trì một tốc độ phát triển kinh tế cao. GDP của Pakistan ở mức US$167 tỷ, khiến nước này trở thành nền kinh tế đứng hàng 48 trên thế giới hay hạng 27 khi tính theo sức mua tương đương đã được điều chỉnh tỷ giá. Hiện nay, Pakistan được coi là nền kinh tế đứng thứ hai ở Nam Á (sau Ấn Độ). Tính đến năm 2016, GDP của Pakistan đạt 271.050 USD, đứng thứ 43 thế giới và đứng thứ 16 châu Á.

Cơ cấu kinh tế Pakistan đã thay đổi từ chủ yếu dựa vào nông nghiệp sang một kết cấu dựa mạnh vào dịch vụ. Nông nghiệp hiện nay chỉ chiếm khoảng 20% GDP, trong khi lĩnh vực dịch vụ chiếm 53% GDP. Các khoản đầu tư nước ngoài lớn đã được rót vào nhiều lĩnh vực gồm cả viễn thông, bất động sản và năng lượng. Các ngành công nghiệp quan trọng khác gồm đồ trang sức và dệt may (chiếm gần 60% xuất khẩu), chế biến thực phẩm, sản xuất hoá chất, và các ngành công nghiệp sắt và thép. Xuất khẩu của Pakistan năm 2008 đạt giá trị $20.62 tỷ (USD). Pakistan là một nước phát triển nhanh.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã khiến Pakistan phải tìm kiếm hơn $100 tỷ để tránh tình trạng phá sản có thể xảy ra. Khoản tiền này không bao giờ được trao cho Pakistan và vì thế họ phải phụ thuộc vào một chính sách thuế khoá nặng nề hơn, do IMF hậu thuẫn. Một năm sau Ngân hàng Phát triển châu Á thông báo cuộc khủng hoảng kinh tế của Pakistan đã giảm nhẹ trong năm 2009 . Hơn nữa, họ dự đoán rằng trong năm 2010 kinh tế Pakistan sẽ tăng trưởng ít nhất 4% và có thể tăng trưởng hơn nữa với sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ của thế giới.

Giáo dục

Giáo dục tại Pakistan được chia thành năm cấp: tiểu học (lớp một tới lớp năm); trung học (lớp sáu đến lớp tám); cao (lớp chín và mười và được cấp Bằng cấp hai); trung gian (lớp mười một và mười hai, được cấp Chứng nhận giáo dục cấp hai hạng cao); và các chương trình đại học với các bằng cấp tốt nghiệp và sau đại học.

Pakistan cũng có một hệ thống giáo dục cấp hai song song tại các trường tư, dựa trên bộ chương trình và do Cambridge International Examinations quản lý, thay cho các kỳ thi của chính phủ. Một số học sinh lựa chọn thực hiện các kỳ kiểm tra O level và A level qua Hội đồng Anh.

Hiện có 730 trường kỹ thuật và dạy nghề ở Pakistan. Những yêu cầu tối thiểu để vào trường dạy nghề của nam là hoàn thành lớp 8. Các chương trình nói chung kéo dài hai hay ba năm. Các yêu cầu tối thiểu để vào các trường dạy nghề của nữ là hoàn thành lớp 5.
Tất cả các cơ sở giáo dục hàn lâm thuộc trách nhiệm của các chính quyền tỉnh. Chính phủ Liên bang chủ yếu hỗ trợ phát triển chương trình giảng dạy, cấp bằng công nhận và một số trợ giúp tài chính cho nghiên cứu.

Giáo dục tiếng Anh trung học được mở rộng, dựa trên cơ sở các giai đoạn, với mọi trường học trên cả nước. Thông qua nhiều cuộc cải cách giáo dục, tới năm 2015, bộ giáo dục dự kiến đạt mức đăng ký theo học 100% với các trẻ em trong độ tuổi, và tỷ lệ biết chữ đạt 86% ở người trên 10 tuổi.

Pakistan cũng có các madrassah cung cấp giáo dục miễn phí và cũng cung cấp các chương trình học cùng nơi ở miễn phí cho các học sinh thuộc tầng lớp nghèo nhất xã hội. Sau những chỉ trích về việc những kẻ khủng bố sử dụng những trường này cho mục đích tuyển mộ chiến binh, những nỗ lực đã được đưa ra nhằm quản lý các trường đó.

Xã hội và văn hoá

Xã hội Pakistan phần lớn theo chế độ thứ bậc, với sự tôn trọng lớn dành cho các giá trị truyền thống Hồi giáo, dù các gia đình thành thị đã phát triển thành một hệ thống gia đình hạt nhân bởi những đè nén kinh tế xã hội đã bị áp đặt bởi hệ thống gia đình chung truyền thống. Những thập kỷ gần đây đã chứng kiến sự xuất hiện của một tầng lớp trung lưu tại các thành phố như Karachi, Lahore, Rawalpindi, Hyderabad, Faisalabad, Multan và Peshawar những người muốn theo một khuynh hướng ôn hoà hơn, lập trường bị các khu vực phía tây bắc giáp giới với Afghanistan chủ yếu vẫn rất bảo thủ và vẫn tuân theo các truyền thống bộ tộc từ hàng thế kỷ phản đối. Sự gia tăng toàn cầu hoá khiến nước này được xếp hạng 46 theo Chỉ số Toàn cầu hoá A.T. Kearney/FP.

Sự đa dạng của âm nhạc Pakistan từ các loại âm nhạc dân gian của các tỉnh tới các thể loại âm nhạc truyền thống như Qawwali và Ghazal Gayaki tới các hình thức âm nhạc hiện đại dựa trên âm nhạc truyền thống và phương tây, như sự đồng bộ hoá Qawwali và âm nhạc phương tây bởi nhà soạn nhạc nổi tiếng thế giới Nusrat Fateh Ali Khan. Ngoài ra Pakistan cũng là quê hương của nhiều ca sĩ nhạc dân gian nổi tiếng như Alam Lohar, người cũng nổi tiếng ở Punjab Ấn Độ. Tuy nhiên, đa số người dân Pakistan nghe âm nhạc Ấn Độ do Bollywood sản xuất và của ngành công nghiệp điện ảnh Ấn Độ. Sự xuất hiện của những người tị nạn Afghanistan ở các tỉnh phía tây đã nhen lại âm nhạc Pashto và Ba Tư và biến Peshawar thành một cổng chính cho các nhạc sĩ Afghanistan và là một trung tâm phân phối của âm nhạc Afghanistan ra nước ngoài.

Tập đoàn Truyền hình Pakistan (PTV) và Tập đoàn Truyền phát Pakistan thuộc sở hữu nhà nước là các cơ quan truyền thông có vai trò chi phối, nhưng hiện có nhiều kênh truyền hình tư nhân. Đại đa số người dân Pakistan được tiếp cận nhiều kênh truyền hình và các bộ phim Mỹ, châu Âu và châu Á thông qua các mạng lưới truyền hình tư nhân, truyền hình cáp, và truyền hình vệ tinh. Cũng có một ngành công nghiệp phim bản xứ nhỏ tại Lahore và Peshawar (thường được gọi là Lollywood). Và tuy các bộ phim Bollywood đã bị cấm trình chiếu tại các rạp chiếu phim công cộng từ năm 1965 chúng vẫn phổ biến trong văn hoá đại chúng.

Kiến trúc của các khu vực hiện tạo thành Pakistan có thể chia thành bốn giai đoạn riêng biệt —tiền Hồi giáo, Hồi giáo, thuộc địa và hậu thuộc địa. Với sự bắt đầu của văn minh Indus khoảng giữa thiên niên kỷ thứ ba trước Công Nguyên, một nền văn hoá thành thị tiên tiến đã phát triển lần đầu tiên trong vùng, với những cơ sở kiến trúc lớn, một số công trình vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Mohenjo Daro, Harappa và Kot Diji thuộc các khu định cư thời kỳ tiền Hồi giáo. Sự trỗi dậy của Phật giáo và ảnh hưởng Ba Tư và Hy Lạp đã dẫn tới sự phát triển của phong cách Hy Lạp-Phật giáo, bắt đầu từ thế kỷ thứ nhất của Công Nguyên. Đỉnh cao của thời kỷ này diễn ra cùng phong cách Gandhara. Một ví dụ về kiến trúc Phật giáo là các tàn tích của tu viện Phật giáo Takht-i-Bahi ở tỉnh Biên giới Tây Bắc.

Sự xuất hiện của Đạo Hồi ở Pakistan hiện nay có nghĩa là một sự chấm dứt đột ngột của kiến trúc Phật giáo. Tuy nhiên, một sự chuyển tiếp nhẹ nhàng sang kiến trúc Hồi giáo không tranh ảnh đã diễn ra. Công trình quan trọng nhất trong một số ít công trình đã hoàn toàn được khám phá thuộc phong cách Ba Tư là lăng mộ của Shah Rukn-i-Alam ở Multan. Trong thời kỳ Mughal các yếu tố thiết kế của kiến trúc Hồi giáo-Ba Tư đã bị pha trộn với các hình thức thường ít nghiêm túc của nghệ thuật Hindustani. Lahore, nơi ở không thường xuyên của các vị vua cai trị Mughal, có nhiều công trình quan trọng từ thời đế chế, trong số đó có thánh đường Hồi giáo Badshahi, Pháo đài Lahore với Cổng Alamgiri nổi tiếng, thánh đường Hồi giáo Wazir Khan nhiều màu sắc, mang nặng ảnh hưởng Ba Tư cũng như nhiều thánh đường và lăng mộ khác.

Tương tự Thánh đường Shahjahan ở Thatta của người Sindh từ thời Mughal. Trong thời kỳ thuộc địa Anh, các công trình chủ yếu mang tính chất chức năng thuộc phong cách Ấn-Âu đã phát triển từ một tập hợp các yếu tố châu Âu và Ấn Độ-Hồi giáo. Bản sắc quốc gia hậu thuộc địa được thể hiện trong những công trình hiện đại như Thánh đường Faisal, Minar-e-Pakistan và Mazar-e-Quaid.

Văn học Pakistan gồm văn học của các ngôn ngữ đã từng tồn tại ở quốc gia này, gồm Urdu, Sindh, Punjab, Pushto, Baloch cũng như tiếng Anh trong các thời kỳ gần đây và trong quá khứ gồm cả văn học Ba Tư. Trước thế kỷ XIX, văn học chủ yếu gồm yếu tố thơ trữ tình và tôn giáo, thần bí và đại chúng. Trong thời kỳ thuộc địa các nhân vật văn học bản xứ, dưới ảnh hưởng của văn học phương Tây thuộc chủ nghĩa hiện thực, đã ngày càng tiếp cận với các chủ đề và các hình thức diễn tả khác nhau. Ngày nay, truyện ngắn được dân chúng rất ưa chuộng.

Nhà thơ quốc gia Pakistan, Allama Muhammad Iqbal, đã đề xuất việc tạo lập một quê hương riêng biệt cho những người Hồi giáo Ấn Độ. Tuy nhiên, Iqbal cũng đã viết Tarana-e-Hind nói nên niềm tin vào một nước Ấn Độ thống nhất và hùng mạnh. Cuốn sách The Reconstruction of Religious Thought in Islam (Tái thiết Tư tưởng Tôn giáo trong Đạo Hồi) của ông là một tác phẩm lớn của triết học Hồi giáo hiện đại. Nhân vật nổi tiếng nhất của văn học Urdu đương đại ở Pakistan là Faiz Ahmed Faiz. Thơ Sufi Shah Abdul Latif, Bulleh Shah và Khawaja Farid cũng rất phổ biến ở Pakistan. Mirza Kalich Beg đã được gọi là người cha của văn xuôi tiếng Sindh hiện đại.

Du lịch

Dù không có hình ảnh tốt và thường bị cường điệu ở phương Tây, và từng bị tạp chí "The Economist" coi là một trong những địa điểm nguy hiểm nhất thế giới, du lịch vẫn là một ngành công nghiệp đang trên đà phát triển tại Pakistan nhờ sự đa dạng văn hoá, con người và phong cảnh. Sự đa dạng trong thu hút du lịch từ những tàn tích của những nền văn hoá cổ như Mohenjo-daro, Harappa và Taxila, cho tới những địa điểm nghỉ dưỡng ở Himalaya, thu hút những người say mê phong cảnh hoang dã và các môn thể thao mùa đông. Pakistan cũng có nhiều đỉnh núi có độ cao trên , thu hút những nhà thám hiểm và người leo núi từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là K2. Từ tháng 4 đến tháng 9, khách du lịch trong nước và quốc tế tới thăm các vùng này khiến du lịch trở thành một nguồn thu nhập cho người dân địa phương. Đa số khách du lịch tới từ các nước châu Á.

Tại Balochistan có nhiều hang động cho những khách du lịch và người thám hiểm hang động, đặc biệt là Hang Juniper Shaft, hang Murghagull Gharra, hang Mughall saa, và những hang tự nhiên đẹp đẽ. Pakistan là một quốc gia thành viên Liên minh Hang động học Quốc tế (UIS).

Những vùng phía bắc Pakistan là nơi có nhiều pháo đài, tháp và các kiến trúc lịch sử, gồm cả các thung lũng Hunza và Chitral, thung lũng là nơi sinh sống của Kalash, một cộng đồng theo thuyết vật linh nhỏ thời tiền Hồi giáo. Punjab cũng là một địa điểm diễn ra trận đánh của Alexandre trên sông Jhelum. Thành phố Lahore lịch sử được coi là trung tâm văn hoá của Pakistan và có nhiều công trình kiến trúc Mughal như Badshahi Masjid, Vườn Shalimar, Lăng mộ Jahangir và Pháo đài Lahore. Hiệp hội Phát triển Du lịch Pakistan (PTDC) cũng giúp quảng bá du lịch trong nước. Tuy nhiên, du lịch vẫn bị hạn chế bởi sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng thích hợp và tình hình an ninh đang kém đi trong nước. Các hoạt chiến sự gần đây của Pakistan tại các địa điểm du lịch, gồm cả Swat và NWFP, đã ảnh hưởng lớn tới ngành công nghiệp du lịch. Những khó khăn khác cũng được quy cho mạng lưới du lịch còn hạn chế, khung quản lý du lịch kém, chính phủ ít ưu tiên cho ngành du lịch, tính hiệu quả thấp trong quảng bá du lịch và một nhận thức thiển cận về du lịch. Hơn nữa Pakistan từng tiếp đón hơn 500,000 du khách trước cuộc giảm phát kinh tế toàn cầu .

Thể thao

Môn thể thao chính thức và quốc gia của Pakistan là khúc côn cầu trên cỏ, dù cricket được ưa chuộng hơn. Đội tuyển cricket quốc gia đã một lần giành Cricket World Cup (năm 1992), và một lần về nhì (năm 1999), và nước này hai lần đồng đăng cai tổ chức (năm 1987 và 1996). Pakistan về nhì trong giải ICC World Twenty20 2007 đầu tiên được tổ chức ở Nam Phi và là nhà vô địch ICC World Twenty20 2009 được tổ chức ở Anh. Squash là một môn thể thao nổi bật khác của người Pakistan, với các vận động viên đẳng cấp thế giới như Jahangir Khan và Jansher Khan nhiều lần giành giải World Open trong sự nghiệp của họ.

Ở mức độ quốc tế, Pakistan đã nhiều lần tham gia Olympics mùa hè môn hockey trên cỏ, quyền Anh, điền kinh, bơi lội, và bắn súng. Pakistan đã giành được tổng số 10 chiếc huy chương (3 vàng, 3 bạc và 4 đồng) trong khi tại Commonwealth Games và Asian Games họ có 61 và 182 huy chương. Hockey là môn thể thao Pakistan có được nhiều thành công nhất tại các kỳ Olympic, với ba huy chương vàng năm (1960, 1968, và 1984). Pakistan cũng có kỷ lục bốn lần giành Hockey World Cup (1971, 1978, 1982, 1994). Motorsport Association của Pakistan là một thành viên của Fédération Internationale de l'Automobile. Trong các môn thể thao thám hiểm hang động Pakistan là một quốc gia thành viên của UIS (Liên đoàn Hang động học Quốc tế) Freedom Rally là một cuộc đua off-road được tổ chức hàng năm diễn ra trong các dịp kỷ niệm Độc lập. Pakistan cũng đã lần đầu tiên được tham gia Golf World Cup năm 2009.

Đề cương Pakistan

Ghi chú

Tham khảo

Đọc thêm
 Cohen, Stephen P. The Idea of Pakistan. The Brookings Institution. November 2004. ISBN 0-8157-1502-1.
 Banuazizi, Ali and Weiner, Myron. The State, Religion, and Ethnic Politics: Afghanistan, Iran, and Pakistan. Syracuse University Press. August 1988. ISBN 0-8156-2448-4.
 Halliday, Fred. State and Ideology in the Middle East and Pakistan. Monthly Review Pr. February 1998. ISBN 0-85345-734-4.
 Hammond Incorporated. Hammond Greater Middle East Region: Including Afghanistan, Pakistan, Libya, and Turkey. American Map Corporation. August 2002. ISBN 0-8437-1827-7.
 Hilton, Isabel. Letter from Pakistan: The Pashtun Code. The New Yorker. ngày 3 tháng 12 năm 2001.
 Insight Guides, Halliday, Tony and Ikram, Tahir. Insight Guide Pakistan. Apa Productions. January 1998. ISBN 0-88729-736-6.
 Malik, Hafeez. Pakistan: Founders' Aspirations and Today's Realities. Oxford University Press, USA. May 2001. ISBN 0-19-579333-1.
 Malik, Iftikhar H. Religious Minorities in Pakistan. Minority Rights Group International. September 2002. ISBN 1-897693-69-9.
 Malik, Iftikhar H. Culture and customs of Pakistan. Greenwood Press. December 2005. ISBN 0-313-33126-X.
 Najim, Adil. Pakistan and Democracy. The News International Pakistan. ngày 6 tháng 5 năm 2004.
 Rooney, John. Shadows in the dark: A history of Christianity in Pakistan up to the 10th century. Christian Study Centre. January 1984.
 Rahman, Tariq.1996. Language and Politics in Pakistan Karachi: Oxford University Press. Reprinted several times, latest repr. 2006.
 Rahman, Tariq.2002. Language, Ideology and Power: Language-learning Among the Muslims of Pakistan and North India Karachi: OUP.
 Rahman, Tariq.2004. Denizens of Alien Worlds: A Study of Education, Inequality and Polarization in Pakistan Karachi: OUP, 2006 repr.
 Sharif, Shuja. Musharraf's Administration And Pakistan's Economy. Contemporary Review. ngày 31 tháng 3 năm 2005. 129–134.
 Wolpert, Stanley. Jinnah of Pakistan. Oxford University Press, USA. May 1984. ISBN 0-19-503412-0.
 Zakaria, Rafiq. The Man Who Divided India: An Insight into Jinnah's Leadership and its Aftermath. Popular Prakashan. 2001. ISBN 81-7154-892-X.
 Statehood in South Asia .
 Strategic Insights, Volume III, Issue 10 (October 2004) .

Liên kết ngoài

 Government of Pakistan
 Pakistan Board of Investment
 The President of Pakistan
 The Ministry of Information and Broadcasting
 Chief of State and Cabinet Members

 Pakistan  at UCB Libraries GovPubs

 Pakistaniaat: A Journal of Pakistan Studies

Quốc gia thành viên Khối D8
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Urdu
Cộng hòa liên bang
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Cộng hòa Hồi giáo
Quốc gia thành viên Hiệp hội Hợp tác khu vực Nam Á
Quốc gia Nam Á
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia châu Á
Cộng hòa Thịnh vượng chung
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pashtun
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Punjab


title: Manhunt International 2008

text:
Cuộc thi Manhunt International lần thứ 13 vào năm 2008 được tổ chức tại The Circle, Central City Convention Hall, Seoul, Hàn Quốc. Có 47 thí sinh quốc tế tham gia vào cuộc thi. Tất cả các thí sinh đã đến Seoul, Hàn Quốc vào ngày 28 tháng 5 năm 2008. Abdelmoumen El Maghraouy đến từ Maroc trở thành nam hậu của giải.

Kết quả chính

Thông tin về các cuộc thi quốc gia

Tham gia lần đầu

Trở lại
Tham gia lần cuối vào năm 1997

Tham gia lần cuối vào năm 1995

Tham gia lần cuối vào năm 1999

Tham gia lần cuối vào năm 2006

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của cuộc thi Manhunt International 2008

Cuộc thi sắc đẹp
Sự kiện năm 2008
2008


title: Camarines Sur

text:
Camarines Sur là một tỉnh của Philippines nằm ở vùng Bicol trên đảo Luzon. Tỉnh lỵ là Pili và tỉnh giáp với Camarines Norte và Quezon về phía bắc, với Albay về phía nam, phía đông đối mặt với tỉnh đảo Catanduanes qua eo biển Maqueda.

Câmrines Sur là tỉnh lớn nhất trong tống sos 6 tỉnh trong vùng cả về diệnt ích lẫn dân số. Tỉnh có 2 thành phố, Naga là trung tâm thương mại, tài chính, văn hóa, giáo dục của cả vùng trong khi Iriga là trung tâm của khu vực Rinconada.

Nhân khẩu
Theo thống kê năm 2000, dân số toàn tỉnh là 1.693.821 người, là tỉnh đông dân thứ 15 trong cả nước. Tỉnh có 288.172 hộ, trung bình 5,37 người/hộ, cao hơn so với trung bình cả nước là 4,99. Tốc độ tăng dân số tự nhiên là 1,86%, thấp hơn trung bình cả nước là 2,36%. Như vậy dân số tỉnh sẽ tăng gấp đôi sau 38 năm nếu duy trì đà tăng này.

Ngông ngữ chủ yếu tại tỉnh là tiếng Bikol, các nhà ngôn ngữ học coi phương ngữ được sử dụng quanh thành phố Nara, gọi là Trung Bikol là phương ngữ dễ hiểu nhất với những người sử dụng các phương ngữ khác. Hầu hết nhân dân có thể hiểu tiếng Tagalog và tiếng Anh.

Lịch sử
Hàng thế kỷ trước tỉnh được biết đến với cái tên Tierra de Camarines, tỉnh được những người định cư Tây Ban Nha thành lập. Cái tên Camarines xuất phát từ "camaronchones" hay "camarines, một từ tiếng Tây Ban Nha cho "kamalig, là những túp lều bằng tre của người bản địa.

Kinh tế
Nền kinh tế của tỉnh dự chủ yếu vào nông nghiệp, các nông sản chủ yếu là lúa gạoư, ngô, gia súc, gia cấm, cá tươi. Các hãng buôn thường có các chi nhánh tại các tỉnh lân cận ở phía nam.

Địa lý

Camarines Sur nằm tại trung tâm của bán đảo Bicol, và được bao quanh là đồi núi, hai ngọn núi Isarog và IrigaPhần phía đông của tỉnh ở trên bán đáo Caramoan có nhiều ngọn núi. Sông Bicol chảy qua các phần trung tâm và phía nam của tỉnh rồi đổ ra vịnh San Miguel.

Thờ tiết ở đây cũng giống như các nơi khác tại Philippines là mang nét nhiệt đới đặc trưng. Mùa khô từ tháng 3 đến tháng 5 và lượng mưa trung bình hàng năm là 2.565 mm. Nhiệt độ trung bình cả năm của tỉnh là 27,0˚C.

Hành chính
Camarines có 2 thành phố và 35 dô thị tự trị:

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang thông tin của Chính quyền tỉnh

Tỉnh của Philippines


title: Famitsu

text:
trước đây là Famicom Tsūshin, là một dòng tạp chí trò chơi điện tử của Nhật Bản do Kadokawa Game Linkage (trước đây được gọi là Gzbrain) xuất bản, một công ty con của Kadokawa. Famitsu được xuất bản hàng tuần và hàng tháng cũng như dưới dạng các số báo chuyên đề đặc biệt dành riêng cho một hệ máy, công ty trò chơi điện tử hoặc chủ đề khác.  nhà xuất bản gốc của Famitsu, được coi là tạp chí tin tức trò chơi điện tử có uy tín và được nhiều người đọc nhất ở Nhật Bản. Từ ngày 28 tháng 10 năm 2011 công ty bắt đầu phát hành phiên bản kỹ thuật số hàng tuần của tạp chí độc quyền trên BookWalker.

Cái tên Famitsu là từ viết tắt của  bản thân từ "Famicom" lại bắt nguồn từ một từ viết tắt của "Family Computer" (tên tiếng Nhật của Nintendo Entertainment System) — máy chơi trò chơi điện tử thống trị ở Nhật Bản trong thập niên1980.

Lịch sử
Tạp chí trò chơi máy tính  bắt đầu xuất bản năm 1982 với tư cách là một số phụ của ASCII , và sau đó nó trở thành tạp chí định kỳ.  là một chuyên mục trong Logoin, tập trung vào hệ máy Famicom và chạy từ số tháng 3 năm 1985 đến tháng 12 năm 1986. Tạp chí nhận được sự đón nhận tốt, vì vậy nhà xuất bản quyết định thành lập tạp chí chuyên biệt cho nó.

Số đầu tiên của Famitsu xuất bản ngày 6 tháng 6 năm 1986, với tên Famicom Tsūshin. Nó bán được ít hơn 200.000 bản, mặc dù đã in 700.000 bản. Đối thủ cạnh tranh chính là Family Computer Magazine của Tokuma Shoten, ra mắt tháng 7 năm 1985. Biên tập viên của Famitsu  nhận thấy nhiều độc giả có nhiều máy chơi trò chơi và họ nghĩ sẽ tốt hơn nếu tạp chí bao gồm nhiều hệ máy khác nhau. Tăng nội dung và số lượng trang dần dần, tạp chí xuất bản ba lần mỗi tháng thay vì xuất bản nửa tháng. Ngày 19 tháng 7 năm 1991 (số 136) tạp chí đổi tên thành  và các số báo xuất bản hàng tuần sau đó. Cùng với tạp chí tuần, một phiên bản hàng tháng có tên  cũng bắt đầu phát hành.

Hamamura Hirokazu, một tổng biên tập (1992-2002), cảm thấy sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới khi ông xem một buổi trình diễn riêng về Final Fantasy VII năm 1993. Ông nghĩ cái tên Famicom Tsūshin nên được tân trang lại. Vào đầu năm 1996 (với số 369), tạp chí đã trải qua một cuộc đổi tên khác, cắt bớt tiêu đề thành  và  Cái tên Famitsu đã được sử dụng phổ biến.

Tạp chí được ASCII xuất bản từ khi thành lập đến tháng 3 năm 2000 khi nó được bán cho Enterbrain, công ty đã xuất bản trong 13 năm cho đến khi công ty mẹ là Kadokawa đã xuất bản nó từ năm 2013 đến năm 2017. Kể từ năm 2017, công ty con của Kadokawa là Gzbrain xuất bản tạp chí, trong khi vào năm 2019, công ty đổi tên thành Kadokawa Game Linkage.

Shūkan Famitsu và Gekkan Famitsū
Shūkan Famitsu tập trung vào mảng tin tức trò chơi điện tử, cũng như phần đánh giá trò chơi điện tử. Cái tên Famitsu khởi đầu là chữ viết tắt của ; tên ban đầu của tạp chí lấy từ Family Computer (Máy tính gia đình), tên tiếng Nhật dành cho Nintendo Entertainment System (thiết bị giải trí Nintendo) là thiết bị trò chơi điện tử có ảnh hưởng lớn tại Nhật Bản trong thập niên 1980. Số đầu tiên được xuất bản vào ngày 6 tháng 6 năm 1986. Ngày nay, nét đặc biệt của Shūkan Famitsū chính là tin tức đa hệ. Shūkan Famitsū được phát hành với số lượng 500,000 bản vào mỗi thứ Năm hàng tuần. Gekkan Famitsū xuất bản hàng tháng.

Cáo Necky
Bìa tạp chí Famitsū có in hình những thần tượng nhạc pop hoặc những nữ diễn viên trên mỗi số báo chẵn và kèm theo linh vật của Famitsū là Cáo  trên số báo lẻ được phát hành. Các số cuối năm và các bản đặc biệt có điểm đặc trưng rõ nét là hình Necky ăn mặc như một nhân vật trò chơi điện tử khá phổ biến đương thời. Necky chính là tác phẩm của Matsushita Susumu, một họa sĩ truyện tranh và anh đã lấy trang phục có hình dạng con cáo, bộ trang phục mà Necky mặc phản ánh những trò chơi điện tử khá thịnh hành lúc bấy giờ. Tên Necky được chọn dựa theo một cuộc thăm dò của độc giả, và nó bắt nguồn từ một trò chơi chữ phức tạp của Nhật Bản: "Necky" thực sự là từ đảo ngược của từ cáo trong tiếng Nhật là  và mối quan hệ ban đầu của Necky với Famicom Tsūshin là nhằm mục đích gợi lên tiếng sủa của cáo, từ tượng thanh diễn đạt tiếng sủa ấy trong tiếng Nhật gọi là .

Ấn phẩm Famitsu chủ đề đặc biệt
Famitsū còn xuất bản một số tạp chí khác dành cho các hệ máy trò chơi điện tử riêng biệt. Những tạp chí đang phát hành hiện nay là:

  (trước đây là ) được viết cho khán giả lớn tuổi và bao gồm mảng retrogaming. Báo được xuất bản hàng tháng kể từ tháng 11 năm 2010.
  những bản tin về trò chơi trực tuyến.
  bản tin về các máy của Nintendo (hiện tại là Nintendo 3DS và Nintendo Switch). Tạp chí này trước đây gọi là Famitsū 64 và sau đó là Famitsū Cube (trong số các biến thể khác của hai cái tên đó) dựa trên bất kỳ hệ máy nào mà Nintendo đang sản xuất trò chơi vào thời điểm đó.
  bản tin về trò chơi di động qua GREE.
  bản tin về trò chơi di động qua Mobage.

Các chủ đề đặc biệt trước đây
Các tạp chí Famitsū phụ không còn phát hành nữa gồm:

  (trước đây là Famicom Tsūshin Kōryaku Special) được viết cho khán giả nhỏ tuổi và tập trung vào các gợi ý và chiến lược trò chơi điện tử. Báo được xuất bản hàng tháng và bị ngừng tháng 9 năm 2002.
  (trước đây là Famitsū Comic) là một tạp chí truyện tranh và manga được xuất bản không đều đặn từ năm 1992 đến 1995.
  đưa tin về nền tảng Sega và bao gồm cả Dreamcast. Các phiên bản trước của tạp chí này gồm Sega Saturn Tsūshin chung với Sega Saturn, với các số báo trước đó đề cập đến các nền tảng Sega cũ.
  phụ trách bishōjo games.
  chuyên về Satellaview. Báo được xuất bản hàng tháng và chỉ chạy 12 số từ tháng 5 năm 1995 đến tháng 5 năm 1996. Số đầu tiên là số tháng 5 năm 1995 của Gekkan Famicom Tsūshin.
  chuyên về Virtual Boy. Chỉ có một số được xuất bản vào năm 1995.
  (trước đây là PlayStation Tsūshin) bắt đầu xuất bản vào tháng 5 năm 1996, và đưa tin về máy chơi game của Sony. Sau đó gọi là Famitsū PS2 và Famitsū PSP + PS3 trước khi bị ngừng sản xuất tháng 3 năm 2010.
  (trước đây là GameWave DVD) chuyên về các sự kiện, phim ảnh và các bản xem trước. Mỗi tạp chí đi kèm một đĩa DVD (NTSC Khu vực 2) chứa các cảnh quay trò chơi điện tử như đoạn giới thiệu và mẹo chơi trò chơi, cũng như các bài phỏng vấn với các nhà phát triển và xuất bản. Bài báo được xuất bản hàng tháng, bắt đầu từ tháng 9 năm 2000 cho đến số cuối cùng vào tháng 5 năm 2011.
  đưa tin về Xbox và Xbox 360. Báo xuất bản hàng tháng, bắt đầu từ tháng 1 năm 2002 trước khi bị ngừng phát hành năm 2013.

Điểm số
Trò chơi điện tử được chấm điểm trong Famitsu thông qua "Đánh giá chéo", trong đó một hội đồng gồm bốn người sẽ đánh giá một trò chơi điện tử, mỗi người cho điểm từ 0 đến 10 (với mười điểm cho trò chơi hay nhất). Điểm của bốn người đánh giá sau đó được cộng lại để có điểm tối đa, có thể là 40. Có khoảng hai mươi bốn trò chơi được trao điểm tuyệt đối , ba cho Nintendo DS và năm cho Wii. PlayStation 3 cũng có năm trò chơi đạt điểm tuyệt đối và Xbox 360 có bốn trò chơi, với cả hai hệ máy đều có bốn trò chơi chung. Loạt trò choi có nhiều phần với điểm số hoàn hảo bao gồm The Legend of Zelda với bốn tựa, Metal Gear với ba tựa, và Final Fantasy với hai tựa.Trò chơi gần nhất nhận được điểm tuyệt đối là Ghost of Tsushima.

, tất cả, trừ ba trò chơi đạt điểm tuyệt đối, đều là của các công ty Nhật Bản, chín trò chơi được Nintendo xuất bản/ phát triển, bốn trò chơi của Square Enix, ba trò chơi của Sega, ba trò chơi của Konami và một trò chơi của Capcom. , ba trò chơi hoàn toàn đến từ nước ngoài duy nhất đạt điểm tuyệt đối là The Elder Scrolls V: Skyrim của Bethesda Softworks, Grand Theft Auto V của Rockstar Games, và Ghost of Tsushima, của Sucker Punch Productions. Các trò chơi nước ngoài khác đã đạt được điểm gần như hoàn hảo là L.A. Noire, Red Dead Redemption, Red Dead Redemption 2 và Grand Theft Auto IV – cả bồn đều của Rockstar Games; Call of Duty: Modern Warfare 2, Call of Duty: Black Ops, và Call of Duty: Modern Warfare 3 – đều của Activision, mặc dù Square Enix phát hành ở Nhật Bản; Gears of War 3 từ Epic Games; The Last of Us Part II và Uncharted 4: A Thief's End từ Naughty Dog. (Kingdom Hearts II là sản phẩm chung giữa Square Enix và Disney Interactive Studios.)

Giải thưởng
Famitsu là chủ quản các giải thưởng Famitsu. Trò chơi điện tử sẽ nhận được một số giải thưởng khác nhau ở các hạng mục như Sáng tạo, Lượt truy cập lớn nhất, Giải thưởng tân binh, Chất lượng cao nhất, v.v. Một hoặc hai giải thưởng "Trò chơi của Năm" được trao dưới dạng giải cao nhất. Những trò chơi chiến thắng giải thưởng cao nhất được xác định bằng sự kết hợp giữa điểm đánh giá của các nhà phê bình và người hâm mộ cũng như số liệu bán hàng.

Mối quan hệ với các tạp chí khác
Tạp chí thương mại MCV của Anh và Famitsu có mối quan hệ đối tác độc quyền có thể xem tin tức và nội dung từ mỗi tạp chí từng xuất hiện trong các số khác.

Xem thêm
Enterbrain
Famitsu Bunko
Điểm số Famitsu

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
 Famitsu Scores Archive (qua The Internet Archive)

Tạp chí trò chơi điện tử Nhật Bản
Nguyệt san Nhật Bản
Ấn phẩm xuất bản vào năm 1986
Tạp chí hàng quý
Tạp chí hàng tuần


title: Hoplitis bilobulata

text:
Hoplitis bilobulata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1992


title: Atarba scabrosa

text:
Atarba scabrosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Saint-Seurin-sur-l'Isle

text:
Saint-Seurin-sur-l'Isle  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 22 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Degree Confluence Project

Saintseurinsurlisle


title: Gavardo

text:
Gavardo là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 29 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2004 là 10.765 người.

Đô thị này có các làng sau: Sopraponte; Soprazzocco; Vallio; Limone.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Muscoline, Paitone, Prevalle, Puegnago sul Garda, Roè Volciano, Sabbio Chiese, Salò, Vallio Terme, Villanuova sul Clisi.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Giáo hoàng Piô VI

text:
Piô VI (Tiếng La Tinh: Pius VI, tiếng Ý: Pio VI) là vị giáo hoàng thứ 250 của giáo hội Công giáo Rôma.

Theo niên giám Tòa thánh năm 1806 thì ông lên ngai tòa Phêrô vào năm 1774 và cai quản giáo hội trong 24 năm 6 tháng 14 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng vào ngày 15 tháng 2 năm 1775. Ngày khai mạc chức vụ mục tử Đoàn chiên Chúa là ngày 22 tháng 2 năm 1775 và kết thúc triều đại của mình vào ngày 29 tháng 8 năm 1799.

Trong lúc trị vì, ông phải đối diện với hai vấn đề lịch sử cực kỳ quan trọng: Đại cách mạng Pháp và sự leo thang độc đoán của Napoléon Bonaparte. Cả hai sự kiện đó đã đặt lên vai ông những vấn đề lớn. Napoléon viện cớ xâm chiếm Quốc gia Giáo hoàng, bắt Giáo hoàng Piô VI làm tù binh và áp giải ông đến Pháp. Tuổi tác và bệnh tình nghiêm trọng, ông qua đời chỉ một vài ngày sau đó.

Giáo hoàng
Giáo hoàng Piô VI sinh tại Cesena với tên khai sinh là Giovanni Angelo Baraschi vào ngày 27 tháng 11 năm 1717 tại Cesena, Ý. Ông là người kế nhiệm Giáo hoàng Clêmentê XIV.

Năm thánh 1775
Năm Thánh lần thứ 19 - 1775 đã được cố Giáo hoàng Clêmentê XIV chuẩn bị. Khi Clêmentê XIV qua đời, tân Giáo hoàng Piô VI đã khai mạc Năm Thánh. Năm Thánh 1775 cũng là Năm Thánh ngắn nhất trong lịch sử.

Đế quốc Áo

Sau nhiều năm đấu tranh của Tòa Thánh, cuối cùng quyền tối cao thiêng liêng của họ cũng được nhìn nhận. Nhưng chủ trương Pháp giáo (Gallicanisme) đã gây nhiều ảnh hưởng sang đế quốc Áo dưới triều vua Joseph II (1765–1790). Hoàng đế nước Áo giành lấy quyền bổ nhiệm các Giám mục và cấm công bố sắc lệnh của Giáo hoàng khi chưa có sự chấp nhận của triều đình. Từ năm 1782 - 1789, Joseph II giải tán gần 700 tu viện. Trước tình cảnh đó, Giáo hoàng Piô VI phải đích thân sang Áo (1782) để thuyết phục hoàng đế Joseph II nhưng vô hiệu.

Cuộc Đại cách mạng Pháp

Bản Dân hiến giáo sĩ
Năm 1789, bùng nổ cuộc Đại cách mạng Pháp. Ngày 14 tháng 7, dân chúng đánh chiếm ngục Bastille, cuộc nổi dậy bùng nổ ở nhiều nơi trong cả nước. Ngày 4 tháng 8 quốc hội thảo luật việc thành lập một chế độ mới. Tài sản của giáo hội cũng như các tu viện bị quốc hữu hóa.

Theo tinh thần thời Ánh Sáng và chủ trương Pháp giáo, ngày 12 tháng 7 năm 1790, quốc hội phổ biến bản Dân hiến Giáo sĩ gồm 89 khoản, tổ chức lại Giáo hội Pháp được chia làm bốn cương mục: Phụng vụ, Tuyển cử, Bổng cấp và Trú sở. Theo đó từ nay chỉ có 83 giáo phận theo ranh giới tỉnh mới (thay vì 134); chức giám mục và cha sở sẽ do hội đồng tuyển cử gồm cả người ngoại đạo bầu lên; sau đó mới thông tin cho Giáo hoàng.

Trước khi bản Dân hiến được thi hành, cần có sự phê chuẩn của nhà vua. Ở vào một tình thế bối rối khó xử, vua Pháp Louis XVI trao bản Dân hiến cho Tòa thánh Rôma xét xử và quyết định.

Trong khi chờ đợi, ngày 24 tháng 8, vua Louis XVI bị bắt buộc phải phê chuẩn bản Dân hiến. Ngày 28 tháng 11, quốc hội buộc các giáo sĩ trong vòng tám ngày phải thề hứa tuân theo bản Dân hiến. Các giáo sĩ không tuyên thệ không được làm việc nữa, họ được thay thế dần bằng các giám mục và linh mục do dân bầu lên.

Giáo hoàng Piô VI ngần ngại mãi, ông sợ một hội nghị lập hiến sẽ lấy của Tòa thánh đất Comtat Venaissin nằm trong lãnh thổ Pháp, và cũng sợ gây rối loạn trong nước.

Ngày 10 tháng 3 năm 1791, Giáo hoàng Piô VI công bố đoản sắc "Quod Aliquantulum" kết án bản "Dân Hiến Giáo sĩ" trong đó có nêu:

Ngày 13 tháng 4 năm 1791, ông ra đoản sắc "Caritas" tuyên bố bản "Dân hiến giáo sĩ" đã xây dựng trên những nguyên tắc lạc thuyết. Giáo hoàng đòi những vị tuyên thệ phải rút lại lời thề và cấm các giám mục mới được bầu không được thi hành sứ vụ.

Ngày 18 tháng 8 năm 1794, Giáo hoàng Piô VI lại ban hành Sắc chỉ "Auctorem fidei" lên án 25 điều của Thượng hội đồng Pistoie (1786).

Napoléon tấn công Tòa thánh
Ngày 27 tháng 10 năm 1795, Chấp chính viện (Directoire) lên cầm quyền với một hiến pháp mới: Hiến pháp năm III dân quốc. Cuộc bách hại Giáo hội còn diễn ra ở nhiều nơi, kéo dài thêm 4 năm nữa. Quân đội của Napoléon Bonaparte hành quân vào kinh thành Rôma.

Giáo hoàng Piô VI coi Napoléon Bonaparte như một tên tay sai của địa ngục, vì Napoléon đã được phong làm tổng chỉ huy để thưởng công đã diệt trừ được những người bảo hoàng sùng đạo ngày 13 tháng Hái nho và Giáo hoàng đã hết sức giúp đỡ nước Áo trong cuộc chiến tranh đầy gian khổ. Sau khi vua Mơde nộp thành Măngtu cho người Pháp, Napoléon Bonaparte mở cuộc tấn công vào đất đai Tòa thánh.

Quân đội của Giáo hoàng bị tan vỡ ngay từ trận đầu và tháo chạy. Các thành phố lần lượt đầu hàng Napoléon. Giáo hoàng Piô VI khiếp sợ đã viết một bức thư lời lẽ khẩn khoản giao cho cháu là Hồng y Máttêi cùng đi với một phái đoàn mang đến Napoléon Bonaparte để cầu hòa. Napoléon đã chấp nhận lời đề nghị.

Ngày 19 tháng 2 năm 1797, Giáo hoàng Piô VI phải ký hòa ước Tolentino với điều kiện là Giáo hoàng phải nhường lại cho Pháp một bộ phận đất đai khá rộng và giàu có nhất gồm đất Avignon, Venaissain và ba vùng Bắc Ý là Bolonia, Ferrara và Ravenna để lập nước Cộng hòa Cisalpina, trả một khoản đảm phụ 30 triệu Phrăng vàng, nộp những bức tranh và những bức tượng đẹp nhất trong các viện bảo tàng. Năm sau, Berthier tiến quân vào giáo đô, trục xuất Giáo hoàng Piô VI và lập nước Cộng hòa Rôma. Vị Giáo hoàng 82 tuổi phải rời khỏi Rôma ngày 20 tháng 12 năm 1798 bị đưa đến Valence và qua đời ngày 29 tháng 8 năm 1799. Trong lịch sử giáo hội Công giáo hiện đại, ông là vị Giáo hoàng đầu tiên qua đời ở ngoài nước Ý.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

P
Sinh năm 1717
Mất năm 1799
Giáo hoàng người Ý


title: Gonomyia trionyx

text:
Gonomyia trionyx là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hylaeus nigricans

text:
Hylaeus nigricans là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1913


title: Mạnh Phú Tư

text:
Mạnh Phú Tư (1913-1959), tên thật là Phạm Văn Thứ, cùng chi với chi của tuyển thủ bóng đá nam quốc gia Phạm Như Thuần, quê ở xã Thanh Lang, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Ông là một tác giả văn xuôi nổi tiếng trước năm 1945, trong đó tác phẩm tiêu biểu là tiểu thuyết "Làm lẽ" được giải thưởng của Tự lực văn đoàn năm 1939. Sau Cách mạng tháng Tám, ông giữ chức Phó chủ tịch Uỷ ban hành chính huyện Thanh Hà. Ông tiếp tục viết văn, làm báo. Năm 1959, ông mất ở Hà Nội khi đang làm biên tập viên báo "Văn học".

Tác phẩm chính
Làm lẽ (1939),
Gây dựng (1941),
Nhạt tình (1942),
Sống nhờ (1942),
Một thiếu niên (1942),
Người vợ già (1942),
...

Tham khảo

Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Sinh năm 1913
Mất năm 1959
Người Hải Dương