title: Phán xét của Paris

text:
Phán xét của Paris là phán xét nổi tiếng trong thần thoại Hy Lạp, về việc lựa chọn vị nữ thần đẹp nhất trên đỉnh Olympus, mà kết quả là đã gây ra Chiến tranh thành Troia.

Theo sử thi Illiad, do bất mãn vì không được mời dự hôn lễ của nữ thần biển Thetis - con gái lão thần biển Nere và chàng Peleus - con trai thần Zeus, nữ thần Bất hoà Eris đã lấy một quả táo vàng trong vườn của các nàng Hesperite, ghi lên đó dòng chữ "Tặng vị nữ thần đẹp nhất" rồi ném nó vào bàn tiệc. Cuộc tranh cãi giữa 3 vị nữ thần, Hera - vợ thần Zeus, Athena - nữ thần trí tuệ và Aphrodite - nữ thần tình yêu, để giành quả táo diễn ra quyết liệt. Cuối cùng, họ phải nhờ đến người phân xử là hoàng tử Paris, con vua Priam của thành Troia|Troy. Ba vị nữ thần đưa ra điều kiện như sau: Athena sẽ giúp chàng trở thành chiến binh bất khả chiến bại, Hera sẽ giúp chàng có được quyền lực, còn Aphrodite sẽ giúp chàng có được một người vợ xinh đẹp nhất thế gian. Cuối cùng, Paris đã chọn Aphrodite. Thua cuộc, Hera và Athena thề sẽ tiêu diệt thành Troy, nơi cha của Paris đang trị vì. Aphrodite thực hiện lời hứa bằng cách đánh cắp Helen - vợ vua Menelaus xứ Sparta. Và Chiến tranh thành Troy bắt đầu từ đó.

Tham khảo

Chiến tranh thành Troia
Cuộc thi sắc đẹp
Thần thoại Hy Lạp


title: Monolepta lepida

text:
Monolepta lepida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reiche miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Jhang

text:
Jhang là một thành phố thuộc Punjab, Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 372.645 người. Đây là thành phố lớn thứ 17 quốc gia này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Jhang


title: Agrigento

text:
Agrigento là thành phố, thủ phủ tỉnh Agrigento, vùng Sicilia, Ý. Thành phố nằm ở bờ biển phía nam vùng Sicilia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Agrigento
Thập niên 580 TCN
Khu dân cư thành lập thế kỷ 6 TCN


title: Bad Bertrich

text:
Bad Bertrich là một xã trong huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã này có diện tích 8,71 ki-lô-mét vuông. Xã này tọa lạc trong thung lũng. Dân số cuối năm 2006 là 945 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Anh)

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Florentin, Tarn

text:
Florentin là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Altmittweida

text:
Altmittweida là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Altmittweida có diện tích 14,07 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2077 người.

Tham khảo


title: Xyletobius roridus

text:
Xyletobius roridus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

roridus


title: Mazerolles-du-Razès

text:
Mazerolles-du-Razès là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Mazerollais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mazerolles-du-Razès trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Mazerolles-du-Razes


title: Pitons

text:
Pitons là hai ngọn núi hình chóp nhọn do đá nút núi lửa tạo thành, nằm ở Saint Lucia. Đó là Gros Piton (Piton lớn) cao  và Petit Piton (Piton nhỏ) cao . Hai ngọn núi này được liên kết với nhau bởi sườn núi Piton Mitan. Pitons đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, với một khu vực tự nhiên có diện tích  nằm gần thị trấn Soufrière.

Mô tả
Khu vực biển của khu bảo tồn có đến 60% diện tích là rạn san hô. Tại đó là nhà của 168 loài cá vây, 60 loài gai trích bao gồm cả san hô, 8 loài động vật thân mềm, 11 loài da gai, 15 loài động vật chân khớp, 8 loài giun đốt.

Thảm thực vật trên cạn chiếm ưu thế là rừng ẩm cận nhiệt đới, với những khu vực nhỏ của rừng khô và rừng ẩm ướt trên đỉnh núi. Ít nhất có 148 loài thực vật được ghi nhận ở Gros Piton, 97 loài ở Petit Piton và các sườn núi xen kẽ, trong số đó có 8 loài quý hiếm. Gros Piton là nhà của khoảng 27 loài chim (5 loài trong số đó là đặc hữu), 3 loài gặm nhấm bản địa, 3 loài dơi, 8 loài bò sát và 3 loài lưỡng cư.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Saint Lucia
Núi Saint Lucia


title: Al-Mustansir

text:
Al-Mustansir (1176-1242) là khalip nhà Abbasid ở Bagdad đã trị vì từ năm 1226 tới năm 1242. Ông là con của az-Zahir và cháu nội của an-Nasir. Có ít điều để nói về ông do ông là con người ôn hòa và đạo đức. Giống như phụ hoàng, ông chỉ là vị khalip mang tính tượng trưng nhưng có ít ảnh hưởng chính trị. Đóng góp tồn tại lâu dài nhất của ông là việc xây dựng madrasah Al-Mustansiriyya (một trong những trường đại học Hồi giáo cổ nhất) bên bờ trái sông Tigris năm 1233.

Tham khảo

Nội dung trong bài được trích dẫn từ The Caliphate: Its Rise, Decline and Fall (Caliphate: phát triển, suy tàn và sụp đổ) của William Muir hiện thuộc phạm vi công cộng.

Nhà Abbas
Sinh năm 1176
Mất năm 1242
Sinh năm 1192


title: Hệ thống đường sắt đô thị Đài Bắc

text:
Hệ thống đường sắt đô thị tốc độ cao Đài Bắc (Trung văn phồn thể: ), còn được gọi là MRT (Metropolitan Rapid Transit), hoặc Metro Đài Bắc (), là một hệ thống đường sắt đô thị tốc độ cao phục vụ cho một khu vực rộng lớn ở vùng đô thị Đài Bắc. Mạng lưới đường sắt này bao gồm 131,1 km đường sắt và 117 ga. Cơ quan quản lý và điều hành là Công ty Đường sắt Đô thị Đài Bắc () hay TRTC. Do tính hiệu quả và kinh tế của nó, hệ thống này trở thành phương tiện giao thông công cộng phổ biến ở Thủ đô Đài Bắc với bình quân 1,2 triệu lượt người sử dụng mỗi tuần. Hiện nay, các dự án cải tạo các tuyến đường sắt đang sử dụng để kết hợp chúng vào hệ thống đường sắt đô thị tốc độ cao đang được triển khai.

Metro Đài Bắc là một trong những hệ thống đường sắt đô thị có kinh phí xây dựng cao nhất, chỉ riêng giai đoạn một của hệ thống này đã ngốn 18 tỷ dollar Mỹ, và giai đoạn hai ước sẽ tốn 13,8 tỷ dollar. Kể từ khi bắt đầu đưa vào sử dụng năm 1996, hệ thống này đã giúp giảm thời gian lưu thông từ các nơi xa nhau nhất trong Đài Bắc từ 3 giờ xuống chỉ còn chưa đến 1 giờ, và đã có tác dụng làm dịu bớt tình trạng tắc nghẽn giao thông ở Đài Bắc. Hệ thống này còn có tác dụng thúc đẩy sự đổi mới đô thị, cũng như tăng cường giao thông phục vụ du lịch tới các đô thị ngoại vi chẳng hạn như Đạm Thủy.

Các tuyến

Tham khảo

Liên kết ngoài

Taipei Future Rail Network Map
Taipei Rapid Transit Corporation – official website
Taipei Department of Rapid Transit Systems
Taipei City Government – official website
Taipei at UrbanRail.net

Vùng đô thị Đài Bắc
Tàu điện ngầm Đài Bắc
Đ
Khởi đầu năm 1996 ở Đài Loan


title: Saint-Jean-du-Bruel

text:
Saint-Jean-du-Bruel  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Saintjeandubruel


title: Stathmonyma

text:
Stathmonyma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Villanova d'Ardenghi

text:
Villanova d'Ardenghi là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 35 km về phía tây nam của Milan và khoảng 9 km về phía tây của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 711 người và diện tích là 6,8 km².

Villanova d'Ardenghi giáp các đô thị: Carbonara al Ticino, Gropello Cairoli, Zerbolò, Zinasco.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ginkakuji

text:
, tức Ngân Các Tự (chùa Gác Bạc) là một thiền viện thuộc phường Sakyo, Kyoto, Nhật Bản. Tuy dân chúng quen gọi đây là Ngân Các Tự nhưng đúng ra chùa mang tên là , tức Từ Chiếu Tự. Chùa thuộc môn phái Shokoku-ji của thiền phái Rinzai. Công trình kiến trúc này tiêu biểu cho thời kỳ Muromachi.

Lịch sử
Shogun Ashikaga Yoshimasa là người sai vẽ sơ đồ xây cất cơ sở này làm tư dinh từ năm 1460 với ý định làm nơi an dưỡng tuổi già, Khi Chiến tranh Ōnin nổ ra thì việc xây cất bị đình trệ. Shogun Yoshimasa muốn dùng bạc lá dát lên vách nhưng kế hoạch đó trì hoãn mãi rồi cuối cùng khi Yoshimasa mất vẫn không được thực hiện. Hình dạng vách bằng gỗ để mộc, hoàn toàn không tô phết (kiểu "wabi-sabi" theo mỹ quan Nhật Bản) là y như cảnh quan Yoshimasa đã thấy trước khi nhắm mắt.

Khi còn sinh thời, Shogun Ashikaga Yoshimasa đã rút về đây trong khi nội chiến Onin cấu xé đất nước và cả kinh thành Kyoto ngụt lửa. Cảnh trí vườn tược, đình quán xây dựng ở Ngân Các Tự phát sinh phong trào khai phóng nghệ thuật theo phong cách mới với tên Higashiyama Bunka (Đông Sơn Văn hóa).

Năm 1485 Yoshimasa bỏ ngôi Shogun mà đi tu rồi mất vào đầu năm 1490 (nhằm ngày 7 tháng Giêng âm lịch, niên hiệu Entoku 延徳 Diên Đức thứ nhì). Tư dinh Ngân Các được đổi làm chùa thờ Phật, lấy tên là Jishō-ji (Từ Chiếu Tự) theo pháp danh của Yoshimasa.

Kiến trúc
Tòa gác hai tầng  là công trình chính trong chùa, khởi xây vào đầu năm 1482 (ngày 4 tháng 2 âm lịch niên hiệu Bummei 文明 thứ 14). Thiết kế tòa nhà phỏng theo Kim Các Tự của Ashikaga Yoshimitsu. Tương truyền chùa có tên là Ngân Các Tự vì ý định nguyên thủy là dát bạc lá lên vách gác nhưng danh hiệu thông dụng này chỉ có từ thời kỳ Edo (1600–1868), gần 200 năm sau khi thành lập chùa.

Chú thích

Chùa Nhật Bản
Di sản thế giới tại Nhật Bản
Khởi đầu năm 1474
Quốc bảo của Nhật Bản


title: Groß Buchwald

text:
Groß Buchwald là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Silesis nepalensis

text:
Silesis nepalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira & Becker miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Dorfchemnitz

text:
Dorfchemnitz là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Dorfchemnitz có diện tích 29,53 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1761 người.

Tham khảo


title: Qazvin (tỉnh)

text:
Tỉnh Qazvin (tiếng Ba Tư: استان قزوین, Ostān-e Qazvin) là một trong 31 tỉnh ở tây bắc của Iran. Tỉnh lỵ đóng ở Qazvin. Tỉnh có diện tích 23.701 km², dân số năm 2006 là 1,14 người, mật độ dân số người/km². Tỉnh có huyện. Tỉnh có 44 huyện.
Tỉnh đã được tạo lập vào năm 1993 một phần của tỉnh Tehran và bao gồm 20 thành phố Qazvin, Takestan, Abyek, Buin-Zahra, Eqhbalieh, Mohammadieh, Alvand, Esfarvarin, Mahmood Abad Nemooneh, Khoram Dasht, Zia Abad, Avaj, Shäl, Danesfahan, Abgarm, Ardägh, Moallem Keläyeh, Razmian Kouhin và Bidestan trong các hình thức trong bốn thành thị (thành phố chính) bao gồm 18 phần, 44 huyện, và 1.543 làng.

Cả tỉnh có dân số 1,14 triệu người theo điều tra dân số năm 2006, trong đó 68,05% sống ở các thành phố và 31,95% tại các làng. Tỷ lệ của nam giới phụ nữ là 50,7 đến 49,3%. 99,61% dân số tỉnh được người Hồi giáo và 0,39% của phần còn lại đến từ các tôn giáo khác. Tỷ lệ biết chữ trên 82%, đứng thứ 7 tại Iran.

Tham khảo

Tỉnh của Iran


title: Vesilahti

text:
Vesilahti là một đô thị của Phần Lan.

Đô thị này tọa lạc tại tỉnh Tây Phần Lan trong vùng Pirkanmaa. Đô thị này có dân số 3.663 (2003) với diện tích là 353,95 km² trong đó có 52,17 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 12,1 người trên mỗi km².

Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

Tham khảo

Đô thị của vùng Pirkanmaa


title: 3797 Ching-Sung Yu

text:
3797 Ching-Sung Yu (1987 YL) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 12 năm 1987 bởi Oak Ridge Observatory ở Oak Ridge.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3797 Ching-Sung Yu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: 4946 Askalaphus

text:
4946 Askalaphus (1988 BW1) là một Trojan của Sao Mộc được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1988 bởi Shoemaker, C. S. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4946 Askalaphus

Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Candezoides quatuordecimnotata

text:
Candezoides quatuordecimnotata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Candezoides


title: Kedarnath

text:
Kedarnath là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rudraprayag thuộc bang Uttaranchal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kedarnath có dân số 479 người. Phái nam chiếm 98% tổng số dân và phái nữ chiếm 2%. Kedarnath có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 36%. Tại Kedarnath, 0% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttarakhand
Du lịch ở Uttarakhand


title: 10008 Raisanyo

text:
10008 Raisanyo (1977 DT2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 2 năm 1977 bởi H. Kosai và K. Hurukawa ở Đài thiên văn Kiso thuộc Đại học Tokyo. Nó được đặt theo tên Rai Sanyo, sinh năm 1780.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10008 Raisanyo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Trần Minh Quang

text:
Trần Minh Quang (sinh ngày 19 tháng 4 năm 1973) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá Việt Nam. Anh từng là thủ môn của đội tuyển Việt Nam và các câu lạc bộ Bình Định, Bình Dương. Anh hiện là trợ lý huấn luyện viên tại câu lạc bộ Thành phố Hồ Chí Minh và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam . Anh là thủ môn chính thức của đội tuyển bóng đá Việt Nam tại SEA Games 19, 20, các Tiger Cup 2000, 2002, 2004.

Sự nghiệp

Thời gian đầu
Trần Minh Quang là con trong một gia đình có tới 10 anh chị em (6 con trai và bốn con gái) của ông bà Trần Trọng và Lê Thị Thìn. Cả nhà anh đều mê bóng đá. Bản thân anh cũng có mơ ước trở thành cầu thủ. Năm 14 tuổi, anh được đưa đến lớp bóng đá năng khiếu của Bình Định. Do lớp đông nên huấn luyện viên sau khi quan sát đã nhận Minh Quang vào lớp với điều kiện đào tạo làm thủ môn. Do đang còn bận học nên anh luyện tập bóng đá cầm chừng. Sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học vào năm 1991, anh mới chính thức đăng ký vào đội bóng.

Quốc tế

Câu lạc bộ Bình Định

Danh hiệu
Quả bóng bạc Việt Nam 2002.
Vô địch Vleague 2007, 2008 cùng CLB Bình Dương.

Chú thích

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Người Bình Định
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bình Định
Câu lạc bộ bóng đá Bình Dương
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam


title: Badem

text:
Badem là một xã ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.
Xã Badem có diện tích 9,16 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1088 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Dypsis ifanadianae

text:
Dypsis ifanadianae là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Beentje mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Cau tua
Thực vật được mô tả năm 1995
Thực vật Madagascar


title: Sochchora

text:
Sochchora là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Có 4 loài thuộc chi này là
Sochchora albipunctella Fletcher, 1911
Sochchora donatella Walker, 1864
Sochchora dotina Walsingham, 1915
Sochchora mulinus Gielis, 2006

Chú thích

Tham khảo

Platyptiliini


title: Critoniopsis jaramilloi

text:
Critoniopsis jaramilloi là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Critoniopsis jaramilloi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Critoniopsis
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Alucita ectomesa

text:
Alucita ectomesa là một loài bướm đêm thuộc họ Alucitidae. Loài này có ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

Alucita
Động vật được mô tả năm 1917
Côn trùng Tanzania
Bướm đêm Châu Phi


title: Isoura

text:
Isoura là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Windigsteig

text:
Windigsteig là một đô thị thuộc huyện Waidhofen an der Thaya trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: 545

text:
Năm 545 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
Phạm Tu

Tham khảo

Năm 545


title: 16168 Palmen

text:
16168 Palmen (2000 AR91) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 1 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16168 Palmen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Coelioxys popovi

text:
Coelioxys popovi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1934


title: Phylloicus auratus

text:
Phylloicus auratus là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Phylloicus


title: Aslamidium semicirculare

text:
Aslamidium semicirculare là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Aslamidium


title: 1916

text:
Sự kiện
 8 tháng 1 - Liên quân Entente rút khỏi Gallipoli.
 29 tháng 1 - Paris bị khí cầu Zeppelins của Đức ném bom lần đầu tiên.
 21 tháng 2 - Bắt đầu trận Verdun giữa Pháp và Đế quốc Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
 15 tháng 3 - Mỹ can thiệp vũ trang vào México.
 24 tháng 4 - Khởi nghĩa chống ách đô hộ của Anh ở [Dublin] (Ái Nhĩ Lan).
 4 tháng 5 - Đức tuyên bố ngừng cuộc chiến tranh toàn diện trên biển.
 6 tháng 5 - Vua Duy Tân của Việt Nam bị Pháp bắt.
 31 tháng 5 đến 1 tháng 6 - Trận Jutland giữa đế quốc Đức và Anh trong đệ nhất thế chiến.
 4 tháng 6 - Bắt đầu cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov vào phòng tuyến quân đội Áo-Hung tại Galicia.
 1 tháng 7 - Bắt đầu trận Somme lần thứ nhất giữa Anh và Đế quốc Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất với thương vong của quân Anh trong ngày đầu tiên của trận chiến là 60 000 người.
 3 tháng 7 - Thỏa ước liên minh Nga-Nhật.
 4 tháng 8 - Quần đảo Vierges trở thành lãnh thổ Mỹ.
 7 tháng 8 - Bồ Đào Nha gia nhập khối Entente.
 17 tháng 8 - România ký hiệp định liên minh với các nước khối Entente.
 27 tháng 8 - Romania tuyên chiến với đế quốc Áo-Hung và tham gia vào thế chiến thứ nhất.
 15 tháng 9 - Xe tăng được sử dụng lần đầu tiên trong lịch sử thế giới.
 5 tháng 11 - Đức và Áo-Hung tuyên bố thành lập vương quốc tự trị Ba Lan.
 7 tháng 11 - Woodrow Wilson đánh bại Charles E. Hughes trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.
 18 tháng 11 - Trận Somme lần thứ nhất kết thúc.
 21 tháng 11 - Tàu ngầm Đức bắn chìm tàu quân y HMHS Britannic của Anh tại gần đảo Kea,Hy Lạp,30 người thiệt mạng
 6 tháng 12 - Quân Đức do Falkenhayn chỉ huy chiếm thủ đô Bucharest của Romania.
 18 tháng 12 - Trận Verdun kết thúc với hơn 70 vạn người chết và bị thương.
 tháng 9 - Vụ sập cầu Quebec.
 21 tháng 11 - Chìm tàu HMHS Britannic.

Sinh
1 tháng 1 - Dadi Janki (m. 2020)
24 tháng 1 - Rafael Caldera, tổng thống Venezuela.
2 tháng 2 - Xuân Diệu, nhà thơ Việt Nam (m. 1985)
16 tháng 2 - Dương Văn Minh, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa cuối cùng (m. 2001)
2 tháng 4 - Hữu Loan, Nhà thơ Việt Nam (m. 18/3/2010).
15 tháng 5 - Nguyễn Côn, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam (m. 2022)
9 tháng 6 - Robert McNamara, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ
19 tháng 9 - Vũ Khiêu, là một học giả nghiên cứu về văn hóa Việt Nam. (m. 2021)

Mất
 17 tháng 5 - Thái Phiên, nhà hoạt động cách mạng Việt Nam trong phong trào chống Pháp thời kỳ Vua Duy Tân.
 6 tháng 6 - Viên Thế Khải, chính trị gia Trung Quốc.
 21 tháng 9 - Franz Joseph I, hoàng đế đầu tiên của đế quốc Áo-Hung
 22 tháng 11 - Jack London, nhà văn Mỹ (s. 1876)
 9 tháng 12 - Natsume Sōseki, nhà văn Nhật Bản (s. 1867)
 29 tháng 12 - Grigori Rasputin, tu sĩ Nga.

Không rõ ngày
Trần Cao Vân

Xem thêm

Tham khảo

16


title: Pradosegar

text:
Pradosegar là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 179.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Eurythecta

text:
Eurythecta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Eurythecta aspistana (Meyrick, 1883)
Eurythecta curva Philpott, 1918
Eurythecta eremana (Meyrick, 1885)
Eurythecta leucothrinca Meyrick, 1931
Eurythecta loxias (Meyrick, 1888)
Eurythecta phaeoxyla Meyrick, 1938
Eurythecta robusta (Butler, 1877)
Eurythecta zelaea Meyrick, 1905

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Hiệp sĩ Lợn

text:
Hiệp sĩ Lợn (tiếng Nhật: 愛と勇気のピッグガール とんでぶーりん, Ai to Yūki no Piggu Gāru Tonde Buurin; gọi tắt: Tonde Buurin) là một bộ manga hài của tác giả Taeko Ikeda kể về một cô bé có khả năng biến hình. Manga đã được in lần đầu trên tạp chí truyện tranh Ciao. Một phiên bản anime dựa trên bộ manga đã được sản xuất bởi hãng Nippon Animation và phát sóng trên đài TBS ở Nhật Bản từ 9 tháng 9 năm 1994 đến 26 tháng 8 năm 1995. Ở Việt Nam, bộ phim đã được lồng tiếng và phát hành bởi Fafilm vào năm 1995. Bản phim này dựa trên bản phát hành tại Hồng Kông nên tên các nhân vật được phiên âm ra Hán Việt.

Ở Việt Nam, bộ phim đã được phát sóng trên kênh VTV1 và VTV3 vào năm 1998.

Tóm tắt nội dung
Một ngày nọ, Karin Kokubu (Quốc Phân Quả Lâm hay Kassie Carlen) đang chạy vội đến trường vì trễ học thì thấy một con lợn con màu vàng đang bị thương. Thực ra con lợn này chỉ đang bị đói, nó đã trở lại bình thường sau khi ăn táo của Karin. Khi đến trường, Karin mới biết con lợn đã trốn vào trong cặp của mình và gây ra một số rắc rối cho cô bé. Sau đó khi đi học về cô bé lại chợt nhìn thấy con lợn, bỗng dưng nó biến mất và để lại một cái hộp gương, khi mở ra thì có một cái mũi lợn dính chặt vào mũi cô bé. Con lợn xuất hiện và nói rằng thật sự nó là hoàng tử Tonrariāno III (Đông Lai Li A Lạc Sơn hay Iggy Pig) của hành tinh Buuringo (Bạo Lực hay Oinko). Tonrariāno giải thích rằng cái mũi lợn đó là để giúp biến thân: chỉ việc nói "BA BI BU BE BURIN!" ("Lợn con yêu mến, hiện thân!"), Karin sẽ hiện thân thành một con lợn màu hồng có sức mạnh phi thường gọi là Tonde Burin. Đây không phải là điều Karin lấy làm vui sướng gì vì cô bé chỉ muốn hóa thân thành một nữ anh hùng như thần tượng của mình là nhân vật "Nữ hiệp sĩ xinh đẹp" trên tivi. Tonrariāno (được Karin đặt cho biệt danh là Ton-chan) và cha (nói chuyện thông qua cái hộp gương) thuyết phục Karin rằng cô bé là hiệp sĩ đi cứu người, mỗi lần làm việc nghĩa cô sẽ được nhận một viên trân châu, và khi thu thập đủ 108 viên trân châu cô bé sẽ được hiện thân thành hình tượng mà mình thích. Tuy nhiên Karin không được cho ai biết thân phận thật sự của mình, nếu không thì sẽ ở trong hình dạng Burin mãi mãi không thể trở lại thành người. Đồng thời việc thu thập trân châu phụ thuộc vào nhân quả, có nghĩa là nếu cô bé lợi dụng sức mạnh của mình để làm chuyện riêng thì sẽ bị mất trân châu. Mỗi khi có người gặp nạn thì Karin sẽ hóa thân hành Burin và ra tay giúp đỡ.

Truyện tranh
Một truyện tranh ngắn tựa đề Bibbidi Bobbidi Būrin!!(ビビデ・バビデ・ぶ～りん!!|Bibide Bobide Būrin!!) xuất hiện trong số phát hành mùa thu 1993 của Ciao DX. Bộ manga liền sau đó xuất hiện trên Ciao từ tháng 10/1994 đến tháng 9/1995. Bản tankōbon, hay bản sưu tầm, được xuất bản thành ba cuốn dưới thương hiệu Flower Comics của Shogakukan.
Tập 1, ISBN 4-09-136451-9 (phát hành tháng 4/1995)
Tập 2, ISBN 4-09-136452-7 (phát hành tháng 8/1995)
Tập 3, ISBN 4-09-136453-5 (phát hành tháng 10/1995)

Phim hoạt hình

Danh sách các tập phim
Bao gồm 51 tập phim:
Tập 1: Sự xuất hiện của Burin \ 超少女ぶーりん誕生 \ Chou shoujo Buurin tanjou
Tập 2: Cuộc tranh tài cao thấp \ 愛と青春のシュート \ Ai to seishuun no Shoot
Tập 3: Sự thử thách trong tình bạn \ 涙と友情のスマッシュ \ Namida to yuujou no Smash
Tập 4: Cuộc thi đấu võ đài \ リングに賭けた青春 \ Ring ni kaketa seishun
Tập 5: Cuộc thử sức kéo co \ 綱引きが結んだ友情 \ Tsunahiki ga musunda yuujou
Tập 6: Bí mật kho báu cổ \ 発見!ぶーりんの土偶 \ Hakken! Buurin no doguu
Tập 7: Nữ hiệp sĩ bị mang đầy thương tích \ 傷だらけのヒロイン \ Kizu darake no Heroine
Tập 8: Hậu quả của việc giảm cân \ ダイエット大作戦！ \ Diet daisakusen!
Tập 9: Vận động viên đua xe \ サーキットの戦士たち \ Circuit no senshitachi
Tập 10: Sự tò mò của ký giả \ 炎のジャーナリスト魂 \ Honoo no Journalist tamashii
Tập 11: Đôi bạn thân thiết nhất \ ベストカップルを狙え！ \ Best couple o nerae!
Tập 12: Sự xuất hiện của chàng trai có siêu năng lực \ 超少年カシワギ誕生！ \ Chou shounen Kashiwagi tanjou!
Tập 13: Sự giúp đỡ lẫn nhau \ 銀河に誓うミッション \ Ginka ni chikau Mission
Tập 14: Tiếng vỗ tay và tiếng hoan hô \ 拍手と喝采のテアトル \ Hakushiyu to katsusai no Theatre
Tập 15: Bảo vệ môi trường \ 若きもんぺ少女の嘆き \ Wakaki monpe shoujo no nageki
Tập 16: Mùa giáng sinh kỷ niệm \ 本命のいないＸマス！？ \ Honmei no inai Xmas!?
Tập 17: Người con gái mê bói toán \ 運命にゆれる少女 \ Unmei ni yureru shoujo
Tập 18: Mùa xuân nhớ quê nhà \ 新春ホームシック物語 \ Shinshun Homesick Story
Tập 19: Tình yêu bão táp trên sân tuyết \ 白銀に舞う恋の嵐 \ Hakukin ni mau koi no arashi
Tập 20: Cây thực vật khổng lồ \ 巨大植物ケイコ出現！ \ Kyodai shokubutsu Keiko shutsugen!
Tập 21: Tình bạn như những chú ngựa gỗ \ 愛と苦悩の回転木馬 \ Ai to kunou no kaitenmokuba
Tập 22: Cuộc tình ngắn ngủi của Đông Đông \ トンちゃんの恋の行方 \ Ton-chan no koi no yukue
Tập 23: Nghĩa vụ và sự can đảm trong ngày lễ tình nhân \ 義理と勇気の２・１４ \ Giri to yuuki no 2.14
Tập 24: Hiện tượng tiên đi ngang hồ \ 愛は御神渡りを越えて \ Ai wa omiwatari o koete
Tập 25: Burin thực hiện ước nguyện của mẹ \ 果林が受け継ぐひな祭り \ Karin ga uketsugu hinamatsuri
Tập 26: Đối thủ mạnh nhất \ 敵手はただ一人！ \ Rival wa tada hitori!
Tập 27: Burin bị thu nhỏ \ 衝撃!ぶーりん消滅！？ \ Shougeki! Buurin shoumetsu!?
Tập 28: Khúc nhạc tình của bé Minh
Tập 29: Kinh hồn vì cá mập \ 常夏の島へ進路をとれ \ Tokonatsu no shima e shinro o tore
Tập 30: Burin của Hạ Uy Di \ 密林に消えた友 \ Mihayashi ni kieta tomo
Tập 31: Yến Nhi tham dự cuộc bầu cử Hội trưởng Hội học sinh \ 嵐を呼ぶ生徒会選挙 \ Arashi o yobu seitokai senkyo
Tập 32: Cuộc tình về hoa anh đào nở muộn \ 純情少年遅咲きの恋桜 \ Junjou shounen osozaki no koi sakura
Tập 33: Chứng bệnh cảm sổ mũi \ 白日に漂う花粉のワナ \ Hakujitsu ni tadayou Kafun no wana
Tập 34: Lá cờ cá chép thay cho tình bạn \ 泳げ友情のこいのぼり \ Oyoge yuujou no koinobori
Tập 35: Bí mật thân thế của Trắc Ma Anh Tuấn \ 琢磨・出生の秘密 \ Takuma, shussei no himitsu
Tập 36: Truyền thuyết về âm thanh đồng quê \ 田園に舞う女神の伝説 \ Denen ni mau megami no densetsu
Tập 37: Bạn Quang Nhất đem lòng thích Burin \ 恋文は初恋の片道切符 \ Koibumi wa hatsukoi no katamichikippu
Tập 38: Vũ trụ không gian \ 禁断の扉を開く男 \ Kindan no tobira o hiraku otoko
Tập 39: Bí mật dải ám hiệu \ 秘められた家紋の謎 \Himerareta kamon no nazo
Tập 40: Người con gái để lỡ cơ hội \ 主役になりそこねた女 \Heroine ni nari sokoneta onna
Tập 41: Ý định không thay đổi của Tùng Quảng \ 執念の男ジミー松本 \ Shuunen no otoko Jimmy Matsumoto
Tập 42: Burin gặp Burin \ ぶーりんVSぶーりん \ Buurin vs. Buurin
Tập 43: Một buổi tối kỳ diệu \ 怪談・真夏の夜の過ち \ Kaidan, manatsu no yoru no ayamachi
Tập 44: Chiếc gương hiện thân bị mất \ 失われたトンパクト \ Ushina oneta Tonpact
Tập 45: Thử biến làm nữ anh hùng \ 約束の晴れ姿 \ Yakusoku no haresugata
Tập 46: Đông Đông không nỡ xa Burin \ 忍び寄る別れの足音 \ Shinobiyoru wakare no ashioto
Tập 47: Phát hiện lạ ở buổi party \ 気高き女の館 \ Kedakaki onna no yakata
Tập 48: Yến Nhi biến thành ma quái khổng lồ \ 悪の花園が笑うとき \ Aku no hanazono ga warau toki
Tập 49: Trường học gặp nguy cơ lớn \ 危機！狙われた学園 \ Kiki! Nerawareta gakuen
Tập 50: Không còn cơ hội để hiện thân \ 涙のメタモルフォーゼ \ Namida no Metamorphose
Tập 51: Tương lai của Burin và Quả Lâm \ 超少女の未来 \ Chou Shoujo no mirai

Seiyuu
Karin Kokubu: Yuri Shiratori
Tonrariāno III/Narrator: Yuriko Fuchizaki
Kōichi Mizuno: Akira Ishida
Kyōko Kuroha/Buta Session/Buta Session G: Rika Matsumoto
Mami Yamakawa/Buta Session/Buta Session B: Chie Satō
Nanako Tateishi/Cutey Ciao: Maria Kawamura
Kaoru Hidaka: Junko Asami
Hiromi Kashiwagi: Yoshiharu Yamada
Makoto Arashiyama: Tarō Arakawa
Masayoshi Kondō: Keiichi Sonobe
Takuma Mushanokōji: Tsutomu Kashiwakura
Shin'ichirō Kokubu: Kenichi Ono
Rikako Kokubu: Yumi Hikita, Yūko Mizutani
Shūhei Kokubu/Buta Session/Buta Session R: Satomi Kōrogi
Tonrariāno II: Takao Ōyama
Jimmy Matsumoto: Wataru Takagi
Gorō Tatsumaki: Tomohiro Nishimura
Hitomi Tatsumaki: Sakura Tange
Buritī Koizumi: Yumi Tōma
Būtan: Tomoko Maruo
Midori: Tamao Hayashi
Minsei Kitagawa: Kanemaru Jun'ichi
Mucchi: Megumi Ogata
Maccho/Announcer: Kōji Ishii
Kotoko Mushanokōji: Yuri Amano
Kurama Mushanokōji: Masami Kikuchi

Bài hát chủ đề
Mở đầu:
Lời: Manami Tōno
Sáng tác/Hòa âm: Tsugumi Kataoka
Ca sĩ: Parquets
Kết thúc:
Lời: Manami Tōno
Sáng tác/Hòa âm: Tsugumi Kataoka
Ca sĩ: Parquets

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang về Hiệp sĩ Lợn của Keith (tiếng Anh)
 Trang về Hiệp sĩ Lợn trên Anime News Network (tiếng Anh)
 Trang về Hiệp sĩ Lợn tại Henshin: thể loại Mahou Shoujo
 Bộ sưu tập về Boorin trên Myspace (tiếng Ahn)

Shōjo manga
Anime và manga mahō shōjo
Manga năm 1994
Manga dài tập
Anime và manga hài
Chương trình truyền hình của Disney–ABC Domestic Television
Chương trình Tokyo Broadcasting System


title: Chubbuck, Idaho

text:
Chubbuck, Idaho là một thành phố thuộc quận, tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010 là 13.922 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Idaho


title: Grand-Auverné

text:
Grand-Auverné là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 37-88 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 711 người.

Tham khảo

Grandauverne


title: Alice Castello

text:
Alice Castello là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 25 km về phía tây của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.602 người và diện tích là 24,8 km².

Alice Castello giáp các đô thị: Borgo d'Ale, Cavaglià, Roppolo, Santhià, Tronzano Vercellese, và Viverone.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Les Pilles

text:
Les Pilles là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Les Pilles nằm ở khu vực có độ cao từ 288-920 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Pilles


title: Trần Bá Tiên

text:
Trần Vũ Đế (chữ Hán: 陳武帝), tên thật là Trần Bá Tiên (陳霸先; 503 - 559) là vị vua đầu tiên, người sáng lập ra nhà Trần thời Nam-Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

Xuất thân
Trần Bá Tiên xuất thân nhà nghèo, ông trưởng thành dưới thời Lương Vũ Đế Tiêu Diễn. Thời trẻ, ông làm lý trưởng làng Hạ Nhược, huyện Trường Thành (nay là huyện Trường Hưng, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc).

Sau đó, ông được cất nhắc làm lại ở huyện Trường Thành, rồi theo thứ sử Quảng Châu nhà Lương là Tiêu Anh làm chức tham quân, sau đó là đô đốc Tây Giang, thái thú Vũ Bình.

Đại chiến nước Vạn Xuân

Lý Nam Đế
Năm 541, Lý Bí khởi binh ở Giao Châu, đuổi thứ sử Tiêu Tư, xưng là Lý Nam Đế, lập ra nước Vạn Xuân. Lương Vũ Đế mấy lần phái quân đi đánh đều bị thua trận.

Tháng 6 năm 545, Lương Vũ Đế phong Dương Phiêu làm thứ sử Giao Châu, cử Trần Bá Tiên làm tư mã; thứ sử Định Châu là Tiêu Bột cùng họp với Dương Phiêu ở Tây Giang sai đi đánh nước Vạn Xuân. Tiêu Bột biết ý các tướng sĩ sợ phải đi đánh xa nên nói dối để Dương Phiêu ở lại. Dương Phiêu tập họp các tướng lại để hỏi mưu kế. Trần Bá Tiên nói:

"Quan Thứ sử Định Châu muốn tạm an nhàn trước mắt, không nghĩ đến mưu kế lớn, túc hạ vâng mệnh vua đi đánh kẻ có tội, dù sống chết thế nào cũng không quản ngại, lẽ nào dùng dằng không tiến quân để nuôi cho thế giặc thêm mạnh mà làm cho quân mình nản chí hay sao ?".

Bá Tiên liền thúc quân mình đi trước. Dương Phiêu cử Bá Tiên làm tiên phong. Quân Lương đến Vạn Xuân, Lý Nam Đế mang quân ra đánh bị thua nặng, chạy sang thành Gia Ninh. Quân Lương tiến vây thành.

Mùa hạ năm 545 Phạm Tu giữ thành cửa sông Tô Lịch chống trả quyết liệt quân Lương, ngày 20 tháng 7 năm đó, Phạm Tu hy sinh ở trận tiền. Ít lâu sau thành bị vỡ.

Tháng giêng năm 546, thành Gia Ninh vỡ, Thái phó Triệu Túc tử trận, Lý Nam Đế chạy đi Tân Xương là vùng của người Lạo và chiêu mộ thêm được nhiều binh lính, uy thế lại tăng lên.

Tháng 8, Lý Nam Đế lại đem quân từ trong xứ người Lạo ra, đóng đồn ở hồ Điển Triệt. Quân Lương lo sợ, cứ đóng ở cửa hồ, không dám tiến. Trần Bá Tiên bảo các tướng:
"Quân ta ở đây đã lâu, mà lại không có quân tiếp viện. Bây giờ đã đi sâu vào trong nước người ta, nếu một trận đánh nào bất lợi, còn mong gì sống mà về được nữa? Chi bằng bây giờ nhân dịp quân địch đang thua luôn mấy trận, lòng người chưa cố kết, ta nên liều chết gắng sức quyết đánh bằng được. Nếu vô cớ cứ đóng ở đây thì việc hỏng mất!"

Các tướng nhà Lương không ai trả lời. Đêm hôm ấy, nước sông bỗng lên to đến bảy thước, chảy rót vào trong hồ. Trần Bá Tiên đốc thúc quân bản bộ mình theo dòng nước tiến đi trước. Quân Lương đánh trống, reo hò, kéo tràn vào. Quân Lý Nam Đế mới tập hợp, bị đánh úp nên tan vỡ.

Lý Nam đế lại rút lui về giữ trong động Khuất Lão, điều chỉnh binh lính, mưu tính chiến đấu về sau. Ông giao lại binh quyền cho Tả tướng quân Triệu Quang Phục.

Triệu Quang Phục
Anh Lý Nam Đế là Lý Thiên Bảo cùng với tướng cùng họ là Lý Phật Tử đem 3 vạn người vào Cửu Chân. Trần Bá Tiên đuổi theo đánh, Thiên Bảo bị thua, bèn thu nhặt quân còn sót được vạn người chạy sang đất người Di Lạo ở Ai Lao.

Triệu Quang Phục liệu thế không thể dùng sức thắng được Trần Bá Tiên, bèn lui về giữ đầm Dạ Trạch ở huyện Chu Diên, là nơi cỏ cây um tùm, bụi rậm che kín để cố thủ. Ban ngày, Triệu Quang Phục ra lệnh tuyệt không để khói lửa và dấu người, ban đêm dùng thuyền độc mộc đem quân ra đánh doanh trại của quân Bá Tiên, giết và bắt sống rất nhiều, lấy được lương thực để làm kế cầm cự lâu dài. Bá Tiên đuổi theo hút mà đánh, nhưng không thể tiến sâu vào trong đầm lầy được.

Năm 548, trong lúc Trần Bá Tiên đang cầm cự với quân Vạn Xuân thì nước Lương có loạn, ông được lệnh mang quân về cứu Vua Lương.

Dẹp loạn Hầu Cảnh

Đến giữa thế kỷ 6, Trung Quốc thời Nam-Bắc triều chia làm 3 nước: phía nam là nhà Lương, phía bắc chia hai: nhà Tây Ngụy dưới tay quyền thần họ Vũ Văn và nhà Đông Ngụy dưới tay quyền thần họ Cao.

Hầu Cảnh là đại thần Đông Ngụy, phản Đông Ngụy theo Lương. Bất chấp nhiều lời can gián, Lương Vũ Đế vẫn thu nhận Cảnh. Cảnh lợi dụng mâu thuẫn giữa các con cháu Lương Vũ Đế muốn giành ngôi bèn phản Lương năm 548. Cảnh mang quân đánh chiếm Kinh thành Kiến Khang, vây Vũ Đế chết đói ở Đài Thành (Cung Thành, Nam Kinh) tháng 3 năm 549 rồi lập Tiêu Cương lên ngôi, tức là Lương Giản Văn Đế.

Năm 548 khi đang sắp sửa kéo quân về cứu giá Lương triều thì Bá Tiên được tin Thứ Sử Quảng châu là Nguyễn Cảnh Trọng đang bí mật chuẩn bị theo phe Hầu Cảnh. Thế là xung đột giữa Bá Tiên và Cảnh Trọng nổ ra công khai ngay lập tức. Năm 549, Bá Tiên đánh bại Cảnh Trọng và mời Tiêu Bột làm Thứ Sử Quảng Châu. Như thế là mặt phía Nam đã tạm ổn nên Bá Tiên lại tính đến chuyện Bắc tiến, nhưng ông vẫn biết rằng vẫn còn nhiều khó khăn trước mặt vì trên đường bắc tiến, nằm giữa châu Quảng và vùng núi rừng ở phía Bắc ngăn chia lưu vực sông Tích và sông Dương Tử, là châu Hàng. Khi Bá Tiên mang quân đánh Lý Bí năm vào 545 thì có Lan Khâm, thứ sử Hàng Châu và người phụ tá rất tin cậy của ông ta là Âu Dương Nguy đi theo. Khi Lan Khâm chết vì bệnh trên đường đi đến Giao Châu thì Âu Dương Nguy được phép đem thi thể Lan Khâm về Hàng Châu. Sau đó, Âu Dương Nguy được lệnh ở lại canh giữ Hàng Châu để các quan chức tháp tùng Bá Tiên bắc tiến đánh Hầu Cảnh.

Khi Hầu Cảnh giết được Lương Vũ Đế thì ở miền Nam, các quan chức địa phương tranh nhau nổi lên chiếm quyền và giành đất đai; trong số đó có Lan Dụ là em của Lan Khâm đã chết. Lúc đó Lan Dụ đang làm Thứ Sử Cao Châu và có ý rủ Âu Dương Nguy theo y làm phản nhưng Nguy từ chối. Thấy thế Lan Dụ bèn xua quân đánh Âu Dương Nguy ở Hàng Châu nhưng nhờ có Trần Bá Tiên kéo quân đến cứu nguy nên Lan Dụ bị đánh bại. Vì thế sau này Âu Dương Nguy đã giúp Trần Bá Tiên khi ông tiến qua vùng núi Hàng Châu để tiến đánh Hầu Cảnh.Trần Bá Tiên được lệnh mang quân về bắc cứu nạn. Hai bên giằng co trong mấy năm. Năm 551, Hầu Cảnh phế Giản Văn Đế tự xưng đế. Trần Bá Tiên mang quân đánh bại Hầu Cảnh, chiếm lại Kinh thành Kiến Khang. Năm 552, Hầu Cảnh thua trận bỏ chạy, giữa đường bị giết chết.

Tháng 11 năm 552, Trần Bá Tiên và các triều thần lập Hoàng thân Tiêu Dịch lên ngôi, tức là Lương Nguyên Đế. Nguyên Đế giao phó nửa phần phía Đông Trung Quốc, bao gồm cả kinh đô, cho hai vị tướng quân có uy thế nhất trong đó có Trần Bá Tiên; còn vua thì đóng đô ở thành Vũ Hán (Hán Khẩu).

Tình hình miền nam

Miền Nam thì vẫn trong tay Tiêu Bột, khu vực dưới quyền của Tiêu Bột trải dài ra gần 1.000 dặm, mà dân số đăng ký không quá 30.000 người. Năm 552, quyền của Tiêu Bột không ra khỏi giới hạn tỉnh Quảng Tây bấy giờ. Tuy là một người hợp tác cũ với Bá Tiên, nhưng Tiêu Bột lại không được Nguyên đế tin cẩn lắm vì thấy ông chiêu mộ và huấn luyện một đạo quân rất lớn. Hòng phá tan mối nghi ngờ của vua, Tiêu Bột đánh liều về triều yết kiến Nguyên đế và sẵn sàng trả lời bất cứ tội trạng nào mà ông bị cáo buộc nhưng Nguyên đế vẫn giả bộ làm ngơ như không biết ông là ai. Đến năm 554, Nguyên đế sai Vương Lâm, một vị tướng danh tiếng ở miền Bắc xuống thay Tiêu Bột. Vương Lâm trú đóng gần một năm nơi ở Quảng Tây. Khoảng giữa những năm 554-60, khu vực tỉnh Quảng Tây bây giờ lại phần lớn chịu ảnh hưởng Vương Lâm. Cảm thấy bị sức ép từ triều đình do việc bổ nhiệm và trú đóng của Vương Lâm nên Âu Dương Nguy ngày càng ngả theo ý định làm phản của Tiêu Bột. Khi ấy, Âu Dương Nguy đang cai quản Thủy Hưng một địa điểm chiến lược nằm trên đường từ Quảng Châu lên phía Bắc. Tuy nhiên tình hình căng thẳng giữa Vương Lâm và Tiêu Bột đột nhiên tắt ngấm vì Vương Lâm phải vội quay về Bắc do các biến cố quan trọng diễn ra trên đấy. Vương Lâm không quên để Lưu Nguyên Yển, một bộ hạ thân tín của ông, ở lại Quảng Tây. Lưu Nguyên Yển là người được phong chức thứ sử danh dự Giao Châu.

Ngay sau khi Vương Lâm về Bắc thì Tiêu Bột tiếp tục củng cố sức mạnh quân sự. Cuối năm 555, khi Tiêu Bột đang củng cố địa vị ở miền Nam thì Lưu Nguyên Yển lại đem quân trở về Bắc để tìm gặp Vương Lâm. Năm 556, cả Tiêu Bột lẫn Âu Dương Nguy được Trần Bá Tiên thăng chức. Tuy nhiên đến đầu năm sau, khi Trần Bá Tiên đoạt ngôi nhà Lương và chính thức xưng đế nhà Trần, thì Tiêu Bột, vì thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Lương, đã thẳng thừng tuyên chiến. Tiêu Bột ở lại Thủy Hưng và sai Âu Dương Nguy đem quân lên Bắc để đánh tân vương là Trần Bá Tiên nhưng Âu Dương Nguy bị thua và bị bắt. Tin thua trận vừa về đến Thủy Hưng thì bộ hạ của Tiêu Bột vội vã thủ thân ai lo phận nấy. Trong số các bộ hạ này có Trần Pháp Vũ cựu Thứ Sử Hàng Châu và Thứ Sử danh dự Cửu Đức, đã làm phản và giết được Tiêu Bột. Cũng như trước đó Trần Bá Tiên với chức Thứ Sử danh dự Giao Châu, Lưu Nguyên Yển với chức thứ sử danh dự Giao Châu, Trần Pháp Vũ cũng giữ chức thứ sử danh dự Cửu Đức vào năm 557 mặc dầu ông ta chẳng bao giờ ở Cửu Đức, trừ thời gian theo Trần Bá Tiên đi đánh Lý Bí.

Chia ba thiên hạ
Dẹp được loạn Hầu Cảnh, Trần Bá Tiên được phong chức Tư không. Sau loạn Hầu Cảnh, nước Lương vẫn hỗn loạn. Các con cháu của Lương Vũ Đế đều muốn tranh quyền, người dựa vào Tây Ngụy, người dựa vào Bắc Tề (họ Cao đoạt ngôi Đông Ngụy năm 550). Tháng 2 năm 553, Thứ sử Ích Châu là Tiêu Kỷ phản Lương đánh Giang Lăng. Lương Nguyên Đế cầu cứu Tây Ngụy. Tây Ngụy nhân dịp bành trướng, bèn mang quân đánh Ích Châu giết Kỷ, rồi năm 554 đánh giết luôn cả Lương Nguyên Đế, lập tay sai Tiêu Sát làm Lương Vương ở Giang Lăng.

Trần Bá Tiên và đại thần Vương Tăng Biện là thông gia, không công nhận Tiêu Sát, lập con Nguyên Đế Tiêu Dịch là Tiêu Phương Trí (Lương Kính Đế) lên ngôi. Lúc đó Kinh thành Kiến Khang chịu sức ép của Bắc Tề, Vua Bắc Tề đưa Tiêu Uyên Minh về lên ngôi, Vương Tăng Biện chấp thuận, Tiêu Phương Trí bị đưa xuống làm Thái tử.

Trần Bá Tiên phản đối chấp nhận sự áp đặt của Bắc Tề, thành ra mâu thuẫn với Vương Tăng Biện. Tháng 9 năm 555, ông mang quân giết chết Tăng Biện, phế Uyên Minh và lập Phương Trí trở lại ngôi vua, tức là Lương Kính Đế. Phe cánh của Tăng Biện chạy sang nương nhờ Bắc Tề.

Trần Bá Tiên được phong làm Thượng thư lệnh, Đô đốc kiêm Thứ sử Nam Từ và Dương Châu. Vua Bắc Tề nghe tin con bài Tiêu Uyên Minh bị phế, bèn mang quân đánh Lương, tới Thung Sơn. Con rể Vương Tăng Biện là Đỗ Kham làm Thứ sử Ngô Hưng cùng em Tăng Biện là Tăng Trí làm Thái thú Ngô Quận nhân thời cơ cũng hưởng ứng Bắc Tề.

Trần Bá Tiên kiên cường chống trả. Gặp lúc nước Lương bị lụt to, ông được các bô lão Giang Nam ủng hộ lương thực đã đánh bại quân Bắc Tề, tiêu diệt Đỗ Kham và Vương Tăng Trí.

Sau chiến thắng đó, uy tín của Trần Bá Tiên rất cao. Tháng 10 năm 557, ông phế Lương Kính Đế lên ngôi, lập ra nhà Trần. Sử gọi ông là Trần Vũ Đế.

Bắc Tề thù hận ông, theo lời cầu viện của con Vương Tăng Biện là Vương Lâm, lấy danh nghĩa giúp cháu Lương Nguyên Đế (Tiêu Dịch) là Tiêu Trang về làm vua ở Dĩnh châu. Trần Vũ Đế phái tướng Từ Đô mang quân đón đánh.

Giữa lúc quân hai bên đang giằng co thì Trần Vũ Đế lâm bệnh mất, thọ 57 tuổi. Vì con ông là Trần Xương đang bị bắt làm tù binh ở Tây Ngụy

nên triều Trần lập người cháu gọi ông bằng chú là Trần Thiến lên ngôi, tức là Trần Văn Đế. Văn Đế xứng đáng nối cơ nghiệp của ông, đánh bại Liên quân Bắc Tề - Vương Lâm và nhiều lực lượng cát cứ khác ở Giang Nam, mở đất đến Tây Lương
Nước Trần do Trần Bá Tiên lập ra cùng các nước Bắc Tề, Bắc Chu chia ba Trung Quốc tới hết thời Nam-Bắc triều.

Ổn định tình hình miền nam
Sau khi Tiêu Bột chết, miền Nam lại rối loạn. Biết được là Âu Dương Nguy cũng có một ít uy danh ở miền Nam nên Trần Bá Tiên quyết định thả ông về và bổ ông làm Thứ sử Hàng Châu kiêm Đô Đốc với quyền hành quân sự trên toàn bộ 19 châu mà trên lý thuyết bao gồm cả hai châu Quảng và Giao. Âu Dương Nguy đem quân về miền Nam nhưng vừa về đến nơi thì Vương Lâm nổi loạn.

Từ năm 557 đến 560, Âu Dương Nguy phải đương đầu với thực lực mạnh nhất của Vương Lâm vào lúc ấy trong vùng Quảng Tây bây giờ và giáp giới Giao Châu. Con của Âu Dương Nguy là Âu Dương Hốt, là người cũng đã từng ở miền Nam, phụ tá cho cha để tìm cách lôi kéo phe Tiêu Bột cũ về quy thuận vì phe này đã rút về Quảng Châu. Trong 10 năm sau đó, họ Âu Dương ở Quảng Châu áp dụng hệ thống gia đình trị và sự trung thành được xét theo từng cá nhân.

Nhưng một tháng sau, Vương Lâm ở trong lưu vực sông Dương Tử lại nổi loạn và miền Nam phải gánh chịu sự cai trị hà khắc của y tới ba năm. Mặc dầu được Tân vương Trần Bá Tiên phong chức vào năm 557, Vương Lâm vẫn ngấm ngầm trung thành với hoàng gia Lương. Được hậu thuẫn của một quan chức ở miền Nam nên năm 558 Vương Lâm tìm cách lôi kéo họ về hẳn phe cánh với ông.
Cũng vào năm ấy, Âu Dương Nguy được bổ nhiệm Thứ sử Quảng Châu, có lẽ vì Trần Bá Tiên muốn mua chuộc lòng trung thành của ông. Khi Trần Bá Tiên mất năm 559, thứ sử Quế Châu tức Quảng Tây bây giờ đến quy thuận Vương Lâm nhưng Âu Dương Nguy vẫn trung thành với Bá Tiên và được phong một loạt chức tước mới và quyền lực cao hơn.
Rốt cuộc, đến năm 560, Vương Lâm bị đánh bại và buộc phải về ẩn trốn ở vùng Đông Bắc Trung Quốc. Trong thập kỷ sau, tình hình ở miền Nam được tương đối ổn định dưới quyền cai trị của cha con Âu Dương Nguy.

Khi Viên Đàm Hoãn chết, chức Thứ sử Giao Châu lại về tay em của Âu Dương Nguy là Âu Dương Thịnh. Chức này của Âu Dương Thịnh lại cũng rõ ràng là một chức danh dự bởi vì hành động duy nhất của ông được ghi lại là việc ông giúp anh ông ta dẹp yên được loạn quân ở Quảng Châu. Điều này gợi nhớ đến vụ bổ nhiệm Trần Bá Tiên làm Thứ sử Giao Châu năm 550 sau khi Bá Tiên đã rời khỏi miền Nam, và cả vụ ra đi của Lưu Nguyên Yển, Thứ Sử Giao Châu lên miền Bắc để theo Vương Lâm vào năm 555; cùng là chức phong cho Trần Pháp Vũ, Thứ sử Cửu Đức, người đã giết được Tiêu Bột ở Thủy Hưng năm 557.

Năm 567, Thứ sử Định châu (Hồ Nam) nổi loạn và rủ Âu Dương Hốt theo mình. Tuy Dương Hốt không đóng vai trò gì tích cực trong vụ nổi loạn ngắn ngủi này ông cũng bị triều Trần nghi ngờ. Năm 569, khi được gọi về triều trình diện, Âu Dương Hốt quyết định không về và công khai làm loạn. Năm 570, ông bị bắt và bị đem chém đầu.

Sau cái chết của Âu Dương Hốt vào năm 570, triều Trần đặt ra biện pháp tổng quản quyền hành ở miền Nam. Sử chép rằng vào thời đó "những người Lao man di ở Giao Chỉ thường hay tụ tập lại đi cướp phá" và Nguyễn Trác được giao nhiệm vụ giải quyết việc này.

Chú thích

Xem thêm
Nam Bắc triều
nhà Trần
Lý Nam Đế
Triệu Việt Vương
Lương Vũ đế
Lương Nguyên đế
Hầu Cảnh
Trần Văn đế

Tham khảo
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Các hoàng đế Trung Hoa - Đặng Huy Phúc, Nhà xuất bản Hà Nội, 2001

|-

Vua nhà Trần (Trung Quốc)
Thứ sử Giao Châu
Sinh năm 503
Mất năm 559
Tướng nhà Lương


title: Hang động Ajanta

text:
Hệ thống hang động Ajanta là một quần thể các hang động cắt đá Phật giáo có lịch sử từ thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên đến năm 480 sau Công nguyên nằm ở huyện Aurangabad, tiểu bang Maharashtra, Ấn Độ. Quần thể các hang động này bao gồm các bức tranh tường và những tác phẩm điêu khắc đá được mô tả là một trong những ví dụ tốt nhất còn sót lại của nghệ thuật Ấn Độ cổ đại, các bức tranh đặc biệt thể hiện cảm xúc thông qua cử chỉ, tư thế và hình thức.

Theo UNESCO, đây là những kiệt tác của Nghệ thuật kiến trúc Phật giáo có ảnh hưởng đến nghệ thuật Ấn Độ sau này. Các hang động được xây dựng thành hai giai đoạn, giai đoạn đầu được xây dựng từ thế kỷ thứ 2 TCN và giai đoạn thứ hai bắt đầu từ năm 400–650 sau Công nguyên theo các tài liệu cũ hoặc từ năm 460–480 theo các tài liệu rộng rãi sau này. Đây là di tích được bảo vệ bởi Cục Khảo sát Khảo cổ Ấn Độ và kể từ năm 1983, quần thể này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Hang động Ajanta tạo thành quần các tu viện và phòng thờ cổ truyền thống Phật giáo trên một bức tường đá dài . Các hang động chứa đựng những bức tranh tường mô tả kiếp trước và sự tái sinh của Đức Phật, những câu chuyện bằng hình ảnh Jatakamala của Aryasura và các tác phẩm điêu khắc bằng đá về các vị thần Phật giáo. Hồ sơ văn bản cho thấy những hang động này đóng vai trò là nơi ở ẩn dật cho các nhà sư, cùng các thương nhân và khách hành hương Ấn Độ cổ đại. Với màu sắc sống động của những bức tranh tường vẽ rất nhiều trong lịch sử Ấn Độ, bằng chứng là các ghi chép lịch sử, các hang 16, 17, 1 và 2 của Ajanta tạo thành tập hợp bức tranh tường Ấn Độ cổ lớn nhất còn sót lại.

Hang động Ajanta được nhắc đến trong cuốn hồi ký của một số du khách Phật giáo Trung Quốc đến Ấn Độ thời Trung Cổ và bởi một vị quan Đế quốc Mogul trong thời đại Akbar đầu thế kỷ 17. Chúng bị bao phủ bởi những cánh rừng rậm cho đến khi vô tình "phát hiện" và gây chú ý cho phương Tây vào năm 1819 bởi một sĩ quan thực dân Anh là Đại úy John Smith trong một chuyến săn bắn hổ. Các hang động nằm trong bức tường đá phía bắc của hẻm núi hình chữ U được hình thành bởi sông Waghur trên cao nguyên Deccan. Trong hẻm núi là một số thác nước, có thể nghe thấy từ bên ngoài các hang động khi dòng sông lên cao.

Cùng với Các hang động Ellora, Ajanta là một trong những điểm du lịch lớn thu hút khách của bang Maharashtra. Đó là một di tích nằm cách  từ Fardapur,  từ thành phố Jalgaon,  từ Aurangabad và  về phía đông-đông bắc Mumbai. Ajanta nằm cách quần thể hang động Ellora khoảng . Tại Ellora cũng chứa đựng các hang động Ấn Độ giáo, Kỳ Na giáo và Phật giáo. Phong cách kiến trúc Ajanta cũng được thấy trong các hang động Ellora, Elephanta, Aurangabad, Shivleni và nhiều đền hang khác ở Karnataka.

Lịch sử
Các hang động Ajanta thường chấp nhận là đã được thực hiện trong hai thời kỳ khác nhau, lần đầu tiên trong thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên cho đến thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, và lần thứ hai là sau đó vài thế kỷ sau đó.

Ajanta bao gồm 36 nền móng có thể xác định được, một số chúng được phát hiện sau khi quá trình đánh số thứ tự hang động từ 1 đến 29. Các hang động được phát hiện sau đó được gắn thêm các chữ cái, chẳng hạn như 15A, được xác định giữa hai hang ban đầu là 15 và 16. Việc đánh số hang là một quy ước thuận tiện và không phản ánh thứ tự thời gian xây dựng.

Mô tả

Chùa hang Ajanta tọa lạc ở lưng chừng núi, bên dưới hang động là dòng sông Waghora uốn khúc. Hang động được bố trí theo dạng hình móng ngựa, khoét sâu vào bên trong vách núi đá thẳng đứng cao 76m. Di tích hang động Ajanta có tất cả 30 hang, bao gồm Thánh đường Phật giáo và các khu phụ cận. Các nhà khảo cổ đã đánh dấu các hang theo số thứ tự. Quần thể hang động Ajanta không được tạo dựng trong một thời kỳ liên tục nên các nhà nghiên cứu phân chia các hang động theo từng thời kỳ xây dựng. Cụm hang được tạo dựng vào giai đoạn đầu thế kỷ II trước Công nguyên gồm hang số 8,9,10,12,13,15 mang nhiều màu sắc của Phật giáo nguyên thủy. Cụm hang sau được xây dựng vào thế kỷ V, mang màu sắc Phật giáo mới và một số hang vẫn đang dang dở chưa được hoàn tất. Mặc dù còn nhiều chỗ chưa hoàn thiện nhưng chùa hang vẫn là một trong những công trình lớn được tạo ra do bàn tay của con người. Một trong những điểm đặc biệt của quần thể hang động này chính là một số lượng khổng lồ những bức tượng điêu khắc về đạo Phật. Đây được coi là những tác phẩm hội họa đẹp nhất của nghệ thuật Phật giáo ở Ấn Độ.

Các hang thờ Phật ở Ajanta có kích thước khác nhau, trong đó hang lớn nhất có diện tích khoảng 16m, được đục khoét một cách vuông vức. Việc xây dựng các chùa hang này cũng có sự khác nhau rất lớn, có những chùa được xây dựng một cách đơn giản nhưng cũng có những chùa được xây dựng khá công phu và tinh xảo. Một vài chùa được tạo mái vòm nhưng cũng có chùa không có. Nhưng phần thiết yếu mà một ngôi chùa phải có đó là nơi thờ Phật. Trong giai đoạn Vakataka, những nơi thờ tự Phật ít được để tâm xây dựng bởi vì những nơi có mặt bằng rộng rãi thì thường được dùng làm nơi ăn ở và tụ tập tín đồ... Sau đó, các nơi thờ Phật mới được xây dựng nhiều hơn. Các nơi thờ Phật thường được xây dựng dựa lưng vào vách đá phía sau ở trung tâm của ngôi chùa và trên mỗi nơi thờ tự thường đặt một bức tượng Phật ngồi bằng đá. Không chỉ có các hang động, Ajanta đặc biệt nổi danh với những bức bích họa trên vách đá và trần hang. Tổng cộng ở Ajanta có đến 500 bức. Màu sắc tranh được làm từ các chất khoáng và các chất có nguồn gốc thực vật nên vừa hài hòa, vừa tương phản mà vẫn tươi nguyên qua mấy ngàn năm. Toàn bộ các bức tranh đều tập trung thể hiện cuộc đời đức Phật và thể hiện các câu chuyện tiền thân của Ngài (trong đó có nhiều kiếp là các con vật, nhiều kiếp là những con người có xuất thân khiêm tốn). Vì thế, tuy đều gắn với đề tài Phật giáo nhưng các bức tranh không chỉ giới hạn trong cuộc sống tăng viện mà bao trùm hiện thực rộng lớn hơn: cả cuộc sống cung đình, cuộc sống của bao người bình dị nơi thị thành thôn xóm, thế giới chim thú, cỏ hoa và cả thế giới của các tiên nữ, các tạo vật thần linh trên thiên giới nữa. Một cuộc sống sôi nổi, hưng phấn và đầy đam mê. Những thiếu nữ trong tranh Ajanta được thể hiện rất quyến rũ với những đường cong mềm mại, thần thái sinh động  từng ánh mắt, từng nét môi say đắm và e lệ. Các nghệ nhân còn khéo lợi dụng sự phân bố ánh sáng để người xem khi chuyển dịch vị trí có thể thấy nhân vật trong tranh như chớp mắt, hé cười, hết sức sống động. Có thể nói, nghệ thuật Phật giáo đã sử dụng vẻ đẹp của thế giới vật chất như một phương tiện để hướng đạo khát vọng các tín đồ với vẻ đẹp tâm linh của giác ngộ chân mạnh của nó nằm ở chính thông điệp của Đấng Giác Ngộ kêu gọi chi kiến của chúng ta chế ngự, vượt qua những cạm bẫy cám dỗ. Vượt qua những hình thức ảo ảnh, giả ngụy của cái đẹp, ta sẽ thấy cái đẹp đích thực.

Xem thêm
 Các hang động Ellora
 Các hang động trong Vườn quốc gia Sanjay Gandhi

Ghi chú

Tham khảo

Sách tham khảo
 "ASI": Archaeological Survey of India website, with a concise entry on the Caves, accessed ngày 20 tháng 10 năm 2010
Burgess, James and Fergusson J. Cave Temples of India. (London: W.H. Allen & Co., 1880. Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt Ltd., Delhi, 2005).
Burgess, James, and Indraji, Bhagwanlal. Inscriptions from the Cave Temples of Western India, Archaeological Survey of Western India, Memoirs, 10 (Bombay: Government Central Press, 1881).
Burgess, James. Buddhist Cave Temples and Their Inscriptions, Archaeological Survey of Western India, 4 (London: Trubner & Co., 1883; Varanasi: Indological Book House, 1964).
Burgess, James. "Notes on the Bauddha Rock Temples of Ajanta, Their Paintings and Sculptures," Archaeological Survey of Western India, 9 (Bombay: Government Central Press, 1879).
Behl, Benoy K. The Ajanta Caves (London: Thames & Hudson, 1998. New York: Harry N. Abrams, 1998).

Cohen, Richard S. "Ajanta’s Inscriptions." In Walter M. Spink, Ajanta: History And Development, volume 2: Arguments About Ajanta (Leiden: E.J. Brill, 2006), pp. 273–339.
Cohen, Richard S. "Nāga, Yaksinī, Buddha: Local Deities and Local Buddhism at Ajanta," History of Religions. 37/4 (May 1998): 360–400.
Cohen, Richard S. "Problems in the Writing of Ajanta’s History: The Epigraphic Evidence," Indo-Iranian Journal. 40/2 (April 1997): 125–48.
Cohen, Richard Scott. Setting the Three Jewels: The Complex Culture of Buddhism at the Ajanta Caves. A Ph.D. dissertation (Asian Languages and Cultures: Buddhist Studies, University of Michigan, 1995).
 Gordon, Sophie (2011), Monumental visions: architectural photography in India, 1840–1901, PhD thesis, SOAS, University of London, PDF available

Cowell, E.B. The Jataka, I-VI (Cambridge: Cambridge, 1895; reprint, 1907).
Dhavalikar, M.K. Late Hinayana Caves of Western India (Pune: 1984).
Griffiths, J. Paintings in the Buddhist Cave Temples of Ajanta, 2 vols. (London: 1896–1897).
Halder, Asit Kumar. "AJANTA" Edited and annotated by Prasenjit Dasgupta and Soumen Paul, with a Foreword by Gautam Halder LALMATI. Kolkata. 2009

Kramrisch, Stella. A Survey of Painting in the Deccan (Calcutta and London: The India Society in co-operation with the Dept. of Archaeology, 1937). Reproduced: "Ajanta," Exploring India’s Sacred Art: Selected Writings of Stella Kramrisch, ed. Miller, Barbara Stoler (Philadelphia: University of Pennsylvania Press: 1983), pp. 273–307; reprint (New Delhi: Indira Gandhi National Centre for the Arts, 1994), pp. 273–307.

Majumdar, R.C. and A.S. Altekar, eds. The Vakataka-Gupta Age. New History of Indian People Series, VI (Benares: Motilal Banarasidass, 1946; reprint, Delhi: 1960).
Mirashi, V.V. "Historical Evidence in Dandin’s Dasakumaracharita," Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute, 24 (1945), 20ff. Reproduced: Studies in Indology, 1 (Nagpur: Vidarbha Samshodhan Mandal, 1960), pp. 164–77.
Mirashi, V.V. Inscription of the Vakatakas. Corpus Inscriptionum Indicarum Series, 5 (Ootacamund: Government Epigraphist for India, 1963).
Mirashi, V.V. The Ghatotkacha Cave Inscriptions with a Note on Ghatotkacha Cave Temples by Srinivasachar, P. (Hyderabad: Archaeological Department, 1952).
Mirashi, V.V. Vakataka inscription in Cave XVI at Ajanta. Hyderabad Archaeological Series, 14 (Calcutta: Baptist mission Press for the Archaeological Department of His Highness the Nizam’s Dominions, 1941).
Mitra, Debala. Ajanta, 8th ed. (Delhi: Archaeological Survey of India, 1980).
Nagaraju, S. Buddhist Architecture of Western India (Delhi: 1981)
Parimoo, Ratan; et al. The Art of Ajanta: New Perspectives, 2 vols (New Delhi: Books & Books, 1991).
Schlingloff, Dieter. Guide to the Ajanta Paintings, vol. 1; Narrative Wall Paintings (Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1999)
Schlingloff, Dieter. Studies in the Ajanta Paintings: Identifications and Interpretations (New Delhi: 1987).
Shastri, Ajay Mitra, ed. The Age of the Vakatakas (New Delhi: Harman, 1992).
Singh, Rajesh K. An Introduction to the Ajanta Caves (Baroda: Hari Sena Press, 2012).
Singh, Rajesh Kumar. ‘The Early Development of the Cave 26-Complex at Ajanta,’ South Asian Studies (London: March 2012), vol. 28, No. 1, pp. 37–68.
Singh, Rajesh Kumar. ‘Buddhabhadra’s Dedicatory Inscription at Ajanta: A Review,’ in Pratnakirti: Recent Studies in Indian Epigraphy, History, Archaeology, and Art, 2 vols, Professor Shrinivas S. Ritti Felicitation volume, ed. by Shriniwas V. Padigar and Shivanand V (Delhi: Agam Kala Prakashan, 2012), vol. 1, pp. 34–46.
Singh, Rajesh Kumar, et al. Ajanta: Digital Encyclopaedia [CD-Rom] (New Delhi: Indira Gandhi National Centre for Arts, 2005).
Singh, Rajesh Kumar. "Enumerating the Sailagrhas of Ajanta," Journal of the Asiatic Society of Mumbai 82, 2009: 122–26.
Singh, Rajesh Kumar. "Ajanta: Cave 8 Revisited," Jnana-Pravah Research Journal 12, 2009: 68–80.
Singh, Rajesh Kumar. "Some Problems in Fixing the Date of Ajanta Caves," Kala, the Journal of Indian Art History Congress 17, 2008: 69–85.

Spink, Walter M. (2009). Ajanta: History and Development Volume 2: Arguments about Ajanta. Leiden: Brill.

Spink, Walter M. "A Reconstruction of Events related to the development of Vakataka caves," C.S. Sivaramamurti felicitation volume, ed. M.S. Nagaraja Rao (New Delhi: 1987).
Spink, Walter M. "Ajanta’s Chronology: Cave 1’s Patronage," Chhavi 2, ed. Krishna, Anand (Benares: Bharat Kala Bhawan, 1981), pp. 144–57.
Spink, Walter M. "Ajanta’s Chronology: Cave 7’s Twice-born Buddha," Studies in Buddhist Art of South Asia, ed. Narain, A.K. (New Delhi: 1985), pp. 103–16.
Spink, Walter M. "Ajanta’s Chronology: Politics and Patronage," Kaladarsana, ed. Williams, Joanna (New Delhi: 1981), pp. 109–26.
Spink, Walter M. "Ajanta’s Chronology: The Crucial Cave," Ars Orientalis, 10 (1975), pp. 143–169.
Spink, Walter M. "Ajanta’s Chronology: The Problem of Cave 11," Ars Orientalis, 7 (1968), pp. 155–168.
Spink, Walter M. "Ajanta’s Paintings: A Checklist for their Dating," Dimensions of Indian Art, Pupul Jayakar Felicitation Volume, ed. Chandra, Lokesh; and Jain, Jyotindra (Delhi: Agam Kala Prakashan, 1987), p. 457.
Spink, Walter M. "Notes on Buddha Images," The Art of Ajanta: New Perspectives, vol. 2, ed. Parimoo, Ratan, et al. (New Delhi: Books & Books, 1991), pp. 213–41.
Spink, Walter M. "The Achievement of Ajanta," The Age of the Vakatakas, ed. Shastri, Ajaya Mitra (New Delhi: Harman Publishing House, 1992), pp. 177–202.
Spink, Walter M. "The Vakataka’s Flowering and Fall," The Art of Ajanta: New Perspectives, vol. 2, ed. Parimoo, Ratan, et al. (New Delhi: Books & Books, 1991), pp. 71–99.
Spink, Walter M. "The Archaeology of Ajanta," Ars Orientalis, 21, pp. 67–94.
Weiner, Sheila L. Ajanta: Its Place in Buddhist Art (Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1977).
Yazdani, Gulam. Ajanta: the Colour and Monochrome Reproductions of the Ajanta Frescos Based on Photography, 4 vols. (London: Oxford University Press, 1930 [31?], 1955).
Yazdani, Gulam. The Early History of the Deccan, Parts 7–9 (Oxford: 1960).
Zin, Monika. Guide to the Ajanta Paintings, vol. 2; Devotional and Ornamental Paintings (Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 2003)

Liên kết ngoài

Ajanta Caves Bibliography, Akira Shimada (2014), Oxford University Press
The Early Development of the Cave 26-Complex at Ajanta
The Greatest Ancient Picture Gallery. William Dalrymple, New York Review of Books (23 Oct 2014)
Ajanta Caves in UNESCO List
Google Streetview Tours of each Cave of Ajanta
Inscriptions with Translations: Ajanta Caves, Richard Cohen

Kiến trúc Ấn Độ
Di sản thế giới tại Ấn Độ
Khu dân cư cũ ở Ấn Độ
Điểm tham quan ở huyện Aurangabad, Maharashtra
Lịch sử Maharashtra
Địa điểm hành hương Phật giáo
Nghệ thuật Ấn Độ
Hội họa Ấn Độ
Hang động Phật giáo
Tranh vẽ Phật giáo
Hang động Maharashtra


title: 22263 Pignedoli

text:
22263 Pignedoli (1980 RC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 9 năm 1980 ở Osservatorio San Vittore.

Nó được đặt theo tên Antonio Pignedoli, a mathematics professor ở Military Academy of Modena.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 22263 Pignedoli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Hyles costata

text:
Hyles costata là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Mông Cổ and adjacent areas of Nga. There are also records from farther phía đông and phía nam in Trung Quốc (Heilongjiang and Gansu). Nó có lẽ phân bố rộng rãi hơn ở Hoa Bắc.

Ấu trùng ăn Aconogonon species.

Chú thích

Tham khảo

Hyles


title: Hylaeus melanocephalus

text:
Hylaeus melanocephalus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1922


title: Kaloula walteri

text:
Kaloula walteri là một loài ễnh ương trong họ Nhái bầu. Nó là loài đặc hữu của Philippines.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, sông có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, và các đồn điền. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Diesmos A., Alcala A., Brown R., Afuang L., Dolino C., Gee G., Hampson K., Diesmos M. L., Mallari A., Ong P., Paguntalan L., Pedregosa M., Ubaldo D. & Gutierrez B. 2004. Kaloula walteri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

walteri
Động vật lưỡng cư Philippines


title: Vị Tân (xã)

text:
Vị Tân là một xã vùng ven của thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vị Tân cách trung tâm thành phố Vị Thanh khoảng 3 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Phường IV
Phía tây và phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang
Phía nam giáp Phường III và Phường VII.

Xã Vị Tân có diện tích là 22,97 km², dân số năm 2019 là 11.027 người, mật độ dân số đạt 487 người/km².

Hành chính
Xã Vị Tân được chia thành 9 ấp gồm: 1, 2, 2A, 3, 3A, 4, 5, 6, 7.

Lịch sử
Ngày 23 tháng 10 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 273-CP về việc thành lập xã Vị Tân trên cơ sở tách đất từ thị trấn Vị Thanh thuộc huyện Long Mỹ.

Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 174-CP về việc thành lập xã Vị Đông trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Vị Tân.

Ngày 26 tháng 10 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng của ban hành Quyết định số 119-HĐBT về việc chuyển xã Vị Tân thuộc huyện Long Mỹ về huyện Mỹ Thanh mới thành lập quản lý.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng. Xã Vị Tân thuộc huyện Vị Thanh, tỉnh Cần Thơ.

Ngày 1 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 45/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị xã Vị Thanh thuộc tỉnh Cần Thơ. Xã Vị Tân thuộc thị xã Vị Thanh.

Ngày 23 tháng 9 năm 2010, Thủ tướng ban hành Nghị quyết số 34/NQ-CP về việc thành lập thành lập thành phố Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang. Xã Vị Tân trực thuộc thành phố Vị Thanh.

Kinh tế - xã hội
Kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.

Trung tâm thương mại, Khu dân cư Liên Minh tại ấp 6.

Giáo dục
 Trường Cao đẳng cộng đồng Hậu Giang tại ấp 4 và ấp 5
 Trường trung cấp nghề Hậu Giang tại ấp 6
 Trường trung cấp luật Vị Thanh tại ấp 6
 Trường dạy trẻ khuyết tật tại ấp 6
 Trung tâm sát hạch xe.

Y tế
 Bệnh viện đa khoa thành phố Vị Thanh tại ấp 4
 Trung tâm Y tế dự phòng Hậu Giang tại ấp 6.

Giao thông
Tỉnh lộ 931C qua trung tâm xã (ấp 6) và là tuyến đường nối thành phố Vị Thanh với huyện Giồng Riềng, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
Đường 19 tháng 8 nối dài, trong tương lai sẽ nối với Quốc lộ 61 đi Kiên Giang
Đường Nguyễn Thị Minh Khai
Một phần đại lộ Hậu Giang và đường Lê Hồng Phong là tuyến đường thuộc tỉnh lộ 931C, nằm trong nội ô thành phố
Đường Chiến Thắng
Đường Kênh Tắc Huyện Phương.

Chú thích

Tham khảo


title: Rhamphophryne truebae

text:
Rhamphophryne truebae là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Bolívar, W. & Lynch, J. 2004. Rhamphophryne truebae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Rhamphophryne
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Brontispa mariana

text:
Brontispa mariana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Brontispa


title: Metulella columbellata

text:
Metulella columbellata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Metulella
Động vật được mô tả năm 1889


title: Mesembria subtilis

text:
Mesembria subtilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mesembria


title: Septa flaveola

text:
Septa flaveola là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Septa


title: Haguenau (quận)

text:
Quận Haguenau là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Bas-Rhin, trong vùng Alsace. Quận này có 3 tổng và 56 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Haguenau là:
 Bischwiller
 Haguenau
 Niederbronn-les-Bains

Các xã
Các xã của quận Haguenau, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Haguenau trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Haguenau


title: Bichroma

text:
Bichroma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Lødingen

text:
Lødingen là một đô thị ở tỉnh Nordland phía đông Hà Lan.
Nó là một phần của khu vực truyền thống Ofoten. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Lødingen.

Lødingen được thành lập như khu đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Hai đô thị khác sau này được tách ra từ nó: Tysfjord (năm 1869) và Tjeldsund (năm 1909). Khu vực Efjorden được chuyển giao cho các đô thị của Ballangen ngày 1 tháng 1 năm 1962.

Tham khảo

Thành phố của Na Uy
Đô thị của Nordland


title: Aitrach

text:
Aitrach là một đô thị ở huyện Ravensburg ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 30,2 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 2737 người.

Tham khảo


title: Bhuban

text:
Bhuban là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Dhenkanal thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Bhuban có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 64 mét (209 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhuban có dân số 20.134 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Bhuban có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Bhuban, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Varennes-sur-Seine

text:
Varennes-sur-Seine là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Varennes-sur-Seine được gọi là Varennois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Varennes-sur-Seine
Map of Varennes-sur-Seine on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Euthrix potatoria

text:
Euthrix potatoria là một loài bướm đêm thuộc họ Lasiocampidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 45–65 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ và reeds.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Drinker at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1758
P
P
Côn trùng châu Âu


title: Xenorhiza carinata

text:
Xenorhiza carinata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Xenorhiza
Động vật được mô tả năm 1996


title: Kim Cương Trì

text:
Kim Cương Trì là một vị Bụt trong Mật Tông – tên tiếng Phạn Vajradhara – hay Đức Bụt nguyên thủy là tinh túy của Tam Thân, hóa thân của ba đời chư Bụt. Vajradhara là biểu trưng Pháp Thân Bụt, vì vậy cũng chính là biểu trưng sự chứng ngộ tuyệt đối. Trong Tạng Mật – Kim Cương trì xuất hiện trong hầu hết trong các tác phẩm điêu khắc và hội họa của Đạo Bụt Tạng truyền với nhiều hình dáng và ứng thân khác nhau.

Thân thế và nhân dáng

Đức Bụt Vajradhara là hóa thân chân thực của tinh túy Vô Thượng quả Bụt. Hai tay Ngài bắt chéo trước ngực, tay phải cầm chày kim cương hay kim cương chử (Phạt Chiết La - tượng trưng phương tiện), tay trái cầm chuông (Kim Cương Linh - tượng trưng trí tuệ). Vajradhara biểu trưng hữu không bất nhị cùng cứu kính bất nhị cũng chính là Đại Hợp nhất Mahamudra. Đức Kim Cương Trì biểu thị trí lực kiên nghị của Bồ Tát ở Kim Cương bộ hàng phục ác ma. Kim Cương Chử cũng tượng trưng cho trí tuệ bền sắc như Kim Cương của Như Lai.

Kim Cương Trì trong các hóa thân

Kim Cương Trì là Đức Bụt nguyên thủy (Đức Đa Kiệt Khương Như Lai), Bụt Kim Cương Trì là nguồn mạch của mọi tantra trong Truyền thống mới (Sakya, Kagyu và Gelug). Ngược lại – trong Truyền thống cũ (Nyingma), Bụt Vajradhara tượng trưng cho nguyên lý của vị Thầy như bậc trì giữ giác ngộ của giáo lý Kim Cương Thừa.Trong đạo Bụt Mật thừa.

Đức Bụt Kim Cương Trì là vị Bụt tối cao của dòng truyền thừa Kagyu bởi vì yếu tổ của dòng là Đức Tilopa đón nhận trực tiếp giáo pháp Kim Cương Thừa từ Đức Kim Cương Trì, Đức Báo thân Bụt. Trong dòng Nyingma, Đức Kim Cương Trì được coi là bất khả phân với Đức Liên Hoa Sanh. Trong Hiển thừa, ngài chính là vị cư sĩ vĩ đại Duy Ma Cật đã giúp Bụt Thích Ca dạy dỗ các đại đệ tử và Bồ Tát 2500 năm trước.

Đức Kim Cương Trì diễn tả sức mạnh vũ trụ tối cao xuất phát từ cõi giới Pháp thân, Vajradhara tượng trưng sức mạnh hợp nhất tối cao và lòng từ bi. Ở Trì Kim Cương – một vị thể hiện hết mọi hình tướng của Báo thân, mọi phẩm chất và công năng được thống nhất. Từ đó Đức Vajradhara được diễn tả là sự thống nhất của mọi thuộc tính giác ngộ.

Tham khảo

 Mùi Hương Trầm - Nguyễn Tường Bách - Nhà xuất bản Trẻ.
 Mật Tông Phật giáo - Nhà xuất bản Tôn Giáo.

Phật giáo Tây Tạng
Phật
Ca-nhĩ-cư phái


title: Odongk (huyện)

text:
Huyện Odongk () là một huyện nằm ở tỉnh Kampong Speu miền trung Campuchia.

Huyện Odongk được chia thành 15 xã (khum)

Tham khảo

Tỉnh Kampong Speu
Huyện Campuchia


title: Clathromangelia rhyssa

text:
Clathromangelia rhyssa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

rhyssa


title: Westerrönfeld

text:
Westerrönfeld là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Königs Wusterhausen

text:
Königs Wusterhausen là một thành phố ở huyện Dahme-Spreewald, bang Brandenburg của Đức.
Thành phố này nằm bên kênh đào Notte và sông Dahme về phía đông nam Berlin. Xa hơn về phía Tây là Potsdam.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố Königs Wusterhausen
Friends of the Königs Wusterhausen transmitter
Schloss Königs Wusterhausen
Map of Königs Wusterhausen


title: Phân loại nhị phân

text:
Phân loại nhị phân (tiếng Anh: Binary classification) là nhiệm vụ phận loại các phần tử của một tập hợp các đối tượng ra thành 2 nhóm dựa trên cơ sở là chúng có một thuộc tính nào đó hay không (hay còn gọi là tiêu chí). Một số nhiệm vụ phân loại nhị phân điển hình:

 kiểm tra y khoa xem một bệnh nhân có bệnh nào đó hay không (thuộc tính để phân loại là căn bệnh đó)
 quản lý chất lượng trong nhà máy, ví dụ: xác định xem một sản phẩm làm ra là đủ tốt để bán chưa, hay nên loại bỏ nó (thuộc tính để phân loại là tính đủ tốt)
 xác định xem một trang hay một bài báo có nên nằm trong tập kết quả của một truy vấn hay không (thuộc tính là độ liên quan của bài báo - thường là sự hiện diện của một số từ nào đó trong bài báo đó)

Phân loại nói chung là một trong những vấn đề được nghiên cứu trong khoa học máy tính với mục đích học tự động các hệ thống phân loại. Một số phương pháp thích hợp cho việc học phân loại nhị phân gồm có: cây quyết định, mạng Bayes, support vector machine, và mạng nơron.

Đánh giá bộ phân loại nhị phân
Để đánh giá độ hiệu quả của một xét nghiệm y khoa, người ta thường sử dụng các khái niệm độ nhạy và đặc trưng. Những khái niệm này rất hữu ích cho việc đánh giá bộ phân loại nhị phân. Giả sử chúng ta xét nghiệm xem một vài người nào đó có bệnh hay không.
Một số người có bệnh, và kết quả xét nghiệm là dương tính (positive). Họ được gọi là các dương tính đúng.
Một số người có bệnh, nhưng kết quả xét nghiệm âm tính (negative). Họ được gọi là các âm tính sai.
Một số không có bệnh, và kết quả xét nghiệm cũng là âm tính. Họ được gọi là các âm tính đúng.
Một số không có bệnh, nhưng kết quả xét nghiệm lại là dương tính. Họ được gọi là các dương tính sai.

Tổng số người dương tính đúng, âm tính đúng, dương tính sai, âm tính sai chiếm 100% tổng số người được xét nghiệm.

Độ nhạy (sensitivity) là tỉ lệ của số người bị bệnh được xác định đúng là có bệnh trên tổng số người bị bệnh, nghĩa là (dương tính đúng)/(dương tính đúng + âm tính sai). Nó có thể được coi là "xác suất xét nghiệm cho kết quả dương tính khi người được xét nghiệm có bị bệnh".
Độ nhạy càng cao, càng ít khả năng bệnh không được phát hiện (hoặc, trong trường hợp quản lý chất lượng ở nhà máy, càng ít sản phẩm lỗi được đưa ra thị trường).

Đặc trưng (specificity) là tỉ lệ của số người không bị bệnh có kết quả xét nghiệm âm tính trên tổng số người không có bệnh (thực), nghĩa là (âm tính đúng)/(âm tính đúng + dương tính sai). Nó còn được coi là xác suất xét nghiệm cho kết quả âm tính đối với người không có bệnh. Độ đặc trưng càng cao, càng ít người mạnh khỏe được coi là bị bệnh (hoặc trong trường hợp nhà máy, càng ít tiền bị tốn phí do loại bỏ các sản phẩm chất lượng tốt thay vì đem bán chúng).

Về mặt lý thuyết, độ nhạy và đặc trưng là độc lập, tức là cả hai đều có thể đạt đến 100%. Trong thực tế, chúng ta phải đánh đổi cái này để được cái kia - cái này tốt lên thì cái kia xấu đi, không thể đạt được cả hai.

Một điểm cần chú ý nữa, là độ nhạy và đặc trưng là độc lập với tỉ lệ giữa số cá thể âm tính và số cá thể dương tính. Tuy nhiên, giá trị của chúng thì lại phụ thuộc vào tổng số cá thể kiểm tra (population).
Ví dụ: kiểm tra có kết quả: độ nhạy 99%, đặc trưng 99%.
 Giả sử số người kiểm tra là 2000 người, trong đó 1000 có bệnh và 1000 khỏe mạnh. Như vậy, ta phát hiện đúng 990 người dương tính đúng, 990 người âm tính đúng, và 10 âm tính sai, 10 dương tính sai. Cuối cùng, tỉ lệ dự đoán trúng là 99% cho cả kết quả dương tính và âm tính. Như vậy, hệ thống này được coi là khá đáng tin cậy.
 Giả sử số người kiểm tra là 2000 người, trong đó chỉ có 100 là thực sự bị bệnh. Giả sử ta có 99 dương tính đúng, 1 âm tính sai, 1881 âm tính đúng, và 19 dương tính sai. Trong số 19+99 người xét nghiệm dương tính, chỉ có 99 người thực sự có bệnh.
Như vậy, tỉ lệ dự đoán trúng dương tính là 99/(99+19)= 84%, còn dự đoán trúng âm tính là 1881/(1881+1)= 99,9%. Nghĩa là, nếu bạn đi xét nghiệm được kết quả dương tính thì khả năng bạn bị bệnh là 84%, còn nếu kết quả là âm tính thì khả năng bạn bị bệnh chỉ là 1/1881, hay 0,05%.

Xem thêm
 prosecutor's fallacy
 Ví dụ về suy diễn Bayes

Tham khảo

Thống kê

he:מדדים לבדיקות אבחון


title: Xylocopa andica

text:
Xylocopa andica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Enderlein mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1913


title: Dysgonia erectata

text:
Dysgonia erectata  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Kenya, Nam Phi và Zambia.

Tham khảo

Dysgonia


title: (20170) 1996 VM30

text:
{{DISPLAYTITLE:(20170) 1996 VM30}}

(20170) 1996 VM30 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 7 tháng 11 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 20001–21000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Xanthoneura

text:
Xanthoneura là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Erionotini


title: Ouratea quintasii

text:
Ouratea quintasii là một loài thực vật thuộc họ Ochnaceae. Đây là loài đặc hữu của São Tomé và Príncipe.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Ouratea quintasii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật São Tomé và Príncipe
q
Thực vật dễ tổn thương


title: Saint-Cirgues-la-Loutre

text:
Saint-Cirgues-la-Loutre  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcirgueslaloutre


title: Gonnosfanadiga

text:
Gonnosfanadiga là một đô thị ở tỉnh Sud Sardegna, Sardegna của Italia. Đô thị này có diện tích 125,23 km2 và dân số là 7011 người (31/12/2004).

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Sân bay quốc tế Ignacio Agramonte

text:
Sân bay quốc tế Ignacio Agramonte  là một sân bay quốc tế ở tỉnh miền trung Camaguey, Cuba. Sân bay này phục vụ các thành phố Camaguey và Santa Lucia.

Các hãng hàng không và các điểm đến
American Airlines
American Eagle (Miami)
Air Transat (Montreal, Toronto-Pearson)
Cubana de Aviación (La Habana, Montreal, Toronto-Pearson)
Skyservice (Toronto-Pearson)
Sunwing Airlines (Montreal, Toronto-Pearson)
Zoom Airlines (Montreal)

Liêbn kết ngoài

Tham khảo

Sân bay Cuba


title: Dicranomyia euryrhyncha

text:
Dicranomyia euryrhyncha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Centris hoffmanseggiae

text:
Centris hoffmanseggiae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1897


title: Đại Lộc (xã)

text:
Đại Lộc là một xã thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Diện tích và dân số
Xã Đại Lộc có diện tích 5,71 km².

Dân số của xã Đại Lộc:
Theo Tổng điều tra dân số năm 1999: 4.837 người.
Theo Tổng điều tra dân số năm 2009: 4.549 người với 1.227 hộ gia đình, gồm 2.233 nam và 2.316 nữ.

Địa giới hành chính
Xã Đại Lộc nằm ở phía tây bắc của huyện Hậu Lộc, thuộc hữu ngạn sông Lèn.
Phía đông giáp xã Thành Lộc, huyện Hậu Lộc;
Phía nam giáp các xã Tiến Lộc và Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc;
Phía tây giáp xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc;
Phía bắc giáp xã Hà Ngọc, thị trấn Hà Trung, huyện Hà Trung và xã Đồng Lộc, huyện Hậu Lộc.
Từ xa xưa trên địa bàn xã này có tuyến kênh Nhà Lê nối từ  kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang đi qua, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt (hiện là một đoạn của sông Lèn theo tên gọi địa phương).

Hành chính
Xã Đại Lộc được chia thành 5 thôn: Ngọc Trì, Phú Lý, Phú Ngọc, Tân Thành, Y Ngô.

Giao thông
 Quốc lộ 1 chạy qua xã.

Chú thích


title: (17641) 1996 SW7

text:
{{DISPLAYTITLE:(17641) 1996 SW7}}

(17641) 1996 SW7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 18 tháng 9 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Odorrana hainanensis

text:
Odorrana hainanensis là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Odorrana
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật châu Á
Động vật lưỡng cư châu Á
Động vật đặc hữu Trung Quốc
Động vật được mô tả năm 2001


title: Nassarius vibex

text:
Nassarius vibex, tên tiếng Anh: bruised nassa, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1822


title: Amphiplica plutonica

text:
Amphiplica plutonica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Pseudococculinidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 10.8 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 6600 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 7225 m.

Chú thích

Tham khảo

Amphiplica


title: Meung-sur-Loire

text:
Meung-sur-Loire là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 82-113 mét trên mực nước biển.

Đây là nơi đã xảy ra trận Meung-sur-Loire năm 1429.

Tham khảo

Meungsurloire


title: Polycarpaea paulayana

text:
Polycarpaea paulayana là một loài thực vật thuộc họ Caryophyllaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Polycarpaea paulayana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Polycarpaea
Thực vật dễ tổn thương


title: Sân bay Tunoshna

text:
Tunoshna (cũng viết là Tunoshnoye, hay Tunoschna) ()  là một sân bay ở Yaroslavl Oblast, Nga, cách Yaroslavl 18 km về phía đông nam. Sân bay này có thể phục vục các loại máy bay cỡ vừa.

Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh đây đã là một căn cứ máy bay tiêm kích đánh chặn, là nơi đóng quân của 415 IAP với máy bay MiG-23P trong thập niên 1980 và 1990. Đơn vị này bị ngưng hoạt động ở đây năm 1992 và được chuyển đến Rzhev.

Tham khảo

Căn cứ không quân Liên Xô
Căn cứ không quân Nga
Sân bay Yaroslavl Oblast
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Lương Như Hộc

text:
Lương Như Hộc (Bách khoa toàn thư Việt Nam gọi là Lương Nhữ Hộc, ở đây lấy theo Khâm định Việt sử Thông giám cương mục và Đại Việt sử ký toàn thư) (chữ Hán: 梁如鵠, 1420 - 1501), tự Tường Phủ, hiệu Hồng Châu, là danh sĩ, quan nhà Lê sơ. Ông là người hai lần làm sứ giả sang Trung Quốc và đã có công truyền lại nghề khắc bản gỗ in cho dân làng Liễu Tràng, Hồng Lục và được dân làng tôn xưng là "ông tổ nghề khắc ván in". Tuy nhiên, từ trước đó khá lâu, người Việt đã biết đến nghề này, nổi bật là Hồ Quý Ly đã cho in tiền giấy trong thời gian trị vì đầu thế kỷ 15.

Quan trường
Lương Như Hộc quê ở xã Hồng Liễu, huyện Trường Tân (nay là khu Thanh Liễu, phường Tân Hưng, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương). Ông đỗ thám hoa khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442 - đời Lê Thái Tông), cùng khoa với Nguyễn Trực, Nguyễn Như Đổ và Ngô Sĩ Liên.Ông làm quan đến chức Thị lang, Gia trung thư lệnh và Đô ngự sử.

Ông đã từng hai lần đi sứ sang nhà Minh. Lần thứ nhất vào ngày 16 tháng 11 âm lịch năm Thái Hòa thứ nhất (Quý Hợi, 1443), đời Lê Nhân Tông, khi đang là Ngự tiền học sinh cục trưởng, ông cùng với Tri chế cáo Nguyễn Như Đổ và Ngự sử trung thừa Hà Phủ được sung vào đoàn sứ bộ sang Minh đáp tạ về việc tế điếu.

Lần thứ hai vào tháng 10 âm lịch năm Thiên Hưng thứ nhất (1459), sau khi Lê Nghi Dân tiếm ngôi vua, đã sai Lương Như Hộc cùng Trần Phong, Trần Bá Linh sang nhà Minh cầu phong.

Trong hai cuốn sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục và Đại Việt sử ký toàn thư, ông đã được nhắc đến nhiều lần:

 Tháng 11 âm lịch năm Thái Hòa thứ 7 (1449) thời Lê Nhân Tông, ông được thăng từ An phủ phó sứ lộ Quốc Oai Hạ lên Hàn lâm trực học sĩ.
 Tháng 3 âm lịch năm Quang Thuận thứ 4 (1463) thời Lê Thánh Tông: Môn hạ hữu ti lang trung Hoàng Thanh mất. Ông (khi đó là Lễ bộ tả thị lang) đã làm bài tán đề di tượng (tượng truyền thần) của Hoàng Thanh rằng: "Nói về đạo lý, thì uẩn súc bên trong được đầy đủ, thi thố ra ngoài được chu đáo; nói về bổn phận, thì làm con giữ hết đạo hiếu, làm tôi giữ hết đạo trung, từng trải thờ bốn triều vua, tiết tháo một lòng, trước sau không bao giờ thay đổi".
 Tháng 12 âm lịch năm 1463, vua Thánh Tông ban cho ông sắc dụ: ""Mới rồi, Nguyễn Vĩnh Trinh không học thể thơ quốc ngữ, làm thơ không đúng phép. Ta tưởng là ngươi biết, nên mới hỏi thử ngươi, nhưng ngươi cũng không biết nốt. Vả ta xem Hồng Châu quốc ngữ thi tập của ngươi còn nhiều chỗ thất luật, ta chắc là ngươi chưa biết nên mới nói ra. Vũ Lãm thường không muốn ta nói cho ngươi biết đâu".
 Tháng 7 âm lịch năm 1466: Trung thư sảnh bí thư giám học sĩ Lương Như Hộc tâu rằng: "Các bản chương tấu của các nha môn, nếu gặp lúc viên quan chính thức hiện khuyết hoặc công xuất, thì viên quan tá nhị thừa lệnh giữ ấn tín được phép ký tên ở dưới chỗ đề năm tháng" (Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép việc này vào tháng 8 âm lịch năm 1462). Nhà vua theo lời tâu này.
 Tháng 5 âm lịch năm 1467, câu chuyện đối đáp của ông và một vệ quân có tên Văn Lư đã được hai sách Toàn thư và Cương mục (Cương mục chép là tháng 4) chép lại:

Các tác giả sách Cương mục đã có lời phê rất nặng: "Xem việc này có thể rõ được: vua thì mắc bệnh hay thay đổi; bầy tôi chỉ quen thói bợ đỡ đón trước cái ý của nhà vua."

 Tháng 8 âm lịch năm 1467, Lễ bộ thị lang Lương Như Hộc và Nguyễn Đình Mỹ cho là thời tiết thuận hòa, mùa màng bội thu, dân chúng yên vui, muôn vật dồi dào, dâng biểu xin vua tiến tôn phong hiệu. Nhà vua không nhận lời (Cương mục chép là tháng 10).
 Tháng 12 âm lịch năm 1467, do tiến cử Trần Quý Huyên, vua không coi là người giỏi, nên ông bị giam vào ngục. Quý Huyên bị thu mất chức. Cũng tháng 12 năm đấy, Bảo tỉ truyền quốc đã khắc xong, lấy chữ Hoàng đế thụ mệnh chi bảo do ông tham khảo đề xướng.

Trong suốt cuộc đời làm quan của mình, ông đã làm quan đến Thị lang, Gia trung thư lệnh và Đô ngự sử. Lương Như Hộc mất vào năm Tân Dậu (1501), hưởng thọ 82 tuổi.

Công lao truyền bá nghề in
Nhờ hai lần đi sứ sang Trung Quốc, ông đã học được nghề in mộc bản ở đây. Khi về nước, ông đã truyền bá nghề này cho nhân dân hai làng Liễu Tràng, Hồng Lục ở quê ông, khiến nghề in nơi đây trở nên phát triển. Chính vì lẽ đó, ông đã được coi là ông tổ sáng lập ra nghề in ở Việt Nam.

Tuy nhiên, trên thực tế thì nghề in ở Việt Nam đã có từ lâu đời, ít ra là đã xuất hiện từ đời Nhà Lý. Sách Thiền uyển tập anh ngữ lục chép: "Thiền sư Trí Học họ Tô, người làng Chu Minh phủ Thiên Đức vốn làm nghề khắc bản in kinh. Ông mất ngày 12 tháng 5 năm 1190, vào đời Lý Cao Tông" . Hay như đời vua Trần Anh Tông cho in các sách Phật giáo pháp sư, Đạo trường tân văn, Công văn cách thức để ban bố cho dân chúng biết. Đến đời Hồ Quý Ly (1400 - 1401) còn cho in tiền giấy và phát hành rộng rãi, cho thấy kĩ thuật in ấn đã đạt đến trình độ cao. Chính vì thế việc coi Lương Như Hộc là người đầu tiên truyền bá nghề in vào Việt Nam là không đúng. Cũng có thể ông đã dạy dân những cải tiến quan trọng trong nghề in ấn, giúp nó được phổ biến.

Mặc dù nghề in đã có trước đó, nhưng nó chỉ lưu hành trong phạm vi Phật giáo và quản lý nhà nước. Nhờ có sự truyền dạy của ông, làng Liễu Tràng - Hồng Lục đã trở thành trung tâm khắc ván in chữ và sau là tranh khắc của cả nước. Nhiều bộ sách đã được in khắc ở đây, trong đó phải kể đến bộ Đại Việt sử ký toàn thư đồ sộ đã được những người thợ làng Hồng Lục, Liễu Tràng khắc đầy đủ lần đầu tiên vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697). Để ghi nhận công lao, dân làng Hồng Lục, Liễu Tràng đã tôn ông làm Thành hoàng và coi là tổ nghề (tổ sư) của họ. Hiện nay vẫn còn ngôi đình thờ Thám hoa ở làng Liễu Tràng, đã được xếp hạng năm 1992, thường tổ chức lễ hội vào ngày 13 - 15 tháng 9 (âm lịch) hàng năm.

Đầu thế kỷ 20, những nghệ nhân của làng Thanh Liễu (Hồng Lục) đã tham gia khắc in bộ tranh dân gian gồm 4.577 bức, nhan đề Kĩ thuật của người An Nam do Henri Oger, một người Pháp, tổ chức. Ngoài vẽ về các nghề dân gian và đời sống hàng ngày của người Việt Nam, bộ tranh còn có hình các nhân vật lịch sử như Lương Như Hộc và Kỳ Đồng. Tên ông đã được đặt cho một con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng lại bị đặt sai tên là Lương Nhữ Học.

Tác phẩm
Ông đã biên soạn một số tập sách như Cổ kim chế từ tập, tập hợp các bài từ từ thời cổ đến thời Lê; và sáng tác Hồng Châu quốc ngữ thi tập là tập thơ chữ Nôm. Hiện nay cả hai đều đã thất truyền. Ông cũng phê điểm cho tuyển tập thơ Tinh tuyển chư gia luật thi của Dương Đức Nhan (gồm 472 bài của các nhà thơ đời Trần - Lê). Hiện nay chỉ còn lại 6 bài phú chữ Hán trong Quần hiền phú tập (Hoàng Sằn Phu) và 6 bài thơ chữ Hán trong Trích diễm thi tập (Hoàng Đức Lương) và Toàn Việt thi lục (Lê Quý Đôn).

Vinh danh
Tên ông được người ta đặt cho một con đường ở Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh nhưng ghi sai là "Lương Nhữ Học". Việc sửa chữa đã được bàn bạc nhiều lần nhưng vẫn như cũ. Từ cuối thập niên 2010, con đường này thường được giới báo chí gọi là "phố đèn lồng" vì buôn bán nhiều đèn lồng dịp Trung thu.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Quan lại nhà Lê sơ
Thám hoa Việt Nam
Người Hải Dương
Người họ Lương tại Việt Nam
Tiến sĩ nhà Hậu Lê


title: Auge-Saint-Médard

text:
Auge-Saint-Médard là một xã của tỉnh Charente, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Charente

Tham khảo

Xã của Charente


title: Dicranomyia clivicola

text:
Dicranomyia clivicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Hemileuca hera

text:
Hemileuca hera là một loài bướm đêm thuộc họ Saturniidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Saskatchewan phía tây đến British Columbia, phía nam đến Arizona và New Mexico.

Sải cánh dài 71–93 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng của Hemileuca hera hera ăn Artemisia tridentata, A. tripartita, Lupinus và Eriogonum. Ấu trùng của Hemileuca hera marcata ăn A. tridentata.

Phụ loài
Hemileuca hera hera (Great Basin)
Hemileuca hera marcata (Nam Oregon)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info
Moths of North Dakota
Butterflies và Moths of North America

Hemileuca


title: Tư tế

text:
Tư tế hay thầy tế là người được giao phụ trách trông coi thực hiện các tế tự, lễ nghi, cúng tế, thờ phụng của một tôn giáo hoặc giáo phái khác nhau như Công giáo, đạo Do Thái, đạo Hindu, đạo Hồi... Tư tế cũng là một chức quan trong triều đình Ai Cập cổ đại. Tư tế là người kết nối giữa người bình thường với đấng tối cao nào đó, tùy theo từng tôn giáo. Thầy tế cũng là người trả lời những thắc mắc của các giáo dân về đạo lý của mình.

Từ nguyên
Linh mục là người có nhiệm vụ thực hiện chức năng truyền đạt những lễ nghi tôn giáo. Linh mục được biết đến từ thời kỳ xa xưa và trong xã hội đơn giản nhất (xem shaman).

Kitô giáo
Khi nói đến chức tư tế là nói đến chức linh mục duy nhất của Chúa, chỉ có Chúa Kitô là Thầy Cả hay Linh mục Thượng phẩm duy nhất. Đây là chức tư tế của hàng giáo sĩ phẩm trật hay thừa tác xuất phát từ bí tích truyền chức thánh. Cuối thế kỷ I, chức tư tế thừa tác được thể hiện trong các cộng đoàn theo ba cấp: mỗi cộng đoàn có một giám mục (episcopos), nhiều linh mục (presbuteroi) và các phó tế, tức là các trợ tá (diakonoi). Ngược lại, chức tư tế chung của mọi Kitô hữu hay giáo dân là chức phát sinh từ bí tích Rửa tội và Thêm sức. Như vậy ở Công giáo có 3 dạng tư tế.

Chức Tư tế Thượng phẩm của Chúa Kitô, chức tư tế chung của các tín hữu và chức tư tế thừa tác hay phẩm trật, tuy khác nhau không chỉ về cấp bậc mà còn cả về yếu tính, song cả hai bổ túc cho nhau, đều tham dự vào chức tư tế duy nhất của Chúa Kitô theo cách thức riêng của mình. Tư tế thừa tác, nhờ có quyền do chức thánh đào tạo và cai quản dân tộc tư tế, đóng vai trò Chúa Kitô cử hành Hy tế Tạ ơn.

Các tư tế thừa tác hay phẩm trật, cụ thể là các giám mục, linh mục và phó tế, thay mặt Chúa Kitô giảng dạy và cử hành các bí tích, nhất là bí tích Thánh Thể để diễn lại Hy tế Thập giá trên bàn thờ ngày nay. Chức tư tế chung của người tín hữu chỉ cho phép mọi giáo hữu được hiệp thông với các tư tế thừa tác trong việc dâng đời sống của mình với mọi vui buồn, sướng khổ để kết hợp với Hy tế của Chúa Kitô dâng lên Thiên Chúa để xin ơn cứu chuộc cho mình và cho người khác trong Thánh lễ.

Ngoài ra, chức tư tế của người tín hữu cũng đòi hỏi mọi giáo hữu sống nhân chứng cho Chúa Kitô trước mặt người đời để góp phần mở mang Nước của Chúa. Chức tư tế của người tín hữu hay giáo dân có sự khác biệt với chức tư tế của hàng giáo sĩ thừa tác (giám mục, linh mục, phó tế). Tuy nhiên sự khác biệt này không có nghĩa là ai cao trọng hơn mà chỉ nói lên sự khác nhau về chức năng. Ngày nay tư tế vẫn có vai trò quan trọng chủ yếu trong Kitô giáo.

Công giáo Rôma
Chức vụ thầy tế lễ trong Giáo hội Công giáo Rôma gọi chung là tư tế. Họ là những giáo sĩ gồm ba bậc theo thứ tự tấn phong từ thấp đến cao: phó tế, linh mục và giám mục; là những người có quyền và nhiệm vụ thực hiện chức năng quản trị và cử hành những lễ nghi tôn giáo cho cộng đoàn tín hữu được bề trên trao phó.

Khi linh mục được Giám mục địa phận sai đến với một cộng đoàn để phụ trách việc thờ phụng ở các giáo xứ hoặc giáo họ hay quản trị một giáo xứ nhất định, thì còn được gọi là linh mục quản xứ, linh mục quản nhiệm, hoặc cha xứ. Khi đó, linh mục quản xứ có thêm chức năng ban các bí tích, và trách nhiệm mục vụ, chăm sóc phần tâm linh cho các giáo dân (Kitô hữu), thăm viếng kẻ liệt, giữ gìn lễ nghi cũng như sự bình an trong giáo xứ với sự chỉ dẫn của vị Giám mục.

Trong các nhánh khác của Công giáo

Trong một số cộng đồng Kháng Cách, chức vụ linh mục hoặc tương đương được gọi là mục sư (pastor). Tuy nhiên, trong Giáo hội Giám Lý Cơ Đốc, từ "mục sư" lại để chỉ chức vụ tương đương với Giám mục, áp dụng cho chức danh quản nhiệm (người lãnh đạo các giáo đoàn địa phương, không phân biệt nam nữ).

Tham khảo

 Chức Tư tế trong quan điểm Kitô học
 Dòng Thánh Phanxio Việt Nam

Vai trò lãnh đạo tôn giáo
Thuật ngữ tôn giáo
Chức danh giáo hội


title: Bulbophyllum oxycalyx

text:
Bulbophyllum oxycalyx là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

oxycalyx]]

O


title: Cryptocephalus kermanicus

text:
Cryptocephalus kermanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

K


title: Bruchidius orchesioides

text:
Bruchidius orchesioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Hayden miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

O


title: Đại học Quốc dân Hàn Quốc

text:
Đại học Quốc dân Hàn Quốc hay Đại học Kookmin (hangul: 국민대학교, hanja: 國民大學敎,  Hán-Việt: Quốc dân đại học hiệu) là một trường đại học nằm ở Seongbuk-gu, Seoul, Hàn Quốc.

Các cựu sinh viên nổi tiếng có Tổng giám đốc điều hành HITE Yoon Jong-Woong, phát thanh viên của MBC Son Seok-Hee, ca sĩ nhạc pop Lee Hyo-Ri, diễn viên Ahn Hyo-Seop.

Các thành viên của chính phủ lưu vong (Chính phủ lâm thời Thượng Hải) dưới thời cai trị của Nhật Bản đã thành lập Đại học Quốc dân để đào tạo các lãnh đạo để tái thiết đất nước.
Haikong Shin Ik-Hee, người sau này trở thành chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc là chủ tịch và hiệu trưởng của trường đại học này.

Hiện nay, trường đại học này được xem là một trong 20 trường hàng đầu của Hàn Quốc, có 20.000 sinh viên và 400 giảng viên.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 website của trường Kookmin

Trường đại học và cao đẳng Seoul

Triều Tiên 1946
Tổ chức thành lập năm 1946


title: Colletes linsleyi

text:
Colletes linsleyi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1951


title: Synoestropsis vitrea

text:
Synoestropsis vitrea là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Synoestropsis


title: Fusinus boucheti

text:
Fusinus boucheti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Ancilla ordinaria

text:
Ancilla ordinaria, tên tiếng Anh: White-banded Ancilla, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 8 mm and 21 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Nam Phi và Mozambique

Chú thích

Tham khảo
 Reeve L.A. (1864). The genus Ancillaria. Conch. Icon., vol. 15 page(s): Plate 9, fig. 44

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Ancilla (Sparella) ordinaria; accessed: 1 tháng 2 năm 2011

Ancilla


title: Follina

text:
Follina là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 60 km về phía tây bắc của Venice và khoảng 35 km về phía tây bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.919 người và diện tích là 24,2 km².

Follina giáp các đô thị: Cison di Valmarino, Farra di Soligo, Mel, Miane, Pieve di Soligo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Saint-Gilles-Croix-de-Vie

text:
Saint-Gilles-Croix-de-Vie là một xã ở Côte de Lumière, tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 10,25 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 7281 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Gillocruciens / Gillocruciennes.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel de l'OT de Saint-Gilles-Croix-de-Vie
 Site officiel du Pôle Touristique International Vendée Côte de Lumière
 Saint-Gilles-Croix-de-Vie trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Xã của Vendée


title: Allogamus gibraltaricus

text:
Allogamus gibraltaricus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Allogamus


title: Asiaephorus extremus

text:
Asiaephorus extremus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Mindanao.

Sải cánh dài khoảng 16 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 8.

Từ nguyên học
Tên loài diễn tả quá trình cucullar rất lâu trong cơ quan sinh dục nam.

Chú thích

Tham khảo

Asiaephorus


title: Argusia

text:
Argusia là một chi thực vật thuộc họ Boraginaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Argusia argentea, (L.f.) Heine
 Argusia gnaphalodes

Tham khảo

Heliotropioideae


title: Pusionella lirata

text:
Pusionella lirata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pusionella


title: Ilybius meridionalis

text:
Ilybius meridionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Afranthidium immaculatum

text:
Afranthidium immaculatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1854


title: Sóc (định hướng)

text:
Sóc có thể chỉ:
Sóc (động vật).
Sóc (khu dân cư).
Sóc (lịch).
Sóc, phiên âm tiếng Việt của srok - cấp huyện trong phân cấp hành chính Campuchia.
Một loại vũ khí lạnh


title: Long Phú (định hướng)

text:
Long Phú có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.
 Phường Long Phú, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang
 Thị trấn Long Phú, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.
 Xã Long Phú, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang.
 Xã Long Phú, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.
 Xã Long Phú, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long.


title: Ziba bacillum

text:
Ziba bacillum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ziba


title: Cardiophorus pubicollis

text:
Cardiophorus pubicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Buysson miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Elaphoidella jeanneli

text:
Elaphoidella jeanneli là một loài động vật giáp xác thuộc họ Canthocamptidae. Đây là loài đặc hữu của Slovenia.

Chú thích

Tham khảo

 Sket, B. 1996. Elaphoidella jeanneli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Elaphoidella
Động vật giáp xác nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1928