title: Sân bay Cueva Las Maravillas

text:
Sân bay Cueva Las Maravillas là một sân bay nội địa mới ở San Pedro de Macoris, Cộng hòa Dominicana. Sân bay này đang hoàn thiện xây dựng cuối cùng và sẽ hoạt động trong năm 2008. Sân bay này phục vụ điểm du lịch La Cueva de Las Maravillas, một hang lớn tự nhiên thu hút du khách tham quan.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
Hiện có các hãng hàng không sau đây đang hoạt động tại sân bay Cueva Las Maravillas:
Caribair (Santo Domingo [bắt đầu tháng 12 năm 2008], Santiago [bắt đầu cuối năm 2008], Samana-El Catey [bắt đầu tháng 12 năm 2008])
Aeronaves Dominicanas (Samana-El Catey [bắt đầu tháng 12 năm 2008])

Tham khảo

Sân bay Cộng hòa Dominica


title: Colletes cyaneus

text:
Colletes cyaneus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1903


title: Calathea petersenii

text:
Calathea petersenii là một loài thực vật thuộc họ Marantaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Muriel, P. & Pitman, N. 2004. Calathea petersenii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
petersenii


title: Helicopsyche turbida

text:
Helicopsyche turbida là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Shetland

text:
Shetland (từ tiếng Scots Shetland: ; ) là một quần đảo tại Scotland nằm tại phía bắc và đông của đất liền Anh Quốc. Quần đảo nằm cách  về phía đông bắc của Orkney và cách  về phía đông nam của Quần đảo Faroe và góp phần hình thành sự phân chia giữa Đại Tây Dương ở phía tây và Biển Bắc ở phía đông. Tổng diện tích của quần đảo là  và tổng dân số năm 2009 là 22.210 người. và hình thành nên khu vực bầu cử Shetland của Nghị viện Scotland, Shetland cũng là một trong 32 khu vực hội đồng của Scotland; trung tâm hành chính của quần đảo là Lerwick, đây đồng thời cũng là thị trấn duy nhất của Shetland.

Hòn đảo lớn nhất được gọi là "Mainland", có diện tích  và trở thành đảo lớn thứ ba tại Scotland và đảo lớn thứ năm của quần đảo Anh. Thêm vào đó là 15 đảo có cư dân. Quần đảo có khí hậu đại dương, địa chất phức tạp, bờ biển gồ ghề và nhiều ngọn đồi thấp.

Con người đã sinh sống trên quần đảo từ thời kỳ Đồ đá giữa, và các tài liệu tham khảo bằng văn bản về quần đảo đã xuất hiện từ thời kỳ La Mã cổ đại. Giai đoạn Tiền kỳ Trung cổ, quần đảo bị người Norse chi phối (tức Na Uy ngày nay) và quần đảo đã không phải là một phần của Scotland cho đến thế kỷ 15. Khi Shetland trở thành một phần của Vương quốc Anh vào năm 1707, thương mại với Bắc Âu giảm, mặc dù ngư nghiệp vẫn tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế cho đến tận ngày nay. Ngày nay, quần đảo là một phần của Anh Quốc, việc tìm ra dầu Biển Bắc vào thập niên 1970 đã làng tăng đáng kể thu nhập, việc làm và dịch vụ công của Shetland.

Cách sống của cư dân địa phương phản ánh sự hòa trộn di sản Na Uy và Scottland bao gồm lễ hội lửa Up Helly Aa, và một truyền thống âm nhạc mạnh mẽ, đặc biệt là phong cách chơi violon truyền thống. Quần đảo cũng sản sinh ra nhiều nhà văn và nhà thơ, nhiều người trong số họ sử dụng phương ngữ Shetland. Có một vài khu vực được lập để bảo vệ các loài động thực vật địa phương, như những điểm làm tổ của chim biển.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Tham khảo chung

 Armit, I. (2003) Towers in the North: The Brochs of Scotland, Stroud. Tempus. ISBN 0752419323
 Ballin Smith, B. and Banks, I. (eds) (2002) In the Shadow of the Brochs, the Iron Age in Scotland. Stroud. Tempus. ISBN 075242517X
 Barrett, James H. "The Norse in Scotland" in Brink, Stefan (ed) (2008) The Viking World. Abingdon. Routledge. ISBN 0415333156
 Clapperton, Chalmers M. (ed.) (1983) Scotland: A New Study. Newton Abbott. David & Charles.
 Gillen, Con (2003) Geology and landscapes of Scotland. Harpenden. Terra Publishing. ISBN 1903544092
 Graham-Campbell, James (1999) Cultural Atlas of the Viking World. Facts On File. ISBN 0816030049
 Fleming, Andrew (2005) St. Kilda and the Wider World: Tales of an Iconic Island. Windgather Press ISBN 1905119003
 Gammeltoft, Peder (2010) "Shetland and Orkney Island-Names – A Dynamic Group". Northern Lights, Northern Words. Selected Papers from the FRLSU Conference, Kirkwall 2009, edited by Robert McColl Millar.
 General Register Office for Scotland (ngày 28 tháng 11 năm 2003) Occasional Paper No 10: Statistics for Inhabited Islands . Truy cập 22 Jan 2011.

 Hunter, James (2000) Last of the Free: A History of the Highlands and Islands of Scotland. Edinburgh. Mainstream. ISBN 1840183764
 Jones, Charles (ed.) (1997) The Edinburgh history of the Scots language. Edinburgh University Press. ISBN 0748607544
 Keay, J. & Keay, J. (1994) Collins Encyclopaedia of Scotland. London. HarperCollins. ISBN 0002550822
 Noble, Gordon; Poller, Tessa & Verrill, Lucy (2008) Scottish Odysseys: The Archaeology of Islands. Stroud. Tempus. ISBN 9780752441689
 Omand, Donald (ed.) (2003) The Orkney Book. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1841582549
 Nicolson, James R. (1972) Shetland. Newton Abbott. David & Charles.
 Sandnes, Berit (2003) From Starafjall to Starling Hill: An investigation of the formation and development of Old Norse place-names in Orkney. (pdf) Doctoral Dissertation, NTU Trondheim.
 Schei, Liv Kjørsvik (2006) The Shetland Isles. Grantown-on-Spey. Colin Baxter Photography. ISBN 9781841073309
 Scottish Natural Heritage (2008) The Story of Hermaness National Nature Reserve. Lerwick.
 Shetland Islands Council (2005) "Shetland In Statistics 2005" . (pdf) Economic Development Unit. Lerwick. Truy cập 19 Mar 2011.
 Shetland Islands Council (2010) "Shetland in Statistics 2010" (pdf) Economic Development Unit. Lerwick. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2011.
 Thomson, William P. L. (2008) The New History of Orkney. Edinburgh. Birlinn. ISBN 9781841586960
 Turner, Val (1998) Ancient Shetland. London. B. T. Batsford/Historic Scotland. ISBN 0713480009
 Watson, William J. (1994) The Celtic Place-Names of Scotland. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1841583235. First published 1926.

Liên kết ngoài

Shetland Islands Council
ShetlandTourism.com
Visit.Shetland.org
Shetlopedia.com - The Shetland Encyclopedia that anyone can edit
HIE Area Profile - Shetland  (pdf file) from Highlands and Islands Enterprise
Shetlink - Shetland's Online Community
ShetlandDictionary.com - Online Shetland Dictionary
National Library of Scotland: Scottish Screen Archive (selection of archive films about Shetland)
Undiscovered Scotland - Shetland Islands

Khu vực hội đồng của Scotland
Cựu thuộc địa Đan Mạch
Cựu thuộc địa Na Uy
Highlands và Islands
Quần đảo Bắc
Đế quốc Na Uy
Quần đảo Đại Tây Dương
Quần đảo Scotland
Hạt của Scotland
Khu vực lieutenancy của Scotland
Hạt của Vương quốc Liên hiệp Anh (1801-1922)
Khu vực danh lam thắng cảnh quốc gia Scotland


title: (14860) 1989 WD3

text:
{{DISPLAYTITLE:(14860) 1989 WD3}}

(14860) 1989 WD3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshiaki Oshima ở đài thiên văn Gekko ở tỉnh Shizuoka của Nhật Bản, ngày 27 tháng 11 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Serrata fusulina

text:
Serrata fusulina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Serrata


title: A Song for You

text:
"A Song for You" là một bài hát được sáng tác và biểu diễn bởi ca sĩ/nhạc sĩ nhạc rock Leon Russell vào năm 1970 trong album 'Leon Russell'. Lời bài hát là lời cầu xin sự tha thứ từ một người tình đã chia ly, đây là một trong những bài hát nổi tiếng nhất của Russell.

Bản thu âm ca khúc này của Donny Hathaway vào năm 1971 được coi là một trong những bài hát để đời của ông, cho dù đó chỉ là một bản cover và không lọt vào bảng xếp hạng Billboard.

Một trong những phiên bản lọt vào bảng xếp hạng là bản của Andy Williams, đạt vị trí thứ 82 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 vào năm 1971.

Diva lừng danh Whitney Houston đã cover bài hát này tại Welcome Home Heroes with Whitney Houston năm 1991 và màn trình diễn này đã xuất hiện trong album live đầu tiên của cô Whitney Houston Live: Her Greatest Performances. Bài hát cũng xuất hiện trong album phòng thu thứ 7 của cô mang tên I Look to You. Ca khúc cũng được cô biểu diễn trong suốt tour diễn Nothing But Love World Tour năm 2010

Bản của Herbie Hancock và Christina Aguilera

Phiên bản này được thể hiện bởi Herbie Hancock cùng ca sĩ/nhạc sĩ người Mỹ Christina Aguilera. Nó được phát hành vào tháng 8 năm 2005, trích từ album phòng thu thứ 45 của Hancocks - Possibilities, bài hát được trình bày theo phong cách cổ điển. Aguilera và Hancock được đề cử một giải Grammy cho hạng mục "Hợp tác thu âm Pop xuất sắc nhất" nhờ ca khúc này.

Chú thích

Đĩa đơn năm 1970
Đĩa đơn năm 1971
Đĩa đơn năm 1972
Đĩa đơn năm 2005
Bài hát của Christina Aguilera
Bài hát của Leon Russell
Bài hát do Leon Russell sáng tác
Ballad
Bài hát năm 1970
Đĩa đơn năm 2006
Đĩa đơn năm 2008
Bài hát của Andy Williams


title: Dithmarschen

text:
Dithmarschen (, Hạ Saxon pronunciation: , archaic trong ) là một huyện ở Schleswig-Holstein, Đức. Các đơn vị giáp ranh (từ phía bắc và theo kim đồng hồ) các huyện Nordfriesland, Schleswig-Flensburg, Rendsburg-Eckernförde, và Steinburg, bang Lower Saxony (huyện Stade, cách nhau qua sông Elbe), và giáp Biển Bắc.

Các đô thị

(Dân số ngày 30/9/2005)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official Restormel Dithmarschen Twinning Homepage  (English)

Huyện của bang Schleswig-Holstein
Cựu cộng hòa
Dithmarschen
Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Tân Pháp

text:
Tân Pháp () là vùng thuộc địa của Pháp ở Bắc Mỹ, kéo dài trong giai đoạn từ khi Jacques Cartier phát hiện ra sông Saint Lawrence năm 1534, tới khi Tân Pháp bị nhượng lại cho Đế quốc Anh và Tây Ban Nha năm 1763. Trong thời điểm đỉnh cao (trước Hiệp ước Utrecht), lãnh thổ của nó trải dài từ Newfoundland tới dãy núi Rocky, từ vịnh Hudson tới vịnh Mexico. Vùng lãnh thổ này được chia làm năm thuộc địa, mỗi thuộc địa có một chính quyền riêng, bao gồm: Canada, Acadia, vịnh Hudson, Newfoundland và Louisiana.

Lịch sử
Cuộc chinh phục luôn là chủ đề trung tâm và gây tranh cãi của Canada như được minh họa bởi một tập phim vào năm 2009, khi những người tái ban hành được ngăn chặn từ việc khôi phục lại những trận chiến quyết định năm 1759 ở Québec. Cornelius Jaenen lập luận rằng "Cuộc chinh phục vẫn là một chủ đề khó khăn đối với các nhà sử học người Pháp gốc Canada", những người bị chia rẽ để xem nó. Một nhóm coi đó là một thảm họa kinh tế, chính trị và ý thức hệ tiêu cực, đe dọa một cách sống với chủ nghĩa duy vật và Tin Lành. Ở cực khác là những nhà sử học thấy lợi ích tích cực của việc bảo tồn ngôn ngữ, tôn giáo và phong tục truyền thống dưới sự cai trị của Anh. Các cuộc tranh luận của người Pháp ở Canada đã leo thang kể từ những năm 1960, khi cuộc chinh phục được xem là một thời điểm then chốt trong lịch sử dân tộc Québec. Nhà sử học Jocelyn Létourneau đề xuất trong năm 2009, rằng ngày nay, 1759 không thuộc về quá khứ mà chúng ta có thể muốn nghiên cứu và hiểu, nhưng thay vào đó, đến hiện tại và tương lai mà chúng ta có thể định hình và kiểm soát.

Mặt khác, các nhà sử học người Anh, miêu tả cuộc chinh phục như một chiến thắng cho quân sự Anh, chính trị và kinh tế vượt trội là một lợi ích lâu dài cho người Pháp.

Xem thêm
 Rượu ở Tân Pháp
 Danh sách tài sản và thuộc địa của Pháp
 Cuộc sống trí thức Pháp mới
 Hội đồng chủ quyền của Tân Pháp
 Một vài mẫu tuyết
 Chế độ nô lệ ở Tân Pháp
 Ủy ban Alimentarius Codex Canada
 Tiếng Pháp Mỹ
 Tiếng Pháp Canada
 Mốc thời gian của lịch sử Tân Pháp
 Danh sách các thành phố Bắc Mỹ được thành lập theo thứ tự thời gian
 Danh sách tên địa danh xuất xứ của người Pháp tại Hoa Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bảo tàng ảo của Tân Pháp Quốc
Pháp tại châu Mỹ Bibliothèque nationale de France
 Chronologie de l'histoire du Québec (French)
 Tân Pháp: 1524-1763

Cựu thuộc địa ở Bắc Mỹ

Lịch sử Canada
Cựu quốc gia Bắc Mỹ
Phó vương quốc


title: Stygodiaptomus petkovskii

text:
Stygodiaptomus petkovskii là một loài động vật giáp xác thuộc họ Diaptomidae. Loài này có ở Bosnia và Herzegovina và Croatia.

Chú thích

Tham khảo
 Sket, B. 1996. Stygodiaptomus petkovskii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Stygodiaptomus
Động vật giáp xác nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1991


title: James Lloydovich Patterson

text:
James Lloydovich Patterson (tiếng Nga: Джемс Ллойдович Паттерсон, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1933) là một nhà thơ, nhà văn Liên Xô, đồng thời ông còn được biết đến như một diễn viên điện ảnh do đã từng tham gia bộ phim hài nổi tiếng Xiếc vào năm lên 4 tuổi.

Tiểu sử và sự nghiệp

Gia đình
 Cha: Lloyd Patterson
 Mẹ: Vera Ippolitovna Aralova

Tác phẩm

Thơ
 Nga. Phi châu (Россия. Африка, 1963)
 Mưa khai sinh (Рождение ливня, 1973)
 Đối thoại (Взаимодействие, 1978)
 Chim én mùa xuân (Зимние ласточки, 1980)
 Huệ tây đỏ (Красная лилия, 1984)

Văn xuôi
 Biên niên ký Tay Trái: Tập truyện (Хроника левой руки: Новеллы, 1964)

Xem thêm

Nhà thơ Liên Xô
Nhà thơ Nga
Nhà văn Liên Xô
Nhà văn Nga
Sinh năm 1933
Nhân vật còn sống
Nhà văn từ Moskva
Nam diễn viên thiếu nhi Liên Xô
Nam diễn viên thiếu nhi Nga


title: Dercetina varipes

text:
Dercetina varipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Tài khoản (kế toán)

text:
Trong kế toán, một tài khoản là một nhãn dùng để ghi chép lại và báo cáo về số lượng của gần như bất cứ thứ gì có giá trị bằng tiền trong doanh nghiệp. Thông thường nó là một bản ghi số tiền sở hữu hoặc nợ đối với một đối tượng cụ thể, hoặc được phân phối cho một mục đích đặc thù. Nó đại diện cho một số tiền thực tế nắm giữ hoặc đại diện cho một số lước lượng về giá trị tài sản, hoặc kết hợp những điều trên. Ví dụ về các tài khoản tài chính phổ biến là bán hàng, tài khoản, thế chấp, khoản vay, PP&E, cổ phiếu phổ thông, bán hàng, dịch vụ, tiền lương và bảng lương.

Biểu đồ tài khoản cung cấp danh sách tất cả các tài khoản tài chính được sử dụng bởi doanh nghiệp, tổ chức hoặc cơ quan chính phủ cụ thể.

Hệ thống ghi chép, xác minh và báo cáo thông tin đó được gọi là kế toán. Những người hành nghề kế toán được gọi là kế toán viên.

Các loại tài khoản
 Tài khoản Tài sản: Đại diện cho các nguồn lực kinh tế khác nhau mà doanh nghiệp sở hữu. Ví dụ như tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, nhà cửa, kho bãi, khoản phải thu,...
 Tài sản ngắn hạn (tài khoản loại 1).
 Tài sản dài hạn (tài khoản loại 2).
 Tài khoản Nợ (nợ phải trả - tài khoản loại 3): Đại diện cho các loại nợ khác nhau của doanh nghiệp. Ví dụ như khoản phải trả, khoản vay, lãi phải trả,...
 Tài khoản Vốn chủ sở hữu (tài khoản loại 4): Đại diện vốn của chủ sở hữu doanh nghiệp đã góp sau khi trừ hết các khoản nợ trong tài sản, bao gồm cả lợi nhuận giữ lại và khoản dự phòng.
 Tài khoản Doanh thu (tài khoản loại 5): Đại diện cho khoản thu của doanh nghiệp. Ví dụ như doanh thu, doanh thu dịch vụ, tiền lãi nhận được,...
 Tài khoản Chi phí (chi phí sản xuất kinh doanh - tài khoản loại 6): Đại diện cho các khoản chi của doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh. Ví dụ như tiền điện, tiền nước, tiền thuê văn phòng, khấu hao, lãi vay, bảo hiểm,...
 Tài khoản Thu nhập khác (tài khoản loại 7).
 Tài khoản Chi phí khác (tài khoản loại 8).
 Xác định kết quả sản xuất kinh doanh (tài khoản loại 9).
 Tài khoản ngoài bảng (tài khoản loại 0)

Tài khoản đại diện cho các giao dịch tài chính và phi tài chính của một doanh nghiệp, để xác định kết quả đầu tư của nhà đầu tư.

Xem thêm
Kế toán
Kế toán đơn
Kế toán kép
Hệ thống ghi sổ kép
Bảng tài khoản

Tham khảo

 Hệ thống tài khoản mới nhất công bố theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC

Liên kết ngoài

Kế toán
Thuật ngữ kế toán


title: Phiên bản thay thế của Batman

text:
Sau đây là danh sách các phiên bản khác của Batman từ tất cả các phương tiện truyền thông, bao gồm cả đa vũ trụ DC Comics, Elseworlds, truyền hình và phim.

Truyện tranh

Miêu tả kinh điển

 Bruce Wayne là Batman gốc. Đây là danh tính bí mật của Batman trong gần như tất cả các đại diện trong các phương tiện truyền thông khác.
 Batman of Zur-En-Arrh là một thay đổi không bị ngăn cấm của cái tôi Bruce Wayne đã xây dựng để bảo vệ mình trong trường hợp tâm lý cơ bản của ông bị tấn công. Batman này tuyên bố "I'm what you get when you take Bruce out of the equation..."

 Azrael, Jean-Paul Valley, trở thành Batman sau khi Bane bẻ gãy lưng Bruce trong câu chuyện năm 1993 Knightfall. Danh tính này được tổ chức bởi rất nhiều nhân vật trong dòng liên tục, và một thời gian sau cái chết của Valley đã được dung bởi một người đàn ông tên là Michael Washington Lane.
 Dick Grayson giả định bản sắc Batman sau khi Azrael bị buộc phải từ bỏ áo choàng, trước sự trở lại của Bruce Wayne. Anh gần đây đã trở thành Batman mới sau cái chết rõ ràng của Bruce.
 Đồng minh với phóng viên Arturo Rodriguez, Black Mask bắt đầu một chiến dịch làm mất uy tín Batman trong War Crimes. Trong khi Rodriguez công kích Batman trên báo, Black Mask thực hiện một loạt các vụ giết người cải trang như Batman.
 Jason Todd xuất hiện trở lại trong loạt Battle for the Cowl. Mặc một phiên bản của trang phục Batman, anh bắt đầu mở rộng việc chống lại làn sóng tội phạm với ít sự nhân đạo để thuyết phục các nạn nhân tội phạm rằng anh là Batman thật và duy nhất. Anh thậm chí còn xây dựng Batcave của riêng mình, nơi anh bỏ đói và tra tấn tội phạm cho đến chết.
 Tim Drake được mô tả như một Batman trong một tương lai có thể trong một số: trong JLA #8 và #9; in Teen Titans (vol. 3) #17-19 và #51-54; và trong Superman/Batman #22 và #23, cũng như mặc trang phục trong Sins of Youth: Robin & Batboy. Trong loạt Battle for the Cowl anh mặc một phiên bản của bộ trang phục Batman.
 Damian Wayne cũng đã được thể hiện như Batman trong một tương lai có thể có trong Batman #666. Cậu được cho thấy là nhắc đến Bruce và Dick là chủ sở hữu trước đây của danh hiệu, và có một con mèo cưng mà cậu trìu mến đặt tên là Alfred.
 Terry McGinnis thể hiện là người kế thừa của danh hiệu trong Batman #700. Damian Wayne cứu cậu như là Batman từ Face-Face khi anh bị bắt làm con tin như một đứa trẻ. Two-Face-Two tin Terry McGinnis là một trong hai con trai sinh đôi của một tỷ phú chứ không phải là Warren và Mary McGinnis. Two-Face-Terry chuyển đổi Terry thành một bản sao thu nhỏ của Joker với chất độc còn sót lại của Clown Prince of Crime quá cố. Damian chế ra thuốc giải độc sau khi anh cứu Terry. Nhiều thập kỷ sau sự kiện này, Damian Wayne co tuổi trở thành người cố vấn của McGinnis, người trở thành Dark Knight mới.

Flashpoint

Thế giới của Flashpoint là một thực tế thay đổi của Trái đất chính trong Đa vũ trụ DC
 Thomas Wayne được thể hiện đã trở thành Batman trong thực tế thay đổi của loạt Flashpoint, sau khi vợ ông và con trai bị giết hại ngay trước mặt anh . Brian Azzarello, nhà văn của Flashpoint: Batman - Knight of Vengeance, nói về phiên bản này của Batman như sau: "This Batman is older, and he's much more angry. He's not the brilliant detective. He's still a brilliant tactician. I think he's even called that in Flashpoint. But he's much more of a pragmatic individual. His motivations come from a different place, and how he acts on them. It's not what you'd expect from Batman."

Vũ trụ thay thế trong dòng liên tục hiện đại
Đa vũ trụ DC bao gồm các thế giới bên ngoài dòng liên tục chính của DC cho phép các nhà văn tự do sáng tạo để khám phá phiên bản thay thế của nhân vật và lịch sử của họ mà không có mâu thuẫn và/hoặc vĩnh viễn thay đổi dòng liên tục chính thức.

 Batman (Earth-Two) được hiển thị là Batman của Golden Age, với một cuộc sống song song với Batman hiện đại, nhưng với một số khác biệt đáng kể. Sinh ra trong thập niên 1910, Bruce Wayne cuối cùng nghỉ hưu như Batman và trở thành Ủy viên Cảnh sát. Anh kết hôn với Selina Kyle và cả hai có một cô con gái, Huntress gốc, Helena Wayne. Cuối cùng, cuộc nghỉ hưu của Batman này bị gián đoạn bởi một nhân vật phản diện, người yêu cầu Bruce Wayne (người mà nhân vật này đã nhầm lẫn trong việc đổ tội mính) phải đối mặt với nhân vật phản diện như là Batman và chết trong thi hành nhiệm vụ. Người cha Thomas Wayne của Bruce Wayne Earth-Two đã mặc một cái gì đó tương tự như trang phục Batman hiện đại, trong khi Bruce còn trẻ, để dùng trong dịp Halloween, cuối cùng ảnh hưởng đến sự lựa chọn của Bruce để trở thành Batman.
 Owlman là phiên bản phản diện của Trái Đất phản vật chất của Batman. Trong hóa thân này, nhận dạng bí mật của Owlman là Thomas Wayne Jr, con trai của Ủy viên cảnh sát thành phố Gotham là Thomas Wayne. Một phiên bản của Owlman cư trú trên Earth-3 mới và là một thành viên của Crime Society of America. Owlman này và nhóm của anh tương tự như Batman của Earth-2 và Justice Society of America.
 Trên Earth-8, một phiên bản của Batman được gọi là "Bat-Soldier" được thể hiện làm việc cho Monarch .
 Phiên bản Tangent Comics của Batman là một hiệp sĩ đã từng chiến đấu với Vua Arthur và buộc phải chuộc lỗi cho tội lỗi của mình, tìm kiếm công lý thông qua một bộ áo giáp tồn tại đến muôn đời. Phiên bản này hiện đang sống trên Earth-9.
 Trên Earth-10, Bruce Wayne là một phần của "JL-Axis" và là một chấp hành viên nhiệt thành của Đức Quốc xã . Anh được đặt tên là Leatherwing, và là một phần của Overman Justice League .
 Trên Earth-11, là nơi cư trú của các phiên bản đảo ngược giới tính của siêu anh hùng, một phiên bản khác của Batwoman tồn tại trong vị trí của Batman.
 Trên Earth-12, một Batman tương lai tương tự như Batman Terry McGinnis của loạt phim truyền hình Batman Beyond .
 Trên Earth-15, cho thấy Bruce Wayne đã chết và rằng Jason Todd đã thay thế anh làm Batman. Todd này gần đây đã bị giết bởi Superboy-Prime trong Countdown #24.
 Batman: Gotham by Gaslight mô tả một Batman người bắt đầu sự nghiệp chống tội phạm của mình vào năm 1889. Batman thay thế này cư trú trên Earth-19.
 Loạt truyện giới hạn Kingdom Come mô tả một Batman, bị tàn phá bởi nhiều năm chống tội phạm, sử dụng một bộ xương ngoài để giữ cho mình và giữ hòa bình trên các đường phố của Gotham sử dụng các robot điều khiển từ xa. Ông là ở cuối độ tuổi trung niên và mang một nụ cười kỳ lạ. Nó không còn là một bí mật rằng ông là Bruce Wayne và được gọi là "Batman" ngay cả khi ông xuất hiện như dân trường. Batman thay thế này cư trú trên Earth-22
 Superman: Red Son mô tả Batman là một kẻ vô chính phủ người Nga có cha mẹ bị giết bởi KGB. Tên thật của anh không được nhắc đến trong câu chuyện. Batman thay thế này cư trú trên Earth-30.
 Batman từ Batman: The Dark Knight Returns của Frank Miller và bản phụ của nó, Batman: The Dark Knight Strikes Again và All Star Batman and Robin the Boy Wonder là một quái hiệp mệt mỏi. Batman thay thế này cư trú trên Earth-31.
 Loạt truyện giới hạn Batman: In Darkest Knight cho thấy một Bruce Wayne thay thế giả định vai trò của Green Lantern thay vì Batman. Batman thay thế này cư trú trên Earth-32.
 Batmage của Earth-33 là từ một thế giới của phép thuật. Cha mẹ của anh đã bị sát hại bởi phù thủy Cobblepot, người nguyền rủa anh vào thế giới của bóng tối, mà từ đó, anh đã làm cho mình là một bậc thầy của nghệ thuật đen tối và kẻ báo thù của công lý.
 Loạt truyện giới hạn JSA: The Liberty Files cho thấy một Batman thay thế là một đặc vụ bí mật của chính phủ được biết đến như Bat trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ II. Batman thay thế này cư trú trên Earth-40. Trong khi chiến đấu chống lại Batman ma cà rồng của Earth-43 trong Countdown: Arena #1, anh bị cắn và được cho là bị giết chết. Arena #2 tiết lộ rằng ông đã trở thành một con ma cà rồng. Anh bị giết trong Arena #4 bởi Monarch.
 Loạt truyện giới hạn Batman & Dracula: Red Rain cho thấy một Batman thay thế trở thành một ma cà rồng sau khi chiến đấu với Dracula. Batman thay thế này cư trú trên Earth-43.
 Trên Earth-51, sau cái chết của Jason Todd, phiên bản này của Batman đã giết chết Joker và sau đó tiến hành giết các nhân vật siêu phản diện DC còn lại và mở ra một thời kỳ vàng son của hòa bình. Batman này sau đó bị giết bởi Ultraman.

 Elseworlds và các phiên bản khác
 Trong Batman: Book of the Dead, cha mẹ của Bruce Wayne là các nhà khảo cổ người đứng trước nguy cơ mở ra một âm mưu chính liên quan đến một thần dơi Ai Cập đã bị xoá hoàn toàn từ lịch sử. Họ bị giết trước mặt Bruce do khám phá của họ, và Bruce trở thành Batman khi anh lấy cảm hứng từ thứ mà sát thủ thực sự đang theo đuổi.
 Trong Detective Comics #500: "To Kill a Legend!", Phantom Stranger cung cấp cho Batman một cơ hội để cứu cha mẹ của mình bằng cách giúp Batman và Robin vào một thế giới mà các cái chết củacha mẹ Bruce là sắp xảy ra một lần nữa. Batman chặn đứng được cái chết cha mẹ trong thế giới này, nhưng hành động này chỉ đơn giản là thay đổi các lý do này của thế giới này khiến Bruce Wayne trở thành Batman, trong khi trước khi anh bắt đầu đào tạo chính mình để trả thù cho cái chết của họ; ở đây anh bắt đầu đào tạo chính mình với cảm hứng từ ví dụ khác của mình.
 Trong Batman: Castle of the Bat, nhà khoa học Bruce Wayne tạo ra và làm sống lại một xác chết chắp vá DNA của dơi và não của cha mình, Thomas Wayne. Bat-Man này thoát ra khỏi lâu đài của Wayne và bắt đầu tấn công những kẻ cướp xe trên dường do những kỷ niệm mơ hồ về cái chết của Thomas Wayne. Thông qua quá trình của câu chuyện, Bat-Man bắt đầu trở thành dơi hơn con người như DNA của dơi bắt đầu chiếm lấy cơ thể.
 Trong Batman: Citizen Wayne, vai trò của Batman được dùng bởi Harvey Dent sau khi toàn bộ khuôn mặt của Havey đã bị phá hủy bởi một kẻ thù. Bruce Wayne là một nhà xuất bản báo chí, người chống đối lại Batman và phương pháp tàn bạo của anh và bám theo sau Batman khi anh ta thực sự giết chết kẻ thù khi tra hỏi; cả hai đều chết trong trận chiến cuối cùng.
 Trong Batman: Digital Justice, thiết lập trong thành phố Gotham tương lai, tính cách của Batman được dùng bởi James Gordon, cháu trai của Jim Gordon. Sau cái chết của cộng sự, sĩ quan Lena Schwartz, James được thúc đẩy bởi những bài báo cũ về Batman mà ông nội của ông giữ, và tìm thấy một bộ đồ Batman mà Bruce đã trao cho Jim làm kỷ niệm.
 Trong Batman: Golden Streets of Gotham, Batman là Bruno Vanekow, một nhân viên đường sắt có cha mẹ chết trong một vụ cháy tương tự như vụ cháy nhà máy Triangle Shirtwaist. Ông đeo một bộ trang phục dơi và hoạt động kiểu Robin Hood, ăn cắp nguồn tiền phong phú và mạnh mẽ của thành phố để quyên góp cho từ thiện.
 Trong Batman: I, Joker, thành phố Gotham của tương lai được cai trị bởi một giáo phái thờ Batman và hậu duệ của anh, Bruce. Mỗi năm một lần, có những người thách thức cố gắng để chống lại các quy định của Batman, nhưng thậm chí còn tồi tệ hơn, Bruce đưa những người này ra khỏi đường phố và biến họ trở thành kẻ thù cũ của Batman với những kỷ niệm của họ. Joker mới nhất, Joe Collins, lưu giữ những kỷ niệm ban đầu của mình do những nỗ lực từ bác sĩ phẫu thuật của Bruce, Doc Klibon, như một cách để gây phiền nhiễu anh ta. Joe, cùng với bạn bè của mình là Marya, là những chiến sĩ tự do cố gắng để ngăn chặn Bruce cho đến khi bị một người bạn của họ phản lại. Joe tìm thấy Batcave gốc, và mặc một bộ trang phục Batman và súng của Joker, đối mặt với Bruce tại thành của mình. Anh tha mạng cho Bruce, nhưng Marya, sau khi bị làm câm bởi Bruce, tự mình giết chết anh ta. Vài tháng sau, cả hai trở thành người bảo vệ thành phố Gotham như Batman và Robin.
 Trong The Batman of Arkham, thiết lập trong năm 1900, Bruce Wayne là một bác sĩ tâm thần điều hành Trại tâm thần Arkham. Batman lấp đầy các phòng giam của Asylum với tội phạm và như Bruce Wayne, anh sử dụng lòng từ bi để chữa trị các cư dân của nó.
 Trong Batman: Scar of the Bat, Bruce Wayne không tồn tại. Thay vào đó, Eliot Ness, lấy cảm hứng từ các nhân vật của phim Zorro và the Bat, đeo một bộ trang phục Batman và bắt đầu bắt giữ bọn côn đồ để biết thông tin về vị trí của một đường dây bất hợp pháp được điều hành bởi Al Capone. Ông được gọi là Batman không chỉ cho vẻ ngoài của mình, nhưng cũng vì sử dụng một cây gậy bóng chày trong lần xuất hiện đầu tiên của mình.

Trong "The Tyrant", một Batman tham nhũng, dưới ảnh hưởng của Jonathan Crane, kiểm soát thành phố Gotham và biến nó thành một nhà nước cảnh sát. Anh sau đó đánh thuốc cung cấp nước của Gotham như một phương tiện để làm giảm hoạt động tội phạm. Tuy nhiên, Anarky tạo thành một tổ chức đề kháng bí mật chống lại Batman và Crane với một đội quân gồm hầu hết các nhân vật phản diện của Batman. Khi Anarky phát hiện ra kế hoạch bí mật của batman, ông kết hợp các nhân vật phản diện còn lại của thành phố tấn công trung tâm quyền lực của Batman và lật đổ chế độ độc tài của anh. Sau khi sự thao túng của Crane được tiết lộ, Batman thú nhận tội ác của mình cho người dân của thành phố Gotham, người sau đó tự thiêu bên trong Biệt thự Wayne . Câu chuyện kết thúc với một trích dẫn từ câu nói của Mikhail Bakunin: "(Vì lý do của nhà nước) đen trở thành trắng và trắng trở thành đen, khủng khiếp trở thành nhân đạo và các trọng tội hèn nhát và tội ác tàn bạo trở thành hành vi đáng khen.".

 Trong loạt hạn chế Batman: Year 100, một câu chuyện diễn ra ở thành phố Gotham của năm 2039, có một Bat Man bí ẩn chạy xung quanh Gotham. Batman này có mặt từ năm 1939, và không bao giờ được tiết lộ ai là người đằng sau lớp mặt nạ.
 Trong loạt hạn chế Catwoman: Guardian of Gotham, vai trò của Catwoman và Batman đảo ngược, với Selena Kyle là một doanh nhân giàu có người thực ra là nữ anh hùng Catwoman, và Bruce Wayne là kẻ giết người tâm thần.
 Trong dòng liên tục Stan Lee's Just Imagine, Wayne Williams bị đổ tộicho một tội ác mà anh không giờ thực hiện đã trở thành Batman trong một sự kết hợp của Batman và những câu chuyện nguồn gốc của Spider-Man.
 Trong Superman: Speeding Bullets, Thomas và Martha Wayne phát hiện ra con tàu hỏa tiễn của Kal-El và nhận nuôi như là Bruce Wayne. Khi anh chứng kiến cái chết của họ, anh trở thành Batman, khi lớn lên. Anh có một kẻ thù là Lex Luthor, người trở thành Joker khi bị biến dạng trong một tai nạn.
 Trong Batman: Dark Knight Dynasty,, Bruce Wayne lớn lên với cha mẹ, làm nhiều đào tạo bởi vì anh là không chắc chắn về những gì mình muốn làm gì với cuộc sống của chính mình. Cha mẹ của anh được cứu thoát khỏi những tên cướp bởi Vandal Savage, hiện mang tên tên Valentin St Claire, người đã phát triển một sự yêu mến hiếu cho Waynes kể từ khi tổ tiên của Wayne là Sir Joshua của Wainewright thành công trong đánh bại ông. Vandal có một thuộc hạ tên là Scarecrone, người sử dụng sợ hãi để giết Thomas và Martha Wayne bằng cách dọa họ vào nhảy khỏi căn hộ của mình. Bruce Wayne cố gắng tìm ra người chịu trách nhiệm và lý do tại sao, nhưng để bảo vệ vợ mình, Julie Madison, anh quyết định sử dụng một ngụy trang, trở thành Batman dựa trên áo giáp giống dơi được mặc bởi Joshua của Wainewright. Cuối cùng, ông lần theo Vandal, chiến đấu với ông ta trong không gian. Cả hai rơi xuống Trái đất, mặc dù Vandal, bất tử vẫn có thể tái sinh. Cuộc đối đầu này đánh dấu một trong những cuộc đối đầu giữa Vandal và gia đình Wayne; tất cả các cuộc đối đầu kết thúc với Waynes chết trẻ và bạo lực sau khi dùng ngày cuối cùng của mình mặc một bộ trang phục theo chủ đề dơi, mà đỉnh cao trong thế kỷ 25 khi Brenda Wayne có thể bỏ Vandal trôi nổi trên một thiên thạch đã cho ông sức mạnh của mình, mà Vandal đã được tìm kiếm kể từ đó.
 Trong Justice League of America (Vol. 2) #25, vị thần lừa dối Anansi tạo ra một dòng thời gian thay thế. Vào đêm định mệnh, bộ phim mà Bruce đã có ý định để xem, "Zorro", đã được bán hết, vì vậy anh phải xem 1 bộ phim phương Tây bạo lực. Điều này đã mê hoặc anh. Khi vụ này xảy ra, kẻ giết người có được một cái nhìn thoáng qua của khuôn mặt tức giận của Bruce và choáng váng. Bruce lấy súng và giết chết người đàn ông với nó. Cậu bé sau đó lớn lên trở thành Paladin, một tay súng dùng vũ lực chết người chống tội phạm, và bị săn đuổi bởi các cơ quan có thẩm quyền. Anansi sau đó mang Paldin vào dòng thời gian thực tế, nơi anh giúp Vixen và Jutice League chống lại Starbreaker .
 Nhiều phiên bản của Batman xuất hiện trong Superman/Batman số #25 "Supermen/Batmen", những người mà đến để trợ giúp cho Batman chính. Trong số đó có Man-Bat; ma cà rồng Batman, một Batman trong bóng tối, ảm đạm, 50/Adam West Batman, Dark Knight Returns Batman, Batman của Golden Age, Batman của O'Neill / Adams, Zebra Batman; và một Batman tương tự như Batman Beyond (mặc dù anh không được hiển thị đầy đủ).

 Phim và truyền hình

 Loạt phim truyền hình Batman và bộ phim 1966, với sự tham gia của Adam West, có tính năng một phiên bản rẻ tiền của nhân vật Batman và nhân vật liên kết, tương tự như phong cách của truyện tranh DC tại thời điểm sản xuất.
 Loạt phim Batman của Tim Burton' là một sự kết hợp của phong cách phim độc đáo của riêng Burton và sự giải thích tối hơn được trình bày trong dòng liên tục của DC vào thời điểm đó. Sau 2 bộ phim đầu, Burton vẫn tiếp tục sản xuất 2 bộ phim tiếp theo, nhưng đã được thay thế là đạo diễn bởi Joel Schumacher. Loạt phim đã trở thành nổi tiếng với thiết kế sản xuất hàng đầu của họ và sự phụ thuộc vào các ngôi sao nổi tiếng để thu hút khán giả. Batman được mô tả như là chua chát và phù phiếm trong suốt loạt phim .
 Batman, đóng bởi Michael Keaton
 Batman Returns, vẫn bởi Keaton
 Batman Forever, đóng bởi Val Kilmer
 Batman and Robin, đóng bởi George Clooney
 Loạt phim của Christopher Nolan' là khởi động lại thương hiệu Batman của Warner Brothers. Diễn viên Christian Bale trong dòng liên tục mới được dựa trên Batman: The Man Who Falls, Batman: Year One và Batman: The Long Halloween. Bộ phim đầu mô tả Bruce Wayne là một người đàn ông trẻ bối rối và thất vọng, không có khả năng đối phó với những cái chết của cha mẹ hoặc những bất công của thành phố Gotham, và dành 7 năm tự lưu vong khỏi Gotham trong thời gian anh sống trên đường phố và thậm chí là tiến hành trộm cắp (mặc dù có một công ty riêng của mình), cho đến khi bị giam giữ trong một trại tù Trung Quốc và sau đó được tiếp cận bởi Ra's al Ghul, người mà anh nhận được sự đào tạo của League of Shadows, vốn cho phép anh trở thành Batman. Batman là chỉ đơn thuần là một ý tưởng được sử dụng bởi Wayne nhằm "lan truyền nỗi sợ hãi trong số những kẻ là con mồi của sợ hãi" (tội phạm) [nghiên cứu ban đầu]. Wayne không phải là hoàn toàn riêng biệt với tính cách Batman từ cá tính riêng của mình. Theo đó, Bale chỉ được liệt kê là "Bruce Wayne" trong credits của The Dark Knight. Wayne dựa vào ox Lucius để cung cấp cho mình với các công cụ cơ bản, áo giáp, vũ khí và phương tiện cần thiết để là "Batman" (điều này tương phản sắc nét với dòng liên tục truyện tranh, trong đó Lucius Fox là chỉ đơn thuần là các giám đốc điều hành của các cổ phần của công ty Bruce Wayne và tự mình Wayne đã làm chủ được các kỹ năng cần thiết để thiết kế và xây dựng thiết bị, áo giáp, vũ khí và phương tiện riêng của mình). Dòng liên tục bao gồm:
 Batman Begins
 Batman: Gotham Knight
 The Dark Knight
 The Dark Knight Rises
 Vũ trụ hoạt hình của DC bắt đầu với Batman: The Animated Series, đặc trưng một Batman mới tối và nghiêm túc hơn lồng tiếng bởi Kevin Conroy. Thông tin trong câu chuyện cho thấy Bruce Wayne là sinh vào khoảng năm 1960.
 Batman: The Animated Series
 Superman: The Animated Series
 The New Batman Adventures
 Batman Beyond được thiết lập gần 50 năm sau Batman: The Animated Series, và có tính năng Bruce Wayne 80 tuổi đóng vai trò là người cố vấn cho Terry McGinnis, Batman mới.
 Justice League, lần lượt với hai Batmen hoạt hình, thay thế:
 Trong "The Savage Time", cha mẹ Bruce Wayne đứng lên chống lại chế độ độc tài của Vandal Savage và bị giết, khiến Bruce trở thành một chiến sĩ chiến đấu tự do cũng được gọi là Batman.
 In "A Better World", Batman là một thành viên của Justice Lords, những người gần như độc tài thống trị Trái Đất.
 Justice League Unlimited
 Teen Titans/Teen Titans Go - Batman không trực tiếp xuất hiện trong truyện, nhưng có một vài tài liệu tham khảo liên quan:
 "Apprentice Part 2": Sau khi Robin nói với Slade rằng cậu có một người cha, một đàn dơi bay qua màn hình. Một tòa nhà đặc biệt mà Robin đánh cắp từ đó là của Wayne Enterprises (tiết lộ sau khi một cảnh chiến đấu).
 "Go": Khi đến thành phố Jump City, một tên cướp ngân hàng mà Robin đuổi theo nói: "Này, đây không phải là thành phố của mày. Không phải là mày đi cùng với...", nhưng bị chặn lại trước khi nói về Batman.

Batman và Justice League thực hiện một vai trò nhỏ trong truyện tranh 'Teen Titans Go #45. Anh kể lại nguồn gốc của Robin trong #47 và xem Titans Tower vào cuối câu chuyện.

 The Batman tính năng một Batman hoạt hình mới bên ngoài dòng liên tục của DCAU. Loạt phim có tính năng các phiên bản khác nhau của hầu hết các nhân vật và đối kháng trước đây chưa từng ở trong hoặc ngoài truyện tranh.
 Batman: The Brave and the Bold tính năng một Batman nhẹ hơn, hợp tác với anh hùng khác. Chương trình này thậm chí còn có các tài liệu tham khảo khác nhau tới loạt phim truyền hình năm 1960.
 Trong Birds of Prey''', Batmađược xem như một huyền thoại hay huyền thoại đô thị, biến mất một cách bí ẩn khỏi New Gotham, để Barbara Gordon và cô con gái là Helena Kyle bảo vệ thành phố.

Chú thích

Danh sách Batman
Nhân vật Batman


title: Halinella costulata

text:
Halinella costulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Halinella


title: Baliomorpha pezidion

text:
Baliomorpha pezidion là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Baliomorpha


title: Tipula unicincta

text:
Tipula unicincta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Anchastus trukensis

text:
Anchastus trukensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Epipedobates planipaleae

text:
Epipedobates planipaleae (tên tiếng Anh: Oxapampa Poison Frog) là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Monteza, J.I., Lehr, E., Jungfer, K.-H. & Lötters, S. 2004. Epipedobates planipaleae . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Epipedobates
Ameerega
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật đặc hữu Peru


title: Balabac, Palawan

text:
Balabac là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Palawan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 25.257 người trong 4.723 hộ.

Barangay

Balabac được chia thành 20 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Palawan


title: Ý nghĩa cuộc sống

text:
Ý nghĩa cuộc sống là một câu hỏi triết học về mục đích và ý nghĩa của sự sống hay tồn tại nói chung. Khái niệm này được thể hiện qua một loạt các câu hỏi liên quan: "Vì sao ta ở đây?" "Cuộc sống là gì?" "Ta sống vì cái gì?". Câu hỏi lớn này được nghiên cứu bởi triết học, thần học và khoa học trong suốt lịch sử nhân loại, và đã có một lượng lớn các câu trả lời từ các nền văn hóa và hệ tư tưởng khác nhau.

Ý nghĩa cuộc sống liên quan đến các khái niệm triết học và tôn giáo về tồn tại, ý thức (tự giác) và hạnh phúc, và còn đề cập đến những lĩnh vực khác, như ý nghĩa của biểu tượng, bản thể luận, giá trị, mục đích, đạo đức, thiện và ác, tự do ý chí, thượng đế quan, tồn tại thần linh, linh hồn, thế giới bên kia... Trong đó khoa học có nhiều đóng góp gián tiếp, bằng cách mô tả các sự kiện thực nghiệm về vũ trụ, khoa học cung cấp một số bối cảnh và đặt nền cho các cuộc hội thoại về các chủ đề liên quan.

Một phương pháp tiếp cận đặc biệt, phi vũ trụ, phi tôn giáo, lấy con người làm trung tâm là: "Ý nghĩa cuộc đời tôi là gì?". Câu trả lời cho câu hỏi này có thể liên quan đến các thành tựu của cá nhân trong xã hội, hoặc thành tựu trong đời sống tinh thần.

(Liên quan) Cuộc sống của một con người khởi đầu từ lúc họ sinh ra, lúc chết đi là điểm kết thúc của sự việc, cuộc đời của con người giống như một bức tranh, khi ta bắt đầu tô nó, thì ta bắt đầu sống, khi ta tô hết bức tranh đó thì chúng ta sẽ kết thúc quá trình sống.
Có thể cuộc đời chỉ là một trải nghiệm của linh hồn, sau khi "cái chết" diễn ra, chúng ta sẽ bắt đầu trải nghiệm mới hoặc là "tỉnh thức"

Các câu hỏi
Vấn đề ý nghĩa sinh mệnh được đặt ra bằng nhiều cách khác nhau:
 Ý nghĩa cuộc sống là gì?
 Tại sao ta lại ở đây? Ta ở đây để làm gì?
 Nguồn gốc sự sống là gì?
 Cuộc sống là gì? Tồn tại là gì?
 Mục đích của cuộc sống là gì? Cuộc đời của một con người có ý nghĩa gì?
 Điều gì là ý nghĩa và giá trị trong cuộc sống?
 Giá trị cuộc sống là gì?
 Lý do của cuộc sống là gì? Ta sống để làm gì?

Những câu hỏi này đã dẫn đến một loạt tranh luận và câu trả lời khác nhau, trong lý luận khoa học, triết học, thần học, và tâm linh học.

Đọc thêm
 Nguồn gốc sự sống
Sự sống
Triết học

Tham khảo

Khái niệm hiện sinh
Siêu hình học
Khái niệm triết học
Vấn đề triết học
Triết lý của cuộc sống
Tôn giáo và khoa học
Tâm linh


title: Shapur I

text:
Shapur I là vị hoàng đế Sassanid thứ nhì của Đế quốc Ba Tư thứ nhì. Sử sách cho rằng ông đã cai trị đế quốc này trong khoảng thời gian từ năm 215 đến 272, nhưng cũng có khả năng là ông cùng cha trị vì cho đến khi cha ông chết năm 241.

Kế tục sự nghiệp của cha, Shapur tiếp tục gây chiến với Đế quốc La Mã và đánh bại các hoàng đế Gordian III (238-244), Philip Ả rập (244-249) và Valerian (253-260).

Người ta biết đến ông sau khi Shapur I đánh bại hoàng đế La Mã Valerian tại trận Edessa nổi danh năm 260. Trong trận đánh này, Valerian đã phải quỳ xuống, xin ân xá và bị giam tù tại Ba Tư. Tại đất nước của mình, Shapur cũng cho xây nhiều công trình lớn như hoàng cung vĩ đại tại thủ đô Ctesiphon mà ngày nay còn tồn tại. Nhưng, từ năm 260 đến 263, ông bị mất một số lãnh thổ mới chinh phạt vào tay Odaenathus, đồng minh của La Mã.

Shapur I đã thực hiện một số kế hoạch phát triển. Để giải quyết vấn đề dân di cư từ những lãnh thổ của Đế quốc La Mã, ông thành lập và cho xây dựng nhiều thành phố. Trong số dân di cư này có cả những người Cơ Đốc giáo, họ có thể sinh hoạt tôn giáo theo luật của Đế quốc Sassanid. Trong số các thành phố của ông có hai thành Bishapur và Nishapur là được đặt theo tên ông. Shapur rất coi trọng một tôn giáo cổ của Ba Tư mang tên đạo Mani. Ông bảo vệ đạo này và gửi nhiều nhà truyền giáo qua nước ngoài. Ông còn kết bạn với Shmuel, một giáo sĩ Do Thái ở Babylon. Tình bạn này có lợi cho cộng đồng Do Thái và nó đã giúp việc trì hoãn các đạo luật chống lại người Do Thái.

Nguồn
 Theo cuốn Lịch sử thế giới
 Đế quốc Sassanid

Tham khảo

Mất năm 272
Vua nhà Sasan
Năm sinh không rõ
Mất năm 270


title: Königswiesen

text:
Königswiesen là một đô thị ở huyện Freistadt bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 73,39 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 3169 người.

Tham khảo


title: Anthidium conciliatum

text:
Anthidium conciliatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1903


title: Papilio multicaudatus

text:
Bướm đuôi én hai đuôi (Papilio multicaudatus) là một loài bướm trong họ Papilionidae phân bố ở tây Bắc Mỹ từ British Columbia đến Trung Mỹ.

Mô tả
Sải cánh loài này dài từ 68 đến 104 mm là loài bướm đuôi én lớn nhất ở tây Bắc Mỹ. Chúng có màu giống với cả Western Tiger Swallowtail và Canadian Tiger Swallowtail. Như tên gọi đã chỉ ra, nó có hai đuôi riêng biệt ở cánh sau với đuôi bên dài hơn. Chủ yếu có màu vàng với các dải màu đen trên rìa sau và bốn sọc đen trên cánh trước gần song song với cơ thể.

Ấu trùng ăn chokeberry, willow (Salix spp.), cherry (Prunus spp.), poplar (Populus spp.), and ash (Fraxinus spp.).

Phân loài
Xếp the thứ tự bảng chữ cái.
P. m. grandiosus Austin & Emmel, 1998
P. m. multicaudata Kirby, 1884
P. m. pusillus Austin & Emmel, 1998

Vòng đời
Con trưởng thành bay vào mùa xuân và mùa hè và có 1 lứa. Con cái đẻ từng trứng một trên cây chủ. Con sâu bướm gấp lá cây chủ và quấn chúng với nhau bằng tơ và sau đó ăn tổ này.

Ghi chú

Hình ảnh

Tham khảo

M
Động vật Mỹ


title: HMS Bermuda

text:
Tám tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên HMS Bermuda, được đặt theo lãnh thổ Bermuda:

 HMS Bermuda (1795) là một tàu brig-sloop 14 khẩu pháo được mua năm 1795 và bị đắm một năm sau đó
 HMS Bermuda (1805) là một tàu xà-lúp chiến trận 18 khẩu pháo hạ thủy năm 1805 và bị đắm năm 1808
 HMS Bermuda (1808) là một tàu brig-sloop 10 khẩu pháo hạ thủy năm 1808 và bị đắm năm 1816
 HMS Bermuda (1813) là một tàu hoa tiêu sở hữu năm 1813 và bị tháo dỡ năm 1841
 HMS Bermuda (1819) là một tàu hai buồm schooner được mua năm 1819 và bị đắm năm 1821
 HMS Bermuda (1848) là một tàu hai buồm schooner 3 khẩu pháo hạ thủy năm 1848 và bị đắm năm 1855
 HMS Bermuda là một ụ nổi được Warrior, Black Prince và Terrible kéo đến Xưởng Hải quân Hoàng gia Bermuda vào năm 1869
 HMS Bermuda (52) là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Crown Colony hạ thủy năm 1941 và bị tháo dỡ năm 1965

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Molophilus algol

text:
Molophilus algol là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hầu Thiến

text:
Hầu Thiến hay Hầu Chấn (chữ Hán: 侯瑱, 510 – 561), tự là Bá Ngọc, người Sung Quốc, Ba Tây , là tướng nhà Trần thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

Xuất thân
Cha của Hầu Thiến là Hầu Hoằng Viễn, đời đời làm tù hào ở Tây Thục. Giặc đất Thục là Trương Văn Ngạc chiếm cứ Bạch Nhai sơn, có hơn vạn người. Ích Châu thứ sử nhà Lương là Bà Dương Vương Tiêu Phạm lệnh cho Hoằng Viễn đánh dẹp. Hoằng Viễn chết trận, Thiến cố xin báo thù, mỗi lần ra đánh đều tiên phong hãm trận, chém được Văn Ngạc, do vậy mà nổi danh.

Người Di Liêu trong hang núi không qui phục, Tiêu Phạm phái Hầu Thiến đi chinh phạt. Nhờ công trạng nên Thiến được phong làm Khinh xa phủ trung binh tham quân, Tấn Khang thái thú. Phạm làm Ung Châu thứ sử, Thiến được phong làm Siêu Vũ tướng quân, Phùng Dực thái thú. Phạm chuyển đến giữ Hợp Phì, Thiến cũng đi theo ông ta.

Trong loạn Hầu Cảnh
Hầu Cảnh vây đài thành, Phạm bèn sai Thiến giúp con trai mình là Tự, cứu viện kinh thành. Khi kinh thành bị phá, Thiến cùng Tự lui về Hợp Phì, tiếp tục theo Phạm dời đến giữ Bồn Thành.

Chẳng bao lâu Phạm rồi Tự đều mất, Thiến lĩnh binh sĩ của họ, đến nương nhờ Dự Chương thái thú Trang Thiết. Thiết nghi ngờ, Thiến sợ hãi không yên, lừa Thiết đến thương lượng công việc, nhân đó giết chết ông ta, chiếm lấy khu vực Dự Chương.

Tướng của Hầu Cảnh là Vu Khánh đánh đến Dự Chương, thành ấp đều bị hạ, Thiến hết cách, bèn hàng Vu Khánh. Khánh đưa Hầu Thiến đến chỗ Hầu Cảnh. Cảnh lấy việc Thiến với mình cùng họ, nói thác ra là cùng tông tộc, đãi ông rất hậu, giữ vợ con cùng em trai ông ở lại làm tin. Hầu Cảnh sai Thiến theo Khánh đi bình định các quận Lê Nam.

Vào lúc Hầu Cảnh thua trận Ba Lăng, tướng của Cảnh là Tống Tử Tiên, Nhiệm Ước bị bắt, Thiến bèn giết đồng đảng của Cảnh, hưởng ứng quân nhà Lương, Cảnh cũng giết sạch em trai và vợ con của ông. Lương Nguyên Đế phong Hầu Thiến làm Vũ Thần tướng quân, Nam Duyện Châu thứ sử, Bì Huyện hầu, thực ấp 1000 hộ.

Hầu Thiến theo Vương Tăng Biện thảo phạt Hầu Cảnh, luôn làm tiền phong, mỗi lần giao chiến đều thắng được giặc. Quân Lương lấy lại đài thành, Hầu Cảnh chạy đến Ngô Quận, Tăng Biện sai Thiến đưa quân đuổi theo, giao chiến với Cảnh ở sông Ngô Tùng, đánh cho Cảnh đại bại, bắt được rất nhiều binh khí của ông ta. Quân Lương tiến đến Tiền Đường, tướng của Cảnh là Tạ Đáp Nhân, Lữ Tử Vinh đều hàng. Hầu Thiến nhờ công được phong làm Nam Dự Châu thứ sử, trấn giữ Cô Thục.

Phục vụ Vương Tăng Biện
Năm Thừa Thánh thứ 2 đời Lương Nguyên Đế (năm 553), Bắc Tề sai Quách Nguyên Kiến từ Nhu Tu đánh ra, Vương Tăng Biện sai Hầu Thiến lĩnh 3000 giáp sĩ, đắp lũy ở Đông Quan chống giặc, đánh cho Nguyên Kiến đại bại. Ông được phong làm Sứ trì tiết, Trấn Bắc tướng quân, ban cho một bộ nhạc Cổ Xuy, tăng thực ấp lên 2000 hộ. Tây Ngụy đến cướp Kinh Châu, Tăng Biện sai Thiến làm tiền quân, đi tăng viện, chưa đến nơi thì Kinh Châu đã mất. Thiến đi qua Cửu Giang, nhân đó mà bảo vệ Tấn An vương Tiêu Phương Trí trở về đô thành. Tiêu Phương Trí thừa chế phong Thiến làm Thị trung, Sứ trì tiết, Đô đốc việc quân 4 châu Giang, Tấn, Ngô, Tề, Giang Châu thứ sử, đổi làm Khang Lạc huyện công, thực ấp 5000 hộ, tiến hiệu Xa kị tướng quân.

Năm Thiệu Thái thứ 1 (năm 555), Tư đồ Lục Pháp Hòa chiếm cứ Dĩnh Châu, đón quân Bắc Tề vào cướp, triều đình bèn sai Thiến đưa quân thảo phạt, chưa đến nơi, Pháp Hòa đã đưa bộ hạ vượt sông chạy sang Bắc Tề. Tề sai Mộ Dung Thị Đức trấn thủ ở Hạ Thú, Hầu Thiến đưa quân quay lại, hai đường thủy lục đồng thời tấn công, Thị Đức hết lương, xin hòa, Thiến đưa quân về giữ Dự Chương.

Vương Tăng Biện phái em trai là Vương Tăng Bội (chữ Hán: 王僧倍, có sách chép là 王僧愔, Vương Tăng Âm) lĩnh binh cùng Hầu Thiến thảo phạt Tiêu Bột. Đến khi Trần Bá Tiên giết chết Vương Tăng Biện, Tăng Bội ngầm mưu hại Hầu Thiến, thôn tính bộ hạ của ông. Hầu Thiến biết được, bắt hết đồng đảng của Tăng Bội. Tăng Bội trốn sang Bắc Tề.

Đầu hàng Trần Bá Tiên
Năm Thiệu Thái thứ 2 (năm 556), Hầu Thiến được gia hàm Khai phủ Nghi đồng tam tư, những phong thưởng khác vẫn như cũ. Lúc này, Hầu Thiến nắm giữ khu vực trung lưu Trường Giang, binh thế rất đỗi cường thịnh, đâm ra lo ngại việc mình từng phục vụ cho Vương Tăng Biện, tuy vẫn giữ những lễ tiết của một thần tử đối với triều đình, nhưng không hề có ý định vào triều.

Trước đó, Dư Hiếu Khoảnh đảm nhiệm chức Dự Chương thái thú. Vào lúc Hầu Thiến đến nhận nhiệm vụ trấn thủ Dự Chương, Dư Hiếu Khoảnh ở phía ngoài huyện Tân Hạo cho đắp thành dựng lũy, chống lại Hầu Thiến. Ông giữ vợ con của tướng sĩ lưu lại Dự Chương, phái em họ là Hầu Bồ chủ trì sự vụ hậu phương, toàn quân xuất phát hết sức tiến đánh Dư Hiếu Khoảnh. Từ mùa hạ đến mùa đông, đều không thể đánh hạ nổi, ông cho thu lấy toàn bộ ruộng nương lúa má ở ngoài thành.

Hầu Bồ cùng bộ hạ là Hầu Phương Nhân bất hòa, Hầu Phương Nhân nổi giận, đưa bộ hạ của mình đi đánh Hầu Bồ, đánh cướp được ca nữ thê thiếp và vàng bạc châu báu trong soái phủ của Hầu Thiến, rồi về hàng Trần Bá Tiên. Hầu Thiến kinh sợ rời khỏi bản doanh, toàn quân cũng tan rã. Chỉ còn một mình không có ai làm tùy tòng, Hầu Thiến chạy về Dự Chương, người Dự Chương không cho vào thành, ông đành chạy đến Bồn Thành, nương nhờ tướng giữ thành Tiêu Tăng Độ.

Tiêu Tăng Độ khuyên Hầu Thiến đầu hàng Bắc Tề, nhưng Hầu Thiến cho rằng Trần Bá Tiên có độ lượng rộng rãi, nhất định có thể khoan dung cho mình, nên quay về triều đình xin nhận tội. Trần Bá Tiên liền khôi phục tước vị cho ông.

Làm tướng nhà Trần

Đánh bại Vương Lâm
Năm Vĩnh Định thứ nhất nhà Trần (năm 557), Trần Vũ Đế phong Hầu Thiến làm thị trung, xa kỵ tướng quân. Năm sau, ông được thăng nhiệm làm Tư không.

Vương Lâm đến Độn Khẩu. Chu Văn Dục, Hầu An Đô thua trận bị bắt ở trong quân Vương Lâm. Vì thế Trần Vũ Đế phong Hầu Thiến làm Đô đốc tây thảo chư quân sự. Hầu Thiến đến được Lương Sơn, Trần Văn Đế lên ngôi, thăng nhiệm cho ông làm thái úy, tăng thực ấp thêm 1000 hộ.

Vương Lâm đã đến Sách Khẩu, Văn Đế lại phong Hầu Thiến làm đô đốc, bọn Hầu An Đô đều chịu sự chỉ huy của ông. Hầu Thiến và Vương Lâm giao chiến hơn 100 ngày, chưa phân thắng phụ. Tháng 2, năm Thiên Gia thứ nhất (năm 560), sông ngòi ở Đông Quan vào mùa xuân dâng cao, thuyền hạm có thể đi được, Vương Lâm soái lĩnh đại quân thuận dòng mà tiến, thanh thế vô cùng to lớn. Hầu Thiến soái lĩnh quân đội đến ở cù lao Hổ Hạm (chữ Hán: 虎槛洲, Hổ Hạm Châu). Vương Lâm ở bờ tây sắp thuyền bày trận, đôi bên cách cù lao mà đỗ thuyền lại.

Ngày giao chiến thứ hai, quân đội của Vương Lâm hơi lui về phía sau, giữ lấy bờ tây. Đến chiều, gió đông bắc nổi lớn, làm cho thuyền hạm của Vương Lâm nghiêng ngả, thuyền hạm đều gặp hư hại, một số bị đắm nơi cát bùn, chết đuối đến hàng trăm người. Vì sóng gió quá lớn, thuyền hạm của Vương Lâm không có cách nào quay lại cửa sông. Vào lúc nửa đêm có sao băng sa vào doanh trại của Vương Lâm.

Đến khi trời sáng sóng yên gió lặng, Vương Lâm mới trở về cửa sông để sửa sang thuyền hạm, dùng thuyền chở đầy các thứ cỏ lau lấp kín cửa sông, lại còn ở ven bờ chôn cọc cắm chông, không dám tái chiến. Khi ấy Tây Ngụy phái đại tướng quân Sử Ninh đến thượng lưu, uy hiếp phía sau của Vương Lâm, Hầu Thiến nghe tin, biết rằng Vương Lâm không thể ở lâu, bèn đưa quân về cửa hồ, chờ ông ta mỏi mệt.

Sử Ninh đến, vây Dĩnh Châu, bộ hạ của Vương Lâm sợ hãi rối loạn, ông ta phải đưa đội thuyền lùi lại, đến một địa phương cách Vu Hồ chừng 10 dặm neo lại, ban đêm dùng tiếng mõ để tuần canh. Hôm sau, người Tề phái hàng vạn sĩ tốt đến giúp Vương Lâm. Ông ta soái lĩnh bộ hạ chạy về hướng Lương Sơn, ý đồ vượt qua quân Trần đến được một chỗ hiểm yếu mà đóng quân lại. Nghi đồng Lưu Bá Cầu của Bắc Tề đưa hơn 1 vạn người giúp Vương Lâm tiến hành thủy chiến, con trai của Hành đài Mộ Dung Thị Đức là Mộ Dung Tử Hội soái lĩnh 2000 thiết kỵ đóng quân ở phía nam Bắc Vọng Sơn, bờ tây Vu Hồ, làm cho thanh thế của Vương Lâm thêm lớn mạnh.

Hầu Thiến vào lúc mờ sáng đã lệnh cho toàn quân ăn no, sẵn sàng chiến đấu. Vào lúc đôi bên khai chiến, có gió đông nam thổi nhẹ, các cánh thủy quân của Hầu Thiến bèn dùng máy bắn đá ném lửa đốt thuyền địch. Định Châu thứ sử Chương Chiêu Đạt cưỡi Bình Lỗ đại hạm, tiến ra giữ sông, bật máy ném lửa ngay giữ thuyền hạm của địch, còn các chiến thuyền Mạo Đột, Thanh Long đều xông lên giết địch. Họ dùng da trâu bọc lấy thân các thuyền nhỏ làm mông xung, xô vào thuyền địch, lại còn đem sắt nung chảy vãi lên thuyền địch.

Toàn quân của Vương Lâm đại bại. Bộ binh của ông ta phòng thủ ở bờ tây giẫm đạp lên nhau mà chạy, kỵ binh bị vướng những bụi cỏ lau, bỏ ngựa chạy thoát chỉ được hai, ba phần mười. Quân Trần lấy được toàn bộ thuyền hạm khí giới của địch, bắt sống tướng Tề là Lưu Bá Cầu, Mộ Dung Tử Hội, ngoài ra còn chém chết hơn vạn quân địch. Vương Lâm và đồng đảng là bọn Phan Thuần Đà chỉ cưỡi một chiếc thuyền nhỏ xông ra khỏi trận, trốn về Bồn Thành. Ông ta vẫn muốn thu thập tàn binh bại tướng, nhưng không ai chịu theo, đành đưa vợ con và bộ hạ hơn mười người vào biên giới nước Tề.

Chống quân Bắc Chu
Năm ấy, Trần Văn Đế hạ chiếu thư phong Hầu Thiến làm đô đốc việc quân 5 châu Tương, Ba, Dĩnh, Giang, Hạo, trấn thủ Bồn Thành. Khi tướng nhà Bắc Chu là Hạ Nhược Đôn, Độc Cô Thịnh xâm phạm Ba, Tương, triều đình phong Hầu Thiến làm Tây thảo đô đốc, cùng Độc Cô Thịnh tại Tây Giang Khẩu đại chiến, đánh bại Độc Cô Thịnh, bắt được người ngựa khí giới, không sao đếm xuể.

Hầu Thiến nhờ chiến công nên được phong làm Sứ trì tiết, đô đốc việc quân 6 châu Tương, Quế, Dĩnh, Ba, Vũ, Nguyên, Tương Châu thứ sử, cải phong làm Linh Lăng Quận Công, thực ấp 7000 hộ, còn những phong thưởng khác vẫn như cũ.

Qua đời
Năm sau, Hầu Thiến vì bệnh nên dâng biểu xin về triều. Tháng 3, ông mất trên đường về triều, hưởng thọ 52 tuổi. Ông được truy tặng làm thị trung, phiếu kị đại tướng quân, đại tư mã, tặng thêm Vũ Bảo, Cổ Xuy, ban cho 20 vệ sĩ, thưởng cho gỗ quan tài của hoàng gia, thụy là Tráng Túc. Tháng 9 năm ấy, Hầu Thiến được đưa vào thờ cúng trong miếu của Trần Vũ Đế.

Con trai của Hầu Thiến là Hầu Tịnh Tàng được thừa kế tước vị của ông. Hầu Tịnh Tàng lấy con gái thứ hai của Văn Đế là Phú Dương công chúa, nhờ vậy nên được phong làm Viên ngoại tán kị thị lang. Năm Thái Kiến thứ 3 (năm 571), Hầu Tịnh Tàng qua đời, được truy tặng làm Tư đồ chủ bộ. Tịnh Tàng không có con, em trai là Hầu Tựu kế thừa tước phong.

Chú thích

Tham khảo
 Tư trị thông giám
 Nam sử
 Trần thư

Tướng nhà Trần (Trung Quốc)
Sinh năm 510
Mất năm 561
Người Tứ Xuyên


title: Chiến dịch Rostov

text:
Có 3 hoạt động quân sự diễn ra tại khu vực thành phố Rostov trên sông Đông trên bờ biển Azov trong cuộc Chiến tranh Xô-Đức thuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, đó là:
 Chiến dịch Rostov (1941), Tập đoàn quân Thiết giáp số 1 của Đức đánh chiếm được thành phố nhưng sau đó bị Tập đoàn quân số 37 của Liên Xô đánh lui
 Trận Rostov (1942), Tập đoàn quân số 17 của Đức tái chiếm thành phố.
 Chiến dịch phản công Salsk-Rostov năm 1943, trong đó Hồng quân Liên Xô giải phóng hoàn toàn thành phố.


title: Montpon-Ménestérol

text:
Montpon-Ménestérol là một xã, nằm ở Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của la ville de Montpon-Ménestérol
 Site de l'office du tourisme de Montpon-Ménestérol
 Site de la Cộng đồng các xã Isle et Double
 Montpon-Ménestérol trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Montpon-Menesterol


title: Quận Coles, Illinois

text:
Quận Coles là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 53.196 người, 21.043 hộ gia đình, và 12.078 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 105 người trên một dặm Anh vuông (40/km ²). Có 22.768 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 45 trên một dặm Anh vuông (17/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 95,37% người da trắng, 2,28% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,20% người Mỹ bản xứ, 0,79% châu Á, Thái Bình Dương 0,05%, 0,41% từ các chủng tộc khác, và 0,90% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,39% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 25,4% là người gốc Đức, 17,8% người Mỹ, 12,6% và 12,3% tiếng Anh gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 96,8% nói người gốc Anh và 1,8% tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 21.043 hộ, trong đó 26,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 46,20% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,30% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 42,60% là không lập gia đình. 31,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,20% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,31 và cỡ gia đình trung bình là 2,91.

Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 19,70% dưới độ tuổi 18, 23,50% 18-24, 23,80% 25-44, 19,70% từ 45 đến 64, và 13,30% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 31 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 91,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 88,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 32.286, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 45.708. Phái nam có thu nhập trung bình USD 32.831 so với 21.923 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 17.370 USD. Có 7,50% gia đình và 17,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 11,40% những người dưới 18 tuổi và 9,30% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois

Vùng đô thị Charleston-Mattoon
Illinois 1830
Khu dân cư thành lập năm 1830


title: Dicranomyia spinifera

text:
Dicranomyia spinifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Homalopoma umbilicatum

text:
Homalopoma umbilicatum là một loài ốc biển nước sâu cỡ nhỏ có nắp vôi hóa, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Colloniidae.

Phân bố
Loài này thường gặp ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Homalopoma


title: Pseudodaphnella attenuata

text:
Pseudodaphnella attenuata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pseudodaphnella
Động vật được mô tả năm 1922


title: Larçay

text:
Larçay là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 2254 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 46-95 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Spermophagus dilatatus

text:
Spermophagus dilatatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Santiago de Chile

text:
Santiago de Chile (, "Santiago" là tên chỉ Giacôbê, con của Zêbêđê) hay gọi ngắn là Santiago, là thủ đô Chile và cũng là thành phố lớn nhất của Chile. Thành phố tọa lạc tại độ cao 520 m, nằm ở thung lũng miền trung nước này và về mặt hành chính là một phần của Vùng đô thị Santiago. Dù Santiago là thủ đô nhưng cơ quan lập pháp họp ở Valparaíso gần đó.

Khoảng 2 thập kỷ phát triển kinh tế liên tục đã biến Santiago thành một trong những vùng đô thị tinh tế nhất châu Mỹ Latin với vùng phát triển ngoại ô rộng lớn với hạ tầng cơ sở như hệ thống đường cao tốc, tàu điện ngầm. Santiago là một trung tâm chính trị, văn hóa và kinh tế có tầm quan trọng về tài chính trong khu vực. Dân số đô thị năm 2002 của Đại đô thị Santiago là 5.456.326 người. Diện tích 81.200 ha (812 km²).

Lịch sử

Thành lập thành phố

Santiago là thủ đô của Chile. Santiago được thành lập bởi Conquistador Tây Ban Nha Pedro de Valdivia ngày 12 tháng hai 1541, với tên Santiago de Nueva Extremadura, tỏ lòng tôn kính Thánh James và Extremadura và trong mối quan hệ với tên đầu tiên cho Chile, Nueva Extremadura. Extremadura là nơi sinh của Valdivia ở Tây Ban Nha. Lễ thành lập được tổ chức ở đồi Huelén (sau này đổi tên Cerro Santa Lucia). Valdivia đã chọn vị trí của Santiago vì khí hậu, thảm thực vật phong phú của nó, và sự dễ dàng phòng vệ - sông Mapocho lúc đó chia thành hai nhánh và quay trở lại vùng hạ lưu, tạo thành một hòn đảo. Nhà cai trị Inca Manco Capac II cảnh báo các nhà lãnh đạo mới rằng những người dân của ông sẽ thù địch đối với những kẻ chiếm đóng. Những kẻ xâm lược Tây Ban Nha đã phải chiến đấu chống lại nạn đói gây ra sự kháng cự này. Pedro de Valdivia cuối cùng đã thành công trong việc ổn định nguồn cung cấp thực phẩm và các nguồn lực cần thiết cho Santiago để phát triển mạnh.
Việc bố trí các khu đô thị mới bao gồm các tuyến đường thẳng 12 varas (rộng 14,35 m, cắt với những khoảng bằng nhau bởi 138 varas (165,08 m) vuông góc với nhau. Với chín tuyến đường theo hướng đông-tây và 15 theo hướng Bắc-Nam, có 126 khối phố hình thành các manzana, hoặc cắt vuông.

Cố gắng phá hủy
Sự phản kháng tiếp tục của người dân bản địa dẫn đến một loạt các cuộc xung đột. Ngày 11 Tháng 9 năm 1541, tù trưởng Picunche, Michimalonco, đã dẫn đầu một cuộc tấn công vào Santiago, bắt đầu một cuộc chiến tranh kéo dài ba năm. Vào thời điểm đó, Conquistadores ở trong tình trạng bấp bênh, bị thiếu lương thực liên tục trong sự cô lập gần như hoàn toàn với phần còn lại của thế giới.
Trong tháng 1 năm 1542, Pedro de Valdivia đã phái một sứ giả, Alonso de Monroy, đến Peru để thỉnh cầu giúp đỡ. Những người thực dân phải chịu 20 tháng khắc nghiệt cho đến khi de Monroy trở về từ Peru với quân tiếp viện, chấm dứt sự cô lập và tình hình nản chí của những người lính ở Santiago. Các cuộc nổi dậy cuối cùng thất bại và người dân bản địa di chuyển về phía nam.

Santiago thuộc địa

Bất chấp các mối đe dọa từ các cuộc tấn công của người Anh Điêng bản địa và các thảm họa thiên nhiên như động đất và lũ lụt, Santiago đã nhanh chóng có dân định cư. Trong số 126 khối được thiết kế bởi Gamboa năm 1558, 40 đã có dân định cư vào năm 1580, trong khi các khu vực đất khi gần đó hỗ trợ hàng chục ngàn gia súc. Những người định cư đầu tiên xây dựng các tòa nhà quan trọng đầu tiên trong thành phố, bao gồm cả nhà thờ đầu tiên năm 1561 và Giáo hội của San Francisco, xây dựng vào năm 1618. Cả hai cấu trúc này được xây dựng chủ yếu bằng gạch sốnge và đá.

Năm 1767, Corregidor Luis Manuel de Zañartu bắt đầu xây dựng cây cầu Calicanto, một trong những công trình kiến trúc quan trọng nhất của toàn bộ thời kỳ thuộc địa ở Chile. Cây cầu được hoàn thành vào năm 1779 và liên kết hai nửa của thành phố qua sông Mapocho.
Năm 1770, Thống đốc Agustín de Jáuregui thuê kiến trúc sư Ý Joaquín Toesc thiết kế các công trình quan trọng khác, mặt tiền của Đại giáo đường đô thị Santiago và La Moneda, dinh tổng thống. Chính phủ Ambrosio O'Higgins cho mở một con đường lớn để Valparaíso năm 1791

Độc lập

Ngày 12 1817, trận Chacabuco đã diễn ra ở một khoảng cách ngắn ở phía bắc của Santiago ở thị trấn Colina. Quân đội Argentina và Chile, chỉ huy bởi José de San Martín và Bernardo O'Higgins, chiến đấu với những người hoàng gia Tây Ban Nha. Cùng ngày, Chile tuyên bố độc lập

Trong thời kỳ độc tài của nước Cộng hoà, từ 1830 đến 1891, hệ thống trường học đã được du nhập và đời sống văn hóa bắt đầu phát triển. Năm 1843 Universidad de Chile được thành lập, tiếp theo Pontifica Universidad Catolica vào năm 1888. Đến năm 1885, dân số của Santiago đã lên tới 189.322 người.

Thế kỷ 19

Trong những năm của thời đại Cộng hòa, các tổ chức như Đại học Chile (Universidad de Chile), các trường học sư phạm Preceptors, Trường Nghệ thuật và Thủ công mỹ nghệ, và Quinta Normal, trong đó bao gồm Bảo tàng Mỹ thuật (nay là Bảo tàng Khoa học và Công nghệ) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia, đã được thành lập. Tạo ra chủ yếu để sử dụng cho giáo dục, chúng cũng đã trở thành ví dụ quy hoạch công cộng trong thời gian đó. Năm 1851, hệ thống điện tín đầu tiên nối thủ đô với cảng Valparaíso đã được khánh thành

Một động lực mới trong phát triển đô thị của thủ đô đã diễn ra trong cái gọi là "Cộng hòa tự do" và Thị trưởng Benjamín Vicuña Mackenna. Trong số các công trình chính trong giai đoạn này là tu sửa Cerro Santa Lucia, mặc dù vị trí trung tâm, đã được trong hình dạng rất nghèo nàn Trong một nỗ lực để biến đổi Santiago., Vicuña Mackenna bắt đầu xây dựng "Camino de Cintura", một con đường xung quanh toàn bộ thành phố. Một công trình tái phát triển mới đại lộ Alameda biến nó thành động mạch giao thông chính của thành phố.
Cũng trong thời gian này và với các tác phẩm của công nhân xây dựng châu Âu vào năm 1873, công viên O'Higgins ra đời. Công viên, mở cửa cho công chúng, trở thành một điểm quan tâm trong Santiago do nó có các khu vườn lớn, hồ, và những con đường mòn vận chuyển. Các tòa nhà quan trọng khác đã được khai trương trong thời đại này, chẳng hạn như Teatro Municipal nhà hát opera, và Club Hípico de Santiago. Đồng thời, triển lãm quốc tế 1875 được tổ chức tại Quinta Normal.

Địa lí
Thành phố nằm ở trung tâm của lòng chảo Santiago, một thung lũng lớn bao gồm các vùng đất rộng và màu mỡ bao quanh bởi các ngọn núi. Thành phố này có độ cao khác nhau, tăng dần từ 400 m (1.312 ft) ở các khu vực phía tây đến hơn 700 m (2.297 ft) ở các khu vực phía đông. Sân bay quốc tế Comodoro Arturo Merino Benítez ở phía tây, nằm ở độ cao 460 m (1.509 ft). Plaza Baquedano, gần trung tâm, nằm ở độ cao 570 m (1.870 ft). Sân vận động San Carlos de Apoquindo, ở rìa phía đông của thành phố, có độ cao 960 m (1.150 ft).

Lòng chảo Santiago là một phần của cuộc Đại suy thoái Trung cấp và cực kỳ phẳng, bị gián đoạn chỉ bởi một vài "đồi hòn đảo"; trong đó có Cerro Renca, Cerro Blanco và Cerro Santa Lucía. Lưu vực là khoảng 80 km (50 dặm) theo hướng bắc-nam và 35 km (22 dặm) từ đông sang tây. Sông Mapocho chảy qua thành phố.

Thành phố này nằm bên cạnh chuỗi chính của dãy Andes ở phía đông và dải ven biển Chile ở phía tây. Phía bắc giáp với Cordón de Chacabuco, dãy núi Andes. Ở biên giới phía nam là Angostura de Paine, một nhánh kéo dài của dãy núi Andes gần đến bờ biển.

Dãy núi tiếp giáp với thành phố về phía đông được gọi là Sierra de Ramón, được hình thành do hoạt động kiến tạo của San Ramón Fault. Dải này đạt đến 3296 mét tại Cerro de Ramón. Sierra de Ramón đại diện cho "Precordillera" của Andes. 20 km (12 dặm) xa hơn về phía đông là Cordillera lớn hơn của dãy núi Andes, có núi và núi lửa vượt quá 6.000 m (19.690 ft) và trên đó có một số băng hà. Cao nhất là núi Tupungato ở 6.570 m (21.555 ft). Các ngọn núi khác bao gồm Tupungatito, San José và Maipo. Cerro El Plomo là ngọn núi cao nhất có thể nhìn thấy được từ khu đô thị Santiago.

Trong những thập kỷ gần đây, tăng trưởng đô thị đã vượt quá ranh giới của thành phố, mở rộng về phía đông lên sườn dốc của Andean Precordillera. Trong các khu vực như La Dehesa, Lo Curro và El Arrayan, phát triển đô thị có mặt ở độ cao trên 1.000 mét.

Khí hậu
Santiago thuộc khu vực có sân bay ở Pudahuel, có khí hậu khô cằn nhưng mát mẻ (BSk theo phân loại khí hậu Köppen), với mô hình Địa Trung Hải: mùa hè khô nóng (tháng 11 đến tháng 3) với nhiệt độ lên đến 35 °C (95 °F) vào những ngày nóng nhất; mùa đông (tháng 6 đến tháng 8) mát mẻ và ẩm ướt, đặc biệt mát mẻ vào buổi sáng; nhiệt độ tối đa điển hình hàng ngày là 14 °C (57 °F), nhưng có thể xuống thấp gần 0 °C (32 °F). Ở trạm khí hậu của Quinta Normal (gần trung tâm thành phố), lượng mưa trung bình là 312 mm, và ở trạm khí hậu Tobalaba (ở vùng cao gần dãy núi Andes), lượng mưa trung bình là 347 mm. Cả hai khu vực này cũng được đánh giá là "ôn đới ấm áp với mùa khô kéo dài", mang đặc điểm của khí hậu Địa Trung Hải (Csb).

Ở Pudahuel, lượng mưa trung bình năm là 282 mm (11,10 in), khoảng 80% trong số các tháng mùa thu (tháng 5 đến tháng 9), dao động từ 50 đến 80 mm (1,97 và 3,15 in) những tháng này. Số lượng tương phản với mùa rất khô trong những tháng hè giữa tháng 12 và tháng 3, khi lượng mưa trung bình không vượt quá 4 mm (0.16 in), gây ra bởi sự thống trị chống kỳ thị tiếp tục trong khoảng bảy hoặc tám tháng. Có sự khác biệt đáng kể trong thành phố, với lượng mưa ở vị trí thấp hơn Pudahuel gần sân bay thấp hơn khoảng 20% so với vị trí cũ của Quinta Normal ở gần trung tâm thành phố.

Lượng mưa Santiago rất biến thiên và bị ảnh hưởng nặng nề bởi chu kỳ dao động Nam El Nino, với những năm mưa nhiều do hiện tượng El Nino và những năm khô hạn do hiện tượng La Nina. Năm ẩm ướt nhất kể từ khi các hồ sơ bắt đầu năm 1866 là năm 1900 với 819,7 mm (32,27 in) - một phần của "phù du" từ năm 1898 đến năm 1905, trung bình 559,3 milimet (22,02 inch) trong tám năm, năm thứ hai mưa nhiều nhất là vào năm 1899 với 773,3 mm (30,44 in) - và năm khô nhất năm 1924 với 66,1 milimet (2,60 inch). Thông thường, có những đợt khô hạn thậm chí trong mùa mưa của mùa đông, bị chặn bởi những đợt mưa lớn kéo dài tương tự. Chẳng hạn, vào năm 1987, năm thứ tư ẩm ướt nhất với kỷ lục 712,1 milimet (28,04 inch), trong 36 ngày từ ngày 3 tháng 6 đến ngày 8 tháng 7 chỉ có 1,7 milimet (0,07 in), tiếp theo là 537,2 milimet (21.15 in) trong 38 ngày từ ngày 9 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8.

Thường chỉ có mưa ở Santiago, vì lượng tuyết rơi chỉ xuất hiện ở Andes và Precordillera, hiếm khi xảy ra ở các quận phía đông, và rất hiếm ở hầu hết các thành phố. Vào mùa đông, đường tuyết là khoảng 2.100 mét (6.890 ft), và khoảng từ 1500 mét (4900 feet) đến 2900 mét (9500 feet). Thành phố này ít khi bị ảnh hưởng bởi tuyết rơi. Giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2017 đã được đăng ký 9 lần tuyết rơi và chỉ có 2 đợt đo được tại khu vực miền Trung (năm 2007 và năm 2017). Số lượng tuyết đã ghi nhận tại Santiago vào ngày 15 tháng 7 năm 2017 dao động từ 3,0 cm ở Quinta Normal và 10,0 cm ở La Reina (Tobalaba).

Nhiệt độ thay đổi trong suốt cả năm từ mức trung bình 20 °C (68 °F) vào tháng Giêng đến 8 °C (46 °F) trong tháng 6 và tháng 7. Vào những ngày mùa hè thời tiết rất nóng, thường đạt trên 30 °C (86 °F) và cao kỷ lục gần 37 °C (99 °F), trong khi ban đêm rất dễ chịu và mát mẻ, ở mức 11 °C (52 °F). Vào mùa thu và mùa đông, nhiệt độ giảm mạnh, và thấp hơn một chút so với 10 °C (50 °F). Nhiệt độ thậm chí có thể giảm xuống 0 °C (32 °F), đặc biệt là vào buổi sáng. Nhiệt độ thấp kỉ lục ở đây là -6.8 °C (20 °F) vào tháng 7 năm 1976.

Vị trí của Santiago nằm trong lưu vực lòng chảo là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định đến đặc điểm khí hậu của thành phố. Dãy núi ven biển đóng vai trò như một màn chắn ngăn chặn sự ảnh hưởng của biển, góp phần làm tăng biên độ nhiệt hàng năm và hàng ngày (sự khác biệt giữa nhiệt độ tối đa và tối thiểu có thể đạt đến hơn 14 °C) và duy trì độ ẩm tương đối thấp, gần trung bình năm là 70%. Nó cũng ngăn cản sự xâm nhập của không khí, ngoại trừ một số đám mây thấp ven biển thâm nhập vào lòng chảo thông qua các thung lũng sông.

Gió chủ yếu là từ phía Tây Nam, với tốc độ trung bình 15 km/h (9 dặm/giờ), đặc biệt là vào mùa hè; mùa đông ít gió hơn.

Thiên tai
Do vị trí của Santiago trên vành đai lửa Thái Bình Dương ở ranh giới của tấm Nazca và Nam Mỹ, thành phố phải trải một số lượng lớn các hoạt động kiến tạo. Trận động đất đầu tiên xảy ra vào năm 1575, 34 năm sau khi Santiago được thành lập. Trận động đất ở Santiago năm 1647 tàn phá thành phố và được lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết của Heinrich von Kleist, Nạn động đất ở Chile.

Trận động đất ở Valdivia năm 1960 và trận động đất ở Algarrobo năm 1985 ảnh hưởng đến Santiago và dẫn tới sự phát triển của các tiêu chuẩn xây dựng nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu thiệt hại do động đất trong tương lai. Trong năm 2010, Chile đã bị động đất lớn thứ sáu trong lịch sử từng ghi nhận, đạt đến mức 8.8 vào thời điểm mạnh nhất làm 525 người chết, trong đó có 13 người ở Santiago, và thiệt hại ước tính khoảng 15-30 tỷ USD. 370.000 ngôi nhà bị hư hại, nhưng mã số xây dựng được thực hiện sau trận động đất trước đó có nghĩa là bất chấp kích thước của trận động đất, thiệt hại ít hơn nhiều so với trận động đất ở Haiti năm 2010 đã gây ra một vài tuần trước, trong đó có ít nhất 100.000 người chết

Dân số

Theo dữ liệu thu thập được trong cuộc điều tra dân số năm 2002 của Viện thống kê quốc gia, dân số khu vực đô thị Santiago đã đạt 5.242.590 người, tương đương với 35,91% trong tổng dân số và 89,56% tổng dân số khu vực. Con số này phản ánh sự tăng trưởng rộng lớn trong dân số của thành phố trong thế kỷ 20: năm 1907 đã có 383.587 cư dân; 1.010.102 vào năm 1940; 2.009.118 vào năm 1960; 3.899.619 năm 1982; và 4.729.128 vào năm 1992. (tỷ lệ phần trăm dân số, năm 2007)

Sự tăng trưởng dân số của Santiago đã trải qua một số thay đổi trong quá trình lịch sử của nó. Trong những năm đầu của nó, thành phố có tỷ lệ tăng trưởng 2,68% mỗi năm cho đến thế kỷ 17, sau đó xuống dưới 2% mỗi năm cho đến những con số đầu thế kỷ 20. Trong suốt thế kỷ 20, Santiago đã trải qua một vụ nổ dân số khi nó hấp thụ di cư từ các trại khai mỏ ở miền bắc Chile trong cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 1930. Dân số tăng mạnh qua di cư từ các khu vực nông thôn từ 1940 đến 1960. Sự di cư này đi kèm với tỷ lệ sinh cao và tăng trưởng hàng năm đạt 4,92% trong giai đoạn từ 1952 đến 1960. Tăng trưởng đã giảm, đạt 1,35% vào đầu những năm 2000. Quy mô của thành phố mở rộng liên tục; 20.000 ha của Santiago bao gồm năm 1960 tăng gấp đôi vào năm 1980, đạt đến 64.140 ha vào năm 2002. Mật độ dân số ở Santiago là 8.446 người/km2.

Dân số của Santiago đã có sự gia tăng đều đặn trong những năm gần đây. Năm 1990 tổng dân số dưới 20 tuổi là 38,04% và 8,86% trên 60 tuổi. Ước tính năm 2007 cho thấy 32,89% nam giới và 30,73% phụ nữ dưới 20 tuổi, trong khi 10,23% nam giới và 13,43% phụ nữ hơn 60 năm. Trong năm 2020, con số này là 26,69% và 16,79%.

4.313.719 người ở Chile nói rằng họ sinh ra ở một trong những xã của vùng đô thị Santiago, theo cuộc Tổng điều tra năm 2002, chiếm 28,54% tổng số quốc gia. 67,6% cư dân hiện tại của Santiago tuyên bố đã được sinh ra tại một trong những xã của khu vực đô thị. 2,11% dân số là người nhập cư, chủ yếu từ các quốc gia Mỹ Latinh khác như Argentina và Peru.

Kinh tế

Santiago là trung tâm công nghiệp và tài chính của Chile, chiếm 45% GDP của nước này. Một số tổ chức quốc tế, như ECLAC (Ủy ban Kinh tế Châu Mỹ Latinh và Caribê), có văn phòng tại Santiago. Nền kinh tế mạnh và nợ chính phủ thấp đang thu hút người nhập cư từ châu Âu và Hoa Kỳ.

Sự tăng trưởng kinh tế ổn định của Santiago trong vài thập kỷ qua đã biến nó thành một đô thị hiện đại. Thành phố bây giờ là nơi có sân khấu và nhà hàng đang phát triển, phát triển ngoại ô rộng lớn, hàng chục trung tâm mua sắm và những tòa nhà chọc trời, bao gồm toà nhà cao nhất ở Châu Mỹ Latinh, Gran Torre Santiago. Nó bao gồm một số trường đại học lớn và đã phát triển cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại, bao gồm một hệ thống đường cao tốc đô thị miễn phí và hệ thống tàu điện ngầm đô thị Metro de Santiago cũng miễn phí.

Phát triển thương mại

Trung tâm Costanera, một dự án lớn ở Quận Tài chính Santiago, bao gồm một trung tâm mua bán rộng 280.000 mét vuông (300.000 mét vuông), một tháp cao 300 mét (980 ft), hai tháp văn phòng cao 170 mét (558 ft) và một khách sạn cao 105 mét (344 ft). Vào tháng 1 năm 2009, Cencosud, người bán lẻ phụ trách, nói trong một tuyên bố rằng việc xây dựng mega-mall sẽ dần dần được giảm xuống cho đến khi sự không chắc chắn về tài chính bị xóa bỏ. Vào tháng 1 năm 2010, Cencosud đã thông báo khởi động dự án, và đây được coi là biểu tượng cho sự thành công của đất nước trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Gần Trung tâm Costanera một tòa nhà chọc trời khác đã được sử dụng, Titanium La Portada, cao 190 mét (623 ft). Mặc dù đây là hai dự án lớn nhất, có nhiều tòa nhà văn phòng khác đang được xây dựng tại Santiago, cũng như hàng trăm tòa nhà cao tầng. Vào tháng 2 năm 2011, Gran Torre Santiago, một phần của dự án Trung tâm Costanera, nằm trong quận Sanhattan đã đạt mốc 300 mét, chính thức trở thành tòa nhà cao nhất ở Mỹ Latinh.

Santiago là thủ đô bán lẻ của Chilê. Falabella, Paris, Johnson, Ripley, La Polar và một số cửa hàng bách hóa khác đã chấm điểm cảnh quan trung tâm mua sắm của Chile. Các khu phố phía đông như Vitacura, La Dehesa và Las Condes là nơi có đường phố Alonso de Cordova của Santiago, và những trung tâm mua sắm như Parque Arauco, Alto Las Condes, Mall Plaza (một chuỗi các trung tâm mua sắm hiện diện ở Chile và các quốc gia Mỹ Latinh khác) và Costanera Trung tâm nổi tiếng với việc mua sắm sang trọng. Alonso de Cordova, Santiago tương đương với Rodeo Drive hoặc Rua Oscar Freire ở São Paulo, có cửa hàng độc quyền như Louis Vuitton, Hermès, Emporio Armani, Salvatore Ferragamo, Ermenegildo Zegna, Swarovski, MaxMara, Longchamp và những người khác. Alonso de Cordova cũng có một số nhà hàng nổi tiếng nhất của Santiago, phòng trưng bày nghệ thuật, phòng trưng bày rượu vang và cửa hàng đồ gỗ. Trung tâm Costanera có các cửa hàng như Armani Exchange, Banana Republic, Façonnable, Hugo Boss, Swarovski và Zara. Có kế hoạch cho một Saks Fifth Avenue ở Santiago. Một số thương nhân trong thành phố như Trung tâm Mercado de Santiago bán hàng hoá địa phương. Barrio Bellavista và Barrio Lastarria có một số câu lạc bộ đêm, quán cà phê và nhà hàng sang trọng.

Giáo dục
Thành phố này có nhiều trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu và thư viện.

Đại học lớn nhất và là một trong những trường đại học lâu đời nhất ở Châu Mỹ là Universidad de Chile. Nguồn gốc của trường Đại học có từ năm 1622, ngày 19 tháng 8, là trường đại học đầu tiên ở Chile dưới tên Santo Tomás de Aquino được thành lập. Ngày 28 tháng 7 năm 1738, nó được đặt tên là Real Universidad de San Felipe để tôn vinh vua Philip V của Tây Ban Nha. Trong tiếng địa phương, nó còn được gọi là Casa de Bello (tiếng Tây Ban Nha: House of Bello - sau khi Rector đầu tiên của họ, Andrés Bello). Ngày 17 tháng 4 năm 1839, sau khi Chile được độc lập khỏi Vương quốc Tây Ban Nha, nó được đổi tên thành Universidad de Chile, và mở cửa lại vào ngày 17 tháng 9 năm 1843. Trường đại học này có CLB bóng đá riêng đang thi đấu ở giải vô địch bóng đá quốc gia Chile.

Pontificia Universidad Católica de Chile (PUC) được thành lập vào tháng 6 năm 1888 và được xếp hạng là trường tốt nhất ở Mỹ Latinh năm 2014. Vào ngày 11 tháng 2 năm 1930, nó được tuyên bố là một trường đại học theo sắc lệnh của Đức Giáo hoàng Piô XI. Nó được công nhận bởi chính phủ Chilê như là một Đại học Giáo hoàng được chỉ định vào năm 1931. Joaquín Larraín Gandarillas (1822-1897), Tổng giám mục Anazarba, là người sáng lập và là Hiệu trưởng đầu tiên của PUC. PUC là một trường đại học hiện đại; khuôn viên của San Joaquin có một số tòa nhà hiện đại và có nhiều công viên và cơ sở thể thao. Một số khóa học được tiến hành bằng tiếng Anh. Chủ tịch cũ, Sebastián Piñera, Bộ trưởng Ricardo Raineri, và Bộ trưởng Hernán de Solminihac đã tham dự PUC với tư cách là sinh viên và làm việc tại PUC như các giáo sư. Trong quá trình nhập học năm 2010, khoảng 48% sinh viên đạt được điểm cao nhất trong Prueba de Selección Universitaria đã được theo học tại UC

Các trường đại học
 Pontificia Universidad Católica de Chile (Pontificial) spanish english
 Pontificia Universidad Católica de Valparaíso (Pontificial) spanishenglish
 Universidad de Chile (Of Chilean State) spanish
 Universidad Técnica Federico Santa María (Tư thục) spanish english
 Universidad de Valparaíso (Of Chilean State) spanish
 Universidad de Santiago (Of Chilean State) spanish
 Universidad Tecnológica Metropolitana (Of Chilean State) spanish
 Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educación (Of Chilean State) spanish
 Universidad de los Andes (Tư thục) spanish
 Universidad Adolfo Ibañez (Tư thục) spanish
 Universidad Finis Terrae (Tư thục) spanish
 Universidad Andrés Bello (Tư thục) spanishenglish
 Universidad del Desarrollo (Tư thục) spanish
 Universidad Mayor (Private) spanish
 Universidad Diego Portales (Tư thục) spanish
 Universidad La República (Tư thục) spanish

Tham khảo

Thủ đô Nam Mỹ
Thành phố của Chile


title: Bénin

text:
Bénin (, phiên âm thành "Bê-nanh"), tên chính thức Cộng hoà Bénin (tiếng Pháp: République du Bénin), là một quốc gia Tây Phi, tên cũ là Dahomey (cho tới năm 1975) hay Dahomania. Nó có chung biên giới với Togo ở phía tây, Nigeria ở phía đông và Burkina Faso cùng Niger ở phía bắc; bờ biển ngắn ở phía nam nước này dẫn tới Eo Benin. Thủ đô của Bénin là Porto Novo, nhưng chính phủ đóng trụ sở tại Cotonou.

Tên

Benin có tên đầy đủ là "Cộng hòa Benin", nằm ở phần đông nam của Tây Phi, nam giáp vịnh Guinea.

Tên nước lấy tên từ vương quốc Benin với Benin làm trung tâm kiến lập ở đồng bằng hạ du sông Niger. "Benin" trong tiếng địa phương có nghĩa là "nô lệ".

Năm 1580, những người Bồ Đào Nha đầu tiên đến Veda - duyên hải Benin tiến hành hoạt động buôn bán nô lệ. Năm 1894, thực dân Pháp dùng vũ lực chiếm lĩnh toàn bộ Benin, gọi chung lãnh địa vịnh Benin thuộc Pháp bao gồm vương quốc Abomey và các vùng đất thuộc địa khác là "Dahomey".
Về ý nghĩa của "Dahomey" có nhiều cách giải thích khác nhau. Một thuyết cho rằng "daan" là xưng hiệu thế tập của người sáng lập vương quốc Dahomey khi lên làm tù trưởng, "homey" trong tiếng dân tộc Fon mang nghĩa "nhà ở", "Dahomey" hợp lại có nghĩa là "nhà của tù trưởng".

Một thuyết khác cho rằng, tương truyền năm 1645 có một vị hoàng tử đưa ra yêu cầu về lãnh thổ với vương quốc Daan. Daan phẫn nộ nói: "Hoàng tử trẻ tuổi kia, ngươi thật tham lam quá đỗi, nếu ta không đề phòng, ngươi có thể đem ngôi nhà xây trên bụng ta". Về sau Daan bị đánh bại, vị hoàng tử đã dựng một ngôi nhà lá trên vùng đất mai táng ông ta, đặt tên là "Danhome Houegbe", nghĩa là "ngôi nhà trên bụng Daan". Sau dùng để chỉ cả một vùng. "Danhome" biến thành "Dahomey".

Khoảng thế kỷ XVI, nơi đây hình thành nhiều tiểu vương quốc và các bộ lạc. Năm 1580, người Bồ Đào Nha xâm nhập vào Benin. Năm 1626, thực dân Pháp xâm chiếm Benin. Năm 1913, trở thành thuộc địa của Pháp. Tháng 12 năm 1958, thành nước tự trị trong khối Cộng đồng Pháp. Ngày 1 tháng 8 năm 1960 tuyên bố độc lập, thành lập "Cộng hòa Dahomey". Ngày 30 tháng 11 năm 1975, đổi tên thành "Cộng hòa Nhân dân Benin". Ngày 1 tháng 3 năm 1990 định tên là "Cộng hòa Benin".

Lịch sử

Vương quốc Dahomey tại Châu Phi được một nhóm sắc tộc bản địa thành lập tại đồng bằng Abomey. Nhà sử học IA Akinjogbin đã đưa ra lý thuyết cho rằng sự mất an ninh do tình trạng buôn bán nô lệ có thể đã góp phần vào việc di cư hàng loạt của các nhóm người khác nhau, gồm cả một thành phần gia đình hoàng gia tại thành phố Allada, tới Abomey. Các nhóm đó kết hợp xung quanh một nền văn minh quân sự chặt chẽ với mục tiêu đảm bảo an ninh và cuối cùng là mở rộng các biên giới của vương quốc nhỏ bé.

Dahomey được biết tới với nền văn hóa và các truyền thống riêng biệt của nó. Các chú bé được cho học nghề với những người lính từ khi còn rất nhỏ, và học về các truyền thống quân sự của vương quốc cho tới khi đủ tuổi gia nhập quân đội. Dahomey cũng nổi tiếng về một đội ngũ binh lính nữ ưu tú, được gọi là "Ahosi" hay "những người mẹ của chúng ta" trong tiếng Fon gbè, nhưng thường được chuyển tự sang tiếng Anh là Dahomean Amazons. Sự nhấn mạnh trên nguyên tắc quân sự và thành công này khiến người Dahomey được những nhà nghiên cứu châu Âu như Sir Richard Francis Burton đặt biệt hiệu "những Sparta đen nhỏ bé". Hiến tế người là việc thường xuyên, theo các nguồn tin đương thời; vào những ngày lễ và những dịp đặc biệt, hàng ngàn nô lệ và tù binh chiến tranh bị chém đầu trước công chúng. Một số niềm tin tôn giáo Dahomey cho rằng việc chém đầu người sẽ làm tăng uy danh và quyền lực của nhà vua Dahomey cũng như cho các chiến binh của họ.

Dù những người thành lập Dahomey dường như ban đầu đã chống lại nó, việc buôn bán nô lệ luôn có trong tôn giáo của Dahomey trong hầu như suốt ba trăm năm, dẫn tới việc vùng này được gọi là "Bờ biển Nô lệ". Những nhu cầu nghi lễ triều đình, đòi hỏi một phần tù nhân bị bắt giữ qua các trận chiến phải được đem ra chặt đầu, dẫn tới việc giảm số lượng nô lệ xuất khẩu từ vùng này. Con số này đã giảm từ 20.000 ở cuối thế kỷ XVII xuống còn 12.000 vào đầu thập niên 1800. Sự suy giảm một phần do nhiều quốc gia thuộc địa đã tuyên bố việc buôn bán nô lệ là trái pháp luật. Sự sụt giảm này tiếp tục kéo dài tới năm 1885, khi con tàu buôn cuối cùng của Bồ Đào Nha rời cảng với những người nô lệ trên boong từ một nơi thuộc Bénin ngày nay.

Cùng với vương quốc hùng mạnh Dahomey, một số lượng các quốc gia khác tại những vùng có người ở sau này sẽ trở thành Cộng hoà Bénin. Những quốc gia đáng chú ý gồm Ketu, Icha, Dassa, Anago, và các phụ nhóm của người nói tiếng Yoruba. Những nhóm này có quan hệ chặt chẽ với các phụ nhóm ở Nigeria ngày nay, và thường là kẻ đối địch với người Dahomey. Tuy nhiên, một số người lại là công dân của Dahomey và theo các tôn giáo như tại Porto Novo hiện nay, giữa hai nhóm có hôn nhân lai chủng.

Các dân tộc phía bắc là Borgu, Mahi, và nhiều nhóm sắc tộc khác tạo nên dân số hiện nay của quốc gia.

Tới giữa thế kỷ XIX, Dahomey bắt đầu đánh mất vị trí và sức mạnh trong vùng, khiến người Pháp có cơ hội chiếm toàn bộ vùng này năm 1892. Năm 1899, vùng đất trở thành một phần của thuộc địa Tây Phi thuộc Pháp, vẫn giữ tên gọi là Dahomey. Năm 1958, nó được trao quyền tự trị với tên gọi Cộng hoà Dahomey, và bắt đầu có quyền độc lập hoàn toàn từ ngày 1 tháng 8 năm 1960.

Trong 12 năm tiếp theo, những xung đột sắc tộc dẫn tới một giai đoạn hỗn loạn. Nhiều cuộc đảo chính, thay đổi chế độ, với ba nhân vật chính là Sourou Apithy, Hubert Maga và Justin Ahomadegbé, mỗi người trong số họ đều đại diện cho một vùng đất trong nước. Ba người này đã quyết định thành lập hội đồng tổng thống sau khi bạo lực đã ngăn cản cuộc bầu cử năm 1970. Năm 1972, một cuộc đảo chính quân sự do Mathieu Kérékou lãnh đạo đã lật đổ hội đồng. Ông lập ra một chính phủ theo Chủ nghĩa Marx dưới quyền kiểm soát của Hội đồng Quân đội Cách mạng (CNR), và đất nước được đổi tên thành Cộng hòa Nhân dân Bénin năm 1975. Năm 1979, Hội đồng Quân đội Cách mạng giải tán và cuộc bầu cử diễn ra. Tới cuối thập niên 1980, Kérékou đã từ bỏ Chủ nghĩa Marx sau một cuộc khủng hoảng kinh tế và quyết định tái lập hệ thống nghị viện tư bản. Ông bị đánh bại năm 1991 trong cuộc bầu cử trước Nicéphore Soglo, trở thành tổng thống da đen đầu tiên của châu Phi thôi chức sau một cuộc bầu cử. Ông quay trở lại nắm quyền sau chiến thắng tại cuộc bầu cử năm 1996. Năm 2001, một cuộc bầu cử với kết quả sít sao khác khiến Kérékou tiếp tục thắng cử một nhiệm kỳ nữa. Những đối thủ của ông đã đưa ra một số lời buộc tội gian lận trong bầu cử.

Tổng thống Kérékou và cựu Tổng thống Soglo không ra tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2006, cả hai đều bị hiến pháp Bénin ngăn cấm tranh cử vì tuổi tác và Tổng thống Kérékou đã giữ hai nhiệm kỳ liên tiếp trước đó. Tổng thống Kérékou được nhiều người ca ngợi vì đã không tìm cách sửa đổi hiến pháp để có thể tiếp tục tại vị hay tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, không giống như một số lãnh đạo châu Phi khác. Một cuộc bầu cử, được cho là công bằng và tự do, đã được tổ chức ngày 5 tháng 3 năm 2006, và dẫn tới vòng loại trực tiếp giữa Yayi Boni và Adrien Houngbédji. Vòng loại trực tiếp được tổ chức ngày 19 tháng 3 với thắng lợi của Yayi Boni, ông lên nhậm chức ngày 6 tháng 4. Thắng lợi của cuộc bầu cử đa Đảng tại Bénin được ca ngợi rộng rãi, và Bénin được nhiều bên coi là một hình mẫu dân chủ tại châu Phi.

Chính trị

Chính trị Bénin dựa trên mô hình Cộng hòa đại diện dân chủ tổng thống, theo đó Tổng thống Bénin vừa là nguyên thủ quốc gia vừa là lãnh đạo chính phủ, và trên một hệ thống đa Đảng đa dạng. Quyền hành pháp do chính phủ đảm nhận. Quyền lập pháp vừa do chính phủ vừa do nhánh lập pháp đảm nhận. Tư pháp độc lập với hành pháp và lập pháp. Hệ thống chính trị hiện nay được thành lập theo Hiến pháp Bénin năm 1990 và cuộc chuyển tiếp dân chủ sau đó năm 1991.

Chính sách ngoại giao
Bénin là thành viên Liên Hợp Quốc, thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (2004-2005), Phong trào không liên kết, Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng Pháp ngữ (Francophonie), FAO, IMF, WTO, ECOWAS (Cộng đồng Kinh tế Tây Phi) và nhiều tổ chức quốc tế và khu vực khác.

Bénin tham gia tích cực vào các hoạt động gìn giữ hoà bình do ECOWAS và Liên Hợp Quốc khởi xướng tại châu Phi như đóng góp quân cho lực lượng của Liên hiệp Quốc ONUCI tại Bờ Biển Ngà, MONUC tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô.

Chính sách đối ngoại của Bénin là ưu tiên hợp tác khu vực, coi trọng quan hệ với phương Tây, nhất là Pháp và các tổ chức quốc tế, tài chính quốc tế để tranh thủ vốn và kỹ thuật.

Khu vực hành chính

Trong nhiều thập kỷ Bénin được chia thành sáu khu hay tỉnh, mỗi khu đã được chia ra làm hai năm 1999. Các tỉnh được chia thành 77 làng.

Mười hai tỉnh của Bénin gồm:
 Alibori (từ phía bắc Borgou)
 Atakora
 Atlantique
 Borgou
 Collines (từ bắc Zou)
 Donga (từ nam Atakora)
 Kouffo (từ bắc Mono)
 Littoral (vùng Cotonou, chia từ Atlantique)
 Mono
 Ouémé
 Plateau (từ bắc Ouémé)
 Zou

Địa lý

Trải dài giữa sông Niger ở phía bắc và Eo Benin ở phía nam, cao độ của Bénin hầu như bằng nhau trên toàn đất nước. Đa phần dân số sống tại những đồng bằng ven biển phía nam, nơi có những thành phố lớn nhất nước, gồm Porto Novo và Cotonou. phía bắc đất nước đa phần gồm đồng cỏ và cao nguyên bán khô cằn.

Khí hậu Bénin nóng và ẩm với lượng mưa khá nhỏ so với các nước Tây Phi khác, dù có hai mùa mưa (tháng 4, tháng 6 và tháng 9 tháng 11). Trong mùa đông gió bụi harmattan có thể khiến trời đêm lạnh hơn.

Thành phố lớn nhất và là thủ đô là Cotonou. Cái tên Cotonou xuất phát từ câu  (tại hồ thần chết) trong tiếng Fon, là phá ở bên cạnh. Đây là một minh chứng cho niềm tin rằng các ngôi sao rơi xuống tượng trưng cho những linh hồn người chết ở thế giới bên kia. Chuyện kể rằng khi Cotonou được thành lập, ánh sáng của các làng ven hồ Ganvié suốt dọc phá chiếu ánh lung linh trên mặt nước, cho thấy những ngôi sao rơi bên dưới. Ganvié là một làng chài gồm những nhà sàn ven hồ ở bờ phía tây phá.

Thị trấn Ouidah là thủ đô tín ngưỡng của vodun, được dân bản địa gọi là glexwe. Đây từng là một cảng nô lệ lớn thời Bồ Đào Nha. Thị trấn Abomey là thủ đô cũ của Vương quốc Dahomey, và các vị vua Fon luôn sống ở đó.

Tại tỉnh Atakora, các khu định cư Betamaribe bên cạnh biên giới Togolese được gọi là tata somba (nhà Somba); chúng nổi tiếng vì các pháo đài, với các ngôi nhà bên trong và những người dân ngủ trong các túp lều giữa các kho thóc trên mái.

Kinh tế

Kinh tế Bénin còn ở tình trạng chưa phát triển và dựa chủ yếu vào nông nghiệp, sản xuất bông và thương mại vùng. Tăng trưởng sản xuất thực trung bình ở mức ổn định 5% trong sáu năm qua, nhưng mức tăng dân số quá nhanh khiến con số trên không còn mang ý nghĩa. Lạm phát đã giảm xuống trong những năm gần đây. Đề tăng mức tăng trưởng kinh tế hơn nữa, Bénin đã đưa ra các kế hoạch nhằm thu hút đầu tư nước ngoài, nhấn mạnh hơn trên du lịch, khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm mới và sản phẩm nông nghiệp, cũng như tăng cường công nghệ thông tin và tin học. Chính sách tư nhân hóa năm 2001 cần tiếp tục thực hiện ở cả lĩnh vực viễn thông, nước, điện, và nông nghiệp, dù chính phủ ban đầu có e ngại trong các lĩnh vực đó. Câu lạc bộ Paris và các chủ nợ đã giãn nợ cho Bénin, tuy nhiên vẫn thúc ép nước này tăng tốc cải cách cơ cấu.

Tài nguyên thiên nhiên có sắt (trữ lượng 1 tỷ tấn), phosphat, vàng, đá trắng và dầu lửa ở thềm lục địa. Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, chiếm 80% thu nhập quốc dân. Nông nghiệp Bénin lạc hậu, sản phẩm chủ yếu là lương thực và bông ngoài ra còn có dầu cọ, ngô, lạc, kê, ca cao v.v... Ngành chăn nuôi có cừu, dê. Bénin vẫn phải nhập phần lớn lương thực. Công nghiệp Bénin nhỏ bé, chủ yếu là ngành công nghiệp ép dầu cọ và khai thác sắt. Nền kinh tế ngầm (buôn bán lậu qua biên giới) chiếm đến 50% nền kinh tế Bénin.

Cảng Cotonu là bến quá cảnh của nhiều nước trong vùng Vịnh Bénin đã tạo nguồn thu ngoại tệ lớn cho Bénin. Bénin xuất khẩu bông, các sản phẩm từ cọ, dừa; nhập thực phẩm, các sản phẩm dầu lửa, thiết bị. Các bạn hàng chính: Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Thái Lan, Niger, Nigeria.

Nhân khẩu

Có hàng chục nhóm ngôn ngữ tại Bénin, đại diện ba ngữ hệ chính của châu Phi: Niger-Congo, Nin-Sahara và Phi-Á. Các ngôn ngữ Phi-Á (Aforasiatic) được đại diện bởi tiếng Hausa chủ yếu là những lái buôn sống ở phía bắc trong khi các ngôn ngữ Nilo-Sahara được đại diện bởi , hậu duệ của Đế chế Songhai. ngôn ngữ  chiếm ưu thế dọc theo sông Niger ở miền cực bắc, và được dùng như một lingua franca trong các cộng đồng Hồi giáo trên toàn miền bắc, tại các tỉnh Alibori, Borgou và Donga. Trong ngữ hệ Niger-Congo năm nhóm chính gồm:
 Nhóm Mande của người Boko hay Busa, hiện ở phía cực đông bắc (nam Alibori-bắc Borgou), nhưng trước kia đã từng được sử dụng rộng rãi bởi người Bariba
 Nhóm Tây Đại Tây Dương bởi các bộ lạc du mục Fulbe rải rác phía đông bắc
 Nhóm Benue-Congo bởi người Yoruba tại các tỉnh Collines và tỉnh cao nguyên, như cựu vương quốc Sakete, và thành phố thủ đô Porto-Novo, đã mở rộng ra phía bắc từ  và  trong giai đoạn thế kỷ XII đến thế kỷ XIX
 Nhóm Gur (Voltaic) chiếm ưu thế tại bốn tỉnh phía bắc, với  (Bariba) của cựu Vương quốc Borgou (Bariba) chiếm đa phần miền thôn quê tại các tỉnh chia tách của nó sau này là Borgou và Alibori, cũng như thủ phủ tỉnh Parakou; Yom tại đa phần tỉnh Donga và thủ phủ Djougou của nó; cùng nhiều nhóm tại Atakora, gồm cả  của vùng nông thôn Otammari xung quanh thủ phủ Natitingou, Biali, Waama của Tanguiéta, và Gulmàceba.
 Nhóm Kwa, đặc biệt là nhóm Gbe được người Tado ở các tỉnh trung và nam sử dụng: người Aja đã từng sinh sống tại tỉnh Kouffo từ nước láng giềng Togo dẫn tới sự hiện diện của những người Tado tại Bénin, ngoại trừ người Mina của tỉnh Mono, họ đến đây rải rác từ Togo hay Ghana: Văn hoá  tập trung ở tỉnh Zou xung quanh thủ đô cũ  Abomey, nhưng cũng chiếm ưu thế tại Cotonou và các vùng nam Đại Tây Dương như Ouidah; Maxi ở trung Collines, đặc biệt xung quanh Savalou;  trung Đại Tây Dương (Allada); Xwla và Xueda tại các phá dọc bờ biển;  của Ouémé; và Gun của Porto-Novo. Nhóm Kwa được người Anii ở phía nam Donga trong vùng Bassila sử dụng, và  ở phía tây Donga gần thị trấn Ouaké.

Theo số lượng, ngôn ngữ đông đảo nhất là tiếng Fon với 1.7 người sử dụng (2001), tiếp theo là các nhóm Yoruba (1.2 triệu), Aja (600.000), Bariba (460.000), Ayizo (330.000), Fulbe (310.000) và Gun (240.000). Gần các cảng ở phía nam có những người dân da sáng hơn, họ là hậu duệ của những nô lệ quay trở về từ Brasil. Cũng có một số nhỏ người Âu, chủ yếu là người Pháp, người Á, chủ yếu là Liban và Ấn Độ.

Các tôn giáo bản xứ được đa số người dân tin theo gồm cả các tôn giáo duy linh tại Atakora (các tỉnh Atakora và Donga), và Vodun trong các cộng đồng người Yoruba và Tado ở miền trung và nam đất nước. Thị trấn Ouidah ở bờ biển miền trung là trung tâm của Beninese vodun.

Các vị thần Yoruba và Tado rất giống nhau:
 Thần tối cao Mawu (trong tiếng Fon) hay Olodumare (trong tiếng Yoruba)
 Thần đất hay đậu mùa, Sakpata hay Cankpana
 Thần sấm, Xevioso hay Cango
 Thần chiến tranh hay sắt, Gu hay Ogun

Các tôn giáo du nhập lớn nhất gồm Hồi giáo, bởi Đế chế Songhai và những nhà buôn Hausa, hiện có nhiều tín đồ trên khắp các tỉnh Alibori, Borgou, và Donga, cũng như trong cộng đồng Yoruba, với từ 10 đến 15% dân số; và Thiên chúa giáo, trên danh nghĩa có 10-15% tín đồ trên khắp miền trung và miền nam Bénin và tại Otammari ở Atakora. Tuy nhiên, đa số tín đồ Thiên chúa giáo tiếp tục giữ đức tin Vodun và đã đưa những vị thần Thiên chúa giáo vào trong các tín ngưỡng Vodun.

Văn hoá

Mọi người tin rằng Vodun (hay "Voodoo", như thường được gọi) có nguồn gốc tại Bénin và đã được đưa tới Brasil, các quần đảo Caribbean, và nhiều phần Bắc Mỹ bởi các nô lệ từ thời vùng này còn là Bờ biển Nô lệ. Tôn giáo bản xứ Bénin được khoảng 60% tin theo. Từ năm 1992 Vodun đã được công nhận là một trong những tôn giáo chính thức của Bénin, và Ngày lễ Quốc gia Vodun được tổ chức vào ngày 10 tháng 1 hàng năm.

Nhiều người Bénin ở phía nam đất nước có tên dựa trên Akan thể hiện ngày sinh của họ trong tuần. Những cặp sinh đôi rất quan trọng trong văn hoá Bénin, và những tên đặc biệt thường được sử dụng cho chúng.

Các ngôn ngữ địa phương được sử dụng như các ngôn ngữ giáo dục ở cấp tiểu học, tiếng Pháp chỉ được sử dụng sau cấp này. Các ngôn ngữ tại Bénin nói chung được ghi bằng các ký tự riêng biệt cho mỗi âm (phoneme), chứ không sử dụng dấu phụ như trong tiếng Pháp hay chữ ghép như trong tiếng Anh. Cả tiếng Yoruba của Bénin, tại Nigeria được viết bằng cả dấu phụ và chữ ghép. Ví dụ, các ngữ âm giữa viết é è, ô, o trong tiếng Pháp được viết  trong các ngôn ngữ tại Bénin, trong khi các phụ âm được viết ng và sh hay ch trong tiếng Anh được viết ŋ và c. Tuy nhiên, dấu phụ được dùng cho ngữ âm mũi và các phụ âm môi kp và gb, như ở tên của ngôn ngữ Fon Fon gbe , và các dấu phụ được dùng như các dấu thanh. Trong những văn bản xuất bản bằng tiếng Pháp, phép chính tả lai Pháp và Bénin thường được sử dụng.

Chủ đề khác

 Viễn thông Bénin
Các trạm phát sóng TV - TV Quốc gia
Kênh thương mại TV3, trụ sở tại Cotonou
 Quan hệ nước ngoài Bénin
 Danh sách các thành phố tại Bénin
 Quân đội Bénin
 Nhà báo không biên giới Chỉ số tự do báo chí thế giới 2004: 27 trong số 167 quốc gia
 Vận tải Bénin

Tham khảo

 Adam, Kolawolé Sikirou và Michel Boko (1983), le Bénin. SODIMAS, Cotonou và EDICEF, Paris.

Liên kết ngoài

Chính phủ
 Benin Government Portal (official site)

Tin tức
 allAfrica - Benin news headline links
 L'Araignee (bằng tiếng Pháp)
 Allafrica news - Benin
 benininfo  (news in french)
 sonagnon.net  (news in french)
 quotidien le martinal
 LC2 international TV  (Live TV)
   (news in french)

Tổng quan
 BBC News - Country Study: Benin

 MBendi - Information for Africa
 US State Department - Benin includes Background Notes, Country Study and major reports

Văn hoá
 Beninese women authors at a glance

Chỉ dẫn
 Columbia University Libraries - Benin directory category of the WWW-VL
 Benin Constitution

 Stanford University - Africa South of the Sahara: Benin directory category
 Yahoo! - Benin  directory category

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi
Cộng hòa
Quốc gia châu Phi
Quốc gia Tây Phi
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi


title: Nogent-sur-Loir

text:
Nogent-sur-Loir là một xã trong tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 46-110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe