title: Địa chất học

text:
Địa chất học là môn khoa học nghiên cứu về các vật chất rắn và lỏng cấu tạo nên Trái Đất, đúng ra là nghiên cứu thạch quyển bao gồm cả phần vỏ Trái Đất và phần cứng của lớp phủ. Địa chất học tập trung nghiên cứu: cấu trúc, đặc điểm vật lý, động lực, và lịch sử của các vật liệu trên Trái Đất, kể cả các quá trình hình thành, vận chuyển và biến đổi của các vật liệu này. Giải quyết các vấn đề của địa chất liên quan đến rất nhiều chuyên ngành khác nhau. Lĩnh vực này cũng rất quan trọng trong việc khai thác khoáng sản và dầu khí. Ngoài ra, nó cũng nghiên cứu giảm nhẹ các tai biến tự nhiên và cổ khí hậu cùng các lĩnh vực kỹ thuật khác.

Lịch sử và từ nguyên học

Từ nguyên học
Thuật ngữ "địa chất học" được Jean-André Deluc sử dụng lần đầu tiên vào năm 1778 và được Horace-Bénédict de Saussure sử dụng là thuật ngữ chính thức từ năm 1779. Là khoa học không có tên trong Encyclopædia Britannica xuất bản lần thứ 3 năm 1797, nhưng 10 năm sau nó đã được khẳng định trong tái bản thứ 4 vào năm 1809. Một nghĩa cổ hơn được Richard de Bury sử dụng lần đầu tiên để phân biệt giữa thuyết về thần học và về Trái Đất.

Lịch sử

Công trình Peri Lithon (bên trong hòn đá) của học giả người Hy Lạp cổ đại Theophrastus (372-287 BC), là một học trò của triết gia Hy Lạp cổ đại Aristotle, là công trình có giá trị trong khoảng 10 thế kỷ. Peri Lithon được dịch sang tiếng Latin và một số ngoại ngữ khác. Sự giải đoán về các hóa thạch của nó là học thuyết nổi trội nhất trong thời cổ đại và đầu thời Trung cổ, cho đến khi nó được thay thế bởi học thuyết về các dòng chảy hóa đá của Avicenna vào cuối thời Trung cổ. Trong thời đại La Mã, Pliny the Elder đưa ra rất nhiều các thảo luận mở rộng về một số các khoáng vật và kim loại sau đó được sử dụng rộng rãi trong thực tế. Ông là một trong số những người đầu tiên xác định một cách chính xác nguồn gốc của hổ phách, là một loại nhựa của các cây thông bị hóa thạch, từ việc quan sát các côn trùng bị giữ trong một số mẫu. Ông cũng đặt ra nền tảng của tinh thể học thông qua việc nhận biết dạng thù hình bát diện của kim cương.

Một số học giả hiện đại như Fielding H. Garrison, đưa ra ý tưởng về địa chất học hiện đại bắt đầu trong thế giới đạo Hồi thời Trung cổ. Abu al-Rayhan al-Biruni (973-1048 SCN) là một trong những nhà địa chất đạo Hồi đầu tiên, với công trình bao gồm các bài viết đầu tiên về địa chất Ấn Độ, và cho rằng tiểu lục địa Ấn Độ trước kia là biển. Ibn Sina (Avicenna, 981-1037), thì có những đóng góp đặc biệt hơn cho địa chất học và các khoa học tự nhiên (ông được gọi là Attabieyat) cùng với các nhà triết học tự nhiên khác như Ikhwan AI-Safa và những người khác. Ông viết một công trình bách khoa toàn thư với tựa đề "Kitab al-Shifa" (sách về sự chữa bệnh từ sự thiếu hiểu biết), trong phần 2, mục 5 có bài viết về khoáng vật học và thiên thạch học, gồm sáu chương: Sự hình thành núi, Ưu điểm của núi trong việc hình thành các đám mây; Nguồn nước; Nguồn gốc động đất; Sự thành tao khoáng vật; Sự đa dạng địa hình trên Trái Đất. Các nguyên tắc này sau này được biết đến như luật xếp chồng trong địa tầng, gồm ý tưởng về thuyết tai biến, và hiện tại luận vào thời Phục Hưng của Châu Âu. Các khái niệm này cũng được nhắc đến trong các học thuyết về Trái Đất của James Hutton vào thế kỷ 18 C.E. Các học giả như Toulmin và Goodfield (1965), nhận xét về sự đóng góp của Avicenna như sau: "Khoảng 1000 Sau CN, Avicenna đã từng đề xuất học thuyết về nguồn gốc của các dãy núi, trong thế giới Công giáo vẫn được đề cập đến khá căn bản vào 800 năm sau ". Phương pháp khoa học của Avicenna về quan sát thực địa cũng là nguồn gốc của các khoa học về Trái Đất, và vẫn còn được giữ một phần trong các cuộc khảo sát thực địa hiện đại.

Ở Trung Quốc, học giả Shen Kua (1031-1095) tính toán một học thuyết về các quá trình tạo ra đất liền: dựa trên sự quan sát của ông ta về các vỏ sò hóa thạch trong cột địa tầng địa chất xuất hiện ở một dãy núi cách biển hàng trăm dặm. Ông ta cho rằng đất liền được hình thành từ sự xói mòn của các dãy núi và sự tích tụ của bột.

Georg Agricola (1494-1555), một nhà vật lý, viết luận án đầu tiên một cách hệ thống hóa về các công trình khai thác mỏ và nung chảy, De re metallica libri XII, với phụ lục Buch von den Lebewesen unter Tage (sách về các loài vật bên trong Trái Đất). Ông cũng quan tâm đến năng lượng gió, thủy điện,các lò nung chảy, vận chuyển quặng, chiết tách soda, lưu huỳnh và nhôm, và các vấn đề quản trị. Quyển sách được xuất bản năm 1556.

Nicolas Steno (1638-1686) công nhận luật xếp chồng, nguyên tắc phân lớp ngang nguyên thủy, và nguyên tắc liên tục theo chiều ngang: là 3 nguyên tắc xác định địa tầng.

Vào thập niên 1700 Jean-Étienne Guettard và Nicolas Desmarest quan sát vùng trung tâm nước Pháp và ghi nhận những quan sát của họ trên các bản đồ địa chất; Guettard ghi nhận quan sát đầu tiên của ông về các nguồn gốc núi lửa ở khu vực này của Pháp.

William Smith (1769-1839) đã vẽ một vài bản đồ địa chất đầu tiên và bắt đầu quá trình xếp các lớp đá theo cột địa tầng bằng cách kiểm tra các hóa thạch được chứa trong chúng.

James Hutton thường được xem là nhà địa chất học hiện đại đầu tiên. Năm 1785 ông ta đăng một bài báo có tựa là Học thuyết về Trái Đất trên tạp chí Khoa học Hoàng gia Edinburgh. Trong bài báo này, ông đã giải thích học thuyết của ông rằng Trái Đất phải cổ hơn các nghiên cứu được đưa ra trước đây, nhằm có đủ thời gian để các dãy núi bị bào mòn và tạo ra các trầm tích để tạo thành đá mới dưới đáy biển, sau đó các đá này được nâng lên thành đất liền. Hutton xuất bản hai quyển sách về các ý tưởng của ông vào năm 1795 (quyển 1, quyển 2).

Các nhà nghiên cứu sau Hutton được biết đến là các nhà theo học thuyết hỏa thành bởi vì họ tin rằng một số đá được hình thành từ núi lửa, là loại lắng đọng từ dụng nham của các núi lửa, ngược lại các nhà theo học thuyết thủy thành, tin rằng tất cả các đá lắng đọng trong bồn biển rộng lớn và sau đó bị lộ ra khi mực nước biển bị hạ thấp liên tục theo thời gian.

Năm 1811 Georges Cuvier và Alexandre Brongniart xuất bản các giải thích của họ về sự cổ xưa của Trái Đất, dựa trên các khám phá của Cuvier về xương voi hóa thạch ở Paris. Để chứng minh quan điểm này, họ đã tính toán theo nguyên tắc kế thừa trong địa tầng của các lớp đá trên Trái Đất. Họ thực hiện trước một cách độc lập với William Smith về địa tầng ở Anh và Scotland.

Sir Charles Lyell lần đầu tiên xuất bản quyển sách nổi tiếng về các nguyên tắc trong địa chất, vào năm 1830. Lyell tiếp tục xuất bản các tái bản cho đến khi ông mất vào năm 1875. Quyển sách đã ảnh hưởng đến Charles Darwin, và đề cập đến lý thuyết hiện tại luận. Lý thuyết này đề cập đến các quá trình địa chất diễn ra trong suốt lịch sử Trái Đất và vẫn còn tiếp diễn cho đến ngày nay. Ngược lại, thuyết tai biến là học thuyết về tương lai của Trái Đất đề cập đến các sự kiện riêng lẻ, thảm họa và lưu truyền không đổi sau đó. Hutton tin vào hiện tại luận, là ý tưởng mà không được chấp nhận rộng rãi vào thời điểm đó.

Địa chất thế kỷ 19 phát triển xung quanh câu hỏi về tuổi chính xác của Trái Đất. Các phỏng đoán đưa ra vào khoảng vài trăm ngàn triệu năm. Các tiến bộ về sự phát triển của địa chất trong thế kỷ 20 được ghi nhận bởi thuyết kiến tạo mảng vào thập niên 1960. Thuyết kiến tạo mảng giải quyết được hai vấn đề chính đó là: tách giãn đáy đại dương và trôi dạt lục địa. Học thuyết này cách mạng hóa các khoa học Trái Đất.

Thuyết trôi dạt lục địa được Frank Bursley Taylor đưa ra năm 1908, và được phát triển bởi Alfred Wegener năm 1912 và bởi Arthur Holmes, nhưng nó không được chấp nhận cho đến cuối thập kỷ 1960 khi thuyết kiến tạo mảng được phát triển.

Các quan điểm quan trọng

Chu trình thạch học

Chu trình thạch học là một quan điểm quan trọng trong địa chất học, nó mô tả mối quan hệ giữa đá mácma, đá trầm tích, đá biến chất và mác ma. Khi đá kết tinh từ dạng nóng chảy thì gọi là đá mác ma. Loại đá này sau đó hoặc bị bào mòn và tái lắng đọng để tạo thành đá trầm tích hoặc bị biến đổi thành đá biến chất bởi nhiệt độ và áp suất. Đá trầm tích có thể sau đó bị biến đổi thành đá biến chất bởi nhiệt độ và áp suất, và đá biến chất có thể bị phong hóa, bào mòn, lắng đọng và hóa đá để trở thành đá trầm tích. Tất cả các loại đá này có thể bị tái nóng chảy và tạo thành mác ma mới, rồi mác ma này chúng có thể kết tinh để tạo ra đá mác ma một lần nữa. Chu trình này được thể hiện rõ nét bởi các yếu tố động lực liên quan đến học thuyết kiến tạo mảng.

Kiến tạo mảng

Vào thập niên 1960, một phát hiện quan trọng nhất đó là sự tách giãn đáy đại dương. Theo đó, thạch quyển của Trái Đất bao gồm vỏ và phần trên cùng của manti trên, bị chia tách thành các mảng kiến tạo và di chuyển trên manti trên ở dạng rắn, dẻo, dễ biến dạng hay trên quyển astheno. Đây là sự chuyển động cặp đôi giữa các mảng trên mặt và dòng đối lưu manti: sự di chuyển mảng và các dùng đối lưu manti lúc nào cũng cùng hướng. Sự dịch chuyển cặp đôi của các mảng trên bề mặt của Trái Đất và dòng đối lưu manti được gọi là kiến tạo mảng.

Sự phát triển của kiến tạo địa tầng cung cấp những kiến thức vật lý cơ bản cho việc quan sát Trái Đất rắn. Các khu khực dạng tuyến kéo dài trên Trái Đất có thể được giải thích đó là ranh giới giữa các mảng. Các sống núi giữa đại dương, là các khu vực cao trong đáy biển, tại đây tồn tại các quá trình thủy nhiệt và hoạt động núi lửa cũng được giải thích đó là ranh giới tách giãn. Các vòng cung núi lửa và các trận động đất cũng được giải thích đó là ranh giới hội tụ, nơi mà một mảng bị hút chìm dưới một mảng. Ranh giới biến dạng, như hệ thống đứt gãy San Andreas, tạo ra các trận động đất mạnh và thường xuyên. Kiến tạo địa tầng cũng góp phần làm sáng tỏ cơ chế thuyết trôi dạt lục địa của Alfred Wegener, theo đó, các lục địa di chuyển trên mặt Trái Đất trong suốt thời gian địa chất. Kiến tạo địa tầng cũng nêu ra các tự tác động làm biến dạng và trạng thái mới của vỏ Trái Đất trong việc nghiên cứu địa chất cấu tạo. Điểm mạnh của thuyết kiến tạo địa tầng là hợp thức hóa việc kết hợp các học thuyết riêng lẻ về cách thức mà thạch quyển di chuyển trên các dòng đối lưu của manti.

Dựa trên học thuyết này, hiện tại, người ta đã làm rõ được lịch sử phát triển địa chất Trái Đất nói chung và địa chất khu vực nói riêng.

Tiến hóa địa chất khu vực

Tiến hóa địa chất khu vực là sự hình thành các loại đá trong một khu vực tuân theo chu trình thạch học và các quá trình tác động lên chúng làm chúng bị biến dạng và thay đổi vị trí. Sự biến đổi đổi này được thể hiện bởi các dấu vết được lưu lại trên các đơn vị địa chất.

Các đơn vị đá đầu tiên được hình thành hoặc bởi sự tích tụ trên bề mặt hoặc xâm nhập vào trong các lớp đá khác. Sự tích tụ có thể xảy ra khi trầm tích lắng đọng trên bề mặt Trái Đất và sau đó hóa đá tạo thành đá trầm tích, hoặc khi vật liệu núi lửa như tro núi lửa hoặc các dòng dung nham phủ lên bề mặt. Đá xâm nhập như batholith, laccolith, đê, và sàng, xâm nhập vào các đá, và kết tinh tại đó.

Sau khi một chuỗi các đá ban đầu được tạo ra, các đá này có thể bị biến dạng và biến chất. Sự biến dạng tạo ra bởi sự căng giãn, sự nén ép, hoặc bình đoạn tầng (phay ngang). Các cơ chế này liên quan đến các ranh giới hội tụ, ranh giới phân kỳ, và ranh giới chuyển dạng giữa các mảng kiến tạo.

Khi đá chịu tác động bởi lực nén ngang, chúng trở nên ngắn và dày hơn. Bởi vì các đá ít bị biến dạng về thể tích, và ứng xử theo hai cách là tạo thành đứt gãy và uốn nếp. Trong các phần nông của vỏ Trái Đất, thường xảy ra biến dạng giòn, hình thành các đứt gãy nghịch, đây là trường hợp các đá ở sâu di chuyển lên trên các đá ở trên. Các đá ở sâu thường cổ hơn, theo nguyên tắc chồng lớp, lại di chuyển lên nằm trên các đá trẻ hơn. Sự dịch chuyển dọc theo đứt gãy có thể tạo ra nếp uốn, hoặc do các đứt gãy không có mặt phẳng, hoặc do các lớp đá trượt dọc theo nó, tạo thành các nếp uốn kéo, khi trượt xuất hiện dọc theo đứt gãy. Các đá nằm sâu hơn trong lòng đất thì có ứng xử như vật liệu dẻo, và tạo ra nếp uốn thay vì đứt gãy. Các nếp uốn này có thể hoặc là nếp uốn lồi nếu lõ của nếp uốn trồi lên hoặc nếp uốn lõm khi lõi bị hạ thấp. Nếu một số phần của nếp uốn bị sụt xuống, thì cấu trúc này được gọi là nếp lồi đảo hoặc nếp lõm đảo.

Khi đá chịu nép ép ở nhiệt độ và áp suất cao hơn có thể gây uốn nếp và biến chất đá. Sự biến chất có thể làm thay đổi thành phần khoáng vật của đá; sự phân phiến liên quan đến các khoáng vật được phát triển khi chịu nén; và vó thể làm mất đi cấu tạo ban đầu của đá, như đá gốc trong đá trầm tích, dạng dòng chảy của dung nham, và cấu tạo kết tinh của đá kết tinh.

Căng giãn làm cho các đá trở nên dài và mỏng hơn, và thường tạo ra các đứt gãy thuận. Sự căng giãn làm các đá mỏng hơn: như ở vùng nếp uốn và đai đứt gãy nghịch Maria, được cấu tạo toàn bộ là trầm tích của Grand Canyon có thể quan sát được chiều dài nhỏ hơn 1m. Các đá ở độ sâu dễ bị kéo giãn cũng thường bị biến chất. Các đá bị kéo giãn cũng có thể tạo thành dạng thấu kính, được gọi là boudin, sau này tiếng Pháp gọi là "xúc xích", vì chúng nhìn giống nhau.

Khi các đá bị dịch chuyển tương đối nhau theo mặt phẳng thì gọi là đứt gãy ngang, các đứt gãy này phát triển trong các khu vực nông, và trong đới cắt ở sâu hơn khi đá bị biến dạng dẻo.

Khi các đá mới hình thành, cả tích tụ và xâm nhập, thường tạo ra sự biến dạng. Khi đó sẽ thình thành các đứt gãy và gây ra các biến dạng khác làm cho địa hình phân dị, từ đó xuất hiện sự xâm thực, bào mòn dọc theo sườn và các dòng chảy. Quá trình này tạo ra các trầm tích, và sau đó chúng được lắng đọng và nhấn chìm. Trong trường hợp sự dịch chuyển dọc theo đứt gãy diễn ra liên tục sẽ duy trì sự gia tăng gradient địa hình một cách liên tục và tiếp tục tạo ra các khoảng không gian cho trầm tích lắng đọng. Các sự kiện biến dạng thường liên quan đến các hoạt động xâm nhập và núi lửa. Tro núi lửa và dung nham lắng đọng trên bề mặt, còn sự xâm nhập thì tạo thành các đá nằm bên dưới mặt đất. Ví dụ như xâm nhập kiểu đê là sự xâm nhập theo mặt phẳng thẳng đứng và kéo dài, và thường gây ra các biến dạng trên quy mô rộng lớn. Loại này có thể quan sát ở khiên Canada, hay vòng đê xung quanh ống dung nham núi lửa.

Tất cả các quá trình này không nhất thiết phải xảy ra trong một môi trường, và không xuất hiện riêng lẻ. Quần đảo Hawaii, là một ví dụ gồm hầu hết là dung nham bazan. Các loạt trầm tích giữa lục địa ở Hoa Kỳ và vùng Grand Canyon ở tây nam Hoa Kỳ còn sót lại các ống khói bằng đá trầm tích hầu như không bị biến dạng có tuổi Cambri. Các khu vực khác có đặc điểm địa chất phức tạp hơn: ở vùng tây nam Hoa Kỳ, các đá trầm tích, đá núi lửa và đá xâm nhập đều bị biến chất, đứt gãy, và uốn nếp. Thậm chí các đá có tuổi cổ hơn như đá gơnai Acasta thuộc nền cổ Slav ở tây bắc Canada, đá cổ nhất trên thế giới đã bị biến chất tại điểm mà nguồn gốc của nó không thể nhận ra được bằng các phân tích trong phòng thí nghiệm. Thêm vào đó, các quá trình này có thể xảy ra trong nhiều giai đoạn. Ở một vài nơi, Grand Canyon ở tây nam Hoa Kỳ là một ví dụ đơn giản nhất, các đá nằm bên đưới bị biến chất và biến dạng, và sau đó sự biến dạng kết thúc; còn phần trên, các đá không bị biến dạng thì được tích tụ. Mặc dù số lượng các đá được thay thế và biến dạng có thể xảy ra và chúng có thể xuất hiện nhiều lần, thì các khái niệm này vẫn cung cấp những hiểu biết về lịch sử của một khu vực...

Cấu tạo của Trái Đất và địa chất hành tinh

Cấu tạo của Trái Đất

Các tiến bộ về địa chấn học, mô hình trên máy tính, và khoáng vật học-tinh thể học ở nhiệt độ và áp suất cao cũng đã cho bức tranh về thành phần và cấu tạo bên trong của Trái Đất.

Các nhà địa chấn học có thể sử dụng thời gian đến của các sóng địa chất phản hồi để hình dung cấu tạo bên trong của Trái Đất. Các khám phá trước đây trong lĩnh vực này cũng đã cho thấy nhân ngoài ở thể lỏng (tại đây sóng ngang (S) không thể truyền qua) và nhân trong ở thể rắn đặc sít. Các phát hiện này đã phát triển mô hình lớp của Trái Đất gồm lớp vỏ và thạch quyển ở trên cùng, manti ở dưới (được phân chia bởi sự gián đoạn sóng địa chấn ở độ sâu 410 đến 660 km), và nhân ngoài và nhân trong ở bên dưới. Gần đây, các nhà địa chấn có thể tạo ra các bức ảnh chi tiết về tốc độ truyền sóng trong Trái Đất giống như các bức ảnh mà bác sĩ chụp cơ thể người bằng máy quét CT. Các bức ảnh này cho nhiều thông tin chi tiết về cấu tạo của Trái Đất và có thể thay thế mô hình lớp được đơn giản bằng mộ mô hình mang tính động lực hơn.

Các nhà khoáng vật học cũng có thể sử dụng dữ liệu áp suất và nhiệt độ từ các nghiên cứu về địa chấn và mô hình cùng với sự hiểu biết về thành phần nguyên tố cấu tạo nên Trái Đất bằng cách tái tạo các điều kiện này bằng thực nghiệm và đo đạc các biến đổi trong cấu trúc tinh thể. Các nghiên cứu này giải thích các biến đổi hóa học liên quan đến sự gián đoạn địa chấn quan trọng trong manti, và cho thấy các cấu trúc tinh thể học dự đoán trong nhân trong của Trái Đất.

Địa chất học hành tinh

Đầu ngữ geo (γῆ) theo tiếng gốc Hi Lạp hay địa (地) gốc tiếng Trung Quốc có nghĩa là Trái Đất, còn thuật ngữ "địa chất" (geology hay 地质) thường được sử dụng chung với tên của các hành tinh khác khi mô tả thành phần và các quá trình nội sinh của chúng như: "địa chất Sao Hỏa" và "địa chất Mặt Trăng". Các thuật ngữ đặc biệt như selenology (nghiên cứu Mặt Trăng, tức là Nguyệt Học), areology (của Sao Hỏa, Hỏa Tinh Học) cũng được sử dụng.

Cùng với sự tiến bộ về khám phá không gian trong thế kỷ 20, các nhà địa chất đã bắt đầu nghiên cứu đến các hành tinh khác có dạng giống như Trái Đất. Các nghiên cứu này đã sinh ra nhánh địa chất học hành tinh, đôi khi còn được gọi là địa chất học vũ trụ, theo đó các nguyên tắc địa chất học được áp dụng để nghiên cứu các hành tinh khác trong hệ mặt trời. Mặc dù các nhà địa chất học hành tinh cũng quan tâm đến bề mặt của các hành tinh, nhưng chỉ chú ý đến sự sống trong quá khức và hiện tại của các thế giới khác. Điều này đã đặt ra một số nhiệm vụ với mục tiêu (một trong những mục tiêu) là tìm hiểu sự sống trên các hành tinh. Ví dụ như Tàu đáp xuống Phoenix đã phân tích đất ở bắc cực Sao Hỏa để tìm kiếm nước, các hợp chất hóa học và khoáng vật liên quan đến các quá trình sinh học.

Thời gian địa chất

Định tuổi tương đối

Một phương pháp truyền thống và quan trọng trong việc định tuổi các yếu tố địa chất là sử dụng các nguyên tắc địa chất.
Có nhiều nguyên tắc quan trọng được phát triển từ khi sơ khai đến khi nó trở thành một ngành khoa học chính thức. Các nguyên lý này vẫn được áp dụng cho đến ngày nay theo cách mà nó cung cấp thông tin về lịch sử địa chất và thời gian diễn ra các sự kiện địa chất.

Nguyên tắc quan hệ xâm nhập, khi đá mácma xâm nhập lên bề mặt đất nó xuyên cắt qua các tầng nằm bên trên nó, thường là các tầng đá trầm tích. Khi đó dựa trên quan hệ này có thể xác định được các đá mác ma trẻ hơn các đá trầm tích bị nó cắt qua. Có một số kiểu xâm nhập khác nhau như laccolith, batholith, sàng và đê.

Nguyên tắc quan hệ cắt theo mặt cắt, đề cập đến các đứt gãy và tuổi của đứt gãy. Đứt gãy trẻ hơn đá mà chúng cắt qua; nếu các đứt gãy này cắt qua hai hay nhiều loại đá theo thứ tự địa tầng, nếu chúng phát triển liên tục trên đá này mà không phát triển trên đá kia thì các đá bị cắt có tuổi cổ hơn đứt gãy, còn các đá không bị cắt có tuổi trẻ hơn đứt gãy. Tìm các dấu hiệu này trên đá có thể xác định được loại đứt gãy đó là đứt gãy thường hay đứt gãy sâu (trong toàn vỏ Trái Đất).

Nguyên tắc bắt tù hay chứa, thường dùng trong đá trầm tích, khi mà một loại đá ngoại lai có mặt trong đá trầm tích, thì nó có tuổi cổ hơn tuổi đá trầm tích. Tương tự, trong đá mácma, khi một loại đá bị bao bọc bởi một đá mácma khác thì đá bị bao bọc có tuổi cổ hơn tuổi đá mácma chứa nó.

Nguyên tắc tương tự đề cập đến các quá trình địa chất diễn ra trong hiện tại cũng giống với các quá trình diễn ra trong quá khứ. Nguyên tắc này được phát triển từ nguyên tắc của nhà vật lý và địa chất học James Hutton thế kỷ 18, là "hiện tại là chìa khóa mở cách cửa quá khứ" nguyên văn: "the past history of our globe must be explained by what can be seen to be happening now" (Lịch sử trong quá khứ có thể được giải thích giống như những gì xảy ra trong hiện tại).

Nguyên tắc lớp nằm ngang nguyên thủy đề cập đến các lớp trầm tích tồn tại trong môi trường ở dạng đá gốc nằm ngang. Quan sát các lớp trầm tích hiện đại (đặc biệt là trầm tích biển) ở nhiều môi trường khác nhau cũng chứng minh cho nguyên tắc này (mặc dù trong tự nhiên các lớp này hơi nghiêng, nhưng xu hướng chung là nó nằm ngang).

Nguyên tắc xếp chồng để chỉ các lớp đá trầm tích trẻ hơn nằm trên các lớp đá trầm tích cổ trong vùng yên tĩnh kiến tạo. Nguyên tắc này dùng để phân tích quan hệ của các lớp trầm tích trong cùng một mặt cắt đứng, theo đó có thể phân tích sự gián đoạn trầm tích trong toàn địa tầng.

Nguyên tắc động vật hóa thạch dựa trên sự xuất hiện của hóa thạch trong các đá trầm tích. Khi các loài xuất hiện cùng thời điểm trên toàn thế giới, sự có mặt hoặc không có mặt (thỉnh thoảng) của chúng có thể cung cấp tuổi tương đối của các hệ tầng chứa chúng. Dựa trên nguyên tắc của William Smith, đã ra đời trước thuyết tiến hóa của Charles Darwin gần 100 năm, nguyên tắc này phát triển độc lập với thuyết tiến hóa. Nguyên tắc trở nên khá phức tạp, tuy nhiên đã đưa ra được sự hóa thạch của các loài dễ biến đổi và hóa thạch địa phương dựa trên sự thay đổi theo chiều đứng trong môi trường sống (các loài thay đổi trong tầng trầm tích), và không phải tất cả hóa thạch có thể được tìm thấy trên toàn thế giới trong cùng một thời điểm.

Định tuổi tuyệt đối

Một sự kiện lớn của ngành địa chất trong thế kỷ 20 là khả năng sử dụng tỷ lệ đồng vị phóng xạ để xác định khoảng thời gian mà đá chịu tác động bởi một nhiệt độ cụ thể. Các phương pháp này đo đạc thời gian từ lúc một hạt khoáng vật cụ thể nguội đi ở nhiệt độ kết thúc của nó, tại điểm này các đồng vị phóng xạ khác nhau không còn khuếch tán trong các cấu trúc tinh thể.

Việc sử dụng định tuổi đồng vị đã làm thay đổi các hiểu biết về thời gian địa chất. Trước đây, các nhà địa chất chỉ có thể sử dụng hóa thạch để định tuổi trong các mặt cắt của đá trong mối quan hệ với các mặt cắt khác. Trong khi đó, định tuổi đồng vị, có thể định tuổi chính xác, và tuổi chính xác này có thể được ứng dụng đối với các chuỗi hóa thạch trong các vật liệu đã được định tuổi, đổi từ tuổi tương đối thành tuổi tuyệt đối.

Các nhà địa chất đã dùng phân rã phóng xạ để xác định tuổi của Trái Đất vào khoảng 4,54 tỉ năm (4,5x109) và tuổi của các vật liệu tạo thành hành tinh cổ nhất (các thiên thạch Chondrit kỷ Cacbon) là 4,567 tỉ năm.

Các mốc quan trọng

Đồng hồ thang thời gian địa chất về lịch sử của Trái Đất từ lúc hình thành hệ Mặt Trời cách đây 4,567 Ga (Ga: tỉ năm) đến hiện tại.
 4,567 Ga: Hình thành hệ Mặt Trời
 4,54 Ga: Hình thành Trái Đất
 ~ 4 Ga: Kết thúc sự dội bom cuối cùng, sự sống đầu tiên
 ~ 3,5 Ga: Bắt đầu sự quang hợp
 ~ 2,3 Ga: oxy hóa khí quyển, Quả cầu tuyết Trái Đất đầu tiên
 730-635 Ma (Ma: cách đây triệu năm): Hai quả cầu tuyết?
 542± 0,3 Ma: Bùng nổ Cambri - các loài thân cứng xuất hiện; các hóa thạch đầu tiên; bắt đầu Đại Cổ Sinh
 ~ 380 Ma: Xuất hiện các loài động vật có xương sống sinh sống trên cạn đầu tiên
 250 Ma: Sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-kỷ Trias - 90% động vật trên đất liền bị chết. Kết thúc đại Cổ sinh và bắt đầu đại Trung sinh
 65 Ma: Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen - Khủng long chết; kết thúc đại Trung sinh và bắt đầu đại Tân sinh
 ~ 7 Ma - hiện tại: Hominin
 ~ 7 Ma: hominin đầu tiên xuất hiện
 3,9 Ma: Australopithecus đầu tiên xuất hiện, tổ tiên trực tiếp của loài người hiện đại,
 200 ka (ka: cách đây nghìn năm): Loài người hiện đại đầu tiên xuất hiện ở Đông châu Phi

Tóm lược thang địa thời

Dòng thứ 2 và 3 là phần mở rộng của các phần được đánh dấu sao.

Holocen (thế cuối cùng) rất nhỏ nên thể hiện không rõ trên thang này.

Các phương pháp nghiên cứu
Các nhà địa chất sử dụng các phương pháp thực địa, phân tích trong phòng thí nghiệm, và mô hình số để giải mã lục sử Trái Đất và hiểu các quá trình xảy ra trên Trái Đất. Trong các cuộc khảo sát địa chất, các nhà địa chất thường dùng các thông tin nguyên thủy liên quan đến thạch học (nghiên cứu về các loại đá), địa tầng học (nghiên cứu các lớp trầm tích), và địa chất cấu tạo (nghiên cứu về thế nằm và sự biến dạng của đá). Trong một số trường hợp, các nhà địa chất cũng nghiên cứu đất, sông, địa hình, và băng hà; khảo sát sự sống hiện tại và quá khứ và các con đường địa hóa, và sử dụng các phương pháp địa vật lý để khảo sát phần bên dưới mặt đất.

Các phương pháp thực địa

Công việc khảo sát địa chất thực tế hay thực địa thay đổi tùy theo nhiệm vụ được giao (đặt ra). Các công việc thông thường bao gồm:
 Lập bản đồ địa chất
 Bản đồ cấu trúc: xác định các vị trí của các thành tạo đá chính và các đứt gãy, nếp uốn tác động lên (tạo ra) nó.
 Bản đồ địa tầng: Xác định các vị trí của các tướng trầm tích (tướng thạch học và tướng sinh học) hoặc lập bản đồ đẳng dày của các lớp đá trầm tích
 Bản đồ Surficial: Xác định vị trí của các loại đất và các tích tụ surficial
 Khảo sát các đặc điểm địa hình
 Tạo ra bản đồ địa hình
 Khảo sát sự thay đổi của địa hình cảnh quan bao gồm:
 Các dạng xói mòn và tích tụ
 Thay đổi lòng sông tạo ra khúc uốn và thay đổimực xâm thực cơ sở (avulsion)?
 Các quá trình sườn
 Lập bản đồ dưới bề mặt bằng phương pháp địa vật lý.
 Các phương pháp bao gồm:
 Khảo sát bằng sóng địa chấn ở độ sâu nông
 Thẩm thấu radar mặt đất (GPR)
 Ảnh điện trở
 Các phương pháp được sử dụng trong:
 Tìm kiếm hydrocarbon
 Tìm nước ngầm
 Xác định vị trí các kiến trúc cổ bị chôn vùi
 Địa tầng học phân giải cao
 Đo đạc và mô tả các mặt cắt địa tầng trên bề mặt
 Khoan giếng và đo đạc trong giếng
 Sinh địa hóa học và vi sinh địa học
 Thu thập mẫu để:
 Xác định các đường sinh hóa
 Xác định các tổ hợp loài mới
 Xác định các hợp chất hóa học mới
 Và sử dụng các phát hiện này để
 Hiểu sự sống trước đây trên Trái Đất và nó thực hiện chức năng và trao đổi chất như thế nào
 Tìm kiếm các hợp chất quan trọng để sử dụng trong dược phẩm.
 Cổ sinh vật học: khai quật các vật liệu hóa thạch
 Dùng nghiên cứu sự sống trong quá khứ và sự tiến hóa
 Dùng trưng bày trong bảo tàng và giáo dục
 Thu thập mẫu để nghiên cứu Niên đại địa chất và Niên đại chính xác (thermochronology) ?
 Băng hà học: đo đạc các đặc điểm của băng hà và sự di chuyển của chúng

Các phương pháp trong phòng thí nghiệm

Thạch học

Trong lĩnh vực thạch học, các nhà thạch học xác định các mẫu đá trong phòng thí nghiệm bằng hai phương pháp là soi mẫu dưới kính hiển vi quang học và dưới kính hiển vi điện tử. Trong các phân tích khoáng vật quang học, mẫu lát mỏng được phân tích bằng kính hiển vi thạch học, nhờ đó các khoáng vật có thể được xác định qua các thuộc tính khác nhau của chúng bởi ánh sáng phân cực xuyên qua và mặt phẳng phân cực, gồm các tính chất của nó như khúc xạ kép, đa sắc, song tinh, và sự giao thoa bởi lăng kính lồi. Khi dùng máy dò điện tử, các vị trí riêng lẻ được phân tích về thành phần hóa học chính xác và sự thanh đổi về thành phần trong các tinh thể riêng lẻ. Các nghiên cứu về đồng vị bền  và phóng xạ giúp con người hiểu hơn về thành phần vật chất bên trong, cũng như sự phát triển của địa hóa học về các loại đá.

Các nhà thạch học sử dụng dữ liệu về các bao thể và các thí nghiệm vật lý ở nhiệt độ và áp suất cao để tìm hiểu nhiệt độ và áp suất mà tại đó hình thành các pha tạo khoáng vật khác nhau, và bằng cách nào chúng biến đổi trong các quá trình mácma và biến chất. Nghiên cứu này có thể được ngoại suy từ thực tế để hiểu các quá trình biến chất và các điều kiện kết tinh của các đá mácma. Công trình này cũng giúp giải thích các quá trình xuất hiện trong lòng Trái Đất như sự hút chìm và sự tiến hóa của lò mácma.

Địa chất cấu tạo

Các nhà địa chất cấu tạo sử dụng phương pháp phân tích thạch học lát mỏng để quan sát cấu tạo thớ của đá vì chúng cung cấp thông tin về ứng suất bên trong cấu trúc tinh thể của đá. Họ cũng vẽ và kết hợp các đo đạc về địa chất cấu tạo nhằm hiểu rõ hơn xu hướng của đứt gãy hoặc nếp uốn để hồi phục lại lịch sử biến dạng đá của một khu vực hay rộng hơn là lịch sử phát triển kiến tạo của khu vực. Thêm vào đó, họ tiến hành phân tích các thí nghiệm dạng mô phỏng trên máy tính về sự biến dạng của đá ở phạm vi lớn trong môi trường nhỏ.

Các phân tích về cấu tạo thường được tiến hành bằng cách vẽ đồ thị xu hướng về các đặc điểm biến đổi trên lưới chiếu nổi. Lưới chiếu nổi là một lưới chiếu hình cầu được thể hiện trên mặt phẳng, trên lưới này các mặt phẳng được biểu diễn thành những đường thẳng và các đường thẳng được biểu diễn thành các điểm. Lưới này có thể được sử dụng để tìm vị trí của các trục nếp uốn, quan hệ giữa các đứt gãy, và quan hệ giữa các cấu tạo địa chất khác nhau.

Mộ trong những thí nghiệm nổi tiếng nhất về địa chất cấu tạo là thí nghiệm liên quan đến các nêm bồi kết, nó là các khu vực tạo ra các dãy núi dọc theo các ranh giới mảng hội tụ. Trong các lần thí nghiệm khác nhau, các lớp cát nằm ngang bị kéo dọc theo bề mặt bên dưới tạo ra các kiến trúc giống như với thực tế và sự phát triển của đai tạo núi vuốt nhọn giới hạn (tất cả các góc giống nhau). Các mô hình số cũng thực hiện bằng cách tương tự, chúng thường phức tạp và có thể bao gồm các kiến trúc xói mòn và nâng trong đai tạo núi. Thí nghiệm này giúp thể hiện quan hệ giữa xói mòn và hình dạng của dãy núi. Các nghiên cứu trên cũng cung cấp thông tin có ích cho việc tìm hiểu cách biến chất do áp lực, nhiệt độ, không gian và thời gian.

Địa tầng học

Trong phòng thí nghiệm, các nhà địa tầng học phân tích các mẫu trong các mặt cắt địa tầng được thu thập từ thực địa, như các mẫu lõi khoan. Các nhà địa tầng học cũng phân tích dữ liệu thu thập được ở những vị trí lộ ra các đơn vị địa tầng từ các cuộc khảo sát địa chất. Dữ liệu địa vật lý và log lỗ khoan cũng được kết hợp để mô phỏng theo không gian ba chiều trên máy tính để giúp hiểu rõ hơn về các đặc điểm bên dưới mặt đất. Sau đó, các dữ liệu này được sử dụng để tái lập lại các quá trình trong quá khứ đã diễn ra trên bề mặt của Trái Đất, giải đoán các môi trường trong quá khứ, và các khu vực dùng cho khai thác nước hoặc dầu khí.

Trong phòng thí nghiệm, các nhà sinh địa tầng học phân tích các mẫu đá lộ ra trên mặt và các mẫu lõi khoan để tìm kiếm các hóa thạch. Các hóa thạch này giúp các nhà khoa học định tuổi của đá chứa nó và biết được môi trường trầm tích của đá đó. Các nhà địa thời học xác định chính xác tuổi đá trong mặt cắt địa tầng nhằm cung cấp các ranh giới tuổi tuyệt đối chính xác hơn về thời gian và tốc độ trầm tích. Các nhà từ địa tầng học cũng dùng dấu hiệu đảo cực từ trong lõi khoan của các đá mácma để định tuổi của đá. Các nhà khoa học khác nghiên cứu đồng vị ổn định trong các đá cũng nhằm cung cấp thêm thông tin về khí hậu trong quá khứ.

Địa chất ứng dụng

Kinh tế địa chất

Các nhà kinh tế địa chất giúp xác định và quản lý tài nguyên thiên nhiên trên Trái Đất như dầu khí, than cũng như tài nguyên khoáng sản kim loại (đồng, sắt, urani) và phi kim loai (vật liệu xây dựng, vật liệu gốm sứ).

Địa chất mỏ

Địa chất mỏ bao gồm các công việc khai thác tài nguyên trên Trái Đất. Một số tài nguyên có giá trị kinh tế được chú ý nhiều nhất như các loại đá quý, kim loại, và một số khoáng vật như amiăng, perlit (đá trân châu), mica, phosphat, zeolit, sét, đá bọt, thạch anh, và silica, cũng như các nguyên tố như lưu huỳnh, clo, và heli.

Địa chất dầu khí

Các nhà địa chất dầu khí nghiên cứu các vị trí trong lòng đất nơi mà có thể khai thác hydrocarbon, đặc biệt là dầu mỏ và khí thiên nhiên. Bởi vì các bể chứa dầu này được tìm thấy trong các bồn trầm tích, họ cũng nghiên cứu các thành hệ trong các bồn này cũng như sự trầm tích và tiến hóa kiến tạo của chúng và thế nằm hiện tại của các lớp đá.

Cơ học đất và địa kỹ thuật

Trong lĩnh vực kỹ thuật xây dựng, các nguyên tắc địa chất và các phép phân tích được sử dụng để xác định chắc chắn các nguyên tắc ứng xử cơ học của vật liệu được sử dụng trong công trình. Điều náy giúp cho các đường hầm không bị sập, các cây cầu và các tòa nhà cao tầng được xây dựng trên móng vững chắc, và các tòa nhà có thể đứng vững trên nền đất bùn, sét.

Các vấn đề về nước và môi trường

Địa chất và các nguyên tắc địa chất có thể ứng dụng trong các vấn đề về môi trường như khôi phục dòng chảy, phục hồi các vùng đất bỏ hoang, và hiểu các tương tác giữa môi trường sống tự nhiên và môi trường địa chất. Thủy văn học nước dưới đất hay địa chất thủy văn được sử dụng để tìm kiếm nước dưới đất, nó chỉ ra các vị trí nước cấp không bị ô nhiễm và rất quan trọng trong các khu vực khô cằn, và để theo dõi sự khuếch tán chất ô nhiễm trong các giếng nước.

Các nhà địa chất thu được dữ liệu thông qua cột địa tầng, lỗ khoan, mẫu lõi khoan và mẫu lõi băng. Các mẫu lõi băng  và lõi trầm tích  được sử dụng để tái lập các điều kiện cổ khí hậu, vì chúng cho biết về nhiệt độ, lượng mưa và mực nước biển trên toàn cầu trong quá khứ và hiện tại. Các dữ liệu này là dữ liệu gốc cung cấp thông tin về biến đổi khí hậu toàn cầu nằm ngoài các dữ liệu lấy được từ các đo đạc hiện tại.

Tai biến tự nhiên

Các nhà địa chất học và địa vật lý học nghiên cứu các tai biến tự nhiên nhằm mục đích đưa ra các hệ số an toàn trong xây dựng các tòa nhà và hệ thống cảnh báo nhằm giảm thiểu thiệt hại về tính mạng và tài sản. Các ví dụ về các tai biến tự nhiên liên quan đến địa chất (đối lập với những gì liên quan chủ yếu đến khí tượng):
 Động đất
 Núi lửa
 Sóng thần
 Hố sụt
 Hóa lỏng đất
 Trượt đất và lũ bùn
 Lở tuyết
 Lũ và sự thay đổi dòng chảy của sông hay sự cuốn trôi đất đai
 Lún

Các lĩnh vực liên quan

Địa chất khu vực

Theo dãy núi
 Địa chất dãy Alps
 Địa chất dãy Andes
 Địa chất dãy Appalachians
 Địa chất dãy Himalaya
 Địa chất dãy Rocky

Theo quốc gia

Theo hành tinh
 Địa chất Sao Thủy
 Địa chất Sao Kim
 Địa chất Mặt Trăng
 Địa chất Sao Hỏa

Tham khảo

Xem thêm

 Các tạp chí Khoa học Địa chất
 Địa nông học
 Địa hóa học
 Mô hình địa chất
 Niên đại địa chất
 Nhà địa chất
 Từ điển các thuật ngữ địa chất
 Các ấn phẩm quan trọng trong địa chất
 Hiệp hội Quốc tế về Khoa học Địa chất (IUGS)
 Danh sách các điểm hóa thạch
 Danh sách các chủ đề về địa chất
 Danh sách khoáng vật
 Danh sách các kiến trúc đá
 Danh sách các loại đá
 Danh sách các chủ đề về đất
 Khoáng vật
 Công viên địa chất Paleorrota
 Đóng góp của các nhà địa chất

Liên kết ngoài

 James Hutton's Học thuyết về Trái Đất
 James Hutton's Học thuyết về Trái Đất và phần tóm tắt
 Charles Lyell's Các thành phần của địa chất
 Charles Lyell's Các nguyên tắc trong địa chất, hay các thay đổi hiện đại của Trái Đất và môi trường sống được chú ý như là minh họa về địa chất
 Hiệp hội Địa vật lý Mỹ
 Hiệp hội Khoa học Địa chất châu Âu
 Hội Địa chất Mỹ
 Khoa học Trái Đất: tin tức, bản đồ, từ điển, bài báo và việc làm

Khoa học Trái Đất


title: Marginella gloriosa

text:
Marginella gloriosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Viengphoukha

text:
Viengphoukha là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Luangnamtha ở tây bắc  Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Luangnamtha


title: Rhyacionia adana

text:
The Adana Tip Moth (Rhyacionia adana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở đông bắc Bắc Mỹ, bao gồm Massachusetts, Pennsylvania, Virginia, Michigan, Wisconsin và Ontario.

Sải cánh dài khoảng 17 mm. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn various pine species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 bugwood.org
 Images
 Bug Guide

Rhyacionia


title: Merimnetria nigriciliella

text:
Merimnetria nigriciliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Merimnetria
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Dichtelbach

text:
Dichtelbach là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Anthophorula levigata

text:
Anthophorula levigata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1980


title: Hàng không năm 1970

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1970:

Các sự kiện

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 1
 17 tháng 1 Sukhoi T-6-2IG (nguyên mẫu của Sukhoi Su-24 'Fencer')

Tháng 2
 19 tháng 2 - Canadair CL-84 CX8401

Tháng 3
 Martin-Marietta X-24

Tháng 5
 28 tháng 5 - Boeing Vertol Model 347

Tháng 7
 16 tháng 7 - Aérospatiale Corvette
 18 tháng 7 - Alenia G.222

Tháng 8
 20 tháng 8 - Sikorsky S-67 Blackhawk
 29 tháng 8 - McDonnell Douglas DC-10

Tháng 9
 1 tháng 9 - Dassault Falcon 10

Tháng 11
 12 tháng 11 - Nihon XC-1
 14 tháng 11 - Aerosport Rail N43344
 16 tháng 11 - Lockheed L-1011

Tháng 12
 21 tháng 12 - Grumman YF-14A

Bắt đầu hoạt động
 Nanchang Q-5 trong Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

Tháng 1
 22 tháng 1 - Boeing 747trong Pan Am

Tham khảo


title: Chiến Thắng (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, Chiến Thắng có thể là một danh từ riêng chỉ:

Nhân vật
Chiến Thắng, là một diễn viên hài ở miền Bắc Việt Nam. Chiến Thắng sinh năm 1975 và quê ở tỉnh Vĩnh Phúc.

Địa danh
 Xã Chiến Thắng, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
 Xã Chiến Thắng, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Chiến Thắng, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn
 Phường cũ Chiến Thắng thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên; nay là một phần phường Chùa Hang.

Xem thêm
Chiến thắng
Thắng


title: Haplorhus

text:
Haplorhus là một chi thực vật thuộc họ Anacardiaceae.

Bao gồm các loài:

 Haplorhus peruviana, Engler

Tham khảo


title: Antapistis

text:
Antapistis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: 1093

text:
Năm 1093 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1093


Giải của Hội phê bình phim Boston cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (tiếng Anh: Boston Society of Film Critics Award for Best (Lead) Actress) là một trong các giải của Hiệp hội phê bình phim Boston dành cho nữ diễn viên chính trong một phim được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Người đoạt giải

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Thập niên 2020

Người đoạt giải nhiều lần

2 lần chiến thắng

 Marion Cotillard (2007, 2014)
 Sally Hawkins (2008, 2017)
 Holly Hunter (1987, 1993)
 Meryl Streep (1982, 2009)
 Hilary Swank (1999, 2004)

Tham khảo

Giải thưởng của Hội phê bình phim Boston


title: Setodes puchkaraja

text:
Setodes puchkaraja là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Sperone

text:
Sperone (AV) là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Avellino trong vùng Campania của Ý. Sperone (AV) có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày 1/5/2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Eucera delphinii

text:
Eucera delphinii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1969


title: Aspilonaxa

text:
Aspilonaxa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Oenochrominae


title: Rajgamar

text:
Rajgamar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Korba thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rajgamar có dân số 12.595 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Rajgamar có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Rajgamar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: Roinville, Essonne

text:
Roinville là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 888 người. Ước tính dân số năm 2005 là .

Danh xưng cư dân địa phương Roinville trong tiếng Pháp là Roinvillois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Conoderus mentitor

text:
Conoderus mentitor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Nephrotoma macrocera

text:
Nephrotoma macrocera là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Scordyliodes

text:
Scordyliodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Đô la quốc tế

text:
Đô la quốc tế là một đơn vị tiền tệ giả định. Nó có sức mua ngang bằng sức mua của đô la Mỹ tại một thời điểm nhất định. Nó chính là dollar Mỹ quy đổi theo tỷ giá hối đoái sức mua tương đương (PPP). Nó cho thấy một đơn vị tiền tệ nội địa có giá trị quốc tế thế nào trong phạm vi biên giới của một quốc gia. Nó dùng để so sánh giữa các quốc gia hoặc giữa các thời điểm. Ví dụ, so sánh tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người giữa nhiều nước bằng dollar quốc tế, chứ không phải đơn giản dựa trên tỷ giá hối đoái, sẽ cho một thước đo có giá trị hơn để so sánh mức sống.

Thuật ngữ này, mặc dù không được dùng phổ biến, song đôi khi lại được dùng bởi các tổ chức quốc tế như Nhóm Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế khi công bố các thống kê.

Các con số thể hiện bằng dollar quốc tế không thể được chuyển đổi sang một đơn vị tiền tệ quốc gia khác sử dụng tỷ giá hối đoái thị trường hiện hành; thay vào đó chúng phải được chuyển đổi bằng cách dùng tỷ giá hối đoái PPP của nước đó.

Tham khảo

 World Bank use of the term under definition of Purchasing Power Parity

Tiền tệ
Sức mua
Giới thiệu năm 1958


title: Danh sách tiểu hành tinh: 24001–24100

text:
|-
| 24001 - ||  || 10 tháng 9 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 24002 - ||  || 11 tháng 9 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 24003 - ||  || 12 tháng 9 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 24004 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24005 Eddieozawa ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24006 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24007 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24008 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24009 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24010 Stovall ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24011 - ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24012 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24013 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24014 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24015 Pascalepinner ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24016 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24017 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24018 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24019 Jeremygasper ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24020 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24021 Yocum ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24022 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24023 - ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24024 Lynnejohnson ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24025 Kimwallin ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24026 Pusateri ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24027 Downs ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24028 Veronicaduys ||  || 9 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24029 - ||  || 10 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24030 - ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24031 - ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24032 Aimeemcarthy ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24033 - ||  || 8 tháng 9 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24034 - ||  || 22 tháng 9 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 24035 - ||  || 22 tháng 9 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 24036 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 24037 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24038 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24039 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24040 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24041 - ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24042 - ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24043 - ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24044 Caballo ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24045 Unruh ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24046 Malovany ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Ondřejov || L. Šarounová
|-
| 24047 - ||  || 6 tháng 10 năm 1999 || Stroncone || Stroncone
|-
| 24048 Pedroduque ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Ametlla de Mar || J. Nomen
|-
| 24049 - ||  || 15 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 24050 - ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24051 Hadinger ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24052 Nguyen ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24053 - ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 24054 - ||  || 1 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24055 - ||  || 9 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 24056 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 24057 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 24058 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24059 Halverson ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24060 Schimenti ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24061 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24062 Hardister ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24063 Nanwoodward ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24064 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24065 Barbfriedman ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24066 Eriksorensen ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24067 - ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24068 Simonsen ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24069 Barbarapener ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24070 Toniwest ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24071 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24072 - ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24073 - ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24074 Thomasjohnson ||  || 12 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24075 - ||  || 14 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24076 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24077 - ||  || 3 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24078 - ||  || 4 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24079 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24080 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24081 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24082 - ||  || 8 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24083 - ||  || 9 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24084 Teresaswiger ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24085 - ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24086 - || 1999 UT || 16 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 24087 Ciambetti ||  || 27 tháng 10 năm 1999 || Dossobuono || L. Lai
|-
| 24088 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24089 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24090 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24091 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24092 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 24093 - ||  || 29 tháng 10 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 24094 - ||  || 31 tháng 10 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 24095 - || 1999 VN || 2 tháng 11 năm 1999 || Zeno || T. Stafford
|-
| 24096 - ||  || 5 tháng 11 năm 1999 || High Point || D. K. Chesney
|-
| 24097 - ||  || 5 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 24098 - ||  || 7 tháng 11 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 24099 - ||  || 8 tháng 11 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 24100 - ||  || 8 tháng 11 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-

Tham khảo


title: 1762 Russell

text:
1762 Russell là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ở Đài thiên văn Goethe Link gần Brooklyn, Indiana bởi Chương trình tiểu hành tinh Indiana. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học Henry Norris Russell.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1953


title: Ussat

text:
Ussat  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Oecetis odanis

text:
Oecetis odanis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Esteville

text:
Esteville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Esteville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Động đất Irpinia 1980

text:
Động đất Irpinia năm 1980 đã xảy ra tại vùng Irpinia, Nam Ý vào Chủ Nhật 23 tháng 11 năm 1980. Cường độ trận động đất là 6,89 độ Richter, trận động đất có trung tâm ở làng Conza, giết chết 2.914 người, làm bị thương hơn 10.000 và khiến 300.000 vô gia cư. Nó được biết đến ở Italia với tên Terremoto dell'Irpinia (động đất Irpinia).
Trận động đất xảy ra lúc 18:34 giờ UTC. Sau trận địa chấn đầu tiên là 90 cơn dư chấn. Các đô thị trong tỉnh Avellino đã bị ảnh hưởng nặng nhất. Tại Sant'Angelo dei Lombardi, 300 chết trong đó có 27 trẻ em trong một trại trẻ mồ côi và tám mươi phần trăm của thị xã đã bị phá hủy. Một người đã thiệt mạng tại Balvano khi một nhà thờ thời trung cổ bị sụp đổ trong cuộc lễ Chủ Nhật. Các thị trấn Lioni, Conza di Campania (gần tâm chấn), và Teora đã bị phá hủy, và hàng chục công trình tại Napoli bị chôn vùi, bao gồm một tòa nhà căn hộ 10 tầng. Thiệt hại đã lan ra trong hơn 26.000 km ², bao gồm Napoli và Salerno.

Chính phủ Ý đã dành 59.000 tỷ lira để tái thiết, trong khi các quốc gia khác gửi đóng góp. Tây Đức đã đóng góp 32 triệu đô la Mỹ và Hoa Kỳ 70 triệu USD.

Tuy nhiên, vào thập niên 1990, một vụ bê bối tham nhũng lớn nổi lên khi người ta phát hiện hàng tỷ lire thực sự biến mất từ quỹ tái thiết động đất vào những năm 1980. Trong số 40 tỷ lire (hoặc 40 ngàn triệu) chi cho tái thiết sau trận động đất, khoảng 6,4 tỷ đã tạo ra một tầng lớn xã hội triệu phú mới trong khu vực, 6,4 tỷ chuyển đến Camorra, còn 4 tủ khác đi vào tay các nhà chính trị dưới dạng tiền hối lộ. Chỉ có 9,6 tỷ, một phần tư tổng số tiền, đã thực sự chi cho các nhu cầu của người dân.

Tham khảo

Irpinia
Irpinia 1980


title: Andipatti Jakkampatti

text:
Andipatti Jakkampatti là một thị xã panchayat của quận Theni thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Andipatti Jakkampatti có dân số 22.992 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Andipatti Jakkampatti có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Andipatti Jakkampatti, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu

ta:ஆண்டிப்பட்டி ஜக்கம்பட்டி


title: Muschwitz

text:
Muschwitz là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Muschwitz có diện tích 12,23 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1135 người.

Tham khảo


title: Tenneville

text:
Tenneville là một đô thị của Bỉ. Đô thị này nằm ở tỉnh Luxembourg, vùng Wallonie.

Ngày 1 tháng 1 năm 2007, đô thị này có diện tích 91,81 km², có dân số 2.561 dân với mật độ dân số 27,9 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị của tỉnh Luxemburg


title: Thạch Phong

text:
Thạch Phong (chữ Hán giản thể: 石峰区) là một quận thuộc địa cấp thị Chu Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 166,48 ki-lô-mét vuông, dân số 250.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 3 nhai đạo, 3 trấn.

Nhai đạo: Điền Tâm, Hưởng Thạch Lĩnh, Thanh Thủy Đường.
Trấn: Vân Điền, Bạch Mã, Long Đầu Phố.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Chu Châu


title: Vĩnh Phú (định hướng)

text:
Vĩnh Phú có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Vĩnh Phú, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương
 Xã Vĩnh Phú, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang
 Xã Vĩnh Phú, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang
 Xã Vĩnh Phú, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang
 Xã Vĩnh Phú Đông, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu
 Xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu
 Tỉnh cũ Vĩnh Phú, nay tương ứng với hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ
 Xã cũ Vĩnh Phú thuộc huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ; nay là một phần xã Bình Phú cùng huyện.


title: VFA-2

text:
Phi đoàn Xung kích Chiến đấu 2 (Strike Fighter Squadron 2 - VFA-2) là một đơn vị Không lực Hải quân Hoa Kỳ. Đơn vị còn có biệt danh là "Bounty Hunters", đóng quân tại trạm Không lực Hải quân Lemoore, California. Hiện nay, đơn vị đang triển khai trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) với các phi cơ Boeing F/A-18E/F Super Hornet

Lịch sử
Sự ra đời của F-4 Phantom II đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử phi cơ chiến đấu. Nó thành công đến nỗi phải mất 14 năm để Hải quân Hoa Kỳ nhận được loại máy bay chiến đấu mới thay thế cho những chiếc McDonnell Douglas F-4 Phantom II, vốn được trang bị cho các tàu sân bay từ năm 1958.

Ngày 1 tháng 10 năm 1972, 2 chiếc F-14 Tomcat đầu tiên đã đến căn cứ Miramar ở San Diego, hình thành nên nòng cốt của 2 phi đoàn mới với trang bị máy bay F-14 là VF-1 và VF-2.

Tháng 9 năm 1980, cả hai phi đoàn VF-1 và VF-2 được bố trí trên tàu sân bay USS Ranger (CVA-61). Bốn tháng sau đó, tàu được điều đến biển Ấn Độ Dương và Vịnh Péc-xích để chờ thời cơ giải thoát các cho con tin người Mỹ ở Iran

Năm 1993, VF-2 được chuyển từ loại F-14A Tomcat sang sử dụng loại F-14D Super Tomcat. Những chiếc F-14D Tomcat thuộc VF-2 được điều khiển bởi 38 sĩ quan và 259 quân nhân làm nhiệm vụ hậu cần với số tiền chi trả hàng năm lên đến gần 13 triệu USD. Toàn bộ đơn vị VF-2 đã chuyển từ căn cứ Miamar đến sân bay hải quân Oceana trong suốt năm tiếp theo với khoảng 78 máy bay và 1.500 quân nhân.

Tháng 4 năm 1997, VF-2 được bố trí trên tàu sân bay USS Constellation (CV-64), và di chuyển luân phiên đều đặn từ vịnh Péc-xích đến Thái Bình Dương trong 6 tháng. Đơn vị đã tham gia vào chiến dịch tự do lâu dài, Southern Watch, Iraq tự do, bay nhiệm vụ trên 2.000 giờ, xuất kích 483 lần với tỷ lệ 98% nhiệm vụ hoàn thành và sử dụng 320.000 pound đồ quân nhu.

Ban đầu mang tên VF-2, sau đó năm 2003 các đơn vị được thống nhất với tên gọi VFA-2, với sự chuyển từ F-14D Super Tomcat sang F/A-18F Super Hornet.

Vào ngày 6 tháng 10 năm 2003, VF-2 được nhận những chiếc F/A-18F Super Hornet đầu tiên, đồng thời cũng chuyển tên hiệu thành VFA-2. Sự chuyển tiếp với loại máy bay chiến đấu mới mất 4 tháng rưỡi, một khoảng thời gian ngắn cho sự thay đổi giữa Tomcat và Super Honet. Khi tàu USS Constellation (CV-64) thôi hoạt động, VFA-2 đã triển khai đến tàu USS Abraham Lincoln (CVN-72). Đơn vị điều đến Đại Tây Dương vào tháng 10 năm 2004 và trở về sau khi đã tham gia vào chiến dịch cứu giúp nhân đạo cho nạn nhân sóng thần ở Nam Á.

Vào tháng 3 tháng 2006, VFA-2 trở lại tàu USS Abraham Lincoln (CVN-72) tham gia vào các hoạt động quân sự Reception Staging Onward Movement và Integration và Foal Eagle 2006.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Strike Fighter Squadron 2

Phi đoàn


title: Zogang

text:
Zogang, (; , Hán Việt: Tả Cống huyện) là một huyện của địa khu Qamdo (Xương Đô), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc.

Trấn
 Vượng Đạt (旺达镇)
 Điền Thỏa (田妥镇)
 Trát Ngọc (扎玉镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Qamdo


title: Tên người Hungary

text:
Tên người Hungary (mặc dù Hungary ở châu Âu) giống tên người ở một số nước Đông Á nghĩa là theo trật tự họ trước tên gọi sau. Tuy người Hungary vẫn gọi tên người nước châu Âu khác bằng trật tự tên trước họ sau, như Tony Blair vẫn gọi là Tony Blair, song cũng nhiều trường hợp họ lại đổi trật tự tên người nước ngoài theo cách gọi tên người ở dân tộc mình. Điển hình là nhà văn Jules Verne được gọi Verne Gyula ở Hungary. Ngược lại, người Hungary lại thường được người các nước châu Âu khác gọi tên theo trật tự quen thuộc của châu Âu nói chung, tức là tên trước họ sau. Tên đương kim tổng thống của Hungary theo đúng trật tự tên của người Hungary là Sólyom László song thường hay được biết đến ở nước ngoài là László Sólyom.

Tham khảo

Hungary


title: Székesfehérvár

text:
Székesfehérvár (tiếng Hungary thông tục: Fehérvár, tiếng Đức: Stuhlweißenburg, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: İstolni Belgrad) là thành phố ở miền trung Hungary, thủ phủ của hạt Fejér. Thành phố này có dân số 106.346 người (năm 2001) Thành phố Székesfehérvár nằm bên sông Gaja, ở vùng Sárrét gần Budapest. Thành phố này là trung tâm vận tải và thương mại của vùng Mezőföld ("đồng bằng nhỏ") trồng thuốc lá, rau, nho. Thành phố Székesfehérvár có viện bảo tàng với các hiện vật thời La Mã, đại giáo đường thế kỷ 18 được vua Stephen I cho xây trên khu đất của một nhà thờ thế kỷ 11, các tu viện và các suối nước khoáng.
Trong thời kỳ La Mã, đô thị này có tên Alba Regia, thành phố này là nơi đăng quang ngai vàng của các vua Hungary từ năm 1027 đến năm 1527 và là thủ đô quốc gia cho đến thế kỷ 14. Từ năm 1543 đến năm 1686, thành phố này thuộc quyền cai quản của Thổ Nhĩ Kỳ và sau đó được chuyển cho Áo - Hung. Được xây lại vào thế kỷ 18, thành phố này có tên là Stuhlweissenburg.

Chú thích

Khu dân cư ở hạt Fejér
Khu dân cư thành lập thế kỷ 10


title: 2705 Wu

text:
2705 Wu là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1183.5173900 ngày (3.24 năm).

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1980.

Tham khảo

002705
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Tiểu hành tinh được đặt tên
002705
19801009


title: Bleyen-Genschmar

text:
Bleyen-Genschmar là một đô thị thuộc huyện Märkisch-Oderland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Lomaso

text:
Lomaso là một đô thị ở tỉnh Trento thuộc vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 20 km về phía tây nam của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.482 người và diện tích là 41.5 km².

Đô thị Lomaso có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Campo Lomaso, Comano, Dasindo, Godenzo, Lundo, Poia, Ponte Arche and Vigo Lomaso.

Lomaso giáp các đô thị: San Lorenzo in Banale, Stenico, Dorsino, Calavino, Bleggio Inferiore, Dro, Fiavè, Arco và Tenno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Puimichel

text:
Puimichel là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm

Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Cuộc oanh kích Dhuusamareeb

text:
Cuộc oanh kích Dhuusamareeb diễn ra ngày 1 tháng 5 năm 2008, khoảng 3:00 sáng giờ địa phương khi hoặc một số máy bay hoặc tàu của Hoa Kỳ ngoài khơi mở cuộc tấn công bằng tên lửa vào các mục tiêu tại vùng Dusamareb (hay Dhuusamarreeb) miền trung Somalia. Cuộc tấn công nhằm vào nhóm phiến quân Hồi giáo Al-Shebab.

Có 11 người thiệt mạng trong cuộc tấn công, trong số đó có hai lãnh đạo dân quân và năm dân thường. Theo các phát ngôn viên thành phần nổi dậy, các nhà lãnh đạo Hồi giáo bị thiệt mạng gồm có Aden Hashi Farah và Sheikh Muhyadin Omar. Các cuộc tấn công san bằng một ngôi nhà đá, nơi Aden Hashi Farah đang ở và giết 30 người khác, ba người khác bị thương.

Phản ứng
Bob Prucha, một phát ngôn viên quân đội Mĩ, xác nhận có một cuộc tấn công của Hoa Kỳ nhắm vào một "mục tiêu al-Qaeda được biết đến" và lãnh đạo dân quân.

Chính phủ Somalia do phương Tây hậu thuẫn cố dập tắt một cuộc nổi dậy song các phiến quân nói rằng cái chết của Ayro sẽ không cản bước họ. "Ngay cả khi Ayro đã tử vì đạo, niềm tin của ông ấy vẫn tiếp tục sống. Những người ông ấy đã huấn luyện và chỉ bảo sẽ tiếp tục chiến đấu," phát ngôn viên Mukhtar Ali Robow của al-Shabaab nói.

Paul Salopek, viết trên báo Chicago Tribune trong một bài viết có tựa đề "Mĩ dường như thất bại cuộc chiến tranh bí mật của mình tại Somalia"', ghi nhận rằng mugahid đã thề sẽ giết tất cả người ngoại quốc tại Somalia để đáp trả.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cuộc oanh tạc của Mĩ giết chết người Somalia bị nghị có liên hệ đến Al-Qaeda Bưu báo Washington 2 tháng 5 năm 2008

Nội chiến Somalia (2006-2009)
Somalia 2008
Xung đột năm 2008
Hoa Kỳ năm 2008


title: Didynamipus sjostedti

text:
Didynamipus sjostedti (tên tiếng Anh: four-digit toad) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Cameroon, Guinea Xích Đạo, và Nigeria.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Gartshore, M., Amiet, J.-L. & Drewes, R. 2004. Didynamipus sjostedti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Didynamipus


title: Caecilia attenuata

text:
Caecilia attenuata là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Ecuador và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Monteza, J.I., Coloma, L.A., Ron, S., Cisneros-Heredia, D. & Wilkinson, M. 2004. Caecilia attenuata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Caecilia


title: (40768) 1999 TZ17

text:
{{DISPLAYTITLE:(40768) 1999 TZ17}}

(40768) 1999 TZ17 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 40001–41000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Iconisma

text:
Iconisma (Walsingham) là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae.

Các loài
Currently, two species are known for this genus.
 Iconisma macrocera
 Iconisma rosmarinella

Chú thích

Tham khảo

Blastobasidae


title: Bathytoma arbucklei

text:
Bathytoma arbucklei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Chú thích

Tham khảo

arbucklei


title: Tizzano Val Parma

text:
Tizzano Val Parma là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna, tọa lạc cách khoảng 90 km về phía tây của Bologna và khoảng 35 km về phía tây nam của Parma.

Tizzano Val Parma tiếp giáp các đô thị sau đây: Corniglio, Langhirano, Neviano degli Arduini, Palanzano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Parma


title: Macron mcleani

text:
Macron mcleani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pseudolividae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Macron


title: Pleonomus canaliculatus

text:
Pleonomus canaliculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Faldermann miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Pleonomus


title: Tokugawa Iemochi

text:
là vị Tướng Quân thứ 14 của chế độ Mạc phủ Tokugawa tại Nhật Bản, tại vị từ năm 1858 đến 1866. Trong thời kỳ cai trị của ông, Nhật Bản có nhiều rối loạn nội bộ sau lần tiếp xúc đầu tiên với Hoa Kỳ do Thuyền trưởng Perry dẫn đầu vào năm 1853 và 1854, và sự mở cửa tiếp sau đó của Nhật Bản đối với các quốc gia phương Tây. Thời kỳ Iemochi ngự trị được coi là khoảng thời gian suy yếu của chế độ Mạc phủ.

Tiểu sử
Tokugawa Iemochi có tên thời nhỏ là Kikuchiyo, là con cả của lãnh chúa phiên Wakayama thế hệ thứ 11 tên là Tokugawa Nariyuki, và được sinh ra tại dinh thự của phiên tại Edo (nay là Minato-ku thuộc Tokyo).

Năm 1847, khi mới 1 tuổi, ông được nhận làm con nuôi với vị thế là người kế vị của daimyo Tokugawa Narikatsu, và kế vị ông vào năm 1849. Sau đó ông được đổi tên thành Tokugawa Yoshitomi sau khi làm lễ sang tuổi vào năm 1851. Tuy nhiên, năm 1858 ông lại tiếp tục phải đổi tên theo dòng tộc chính của gia tộc Tokugawa vì Tướng Quân thứ 13 là Iesada không có người thừa kế. Việc lựa chọn Yoshitomi có nhiều xung đột; nhiều bè cánh khác của hội đồng gia tộc Tokugawa ủng hộ Tokugawa Yoshinobu hay Matsudaira Naritami trở thành Tướng Quân; và do vậy cả hai nhóm này đều chống đối Iemochi, người mà khi đó trưởng thành nhất trong các ứng cử viên. Để trở thành Tướng Quân, Yoshitomi đã đổi tên thành Iemochi.

Ngày 22 tháng 4 năm 1863 (ngày 5 tháng 3 năm Văn Cửu thứ 3), Tướng Quân Iemochi đi cùng một đám rước rất lớn đến kinh đô. Ông được Thiên Hoàng triệu kiến, và có 3.000 tùy tùng hộ tống. Đây là lần viếng thăm đầu tiên kể từ chuyến đi của Iemitsu vào thời kỳ Khoan Vĩnh - 230 năm trước, khi một Tướng Quân đến Kyoto.

Là một phần trong phong trào Kōbu Gattai (公武合体, Công Vũ hiệp thể) nghĩa là liên hiệp giữa hoàng tộc và Mạc phủ, Iemochi đã kết hôn với  Nội Thân vương Chikako là con gái của Thiên hoàng Ninkō, và là em gái của Thiên hoàng Kōmei, nhưng cái chết trẻ năm 20 tuổi của ông đã đặt dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân ngắn ngủi. Nguyên nhân tử vong được ghi nhận rộng rãi là do suy tim do bệnh tê phù, một loại bệnh có nguyên nhân từ việc thiếu hụt thiamine (vitamin B1).

Người kế vị ông, Yoshinobu, là vị Tướng Quân Tokugawa cuối cùng, mở đường cho Cải cách Minh Trị.

Niên hiệu
Thời kỳ Iemochi ngự trị có nhiều hơn một niện hiệu (nengō).
 Ansei (安政, An Chính) (1854–1860)
 Manen (万延, Mặc Diên) (1860–1861)
 Bunkyu (文久, Văn Cửu) (1861–1864)
 Genji (元治, Nguyên Trị) (1864–1865)
 Keiō (慶應, Khánh Ưng) (1865–1868)

Hư cấu
Trong series Ooku (大奥), Tokugawa Iemochi xuất hiện ở loạt phim năm 2003.

Tokugawa Iemochi xuất hiện trong taiga 2008 của NHK, Atsuhime. Người đóng vai ông là Matsuda Shota.

Thời thơ ấu của ông là bối cảnh trong tiểu thuyết 'Kazunomiya, Prisoner of Heaven', của Kathryn Lasky, một nhật ký hư cấu của vợ Iemochi.

Iemochi cũng được nói đến trong 'The Last Concubine' của Lesley Downer

Chú thích

Tham khảo
Rekishi Dokuhon Jan. 2006 issue: Tokugawa Shōgun-ke to Matsudaira Ichizoku
Tokugawa Iemochi to sono jidai: wakaki shōgun no shōgai 徳川家茂とその時代: 若き将軍の生涯. Tokyo: Tokugawa kin'en zaidan 徳川記念財団, 2007.
 Totman, Conrad. (1980). The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862-1868. Honolulu: University of Hawai'i Press. 10-ISBN 0-8248-0614-X; 13-ISBN 978-0-8248-0614-9

Gia tộc Tokugawa
Shogun Tokugawa


title: Zuccarello

text:
Zuccarello là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 70 km về phía tây nam của Genova và khoảng 35 km về phía tây nam của Savona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 327 người và diện tích là 10,7 km².

Zuccarello giáp các đô thị: Arnasco, Balestrino, Castelbianco, Castelvecchio di Rocca Barbena, Cisano sul Neva, và Erli.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunezuccarello.it/

Đô thị tỉnh Savona


title: Megalognatha chevalieri

text:
Megalognatha chevalieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Rollinia dolichopetala

text:
Rollinia dolichopetala là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 muriel, P. & Pitman, N. 2003. Rollinia dolichopetala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

dolichopetala
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Thác Nà Khoang

text:
Thác Nà Khoang là thác ở bản Nà Khoang thị trấn Nà Phặc huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam .

Thác Nà Khoang nằm cách trung tâm thị trấn Nà Phặc khoảng 6 km. Thác nằm ở chân Đèo Gió, cạnh quốc lộ 3 và khu vực thác có diện tích khoảng 12 ha. Thác Nà Khoang là nơi hợp thành của hai con suối lớn, suối Nà Đeng chảy qua khe núi Lũng Chang, một con suối nhỏ bắt nguồn từ đỉnh núi Phia Sliểng chảy từ hướng Tây Nam xuống khoảng 88 m thì hợp thủy với dòng suối Nà Đeng, với độ dốc lớn đã tạo thành hệ thống thác 4 tầng dài khoảng 600m, chiều rộng trung bình 15m, sau đó chảy xuống suối Bản Mạch. Phía trên thác còn có một hồ nước nhỏ trong xanh có thể sử dụng làm nơi bơi lội.

Khu vực xung quanh thác chủ yếu là rừng tái sinh, có độ che phủ trung bình từ 75 đến 85%, có nhiều loài động vật như chim, sóc, bò sát, cá sinh sống. Cư dân ở đây đều là dân tộc H'Mông, Dao.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thác Nà Khoang - di tích danh lam thắng cảnh

Địa lý Bắc Kạn


title: Viménil

text:
Viménil là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 8,05 km² dân số năm 1999 là 179 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển. Vosges trong vùng Grand Est thuộc cộng đồng các xãArentèle-Durbion-Padozel.

Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Viménilois.

Biến động dân số

Hành chính

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của xã
 Viménil trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Viménil trên trang mạng của INSEE
 Viménil trên trang mạng của Quid
 Localisation de Viménil trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Viménil sur Mapquest

 Vosges|Vimenil]]

Xã của Vosges


title: Mậu Dần

text:
Mậu Dần (chữ Hán: 戊寅) là kết hợp thứ 15 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Mậu (Thổ dương) và địa chi Dần (hổ). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Kỷ Mão và sau Đinh Sửu.

Các năm Mậu Dần

Giữa năm 1700 và 2200, những năm sau đây là năm Mậu Dần (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1758
1818
1878
1938 (31/01/1938 - 18/02/1939)
1998 (28/01/1998 - 15/02/1999)
2058 (24/01/2058 - 11/02/2059)
2118
2178

Sự kiện năm Mậu Dần

Tham khảo
Tuổi Mậu Dần 1998 Mệnh Gì?

Người sinh năm 1998 đều sẽ mang mệnh Thổ, cụ thể hơn là Thành Đầu Thổ. Đây là một trong sáu nạp âm của mệnh thổ.

Can Chi


title: Ariarathes IX của Cappadocia

text:
Ariarathes IX Eusebes Philopator (tiếng Hy Lạp cổ đại: Ἀριαράθης Εὐσεβής Φιλοπάτωρ, Ariaráthēs Eusebḗs Philopátōr; trị vì khoảng năm 101-89 TCN hoặc 96 TCN-95 trước Công nguyên), là vua của Cappadocia được cha mình Mithridates VI của Pontos lập nên,sau vụ ám sát Ariarathes VII của Cappadocia. Lúc lên ngôi, ông mới chỉ có tám tuổi và đã được đặt dưới sự nhiếp chính của Gordius, một người Cappadocia. Ông đã sớm bị lật đổ bởi một cuộc khởi nghĩa của giới quý tộc Cappadocia, những người thay thế ông bằng Ariarathes VIII của Cappadocia, người mà Mithridates nhanh chóng lật đổ, và khôi phục lại Ariarathes IX. Năm 95 trước CN, viện nguyên lão La Mã ra lệnh để hạ bệ ông, và sau một thời gian ngắn nằm dưới sự cai trị trực tiếp của Pontos, một sự phục hồi ngắn ngủi của Ariarathes VIII, và cố gắng tạo ra một nhà nước cộng hòa, cuối cùng thì ngai vàng của Cappadocia đã được trao cho một người đàn ông được lựa chọn bởi dân chúng Cappadocia, những người đã bác bỏ ý tưởng về một nước cộng hòa: Ariobarzanes I Philoromaios, người đã bị trục xuất bởi đồng minh của Mithridates, Tigranes Đại đế, mang đến sự phục hồi ngắn ngủi của Ariarathes IX, người sau đó đã bị lật đổ một lần nữa bởi những người La Mã trong năm 89 trước Công nguyên. Hai năm sau, năm 87 trước Công nguyên, Ariarathes IX qua đời trong khi chiến đấu cho cha mình ở Thessaly.

Tham khảo

 Hazel, John; Who's Who in the Greek World, "Ariarathes IX", (1999)

Vua Cappadocia


title: Loveless (anime)

text:
Loveless (tiếng Nhật: ラブレス) là một anime shonen-ai được dựa trên manga cùng tên của Kouga Yun. Anime này gồm 12 tập, mỗi tập 23 phút. Anime Loveless được J.C.Staff và Nanatsu no Tsuki sản xuất. Âm nhạc anime do Nakanishi Nobuaki thực hiện và đạo diễn anime là Kou Yuu. Loveless Anime đã được phát sóng trên TV Asahi từ tháng 4 năm 2005. Hiện anime đã được hãng Media Blaster của Mĩ mua bản quyền, dự kiến sẽ ra trong năm 2006.

Tóm lược
Aoyagi Ritsuka, một cậu bé 12 tuổi đã gặp Agatsuma Soubi trong ngày đầu chuyển trường. Lúc đầu, Soubi nói rằng anh là bạn của anh trai cậu – Seimei Aoyagi, người đã chết vài năm trước. Thân phận thật của Soubi đã bị Ritsuka khám phá khi 2 người bị 1 cặp Fighter và Sacrifice là Ai và Midori tấn công. Sự thực về kẻ giết chết Seimei lộ ra, Seimei bị tổ chức Seven Moon (ななつの月) ám sát, còn Ai và Midori là thành viên của tổ chức đó. Soubi thực ra là Fighter của Seimei và giờ đây, anh trở thành Fighter của Ritsuka. Từ đó dần dần hiện ra sự thực về tổ chức Seven Moon và lý do cái chết của Seimei ngày một rõ hơn.

Nhân vật của anime

Aoyagi Ritsuka
Lồng tiếng bởi Minagawa Junko
 dù chỉ là một cậu bé lớp 6 nhưng có lẽ cái cuộc sống quanh cậu không được như bao người khác. Từ sau cái chết của Seimei, mẹ cậu trở nên điên loạn và lâu lâu lại muốn giết cậu. Bản thân cậu cũng không còn ký ức về quá khứ xưa. Tự cô lập và tách mình khỏi bạn bè. Nhưng điều này đã thay đổi khi Soubi xuất hiện. Trong trường học Seven Moons, cậu được gọi là Loveless (nghĩa là "không có tình yêu").

Agatsuma Sōbi
Lồng tiếng bởi Konishi Katsuyuki
 vốn là fighter của Seimei – anh trai của Ritsuka. Thường thì khi một sacrifice chết, fighter của họ sẽ chết theo nhưng Soubi đã theo những lời để lại của Seimei và tìm đến bảo vệ Ritsuka. Trên cổ anh khắc chữ Beloved và đó cũng là tên của Seimei.

Aoyagi Seimei
Lồng tiếng bởi Narita Ken
 dù không xuất hiện nhiều trong anime nhưng nếu không có anh thì cậu chuyện này không tồn tại. Anh bị giết bởi tổ chức Seven Moon nhưng thực sự thế nào thì không ai hay biết. Một con người mang đầy những bí ẩn.

Shinonome Hitomi
Lồng tiếng bởi Mamiko Noto
 là giáo viên ở trường của Ritsuka, Yayoi và Yuiko. Cô không thực sự đóng vai trò lớn trong anime nhưng với Ritsuka, cô cũng như một người bạn. Cô thầm yêu Soubi, nhưng vì rất ngây thơ và không biết chuyện giữa Ritsuka và Soubi, mà cô đã bị Soubi từ chối thẳng thừng. Khi gặp Youji, cô đã bị trêu vì đến năm 23 tuổi vẫn có tai.

Ai và Midori
Lồng tiếng bởi Koshimizu Ami và Takagi Motoki
Ai là fighter và Midori là sacrifice. Hai người còn gọi là Breathless. Đay là nhóm đầu tiên mà Seven Moon gửi đi để bắt Ritsuka nhưng đã thất bại và quay về.

Youji và Natsuo
Lồng tiếng bởi Yoshino Hiroyuki và Saiga Mitsuki
Nhóm thứ 2 được gửi đến. Hai người gọi là "Zero" (số không). Điều đã làm Sōbi khó khắn lắm mới chiến thằng được nhóm này là đúng với cái tên Zero là họ không có cảm giác đau đớn về thể xác. Nhưng sau khi Soubi thắng thì họ lại không thể quay về vì với Nagisa-sensei thì thất bại là điều không được chấp nhận. Họ đã lưu lại nhà Kaido Kio, bạn của Soubi. Đây là một cặp Shounen ai.

Kouya và Yamato
Nhóm cuối cùng và cũng mang tên Zero. Hai người này là thành phẩm hoàn hảo của Nagisa vì cái lỗi lớn nhất của nhóm Zero là nhiệt lạnh thì ở nhóm Zero này đã được sửa chữa. Sau thất bại, bản chất họ không thể quay về. Nhưng với Nagisa thì bà ta chỉ cần Kouya còn Yamato sẽ bị thay thế. Hai người họ đã theo chân nhóm trước và không quay về. Đây là một cặp Shoujo ai.

Kaidō Kio
Lồng tiếng bởi Ken Takeuchi
 là bạn cùng học của Sōbi. Anh ta gặp khá nhiều rắc rối về Sōbi và có vẻ như cũng biết khá nhiều vè chuyện Soubi và Seimei. Anh yêu Sōbi dù biết anh là fighter của một người đã chết và giờ là một thằng bé 12 tuổi. Tính tình vui vẻ, hoạt bát và nói nhiều.

Ritsu-sensei và Nagisa-sensei
Lồng tiếng bởi Koyasu Takehito và Kobayashi Sanae
Ritsu là người đã đào tạo ra tài năng của Soubi hiện nay. Anh còn là một người khá lạnh lùng và có hứng thú với bướm (butterfly). Trái ngược với Ritsu, Nagisa luôn khoác lên mình vẻ trẻ con ngây thơ nhưng thực tế cô ta là một người tàn độc và bất chấp thủ đoạn.

Yayoi và Yuiko Hawatari
Lồng tiếng bởi Fukuyama Jun và Ueda Kana
Hai con người vui vẻ và trẻ con với đúng với cái tuổi 12. Yayoi thích Yuiko nhưng Yuiko lại hướng về Ritsuka. Nói chung là một cặp đôi khá quái đản và hài hước.

Âm nhạc trong Anime
Một điều quan trọng thảo ra thành công của anime là âm nhạc. Và nếu chấm thang điểm trên 10 thì Loveless được khoảng 8 đến 9. Ngoài mở đầu và kết thúc khá ấn tượng. OST của Loveless cũng thực sự tạo được sự thu hút lớn.

 Mở đầu: "Tsuki no Curse" do Okina Reika trình bày
 Kết thúc: "Michiyuki" do Kaori Hikita trình bày

Fighter và Sacrifice
Đây là một điểm đặc biệt của anime này.

Fighter ở đây theo đúng nghĩa của nó là người chiến đấu, Fighter sử dụng những câu thần chú (spell), hay những lời nói hoa mỹ làm vũ khí tấn công. Có thể xem tốc độ phản ứng và cách sử dụng từ ngữ là thước đo khả năng của Fighter. Phản ứng càng nhanh, từ ngữ càng phong phú thì Fighter đó được coi là mạnh.

Sacrife là người được Fighter bảo vệ. Mỗi lần Fighter của đối phương tấn công, Sacrife sẽ là người hứng trọn các đòn tấn công đó cho Fighter của mình. Mục đích của việc tấn công Sacrife là bắt giữ hoàn toàn Sacrifice ấy (restrain).

Trong ep9 có xuất hiện một luật: nếu Fighter tự đầu hàng (bỏ cuộc) trong một trận đấu, thì Fighter đó sẽ mất tư cách và trở thành người bình thường. Chưa rõ luật này có áp dụng cho Sacrife hay không

Người tai mèo
Mọi người trong anime này khi sinh ra đều có tai mèo. Nhưng nếu họ đã có quan hệ với một người khác thì tai và đuôi sẽ rụng. Vì lý do đó nên những người khá lớn tuổi mà vẫn còn tai và đuôi thì có nghĩa là họ vẫn còn chưa có quan hệ với ai.

Tên các tập
 Breathless
 Memoryless
 Bondless
 Friendless
 Sleepless
 Painless
 Tearless
 Trustless
 Skinless
 Nameless
 Warless
 Endless

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức của anime Loveless (tiếng Nhật)

Light novel
Manga năm 2002
Manga dài tập
Tiểu thuyết năm 2008


title: Kim Châu

text:
Kim Châu (chữ Hán giản thể: 金州区, âm Hán Việt: Kim Châu khu) là một quận của địa cấp thị Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Kim Châu có diện tích 1390 km², dân số 670.000 người, mã số bưu chính 116100. Về mặt hành chính, quận được chia thành 6 nhai đạo, 11 trấn và một hương dân tộc.
Nhai đạo biện sự xứ: Quang Minh, Tiên Tiến, Hữu Nghị, Ủng Chính, Trạm Tiền, Trung Trưởng.
Trấn: Đại Lý Gia, Đại Ngụy Gia, Đắc Thắng, Đăng Sa Hà, Nhị Thập Lý Bảo, Hoa Gia Truân, Lượng Ất Điếm, Tam Thập Bải, Thạch Hà, Hướng Ứng, Hạnh Thụ Truân.
Hương dân tộc Mã Thất Đỉnh Sơn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Đại Liên


title: Quận Dubois, Indiana

text:
Quận Dubois là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Nothobranchius taeniopygus

text:
Nothobranchius taeniopygus là một tia vây loài cá vây tia trong họ Nothobranchiidae. Trước đây họ này nằm trong Aplocheilidae, nhưng nó không phải là liên quan chặt chẽ với Aplocheilus như đã từ lâu được người ta tin.

Danh sách đỏ của IUCN liệt kê Astatotilapia stappersii là từ đồng nghĩa cơ sở của nó, nhưng điều này là một lapsus.

Tổng chiều dài tối đa của nó ghi là 55 cm (22 in). Con đực có thể dễ dàng được nhận ra bởi quy mô đen đậm viền, và vây hậu môn và vây đuôi có rìa đen và dải sáng hơn phía dưới.
N. taeniopygus được tìm thấy ở trung bộ Tanzania và miền nam Uganda, và có lẽ ở tây nam Kenya. Nó đã được du nhập đến những nơi khác ở các nước bản địa của nó, và có lẽ cũng Zambia. Trước đó nó được cho là hiện diện ở Burundi, nhưng điều đang bị nghi ngờ. Loài cá này có phạm vi nguồn gốc của các hệ thống thoát nước lưu vực Hồ Kyoga và Victoria, và Aswa, Bubu và sông Malagarasi.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, đầm lầy, hồ nước ngọt and đầm lầy, và sông châu thổ nội địa.

Chú thích

Tham khảo

  [2009a]: Astatotilapia stappersii. Truy cập 2009-OCT-11.
  [2009b]: Nothobranchius taeniopygus. Truy cập 2009-OCT-11.

T


title: Bjørnstjerne Bjørnson

text:
Bjørnstjerne Martinus Bjørnson (8 tháng 12 năm 1832 – 26 tháng 4 năm 1910) là nhà văn, nhà viết kịch Na Uy đoạt giải Nobel Văn học năm 1903. Bjørnstjerne Bjørnson là một trong "Bộ tứ Vĩ đại" của Na Uy, cùng với Henrik Ibsen, Jonas Lie và Alexander Kielland.

Tiểu sử
Bjørnstjerne Bjørnson là con trai lớn của một mục sư người Na Uy. Năm Bjørnson 5 tuổi, gia đình rời Kvikne đến vùng Romsdal phong cảnh đẹp ở Tây Na Uy, nơi cậu bé vào học tại trường Modle. Bjørnson làm thơ, ra báo viết tay và quan tâm đến chính trị từ rất sớm. Năm 1849 ông đến Christiana (nay là Oslo). Tại đây ông đã gặp gỡ với nhà viết kịch vĩ đại Henrik Ibsen và các nhà văn tên tuổi khác của Na Uy. Năm 1852 vào trường Đại học Christiana, nhưng năm sau ông đã ngừng đến lớp mà dấn thân vào đời sống chính trị, sân khấu và văn học của thành phố, viết phê bình sân khấu, ra tạp chí Illustreret Folkebladet - trong đó các truyện cổ tích dân gian do ông ghi chép lại lần đầu tiên được đăng tải. Năm 1856 sang dự hội nghị sinh viên tại Thụy Điển, ông kinh ngạc trước những kỉ niệm về quá khứ, các trang phục dân tộc, vũ khí, bia mộ của các vị vua Thụy Điển và nảy ra ý tưởng trở về khôi phục lịch sử đất nước mình.

Tham gia vào chiến dịch vận động thành lập và trở thành giám đốc Nhà hát Quốc gia Na Uy ở Berrgen năm 1857, Bjørnstjerne Bjørnson giữ vai trò nhà hoạt động văn hóa hàng đầu của đất nước. Trở về Oslo năm 1859, ông ra tờ nhật báo buổi chiều Aftenbladet - cơ quan ngôn luận của Đảng Tân Tự do Na Uy. Từ năm 1865 đến năm 1867 ông làm giám đốc Nhà hát Christiana.

Trước năm 1873 ông chủ yếu làm thơ, viết kịch, bài hát, truyện vừa, truyện cổ tích về đề tài lịch sử. Cuối những năm 1860 sáng tác thơ của ông đạt đến thời kì rực rỡ nhất với các tập tiêu biểu Digte og Sange (Thơ và những khúc ca, 1870), Arnljot Gelline (1870). Thơ của ông được phổ nhạc nhiều, trong đó có bài Vâng, chúng ta yêu mảnh đất này (1859) về sau trở thành Quốc ca Na Uy. Kịch của ông đề cập đến những vấn đề thời sự xã hội, dàn dựng ở nhiều nước châu Âu và Mỹ. Tác phẩm bộ ba Sigurd hung bạo (1863) kể về kẻ tiếm ngôi bí mật thời Trung Cổ, được đánh giá là vở kịch xuất sắc nhất của ông. Ngoài ra ông còn viết một số tiểu thuyết theo phong cách hiện thực chủ nghĩa (Những lá cờ bay trên thành phố và bến cảng (1884), Trên con đường của Chúa (1889). Những năm 1873-1876 nhà văn sống tại Roma. Thời gian này ông chuyên viết phê bình xã hội, tích cực bảo vệ tính độc lập chính trị và văn hóa của Na Uy. Năm 1881 ông qua Mỹ, từ năm 1893 về sống tại một trang trại ở Na Uy và thường xuyên ra nước ngoài.

Năm 1903 Bjørnstjerne Bjørnson là nhà văn đầu tiên trong khối Bắc Âu được nhận giải Nobel Văn học vì những đóng góp trong các lĩnh vực thơ, văn xuôi và kịch. Năm 1910, sau khi vở kịch cuối cùng Bao giờ nho mới trổ hoa được ấn hành, Bjørnstjerne Bjørnson qua đời ở tuổi 77.

Tác phẩm
 Mellem slagene (Giữa các trận chiến, 1858), kịch
 Synnøve Solbakken (1857), truyện vừa
 Halte-Hulda (Hulda Thọt, 1858), kịch
 Arne (1858), kịch
 En glad gut (Anh chàng vui tính, 1860), kịch
 Kong Sverre (Vua Sverre, 1861), kịch
 Sigurd Slembe (Sigurd hung bạo, 1863), kịch
 Maria Stuart i Skotland (Maria Stuart của Scotland, 1864), kịch
 Digte og Sange (Thơ và những khúc ca, 1870), thơ
 Arnljot Gelline (1870), trường ca sử thi
 En Fallit (Phá sản, 1875), kịch
 Redakteren (Người biên tập, 1875), kịch
 Kongen (Hoàng đế, 1877), kịch
 En Hanske (Chiếc ống tay áo, 1883), kịch
 Det flager i Byen og paa Havnen (Những lá cờ bay trên thành phố và bến cảng, 1884), tiểu thuyết
 Geografi og Kjaerlighed (Tình yêu và môn địa lý, 1885), kịch
 Pa Guds Veje (Trên con đường của Chúa, 1889), tiểu thuyết
 Over Ævne. Andre Stykke (Quá sức ta, 1893-1895), kịch
 Paul Lange og Tora Parsberg (Paul Lange và Tora Parsberg, 1899), kịch
 Når den ny vin blomstrer (Rượu mới dậy hương, 1909), kịch

Một số bài thơ

Xem thêm
Ja, vi elsker dette landet Quốc ca Na Uy

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử của ông trên trang chủ của giải Nobel

 Tiểu sử tại Bộ Ngoại giao Na Uy

Nhà văn Na Uy
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Na Uy đoạt giải Nobel
Mất năm 1910


title: Phân quyền tài chính

text:
Phân quyền tài chính là việc chính quyền trung ương chuyển giao các nhiệm vụ chi và nguồn thu ngân sách cho các cấp chính quyền địa phương.

Khái quát
Phân quyền tài chính ở mặt chi là việc chuyển giao quyền thiết kế và sản xuất các hàng hoá công cộng từ chính quyền trung ương cho chính quyền địa phương. Song không phải hàng hoá công cộng nào cũng có thể chuyển giao, mà chỉ những hàng hoá chuẩn công cộng thôi- chẳng hạn như giáo dục, y tế. Còn các hàng hoá công cộng thuần túy như quốc phòng, ngoại giao sẽ vẫn phải do trung ương nắm giữ, và gọi là hàng hoá công cộng quốc gia.

Phân quyền tài chính ở mặt thu là trả quyền thu các sắc thuế địa phương cho địa phương. Một sắc thuế địa phương tốt cần thoả mãn các nguyên tắc của sắc thuế nói chung và các nguyên tắc riêng của thuế địa phương. Có ba nguyên tắc chung về thuế. Đó là công bằng, trung lập và đơn giản. Bốn nguyên tắc riêng của thuế địa phương bao gồm nguồn thu ổn định, phân bố đồng đều giữa các địa phương, cơ sở thuế phải bất biến, và địa phương phải có trách nhiệm tài chính.

Tại sao phân quyền tài chính lại cần thiết
Phân quyền tài chính là cần thiết vì nếu phân quyền tài chính tốt sẽ đạt được hiệu quả cao trong quản lý tài chính ngân sách địa phương cũng như quốc gia. Có rất nhiều lý luận về phân quyền tài chính cho thấy phân quyền tài chính có thể nâng cao hiệu quả thông qua: (i) phân bổ nguồn lực tốt hơn;  và (ii) tạo ra sự cạnh tranh giữa các chính quyền địa phương. Lý luận "bỏ phiếu bằng chân" của Charles M. Tiebout chỉ ra rằng phân quyền tài chính sẽ đưa đến cạnh tranh giữa các chính quyền, nên các chính phủ địa phương buộc phải nâng cao hiệu quả hoạt động của mình.  Còn định lý phân quyền của Wallace E. Oates thì tuyên bố rằng phân quyền tài chính sẽ khiến cho phân bổ nguồn lực tốt hơn vì chính quyền địa phương có đủ thông tin hơn, do đó hiệu quả tài chính cũng được cải thiện.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, những lý luận nói trên hoàn toàn mang tính chuẩn tắc. Trong thực tế, phân quyền tài chính diễn ra có thể vì nhiều lý do, trong đó lý do hay thấy nhất là các nước cần tiến hành phân quyền chính trị và phân quyền hành chính, nên kèm theo đó phải tiến hành cả phân quyền tài chính.

Những lợi ích của phân quyền tài chính

Tăng phúc lợi xã hội
Khi chuyển từ chế độ tập quyền tài chính sang chế độ phân quyền tài chính, tất cả các địa phương và toàn bộ nền kinh tế quốc gia đều tăng được phúc lợi kinh tế.  Lý do là chính quyền trung ương chỉ nắm được những thông tin chung về lượng cầu của dân, nên có xu hướng cung ứng các hàng hóa công cộng địa phương với số lượng giống nhau cho tất cả các địa phương, gây ra tình trạng cung ứng thừa ở địa phương này và cung ứng thiếu ở địa phương khác. Trong khi ấy, chính quyền địa phương do gần dân hơn nên nắm chính xác hơn chủng loại và lượng cầu hàng hóa công cộng địa phương ở khu vực do mình quản lý, nên sẽ cung ứng đúng và đủ.

Cạnh tranh thành tích
Trong phạm vi quyền hạn được phân, các chính quyền địa phương sẽ cố gắng đưa ra những chính sách kinh tế tốt nhất nhằm nâng cao thành tích của mình trong con mắt người dân- những người sẽ so sánh chính quyền nơi mình sống với chính quyền nơi khác thông qua những thành tích của các chính quyền. Có thể gọi đây là cuộc cạnh tranh thành tích giữa các chính quyền địa phương.

Nâng cao trách nhiệm tài chính
Trong chế độ tập quyền tài chính, chính quyền trung ương là người cung ứng các hàng hoá công cộng cho một địa phương nào đó và họ có thể có những lợi ích nhất định. Những lợi ích này có thể có được thông qua sử dụng sai mục đích các khoản tài chính được cấp để thực hiện các nhiệm vụ chi nói trên, hay cũng có thể là lợi ích do không phải lao tâm khổ tứ để chống thất thoát tài chính trong quá trình cung ứng hàng hoá công cộng. Lúc ấy, lượng cung ứng hàng hoá công cộng sẽ giảm do nguồn tài chính ít đi. Tuy nhiên, điều này không khiến cho chính quyền bị "kỷ luật" trong những lần bầu cử người đứng đầu chính quyền vì nếu dân địa phương nơi hàng hoá công cộng bị cung ứng ít đi không bầu cho họ thì dân địa phương nơi khác vẫn có thể bầu.

Còn trong chế độ phân quyền tài chính, hàng hoá công cộng địa phương do chính quyền địa phương cung ứng. Nếu họ thiếu trách nhiệm tài chính dẫn tới cung ứng không đủ hàng hoá công cộng, thì nhân dân của họ sẽ kỷ luật họ (không bầu cho họ) trong lần bầu cử tới. Vì thế, phân quyền tài chính sẽ nâng cao được trách nhiệm tài chính của chính quyền.

Những cái giá của phân quyền tài chính
Trong khi có nhiều lý luận ủng hộ các nhà nước nên đẩy mạnh phân quyền tài chính vì có nhiều cái lợi như trình bày ở trên, thì lại có không ít lý luận cho rằng cần phải thận trọng khi tiến hành phân quyền tài chính vì có những tác động tài chính ngoại lai bất lợi. Phân quyền tài chính ở mặt thu có thể làm nảy sinh một số bất lợi đối với nền tài chính và ngân sách của quốc gia cũng như của địa phương, trong đó đáng chú ý nhất là vấn đề cạnh tranh thuế theo chiều ngang, cạnh tranh thuế theo chiều dọc, và xuất khẩu thuế.

Cạnh tranh thuế theo chiều ngang
Giả định rằng môi trường kinh tế giữa các địa phương là giống nhau, chỉ có chính sách thuế là khác nhau và được hoạch định độc lập nhưng lại có tác động đến địa phương khác. Để đảm bảo đủ thu ngân sách. các chính quyền địa phương sẵn sàng đánh thuế vào các hoạt động kinh tế (các cơ sở thuế) có khả năng di chuyển qua lại giữa các địa phương. Chính ý đồ này đã dẫn các địa phương đến chỗ cạnh tranh thuế theo chiều ngang, đua nhau giảm thuế suất để thu hút các cơ sở thuế vào địa phương mình.

Một ví dụ dễ thấy nhất về cạnh tranh thuế theo chiều ngang là cạnh tranh thuế pháp nhân. Nếu tất cả các địa phương đều tham gia vào cuộc cạnh tranh không hợp tác kiểu này, thì từng địa phương sẽ chẳng những không được lợi gì vì chưa chắc đã thu hút thêm được cơ sở thuế về địa phương mình mà còn bị thiệt hại về tài chính do thuế suất giảm dẫn tới tổng nguồn thu giảm. Tài chính quốc gia cũng vì thế mà thất thu và lượng cung ứng hàng hoá công cộng sẽ ít đi.

Nếu các địa phương có cơ cấu kinh tế không giống nhau, cạnh tranh thuế có thể dẫn đến việc các hoạt động kinh tế sẽ đổ về những địa phương có thuế suất thấp chứ không phải về những địa phương có năng suất lao động cao. Điều này sẽ bóp méo chức năng phân bổ nguồn lực, làm cản trở sản xuất và phát triển kinh tế.

Cạnh tranh thuế theo chiều dọc
Nếu như cạnh tranh thuế theo chiều ngang dẫn đến cuộc chạy đua giảm thuế suất quá mức, thì cạnh tranh thuế theo chiều dọc lại dẫn đến tình trạng cùng một cơ sở thuế lại phải chịu thuế suất quá cao.

Cạnh tranh thuế theo chiều dọc giữa trung ương và địa phương chỉ xảy ra khi có chuyện đánh thuế hai lần bởi cả trung ương lẫn địa phương vào cùng một cơ sở thuế.  Điều này gọi là "đánh thuế hai lần". Do cơ sở thuế giống như một mảnh đất công mà ai cũng có thể lợi dụng, nên các bên đều ra sức tăng thuế suất, khiến cho thuế suất thực tế mà cơ sở thuế phải chịu trở nên quá cao. Có thể gọi đây là một "bi kịch của mảnh đất công", nghĩa là bị khai thác đến kiệt quệ.

Xuất khẩu thuế
Khi cung ứng một hàng hoá công cộng nào đó mang lại lợi ích cho dân địa phương của mình, chính quyền địa phương có thể khiến dân địa phương khác phải chịu một phần chi phí để cung ứng hàng hoá đó (tức là thuế).  Hiện tượng này gọi là xuất khẩu thuế. Những thuế có thể xuất khẩu này thường là các sắc thuế theo chủ nghĩa đánh thuế theo nguồn gốc. Khi giữa các chính quyền địa phương có thể có cạnh tranh hoàn hảo và các yếu tố sản xuất bị đánh thuế di chuyển qua lại giữa các địa phương, hiện tượng xuất khẩu thuế sẽ xảy ra.

Xuất khẩu thuế đồng nghĩa với việc người được hưởng lợi từ tiêu thụ hàng hoá công cộng và người nộp thuế để chính quyền địa phương có nguồn tài chính cho việc sản xuất hàng hoá công cộng không phải là một. Điều đó có nghĩa là có sự vi phạm nguyên tắc công bằng về thuế. Một hậu quả khác của xuất khẩu thuế là nhân dân địa phương sẽ nhận thấy mình không phải gánh chịu chi phí thuế, nên tự nhiên động cơ giám sát và kỷ luật hoạt động tài chính của chính quyền địa phương sẽ mất đi. Điều này có thể làm cho chính quyền địa phương thiếu trách nhiệm tài chính.

Tham khảo

Nguyễn Bình Giang (2003), "Tổng quan lý thuyết về phân quyền tài chính", Nghiên cứu Tài chính, các số tháng 8 và tháng 9.

Dahlby, Bev. (1996), "Fiscal Externalities and the Design of Intergovernmental Grants," International Tax and Public Finance, No. 3, pp. 397–412.

Oates, Wallace E. (1972), Fiscal Federalism, Harcourt Brace Javanovich, New York.

Oates, Wallace E. (1999), "An Essay on Fiscal Decentralization," Journal of Economic Literature, Vol. XXXVII, pp. 1120–1149.

Tiebout, Charles M. (1956), "A Pure Theory of Local Expenditures," Journal of Political Economy, 64: 416-24.

Zodrow, G. and Mieszkowski, P. (1986), "Pigou, Tiebout, Property Taxation and the Underprovision of Local Public Goods," Journal of Urban Economics, 19: 356-370.

佐藤主光(2002)「地方税の諸問題と分権的財政制度のあり方」『フィナンシャル・レビュー』, 第65号, pp. 148–168.

佐藤主光(2002)『地方財政論講義ノート』(mimeo),一橋大学, 東京.

Xem thêm
Phân quyền hành chính

Phân quyền chính trị

Phân quyền tài chính Việt Nam


title: Passalus interstitialis

text:
Passalus interstitialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae.

Chú thích

Tham khảo

Passalus


title: (5398) 1989 AK1

text:
{{DISPLAYTITLE:(5398) 1989 AK1}}

(5398) 1989 AK1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, ngày 13 tháng 1 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Kviteseid

text:
Kviteseid là một đô thị ở hạt Telemark, Na Uy.

Giáo khu Hvideseid đã được lập thành một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem:formannskapsdistrikt).

Các đô thị giáp ranh là: tây bắc là Seljord, đông là Nome, nam là Drangedal, Nissedal và Fyresdal còn tây là Tokke. Điểm cao nhất là Sveinsheia, 1.141 m trên mực nước biển.

Các ngành chính: lâm nghiệp, nông nghiệp, du lịch, thủy điện.

Trong đô thị này có làng Morgedal, cũng được gọi là "cái nôi của môn trượt tuyết hiện đại" ("Skisportens vugge"), quê hương của Sondre Norheim.

Tại đây có nhiều khu trượt tuyết.

Tham khảo

Liên kếtngoài
 Kviteseidbyen
 Vrådal.com
 Morgedal.no
 Kommunefakta Telemark (Statistisk Sentralbyrå)

Đô thị Telemark


title: P-83 Wanad

text:
P-83 Wanad là súng ngắn bán tự động 9 mm với hộp đạn sử dụng loại 9x18mm Makarov được thiết kế bởi Ryszard Chełmicki và Marian Gryszkiewicz của viện nghiên cứu bang Ośrodek Badawczo-Rozwojowy tại Random. Khẩu P-83 đã qua mặt khẩu P-64 và được trang bị cho quân đội và cảnh sát tại Ba Lan.

Nó từng được nhắc đến là được sử dụng bởi nhân vật Lisbeth Salander trong cuốn tiểu thuyết Flickan som lekte med elden của Stieg Larsson.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Unofficial P-64 Resource
Post #50487, Detailed takedown of P83 in "Other 9x18's" forum, The Unofficial P-64 Resource Forums
World Guns, Modern Firearms, Handguns, P-83 pistol (Poland)
P-83 Wanad Pistol, User's Guide: Safety and Instruction Manual for the Polish P-83 (P83) Wanad Pistol Makarov 9x18mm
Firearms and Ammunition, P-83 Wanad

Súng ngắn
Súng Ba Lan
Súng dùng đạn 9x18mm Makarov


title: Anellus edai

text:
Anellus edai là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Ishigaki.

Con trưởng thành bay vào tháng 3 và tháng 8. Mỗi năm loài này có thể có vài thế hệ.

Sải cánh dài 7–9 mm.

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Anellus


title: Ellipteroides tenebrosus

text:
Ellipteroides tenebrosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Terebra stohleri

text:
Terebra stohleri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1970


title: 1685 Toro

text:
1685 Toro là một thiên thạch Apollo có quỹ đạo Mặt trời trong 8:5 phần chung với Trái Đất, và 13:5 phần chung với Sao Thủy. Bởi vì quỹ đạo bất thường, nó được xem là vệ tinh Trái Đất thứ 2".

Toro được phát hiện bởi Carl A. Wirtanen ở Đài Quan sát Lick năm 1948.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 NeoDys

 telnet://ssd.jpl.nasa.gov:6775 telnet for JPL Horizons, easier and more comprehensive than web version

Tiểu hành tinh Apollo
Thiên thể phát hiện năm 1948


title: Saint-Pierre-le-Vieux, Lozère

text:
Saint-Pierre-le-Vieux là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
 Department Web site

Xã của Lozère


title: Izatha apodoxa

text:
Izatha apodoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở scattered localities ở miền nam North Island.

Sải cánh dài 20.5–26.5 mm đối với con đực và khoảng 21 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 12 and tháng 1.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Sencelles

text:
Sencelles (tiếng Tây Ban Nha: Sencellas) là một đô thị trên đảo Mallorca, thuộc quần đảo Baleares, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Mallorca
Khu dân cư ở Mallorca


title: Andrena arabis

text:
Andrena arabis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1897


title: Dechy

text:
Dechy  là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Goniographa metafunkei

text:
Goniographa metafunkei là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Chúng phân bố hạn chế ở một phần phía tây của dãy Thiên Sơn và dãy núi Alai.
Sải cánh dài 30–35 mm.

Liên kết ngoài
A Revision of the Palaearctic species of the Eugraphe (Hübner, 1821-1816) Generic complex. Parti. The genera Eugraphe và Goniographa (Lepidoptera, Noctuidae)

Chú thích

Goniographa
Động vật được mô tả năm 2002


title: Begonia consobrina

text:
Begonia consobrina là một loàithực vật thuộc họ Begoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Quintana, C. & Pitman, N. 2003. Begonia consobrina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

C
Thực vật đặc hữu Ecuador