title: Cheumatopsyche leleupi

text:
Cheumatopsyche leleupi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Propsephus similis

text:
Propsephus similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Tipula savtshenkoana

text:
Tipula savtshenkoana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bình Thành, Đại Đồng

text:
Bình Thành (chữ Hán giản thể: 平城区, âm Hán Việt: Bình Thành khu) là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 46,129 km², dân số năm 2002 là 560.000 người.

Từ ngày 09/2/2018 quận Thành hợp nhất cùng các quận Nam Giao và Khoáng để lập ra 2 quận mới là Bình Thành và Vân Cương.

Phân chia hành chính
Bình Thành được chia thành 14 nhai đạo: Đồng Nhai, Nam Nhai, Tây Nhai, Bắc Nhai, Nam Quan, Bắc Quan, Tân Kiến Nam Lộ, Tân Kiến Bắc Lộ, Tân Hoa Nhai, Đại Khánh Lộ, Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng, Hướng Dương Lý, Chấn Hoa Nam Nhai.

Chuyển sang quận Bình Thành
Đồng Nhai, Nam Nhai, Tây Nhai, Bắc Nhai, Nam Quan, Bắc Quan, Tân Kiến Nam Lộ, Tân Kiến Bắc Lộ, Tân Hoa Nhai, Đại Khánh Lộ, Hướng Dương Lý, Chấn Hoa Nam Nhai.

Chuyển sang quận Vân Cương
Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng


title: Xylocopa shelfordi

text:
Xylocopa shelfordi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1902


title: Stigmella himalayai

text:
Stigmella himalayai là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Puplesis & Diškus năm 2003. Loài này có ở Nepal.

Chú thích

Tham khảo

H


title: Kisaura euandros

text:
Kisaura euandros là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Kisaura


title: Plectrocnemia australica

text:
Plectrocnemia australica là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Plectrocnemia


title: Lưu Đường

text:
Lưu Đường (chữ Hán: 劉唐; bính âm: Liú Táng) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử. Ông có biệt hiệu là Xích Phát Quỷ (chữ Hán: 赤髮鬼; tiếng Anh: Red Haired Devil; nghĩa: Quỷ tóc đỏ). Ở Lương Sơn Bạc, Lưu Đường là đầu lĩnh thứ 21, được sao Thiên Dị Tinh (chữ Hán: 天異星; tiếng Anh: Deviance Star) chiếu mệnh.

Ngoại hình
Lưu Đường có tóc đỏ, râu đỏ, 2 bên tóc có 2 nốt ruồi đỏ, dung mạo kì vĩ, người khoẻ sức địch muôn người. Khi bị phát hiện ở miếu Linh Quan, Lưu Đường không cần vũ khí, chỉ với hai tay không đã đánh bại hơn 20 thổ binh của đô đầu Lôi Hoành, khiến Lôi Hoành cũng phải khen ngợi.

Gặp Tiều Cái
Khi Lưu Đường đi qua thôn Đông Khê tìm Tiều Cái để thông báo về chuyến hàng áp tải châu báu chúc thọ Thái sư Sái Kinh do Dương Chí đảm nhiệm, do uống rượu quá say, ông nằm ngủ tại miếu Linh Quan và bị đô đầu huyện Vận Thành là Lôi Hoành bắt vì tưởng là cướp. Tiều Cái muốn giải thoát cho Lưu Đường, nên giả vờ gọi ông là cháu gọi mình bằng cậu. Lôi Hoành thấy ông là cháu của Tiều Cái thì thả. Do quá tức giận, muốn lấy lại thể diện nên Lưu Đường đã chặn đánh Lôi Hoành giữa đường từ thôn Đông Khê về huyện Vận Thành, khiến Ngô Dụng và Tiều Cái phải đến can ngăn.

Cướp sinh thần cương
Lưu Đường là một trong bảy hảo hán (sáu người còn lại là Tiều Cái, Ngô Dụng, Công Tôn Thắng, Nguyễn Tiểu Nhị, Nguyễn Tiểu Ngũ, Nguyễn Tiểu Thất) cùng với Bạch Thắng dùng rượu có thuốc mê làm Dương Chí bất tỉnh để cướp sinh thần cương.

Gia nhập Lương Sơn
Vụ cướp sinh thần cương lan truyền đến huyện Vận Thành. Theo lời khai của Bạch Thắng, quan phủ sai Hà Đào, Tống Giang và hai đô đầu Chu Đồng và Lôi Hoành dẫn quân đi bắt bảy tên cướp. Tống Công Minh lừa Hà Đào ngồi đợi rồi phóng ngựa đến thôn Đông Khê thông báo cho bảy người biết để kịp thời trốn thoát. Nhờ đó, Lưu Đường cùng Tiều Cái, Ngô Dụng, Công Tôn Thắng, Nguyễn Tiểu Nhị, Nguyễn Tiểu Ngũ, Nguyễn Tiểu Thất rủ nhau đi nương náu ở Lương Sơn Bạc. Qua lời kể của Lâm Xung, Lưu Đường biết được chủ trại Vương Luân là kẻ hẹp hòi, sẽ không cho bảy người ở lại Lương Sơn lâu dài. Ngô Dụng bèn khích Lâm Xung giết chết Vương Luân, rồi tôn Tiều Cái lên làm chủ trại.

Đánh chợ Tăng đầu
Người ở chợ Tăng đầu cướp mất số ngựa mà Thạch Tú, Đoàn Cảnh Trụ và Lưu Đường mua về cho Lương Sơn Bạc, lại đánh cả Lưu Đường, rồi đặt ra bài vè giễu cợt Lương Sơn:

"Lay động thiết hoàn lệnh

Quỷ thần đều sợ kinh

Xe sắt cùng khoá sắt;

Dưới trên có chốt đinh

Quét sạch Lương Sơn lấp Thủy Bạc;

Dong cổ Tiều Cái về Đông Kinh.

Bắt sống Cập Thời Vũ

Trói chặt Trí Đa Tinh

Họ Tăng có năm hổ

Thiên hạ nức uy danh.".

Tiều Cái vô cùng tức giận, dẫn binh đánh Tăng đầu. Nhưng trong một trận đánh, Tiều Cái tử trận vì trúng tên của Sử Văn Cung. Trước khi chết, Tiều Cái bẻ gãy mũi tên và trăng trối: "Ai giết được Sử Văn Cung thì làm chủ trại thay ta !".

Theo yêu cầu của Tống Giang, Ngô Dụng bày kế chiêu dụ Lư Tuấn Nghĩa và Yến Thanh lên Lương Sơn. Lư Tuấn Nghĩa đã giết Sử Văn Cung để trả thù cho Tiều Cái.

Khi Lương Sơn phân định ngôi thứ, Lưu Đường ngồi ghế thứ 21, là Thiên Dị Tinh thuộc nhóm 36 Thiên Cương. Chức vụ Bộ quân đầu lĩnh, là 1 trong 10 thủ lĩnh đứng đầu bộ quân Lương Sơn.

Đánh Phương Lạp và tử trận
Sau này khi đi đánh Phương Lạp, Lư Tuấn Nghĩa dẫn bọn Lâm Xung đem quân đánh vào cửa Hầu Triều, người ngựa đến gần thành thì thấy cửa không đóng, cầu treo không rút. Thành Hàng Châu do Tiên vương xây dựng, cửa thành đều xây theo kiểu ba lớp: lớp cửa ngoài có cánh cửa treo, lớp cửa giữa có hai cánh lớn bằng sắt, trong cùng lại một lớp cửa rào nữa. Lưu Đường muốn lập công đầu, vội vác đao thúc ngựa xông thẳng vào thành. Lưu Đường vừa lọt vào lớp cửa ngoài, quân giữ thành thấy Lưu Đường phi ngựa vào, liền chặt đứt dây treo cánh cửa ngoài, cánh cửa ngoài sập xuống, hai bên có quân giặc mai phục sẵn. Lưu Đường cả người lẫn ngựa đều rơi chết dưới cửa hào.

Trong Đãng Khấu Chí

Tại hồi 57, Vân Thiên Bưu lệnh cho Tất Ứng Nguyên, Khổng Hậu, Bàng Nghị, Đưỡng Mãnh lĩnh 6000 binh mã phòng thủ phía sau núi Tần Phong. Lưu Đường, Thi Ân, Hô Diên Xước dẫn quân đánh đến. Bàng Nghị đánh với Hô Diên Xước, Đường Mãnh đánh Lưu Đường, Thi Ân. Thi Ân bị đánh trúng vai trái, 2 bên đều lui. Hôm sau, Lưu Đường xuất chiến, đánh Bàng Nghị hơn 80 hiệp, sau thua phải rút lui. Tất Ứng Nguyên và Khổng Hậu bày kế dùng cửa sập, dụ quân Lưu Đường. Hôm thứ ba, Bàng Nghị giải thua dụ Lưu Đường và Hô Diên Xước vào chỗ mai phục. Lưu Đường bị Bàng Nghị dùng kế đào đao đánh 1 đao vào chân ngã nhào, bị bắt sống.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử


title: Bùi Bích Phương

text:
Bùi Bích Phương (sinh 1971) là Hoa hậu Việt Nam năm 1988  do báo Tiền Phong tổ chức trong cuộc thi sắc đẹp tại nhà văn hoá Thanh Niên Hà Nội, cô là Hoa hậu Việt Nam đầu tiên từ khi Việt Nam thống nhất.

Tiểu sử
Cô sinh tại Hà Nội trong một gia đình nghèo, bố đi bộ đội, mẹ ở một mình nhà nuôi các anh em trưởng thành. Khi đi du học tại Hàn Quốc cô phải làm thêm rất nhiều để trang trải sinh hoạt phí mỗi ngày học 4 tiếng và làm thêm 6-7 tiếng.

Khi đăng quang cô là sinh viên năm thứ nhất khoa tiếng Anh của Đại học Tổng hợp Hà Nội và vẫn phải đi dịch thuê với thù lao 500 đồng/trang, rồi đi dạy thêm để kiếm tiền học phí. Sau vài năm cô nhận được học bổng du học tại Hàn Quốc và có bằng thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Seoul. Bùi Bích Phương hiện trực tiếp điều phối hoạt động của Quỹ Giáo dục ĐH và Sau ĐH Hàn Quốc tại khu vực Đông Nam Á. Trong một lần làm phiên dịch cho đoàn cán bộ Việt Nam qua Hàn Quốc đàm phán với Quỹ Giáo dục Cao học Hàn Quốc, Bích Phương đã thuyết phục được phía bạn mở rộng dự án vào khu vực Đông Nam Á và chị trở thành người đại diện.

Sau khi tốt nghiệp đại học, về nước làm cán bộ đối ngoại ở Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật, Bùi Bích Phương còn học thêm chuyên ngành Kinh tế quốc dân, rồi Kinh tế quốc tế. Hiện nay cô đang làm việc cho quỹ giáo dục cao học Hàn Quốc.

Năm 2000, cô kết hôn với Tiến sĩ Vũ Thiệu Giang từng du học ở Nga sau một năm tìm hiểu.

Bùi Bích Phương hầu như không tham gia các hoạt động nghệ thuật. Chỉ thi thoảng nhận lời làm khách mời cho một số cuộc thi sắc đẹp ở Hà Nội. Thời gian còn lại, cô toàn tâm toàn ý vào việc chăm sóc tổ ấm nhỏ của mình. Đến năm 2018, cô có hai con (1 trai và 1 gái)

Tác phẩm

Chú thích

Liên kết ngoài
Hoa hậu Bùi Bích Phương: 20 năm vẫn đẹp !

Hoa hậu Việt Nam
Người Hà Nội
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1971


title: Glossaulax

text:
Glossaulax là một chi ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Các loài
 Glossaulax didyma

Feeding habits
As is true of all naticid genera, Loài trong chi nàyare carnivorous and predatory.

Chú thích

Tham khảo

Họ Ốc mặt trăng


title: Paracardiophorus variegatus

text:
Paracardiophorus variegatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Saint-Loup-Géanges

text:
Saint-Loup-Géanges là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne nước Pháp.

Tên cũ là Saint-Loup-de-la-Salle, làng này đã được hợp nhất với làng Géanges vào ngày 1 tháng 1 năm 2003; tên được đổi thành Saint-Loup-Géanges.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số  (Saint-Loup-de-la-Salle: 765, and Géanges: 363).Con số ước tính năm 2005 là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Phòng phong

text:
Phòng phong (danh pháp hai phần: Saphoshnikovia divaricata (Lurcz) Shischk, đồng nghĩa: Ledebouriella divaricata (Turcz.) Hiroe) là một loài thực vật thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). Sinh trưởng chủ yếu tại miền bắc Trung Quốc, trong các tỉnh như Hắc Long Giang, Liêu Ninh, Cát Lâm, Ninh Hạ, Thiểm Tây, Cam Túc, Nội Mông Cổ v.v cũng như tại bán đảo Triều Tiên, Mông Cổ và Đông Siberi trên các sườn đồi, núi hay đồng cỏ ở độ cao từ 400 tới 800 m.

Rễ cây có thể dùng làm thuốc (tên thuốc: Radix Saposhnikoviae hay Radix Ledebouriellae). Phòng phong có vị ngọt, cay, tính ôn (mát), quy vào các kinh Can, Phế, Tỳ, Vị và Bàng quang, có tác dụng phát biểu, trừ phong thấp hay được dùng để trị ngoại cảm, đau khớp xương, trị uốn ván, mắt đỏ, sang lở.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phòng phong tại efloras.org

Cây thuốc
D
D


title: Parella

text:
Parella là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 40 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 458 người và diện tích là 2.8 km².

Parella giáp các đô thị: Castellamonte, Lugnacco, Loranzè, Colleretto Giacosa, Quagliuzzo, và San Martino Canavese.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: 184 Dejopeja

text:
Dejopeja  (định danh hành tinh vi hình: 184 Dejopeja) là một tiểu hành tinh kiểu X, lớn ở vành đai chính.

Ngày 28 tháng 2 năm 1878, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Dejopeja khi ông thực hiện quan sát tại Đài quan sát Hải quân Áo và đặt tên nó theo tên Deiopea, một nữ thần trong thần thoại La Mã.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 184 Dejopeja - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics

Dejopeja
18780228
Dejopeja
Tiểu hành tinh kiểu X (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu X (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Villedieu, Charente-Maritime

text:
La Villedieu là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã La Villedieu, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao từ 53-128 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Villedieu


title: Oxera nuda

text:
Oxera nuda là một loài thực vật thuộc họ Verbenaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Oxera nuda. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Oxera


title: Girls Aloud

text:
Girls Aloud là nhóm nhạc pop nữ người Anh-Ailen, thành lập bởi chương trình tìm kiếm tài năng của đài ITV1, Popstars: The Rivals năm 2002. Những thành viên trong ban nhạc gồm ca sĩ Cheryl Cole, Nadine Coyle, Sarah Harding, Nicola Roberts và Kimberley Walsh. Nhóm đã đạt được 20 đĩa đơn liên tiếp nằm trong top 10 tại Anh, trong đó có bốn đĩa đơn quán quân. Họ đồng thời còn nhận được sáu chứng nhận album, trong đó, hai album đã vươn lên vị trí đầu bảng. Ngoài ra, ban nhạc còn giành được giải Đĩa đơn Xuất sắc nhất năm 2009 tại giải Brit trong tổng số năm đề cử tại lễ trao giải này, với ca khúc "The Promise".

Các tác phẩm mà Girls Aloud đã cộng tác với Brian Higgins cùng đội sản xuất của anh Xenomania đều nhận được khen ngợi từ những nhà đánh giá âm nhạc, bởi các ca khúc đã góp phần tiếp cận và thay đổi dòng nhạc pop chính thống.

Thành tích
Nhóm nhạc này ra đời năm 2002, album đầu tiên là Sound of the underground phát hành giữa năm 2003 chiếm hạng nhì top Anh. Đĩa đơn I"ll Stand by You hát lại của nhóm The Pretenders được ghi âm để ủng hộ cho quỹ giúp đỡ trẻ em BBC "Children In Need". Giai điệu của Girls Aloud rất sôi động, sử dụng nền nhạc điện tử đa dạng.

Nhóm từng được ghi tên trong sách kỷ lục Guinness âm nhạc thế giới với tư cách là nhóm nhạc nữ có 10 bản nhạc liên tiếp lọt vào bảng xếp hạng ăn khách nhất ở Anh. Nhóm được biết đến là những ca sĩ nổi tiếng lập nên từ show truyền hình thực tế Popstar: The Rivals năm 2002. Nhóm từng giữ kỷ lục có 19 đĩa đơn liên tiếp lọt vào Top 10 ở Anh, trong đó có 4 bài xếp hạng nhất như "The Promises" tung ra vào tháng 10 năm 2008. Nhờ "The Promises" nên album thứ năm của Girls Aloud sau đó là "Out of Control" đã từng nhảy lên ngôi vị số một tại Anh. Trong sự nghiệp ca hát, nhóm từng có hai tuần huy hoàng khi giữ vững hạng nhất trên bảng xếp hạng Anh quốc nhờ đĩa đơn đầu tiên trong sự nghiệp "I"ll Stand by You" (Polydor phát hành). Họ phải vượt qua những tên tuổi đang nổi như cồn thời bấy giờ

Tan rã
Trong năm 2007, nhóm chỉ còn 4 thành viên bởi đã có bất hòa xảy ra giữa họ với thành viên còn lại là Nadine Coyle sau đó nhóm Girls Aloud đã từng tuyên bố sẽ tái hợp trong năm 2011 nhưng sau đó vì một số trục trặc mọi chuyện đã lùi vào đến năm 2012.

Chú thích

Nhóm nhạc nữ
Người đoạt giải BRIT
Nghệ sĩ của Fascination Records
Ban nhạc thành lập năm 2002
Nghệ sĩ của Polydor Records
Ban nhạc từ Luân Đôn


title: Amblycerus atypicus

text:
Amblycerus atypicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ribeiro-Costa miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Quận Montcalm, Michigan

text:
Quận Montcalm một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Lacconectus ponti

text:
Lacconectus ponti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Gumbrechtshoffen

text:
Gumbrechtshoffen là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.226 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Bas-Rhin


title: Stygobromus emarginatus

text:
Stygobromus emarginatus là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Inland Water Crustacean Specialist Group 1996. Stygobromus emarginatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

E
Động vật Mỹ
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1943


title: Sân bay quốc tế Faa'a

text:
Sân bay quốc tế Faa'a hay Sân bay quốc tế Tahiti Faa'a ()  là một sân bay nằm ở xã Faa'a, trên đảo Tahiti, Polynésie thuộc Pháp, 5 km (3,1 dặm) phía tây tây nam [1] từ trung tâm xã Papeete, thủ đô của Polynesia thuộc Pháp [1] Đây là sân bay duy nhất ở Polynésie thuộc Pháp phục vụ các chuyến bay quốc tế.

Do địa hình có cao độ hạn chế, chứ không phải là san lấp mặt bằng trải dài lớn đất nông nghiệp dốc, sân bay được xây dựng chủ yếu trên đất khai hoang trên các rạn san hô nằm ngay ngoài biển. Sân bay, điều hành bởi Aéroports Setil, có một đường băng dài 3.420 m (11.220 ft) đường băng, lớn và kết cấu chịu lực đủ để chứa tất cả các máy bay thương mại và quân sự.

Air Tahiti có trụ sở chính ở sân bay này.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Sân bay Polynésie thuộc Pháp


title: Neutrebbin

text:
Neutrebbin là một đô thị ở huyện Märkisch-Oderland, bang Brandenburg, Đức. Đô thị này có diện tích 36,63 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1570 người.

Tham khảo


title: Aulacophora mariana

text:
Aulacophora mariana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chujo miêu tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Diabrotica testaceicollis

text:
Diabrotica testaceicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

T


title: Hàn Ốc

text:
Hàn Ốc hay Hàn Ác (chữ Hán: 韓偓, 844-923), tự: Trí Nghiêu (致堯), tiểu tự: Đông Lang (冬郎), hiệu: Ngọc Tiều Sơn Nhân (玉樵山人); là quan lại và là nhà thơ Trung Quốc thời Vãn Đường.

Tiểu sử
Hàn Ốc là người Vạn Niên, nay thuộc ngoại ô thị trấn Tây An, tỉnh Thiểm Tây.

Cha ông là Hàn Chiêm, là anh em bạn rể với nhà thơ Lý Thương Ẩn.

Năm 10 tuổi, Hàn Ốc đã nổi tiếng về tài thơ, từng được Lý Thương Ẩn khen ngợi .

Năm 889 đời Đường Chiêu Tông (ở ngôi: 888-904), Hàn Ốc thi đỗ Tiến sĩ, làm quan trải các chức: Gián nghị đại phu, Hàn lâm học sĩ, Binh bộ thị lang. Sau vì không theo phe của quyền thần Chu Toàn Trung (tức Chu Ôn), nên bị giáng chức làm Tư mã Bộc Châu.

Đến đời Đường Ai Đế (ở ngôi: 904-907), có chiếu cho Hàn Ốc phục hồi chức cũ, nhưng ông không dám về triều. Ông mang qia quyến vào đất Mân (Phúc Kiến), nương nhờ Vương Thẩm cho đến khi mất (932), thọ 79 tuổi.

Tác phẩm của Hàn Ốc có Hàn lâm tập và Hương liễm tập.

Sự nghiệp văn chương
Trong Hàn lâm tập, có một số bài phản ánh và cảm thương trước thời thế loạn ly. Xen vào đó, là tư tưởng hàm ân và trung quân của ông đối với nhà Đường.

Song, tập thơ mà ông đã bỏ công nhiều công sức, và được nhiều người chú ý nhất, đó là Hương liễm tập, có nghĩa là "thơ phấn hương". Nội dung của tập thơ này đa phần mô tả chuyện trai gái nhớ nhung, tương tư, thậm chí mô tả chuyện ái ân; hoặc là mô tả sự sầu não, cô đơn, và nhất là sự ức chế tình cảm (cũng như tình dục) của người đàn bà. Các bài như "Ngũ canh" (Năm canh), "Khuê tình" (Tình trong phòng khuê), "Áp hoa lạc" (Ép hoa rụng), "Trù trướng" (Buồn bã), Kế tông (Bới tóc), Ư tự (Mối sầu), "Trú tẩm" (Ngủ ngày), "Ngẫu kiến bối diện, thị tịch kiêm mộng" (Vô tình thấy phía sau mà đêm về mộng tưởng)...đã nói lên điều đó. So với các thi nhân thời bấy giờ, quả là ông đã vượt hẳn khỏi vòng kiềm tỏa của khuôn sáo cũ, mở một lối đi cho riêng mình, với một chủ đề thơ mới lạ và táo bạo .

Giới thiệu thơ
Giới thiệu ba trong số bài thơ tiêu biểu trong Hương Liễm tập của Hàn Ốc.

Sách tham khảo
Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc biên soạn, Lịch sử văn học Trung Quốc (Tập II), Bản dịch do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 1993.
Dịch Quân Tả, Văn học sử Trung Quốc(Quyển I). Nhà xuất bản Trẻ, 1992.

Chú thích

Người Thiểm Tây
Nhà thơ Trung Quốc thời Đường
Nhân vật chính trị nhà Đường
Sinh năm 844
Mất năm 923
Mân (Thập quốc)
Nhân vật Ngũ đại Thập quốc
Tiến sĩ nhà Đường


title: Sceloenopla kolbei

text:
Sceloenopla kolbei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Isolasia

text:
Isolasia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Isolasia biramata Warren, 1912

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Isolasia at funet

Xylenini


title: Helius tienmuanus

text:
Helius tienmuanus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Myristica byssacea

text:
Myristica byssacea là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Myristica byssacea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
byssacea
Thực vật dễ tổn thương


title: Brucheville

text:
Brucheville là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 4 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Saint-Denis, Yonne

text:
Saint-Denis là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Denis trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Giáo hoàng Biển Đức VIII

text:
Biển Đức VIII (Latinh: Benedictus VIII) là vị giáo hoàng thứ 143 của Giáo hội Công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 1012 và ở ngôi Giáo hoàng trong 11 năm 9 tháng. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông kéo dài từ ngày 18 tháng 5 năm 1012 cho tới ngày 9 tháng 4 năm 1024.

Giới quý tộc Ý vẫn còn chi phối ngôi Giáo hoàng. Giáo hoàng Benedictus VIII sinh tại Rôma, Người Ý, tên gọi là Theophylakt II, ông là người của hoàng tộc Tusculum có nhiều thế lực.

Người ta cho rằng ông nhờ hối lộ công khai mà được chức vị Giáo hoàng; sự trạng này gọi là "simonie," tức là mua bán chức thánh trong Giáo hội lấy tiền. Trong suốt triều Giáo hoàng của ông quân Saracen bị đánh bại.

Vào năm 1020, ông đã kết hiệp với hoàng đế của Bamberg để đánh đuổi người Hồi giáo đang chiếm lấy miền Nam Ý.

Benedictus VIII quan tâm đến việc canh tân Giáo hội và củng cố luật sống độc thân cho hàng tu sĩ nam nữ. Ông đặt các luật lệ chống tội mại thánh và thách đấu kiếm tay đôi và chỉ thị các giáo sĩ không được lập gia đình. Benedictus VIII đã công khai nổi giận về tác phong giáo sĩ và ra lệnh tất cả con cái của các linh mục và tu sĩ bị xuống cấp, làm tôi mọi.

Ông cũng là người đã ủng hộ dòng Cluny. Năm 1016, Đức Benedictus VIII tuyên bố: Cluny "được tự do, thong dong mọi đàng, đối với các vua, các Giám mục và các công tước, chỉ phải thần phục Thiên Chúa, Thánh Phêrô và Đức Giáo hoàng mà thôi!".

Trong triều đại của ông có ngụy Giáo hoàng Gregorius, 1012. Ông qua đời vào ngày 09.4.1024. Người kế vị Giáo hoàng chính là em ruột của ông và lấy danh hiệu Gioan XIX.

Chú thích

Tham khảo
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

B
Mất năm 1024
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý


title: Telles

text:
Telles là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Calpodini


title: Cuộc đổ bộ lên vịnh Lingayen

text:
Cuộc đổ bộ lên vịnh Lingayen là một chiến dịch đổ bộ do lực lượng Đồng Minh thực hiện ở Philippines trong Thế chiến II. Sáng sớm ngày 9 tháng 1 năm 1945, quân Đồng Minh chỉ huy bởi Phó Đô Đốc Jesse B. Oldendorf bắt đầu tiếp cận Lingayen từ Vịnh Lingayen. Những tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia Úc khởi động chiến dịch bắn phá các vị trí được nghi ngờ là của quân Nhật dọc theo bờ biển Lingayen từ vị trí của họ ở vịnh Lingayen trong vòng 3 ngày. Vào ngày 9 tháng 1, Tập đoàn quân số 6 Lục quân Hoa Kỳ bắt đầu đổ bộ vào khu vực bãi biển trải dài hơn 40 km trong khu vực vịnh, nằm giữa thị trấn Lingayen và San Fabian.

Bối cảnh

Trong suốt Thế chiến II, vịnh Lingayen trở thành một trong những chiến trường quan trọng trên mặt trận Thái Bình Dương đối với cả lực lượng Hoa Kỳ và Đế quốc Nhật Bản. Ngày 22 tháng 12 năm 1941, Quân đoàn 14 Nhật dưới sự chỉ huy của Trung tướng Masaharu Homma đổ bộ lên phần phía Đông của vịnh tại Agoo, Caba, Santiago và Bauang. Ở những nơi này họ chạm trán với một số lực lượng nhỏ được trang bị yếu kém gồm chủ yếu là lính Mỹ và Philippines, rồi sau đó làm chủ được toàn bộ vịnh. Sau thất bại tại vịnh Lingayen Tướng MacArthur ban bố lệnh rút lui khỏi Luzon về Bataan. Và nơi này trong suốt 3 năm sau đó vẫn nằm trong quyền kiểm soát của người Nhật cho đến khi bắt đầu cuộc đổ bộ lên vịnh Lingayen.

Diễn biến

Chiến dịch bắn phá bãi biển

Từ ngày 3 tới ngày 9 tháng 1 năm 1945, các tàu chiến của Đô đốc Oldendorf đã thực hiện những chuyến vượt biển dài qua các quần đảo đã được chiếm trước đó tại Vịnh Leyte ở Đông Nam Philippines, đi qua eo biển Surigao và biển Bohol tại quần đảo Visayas. Sau đó họ đổi hướng lên phía Bắc và di chuyển dọc theo bờ biển ở phía Tây đảo Negros, Panay và Mindoro. Hạm đội tiếp cận khu vực cửa Vịnh Lingayen trên đảo Luzon và bắt đầu những hoạt động đầu tiên. Tại cửa vịnh, các nhóm tàu quét mìn sẽ thực hiện nhiệm vụ dọn mìn mở đường cho 2 khu vực chính, một khu vực neo đậu của tàu đổ bộ ở cuối vịnh, nằm ở phía Tây bãi biển Lingayen, và một khu vực dành cho các bãi đổ bộ ở phía Đông thị trấn San Fabian. Diện tích của khu vực đổ bộ khá hẹp, chỉ rộng khoảng 25-30 dặm.

Trưa ngày 6 tháng 1 năm 1945, cuộc pháo kích và không kích dọn bãi biển chính thức bắt đầu. Các tàu chiến và máy bay từ hàng không mẫu hạm neo đậu dọc vịnh Lingayen đã tấn công liên tục vào các mục tiêu được nghi ngờ là vị trí phòng thủ của Nhật Bản. Đánh giá của quân Đồng Minh về sức kháng cự của Nhật Bản đã không chính xác khi vì phần lớn các vị trí ven biển tới khu vực trong liền ở xung quanh khu vực đổ bộ gần như không bắn trả đáng kể, nên các cuộc bắn phá được coi là không cần thiết.

Đổ bộ vào đất liền
Vào lúc 9:30 sáng ngày 9 tháng 1 năm 1945, khoảng 68.000 lính chỉ huy bởi Tướng Walter Krueger thuộc Tập đoàn quân số 6 (Hoa Kỳ), theo sau các cuộc bắn phá dữ dội của Hải quân rồi đổ bộ lên vịnh Lingayen và không gặp phải sự chống trả nào. Tổng cộng 203.608 lính đã đổ bộ thành công trong vài ngày sau trên một bờ biển trải dài 20 dặm, từ Sual, Lingayen và Dagupan (nơi đóng của Quân đoàn XIV) đi về hướng Tây, và từ San Fabian (nơi Quân đoàn I đóng) về hướng Đông. Lực lượng quân đội do Tướng MacArthur chỉ huy thậm chí đã vượt cả số lính Mỹ do Eisenhower chỉ huy ở chiến trường châu Âu.
Chỉ trong vài ngày sau đó, lực lượng đổ bộ nhanh chóng kiểm soát được các thị trấn ven biển dọc theo nơi đổ bộ, bao gồm cả San Fabian.

Bất chấp những thành công nhanh chóng trong việc tiêu diệt các căn cứ Nhật trên đất liền, quân Mỹ cũng phải gánh chịu tổn thất đáng kể, đặc biệt là ở đội tàu hộ tống do những cuộc tấn công tự sát kamikaze thực hiện bằng máy bay. Từ ngày 4 đến 12 tháng 1, tất cả có 24 tàu bị đánh chìm và 67 chiếc khác bị hư hại bởi những máy bay loại này bao gồm cả những thiết giáp hạm như USS Mississippi và USS Colorado (bị trúng hỏa lực của đồng đội), tuần dương hạm hạng nặng HMAS Australia, tuần dương hạm hạng nhẹ USS Columbia, và tàu khu trục USS Long, USS Hovey . Sau cuộc đổ bộ, nơi đây trở thành tiền đồn quan trọng trong việc tiếp tế các cuộc chiến tiếp theo tại Manila và trên toàn quần đảo Philippines.

Tưởng niệm
Ngày 9 tháng 1 năm 2008, Tổng thống Amado Espino, Jr. và Phó Tổng thống Marlyn Primicias-Agabas chính thức dùng ngày này để vinh danh các cựu chiến binh. Và ngày 9 tháng 1 được mang tên Ngày cựu chiến binh Pangasinan ở Philippines. Trong buỗi lễ kỷ niệm lần thứ 63 cuộc đổ bộ tại vịnh Lingayen, Tổng thống Fidel Ramos kêu gọi Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush thông qua hai đạo luật tại Hạ viện Hoa Kỳ về quyền lợi của 24.000 cựu chiến binh Philippines – đó là Đạo luật Ngân quỹ cựu chiến binh Philippines năm 2006 và Đạo luật Ngân quỹ cựu chiến binh Philippines năm 2005 được bảo trợ bởi Thượng nghị sĩ Daniel Inouye.

Tham khảo

Xung đột năm 1945
Chiến dịch Philippines (1944–45)
Nhật Bản năm 1945
Chiến tranh Thái Bình Dương


title: Tống Duy Tân

text:
Tống Duy Tân (chữ Hán: 宋維新; 1837 - 1892) là thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Hùng Lĩnh (1887 - 1892) trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế & sự nghiệp
Tống Duy Tân là người làng Bồng Trung, xã Vĩnh Tân (nay thuộc xã Minh Tân), huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Năm Canh Ngọ (1870) ông đỗ cử nhân, đến năm Ất Hợi (1875) thì đỗ tiến sĩ. Bước đầu, ông được bổ làm Tri huyện, sau làm Đốc học Thanh Hóa rồi Thương biện tỉnh vụ.

Hưởng ứng dụ Cần Vương
Tháng 7 năm 1885, hưởng ứng dụ Cần Vương, Tống Duy Tân được vua Hàm Nghi phong làm Chánh sứ sơn phòng Thanh Hóa. Sau đó, ông tham gia xây dựng chiến khu Ba Đình.

Năm 1886, Tống Duy Tân và Cao Điển nhận lệnh của thủ lĩnh Đinh Công Tráng đến Phi Lai (nay thuộc xã Hà Lai, huyện Hà Trung, Thanh Hóa) lập căn cứ, nhằm hỗ trợ cho căn cứ chính là Ba Đình. Ngoài căn cứ Phi Lai trong sự nghiệp chung, Tống Duy Tân còn chuẩn bị lực lượng và căn cứ kháng Pháp ngay tại quê hương mình, đó là căn cứ Hùng Lĩnh, nằm ở vùng thượng nguồn sông Mã thuộc Vĩnh Lộc, Thanh Hóa.

Đầu năm 1887, đông đảo quân Pháp kéo đến đàn áp dữ dội phong trào Cần Vương ở tỉnh này. Căn cứ Ba Đình và căn cứ Mã Cao nối tiếp nhau thất thủ. Sau đó, các thủ lĩnh lần lượt hy sinh (Đinh Công Tráng, Nguyễn Khế, Hoàng Bật Đạt), tự sát (Phạm Bành, Hà Văn Mao, Lê Toại) hoặc đi tìm phương kế khác (Trần Xuân Soạn).

Trước tình thế hiểm nguy, Tống Duy Tân bèn mang quân chạy lên căn cứ Hùng Lĩnh, lập nên một trung tâm kháng chiến mới. Các cộng sự cùng theo có Cao Điển, Cầm Bá Thước, Hà Văn Nhọ,... Tuy nhiên, nghĩa quân Hùng Lĩnh chỉ mở được vài trận tập kích thì bị Thiếu tá Térillon dẫn quân đến vây đánh rất gắt gao.

Xét thấy lực lượng Hùng Lĩnh vừa gây dựng bị cô thế và yếu sức, Tống Duy Tân bèn đi ra Bắc rồi qua Trung Quốc để gặp gỡ các sĩ phu yêu nước, tìm nguồn hỗ trợ và liên kết với các lực lượng kháng Pháp khác. Theo sử gia Phạm Văn Sơn thì Tống Duy Tân đã gặp Tôn Thất Thuyết tại Quảng Đông, và ông đã nghe theo lời vị tướng này trở về Thanh Hóa để tiếp tục công cuộc kháng Pháp.

Tiếp tục công cuộc kháng Pháp
Đầu năm 1889, Tống Duy Tân về đến quê nhà. Sau khi tập hợp lại lực lượng thì ông trở thành người chỉ huy chính của phong trào kháng Pháp tại Hùng Lĩnh ở thượng nguồn sông Mã (thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa).

Từ nơi đó, ông cùng hai cộng sự là Cao Điển và Cầm Bá Thước cho quân mở rộng địa bàn hoạt động lên tận vùng hữu ngạn và tả ngạn sông Mã, đến hợp đồng chiến đấu với Đề Kiều - Đốc Ngữ ở vùng hạ lưu sông Đà, và với Phan Đình Phùng ở vùng rừng núi Nghệ An - Hà Tĩnh.

Tổ chức của các ông khá quy củ. Mỗi huyện có một cơ binh, lấy tên huyện đặt tên cho đơn vị, ví dụ như Nông Thanh cơ (tức cơ Nông Cống ở Thanh Hóa), Tống Thanh cơ (tức cơ Tống Sơn ở Thanh Hóa),...

Hay tin, ngày 8 tháng 10 năm 1889, quân Pháp gồm 24 tên do Thiếu úy Morfond (đồn trưởng đồn Nông Cống) từ đồn Nông Cống đi đến dò xét thì chạm súng với nghĩa quân Hùng Lĩnh; kết cục chúng đã bỏ lại ở chiến trường 9 xác chết của Thiếu úy Morfond, 4 lính Pháp và 4 lính khố xanh. Ngày 22 tháng 10, Đại tá Barbaret dẫn 185 quân có trang bị đại bác từ Thanh Hóa kéo đến tấn công. Sau ngày kịch chiến, Tống Duy Tân cho quân rút về phía Bắc Phố Cát (Thạch Thành), rồi sang Vạn Lại (Bắc Ninh). Cuối tháng này, nhờ có những toán quân cũ của tướng Trần Xuân Soạn tìm đến tham gia nên Tống Duy Tân lại cho quân đẩy mạnh hoạt động trong các huyện Yên Định, Thọ Xuân, Nông Cống.

Thấy công cuộc thôn tính nước Việt bị cản trở, Tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương là J. Bichot đã đưa Trung tá Lefèvre đến thay Barbaret, điều một lực lượng lớn (có cả đại bác) đến tấn công phong trào do Tống Duy Tân làm thủ lĩnh. Trước lực lượng đối phương đông đảo, lại được trang bị vũ khí mạnh, ông phải cho quân vừa chống đỡ các cuộc tấn công của Lefèvre ở Vạn Lại (30/11/1889), cuộc tấn công của Đại úy Colleta ở Yên Lược (1/12/1889)... vừa rút lui để bảo toàn lực lượng.

Trong năm 1890, Tống Duy Tân đã tổ chức tập kích nhiều trận như trận làng Kẽm (1/1/1890) - quân Pháp của Trung tá Jorne de Lacale (thay Lefèvre) bị thiệt hại nặng, Đại úy Christophe bị tử thương; trận Vân Đồn (Nông Cống) đánh tan đạo quân do Công sứ Thanh Hóa Lebrun chỉ huy, Yên Lãng (29/3/1890) ở Xuân Yên-Thọ Xuân (bên tả ngạn sông Chu). Sáng ngày 26/4, quân Pháp tấn công tiền đồn Na Lung của Cao Điển. Không thể giữ được đồn, Cao Điển rút về và bày binh bố trận, đánh tan quân Pháp ở trận Thanh Khoái xảy ra vào ngày 29 tháng 5 năm 1890 (Thiếu úy Bonnet và 6 lính cơ tử trận, nhiều lính bị thương trong đó có viên sĩ quan tên Viola). Bị thiệt hại đáng kể, quân Pháp bèn tập trung lực lượng mở cuộc truy quét quy mô nhằm tiêu diệt nghĩa quân Hùng Lĩnh.

Kể từ đây trở đi, lực lượng của Tống Duy Tân bước vào thời kỳ chiến đấy gay go và gian khổ hơn. Nhất là sau trận Thanh Khoái, nghĩa quân lâm vào tình thế bị cô lập nên bị thiếu thốn mọi mặt.

Đầu năm 1891, Tống Duy Tân cho chuyển quân từ An Lẫm (châu Thường Xuân) lên Lang Vinh (một làng Mường ở châu Thường Xuân). Hay tin, quân Pháp do Giám binh Soler chỉ huy liền tổ chức tấn công. Mặc dù chống trả quyết liệt nhưng cuối cùng ông cũng phải bỏ hết các công sự xây dở dang, dẫn tàn quân rút về Hòn Mông, rồi về vùng Trịnh Vạn thuộc châu Thường Xuân (tức quê hương và là căn cứ của Cầm Bá Thước).

Tháng 3 năm 1892, từ sông Đà, Đốc Ngữ dẫn quân vượt sông Mã vào Thanh Hóa. Sau khi bàn bạc, Tống Duy Tân và Đốc Ngữ cùng hợp quân đi tấn công quân Pháp ở hang Niên Kỷ (nay thuộc xã Thiết Ống, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa). Mặc dù thu được một số thắng lợi nhưng cũng không thể nào cứu vãn được tình thế.

Hoạt động ở đây một thời gian ngắn thì Đốc Ngữ dẫn quân trở lại mạn sông Đà; còn Tống Duy Tân thì ở lại cầm cự một thời gian nữa. Nhưng trước cuộc bao vây và càn quét ngày càng ác liệt của đối phương, khoảng tháng 9 năm 1892, ông tuyên bố giải tán lực lượng để tránh thêm thương vong.

Bị giết chết
Sau đó, ông về ẩn náu ở hang Niên Kỷ (nay thuộc xã Thiết Ống, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa), còn Cao Điển cùng một số thuộc hạ quyết chí theo thì đóng trên một ngọn đồi gần bên. Chẳng lâu sau, Án sát Hà Tĩnh Cao Ngọc Lễ (vừa là học trò cũ, vừa là cháu kêu Tống Duy Tân bằng cậu) đi mật báo cho Pháp và quân Pháp do tên Thiếu úy Hensxhell cùng 20 lính đến bủa vây và bắt được Tống Duy Tân vào ngày 4 tháng 10 năm 1892.

Trước hôm đó một ngày (ngày 3 tháng 10), một toán quân Pháp khác gồm 30 người đi vây bắt Cao Điển. Hai bên đụng độ ác liệt. Nghĩa quân bị bắt 2, chết 6 nhưng Cao Điền đã kịp chạy thoát cùng bốn năm người với hai khẩu súng...

Không chiêu hàng được, Công sứ Pháp ở Thanh Hóa Boulloche ra lệnh cho Tổng đốc Thanh Hóa là Nguyễn Thuật (vốn là bạn cũ của ông) xử tử Tống Duy Tân tại Thạnh Hỏa ngày 5 tháng 10 năm Nhâm Thìn (tức 23 tháng 11 năm 1892), lúc 55 tuổi. Đến đây, cuộc khởi nghĩa mà ông cùng đồng đội đã cố công gầy dựng coi như kết thúc.

Trước ngày mất, Tống Duy Tân có làm đôi câu đối:
Nhị kim thủy liễu tiên sinh trái
Tự cổ do truyền bất tử danh
Nghĩa:
Món nọ tiên sinh nay mới trảCái danh bất tử trước còn truyềnVinh danh
Sau khi Tống Duy Tân thọ án, nhân sĩ tỉnh Thanh Hóa có làm bài thơ và câu đối điếu đều bằng chữ Hán. Giới thiệu câu đối điếu:Tự cổ anh hùng, thiết thạch can trường nan tận tả;
Đáo đầu sự thế, xuyên hà huyết lệ hạt năng lưu.
Nghĩa là:Từ trước anh hùng, dạ sắt gan vàng không xiết tả;
Đến cùng sự thế, máu sông lệ suối chảy sao trôi!
Hiện nay, tên ông được dùng đặt tên cho nhiều trường học và đường phố ở Việt Nam.

Xem thêm
Cần Vương
Khởi nghĩa Hùng Lĩnh
Cao Điển
Cầm Bá Thước

 Chú thích

Tham khảo
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (quyển 5, tập trung). Tác giả tự xuất bản, Sài Gòn. 1963.
Đinh Xuân Lâm-Nguyễn Văn Khánh-Nguyễn Đình Lễ, Đại cương lịch sử Việt Nam (tập 2). Nhà xuất bản Giáo dục, 2006.
Hoàng Văn Lân-Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt Nam [1858-cuối XIX], quyển 3, tập 1, phần 1. Nhà xuất bản Giáo dục, 1979.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.
Nhiều người soạn (Phan Ngọc Liên chủ biên). Lịch sử 11 (nâng cao). Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.
Nhóm Nhân văn Trẻ, Hỏi đáp lịch sử Việt Nam'' (tập 4). Nhà xuất bản Trẻ, 2007.

Khởi nghĩa Hùng Lĩnh
Người Thanh Hóa
Nghĩa quân chống Pháp
Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
Tiến sĩ nhà Nguyễn


title: Helmstadt

text:
Helmstadt là một đô thị ở huyện Würzburg bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Peranua

text:
Peranua từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Ophiusa.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Ceratina waini

text:
Ceratina waini là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Shiokawa & Sakagami mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1969


title: Tào Động tông

text:
Tào Động tông (zh. 曹洞宗 cáo-dòng-zōng, ja. sōtō-shū) là một trong năm tông của Thiền tông Trung Quốc, được sáng lập vào cuối nhà Đường bởi hai thầy trò Thiền sư Động Sơn Lương Giới và Tào Sơn Bản Tịch. Các giáo lý đặc trưng nhất của tông này để phân biệt với các tông phái khác có thể kể đến như Động Sơn Ngũ Vị, Thiền Mặc Chiếu. Tông này từng phát triển mạnh ở Trung Quốc và được truyền bá sang một số quốc gia như Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam. Cùng với tông Lâm Tế, tông Tào Động là một trong hai phái của Thiền tông còn tồn tại cho tới ngày hôm nay.

Lịch sử

Sơ khai
Tông này được sáng lập vào khoảng giữa cuối thời Đường bởi Thiền sư Động Sơn Lương Giới và Tào Sơn Bản Tịch. Động Sơn từng tu học và đắc pháp với Thiền sư Vân Nham Đàm Thịnh. Sau, ông đến hoằng pháp tại Động Sơn Phổ Lợi Thiền Tự ở Giang Tây và xiển dương tông phong mạnh mẽ, sáng lập giáo lý Động Sơn Ngũ Vị để tiếp dẫn người học. Động Sơn có nhiều đệ tử nối pháp, nổi tiếng nhất là Thiền sư Tào Sơn Bản Tịch ౼ người kế thừa và hoàn thiện giáo lý Động Sơn Ngũ Vị, làm chổ dựa vững chắc cho tư tưởng của tông Tào Động.

Theo các học giả Phật giáo, tên gọi "Tào Động" có lẽ được ghép từ chữ đầu trong pháp danh của hai vị Thiền sư sáng lập là Động Sơn và Tào Sơn, và ban đầu được gọi là "Động Tào tông". Nhưng sau này do âm vận nghe trắc trở hay vì một lý do khác, đã được gọi ngược lại là "Tào Động". Tuy nhiên một số học giả khác cho rằng chữ "Tào" có lẽ liên quan đến ngọn núi Tào Khê, nơi Lục Tổ Huệ Năng từng hoằng pháp hơn.

Trong số các đệ tử nối pháp của Thiền sư Tào Sơn Bản Tịch, nổi bật nhất phải kể đến là Thiền sư Tào Sơn Huệ Hà ౼ tác giả cuốn Ngũ Vị Hiển Quyết và là người có công lớn trong việc phổ biến tư tưởng của tông Tào Động. Tuy nhiên, pháp hệ của Thiền sư Tào Sơn Bản Tịch chỉ truyền được 5 đời rồi bị thất truyền. Pháp mạch của tông Tào Động nhờ các thế hệ đệ tử của Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng - đệ tử đắc pháp khác của Thiền sư Động Sơn Lương Giới duy trì mà không bị thất truyền. Nên bên cạnh việc gọi tên tông phái mình là "Tào Động tông", các Thiền sư thuộc pháp hệ của Vân Cư cũng gọi tông mình là "Động tông" hay " Động thượng chính tông" để phân biệt với phái của Tào Sơn.

Sao khi Vân Cư thị tịch, đệ tử là Thiền sư Đồng An Đạo Phi kế tiếp tổ thống. Kế đến, Đạo Phi truyền pháp lại cho pháp tử là Thiền sư Đồng An Quán Chí và Quán Chí truyền pháp lại cho đệ tử là Lương Sơn Duyên Quán. Cũng giống tông Lâm Tế, các vị tổ đời đầu của tông Tào Động kể trên khá mờ nhạt và không có nhiều ảnh hưởng trong Thiền tông.

Thời kỳ nhà Tống

Vào thế kỷ 11, Tào Động tông gần như bị thất truyền khi vị Tổ đời thứ 6 là Thái Dương Cảnh Huyền không có người thừa kế. Để đối phó với vấn đề này, ông đã đem cà sa, giày cỏ của mình làm tín vật cùng tâm yếu trao lại cho Phù Sơn Pháp Viễn (đệ tử cũ của Thái Dương, sau nối pháp Lâm Tế tông) tìm giúp người thừa kế tông môn. Sau này, Thiền sư Đầu Tử Nghĩa Thanh đến tham học với Pháp Viễn và được Pháp Viễn truyền lại tâm yếu của Tào Động tông cùng với di vật của Thái Dương. Nghĩa Thanh được coi là người kế thừa chính thức của Thái Dương qua hình thức "đại phó". Tuy nhiên, học giả Morten Schlütter cho rằng câu chuyện này được thêu dệt nên để củng cố mối liên kết khá yếu giữa Đầu Tử và Thái Dương (vị Thiền sư Tào Động cuối cùng được ghi lại trong bộ Cảnh Đức Truyền Đăng Lục uy tín) nhằm hợp pháp hóa sự truyền thừa của Đầu Tử.

Đến đời của Thiền sư Phù Dung Đạo Khải ౼ Tổ thứ 8, tông Tào Động bắt đầu phát triển mạnh. Đạo Khải đã xây dựng nhiều Thiền viện, phổ biến các lối tu và sinh hoạt riêng cho tông Tào Động. Nhờ vậy, tông này chính thức trở nên độc lập và có chổ đứng, gây ảnh hưởng ngày càng sâu rộng trong xã hội Trung Quốc.

Đặc biệt, pháp tôn của Phù Dung là Thiền sư Hoằng Trí Chính Giác và Chân Yết Thanh Liễu đã sáng tạo ra phương pháp Thiền Mặc Chiếu ౼ dựa trên cơ sở giáo lý của các vị tổ sư đi trước như Tham Đồng Khế, Bảo Cảnh Tam Muội Ca, Động Sơn Ngũ Vị ౼ để đối lại khuynh hướng đề xướng tông phái trong nội bộ Thiền tông. Khi mới ra đời, nó bị phản ứng khá gay gắt, nhất là từ phía của Thiền sư Đại Huệ Tông Cảo ౼ người cực lực đề xướng Thiền công án, thoại đầu. Để phản bác lại chỉ trích của Đại Huệ, Hoằng Trí soạn "Mặc Chiếu Minh", Chân Yết viết "Tín Tâm Niêm Cổ". Thông qua tài năng biện luận của mình, Hoằng Trí đã khiến cho giới Thiền tông đương thời phải công nhận Mặc Chiếu là một pháp tu chính thống của tông Tào Động. Phương pháp Mặc Chiếu này được truyền qua Nhật Bản bởi Thiền sư Đạo Nguyên Hi Huyền và vẫn còn phát triển cho tới ngày nay dưới tên gọi "Chỉ quán đả tọa" (ja. Shikantaza).

Thời kỳ nhà Nguyên

Đến thời Nguyên, tông Tào Động cũng phát triển và có ảnh hưởng. Nhiều vị Thiền sư trong tông này rất được các vua nhà Nguyên ủng hộ và thường mời họ vào cung thuyết pháp, hỏi đạo. Nổi bật nhất trong thời gian này là Thiền sư Vạn Tùng Hành Tú ౼ tác giả của hai tác phẩm Thiền là Thung Dung Lục và Thỉnh Ích Lục. Vạn Tùng cũng có đệ tử cư sĩ nổi tiếng là Gia Luật Sở Tài ౼ một chính khách quan trọng của triều đình nhà Nguyên. Sau Vạn Tùng, tông Tào Động tiếp tục phát triển dưới thời của Thiền sư Tuyết Đình Phúc Dụ và Lâm Tuyền Tùng Luân (tác giả của Không Cốc Tập và Hư Đường Tập), họ có công lao rất lớn trong việc bảo vệ Phật giáo. Năm 1255, Khâu Xử Cơ và Lý Chí Thường thuộc phái Toàn Chân Giáo ౼ Đạo giáo ra sức bành trướng ảnh hưởng, họ thường đi chiếm phá các chùa Phật, hủy hoại Khổng miếu. Thiền sư Tuyết Đình Phúc Dụ bèn dâng sớ lên Nguyên Hiến Tông vạch tội họ. Vua cho mời Thiền sư Tuyết Đình và Đạo sĩ Lý Chí Thường vào trong cung để tranh luận lý lẽ với nhau, Lý Chí Thường thua và buộc phải dừng lại các hành vi xuyên tạc, phá hoại Phật Giáo của họ. Tuyết Đình cũng được Vua Hốt Tất Liệt kính trọng và từng mời ông vào cung thuyết pháp và phong cho ông làm pháp chủ đứng đầu và lãnh đạo Phật Giáo đương thời.

Về mặt tổ chức, từ đầu nhà Nguyên cho đến cuối nhà Minh, Thiếu Lâm Tự là tổ đình chính của tông Tào Động. Năm 1245, Thiền sư Tuyết Đình Phúc Dụ (đời thứ 15) vâng lệnh vua đến trùng tu và hoằng pháp tại Thiếu Lâm. Kể từ đó, phương trượng của chùa Thiếu Lâm đều do các đời pháp tôn của Thiền sư Phúc Dụ kế thừa, từ Thiền sư Phúc Dụ kéo dài cho đến thế hệ của Thiền sư Đại Chương Tông Thư (1500-1567, đời thứ 24) là hơn 300 năm, tháp mộ của các vị này nay vẫn còn tại vườn tháp chùa Thiếu Lâm. Đến đời pháp tử của Đại Chương Tông Thư là Lẫm Sơn Thường Trung và Huyễn Hữu Thường Thuận thì phân ra thành hai nhánh với ảnh hưởng ở nhiều nơi khác nhau. Từ đó, chùa Thiếu Lâm không còn là trụ sở chính của tông Tào Động như trước nữa. Tuy vậy, các đời trụ trì của chùa này vẫn được truyền thừa theo pháp mạch của tông Tào Động và duy trì cho đến hiện nay.

Thời kỳ nhà Minh - Thanh

Đến thời Minh, Thiền tông nói riêng và Phật giáo Trung Quốc nói chung bị hạn chế phát triển do sự kiểm soát gắt gao của nhà Minh đối với Phật Giáo. Bên cạnh đó, Thiền tông cũng bị suy yếu và bị lai tạp với Tịnh Độ tông qua xu hướng Thiền -Tịnh song tu. Để vực dậy tông Tào Động, các vị Thiền sư tông này như Trạm Nhiên Viên Trừng, Thụy Bạch Minh Tuyết,... thì khôi phục lại các phương pháp độ chúng của tổ sư, còn phía phái của Thiền sư Vô Minh Tuệ Kinh, Bác Sơn Nguyên Lai, Hối Đài Nguyên Cảnh,... thì nỗ lực trong việc hoằng pháp, xây cất chùa chiền để phát triển tông phái. Điển hình là Thiền sư Vĩnh Giác Nguyên Hiền đã biên soạn bộ Động Thượng Cổ Triệt để giải thích các tư tưởng đặc trưng của tông Tào Động.

Từ cuối thời Minh cho đến đầu thời Thanh cũng diễn ra các cuộc tranh luận sôi nổi, có lúc cũng rất kịch liệt và gay gắt giữa các vị Thiền sư Lâm Tế và Tào Động liên quan tới các vấn đề như lịch sử, pháp hệ của Thiền Tông hay về đường lối thực hành Thiền Tông.

Thời kỳ cận - hiện đại
Cận đại, cao tăng Trung Quốc là Thiền sư Hư Vân là người có công lao to lớn trong việc khôi phục lại Thiền tông nói chung và Tào Động tông nói riêng. Sư thuộc đời thứ 47 của tông Tào Động, là đệ tử của Thiền sư Diệu Liên tại núi Cổ Sơn, Phúc Kiến ౼ nơi đây vốn là tổ đình của dòng Cổ Sơn do Thiền sư Vĩnh Giác Nguyên Hiền sáng lập vào cuối thời nhà Minh. Sư đã trùng tu và hoằng pháp tại các tổ đình Tào Động như Dũng Tuyền Thiền Tự ở Cổ Sơn, Phúc Kiến và Chân Như Thiền Tự ở núi Vân Cư, tỉnh Giang Tây (đạo tràng do Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng đời nhà Đường sáng lập).

Người Trung Quốc truyền bá Tào Động sang phương tây nổi tiếng nhất là Thiền sư Thánh Nghiêm (zh. Shengyen) ౼ pháp tôn của Thiền sư Hư Vân.

Đặc điểm

Thiền sư Cao Phong Nguyên Diệu mô tả đặc điểm của tông Tào Động là "chi li nghiêm ngặt". Còn Đông Lĩnh Viên Từ (ja. Tôrei Enji) trong quyển Ngũ Gia Tham Tường Yếu Lược Môn (sáng tác năm 1788) thì ví tông Tào Động với người nông dân (Tào Động thổ dân).

Ảnh hưởng

Bán đảo Triều Tiên

Tông chỉ của tông Tào Động được truyền vào bán đảo Triều Tiên lần đầu tiên là vào cuối thời đại Tân La. Năm 894 đời Đường, tăng sĩ người Triều Tiên là Lợi Nghiêm (zh. 利嚴, ko. iǒm) hành cước sang Trung Quốc và tham học với Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng. Sau đó ông ngộ đạo và được Thiền sư Đạo Ưng ấn khả, truyền pháp. Ông trở về Triều Tiên hoằng pháp và đến năm 911 ông theo sắc lệnh của vua Thái Tổ Cao Ly sáng lập Quảng Chiếu Tự trên Tu Di Sơn. Tại đây, ông tích cực truyền bá Thiền tông và đào tạo ra nhiều vị đệ tử nổi danh như Xử Quang, Đạo Nhẫn... Ngoài ra, Lợi Nghiêm còn được biết đến là một trong chín vị tăng sĩ Triều Tiên đầu tiên sang Trung Quốc du học và truyền bá Thiền Tông vào bán đảo Triều Tiên. Phái Thiền của Lợi Nghiêm được gọi là Tu Di Sơn và là một trong chín phái Thiền (zh. 九山禪, Cửu Sơn Thiền) đại diện cho Thiền Tông Triều Tiên đương thời. Khoảng 200 năm sau, 9 phái Thiền này được Thiền sư Phổ Chiếu Trí Nột và Thái Cổ Phổ Ngu hợp nhất thành Tào Khê tông.

Đến thời Minh, tông này một lần nữa được truyền sang bán đảo Triều Tiên thông qua Thiền sư Diện Tông Bản, đệ tử nối pháp của Thiền sư Ngưng Nhiên Liễu Cải (đời thứ 20, trụ trì chùa Thiếu Lâm).

Nhật Bản

Việt Nam

Phương Tây

Hoạt động giới thiệu Thiền tông tại Hoa Kỳ của Học giả Suzuki Daisetsu (Linh Mộc Đại Chuyết) vào đầu thập niên 50 của thế kỷ 20 đã tạo nên phong trào tu Thiền rầm rộ ở Mỹ, còn được gọi là "Zen Boom". Phong trào này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các vị Thiền sư Nhật Bản truyền bá Thiền vào phương Tây và người truyền bá tông Tào Động sang Mỹ đầu tiên là Thiền sư Suzuki Shunryuu (Linh Mộc Tuấn Long, ?-1971). Shunryuu đã có thời gian cư ngụ ở Mỹ khá lâu và có đóng góp trong việc hướng dẫn, lãnh đạo nhiều khoá tu Thiền cho các Thiền sinh người Mỹ. Vào năm 1967, ông sáng lập Thiền Lâm tự (Tassajara Zen Mountain Center) tại Montery, bang California để đào tạo các vị sư người Mỹ. Đây được coi là ngôi chùa Thiền tông đầu tiên ở trên đất Mỹ.

Người được giao sứ mệnh truyền bá tông Tào Động sang Châu Âu là Thiền sư Taisen Deshimaru (1914-1982). Ông là đệ tử của Thiền sư Kodo Sawaki, một trong những người phục hưng tông Tào Động Nhật Bản thời cận đại. Trước khi qua đời, Kodo Sawaki hy vọng Taisen Deshimaru có thể thay mình hoàn thành ước mơ truyền bá Thiền khắp nơi. Năm 1967, Taisen Deshimaru đặt chân đến Pháp và bắt đầu truyền bá Thiền tại Paris. Kể từ năm 1970, ảnh hưởng Taisen Deshimaru tại Châu Âu ngày càng lớn và có nhiều người theo ông học Thiền. Cũng năm 1970, ông nhận được ấn khả, truyền pháp từ Thiền sư Reirin Yamada (trụ trì đời thứ 75 của đại bản sơn Vĩnh Bình tự) và được bầu làm Trưởng môn tông Tào Động Nhật Bản phân nhánh Châu Âu. Sau nhiều năm cố gắng, ông đã sáng lập được đạo tràng Thiền tông bên bờ sông Loire mang tên Thái Tây Phật Giáo Đệ Nhất Đạo Tràng. Bắt đầu từ Pháp, đạo tràng này đã lan rộng ảnh hưởng sang nhiều nước Châu Âu khác và góp phần giới thiệu Phật giáo, Thiền tông đến nhiều quốc gia chưa từng biết đến Phật giáo.

Pháp hệ truyền thừa

Trung Quốc

1/ Thiền sư Động Sơn Lương Giới (zh. 洞山良价, 807-869), Sơ tổ

2/ Thiền sư Tào Sơn Bản Tịch (zh. 曹山本寂, 840-901), Nhị tổ

 3/ Thiền sư Tào Sơn Huệ Hà

 4/ Thiền sư Lộc Môn Xử Chân

 3/ Thiền sư Việt Châu Kiều Phong

2/ Thiền sư Long Nha Cư Độn

2/ Thiền sư Khuôn Nhân Sơ Sơn (zh. 疎山匡仁, 837-909)

2/ Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng (zh. 雲居道膺, ?-902), Nhị tổ

3/ Thiền sư Đồng An Đạo Phi (zh. 同安道丕)

4/ Thiền sư Đồng An Quán Chí (zh. 同安觀志)

5/ Thiền sư Lương Sơn Duyên Quán (zh. 梁山緣觀)

6/ Thiền sư Thái Dương Cảnh Huyền (zh. 大陽警玄, 943-1027)

7/ Thiền sư Đầu Tử Nghĩa Thanh (zh. 投子義青, 1032-1083)

8/ Thiền sư Phù Dung Đạo Khải (zh. 芙蓉道楷, 1043-1118)

9/ Thiền sư Đan Hà Tử Thuần (zh. 丹霞子淳, 1064-1117)

 10/ Thiền sư Hoằng Trí Chính Giác (zh. 宏智正覺, 1091-1157), Tổ sáng lập phái Hoằng Trí

 11/ Thiền sư Tự Đắc Huệ Huy (zh. 自得慧暉, 1097-1183)

 12/ Thiền sư Minh Cực Huệ Tộ

 13/ Thiền sư Đông Cốc Minh Quang

 14/ Thiền sư Trực Ông Đức Cử

 15/ Thiền sư Đông Minh Huệ Nhật, Tổ sáng lập phái Đông Minh tại Nhật Bản

 15/ Thiền sư Vân Ngoại Vân Tụ

 16/ Thiền sư Vô Ấn Đại Chứng

 16/ Thiền sư Đông Lăng Vĩnh Dư, Tổ sáng lập phái Đông Lăng tại Nhật Bản

 10/ Thiền sư Chân Yết Thanh Liễu (zh. 真歇清了, 1090-1151), Tổ sáng lập phái Chân Yết

 11/ Thiền sư Thiên Đồng Tông Giác (zh. 天童宗珏, 1091-1162)

 12/ Thiền sư Tuyết Đậu Trí Giám (zh. 雪竇智鑑, 1105-1192)

 13/ Thiền sư Thiên Đồng Như Tịnh (zh. 天童如淨, 1162-1228)

 14/ Thiền sư Đạo Nguyên Hi Huyền (zh. 道元希玄, 1200-1253), truyền Tào Động tông sang Nhật Bản

9/ Thiền sư Lộc Môn Tự Giác (zh. 鹿門自覺, ? - 1117)

10/ Thiền sư Phổ Chiếu Nhất Biện (zh. 普照一辯, 1081-1149)

11/ Thiền sư Đại Minh Tăng Bảo (zh. 靈巖僧寶, 1114-1171)

12/ Thiền sư Vương Sơn Tăng Thế (zh. 玉山師體, ?-?)

13/ Thiền sư Tuyết Nham Như Mãn (zh. 雪巖慧滿, ?-1206)

14/ Thiền sư Vạn Tùng Hành Tú (zh. 萬松行秀, 1166-1246)

15/ Thiền sư Tuyết Đình Phúc Dụ (zh. 雪庭福裕, 1203-1275)

16/ Thiền sư Linh Ẩn Văn Thái (zh. 靈隱文泰, ?-1289)

17/ Thiền sư Hoàn Nguyên Phúc Ngộ (zh. 還源福遇, 1245-1313)

18/ Thiền sư Thuần Chuyết Văn Tài (zh. 淳拙文才, 1273-1352)

19/ Thiền sư Tùng Đình Tử Nghiêm (zh. 松庭子嚴, 1323-1392)

20/ Thiền sư Ngưng Nhiên Liễu Cải (zh. 凝然了改, 1335-1421)

21/ Thiền sư Diện Tông Bản -> Truyền Tào Động tông sang Triều Tiên

21/ Thiền sư Câu Không Khế Bân (zh. 俱空契斌, 1383-1452)

22/ Thiền sư Vô Phương Khả Tùng (zh. 無方可從, 1420-1483)

23/ Thiền sư Nguyệt Chu Văn Tải (zh. 月舟文載, 1452-1524)

24/ Thiền sư Đại Chương Tông Thư (zh. 宗鏡宗書 , 1500-1567)

25/ Thiền sư Uẩn Không Thường Trung (zh. 蘊空常忠, 1514-1588)

 26/ Thiền sư Vô Minh Tuệ Kinh (zh. 無明慧經, 1548-1618), Tổ sáng lập phái Thọ Xương

 27/ Thiền sư Bác Sơn Nguyên Lai (zh. 博山元來, 1575-1630), Tổ sáng lập hệ phái Bác Sơn (zh. 博山糸)

 28/ Thiền sư Tuyết Quang Đạo Ngân (1585-1637)

 28/ Thiền sư Tung Ngũ Đạo Mật (1588-1658)

 29/ Thiền sư Nam Am Đại y (1617-1683)

 30/ Thiền sư Tử Thành Truyền Toại (1632-1660)

 30/ Thiền sư Nghĩa Vân Hưng Triệt (1635-?)

 30/ Thiền sư Cổ Nham Hưng Hoàn

 30/ Thiền sư Đồng Truyền Cầu Dục (1638-1685)

 29/ Thiền sư Linh Thụy Hoằng Đàm (1602-1671)

 29/ Thiền sư Sơn Dữu Hoằng Năng

 29/ Thiền sư Linh Diễm Hoằng Chúc (1610-1683)

 29/ Thiền sư Phá Nham Hoằng Kế (1605-1688)

 30/ Thiền sư Từ Hiền Hưng Kỳ

 28/ Thiền sư Không Ẩn Tông Bảo (1600-1661)

 27/ Thiền sư Hối Đài Nguyên Cảnh (1577-1630)

 28/ Thiền sư Giác Lãng Đạo Thịnh

 29/ Thiền sư Khoát Đường Đại Văn

 30/ Thiền sư Tâm Việt Hưng Thù, truyền Tào Động tông sang Nhật

 29/ Thiền sư Trúc Am Đại Thành

 27/ Thiền sư Vĩnh Giác Nguyên Hiền (zh. 鼓山元賢, 1578-1657), Tổ sáng lập hệ phái Cổ Sơn (zh. 鼓山糸)

 28/ Thiền sư Duy Tĩnh Đạo An (1617- 1688)

 28/ Thiền sư Vi Lâm Đạo Bái

 29/ Thiền sư Hằng Đào Đại Tâm (1652- 1728)

 30/ Thiền sư Biến Chiếu Hưng Long

 31/ Thiền sư Thanh Thuần Pháp Hậu

 32/ Thiền sư Đông Sơn Giới Sơ

 33/ Thiền sư Đạo Nguyên Nhất Tín

 34/ Thiền sư Liễu Đường Đỉnh Triệt

25/ Thiền sư Huyễn Hữu Thường Thuận (zh. 幻休常潤, ?-1585)

26/ Thiền sư Từ Chu Phương Niệm (zh. 慈舟方念, ?-1594)

27/ Thiền sư Trạm Nhiên Viên Trừng (zh. 雲門圓澄, 1561-1626), Tổ sáng lập phái Vân Môn (Tào Động Tông)

28/ Thiền sư Thạch Vũ Minh Phương (1593-1648)

 29/ Thiền sư Thiên Ngu Tịnh Bảo (1609-1675)

 29/ Thiền sư Viễn Môn Tịnh Trụ (1601-1654)

 29/ Thiền sư Vị Trung Tịnh Phù

28/ Thiền sư Tam Nghi Minh Vu (1599-1665)

 29/ Thiền sư Đa Phúc Tịnh Khải (?-1674)

 29/ Thiền sư Tam Tật Tịnh Phủ (?-1660)

28/ Thiền sư Nhĩ Mật Minh Phục (1591-1642)

28/ Thiền sư Thụy Bạch Minh Tuyết (zh. 瑞白明雪, 1584-1641)

29/ Thiền sư Phan Quang Tịnh Xán (1600-1658)

29/ Thiền sư Cửu Mặc Đại Âm (1593- 1642)

29/ Thiền sư Cô Nhai Tịnh Thông (1591- 1647)

29/ Thiền sư Nguyên Khiết Tịnh Oánh (1612- 1672)

29/ Thiền sư Vân Tông Tịnh Nột (1610- 1673)

29/ Thiền sư Ban Nhã Tịnh Lữ (1607-1669)

29/ Thiền sư Phá Ám Tịnh Đăng

 30/ Thiền sư Cổ Tiều Trí Tiên, Tổ sáng lập hệ phái Tiêu Sơn

 47/ Thiền sư Đông Sơ Đăng Lãng (zh. 東初鐙朗 Dongchu Denglang, 1907-1977)

 48/ Thiền sư Huệ Không Thánh Nghiêm (zh. 慧空聖嚴 Huikong Shengyen, 1931-2009)

29/ Thiền sư Tử Mai Tịnh Chu (?-?)

30/ Thiền sư Nhất Cú Trí Giáo (zh. 一句智教)

Việt Nam

Miền Bắc

31/ Thiền sư Thông Giác Thủy Nguyệt (1637-1704) - Đệ tử nối pháp của Thiền sư Nhất Cú Trí Giáo, hiệu là Đạo Nam Quốc sư

32/ Thiền sư Chân Dung Tông Diễn (1640 - 1711), hiệu là Đại Huệ Quốc sư

33/ Thiền sư Từ Sơn Hạnh Nhất (1681-1737), tăng thống

34/ Thiền sư Tính Chúc Đạo Chu (1698- 1775), tăng chính

35/ Thiền sư Hải Điện Mật Đa, hiệu là Viên Thông tăng thống

36/ Thiền sư Khoan Dực Phổ Chiếu, hiệu là Đạo Nguyên tăng thống

37/ Thiền sư Thanh Đàm Minh Chính (1786-1848), hiệu là Thanh Đàm tăng cương

38/ Thiền sư Giác Lâm Minh Liễu

39/ Thiền sư Đạo Sinh Quang Lịch

40/ Thiền sư Quang Lư Đường Đường

41/ Thiền sư Chính Bỉnh Vô Tướng

42/ Thiền sư Tâm Nghĩa Nhân Từ

43/ Thiền sư Huyền Cơ Mật Ứng (1889-1957) - Thiền gia Pháp chủ Giáo hội Tăng già Bắc Việt thời kỳ chấn hưng Phật giáo Việt Nam

44/ Thiền sư Đức Nhuận Thanh Thiệu (1897-1993) - Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Miền Trung

29/ Thiền sư Thạch Liêm Đại Sán (1633-1704) - Đệ tử nối pháp của Thiền sư Giác Lãng Đạo Thịnh

Miền Nam

47/ Thiền sư Duy Lực Giác Khai (1923-2000), cũng được gọi là Thích Duy Lực, đệ tử của Hoà thượng Thích Hoằng Tu thuộc hệ phái Cổ Sơn - Thọ Xương pháp phái

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website tiếng Anh chính thức của Tào Động tông Nhật Bản (Soto Zen)
 Video về Soto Zen tại Châu Âu
 Video về Soto Zen tại Bắc Mỹ
 Video về Soto Zen tại Nam Mỹ

Thiền tông
Tông phái Phật giáo
Dòng tu Phật giáo


title: Jean Papire Masson

text:
Jean Papire Masson, Jean Papyre Masson, Johannis Papirii Massonis (1544–1611) là một nhà lịch sử học, nhà địa lý học, nhà phê bình văn học, nhà luật học người Pháp.

Tham khảo

Sinh năm 1544
Mất năm 1611
Học giả Pháp
Nhà sử học Pháp


title: Thay lời muốn nói

text:
Thay lời muốn nói là một chương trình ca nhạc theo yêu cầu của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV). Chương trình được phát sóng trên truyền hình mỗi tháng một lần với các chủ đề khác nhau từ năm 2000 cho đến tận nay, với biên tập viên kiêm người dẫn chương trình chủ chốt Lê Đỗ Quỳnh Hương. Chương trình lúc đầu được thực hiện dưới dạng ghi hình trước khi phát sóng, từ năm 2004 đến nay được thực hiện dưới dạng truyền hình trực tiếp.

Định dạng
Thay lời muốn nói được thực hiện dựa trên những lá thư chia sẻ, tâm sự của khán giả gửi đến, biên tập viên sẽ xâu chuỗi lại thành một mạch nội dung thống nhất và chọn các bài hát để phát sóng. Trước mỗi bài hát, người dẫn chương trình sẽ đọc một vài đoạn chọn lọc trong số các lá thư gửi về phù hợp với bài hát đó. Cuối mỗi kỳ, người dẫn chương trình sẽ công bố chủ đề ở kỳ sau để tiện cho việc định hướng nội dung thư của khán giả..

Format đầu tiên (30/04/2000 - 07/08/2004): Sản xuất trong phim trường của HTV. Các bài hát được thu âm sẵn, các ca sĩ hát và diễn xuất trong phim trường được dựng cảnh phù hợp với chủ đề. Tất cả chương trình được ghi hình và phát sóng sau đó trên HTV7 vào khung giờ vàng. Khán giả có thể gửi yêu cầu bài hát & chia sẻ bài hát cho người thân qua số điện thoại, trang web & gặp trực tiếp tại Ban ca nhạc HTV.
Format hiện tại (từ 20/09/2004): Được sản xuất như một sân khấu ca nhạc truyền hình trực tiếp (ban đầu gọi là "Live trên sóng"), phần lớn khán giả trong nhà hát chính là tác giả của những lá thư gửi về. Chương trình được ghi hình và phát trực tiếp trên sóng HTV9 và VTV4 mỗi tối thứ 2 hàng tuần và phát lại vào ngày hôm sau trên mạng internet hoặc một số kênh truyền hình như: HTV1, HTV2, HTV3, HTV Co.op, HTV7, HTV9, VTV4, HTVC Ca Nhạc, HTVC Thuần Việt, HTVC Thuần Việt HD, HTVC Phụ Nữ,... Đặc biệt, từ khi chuyển hẳn sang truyền hình trực tiếp, mỗi chương trình sẽ có khách mời cùng dẫn chương trình với MC Lê Đỗ Quỳnh Hương.
Sau khoảng thời gian trên, HTV hợp tác cùng VCG Conmunications & MayQ Media thực hiện chương trình Thay lời muốn nói phát sóng trực tiếp đầu tiên ở một sân khấu được thực hiện vào 20h30 ngày 07/03/2006 tại nhà hát Hòa Bình, được trực tiếp trên HTV9 nhân dịp kỷ niệm 6 năm lên sóng.

Các chủ đề
 Năm 2023

 Năm 2022

 Năm 2021

 Năm 2020

 Năm 2019

 Năm 2018

 Năm 2017

 Năm 2016

 Năm 2015

 Năm 2014

 Năm 2013

 Năm 2012

 Năm 2011

 Năm 2010

 Năm 2009

 Năm 2008

 Năm 2007

 Năm 2006

 Năm 2004

 Năm 2003

 Năm 2002

 Năm 2001

 Năm 2000

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức tại trang của HTV

Phim truyền hình ra mắt năm 2000
Chương trình truyền hình trên HTV


title: Phương Thanh (định hướng)

text:
Phương Thanh có thể là tên của:
 Ca sĩ Phương Thanh: ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
 Diễn viên, nghệ sĩ ưu tú Việt Nam Phương Thanh.
 Hot girl Phương Thanh: hot girl Phan Bội Châu học hỏi, hát hay khiến nhiều người ngưỡng mộ
 Biên tập viên Phương Thanh: dẫn chương trình của VTV
 Biên tập viên Phương Thanh: dẫn chương trình của HTV
 Ca sĩ Lý Phương Thanh: cô gái vô cùng xinh đẹp và tài năng
 Hot face Lý Phương Thanh: sinh viên năm cuối ngành Quản trị Kinh doanh, Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
 Hot face Phạm Phương Thanh: cô gái xinh xắn với style sexy
 VĐV Vũ Phương Thanh: vận động viên thể thao tự do người Việt Nam
 KOL Vũ Phương Thanh: cô nàng hotgirl sở hữu ngoại hình xinh đẹp
 Ca sĩ Nguyễn Thị Phương Thanh: ca sĩ nhí cuộc thi Giọng hát Việt nhí năm 2014


title: Cảng Tiên Sa

text:
Cảng Tiên Sa là một cảng biển tại Thành phố Đà Nẵng. Cảng này là một trong những cảng quan trọng nhất khu vực Trung Bộ Việt Nam. Năm 2007, cảng đã bốc dỡ tổng cộng 2,7 triệu tấn hàng hóa. Đây là đầu mối giao thông quan trọng của Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Nằm trong Vịnh Đà Nẵng, với vị trí vô cùng thuận lợi, Cảng Đà Nẵng là cảng biển nước sâu mang tầm vóc là một cảng biển lớn nhất khu vực miền Trung Việt Nam, đã đóng vai trò phát triển kinh tế khu vực cùng thành phố Đà Nẵng năng động và xinh đẹp.

Cảng Đà Nẵng có hệ thống giao thông đường bộ nối liền thông suốt giữa cảng với Sân bay quốc tế Đà Nẵng và Ga đường sắt; cách Quốc lộ 1 khoảng 12 km và gần đường hàng hải quốc tế. Cảng Đà Nẵng hiện là một khâu quan trọng trong chuỗi dịch vụ Logistics của miền Trung Việt Nam và Hành lang Kinh tế Đông Tây,  có vai trò quan trọng như một cửa ngõ chính ra biển Đông cho cả một khu vực. Sản lượng hàng hóa qua Cảng Đà Nẵng luôn có tốc độ tăng trưởng cao đặc biệt là lượng hàng container. Ngoài ra,  Cảng Đà Nẵng còn là điểm đến lý tưởng cho các tàu du lịch.

Cảng Đà Nẵng bao gồm hai khu cảng chính là Xí nghiêp Cảng Tiên Sa và Cảng Sơn Trà, sở hữu 1.400m cầu bến cùng các thiết bị xếp dỡ và các kho bãi hiện đại, có năng lực khai thác lên đến 6 triệu tấn hàng mỗi năm. Cảng Tiên Sa có khu bến container với hệ thống kho bãi, đê chắn sóng, thiết bị chuyên dụng hiện đại, phục vụ giao thương hàng hóa và phát triển kinh tế, du lịch cho vùng hậu phương gồm các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan thông qua tuyến hàng lang kinh tế Đông Tây. Cảng Tiên Sa có khả năng tiếp nhận tàu hàng tổng hợp đến 45.000 DWT,  tàu container đến 2.000 teus và cả tàu khách đến 75.000 GRT.

Cảng Đà Nẵng luôn được sự quan tâm sâu sắc của Chính phủ, lãnh đạo Thành phố các cấp đối với sự trưởng thành và phát triển của Cảng. Năm 2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng đoàn công tác Trung ương và các đồng chí lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng đã đến thăm và làm việc tại Cảng.

Với phương châm xem khách hàng là người quyết định sự tồn tại và phát triển của mình, cảng Đà Nẵng đã không ngừng nâng cao sự thỏa mãn của khách hàng bằng cách cung cấp dịch vụ ngày càng tốt hơn với  thủ tục đơn giản, định hướng vào chính lợi ích thiết thực của khách hàng, theo đúng tiêu chuẩn ISO  9001: 2008 của hệ thống Khai thác và quản lý cảng do đơn vị BV - Vương quốc Anh công nhận.

Cảng Đà Nẵng đã định hướng, thực hiện các kế hoạch phát triển và mở rộng dự kiến từ 2015 đến 2018, bao gồm lập các khu kho Logistic, bãi  trung chuyển, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2 và  Cảng Sơn Trà; phát triển Cảng Đà Nẵng trở thành một trong những cảng biển hàng đầu Việt Nam bằng việc hiện đại hóa Cảng theo hướng container và là điểm đến  cho các tàu Du lịch.

Cảng Đà Nẵng quyết tâm phấn đấu thực hiện theo phương châm "Năng suất - Chất lượng – Hiệu quả" và chia sẻ lợi ích với khách hàng

Tham khảo

Giao thông Đà Nẵng
Địa lý Đà Nẵng
Tiên Sa
Kinh tế Đà Nẵng


title: Quận (Thành phố New York)

text:
2: Brooklyn  3: Queens 4: The Bronx 5: Đảo Staten]]

Thành phố New York, nằm trong tiểu bang New York của Hoa Kỳ, là một trong các thành phố lớn nhất trên thế giới. Nó được chia nhỏ thành các quận (borough) vì nhiều lý do. Thuật ngữ borough được dùng để mô tả một hình thức chính quyền riêng biệt điều hành một trong 5 phần cơ bản hình thành nên thành phố thống nhất (consolidated city) vào năm 1898. Theo Hiến chương Thành phố năm 1898 được thông qua bởi cơ quan lập pháp bang New York, một "borough" là một chính quyền địa phương được tạo ra khi một hạt được sáp nhập cùng với khu vực dân cư bên trong nó. Hệ thống này, trong đó chính quyền quận của thành phố New York có quyền hạn kém hơn so với chính quyền của toàn thành phố, khác nhiều so với các hình thức chính quyền quận được dùng ở Connecticut, New Jersey và Pennsylvania, theo đó một quận có chính quyền với một mức độ độc lập, cũng như các hình thức quận khác được dùng ở các tiểu bang khác và Greater London.

Bối cảnh
Thành phố New York thường được gọi chung là năm quận (Five Boroughs). Thuật ngữ này được dùng để ám chỉ Thành phố New York như một đơn vị chung để tránh nhằm lẫn với bất cứ quận đặc biệt nào hay với đại vùng đô thị. Nó thường được các chính trị gia dùng để tránh phải tập trung vào quận Manhattan và coi tất cả năm quận đều có vị thế giống nhau. Thuật ngữ Outer Boroughs thường là dùng để chỉ tất cả các quận, trừ quận Manhattan mặc dù trung tâm địa lý của thành phố nằm dọc theo ranh giới Brooklyn/Queens.

Mỗi quận lại có hàng trăm khu dân cư khác biệt, nhiều khu với một lịch sử nhất định và một phong cách để có tên gọi riêng cho nó. Nếu các quận là mỗi thành phố độc lập, 4 trong số các quận (Brooklyn, Queens, Manhattan, và Bronx) sẽ là một trong 10 thành phố đông dân nhất tại Hoa Kỳ (Staten island sẽ được xếp hạng thứ 37).

 Quận The Bronx là quận Bronx của tiểu bang New York.
 Quận Brooklyn là quận Kings của tiểu bang New York.
 Quận Manhattan là quận New York của tiểu bang New York.
 Quận Queens là quận Queens của tiểu bang New York.
 Quận Đảo Staten là quận Richmond của tiểu bang New York.

Tất cả các quận của thành phố được thành lập vào năm 1898 trong thời gian thành phố được mở rộng khi các ranh giới của thành phố hiện tại được thiết lập. Quận The Bronx ban đầu là những phần đất của quận New York (của tiểu bang New York) trước đó được quận Westchester (của tiểu bang) New York nhượng lại cho đến khi quận Bronx (của tiểu bang New York) được thành lập năm 1914. Quận Queens ban đầu gồm có phần phía tây của quận Queens (của tiểu bang New York) cho đến khi quận Nassau (của tiểu bang New York) được thành lập từ ba thị trấn phía đông vào năm 1899. Quận Đảo Staten tên chính thức từng là quận Richmond cho đến khi được đổi vào năm 1975 để phản ảnh đúng tên của nó.

Mỗi quận được một quận trưởng đại diện. Trừ quận Manhattan, mỗi quận đều có một đại sảnh quận (các chức năng tương tự hay chức năng khác của quận Manhattan đều nằm trong Tòa Thị chính Manhattan). Quận trưởng hiện nay có ít quyền hành pháp và mỗi quận không có chức năng lập pháp. Phần lớn quyền hành pháp do thị trưởng Thành phố New York nắm giữ và chức năng lập pháp là trách nhiệm của các ủy viên Hội đồng Thành phố New York. Vì các quận của thành phố cũng là các quận của tiểu bang New York nên mỗi quận cũng có bầu ra một biện lý quận giống như các quận khác của tiểu bang.

Marble Hill
Marble Hill, một vùng đất nhỏ theo vị trí địa lý thì nằm trên đất liền Bắc Mỹ (phần lớn Thành phố New York là các hòn đảo) và gần như là một phần đất của quận Bronx nhưng thật ra là phần đất của quận Manhattan. Sau khi có sự gia tăng lưu lượng giao thông đường thủy vào thập niên 1890, Công binh Lục quân Hoa Kỳ đã xây dựng Kênh đường thủy Sông Harlem. Sự việc này làm cho Marble Hill trở thành 1 hòn đảo có ranh giới là con kênh về phía nam và dòng chảy ban đầu của Sông Harlem ở phía bắc. Kênh củ này sau đó bị san lấp vào năm 1914 và Marble Hill được nối lại với đất liền Bắc Mỹ. Một thỏa hiệp sau đó giữa các quận trưởng có liên quan đã ra chỉ thị rằng khu dân cư này thực sự là thuộc quận the Bronx. Tuy nhiên, thỏa ước này chưa bao giờ được lập pháp thông qua vì vậy vùng đất này vẫn thuộc quận New York (quận của tiểu bang).

Quận thứ sáu
Mặc dù chỉ có 5 quận, một số khu vực gần và cách xa thường được dí von ám chỉ là "quận thứ sáu" của Thành phố New York. Những nơi mà người ta hay nói đến là "quận thứ sáu" gồm có tiểu bang New Jersey (đặc biệt là quận Hudson, New Jersey hay Newark, New Jersey); quận Nassau, New York; Philadelphia và thậm chí cả Israel. Lời đề nghị đáng được xem xét nhất là một dự luật năm 1934 có đề nghị nhập Yonkers thành quận thứ sáu của Thành phố New York.

Tham khảo

Thành phố New York


title: Sông Ing

text:
Sông Ing (tiếng Thái: อิง) là một chi lưu của sông Mekong ở phía Bắc của Thái Lan. Sông này dài khoảng 300 km và chảy theo mùa do khí hậu rừng nhiệt đới của khu vực. Nước lũ tràn ngập lưu vực sông vào mùa mưa đưa cá từ sông Mekong vào đây đẻ trứng. Khu vực rừng ngập gián đoạn hai bên bờ là nơi đẻ trứng của các loài cá. Khi mùa khô đến cá lại tìm đường xuôi dòng ra Mekong. Những cư dân sống xung quanh sông này sống nhờ vào nguồn cá bắt được ở sông này để sinh nhai.

Tại thị xã Phayao, sông chảy qua hồ Phayao.

Tham khảo

Ing
Ing


title: Euryglottis dognini

text:
Euryglottis dognini là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

phân phát
Loài này có ở Colombia, Peru, Bolivia và Venezuela.

miêu tả
Sải cánh khoảng 117 mm. Có 3 hàng các đốm trắng ở mỗi bên bụng và.

sinh học

Cá thể trưởng thành mọc cánh vào tháng 2 và tháng 8.

Chú thích

Tham khảo

Euryglottis


title: 4269 Bogado

text:
4269 Bogado (1974 FN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 3 năm 1974 bởi Carlos Torres ở Cerro El Roble.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4269 Bogado

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1974


title: Camiran

text:
Camiran  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: 21558 Alisonliu

text:
21558 Alisonliu (1998 QW77) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 8 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21558 Alisonliu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Lomographa

text:
Lomographa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Lomographa anoxys (Wehrli, 1936)
 Lomographa araeophragma (Prout, 1934)
 Lomographa buraetica (Staudinger, 1892)
 Lomographa bimaculata
 Lomographa claripennis Inoue, 1977
 Lomographa distans (Warren, 1894)
 Lomographa distinctata (Herrich-Schäffer, [1839])
 Lomographa elsinora (Hulst, 1900)
 Lomographa foedata (Warren, 1894)
 Lomographa glomeraria (Grote, 1881)
 Lomographa guttalata Yazaki, 1994
 Lomographa inamata (Walker, 1860)
 Lomographa juta (Prout, 1926)
 Lomographa luciferata (Walker, 1862)
 Lomographa lungtanensis (Wehrli, 1939)
 Lomographa margarita (Moore, [1868])
 Lomographa nivea (Djakonov, 1936)
 Lomographa notata (Warren, 1894)
 Lomographa ochrilinea (Warren, 1894)
 Lomographa orientalis (Staudinger, 1892)
 Lomographa perapicata (Wehrli, 1924)
 Lomographa percnosticta Yazaki, 1994
 Lomographa platyleucata (Wileman, 1914)
 Lomographa pulverata (A. Bang-Haas, 1910)
 Lomographa rara Yazaki, 1994
 Lomographa sectinota (Hampson, 1895)
 Lomographa semiclarata (Walker, 1866)
 Lomographa simplicior (Butler, 1881)
 Lomographa subspersata Wehrli, 1939
 Lomographa temerata
 Lomographa undilinea (Warren, 1894)
 Lomographa vestaliata (Guenée, 1857)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Lomographa at funet

Baptini


title: Mưa máu

text:
Mưa máu là một hiện tượng nước từ trên trời rơi xuống giống mưa, nhưng lại có màu đỏ giống như máu. Đây là một hiện tượng bí ẩn mà các nhà khoa học đang nỗ lực tìm ra câu trả lời cho hiện tượng này. Điều lạ là ở chỗ, các giọt nước đỏ này không hề có cấu tạo DNA như máu thường nhưng lại có thể sinh sôi và tồn tại tốt khi nhiệt độ lên tới 300 độ C. Các trận mưa máu được nhận dạng là ở Kerala, Ấn Độ.
Các trường hợp đã được ghi nhận kể từ Iliad của Homer, bao gồm ca thứ tám thế kỷ trước Công nguyên, và được phổ biến rộng rãi. Trước khi thế kỷ 17, nói chung người ta đều tin rằng đó thực sự là mưa máu. Văn học phản ánh thực hành giáo phái, trong đó sự xuất hiện của mưa máu được coi là một điềm xấu, và đã được sử dụng như một công cụ báo hiệu một sự kiện, nhưng trong khi một số trong số này có thể được hình tượng văn học, một số lần xuất hiện là lịch sử.

Các trường hợp
Ngày 14 tháng 3 năm 1813, tại Catanzaro (Ý), sử viết: "Một đám mây đen dày đặc kéo tới từ phía biển. Đến trưa, đám mây bao phủ những ngọn núi quanh vùng và bắt đầu che khuất Mặt trời. Lúc đầu, mây có màu hồng nhạt, sau đó chuyển sang màu đỏ lửa. Trời đất trở nên tối om, trong nhà phải thắp đèn... Bóng tối mỗi lúc một thêm dày, bầu trời thì đỏ như sắt nung. Sấm sét nổ đùng đùng, rồi từ trên trời bắt đầu rơi xuống những giọt lớn chất lỏng màu đỏ mà một số người nghĩ là máu, số khác thì cho là kim loại nóng chảy...".
Ngày 17 tháng 8 năm 1841, tại Mỹ, trên bầu trời xuất hiện một đám mây có màu đỏ rất lạ. Những gì rơi xuống từ đám mây: máu, mỡ và những mô cơ bầy nhầy!
Tháng 8/1868 tại Brasil: trên trời rơi xuống rất nhiều máu và những mảnh thịt tươi.
Tháng 3/1876, tại Kentucky, Mỹ, từ trên trời cũng rơi xuống những mảnh thịt cừu tươi và thịt bê.
Năm 1880, Marốc chứng kiến một trận mưa toàn máu. 10 năm sau, ở Ý cũng xảy ra hiện tượng tương tự: mưa xác chim và máu gia cầm!

Kết luận
Trường hợp được ghi nhận của mưa máu thường diễn ra trong các khu vực nhỏ. Thời gian diễn ra có thể khác nhau, đôi khi chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, những người khác vài ngày. Vào thế kỷ 17, giải thích cho hiện tượng này đã chuyển ra khỏi sự mê tín dị đoan và cố gắng để cung cấp các lý do tự nhiên. Trong những cơn mưa máu thế kỷ 19 đã được khoa học kiểm tra và lý thuyết rằng bụi màu đỏ đã nhuộm đỏ mặt đất. Ngày nay, các lý thuyết chi phối là mưa là do bụi đỏ hòa tan trong nước (mưa bụi), hoặc do sự hiện diện của vi sinh vật. Cách giải thích khác bao gồm các vết đen và cực quang, và trong trường hợp của mưa màu đỏ trong Kerala vào năm 2001, bụi từ thiên thạch và các tế bào ngoài trái đất trong nước. Màu đỏ của nước mưa có lẽ là hậu quả của tình trạng ô nhiễm không khí. Những chất gây ô nhiễm bị hòa tan trong nước mưa khiến nước chuyển sang màu đỏ". Tuy nhiên, đây còn là hiện tượng bí ẩn của nhân loại.

Nguồn tham khảo

Xem thêm
 Cơn mưa động vật
 Thạch sao

Giáng thủy
Hiện tượng huyền bí


title: Hoàng Nghĩa Phú

text:
Hoàng Nghĩa Phú (chữ Hán: 黃義富, 1479 hay 1480 - ?), người xã Mạc Xá (Danh sách trạng nguyên chép là Lương Xá), huyện Chương Đức, phủ Ứng Thiên (nay là huyện Chương Mỹ, Hà Nội) sau chuyển sang ở xã Đan Khê, huyện Thanh Oai, phủ Ứng Thiên (nay là làng Đa Sĩ, phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội).

Hoàng Nghĩa Phú đỗ trạng nguyên khoa Tân Mùi, niên hiệu Hồng Thuận thứ 2 (1511), đời Lê Tương Dực. Ông làm quan đến tham tri chính sự, kiêm Đô ngự sử. Lúc mất, ông được phong làm phúc thần.

Ghi chú

Sinh năm 1479
Năm mất thiếu
Quan lại nhà Lê sơ
Người Hà Nội


title: Kurodadrillia habui

text:
Kurodadrillia habui là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Kurodadrillia


title: Martín Muñoz de la Dehesa

text:
Martín Muñoz de la Dehesa là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 188 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Epeolus carioca

text:
Epeolus carioca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1954