title: Phương trình vi phân thường

text:
Phương trình vi phân thường là một phương trình trong đó có chứa hàm phải tìm (ẩn hàm)là hàm một biến, biến số độc lập và đạo hàm (hoặc vi phân) các cấp của ẩn hàm. Trong một phương trình vi phân thường, có thể vắng mặt ẩn hàm và biến số độc lập nhưng dứt khoát phải có mặt đạo hàm (hoặc vi phân) của ẩn hàm. Nếu ẩn hàm là hàm nhiều biến (từ 2 biến trở lên), phương trình được gọi là phương trình đạo hàm riêng.

Một phương trình vi phân thường có dạng tổng quát:

trong đó x là biến số độc lập,  là ẩn hàm ,là các đạo hàm của hàm y. Cấp của một phương trình vi phân thường là cấp cao nhất của đạo hàm (hay vi phân) thực sự có mặt trong phương trình.

Giải (hay tích phân) một phương trình vi phân là tìm tất cả các nghiệm của phương trình vi phân ấy.

Xem thêm
Phương trình vi phân
Difference equation
Ma trận phương trình vi phân
Biến đổi Laplace ứng dụng trong phương trình vi phân
Boundary value problem
List of dynamical systems and differential equations topics

Tham khảo

 A. D. Polyanin and V. F. Zaitsev, Handbook of Exact Solutions for Ordinary Differential Equations (2nd edition)", Chapman & Hall/CRC Press, Boca Raton, 2003. ISBN 1-58488-297-2
 A. D. Polyanin, V. F. Zaitsev, and A. Moussiaux, Handbook of First Order Partial Differential Equations, Taylor & Francis, London, 2002. ISBN 0-415-27267-X
 D. Zwillinger, Handbook of Differential Equations (3rd edition), Academic Press, Boston, 1997.
 Hartman, Philip, Ordinary Differential Equations, 2nd Ed., Society for Industrial & Applied Math, 2002. ISBN 0-89871-510-5.
 W. Johnson, A Treatise on Ordinary and Partial Differential Equations, John Wiley and Sons, 1913, in University of Michigan Historical Math Collection
 E.L. Ince, Ordinary Differential Equations, Dover Publications, 1958, ISBN 0-486-60349-0
 Witold Hurewicz, Lectures on Ordinary Differential Equations, Dover Publications, ISBN 0-486-49510-8

Liên kết ngoài

 (includes a list of software for solving differential equations).
EqWorld: The World of Mathematical Equations, containing a list of ordinary differential equations with their solutions.
Online Notes / Differential Equations by Paul Dawkins, Lamar University.
Differential Equations, S.O.S. Mathematics.
A primer on analytical solution of differential equations from the Holistic Numerical Methods Institute, University of South Florida.
 Mathematical Assistant on Web online solving first order (linear and with separated variables) and second order linear differential equations (with constant coefficients), including intermediate steps in the solution
 Ordinary Differential Equations and Dynamical Systems lecture notes by Gerald Teschl

Vi phân


title: Ingrid Bergman

text:
Ingrid Bergman (29 tháng 8 năm 1915 – 29 tháng 8 năm 1982) là một diễn viên người Thụy Điển, bà đã đóng vai chính trong nhiều bộ phim Âu-Mỹ, phim truyền hình và kịch. Với sự nghiệp kéo dài 5 thập kỷ, bà thường được coi là một trong những diễn viên có ảnh hưởng nhất trong lịch sử điện ảnh. Bà đã giành được nhiều giải thưởng, bao gồm ba giải Oscar, hai giải Primetime Emmy, một giải Tony, bốn giải Quả cầu vàng và một giải BAFTA.

Sinh ra ở Stockholm với cha là người Thụy Điển và mẹ là người Đức, Bergman bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình trong các bộ phim Thụy Điển và Đức. Tên tuổi bà đầu tiên được biết đến bởi khán giả Mỹ thông qua phiên bản làm lại bằng tiếng Anh của bộ phim Intermezzo (1939). Được biết đến với vẻ đẹp trong sáng tự nhiên, Bergman đã đóng vai chính trong kiệt tác Casablanca (1942) với vai Ilsa Lund, vai diễn nổi tiếng nhất của bà, diễn xuất cùng với Rick Blaine của Humphrey Bogart. Ngoài ra, các vai diễn đáng chú ý của Bergman từ những năm 1940 bao gồm các bộ phim như For Whom the Bell Tolls (1943) với Gary Cooper, Gaslight (1944), The Bells of St. Mary's (1945) và Joan of Arc (1948), tất cả đều giành được đề cử cho bà cho Giải Oscar ở hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất; Bergman giành được giải thưởng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cho bộ phim Gaslight. Bà đã từng tham gia ba bộ phim được đạo diễn bởi huyền thoại Alfred Hitchcock bao gồm: Spellbound (1945), với Gregory Peck, Notorious (1946), đóng chung với Cary Grant và Under Capricorn (1949), cùng với Joseph Cotten. Vào năm 1950, bà tham gia đóng vai chính trong dự án phim Stromboli của đạo diễn người Ý Roberto Rossellini, sau khi tiết lộ rằng bà đang có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân với vị đạo diễn. Mối tình và cuộc hôn nhân sau đó với Rossellini đã tạo ra vụ bê bối nổi tiếng ở Hoa Kỳ khiến Bergman phải ở lại châu Âu trong vài năm, trong những năm tại đó bà đã đóng vai chính trong Europa '51 và Journey to Italy (1954) của Rossellini, hầu hết đều được giới phê bình đánh giá cao. Sau đó bà đã có màn tái xuất trở lại Hollywood thành công khi tham gia diễn xuất trong bộ phim điện ảnh Anastasia (1956), và giành được giải Oscar thứ hai cho hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.

Trong những năm cuối đời, Bergman đã giành được giải Oscar thứ ba ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, cho vai diễn nhỏ trong Murder on the Orient Express (1974). Năm 1978, bà có màn cộng tác thành công với vị đạo diễn Ingmar Bergman trong bộ phim nói tiếng Thụy Điển mang tên Autumn Sonata, nhờ đó mà bà đã nhận được đề cử giải Oscar lần thứ sáu cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Trong vai diễn cuối cùng của mình, bà đóng vai cố Thủ tướng Israel Golda Meir trong loạt phim truyền hình ngắn tập A Woman Called Golda (1982), sau đó bà đã giành được giải Emmy thứ hai cho hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Bergman qua đời vì bệnh ung thư vú vào ngày sinh nhật lần thứ sáu mươi bảy (29 tháng 8 năm 1982). Theo Từ điển Bách khoa Toàn thư về Văn hóa Đại chúng của St. James, Bergman bắt đầu sự nghiệp không quá lâu để trở thành "hình mẫu lý tưởng của phụ nữ Hoa Kỳ" và là ứng cử viên cho danh hiệu nữ diễn viên vĩ đại nhất của Hollywood. Tại Hoa Kỳ, bà được coi là người đã mang đến cho màn ảnh một "Bắc Âu tươi trẻ và tràn đầy sức sống", cùng với vẻ đẹp và trí thông minh đặc biệt; David O. Selznick từng gọi bà là "nữ diễn viên hoàn toàn tận tâm nhất" mà ông từng hợp tác. Năm 1999, Viện phim Mỹ (AFI) đã công nhận Bergman là nữ huyền thoại màn bạc vĩ đại thứ tư của nền Điện ảnh Hollywood trong thời kì hoàng kim. [5]

Cuộc đời và sự nghiệp
Ingrid Bergman sinh ngày 29 tháng 8 năm 1915 tại Stockholm, Thụy Điển. Ingrid mồ côi mẹ vào năm 2 tuổi và mồ côi cha vào năm 12 tuổi.

Năm 18 tuổi, sau khi tốt nghiệp trung học, Indrid theo học trường kịch nghệ hoàng gia Thụy Điển. Năm 1934, Indrid đóng vai chính đầu tiên trong Munkbrogreven (1935). Sau đó bà nổi tiếng với vai Anita Hoffman trong bộ phim Intermezzo (1936) của đạo diễn Gustaf Molander.

Năm 1939, Ingrid đến New York để tham gia bộ phim Intermezzo được các nhà làm phim Mỹ dựng lại, sau đó cô trở về Thụy Điển tham gia một vài bộ phim. Khi trở lại Hollywood năm 1942 Ingrid đã thành một ngôi sao sáng với vai Ilsa Lund Laszlo trong bộ phim nổi tiếng Casablanca của đạo diễn Michael Curtiz, diễn xuất cùng với Humphrey Bogart.

Những năm sau đó, Ingrid Bergman tiếp tục thành công với nhiều bộ phim nổi tiếng như Chuông nguyện hồn ai (For Whom the Bell Tolls, 1943) cùng Gary Cooper, Spellbound (1945) của Alfred Hitchcock cùng Gregory Peck, The Bells of St. Mary’s (1945), Joan of Arc (1948)...

Trong sự nghiệp điện ảnh của mình, Ingrid Bergman đã đoạt 3 giải Oscar trong các phim Gaslight (1944), Anastasia (1956) và Murder on the Orient Express (1974).

Ingrid Bergman mất năm 1982 tại Luân Đôn vào đúng ngày sinh của bà, do bệnh ung thư vú.

Những bộ phim tham gia

Điện ảnh

 Landskamp (1932)
 Munkbrogreven (1935)
 Bränningar (1935)
 Swedenhielms (1935)
 Valborgsmässoafton (1935)
 Intermezzo (1936)
 På solsidan (1936)
 Dollar (1938)
 Vier Gesellen, Die (1938)
 En kvinnas ansikte (1938)
 En enda natt (1939)
 Intermezzo: A Love Story (1939)
 Juninatten (1940)
 Rage in Heaven (1941)
 Adam Had Four Sons  (1941)
 Bác sĩ Jekyll và Ông Hyde (1941)
 Casablanca (1942)
 Chuông nguyện hồn ai (1943)
 Swedes in America (1943)
 Gaslight (1944)
 Spellbound (1945)
 Saratoga Trunk (1945)
 The Bells of St. Mary's (1945)
 American Creed (1946)
 Notorious (1946)
 Arch of Triumph (1948)
 Joan of Arc (1948)
 Under Capricorn (1949)
 Stromboli (1950)
 Europa '51 (1952)
 Viaggio in Italia (1953)
 Siamo donne (1953)
 La Paura (1954)
 Giovanna d'Arco al rogo (1954)
 Elena et les hommes (1956)
 Anastasia (1956)
 Indiscreet (1958)
 The Inn of the Sixth Happiness (1958)
 Goodbye Again (1961)
 Auguste (1961)
 The Visit (1964)
 The Yellow Rolls-Royce (1964)
 Stimulantia (1967)
 Cactus Flower (1969)
 Henri Langlois (1970)
 Walk in the Spring Rain (1970)
 From the Mixed-Up Files of Mrs. Basil E. Frankweiler (1973)
 Murder on the Orient Express (1974)
 A Matter of Time (1976)
 Höstsonaten (Autumn Sonata) (1978)

Sân khấu
 1940: Liliom de Ferenc Molnar, mise en scène de Vinton Freedley – Forty-Fourth Street Theatre, New York (États-Unis).
 1941: Anna Christie d'Eugene O'Neill, mise en scène de John Houseman et Alfred de Liagre Jr. – Lobero Theatre, Santa Barbara (Etats-Unis).
 1946: Joan of Lorraine (Jeanne la Lorraine) de Maxwell Anderson, mise en scène de Margo Jones – Alvin Theatre, New York (Etats-Unis).
 1953: Jeanne d'Arc au Bûcher, oratorio d'Arthur Honegger et Paul Claudel, mise en scène de Roberto Rossellini – Opera San Carlo, Naples (Italie).
 1956: Thé et sympathie de Robert Anderson, mise en scène de Jean Mercure – Théâtre de Paris, Paris (France).
 1962: Hedda Gabler de Henrik Ibsen, mise en scène de Raymond Rouleau – Théâtre Montparnasse, Paris (France).
 1965: A Month in the country (Un mois à la campagne) de Tourgueniev, mise en scène de Michael Redgrave – Yvonne Arnaud Memorial Theatre, Guilford (Grande-Bretagne).
 1967: More Stately Mansions d'Eugene O'Neill, mise en scène de José Quintero – Broadhurst Theatre, New York (Etats-Unis).
 1972: Captain Brassbound's conversion (La conversation du capitaine Brassbound) de George Bernard Shaw – Opera House, Kennedy Center, Washington (Etats-Unis).
 1975: The constant wife (L'Épouse fidèle) de Somerset Maugham, mise en scène de John Gielgud – Schubert Theatre, New York (Etats-Unis).
 1979: Waters of the Moon de Norman Charles Hunter, mise en scène de Patrick Garland – Haymarket Theatre, Londres (Grande-Bretagne).

Phim truyền hình
 Startime: The Turn of the Screw (1959)
 ABC Stage 67: The Human Voice (1967)
 A Woman Called Golda (1982)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 TCM Confidential: Ingrid Bergman

 Ingrid Bergman.com
 Ingrid Bergman family site

Sinh năm 1915
Mất năm 1982
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Người giành giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Người giành giải Tony
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Chết vì ung thư vú
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Nữ nhà văn tự truyện
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: Mạch điện RL

text:
Mạch điện của một điện trở R và một Tụ điện C mắc nối tiếp, song song, hay thành hai cổng nhập xuất

RL Nối tiếp
R có điện Kháng
 ZR = R

L có điện Kháng

Điện Kháng tổng của R và L
ZRL = ZR + ZL

 Tại , L đóng mạch, I = V / R
 Tại , ZL = ZR, I = V / 2 R
 Tại , L hở mạch, I = 0

Tại ω = 0, Dòng điện bằng V / R. Khi ω tăng đến ω = R / L dòng điện giảm còn một nửa. Khi ω tăng đến ω = 00 dòng điện bằng không

Điện thế và dòng điện có khác biệt nhau về góc độ
 Tan θ = ω L/R = 2Πf L/R

Từ đó ta có
 f = (Tan θ / 2Π) (R / L)
 t = 1 / f = (2Π / Tan θ) (L / R)

Nói khác hơn, khi có thay đổi về góc độ giữa điện thế và dòng điện, Tần số thời gian và thời gian của mạch điện củng thay đổi tùy thuộc vào giá trị của L và R

RL Song Song
R có điện Kháng
 ZR = R

L có điện Kháng

Điện Kháng tổng của R và C
ZRC = ZR + ZC

 Tại , L đóng mạch, I = V / R
 Tại , ZL = ZR, I = V / 2 R
 Tại , L hở mạch, I = 0

Tại ω = 0, Dòng điện bằng V / R. Khi ω tăng đến ω = R / L dòng điện giảm còn một nửa. Khi ω tăng đến ω = 00 dòng điện bằng không

Điện thế và dòng điện có khác biệt nhau về góc độ
 Tan θ = ω L/R = 2Πf L/R

Từ đó ta có
 f = (Tan θ / 2Π) (R / L)
 t = 1 / f = (2Π / Tan θ) (L / R)

Nói khác hơn, khi có thay đổi về góc độ giữa điện thế và dòng điện, Tần số thời gian và thời gian của mạch điện củng thay đổi tùy thuộc vào giá trị của L và R

RC Nối tiếp

Bộ Lọc Tần Số Thấp
R có điện Kháng
 ZR = R

L có điện Kháng

Tỉ lệ Điện thế xuất trên Điện thế nhập

Điện Kháng tổng của R và C
ZRC = ZR + ZC

 Tại , L đóng mạch, I = V / R
 Tại , ZL = ZR, I = V / 2 R
 Tại , L hở mạch, I = 0

Tại ω = 0, Dòng điện bằng V / R. Khi ω tăng đến ω = R / L dòng điện giảm còn một nửa. Khi ω tăng đến ω = 00 dòng điện bằng không

Điện thế và dòng điện có khác biệt nhau về góc độ
 Tan θ = ω L/R = 2Πf L/R

Từ đó ta có
 f = (Tan θ / 2Π) (R / L)
 t = 1 / f = (2Π / Tan θ) (L / R)

Nói khác hơn, khi có thay đổi về góc độ giữa điện thế và dòng điện, Tần số thời gian và thời gian của mạch điện củng thay đổi tùy thuộc vào giá trị của L và R

Bộ Lọc Tần Số Cao

Tham khảo

RL
Mạch tương tự


title: Dendrophorbium amplexicaule

text:
Dendrophorbium amplexicaule là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Dendrophorbium amplexicaule. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Dendrophorbium
Thực vật Ecuador


title: Juillac (tổng)

text:
Tổng Juillac là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Corrèze trong vùng Lumousin.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Juillac trong quận Brive-la-Gaillarde. Độ cao khu vực này là 105 m (Voutezac) đến 425 m (Concèze) độ cao trung bình trên mực nước biển là 261 m.

Hành chính

Kết quả bầu cử tổng này ngày 21 tháng 3 năm 2004
Lần 1
 Jean-Claude Yardin (PS), thị trưởng Saint-Solve - 41,02%
 Nicole Poulverel (UMP) - 39,20%
 Maurice Vareille (PCF) - 14,75%
 Marcelle Choserot (FN) - 5,04%
 Lần 2
 Jean-Claude Yardin (PS), thị trưởng Saint-Solve - 56,42% - Đắc cử
 Nicole Poulverel (UMP) - 43,58%

Phân chia đơn vị hành chính
Tổng Juillac được chia thành 10 xã.

|-
| Chabrignac || align="right" | 499 || align="right" | 19350 || align="right" | 19035
|-
| Concèze || align="right" | 406 || align="right" | 19350 || align="right" | 19059
|-
| Juillac || align="right" | 1 164 || align="right" | 19350 || align="right" | 19094
|-
| Lascaux || align="right" | 170 || align="right" | 19130 || align="right" | 19109
|-
| Rosiers-de-Juillac || align="right" | 184 || align="right" | 19350 || align="right" | 19177
|-
| Saint-Bonnet-la-Rivière || align="right" | 343 || align="right" | 19130 || align="right" | 19187
|-
| Saint-Cyr-la-Roche || align="right" | 417 || align="right" | 19130 || align="right" | 19196
|-
| Saint-Solve || align="right" | 387 || align="right" | 19130 || align="right" | 19242
|-
| Vignols || align="right" | 570 || align="right" | 19130 || align="right" | 19286
|-
| Voutezac || align="right" | 1 195	|| align="right" | 19130 || align="right" | 19288
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Corrèze
 Quận của Corrèze
 Tổng của Corrèze
 Xã của Corrèze
 Danh sách các tổng ủy viên của Corrèze

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Juillac sur le site de l'Insee
 plan du Tổng Juillac sur Mapquest
 Localisation du Tổng Juillac sur une carte de France

Juillac


title: Christmas Tree (bài hát của Lady Gaga)

text:
"Christmas Tree" là bài hát của nữ ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ, Lady Gaga. Bài hát được phát hành vào ngày 16 tháng 12 năm 2008 dưới dạng đĩa đơn quảng bá được tải kỹ thuật số trên mạng. Nó được viết bởi Gaga và Rob Fusari và được sản xuất bởi Martin Kierszenbaum và Space Cowboy. Bài hát được trình bày bởi Lady Gaga hợp tác với Space Cowboy. Về mặt âm nhạc, ca khúc "Christmas Tree" bị chịu ảnh hưởng bởi nhạc dance-pop và electropop. Đoạn điệp khúc của ca khúc tương tự như ca khúc Giáng sinh khác như "Deck the Halls" với đoạn "rum pum pum pum". Về mặt ca từ, ca khúc nói về quan hệ tình dục công khai.

"Christmas Tree" nhận được các đánh giá khác nhau từ các nhà phê bình. Các nhà phê bình đánh giá cao về giai điệu vui nhộn phù hợp với lễ Giáng sinh, nhưng mặt ca từ về tình dục thì lại bị đánh giá là "không phù hợp trong lễ Nô-en. Bài hát được xếp hạng 79 trên Canadian Hot 100 vào tháng 1 năm 2009. Ca khúc cũng xếp hạng 18 trên bảng xếp hạng RIAJ Digital Track Chart của Nhật Bản và hạng 23 trên bảng xếp hạng Holiday/Seasonal Digital Songs Chart của Billboard tại Mỹ vào cuối năm 2010.

Ca khúc được lấy làm ca khúc quảng bá cho trang mạng Amazon.com cho "25 Days of Free". Bài hát cũng xuất hiện trong một số album tổng hợp, như album Now That's What I Call Christmas! 4.

Bối cảnh ra đời

"Christmas Tree" là một bài hát thuộc chủ đề giáng sinh hoàn thành bởi giọng hát của Lady Gaga và Space Cowboy . Ca khúc được viết bởi Gaga và Rob Fusari  và được sản xuất bởi Martin Kierszenbaum, Space Cowboy . Space Cowboy và Lady Gaga làm quen với nhau tại Los Angeles vào năm 2007 bởi nhà sản xuất "Martin Kierszenbaum" của nhãn Gaga . Kierszenbaum đề nghị 2 người nên có sự hợp tác với nhau sau khi ông được nghe ca khúc "My Egyptian Lover" của Space Cowboy  với sự góp giọng của ca sĩ Nadia Oh. Sau đó, Lady Gaga và Space Cowboy đã làm việc với nhau và kết quả của sự hợp tác ấy đã cho ra đời 2 đĩa đơn "Christmas Tree" và "Starstruck" nằm trong album The Fame của Gaga, phòng thu âm ca khúc nằm dọc theo bờ biển phía Tây của Hoa Kỳ. Space Cowboy nhận xét về cách làm việc với Lady Gaga trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí URB :
"Chúng tôi đã tìm ra phương pháp và chia sẻ khá nhiều kinh nghiệm cùng với nhau, chúng tôi đã được làm những việc tương tự như thế này ở những nơi đối diện của Đại Tây Dương. Sau đó, tôi vào phòng thu để viết một số bài hát với Lady Gaga và đã cho ra đời 2 ca khúc "Starstruck" và "Christmas Tree". Lady Gaga quả thật là một nghệ sĩ đầy sáng tạo, cô ấy thật tuyệt vời - một nhạc sĩ thực thụ và đầy tài năng mà tôi chưa bao giờ thấy, và cô ấy cũng là người biểu diễn hết mình trước đám đông khán giả."

Diễn biến trên các bảng xếp hạng
Bởi một số lượng lớn tải về, "Christmas Tree" đã xuất hiện trên bảng xếp hạng "Canadian Hot 100" với vị trí 79 trong tuần đầu tiên của tháng 1 năm 2009 và bài hát chỉ nằm trong bảng xếp hạng một tuần.

Danh sách ca khúc và định dạng
Download iTunes Bắc Mỹ
"Christmas Tree" (hợp tác với Space Cowboy) – 2:22

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lady Gaga: Single: Christmas Tree  Interscope Records

Bài hát năm 2008
Bài hát của Lady Gaga
Bài hát Mỹ
Bài hát về tình dục
Bài hát được viết bởi Lady Gaga


title: Dicranomyia homichlophila

text:
Dicranomyia homichlophila là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: (26196) 1997 EF46

text:
{{DISPLAYTITLE:(26196) 1997 EF46}}

(26196) 1997 EF46 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 3 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gonomyia multispicata

text:
Gonomyia multispicata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pellegrino Parmense

text:
Pellegrino Parmense là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna, Italia, tọa lạc cách khoảng 120 km về phía tây của Bologna và khoảng 35 km về phía tây của Parma. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.255 và diện tích là 82,4 km².

Đô thị Pellegrino Parmense bao gồmfrazioni (đơn vị trực thuộc, làng) Aione di Sopra, Aione Sotto, Berzieri, Casalino, Castellaro, Cavallo, Ceriato Lobbia, Grotta, Iggio, Mariano Case-Dell'Asta, Marubbi, Montanari, Pietra Nera, Pietraspaccata, Sant'Antonio, Santini, Stuzzano, and Rigollo.

Pellegrino Parmense tiếp giáp các đô thị sau đây: Bore, Medesano, Salsomaggiore Terme, Varano de' Melegari, Vernasca.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Parma


title: 1313

text:
Năm 1313 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Trần Văn Lộng

Tham khảo

Năm 1313


title: Tillandsia rhodosticta

text:
Tillandsia rhodosticta là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Tillandsia rhodosticta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
R
Thực vật dễ tổn thương


title: Moreuil

text:
Moreuil là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D920 và đường D935, khoảng 13 dặm Anh về phía đông nam của Amiens, bên hai bờ sông Avre.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ
 Toà thị chính
 Đài tưởng niệm chiến tranh

Nhân vật nổi bật
 Jean Leclerc, 1587 - 1617, nhà lập pháp ở Paris.

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Moreuil trên trang mạng của INSEE

Xã của Somme


title: Acanthoscelides ruficolor

text:
Acanthoscelides ruficolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Vi Trang

text:
Vi Trang (chữ Hán: 韋莊, 836-910), tự Đoan Kỷ (端已); là nhà thơ, nhà từ nổi danh trong khoảng Đường mạt-Ngũ Đại ở Trung Quốc.

Tiểu sử
Vi Trang là người Đỗ Lăng, quận Kinh Triệu (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc); dòng dõi Tể tướng Vi Kiến Tổ đời Đường.

Năm 880 đời Đường Hy Tông, Hoàng Sào dẫn quân vào Trường An, đúng lúc ông đang đi thi. Trông thấy cảnh loạn lạc, ông đau lòng, sau này làm ra bài thơ dài Tần phụ ngâm rất nổi tiếng.

Năm 883, ông đến Lạc Dương (nay thuộc Hà Nam, Trung Quốc), rồi phiêu bạt xuống Giang Nam.

Năm 894 đời Đường Chiêu Tông, Vi Trang thi đỗ Tiến sĩ, được bổ làm chức Hiệu thư lang.

Sau đó, ông đến Tứ Xuyên, làm Phán quan cho Vương Kiến, là một đại quân phiệt đang hùng cứ một phương.

Năm 907, khi hay tin vua Đường Ai Đế bị quyền thần Chu Toàn Trung phế truất, Vương Kiến bèn lên ngôi Hoàng đế, lập ra nhà Tiền Thục (thời Ngũ Đại Thập Quốc), cử Vi Trang lên làm Tể tướng.

Tại Thành Đô (nay là tỉnh lỵ tỉnh Tứ Xuyên), ông làm nhà trên nền cũ thảo đường của Đỗ Phủ ở Hoàn Hoa khê

Năm 910, Vi Trang mất ở đất Thục.

Tác phẩm
Tác phẩm của Vi Trang có Cán hoa tập và Cán hoa từ.

Về thơ, ông thường nói về nỗi buồn riêng của khách vương tôn gặp phải "cảnh lưu ly phiêu bạt" và "những cái mắt thấy tai nghe"... Thơ ông phần nhiều là thơ luật, tình tha thiết, ý mới mẻ .

Về từ của ông, không kém từ của Ôn Đình Quân , từng được Chu Tế khen là "thanh diễm tuyệt vời".

Song, đáng coi là "kiệt tác", đó là bài thơ tự sự có tên là Tần Phụ Ngâm, dài hơn 1.700 chữ .
Trong bài, tác giả mượn lời một phụ nữ đã sống ba năm trong quân đội của Hoàng Sào, phản ánh tình hình sau khi đội quân này vào Trường An, và mấy lần giao chiến với quan quân nhà Đường. Qua đó, ông kể lại tình trạng hủ bại, bất lực, lúng túng, sợ hãi của giai cấp thống trị khi phải đối phó với vụ biến động; đồng thời ông cũng mô tả những gì gọi là "tàn bạo", "dã man" của đội quân nổi dậy... Về mặt nghệ thuật, bài thơ có bố cục và kết cấu khá chặt chẽ, tự thuật khéo, miêu tả sinh động, hình tượng cũng rất sắc nét...

Giới thiệu tác phẩm
Dưới đây là ba trong số bài thơ và từ tiêu biểu của Vi Trang.

Sách tham khảo
Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc biên soạn (1993), Lịch sử văn học Trung Quốc (Tập II), Bản dịch do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành, 1993.
Dịch Quân Tả, Văn học sử Trung Quốc (Quyển I, GS. Huỳnh Minh Đức dịch). Nhà xuất bản Trẻ, 1992.
Nguyễn Hiến Lê (1997), Đại cương văn học Trung Quốc (trọn bộ). Nhà xuất bản Trẻ.
Trần Trọng San, Thơ Đường. Tủ sách Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản, 1990.

Chú thích

Sinh năm 836
Mất năm 910
Người Thiểm Tây
Nhà thơ Trung Quốc thời Đường
Tiến sĩ nhà Đường


title: Machu Picchu

text:
Machu Picchu (, nghĩa đen: “Núi Cổ” hay “Núi Già") là một thị trấn llacta được người Inca xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 15. Di tích tọa lạc bên sườn Cordillera Đông của dãy Andes miền nam Peru, phía trên Thung lũng Thiêng ở độ cao 2.430 mét so với mực nước biển. Machu Picchu nằm trong vùng hành chính Cuzco, cụ thể tại địa phận quận Machupicchu, tỉnh Urubamba, cách thành phố Cuzco 80 km về phía tây bắc. Sông Urubamba cắt ngang qua địa điểm này, tạo nên một hẻm núi với khí hậu nhiệt đới.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Machu Picchu vốn từng là tài sản riêng tư của hoàng đế Inca dựa trên văn tịch thế kỷ 16. Một số công trình và con đường chính dẫn vào llaqta mang mục đích lễ nghi nhất định, vì vậy nơi đây chắc hẳn cũng từng đóng vai trò là một thánh địa tôn giáo. Ngoài ra còn có thuyết cho rằng Machu Picchu được xây cất với mục đích phòng thủ quân sự, song điều này bị hầu hết chuyên gia bác bỏ. Theo một nghiên cứu định tuổi AMS carbon phóng xạ năm 2021, khu vực này từng có người ở vào khoảng giữa những năm 1420 và 1532. Ngoài ra một khảo cứu lịch sử công bố vào năm 2022 kết luận rằng người Inca xưa kia gọi thị trấn bằng cái tên Picchu, hoặc cụ thể hơn là Huayna Picchu, chứ không phải Machu Picchu như nhiều người lầm tưởng.

Machu Picchu được tuyên bố là Khu bảo tồn Lịch sử của Peru vào năm 1981, và được UNESCO công nhận như một phần của quần thể văn hóa-sinh thái Di sản Thế giới mang tên Khu bảo tồn Lịch sử Machu Picchu (Santuario Histórico de Machu Picchu) vào năm 1983. Vào ngày 7 tháng 7 năm 2007, Machu Picchu được bình chọn là một trong bảy kỳ quan mới của thế giới hiện đại thông qua một cuộc bỏ phiếu trên mạng với sự tham gia của cử tri toàn cầu.

Lịch sử
Bằng chứng khảo cổ chỉ ra rằng thổ dân tại khe núi Picchu bắt đầu biết làm nông nghiệp từ khoảng năm 760 TCN. Nhân khẩu của một nhóm sắc dân chưa xác định tại đây tăng nhanh trong thời kỳ Horizonte Medio (khoảng năm 900 CN), dân tộc này nhiều khả năng có quan hệ với dân tộc Tampu của Urubamba. Có thuyết cho rằng những thị trấn trong khu vực từng nằm dưới sự kiểm soát của liên bang Ayarmaca, kẻ thù của vương quốc Cuzco. Cũng trong thời kỳ này, đất đai đồi núi quanh vùng Picchu được khai khẩn để xây dựng ruộng bậc thang kiểu Andes (anden). Tại rặng núi nối liền đỉnh Machu Picchu và Huayna Picchu, nơi di tích Inca nay ngự trị, các nhà khảo cổ chưa tìm thấy bằng chứng về các khu nhà ở trước thế kỷ 15.

Thời kỳ Inca (1475-1534)

Khoảng năm 1430, Pachacútec (Sapa Inca đầu tiên của Tahuantinsuyo) phát động chiến dịch bành trướng tới Vilcabamba, trên đường tiện đánh chiếm khe núi Picchu. Địa thế linh thiêng của Machu Picchu so với trung tâm Cusco chắc hẳn đã khiến vị quốc vương Inca rất ấn tượng. Vì lẽ ấy vào khoảng năm 1450, ông hạ lệnh cho dựng một thị trấn tại đó với các dãy nhà dân và công trình tôn giáo nguy nga.

Theo nhiều học giả, Machu Picchu là một llacta của người Inca với khoảng 300-1000 nhân khẩu thuộc về tầng lớp tinh hoa, có lẽ là các panaca (thân tộc của Sapa Inca) của Pachacutec, và tầng lớp aclla (trinh nữ Mặt Trời). Lực lượng làm nông tại Machu Picchu cấu thành chủ yếu bởi các dân phu mitma (mitmaqkuna), xuất thân từ khắp mọi miền đế quốc. Thành phần sắc tộc chiếm đa số trong cơ cấu mitma là người Chanka; họ từng là chủ nhân của vùng Apurímac và Ayacucho ngày nay cho tới khi bị hoàng đế Pachacútec khuất phục và bắt làm nô lệ bởi tài xây dựng thành lũy của họ.

Machu Picchu không quá biệt lập nên huyền thoại về một "thành phố bị mất" và "nơi ẩn náu bí mật" của giai cấp thống trị Inca đều không có cơ sở. Các thung lũng hội tụ tại khe núi hình thành một khu vực có thể chứa đông dân cư, và năng suất nông nghiệp tại đây tăng đáng kể sau khi người Inca tới chiếm đóng vào năm 1440. Người Inca cho xây dựng nhiều trung tâm hành chính ở đó, quan trọng nhất là Patallacta và Quente Marca, và các phức hợp nông nghiệp cùng ruộng bậc thang. Nguồn lương thực của Machu Picchu phụ thuộc rất lớn vào những phức hợp nông nghiệp xung quanh, do các thửa ruộng bên trong đô thị không thể nào cung cấp đủ ăn cho dân cư thời tiền Tây Ban Nha tại đó. Tổng cộng 8 con đường Inca dẫn thẳng tới Machu Picchu và liên kết nó với phần còn lại của đế quốc. Macchu Picchu khác biệt rất lớn với các thị trấn lân cận ở thiết kế của các tòa nhà chính.

Sau khi Pachacútec băng hà, theo phong tục của hoàng gia Inca, số tài sản cá nhân của ông (bao gồm cả Machu Picchu) được truyền cho thân tộc panaca chứ không phải con trai nối dõi như ở các chế độ quân chủ khác. Các panaca thờ cúng xác ướp và thay mặt cho vị vua đã khuất tham gia họp bàn triều chính. Người Inca có lẽ vẫn giữ tục thừa kế kiểu này dưới đời vua Túpac Yupanqui (1470-1493) và Huayna Cápac (1493-1529).

Machu Picchu hẳn đã mất đi tầm quan trọng một thuở bởi uy tín lấn át của tài sản của các vị hoàng đế kế vị. Hơn nữa, việc khai thông một con đường rộng và an toàn hơn giữa Ollantaytambo và Vilcabamba (của thung lũng Amaybamba) đã khiến cho tuyến vượt khe núi Picchu ít được sử dụng.

Thời kỳ biến loạn (1534-1572)

Cuộc nội chiến Inca (1531-32) và cuộc chinh phạt của người Tây Ban Nha (1534) chắc chắn đã có ảnh hưởng rất đáng kể đến Machu Picchu. Dân phu bị bóc lột dưới chế độ mitma trở về đất cũ của họ sau khi hệ thống kinh tế điều hành từ Cusco sụp đổ. Trong cuộc kháng chiến chống Tây Ban Nha vào năm 1536, Manco Inca đã tụ họp quý tộc Inca từ các vùng lân cận tham gia vào triều đình lưu vong của ông ở Vilcabamba. Đáp lại lời hiệu triệu đó, các quý tộc tại Picchu có lẽ đã rời bỏ thị trấn và lẩn trốn cùng với vị hoàng đế trẻ của họ. Các thư tịch thời đó than phiền rằng phần lớn khu vực này "không có dân cư". Thời thuộc địa, Picchu là một bộ phận của encomienda vùng Ollantaytambo, tức là phần đất (cùng tất cả lao động bên trong vùng đất đó) được ban thưởng cho một conquistador Tây Ban Nha từng lập được công trạng. Điều này không nhất thiết nghĩa là người Tây Ban Nha biết về Machu Picchu; trên thực tế, cống phẩm từ Picchu được trung chuyển tới Ollantaytambo mỗi năm một lần, rồi từ đó mới nộp lên chính quyền thực dân Tây Ban Nha chứ không được "thu thập" tại địa phương. Theo đó thì rõ ràng người Tây Ban Nha biết về khu vực quanh Machu Picchu, song chưa có bằng chứng xác đáng cho thấy người Tây Ban Nha thường xuyên ghé thăm nơi đó. Thư tịch thời thuộc địa có đề cập đến vị curaca (quan chức người bản xứ) cuối cùng của Machu Picchu vào năm 1568; tên là Juan Mácora. Juan Mácora tuy là người bản địa song lại mang tên "Juan", chứng tỏ rằng ông ta đã được rửa tội và chấp nhận theo đạo Cơ đốc trên danh nghĩa .

Văn liệu thời thuộc địa có kể về việc quốc vương Vilcabamba là Titu Cusi Yupanqui cho phép các đạo sĩ Dòng Augustinô tới "Piocho" truyền giáo vào khoảng năm 1570. Bấy giờ không một địa danh nào khác ngoài "Piccho" hoặc "Picchu" có phát âm tương tự như "Piocho". Nhà sử học Lumbreras suy đoán rằng những "kẻ xóa bỏ ngẫu tượng" có lẽ đã tới được Machu Picchu và đốt trụi Đền thờ mặt trời.

Cuối thế kỷ 16, khi cuộc kháng chiến Inca đang đi đến hồi kết, một người lính Tây Ban Nha tên là Baltasar de Ocampo có chép về một thị trấn "trên đỉnh núi" với những tòa nhà "tráng lệ", và rằng nơi đó có một acllahuasi rất lớn (nghĩa là 'ngôi nhà của trinh nữ Mặt Trời'). Mô tả ngắn gọn đó khiến ta liên tưởng ngay đến các tàn tích của Picchu. Thú vị hơn, Ocampo cho hay nơi đó có tên là "Pitcos". Địa điểm này không thể là Vitcos, một di tích Inca hoàn toàn khác so với nơi được Ocampo mô tả, nên rất có thể địa điểm đang được nhắc đến là Picchu. Cho đến nay, ta vẫn chưa rõ phỏng đoán này có đúng hay không. Ocampo ngoài ra còn kể thêm rằng Túpac Amaru, vị vua cuối cùng của Vilcabamba, sinh ra và lớn lên tại "Pitcos".

Thời kỳ thuộc địa (TK. XVI-XIX)

Sau sự sụp đổ của nhà nước Vilcabamba vào năm 1572, thực dân Tây Ban Nha củng cố quyền lực và làm chủ hoàn toàn Trung tâm Andes. Khu vực Machu Picchu trở thành một hacienda dưới thời thuộc địa, sang tay đổi chủ không biết bao nhiêu lần cho đến tận thời kỳ Cộng hòa (kể từ năm 1821). Tuy vậy Machu Picchu là một nơi khá hẻo lánh vì nó cách xa những con đường và trục kinh tế mới dưới sự quản lý của Phó vương quốc Peru. Thư tịch từ năm 1657 đến năm 1782 ngụ ý rằng Machu Picchu là vùng đất nông nghiệp; tuy nhiên những thị trấn chính tại đó dường như không có người ở, và rốt cuộc bị xâm lấn bởi thảm thực vật của rừng mây hoang sơ.

Trong thư tịch thế kỷ XIX
Năm 1865, nhà tự nhiên học người Ý Antonio Raimondi từng đi ngang qua chân tàn tích và kể lại rằng khu vực này lúc đó rất thưa thớt. Tuy vậy, chuyến thám hiểm của ông không nhằm mục đích khoa học.

Một cuộc khảo cứu tài liệu gần đây đã hé lộ rằng một doanh nhân người Đức vô danh tên là Augusto Berns đã phát hiện tàn tích Machu Picchu vào năm 1867, tức là trước Bingham tận 40 năm. Berns cho thành lập một công ty “khai thác" dưới cái tên Compañía Anónima Explotadora de las Huacas del Inca để thu trộm “kho báu”. Theo đó, từ năm 1867 đến năm 1870, dưới sự bao che của chính phủ Peru thời José Balta, công ty này được phép hoạt động trong khu vực và có thể bán "tất cả những gì họ tìm thấy" cho các nhà sưu tập đồ cổ ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Tính xác thực của phát hiện trên vẫn còn đang được các học giả kiểm chéo và xác minh, song sự thực là cái tên Machu Picchu đã xuất hiện rõ ràng trên những tấm bản đồ thăm dò khai thác từ thời đó. Vào năm 1870, đồng nghiệp của Berns là Harry Singer đã phác vị trí của Machu Picchu trên bản đồ, trong đó còn gọi đỉnh Huayna Picchu đối diện là "Punta Huaca del Inca". Một bản đồ năm 1874 được phác bởi Herman Gohring đã định vị chính xác cả hai ngọn núi đó. Vào năm 1880, nhà thám hiểm người Pháp Charles Wiener cũng có nhắc tới tàn tích Machu Picchu. Ông có kể rằng "Tôi đã nghe kể về những thành phố khác, Huayna Picchu và Machu Picchu", nhưng chưa tận mắt chứng kiến chúng. Thế nên di tích được mệnh danh là "thành phố đã mất của người Inca" thực ra chưa bao giờ bị lãng quên như ta từng nghĩ.

Tái khám phá (1894-1911)
Ngày 24 tháng 7 năm 1911, Machu Picchu bắt đầu được thế giới phương Tây chú ý nhờ công của Hiram Bingham III, một nhà sử học Hoa Kỳ khi ấy đang là giảng viên tại Đại học Yale. Ông đã được những người địa phương thường tới nơi này dẫn đường. Nhà thám hiểm/khảo cổ này đã bắt đầu các công việc nghiên cứu khảo cổ tại đó và hoàn thành một cuộc khảo sát toàn bộ vùng. Bingham đã đặt tên "Thành phố đã mất của người Inca", cho nơi này trong cuốn sách đầu tiên của ông.

Bingham đã tìm kiếm thành phố Vitcos, nơi trú ẩn và kháng cự cuối cùng của người Inca trong cuộc Chinh phục Peru của người Tây Ban Nha. Năm 1911, sau nhiều năm tìm kiếm với những chuyến đi và những cuộc khảo sát quanh vùng, ông đã được những người Quechua đang sống tại Machu Picchu trong những công trình nguyên thủy Inca dẫn đường tới thành lũy đó. Bingham đã thực hiện nhiều chuyến đi khác và tiến hành nhiều cuộc khai quật tại địa điểm trong suốt năm 1915. Ông đã viết một số cuốn sách và bài báo về việc khám phá Machu Picchu.

Những năm đầu tiên sống tại Peru, Bingham đã xây dựng được mối quan hệ thân mật với các quan chức cao cấp Peru. Vì thế, ông ít gặp trở ngại trong việc xin các giấy phép, các thủ tục giấy tờ, và quyền được đi khắp đất nước cũng như mượn các đồ vật khảo cổ. Ngay khi quay về Đại học Yale, Bingham đã sưu tập khoảng 5.000 đồ vật như vậy và chúng đã được trường Yale giữ cho tới khi chính phủ Peru đòi được trả lại. Gần đây, chính phủ Peru đã yêu cầu được trả lại toàn bộ các vật phẩm văn hoá, và trước lời từ chối của Đại học Yale, họ đang cân nhắc tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết. Với sự thay đổi cơ quan chính phủ trong thời gian tới của Peru, hành động này có thể sẽ bị trì hoãn một thời gian .

Simone Waisbard, một nhà nghiên cứu trong thời gian dài về Cusco, đã tuyên bố Enrique Palma, Gabino Sánchez và Agustín Lizárraga khắc tên mình vào một trong những tảng đá tại đó ngày 14 tháng 7 năm 1901, và là những người đã tái khám phá nơi này trước Bingham. Tuy nhiên, nếu điều này là sự thực, không một từ nào được tìm thấy tại đó từng được thế giới bên ngoài biết tới; công việc của Bingham đã đưa Machu Picchu ra với sự chú ý của thế giới.Theo lời kể lại của Bingham trong cuốn sách xuất bản năm 1948 trong thời khắc phát hiện ra Machu Pichu: "Chúng tôi đang mở lối xuyên rừng nguyên sinh. (…) Bất thình lình, trước mặt tôi là một bức tường rêu phong cổ kính, dựng lên từ những tảng đá gia công tỉ mỉ của người Inca. Sau khi ước lượng mỗi khối đá khổng lồ ấy nặng khoảng 10-15 tấn, tôi không thể tin vào mắt mình". Một thế kỷ sau, Peru tưng bừng mở hội vinh danh khám phá thế kỷ của Hiram Bingham và gọi năm 2011 là "Năm thứ 100 của Machu Picchu với thế giới", theo tờ Le Monde. Lễ kỷ niệm bắt đầu từ ngày 7.7, nhân 4 năm sau khi di tích Inca này được Tổ chức New7Wonders chọn là một trong 7 kỳ quan thế giới mới.

Miêu tả

Ba khu vực

Theo các nhà khảo cổ học, Machu Picchu được chia thành ba khu vực lớn: Khu vực linh thiêng, Khu vực dân chúng, ở phía nam, và Khu của các Thầy tu và Tầng lớp quý tộc (khu hoàng gia).

Nằm ở khu vực đầu tiên là các địa điểm khảo cổ học quý giá: Intihuatana, Đền của các Màu sắc và Phòng Ba Cửa sổ. Chúng được dành cho Inti, vị thần Mặt trời và cũng là vị thần vĩ đại nhất.

Trong khu hoàng gia, một khu vực riêng được dành cho giới quý tộc: một nhóm nhà nằm thành hàng trên một khu vực đất dốc; nơi ở của Amautas (những người khôn ngoan) có đặc điểm riêng ở những bức tường màu đỏ, và khu Ñustas (các công chúa) những căn phòng hình thang.

Lăng Nghi lễ được tạc vào đá với khu vực phía trong hình vòm và các bức tranh khắc. Nó được sử dụng trong các dịp lễ và hiến tế.

Kiến trúc

Tất cả các công trình tại Machu Picchu đều tuân theo phong cách kiến trúc Inca với những bức tường đá không dùng vữa và những viên đá kích thước bằng nhau. Người Inca là bậc thầy về kỹ thuật này, được gọi là đá khối, theo đó những khối đá được cắt để có thể được ghép vào nhau thật chặt mà không cần tới vữa. Nhiều mối nối còn hoàn hảo tới mức thậm chí không thể lách một lưỡi dao vào giữa các phiến đá.

Người Inca không bao giờ sử dụng bánh xe. Bằng cách nào họ đặt những phiến đá lớn lên nhau vẫn còn là điều bí ẩn, dù nói chung mọi người tin rằng họ đã dùng hàng trăm người để đẩy các tảng đá lên trên. Ta vẫn chưa biết tại sao người Inca không để lại bất kỳ tài liệu nào về việc xây dựng bởi hệ thống chữ viết họ sử dụng, được gọi là Khipu(Quipu), vẫn chưa được giải mã.

Khu vực này bao gồm 140 công trình kiến trúc, gồm các đền, đài, công viên, nhà ở mái rạ.

Có hơn một trăm bậc đá dẫn lên – thường được tạc hoàn toàn vào trong một tảng đá granite duy nhất – và một lượng lớn các đài phun nước, nối với nhau bởi các kênh và các ống dẫn nước đục trong đá, được thiết kế cho hệ thống tưới tiêu ban đầu. Đã tìm thấy các bằng chứng cho thấy hệ thống tưới tiêu đã được sử dụng để dẫn nước từ một con suối thiêng, tới mỗi ngôi nhà, thứ tự được phân chia theo mức độ giai cấp của người ở trong đó.

Hệ thống đường Inca

Trong số hàng ngàn con đường được các nền văn hóa thời tiền Columbo xây dựng ở Nam Mỹ, những con đường của người Inca về một số điểm là đáng chú ý nhất. Mạng lưới những con đường này hội tụ về Cusco, thủ đô của Đế chế Inca. Một con đường dẫn tới thành phố Machu Picchu. Người Inca có sự phân biệt giữa các con đường ven biển và các con đường miền núi, đường ven biển được gọi là Camino de los llanos (đường bằng) và những con đường núi được gọi là Cápac Ñam.

Ngày nay, hàng ngàn khách du lịch đang đi trên những con đường Inca – đặc biệt Đường mòn Inca – hàng năm, khách du lịch tới Cusco làm quen trước khi bắt đầu một chuyến đi bộ kéo dài bốn ngày từ thung lũng Urubamba dẫn lên tận dải núi Andes.

Thăm viếng Machu Picchu
Tất cả các chuyến đi tới Machu Picchu đều xuất phát từ Cusco, có một đường bay nội địa từ Lima dẫn tới Cusco, hay đường bay quốc tế từ La Paz, tại Bolivia. Bắt tàu hỏa du lịch tại Cusco (mất 3.5 tiếng để tới Machu Picchu).

Cách thông thường nhất để tới đây là bắt tàu tới Machu Picchu vào buổi sáng, khám phá khu di tích trong vài giờ và quay trở lại Cusco vào buổi chiều. Tàu hỏa dừng tại ga cuối ở Puente Ruinas, nơi các xe buýt sẽ đưa du khách lên dãy núi Machu Picchu. Khá ngạc nhiên, ga Machu Picchu nằm tại Aguas Calientes (2 km trước ga Puente Ruinas) nhưng đây không phải là ga nên dừng đối với chuyến đi một ngày.

Một cách khác là đi theo đường mòn Inca, hoặc một chuyến đi kéo dài hai hay bốn ngày, cả hai kiểu trên đều bị chính phủ quản lý. Họ đòi hỏi du khách phải được trang bị thích hợp. Chuyến đi kéo dài vài ngày và cần dùng tới túi ngủ cũng như lều bạt.

Một cách nữa là nghỉ đêm ngay gần khu di tích, chứ không quay về ngay trong ngày. Có nhiều khách sạn gần Aguas Calientes, nhưng chỉ có một tại chính Machu Picchu. Xe buýt chạy từ Aguas Calientes tới khu di tích suốt ngày, và có một đoạn đường dài 8 km dẫn lên núi (khoảng một tiếng rưỡi đi bộ).

Cũng có dịch vụ máy bay trực thăng từ Cusco tới Aguas Calientes, bằng trực thăng 24 chỗ Mi-8 của Nga. Các chuyến bay trực tiếp tới Machu Picchu đã bị dừng trong thập niên 1970 vì những lo ngại về ảnh hưởng của chúng tới khu di tích.

Quan ngại về du lịch
Số lượng du khách viếng thăm Machu Picchu ngày càng gia tăng (400.000 năm 2003 ), vì thế một số người lo ngại di tích này đang bị hư hại. Vì lý do đó, một số lời phản đối chống lại kế hoạch xây dựng thêm một cây cầu nữa dẫn lên đây đã được đưa ra  và một khu vực cấm bay đã được thành lập . UNESCO hiện đang xem xét đưa Machu Picchu vào Danh sách các Địa điểm Di sản Thế giới đang bị Đe dọa của họ.

Thông tin bên lề
 Machu Picchu gần đây đã xuất hiện trong các quảng cáo của Royal Nepal Airlines nhằm thúc đẩy du lịch tại Nepal. Một nhà leo núi người Peru rõ ràng đã nhìn thấy biển quảng cáo này khi thăm Ấn Độ và thông báo cho chính quyền Peru. Royal Nepal Airlines đã xin lỗi Peru và gần đây đã sửa chữa sai lầm này.
 Tháng 9 năm 2000 một đồng hồ mặt trời với tuổi thọ nhiều thế kỷ tại Machu Picchu đã bị Cơ quan quảng cáo J. Walter Thompson khi quay phim một đoạn quảng cáo loại bia Cusqueña.
 Machu Picchu xuất hiện trong nhiều trò chơi máy tính, gồm cả Tony Hawk's Downhill Jam, Illusion of Gaia, Skies of Arcadia Legends và Amazing Adventures Around the World.

Thư viện ảnh

Tầm nhìn bao quát

Xem thêm
 Khảo cổ thiên văn học
 Sacsayhuamán
 Ollantaytambo

Chú thích

Thư mục

Tham khảo

Đọc thêm

 Rice, Mark (2018). Making Machu Picchu: The Politics of Tourism in Twentieth-Century Peru (U of North Carolina Press) online review

 Daniel Eisenberg (1989). "Machu Picchu and Cusco", Journal of Hispanic Philology, vol. 13, tr. 97–101.

Liên kết ngoài

 Machu Picchu - Trang web chính thức của Bộ Văn hóa Peru
 Machu Picchu - National Geographic
 UNESCO – Machu Picchu (Di sản Thế giới)
 Viện cổ thủy văn học Wright : bao gồm các báo cáo thủy văn liên quan đến Machu Picchu
Các câu chuyện về Machu Picchu bởi Fernando Astete, Trưởng Công viên Khảo cổ Quốc gia Machupicchu
Động thực vật tại Machu Picchu

Hình ảnh
 Time Photos – Machu Picchu: 100 Years Since Its Rediscovery
 Kho lưu về Fernando Astete, cựu trưởng Công viên Khảo cổ Quốc gia Machupicchu
 Thông tin và hình ảnh về Machu Picchu
 Thư viện Machu Picchu
 Hướng dẫn Machu Picchu bằng hình ảnh

Địa điểm khảo cổ tại Peru
Inca
Vườn quốc gia Peru
Di sản thế giới tại Peru
Tàn tích
Kỳ quan thế giới mới


title: Quận Tallahatchie, Mississippi

text:
Quận Tallahatchie là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 14.903 người. Quận lỵ đóng ở Charleston và Sumner.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Créquy

text:
Créquy là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Xã Créquy có diện tích 20,4 km2, dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 561 người.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Créquy trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Créquy trên bản đồ nước Pháp
Bản đồ Créquy trên Mapquest
 Créquy, village de la Morinie
Trang mạng chính thức

Crequy


title: Lathrocordulia

text:
Lathrocordulia là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Corduliidae. Nó gồm các loài:
 Lathrocordulia garrisoni

Tham khảo

Corduliidae


title: Bulbophyllum albidostylidium

text:
Bulbophyllum albidostylidium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Champfleury, Aube

text:
Champfleury là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aube


title: Colgong

text:
Colgong là một thành phố và khu đô thị của quận Bhagalpur thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Địa lý
Colgong có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 16 mét (52 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Colgong có dân số 22.110 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Colgong có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Colgong, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Antey-Saint-André

text:
Antey-Saint-André là một đô thị ở vùng thung lũng Aosta tây bắc Italia.

Các làng
Avout, Buisson, Cerian, Chaillein, Champagne, Chessin, Epaillon, Fiernaz, Filey, Grand Moulin, Herin, Lies, Lilla, Lillaz, Lod, Moulin, Navillod, Noussan, Nuarsaz, Petit Antey, Poutaz, Ruvere, Villettaz

Các đô thị giáp ranh
Chamois, Châtillon, La Magdeleine, Saint-Denis, Torgnon, Valtournenche

Tham khảo

Đô thị thung lũng Aosta


title: Johann Schweigger

text:
Johann (Johan) Salomo Christoph Schweigger, (8 tháng 4 năm 1779-6 tháng 9 năm 1857) là một nhà hóa học, nhà vật lý, và giáo sư toán học tại Trường trung học Bayreuth năm 1803, tại Trường bách khoa Nürnberg năm 1819 và Đại học Halle khoảng chừng năm 1820. Điện kế đầu tiên đã được tạo ra bởi ông ở Đức vào năm 1820. Ông đã sử dụng phát hiện điện từ của Hans Christia Oersted trong phát minh của mình. Ông đã phát triển điện kế làm công cụ đo cường độ và chiều dòng điện. Ông đã đặt tên nó là galvanometer để vinh danh Luigi Galvani. Đây là thiết bị nhạy đầu tiên đo và phát hiện dòng điện yếu.

Schweigger được sinh ra tại Erlangen, Bavaria, Đức, ngày 8 tháng 4 năm 1779. Ông học tại Đại học Erlanger, nơi ông nhận được bằng tiến sĩ năm 1800. Luận văn tiến sĩ của ông về đề tài Thơ ca ngợi của Homer. Luận văn của ông được nhà triết học Franz August Wolf hướng dẫn. Tuy nhiên, Schweigger sau này lại chuyển qua theo nghề nghiệp khoa học và toán học bởi nhà hóa học/nhà vật lý học Georg Friedrich Hildebrandt, nhà toán học/kỹ sư Karl Christian Langsdorff, và nhà thiên văn Johann Tobias Mayer.

Tham khảo

Nhà vật lý Đức
Nhà hóa học Đức
Nhà khoa học Đức
Sinh năm 1779
Nhà phát minh Đức
Mất năm 1857


title: Charaxes varanes

text:
The Karkloof Emperor hay Pearl Charaxes (Charaxes varanes) là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae được tìm thấy ở Africa from Ả Rập Xê Út to Nam Phi.

Sải cánh dài 65–70 mm đối với con đực và 70–90 mm đối với con cái. Thời gian bay quanh năm.

Ấu trùng ăn Allophylus spp. và Cardiospermum halicacabum.

Subpecies
Listed alphabetically.
C. v. bertrami Riley, 1931
C. v. torbeni Turlin, 1999
C. v. varanes (Cramer, 1764)
C. v. vologeses (Mabille, 1876)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1764
varanes


title: Turricula scalaria

text:
Turricula scalaria là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turricula (Clavatulidae)
Động vật được mô tả năm 1958


title: Pygarctia spraguei

text:
Pygarctia spraguei là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở on the Great Plains từ miền nam Canada to Texas, westward to Utah, eastward to Indiana và Louisiana.

Sải cánh dài khoảng 31 mm.

Ấu trùng ăn các loài Euphorbia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Moths of North Dakota

Pygarctia


title: Cardiophorus araxicola

text:
Cardiophorus araxicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Yablokov-Khnzoryan miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Phòng khách

text:
Phòng khách là một không gian xây dựng được bố trí trong ngôi nhà (có thể là một phòng, một gian hoặc vách....) nhằm mục đích để chủ nhân ngôi nhà tiếp đãi khách hoặc sử dụng làm không gian sinh hoạt chung cho các thành viên trong gia đình. Ở kiến trúc xây dựng của một số nước, phòng khách có thể kiêm chức năng phòng giải trí dùng cho cả nhà xem truyền hình, nghe nhạc, vv.. Ở Một số nước khác, phòng khách được coi là trung tâm của ngôi nhà nên tất cả đồ nội thất tốt nhất, đẹp nhất, những đồ đoàn có thẩm mỹ thường được trưng bày tại đây.

Tên gọi
Trong kiến trúc phương Tây, có một số thuật ngữ khác liên quan đến việc đặt tên cho một không gian phòng khách tương tự, nhưng nó có sự khác biệt nhỏ trên cơ sở chức năng được thực hiện như: living room theo ngôn ngữ tiếng Anh, drawing room, sitting room, lounge được cộng đồng người Anh (BrE) sử dụng; tiếng Anh Úc là lounge room. Trong khi đó, tiếng Pháp là Salon.

Thiết kế
Tại một số căn nhà, nhất là các căn hộ, liền với phòng khách còn đặt thêm bàn ăn để gia đình dùng bữa ăn tối hoặc một phần phòng khách có thể được dành ra một khoảng để làm nơi học tập hoặc làm phòng làm việc (văn phòng). Tùy thuộc nhà ở mà dành cho phòng khách diện tích sử dụng lớn hay nhỏ, có phòng riêng hay chỉ một góc khiêm tốn. Trang trí nội thất phòng khách thường là không gian riêng thể hiện sự lịch sự của chủ nhà.

Một phòng khách điển hình ở các nước phương Tây là phòng được trang bị một ghế sofa, hay một bộ bàn ghế, bảng (thỉnh thoảng), tranh ảnh, thú nhồi bông, kệ sách, đèn, trải thảm, tủ chè, có thể tủ buýt phê, và nhiều đồ nội thất khác. Theo truyền thống, một phòng khách ở Vương quốc Anh sẽ có một lò sưởi nằm ở vị trí trung tâm của phòng khách. Tại Nhật Bản, theo truyền thống khách và chủ sẽ ngồi trên thảm (tatami) thay vì ngồi ghế, nhưng theo phong cách trang trí theo kiểu phương Tây cũng thường được sử dụng nhà Nhật Bản hiện nay. Phòng khách có nhiều kiểu thiết kế khác nhau tùy theo ý của mỗi chủ nhân ngôi nhà. Bạn có thể theo lối cổ điển, trựu tượng cho đến hiện đại. Ở Việt Nam thì phóng khách được bài trí khá cơ bản với những đồ nội thất như: Tivi, bàn ghế tiếp khách, cây cảnh, dàn âm thanh, tranh ảnh để trang trí.

Sự phát triển của phòng khách hiện đại
nhỏ|219x219px|Grand Trianon, Palace of Versailles, do Vua Louis XIV yêu cầu xây dựng, thế kỷ 17.
nhỏ|219x219px|Bản tái hiện phòng khách thời kỳ Liên Xô tại một bảo tàng ở Tallinn, Estonia.
Qua thời gian, những kiến trúc sư và thiết kế nội thất đã liên tục nghiên cứu người sử dụng không gian để thiết kế phù hợp với nhu cầu và mong muốn của họ. Cung điện Palace of Versailles của Vua Pháp Louis XIV có thể coi là một trong những phòng khách trang trí xa hoa nhất vào cuối thế kỷ 17. Trong thời kỳ trị vì của Louis XIV, phong cách kiến trúc Louis XIV style hay còn gọi là Louis Quatorze đã ra đời. Phong cách này, còn được gọi là Classicism Pháp, đã ảnh hưởng tới nhiều nước khác. Nó sử dụng mạnh mẽ các vật liệu như đá hoa và đồng thau. Louis XIV làm việc cùng Louis Le Vau và Augustin-Charles d’Aviler để thiết kế appartments de parade, nơi thường diễn ra cuộc trò chuyện và các công việc kinh doanh. Họ cũng thiết kế appartements de commodité, các phòng dành cho chủ nhà thư giãn và nghỉ ngơi. Phong cách này, được gọi là Louis XV style hay Louis Quinze, đã thiết kế nhằm kết hợp tính trang trọng với mức độ thoải mái mới mẻ. Charles Étienne Briseux, một kiến trúc sư Pháp ảnh hưởng nhiều bởi phong cách Louis Quinze, đã xuất bản tác phẩm Architecture moderne ou L’art de bien bâtir năm 1728, giới thiệu yếu tố thoải mái trở thành một ước mơ với việc sử dụng vật liệu và nội thất cụ thể trong không gian nội thất. Ảnh hưởng này bắt đầu từ Paris, Pháp, và nhanh chóng lan rộ khắp châu Âu, thu hút sự chú ý của người giàu và xa hoa.

Cuộc Cách mạng Công nghiệp nảy sinh vào cuối thế kỷ 18 đã hoàn toàn thay đổi cách sản xuất ở Hoa Kỳ, chuyển từ quá trình thủ công và thủ công thành một xã hội được chi phối bởi ngành công nghiệp sản xuất máy móc. Điều này đã cho phép sản xuất ghế, bàn, bóng đèn, điện báo và radio với giá hợp lý để mọi người có thể thêm vào ngôi nhà của họ. Sự phát triển của Cách mạng Công nghiệp đã đóng vai trò quan trọng trong sự tiến bộ của phòng khách, vì việc sản xuất hàng loạt đã làm cho các vật trang trí trở nên phổ biến hơn đối với tầng lớp trung lưu.

Một ví dụ về sự phát triển này là Ngôi nhà Miller do Eero Saarinen thiết kế. Saarinen đã không chỉ thiết kế phòng khách với phong cách kiến trúc thích hợp mà còn tích hợp "góc trò chuyện" ("conversation pit") lún xuống dưới mặt đất, giúp người sử dụng cảm thấy gần gũi hơn với môi trường. Khu vực này khuyến khích sự thư giãn và trò chuyện, và Ngôi nhà Miller là một trong những không gian đầu tiên tôn vinh và giới thiệu góc trò chuyện. Phong cách kiến trúc của Ngôi nhà Miller thuộc dạng Mid-century modern, xuất hiện sau Chiến tranh Thế giới II, từ năm 1945 đến 1960. Phong trào này được biết đến với sự đơn giản, vật liệu chất lượng và tinh hoa thủ công.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Martin, Judith (2003). Star-spangled manners: in which Miss Manners defends American etiquette (for a change). New York: W.W. Norton & Co. p. 264. ISBN 0-393-04861-6.
 Halttunen, Karen (1989). Bronner, Simon. ed. Consumingvisions: Accululation and Display of Goods In America 1880-1920 (1st ed.). New York: Norton. ISBN 0-393-02709-0.

Liên kết ngoài

Khách
Loại hình sân khấu


title: 5219 Zemka

text:
5219 Zemka (1976 GU3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 4 năm 1976 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5219 Zemka

Thiên thể phát hiện năm 1976
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Diabrotica distincta

text:
Diabrotica distincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Hội đồng Bộ trưởng

text:
Hội đồng Bộ trưởng là tên gọi được dùng để chỉ nội các hay chính phủ ở một số quốc gia. Danh xưng này cũng từng được sử dụng phổ biến ở các nước xã hội chủ nghĩa trước đây như Ba Lan, Bulgaria, CHDC Đức, Hungary, Liên Xô. Ngày nay, khái niệm này còn mở rộng cho vùng lãnh thổ như Hội đồng Bộ trưởng EU hoặc Hội đồng bộ trưởng Bắc Âu.

Cơ cấu của Hội đồng Bộ trưởng
Cơ cấu thông thường của Hội đồng Bộ trưởng gồm:
Chủ tịch;
Phó Chủ tịch Thứ nhất;
Phó Chủ tịch;
Tổng Thư ký;
Các Bộ trưởng.

Thực chất của việc đưa ra khái niệm này là nhằm minh chứng về sự dân chủ và tạo ra khác biệt với hệ thống hiện hành lúc đó của các nước tư bản chủ nghĩa; còn về thực chất không khác gì một nội các hay chính phủ thông thường. Hiểu một cách nôm na thì đó là một hội đồng có các thành viên là bộ trưởng để điều hành đất nước.

Các quốc gia đang hoặc từng sử dụng
Liên Xô: Совет Министров
Cộng hòa Dân chủ Đức: Ministerrat
Ba Lan: Rada Ministrów
Albania: Këshilli i Ministrave
Việt Nam: Hội đồng Bộ trưởng
Pháp: Conseil des ministres
Ấn Độ: Union Council of Ministers
Bồ Đào Nha: Conselho de Ministros
Thái Lan: คณะรัฐมนตรีไทย
Bulgaria: Министерски съвет
Cuba: Consejo de Ministros
Ý: Consiglio dei Ministri
Tây Ban Nha: Consejo de Ministros
Ả Rập Xê Út: مجلس الوزراء
Hà Lan: Ministerraad
Colombia: Consejo de Ministros
Bhutan: ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་

Tham khảo

Cơ quan chính phủ


title: Zacthys

text:
Zacthys là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
Zacthys biplaga Viette, 1973

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Sveti Andraž v Slovenskih goricah

text:
Sveti Andraž v Slovenskih goricah là một khu tự quản của Slovenia. Sveti Andraž v Slovenskih goricah nằm trên đồi Slovenske gỏice, cho đến năm 1995 vẫn thuộc khu tự quản Ptuj và bao gồm Destrnik-Trvoska vas có diện tích 17,6 km2, dân số là 1209 người (năm 2002).
Khu tự quản này nay bao gồm trong vùng thống kê Podravska.

Tham khảo

Khu tự quản của Slovenia


title: Anisophyllea rhomboidea

text:
Anisophyllea rhomboidea là một loài thực vật]] thuộc họ Anisophylleaceae. Loài này có ở Indonesia và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Anisophyllea rhomboidea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Rhomboidea
Thực vật dễ tổn thương


title: Wendtorf

text:
Wendtorf là một đô thị thuộc huyện Plön, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Tipula incorrupta

text:
Tipula incorrupta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 918

text:
Năm 918 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 918


title: Ypsolopha longa

text:
Ypsolopha longa là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga.

Sải cánh dài 22–31 mm.

Ấu trùng ăn Euonymus maackii và Euonymus sieboldianus.

Chú thích

Tham khảo

Ypsolopha


title: Threneta

text:
Threneta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Pleurotomella normalis

text:
Pleurotomella normalis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pleurotomella
Động vật được mô tả năm 1881


title: Kỳ giông đen Nhật Bản

text:
Hynobius nigrescens (tên tiếng Anh: Japanese Black Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Hynobiidae.
Đây là loài đặc hữu của Nhật Bản.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, vùng đồng cỏ ôn đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất có tưới tiêu, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Kaneko, Y. & Matsui, M. 2004. Hynobius nigrescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

N
Động vật lưỡng cư Nhật Bản
Động vật đặc hữu Nhật Bản
Động vật được mô tả năm 1907


title: Megachile rufomaculata

text:
Megachile rufomaculata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1935


title: Habropoda ezonata

text:
Habropoda ezonata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Habropoda
Động vật được mô tả năm 1854


title: Soye-en-Septaine

text:
Soye-en-Septaine là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Soye-en-Septaine on the Quid website

Ghi chú

Soyeenseptaine


title: Cryptocephalus nitidus

text:
Cryptocephalus nitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1758


title: 3592 Nedbal

text:
3592 Nedbal (1980 CT) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 2 năm 1980 bởi Z. Vavrova ở Klet.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3592 Nedbal

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Vật liệu composite

text:
Vật liệu composite, còn gọi là Vật liệu tổ hợp, Vật liệu compozit, hay composite là vật liệu tổng hợp từ hai hay nhiều vật liệu khác nhau tạo nên vật liệu mới có tính chất vượt trội hơn hẳn so với các vật liệu ban đầu, khi những vật liệu này làm việc riêng rẽ.

Lịch sử
Những vật liệu tổng hợp đơn giản đã có từ rất xa xưa. Khoảng 5000 năm trước công nguyên con người đã biết trộn những viên đá nhỏ vào đất trước khi làm gạch để tránh bị cong vênh khi phơi nắng, điển hình về compozit chính là hợp chất được dùng để ướp xác của người Ai Cập.

Chính thiên nhiên đã tạo ra cấu trúc composite trước tiên, đó là thân cây gỗ, có cấu trúc composite, gồm nhiều sợi xenlulo dài được kết nối với nhau bằng Lignin. Kết quả của sự liên kết hài hoà ấy là thân cây vừa bền và dẻo - một cấu trúc composite lý tưởng.

Người Hy Lạp cổ cũng đã biết lấy mật ong trộn với đất, đá, cát sỏi làm vật liệu xây dựng; và ở Việt Nam, ngày xưa truyền lại cách làm nhà bằng bùn trộn với rơm băm nhỏ để trát vách nhà, khi khô tạo ra lớp vật liệu cứng, mát về mùa hè và ấm vào mùa đông...

Mặc dù composite là vật liệu đã có từ lâu, nhưng ngành khoa học về vật liệu composite chỉ mới hình thành gắn với sự xuất hiện trong công nghệ chế tạo tên lửa ở Mỹ từ những năm 1950. Từ đó đến nay, khoa học công nghệ vật liệu composite đã phát triển trên toàn thế giới và có khi thuật ngữ "vật liệu mới" đồng nghĩa với "vật liệu composite".

Thành phần và cấu tạo
Nhìn chung, mỗi vật liệu composite gồm một hay nhiều pha gián đoạn được phân bố trong một pha liên tục duy nhất. (Pha là một loại vật liệu thành phần nằm trong cấu trúc của vật liệu tổng hợp.) Pha liên tục gọi là vật liệu nền (matrix), thường làm nhiệm vụ liên kết các pha gián đoạn lại. Pha gián đoạn được gọi là cốt hay vật liệu tăng cường (reinforcement) được trộn vào pha nền làm tăng cơ tính, tính kết dính, chống mòn, chống xước...

Thành phần cốt
Vật liệu cốt, hay còn gọi là vật liệu gia cường, có vai trò đảm bảo cho composite có được các đặc tính cơ học cần thiết. Về cơ bản có hai kiểu vật liệu cốt là dạng cốt sợi (ngắn hoặc dài) và dạng cốt hạt.

Nhóm sợi khoáng chất: sợi thủy tinh, sợi carbon, sợi gốm; nhóm sợi tổng hợp ổn định nhiệt: sợi Kermel, sợi Nomex, sợi Kynol, sợi Apyeil. Các nhóm sợi khác ít phổ biến hơn: sợi gốc thực vật (gỗ, xenlulô): giấy, sợi đay, sợi gai, sợi dứa, sơ dừa,...; sợi gốc khoáng chất: sợi Amiăng, sợi Silic,...; sợi nhựa tổng hợp: sợi polyeste (tergal, dacron, térylène,..), sợi polyamit,...; sợi kim loại: thép, đồng, nhôm,...

Sợi thủy tinh
Sợi thủy tinh, được kéo ra từ các loại thủy tinh kéo sợi được (thủy tinh dệt), có đường kính nhỏ vài chục micro mét. Khi đó các sợi này sẽ mất những nhược điểm của thủy tinh khối, như: giòn, dễ nứt gãy, mà trở nên có nhiều ưu điểm cơ học hơn. Thành phần của thủy tinh dệt có thể chứa thêm những khoáng chất như: silic, nhôm, magiê,... tạo ra các loại sợi thủy tinh khác nhau như: sợi thủy tinh E (dẫn điện tốt), sợi thủy tinh D (cách điện tốt), sợi thủy tinh A (hàm lượng kiềm cao), sợi thủy tinh C (độ bền hóa cao), sợi thủy tinh R và sợi thủy tinh S (độ bền cơ học cao). Loại thủy tinh E là loại phổ biến, các loại khác thường ít (chiếm 1%) được sử dụng trong các ứng dụng riêng biệt.

Sợi Bazan

Sợi hữu cơ
Các loại sợi hữu cơ phổ biến:
 Sợi kevlar cấu tạo từ hợp chất hữu cơ cao phân tử aramit, được gia công bằng phương pháp tổng hợp ở nhiệt độ thấp (-10 °C), tiếp theo được kéo ra thành sợi trong dung dịch, cuối cùng được xử lý nhiệt để tăng mô đun đàn hồi. Sợi kevlar và tất cả các sợi làm từ aramit khác như: Twaron, Technora,... có giá thành thấp hơn sợi thủy tinh như cơ tính lại thấp hơn: các loại sợi aramit thường có độ bền nén, uốn thấp và dễ biến dạng cắt giữa các lớp.

Sợi carbon
Sợi carbon chính là sợi graphit (than chì), có cấu trúc tinh thể bề mặt, tạo thành các lớp liên kết với nhau, nhưng cách nhau khoảng 3,35 A°. Các nguyên tử carbon liên kết với nhau, trong một mặt phẳng, thành mạng tinh thể hình lục lăng, với khoảng cách giữa các nguyên tử trong mỗi lớp là 1,42 A°. Sợi carbon có cơ tính tương đối cao, có loại gần tương đương với sợi thủy tinh, lại có khả năng chịu nhiệt cực tốt.

Sợi Bor
Sợi Bor hay Bore (ký hiệu hóa học là B), là một dạng sợi gốm thu được nhờ phương pháp kết tủa. Sản phẩm thương mại của loại sợi này có thể ở các dạng: dây sợi dài gồm nhiều sợi nhỏ song song, băng đã tẩm thấm dùng để quấn ống, vải đồng phương.

Sợi Carbide Silic
Sợi Carbide Silic (công thức hóa học là: SiC) cũng là một loại sợi gốm thu được nhờ kết tủa.

Sợi kim loại

Sợi ngắn và các hạt phân tán

Cốt vải
Cốt vải là tổ hợp thành bề mặt (tấm), của vật liệu cốt sợi, được thực hiện bằng công nghệ dệt. Các kỹ thuật dệt vải truyền thống thường hay dùng là: kiểu dệt lụa trơn, kiểu dệt xa tanh, kiểu dệt vân chéo, kiểu dệt vải mô đun cao, kiểu dệt đồng phương. Kiểu dệt là cách đan sợi, hay còn gọi là kiểu chéo sợi. Kỹ thuật dệt cao cấp còn có các kiểu dệt đa phương như: bện, tết và kiểu dệt thể tích tạo nên vải đa phương.

Vật liệu nền
Vật liệu nền có vai trò đảm bảo cho các thành phần cốt của composite liên kết với nhau nhằm tạo ra tính nguyên khối và thống nhất cho composite. Có các dạng vật liệu nền điển hình như nền hữu cơ (nền nhựa), nền kim loại, nền khoáng, nền gốm

Chất liệu nền polyme nhiệt rắn
Nhựa polyeste và nhóm nhựa cô đặc như: nhựa phenol, nhựa furan, nhựa amin, nhựa epoxy. Nhựa epoxy được sử dụng nhiều (sau polyeste không no) trong công nghiệp composite. Do những đặc tính cơ học cao của nhựa epoxy, người ta sử dụng nó để tạo ra các composite có độ bền cao dùng cho ngành chế tạo máy bay, tàu vũ trụ, tên lửa v.v... Nhựa epoxy có những đặc tính cơ học như  kéo, nén, uốn, va đập và từ biến... hơn polyeste.

Chất liệu nền polyme nhiệt dẻo
Nền của vật liệu là nhựa nhiệt dẻo như: PVC, nhựa polyetylen, nhựa polypropylen, nhựa polyamit,...

Chất liệu nền carbon
Nền carbon có tính cơ lý tương tự như sợi carbon, đảm bảo tính chịu nhiệt độ cao cho composite carbon-carbon và khai thác triệt để ưu điểm các sợi carbon trong vật liệu composite. Picocarbon: là loại vật liệu đồng nhất đa tinh thể có độ bền nhiệt và bền hố rất tốt, một dạng cấu trúc chuyển tiếp của carbon. Thủy tinh carbon: là sản phẩm cảu quá trình xử lý nhiệt các polyme lưới, có sự đóng rắn không thuận nghịch khi nung nóng. Thủy tinh carbon có nhiều ưu điểm: đẳng hướng, có tính không thấm khí, cứng, bền cơ lý hố.

Chất liệu nền kim loại
Vật liệu tổng hợp nền kim loại có modun đàn hồi rất cao có thể lên tới 110 GPa. Do đó đòi hỏi chất gia cường cũng có modun cao. Các kim loại được sử dụng nhiều là: nhôm, niken, đồng.

Phân loại vật liệu composite

Vật liệu tổng hợp polyme
Xem bài Polyme compozit

Vật liệu tổng hợp carbon-carbon
Đây là vật liệu nền carbon cốt sợi carbon.

Vật liệu tổng hợp gốm

Vật liệu tổng hợp kim loại

Vật liệu tổng hợp tạp lai

Gỗ tổng hợp
Gỗ tổng hợp (WPC - wood plastic composite) là một loại vật liệu tổng hợp được ép tạo hình từ bột gỗ và nhựa, ngoài ra nó còn được phối trộn thêm các chất phụ gia như chất tạo màu, chất ổn định, chất gia cường, chất chống cháy.

Theo bản chất vật liệu nền và cốt
 Tổng hợp nền hữu cơ: composite nền giấy (cáctông), composite nền nhựa, nền nhựa đường, nền cao su (tấm hạt, tấm sợi, vải bạt, vật liệu chống thấm, lốp ô tô xe máy),... Loại nền này thường có thể kết hợp với mọi dạng cốt liệu, như: sợi hữu cơ (polyamit, kevlar - là sợi aramit cơ tính cao...), sợi khoáng (sợi thủy tinh, sợi carbon,...), sợi kim loại (Bo, nhôm...). Vật liệu composite nền hữu cơ chỉ chịu được nhiệt độ tối đa là khoảng 200 ÷ 300 °C.
 Tổng hợp nền khoáng chất: bê tông, bê tông cốt thép, composite nền gốm, composite carbon - carbon. Thường loại nền này kết hợp với cốt dạng: sợi kim loại (Bo, thép,...), hạt kim loại (chất gốm kim), hạt gốm (gốm carbide, gốm Nitơ...).
 Tổng hợp nền kim loại: nền hợp kim titan, nền hợp kim nhôm... Thường kết hợp với cốt liệu dạng: sợi kim loại (Bo,...), sợi khoáng (carbon, SiC,...).

Tổng hợp nền kim loại hay nền khoáng chất có thể chịu nhiệt độ tối đa khoảng 600 ÷ 1.000 °C (nền gốm tới 1.000 °C).

Theo hình dạng cốt liệu

Vật liệu tổng hợp cốt sợi
Sợi là loại vật liệu có một chiều kích thước (gọi là chiều dài) lớn hơn rất nhiều so với hai chiều kích thước không gian còn lại. Theo hai chiều kia chúng phân bố gián đoạn trong vật liệu composite, còn theo chiều dài thì chúng có thể ở dạng liên tục hay gián đoạn. Ta thường thấy các loại vật liệu cốt sợi này gắn liền với từ composite trong tên gọi. Các sản phẩm composite dân dụng thường là được chế tạo từ loại vật liệu composite cốt sợi, trên nền nhựa là chủ yếu.

Vật liệu tổng hợp cốt hạt
Hạt là loại vật liệu gián đoạn, khác sợi là không có kích thước ưu tiên. Loại vật liệu composite cốt hạt phổ biến nhất chính là bê tông, thường lại được gọi ngắn gọn chỉ là bê tông, nên ta thường thấy cái được gọi là composite lại là vật liệu composite cốt sợi.

Vật liệu tổng hợp cốt hạt và sợi
Bê tông là một loại tổng hợp (hay compozit) nền khoáng chất. Khi bê tông kết hợp với cốt thép tạo nên bê tông cốt thép, thì đá nhân tạo tạo thành từ xi măng là vật liệu nền, các cốt liệu bê tông là cát vàng và đá dăm thì là cốt hạt, còn cốt thép trong bê tông là cốt sợi.

Công nghệ chế tạo

Công nghệ khuôn tiếp xúc
 Lăn tay
 Phun
 Lát máy

Công nghệ khuôn với diaphragm đàn hồi
 Khuôn chân không
 Khuôn chân không- autoclave
 Khuôn ép diaphragm

Công nghệ tẩm áp lực
 Tẩm áp lực trong điều kiện thường
 Tẩm áp lực trong chân không

Công nghệ dập trong khuôn
 Dập trực tiếp
 Dập đúc
 Dập ép nóng

Công nghệ quấn
 Các phương pháp công nghệ
 Máy quấn

Công nghệ pultrusion
 Là quy trình LIÊN TỤC, tự động. Sản phẩm dạng PROFILE (thanh chữ U, chữ I) có tính chất vật lý, hóa học tốt => thay thế vật liệu truyền thống như sắt thép, nhôm, gỗ trong nhiều ứng dụng. Tỉ lệ phế liệu thấp Khả năng lựa chọn cái loại nhựa, vật liệu gia cường cũng như cường độ lao động, giá thành khuôn có thể điều chỉnh trong khoảng rộng

Ưu nhược điểm

Ưu điểm
 Khối lượng riêng nhỏ, độ bền cơ học cao, độ cứng vững và uốn kéo tốt.
 Khả năng chịu đựng thời tiết, chống lão hóa, chống tia UV cao, cách điện và cách nhiệt tốt.
 Khả năng kháng hóa chất và kháng ăn mòn cao, không gây tốn kém trong bảo quản, không cần phải sơn phủ chống ăn mòn.
 Gia công và chế tạo đơn giản, dễ tạo hình, tạo màu, thay đổi và sửa chữa, chi phí đầu tư trang thiết bị sản xuất và chi phí bảo dưỡng thấp.
 Tuổi thọ sử dụng cao (thời gian sử dụng dài hơn kim loại, gỗ khoảng 2-3 lần).

Nhược điểm
 Khó tái chế, tái sử dụng khi hư hỏng hoặc là phế phẩm trong quá trình sản xuất.
 Giá thành nguyên liệu thô tương đối cao, phương pháp gia công tốn thời gian.
 Phức tạp trong phân tích cơ, lý, hóa tính của mẫu vật.
 Chất lượng vật liệu bị phụ thuộc nhiều vào trình độ của công nhân

Một số sản phẩm từ vật liệu tổng hợp
 Vỏ động cơ tên lửa
 Vỏ tên lửa, máy bay, tàu vũ trụ
 Bình chịu áp lực cao.
 Ống dẫn xăng dầu composite cao cấp 3 lớp (Sử dụng công nghệ cuốn ướt của Nga và các tiêu chuấn sản xuất ống dẫn xăng, dầu).
 Ống dẫn nước sạch, nước thô, nước nguồn composite (hay còn gọi là ống nhựa cốt sợi thủy tinh);
 Ống dẫn nước thải, dẫn hóa chất composite;
 Ống thủy nông, ống dẫn nước nguồn qua vùng nước ngậm mặn, nhiễm phèn;
 Vỏ bọc các loại bồn bể, thùng chứa hàng, mặt bàn ghế, trang trí nội thất, đúc tượng, bồn tắm, chậu rửa chén, tấm panell composite;
 Hệ thống ống thoát rác nhà cao tầng;
 Hệ thống sứ cách điện, sứ polymer, sứ cilicon, sứ epoxy các loại sứ chuỗi, sứ đỡ, sứ cầu giao, sứ trong các bộ thiết bị điện, chống sét, cầu chì;
 Lốp xe ô tô, xe máy, xe đạp;
 Vỏ tàu thuyền composite (vỏ lãi).....
 Thùng rác công cộng
 Mô hình đồ chơi trẻ em, mô hình quảng cáo...
 Vật liệu cải tạo nhà
Giáp cho xe tăng, xe thiết giáp chở quân và các phương tiện chiến tranh khác

Chú thích

Xem thêm
 Cơ học vật liệu composite

Tham khảo
 Nguyễn Hoa Thịnh, Nguyễn Đình Đức. Vật liệu Composite, Cơ học và công nghệ, Nhà xuất bản KHKT Hà Nội, 2002.
 Hoàng Xuân Lượng (chủ biên). Cơ học vật liệu composite/ Nhà xuất bản Học viện Kỹ thuật Quân sự, Hà Nội, 2003.
 Vật Liệu Cao cấp: từ Composite đến Nanocomposite-Trương Văn Tân
 Trần Ích Thịnh, Vật liệu composite cơ học và tính toán kết cấu, Nhà xuất bản Giáo dục, 1994.
 Composite thông minh có thể phát hiện và hàn các vết nứt trên máy bay

Vật liệu composite


title: Gymnopilus angustifolius

text:
Gymnopilus angustifolius là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Miêu tả

Mũ nấm có đường kính .

Xem thêm
Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

angustifolius
Nấm Bắc Mỹ


title: Lithurgus atratus

text:
Lithurgus atratus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Lithurgus
Động vật được mô tả năm 1853
Côn trùng Sri Lanka


title: Wikipedia tiếng Nhật

text:
là phiên bản tiếng Nhật của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở.

Wikipedia phiên bản tiếng Nhật đã từng nhiều năm liền xếp thứ 5 sau Wikipedia tiếng Anh, Wikipedia tiếng Đức, Wikipedia tiếng Pháp và Wikipedia tiếng Ba Lan. Tính đến tháng 6 năm 2020, đây là phiên bản được truy cập nhiều thứ hai chỉ sau phiên bản nguyên gốc tiếng Anh.

Khởi tạo vào ngày tháng 9 năm 2002, Wikipedia phiên bản tiếng Nhật đạt 200.000 bài viết vào tháng 4 năm 2006 và 500.000 bài viết vào tháng 6 tháng 2008. Đến tháng 1 năm 2016, phiên bản Wikipedia tiếng Nhật có số bài viết vượt ngưỡng 1.000.000 bài viết. Tính đến  năm , phiên bản Wikipedia tiếng Nhật đã có tổng cộng hơn  bài viết.

Lịch sử
Tháng ba năm 2001, ba phiên bản ngoài tiếng Anh của Wikipedia đã được tạo ra là bản tiếng Đức, tiếng Catalunya và tiếng Nhật. Địa chỉ cũ của Wikipedia tiếng Nhật từng là http://nihongo.wikipedia.com , và mọi bài viết khi đó đã được viết bằng bảng chữ cái Latin hay romaji, khi mà phần mềm vẫn chưa thể biểu thị hệ thống chữ viết tiếng Nhật. Trang Chính khi đó cũng được để dưới dạng chữ dọc.

Bài viết đầu tiên của Wikipedia tiếng Nhật là "Nihongo no Funimekusu" - "Âm vị học trong tiếng Nhật". Tới tháng 12 năm 2003, Wikipedia tiếng Nhật mới chỉ có duy nhất hai bài viết.

Tham khảo

Nhật
Bách khoa toàn thư trực tuyến


title: Phạm Thế Ngũ

text:
Phạm Thế Ngũ (1921 - 2000) là nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam.

Tiểu sử
Phạm Thế Ngũ, sinh ngày 12 tháng 6 năm 1921 tại làng Ngọc Chi, xã Kiến Quốc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.

Đi học
Lúc lên bốn năm tuổi, ông được cha dạy chữ Hán, lúc lên mười ông vào học Trường sơ học Pháp - Việt ở quê rồi lên Hà Nội học trung học ở Trường Bảo Hộ (Trường Bưởi). Năm 1944, đỗ tú tài xong, ông theo học Trường Đại học Khoa học. Ngày toàn quốc kháng chiến chống Pháp (1946), việc học bị gián đoạn, ông cùng gia đình tản cư về quê.

Dạy học và biên soạn sách
Phạm Thế Ngũ lần lượt trải qua các nơi, các chức việc sau:

Năm 1947 - 1949: Dạy học ở Trường Bắc Sơn (Hải Dương), Trường Phạm Ngũ Lão (Hưng Yên).

Năm 1950: Trở về học Trường Đại học Văn khoa (Hà Nội), đỗ cử nhân năm 1953.

Năm 1954 - 1956: Lần lượt dạy học Trường trung học Võ Tánh (Nha Trang), Trường trung học Phan Thanh Giản (Cần Thơ).

Năm 1957 – 1972: Dạy Trường trung học Pétrus Ký (Sài Gòn). Khoảng thời gian này, ông vừa dạy học, vừa biên soạn sách: Sách giáo khoa văn, sách triết học bậc trung học và chuyên khoa, vừa lập nhà xuất bản (Nhà xuất bản Phạm Thế) để tự xuất bản sách của mình.

Cuối đời
Sau ngần ấy năm miệt mài cho công việc, những năm cuối đời Phạm Thế Ngũ đã sống ung dung, thanh thản đúng với tinh thần đôi câu đối mà ông đã viết:
Thế sự bách niên, mọi mối tơ vương bay đi cùng mây gió,
Văn chương thiên cổ, một mảnh hồn thơm ở lại với trăng sao.

Ngày 9 tháng 5 năm 2000 ông mất, hưởng thọ 79 tuổi.

Tác phẩm Phạm Thế Ngũ đã xuất bản, có:
Việt Nam văn học sử giản ước tân biên gồm ba tập.
Tự Lực văn đoàn trong tiến trình văn học dân tộc (nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2000)

Việt Nam văn học sử giản ước tân biên
Tác phẩm Việt Nam văn học sử giản ước tân biên gồm ba tập:
Tập I: Văn học truyền khẩu và Văn học lịch triều: Hán văn (Nhà xuất bản Quốc học tùng thư, năm 1961, dày 267 trang)
 Tập II: Văn học lịch triều: Việt văn (Quốc học tùng thư, năm 1963, dày 480 trang).
 Tập III: Văn học hiện đại 1862 - 1945 (Quốc học tùng thư, năm 1965, dày 661 trang).

Tổng cộng bộ sách dày 1.408 trang, gồm 47 chương, bắt đầu từ văn học truyền khẩu đến văn học viết và dừng lại ở năm 1945.

Theo GS. Trần Hữu Tá, thì mặc dù là "giản ước", nhưng sách được biên soạn chu đáo, kỹ lưỡng; tư liệu phong phú, chuẩn xác; nhận định đánh giá khá cân nhắc, thận trọng...
Tuy có người trong giới nghiên cứu chưa đồng tình về cách phân chia các thời kỳ văn học, phần "văn học truyền khẩu" hãy còn sơ sài; nhưng bộ sách vẫn có ích cho những người muốn muốn hiểu khái quát nền văn học Việt Nam.

Chú thích

Người Hải Dương
Nhà giáo Việt Nam
Nhà nghiên cứu văn học Việt Nam
Nhà văn Việt Nam Cộng hòa
Học sinh trường Bưởi


title: Montet-et-Bouxal

text:
Montet-et-Bouxal là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Xã của Lot


title: Mariamman

text:
Mariammam là một vị nữ thần mang tính Mẫu (thần thoại) trong Ấn Độ giáo phổ biến ở miền Nam Ấn Độ.

Nguồn gốc
Có nhiều sự tích khác nhau nhưng nhìn chung đây là vị Thần Mưa. Thần có khi được vẽ có bộ mặt hơi đỏ, có khi chỉ là khối đá hoa cương sắc nhọn như lưỡi mác . Nhiều người vẫn thường cầu khấn Thần làm cho bách bệnh tiêu tan, và vạn sự như ý, trong đó có cả việc sinh con, hỏi vợ hay lấy chồng. Ngoài ra, Thần còn là vị Thần của mùa màng bội thu, đất đai màu mỡ. Tin tưởng, Thần còn được thờ tự ở nhiều nơi khác ngoài Ấn Độ, như ở Singapore, Việt Nam,...

Đền Bà Ấn

Đền Bà Ấn là tên mà người dân thường dùng để gọi ngôi đền (có người gọi là chùa) Ấn Độ giáo (còn gọi là Hindu giáo), hiện tọa lạc ở số 45 đường Trương Định, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Đền có tên gốc là Đền Bà Mariamman, và thờ nữ thần Mariamman. Theo tín ngưỡng của người Ấn, thì đây là vị thần của mùa màng bội thu, đất đai màu mỡ, sức khỏe dồi dào, hôn nhân suôn sẻ, con cháu đông vui... Đền được xây dựng từ đầu thế kỷ 20, khi mà một số đông người Ấn Độ di cư qua Việt Nam và sống tập trung ở gần khu vực lập đền sau này. Hiện nay, đền vẫn được đông đảo người Ấn đến cúng bái.

Dưới đây là một số hình ảnh của đền Bà Ấn:

Chú thích

Tham khảo

Ấn Độ giáo
Nữ thần Ấn Độ giáo
Văn hóa Ấn Độ


title: Long Hải (định hướng)

text:
Long Hải có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Thị trấn Long Hải, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
 Xã Long Hải, huyện Phú Quý, tỉnh Bình Thuận.
 Đá Long Hải thuộc quần đảo Trường Sa.

Trung Quốc
 Quận Long Hải: (chữ Hán: 龙海区), thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến.


title: Trigoniaceae

text:
Trigoniaceae là một họ thực vật hạt kín, bao gồm khoảng 28-35 loài cây gỗ thường xanh hay dây leo trong 4-5 chi. Nó là một họ thực vật nhiệt đới, sinh sống tại Madagascar, Tây Malesia, Trung và Nam Mỹ.

Các chi
 Humbertiodendron (bao gồm cả Humbertodendron): Madagascar
 Trigonia: 24 loài.
 Trigoniastrum: Malaysia
 Trigoniodendron

Ghi chú


title: Ingrid Finger

text:
Ingrid Finger là người Đức đầu tiên chiến thắng ở cuộc thi Hoa hậu Quốc tế vào năm 1965.

Thường được biết dưới tên Fifi, Ingrid đã đánh bạn 44 thí sinh khác trong đêm chung kết được tổ chức tại Long Beach, California, Hoa Kỳ.

Vì cuộc thi không được tổ chức vào năm 1966 nên bà trở thành hoa hậu tại vị lâu nhất trong lịch sử. 20 tháng sau ngày đăng quang, bà trao lại vương miện cho người kế nhiệm Mirta Massa của Argentina.

Ghi chú

Nữ người mẫu Đức
Hoa hậu Quốc tế
Nhân vật còn sống


title: Blastobasis leucotoxa

text:
Blastobasis leucotoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Blastobasidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Blastobasis


title: Aeolus trimaculatus

text:
Aeolus trimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Tinodes betuel

text:
Tinodes betuel là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Trentepohlia horiana

text:
Trentepohlia horiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Rerik

text:
Rerik là một đô thị ở huyện Bad Doberan, bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị này nằm bên bờ Biển Baltic coast, 19 km về phía tây Bad Doberan, và 27 kmvề ph ía đông bắc của Wismar. Năm 1938, Rerik được đặt tên theo khu định cư Slavic Reric, mà người ta tin rằng đã nằm gần nơi ngày nay là Rerik.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Digama marchalii

text:
Digama marchalii là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Ấn Độ và Myanmar.

Phụ loài
Digama marchalii figurata (Myanmar)
Digama marchalii intermedia (miền nam Ấn Độ)
Digama marchalii marchalii (miền nam Ấn Độ)
Digama marchalii nebulosa (miền nam Ấn Độ)

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama


title: Chartres (quận)

text:
Quận Chartres là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Eure-et-Loir, ở vùng Centre-Val de Loire. Quận này có 11 tổng và 162 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Chartres là:
 Auneau
 Chartres-Nord-Est
 Chartres-Sud-Est
 Chartres-Sud-Ouest
 Courville-sur-Eure
 Illiers-Combray
 Janville
 Lucé
 Maintenon
 Mainvilliers
 Voves

Các xã
Các xã của quận Chartres, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chartres trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Chartres


title: Shape of My Heart

text:
"Shape of My Heart" là một bài hát của ban nhạc nam nước Mỹ Backstreet Boys nằm trong album phòng thu thứ tư của họ, Black & Blue (2000). Nó được phát hành vào ngày 3 tháng 10 năm 2000 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Jive Records. Bài hát được đồng viết lời và sản xuất bởi Max Martin và Rami, những cộng tác viên quen thuộc trong sự nghiệp của nhóm, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Lisa Miskovsky. Đây là một bản pop ballad với nội dung đề cập đến việc một người đàn ông đang hi vọng sự tha thứ của bạn gái anh sau những sai lầm trong quá khứ. Năm 2008, Miskovsky đã phát hành phiên bản của riêng cô với tên "Another Shape of My Heart" cho album của cô Last Year's Songs: Greatest Hits (2008).

Sau khi phát hành, "Shape of My Heart" đa phần nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao sự trưởng thành trong âm nhạc của Backstreet Boys. Nó còn giúp họ nhận được một đề cử giải Grammy cho Trình diễn song ca hoặc nhóm nhạc giọng pop xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 44. Bài hát cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Canada, Ý, New Zeland, Na Uy, Ba Lan, Thụy Điển và Thụy Sĩ, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở Úc, Áo, Phần Lan, Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, "Shape of My Heart" đạt vị trí thứ chín trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ sáu và cũng là gần nhất của nhóm lọt vào top 10 tại đây.

Video ca nhạc cho "Shape of My Heart" được đạo diễn bởi Matthew Rolston và thực hiện dưới phông nền xanh, trong đó hầu hết bao gồm những cảnh nhóm đang tập luyện bài hát trong một khán phòng. Nó đã ngay lập tức nhận được nhiều lượt yêu cầu phát sóng trên những kênh truyền hình âm nhạc, đặc biệt là chương trình Total Request Live của MTV, nơi nó trụ vững ở ngôi vị quán quân trong 61 ngày. Để quảng bá bài hát, Backstreet Boys đã trình diễn "Shape of My Heart" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, như Top of The Pops, Wetten, dass..?, buổi hòa nhạc United We Stand: What More Can I Give và Giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2000 cũng như trong tất cả những chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của họ. Ngoài ra, nó cũng xuất hiện trong nhiều album tổng hợp của nhóm kể từ khi phát hành, bao gồm The Hits - Chapter One (2001), Playlist: The Very Best of Backstreet Boys (2010) và The Essential Backstreet Boys (2013).

Danh sách bài hát
"Shape of My Heart" - 3:47
"All I Have to Give" (Acapella) - 3:48
"The One" (Jack D.Elliot Radio Mix) - 3:46

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Thành công trên các bảng xếp hạng

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát của Backstreet Boys
Đĩa đơn năm 2000
Đĩa đơn quán quân tại Canada
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Điển
Pop ballad
Bài hát năm 2000
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Bài hát viết bởi Max Martin


title: 10872 Vaculík

text:
10872 Vaculík là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1479.6123596 ngày (4.05 năm).

Nó được phát hiện ngày 12 tháng 10 năm 1996.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Danh sách thành phố Tchad

text:
Abéché
 Adé
 Adré
 Am Timan
 Ati
 Bardaï
 Bébidjia
 Beinamar
 Bénoy
 Béré
 Biltine
 Bitkine
 Bokoro
 Bol
 Bongor
 Bousso
 Doba
 Dourbali
 Fada
 Faya
 Fianga
 Gaoui
 Goundi
 Gounou Gaya
 Goz Beïda
 Guélengdeng
 Guéréda
 Kélo
 Koro Toro
 Koumra
 Kyabé
 Laï
 Léré
 Linia
 Mao
 Massaguet
 Massakory
 Massenya
 Moïssala
 Moundou
 Mongo
 Moussoro
 N'Djamena
 Ngama
 Ouara
 Oum Hadjer
 Pala
 Sarh
 Zouar

Thành phố lớn
 N'Djamena - 704.200
 Moundou - 136.900
 Sarh - 100.100
 Abéché - 72.500
 Kélo - 41.500
 Koumra - 35.400
 Pala - 34.600
 Am Timan - 28.200
 Bongor - 27.100
 Mongo - 27.100

Tham khảo

Tchad
Thành phố
Tchad


title: Macroglossum phocinum

text:
Macroglossum phocinum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Leptecho lupi

text:
Leptecho lupi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
L


title: Lữ đoàn

text:
Lữ đoàn (tiếng Anh:brigade) là một đơn vị biên chế của quân đội, thấp hơn cấp sư đoàn, cao hơn cấp tiểu đoàn, ngang cấp trung đoàn nhưng thường đông hơn với quân số từ 3500 đến 9000 tùy theo quân đội từng nước. Ở Hoa Kỳ, lữ đoàn đôi khi gồm hai trung đoàn. Lữ đoàn có thể nằm trong một sư đoàn- trước đây là lữ đoàn bộ binh. Lữ đoàn cũng có thể là đơn vị độc lập- khi đó thường là đơn vị của các binh chủng phối hợp như pháo binh, tăng-thiết giáp, nhảy dù, đặc công.

Lữ đoàn trong Quân đội Nhân dân Việt Nam
Lữ đoàn trong quân đội nhân dân Việt Nam thường bao gồm các lữ đoàn bộ binh và lữ đoàn binh chủng.

+ Lữ đoàn bộ binh đủ quân có quân số chiến đấu
khoảng 3.500 người. Trong lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam, ít tổ chức biên chế lữ đoàn bộ binh, chỉ có một số đơn vị từng tồn tại như Lữ đoàn 52 (quân khu 5), lữ đoàn 82 (quân khu 2)....Trong một số trường hợp, trung đoàn bộ binh được biên chế thêm 1 tiểu đoàn và một số đơn vị binh chủng để trở thành lữ đoàn. Đến nay, hầu hết các lữ đoàn bộ binh thông thường đã giải thể.

Trong tổ chức của hải quân và quân khu, có một số đơn vị cấp lữ đoàn hỗn hợp thành phần cả bộ binh, pháo binh, ra đa, phòng không, thiết giáp được tổ chức để bảo vệ vùng hải đảo, đổ bộ bờ biển như lữ đoàn 950 quân khu 9 bảo vệ Phú Quốc, Lữ đoàn 242 của quân khu 3 bảo vệ vùng quần đảo Đông Bắc, Lữ đoàn 146 của Hải quân bảo vệ Trường Sa, Lữ đoàn Hải quân đánh bộ 147, 101. Tổ chức của lữ đoàn bộ binh thông thường bao gồm:

 Lữ đoàn bộ binh: Bộ Chỉ huy lữ đoàn (5 người: Lữ đoàn trưởng, Chính ủy, 2 Lữ đoàn phó, 1 Phó Chính ủy). Các phòng trực thuộc: Tham mưu, chính trị, hậu cần, kỹ thuật. Khác với cấp sư đoàn, Phòng trực thuộc Lữ đoàn chỉ có các trợ lý, không tổ chức thành các Ban
 4 tiểu đoàn bộ binh
 1 tiểu đoàn pháo, thông thường là hỏa lực mang vác.
 1-2 đại đội súng máy phòng không đến 1 tiểu đoàn phòng không
Có thể biên chế thêm 1 đại đội - 1 tiểu đoàn tăng - thiết giáp
 Các đại đội binh chủng đảm bảo chiến đấu: công binh, thông tin, trinh sát, quân y, vệ binh, vận tải

+ Lữ đoàn binh chủng thường bao gồm 3-4 tiểu đoàn chiến đấu, 1-2 tiểu đoàn kỹ thuật phục vụ chiến đấu. Hầu hết các đơn vị binh chủng trực thuộc quân chủng, quân khu, quân đoàn, binh chủng đều được tổ chức thành cấp lữ đoàn. Tuy nhiên, một số đơn vị binh chủng tuy mang phiên hiệu lữ đoàn, nhưng thực chất biên chế tổ chức chỉ như 1 trung đoàn như Lữ đoàn hóa học 86. Tổ chức 1 lữ đoàn tăng thiết giáp gồm 80-100 xe, Lữ đoàn pháo binh, cao xạ gồm 4-5 tiểu đoàn, 40-50 khẩu.

+ Lữ đoàn gồm khoảng 10.000 đến 25.000 quân nhân.

Tham khảo


title: Pseudomelittia

text:
Pseudomelittia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Pseudomelittia andraenipennis (Walker, 1856)
Pseudomelittia berlandi  Le Cerf, 1917
Pseudomelittia cingulata  Gaede, 1929

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Pargny-Filain

text:
Pargny-Filain  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Pargnyfilain


title: (13090) 1992 PV2

text:
{{DISPLAYTITLE:(13090) 1992 PV2}}

(13090) 1992 PV2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 6 tháng 8 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Setodes apinchanga

text:
Setodes apinchanga là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Agdistis malitiosa

text:
Agdistis malitiosa là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Namibia, Nam Phi, Kenya, Tanzania, Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Agdistis


title: Bransles

text:
Bransles là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Bransledais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 463 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Bransles
Map of Bransles on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Ladoye-sur-Seille

text:
Ladoye-sur-Seille là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Turcinemacheilus kosswigi

text:
Turcinoemacheilus kosswigi là một loài cá vây tia thuộc họ Balitoridae. Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Turcinemacheilus kosswigi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

K
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Cá châu Á


title: Leptozestis

text:
Leptozestis là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Cosmopterigidae


title: Phố Tàu Bangkok

text:
Phố Tàu Bangkok (có tên khác là khu Chinatown Bangkok) nằm trên đường Yaowarat (เยาวราช) thuộc quận Samphanthawong và một đoạn của con đường Charoen Rung (ถนนเจริญกรุง, Thanon Charoen Krung) rộng lớn là khu vực đông người Hoa cư ngụ và sinh hoạt rất sầm uất ở trung tâm thủ đô Bangkok.

Miêu tả
Phố người Hoa Bangkok gồm phố chính Yaowarat và nhiều ngõ hẻm chằng chịt với đầy đủ các cửa tiệm buôn bán hàng hóa đa dạng. Yaowarat cũng là con đường chính có nhiều nhà hàng ngon, ban đêm lại họp chợ có hàng quán bán thức ăn, thu hút nhiều du khách.

Lịch sử của Phố người Hoa Bangkok
Phố người Hoa Bangkok tọa lạc ở địa điểm cổ xưa nhất của thành Bangkok, hình thành với những lớp người Hoa sang Xiêm buôn bán từ triều Rattanakosin khoảng năm 1700. Đến cuối năm 1891, vua Rama V cho mở mấy con lộ giao thông trong đó có đường Yaowarat là chính. Ngoài ra là những con đường Charoen Krung, Mungkorn, Songwat, Songsawat, Chakkrawat, v. v. đều được nới rộng. Yaowarat trở thành con phố chính của Phố người Hoa.

Phố người Hoa ngày nay là khu thương mại đa dạng, bày bán mọi mặt hàng, từ quần áo, quà lưu niệm, phụ tùng máy móc thiết bị, hàng điện tử, phụ tùng máy vi tính, đồ cổ, hàng nhập khẩu, đến các nhạc khí. Năm 2003 đánh dấu 111 năm kỷ niệm con đường này.

Giá đất xung quanh đường Yaowarat trước được xem là cao nhất ở Thái Lan, nhưng nay nó đã nhường chỗ cho khu Siam Square (Siam – Sà Yảm).

Phố người Hoa Bangkok thu hút nhiều khách du lịch, nhất là về đêm khi ánh đèn neon đủ màu và dòng người tấp nập về đêm ra vào các cửa hàng khiến khu vực này trở thành khu ẩm thực ngoạn mục lôi cuốn khách dạo phố. Với số đông gốc Trung Hoa, ngôn ngữ của phố Tàu Bangkok chính là tiếng Hoa, sau đến tiếng Thái và tiếng Anh.

Ẩm thực Phố tàu Bangkok
Điển hình của khu này có các quầy bán cà ri nằm trên vỉa hè của một con phố đông đúc. Địa điểm này vô cùng quen thuộc với người dân địa phương, và nhân viên văn phòng thường đến đây ăn vào lúc tan làm.

Suthon Sukphisit. Memories of Chinatown. Bangkok Post

Tham khảo

Bangkok
Giao thông Bangkok
Địa điểm du lịch Bangkok
Đường ở Bangkok


title: Cầu 25 de Abril

text:
Cầu 25 de Abril là một cây cầu ở Bồ Đào Nha. Cầu dài 2.278 m. Cầi có nhịp dài 1.013 m (3.323 ft). Cầu hoàn thành năm 1966. Cầu được sử dụng cho đường bộ & đường sắt.

Tham khảo

Cầu dây võng tại Bồ Đào Nha


title: Strophedra

text:
Strophedra là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, trong họ Tortricidae.

Các loài
Strophedra dicastica (Meyrick, 1922)
Strophedra graphologa (Diakonoff, 1976)
Strophedra homotorna (Meyrick, 1912)
Strophedra magna Komai, 1999
Strophedra mica (Diakonoff, 1976)
Strophedra nitidana (Fabricius, 1794)
Strophedra pericapna (Diakonoff, 1976)
Strophedra quercivora (Meyrick, 1920)
Strophedra weirana (Douglas, 1850)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: All Apologies

text:
"All Apologies" là một bài hát của ban nhạc người Mỹ Nirvana. Đây là bài hát thứ 12 và cũng là bài cuối cùng trong album In Utero phát hành năm 1993 và là đĩa đơn thứ 2 (cùng với bài "Rape Me").

Lịch sử
Thường được xem như swan song, "All Apologies" thực sự đã được viết vào năm 1990, bốn năm trước khi tác giả của nó là Kurt Cobain chết và sự tan rã tiếp đó của Nirvana.

Phiên bản thu trong phòng sớm nhất được biết đến của bài hát là bản thu âm do Craig Montgomery thực hiện vào ngày 1 tháng 1 năm 1991 ở Seattle, Washington. Lời bài hát và cấu trúc của nó đã được điều chỉnh nhiều lần vào hai năm tiếp theo. Phiên bản mới nhất của bài hát, bao gồm cả phiên bản thu âm trong studio vào năm 1991 thậm chí còn sổ sung thêm điệp khúc.

Album In Utero được thu âm vào tháng 2 năm 1993 bởi Steve Albini ở Cannon Falls, Minnesota. Trong phiên bản này có Kera Schaley chơi cello. Nó đã được Scott Litt cho thu âm lại cùng với bài "Heart-Shaped Box" và sau đó là bài "Pennyroyal Tea". "Bất cứ bản thu âm nào do Albini thực hiện mà tôi đã từng nghe, lời hát đều quá bé" Cobain phàn nàn trong cuộc phỏng vấn với tờ Guitar World vào năm 1993.

"All Apologies" được phát hành song song với "Rape Me" trong album In Utero như là bài hát thứ hai. Phiên bản Unplugged, mà có Lori Goldston chơi cello, có trong album năm 1994 MTV Unplugged in New York của ban nhạc, và trong album tổng hợp các bài hát hay nhất tên là Nirvana, được phát hành năm 2002 của họ.

Bản demo có trong hộp đĩa của ban nhạc vào năm 2004, With the Lights Out, và có trong album biên tập năm 2005, Sliver: The Best of the Box. Bài hát không có phần lời kết thúc nhưng nó có một cấu trúc hoàn chỉnh, có thể nó đã được thu âm vào năm 1992.

Ý nghĩa bài hát
Giống như nhiều bài hát khác của Nirvana, "All Apologies" dã được xác định là không có nhiều ý nghĩa đặc biệt.

Phiên bản thu trong studio tháng 1 năm 1991 như đã nói ở trên có nhịp nhẹ nhàng theo trông lục lạc, có thể phỏng đoán rằng lúc đầu Cobain định sáng tác bài hát chỉ đơn giản là một bài hát nhạc pop dễ nhớ, có thể mang phong cách ban đầu bài hát của Beatles. Vào thời gian nó được thu âm cho album In Utero, bài hát đã có âm trầm hơn, và làm cho lời điệp khúc của bài hát là "In the sun I feel as one - married/ buried."

Người ta nói rằng Cobain đã sáng tác "All Apologies" cho vợ anh là Courtney Love và cô con gái Frances Bean trong buổi công diễn của Nirvana tại Reading Festival vào năm 1992.

Các phiên bản hát lại
"All Apologies" đã được các nghệ sĩ, ban nhạc sau hát lại:
 Ca sĩ Sinéad O'Connor người Ai Len
 Nhạc sĩ nhạc jazz Mỹ Herbie Hancock
 Ban nhạc punk rock Canada D.O.A.
 Ban nhạc Christian rock dc Talk
 Ban nhạc rock Anh Placebo
 Ban nhạc punk Mỹ Finch
 Ban nhạc Pháp Aston Villa
 Ca sĩ, nhạc sĩ Anh Kathryn Williams
 Ban nhạc rock Mỹ Yellowcard.

Phiên bản của ban nhạc được Talk đã thay lời "Everyone is gay" với lời mới là "Jesus is the way."

Thông tin thêm
"All Apologies" chính thức được đề cử Giải Grammy cho Trình diễn Song ca / Nhóm nhạc Rock Xuất sắc nhất vào năm 1995, nhưng đã bị trượt bởi ban nhạc Aerosmith với bài "Crazy".
Số 3 trong "20 bài hát hay nhất của Nirvana" của tạp chí NME (2004)
Số một trong "10 bài hát hay nhất của Nirvana" của tạp chí Q (2004)
Số 455 trong bình chọn "500 bài hát vĩ đại nhất" của tạp chí Rolling Stone (2004)

Thứ tự bài hát trong đĩa
A. "All Apologies" (Cobain) - 3:50
A. "Rape Me" (Cobain) - 2:49
B. "Moist Vagina" (Cobain) - 3:34

Một vài phiên bản của đĩa ghi bài "Moist Vagina" thành "MV."

Vị trí trong bảng xếp hạng

Tham khảo

Azerrad, Michael. Come As You Are: The Story of Nirvana, Doubleday, New York: 1993, ISBN 0863697461

Liên kết ngoài

Bài hát của Nirvana
Đĩa đơn năm 1993
Rock ballad
Bài hát nhạc grunge


title: Chò

text:
Chò là tên phổ thông để chỉ một số loài thực vật họ Dầu sau:
Dipterocarpus turbinatus;
Hopea recopei;


title: Thám hiểm không gian

text:
Những cột mốc trong lịch sử chinh phục vũ trụ của loài người
Ngày 24/12/1979: phi thuyền Arian đầu tiên của châu Âu được phóng lên. châu Âu trở thành đối thủ đáng gờm trong công cuộc chinh phục vũ trụ.

Ngày 12/04/1981: chuyến bay đầu tiên của phi thuyền Columbia.

Ngày 24/06/1982: Jean-Loup Chrétien trở thành người Pháp đầu tiên bay vào vũ trụ.

Ngày 28/01/1986: 7 phi hành gia người Mỹ đã thiệt mạng trên tàu con thoi Challenger. Các chuyến bay bị hoãn lại 2 năm sau đó.

Ngày 19/02/1986: phóng trạm không gian MIR thế hệ thứ ba của Nga. Trạm vũ trụ này ngừng hoạt động vào tháng 3 năm 2001.

Ngày 25/04/1990: kính thiên văn vũ trụ Hubble được đưa lên quỹ đạo.

Ngày 02/11/2000: hai phi hành gia của Nga và một của Mỹ trở thành cư dân đầu tiên của trạm ISS.

Ngày 17/01/2003: một quan chức của Trung Quốc tuyên bố về chuyến phóng Thần Châu V.

Ngày 01/02/2003: phi thuyền Columbia của Mỹ bị nổ, cướp đi sinh mạng của 7 phi hành gia.

Ngày 08/09/2003: truyền hình Trung Quốc chính thức xác nhận chuyến bay của phi thuyền Thần Châu V vào ngày 15/10.

Niên biểu

1942-1975

1Chương trình Vanguard được chuyển giao từ Phòng Nghiên cứu Hải quân Hoa Kỳ (NRL) cho NASA ngay trước cuộc phóng.

Sau 1975

Xem thêm

Chạy đua vào không gian

Tham khảo

Thám hiểm không gian

fr:Conquête de l'espace


title: Sommières

text:
Sommières là một xã trong vùng Occitanie. Xã Sommières nằm ở khu vực có độ cao trung bình 34 mét trên mực nước biển.

Thị trấn có cự ly  so với Nîmes,  so với Montpellier.

Sommières nằm ở phía nam garrigue và bên rìa Vaunage, một vùng trồng nho. Xã nằm hai bên sông Vidourle.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Radio Sommières 102.9 FM
 Online picture magazine on Sommières and its surroundings

Xã của Gard


title: Stator vittatithorax

text:
Stator vittatithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Stator


title: Dactylispa modiglianii

text:
Dactylispa modiglianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Vĩnh Gia (định hướng)

text:
Vĩnh Gia có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Xã Vĩnh Gia, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang

Trung Quốc
 Huyện Vĩnh Gia, địa cấp thị Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang
 Tên cũ của Ôn Châu, thời nhà Tùy

Niên hiệu
 Niên hiệu của Hán Trùng Đế Lưu Bính (145)
 Niên hiệu của Tấn Hoài Đế Tư Mã Sí (307-313)
 Niên hiệu của vua Đại Lý là Đoàn Chính Nghiêm (?-1128)

Nhân danh
 Nguyễn Phúc Vĩnh Gia, phong hiệu Phương Duy Công chúa, con vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
 Vĩnh Gia Huyền Giác, thiền sư Trung Quốc đời nhà Đường.