title: Bệnh da liễu

text:
Bệnh da liễu (hợp xưng của "bệnh da" và "bệnh hoa liễu"), gọi tắt là da liễu là các chứng bệnh ảnh hưởng đến bề mặt của cơ thể: da, lông, tóc, móng, các cơ và tuyến liên quan. "Hoa liễu" (chữ Hán: 花柳) nghĩa gốc là "hoa và liễu", nghĩa bóng là chỉ kỹ viện và kỹ nữ. Bệnh hoa liễu là cách gọi khác của bệnh lây truyền qua đường tình dục, ý muốn nói đây là bệnh của gái bán dâm. Da liễu thực ra là tên gọi thừa và không chính xác, gọi là bệnh da hoặc bệnh bì phu (bì phu có nghĩa là da) thì chính xác hơn.

Hình thái học

Tổn thương sơ cấp

 Chấm: là một vùng da đổi màu so với màu bình thường, có bờ, không gồ hay lõm so với da xung quanh nên không sờ được. Một số sang thương có thể giống chấm, nhưng lại gồ (tức là sẩn) khi chiếu ánh sáng nghiêng.
 Đốm: (patch) là chấm có độ lớn từ 5-10mm, sờ không thấy.
 Sẩn: là sang thương nông, rắn, thường dưới 0,5 cm đường kính. Sẩn gồ khỏi bề mặt da xung quanh nên sờ được.
 Mảng: là một gồ dạng cao nguyên và chiếm một khoảng da tương đối rộng so với chiều cao của nó. Mảng thường có bờ rõ và thường được tạo thành do nhiều sẩn tập họp lại như trong bệnh vẩy nến hay u sùi dạng nấm.
 Mụn nước: là một ổ nông chứa dịch, gồ lên và được bao bọc.
 Mụn mủ: hay còn gọi là nhọt, là một ổ nông ở da, được bao bọc, chứa dịch tiết mưng mủ, có thể có màu trắng, vàng, vàng xanh hay xuất huyết.
 Nứt: là một vết nứt xuất hiện trên da, thường hẹp nhưng sâu.
 Loét: là tổn thương da do mất thượng bì và phần trên lớp nhú của lớp bì. Nó có thể mở rộng vào lớp dưới da và luôn luôn xảy ra trong mô có thay đổi về bệnh học.
 Thể hang: dạng đường quanh co, hơi xám, gây ra bởi các sinh vật đào hạng trong da (như cái ghẻ).

Tổn thương thứ cấp
 Vảy: là các mảnh của lớp sừng. Chúng có thể rộng (như màng) hay nhỏ (như bụi), dính hay lỏng lẻo. Vảy dày và dính tạo cảm giác sạn (như giấy nhám) do tăng lớp sừng khu trú.
 Mào: hình thành khi huyết thanh, máu hay dịch tiết mủ khô trên bề mặt da. Mào có thể mỏng, dễ vụn (chốc khô) hay dày và dính (chốc loét).
 Chai: bề mặt da gây cảm thấy dày và cứng hơn.
 Teo: đề cập đến một sự mất mát của các mô như biểu bì, da, hoặc dưới da.

Chú thích

Da liễu học

pt:Vesícula (dermatologia)


title: Ure

text:
Urea là một hợp chất hữu cơ của carbon, nitơ, oxy và hydro, với công thức CON2H4 hay (NH2)2CO và cấu trúc chỉ ra ở bên phải.

Urea còn được biết đến như là carbamide, đặc biệt là trong tên gọi sử dụng ở châu Âu theo các tên gọi không đăng ký quốc tế được khuyến cáo (rINN).

Trong một số động vật, các phân tử urea được tạo ra từ carbon dioxide, nước, muối aspartat và amonia trong quá trình trao đổi chất được biết đến như là chu trình urea - một chu trình đồng hóa. Sự tiêu hao năng lượng này là cần thiết do amonia, một chất thải phổ biến trong quá trình trao đổi chất, là một chất độc và cần được trung hòa. Việc sản xuất urea diễn ra trong gan và dưới sự điều chỉnh của N-axetylglutamat. Các động vật sống dưới nước không sản sinh ra urea; khi sống trong môi trường nhiều nước, chúng chỉ đơn giản là thải amonia ngay lập tức khi nó vừa được tạo ra. Các loài chim, với sự hạn chế hơn nhiều so với các động vật khác trong tiêu thụ nước, tạo ra acid uric, một hợp chất ít độc hại hơn urea. Cơ thể người sản xuất ra ít acid uric do kết quả của sự phân hủy purin, do việc sản xuất acid uric dư thừa có thể dẫn đến một loại chứng viêm khớp gọi là bệnh gút.

Phát hiện
Urea được Hilaire Rouelle phát hiện năm 1773. Nó là hợp chất hữu cơ được tổng hợp nhân tạo đầu tiên từ các chất vô cơ, được Friedrich Woehler thực hiện vào năm 1828 bằng cách cho kali cyanide phản ứng với amoni sulfat.

Điều này đã bác bỏ thuyết cho rằng các chất hóa học trong cơ thể sinh vật về cơ bản là khác hẳn các hóa chất không có gốc sinh vật, giáng một đòn mạnh vào thuyết duy tâm và mở đầu cho ngành khoa học về hóa hữu cơ.

Sử dụng công nghiệp
Trong công nghiệp urea được sử dụng để:
Nguyên liệu cho sản xuất chất dẻo, đặc biệt là nhựa urea-formaldehyde.
Như là một thành phần của phân hóa học và chất bổ sung vào thức ăn cho động vật, nó cung cấp một nguồn đạm cố định tương đối rẻ tiền để giúp cho sự tăng trưởng.
Như là chất thay thế cho muối (NaCl) trong việc loại bỏ băng hay sương muối của lòng đường hay đường băng sân bay. Nó không gây ra hiện tượng ăn mòn kim loại như muối.
Như là một thành phần bổ sung trong thuốc lá, nó được thêm vào để tăng hương vị.
Đôi khi được sử dụng như là chất tạo màu nâu vàng trong các xí nghiệp sản xuất bánh quy.
Như là một thành phần của một số dầu dưỡng tóc, sữa rửa mặt, dầu tắm và nước thơm.
Nó cũng được sử dụng như là chất phản ứng trong một số gạc lạnh sử dụng để sơ cứu, do phản ứng thu nhiệt tạo ra khi trộn nó với nước.
Thành phần hoạt hóa để xử lý khói thải từ động cơ diesel (AdBlue).

Sử dụng trong phòng thí nghiệm
Urea là một chất biến tính protein mạnh. Thuộc tính này có thể khai thác để làm tăng độ hòa tan của một số protein. Vì tính chất này, nó được sử dụng trong các dung dịch đặc tới 10M.

Sử dụng y học

Thuốc
Urea được sử dụng trong các sản phẩm da liễu cục bộ để giúp cho quá trình tái hydrat hóa của da.

Chẩn đoán sinh lý học

Do urea được sản xuất và bài tiết khỏi cơ thể với một tốc độ gần như không đổi, nồng độ urea cao trong máu chỉ ra vấn đề với sự bài tiết nó hoặc trong một số trường hợp nào đó là sự sản xuất quá nhiều urea trong cơ thể.

Nguyên nhân phổ biến của bệnh ure huyết là các vấn đề về hệ tiết niệu. Nó được lấy thông số cùng với creatinin để chỉ ra các vấn đề trực tiếp liên quan tới thận (ví dụ: hư thận mãn tính) hay các vấn đề thứ cấp như chứng giảm hoạt động tuyến giáp.

Nồng độ urea cũng có thể tăng trong một số rối loạn máu ác tính (ví dụ bệnh bạch cầu và bệnh Kahler).

Nồng độ cao của urea (uremia) có thể sinh ra các rối loạn thần kinh (bệnh não). Thời gian dài bị uremia có thể làm đổi màu da sang màu xám.

Sử dụng trong chẩn đoán khác
Các loại urea chứa carbon-14 - đồng vị phóng xạ, hay carbon-13 - đồng vị ổn định) được sử dụng trong xét nghiệm thở urea, được sử dụng để phát hiện sự tồn tại của Helicobacter pylori (H. pylori, một loại vi khuẩn) trong dạ dày và tá tràng người. Xét nghiệm này phát hiện enzym urease đặc trưng, được H. pylori sản xuất ra theo phản ứng để tạo ra amonia từ urea để làm giảm độ pH của môi trường trong dạ dày xung quanh vi khuẩn.

Các loài vi khuẩn tương tự như H. pylori cũng có thể được xác định bằng cùng một phương pháp xét nghiệm đối với động vật (khỉ, chó, mèo -bao gồm cả các loại "mèo lớn" như hổ, báo, sư tử v.v).

Sử dụng trong nông nghiệp

Phân đạm
Phân đạm urea, có công thức hoá học là (NH2)2CO. Phân đạm có vai trò rất quan trọng đối với cây trồng và thực vật nói chung, đặc biệt là cây lấy lá như rau. Phân đạm cùng với phân lân, phân kali góp phần tăng năng suất cho cây trồng.

Trong tự nhiên, phân đạm tồn tại trong nước tiểu của các loài động vật và con người. Trong công nghiệp, phân đạm được sản xuất bằng khí thiên nhiên hoặc than đá.

Quy trình đơn giản của quá trình tổng hợp phân đạm (công nghệ Snampogetti của Ý):

 N2 + H2 (xúc tác, nhiệt độ, áp suất) ↔ NH3
 NH3 + CO2 (xúc tác, nhiệt độ, áp suất) ↔ (NH2)2CO

Tại Việt Nam, nhu cầu phân đạm hàng năm khoảng 2 triệu tấn. Trước đây phải nhập khẩu hoàn toàn. Hiện tại, Việt Nam đã có các nhà máy sản xuất phân đạm: nhà máy phân đạm Hà Bắc thuộc tỉnh Bắc Giang sử dụng than đá làm nguyên liệu, công suất 100.000 tấn/năm; nhà máy phân đạm Phú Mỹ tại Khu công nghiệp Phú Mỹ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu sử dụng khí thiên nhiên làm nguyên liệu, có công suất 800.000 tấn/năm. Các nhà máy đang được triển khai thiết kế hoặc xây dựng: nhà máy phân đạm Cà Mau thuộc Dự án Khí - Điện - Đạm Cà Mau có công suất 800.000 tấn năm (đang đấu thầu xây dựng); nhà máy phân đạm Ninh Bình và nhà máy phân đạm Dung Quất (đang lập dự án).

Tác dụng của phân đạm
Kích thích quá trình sinh trưởng của cây.

Làm tăng tỉ lệ protêin thực vật

Cây phát triển nhanh, cho nhiều củ hoặc quả.

Sử dụng như là một phối tử

Urea cũng đóng vai trò như là một phối tử như amonia, hydrazin. Chẳng hạn, luteti(III) bromide tetraurea (LuBr3.4CO(NH2)2.4H2O) là chất rắn màu hồng nhạt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
MSDS của urea bằng tiếng Anh

Trao đổi chất của nitơ
Hợp chất hữu cơ
Nhóm chức
Chu trình ure
Phân bón
Hóa chất hàng hóa


title: Abortiporus

text:
Abortiporus là một chi nấm thuộc họ Meruliaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Abortiporus at Index Fungorum

Meruliaceae


title: HMS Aurora

text:
Mười một tàu chiến của hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Aurora hoặc HMS Aurore, theo tên Eos, vị nữ thần của bình minh trong Thần thoại La Mã:

 HMS Aurora (1757) là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo, nguyên là tàu frigate Pháp Abenakise bị chiếm năm 1757 và bị tháo dỡ năm 1763
 HMS Aurora (1766) là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo hạ thủy năm 1766 và bị mất do hỏa hoạn năm 1770.
 HMS Aurora (1777) là một tàu chiến hạng sáu 28 khẩu pháo hạ thủy năm 1777 và bị bán năm 1814.
 HMS Aurore (1793) là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo chiếm của Pháp năm 1793 và đã phục vụ cho đến khoảng năm 1803
 HMS Aurora (1809) là một tàu xà-lúp Ấn Độ 14 khẩu pháo hạ thủy năm 1809 và bị Pháp chiếm một năm sau đó
 HMS Aurora (1814) là một tàu chiến hạng năm 38 khẩu pháo, nguyên là tàu frigate Pháp Clorinde bị chiếm năm 1814 và bị tháo dỡ năm 1851
 HMS Aurora (1861) là một tàu frigate gỗ chân vịt hạ thủy năm 1861 và bị tháo dỡ năm 1881
 HMS Aurora (1887) là một tàu tuần dương bọc thép thuộc lớp Orlando hạ thủy năm 1887 và bị bán năm 1907
 HMS Aurora (1913) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Arethusa (1912) hạ thủy năm 1913, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada một thời gian ngắn năm 1920 và bị tháo dỡ năm 1927
 HMS Aurora (12) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Arethusa (1934) hạ thủy năm 1936, được bán cho Trung Hoa năm 1948 và bị tháo dỡ năm 1960
 HMS Aurora (F10) là một tàu frigate lớp Leander hạ thủy năm 1962 và bị tháo dỡ năm 1990

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Dicranomyia nigrescens

text:
Dicranomyia nigrescens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Theißen

text:
Theißen là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Theißen có diện tích 5,36 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1915 người.

Tham khảo


title: Amposta

text:
Amposta là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 136,2 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 21.240 người với mật độ 155,95 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona


title: Melipona panamica

text:
Melipona panamica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Melipona
Động vật được mô tả năm 1919


title: Platycrepidius carnifex

text:
Platycrepidius carnifex là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Platycrepidius


title: 5879 Almeria

text:
5879 Almeria (1992 CH1) là một tiểu hành tinh Amor được phát hiện ngày 8 tháng 2 năm 1992 bởi K. Birkle và U. Hopp ở the Calar Alto Observatory.

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh Amor
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Xylophanes norfolki

text:
Xylophanes norfolki là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Galapagos.
Nó tương tự như loài Xylophanes tersa nhưng kiểu phía trên cánh trước khác.
Con trưởng thành bay vào tháng 2 và tháng 6 và có thể again từ tháng 9 đến tháng 10.
Ấu trùng ăn Psychotria rufipes.

Chú thích

Tham khảo

Xylophanes
Bướm đêm Nam Mỹ


title: Vexillum philtwoi

text:
Vexillum philtwoi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 2009


title: Geranomyia tulumayoensis

text:
Geranomyia tulumayoensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Libnotes dispar

text:
Libnotes dispar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Gentlea molinae

text:
Gentlea molinae là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Honduras.

Chú thích

Tham khảo
 Nelson, C. 1998. Gentlea molinae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Honduras
Gentlea


title: Villefranque, Hautes-Pyrénées

text:
Villefranque, Hautes-Pyrénées là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 162 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Progonia

text:
Progonia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Thiraucourt

text:
Thiraucourt là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 3,02 kilômét vuông dân số năm 1999 là 89 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 296 m trên mực nước biển.
Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Thiraucurtiens.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la Communauté de communes
 Thiraucourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Thiraucourt trên trang mạng của INSEE
 Thiraucourt trên trang mạng của Quid
 Localisation de Thiraucourt trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Thiraucourt sur Mapquest

Xã của Vosges


title: Geranomyia septemnotata

text:
Geranomyia septemnotata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Cabasse, Var

text:
Cabasse (Cabassa trong tiếng provençal cổ điển) là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 45,49 km², dân số năm 2006 là 1708 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cabasse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Var


title: Tipula fulvinodus

text:
Tipula fulvinodus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Maison-Roland

text:
Maison-Roland là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D108e, khoảng 11 miles east-về phía đông bắc của Abbeville.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ tại Maison-Roland

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Maison-Roland trên trang mạng của INSEE
 Maison-Roland trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Mitterfels

text:
Mitterfels là một đô thị ở huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Pharga

text:
Pharga là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Pharga pallens Barnes & McDunnough, 1911

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Pharga at funet.fi

Erebidae


title: Quận Washington, Illinois

text:
Quận Washington là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 15.148 người. Quận lỵ đóng ở Nashville, Illinois.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1461 km2, trong đó có 4 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Clinton (bắc)
Quận Marion (đông bắc)
Quận Jefferson (đông)
Quận Perry (nam)
Quận Randolph (tây nam)
Quận St. Clair (tây)

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 15.148 người, 5.848 hộ gia đình, và 4.239 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 27 người trên một dặm Anh vuông (10/km ²). Có 6.385 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 11 trên một dặm Anh vuông (4/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 98,58% người da trắng, 0,33% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,22% người Mỹ bản xứ, 0,18% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 0,13% từ các chủng tộc khác, và 0,52% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,71% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 50,8% là người gốc Đức, Ba Lan 13,6%, 11,8% và 5,6% người Mỹ gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000.

Có 5.848 hộ, trong đó 33,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 61,70% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,10% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 27,50% là không lập gia đình. 24,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,30% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,55 và cỡ gia đình trung bình là 3.02.

Trong dân số quận đã được trải ra với 25,30% dưới độ tuổi 18, 7,60% 18-24, 27,30% 25-44, 23,00% từ 45 đến 64, và 16,70% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 95,50 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 40.932, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 48.433. Phái nam có thu nhập trung bình USD 32.209 so với 22.151 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 19.108 USD. Có 3,70% gia đình và 6,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 6,00% những người dưới 18 tuổi và 8,70% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois

Little Egypt
Lãnh thổ Illinois 1818
Khu dân cư thành lập năm 1818
Lịch sử tiền bang Illinois


title: Rhipidia succentiva

text:
Rhipidia succentiva là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pyrrhalta orientalis

text:
Pyrrhalta orientalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Ogloblin miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Quốc lộ 1C

text:
Quốc lộ 1C là một tuyến đường giao thông trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.

Lộ trình

Tuyến đường này dài 17 km, có điểm đầu giao với Quốc lộ 1 tại đèo Rù Rì thuộc xã Vĩnh Lương, thành phố Nha Trang, đi theo hướng nam vào trung tâm thành phố (đoạn đường này còn có tên là đường 2 tháng 4). Tại địa phận hai phường Vạn Thắng và Vạn Thạnh, Quốc lộ 1C rẽ sang đường Trần Quý Cáp đến vòng xoay Phương Sài, rồi tiếp tục theo đường Thống Nhất ra vòng xoay Mả Vòng. Từ đây, tuyến đường đi thẳng về hướng tây (đoạn này còn có tên là đường 23 tháng 10) và kết thúc tại ngã ba Thành thuộc thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh.

Trên tuyến đường có hai cây cầu lớn bắc qua hai nhánh sông Cái là cầu Xóm Bóng và cầu Hà Ra.

Năm 2022, Bộ GTVT quyết định điều chỉnh Quốc lộ 1C từ lý trình Km 0 + 000 đến Km 17 + 000 thành đường địa phương và bàn giao cho UBND tỉnh Khánh Hòa quản lý.

Tham khảo

Giao thông Khánh Hòa
Nha Trang


title: Nomada hera

text:
Nomada hera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1965


title: Colletes arizonensis

text:
Colletes arizonensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Stephen mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1954


title: Trachysiphonella

text:
Trachysiphonella là một chi ruồi trong họ Chloropidae.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Europe
Nearctic

Chloropidae
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Pseudoneureclipsis mot

text:
Pseudoneureclipsis mot là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudoneureclipsis


title: Issogne

text:
Issogne là một đô thị tại vùng tự trị Thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 23 km², dân số 1346 người..

Đô thị này có làng trực thuộc: Pied-de-ville, La Colombière, La Place (siège de la maison communale), Les Magaret, Les Perruchon, Follias, Les Genot, Les Migot, Les Garines, Fleuran, Clapeyas, Favà, Mure, Sommet-de-ville, Barmet, Les Mariette, La Ronchaille Dessus, La Ronchaille Dessous.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Arnad, Champdepraz, Champorcher, Pontboset, Verrès.

Biến động dân số

Tham khảo

Issogne


title: Metastelma anegadense

text:
Metastelma anegadense là một loài thực vật thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo the thuộc Anh. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng bờ biển cát. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Clubbe, C., Pollard, B., Smith-Abbott, J., Walker, R. & Woodfield, N. 2003. Metastelma anegadense . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật quần đảo Virgin thuộc Anh
Metastelma


title: Lipsothrix burmica

text:
Lipsothrix burmica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lipsothrix
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Splendrillia buicki

text:
Splendrillia buicki là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Splendrillia


title: Ptyopterota

text:
Ptyopterota là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Melanotus storki

text:
Melanotus storki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Rivilla de Barajas

text:
Rivilla de Barajas là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 83.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Eriocrania alpinella

text:
Eriocrania alpinella là một loài bướm đêm thuộc họ Eriocraniidae. Nó được tìm thấy ở Trung Âu, bao gồm Áo và Thụy Sĩ và có thể ở các quốc gia láng giềng.

Sải cánh dài 10.5-11.5 mm. Con bướm xuất hiện vào đầu mùa xuân.

Ấu trùng cuốn lá loài Alnus viridis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 lepiforum.de
 Article in Zeitschrift der Wiener Entomologischen Gesellschaft
 Article on soceurlep.org

Eriocrania


title: Harry S. Truman

text:
Harry S. Truman (8 tháng 5 năm 1884 - 26 tháng 12 năm 1972) là Tổng thống thứ 33 của Hoa Kỳ (1945–1953), kế nhiệm do cái chết của Franklin D. Roosevelt khi đang giữ chức vụ phó tổng thống. Ông đã thực hiện Kế hoạch Marshall để tái thiết nền kinh tế Tây Âu, và đã sáng lập nên Học thuyết Truman và NATO.

Truman lớn lên ở Indepedence, Missouri, và trong thời gian Thế chiến I đã được lệnh tới Pháp với chức vụ đại úy trong sư đoàn pháo binh. Khi trở về, ông đã mở một tiệm may ở thành phố Kansas, Missouri và sau đó được bầu làm thẩm phán cho Hạt Jackson năm 1922. Truman được bầu vào Thượng viện Hoa Kỳ từ Missouri năm 1943 và đạt tới danh tiếng tầm quốc gia khi là Chủ tịch của Ủy ban Truman nhằm giảm lãng phí và kém hiệu quả trong những hợp đồng thời chiến. Không lâu sau khi kế nhiệm vị trí tổng thống ông đã cho phép lần đầu và duy nhất sử dụng bom hạt nhân trong chiến tranh. Chính quyền của Truman đã tham gia một chính sách đối ngoại theo chủ nghĩa quốc tế và đã từ bỏ chủ nghĩa biệt lập. Ông đã tập hợp liên minh mới trong suốt kỳ bầu cử tổng thống 1948 và đã chiến thắng kinh ngạc.

Ông cũng được xem là tổng thống nghèo nhất trong lịch sử Hoa Kỳ . Từ khi thất bại với việc kinh doanh một mỏ kẽm lúc còn trẻ, sau đó ông phải lao động tay chân. Khi hãng quần áo của ông (chung vốn với 1 người bạn) bị phá sản, Truman còn nợ 30.000 đô la (một tài sản lớn vào thời điểm đó). Sau khi mãn nhiệm tổng thống, ông và vợ nghèo đến nỗi là hai người đầu tiên nhận trợ cấp Medicare sau khi Tổng thống Lyndon Johnson ký thành luật .

Thời trẻ, gia đình và giáo dục

Harry S. Truman chào đời vào ngày 8 tháng 5 năm 1884 tại Lamar, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Ông là con trai cả trong gia đình có ba người con. Cha của ông là John Anderson Truman và mẹ của ông là Martha Ellen Young. Harry được đặt tên theo người bác đã mất của ông là Harrison "Harry" Young. Ký tự "S" trong tên của Truman được dùng để tôn kính ông nội và ông ngoại của ông, Anderson Shipp Truman và Solomon Young. Ông có một em trai là John Vivian (1886-1965) và một em gái là Mary Jane (1889-1978). Tổ tiên của Harry bắt nguồn từ nước Anh với sự kết hợp giữa các dòng máu người Scotland-Ireland, Đức và Pháp.

Cha của Harry làm nghề nông và buôn bán gia súc. Gia đình ông đã sống nhiều năm ở Lamar cho tới khi ông 10 tháng tuổi, khi họ di chuyển tới một nông trại gần
Harrisonville, Missouri. Gia đình tiếp tục di chuyển tới Belton, và năm 1887 tới nông trại rộng 240 ha của ông bà ông ở Grandview. Khi Harry lên sáu, cha mẹ ông đã di chuyển tới  Independence, Missouri, vì vậy ông đã có thể đi học ở trường Nhà thờ Chủ nhật Presbyterian. Ông đã không nhận được nền giáo dục đầy đủ cho tới khi lên lớp 8. Trong khi sống ở Independence, ông đã làm việc cho những người hàng xóm Do thái, làm công việc cho họ vào ngày Shabbat, việc mà tôn giáo của họ ngăn cấm làm điều đó vào ngày đó.

Harry rất thích âm nhạc, đọc sách lịch sử, chính vì vậy mà ông đã trở nên gần gũi với mẹ của mình là bà Martha. Khi làm tổng thống, Harry đã xin những lời khuyên về chính trị cũng như cá nhân từ mẹ ông. Ông đã dậy từ 5 giờ sáng để thực hành học piano, thứ ông đã học hơn hai lần một tuần cho tới khi ông 15 tuổi, trở thành một người chơi piano có kĩ năng khá giỏi. Truman đã làm việc như một người phụ việc tại Hội nghị quốc gia đảng Dân chủ 1900 ở thành phố Kansas, bố ông đã có nhiều người bạn, những người đã hoạt động trong đảng Dân chủ và đã giúp Harry đạt được vị trí chính trị đầu tiên của ông.

Sau khi tốt nghiệp từ trường phổ thông  Independence năm 1901, Truman đã vào học trường cao đẳng thương nghiệp của Spalding, một trường kinh tế thành phố Kansas; ông đã học kế toán, tốc ký, và đánh máy chữ, nhưng đã phải bỏ dở sau một năm học.

Sự nghiệp

Truman tận dụng kinh nghiệm khi học đại học kinh tế của ông để giành được một công việc theo dõi thời gian tại công ty xe lửa Atchison, Topeka & Santa Fe Railway, ngủ tại một trại gần những đường ray. Ông sau đó đã làm một loạt các công việc văn phòng, và được thuê thời gian ngắn tại phòng bưu phẩm của tờ báo The Kansas City Star. Truman và người em trai Vivian sau đó làm thư ký tại Ngân hàng thương nghiệp quốc gia tại thành phố Kansas; một trong những đồng nghiệp của họ, người cũng sống cùng phòng với ông, Arthur Eisenhower, anh em của Dwight D. Eisenhower và Milton S. Eisenhower.

Ông trở lại trang trại Grandview năm 1906, nơi ông đã sống cho tới khi gia nhập quân đội năm 1917 sau khi bắt đầu Thế chiến I. Trong suốt thời kỳ này, ông đã tán tỉnh Bess Wallace; ông đã cầu hôn năm 1911, nhưng cô đã từ chối ông. Truman sau đã nói ông có ý định cầu hôn lần nữa, nhưng ông muốn có một thu nhập tốt hơn thu nhập của một nông dân. Trong suốt những năm ở trang trại và ngay sau Thế chiến I, ông đã hoạt động tích cực trong nhiều lĩnh vực kinh doanh mạo hiểm, bao gồm một mỏ kẽm và chì gần thành phố Commerce, Oklahoma, một công ty đã mua đất và cho thuê quyền khoan dầu cho những người dò tìm, và đầu cơ bất động sản ở thành phố Kansas. Truman thỉnh thoảng đã thu được một vài lợi nhuận từ những hoạt động kinh doanh, nhưng đã không chứng tỏ đã thành công trong dài hạn.

Truman là tổng thống duy nhất từ tổng thống William McKinley (đắc cử năm 1896) người đã không có bằng đại học. Ngoài thời gian ngắn học đại học kinh tế, từ 1923 tới 1925 ông đã học những khóa ban đêm cho diện sinh viên chưa tốt nghiệp tại Trường Luật thành phố Kansas (bây giờ là Trường Đại học Luật thành phố Missouri-Kansas), nhưng thôi học sau khi thất bại việc bầu lại chức thẩm phán hạt. Ông được thông báo bởi những  luật sư trong khu vực thành phố Kansas rằng giáo dục và kinh nghiệm của ông có thể đủ để nhận một chứng chỉ để hành nghề luật. Tuy nhiên, ông đã không tiếp tục, bởi ông đã thằng cử chức vụ thẩm phán.

Trong khi làm tổng thống năm 1947, Truman đã nộp đơn xin một chứng chỉ để hành nghề luật. Một người bạn người là một luật sư đã bắt đầu tiến hành dàn xếp, và thông báo Truman rằng đơn phải được chứng thực. Vào lúc Truman nhận được thông tin ông đã thay đổi, do vậy ông không xin chứng thực. Sau khi phát hiện lại đơn xin của Truman, năm 1996 Tòa án tối cao Missouri công bố trao cho Truman chứng chỉ luật danh dự sau khi ông đã chết.

Tổng thống Hoa Kỳ (1945-1953)
Trong đối nội Truman đối phó với một giai đoạn hỗn loạn của nền kinh tế, được đánh dấu với nhiều thiếu hụt nghiêm trọng, hàng loạt vụ đình công và sự thông qua đạo luật Taft-Hartley vượt qua sự phủ quyết (veto) của ông. Ông tái đắc cử vào năm 1948 nhưng không kiểm soát được Quốc hội và không thể thông qua một chương trình Thỏa thuận Công bằng (Fair Deal) của ông. Ông đã sử dụng quyền hành pháp của mình để bắt đầu sự xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc trong quân đội Hoa Kỳ và bắt đầu cuộc "báo động đỏ" thứ hai để loại bỏ hàng ngàn người thân với chủ nghĩa cộng sản trong các cơ quan nhà nước. Ông cũng là người đã khơi mào trong chiến lược diễn biến hòa bình lật đổ chế độ cộng sản ở Liên Xô qua câu nói:"Chủ nghĩa cộng sản là mối đe dọa đến sự tồn vong của Mỹ cũng như các nước đồng minh". Hàng trăm người được ông bổ nhiệm bị buộc phải từ chức trong hàng loạt các vụ bê bối về tài chính và âm mưu thân với Liên Xô chống lại Hoa Kỳ.

Nhiệm kì tổng thống của Truman có nhiều sự kiện xảy ra trên thế giới, bắt đầu với chiến thắng Đức quốc xã, vụ thả bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, sự đầu hàng của phát xít Nhật và sự kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, sự thành lập của Liên Hợp Quốc, kế hoạch Marshall để tái thiết lại châu Âu, học thuyết Truman để kiểm soát sự bành trướng của Liên Xô hay chủ nghĩa cộng sản, sự bắt đầu của Chiến tranh Lạnh, sự thành lập của khối NATO và Chiến tranh Triều Tiên. Sự kiện cuối cùng làm hao tổn 44.000 lính Hoa Kỳ, hy sinh hoặc mất tích, và làm cho Truman không được tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 3. Với việc vận động chống lại sự thất bại của Truman ("Triều Tiên! Cộng sản! Tham nhũng!"), ứng viên Cộng hòa Dwight D. Eisenhower đã kết thúc 20 năm thống trị của Đảng Dân chủ vào năm 1952.

Phục vụ trong quân đội

Vệ binh quốc gia

Bởi vì thiếu tiền cho việc học đại học, Truman đã tính đến việc gia nhập Học viện quân sự Hoa Kỳ, nơi không cần học phí, nhưng ông đã bị từ chối  bởi thị lực kém. Ông đã đăng ký vào Vệ binh quốc gia Missouri năm 1905, và phục vụ cho tới 1911 ở thành phố Kansas- căn cứ Battery B, Trung đoàn pháo binh số 2 vùng Missouri, nơi ông đã đạt tới cấp bậc hạ sỹ. Tại buổi thi tuyển, mắt ông không đeo kính là 20/50 mắt phải và 20/400 mắt trái (vượt quá tiêu chuẩn cho mù chính thức). Lần thứ hai ông kiểm tra, ông đã qua bằng việc bí mật ghi nhớ biểu đồ đo mắt. Ông được mô tả cao 1,77m, mắt xám, tóc đen và làn da sáng.

Qua đời

Vào ngày 5, tháng 12 năm 1972, Truman đã mắc bệnh viêm phổi. Ông đã biểu lộ triệu chứng suy chức năng đa cơ quan, rơi vào hôn mê, và chết vào lúc 7:50 sáng ngày 26 tháng 12, ở tuổi 88.

Bess Truman đã chọn  cách tổ chức lễ tang đơn giản tại thư viện hơn là một lễ tang cấp quốc gia tại Washington. Một tuần sau khi đám tang, quan chức quốc tế và văn phòng Washington mới tham dự lễ tưởng niệm tại Thánh đường Quốc gia Washington.

Bess chết năm 1982 và được chôn kế bên Harry tại Bảo tàng và Thư viện Harry S.Truman ở Independence, Missouri.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tổng thống Hoa Kỳ
Phó Tổng thống Hoa Kỳ
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ
Người Missouri
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Sinh năm 1884
Mất năm 1972
Chính khách Mỹ thế kỷ 20
Người viết hồi ký Mỹ
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ nhất
Nhà văn Missouri
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20


title: Ctenoplectrina politula

text:
Ctenoplectrina politula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplectrina
Động vật được mô tả năm 1930


title: Droisy, Haute-Savoie

text:
Droisy là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Kỷ Copernicus

text:
Kỷ Copernicus là một giai đoạn của niên đại địa chất Mặt Trăng diễn ra từ khoảng 1.100 triệu năm trước cho tới ngày nay. Sự khởi đầu của kỷ Copernicus được xác định bằng các miệng núi lửa do va chạm với các hệ thống tỏa tia chưa đủ cổ và có màu sáng về mặt quang học. Miệng núi lửa Copernicus là một ví dụ điển hình của miệng núi lửa tỏa tia, nhưng nó không đánh dấu sự bắt đầu của kỷ Copernicus. Không có biển bazan nào được biết là có phun trào trong thời kỳ của kỷ Copernicus, và vì lý do này mà hoạt động địa chất bên trong của Mặt Trăng được cho là đã suy giảm thực sự vào thời gian này.

Định nghĩa
Sự khởi đầu của kỷ Copernicus được xác định dựa trên sự thừa nhận rằng các vật liệu mới khai quật trên bề mặt Mặt Trăng nói chung là "sáng màu" và chúng sẽ trở nên sẫm màu hơn theo thời gian do kết quả của các quá trình phong hóa vũ trụ. Ban đầu, thời kỳ này được xác định như là thời gian mà tại đó các miệng núi lửa do va chạm "đánh mất" các hệ thống tỏa tia sáng màu của chúng. Tuy nhiên, định nghĩa này gần đây đã là chủ đề của các phê phán do một số tia từ các miệng núi lửa có màu sáng là do các nguyên nhân từ thành phần và không có gì liên quan tới sự phong hóa vũ trụ mà chúng phải trải qua. Cụ thể, nếu các phun trào từ miệng núi lửa được tạo ra trên các cao nguyên (bao gồm các vật chất chứa anorthosit sáng màu) được tích tụ lại trên các biển với suất phản chiếu (albedo) thấp thì chúng sẽ duy trì được màu sáng thậm chí kể cả sau khi đã chịu phong hóa vũ trụ trong khoảng thời gian rất dài.

Quan hệ với niên đại địa chất Trái Đất
Các thời kỳ địa chất tương ứng trên Trái Đất là đại Tân Nguyên Sinh (Neoproterozoic) của liên đại Nguyên Sinh và toàn bộ liên đại Hiển Sinh. Vì thế trong khi sự sống động vật ở thời kỳ rực rỡ nhất trên Trái Đất, thì hoạt động địa chất của Mặt Trăng lại đang đi tới đoạn kết.

Tham khảo


title: Neolamprologus savoryi

text:
Neolamprologus savoryi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Tanganyika nơi nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia.

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Neolamprologus savoryi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Neolamprologus


title: Megaleruca t-nigrum

text:
Megaleruca t-nigrum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bertoloni miêu tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

Megaleruca


title: Caradrina morpheus

text:
The Mottled Rustic (Caradrina morpheus) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuoidea. Nó được tìm thấy ở miền bắc châu Âu tới Siberia. It was accidentally introduced on both phía đông và bờ biển phía tây của Canada và is so far reported ở phía đông từ New Brunswick tới Ontario, và ở phía tây từ British Columbia.

Sải cánh dài 32–38 mm. Chiều dài cánh trước là 13–16 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt from giữa tháng 5 đến tháng 8 .

Ấu trùng ăn nhiều loại thực vật thân thảo bao gồm tầm ma và bồ công anh.

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Liên kết ngoài
Vlindernet
waarneming.nl
Lepidoptera of Belgium
Mottled Rustic at UKmoths
Range in Canada

Chú thích

Caradrina
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1766


title: Cardiophorus columbianus

text:
Cardiophorus columbianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Calomarde, Tây Ban Nha

text:
Calomarde là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 73 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Truyện ngắn trong lòng bàn tay

text:
hay còn được biết đến với tên Truyện ngắn trong lòng bàn tay là một "chưởng biên tiểu thuyết" (掌編小説), "chưởng thiên tiểu thuyết" (掌篇小説) của Kawabata Yasunari, tập hợp khoảng trên 100 truyện ngắn được viết từ thời tác giả còn trẻ. Ấn bản đầu tiên phát hành năm 1971. Về sau tái bản sách còn bổ sung những truyện xuất bản sau khi tác giả lâm chung năm 1972.

Đặc trưng của các truyện ngắn là mỗi truyện đều ngắn, như để được "trong lòng bàn tay". Khi dịch ra những ngôn ngữ khác, độ ngắn không còn được bảo toàn nữa.

Nội dung
骨拾い  Cotsuhiroi(※)"Thu lượm cốt"
男と女と荷車 Otoko to Onna to Niguruma(※)Chàng trai, cô gái và chiếc xe hàng
日向  Hinata(※)Hướng nắng
弱き器  Yowaki Utsuwa(※)Món đồ dễ vỡ
火に行く彼女  Hi ni Yuku Kanojo(※)Người con gái đi vào đám lửa
鋸と出産 Nokogiri to ShussanCái cưa và Sinh sản
バッタと鈴虫  Batta to Suzumushi(※)Con châu chấu và con dế đeo chương
時計 Tokei(※)Đồng hồ
指環 Yubiwa(※)Chiếc nhẫn
髪 Kami(※)Tóc
金糸雀  Kanariya(※)Đôi chim hoàng yến
港 Minato(※)Bến cảng
写真 Shashin(※)Tấm ảnh
白い花 Shiroi Hana(※)Hoa trắng, Hoa quỳnh
敵 Teki(※)Kẻ thù
月 Tsuki(※)Trăng
落日  Rakujitsu(※)Mặt trời lặn
死顔の出来事 Shinigao no Dekigoto(※)Chuyện gương mặt người chết
屋根の下の貞操 Yane no Shita no Teisō(※)Trinh bạch dưới mái nhà
人間の足音 Ningen no AshiotoTiếng chân người
海 Umi(※)Biển
二十年 Nijūnen20 năm
硝子 Garasu(※)Tấm kính
お信地蔵  Oshin Jizō(※)Địa táng vương Bồ tát Oshin
滑り岩 Superi Ishi(※)Hòn đá trơn
有難う Arigatō(※)cảm ơn
万歳 Banzai(※)Hoan hô
胡・子盗人 Koko Nusuto(※)Tên trộm hồ đào
玉台 TamadaiTamadai
夏の靴 Natsu no Kutsu(※)Đôi giày mùa hạ
母 Haha(※)Mẹ
雀の媒酌 Suzume no Baishaku(※)Chim én kết đôi
子の立場 Ko no Tachiba(※)Lập trường của người con
心中 Shinjū(※)Chết chung vì tình
竜宮の乙姫 Ryūgū no Otohime(※)Công chúa thủy cung
処女の祈り Shojo no Inori(※)Lời cầu nguyện của trinh nữ
冬近し Fuyuchikaishi(※)Sắp đến đông
霊柩車 Reikyūsha(※)Xe tang
一人の幸福 Hitori no Kōfuku(※)Hạnh phúc của một người
神います Kami Imasu(※)Hiện hữu thần linh
帽子事件 Bōshi Jiken(※)Cái mũ
合掌 Gasshō(※)Chắp tay
屋上の金魚 Okujō no Kingyo(※)Lũ cá vàng trên sân thượng
金銭の道 Kisen no MichiĐường đi của tiền bạc
朝の爪 Asa no Tsume(※)Móng tay buổi sáng
女 Onna(※)Tính nữ
恐しい愛 Osoroshii Ai(※)Tình yêu đáng sợ
歴史 Rekishi(※)Lịch sử
馬美人 Babijin(※)Con ngựa đẹp
百合 Yuri(※)Hoa huệ
処女作の祟り Shojosaku no Tatari(※)Lời nguyền tác phẩm đầu tay
駿河の令嬢 Suruga no Reijō(※)Cô tiểu thư ở Suruga
神の骨 Kami no Hone(※)Tro cốt thần linh
夜店の微笑 Yomise no BishōNụ cười ngoài quán đêm
夫人の探偵 Fujin no Tantei Thám tử của phu nhân
門松を焚く Kadomatsu wo TakuĐốt đồ trang trí cây thông
盲目と少女 Mōmoku to Shōjo(※)Người đàn ông mù và Cô gái trẻ
母国語の祈祷 Kitō no Bokokugo(※)Lời nguyện cầu bằng tiếng mẹ đẻ
故郷 Furusato(※)Cố hương
母の眼 Haha no Me(※)Mắt mẹ
三等待合室 Santō machiaishitsu(※)Phòng chờ hạng ba叩く子 Tataku ko(※)Đứa bé
秋の雷 Aki no Kaminari(※)Tiếng sấm mùa thu
家庭 Katei(※)Gia đình
時雨の駅 Shigure no EkiNhà ga trong mưa cuối thu
貧者の恋人 Hinja no Koibito(※)Người yêu của kẻ nghèo
笑わぬ男 Waranu Otoko(※)Người đàn ông không cười
士族 Shizoku(※)Gia tộc samurai
質屋にて Shitsuya niteTại tiệm cầm đồ
黒牡丹 KurobotanMẫu đơn đen
日本人アンナ Nihonjin Anna(※)Anna, một người Nhật Bản
雪隠成仏 Secchin Jōbutsu(※)Thành Phật nơi toa lét
離婚の子 Rikon no koĐứa trẻ ly hôn
顕微鏡怪談 Kenbikyō kaidanChuyện kì lạ về kính hiển vi
踊子旅風俗 OdorikotabifūzokuThói đi chơi vũ nữ
望遠鏡と電話 Bōenkyō to denwaKính viễn vọng và điện thoại
鶏と踊子 Niwatori to Odoriko(※)Con gà trống và vũ nữ
化粧の天使達 Keshō no TenshitachiNhững thiên thần điểm trang
白粉とガソリン Oshiroi to GasorinPhấn trắng và xăng
縛られた夫 Shibarareta Otto(※)Anh chồng bị cột
舞踊靴 BuyōkutsuChiếc giày khiêu vũ
楽屋の乳房 Gakuya no nyūbōBộ ngực ở phòng thay đồ
眠り癖 Nemuriguse(※)Thói quen trong giấc ngủ
雨傘 Amagasa(※)Chiếc dù đi mưa
喧嘩 GenkaĐấu khẩu
顔 Kao(※)Gương mặt
化粧 Keshō(※)Trang điểm
妹の着物 Imōto no Kimono(※)Chiếc kimono của em gái tôi

死面 'Shimen(※)Gương mặt thần chết

舞踊会の夜 Buyōkai no yoruĐêm vũ hội
眉から Mayū kara(※)Từ hàng lông mày
藤の花と苺 Fuji no Hana to IchigoHoa đậu tía và dâu tây
秋風の女房 Shūfū no nyōbō(※)Vợ trong gió thu
愛犬安産 Aiken Anzan(※)Đỡ đẻ chó yêu
ざくろ Zakuro(※)Cây lựu
十七歳 Jūnanasai(※)Tuổi 17
わかめ WakameWakame
小切 Kogire(※)Mảnh nhỏ
さと Sato(※)Quê nhà
水 Ki(※)Nước
五拾銭銀貨 Gojissen Ginka(※)Đồng bạc năm mươi xu
さざん花 Sazanka(※)Hoa sơn trà
紅梅 Kōbai(※)Cây mận
足袋 Tabi(※)Chiếc vớ Nhật

かけす Kakesu(※)Chim dẻ cùi''
夏と冬 Natsu to Fuyu(※)Mùa hạ và mùa đông
笹舟 Sasabune(※)Những con thuyền lá tre
卵 Tamago(※)Trứng
滝 TakiThác nước
蛇 Hebi(※)Rắn
秋の雨 Aki no Ame(※)Mưa thu
手紙 Tegami(※)Lá thư
隣人 Rinjin(※)Hàng xóm
木の上 Ki no Ue(※)Trên cây
乗馬服 Jōbafuku(※)Bộ đồ cưỡi ngựa
かささぎ Kasasagi(※)Chim ác là châu Âu
不死 Fushi(※)Bất tử
月下美人 Gekka-bijin(※)Người đẹp dưới trăng
地 Tsuchi(※)Đất
白馬 Hakuma(※)Bạch mã
雪 Yuki(※)Tuyết
めずらしい人 Mezurashii hitoCon người hiếm hoi
(※) Những chương có đánh dấu  tức đã có bản dịch tiếng Việt trên mạng internet của các dịch giả Nguyễn Nam Trân, Hoàng Long, Quỳnh Chi, Đào Thị Thu Hằng, Nhật Chiêu, Triêu Dương...

Chuyển ngữ
Truyện đã được chuyển ngữ sang tiếng Anh với tên "Palm of the Hand Stories" năm 1988.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin bản tiếng Anh của tập truyện
 Bản dịch Nguyễn Nam Trân phần 1
 Bản dịch Nguyễn Nam Trân phần 2

Tập truyện ngắn Nhật Bản
Văn học Nhật Bản


title: (52287) 1990 QP4

text:
{{DISPLAYTITLE:(52287) 1990 QP4}}

(52287) 1990 QP4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 23 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Monolepta marangana

text:
Monolepta marangana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Mueang Mae Hong Son (huyện)

text:
Mueang Mae Hong Son () là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của tỉnh Mae Hong Son, phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Bộ trưởng nội vụ Thái Lan đã nâng cấp Mueang Mae Hong Son thành thành phố cấp 4 thuộc Monthon Phayap vào ngày 10 tháng 5 năm 1900. Đơn vị này có 4 huyện, Muai To (nay là huyện Mueang Mae Hong Son), Mueang Yuam (nay là huyện Mae Sariang), Pai và Khun Yuam.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Khun Yuam của tỉnh Mae Hong Son, bang Kayah của Myanmar, Pangmapha, Pai của tỉnh Mae Hong Son và Mae Chaem của tỉnh Chiang Mai.

Văn phòng Vườn quốc gia Namtok Mae Surin nằm ở Huyện.

Hành chính
Huyện này được chia thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 75 làng (muban). Mae Hong Son là một thị xã (thesaban mueang) nằm trên toàn bộ tambon Chong Kham. Mỗi một tambon do một tổ chức hành chính tambon quản lý.

Các con số mất là tambon nay tạo thành huyện Pang Mapha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Namtok Mae Surin National Park

Mueang Mae Hong Son


title: Barbus choloensis

text:
Barbus choloensis là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này chỉ có ở Malawi và môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo

C
Cá nước ngọt châu Phi
Động vật được mô tả năm 1925
Động vật đặc hữu Malawi


title: .sz

text:
.sz là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Eswatini. Tổ chức ISP Eswatini ("SISPA") chịu trách nhiệm cấp phát tên miền.SZ.

Liên kết ngòi
 IANA .sz whois information
 .sz domain registration website

Tham khảo

S z
Sz

sv:Toppdomän#S


title: Cambarus nerterius

text:
Cambarus nerterius là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài đặc hữu của the state of West Virginia in Hoa Kỳ. Nó chỉ được tìm thấy ở or immediately adjacent to caves in Greenbrier và Pocahontas counties, and is included on the Sách Đỏ IUCN as a Near Threatened species.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1964
Cambarus
Động vật Mỹ


title: Thái Hằng

text:
Phạm Thị Quang Thái (29 tháng 12 năm 1927 – 14 tháng 8 năm 1999) thường được biết đến với nghệ danh Thái Hằng, bà là một ca sĩ người Việt Nam.

Thái Hằng sinh tại Hà Nội và xuất thân trong một gia đình âm nhạc, cha của bà là ông Phạm Đình Phụng.

Thái Hằng là vợ của nhạc sĩ Phạm Duy và là thân mẫu của các ca sĩ Duy Quang, Thái Hiền, Thái Thảo và nhạc sĩ Duy Cường. Tên tuổi nữ danh ca Thái Hằng gắn bó với Phạm Duy và ban hợp ca Thăng Long thành một gia đình nghệ sĩ hàng đầu, đã có những đóng góp lớn lao cho âm nhạc Việt Nam.

Thái Hằng bắt đầu sự nghiệp ca hát trong những năm kháng chiến chống Pháp. Trong những năm ấy, bà cùng các anh em là nhạc sĩ Phạm Đình Viêm, nhạc sĩ Phạm Đình Chương, ca sĩ Thái Thanh... theo các đoàn văn công đi khắp các chiến khu. Năm 1949, ca sĩ Thái Hằng kết hôn với nhạc sĩ Phạm Duy. Sau này bà còn hát trên các đài phát thanh Sài Gòn và tham gia Ban Hoa Xuân hát trường ca Con đường cái quan, Mẹ Việt Nam.

Vào mùng 1 Tết Âm lịch năm 1999, nhạc sĩ Phạm Duy thấy bà ho mãi không dứt nên gia đình liền đưa bà đi bệnh viện và phát hiện bà bị ung thư phổi giai đoạn cuối. Bà sống được thêm 7 tháng thì qua đời vào thứ Bảy, 14 tháng 8 năm 1999 tại nhà riêng, thị trấn Midway City, miền Nam California.

Gia đình
Thái Hằng là thứ nữ của ông bà Phạm Đình Phụng. Người anh cả của Thái Hằng là kịch sĩ Phạm Đình Sỹ, phu quân của nữ kịch sĩ nổi tiếng Kiều Hạnh. Phạm Đình Sỹ là người duy nhất trong số anh chị em Thái Hằng không bỏ nước ra đi tị nạn. Ông bà Phạm Đình Phụng còn có một người con gái đầu lòng nữa, đó là chị của Thái Hằng nhưng người này đã mất vào năm 1946. Kế tiếp, sau Thái Hằng là Phạm Đình Viêm (tức Hoài Trung), nhạc sĩ Phạm Đình Chương (tức Hoài Bắc) và người em út là Phạm Thị Băng Thanh (tức ca sĩ Thái Thanh), "Tiếng hát vượt thời gian".

Việc anh chị em Thái Hằng đều trở thành những nghệ sĩ tên tuổi không phải là một điều lạ bởi vì song thân của họ là hai người rất sành nhạc cổ: Cha của bà đánh đàn nguyệt, trong khi thân mẫu thì đánh đàn tranh và đàn tỳ bà nổi tiếng ở đất Bắc. Bà còn là chị em bạn dì ruột với giọng ngâm tên tuổi Hồ Điệp. Hầu như tất cả anh em của Thái Hằng đều thấm nhuần văn nghệ từ lúc còn trẻ.

Theo lời ca sĩ Mai Hương (con gái Phạm Đình Sỹ), trong The Jimmy Show, thì ông Phạm Đình Phụng có hai người vợ. Với người vợ đầu có bốn người con trai lần lượt là: Phạm Đình Chung hay Trung, Phạm Đình Chính, Phạm Đình Sỹ và Phạm Đình Viêm (Hoài Trung). Với người vợ sau có ba người con là: Phạm Thị Thái (Thái Hằng), Phạm Đình Chương (Hoài Bắc), Phạm Thị Băng Thanh (Thái Thanh).

Theo Hồi ký Phạm Duy, năm 1945 Thái Hằng đã đính hôn với Trần Văn Nhung, một sinh viên Luật. Người này có tư tưởng thân Nhật, đã bị Pháp bắn chết ngay trong ngày 9 tháng 3 năm 1945, ngày Nhật đảo chính Pháp.

Cuộc đời và sự nghiệp
Ngày 12 tháng 9 năm 1946, tức là ngày toàn quốc kháng chiến, gia đình ông bà Phạm Đình Phụng tản cư ra Sơn Tây. Tại đây người con gái đầu lòng của ông bà bị trúng đạn tử thương. Ông bà đưa các con chạy xuống vùng xuôi, mở một quán phở đặt tên là Thăng Long. Tại quán Thăng Long, các văn nghệ sĩ kháng chiến thường dừng chân, ăn phở và nghe nhạc. Từ đó cái tên Ban Hợp Ca Thăng Long ra đời. Phạm Thị Quang Thái tức Thái Hằng còn là cháu của nữ kịch sĩ Song Kim, được Thế Lữ (là chồng của bà Song Kim) có ý định cho vào hoạt động trong đoàn kịch Thế Lữ. Nhà thơ kiêm kịch tác gia này đặt cho cô Thái cái tên sân khấu là Thái Hằng.

Đầu năm 1949 anh chị em Thăng Long gia nhập các ban văn nghệ quân đội của liên khu IV. Quán Thăng Long dời về chợ Neo (Thanh Hóa). Tại đây Thái Hằng kết hôn với Phạm Duy và hành trình âm nhạc của gia đình từ nay sinh nở thêm những tài năng mới, với Duy Quang là con đầu lòng sinh năm 1950, và các em Duy Cường, Thái Hiền, Thái Thảo. Cũng có tin tức cho rằng, Thái Hằng đã bắt đầu sự nghiệp ca nhạc và sân khấu trong thời gian gặp và kết hôn với nhạc sĩ Phạm Duy năm 1948 tại Thanh Hóa, Khu Tư trong thời kháng chiến. Bà nổi tiếng cùng với ban hợp ca Thăng Long, với các anh em là nữ ca sĩ Thái Thanh, ca sĩ Hoài Trung, Hoài Bắc và nhạc sĩ Phạm Duỵ Ban Thăng Long đã trình diễn trên các đài phát thanh và sân khấu khắp ba miền Việt Nam từ thập niên 1950. Thái Hằng cũng được thính giả đài phát thanh Sài Gòn rất hâm mộ khi ngâm thơ trong chương trình Tao Đàn do cố thi sĩ Đinh Hùng phụ trách. Bà cũng thường song ca cùng ca sĩ Thái Thanh. Bên cạnh việc sinh hoạt trong lãnh vực ca hát cùng anh chị em và chồng là nhạc sĩ Phạm Duy, suốt nhiều thập niên trước năm 1975, Thái Hằng còn là giọng ngâm thơ và nữ diễn viên được yêu mến trong các chương trình thơ văn và thoại kịch trên Đài Phát thanh Sài Gòn. Cho đến nay giới thưởng ngoạn âm nhạc Việt Nam còn nhớ giọng ca của bà qua những bản Tiếng Sáo Thiên Thai, Tình Hoài Hương, Tình Ca, v.v. của Phạm Duy. Thái Hằng, ngoài địa vị một người mẹ hiền, một người vợ thảo, nuôi nấng 8 người con, bà còn là một giọng ca không thể thiếu được trong ban hợp ca Thăng Long. Cùng với nhạc sĩ Phạm Duy, ban hợp ca cùng với Thái Thanh, Thái Hằng, Hoài Trung, Hoài Bắc, đã góp phần dựng lên một thời, thời cực thịnh của âm nhạc Việt Nam. Từ đầu thập niên 1970, khi các con đã lớn, bà ngưng hoạt động trình diễn. Sau khi qua Mỹ năm 1975 gia đình bà đã trở lại sân khấu, cùng Phạm Duy, Thái Hiền và Thái Thảo đi lưu diễn, mang lại niềm an ủi và hy vọng đến cho người Việt Nam tị nạn khắp thế giới đến năm 1978, khi các con trai từ Việt Nam qua Mỹ thì bà cũng ngưng hoạt động âm nhạc.

Hiện nay các con của bà vẫn tiếp tục sinh hoạt về âm nhạc. Các ca sĩ và nhạc sĩ Quang, Minh, Hùng, Cường trình diễn thường xuyên tại phòng trà Ritz, Thái Hiền tại Đêm Màu hồng, Thái Thảo và Tuấn Ngọc tại Majestic. Được bạn bè nhìn như một người vợ thảo, mẹ hiền kiểu mẫu theo lối Việt Nam cổ truyền, bà Thái Hằng có tất cả tám người con, hai con út là Đức và Hạnh. Khi ở Việt Nam cũng như khi qua Mỹ, gia đình đều sống quây quần, trong một mái nhà hay ở nhà bên cạnh. Nhiều người nói ngoài bổn phận làm vợ và làm mẹ thì bà Thái Hằng coi sự nghiệp ca nhạc chỉ là sinh hoạt phụ mà thôi; nhiều bạn bè nghĩ bà là người may mắn vì suốt đời không bao giờ phải lo lắng về cuộc sống, ngoài những bổn phận trong gia đình. Nhạc sĩ Phạm Duy nói rằng trong 52 năm sống chung, hai người không bao giờ phải lớn tiếng với nhau. Biết có bệnh từ gần mười năm nay, nhưng gần đây bà Thái Hằng mới phải vào bệnh viện Fountain Valley điều trị về ung thư phổi từ nửa năm nay. Nhưng đến khi được bác sĩ điều trị cho biết chứng bệnh của mình không còn cách cứu chữa và cho về nhà tĩnh dưỡng thì Thái Hằng tinh thần rất "ân tâm tự tại" chờ đợi giờ phút trở về với "Cát Bụi". Bà đã được gia đình đưa về nhà từ hơn hai tuần, và trong thời gian đó lúc nào cũng có các con săn sóc bên giường bệnh.

Những tháng ngày cuối đời
Thời gian sống những tháng ngày còn lại tại nhà, tin tức từ gia đình cho hay, nhạc sĩ Phạm Duy hầu như né tránh mọi cuộc tiếp xúc, gặp gỡ khiến ông phải rời nhà. Nhạc sĩ luôn ở bên cạnh giường bệnh của vợ. Những ngày cuối cùng bà sống rất bình an và hạnh phúc bên chồng với các người con đã trưởng thành, và thân quyến, bạn bè luôn đến thăm hỏi.

Lúc ba giờ sáng Thứ Bảy, sau buổi trình diễn trở về, các cô Thái Hiền, Thái Thảo và nhạc sĩ Duy Cường đã vào gặp mẹ và bà Thái Hằng còn tỉnh táo. Bà ra đi trước sáu giờ sáng, là lúc nhạc sĩ Phạm Duy và Duy Minh vào thăm. Những ngày cuối cùng, bà Thái Hằng được sống với tất cả các con có mặt chung quanh. Một số bạn và thân hữu thăm bà vào những ngày cuối cho biết tinh thần bà rất minh mẫn và thanh thản chờ đợi giờ phút cuối từ giã cuộc đời.

Vào sáng ngày thứ ba, 10 tháng 8 năm 1999, trong cuộc gặp gỡ trước giờ Thái Hằng trút hơi thở cuối cùng, tại San Jose, gồm phái đoàn thân hữu là nhà báo Đỗ Ngọc Yến, nhà văn Phạm Quốc Bảo, nhà báo Lý Kiến Trúc và nhà thơ Thanh Hùng (thi sĩ Thanh Hùng, là sinh viên đầu tiên và cũng là người dân miền Bắc Việt Nam đầu tiên vượt tuyến bằng cách bơi qua sông Bến Hải sau năm 1954, khi đợt di cư của 1 triệu đồng bào miền Bắc vào Nam chấm dứt. Thanh Hùng cũng là một nhà thơ và là một giọng ngâm nổi tiếng từng cộng tác với Ban Thi Văn Tao Đàn do cố thi sĩ Đinh Hùng sáng lập); cả hai người là nhà thơ Thanh Hùng và nhà văn Phạm Quốc Bảo, kể lại với mọi người thái độ bình thản của bà Thái Hằng trước khi lìa đời, khiến cả năm người - 4 thân hữu viếng thăm và nhạc sĩ Phạm Duy, đều phải cảm phục. Trong cuộc gặp gỡ này, tuy đang nằm trên giường bệnh, Thái Hằng vẫn tươi cười nói: "Ta với bệnh tuy hai mà một, bệnh với ta tuy một mà hai".

Tham khảo

 phamduy.com, Trang thông tin về nhạc sĩ Phạm Duy
 Tập ảnh gia đình của Phạm Duy và Thái Hằng

Sinh năm 1927
Mất năm 1999
Ca sĩ nhạc tiền chiến Việt Nam
Ca sĩ nhạc đỏ Việt Nam
Phạm Duy
Phật tử Việt Nam


title: Sinochrostia sichuanensis

text:
Sinochrostia sichuanensis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở tây nam Trung Quốc.

Sải cánh dài 13–14 mm.

Tham khảo

  2010: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea) Part 3, Taxonomy of the Tactusinae. Zootaxa, 2583: 1–119. Preview

Sinochrostia


title: Abbas I của Ba Tư

text:
Abbās I (tức Abbās Đại đế, 27 tháng 1 năm 1571 tại Herat – 19 tháng 1 năm 1629) là vua thứ năm của vương triều Safavid trong lịch sử Ba Tư. Ông thường được xem là vị vua vĩ đại nhất của vương triều Safavid.

Abbas I lên ngôi quốc vương trong một thời kỳ rối ren và bất ổn. Từ thời vua Mohammed Khodabanda cha ông, các tập đoàn phong kiến quân phiệt Qizilbash đã chi phối, khuynh đảo triều chính và thậm chí còn giết cả mẹ lẫn anh trai Abbas. Lợi dụng sự suy vong của nhà Safavid, vua Thổ Nhĩ Kỳ và bộ tộc Uzbeck đã chiếm đoạt nhiều lãnh thổ của Ba Tư. Năm 1587, một trong các lãnh chúa Qizilbash là Murshid Qoli Khan đã phế truất vua Mohammed và đưa Abbas 16 tuổi lên nối vương vị. Nhưng Abbas không chịu khoanh tay rủ áo và không lâu sau đó ông đã giành toàn bộ quyền chấp chính. Ông giảm bớt ảnh hưởng của người Qizilbash trong triều chính và việc quân, rồi cải cách lại Quân đội Ba Tư, Ông đánh tan tác quân Uzbek và tái chinh phạt tất cả mọi lãnh thổ bị mất của Đế quốc Ba Tư.

Sau khi đánh tan tác quân Uzbek, ông chú tâm sang kình địch hùng mạnh nhất của Đế quốc Ba Tư là Đế quốc Ottoman, đánh tan tác quân Ottoman tại Iraq và Azerbaijan, chiếm lại tất cả những vùng đất bị mất và phá vỡ uy quyền của Đế quốc Ottoman ở vùng Kavkaz. Là một thiên tài quân sự, trong một loạt cuộc tái chinh phạt của ông, ông từng giành chiến thắng huy hoàng trong trận đánh với quân Ottoman đông đảo gần Hồ Urmia vào năm 1606, khi ông chỉ huy một lực lượng Quân đội Ba Tư ít ỏi.

Không những thế, ông còn đánh thắng Đế quốc Mogul và chiếm được Kandahar, lại còn đánh thắng Đế quốc Bồ Đào Nha với sự hỗ trợ của Anh Quốc. Dưới triều vua Abbas, Triều đình Ba Tư khoan dung Ki-tô giáo, kinh đô của vương quốc được dời từ Qazvin về Isfahan, và nhiều công trình kiến trúc đồ sộ được xây nên tại đây. Kinh thành Isfahan của ông đã hồi phục lại sự huy hoàng của mình, trở nên lừng danh trên khắp thế giới văn minh. Về cuối đời, nhà vua trở nên đa nghi, ông đối xử cực kỳ tàn bạo và phi nhân tính với hoặc: giết hoặc là đui mù họ.

Tuổi trẻ của Abbas

Abbas sinh ra ở Herat (ngày nay ở Afghanistan, sau đó là một trong hai thành phố lớn của Khorasan), là con của hoàng tử Mohammed Khodabanda và vợ là Khayr al-Nisa Begum (được biết với cái tên "Mahd-i Ulya"), con gái của tổng đốc tỉnh Mazandaran, người tự nhận là con cháu của vị Imam Shia thứ 4, Zayn al-Abidin. Abbas được sinh hạ vào thời Hoàng đế Tahmasp I, ông nội của cậu. Cha mẹ Abbas đã giao cậu bé cho Khani Khan Khanum, mẹ tổng đốc Herat Ali Qoli Khan Shamlu nuôi dưỡng. Khi Abbas lên 4, Tahmasp gửi cha cậu đến Shiraz nơi có khí hậu tốt hơn đối với trái tim mỏng manh của Mohammed. Theo truyền thống Ba Tư, chỉ một hoàng thân được ở tại Khorasan, nên vua phong Abbas làm tổng đốc trên danh nghĩa của tỉnh này, dù cậu còn ít tuổi, và Abbas được để lại ở Herat.

Năm 1578, cha Abbas lên làm vua nước Ba Tư. Ít lâu sau, mẹ Abbas chi phối vua nhiều công việc trong triều chính, nhưng bà có rất ít thời gian với Abbas, mà đào tạo cho anh trai cậu là Hamza trở thành nhân tài. Hoàng hậu chống đối các lãnh đạo của đạo quân Qizilbash hùng mạnh, những người đã bày mưu và thắt cổ bà ta vào tháng 7/1579. Mohammed là một ông vua bất lực, không thể chống lại các kẻ thù của Ba Tư là đế quốc Ottoman và người Uzbek, những đạo quân đã xâm lược Ba Tư và ngăn ngừa mối hận thù giữa các bè phái trong bộ lạc Qizilbash. Thái tử trẻ Hamza, một người có tài, đã đánh bại được Thổ, nhưng anh bị giết một cách bí ẩn vào năm 1586. Từ đây, Abbas trở thành thái tử.

Năm 14 tuổi, Abbas trở thành người dưới quyền của Murshid Qoli Khan, một trong các thủ lĩnh Qizilbash ở Khorasan. Khi đạo quân Uzbek hùng mạnh xâm lược Khorasan năm 1587, Murshid xem đây là thời điểm thích hợp để lật đổ shah Mohammed bất lực. Thế là Murshid tiến về kinh đô Safavid là Qazvin cùng với Abbas và phong vương cho anh. Mohammed không chút phản kháng và thoái vị ngày 1/10/1587, giao toàn bộ quyền lực cho vua con. Abbas khi đó 16 tuổi.

Ông hoàng chuyên chế

Abbas đích thân chấp chính

Abbas I thừa kế một đất nước đang ở trong tình thế tuyệt vọng. Người Ottoman kiểm soát những vùng đất rộng lớn ở miền tây và đông tây (kể cả thành phố lớn Tabriz) trong khi người Uzbek đóng quân ở một phần tỉnh Khorasan miền đông bắc. Trong nước, Ba Tư bị xâu xé bởi mâu thuẫn trong bộ lạc Qizilbash, những người khinh rẻ triều đình, thông qua việc họ giết cả hoàng hậu (mẹ Abbas) năm 1579 rồi Đại Vizia năm 1583.

Trước hết, Abbas trừng trị những kẻ giết mẹ của ông, ông xử tử 4 tên đầu sỏ trong vụ này, và đem 3 tên khác đi đày. Tiếp theo đó, ông quyết phủ nhận mình là một ông vua bù nhìn với kẻ chi phối ông là Murshid Qoli Khan. Murshid gả vợ góa đồng thời là em họ của Hamza cho Abbas. Murshid bắt đầu phong cho các bạn mình những chức quan lớn trong triều. Dần dần, Murshid trở nên chuyên quyền và Abbas chỉ là một cái bóng mờ trong hoàng cung. Trong khi đó quân Uzbek tiếp tục xâm lược Khorasan. Khi Abbas nghe tin người bạn cũ của ông là Ali Qoli Khan Shamlu bị giặc vây ở Herat, ông yêu cầu Murshid phải hành động ngay. Sợ giặc, Murshid không làm gì đến khi nhận được hung tin: Herat thất thủ và quân Uzbek thảm sát toàn thể dân chúng. Chỉ lúc đó ông mới sắp đặt một chiến dịch đánh Uzbek ở Khorasan. Nhưng Abbas dự định sẽ trả thù cho cái chết của Ali Qoli Khan và ông mua chuộc 4 thủ lĩnh Qizilbash để giết Murshid sau một bữa thiết tiệc ngày 23 tháng 7 năm 1589. Từ đó, Abbas đích thân cai trị Ba Tư.

Abbas quyết định rằng ông phải thiết lập lại trật tự trong nước trước khi ông đánh đuổi quân xâm lược và mở rộng bờ cõi. Thế là, ông ký một hiệp ước hoà bình với đế quốc Ottoman (1589/90). Theo đó Ba Tư phải chịu 1 điều khoản bất bình đẳng: phải nhượng cho Thổ các tỉnh xứ Azerbaijan, Karabagh, Ganja và Qarajadagh và cả những phần đất xứ Gruzia, Luristan và Kurdistan.

Giảm sự mạnh mẽ của người Qizilbash

Từ đầu thời Safavid, người Qizilbash đã được cung cấp đầy đủ sức mạnh của quân đội Ba Tư và chiếm giữ nhiều quyền hành trong triều. Để làm cân bằng lại quyền hành của họ, vua Abbas chuyển tầm nhìn của mình sang một yếu tố khác trong xã hội Ba Tư, những người ghulams (tạm dịch là "nô lệ"). Họ là những người Gruzia, Armenia và Circassia theo đạo Islam và tham gia vào chính trị và quân sự Ba Tư. Abbas còn bổ nhiệm một số người ghulams làm quan đại thần. Một trong số họ là Allahverdi Khan gốc Gruzia, người đã trở thành chỉ huy của toán quân ghulams đồng thời là tổng đốc của tỉnh Fars, một tỉnh giàu có. Abbas cách chức một số thủ lĩnh Qizilbash giữ chức tổng đốc và chuyển các nhóm người Qizilbash tới các vùng đất có các bộ tộc Qizilbash khác sinh sống, như vậy cộng đồng các bộc lạc Qizilbash trở nên yếu kém hơn. Vấn đề ngân sách đã được giải quyết bởi sự phục hồi quyền hành của nhà vua đối với các tỉnh trước đây do các tù trưởng Qizilbash điều hành, các khoản thu ở đó đã bổ sung cho ngân khố hoàng gia.

Cải cách quân đội
Abbas phải cải cách quân đội trước khi ông có thể hy vọng đương đầu với quân xâm lược Thổ và Uzbek. Ông cũng xem việc cải tổ lại quân đội như một trong những cách để trục xuất người Qizilbash. Để thế vào, ông thành lập một đội quân thường trực gồm 4 vạn ghulams và người Iran để lâm trận sát cánh đội quân phong kiến được cung cấp bởi người Qizilbash theo truyền thống. Đội quân mới không trung thành với một ai khác mà chỉ trung thành với đức vua. Họ bao gồm 10.000-15.000 kị binh được trang bị với súng hoả mau và những thứ vũ khí khác, một đoàn lính cầm súng hoả mai (12.000 quân) và đội pháo binh cũng gồm 12.000. Thêm vào đó Abbas có một nhóm vệ sĩ cá nhân gồm 3.000 ghulams.

Tái chiếm các lãnh thổ bị mất

Chiến tranh chống quân Uzbek
Sau khi cải tổ Quân đội, Hoàng đế Abbas I phát động chiến tranh chống quân Uzbek - những kẻ chiếm đoạt và tàn phá tỉnh Khorasan. Tháng 4 năm 1598, ông tiến hành cuộc tấn công đầu tiên. Quân đội của ông đã chiến thắng dễ dàng ở một trong hai thành phố lớn của tỉnh là Mashhad. Khi ấy, vua Uzbek là Din Mohammed Khan đang đóng quân một cách an toàn ở thành phố lớn thứ hai là Herat. Abbas đã giả vờ rút lui để nhử giặc ra khỏi đây. Sau đó, vào ngày 9 tháng 8 năm 1598 một trận chiến khốc liệt bùng nổ: Quân đội Safavid toàn thắng, vua Uzbek bị thương, phải rút quân rồi bị thủ hạ giết trên đường rút. Biên giới phía đông bắc của Hoàng đế Abbas I được ổn định trong thời gian đó, và giờ đây, ông có thể gây chiến chống Thổ Nhĩ ỳ ở phía tây.

Chiến tranh chống Ottoman
Từ khi hòa ước 1589-90 được ký kết, Hoàng đế Abbas I bị xem là vua chư hầu của Đế quốc Thổ Ottoman. Các bậc tiên đế của ông vốn đã lâm chiến với Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ nhiều lần, nhưng chưa bao giờ giành được thắng lợi quyết định trước kẻ thù ở phía tây của họ. Vào năm 1602, Hoàng đế Abbas I tuyên bố rằng ông không muốn bị Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ sỉ nhục nữa. Khi sứ thần Thổ Nhĩ Kỳ kiêu ngạo đưa ra một loạt yêu sách, Abbas bắt giữ sứ, cạo râu sứ và gửi nó cho Hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ ở kinh đô Constantinopolis. Đây là lời tuyên chiến. Thoạt đầu, Abbas tái chiếm Nahavand và tàn phá một pháo đài trong thành phố, pháo đài này được quân Thổ Nhĩ Kỳ dự định sẽ dùng nó như một bàn đạp cho những đợt tấn công vào Đế quốc Ba Tư.

Vào ngày 6 tháng 11 năm 1605, Hoàng đế Abbas I thân chinh thống lĩnh Quân đội Ba Tư giành chiến thắng quyết định trước quân Ottoman ở Sufiyan, gần Tabriz.

Năm 1623, ông quyết định chiếm lại vùng Lưỡng Hà, vốn đã bị ông nội Abbas là Tahmasp I làm mất về tay Thổ. Lợi dụng tình trạng hỗn loạn bao quanh sự lên ngôi của vua Thổ mới là Murad IV, ông dự định sẽ sửa soạn một hành hương về các thánh địa Shi'ite ở Kerbala và Najaf nhưng dùng quân đội của mình để chiếm lấy Baghdad. Năm 1624, dân Gruzia làm loạn, Abbas phải đối phó với quân nổi loạn mà sao lãng việc đánh Thổ, nên quân Thổ vây Bagdad, như Abbas đã giải vây Bagdad năm 1625 và đập tan quân đội Thổ Nhĩ Kỳ trong trận quyết định. Dù vậy, sau khi Abbas qua đời (1638), đế quốc Thổ chiếm lại Bagdad và đường biên giới Ottoman - Ba Tư được phân chia.

Kandahar và đế quốc Mogul

Đế quốc Ba Tư là một đồng minh truyền thống của Đế quốc Ấn Độ dưới triều nhà Mogul trong chiến tranh chống quân Uzbek, những kẻ khao khát làm chủ tỉnh Khorasan. Trước kia, Hoàng đế nhà Mogul là Humayun đã nhượng tỉnh Kandahar cho ông nội của Hoàng đế Abbas I là Hoàng đế Tahmasp I để tỏ lòng biết ơn việc vị Hoàng đế Ba Tư đã giúp ông ta bảo vệ uy quyền của Vương triều Mogul. Vào năm 1590, lúc tình hình Ba Tư trở nên hỗn loạn, Hoàng đế nhà Mogul Akbar Đại đế liền "nước đục thả câu", và tiến hành xâm chiếm tỉnh Kandahar. Nhưng Triều đình Abbas I tiếp tục duy trì mối quan hệ ngoại giao hữu nghị với Triều đình Mogul, dù ông vẫn thường xuyên đòi hỏi vua Ấn Độ trao trả tỉnh Kandahar. Cuối cùng, năm 1620, một sự cố ngoại giao là sứ thần Ba Tư không chịu quỳ khi yết kiến Hoàng đế Jahangir đã dẫn đến cuộc chiến tranh giữa Ấn Độ và Ba Tư. Trong khi đó, nội bộ Ấn Độ có rối loạn và Hoàng đế Abbas I nhận thấy ông chỉ cấn tiến chiếm tỉnh Kandahar bằng một cuộc tấn công bất ngờ (1622). Với chiến thắng này, ông đã làm cho thanh thế của Đế quốc Mogul bị giảm sút. Sau cuộc chinh phạt, ông giảng hoà với Hoàng đế Jahangir, tuyên bố rằng ông chỉ chiếm lại Kandahar vì nó thật sự thuộc về ông và từ bỏ những tham vọng xa hơn về lãnh thổ. Về phần mình, Hoàng đế Jahangir không nguôi giận nhưng ông ta không thể nào tái chiếm tỉnh này.

Chiến tranh chống Bồ Đào Nha

Vào thế kỉ XVI, người Bồ Đào Nha lập những căn cứ ở Vịnh Ba Tư. Năm 1602, dưới sự chỉ huy của Imam-Quli Khan Undiladze, quân Ba Tư đã đánh đuổi người Bồ Đào Nha từ Bahrain. Năm 1622, với sự giúp đỡ của bốn chiến thuyền Anh Quốc, Abbas đã tái chiếm Hormuz từ tay người Bồ Đào Nha trong Cuộc xâm chiếm Ormuz (1622). Ông lập lại nó như một trung tâm thương mại với cảng mới, Bandar-Abbas gần với đất liền, nhưng nó trở nên không thành công.

Xem thêm
 Lịch sử Iran
 García de Silva Figueroa
 Sứ thần Ba Tư đến châu Âu (1599–1602)
 Sứ thần Ba Tư đến châu Âu (1609–1615)

Chú thích

Tham khảo
 Edward Treacher Collins, In the kingdom of the shah, T.F. Unwin, 1896.
 H. Nahavandi, Y. Bomati, Shah Abbas, empereur de Perse (1587-1629) (Perrin, Paris, 1998)
 Roger Savory, Iran under the Safavids (Cambridge University Press, 2007 reissue)
 The Cambridge History of Iran Volume 6
 Andrew J. Newman, Safavid Iran (T. B. Tauris, 2006)

Liên kết ngoài

 Shah Abbās: The Remaking of Iran, The British Museum, in association with Iran Heritage Foundation, 19 February – 14 June, 2009.
 .
 John Wilson, Iranian treasures bound for Britain, BBC Radio 4, 19/1/2009,
.
BBC's 4 live magazine:
39 Front Row (audio report).
 "Shah 'Abbas: the Remaking of Iran"

Abbas 1
Abbas 1
Abbas 1
Người Iran lai Gruzia
Người Iran lai Azerbaijan


title: Santiria laevigata

text:
Santiria laevigata là một loài thực vật thuộc họ Burseraceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, Philippines, và Singapore.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Santiria laevigata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Santiria


title: Boussières-sur-Sambre

text:
Boussières-sur-Sambre là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Boussieressursambre


title: Saint-Julien-du-Sault

text:
Saint-Julien-du-Sault là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.
Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Saltusiens (từ không được dân địa phương sử dụng).

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne
 Gare de Saint-Julien-du-Sault

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Julien-du-Sault le Trang mạng chính thức
 Saint-Julien-du-Sault le site du maire
 Saint-Julien-du-Sault trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Scutus unguis

text:
Scutus unguis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Scutus


title: Vợ tôi là gangster 3

text:
Vợ tôi là gangster 3 (tựa tiếng Anh: My Wife is a Gangster 3) là một bộ phim hài do Hàn Quốc và Trung Quốc hợp tác sản xuất năm 2006, được đạo diễn bởi Cho Jin Gyu, với sự tham gia của Thư Kì và Lee Beom Su. Bộ phim này tuy mang tựa đề giống với các phần trước nhưng nội dung giữa chúng không hề có liên quan với nhau.

Nội dung
Mở đầu phim, nhân vật nữ chính Lim Aryong (Thư Kì), con gái của một trùm xã hội đen bị bọn đàn em của băng đảng đối thủ chọc giận trong một buổi gặp mặt. Không lâu sau Aryong cắt cổ tên đại ca của chúng để trả thù, vì chuyện này mà cha cô (Địch Long) khuyên cô nên tránh đi một thời gian. Aryong quyết định sang Hàn Quốc với mong muốn tìm người mẹ bỏ cha con cô đi cách đây nhiều năm. Ở Hàn Quốc, một đại ca có quan hệ với cha Aryong cử Ki Chul (Lee Beom Su) làm người hướng dẫn cho một người Trung Quốc sang Hàn Quốc du lịch, Ki-chul không ngờ rằng đó là Lim Aryong, một cô gái vô cùng khó ưa, từ đây mọi chuyện dở khóc dở cười bắt đầu.

Diễn viên
 Thư Kì trong vai Lim Aryong, con gái trùm xã hội đen Hồng Kông, là một cô gái có cá tính và rất giỏi võ.
 Lee Beom Su trong vai Ki Chul, một tay xã hội đen hơi tưng tửng, là người chăm sóc Aryong khi cô sang Hàn Quốc, lúc đầu hai người thường hay mâu thuẫn, dần dần giữa họ lại nảy sinh tình cảm.
 Yeong Hyeon vai Yon Hi, cô gái thông dịch tiếng Trung, để tránh gây ra bất hoà mỗi khi dịch các câu đối thoại giữa Lim Aryong với Ki Chul, Yon-hi luôn dịch với ý hoàn toàn khác, dần dần cô dựa vào đây để bắt nạt Ki Chul và đàn em.
 Ji Ho Oh vai Gong Chi, đàn em của Ki Chul.
 Địch Long vai Lim, cha của Lim Aryong.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim hài Hàn Quốc
Phim hài Trung Quốc
Phim năm 2006
Phim Hàn Quốc
Phim tiếng Triều Tiên


title: Kentwood, Michigan

text:
Kentwood là một thành phố thuộc quận Kent tại tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 54,26 km², trong đó diện tích đất là 54,13 km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 48.707 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan
Kentwood, Michigan
Vùng đô thị Grand Rapids
Khu dân cư thành lập năm 1967


title: Sonari

text:
Sonari là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Sibsagar thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Địa lý
Sonari có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 97 mét (318 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sonari có dân số 17.430 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Sonari có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Sonari, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam


title: Đối tượng lao động

text:
Trong kinh tế chính trị Marx-Lenin, đối tượng lao động là bộ phận của giới tự nhiên mà lao động của con người tác động vào nhằm biến đổi nó theo mục đích của mình. Đối tượng lao động gồm có hai loại là loại có sẵn ví dụ như các loại khoáng sản trong lòng đất, thủy, hải sản ở sông, biển, đất đá ở núi, gỗ trong rừng nguyên thủy... loại thứ hai là loại đã qua chế biến. Loại này thường là đối tượng lao động của các ngành công nghiệp chế biến.

Tham khảo

 Giáo trình Kinh tế học Chính trị Mác – Lê nin (tái bản), Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2005
 Kinh tế Chính trị Mác – Lênin (in lần thứ hai có sửa chữa, bổ sung), Vũ Anh Tuấn, Phạm Quang Phân, Tô Đức Hạnh, Nhà xuất bản Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2007
 100 câu hỏi và bài tập kinh tế chính trị Mác – Lênin (tái bản lần thứ 5), An Như Hải, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, năm 2008
 Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Chủ biên: Lê Thế Lạng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2004 (tái bản có bổ sung, sửa chữa)

Kinh tế chính trị Marx-Lenin


title: Melixanthus

text:
Melixanthus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1854 bởi Suffrian.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Melixanthus columnarius Tan, 1991
 Melixanthus inaequalis Tan, 1988
 Melixanthus javanus Medvedev & Bezdek, 2001
 Melixanthus jordanicus Lopatin, 1979
 Melixanthus kashmirensis Lopatin, 1995
 Melixanthus kuluensis Lopatin, 1979
 Melixanthus longiscapus Tan, 1991
 Melixanthus miyatakei Kimoto & Gressitt, 1981
 Melixanthus notabilis Lopatin, 1997
 Melixanthus nuristanicus Lopatin, 1981
 Melixanthus puncticollis Lopatin, 2005
 Melixanthus yajiangensis Tang, 1992

Chú thích

Tham khảo

Cryptocephalini


title: Glossosoma abhisares

text:
Glossosoma abhisares là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Glossosoma


title: Giải bóng đá A1 toàn quốc lần thứ I

text:
Giải bóng đá A1 toàn quốc lần thứ I (hay còn gọi là Giải bóng đá A1 toàn quốc 1980) là giải bóng đá vô địch toàn quốc lần đầu tiên sau ngày thống nhất đất nước (30 tháng 4 năm 1975) với sự tham dự của 18 đội bóng (8 đội từ giải Hồng Hà ở miền bắc, 2 đội từ giải Trường Sơn ở miền trung và 8 đội từ giải Cửu Long ở miền nam). Tuy nhiên, do câu lạc bộ Quân đội xin rút lui nên chỉ còn 17 đội. 17 đội được chia làm 3 bảng, đấu vòng tròn 2 lượt chọn 3 đội đứng đầu mỗi bảng vào vòng chung kết đấu vòng tròn 1 lượt để chọn ra đội vô địch. Giải đã diễn ra từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 1 tháng 5 năm 1980.

Vòng bảng

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Vòng chung kết

Tham khảo

1980
Thể thao Việt Nam năm 1980
Bóng đá năm 1980


title: Hadong

text:
Hadong (Hadong-gun, âm Hán Việt: Hà Đông quận) là một huyện ở tỉnh Gyeongsang Nam, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 675,53 km², dân số năm 2003 là 58.010 người.

Hadong đã có tên là 'Dasachon' trong thời kỳ Jinguk, và thuộc 'Nangnoguk', một trong 12 huyện của Byeonhan. Theo 'Lịch sử Tam Quốc', địa danh này có tên là 'Handasa-gun' và đã được đổi tên thành 'Hadong-gun' vào năm 757 dưới thời vua Gyeongdeok. Trong thời Goryeo, địa danh này có tên 'Hadong-hyeon' vào năm 1414, năm thứ 14 của Taejong, địa danh này có tên 'Hanamhyeon' cùng với 'Namhaehyeon'. Địa danh này đã được nâng thành 'Hadongdohobu' vào năm 1740.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Myeong bak gần đây đã công bố kế hoạch xây một cung nghỉ mát Gyeongsangnam-do ở Hadong.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính quyền huyện
 Trang du lịch

Gyeongsang Nam
Huyện Hàn Quốc
Huyện Gyeongsang Nam


title: Vô minh (Phật giáo)

text:
Vô minh (chữ Hán 無明, tiếng Phạn: अविद्या avidyā, tiếng Pali: avijjā, tiếng Tạng: མ་རིག་པ་ ma rig-pa) chỉ nhận thức sai lầm về bản ngã và thế giới xung quanh. Vô minh là yếu tố đầu tiên trong nguyên lý Duyên khởi với mười hai nhân duyên (sa. pratītya-samutpāda), là những nguyên nhân làm con người vướng trong Luân hồi (sa. saṃsāra). Vô minh cũng là một trong ba ô nhiễm, Tam lậu (sa. āsrava), một trong ba phiền não (sa. kleśa) và khâu cuối cùng của mười trói buộc (Thập triền, sa. saṃyojana).

Vô minh được xem là gốc của mọi bất thiện trong thế gian và cũng là một đặc tính của Khổ (sa. duḥkha). Đó là tình trạng tâm thức không thấy sự vật "như nó là" (Như thật tri kiến), cho ảo giác là sự thật và vì vậy sinh ra khổ. Vô minh sinh ái (sa. tṛṣṇā) và đó là yếu tố cơ bản sinh ra sự tái sinh. Theo quan điểm Đại thừa, vì vô minh mà từ tính Không (sa. śūnyatā) thoắt sinh ra hiện tượng, làm cho người còn mê lầm tưởng đó là sự thật và không thấy tự tính (Si). Vì vô minh mà ham mê vật chất nên sinh ra tham. Vì vô minh mà sinh ra sự đố kỵ dẫn tới sân.

Mỗi tông phái Phật giáo có cách giải thích khác nhau về vô minh. Trong các trường phái Đại thừa, vô minh cũng được hiểu khác nhau. Trung quán tông (sa. mādhyamika) cho rằng, vô minh xuất phát từ quan điểm chấp trước tiên thiên của ý thức, và từ đó mà xây dựng lên một thế giới của riêng mình, cho thế giới đó những tính chất của chính mình và ngăn trở không cho con người thấy thế giới đích thật. Vô minh cũng là không thấy thể tính thật sự, và thể tính đó là tính Không. Như thế vô minh có hai khía cạnh: một là nó che đậy thế giới đích thật, hai là nó xây dựng cái ảo ảnh, cái giả. Hai mặt này cứ luôn luôn dựa vào nhau. Đối với Kinh lượng bộ (sa. sautrāntika) và Tì-bà-sa bộ (sa. vaibhāṣika) thì vô minh là cách nhìn thế giới sai lạc, cho thế giới là thường còn, mà thế giới có thật chất là vô thường. Vô minh làm cho con người tưởng lầm thế giới có một tự ngã. Theo Duy thức tông thì vô minh là một kiến giải điên đảo, vô minh cho rằng thế giới độc lập với ý thức (tâm) mặc dù Duy thức tông cho rằng thế giới và ý thức chỉ là một.

Ngoài ra còn có Thất tình lục dục cũng do vô minh mà ra. Thất tình lục dục tức là hỉ bảy tình cảm mà mỗi người đều có (hỉ=vui mừng, nộ=giận dữ, ai=buồn bã, lạc=vui vẻ, ái=yêu thương, ố=ghét và dục=ham muốn) và sáu ham muốn trở thành thói khó sửa của mỗi người (sắc dục, hình mạo dục, uy nghi tư thái dục, ngữ ngôn âm thanh dục, tế hoạt dục, nhân tượng dục).

Xem thêm
Vô ngã
Luân hồi
Vô thường
Ảo ảnh (Phật giáo)
Tam độc

Tham khảo

Thư mục
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Triết lý Phật giáo
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thiếu hiểu biết


title: Palasa

text:
Palasa là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Srikakulam thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Palasa có dân số 49.987 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Palasa @ Kasibugga có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Palasa @ Kasibugga, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Bulia confirmans

text:
Bulia confirmans là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Cuba, Jamaica, Haiti, Cộng hòa Dominica, Puerto Rico, Grenada, miền bắc Venezuela và Colombia.

Ấu trùng ăn Jatropha gossypiifolia.

Chú thích

Bulia


title: Lasioglossum heterorhinum

text:
Lasioglossum heterorhinum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1930


title: Đại Đường du hiệp truyện (phim truyền hình)

text:
Đại Đường du hiệp truyện (tiếng Trung: 大唐游俠傳, tiếng Anh: Paladins in Troubled Times) là bộ phim truyền hình Trung Quốc do Trương Kỷ Trung sản xuất vào năm 2008, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Lương Vũ Sinh, với sự tham gia của các diễn viên Hoàng Duy Đức, Thẩm Hiểu Hải, TAE, Hà Trác Ngôn, Lưu Thiêm Nguyệt và Lộ Thần. Phim được phát sóng lần đầu tiên trên CCTV vào năm 2008.

Tóm tắt
Câu chuyện diễn ra vào niên hiệu Thiên Bảo thời Đường Huyền Tông. Đậu Lệnh Khản, trại chủ Phi Hổ sơn và nghĩa tử của ông là Thiết Ma Lặc khi đi qua Kê Minh trấn gần Phạm Dương đã phát hiện ra việc Vương Long Khách, một thủ hạ của An Lộc Sơn định đánh cắp một bức thư mật báo của Quách Tử Nghi. Quách Tử Nghi phát hiện ra kế hoạch mưu phản của An Lộc Sơn và muốn tố cáo lên triều đình. Thiết Ma Lặc từ đó dấn thân vào chốn giang hồ nhằm mục đích ngăn chặn cuộc tạo phản của An Lộc Sơn. Trong bối cảnh binh lửa loạn lạc, Thiết Ma Lặc rơi vào cuộc tình tay ba với Vương Yến Vũ, em gái Vương Long Khách và Hàn Chỉ Phần, con gái Hàn Trạm cho đến khi loạn An Sử chấm dứt.

Diễn viên
Hoàng Duy Đức: Thiết Ma Lặc (Đài Loan)
Hà Trác Ngôn: Vương Yến Vũ/ Sử Hồng Mai
Thẩm Hiểu Hải: Vương Long Khách
Lưu Thiêm Nguyệt: Hạ Lăng Sương
TAE: Không Không Nhi/ Đoàn Khắc Tà (Thái Lan)
Lộ Thần: Hàn Chỉ Phần
Ba Âm: Dương Mục Lao/ Hoàng Phủ Tung/ Thiết Côn Lôn
Trần Kế Minh: Đoàn Khuê Chương
Vương Cửu Thắng: Tinh Tinh Nhi
Thang Trấn Tông: Đường Huyền Tông (Hồng Kông)
Đồ Môn: An Lộc Sơn
Trương Bách Tuấn: Đậu Lệnh Khản
Vương Cương: Tần Tương
Dương Niệm Sinh: Hàn Trạm
Lưu Phi Trung: Dương Quốc Trung
Vương Kiến Quốc: Quách Tử Nghi
Hồ Khánh Sĩ: Cao Lực Sĩ
Giang Hóa Lâm: Kha Thư Hàn
Cao Viễn: Dương Quý Phi
Hà Tư Dung: Đậu Tuyến Nương
Lý Trạch Phong: An Khánh Tự
Hầu Kinh Kiến: An Khánh Tông
Vương Ngọc Chi: Dì Trường
Nhậm Bảo Thành: Đỗ Càn Vận
Triệu Cường: Trương Tuần
Trần Phan Tinh: Đoàn phi
Tập Tiên Phong: Lưu Đại
Lưu Băng: Lưu Băng
Trương Hành Bình: Thợ rèn
Sử Đồng Thúy: Vợ thợ rèn
Thành Hồng Quân: Sử Dật Như
Lý Viễn: Mạc Bắc Hắc Báo
Trương Tuyết Nghênh: Hoa Nhi
Lệ Dục Thần: Cẩu Nhi
Hứa Hồng Chu: Thôi Càn Hữu
Tống Tùng Lâm: Hỏa bát Quy nhân
Triệu Thủy Kim: Thái tử
Cung Chí Tỷ: Vương Bá Thông
Điền Vũ: Vương phu nhân
Điền Hải Bằng: Chủ gánh hát Chính Hòa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại Đường du hiệp truyện trên Sohu
Đại Đường du hiệp truyện trên Sina.com
Đại Đường du hiệp truyện trên CNTV

Phim truyền hình võ hiệp Trung Quốc
Chương trình truyền hình dựa trên tác phẩm của Lương Vũ Sinh
Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 2008
Phim truyền hình Trung Quốc kết thúc năm 2008
Chương trình truyền hình tiếng Quan thoại
Phim truyền hình lấy bối cảnh nhà Đường
Chương trình gốc của Đài truyền hình trung ương Trung Quốc


title: Temnora pylas

text:
Temnora pylas là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nam Phi và Zimbabwe.

Phân loài
Temnora pylas pylas (South Africa to Zimbabwe)
Temnora pylas exilis Kernbach, 1962 (Zimbabwe)

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1779
Temnora
Động vật Zimbabwe


title: La Bosse-de-Bretagne

text:
La Bosse-de-Bretagne (, Gallo: La Bocz) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for La Bosse-de-Bretagne

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Wingst

text:
Wingst là một đô thị ở huyện huyện Cuxhaven, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Wingst có diện tích 55,62 km².

Wingst thuộc Tổng giáo phận Bremen, lập 1180.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cuxhaven


title: (29704) 1998 YB9

text:
{{DISPLAYTITLE:(29704) 1998 YB9}}

(29704) 1998 YB9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tổng thống

text:
Tổng thống là nguyên thủ quốc gia và là nhà lãnh đạo cao nhất của hầu hết các quốc gia theo thể chế cộng hòa cũng như theo hệ thống tư bản chủ nghĩa, chủ nghĩa tự do. Cũng giống như thủ tướng, quyền hành và phạm vi của họ phụ thuộc vào những quy định được đưa ra từ tổ chức lập pháp cao nhất của các quốc gia đó.

Tổng thống được bầu ra qua sự lựa chọn của người dân một cách trực tiếp hay gián tiếp, theo hiến pháp của một quốc gia. Phạm vi quyền lực của họ nhiều khi vượt xa hơn những quy định thông thường, ví dụ như họ sẽ được đề cử làm tổng tư lệnh của lực lượng vũ trang quốc gia nếu họ nhận được sự ủng hộ lớn trong quân đội.

Tổng thống trong nhiều thể chế cộng hòa khác nhau có thể có những quyền hạn khác nhau. Ở cộng hòa đại nghị, tổng thống thường có quyền hành pháp giới hạn và mang tính tượng trưng, quyền lực thường nằm ở thủ tướng và quốc hội. Mặt khác, cộng hòa tổng thống chế và cộng hòa bán tổng thống chế có tổng thống với quyền hạn cao hơn, có thể kiêm nhiệm chức vụ của người đứng đầu chính phủ.

Trong tiếng Anh và tiếng Pháp, hai từ tổng thống  và chủ tịch nước đều lần lượt được dịch là President và Président nhưng trong tiếng phổ thông, tiếng Quảng Châu và tiếng Nhật lại có sự khác biệt giữa 2 từ này.

Hiện nay, phần lớn các quốc gia trên thế giới có nguyên thủ quốc gia là Tổng thống (ngoại trừ một số quốc gia xã hội chủ nghĩa).

Tổng thống có thể là người không theo đảng phái hoặc cũng có thể là người theo đảng phái. Họ là những cá nhân được nhân dân bầu ra và phải được sự chấp thuận của Quốc hội nên họ có những quyền lợi cơ bản sau:
 Bổ nhiệm và bãi nhiệm các thẩm phán tòa án tối cao
 Trưng cầu dân ý

Lịch sử
Chức vụ Tổng thống được nhắc đến và được áp dụng chính thức lần đầu tiên trong Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787. Trên thực tế, Nhà nước Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đã được thành lập từ năm 1776. Cho đến 1787, Chính phủ Hoa Kỳ vẫn chưa thể tách rời hoàn toàn toàn khỏi Quốc hội Lục địa để trở thành một nhánh hành pháp mạnh mẽ và độc lập. Người đứng đầu Quốc hội Lục địa vào lúc đó được gọi là Chủ tịch Quốc hội Lục địa. Cả Chủ tịch Quốc hội Lục địa và Tổng thống Hoa Kỳ trong tiếng Anh đều được gọi là President of the United States. Tuy vậy, Chủ tịch Quốc hội Lục địa có quá ít quyền lực để có thể coi là nguyên thủ quốc gia. Hiến pháp Hoa Kỳ, được ban hành năm 1787, đã xác lập chức vụ Tổng thống Hoa Kỳ. George Washington là người đầu tiên nắm gữ chức vụ này. Vì vậy có thể coi Mỹ là cái nôi của chức vụ Tổng thống.Sau Hoa Kỳ, các nước Mỹ Latinh cũng đứng lên giành độc lập. Dưới sự lãnh đạo của những nhà cách mạng lớn như Simón Bolívar hay José de San Martín, các quốc gia như Colombia, Venezuela, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile, Argentina đã đánh đuổi thực dân Tây Ban Nha và tuyên bố độc lập.  Do ảnh hưởng bởi Cách mạng Hoa Kỳ, các quốc gia mờ này cũng chọn Tổng thống làm chức danh nguyên thủ quốc gia. Ví dụ như Simón Bolívar từng làm Tổng thống của Venezuela, của Colombia, của Bolivia, của Peru. Sau châu Mỹ, phong trào Cách mạng 1848 cũng bùng nổ tại châu Âu, dẫn đến sự ra đời của các quốc gia cộng hoà tư sản mới. Các nước cộng hoà mới này cũng áp dụng Tổng thống làm chức vụ dành cho nguyên thủ quốc gia. Như Louis-Napoleon Bonaparte trở thành Tổng thống Cộng hòa Pháp vào tháng 12-1852.
Đến thế kỷ 20, Phong trào giải phóng dân tộc bùng nổ khắp nơi, hệ thống thuộc địa của các nước đế quốc phương Tây dần tan rã. Các quốc gia thuộc địa sau khi giành được độc lập (đặc biệt là các nước châu Phi) đã áp dụng mô hình Tổng thống chế hoặc Bán tổng thống chế, theo đó Tổng thống là nguyên thủ quốc gia.

Ngày nay, hầu hết các quốc gia theo thể chế cộng hoà trên thế giới đều có Tổng thống làm nguyên thủ (ngoại trừ một số nước theo chế độ cộng sản như Việt Nam hay CHND Trung Hoa). Tuỳ theo Hiến pháp mỗi quốc gia mà nhiệm vụ và quyền hạn của Tổng thống giữa các nước có sự khác biệt.

Nhiệm vụ và quyền hạn

Cộng hoà Tổng thống chế

Ở các nước cộng hoà tổng thống (như Hoa Kỳ, Brasil, Hàn Quốc, Indonesia, Philippines, Nicaragua,...), không có sự phân biệt rõ ràng giữa nguyên thủ quốc gia, và người đứng đầu chính phủ. Theo Hiến pháp của những quốc gia này, Tổng thống đồng thời kiêm nhiệm chức vụ Thủ tướng, do đó mà quyền hành trở nên rất lớn. Ví dụ như tại Hoa Kỳ, Tổng thống có quyền phủ quyết các đạo luật do Nghị viện ban hành, bổ nhiệm và bãi miễn các bộ trưởng, nắm quyền Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang,... Tổng thống tại các nước cộng hoà tổng thống thường được bầu lên theo hình thức phổ thông đầu phiếu (riêng tại Hoa Kỳ được bầu bởi các Đại cử tri Đoàn). Các quốc gia theo hệ thống này thường tập trung tại châu Mỹ và châu Phi.

Cộng hoà Đại nghị chế
Tổng thống tại các nước cộng hòa đại nghị (như Đức, Áo, Ấn Độ, Singapore, Israel,...) thường có quyền lực hạn chế và chủ yếu mang tính nghi lễ. Quyền lực chủ yếu tập trung vào tay Quốc hội và Thủ tướng. Cá biệt có những quốc gia đại nghị như Cộng hoà Nam Phi thì Tổng thống còn kiêm luôn cả chức vụ người đứng đầu chính phủ và có quyền hành rất lớn, nhưng cũng do Quốc hội bầu ra. Hình thức bầu cử tổng thống ở các các quốc gia này rất đa dạng: bầu cử trực tiếp, do Quốc hội bầu, hoặc do Đại cử tri đoàn (Ấn Độ).

Cộng hoà lưỡng tính

Các nước cộng hoà bán tổng thống (như Pháp, Nga, Ai Cập, Ukraine,...) thường có một nguyên thủ quốc gia và một người đứng đầu chính phủ. Quyền Hành pháp được phân chia giữa tổng thống và thủ tướng. Quyền hạn của tổng thống là có thể giải tán quốc hội khi cần thiết, thống lĩnh Quân đội và giải quyết các vấn đề ngoại giao. Hình thức bầu cử phổ biến là phổ thông đầu phiếu.

Nhà nước đơn đảng
Bài chi tiết: Chủ tịch nước

Cách xưng hô
Cách xưng hô dành cho Tổng thống trong tiếng Anh thường thêm chữ Mr. (Ngài)/Mrs. (Bà)(trong trường hợp Tổng thống là nữ giới) vào trước từ President thành "Mr./Mrs. President" (Ngài/Bà Tổng thống. Một số cách xưng hô không chính thức khác như "The Honorable" hay trong quan hệ ngoại giao là "His/Her Exellency".

Xem thêm
Đệ nhất phu nhân
Chủ tịch nước
Vua
Lãnh tụ vĩnh viễn

Nguyên thủ quốc gia

 Tổng đốc
 Quốc trưởng
 Lãnh tụ tối cao

Tham khảo

Tổng thống
Nguyên thủ quốc gia
Chính phủ
Dân chủ
Tước vị
Chức vụ có thẩm quyền
Chức vụ quản trị
Danh hiệu
Tổng giám đốc điều hành


title: Leptotarsus minusculoides

text:
Leptotarsus minusculoides là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Hinterbrühl

text:
Hinterbrühl là một thị xã thuộc huyện Mödling trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Lakheri

text:
Lakheri là một thành phố và khu đô thị của quận Bundi thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Lakheri có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 227 mét (744 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Lakheri có dân số 26.910 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Lakheri có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Lakheri, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: 11958 Galiani

text:
11958 Galiani (1994 EJ7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 3 năm 1994 bởi E. W. Elst ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11958 Galiani

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Kỹ thuật quân sự

text:
Kỹ thuật quân sự là một ngành khoa học kỹ thuật nghiên cứu cơ bản và ứng dụng những thành tựu của khoa học vào thiết kế và chế tạo vũ khí và các phương tiện kỹ thuật chiến đấu và phòng thủ.

Các chuyên ngành của kỹ thuật quân sự:
 Tên lửa gồm đạn tự hành và đạn phản lực.
 Pháo gồm pháo nòng dài, pháo phản lực, lựu pháo và súng cối.
 Ra đa.
 Kỹ thuật thông tin liên lạc.
 Phương tiện quân sự gồm xe bọc thép (xe tăng, xe chở quân...), xe trinh sát, xe lửa bọc thép...
 Vũ khí hóa học.
 Vũ khí sinh học.
 Vũ khí hạt nhân.
 Vũ khí phóng xạ.
 Máy bay chiến đấu.
 Máy bay tàng hình.
 Tàu chiến.
 Tàu pháo
 Tàu tên lửa
 Tàu ngầm.
 Tàu sân bay
 Vũ khí bộ binh (súng, pháo: Hỏa khí).
 Đạn dược
 Thuốc phóng và Thuốc nổ
 Nhiêu liệu tên lửa
 Khí tài quang và quang điện tử
 Vũ khí laser
 Vũ khí nano
 Tác chiến điện tử
 Tác chiến không gian mạng
 Tác chiến vũ trụ
 chiến tranh thông tin
 Mật mã và an ninh thông tin.
 Công nghệ môi trường quân sự
 Công trình quân sự.
 Tên lửa ngư lôi và vũ khí dưới nước.
 Thủy lôi
 Ngư lôi
 Vũ khí hàng không (ném bom, tên lửa không quân)
 Pháo tàu.
 Tàu vũ trụ.
 Vệ tinh quân sự.
 Trắc địa và bản đồ quân sự.
 Bom.
 Mìn.

Tham khảo

Khoa học kỹ thuật
Quân sự
Quân đội

de:Pionier (Militär)
en:Military engineering
es:Ingenieros
fr:Génie militaire
it:Genio militare
ja:軍事技術
pl:Wojska inżynieryjne
pt:Engenharia militar
fi:Pioneeritoiminta
sv:Ingenjörstrupper


title: Định lý Taylor

text:
Trong giải tích, định lý Taylor cho ta một đa thức xấp xỉ một hàm khả vi tại một điểm cho trước (gọi là đa thức Taylor của hàm đó) có hệ số chỉ phụ thuộc vào các giá trị của đạo hàm tại điểm đó. Định lý còn cho ta một đánh giá chính xác sai số của xấp xỉ. Định lý đặt theo tên của nhà toán học Brook Taylor, người đã tìm ra nó vào năm 1712 mặc dù kết quả được tìm ra lần đầu tiên 41 năm trước vào năm 1671 bởi James Gregory.

Khai triển Taylor cho hàm một biến

Giới thiệu

Khai triển khẳng định rằng mọi hàm có đạo hàm hữu hạn đến cấp n đều có thể xấp xỉ bởi một đa thức bậc n. Một ứng đụng đơn giản của định lý là xấp xỉ hàm lũy thừa  tại điểm :

Đa thức này được gọi là xấp xỉ Taylor bậc n của e vì nó xấp xỉ giá trị của hàm lũy thừa bởi đa thức bậc n. Xấp xỉ này chỉ đúng khi x tiến dần về 0, và khi x càng xa điểm 0 thì xấp xỉ càng kém chính xác. Sai số của xấp xỉ (R) phụ thuộc vào phần dư bậc n:

Tổng quát, định lý Taylor áp dụng cho mọi hàm khả vi f cho ta một xấp xỉ khi x ở lân cận điểm:

với sai số:

Định lý

Định lý đầy đủ được phát biểu như sau: Cho n là số nguyên dương và f là hàm khả vi liên tục đến cấp n trên khoảng đóng [a,x] và khả vi cấp n+1 trên khoảng mở (a,x) thì

với R(x) là phần dư bậc n.

Dạng Lagrange của phần dư trong công thức trên là  với  là số nằm giữa a và x. Công thức được chứng minh định lý này nhờ định lý Lagrange.

Ngoài ra còn có dạng tích phân của phần dư:

với  là hàm liên tục tuyệt đối trên [a,x]. Kết quả được chứng minh nhờ định lý cơ bản của giải tích.

Chứng minh

Ta sẽ chứng minh định lý với phần dư dạng tích phân.

Định lý cơ bản của giải tích cho ta:

 hay

Ta áp dụng tích phân từng phần:

 hay

Thay vào (*) ta được:

Áp dụng tích phân từng phần một lần nữa ta được:

Tính tương tự ta có điều phải chứng minh.

Ngoài ra còn có thể dùng quy nạp để chứng minh:

Giả sử định lý đúng ở một giá trị n nào đó tức:

Ta tính tích phân cuối cùng bằng tích phân từng phần với chú ý rằng nguyên hàm của  của hàm biến t là , có:

Do đó định lý cũng đúng với n+1 do đó đúng với mọi n nguyên dương

Tham khảo

Giải tích toán học
Taylor
Định lý trong tính toán
Định lý trong giải tích thực


title: Canthyporus navigator

text:
Canthyporus navigator là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Canthyporus


title: Stigmella birgittae

text:
Stigmella birgittae là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Gustafsson năm 1985. Nó được tìm thấy ở Gambia, Oman và Ả Rập Xê Út.

Sải cánh dài 3.6-4.1 mm đối với con đực.

Ấu trùng ăn Ziziphus mauritania và Ziziphus spina-christi. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

B