title: Mì xào

text:
Mì xào là tên gọi chỉ chung cho các món ăn được chế biến từ nguyên liệu chính là sợi mì với phương pháp xào. Đây là một trong những món ăn thông dụng trong ẩm thực đường phố ở châu Á.

Lịch sử
Nguồn gốc của món mì xào được cho là bắt nguồn từ Trung Quốc. Món mì được nhắc đến lâu đời nhất lần đầu tiên được tìm thấy ở các địa điểm khảo cổ Chinaat, Lạt gia (喇家), thuộc văn hóa Tề gia (齐家) ở Thanh Hải, tỉnh Sơn Đông. Có thể người dân địa phương quyết định làm khô hoặc chiên ngập dầu sợi mì đã chuẩn bị để giữ được lâu hơn, nhưng người sáng chế thực sự của công thức này vẫn chưa được biết.

Các phiên bản khác nhau của công thức này dần dần lan rộng khắp châu Á, và giờ đây mỗi tỉnh hoặc khu vực châu Á sẽ có những biến thể công thức riêng bao gồm mì xào phối hợp với các nguyên liệu, gia vị khác nhau.

Nguyên liệu
Các nền ẩm thực khác nhau ở châu Á làm cho gạo, lúa mì, đậu xanh, khoai tây hoặc tinh bột dong riềng, kiều mạch, acorn và mì ngô được luộc và chiên để ăn kèm với rau, thịt hoặc nước thịt. Công thức nấu ăn có thể yêu cầu mì xào giòn được phục vụ trên nước súp hoặc họ có thể yêu cầu mì luộc sau đó chiên với các gia vị khác. Mì xào bán sẵn cũng có sẵn, trước khi ăn phải được đun sôi với sữa hoặc nước dùng. Thịt, gà hoặc rau có thể được thêm vào mì chiên ngập dầu trong súp hoặc nước thịt để làm mì xào.

Trình bày
Mì được phục vụ như một món ăn chính với nước thịt để riêng, nhưng chúng có thể được chiên và phục vụ với nước thịt rưới lên trên.

Các món mì chiên

Mì xào
 Phở áp chảo xào thịt bò (Beef Chow Fun) – Món ăn Quảng Đông gồm thịt bò xào, mì sợi, giá đỗ và hành lá
 Hủ tiếu xào cay (Char Kway Teow), 炒粿條, sao quả thiêu) – Món ăn lấy cảm hứng từ ẩm thực Trung Quốc thường được phục vụ ở Indonesia, Malaysia và Singapore bao gồm mì gạo dẹt xào với tôm, trứng, giá đỗ, chả cá, trai, rau lá xanh và lạp xưởng Trung Quốc
 Chow chow – Mì xào kiểu Nepal, thường được nấu với hành tây, rau và thịt trâu (thịt trâu nước) và cũng xuất hiện rộng rãi ở Ấn Độ.
 Chowmein – món ăn đặc trưng trong ẩm thực Nepal, ẩm thực Hoa kiều tại Mỹ và Canada, cũng là một thuật ngữ chung cho món mì xào với sợi làm từ lúa mì ở Trung Quốc
 Mì say rượu (phat khi mao) – Mì xào với sợi gạo to của Thái
 Hokkien mee – Món ăn Malaysia và Singapore lấy cảm hứng từ ẩm thực Trung Quốc, mì xào với nhiều biến thể về nguyên liệus
 Japchae – Món miến xào của Hàn Quốc với sợi miến trong suốt
 Kwetiau goreng – Mì gạo sợi dẹt xào của người Hoa tại Indonesia (kwetiau or shahe fen) với tỏi, hẹ tây, thịt bò, gà hoặc tôm, ớt, rau và nước tương ngọt
 Lo mein – Món mì xào của người Hoa tại Mỹ với sợi từ lúa mì
 Mee siam – Món bún gạo kiểu Malaysia và Singapore với nước sốt cay, ngọt và chua nhẹ. Các phiên bản khô cũng phổ biến.
 Mie goreng – Món mì xào cay với sợi từ lúa mì vàng ở Indonesia, Malaysia và Singapore và cũng được ăn ở Sri Lanka, nơi nó khác biệt hơn so với các nước Đông Nam Á.
 Mie goreng Aceh - mì xào cay nóng với sợi từ lúa mì vàng từ tỉnh Aceh, Indonesia
 Pad thai – Mì sợi gạo kiểu Thái với trứng, nước mắm, kết hợp với giá đỗ, tôm, thịt gà hoặc đậu phụ
 Pancit bihon – Món bún xào kiểu Philipines
 Pancit estacion
 Pancit Malabon
 Phat si-io –  Món mì xào của Thái với sợi gạo to
 Rat na – Món mì xào của Thái với sợi gạo to
 Mì xào kiểu Thượng Hải (上海粗炒)
 Singapore chow fun – không thực sự đến từ Singapore; Món Quảng Đông gồm mì gạo sợi mỏng xào với bột cà ri, giá đỗ, thịt lợn nướng và rau
 Singapore chow mein - tương tự như trên, nhưng sợi làm từ lúa mì
 Yaki udon – Mì xào udon  sợi dày làm từ lúa mì
 Yakisoba – Mì xào kiểu Nhật với sợi từ kiều mạch hoặc lúa mì, hương vị với sosu (nước sốt Worcestershire Nhật Bản) và ăn kèm với thịt lợn, bắp cải, và beni shōga; thường được phục vụ tại các quầy hàng lễ hội hoặc làm nhân cho bánh mì kẹp.

Mì xào trên chảo gang sâu lòng
 Mì xào Hồng Kông - Món ăn kiểu Hồng Kông bao gồm sợi mì được áp chảo cho đến khi giòn, kèm với rau, thịt gà và/hoặc hải sản

Chiên ngập dầu
 Mì wonton chiên giòn - những dải giấy gói hoành thánh chiên giòn, phục vụ như một món khai vị với vịt sốt và mù tạt cay tại các nhà hàng ở Mỹ
 I fu mie, Mì xào khô  yi mein  của người Hoa tại Indonesia dùng với nước sốt với rau, gà hoặc tôm.
 Mie kering, Mì chiên giòn chịu ảnh hưởng của Trung Quốc từ Makassar, Indonesia. Còn được biết là kurum kurum tại một số vùng của Pakistan.
 Mi krop – Mì sợi gạo chiên giòn của Thái.

Tham khảo

Ẩm thực Châu Á
Mì
Ẩm thực Sài Gòn
Ẩm thực miền Nam Việt Nam


title: Deidesheim

text:
Deidesheim là một thị xã và đô thị thuộc huyện Bad Dürkheim, bang Rheinland-Pfalz, Đức, tọa lạc bên con đường rượu vang Đức về phía đông của ngoại vi rừng Palatinate. Deidesheim là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Deidesheim.

Deidesheim nằm ở huyện Bad Dürkheim, khoảng 8 km về phía bắc của Neustadt an der Weinstraße và 20 km về phía tây nam của Ludwigshafen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Deidesheim Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Xã và đô thị ở huyện Bad Dürkheim


title: Nassarius cuvierii

text:
Nassarius cuvierii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1826


title: Thomas và những người bạn

text:
Thomas và những người bạn (tiếng Anh: Thomas and friends) là bộ phim hoạt hình nhiều tập dành cho trẻ em nổi tiếng của nước Anh, bắt đầu sản xuất từ tháng 9 năm 1984. Bộ phim liên tục được sản xuất qua 13 mùa với 328 tập, mỗi tập có thời lượng trung bình khoảng từ 7 đến 10 phút.
Tại Việt Nam phim được mua bản quyền và trình chiếu trên kênh HTV3

Các tập phim

Mùa 1 (năm 1984)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton, Robert D. Cardona.
Sáng tác: Britt Allcroft, David Mitton.
Đọc lời: Ringo Starr.

Mùa 2 (1986)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton, Robert D. Cardona.
Sáng tác: Britt Allcroft, David Mitton.
Đọc lời: Ringo Starr.

Mùa 3 (1990)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton.
Sáng tác: Britt Allcroft, David Mitton.
Đọc lời: Michael Angelis, George Carlin.

Mùa 4 (1995)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton.
Sáng tác: Britt Allcroft, David Mitton.
Đọc lời: Michael Angelis, George Carlin.

Mùa 5 (1998)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton.
Sáng tác: Britt Allcroft, David Mitton.
Đọc lời: Michael Angelis, Alec Baldwin.

Mùa 6 (2002)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton.
Sáng tác: David Mitton, Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Alec Baldwin.

Mùa 7 (2003)
Số tập: 26.
Đạo diễn: David Mitton.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton.
Sáng tác: David Mitton, Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Mùa 8 (2004)
Số tập: 26.
Đạo diễn: Steve Asquith.
Sản xuất: Britt Allcroft, David Mitton, Simon Spencer.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Mùa 9 (2005)
Số tập: 26.
Đạo diễn: Steve Asquith.
Sản xuất: Britt Allcroft, Simon Spencer.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Mùa 10 (2006)
Số tập: 28.
Đạo diễn: Steve Asquith.
Sản xuất: Britt Allcroft, Simon Spencer.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Mùa 11 (2007)
Số tập: 26.
Đạo diễn: Steve Asquith.
Sản xuất: Britt Allcroft, Simon Spencer.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Mùa 12 (2008)
Số tập: 20.
Đạo diễn: Steve Asquith.
Sản xuất: Britt Allcroft, Simon Spencer.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon, Pierce Brosnan.

Mùa 13 (2010)
Số tập: 20.
Đạo diễn: Greg Tiernan.
Sản xuất: Britt Allcroft, Nicole Stinn.
Sáng tác: Various.
Đọc lời: Michael Angelis, Michael Brandon.

Nội dung
Bộ phim xoay quanh đời sống thường ngày của những đầu máy tàu hỏa trên một hòn đảo gọi là Sodor (theo như trong phim thì đó là một hòn đảo ở Tây Nam nước Anh) từ cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20. Nhân vật chính xuyên suốt hầu hết các tập phim đó là một đầu máy hơi nước năng động, vui vẻ, tháo vát và cần mẫn được đặt tên là Thomas.

Các nhân vật

Các đầu máy chính ở nhà để xe Tidmouth
Thomas (Thomas the Tank Engine, số 1)
Edward (Edward the Blue Engine, số 2)
Henry (Henry the Green Engine, số 3)
Gordon (Gordon the Big Engine, số 4)
James (James the Red Engine, số 5)
Percy (Percy the Little Engine, số 6)
Toby (Toby the Tram Engine, số 7)
Emily (Emily the Female Engine, số 8)
Những đầu máy này hợp thành một đội quân đầu máy hơi nước lấy tên là Đội quân nồi hơi chuyên nghiệp (The Steam Team)

Các đầu máy làm việc chính ở mỏ đá
Fergus
Bill và Ben
Diesel

Các đầu máy làm việc ở Skarloey Railway
Rusty
Duncan
Skarloey
Peter sam
Sir Handel
Rheneas

Các đầu máy khác
Harvey
Salty
Duck
Arry và Berts
Donald và Douglas
Peter Sam
Arthur
Oliver

Các nhân vật khác
Annie và Clarabel
Terence
Victor
Elizabeth
Ngài Topham Hatt (tên thường gọi là Giám đốc béo)
Harold
Bác nông dân McColl

Xem thêm
Danh sách các nhân vật trong phim Thomas và những người bạn

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

 Awdry Family Site

Trang khác

Chương trình Cartoon Network
Chương trình truyền hình thiếu nhi ITV
Phim truyền hình chiếu lại sau khi bị ngưng phát sóng
Tàu lửa trong tiểu thuyết

Chương trình truyền hình tiếng Anh
Chương trình truyền hình theo sách thiếu nhi
Phim truyền hình hài kịch thiếu nhi
Tàu hỏa trong tác phẩm hư cấu
Hiện tượng Internet


title: Ouroux-sous-le-Bois-Sainte-Marie

text:
Ouroux-sous-le-Bois-Sainte-Marie là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 70 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Buxar

text:
Buxar là một thành phố và khu đô thị của quận Buxar thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Địa lý
Buxar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 56 mét (183 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Buxar có dân số 82.975 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Buxar có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Buxar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Papilio isidorus

text:
Papilio isidorus là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Trung và Nam Mỹ.
Sải cánh dài khoảng 80 mm.
Ấu trùng ăn các loài Citrus và Zanthoxylum.

Phân loài
Papilio isidorus isidorus (Bolivia, Peru)
Papilio isidorus rhodostictus Butler & Druce, 1874 (Costa Rica, Panama)
Papilio isidorus flavescens Oberthür, 1879 (Colombia, Ecuador)
Papilio isidorus brises Rothschild & Jordan, 1906 (Colombia)
Papilio isidorus nymphius Rothschild & Jordan, 1906 (Colombia)
Papilio isidorus pacificus Rothschild & Jordan, 1906 (Colombia, tây Ecuador)
Papilio isidorus autana  (Racheli & Racheli, 1995)  (Venezuela)
Papilio isidorus tingo  (Racheli & Racheli, 1995)  (Peru)

Hình ảnh

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Threatened swallowtail butterflies of the world: the IUCN red data book
Butterflies of Sangay National Park

I


title: Thân mềm hai mảnh vỏ

text:
Thân mềm hai mảnh vỏ hay nhuyễn thể hai mảnh vỏ (danh pháp khoa học: Bivalvia, trước đây gọi là Lamellibranchia hay Pelecypoda) hay lớp Chân rìu là một lớp động vật thân mềm. Chúng không có đầu, cũng như dải răng kitin. Lớp này gồm các loài nghêu, hàu, sò nứa, trai, điệp, và một số khác; một phần sống ở nước mặn, phần còn lại ở nước ngọt. Đa số là động vật ăn lọc. Mang tiến hóa thành một bộ phận gọi là ctenidium, một cơ quan dùng để ăn và thở. Chúng thường chôn mình trong trầm tích, nơi chúng tương đối an toàn trước kẻ thù. Một số, như điệp, có thể bơi.

Vỏ được cấu tạo từ calci cacbonat và gồm hai mảnh được dính với nhau. Hai mảnh vỏ thường đối xứng hai bên, kích thước vỏ biến thiên từ dưới một milimet tới hơn một mét, dù đa số không vượt quá 10 cm (4 in).

Tên
Thuật ngữ Bivalvia được sử dụng lần đầu tiên bởi Linnaeus trong ấn bản thứ mười của tác phẩm Systema Naturae năm 1758 để chỉ những động vật có hai mảnh vỏ. Trước đây, chúng còn có tên Pelecypoda, nghĩa là "chân rìu" (dựa trên hình dạng của chân khi vươn ra).

Sự đa dạng

Chiều dài tối đa khi trưởng thành của các loài hai mảnh vỏ biến thiên từ  ở Condylonucula maya, tới  ở Kuphus polythalamia. Tuy nhiên, loài thường được xem là động vật hai mảnh vỏ lớn nhất còn tồn tại là Tridacna gigas, có thể đạt chiều dài  và khối lượng 200 kg (441 lb). Loài đã tuyệt chủng lớn nhất được biết tới là Platyceramus với hóa thạch dài .

Trong bài luận án năm 2010, Compendium of Bivalves, Markus Huber cho rằng số động vật hai mảnh vỏ còn tồn tại là 9.200 loài kết hợp từ 106 họ.

Phân bố

Đây là một lớp động vật không xương sống hết sức thành công, hiện diện ở hầu khắp các môi trường thủy sinh. Đa số là động vật sống dưới đáy nước và thường chôn mình dưới trầm tích ở đáy nước. Một lượng lớn loài hai mảnh vỏ được tìm thấy ở vùng triều hay gần bờ. Tại một bãi biển ở Nam Wales, một cuộc kiểm tra cẩn thận cho thấy có 1,44 triệu cá thể Cerastoderma edule trên mỗi mẫu Anh.

Chúng sinh sống ở vùng nhiệt đới, ôn đới và cả vùng cực. Một số có thể sống sót hay thậm chí phát triển trong môi trường khắc nghiệt. Chúng phong phú ở Bắc Cực, với chừng 140 loài đã được biết tới. Adamussium colbecki sống dưới biển băng tại Nam Cực, nơi nhiệt độ âm làm tốc độ phát triển của chúng chậm lại. Bathymodiolus thermophilus và Calyptogena magnifica đều sống quanh miệng phun thủy nhiệt tại vùng biển thẳm ở Thái Bình Dương. Enigmonia aenigmatica là một loài hàu có thể sống lưỡng cư. Chúng sống trên mức triều cường dưới những chiếc lá, những nhánh cây ngập mặn tại vùng nhiệt đới Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Vài loài nước ngọt có phân bố rất hạn chế. Ví dụ, Villosa arkansasensis chỉ hiện diện tại những dòng nước từ dãy Ouachita ở Arkansas và Oklahoma, và như nhiều thân mềm hai mảnh vỏ khác ở miền đông nam Hoa Kỳ, chúng đang có nguy cơ tuyệt chủng. Ngược lại, một số khác, như Limnoperna fortunei đang tăng nhanh phạm vi phân bố. L. fortunei có mặt từ Đông Nam Á tới Argentina, nơi chúng là một loài xâm lấn.

Chú thích và nguồn tham khảo

Liên kết ngoài

 Marine Bivalve Shells of the British Isles – Online Identification Guide
 Museum of Paleontology - Palaeontology from the University of California, Berkeley
 Bioerosion website at The College of Wooster
 A Database of Cambodian Marine Bivalves
 Bivalvia.net

 Thân mềm hai mảnh vỏ  trên Từ điển bách khoa Việt Nam

Hóa thạch


title: Yponomeuta myriosema

text:
Yponomeuta myriosema là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
CSIRO Entomology

Yponomeuta


title: Đào Trí

text:
Đào Trí (chữ Hán: 陶致; ) (1798? - ?), tự là Trung Hòa.

Là một võ quan cao cấp của nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Chức Vụ Cuối Đời Và Được Truy Tôn Bình Tây Sơn Bắc Quân Thứ Thống Đốc Tiễu Bộ Quân Vụ Đại Thần.

Thân thế
Tiên tổ Đào Trí là người Thanh Hóa, sau chuyển vào ở huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.

Sự nghiệp
Tuy là con nhà nghèo, nhưng Đào Trí rất hiếu học và ham đọc sách. Năm Minh Mạng thứ 5 (1824), theo lệ làng, ông ra đầu quân rồi thăng mãi đến Chánh đội trưởng suất đội.

Năm Canh Tý (1840), Đào Trí được điều động sang Trấn Tây thành (tức Chân Lạp). Nhờ trấn áp được cuộc nổi dậy của người Chân Lạp ở Sa Tôn, nên ông được bổ chức Phó quản cơ sung Hiệp quản vệ Tả Thủy ở Vĩnh Long.

Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), Đào Trí được thăng làm Phó vệ úy vệ Tiền doanh Hùng Nhuệ.

Năm Đinh Mùi (1847), ông lãnh việc đi phòng giữ biển Đà Nẵng, xây đắp đồn bảo. Một lần dự trận đánh ở Trà Sơn, không làm tròn nhiệm vụ, ông bị cách chức nhưng cho lưu lại, rồi đổi về làm Phó vệ úy vệ nhị Hậu doanh quân Vũ Lâm.

Năm Tự Đức thứ nhất (1848), chuyển Đào Trí vào Nam Kỳ làm Lãnh binh Biên Hòa, rồi Định Tường.

Năm Giáp Dần (1854), ông được bổ làm Đô chỉ huy sứ vệ Cẩm Y, rồi đổi làm Tham biện quân vụ tỉnh Quảng Ngãi. Đến khi nạn Thạch Bích tạm lắng yên, ông được triệu về Kinh đô Huế làm Thự chưởng vệ, giữ quyền Hữu dực doanh Vũ Lâm.

Năm Ất Mão (1855), trước khi đại thần Tạ Quang Cự về hưu đã tiến cử Đào Trí với nhà vua, nhờ vậy ông được tin cậy.

Tháng 8 năm Bính Thìn (1856), tàu chiến Pháp đến sinh sự ở vũng Sơn Trà thuộc cửa Hàn (Quảng Nam, nay thuộc thành phố Đà Nẵng), vua Tự Đức sai Đào Trí, Hường lô tự khanh Nguyễn Duy Hiệp, Tổng đốc Quảng Nam Trần Tri cùng lo việc chống giữ.

Ngày 1 tháng 9 năm 1858 (Mậu Ngọ), tàu chiến Pháp gồm 12 chiếc vào cửa Hàn, bắn phá các bảo đài. Việc ấy tâu lên, nhà vua liền sai Đào Trí cùng với Tổng đốc Nam Nghĩa (Quảng Nam và Quảng Ngãi) Trần Hoằng ra sức chống cự. Sau vì để đồn An Hải và đồn Điện Hải bị vây rồi thất thủ, Trần Hoằng bị cách, Đào Trí lên nắm quyền Tổng đốc.

Tháng 10 (âm lịch) năm ấy, ở sông Hàn, nhờ khéo cho quân mai phục, ông và Tán tương Nguyễn Duy đã đánh lui được quân Pháp.

Năm Nhâm Tuất (1862), Đào Trí được sung chức Kinh lý đại thần, đốc biện việc lương quân và khí giới từ Quảng Nam đến Bình Thuận. Nhưng chẳng bao lâu sau thì ông phải ra Bắc Kỳ nhậm chức Thống chế tham tán quân thứ Hải Yên, để hiệp cùng các tướng lĩnh khác đi đánh dẹp cuộc nổi dậy của Tạ Văn Phụng.

Tiếp đó, Đào Trí cùng với Trương Quốc Dụng và Phan Tham Tĩnh dẫn quân qua lấy lại được phủ Bình Giang và giải vây cho thành tỉnh Hải Dương vào tháng 7 (âm lịch) năm ấy. Sang tháng sau, viên chỉ huy quân Cổ phỉ Tàu là Lý Hiệp Thắng kéo lực lượng đến vây thành tỉnh Cao Bằng. Đào Trí cùng với tướng Trương Quốc Dụng dẫn quân Hải Dương qua giải vây được.

Nhờ hai chiến công này, Đào Trí được thăng hàm Đô thống lĩnh chức Tổng đốc Định Yên. Ông dâng sớ đại ý nói rằng:
"Lệ thi Hương thường dùng các viên phủ, huyện sung làm sơ phúc thảo, nay đem viên giáo thụ sung vào phúc khảo, viên huấn đạo và cử nhân sung vào sơ khảo (tức giao việc này lại cho ngành giáo địa phương), để dân trong hạt không phải phiền vì việc đón tiễn".

Lời tâu được nhà vua khen là phải.

Gặp khi Nam Định giá gạo đắt, dân thiếu ăn, Đào Trí cùng Bố chính Nguyễn Huy Kỷ và Án sát Lê Tuấn quyên tiền giúp việc chẩn cấp được 1.400 lạng bạc, 90.500 quan tiền và 2.200 hộc lúa. Bên cạnh đó, ông còn sai dựng kho xã thương được 94.100 hộc lúa cùng 1.800 quan tiền; và đôn đốc dân đắp đê, khai khẩn ruộng được hơn 17.000 mẫu, được nhiều người khen là biết làm lợi cho dân.

Năm Bính Dần (1866), đến kỳ xét công lao, Đào Trí được thăng Tả quân Đô thống phủ Chưởng phủ sự, nhưng vẫn lĩnh chức như cũ. Sau, nhà vua thấy Hà Nội là nơi trọng yếu nên đổi ông đến Hà Ninh (Hà Nội & Ninh Bình), kiêm sung thống đốc việc phòng giữ ven biển của ba tỉnh là Nam Định, Hải Dương, Quảng Yên. Ngoài ra, ông còn đảm việc huấn luyện biền binh, sửa sang đồn lũy.

Năm Mậu Thìn (1868), một nhóm tú tài ở Nam Định do Lê Đường dẫn đầu đi đốt phá nhà thờ và nhà dân theo đạo Thiên Chúa ở hai xã là Trình Xuyên và Ngọc Thành. Nhà vua cho rằng Đào Trí trước đây làm Tổng đốc Định Yên, được dân tin phục nên sai ông đến đó để giải quyết việc cho êm thắm. Xong việc, Đào Trí về lại Hà Nội rồi nhận lệnh dẫn quân mạnh đi tuần hành ở các hạt Nam Định, Hải Dương và Bắc Ninh.

Cũng trong năm này, lấy cớ già yếu (70 tuổi), Đào Trí dâng sớ cáo quan. Vua Tự Đức cho rằng ông tuy già nhưng vẫn làm được việc nên không cho. Biết Đào Trí khi ở Nam Định, đã vì dân làm nhiều việc tốt, nhà vua thưởng cho ông một kim bài có chữ "vị đức, vị dân" và sai sử quán soạn văn bia để giao cho tỉnh trên khắc vào đá, nhưng ông từ chối.

Bấy giờ quân Ngô Côn (một trong số tàn dư của lực lượng chống Thanh có tên là Thái Bình Thiên Quốc nhưng đã biến chất) đang nổi lên đánh phá ở đất Bắc, nên nhà vua lại bổ Đào Trí làm Sơn Bắc quân thứ Thống đốc tiễu bộ quân vụ Đại thần. Và để thống nhất việc quân, nhà vua cho hợp tất cả các đạo quân đang đóng ở Sơn Hưng Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa, Tuyên Quang), rồi giao ông được toàn quyền điều động.

Sau đó, ở trận đồn Man Hạ, ông chỉ huy quân đánh thua, phải giáng làm Đô thống. Rồi vì suốt nửa tháng không phái quân đi đánh, ông lại bị giáng xuống Thống chế, sung việc đốc vận.

Năm Kỷ Tỵ (1869), Đề đốc Phùng Tử Tài vâng chỉ dụ vua nhà Thanh sang giúp quân triều tiễu trừ quân Ngô Côn. Năm sau (1870), khi Phùng Tử Tài dẫn quân đến thành Tuyên Quang, mà lương thực cùng đạn dược không được chuyển vận kịp thời. Khâm sai Võ Trọng Bình đem việc ấy tâu lên, Đào Trí bị nhà vua sai tước hết chức hàm, nhưng cho lấy công chuộc tội.

Không lâu sau, Đào Trí được khai phục chức Lãnh binh. Tháng 7 (âm lịch) năm ấy, vì quá già yếu ông lại xin nghỉ. Lần này, Đào Trí được nhà vua chuẩn y, và cho khai phục chức Chưởng vệ, tức chức quan gần như trở lại từ đầu.

Đào Trí mất ở tuổi ngoài 80.

Ghi nhận công lao
Trong bộ sách Đại Nam chính biên liệt truyện do Tổng tài Cao Xuân Dục chủ trì việc biên soạn có lời khen ngợi Đào Trí như sau:
Đào Trí tính nhanh nhẹn, thẳng thắn, thích văn chương. Tuy xuất thân về hàng ngũ, nhưng thường đón thầy dạy học. Đào Trí thích đọc Vũ kinh, học qua kinh sử. Phương Đình Nguyễn Văn Siêu thường khen Đào Trí tuy bề ngoài thì võ, mà bề trong thì văn. Đào Trí ở ngoài Bắc gần 18 năm, khi đốc suất việc tỉnh, thì chính sự được chỉnh đốn, khi thống quản việc quân thì thao lược thông thạo. Võ thần như thế, thực là ít có.

Ở Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có con đường mang tên ông.

Chú thích

Sách tham khảo chính
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều chính biên toát yếu. Nhà xuất bản Văn học, 2002.

Sinh năm 1798
Võ tướng nhà Nguyễn
Người Phú Yên


title: Agabus nebulosus

text:
Agabus nebulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Forster miêu tả khoa học năm 1771.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus
Động vật được mô tả năm 1771


title: Augochlora foxiana

text:
Augochlora foxiana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1900


title: Leptoxis occultata

text:
†Leptoxis occultata là một loài ốc nước ngọt có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Pleuroceridae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ và là loài đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo
 Bogan, A.E. 2000. Leptoxis occultata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.

O
Động vật được mô tả năm 1922


title: Aplus scacchianus

text:
Aplus scacchiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pisaniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca. in: Costello, M.J. et al. (eds), European Register of Marine Species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Patrimoines Naturels. 50: 180–213
 Philippi, R. A. (1844). Enumeratio molluscorum Siciliae cum viventium tum in tellure tertiaria fossilium, quae in itinere suo observavit. Volumen secundum continens addenda et emendanda, nec non comparationem faunae recentis Siciliae cum faunis aliarum terrarum et com fauna periodi tertiariae. Eduard Anton, Halle
 Scacchi, A. (1836). Catalogus Conchyliorum regni Neapolitani. Neapoli [Naples], Typis Filiatre-Sebetii 18 p., 1 pl
 Aissaoui C., Puillandre N., Bouchet P., Fassio G., Modica M.V. & Oliverio M. (2016). Cryptic diversity in Mediterranean gastropods of the genus Aplus (Neogastropoda: Buccinidae). Scientia Marina. 80(4): 521–533

S


title: Psychomyia bhutana

text:
Psychomyia bhutana là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Hẹ

text:
Xin xem các mục từ khác có cùng tên ở Hẹ (định hướng).

Hẹ có tên gọi khác là cửu thái, cửu thái tử, khởi dương thảo và nhiều tên khác. Danh pháp khoa học là Allium ramosum L. (dạng hoang dã, đồng nghĩa: Allium odorum L.) hay Allium tuberosum Rottler ex Spreng. (dạng gieo trồng), thuộc họ Hành (Alliaceae). Các văn bản gần đây chỉ liệt kê nó dưới tên gọi Allium ramosum. Một số nhà thực vật học còn đặt cả các giống hoang dã và giống gieo trồng vào A. ramosum do có nhiều dạng trung gian tồn tại. Cây mọc thành từng khóm, lá dài hình kiếm giống lá cây tóc tiên (nhưng mỏng hơn lá tóc tiên), hoa có màu trắng. Mùi vị của nó là trung gian giữa tỏi và hành tăm.

Hẹ là loại rau được dùng nhiều trong các món ăn. Ngoài ra người ta còn dùng hẹ như hành hay tỏi để chữa nhiều bệnh từ thông thường đến phức tạp.

Dược lý

Đông y
Hẹ là thức ăn - vị thuốc có tác dụng tốt nhất về mùa xuân. Vào thời điểm này, chất lượng làm thuốc của hẹ cao hơn. Sách Nội kinh có viết: "Xuân hạ dưỡng dương", nghĩa là mùa xuân cần ăn các món ôn bổ dương khí. Hẹ nằm trong nhóm thức ăn đó. Còn Bản thảo thập di viết: "Rau hẹ là ấm nhất, có ích cho người, nên ăn thường xuyên". Sách Lễ ký viết củ hẹ trị chứng di mộng tinh, đau lưng rất công hiệu. Lá hẹ có vị cay hơi chua, hăng, tính ấm, có tác dụng trợ thận, bổ dương, ôn trung, hành khí, tán huyết, giải độc, cầm máu, tiêu đờm. Hẹ kỵ với mật ong và thịt trâu. Không nên sử dụng lâu dài và đối với những người bị các chứng âm hư hỏa vượng, vị hư có nhiệt.

Tây y
Trong 1 kg lá hẹ có 5-10 g đạm, 5-30 g đường, 20 mg vitamin A, 89 g vitamin C, 263 mg calci, 212 mg phosphor, nhiều chất xơ.

Nếu ăn 86 g hẹ sẽ thu được 1,9 g protid, 5,1g glucid và 25 calo năng lượng. Chất xơ có tác dụng tăng tính nhạy cảm với insulin làm giảm đường huyết, giảm mỡ máu, ngừa xơ mỡ động mạch, bảo vệ tuyến tụy. Chất Odorin là một kháng sinh mạnh chống tụ cầu và các vi khuẩn khác.

Các bài thuốc chủ yếu

Ho khò khè ở trẻ em: Lá hẹ hấp cơm lấy nước cho trẻ uống.
Rôm sẩy: Rễ hẹ 60g sắc nước uống.
Cảm mạo, ho do lạnh: Hẹ 250 g, gừng tươi 25 g, cho thêm ít đường hấp chín, ăn cái, uống nước.
Táo bón: Hạt hẹ rang vàng, giã nhỏ. Mỗi lần uống 5 g. Hòa nước sôi uống ngày 3 lần.
Phòng táo bón, tích trệ: Hàng sáng dậy, chưa ăn sáng, uống nước hẹ giã đã lọc bã.
Đái dầm, ỉa chảy lâu ngày ở trẻ em: Nấu cháo rễ hẹ. Rễ hẹ tươi 25 g, gạo 50 g, rễ hẹ vắt lấy nước cho vào cháo đang sôi, thêm ít đường, ăn nóng, dùng liên tục trong 10 ngày.
Nấc do lạnh: Uống một bát nước hẹ đã giã nát và lọc bỏ bã.
Thổ tả: Cấp cứu bằng một nắm rau hẹ giã lấy nước cốt, chưng cách thủy cho uống.
Đau răng: Lấy 1 nắm hẹ (cả rễ) giã nhuyễn, đặt vào chỗ đau, đặt liên tục cho đến khi khỏi.
Đau họng: Lá và củ hẹ giã đắp lên cổ, băng lại, nhai củ cải, lá húng chanh và nuốt nước.
Suyễn (khó thở): Lá hẹ một nắm giã nát, lấy nước uống hay sắc lên để uống.
Sơn ăn lở loét: Lá hẹ giã nát đắp lên chỗ tổn thương.
Ghẻ: Lá hẹ 50 g, rau cần 30 g, giã nát đắp lên chỗ tổn thương. Ngày 2 lần.
Giun kim: Rễ hẹ giã lấy nước cho uống.
Thối tai (Viêm tai giữa): Lá hẹ 1 nắm rửa kỹ, giã nhuyễn lấy nước nhỏ vào tai cho đến khi khỏi. Còn dùng cho trường hợp kiến, muỗi bò vào tai.
Trĩ sưng đau: Một nắm to lá hẹ cho vào nồi đất cùng với nước, dùng lá chuối bịt kín nồi, đun đến khi sôi thì nhấc xuống, chọc một lỗ thủng trên lá chuối cho hơi bay lên để xông trĩ. Khi thấy hết hơi bay lên thì đổ hẹ ra chậu ngâm rửa hậu môn. Còn có cách giã nhuyễn lá hẹ cho vào chậu, rồi ngồi và để trực tiếp trĩ lên lá hẹ.
Thoát giang (lòi dom): Một nắm lá hẹ giã nhỏ trộn dấm, đảo nóng: Dùng 2 miếng vải sô sạch gói hẹ để chườm và chấm hậu môn thay đổi lẫn nhau.
Càng cua chín mé (nhiễm trùng sưng tấy đầu móng tay): Hẹ dùng cả củ và rễ, giã nát, xào rượu chườm, bó, băng lại. Thay băng nhiều lần.
Tâm hãn (mồ hôi ra không ngớt, chỉ khu trú ở vùng ngực): Dùng 49 cây hẹ cả gốc rửa sạch, đổ vào 2 bát nước, nấu còn 1 bát, uống liên tục nhiều ngày cho đến khi khỏi.
Viêm loét dạ dày thể hàn, đau vùng thượng vị, buồn nôn hoặc nôn do lạnh: Lá hẹ 250 g, gừng tươi 25 g. Tất cả thái vụn, giã nát, lọc lấy nước đổ vào nồi cùng với 250 g sữa bò. Đun nhỏ lửa cho đến khi sôi, uống nóng.
Đái tháo đường: Củ hẹ 150 g, thịt sò 100 g. Nấu chín, nêm gia vị. Ăn thường xuyên. Trường hợp ra mồ hôi trộm (âm hư tự hãn) dùng món này cũng tốt.
Gan đọng mỡ ở người béo phì: Hải đới 100 g ngâm nước cho nở, cắt sợi. Lá hẹ 200 g cắt đoạn dài, cùng nhúng nước sau 5 phút vớt ra. Cho tỏi giã nhuyễn, dấm, dầu vừng, tương và một ít đường trộn đều. Ăn hàng ngày và kéo dài trong một tháng.
Lỵ amíp: Nấu canh hẹ cá diếc (ngày một con), ăn cái uống nước, dùng trong 1 tuần.
Ung thư thực quản: Nên dùng nước rau hẹ pha với sữa.
Bế kinh:
Hạt hẹ 10g, hạt dành dành 10 g, sắc nước uống ngày 2 lần.
Lá hẹ 250g giã lấy nước hòa với đường đỏ, đun sôi để uống.
Di mộng tinh, xuất tinh sớm, liệt dương: 0,5 kg lá hẹ tươi giã lấy nước, uống ngày 2 lần trong một tuần.
Chữa đi tiểu nhiều lần: Lá hẹ, cây tơ hồng xanh, ngũ vị tử, phúc bồn tử, câu kỷ tử, nữ trinh tử. Lượng bằng nhau. Phơi khô tán bột, mỗi lần uống 6 g. Ngày uống 2 lần với nước ấm.
Lá hẹ 30 g, phúc bồn tử 1,5 g, dây tơ hồng xanh 20 g. Sấy khô tán bột hoàn viên. Dùng mỗi lần 3 g, ngày 3 lần.
Cung đình hồi xuân tửu: Hạt hẹ 20 g, câu kỷ 30 g, ba kích 15 g, hồng sâm 20 g, lộc nhung lát 10 g, đường phèn 200 g, rượu trắng 200 g. Ngâm nửa tháng trở ra thì dùng được.

Trong các sách y học nói chung và Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh nói riêng còn nhiều bài thuốc dùng hẹ. Tuy nhiên, vẫn có một số vấn đề chưa được kiểm chứng khoa học, ví dụ: chữa đau ngực như dùi đâm, chó dại cắn, sản hậu bất tỉnh v.v.

Trong Thiên kim tập ký có kể lại chuyện: Thiên hoàng tự nhiên bị nấc suốt ngày. Các ngự y đã đến khám và sau đó thiên hoàng khỏi bệnh chỉ bằng bài thuốc dùng nước hẹ pha rượu hùng hoàng.

Ẩm thực
 Bánh nhân hẹ: Lá hẹ 200 g, đậu phụ 100 g, bột mì 500 g, miến 50 g ngâm cắt vụn, rau hẹ thái nhỏ, đậu thái quân cờ. Xào khô già với nước tương, muối, bột ngọt, hành, gừng, dầu vừng trộn đều viên làm nhân. Bột mì nhồi làm viên rồi cán mỏng, bọc nhân chưng chín.
Các món xào
Hẹ 200 g cắt đoạn dài, xào với giá đậu xanh.
Hẹ xào tôm nõn tươi: Lá hẹ 200 g, tôm nõn 200 g, xào ăn.
Hẹ xào gan dê: Lá hẹ 150 g, gan dê 150 g. Có tác dụng làm sáng mắt.
Hẹ xào lươn: Lươn 500 g lọc bỏ xương, cắt đoạn xào qua, thêm gia vị, gừng, tỏi và nước, vừa cạn cho thêm 300 g lá hẹ cắt đoạn, xào thêm 5 phút. Ăn nóng.
Hẹ xào: Hẹ 240 g, hồ đào nhục (quả óc chó) 60 g. Xào với dầu vừng và ít muối. Ăn ngày 1 lần lúc đói hoặc vào bữa cơm trong 2 tuần đến 1 tháng. Còn dùng chữa táo bón, đau lưng, gối, tiểu tiện luôn, nữ giới bị khí hư, lãnh cảm.
Các món cháo
Cháo hẹ: Hẹ 20 g, gạo 90 g. Nấu cháo ăn nóng ngày 2 lần. Còn dùng chữa đau lưng, gối mỏi, ăn uống kém, phân sống nát, chân tay lạnh; nữ giới bị đới hạ, lãnh cảm.
Cháo hạt hẹ: Hạt hẹ (xào chín) 15 g, gạo tẻ 50 g, ăn hàng ngày.

Trồng
Cây hẹ dễ trồng và ít phải chăm sóc, gieo một lần có thể thu hoạch nhiều lần, cây phát triển xanh tốt quanh năm, vừa cho lá để ăn vừa có thể dùng làm thuốc những khi cần thiết.

Thành ngữ

Tham khảo

 Miller, Sally G (14/6/2014). "Garlic Chives- Great In the Garden, But...", Dave's Garden (Tiếng Anh).
"Bạn đã từng ăn hoa hẹ - món ngon chồng ăn, vợ khen chưa? ", Tin tức 24h (26/11/2019).
"Hẹ là gì? Dinh dưỡng, lợi ích và thay thế", Vinmec.

Liên kết ngoài

T
Cây thuốc
Thảo mộc
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Nepal
Thực vật Nga
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Pakistan
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật châu Âu
Thực vật Philippines
Thực vật được mô tả năm 1825
Thực vật châu Á


title: Cerophysa aeneipennis

text:
Cerophysa aeneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Cerophysa


title: Georg Simmel

text:
Georg Simmel (1 tháng 3 năm 1858 - 28 tháng 9 năm 1918 tại Berlin, Đức) là một trong những nhà xã hội học thuộc thế hệ đầu tiên của nước Đức. Ông được sinh ra trong một gia đình Do Thái. Sau khi cha ông mất, một người bảo trợ theo đạo Thiên Chúa được chỉ định cho Simmel và kể từ đó ông được nuôi dưỡng với tư cách là một con chiên của Chúa. Các nghiên cứu của Georg Simmel đã mở đường cho khái niệm cơ cấu xã hội. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông được biết đến ngày nay có tên Philosophie der Geldes (Triết lý về Tiền bạc).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Detailed overview, extracts and essays on Simmel at University of Chicago

 Sociology in Switzerland presents Georg Simmel Online
 A short biography of Simmel
 A detailed biography and appreciation of Simmel
 About Simmel and his works
 The Social Role of Money
 The Metropolis and Mental Life
 Jurgen Habermas, Georg Simmel on Philosophy and Culture: Postscript to a Collection of Essays, Translated by Mathieu Deflem, Critical Inquiry, 22(3), pp. 403-414, Spring 1996

Simmel Georg
Nhà triết học Đức
Sinh năm 1858
Mất năm 1918
Triết gia thế kỷ 19
Triết gia thế kỷ 20
Nhà văn từ Berlin


title: Les Adrets-de-l'Estérel

text:
Les Adrets-de-l'Estérel là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 22,26 km², dân số 2650 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 60-420 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Site officiel de la Mairie des Adrets
Vue de la commune sur Géoportail

Adrets-de-l'Esterel, Les


title: Erioptera tordi

text:
Erioptera tordi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Danh sách nhân vật trong Kanon

text:
Đây là danh sách nhân vật trong visual novel, manga, và anime Kanon. Nhân vật chính trong câu chuyện là Aizawa Yuichi, một thiếu niên 17 tuổi đã quên đi phần lớn ký ức thời thơ ấu của mình trong thời gian đến thăm thành phố, và giờ đây anh phải quay lại đó để học trung học năm thứ hai. Có năm nhân vật nữ chính trong câu chuyện, đầu tiên là Tsukimiya Ayu, cô gái có vai trò quan trọng nhất. Ayu có chiều cao khá khiêm tốn, cùng tuổi với Yuichi và từng chơi cùng với anh lúc họ còn bé. Cô mang một chiếc cặp có gắn đôi cánh sau lưng, rất thích ăn taiyaki, và thường mở đầu câu bằng từ Ugū. Tiếp đến là Minase Nayuki, em họ của Yuichi và cũng học cùng lớp với anh. Nayuki ngủ rất say và thực sự khó ai có thể đánh thức cô dậy mỗi buổi sáng. Cô đã có tình cảm với Yuichi khi còn bé. Nhân vật nữ chính thứ ba là Sawatari Makoto, cô gái nhỏ tuổi nhất trong số năm nhân vật nữ chính và cũng giống như Yuichi, cô quên gần như toàn bộ ký ức của mình. Cô thậm chí gặp nhiều khó khăn khi cố nhớ lại tên mình, và luôn quả quyết rằng mình rất thù ghét Yuichi do một việc làm trước đây của anh, mặc dù ngay cả đó là gì cô cũng quên. Misaka Shiori là nữ chính thứ tư, cô đang học năm đầu ở trường của Yuichi, mặc dù không bao giờ đến lớp do mắc phải một căn bệnh lạ từ khi mới sinh. Shiori khá vui tính và luôn muốn chị của mình chấp nhận cô là em gái. Nhân vật nữ chính cuối cùng tên là Kawasumi Mai, nữ sinh năm ba có tính tình trầm lặng rất hiếm khi bắt chuyện với Yuichi và những người khác, vì vậy cô không có nhiều bạn bè. Cô luôn ở trong trường vào đêm khuya để giết những con quỷ.

Các nhân vật hỗ trợ trong câu chuyện đóng vai trò phát triển hướng đi cho mỗi mạch truyện của năm nhân vật nữ chính. Họ gồm có Minase Akiko, mẹ của Nayuki và là dì của Yuichi, bà rất dễ tính và thường đồng ý tất cả mọi chuyện chỉ trong một giây. Kurata Sayuri là nhân vật hỗ trợ cho Mai, người bạn duy nhất của Mai ngoài Yuichi. Cô luôn cố gắng mỉm cười khi giao tiếp để che giấu một quá khứ buồn. Một nhân vật khác là Misaka Kaori, chị ruột của Shiori, tuy nhiên cô không bao giờ thừa nhận điều này khi được hỏi. Nhân vật hỗ trợ cuối cùng là Amano Mishio, đóng góp chủ yếu trong kịch bản của Makoto, cô đã giúp Yuichi tìm ra nguồn gốc thật sự của Makoto.

Nhân vật phụ bao gồm Kitagawa Jun, một trong số những người bạn cùng lớp của Yuichi, anh đã đóng một vai trò nhỏ trong câu chuyện của Mai; trong chuyển thể anime (không hẳn giống như trò chơi gốc), anh được mô tả là có tình cảm với Kaori. Một nhân vật khác là Kuze, Hội trưởng Hội học sinh ở trường của Yuichi, cũng đóng một vai trong câu chuyện của Mai. Nhân vật phụ cuối cùng là một con mèo hoang được Yuichi đặt tên là Piro, nó luôn quấn quýt bên cạnh Makoto ngay từ lần đầu tiên gặp cô.

Nhân vật chính

Aizawa Yūichi

Lồng tiếng bởi: Kisaichi Atsushi (anime 2002), Sugita Tomokazu (anime 2006/PSP), Yasuda Miwa (Yuichi lúc bé)
Yuichi là nhân vật nam chính của Kanon. Anh là người thân thiện và cởi mở, và mặc dù đối xử tốt như một người anh, Yuichi vẫn thiếu kinh nghiệm trong tìm hiểu cảm xúc của các cô gái mà anh làm quen. Anh thường xuyên trêu chọc năm nhân vật nữ chính trong câu chuyện với mức độ tùy thuộc vào tính tình của mỗi cô gái. Mặc dù vậy, anh không có vẻ như là một người anh trai mềm mỏng theo lời của Misaka Shiori. Yuichi đã chuyển đến sống ở thành phố mà câu chuyện diễn ra, nhưng những kỷ niệm ở đây của anh đã mất hết theo thời gian, và anh đã dần tìm lại được chúng khi tương tác với những bạn bè cũ của mình ở đây. Yuichi từng nói là anh sợ độ cao và không thật sự thích đồ ngọt. Mặc dù không nhận thức được ở lần đầu tiên, Yuichi dần để ý đến những yếu tố siêu nhiên xảy ra trong thành phố, những thứ luôn xuất hiện trong câu chuyện của mỗi nhân vật nữ chính. Mỗi lần phát giác ra mình bị đem ra làm trò cười bởi những nhân vật nữ mà mình làm quen, anh thường to tiếng với họ. Yuichi chỉ là một thiếu niên bình thường, nhưng anh luôn tìm mọi cách trong khả năng của mình để giúp đỡ họ và làm đến cùng khi quyết định sẽ bảo vệ một hay nhiều nhân vật nữ mà minh quen biết.

Tsukimiya Ayu

Minase Nayuki

Sawatari Makoto

Misaka Shiori

Kawasumi Mai

Nhân vật phụ

Minase Akiko

Kurata Sayuri

Misaka Kaori

Amano Mishio

Nhân vật phụ

Kitagawa Jun

Kuze

Lồng tiếng: Kamiya Hiroshi (2002 anime/drama CD), Nojima Kenji (2006 anime)

Piro

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Kanon visual novel character profiles

Nhân vật
Danh sách nhân vật hoạt hình
Danh sách nhân vật truyện tranh
Danh sách nhân vật trong anime và manga
Danh sách nhân vật visual novel


title: Cổ Tháp

text:
Cổ Tháp (chữ Hán giản thể: 古塔区, âm Hán Việt: Cổ Tháp khu) là một quận của địa cấp thị Cẩm Châu, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Cổ Tháp có diện tích 28 km², dân số 240.000 người. Mã số bưu chính của Cổ Tháp là 121001, chính quyền quận đóng ở số 2, phố Nhân dân. Quận Cổ Tháp được chia thành 9 [[nhai đạo biện sự xứ.
Nhai đạo biện sự xứ: Thiên An, Thạch Du, Bắc Nhai, Bảo An, Nhiêu Dương, Nam Nhai, Trạm Tiền, Kính Nghiệp, Sỹ Anh.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Cẩm Châu


title: Cyrtonus punctipennis

text:
Cyrtonus punctipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonus


title: Brad Delson

text:
Bradford Phillip Delson (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1977) là một nhạc sĩ và nhà sản xuất nhạc người Mỹ, được biết đến với vai trò là tay guitar chính cũng như một trong những thành viên sáng lập của ban nhạc rock từ Mỹ là Linkin Park.

Thiếu thời
Brad Delson theo học trường cao học Agoura ở Agoura Hills, một vùng ngoại ô giàu có của Los Angeles, cùng với người bạn thời thơ ấu cũng như cùng nhóm Linkin Park là Mike Shinoda. Ông đã chơi cho nhiều ban nhạc khác nhau trong suốt thời gian cao học, đáng chú ý nhất là Relative Degree, tại đó ông đã gặp và hợp tác với tay trống Rob Bourdon. Mục tiêu của Relative Degree chỉ đơn giản là chơi một buổi diễn, và sau khi đạt được mục tiêu đó, họ đã giải tán.

Sau khi tốt nghiệp vào năm 1995, Delson, Shinoda và Bourdon thành lập Xero, sau này trở thành tiền thân của Linkin Park. Delson nhập học trường Đại học California tại Los Angeles (UCLA) vào năm 1995. Ông nhập học nhờ Học bổng của Regents cho bằng Cử nhân Nghệ thuật về Nghiên cứu Truyền thông chuyên ngành Kinh doanh và Quản trị. Ông ở chung phòng ký túc xá với Dave Farrell, bạn cùng nhóm nhạc tương lai của Linkin Park, trong vòng 3 năm học ở trường. Delson cũng có cơ hội thực tập với một thành viên của ngành công nghiệp âm nhạc trong quá trình học và sau này đã làm việc cho Jeff Blue, một đại diện A&R của Warner Bros. Records. Jeff Blue là người đã đưa ra những đóng góp mang tính xây dựng cho các bản demo của Xero, chúng được trích từ băng mẫu 4 bài hát có tên Xero, và được phát hành vào năm 1996. Blue sau đó đã giới thiệu Chester Bennington, người sẽ trở thành giọng ca chính của Linkin Park, với phần còn lại của ban nhạc.

Sau khi tốt nghiệp với danh hiệu summa cum laude (có nghĩa là "với lời khen ngợi cao nhất", thường được trao cho những sinh viên tốt nghiệp trong top 1%, 2% hoặc 5% trong khóa) và Phi Beta Kappa từ trường UCLA vào năm 1999, Delson quyết định từ bỏ trường luật để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc với Linkin Park.

Linkin Park
Năm 1999, ban nhạc của Delson (Xero) đã thay thế cựu ca sĩ chính Mark Wakefield bằng Chester Bennington, người gốc Arizona, và đổi tên nhóm thành Hybrid Theory. Không lâu sau, Delson, cùng với Shinoda, đã sản xuất một đĩa EP gồm sáu ca khúc cùng tên với ban nhạc, phân phối nó lên các trang web trực tuyến và thu hút cho ban nhạc nhóm người hâm mộ của riêng mình. Đến năm 2000, sau một lần đổi tên ban nhạc nữa, Linkin Park đã được Warner Bros. Records ký kết hợp đồng.

Vào ngày 24 tháng 10 năm 2000, Linkin Park đã phát hành đĩa Hybrid Theory thành công rực rỡ. Trong năm tiếp theo, Delson đã giúp sản xuất album remix Reanimation (2002), và bổ sung chất sáng tạo của riêng ông vào phiên bản phối lại của bài "Pushing Me Away" ("P5hng Me A*wy").

Sau Reanimation, Delson đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất album phòng thu thứ hai của Linkin Park, Meteora (2003). Album có những đoạn guitar nặng hơn so với Hybrid Theory.

Linkin Park phát hành album phòng thu thứ 3 là Minutes to Midnight vào ngày 15 tháng 5 năm 2007 tại Hoa Kỳ. Đối với album này, ban nhạc đã thoát khỏi phong cách nu metal mà họ đã hoàn thiện trong Hybrid Theory và Meteora, để phát triển một âm hưởng hoàn toàn mới. Đối với Delson, điều này có nghĩa là ông thử nghiệm với các loại guitar và amply khác nhau, cả mới và cổ điển. Điều đó cũng có nghĩa là ông cần chấp nhận việc độc tấu guitar dù ông không thích, điều đó được thể hiện trong các bản nhạc "What I’m Done", "In Pieces" và "The Little Things Give You Away".

Trong khi ban nhạc đang sắp xếp bài hát "The Little Things Give You Away", Delson đã thử nghiệm với E-Bow, rồi tạo ra một bài hát có tên "Ebow Idea", sau đó trở thành "No More Sorrow". Người nghe cũng có thể nghe thấy tiếng ông đang leng keng cùm chìa khóa của mình trong "Given Up", một ý tưởng mà ông được ghi nhận trong tập sách album, cũng như nhiều đoạn tiếng vỗ tay. Ông cũng đã chơi piano trong một số chương trình trực tiếp cho bài hát "Hands Held High".

Brad cũng đã bổ sung thêm chất sáng tạo của riêng mình vào bài "New Divide", ca khúc do Linkin Park sáng tác và biểu diễn cho Transformers: Bại binh phục hận - The Album năm 2009. Đây cũng là đĩa đơn cuối cùng của ban nhạc trước khi cả ban nhạc tập trung lại với nhau, rời bỏ những dự án phụ để sáng tác nhạc cho album thứ tư, A Thousand Suns, phát hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2010. Album tiếp theo của họ, Living Things, được phát hành vào ngày 26 tháng 6 năm 2012. Bài hát thứ 10 của album này, "Until It Breaks", có sự góp giọng của Brad Delson. Gần đoạn kết bài, Brad hát một phần giai điệu, đây là lần đầu tiên ông hát chính trong một đĩa hát.

Dự án phụ

 2002 – nay - Đại diện A&R cho Machine Shop Recordings, một hãng đĩa thuộc Warner Bros. do cả Delson và Shinoda thành lập vào năm 2002. Delson chịu trách nhiệm tìm kiếm các nghệ sĩ, chẳng hạn như Holly Brook, và ký hợp đồng với họ.
 2006 - Sản xuất "Where'd You Go (BBB Remix)", được góp mặt trong đĩa đơn bán lẻ của đĩa đơn thứ ba "Where'd You Go" do Fort Minor sáng tác.
 2018 - Sản xuất "Waiting for Tomorrow", có sự tham gia của Mike Shinoda trong đĩa EP Bylaw của Martin Garrix.

Đời tư
Delson kết hôn với Elisa Boren vào tháng 9 năm 2003.

Ông là diễn giả chính tại buổi lễ khởi công trường Cao đẳng Văn thư và Khoa học thuộc trường cũ của ông UCLA vào ngày 12 tháng 6 năm 2009, tại Pauley Pavilion.

Delson đã trích dẫn rằng người có ảnh hưởng lớn nhất đến ông là ca sĩ Sebastian Bach.

Từ thiện

 2004 - Delson và vợ thành lập Quỹ học bổng Delson tại UCLA, hàng năm trao học bổng 4 năm cho những sinh viên xuất sắc từ Huntington Park.
 2005 - Linkin Park thành lập Music for Relief, một tổ chức phi lợi nhuận được thành lập để hỗ trợ các nạn nhân của thảm họa thế giới và chống lại sự nóng lên toàn cầu. Kể từ khi thành lập, Music for Relief đã quyên góp được gần 3 triệu đô la, giúp đỡ các nạn nhân của trận sóng thần Nam Á, Bão Katrina và cháy rừng Nam California.
 2005 - Đăng ký với tư cách là người ủng hộ chính thức của Little Kids Rock, một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp nhạc cụ và hướng dẫn miễn phí cho trẻ em ở các trường công lập thiếu thốn trên khắp Hoa Kỳ. Delson đã đích thân giao nhạc cụ cho trẻ em trong chương trình và là thành viên danh dự trong ban giám đốc của tổ chức.

Danh sách đĩa nhạc

Với Linkin Park

 Hybrid Theory (2000)
 Meteora (2003)
 Minutes to Midnight (2007)
 A Thousand Suns (2010)
 Living Things (2012)
 The Hunting Party (2014)
 One More Light (2017)

Phong cách trình diễn

Phong cách của Delson đôi khi bị chỉ trích là quá đơn giản, thiếu phức tạp và phần lớn bị giới hạn chỉ còn những đoạn không độc tấu, không nhạc cụ, đặc biệt là trong thời Hybrid Theory và Meteora . Ông cho rằng ông "không thích thể hiện" và ông cố gắng chơi guitar của mình sao cho nghe như thể đó là bàn phím hoặc dây đàn để hòa hợp liền mạch với kết cấu nhạc hip-hop - cũng như phong cách điện tử của ban nhạc. Delson cũng cho rằng ông thích sáng tác âm nhạc của mình có cảm giác thô ráp, "nguyên sơ". Mặc dù tự nhận mình là người "phản đối nhiệt thành của phong cách độc tấu guitar," ông lại bắt đầu biểu diễn độc tấu trong thời Minutes to Midnight sau khi các bạn cùng ban nhạc khuyến khích ông. Delson biểu diễn độc tấu guitar trong các bản nhạc "What I’m Done", "In Pieces" và "The Little Things Give You Away." Delson cũng chơi nhiều bản solo trong album phòng thu thứ 6 The Hunting Party của Linkin Park.

Trong những ngày đầu của Linkin Park, tay bass thường xuyên của họ là David "Phoenix" Farrell không có mặt do các cam kết lưu diễn với Tasty Snax. Kết quả là, trong Hybrid Theory, Delson đã trám vào vị trí tay bass thu âm của họ. Đối với các chương trình trực tiếp, Brad thỉnh thoảng đổi nhạc cụ với Farrell trong "Nobody's Listening" và ông cũng chơi đàn organ trong bài hát "Hands Held High". Trong A Thousand Suns Tour, ông đã mở rộng các tiết mục trực tiếp của mình để bao gồm phần bộ gõ và giọng hát đệm, cũng như đàn organ trong "Waiting for the End" torng khi Mike Shinoda biểu diễn phần guitar đệm của bài hát. Trong chuyến lưu diễn năm 2012 quảng bá "Living Things", ông cũng chơi đàn organ trong các bài hát khác như "Burn It Down".

Delson thường biểu diễn khi đeo một cặp tai nghe nhãn hiệu Shure để bảo vệ thính lực của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của Delson từ linkinpark.com

Người đoạt giải Grammy
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Người từ Agoura Hills, California
Người tìm kiếm và quản lý nghệ sĩ
Cựu sinh viên Đại học California tại Los Angeles
Nhạc sĩ quận Los Angeles, California
Nam nghệ sĩ guitar người Mỹ
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1977
Thành viên Linkin Park
Nghệ sĩ guitar chính
Nghệ sĩ guitar người Mỹ
Nhạc sĩ người Mỹ gốc Do thái
Tay guitar từ California
Tay guitar alternative metal
Tay guitar heavy metal người Mỹ


title: Saint-Victurnien

text:
Saint-Victurnien () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Marktsteft

text:
Marktsteft là một đô thị thuộc huyện Kitzingen trong bang Bayern của nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coat of arms of Marktsteft


title: Trường Sa (huyện)

text:
Trường Sa là một huyện đảo thuộc tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam, được thành lập trên cơ sở các đảo san hô nhỏ, cồn cát, rạn đá ngầm và bãi ngầm thuộc quần đảo Trường Sa, vốn đang trong tình trạng tranh chấp giữa sáu bên là Brunei, Đài Loan, Malaysia, Philippines, Trung Quốc và Việt Nam.

Địa lý

Huyện đảo Trường Sa nằm về phía đông và đông nam bờ biển Việt Nam, được thiết lập dựa trên cơ sở là toàn bộ quần đảo Trường Sa thuộc Biển Đông. Huyện đảo trải dài với tọa độ địa lý từ 6°50'00" đến 12°00'00" vĩ độ Bắc và từ 111°30'00" đến 117°20'00" kinh độ Đông, cách thành phố Cam Ranh 248 hải lý và cách thành phố Vũng Tàu (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) 305 hải lý (tính từ đảo Trường Sa).

Về mặt địa lý, quần đảo Trường Sa là một tập hợp hơn một trăm đảo nhỏ, bãi đá ngầm hình thành từ san hô (nằm lập lờ hoặc nhô lên khỏi mặt nước khi thủy triều xuống thấp), bãi cát ngầm, bãi ngầm và bao bọc một vùng biển rộng khoảng 198.964 km². Khoảng cách giữa các đảo cũng khác nhau; nếu đảo Song Tử Đông và đảo Song Tử Tây chỉ cách nhau khoảng 1,5 hải lý thì đảo Song Tử Tây lại cách đảo An Bang đến 230 hải lý. Số lượng đảo thực sự rất ít mà chủ yếu là các rạn đá ngầm có thể chỉ nổi một phần nhỏ khi thủy triều xuống. Ba đảo có diện tích đứng đầu Trường Sa, theo thứ tự giảm dần, là đảo Ba Bình (khoảng 0,4896 km²), đảo Thị Tứ (khoảng 0,372 km²) và đảo Bến Lạc (khoảng 0,186 km²). Đảo cao nhất là Song Tử Tây ở phía bắc quần đảo với độ cao khoảng 4–6 m khi thủy triều thấp nhất. Thực thể địa lý nằm xa nhất về cực nam là đá Sác Lốt.

Việt Nam chia quần đảo Trường Sa thành tám cụm là Song Tử, Loại Ta, Thị Tứ, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa, Thám Hiểm (An Bang) và Bình Nguyên.

Hành chính

Theo nghị định số 65/2007/NĐ-CP ngày 11 tháng 4 năm 2007 của Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thành lập ba đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc huyện Trường Sa là thị trấn Trường Sa, xã Sinh Tồn và xã Song Tử Tây.

 Thị trấn Trường Sa được thành lập trên cơ sở đảo Trường Sa và các đảo, bãi đá, bãi phụ cận.
 Xã Song Tử Tây được thành lập trên cơ sở đảo Song Tử Tây và các đảo, bãi đá, bãi phụ cận.
 Xã Sinh Tồn được thành lập trên cơ sở đảo Sinh Tồn và các đảo, bãi đá, bãi phụ cận.

Hiện nay, huyện này đang quản lý trên thực tế là 21 đảo nhỏ và rạn đá ngầm với danh sách như sau:

Theo thống kê ngày 1 tháng 4 năm 2009, dân số toàn huyện Trường Sa là 195 người, trong đó khu vực thị trấn Trường Sa là 82 người.

Theo thống kê ngày 1 tháng 4 năm 2019, dân số toàn huyện Trường Sa là 93 người, trong đó khu vực thị trấn Trường Sa là 30 người.

Y tế
Hiện nay các đảo nổi từ cấp 1 đến cấp 3 của huyện Trường Sa đều có bệnh xá. Đảo cấp 1 có bệnh xá khu vực với 2 bác sĩ chuyên khoa và 6 y sĩ, bệnh nhân nặng được đưa về đây để chữa trị. Các đảo cấp 2 thì có 1 bác sĩ và 3 y sĩ, đảo cấp 3 có 1 bác sĩ hoặc y sĩ. Thường trực tại các đảo là 1 quân y từ Lữ đoàn 146 (Đoàn Trường Sa), ngoài ra còn có đoàn công tác từ các bệnh viện Quân y được biệt phái đến làm nhiệm vụ có thời hạn 1 năm. Riêng Viện Y học Hải quân có thời hạn lâu hơn (18 tháng).

Giao thông
Huyện đảo Trường Sa được phục vụ bởi Sân bay Trường Sa tại thị trấn Trường Sa nằm trên đảo Trường Sa. Ban đầu nó dài 550m, sau đó đã mở rộng đến 1.200m như hiện nay.

Tại thị trấn Trường Sa (huyện lỵ), các xã đảo, các điểm đảo điểm có cầu tàu. Các đảo có dân thường sinh sống như Trường Sa Lớn, Đá Tây A, Song Tử Tây, Sinh Tồn đều có các âu tàu lớn để tàu bè vào neo đậu tránh bão. Các âu tàu mới cũng đang được xây dựng tại các đảo trong đợt bồi đắp từ cuối năm 2021 bao gồm Nam Yết, Sơn Ca, Phan Vinh.

Giáo dục
Huyện đảo Trường Sa đã có 4 trường tiểu học ở các đảo: Trường Sa, Song Tử Tây, Sinh Tồn và Đá Tây A tiếp nhận các học sinh từ mẫu giáo đến lớp 5. Học sinh học muốn học các cấp cao hơn phải vào đất liền để học tiếp.

Viễn thông
Tập đoàn Viettel đã lắp đặt một số trạm phát sóng tại huyện đảo Trường Sa. Phạm vi phủ sóng của các trạm là cách các đảo/đá 20 km và còn cho phép truy cập Internet không dây công nghệ EDGE 2,75G.

Lịch sử

Tháng 7 năm 1927, tàu de Lanessan của Pháp tiến hành một cuộc khảo sát khoa học trên quần đảo Trường Sa. Tháng 4 năm 1930, Pháp gửi tàu thông báo la Malicieuse đến quần đảo và treo quốc kỳ Pháp trên một gò đất cao thuộc île de la Tempête (đảo Trường Sa); tuy nhiên, dù nhìn thấy ngư dân Trung Quốc trên đảo này nhưng Pháp không tìm cách trục xuất họ. Ngày 23 tháng 9, Pháp thông báo cho các cường quốc khác rằng Pháp đã chiếm quần đảo Trường Sa.

Ngày 14 tháng 3 năm 1933, Pháp cho đội tàu gồm Malicieuse, tàu pháo Arlete và hai tàu thủy văn Astrobale và de Lanessan từ Sài Gòn đến đảo Trường Sa và hàng loạt địa điểm khác như đá Chữ Thập, cụm rạn Luân Đôn, bãi san hô Tizard, bãi san hô Loại Ta, cụm rạn Thị Tứ và rạn Nguy Hiểm phía Bắc. Tại từng địa điểm đi qua, người Pháp đã tổ chức nghi lễ chiếm hữu các đảo chính thuộc nơi đó. Ngày 26 tháng 7, Bộ Ngoại giao Pháp ra bản thông tri về hành động trên, kèm theo danh sách liệt kê tên các đảo đã chiếm hữu cùng tọa độ, bao gồm:

 Hải đảo Spratly (đảo Trường Sa, chiếm ngày 13 tháng 4 năm 1930),
 Tiểu đảo Caye-d'Amboine (đảo An Bang, 7 tháng 4 năm 1933),
 Tiểu đảo Itu-Aba (đảo Ba Bình, 10 tháng 4 năm 1933),
 Nhóm Hai Đảo (Groupe de Deux-îles tức Song Tử Đông và Song Tử Tây, 10 tháng 4 năm 1933),
 Tiểu đảo Loaito (Loại Ta, 11 tháng 4 năm 1933),
 Hải đảo Thi-Tu (Thị Tứ, 12 tháng 4 năm 1933)

và các tiểu đảo phụ thuộc từng đảo này.

Từ ngày 24 tháng 7 đến ngày 25 tháng 9, Pháp lần lượt thông báo cho các quốc gia có thể có lợi ích tại Trường Sa biết về hành động của Pháp. Theo bạch thư của Việt Nam Cộng hòa thì ngoại trừ Nhật Bản, tất cả các nước được thông báo đều không có lời nào phản đối Pháp; Trung Hoa Dân Quốc, Hà Lan (đang kiểm soát Indonesia) và Hoa Kỳ cũng đều giữ im lặng. Ngày 21 tháng 12 năm 1933, thống đốc Nam Kỳ Jean-Félix Krautheimer ký Nghị định số 4702-CP sáp nhập số đảo trên và "các đảo phụ thuộc" vào địa phận tỉnh Bà Rịa thuộc Liên bang Đông Dương. Sáu năm sau, Thứ trưởng Ngoại giao Anh Quốc là Butter tuyên bố rằng Pháp đã thực thi đầy đủ chủ quyền trên quần đảo.

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ký sắc lệnh số 143-NV đổi tên các tỉnh thành miền Nam Việt Nam, theo đó tỉnh Bà Rịa được đổi thành tỉnh Phước Tuy, đồng thời xác định "Trường Sa (Spratley)" (nguyên văn) thuộc tỉnh Phước Tuy.

Ngày 6 tháng 9 năm 1973, Bộ Nội vụ Việt Nam Cộng hòa ký nghị định số 420-BNV/HCĐP/26 sáp nhập các đảo Trường Sa, An Bang, Thái Bình (nguyên văn), Song Tử Đông, Song Tử Tây, Loại Ta, Thị Tứ, Nam Ai (nguyên văn), Sinh Tồn và các đảo phụ cận vào xã Phước Hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước Tuy.

Ngày 9 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký quyết định số 193/HĐBT thành lập huyện Trường Sa thuộc tỉnh Đồng Nai bao gồm toàn bộ khu vực quần đảo Trường Sa trước đó thuộc huyện Long Đất. Ngày 28 tháng 12 năm 1982, Quốc hội khóa VII ra nghị quyết sáp nhập huyện Trường Sa vào tỉnh Phú Khánh.

Ngày 1 tháng 7 năm 1989, tỉnh Phú Khánh được tách ra thành hai tỉnh là Phú Yên và Khánh Hòa. Huyện đảo Trường Sa trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.

Ngày 11 tháng 4 năm 2007, Chính phủ Việt Nam thành lập thị trấn Trường Sa và hai xã Song Tử Tây và Sinh Tồn thuộc huyện Trường Sa. Các thị trấn và xã này được thành lập trên cơ sở các hòn đảo cùng tên và các đảo, đá, bãi phụ cận.

Xem thêm
Quần đảo Trường Sa
Kalayaan, Palawan
Hoàng Sa (huyện)

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ảnh chụp bia chủ quyền do Việt Nam Cộng hoà dựng tại đảo Song Tử Tây, báo Đại đoàn kết
Bầu cử sớm ĐBQH khoá XII tại huyện đảo Trường Sa và Bạch Long Vĩ, báo Lao động, ngày 14 tháng 5 năm 2007
Thầy trò trên đảo Trường Sa, báo Tuổi Trẻ, ngày 4 tháng 5 năm 2008

Huyện đảo Việt Nam


title: Parachanda

text:
Parachanda là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Parachanda phantastis Meyrick, 1927
Parachanda polycosma Meyrick, 1930

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: 10789 Mikeread

text:
10789 Mikeread (1991 VL10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 11 năm 1991 bởi Spacewatch ở Kitt Peak. Nó được đặt theo tên Mike Read, an engineer ở that facility.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Chi Sẻn

text:
Chi Sẻn trong tiếng Hán gọi là chi Xuyên tiêu hay chi Hoa tiêu, chi Hoàng mộc (danh pháp khoa học: Zanthoxylum, từ tiếng Hy Lạp ξανθὸν ξύλον, "gỗ màu vàng") (không nhầm với Họ Hoàng mộc) là một chi khoảng 175-250 loài cây thân gỗ và cây bụi có lá sớm rụng hoặc thường xanh trong họ Rutaceae, có nguồn gốc ở vùng ôn đới ấm áp hay cận nhiệt đới trên toàn thế giới. Các tên gọi phổ biến trong chi này bằng tiếng Việt có thể là sẻn, xuyên tiêu, sơn tiêu, hoa tiêu, sưng, hoàng lực v.v..

Tại Trung Quốc, quả của một số loài như Z. piperitum, Z. simulans, Z. sancho được sử dụng làm gia vị, gọi là tiêu Tứ Xuyên.

Một số loài

 Zanthoxylum acanthopodium - sẻn, hoa tiêu lông gai
 Zanthoxylum ailanthoides - hoa tiêu lá (cây) xư
 Zanthoxylum alatum - hoa tiêu có cánh
 Zanthoxylum americanum - hoa tiêu bắc
 Zanthoxylum armatum - sẻn gai
 Zanthoxylum avicennae - muồng truổng, hoàng mộc dài, hoa tiêu dài
 Zanthoxylum beecheyanum
 Zanthoxylum bifoliolatum - hoa tiêu Maricao
 Zanthoxylum bungeanum - hoa tiêu
 Zanthoxylum caribaeum - hoa tiêu vàng
 Zanthoxylum clava-herculis - hoa tiêu nam
 Zanthoxylum collinsiae (đồng nghĩa: Z. scabrum) - dây khắc dung
 Zanthoxylum coreanum - hoa tiêu Triều Tiên
 Zanthoxylum coriaceum - hoa tiêu Biscayne
 Zanthoxylum cucullatipetalum? - hoàng mộc cánh bầu
 Zanthoxylum dipetalum - kawa'u
 Zanthoxylum dimorphophyllum - hoa tiêu gai lá lạ
 Zanthoxylum dissitum - đơn diện châm
 Zanthoxylum esquirolii - nham tiêu
 Zanthoxylum evodiifolium? - sẻn lá dấu dầu, hoàng mộc phi
 Zanthoxylum fagara - hoa tiêu chanh
 Zanthoxylum flavum - sơn tiêu Tây Ấn
 Zanthoxylum hawaiiense - hoa tiêu Hawaii
 Zanthoxylum hirsutum
 Zanthoxylum kauaense - hoa tiêu Kauai
 Zanthoxylum laetum - hoàng mộc sai
 Zanthoxylum martinicense - hoa tiêu trắng
 Zanthoxylum molle - đóa tiêu
 Zanthoxylum monophyllum - tiêu vàng
 Zanthoxylum myriacanthum - hoàng mộc nhiều gai
 Zanthoxylum nitidum - hoàng lực, sang, sang láng, sưng, đắng cay, sâng, sẻn, mac khen, xuyên tiêu, sơn tiêu, hoàng liệt, lưỡng diện châm, chứ xá, hoa tiêu lá sáng
 Zanthoxylum nitiolum - sung, sân
 Zanthoxylum oahuense - hoa tiêu Oahu
 Zanthoxylum parvum
 Zanthoxylum piasezkii - hoa tiêu Tứ Xuyên-Thiểm Tây
 Zanthoxylum piperitum - hoa tiêu Nhật Bản
 Zanthoxylum planispinum - hoa tiêu lá trúc
 Zanthoxylum punctatum - hoa tiêu đốm
 Zanthoxylum rhetsa? - mắc khén, hoàng mộc hôi, cóc hôi, vàng me, xong
 Zanthoxylum sancho
 Zanthoxylum scandens - hoàng mộc leo, đắng cay
 Zanthoxylum schinifolium - hương tiêu
 Zanthoxylum simulans - xuyên tiêu, hoa tiêu dại
 Zanthoxylum spinifex - niaragato
 Zanthoxylum stenophyllum - hoa tiêu lá hẹp
 Zanthoxylum thomasianum - hoa tiêu St Thomas

Các loài trong chi Zanthoxylum bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc Lepidoptera phá hoại như Ectropis crepuscularia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 CSDL của GardenWeb - Zanthoxylum


title: Lema cordata

text:
Lema cordata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được White miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Lema


title: Seattle

text:
Seattle (, ) là một thành phố cảng biển tọa lạc ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Thành phố này nằm ở phía tây tiểu bang Washington trên một dải đất giữa Vịnh Puget (một nhánh nhỏ của Thái Bình Dương) và hồ Washington, khoảng cách khoảng 160 km về phía nam biên giới Canada – Hoa Kỳ. Thành phố được đặt tên theo tù trưởng Seattle, thuộc các bộ lạc Duwamish và Suquamish. Seattle là trung tâm của vùng đô thị Seattle–Tacoma–Bellevue lớn thứ 15 ở Hoa Kỳ và lớn thứ nhất ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Là một trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của khu vực, Seattle là thủ phủ của Quận King. Theo cuộc điều tra dân số vào tháng 4 năm 2009, Seattle có dân số khoảng 617.000 người, còn vùng đô thị là 4.158.000 người. Cảng Seattle và Sân bay quốc tế Seattle-Tacoma là cửa ngõ chính đi tới Châu Á, Alaska và các nơi khác trên thế giới.

Những người bản địa đã định cư tại Seattle ít nhất 4000 năm, nhưng khu định cư người châu Âu chỉ bắt đầu vào giữa thế kỷ 19. Những người định cư châu Âu lâu dài đầu tiên — Arthur A. Denny và những người tiếp theo được gọi là bọn Denny — đã đến đây vào ngày 13 tháng 11 năm 1851. Năm 1853, David Swinson Maynard đã đề xuất tên gọi khu định cư chính được đổi thành "Seattle", một tên gọi Anh hóa của tên Sealth, tù trưởng của hai bộ lạc địa phương. Kể từ đó, thành phố có tên gọi là Seattle. Từ năm 1869 cho đến năm 1882, Seattle đã có biệt danh "Queen City".

Seattle nổi tiếng với việc tiêu thụ nhiều cà phê; các công ty cà phê được thành lập hoặc đóng trụ sở ở Seattle có Starbucks, Seattle's Best Coffee, và Tully's. Các nhà nghiên cứu tại Trường Đại học Central Connecticut đã xếp hạng Seattle là thành phố học thức nhất Hoa Kỳ trong 69 thành phố lớn nhất châu Mỹ trong năm 2005 và 2006, xếp thứ nhì trong năm 2007 (sau Minneapolis, Minnesota), và hòa với Minneapolis vào năm 2008. Ngoài ra, số liệu điều tra từ Cục điều tra dân số Hoa Kỳ cho thấy Seattle là thành phố có giáo dục cao nhất Hoa Kỳ, với 52,5% dân số từ tuổi 25 trở lên có bằng cử nhân hoặc cao hơn. Seattle là nơi sinh của huyền thoại nhạc rock Jimi Hendrix và phong cách nhạc gọi là "grunge" trứ danh bởi các ban nhạc Nirvana, Alice in Chains, Pearl Jam, và Soundgarden. Bruce Lee và người con trai của ông, Brandon Lee được an táng ở khu nghĩa trang Lakeview.

Xét về thu nhập bình quân đầu người, một nghiên cứu của Cục phân tích kinh tế Mĩ xếp hạng vùng đô thị Seattle đứng thứ 17 trong 363 khu vực đô thị trong năm 2006. Seattle từ một vùng kinh tế lạc hậu, nay đã phát triển mạnh mẽ về trung tâm công nghệ thông tin, hàng không, kiến trúc và các ngành công nghiệp giải trí. Thành phố được biết đến như một trung tâm của những người yêu công nghệ "xanh".

Các tuyến đường sắt và xe điện thô sơ (street car) đã từng thống trị hệ thống giao thông nhưng đã bị thay thế phần lớn bằng một hệ thống xe buýt dày đặc và sự phát triện nhanh chóng đã khiến cho xe hơi trở thành phương tiện chính của người dân từ giữa đến cuối thế kỉ XX. Chính vì vậy, Seattle đã trở thành một trong những thành phố có nạn ùn tắc giao thông nhiều nhất nước Mĩ. Mặc dù vậy, những nỗ lực để thay đổi vấn nạn này tại các khu vực và các cơ quan chức năng đã dẫn đến dịch vụ đường sắt mới nối Seattle đến Everett và Tahoma, liên kết khu vực Light Rail về phía Nam từ khu Trung tâm và khu nội thành South Lake Union bằng tuyến đường sắt South Lake Union. Một tuyến đường mở rộng ở phía Nam đi tới Sân bay Quốc tế Seattle-Tahoma bắt đầu được đưa vào sử dụng từ ngày 19 tháng 12 năm 2009; tuyến đường mở rộng ở phía Bắc thì đi đến Đại học Washington được xây dựng vào năm 2010; và một vài mở rộng xa hơn như kế hoạch đi đến Lynnwood ở phía Bắc, Des Moines ở phía Nam, và Bellevue và Redmond ở phía Đông vào năm 2023.

Lịch sử

Thành lập

Khai quật khảo cổ xác nhận rằng khu vực Seattle đã có con người sinh sống cách đây ít nhất 4.000 năm. Trước khi những người châu Âu đầu tiên đến khu vực này, người dân bản địa (nay gọi là tộc Duwamish) đã chiếm 17 làng quanh khu vực Vịnh Elliott.

Người châu Âu đầu tiên đặt chân đến khu vực Seattle là George Vancouver vào tháng 5 năm 1792 trong chuyến thám hiểm để lập biểu đồ Tây Bắc Thái Bình Dương (1791-1795). Năm 1851, một đoàn người đông đúc do Luther Collins đặt chân đến cửa sông Duwamish, họ đã tuyên bố chủ quyền vùng đất này vào ngày 14 tháng 9 năm 1851. Mười ba ngày sau đó, các thành viên của nhóm người Collins trên đường đi dành chủ quyền đã đi ngang qua ba trinh sát viên của nhóm Denny. Các thành viên của nhóm Denny tuyên bố chủ quyền vùng đất Aiki Point vào ngày 28 tháng 9 năm 1851. Số người còn lại của nhóm Denny đi buồm từ Portland, Oregon và đến được Aiki Point trong một cơn mưa bão ngày 13 tháng 11 năm 1851.

Sau một mùa đông khó khăn, hầu hết các thành viên nhóm Denny di chuyển qua Vịnh Elliott và thành lập làng "Dewamps" hoặc "Duwamps" trên vùng đất mà ngày nay Pioneer Square. Charles Terry và John Low ở lại vị trí ban đầu và lập một ngôi làng mang tên "New York", nhưng lại đổi lại thành "New York Aiki" từ tháng 4 năm 1853. Chữ "Aiki" trong tiếng Chinook có nghĩa là lát nữa thôi, ngay bên cạnh hoặc một người nào đó. New York Alki và Duwamps cạnh tranh cho sự thống trị trong một vài năm tới, nhưng sau đó Aiki bị bỏ rơi và người dân chuyển sang sinh sống ở bên kia vịnh.

David Swinson ("Doc") Maynard, một trong những người sáng lập Duwamps, là người đề xuất tên gọi làng là "Seattle" từ tên của tù trưởng của hai bộ lạc Duwamish và Suquamish, Sealth. Thuật ngữ "Seattle", xuất hiện trên chính thức trên lãnh thổ Washington ngày 23 Tháng Năm 1853. Năm 1855, khu định cư được thành lập. Ngày 14 tháng 1 năm 1865, Lập pháp của Washington hợp nhất thị trấn Seattle với một ủy ban quản lý thành phố. Hai năm sau, sau khi đơn xin đã được nộp bởi hầu hết các công dân hàng đầu, lập pháp đã giải tán trị trấn. Năm 1867, một linh mục Công giáo người Canada gốc Pháp tên là Francis X. Prefontaine đến Seattle và quyết định thành lập một giáo xứ ở đó. Trong thời gian 1868-1869, ông đã góp tiền xây dựng nhà thờ bằng cách nâng cao tiền tại hội chợ, triển lãm ở khu vực Vịnh Puget và cho ra nhiều công trình, vào năm 1869, ông mở cửa nhà thờ Công giáo đầu tiên tại Seattle trên Đại lộ thứ ba và đường Washington, Thị trấn vẫn còn một khuôn viên của Quận King cho đến cuối năm 1869 khi một đơn yêu cầu mới đã được đệ lên và thành phố đã được tái hợp với một chính quyền thị trưởng-hội đồng. Các con dấu chính thức của thành phố Seattle mang năm "1869".

Cuộc đi tìm vàng, Thế chiến thứ I và Đại Khủng hoảng

Kể từ khi tìm ra vàng ở dọc sông Klondike gần cuối thế kỉ XIX, mọi người đổ xô đến để đào vàng. Kể từ đó, Seattle đã trở thành một trung tậm vận chuyển lớn. Ngày 14 tháng 7 năm 1897, các tàu SS Portland chứa hàng tấn vàng cập cảng Seattle, và Seattle đã trở thành mốc giao thông chính và cung cấp hàng hoá cho các thợ mỏ ở Alaska và Yukon. Cùng với Seattle, các thành phố khác như Everett, Tacoma, Port Townsend, Bremerton, và Olympia, tất cả trong khu vực Vịnh Puget, trở thành đối thủ cạnh tranh để trao đổi, chứ không phải chỉ mình Seattle là trung tâm chính khai thác các kim loại quý. Cuộc đổ xô đi tìm vàng ở Yukon kết thúc vào năm 1909, và năm đó thành phố cũng đã đăng cai tổ chức Triển lãm thế giới.

Một sự bùng nổ đóng tàu có quy mô lớn ở phần đầu của thế kỷ 20 làm cho các hãng đóng tàu tăng thêm nhân công nhưng lại trả lương rất ít ỏi, các công nhân đã đồng loạt đình công
để đạt được mức lương cao hơn sau hai năm Thế chiến thứ I kiểm soát tiền lương, đã tạo nên cuộc Tổng đình công ở Seattle năm 1919, là cuộc tổng đình công đầu tiên trong nước. Một kế hoạch phát triển thành phố vào năm 1912 do Virgil Bogue đề xướng nhưng không được sử dụng. Nền kinh tế của Seattle phát triển thịnh vượng vào những năm 1920 nhưng lại bị suy thoái do ảnh hưởng của Đại Khủng hoảng, và đã phải trải qua nhiều cuộc xung đột lao động nghiêm trọng nhất của đất nước trong thời kỳ đó. Những cuộc xung đột trong thời gian diễn ra cuộc Đình công bờ biển phía Tây năm 1934 đã khiến cho Seattle phải trả chi phí rất lớn nếu muốn đi đến cảng Los Angeles bằng tàu.

Seattle cũng là trụ sở của ông trùm sân khấu kịch hài Alexander Pantages, người mà đã mở hàng loạt các sân khấu dành cho kịch hài, kịch câm tại Seattle. Những nhà hát của ông luôn được mở rộng, và từ một người Mỹ gốc Hy Lạp nghèo túng, ông đã trở thành một trong những ông bầu xuất sắc nhất nước Mĩ và mau chóng trở thành ông trùm màn bạc. Seattle được cho là nơi hấp dẫn du khách ở miền Tây Hoa Kỳ nhờ vào các tạp kỹ (biểu diễn ca, nhạc, múa, xiếc...). Thành công của Pantages một phần là do công của Kỹ sư- Kiến trúc sư người Scotland B. Marcus Priteca. Priteca đã xây những nhà hát có thể phá huỷ hoặc dễ dàng di chuyển từ nơi này sang nơi khác cho nhiều mục đích khác nhau. Liên doanh Pantages-Priteca có độ ảnh hưởng rất lớn đối với công chúng Mĩ thời đó. Tuy nhiên, những nhà hát của Pantages-Priteca còn sót lại trên một số thành phố của Hoa Kỳ chỉ còn một cái tên là Pantages.

Những năm sau chiến tranh: Hàng không và điện tử

Nền kinh tế khu vực xuống dốc sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, đồng nghĩa với việc làn sóng nhập cư từ Nhật Bản đến Seattle. Nền kinh tế được phục hồi trở lại nhờ sự thống trị ngày càng tăng trong thị trường máy bay chở khách của công ty sản xuất máy bay Boeing. Seattle tổ chức lễ ăn mừng cho sự phục hồi thịnh vượng của nó và tổ chức Triển lãm thế kỉ 21 và Hội chợ thế giới 1962. Nhưng kinh tế địa phương đã đi vào một tình trạng suy thoái lớn trong cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970. Nhiều người rời khỏi khu vực để tìm việc làm ở nơi khác, và các công ty bất động sản lớn ở Seattle đã đăng bản thông báo "Will the last person leaving Seattle – Turn out the lights."

Tuy nhiên, Seattle vẫn là trụ sở của Boeing cho đến năm 2001, sau đó thì chuyển sang thành phố Chicago, Illinois. Tuy vậy, Seattle vẫn là nơi sản xuất các dòng máy bay dân dụng của Boeing. Có hai nhà máy sản xuất đó là Boeing Renton Factory (nơi mà 707, 720, 727, và 757 được lắp ráp, trong đó 737 vẫn còn hoạt động đến ngày nay), nhà máy thứ hai là Boeing Everett Factory (nơi sản xuất 747, 767, 777, và 787).

Khi sự thịnh vượng bắt đầu trở lại vào những năm 80, thành phố đã làm sửng sốt giới truyền thông sau khi mười ba người đã thiệt mạng trong một câu lạc bộ đánh bài bất hợp pháp ở Quận International, Khu phố Tàu. Đây là vụ thảm sát tồi tệ nhất trong lịch sử của Seattle. Kỷ nguyên điện tử của Seattle bắt đầu từ việc Microsoft dời trụ sở từ Albuquerque, New Mexico đến gần Bellevue, Washington,

Vào giai đoạn này, Seattle đã có sự thu hút đối với giới doanh nghiệp. Vì vậy, thành phố đã là trụ sở của nhiều công ty lớn. Thành phố cũng là chủ nhà của Đại hội thể thao Goodwill Games năm 1990, Hội nghị APEC năm 1993. Cũng trong giai đoạn này, dòng nhạc grunge (xuất xứ từ Seattle) đã phát triển và phổ biến rộng khắp.

Địa lý

Với tổng diện tích 83,9 dặm vuông, Seattle nằm ở 47,37 vĩ độ Bắc và 122,20 kinh độ Tây. Địa hình chính là đồi núi, Seattle nằm trên bảy ngọn đồi là Capitol Hill, First Hill, West Seattle, Beacon Hill, Magnolia, Denny Hill và Queen Anne. Kitsap và bán đảo Olympic cùng với những ngọn núi Olympic nằm ở phía Tây của Vịnh Puget, trong khi dãy Cascade và Lake Sammamish nằm về phía đông hồ Washington. Các khu rừng xanh tươi tốt và nhiều cơ quan nước đã cung cấp kế sinh nhai cho nhiều cộng đồng hái lượm và săn bắn.

Địa hình

Seattle nằm giữa Vịnh Puget (là một vịnh nhỏ, được xem là cánh tay phải của Thái Bình Dương) về phía tây, và hồ Washington về phía đông. Cảng chính của thành phố, Elliott Bay, là lối vào của Vịnh Puget. Ở phía Tây, bên kia Vịnh Puget là bán đảo Kitsap, dãy núi Olympic trên bán đảo Olympic; ở phía Đông, có hồ Washington, vùng ngoại ô, hồ Sammamish và dãy Cascade.

Biển, sông, rừng, hồ, và các cánh đồng xung quanh Seattle đã hỗ trợ cho các hoạt động xã hội. Khu vực xung quanh cũng có địa hình rất thích hợp cho việc chèo thuyền, trượt tuyết, đi xe đạp, cắm trại, đi bộ đường dài,...

Thành phố năm ngay tại khu vực đồi núi, mặc dù không được đồng đều cho lắm. Giống như Roma, thành phố được cho là nằm trên bảy ngọn đồi, bao gồm đồi Capitol, đồi First, West Seattle, đồi Beacon, Queen Anne, Magnolia, và Denny. Nhiều khu vực đồi núi nằm gần trung tâm thành phố, tạo thành một sống núi dọc theo một eo đất giữa Vịnh Elliott và Hồ Washington. Vết nứt trong các sóng núi giữa đồi First và đồi Beacon là nhân tạo, kết quả của việc hai trong số nhiều dự án định hình lại trung tâm thành phố. Địa hình ở trung tâm thành phố cũng đã được thay đổi bởi việc xây dựng một bờ đê và đảo nhân tạo Harbor (hoàn thành năm 1909) ở cửa công nghiệp Duwamish Waterway. Điểm cao nhất trong giới hạn thành phố nằm ở West Seattle, nằm gần Đại lộ Tây Nam thứ 35 và SW Myrtle St. Các ngọn đồi đáng chú ý khác bao gồm Crown Hill, View Ridge/Wedgwood/Bryant, Maple Leaf, Phinney Ridge, Mt. Baker Ridge, Highlands/Carkeek/Bitterlake.

Ở phía Bắc trung tâm thành phố, kênh đào Hồ Washington kết nối Vịnh Puget với Hồ Washington. Nó hợp thành bốn phần: Hồ Union, Vịnh Salmon, Vịnh Portage, và Vịnh Union.

Vì nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, Seattle là nơi thường xuyên xảy ra động đất. Vào ngày 28 tháng 2 năm 2001, một cơn động đất 6,8 độ Richter đã tàn phá thành phố, đặc biệt là ở khu vực Quảng trường Pioneer (được xây dựng trên đất khai hoang, là Khu công nghiệp và một phần trung tâm thành phố), nhưng không gây tử vong. Một số địa chấn có thể kể đến vào ngày 26 tháng 1 năm 1700 (ước tính khoảng 9 độ richter), ngày 14 tháng 12 năm 1872 (7.3 hoặc 7.4 độ), ngày 13 tháng 4 năm 1949 (7.1), and ngày 29 tháng 4 năm 1965 (6.5). Cơn địa chấn vào năm 1949 đã gây ra 8 ca tử vong, tất cả đều sống ở Seattle; còn cơn địa chấn năm 1965 đã làm ba người thiệt mạng ở Seattle, trong đó có một vụ là do lên cơn đau tim. Mặc dù rãnh đứt gãy Seattle nằm về phía nam trung tâm thành phố, không phải nó cũng không phải hút chìm Cascadia đã gây nên trận động đất lúc thành phố được thành lập. Khu vực hút chìm Cascadia đặt ra mối đe dọa vì nó có thể gây nên một trận động đất 9 độ richter hoặc cao hơn, có khả năng gây tổn hại nghiêm trọng thành phố và khiến nhiều tòa nhà sụp đổ, đặc biệt là trong khu vực được xây trên nền đất yếu.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, Seattle có tổng diện tích là ,  ở đất liền và  là nước (chiếm 41% tổng diện tích thành phố).

Khu vực lân cận

Khí hậu
Seattle là nơi có mưa nhiều làm thành phố luôn xanh tươi, vì vậy Seattle được gọi là "The Emerald City". Thành phố thường được mô tả là có khí hậu Ôn đới Hải dương hoặc là khí hậu Bờ biển tây Marine, một loại khí hậu đặc trưng của bờ biển phía Tây của châu lục. Ở Seattle, mùa đông thì ẩm ướt còn mùa hạ thì ấm áp. Theo hệ thống Phân loại khí hậu Köppen thì giống như các thành phố khác ở Tây Bắc Thái Bình Dương, Seattle nằm trong khu vực cận nhiệt đới có mùa hè khô và tương đối mát mẻ. Một số các hệ thống phân loại khí hậu khác như Trewartha chỉ phân loại Seattle là thuộc khí hậu Ôn đới.

Nhiệt độ ít khi xuống 0 độ C vào mùa đông nên ít khi có tuyết. Lượng tuyết rơi trung bình hằng năm là 33 cm (được đo bởi Sân bay Sea-Tac). Mưa nhiều nhất là vào tháng 1 đến tháng năm và từ tháng mười đến tháng mười hai. Mưa không lớn nhưng đa số là mưa phùn, nhỏ và kéo dài. Trong một tuần mưa có thể liên tục bảy ngày, một năm chỉ được khoảng 60-70 ngày nắng. Bão ít khi xảy ra ở Seattle. Thời gian khô ráo nhất trong năm là từ tháng 6 đến tháng 8.

Cũng giống như các thành phố nằm trên cùng vĩ tuyến cao phía Bắc, ngày mùa hè ở Seattle kéo dài (mặt trời chiếu sáng suốt 16 giờ vào ngày 21/6), ngược lại, ngày mùa đông lại ngắn và ảm đạm (mặt trời chỉ chiếu 8,5 giờ ngày 21/12).

Tám mươi dặm (130 km) về phía Tây là Rừng già Hoh ở Công viên Quốc gia Olympic. Nó nằm trên các sườn tây của dãy núi Olympic nhận được một lượng mưa hàng năm trung bình là 3.610 mm và thủ phủ của tiểu bang, Olympia có lượng mưa hàng năm là 1320 mm. Khí hậu vào giữa tháng Bảy đến giữa tháng Chín thường nắng và khô ráo hơn. Trong khoảng thời gian này, Seattle thường sẽ có mười, hai mươi, hoặc ba mươi ngày không có hạt mưa nào. Trung bình có 20 mm mưa rơi vào tháng bảy và 25 mm trong tháng Tám. Khí hậu vào mùa hè khô hơn đáng kể và có độ ẩm thấp hơn so với ở những vùng có khí hậu lục địa ẩm. Ta có thể dễ dàng nhận thấy điều đó, thường là khi nhiệt độ đạt trên 26,7 độ C. Chính vì vậy, Seattle thỉnh thoảng có các cơn dông vào mùa hè.

Kinh tế

Vùng Vịnh Puget là trung tâm kinh tế của Bang Washington và khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Seattle chiếm ưu thế ở vùng này, nơi có xấp xỉ 2/3 tổng số lao động của tiểu bang. Kể từ khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, Seattle đã chuyển mình từ một thị trấn bình lặng chuyên về ngư nghiệp và khai thác lâm sản sang một trung tâm tiên phong về công nghệ cao. Seattle là nơi xuất phát của công ty làm chủ các quán cà phê Starbucks và những công ty cạnh tranh nhỏ hơn để thỏa mãn nhu cầu về loại cà phê dành cho giới thượng lưu.

Theo các nhà phân tích, Seattle có mức độ tăng trưởng trung bình. Bên cạnh cuộc suy thoái gần đây, nền kinh tế Seattle/ Vịnh Puget đã phát triển nhanh hơn nền kinh tế cả nước. Sự tăng trưởng kinh tế của Seattle cũng đã vượt xa hầu hết các thành phố ở khu Bờ biển phía Tây. Tốc độ tăng trưởng trên trung bình là xu hướng trường kỳ, nó vượt qua vòng tuần hoàn kinh tế và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng theo như dự đoán trong tương lai.

Nền kinh tế ở Seattle cũng phụ thuộc vào Boeing. Gần 60 ngàn người khắp thành phố Seattle làm việc cho hãng Boeing. Vào năm 2005, chỉ riêng hãng hàng không vũ trụ này đã chiếm 40.6% về việc làm trong tất cả các ngành công nghiệp sản xuất ở Khu đô thị Seattle. Tuy nhiên Vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 và suy thoái kinh tế quốc gia đã kéo sự suy sụp của du lịch hàng không. Vào giữa năm 2004, hãng Boeing đã sa thải 50,800 công việc trong khu vực. Mặc dù vậy, hãng Boeing tuyên bố rằng việc sản xuất máy bay thương mại chở khách vẫn sẽ được duy trì sự phát triển tập trung ở vùng Vịnh Puget, và vào năm 2003 đã thông báo rằng thế hệ tiếp theo của máy bay phản lực, 787, sẽ được lắp ráp ở Everett. Hãng Boeing bắt đầu thuê lại nhân công, công ty này đã tuyển thêm 3,200 nhân công địa phương.

Các hoạt công nghệ cao đang mở rộng vai trò của chúng trong nền kinh tế Seattle. Khu vực này đã phát triển thành trung tâm hàng đầu về các ngành phần mềm, viễn thông, công nghệ sinh học và công nghệ y học. Microsoft, công ty có trụ sở nằm ở khu vực Tây ngoại ô Redmond, đã phát triển lớn mạnh và trở thành nhà sản xuất phần mềm lớn nhất trên thế giới và hiện nay đã thuê xấp xỉ 28,000 nhân công địa phương, đây cũng là doanh nghiệp tư nhân lớn thứ hai trong khu vực. Công nghệ sinh học – chuyên ngành mũi nhọn của trường Đại học Washington, học viện nghiên cứu Ung Thư Fred Hutchinson, tổ hợp lớn về phương tiện y tế ở Seattle – là một ngành công nghiệp phát triển nhanh chóng.

Tiểu bang Washington còn trồng trái cây để xuất khẩu, và rượu nho của tiểu bang này, được sản xuất tại Thung Lũng Columbia ở phía tây Seattle, đang bắt đầu thu hút được những khách hàng trung thành trên thế giới, như lời nhà sản xuất rượu nho Mike Mrachek, chủ nhân hãng rượu St.Laurent Wines. Ông Mrachek nói: "Táo và anh đào của Tiểu bang Washington đã nổi tiếng trên thế giới rồi, và công nghiệp làm rượu nho cũng thế. Chúng tôi trồng được những loại nho có chất lượng".

Dân số

Dân số thành phố này thời điểm ngày 18 tháng 9 năm 2009 khoảng 602,000 người, là thành phố đông dân thứ 25 ở Hoa Kỳ còn dân số vùng đô thị là 3,407,848 người. Mật độ dân số của thành phố là 7.1 36/mi². Hầu hết sự gia tăng dân số của thành phố diễn ra ở các khu ngoại ô. Giống như những khu đô thị lớn của Mỹ, trước năm 1990 trung tâm thành phố có số lượng dân số ổn định hoặc giảm sút. Cuối những năm 1980, Seattle đảo ngược sự suy giảm suốt 30 năm, và dân số đã nhanh chóng phục hồi từ 493,846 năm 1980 lên 572,600 năm 2004.

Theo cuộc Khảo sát cộng đồng người Mỹ vào năm 2006-2008, thành phần chủng tộc ở Seatte được thống kê như sau:
 Mỹ trắng: 71.3%
 Người Mỹ gốc Phi: 8.0%
 Người da đỏ: 0.9%
 Người châu Á:13.2%
 Người Mỹ gốc Úc: 0.4%
 Chủng tộc khác: 2.2%
 Mỹ lai: 4.0%
 Tây Ban Nha và Mỹ Latin: 5.6%
 Người Việt: 2.4%
Nguồn:

Cũng theo cuộc Khảo sát cộng đồng người Mỹ 2006-2008, tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến nhất khi nói ở nhà, khoảng 78,9% trẻ trên năm tuổi chỉ nói tiếng Anh ở nhà. Tiếng Tây Ban Nha có 4.5% dân số ở Seattle sử dụng; 3.9% dân số nói các tiếng khác thuộc Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu; những người nói ngôn ngữ châu Á ở nhà chiếm 10.2% dân số. 2.5% còn lại là những người nói các ngôn ngữ khác.

Vào năm 1999, thu nhập trung bình của một hộ gia đình ở thành phố là $45,736, còn thu nhập trung bình cho một gia đình là $62,195. Nam giới có thu nhập trung bình là $40,929 so với 35,134 $ của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của thành phố là $30,306. 11.8% dân số và 6.9% số gia đình ở Washington thuộc dạng đói nghèo. Trong số những người sống trong cảnh đói nghèo, có 13,8 phần trăm là ở độ tuổi dưới 18 và 10,2 phần trăm là 65 tuổi trở lên.

Người ta ước tính rằng Quận King có 8.000 người vô gia cư và nhất là ở thành phố Seattle. Trong tháng 9 năm 2005, các huyện đã thực hiện một kế hoạch mười năm để giúp người vô gia cư bằng cách xây dựng nhà cửa cho họ..

Cơ sở hạ tầng

Giao thông

Seattle là một điểm nút giao thông quan trọng ở ven biển Thái Bình Dương, một hải cảng lớn của Hoa Kỳ trong thế kỉ 20.Thành phố tạo lạc trên một vùng cảng biển nước sâu rất đẹp nằm ở ngay trung tâm lưu vực Vịnh Puget. Vị trí này tạo điều kiện thuận lợi cho Seattle khả năng cạnh tranh thương mại trong khu vực cũng như quốc tế. Seattle được ví như một cửa ngõ lớn cho cả khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và Alaska. Seattle đã xây dựng sự thịnh vượng của nó bằng cách tận dụng vị trí chiến lược vốn có.

Sân bay quốc tế Seattle-Tacoma nằm ở phía Nam thành phố có các chuyến bay trực tiếp tới nhiều sân bay khác trong lãnh thổ nước Mỹ cũng như với Canada và các thành phố bên kia đại dương. Thương mại với khu vực Châu Á đã phát triển đáng kể và đóng vai trò quan trọng trong suốt 20 năm qua, và xu hướng này hy vọng sẽ tiếp tục được duy trì hiệu quả trong tương lai. Nằm trong thị trấn gần Sea-Tac và quản lý bởi Cảng Seattle, nó cung cấp các điểm đến như Paris, Luân Đôn, Amsterdam và Tokyo và Đài Bắc. Alaska Airlines có trụ sở chính tại sân bay. Năm 2006, sân bay phục vụ khoảng 30 triệu hành khách. Một sân bay nữa tên là Boeing Field (còn có tên là Sân bay quốc tế King County) được đặt tại Seattle. Nó chủ yếu được sử dụng cho chuyên chở hàng hóa, thử nghiệm các chiếc máy bay Boeing được xây dựng gần đó.

Mặc dù thành phố Seattle có các phương tiện vận tải như đường sắt và xe buýt nhưng xe ô tô mới là phương tiện chủ yếu. Các tàu điện đầu tiên được xuất hiện đầu tiên vào năm 1889 đã góp phần vào việc tạo ra một trung tâm tương đối ổn định. Sự xuất hiện của xe ô tô đã lên tiếng hồi chuông báo tử cho hệ thống đường sắt ở Seattle. Vào năm 1929, hệ thống đường sắt Seattle-Tacoma phải đóng cửa, còn tuyến đường sắt Seattle-Everett đóng cửa vào năm 1939, thay vào đó là xe ô tô giá rẻ chạy trên đường cao tốc. Và đến năm 1941, sự xuất hiện của xe điện chở hành khách đã mang lại sự kết thúc cho xe điện. Điều này đã làm trải rộng mạng lưới xe buýt tư nhân (sau này là công cộng) như là giao thông công cộng duy nhất trong thành phố và cả khu vực.

Seattle tọa lạc tại điểm giao nhau của hai tuyến đường cao tốc nối các tiểu bang: tuyến đường số 5 và 90. Tuyến đường số 5 có lộ trình Bắc - Nam, nối hai thành phố lớn của bờ biển Thái Bình Dương. Tuyến đường số 90 nối liền Seattle với khu vực phía Tây; tuyến đường này mở rộng tới Spokane, Minneapolis- St. Paul, Chicago và cuối cùng là Boston. Rất nhiều tuyến phà đi dọc theo Vịnh Puget và kết nối Seattle với những thành phố khác ở bờ phía đông của khu Sound với Bán đảo Kitsap và Bán đảo Olympic về phía Tây.

Y tế
Đại học Washington liên tục được xếp hạng một trong những dịch vụ y tế tốt nhất trong một nghiên cứu về y dược gần đây. Các địa phương lân cận của Seattle đã được trang bị hệ thống cấp cứu và y tế hiện đại ngay từ năm 1970. Ba bệnh viện lớn nhất Seattle là Harborview Medical Center, bênh viện công lớn nhất hạt, Virginia Mason Medical Center và Swedish Medical Center's đều nằm tại đồi First Hill. Chính vì thế ngọn đồi này còn được gọi là "Pill Hill" (tạm dịch: đồi thuốc).

Văn hóa
Seattle thường được xem như nơi sinh ra nhạc grunge với các ca sĩ và ban nhạc nổi tiếng như Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden, Alice in Chains, Green River, Mudhoney và Screaming Trees. Những nhóm nhạc này đã ảnh hưởng rất lớn với người dân Seattle vào những năm 1990. Ngoài ra, thành phố cũng có những ngôi sao nhạc jazz như Bill Frisell và Wayne Horvitz, rapper Sir Mix-a-Lot, nhạc công saxophone Kenny G, ban nhạc heavy metal Nevermore, ban nhạc industrial metal KMFDM, và các nhóm nhạc pop/rock như Aiden, Goodness và The Presidents of the United States of America. Một số nhạc sĩ nổi tiếng như Jimi Hendrix, Duff McKagan, Nikki Sixx, và Quincy Jones đều sinh sống ở Seattle. Seattle là một trung tâm biều diễn nghệ thuật trong nhiều năm. Dàn nhạc giao hưởng Seattle là một trong những dàn nhạc lớn nhất thế giới, biểu diễn hơn 125 bản nhạc giao hưởng và được đề cử 12 giải Grammy.

Thơ cũng là một phần nghệ thuật ở Seattle. Nó được phát triển song song với thể loại nhạc indie rock trong thập niên 1980 và thập niên 1990. Các nhà thơ tài năng như Buddy Wakefield (hai lần vô địch thế giới cuộc thi thơ ca), Anis Mojgani (hai lần vô địch quốc gia về thơ ca) và Danny Sherrardune (một lần vô địch quốc gia về thơ ca) đều là người Seattle. Seattle đã tổ chức cuộc thi thơ quốc gia vào năm 2001 và cứ sáu tháng một lần, thành phố đều tổ chức lễ hội thơ Seattle.

Seattle còn nổi tiếng về tiêu thụ nhiều cà phê. Công ty cà phê được thành lập ở đây có Starbucks và Tully's. Seattle là nơi nhóm họp của WTO năm 1999 - cuộc họp bị nhiều nhà hoạt động chống toàn cầu hóa tổ chức biểu tình phản đối. Các nhà nghiên cứu của Đại học Trung tâm bang Connecticut xếp Seattle vào hạng thành phố có học thức nhất châu Mỹ năm 2005. Một thống kê cho thấy tỷ lệ người tốt nghiệp đại học cao đẳng của thành phố này cao nhất trong các thành phố lớn của Hoa Kỳ. Xếp theo đầu người, Seattle xếp thứ 36/522 khu vực học hành ở tiểu bang Washington.

Truyền thông
Vào năm 2010, Seattle có một tờ báo thường nhật chính là The Seattle Times. Tờ Seattle Post-Intelligence, được xuất bản từ năm 1863 cho đến ngày 17 tháng 3 năm 2009 thì dừng phát hành, chuyển sang làm báo mạng và cùng với The Seattle Times, Seattle Post-Intelligence trở thành hai tờ báo mạng lớn nhất Seattle. Đại học Washington thì phát hành tờ The Daily, một tờ báo của học sinh và chỉ phát hành khi bắt đầu một năm học mới. Các tuần báo nổi bật nhất là Seattle Weekly và The Stranger. Tờ báo Real Change là một tờ báo thường nhật chủ yếu dành cho người vô gia cư và những người ăn xin. Ngoài ra còn có một số tờ báo dân tộc địa phương, bao gồm Northwest Asian Weekly và North Seattle Journal.

Seattle cũng cung cấp cho người dân các đài truyền hình và vô tuyến riêng và phủ sóng trên toàn nước Mỹ, với năm trạm phát các tiếng khác tiếng Anh và hai trạm phát tiếng Tây Ban Nha. Người dùng truyền hình cáp ở Seattle có thể nhận được đài CBUT 2 (CBC) từ Vancouver, British Columbia.

Seattle có hai tạp chí trực tuyến là Worldchaging và Grist.org là hai trong số các "Green Website" vào năm 2007 theo tạp chí Time.

Thể thao

Thư viện

Seattle có một mạng lưới các thư viện công cộng khá dày đặc và phục vụ theo từng nhu cầu của mỗi người. Thư viện Trung tâm Seattle, thiết kế bởi Rem Koolhaas, được mở cửa vào năm 2004.

Những người nổi tiếng ở Seattle
 Kurt Cobain (20 tháng 2 năm 1967 - 5 tháng 4 năm 1994): Ca sĩ, nhạc sĩ và là nhóm trưởng ban nhạc Nivarna.
 Chris Cornell (20 tháng 7 năm 1964): Ca sĩ, nhạc sĩ.
 Frances Farmer (19 tháng 3 năm 1913 - 1 tháng 8 năm 1970): Diễn viên.
 Bill Gates (28 tháng 5 năm 1955): Doanh nhân, nhà từ thiện, đồng sáng lập Microsoft.
 Jimi Hendrix (27 tháng 11 năm 1942 - 18 tháng 9 năm 1970): Ca sĩ, nhạc sĩ nhạc rock.
 Eddie Vedder (23 tháng 12 năm 1964): Ca sĩ, nhạc sĩ nhạc rock, thành viên nhóm Pearl Jam
 Lý Tiểu Long (21 tháng 11 năm 1940 - 20 tháng 7 năm 1973): Diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, chỉ đạo võ thuật được chôn cất ở nghĩa trang Lake View, Seattle.
 Lý Quốc Hào (1 tháng 2 năm 1965 - 31 tháng 3 năm 1993): Diễn viên được chôn cất ở nghĩa trang Lake View, Seattle.

Du lịch

Seattle có nhiều điểm thu hút sự quan tâm của du khách như Ballard Locks (cống dẫn nước vào Vịnh Puget); Experience Music Project (bảo tàng âm nhạc), Museum of Flight (bảo tàng hàng không)... Khách đến thăm Seattle có thể đi du thuyền trong Vịnh Puget và lên tháp Space Needle. Chợ ngoài trời Pike Place cũng là một điểm đến vô cùng hấp dẫn. Chợ cực kì sạch sẽ, hiện đại và luôn chật cứng vào dịp cuối tuần.

Nằm trên dãy núi Everett, cách Seattle 40 phút chạy xe là nhà máy sản xuất máy bay Boeing. Đa số du khách đặt chân đến Seattle đều tham quan nơi này, kéo dài từ phía Bắc xuống phía Nam của thành phố. Toà nhà của nhà máy sản xuất Boeing này có kiến trúc đồ sộ vào bậc nhất thế giới, đủ rộng lớn để chứa cả công viên Disneyland. Quy trình sản xuất một chiếc máy bay ở đây rất đặc biệt, đến nỗi tour du lịch dành cho du khách tham quan nhà máy này đã trở thành một trong những tour du lịch hấp dẫn nhất ở vùng đất Tây Bắc nước Mỹ này.

Một số những hội chợ và các lễ hội nổi bật hàng năm ở Seattle như Liên hoan phim Quốc tế Seattle, nhiều sự kiện Seafair diễn ra trong suốt Tháng 7 và 8, Northwest Folklife qua ngày Lễ Chiến sĩ trận vong, các chương trình âm nhạc, nghệ thuật và vui chơi giải trí qua ngày Labor Day,... Tất cả thu hút khoảng 100.000 người tham dự, ngang bằng với sự kiện Seattle Hempfest (là sự kiện hàng năm tán thành việc bất hợp pháp hóa đối với ma túy, cần sa và thuốc lá) và Ngày Độc lập Hoa Kỳ.

Ở đây cũng có một số sự kiện thường niên khác, như Seattle Antiquarian Book Fair & Book Arts Show (Hội chợ sách khảo cổ học và sách nghệ thuật); và hội nghị anime, Sakura-Con; Penny Arcade Expo, hội nghị trò chơi điện tử; và một số liên hoan phim như Liên hoan phim Maelstrom International Fantastic và Liên hoan phim Đồng tính luyến ái (Seattle Gay and Lesbian Film Festival).

Địa điểm nổi tiếng

Nguồn:

Chính quyền
Seattle là một thành phố có hiến pháp riêng, với hình thức là Thị trưởng-Hội đồng, khác với đa số các thị trấn lân cận với hình thức Hội đồng-Quản lý. Từ năm 1911, chín thành viên hội đồng thành viên thành phố đều được bầu chọn với quy mô lớn, chứ không phải tách riêng ra bởi các phân khu địa lý. Các cơ quan được quyền bầu khác là luật sư, thẩm phán và những người có ủy quyền. Tất cả họ đều không theo một đảng nào. Seattle là một thành phố theo chủ nghĩa tự do và có xu hướng bầu chọn các chính trị gia phe cánh tả. Với đặc điểm như vậy, Seattle khá tương đồng với các thành phố trong nước cũng theo xu hướng cánh tả như Madison, Wisconsin, Berkeley, California, và Cambridge, Boston tại Massachussets.

Biệt danh, hoa, nhạc và khẩu hiệu chính thức
Năm 1981, chính quyền Seattle mở cuộc thi sáng tạo biệt danh mới thay cho biệt danh hiện hành vào thời điểm đó là "the Queen City". "Queen City" được đặt bởi các nhà địa ốc từ năm 1869, nhưng tên này cũng là biệt danh của các thành phố Cincinnati; Denver; Regina, Saskatchewan; Buffalo; Bangor, Maine; Helena, Montana; Burlington, Vermont, Charlotte, North Carolina, và một vài thành phố khác. Sau một năm bình chọn, năm 1982, Seattle có biệt danh mới là "the Emerald City". Tên này được đặt bởi Sarah Sterling-Franklin đến từ California mang ý nghĩa thành phố Seattle có một màu xanh ngọc bích nhờ vào những rừng cây xum xuê rậm rạp, nhờ vào những cơn mưa thường xuyên mang lại sự tươi tốt cho cây trái. Seattle còn có một biệt danh không chính thức khác là "the Jet City", ám chỉ công ty Boeing đặt trụ sở tại đây. Ngoài ra thành phố còn có tên khác nữa là "Portal to the Pacific", cụm từ ám chỉ những đường hầm hướng về phía tây bắt nguồn từ cây cầu trên hồ Washington ở Quốc lộ 90.

Bông hoa chính thức của thành phố là hoa thược dược từ năm 1913. "Seattle the Peerless City" là bài hát chính thức của Seattle từ năm 1909. Và vào năm 1942, khẩu hiệu của thành phố là "The City of Flowers"; 48 năm sau, tức năm 1990, đổi lại thành "The City of Goodwill", hưởng ứng sự kiện Goodwell Games được tổ chức tại Seattle tại thời điểm đó. Vào ngày 20 tháng 10 năm 2006, tháp Space Needle được trang hoàng bởi khẩu hiệu mới "Metronatural". Khẩu hiệu này là kết quả của 16 tháng ròng rã với 200.000 đô la được chi bởi Cục Sự kiện và Du khách Seattle. Tại đây, Diệc xanh lớn là loài chim chính thức do Hội đồng Thành phố bình chọn vào năm 2003.

Thành phố kết nghĩa

 Beersheba, Israel
 Bergen, Na Uy
 Cebu, Philippines
 Trùng Khánh, Trung Quốc
 Christchurch, New Zealand
 Daejeon, Hàn Quốc
 Galway, Cộng hoà Ireland
 Gdynia, Ba Lan
 Hải Phòng, Việt Nam
 Cao Hùng, Đài Loan
 Kobe, Nhật Bản
 Limbe, Cameroon
 Mazatlán, México
 Mombasa, Kenya
 Nantes, Pháp
 Pécs, Hungary
 Perugia, Ý
 Reykjavík, Iceland
 Sihanoukville, Campuchia
 Surabaya, Indonesia
 Tashkent, Uzbekistan

Xem thêm
Nha học chánh Seattle

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang chính của Seattle.

Thành phố của Washington (tiểu bang)
Thành phố ở quận King, Washington
Thành phố ở vùng đô thị Seattle
Quận lỵ Washington (tiểu bang)
Eo đất Hoa Kỳ
Khu dân cư ở Puget Sound
Khu định cư cảng Washington (tiểu bang)


title: Bulbophyllum oliganthum

text:
Bulbophyllum oliganthum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

oliganthum]]

O


title: Kaithal

text:
Kaithal là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Kaithal thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Kaithal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 220 mét (721 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kaithal có dân số 117.226 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Kaithal có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Kaithal, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana
Lịch sử Haryana


title: Goniochilus

text:
Goniochilus là một chi các loài cây có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Chaeryong

text:
Chaeryŏng là một huyện thuộc tỉnh Hwanghae Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện có diện tích 328,4 km², dân số vào năm 2008 là 125.631 người (59.212 nam và 66.419 nữ), dân số thành thị là 39.387 người (31,35%), dân số nông thôn là 86.244 người (68,65%).

Địa lý
Chaeryŏng nằm bên sông Chaeryong, huyện giáp với Anak và Sinchon ở phía tây, phía nam giáp với Sinwon, phía đông là Ŭnp'a, Pongsan và Sariwon của tỉnh Hwanghae Bắc.

Lịch sử
Huyện Chaeryŏng được thành lập từ thời kỳ Cao Câu Ly, lúc đó được gọi là Siksŏng (息城郡, Tức Thành quận). Triều đại Cao Câu Ly đã để mất quyền quyển soát vùng đất này cho đến khi nước Cao Ly thống nhất Triều Tiên và đặt cho huyện tên gọi hiện nay vào năm 1217. Đến năm 1415 nó được thăng lên thành quận vào thời nhà Triều Tiên. Chaeryŏng trong một thời gian ngắn từng thống nhất với phủ Hwanghae mới được thành lập năm 1895, nhưng sau đó đã được phục hồi lại như cũ vào năm 1896. Loại hình hành chính hiện tại của huyện được hình thành từ năm 1952.

Giao thông
Huyện có tuyến xe lửa đi qua với hai ga là Chaeryong và Kumsan. Cũng có một tuyến quốc lộ chạy qua thị trấn Chaeryong.

Hành chính
Huyện được chia thành 1 thị trấn (ŭp), một khu lao động (rodongjagu) và 24 xã (ri).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Hwanghae Nam


title: Sở

text:
Trong tiếng Việt, Sở có thể chỉ:

Sở (1030 TCN–223 TCN), quốc gia thời Tây Chu và Xuân Thu-Chiến Quốc
Trương Sở (209 TCN-208 TCN), chính quyền cuối thời nhà Tần do Trần Thắng, Ngô Quảng kiến lập
Sở (208 TCN-206 TCN), chính quyền do Hạng Lương tôn lập chắt của Sở Hoài Vương là Hùng Mễ Tâm để chống lại nhà Tần
Tây Sở (206 TCN-202 TCN), chính quyền do Hạng Vũ kiến lập sau khi nhà Tần sụp đổ
Sở (Tây Hán), chư hầu thời Tây Hán:
Sở (Đông Hán), chư hầu thời Đông Hán
Sở (Tây Tấn), phiên vương nhà Tây Tấn
Hoàn Sở (403-404), chính quyền do Hoàn Huyền thời Đông Tấn dựng lên
Chu Sở (618–619), chính quyền do Chu Xán thành lập vào cuối thời Tùy
Lâm Sở (617–622), chính quyền do Lâm Sĩ Hoằng thành lập vào cuối thời Tùy
Lý Sở (784–786), chính quyền do Lý Hy Liệt đời Đường thành lập
Mã Sở (907–951), quốc gia thời Ngũ Đại Thập Quốc
Đại Sở (1127, chính quyền do người Kim đưa Trương Bang Xương lên thay nhà Bắc Tống
Chung Sở, chính quyền do Chung Tương đời Nam Tống xây dựng
Nước Sở, phiên vương đời nhà Minh
Một loài thực vật thân gỗ, họ Chè (Theaceae): Sở (thực vật).
Họ người Trung Quốc: Sở (họ người).
Biệt xưng của tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam Trung Quốc, do đây là địa bàn của người Sở cổ và nước Sở, Hồ Bắc được gọi là Kinh Sở, Hồ Nam tự xưng là Tương Sở.
 Đơn vị hành chính dưới hoặc tương đương cấp xã thời phong kiến tại Việt Nam.
Sở, một cấp tổ chức hành chính Việt Nam dưới cấp Bộ: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Văn hóa Thông tin, Sở Điện lực, Sở Giáo dục

Nước Sở


title: Polygoniodes

text:
Polygoniodes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Lyces cruciata

text:
Lyces cruciata là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project


title: Oecetis morii

text:
Oecetis morii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Loài này phân bố ở Oriëntaals en het vùng cổ bắc giới.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=24}}

Oecetis


title: Voulton

text:
Voulton là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Voulton được gọi là Voultonais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Voulton
Map of Voulton on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Timarcha affinis

text:
Timarcha affinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Timarcha


title: Proxiuber

text:
Proxiuber là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Proxiuber bao gồm:
 Proxiuber australe (Hutton, 1878)
 Proxiuber hulmei Powell, 1954

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B. (1979), New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand ISBN 0-00-216906-1

Họ Ốc mặt trăng
Động vật chân bụng New Zealand


title: Herl

text:
Herl là một đô thị ở huyện Trier-Saarburg, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 2,83 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 253 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Phường 15 (định hướng)

text:
Phường 15 là tên gọi một số phường của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam:
Phường 15, Quận 4
Phường 15, Quận 8
Phường 15, Quận 10
Phường 15, Quận 11
Phường 15, quận Bình Thạnh
Phường 15, quận Gò Vấp
Phường 15, quận Phú Nhuận
Phường 15, quận Tân Bình
 Phường 15 cũ thuộc Quận 5, nay là một phần Phường 12 cùng quận.


title: Pachnephorus canus

text:
Pachnephorus canus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Pachnephorus


title: Wormaldia amalek

text:
Wormaldia amalek là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Wormaldia


title: Olivella alectona

text:
Olivella alectona là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Dục hỏa phượng hoàng

text:
Dục hỏa phượng hoàng (tiếng Trung Quốc: 浴火鳳凰) có thể là:
 Dục hỏa phượng hoàng - Phim truyền hình Đài Loan (1990)
 Dục hỏa phượng hoàng - Phim truyền hình Hồng Kông (2006)