title: Paparazzi (bài hát của Lady Gaga)

text:
"Paparazzi" (tạm dịch: "Thợ săn ảnh") là một bài hát của nữ ca sĩ người Mỹ Lady Gaga thuộc album phòng thu đầu tay của cô, The Fame (2008). Bài hát do hãng đĩa Interscope Records phát hành dưới vai trò là đĩa đơn thứ năm và là đĩa đơn cuối cùng của album. Sáng tác và sản xuất bởi Gaga và Rob Fusari, bài hát nói về nỗ lực khó khăn của Gaga trong việc đạt được danh vọng cùng với thành công ổn định và tình yêu. Bài hát thuộc thể loại techno-pop và dance-pop có nhịp độ nhanh, có nội dung xoay quanh một người xấu (giống như một thợ săn ảnh) lén theo dõi một ngôi sao nổi tiếng để giành lấy sự chú ý và danh tiếng.

Mặc dù phát hành vào ngày 6 tháng 7 năm 2009 tại Anh Quốc và vào ngày 10 tháng 7 năm 2009 tại Úc, ca khúc "LoveGame" (được phát hành trước "Paparazzi") trước đây từng dự định sẽ ra mắt với vai trò là đĩa đơn thứ ba theo danh sách ca khúc của phiên bản album phát hành tại Anh Quốc nhưng vì được cho là sở hữu phần lời và video âm nhạc có tiềm năng gây tranh cãi nên "Paparazzi" đã ra mắt thay thế. Bài hát đã nhận được những lời đánh giá tích cực từ giới phê bình bởi tính vui nhộn và tính "thân thiện với hộp đêm" của nó. Xét về phương diện thương mại, bài hát cũng đã gặt hái những thành công nhất định khi vươn lên đến top 10 tại các bảng xếp hạng âm nhạc tại Úc, Canada, Ireland, Anh Quốc, Hoa Kỳ và giành được vị trí quán quân tại Cộng hòa Séc, Đức và Scotland.

Video âm nhạc của bài hát do Jonas Åkerlund làm đạo diễn có nội dung xoay quanh một nữ diễn viên phụ đang đến gần bờ vực của sự thất bại trong sự nghiệp, thường bị các thợ chụp ảnh săn lùng và từng bị bạn trai mình sát hại nhưng may mắn là cô không chết. Sau khi được cứu sống, nữ diễn viên quay trở lại với rắp tâm trả thù người bạn trai độc ác của mình và bước đầu trải nghiệm sự nổi tiếng. Video đã mang về hai giải thưởng tại lễ trao giải Video âm nhạc của MTV năm 2009 ở các hạng mục Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất và Kỹ xảo xuất sắc nhất. Tại đây, Gaga cũng đã cho khán giả chiêm ngưỡng một tiết mục biểu diễn "Paparazzi" với hàm ý ám chỉ ảnh hưởng tiêu cực của danh tiếng, ở đây là dẫn đến cái chết. Ngoài ra, Gaga cũng đã trình bày ca khúc trong các chuyến lưu diễn hoà nhạc và chương trình hoà nhạc thường trú.

Bối cảnh và phát hành
Trước khi nổi tiếng, Lady Gaga đã từng gặp nhà sản xuất thu âm Rob Fusari vào tháng 3 năm 2006 và bắt đầu hẹn hò với anh từ tháng 5 cùng năm. Hàng ngày, Gaga thường lui tới thành phố New Jersey để hoàn thành những bài hát mà cô đã sáng tác và cho ra đời những chất liệu âm nhạc mới cùng với Fusari. Trong khoảng thời gian làm việc cùng nhau, Fusari đã từng so sánh sự hòa âm trong giọng hát của bạn gái mình với Freddie Mercury, giọng ca chính của ban nhạc Queen. Anh cũng là người đã sáng tạo nên nghệ danh "Lady Gaga" cho cô dựa trên tên bài hát "Radio Ga Ga" của Queen. Mặc dù lúc đầu sự hợp tác viết nhạc giữa Fusari và Gaga không đạt nhiều thành công như mong đợi, nhưng cặp đôi vẫn tiếp tục cho ra đời những bài hát mới dành cho Gaga. Đến cuối năm 2007, công ty quản lý Gaga lần đầu giới thiệu cô với người viết bài hát kiêm nhà sản xuất thu âm RedOne, cũng là một nghệ sĩ mà công ty này quản lý.

Đến năm 2008, Gaga chuyển đến thành phố Los Angeles sinh sống nhằm mục đích hợp tác độc quyền với hãng thu âm của nữ ca sĩ để hoàn thiện album phòng thu đầu tay của cô, The Fame, và cho ra đời một đội ngũ sáng tạo (creative team) của riêng cô, mang tên Haus of Gaga. "Paparazzi" là một trong những bài hát do Gaga và Fusari sáng tác và sản xuất. Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Rolling Stone vào năm 2009, Gaga nhớ lại mối quan hệ giữa cô và một tay trống heavy metal tên là Luke, người đóng vai trò là nguồn cảm hứng cho hầu hết các bài hát trong album The Fame, kể cả "Paparazzi". Bài hát dần trở thành một biểu tượng của sự thoát khỏi tính tự phụ và ham muốn đạt được danh tiếng của nữ ca sĩ. Cô yêu say đắm Luke, gọi anh là "tình yêu của đời tôi", sẵn sàng trở thành người hâm mộ của anh, chĩa máy quay hướng vào Luke và chụp một vài tấm ảnh.

Phát biểu với tờ Daily Telegraph của Úc, Gaga giải thích rằng "Paparazzi" nói về nỗ lực khó khăn trong việc tìm kiếm thành công ổn định và tình yêu. Một số người giải thích thêm rằng ca khúc còn nói về việc cố gắng chiến thắng những thợ săn ảnh và truyền thông vì lợi ích của một ai đó. Gaga kết luận: "Nó là một bài hát tình yêu dành cho những thợ săn ảnh, nhưng nó cũng là một bài hát về tình yêu và danh vọng – những thứ mà bạn có thể sở hữu một hoặc cả hai." "Paparazzi" là đĩa đơn thứ ba trích từ album tại Ireland, Ý, Anh Quốc; thứ tư tại Canada, Hoa Kỳ và thứ năm tại Úc, Pháp và New Zealand. Mặc dù phát hành vào ngày 6 tháng 7 năm 2009 tại Anh Quốc và vào ngày 10 tháng 7 năm 2009 tại Úc, ca khúc "LoveGame" (ra mắt trước "Paparazzi") trước đây từng dự định sẽ được phát hành với vai trò là đĩa đơn thứ ba theo danh sách ca khúc của phiên bản album phát hành tại Anh Quốc nhưng vì được cho là sở hữu phần lời và video âm nhạc có tiềm năng gây tranh cãi nên "Paparazzi" đã ra mắt thay thế.

Thu âm và sáng tác

Bài hát được thu âm tại phòng thu 150 Studios tọa lạc tại Parsippany-Troy Hills, New Jersey. Tại đây, ngoài việc hát chính, Gaga còn sản xuất, sáng tác bài hát và chơi các loại nhạc cụ gồm piano và synthesizer làm nhạc nền. Calvin "Sci-Fidelty" Gaines là người đảm nhiệm phần lập trình âm thanh cho bài hát còn Fusari đảm nhiệm phần kỹ sư âm thanh và thu âm bài hát. Ngoài ra, đội ngũ thực hiện bài hát còn có Robert Orton, người phối âm cho bài hát và Gene Grimaldi, người hoàn chỉnh âm thanh cho bài hát tại phòng thu Oasis Mastering Studios, Burbank, California.

"Paparazzi" là một bài hát thuộc thể loại dance-pop và techno-pop với nhịp độ nhanh và một phần nhạc nền cuốn hút giống như các đĩa đơn "Just Dance" và "Poker Face" đã phát hành trước đó của Gaga. Theo như bản nhạc đăng tải trên trang web Musicnotes.com bởi công ty Sony/ATV Music Publishing, "Paparazzi" sở hữu một tiết tấu vừa phải mang tính chất của nhạc điện tử. Bài hát được sáng tác ở giọng Đô thứ (đến phần điệp khúc dịch sang giọng La giáng trưởng) với một nhịp độ trung bình là 115 nhịp trên phút và được viết ở nhịp . Giọng hát của Lady Gaga trong ca khúc kéo dài theo quãng từ nốt G3 (Sol) đến nốt E5 (Mi giáng). Hai dãy hợp âm Cm–A–Cm (Đô thứ–La giáng–Đô thứ) và A–E–Fm–D (La giáng–Mi giáng–Fa thứ–Rê giáng) là hai chùm hợp âm xuất hiện trong bài hát này. Lời của bài hát chủ yếu xoay quanh về chuyện theo dõi một ngôi sao nổi tiếng và miêu tả những bộ trang phục cùng như những hành vi thể hiện sự nổi tiếng. Gaga bày tỏ niềm ham muốn nhận được sự chú ý từ các nhiếp ảnh gia của cô qua câu hát: "I'm your biggest fan / I'll follow you until you love me / Papa, paparazzi."

Đánh giá chuyên môn

Kể từ khi phát hành, "Paparazzi" đã nhận được những phản hồi tích cực từ giới phê bình âm nhạc. Năm 2011, tạp chí Rolling Stone đã gọi bài hát là bài hát xuất sắc thứ hai mọi thời đại của nữ ca sĩ, dành lời khen ngợi cho chủ đề và phần nhạc nền của nó. Nhà phê bình Jill Menze từ tạp chí Billboard đã tán dương chất giọng của Lady Gaga trong ca khúc qua dòng nhận xét: "Bản ballad đầy ắp sự ám ảnh danh vọng 'Paparazzi' đã cho mọi người thấy được sự thông thạo của Gaga thông qua những quãng âm trong giọng hát của cô." Alexis Petridis đến từ báo The Guardian đã nhận xét về bài hát như sau: "Bạn có thể sẽ cảm thấy chán nản khi phải nghe chủ đề chính của album phải lặp đi lặp lại liên tục, nhưng chính cái giai điệu của 'Paparazzi' đã chiếm lấy một phần não bộ của bạn và làm cho nó không thể thay đổi ý định." Stephen Thomas Erlewine từ trang web AllMusic đã miêu tả bài hát là tài tình và cho rằng nó "vừa là một bản nhạc pop dở tệ nhưng lộng lẫy vừa là một bản parody có chất lượng tuyệt hảo của bản nhạc pop ấy."

Fraser McAlpine từ đài BBC đã gọi "Paparazzi" là "một trong những câu chuyện đáng sợ có sức hút thần kỳ của nhạc pop, trong đó Gaga có sử dụng phép ẩn dụ và đã kể cho chúng ta nghe câu chuyện về người cô thích thầm rồi từ đó nêu cho chúng ta biết về quá trình tìm kiếm sự nổi tiếng." David Balls từ Digital Spy đã dành lời khen cho Lady Gaga khi quyết định cho ra mắt một bài hát vừa phải sau khi ra mắt hai bản có tiết tấu nhanh ("Just Dance" và "Poker Face"), cho rằng "nhờ vào phần điệp khúc dễ bắt vào lòng người và những lời ca khéo léo và mang chủ đề người nổi tiếng, [...] được hỗ trợ bởi một video âm nhạc đam mê lạc thú, có vẻ rằng Gaga vẫn đang cai trị toàn bộ chúng ta."

Evan Sawdey từ tạp chí trực tuyến PopMatters đã nhận thấy rằng cả hai đĩa đơn "Paparazzi" và "Poker Face" mang phong cách âm nhạc giống với "Just Dance" nhưng cho rằng "không bao giờ cảm thấy như Gaga đang cố tình lặp lại như vậy". Freedom du Lac của nhật báo The Washington Post đã nhận xét rằng dù Gaga đã trở nên khá đàng hoàng trong khi ngân ca "Paparazzi" như đang phản đối một điều gì đó, nhưng bài hát lại thành ra không được truyền cảm, không có cá tính và nhạt nhẽo. Erika Howard từ tờ New Times Broward-Palm Beach đã gọi "Paparazzi" là bài hát gây ấn tượng mạnh nhất trong album.

Jon Caramanica đến từ nhật báo The New York Times viết rằng "Paparazzi" là một bức thư tình từ cánh nhiếp ảnh gia dành cho đối tượng được chụp, tuy nhiên lại không đề cập gì mấy đến chuyện tình cảm ấy có đến từ hai phía hay không. Nhà phê bình cũng cho rằng Lady Gaga đang phác họa ra một hành động liều lĩnh của cô trên trang giấy viết nhạc và đang ngang ngạnh phô trương ra tính hồn nhiên của mình mà không hề giễu cợt người khác quá đáng." Pitchfork Media đã liệt "Paparazzi" vào vị trí thứ 83 trong danh sách 100 bài hát hay nhất năm 2009. NME đã xếp ca khúc tại vị trí thứ 9 trong danh sách những bài hát hay nhất năm 2009.

Diễn biến trên bảng xếp hạng

Tại Hoa Kỳ, bài hát ra mắt trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 tại vị trí thứ 74 vào số xuất bản ngày 12 tháng 9 năm 2009 rồi vươn lên vị trí thứ sáu – là vị trí cao nhất mà bài hát từng đạt được – trở thành đĩa đơn thứ tư liên tiếp của nữ ca sĩ lọt vào top 10 trên bảng xếp hạng. Với "Paparazzi", Lady Gaga cùng với các nữ nghệ sĩ khác gồm Christina Aguilera, Beyoncé và Fergie đã trở thành những nữ nghệ sĩ sở hữu bốn đĩa đơn trích từ album phòng thu đầu tay lọt vào top 10 Hot 100 trong thập niên 2000. Bài hát còn từng giành vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Pop Songs của tạp chí Billboard, làm cho Gaga trở thành nghệ sĩ đầu tiên trong lịch sử 17 năm của bảng xếp hạng có bốn đĩa đơn nằm trong album phòng thu đầu tay có thể giành được vị trí quán quân. Ngoài những thành tích kể trên, bài hát còn đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs. Tính đến tháng 2 năm 2018, hơn 3,6 triệu lượt tải về của bài hát trên các thị trường nhạc số đã được ghi nhận bởi Nielsen Soundscan. Bài hát từ ấy trở thành bài hát thứ tư của Gaga có thể vượt qua mốc 3 triệu lượt tải xuống, sau được Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) cấp chứng nhận 4× Bạch kim. "Paparazzi" ra mắt trên bảng xếp hạng Canadian Hot 100 tại vị trí thứ 92 và vượt lên đến vị trí thứ 57 vào tuần tiếp theo, trở thành bài hát có sự đột phá trong thứ hạng xuất sắc nhất trong tuần ấy. Vào tuần thứ 13, bài hát đạt vị trí cao nhất của nó trên bảng xếp hạng (vị trí thứ ba).

"Paparazzi" ra mắt trên bảng xếp hạng âm nhạc Austrlian Singles Chart tại vị trí thứ 73 vào số xuất bản ngày 1 tháng 6 năm 2009 và leo lên vị trí thứ 27 vào tuần kế tiếp. Bài hát sau đó đạt đến vị trí thứ hai (là vị trí cao nhất mà đĩa đơn từng đạt), là đĩa đơn thứ năm của Gaga lọt vào top 5 tại Úc. Bài hát sau đó đã được Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Úc (ARIA) cấp chứng nhận 2× Bạch kim với doanh số nhập hàng là 140.000 bản. Tại New Zealand, "Paparazzi" ra mắt hạng 23 rồi vươn lên vị trí thứ năm trên bảng xếp hạng âm nhạc tại nước này. Hiệp hội Recorded Music NZ đã cấp chứng nhận Vàng cho bài hát sau hơn 14 tuần xếp hạng, với doanh số nhập hàng là 7.000 bản.

Tại Anh Quốc, "Paparazzi" ra mắt trên bảng xếp hạng UK Singles Chart tại hạng 99 vào số xuất bản tháng 2 năm 2009. Bài hát vươn lên vị trí thứ 13 trên bảng xếp hạng vào ngày 21 tháng 6 năm 2009, sau khi nhảy vọt từ vị trí thứ 43 từ tuần trước đó. Vào tuần kế tiếp, bài hát leo lên vị trí thứ tám rồi dừng lại tại vị trí thứ tư. Sau đó, tổ chức Công nghiệp ghi âm Anh (BPI) đã trao tặng bài hát chứng nhận Bạch kim và đã tiêu thụ tổng cộng 585.000 bản theo như số liệu mà Official Charts Company đưa ra. "Paparazzi" ra mắt trên bảng xếp hạng Irish Singles Chart của Ireland và từng đạt được vị trí thứ tư. Tại Đức, "Paparazzi" từng giành được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng âm nhạc của quốc gia này, đánh dấu đĩa đơn thứ hai của nữ ca sĩ từng đạt vị trí quán quân tại đây. Ca khúc còn ra mắt trên bảng xếp hạng Dutch Top 40 tại hạng 27 vào số xuất bản ngày 18 tháng 7 năm 2009. Sau sáu tuần giữ vững sự có mặt trên bảng xếp hạng, bài hát cuối cùng dừng lại tại vị trí cao nhất mà nó từng đạt là vị trí thứ tư. Tại đất nước Ý, ca khúc ra mắt tại vị trí thứ 19 rồi từ từ leo lên hạng ba, trở thành đĩa đơn thứ hai của Gaga lọt vào top 3 tại quốc gia này.

Video âm nhạc

Phát triển

Video âm nhạc của "Paparazzi" được bấm máy quay dưới sự chỉ đạo của đạo diễn người Thụy Điển Jonas Åkerlund, người đã từng hợp tác với các nhóm nhạc và nghệ sĩ khác như The Smashing Pumpkins, Madonna, Mody, Rammstein và U2. Ngoài ra, Gaga cũng thuê vợ của ông, Bea Åkerlund, làm nhà tạo mẫu cho cô. Video được bấm máy quay tại khách sạn Villa de León tọa lạc tại thành phố Malibu, California và tại khách sạn Chateau d'Or tọa lạc tại Bel Air, Los Angeles. Gaga chia sẻ với MTV News rằng cô rất hài lòng với phiên bản hoàn chỉnh của video "Paparazzi" và so sánh nó với một bộ phim ngắn. Trong một cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn The Canadian Press vào ngày 26 tháng 5 năm 2009, Gaga đã gọi video là "tác phẩm sáng tạo và tuyệt vời nhất [mà cô] từng hoàn thiện cho đến nay." Nữ ca sĩ miêu tả thông điệp cô muốn truyền tải trong video:

Sau đó, trong câu chuyện in trên trang bìa của tạp chí V, Gaga nói rằng video có nhắc đến Vương phi Diana. Cô cho rằng bà qua đời vì bà đã trở thành một biểu tượng đọa đày của danh vọng. Gaga đã từng có kế hoạch ra mắt video cho công chúng vào ngày 4 tháng 6 năm 2009 tại Anh Quốc và Ireland trên kênh Channel 4. Tuy nhiên, trong khi đang đi lưu diễn tại Úc, Gaga đăng tải một dòng tin trên tài khoản Twitter của cô vào ngày 29 tháng 5 năm 2009 với nội dung đại để là "Đừng phát tán video âm nhạc của tôi nữa", sau khi phát hiện video âm nhạc được phát tán trên Internet mà không có sự cho phép của cô.

Tóm tắt nội dung

Video dài 7 phút. Nam diễn viên người Thụy Điển Alexander Skarsgård thủ vai bạn trai của Gaga trong video. Nội dung của video xoay quanh một nữ diễn viên phụ có sự nghiệp đang tuột dốc thường xuyên bị theo dõi bởi các nhiếp ảnh gia. Video bắt đầu bằng hình ảnh của một dinh thự bên bờ biển, là nơi mà Gaga mà bạn trai đang nằm trên giường âu yếm nhau và giao tiếp bằng tiếng Thụy Điển. Họ tiến lại gần khu vực ban công và bắt đầu hôn hít lẫn nhau. Tuy nhiên, tất cả chỉ là sắp đặt—bạn trai của Gaga đã kêu gọi một số thợ chụp ảnh đến ghi lại cảnh tượng này. Sau khi phát hiện ra, Gaga cố gắng ngăn chặn việc giở trò đồi bại của bạn trai mình nhưng không có tác dụng dù đã đấm thật mạnh vào mặt hắn. Vô vọng, cô dùng chai rượu bên cạnh đập vào đầu hắn. Tên bạn trai tức giận ném cô xuống từ ban công. Gaga được phát hiện nằm trên một vũng máu và bị các nhiếp ảnh gia vây quanh chụp lại cơ thể đẫm máu của cô. Những tờ báo lá cải sau đó lập tức đưa tin rằng sự nghiệp của cô đã đến hồi kết. Theo tạp chí Rolling Stone, phân đoạn này trong video đã "bày tỏ lòng tri ân" đối với bộ phim Vertigo (1958) của đạo diễn Alfred Hitchcock.

Trong phân cảnh tiếp theo, Gaga xuất hiện trong một chiếc limousine, được hỗ trợ di chuyển bởi các nam vũ công vì lúc ấy cô phải ngồi xe lăn. Bài hát bắt đầu vang lên từ đây. Cô đứng dậy và chống nạng đi lại một cách khó khăn với một bộ trang phục dát kim loại và một chiếc mũ bảo hiểm cùng chất liệu với bộ trang phục. Bộ trang phục kim loại này ám chỉ đến bộ phim Metropolis (1927). Những hình ảnh của một số nhân vật phụ đã chết nằm xung quanh dinh thự được phát xen giữa phân cảnh này. Trong phân cảnh kế tiếp, Gaga cùng với ba nam nhạc sĩ chơi nhạc rock "ve vãn" nhau khi bài hát phát đến đoạn "Loving you is cherry pie". Bộ ba nam nhạc sĩ gồm Calle "Kelii" Landeberg, Nisse "Izzy" Landeberg, and Pelle "Rock" Landeberg, thường được biết đến với nghệ danh là Snake of Eden và đến từ chương trình hẹn hò thực tế trên truyền hình Daisy of Love của Mỹ. Theo đài MTV, cảnh này ám chỉ đến bài hát "Cherry Pie" của ban nhac glam metal có tên Warrant đến từ Mỹ. Video tiếp tục bằng phân cảnh nữ ca sĩ trình bày phần bridge của bài hát trong một bộ váy làm từ những thước phim và một chiếc mũ đội đầu làm từ lông vũ mang phong cách của người Mohawk.

Trong phân đoạn kế tiếp, Gaga đang ngồi đọc tạp chí cùng với người bạn trai (khi ấy đang đeo miếng che mắt) trong phòng thưởng trà. Gaga khi ấy mặc một bộ áo liền quần và đeo một cặp kính tròn vành kỳ quặc. Tờ The Guardian đã so sánh hình ảnh của nữ ca sĩ lúc này với hình tượng Chuột Minnie. Cuối cùng, cô đã trả được thù do bạn trai mình gây ra bằng cách lén bỏ một loại chất độc dạng bột trắng giấu trong chiếc nhẫn cô đeo trên tay vào trong cốc nước của hắn. Sau khi bạn trai chết, cô gọi điện đến tổng đài 9-1-1 và tự thú rằng chính cô đã giết bạn trai của mình. Cảnh sát sau đó ập đến khu vực dinh thự, khám nghiệm hiện trường rồi ra lệnh bắt Gaga. Cô ra khỏi dinh thự khi đang đội một mái tóc giả có hình nón, giống như một cây ốc quế. Thợ săn ảnh tiếp tục vây quanh Gaga. Đèn máy ảnh sáng lên, những tờ báo lá cải thì dồn dập đăng tin Gaga đã quay trở lại, đã lấy lại được danh tiếng và khẳng định rằng cô vô tội trong vụ án này. Video kết thúc bằng phân cảnh Gaga đứng tạo dáng chụp những bức hình chụp tội nhân (mugshot) như một người mẫu thời trang trong một bộ váy có kiểu dáng giống như chiếc váy xuất hiện trên bìa đĩa nhạc.

Tiếp nhận

Nhà phê bình Daniel Kreps đến từ tạp chí Rolling Stone đã so sánh video với video âm nhạc của ca khúc "November Rain" của ban nhạc Guns N' Roses. Nhà phê bình đã miêu tả hình ảnh của những người mẫu giả chết trong video là kinh tởm nhưng cũng dành lời khen cho nó vì sở hữu "tràn trề phong cách của những bộ phim điện ảnh nên nó sẽ khiến bạn khó có thể rời mắt, nhưng trái lại video vẫn là một thứ đam mê lạc thú." Ông cũng bình luận về vụ việc rò rỉ video trên mạng internet, nói rằng "nó không đơn thuần là một vụ rò rỉ, nó xứng đáng được đứng trên thảm đỏ đấy." Anna Pickard từ báo The Guardian đã khen ngợi công sức của ekip đã bỏ ra để hoàn thành video, tuy nhiên cô cũng phê bình nó vì nó có thời lượng quá dài. Tạp chí Entertainment Weekly đã viết một bài nhận xét tích cực về MV, bảo rằng "nó đã cho chúng ta thấy được độ điên khùng cấp độ mới mà chúng ta mong chờ từ cô gái mang tên Stefani Joanne Angelina Germanotta." Chủ đề về thợ săn ảnh của nó cũng đã được so sánh với video âm nhạc của ca khúc "Everytime" năm 2004 của nữ ca sĩ Britney Spears. MTV News đã gọi video là một "video hoành tráng thuộc chủ đề lãng mạn đậm chất những năm 1940", là một thứ "chứng minh được Gaga là một nghệ sĩ độc đáo với một tầm nhìn táo bạo." MV đã nhận được năm đề cử giải Video âm nhạc của MTV tại lễ trao giải năm 2009 tại các hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất, Kỹ xảo xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất và Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất. Cùng với bốn đề cử khác của video "Poker Face", Gaga và Beyoncé đồng trở thành hai nghệ sĩ có nhiều đề cử nhất năm đó. Video đã đoạt giải Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất và Kỹ xảo xuất sắc nhất. MV của ca khúc "Telephone" ra mắt sau đó là phần tiếp theo của video âm nhạc "Paparazzi" và cũng là một bộ phim ngắn. Nó bắt đầu bằng phân cảnh Gaga đi vào tù với tội danh giết bạn trai mình.

Biểu diễn trực tiếp

Gaga trình diễn "Paparazzi" trực tiếp trên chương trình The Album Chart Show của Anh Quốc vào ngày 14 tháng 2 năm 2009 nhằm quảng bá album The Fame. Sau đó, Gaga tiếp tục biểu diễn một phiên bản acoustic bằng đàn piano của bài hát trên đài phát thanh Capital Radio 95.8 FM vào ngày 1 tháng 5 năm 2009. Ngày 26 tháng 6 năm 2009, Gaga trình bày ca khúc tại lễ hội âm nhạc Glastonbury Festival, sau khi từ từ chui ra khỏi một cái hộp bằng bạc khổng lồ đặt trên sân khấu. Bài hát đóng vai trò quan trọng trong chuyến lưu diễn The Fame Ball Tour của nữ ca sĩ vì nó là ca khúc đầu tiên mà cô sẽ biểu diễn trong danh sách tiết mục. Màn trình diễn bắt đầu với một đoạn video mở đầu mang tên "The Heart" có Gaga đóng vai một nhân vật có tên Candy Warhol. Sau đó, nữ ca sĩ xuất hiện trước mắt khán giả trong một bộ váy ánh bạc và đen có gấu váy xòe. Trước khi màn biểu diễn bắt đầu, các vũ công của Gaga khiêng ra sân khấu một thứ đạo cụ trông giống tấm nhựa hoặc gỗ có dạng hình chữ nhật lớn, trên có đính nhiều pha lê và đủ lớn để khán giả không thể thấy họ. Sương mù nhân tạo và những ánh đèn sáng chói bao phủ sân khấu.

Ngoài ra, Lady Gaga cũng chọn biểu diễn ca khúc tại lễ trao giải Video âm nhạc của MTV năm 2009. Tiết mục bắt đầu sau khi Gaga nằm dài trên sân khấu lấy bối cảnh một dinh thự lộng lẫy. Các nam vũ công bên cạnh đã đỡ cô dậy và nữ ca sĩ tiếp tục trình bày bài hát. Một lúc sau, cô bắt đầu đi đứng loạng choạng trên sân khấu và phải chống gậy. Cô tiến lại gần một cái đàn piano màu trắng và đánh đàn. Sau khi xong, cô lại lảo đảo trên sân khấu. Máu giả dần chảy xuống từ áo ngực của cô. Gaga rên rỉ trong đau đớn, ngã gục trên sân khấu và một vũ công phụ họa của cô đến bên và đỡ cô dậy nhẹ nhàng. Tiếp đó, cô cột tay mình vào một sợi dây và tự treo mình lên cao, sau lưng cô là những vầng hào quang chiếu rọi. Khúc kết thúc cao trào của tiết mục có lẽ là lấy cảm hứng từ ca khúc "A Day in the Life" của nhóm nhạc The Beatles. Sau khi màn trình diễn kết thúc, Lady Gaga giải thích rằng tiết mục ấy là một món quà cô muốn gửi gắm cho người hâm mộ: "Tôi muốn bộc lộ một điều gì đó thiết thực hơn chứ không phải chỉ lên sân khấu ba hoa suốt về đĩa nhạc của mình, [...] Tiết mục này là dành cho người hâm mộ của tôi, những người mà theo tôi họ đang ở nhà xem và ngất lịm đi mất." Tạp chí Billboard đã xếp màn biểu diễn của nữ ca sĩ tại vị trí thứ tư trong danh sách những màn biểu diễn xuất sắc nhất trong lịch sử của lễ trao giải Video âm nhạc của MTV.

Lady Gaga cũng đã trình bày "Paparazzi" với một màn vũ đạo tương tự trên một chương trình thuộc mùa 35 của series chương trình hài tạp kỹ Saturday Night Live của đài NBC. Bài hát cũng xuất hiện trong danh sách tiết mục của chuyến lưu diễn The Monster Ball Tour của nữ ca sĩ. Cô xuất hiện trước mắt khán giả trong một bộ tóc màu vàng kim với những bím tóc khổng lồ nối ở phía sau. Mỗi bím tóc cuộn tròn quanh một vũ công phụ họa. Sau khi trình bày gần nửa bài hát, cô trèo lên một rào chắn và nó từ từ lên cao. Hình ảnh những ngôi sao lấp lánh được sử dụng làm nền cho Gaga khi cô đang biểu diễn. Trong những buổi hòa nhạc đã được tân trang của chuyến lưu diễn, Lady Gaga diện lên người một bộ váy màu ngọc lục bảo do Thierry Mugler thiết kế, và bị một chú cá angler khổng lồ tấn công từ phía sau. Biểu diễn xong một đoạn, Gaga cởi bỏ cái váy ban đầu, để lộ một bộ quần áo nịt cùng màu. Đến phần bridge của ca khúc, Gaga đến gần một cái thang, xuống dưới tầng hầm để đeo một bộ áo ngực có khả năng bắn tia lửa điện. Ở phần điệp khúc cuối cùng của "Paparazzi", Gaga tiếp cận con quái vật và kết liễu nó bằng những tràng tia lửa điện phóng ra từ áo ngực.

Lady Gaga đã biểu diễn bài hát tại chuyến lưu diễn Born This Way Ball (2012–2013). Trong khoảng thời gian 2 phút kể từ khi bài hát được phát, Gaga không đứng trực tiếp trên sân khấu, thay vào đó một cái đầu robot lơ lửng tên là "Mother G.O.A.T." sẽ "biểu diễn" bài hát. Sau đó, Gaga xuất hiện, biểu diễn tiếp phần còn lại rồi sử dụng một cây quyền trượng bắn vào cái đầu làm nó khóc ra máu. Bài hát kết thúc từ đây. Trong một buổi hòa nhạc trong chuyến lưu diễn ArtRave: The Artpop Ball (2014), cô mặc một bộ trang phục chấm bi làm từ cao su với các "xúc tu" mọc ra từ phần đầu và eo của nữ ca sĩ. Rob Sheffield từ tạp chí Rolling Stone cho rằng Lady Gaga đã "đặt hàng một đĩa thịt mực rán giòn làm từ cao su đàn hồi mọc ra từ cột sống của cô". Adam Carlson từ tạp chí Billboard lại cho rằng bộ trang phục mà Gaga đã mặc làm cho cô trông giống như "nhân vật Ursula từ bộ phim Nàng tiên cá đang nhảy múa". Gaga cũng đã biểu diễn "Paparazzi" trong chuyến lưu diễn Joanne World Tour (2017–2018). Cô biểu diễn bài hát trong một bộ áo liền quần bó sát (bodysuit) và một đôi ủng da cùng màu. Tiết mục kết thúc bằng cảnh tượng Gaga bị các nam vũ công tấn công trên sân khấu.

Lady Gaga cũng đã thể hiện ca khúc trong chương trình hòa nhạc thường trú mang tên Lady Gaga Enigma (2018–2021) tổ chức tại thành phố Las Vegas. Các buổi hòa nhạc thuộc Lady Gaga Enigma được chia làm hai loại: Enigma (nơi Gaga trình bày những bản hit của mình) và Jazz & Piano (nơi nữ ca sĩ trình bày những ca khúc trong tuyển tập Great American Songbook và các phiên bản "stripped-down" ( "trần trụi") của các bài hát mà nữ ca sĩ từng phát hành). Trong những buổi hòa nhạc Enigma, Gaga biểu diễn "Paparazzi" khi cô đang ngồi trong một cái lồng có dạng hình cầu treo lơ lửng trên đầu khán giả, còn trong những đêm nhạc Jazz & Piano, cô trình diễn ca khúc cùng với tiếng nhạc piano với "sự hỗ trợ của dàn nhạc giao hưởng kéo đàn tạo những âm thanh hồi hộp làm nền cho cảnh rượt đuổi trong phim". Trong bài viết của mình, John Katsilometes đến từ báo Las Vegas Review-Journal miêu tả màn trình diễn "Paparazzi" trong Jazz & Piano là "đầy năng lượng" và "luôn làm cho người ta bật dậy và vỗ tay". John cũng cho rằng nếu phiên bản này được phát hành dưới dạng đĩa đơn thì nó "đã có thể là một đĩa đơn nổi tiếng".

Danh sách ca khúc

Đĩa CD ở Anh Quốc và Úc
 "Paparazzi" (phiên bản trong album) – 3:28
 "Paparazzi" (Filthy Dukes Remix) – 5:21

EP phối lại ở Canada / Úc / Hoa Kỳ / Pháp
 "Paparazzi" (Stuart Price Remix) – 3:19
 "Paparazzi" (Moto Blanco Edit) – 4:05
 "Paparazzi" (Filthy Dukes Club Mix) – 5:21
 "Paparazzi" (James Carameta Tabloid Club Edit) – 4:27

EP phối lại ở Anh Quốc và Ireland
 "Paparazzi" – 3:27
 "Paparazzi" (Filthy Dukes Club Mix) – 5:21
 "Paparazzi" (Moto Blanco Edit) – 4:05
 "Paparazzi" (Stuart Price Remix) – 3:19
 "Paparazzi" (Yuksek Remix) – 4:47

EP phối lại thứ 2 phát hành trên iTunes ở Hoa Kỳ
 "Paparazzi" (Chew Fu Ghettohouse Radio Edit) – 3:39
 "Paparazzi" (Yuksek Remix) – 4:47
 "Paparazzi" (James Camareta Tabloid Club Edit) – 4:27

Đĩa CD 'The Remixes' ở Hoa Kỳ
 "Paparazzi" (Demolition Crew Remix) – 3:55
 "Paparazzi" (Moto Blanco Edit) – 4:05
 "Paparazzi" (Stuart Price Remix) – 3:19
 "Paparazzi" (Filthy Dukes Club Mix) – 5:21
 "Paparazzi" (James Camareta Tabloid Club Edit) – 4:27
 "Paparazzi" (phiên bản trong album) – 3:29
 "Paparazzi" (phiên bản không lời) – 3:29

Đĩa CD ở Pháp / Đức (phiên bản phối lại) / Đức
 "Paparazzi" (Moto Blanco Edit) – 4:05
 "Paparazzi" (Moto Blanco Bostic Dub) – 6:42
 "Paparazzi" (Demolition Crew Remix) – 3:55
 "Paparazzi" (Stuart Price Remix) – 3:19
 "Paparazzi" (Filthy Dukes Club Mix) – 5:21
 "Paparazzi" (Yuksek Remix) – 4:47
 "Paparazzi" (James Camareta Tabloid Club Edit) – 4:27
 "Paparazzi" (phiên bản chỉnh sửa được phát trên radio) – 3:28

Đội ngũ thực hiện
 Lady Gaga – hát chính, sáng tác, đồng sản xuất, chơi piano và synthesizer
 Rob Fusari – sáng tác, sản xuất
 Calvin "Sci-Fidelty" Gaines – lập trình âm thanh
 Robert Orton – phối âm
 Gene Grimaldi – hoàn chỉnh âm thanh (audio mastering) tại phòng thu âm Oasis Mastering, Burbank, California
 Thu âm bài hát tại phòng thu 150 Studios, Parsippany-Troy Hills, New Jersey

Đội ngũ thực hiện được ghi công trên bìa album The Fame.

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng cuối thập niên

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Xem thêm
 Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất những năm 2000 (Úc)
 Danh sách bài hát quán quân Billboard Mainstream Top 40 năm 2009
 Danh sách bài hát quán quân những năm 2000 (Cộng hòa Séc)
 Danh sách hit quán quân năm 2009 (Đức)
 Danh sách đĩa đơn nhạc dance quán quân năm 2009 (Hoa Kỳ)

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2009
Bài hát của Lady Gaga
Video âm nhạc do Jonas Åkerlund đạo diễn
Bài hát năm 2008
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop Songs
Đĩa đơn của Interscope Records
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Bài hát được viết bởi Lady Gaga
Bài hát về truyền thông
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)


title: Cayriech

text:
Cayriech là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Liên Trạch

text:
Liên Trạch là một xã thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Liên Trạch nằm ở giữa rìa phía bắc huyện Bố Trạch, có vị trí địa lý:
Phía tây bắc giáp các xã Lâm Trạch
Phía tây nam Phúc Trạch
Phía nam giáp xã Hưng Trạch
Phía đông nam giáp xã Cự Nẫm
Phía đông giáp xã Mỹ Trạch.

Xã Liên Trạch có diện tích 27,81 km², dân số năm 2019 là 3.578 người, mật độ dân số đạt 129 người/km².

Hành chính
Xã Liên Trạch được chia thành 5 thôn: Phú Hữu, Phú Kinh, Tân Hội, Liên Thủy, Liên Sơn.

Du lịch
Liên Trạch là một vùng có phong cảnh khá là đẹp, thích hợp để thưởng ngoạn và du lịch. Từ đây, mọi người có thể du lịch đến động Phong Nha.

Chú thích

Tham khảo


title: Chalepoxenus spinosus

text:
Chalepoxenus spinosus là một loài kiến thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Kazakhstan.

Chú thích

Tham khảo

 Social Insects Specialist Group 1996. Chalepoxenus spinosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Chalepoxenus
Động vật Kazakhstan
Động vật cánh màng châu Á
Động vật đặc hữu Kazakhstan


title: Ay-sur-Moselle

text:
Ay-sur-Moselle là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 14' vĩ độ bắc, 06° 12' kinh độ đông. Ay-sur-Moselle nằm trên độ cao trung bình là 172 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 154 mét và điểm cao nhất là 182 mét. Xã có diện tích 4,69 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1525 người; mật độ dân số là 325 người/km². Xã đã được nhắc đến từ thời trung cổ với tên là Ayest. 1915–18 và 1940–44 xã mang tên Đức là Aich an der Mosel.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Zorochros quadripustulatus

text:
Zorochros quadripustulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Preyssler miêu tả khoa học năm 1792.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Võ Hoàng Yên

text:
Võ Hoàng Yên (sinh ngày 1 tháng 1 năm 1975) là một người hành nghề khám chữa bệnh cho các bệnh nhân bằng phương pháp y học cổ truyền. Ông được quảng bá với khả năng chữa bệnh câm điếc, bại liệt do tai biến bằng phương pháp khí công, bấm huyệt. Vào năm 2021, ông đã bị nhiều bệnh nhân tố giác vì có hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người bệnh bằng tiền phí lên tới hàng tỷ đồng. Cũng theo các cơ quan chức năng tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Ngãi thì những bệnh nhân được ông Yên chữa chưa có ai khỏi bệnh.

Tiểu sử
Võ Hoàng Yên sinh ngày 1 tháng 1 năm 1975 trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Khi còn nhỏ, ông đã được gửi vào chùa Hưng Nghĩa Tự (thị trấn Cái Nước). Ở đó, ông được các thượng tọa chỉ dạy cách trị bệnh bằng phương pháp Y học cổ truyền.

Sau đó, Võ Hoàng Yên được ở các chùa khác để ăn học. Trong thời gian này, ông được học và thực hành nhiều cách chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền. Sau nhiều năm bôn ba với nghề khám bệnh, bốc thuốc, ông đã học được các phương pháp trị bệnh theo y học cổ truyền và nghiên cứu thành đề tài riêng trên nền tảng của mình.

Từ ngày 10 tháng 1 năm 2011, ông Yên được chuyển hộ khẩu thường trú từ thị trấn Cái Nước, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau đến thôn 3, xã Gia An, huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận.

Ông Võ Hoàng Yên có bằng tốt nghiệp Trung cấp chuyên nghiệp Y sĩ Y học cổ truyền do Trường Trung cấp Y tế Tuệ Tĩnh Thanh Hóa cấp ngày 14 tháng 7 năm 2017. Sau khi tốt nghiệp, ông Yên đến Trung tâm Y tế Hàm Tân (Bình Thuận) thực hành khám chữa bệnh tại khoa Y học cổ truyền do bác sĩ Lê Trung Nhật hướng dẫn (từ 20 tháng 9 năm 2017 đến 20 tháng 9 năm 2018). Kết thúc thời gian học, ông được Trung tâm Y tế Hàm Tân xác nhận quá trình thực hành chuyên môn: Khám bệnh, chữa bệnh bằng phương pháp Y học cổ truyền.

Ông cũng được Sở Y tế Bình Thuận cấp Chứng chỉ hành nghề số 4390/BTH-CCHN ngày 8 tháng 11 năm 2018 với phạm vi hoạt động: Khám bệnh, chữa bệnh bằng Y học cổ truyền. Hai cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Y học cổ truyền (được Sở Y tế Bình Thuận cấp Giấy phép hoạt động), nơi Võ Hoàng Yên đăng ký làm việc là Phước Thiện Hưng An Tự ở xã Gia An, huyện Tánh Linh và Phước Thiện Hưng Nghĩa Tự tại thị trấn Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân. Tại cơ sở Phước Thiện Hưng An Tự, ông Yên làm việc từ ngày 20 đến ngày 30 hàng tháng và bắt đầu từ tháng 11 năm 2018 đến nay. Còn tại phòng thuốc nam Phước Thiện Hưng Nghĩa Tự ông Yên tham gia làm việc từ ngày 10 đến ngày 20 hàng tháng và bắt đầu từ tháng 1 năm 2019 đến nay.

Ngoài ra, Võ Hoàng Yên còn là Giám đốc Công ty Cổ phần Phú Bình Yên, chuyên sản xuất và trồng cao su ở thôn 3, xã Gia An, huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận.

Phương pháp chữa bệnh
Ban đầu, Võ Hoàng Yên được biết đến là người thường chữa bệnh cho các bệnh nhân bằng phương pháp bấm huyệt và nhiều phương pháp khác. Từ trước tháng 7 năm 2011, do ông Yên chưa có giấy phép hành nghề nên ông chỉ chữa bệnh ở những chùa, nhà dân rộng rãi, đối tượng chữa bệnh là người dân và cách chữa bệnh mang tính từ thiện, miễn phí cho bệnh nhân.

Võ Hoàng Yên nói mình chỉ trị bệnh theo phương pháp khoa học cổ truyền, không hề có yếu tố "thần thánh" gì cả. Ông khẳng định mình đang khám và chữa bệnh theo phương pháp thông thường của đông y, tức khai thông huyệt đạo mang tính khoa học rõ ràng, trong đó có cái của riêng ông do trải nghiệm trước đây. Trong quá trình trị bệnh, ông chỉ giúp bệnh nhân sửa lại khiếm khuyết bằng phương pháp khai thông huyệt đạo trên cơ sở khoa học.

Bê bối
Trong hai năm 2009 và 2010, UBND huyện Cái Nước đã ra hai quyết định xử phạt hành chính đối với ông Yên với số tiền 6 triệu đồng vì hành nghề khám chữa bệnh không có giấy phép. Ngày 9 tháng 6 năm 2011, vì ông vẫn chưa có giấy phép khám chữa bệnh nên Phòng Y tế huyện Cái Nước đã phạt hành chính ông lần thứ ba.
Vào ngày 1 tháng 3 năm 2021, Võ Hoàng Yên đã bị vợ chồng doanh nhân Huỳnh Uy Dũng (Dũng "Lò Vôi") và Nguyễn Phương Hằng tố cáo lừa đảo chiếm đoạt hơn 200 tỷ đồng. Dù bốn ngày sau đó ông Yên đã xin được gửi trả lại số tiền trên, vợ chồng ông Dũng vẫn từ chối và nói rằng sẽ "tố cáo, vạch trần bộ mặt thật của ông ra cho tới cùng". Cũng trong tháng 3 cùng năm, Võ Hoàng Yên đã bị tố dàn cảnh chữa bệnh, chữa bệnh không đúng pháp luật, thu tiền của bệnh nhân dù không chữa được bệnh.
Ngày 18 tháng 3 năm 2021, Sở Y tế Bình Thuận ra quyết định thu hồi giấy phép khám chữa bệnh của cơ sở Phước Thiện Hưng Nghĩa Tự (tại thị trấn Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân) do bà Lê Thị Thu Hương, người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật, có đơn xin dừng hoạt động. Theo bà Hương thì từ ngày được Sở Y tế cấp phép đến nay cơ sở không hoạt động. Cùng với đó là việc Quảng Ngãi cũng dừng việc mời, cấp phép cho ông Võ Hoàng Yên chữa bệnh vì lý do phương pháp chữa bệnh không khoa học và có dấu hiệu lừa dối, gây hại cho người bệnh.
Ngày 9 tháng 4 năm 2021, ông Đặng Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đã ký quyết định hủy bỏ khen thưởng đối với ông Võ Hoàng Yên cùng cộng sự mà tỉnh này đã ký ban hành trước đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thực hư tài chữa bệnh của 'thần y' Võ Hoàng Yên Liên Châu Thanh Niên 10/03/2021

Người Cà Mau
Scandal Việt Nam
Y


title: Prasyptera nitens

text:
Prasyptera nitens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Prasyptera


title: Atractosomus luteipennis

text:
Atractosomus luteipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Atractosomus


title: Calosopsyche elachista

text:
Calosopsyche elachista là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Calosopsyche


title: Priopus summus

text:
Priopus summus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Danh sách đảo Indonesia

text:
Đây là danh sách các hòn đảo của quần đảo Indonesia. Indonesia gồm 17.508 - 18.306 hòn đảo và 8.844 đảo trong số đó đã được đặt tên theo ước tính của Chính phủ Indonesia, với 922 có những người sinh sống lâu dài. Những hòn đảo trải dài trên 5.400 km (3.400 dặm) về phía đông từ Sabang ở miền Bắc Sumatra đến Merauke trong. Irian Jaya. Theo một cuộc khảo sát năm 2002 của Viện Hàng không và Không gian (Lapan), Indonesia có 18.306 hòn đảo. Theo CIA factbook thì quốc gia này có 17.508 hòn đảo. Phần lớn đảo đảo của Indonesia có hoạt động địa chấn mạnh, kích thước ngập nước, và sự xuất hiện và hình dạng của đảo tiếp tục phát triển. Quần đảo Indonesia là một phần của quần đảo Mã Lai.

Các đảo chính
Quần đảo Sunda
Quần đảo Sunda lớn
Java, tên cũ Jawa Dwipa.
Borneo - chung với Brunei, và các bang Malaysia Sabah và Sarawak.
Sumatra, tên cũ Swarna Dwipa.
Sulawesi, tên cũ Celebes.
Quần đảo Sunda nhỏ
Quần đảo Maluku
New Guinea chung với Papua New Guinea.

Các đảo khác
Các đảo xếp theo tỉnh.

Java

Banten
 Sangiang
 Panaitan
 Tinjil

DKI Jakarta
 Thousand Islands (Kepulauan Seribu)

West Java
 Pulau Biawak (Monitor Lizard Island), Indramayu

Central Java
 Karimun Jawa
 Nusa Kambangan

East Java
 Bawean
 Kangean Islands
 Madura
 Raas
 Raja
 Sempu Island

Sumatra

Aceh
199 đảo
 Banyak Islands, 99 islands
 Balai
 Tuangku
 Lasia
 Weh
 Simeulue

North Sumatra
419 đảo
 Nias Islands
 Hinako Islands
 Batu Islands (formerly Batoe Eilanden), 51 đảo
 Berhala on the Strait of Malacca
 Jake
 Makole
 Masa
 Samosir, on Lake Toba

West Sumatra
 Mentawai Islands
 Siberut
 Sipura (Sipora)
 North Pagai
 South Pagai
 Pasumpahan
 Sikuai

Lampung
 Child of Krakatoa (Anak Krakatau)
 Sebuku
 Sebesi
 Legundi

Riau
 Rupat
 Bengkalis
 Padang
 Rangsang
 Tebing Tinggi Island
 Basu

Riau Islands
about 3,200 islands
 Natuna Islands (Kepulauan Natuna)
 South Natuna Islands
 Anambas Islands
 Natuna Besar Islands
 Tambelan Islands
 Badas Islands
 Riau Archipelago
 Batam
 Bunguran
 Bintan
 Penyengat
 Bulan
 Galang
 Karimun
 Kundur
 Rempang
 Lingga Islands
 Lingga with nearby islands:
 Singkep with nearby islands:

Bangka-Belitung Islands
 Bangka
 Belitung

Kalimantan

East Kalimantan
 Derawan Islands
 Kakaban
 Balabalagan Islands
 Bunyu
 Sebatik
 Tarakan

South Kalimantan
 Laut Kecil Islands
 Laut
 Sebuku

Central Kalimantan

West Kalimantan
 Karimata Islands
 Karimata
 Bawal
 Galam
 Maya Karimata (Maya)

Sulawesi

North Sulawesi
 Talaud Islands
 Karakelang
 Salibabu
 Kabaruan
 Sangihe Islands
 Sangir Besar (Sangir)
 Nanipa
 Bukide
 Siau
 Tagulandang
 Lembeh
 Bunaken
 Manado Tua
 Nain
 Talise
 Bangka

Central Sulawesi
 Togian Islands
 Togian
 Banggai Islands
 Peleng
 Banggai
 Bowokan Islands (Kepulauan Treko)

South Sulawesi
 Pabbiring Islands
 Sabalana Islands
 Tengah Islands
 Selayar Islands
 Selayar Island
 Takabonerate Islands

Southeast Sulawesi
 Tukangbesi Islands
 Wakatobi
 Wangiwangi
 Wowoni
 Buton
 Muna
 Kabaena

Lesser Sunda Islands

Bali
 Bali
 Nusa Penida
 Nusa Lembongan
 Nusa Ceningan
 Pulau Menjangan
 Gili Selang
 Gili Tepekong
 Gili Biaha
 Gili Mimpang

West Nusa Tenggara
 Lombok
 Sumbawa
 Sangeang
 Moyo Island
 Satonda

East Nusa Tenggara
 Alor Islands, 14 islands + 1 (Đông Timor)
 Alor
 Kepa
 Pantar
 Flores
 Babi
 Komodo
 Palu'e (Palu)
 Rinca
 Rote Island
 Savu (Sawu)
 Solor Islands
 Adonara
 Lembata (Lomblen)
 Solor
 Sumba
 Timor, divided between Indonesia (West Timor) and the independent nation of Đông Timor

Maluku

Maluku
 Buru
 Seram
 Ambon (Amboyna)
 Saparua
 Gorong archipelago
 Watubela archipelago
 Banda
 Tayandu Islands (Kepulauan Tayahad)
 Kai Islands
 Aru Islands
 Enu
 Kobroor
 Maikoor
 Trangan
 Wokam
 Tanimbar Islands
 Selaru
 Yamdena
 Babar
 Barat Daya Islands
 Damar
 Romang
 Wetar
 Leti Islands
 Small volcanic islands in Banda Sea

North Maluku
 Halmahera, with nearby islands:
 Machian (Makian)
 Morotai
 Ternate
 Tidore
 Bacan
 Morotai
 Widi Islands
 Obi Islands
 Sula islands

New Guinea
islands near the Indonesian half of New Guinea island

West Papua
610 islands, 35 inhabited
 Asia Islands
 Ayu Islands
 Palau Ayu
 Palau Reni
 Raja Ampat Islands
 Batanta
 Fam Islands
 Boo Islands
 Misool
 Waigeo
 Gam
 Kawe
 Karas
 Semai

Papua
 Biak Islands
 Biak
 Numfor
 Yapen
 Mios Num
 Supiori
 Komoran
 Yos Sudarso

Tham khảo

Đảo Indonesia
Indonesia


title: 114 TCN

text:
Năm 114 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 114 TCN


title: Crespières

text:
Crespières là một xã thuộc tỉnh Yvelines, trong vùng Île-de-France, Pháp, có cự ly khoảng 17 km về phía tây của Saint-Germain-en-Laye.

Các xã giáp ranh:Orgeval về phía đông bắc, Feucherolles về phía đông, Davron về phía đông nam, Thiverval-Grignon về phía nam, Beynes về phía tây nam, de Mareil-sur-Mauldre về phía tây, Herbeville về phía tây bắc và Alluets-le-Roi về phía bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vue aérienne de la commune de Crespières trên trang mạng của IAURIF
Crespières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Crespières trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Crespières sur le site des archives des Yvelines

Crespieres


title: Đồng minh

text:
Đồng minh là một từ Hán-Việt (同盟) có nghĩa là một nhóm với các thành viên cùng thề với nhau. Nó có thể chỉ đến:

Đồng minh quân sự: một thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều quốc gia
Hiệp ước: nhóm ba quốc gia chống lại Lực lượng Trung tâm trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Đồng Minh: nhóm chống lại Khối Trục trong Chiến tranh thế giới thứ hai


title: Chimarra guyanensis

text:
Chimarra guyanensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Scylla (định hướng)

text:
Scylla có thể là:

 Scylla, một quái vật trong thần thoại Hy Lạp, theo truyền thống được coi là sống tại khu vực ngày nay là Scilla
 Scylla (công chúa), công chúa xứ Megara, một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, không liên quan với quái vật nói trên.
 Scylla (chi cua), một chi chứa khoảng 4 loài cua biển, có tầm quan trọng kinh tế là Scylla serrata, sống trong khu vực biển từ Ấn Độ Dương tới Tây Thái Bình Dương.
 Scylla (kịch Prison Break), hồi 58 trong vở kịch truyền hình nhiều tập Prison Break.
 Tiểu hành tinh 155 Scylla.
 HMS Scylla, tên gọi của một số tàu thuộc Hải quân Hoàng gia Anh.
 Scylla (Titan), một quái vật trong MonsterVerse

Xem thêm
 Scilla
 Sylla


title: Borgo d'Ale

text:
Borgo d'Ale là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 40 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 30 km về phía tây của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.629 người và diện tích là 39,3 km².

Borgo d'Ale giáp các đô thị: Alice Castello, Azeglio, Bianzè, Borgomasino, Cossano Canavese, Maglione, Moncrivello, Settimo Rottaro, Tronzano Vercellese, và Viverone.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: .km

text:
.km là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Comoros.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.km whois information

K m
Km

sv:Toppdomän#K


title: Quan (họ)

text:
Quan là một họ của người trong Vùng văn hóa Đông Á, phổ biến chủ yếu tại Trung Quốc và Nhật Bản và Việt Nam. Trong ba chữ sử dụng làm họ có phiên âm là Quan thì họ Quan (Phồn thể: 關; Giản thể: 关; Bính âm: Guan; Kanji: 関; Romaji: Seki) là họ phổ biến nhất, xếp thứ 394 trong Bách gia tính. Còn họ Quan (Chữ Hán: 官; Bính âm: Guan; Romaji: Kan) và họ Quan hay Quán (Phồn thể: 觀; Giản thể: 观; Bính âm: Guān) thì không xuất hiện trong Bách gia tính.

Người Trung Quốc họ Quan (關) nổi tiếng

Cổ đại
 Quan Long Phùng, trung thần thời vua Kiệt nhà Hạ
 Quan Vũ (關羽), danh tướng Thục Hán thời Tam Quốc.
 Quan Bình (關平), con trai của Quan Vũ, tướng nhà Thục Hán thời Tam Quốc.
 Quan Hưng (關興), con trai của Quan Vũ, tướng nhà Thục Hán thời Tam Quốc.
 Quan thị (關氏), con gái Quan Vũ, nhân vật nổi tiếng trong văn hóa.
 Quan Sách (關索), nhân vật hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa và Hoa Quan Sách truyện.
 Quan Độn (關遁), hay Chi Đạo Lâm, cao tăng Phật giáo thời Đông Tấn.
 Quan Bá (關播), đại thần thời kỳ Trung Đường.
 Quan Đồng (關仝), họa sĩ thời Hậu Lương.
 Quan Thắng (關勝), tướng lĩnh kháng Kim đầu thời Nam Tống, nhân vật trong tiểu thuyết Thủy hử.
 Quan Linh (關铃), nhân vật hư cấu trong Thuyết Nhạc toàn truyện.
 Quan Hán Khanh, nhà viết kịch thời Nguyên.
 Quan Thiên Bồi, tướng lĩnh thời Thanh.

Hiện đại
 Quan Lân Trưng (关麟征), tướng của Quốc dân đảng Trung Quốc đầu thế kỉ 20.
 Quan Thịnh Chí (关盛志), Thiếu tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
 Quan Đức Hưng, diễn viên Hồng Kông, người chuyên thủ vai Hoàng Phi Hồng.
 Quan Sơn, diễn viên Hồng Kông.
 Quan Chi Lâm, nữ diễn viên Hồng Kông, con gái của Quan Sơn.
 Quan Nam Thi, nữ diễn viên Hồng Kông.
 Quan Vịnh Hà, nữ diễn viên Hồng Kông.
 Quan Cúc Anh, nữ diễn viên Hồng Kông.
 Quan Tâm Nghiên, ca sĩ Hồng Kông.
 Quan Thục Di, ca sĩ Hồng Kông.
 Quan Hiểu Đồng, nữ diễn viên Trung Quốc.

Người Việt Nam họ Quan nổi tiếng
 Quan Văn Chuẩn, cầu thủ bóng đá chơi ở vị trí thủ môn.
 Quan Thế Dân, bác sỹ, cây bút bình luận về lĩnh vực y tế và đời sống.

Người Trung Quốc họ Quan (官) nổi tiếng
  (chữ Hán: 官恩娜, Hán Việt: Quan Ân Na), nữ ca sĩ, diễn viên Hồng Kông.

Người Nhật họ Quan nổi tiếng
Seki Tomokazu (Hán Việt: Quan Trí Nhất), một trong những seiyū lừng danh nhất tại Nhật Bản.

Người họ Quan nổi tiếng khác
  (chữ Hán: 關穎珊, Hán Việt: Quan Dĩnh San), vận động viên trượt băng nghệ thuật người Mỹ gốc Hoa.

Tham khảo

Họ người Nhật Bản
Họ người Trung Quốc
Họ người Việt Nam
Họ tên


title: Berbiguières

text:
Berbiguières (trong tiếng Occitan Berbiguièras) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 5,35 km2, dân số năm 2005 là 181 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Berbiguières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Berbiguieres


title: Schematiza synchrona

text:
Schematiza synchrona là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: Chu Du

text:
Chu Du (chữ Hán: 周瑜, bính âm: Zhōu Yú; 175-210), tự Công Cẩn (公瑾), đương thời gọi là Chu Lang (周郎), là danh tướng và khai quốc công thần của nước Đông Ngô thời Tam Quốc.

Chu Du nổi tiếng với chiến thắng ở Xích Bích trước đại quân của Tào Tháo. Trận Xích Bích là trận chiến lớn bậc nhất thời đó, là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử giúp phân định cục diện Tam Quốc, nên tên tuổi của ông mãi đi vào lịch sử Trung Quốc.

Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, nhân vật Chu Du được mô tả là vị tướng tài trí, có uy tín trong toàn quân, nhưng có nhược điểm là đố kị, vì thua trí kém tài Gia Cát Lượng nên luôn tìm cách hãm hại nhân vật này và cuối cùng bị Gia Cát Lượng bày kế chọc tức 3 lần, khiến vết thương tái phát mà chết. Đây chỉ là tình tiết hư cấu của nhà văn, không hề có trong sử sách. Tuy nhiên, do sự nổi tiếng của tác phẩm văn học này, danh tiếng và hình tượng Châu Du trong văn hóa dân gian từ đó bị các tình tiết hư cấu này làm cho xấu đi, và câu nói "Trời sinh Du sao còn sinh Lượng" vẫn được nhiều người nhắc tới dù không có thật.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thời trẻ

Thân thế
Chu Du xuất thân từ gia đình danh giá, nhiều đời đều làm quan. Cha ông là Chu Dị (周異) từng làm Huyện lệnh Lạc Dương, chú là Chu Thượng (周尚) có thời gian làm Thái thú Đan Dương. Ông nội là Chu Cảnh (周景) và bác là Chu Trung (周忠) đều từng làm quan đến chức Thái úy. Ông cố là Chu Vinh (周榮) thời Chương Đế-Hòa Đế làm đến chức Thượng Thư lệnh.

Chu Du sinh ra và lớn lên tại huyện Thư, quận Lư Giang (nay là Thư Thành, An Huy). Sử sách ghi lại rằng ông "cao lớn, cường tráng, đẹp trai", tuổi trẻ đã rất am hiểu âm nhạc. Nếu nhạc đánh sai một nốt, dù đã uống say, Chu Du vẫn biết ngay, bởi vậy thời ấy có câu rằng "Khúc hữu ngộ, Chu Lang cố" (khúc nhạc lỡ sai, Chu Lang ngoảnh lại).

Kết bạn với Tôn Sách
Lư Giang thuộc vùng Hoài Nam của Trung Nguyên, nhưng rất gần đất Ngô Việt. Khi Tôn Kiên khởi binh đánh Đổng Trác (năm 190) đã đưa cả nhà đến đó, ở lại huyện Thư. Chu Du gặp con trai Kiên là Tôn Sách, hai người bằng tuổi nhau, trở thành bạn rất thân.

Chu Du nhường gian nhà phía Nam để gia đình Tôn Sách ở trọ, lại lên nhà lạy chào mẹ của Sách, chia sẻ đồ đạc của cải dùng chung. Hai người cùng kết giao với các danh sĩ ở Giang Nam, trở nên nổi tiếng.

Giúp Tôn Sách lập nghiệp
Năm 191, Viên Thuật phái Tôn Kiên đi đánh Lưu Biểu, Kiên chết trong trận Tương Dương. Tôn Sách sau một thời gian cống hiến cho Thuật không được trọng dụng bèn tìm cách ly khai. Chu Du lúc này đang ở Đan Dương với người chú là quan Thái thú vùng đó.

Chinh phạt Giang Đông
Năm 194, Tôn Sách 20 tuổi, bắt đầu khởi binh ở Lịch Dương, ôm chí muốn sang sông chinh phục Giang Đông, bèn viết thư cho Chu Du. Du lập tức đem binh lương giúp Tôn Sách. Sách rất mừng, nói: "Có ông giúp, việc lớn của ta ắt xong!"

Chu Du cùng Tôn Sách đánh lấy Hoành Giang (橫江), Dương Lợi (當利), rồi vượt sông đánh bại Trích Dung và Tiết Lễ, chiếm được Mạt Lăng (秣陵). Họ tiếp tục đánh Hồ Thục (湖孰), Giang Thừa (江乘), tiến vào Khúc A (曲阿) tấn công Thứ sử Dương châu là Lưu Do, đuổi Do bỏ chạy. Quân Tôn Sách và Chu Du đánh đâu thắng đó, tập hợp được hàng vạn người.

Lúc đó Tôn Sách cho rằng quân lực đã đủ, bảo Chu Du về Đan Dương (gia đình của ông vẫn đang ở đó), còn Sách tiếp tục đi đánh Ngô quận và Cối Kê, bình định vùng Sơn Việt.

Kết giao với Lỗ Túc
Viên Thuật sai em họ là Viên Dận ra làm Thái thú Đan Dương thay Chu Thượng, hai chú cháu cùng về Thọ Xuân. Thuật thấy Du là người có tài, bèn mời làm tướng, nhưng ông nhận thấy Viên Thuật không làm nên việc lớn, nên tìm cách thoái thác, chỉ xin làm quan huyện ở Cư Sào để sau này dễ trở về Giang Đông theo Tôn Sách.

Trong thời gian ở Cư Sào, Chu Du nghe tiếng Lỗ Túc ở Đông Thành giàu có phóng khoáng, hay đem tiền của chia cho người nghèo và thích kết giao danh sĩ, bèn mang trăm người đến chỗ Túc mượn lương thảo. Nhà Lỗ Túc có 2 vựa lúa lớn, liền đem 1 vựa tặng luôn cho Chu Du. Du rất khâm phục, hai người kết bạn với nhau.

Cùng Lỗ Túc sang Giang Đông
Ít lâu sau, Viên Thuật mời Lỗ Túc ra làm quan huyện Đông Thành, nhưng Túc cũng tìm cách từ chối, rồi dẫn cả nhà hàng trăm người đi đến Cư Sào gặp Chu Du. Sang năm 198, cả hai đưa gia quyến cùng rời Cư Sào, vượt sông về Ngô quận.

Tôn Sách nghe tin Chu Du về Ngô quận bèn tự mình ra đón và phong ông làm Kiện Uy Trung Lang Tướng (建威中郎將), giao cho 2000 quân và 50 ngựa chiến. Sách lại cấp cho ông một toán quân nhạc, sửa sang nhà cửa, ban tặng cho nhiều thứ khác, rồi nói:

Chu Lang sánh với Tiểu Kiều
Năm ấy Chu Du 24 tuổi, người ở Ngô quận đều khen ngợi ông và gọi là "Chu Lang". Ông được sai trấn thủ Ngưu Chử vốn ở gần Lư Giang, sau đó kiêm chức quan huyện Xuân Cốc.

Năm 199, Tôn Sách muốn đi đánh Hoàng Tổ ở Giang Hạ (thuộc Kinh châu của Lưu Biểu) để báo thù cho cha. Chu Du được phong làm Trung hộ quân, Thái thú Giang Hạ, cùng Sách và Lã Phạm, Trình Phổ kéo quân đi.

Trên đường đi thì được tin Viên Thuật chết, lực lượng phân hóa làm hai: Viên Dận đến Hoãn Thành (皖城, còn dịch là Uyển Thành) nương tựa Thái thú Lư Giang là Lưu Huân, còn Dương Hoằng và Trương Huân định đến hàng Tôn Sách nhưng lại bị Lưu Huân chặn đường giết chết.

Tôn Sách rất hận Lưu Huân, dùng kế lừa Lưu Huân đi đánh Thượng Diên rồi cùng Chu Du mang 2 vạn quân tập kích vào quận Lư Giang, chiếm được Hoãn Thành, tiếp quản toàn bộ số quân cũ của Viên Thuật được khoảng 3 vạn.

Tại Hoãn Thành có hai tiểu thư xinh đẹp nổi tiếng, là con của Kiều công. Tôn Sách và Chu Du cùng đến hỏi làm vợ. Giang Biểu truyện của Ngu Phổ chép: Sách đến xem mặt xong, nói đùa với Du rằng:

Tôn Sách lấy Đại Kiều, còn Chu Du lấy Tiểu Kiều.

Bình định Dự Chương, trấn giữ Ba Khâu
Lưu Huân mất thành, chạy về phía tây cầu viện Hoàng Tổ. Hoàng Tổ gửi 5.000 thủy quân thiện chiến tới giúp Lưu Huân. Quân Tôn Sách lại đánh bại Lưu Huân, thu được trên 2.000 quân cùng 1.000 chiến thuyền của Huân.

Lưu Huân phải chạy về phía bắc hàng Tào Tháo. Tôn Sách và Chu Du quay sang đánh Hoàng Tổ. Hai bên đánh một trận lớn ở gần Vũ Xương. Dù có viện binh từ Lưu Biểu, nhưng Hoàng Tổ vẫn bại trận. Tuy thắng nhưng Tôn Sách phải quay về bình định nốt Dự Chương. Hoàng Tổ vẫn giữ được Giang Hạ.

Chu Du theo Tôn Sách tiến đến Dự Chương, dụ hàng Thái thú Hoa Hâm (dưới quyền Lưu Do đã chết), thu được quận Dự Chương. Tôn Sách mang đại quân về Khúc A, Chu Du được lệnh đóng quân trấn giữ Ba Khâu.

Giúp Tôn Quyền

Về Ngô chịu tang, lo việc chính sự
Năm 200, Tôn Sách mới 25 tuổi đã hùng cứ một phương, chiếm lĩnh 5 quận Giang Đông là Cối Kê, Ngô quận, Đan Dương, Dự Chương và Lư Lăng. Một hôm Sách đang cưỡi ngựa ra ngoài thì bị thích khách ám hại, vết thương rất nặng, gọi Trương Chiêu đến dặn dò, trao lại ấn tín cho em là Tôn Quyền rồi chết.

Chu Du nghe tin liền mang binh từ Ba Khâu về Ngô quận chịu tang Tôn Sách. Ông được Tôn Quyền giữ lại, phong làm Trung hộ quân (中護軍) nắm giữ binh quyền, cùng Trưởng sử Trương Chiêu giúp Quyền lo việc đại sự. Ông trở thành nhân vật số 2 trong chính quyền họ Tôn sau Trương Chiêu.

Tình hình Đông Ngô lúc đó
Tôn Sách tuy đã đặt xong nền móng cho nước Đông Ngô sau này, nhưng cái chết của ông đã khiến tập đoàn họ Tôn có nguy cơ tan vỡ, nguyên nhân như Tôn Thịnh nói là: “nghiệp không có tích đức cơ bản, bang không có cơ sở vững chắc”. Họ Tôn tuy gốc gác ở Giang Đông, nhưng không phải danh gia "sĩ tộc"; Tôn Kiên khởi nghiệp ở vùng Hoài-Tứ, được cho là "Giang Tây", lại phục vụ cho "phản thần" Viên Thuật. Vì vậy, Tôn Sách đem quân cũ của cha sang sông chinh phạt Giang Đông, thì người Giang Đông coi họ Tôn là người ngoài vào xâm lược, tuy khống chế được 5 quận nhưng là do dùng vũ lực đoạt được, nhiều nơi còn chưa thần phục. Sách lại trấn áp bằng cách "giết các anh hào" chống đối, khiến nhiều người căm hận.

Trong chính quyền non trẻ của họ Tôn lúc này lại không đồng lòng, chia làm 3 phái chính:
Một là "tướng lĩnh Hoài-Tứ", gồm những người đã theo Tôn Kiên, Tôn Sách từ trước, cùng vượt sông sang đánh chiếm Giang Đông như: Trình Phổ, Hoàng Cái, Hàn Đương, Tưởng Khâm, Chu Thái... và đứng đầu là Chu Du. Nhóm này trung thành với họ Tôn, và chủ yếu là tướng lĩnh quân sự.
Hai là "Bắc sĩ lưu vong", gồm những người đã chạy loạn từ phương Bắc xuống miền Nam lánh nạn, như: Gia Cát Cẩn, Bộ Chất, Nghiêm Tuấn, Trương Hoành, và tiêu biểu là Trương Chiêu. Nhóm này chủ yếu là quan văn, tư tưởng phân tán, mỗi người một ý, lo thân mình trước.
Ba là "tứ đại gia tộc Giang Đông" gồm Ngu, Ngụy, Cố, Lục, gồm những nhân sĩ như: Ngu Phiên, Ngụy Đằng, Cố Ung, và Lục Tốn. Nhóm này căm ghét họ Tôn, tìm cách chống đối.

Tôn Quyền lúc đó còn nhỏ tuổi, nhờ có Trương Chiêu và Chu Du phò tá, một văn một võ, một già một trẻ, như là hai trụ chống trời, mới khiến sự nghiệp họ Tôn đứng vững và tiếp tục phát triễn.

Lúc trước Lỗ Túc đưa cả nhà sang sông cùng Chu Du, nhưng dừng lại ở Khúc A. Không rõ ông có phục vụ cho Tôn Sách hay không (nếu có thì không được trọng dụng), nhưng Chu Du lúc này tiến cử Túc với Tôn Quyền. Hai người sau khi hội đàm thì tâm đầu ý hợp, Lỗ Túc trở thành nhà hoạch định chiến lược được Tôn Quyền yên mến.

Khuyên Tôn Quyền không gửi con tin
Năm 202, Tào Tháo đánh thắng Viên Thiệu, thế lực rất thịnh, hạ chiếu thư yêu cầu Tôn Quyền đưa con vào Hứa Xương làm con tin. Tôn Quyền triệu tập quần thần thương nghị. Trương Chiêu đứng đầu các quan, nhưng lại do dự không quyết. Quyền bèn dẫn riêng Chu Du đến chỗ mẹ mình để bàn định.

Chu Du phân tích rằng Tôn Quyền nay kế thừa cơ nghiệp cha anh, nắm giữ 6 quận, binh hùng tướng mạnh, quân lương đầy đủ, sản vật giàu có, lòng dân quy phục, có sông nước thuận tiện di chuyển, đủ sức chống bất kỳ kẻ địch nào, chẳng có lý do gì phải gửi con tin để rồi bị lệ thuộc vào Tào Tháo. Ngô thái phu nhân nói:

Quyền nghe lời, không đưa con vào triều làm tin. Tào Tháo đang bận bình định Hà Bắc nên cũng chưa thể quan tâm tới miền Nam.

Xuất binh diệt Hoàng Tổ
Năm 206, Chu Du dẫn theo em họ Tôn Quyền là Tôn Du (孫瑜) đi đánh dẹp hai đồn Ma (麻), Bảo (保) của giặc cướp, chém đầu bọn thủ lĩnh, bắt sống hơn vạn người. Cùng năm ấy, tướng của Hoàng Tổ là Đặng Long (鄧龍) đem mấy ngàn quân xâm nhập Sài Tang, bị Chu Du đem binh truy kích. Long bị bắt sống, giải về Ngô quận.

Năm 208, Tôn Quyền lại ra quân đánh Hoàng Tổ. Chu Du được phong Tiền Bộ Đại Đốc (前部大督), thống lĩnh chư tướng. Chu Du cùng Lã Mông, Lăng Thống, Cam Ninh đốc thúc binh sĩ ra sức tấn công cả hai đường thủy bộ, đại thắng Hoàng Tổ. Tổ bỏ chạy, bị bắt sống và xử tử. Quân Ngô chiếm được Giang Hạ, nhưng Lưu Biểu đưa quân Kinh châu đến cứu, nên phải rút lui. Biểu cho con là Lưu Kỳ trấn thủ Giang Hạ.

Tào Tháo nghe tin Tôn Quyền tiến sang Kinh châu, vội khởi đại quân nam tiến để tranh giành Kinh châu.

Thuyết phục Tôn Quyền kháng Tào
Lưu Biểu chết bệnh, con là Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo. Tào Tháo chiếm được Kinh Châu, thu được hết thủy quân Kinh châu, chiến thuyền, cùng mấy chục vạn quân bộ, khiến người ở Giang Đông đều kinh hãi, lo lắng.

Tháo lấy danh nghĩa của Hán đế yêu cầu Tôn Quyền đầu hàng. Quyền gọi quần thần dưới trướng đến hỏi kế sách. Đa phần đều cho rằng nên hàng, bởi Tháo mang danh Thiên Tử nay lại được thủy quân Kinh Châu, lợi thế của Trường Giang đã không còn.

Chu Du không đồng ý, cho rằng Tào Tháo "giả danh tướng nhà Hán, kỳ thực là giặc nhà Hán", còn Tôn Quyền "thừa kế cơ nghiệp cha anh, binh hùng tướng mạnh, phải vì nhà Hán diệt trừ kẻ bạo tàn", đồng thời chỉ ra "Tháo đang tự tìm chết" bằng cách phân tích 4 điều kỵ trong binh pháp mà Tào Tháo phạm phải:

 Đất Bắc chưa thật sự yên, vùng Tây Lương có Mã Đằng, Hàn Toại là mối lo sau lưng Tháo.
 Thủy chiến vốn là sở trường của quân Ngô-Việt, không phải của quân phương Bắc.
 Thời tiết hiện rất lạnh, ngựa không có cỏ ăn.
 Binh sĩ Trung Nguyên không quen thủy thổ phương Nam, sẽ sinh bệnh tật.

Ông tiếp tục: "Du này xin được cấp ba vạn tinh binh, tiến đến đóng giữ Hạ Khẩu, bảo đảm sẽ vì Tướng quân mà phá tan quân giặc."

Tôn Quyền nghe Chu Du phân tích xong, nói "Ngươi nói rất hợp ý cô, thực là trời đem ngươi đến cho ta vậy!", rồi chụp lấy thanh đao chém đứt góc bàn, nói: "Ai còn dám nói đến chuyện đón rước Tháo, sẽ như cái bàn này."

Kết thúc buổi chầu, Chu Du lại vào thưa về thực lực đôi bên để Tôn Quyền khỏi lo lắng:

 Quân Tào nói có tổng cộng 800.000, thật ra chỉ có khoản 150.000 đến 160.000, lại mệt mỏi lắm rồi.
 Hàng quân của Lưu Biểu chỉ 70.000 đến 80.000, trong lòng lại hồ nghi.
 Địch vừa mệt vừa không đồng lòng nên dẫu đông cũng không đáng sợ, chỉ cần 50.000 binh là đủ khắc chế.

Tôn Quyền vỗ vai Chu Du nói "Khanh nói rất hợp lòng Cô". Trước mắt không tập hợp nổi 50.000 người, Chu Du lĩnh 30.000 binh cùng Trình Phổ đi đối địch Tào Tháo ở Xích Bích.

Bùi Tùng Chi chú giải Tam quốc chí cho rằng người đầu tiên khuyên Tôn Quyền đánh Tào là Lỗ Túc, sau đó Chu Du thuyết phục được Quyền hạ quyết tâm, đây là công của cả hai người.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu ra tình tiết nhân vật Gia Cát Lượng sử dụng bài phú Đồng Tước đài để khích nhân vật Chu Du đánh Tào, đây là việc hoàn toàn không có thật bởi 3 năm sau đó Tào Tháo mới cho xây Đồng Tước đài, và 2 năm sau nữa Tào Thực mới làm bài phú này. Sử gia Dịch Trung Thiên cho rằng vở kịch "Khổng Minh dùng kế khích Chu Du" của La Quán Trung thật sự khôi hài, dựng nên hình tượng Gia Cát Lượng, Chu Du, Lỗ Túc đều "chẳng ra gì": nhân vật Lỗ Túc ngẩn ngơ đần độn, nhân vật Gia Cát Lượng lên mặt ta đây dối trá lung tung mất tư cách, nhân vật Chu Du không lo quốc gia hưng vong mà đánh Tào chỉ vì ghen tuông...

Xích Bích nổi danh

Hợp quân với Lưu Bị
Lưu Bị thua to ở Trường Bản, phải bỏ cả vợ con chạy về Hạ Khẩu. Lúc này Lỗ Túc đến, giới thiệu rằng mình là bạn Gia Cát Cẩn, khuyên Lưu Bị liên minh với Tôn Quyền. Bị cử Gia Cát Lượng làm sứ giả tới Giang Đông.

Quyền phong cho Chu Du là Tả Đô Đốc (左督), Trình Phổ làm Hữu Đô Đốc (右督), Lỗ Túc làm Tham quân Hiệu Úy, dẫn 3 vạn binh mã đi hợp quân với Lưu Bị.

Tôn, Lưu lo lắng; Chu Du tự tin
Lúc Chu Du dẫn quân đi, Tôn Quyền vẫn nghi ngờ khả năng chiến thắng. Quyền vỗ vai ông, nói: "Đô đốc hãy tận lực, dốc hết sức, nếu có gì không thuận lợi thì còn có ta đây. Ta sẽ quyết một trận sống mái với Tào Tháo, quyết không hối hận."

Thuyền của Chu Du đi trước ra Phàn Khẩu, đại quân chưa đến, thì Lưu Bị đã tới gặp. Hai người bàn chuyện ở trên thuyền, Bị hỏi quân số Đông Ngô được bao nhiêu. Chu Du thản nhiên trả lời: "Chỉ có hơn 3 vạn." Lưu Bị rất thất vọng và lo lắng vì thấy quân quá ít. Chu Du tự tin nói: "Lưu Dự Châu xem tôi đánh bại Tào A Man nhé!"

Lưu Bị về trại càng nghĩ càng thấy lo sợ, ngầm sai Quan Vũ đi bố trí sẵn ở bờ bắc sông Hán Thủy, đề phòng nhỡ khi thua thì còn có chỗ đấy để chạy về.

Dùng kế của Hoàng Cái, hỏa thiêu Xích Bích
Đúng như tiên đoán của Chu Du, quân Tào bị dịch bệnh, mới giao chiến một trận đã thua, phải thối lui đóng ở bờ bắc sông Xích Bích, quân Ngô đóng ở bờ nam.

Quân của Chu Du ít hơn nhiều, nhưng lại chiếm ưu thế về thủy chiến, Tào Tháo không thể qua sông nên đóng trại ở bờ bắc để huấn luyện quân. Lúc này là mùa đông giá rét, gió bắc thổi mạnh, thuyền bè chao đảo, trong quân Tào nhiều người mắc bệnh. Để giải quyết vấn đề này, Tào Tháo ra lệnh dùng xích sắt nối thuyền lớn lại theo lối của kị binh liên hoàn mã, gọi đó là "Liên hoàn thuyền".
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã thêm tình tiết hư cấu rằng Bàng Thống bày ra kế "liên hoàn thuyền" để lừa Tào Tháo, giúp Chu Du chiến thắng. Việc này hoàn toàn không được ghi trong bất kỳ sách sử nào.

Bộ tướng của Chu Du là Hoàng Cái hiến kế: "Tôi quan sát thấy chiến thuyền của quân Tháo đầu đuôi liên tiếp nhau, có thể dùng kế hoả công để chúng phải bỏ chạy vậy." Chu Du nghe theo, lập tức cho chọn lấy mấy chục chiến thuyền, che trùm kín mít, chứa đầy cỏ khô, trong tẩm dầu mỡ, ngoài dùng vải che kín, trên cắm cờ xí; ngoài ra Cái còn chuẩn bị nhiều thuyền nhỏ để trốn thoát.

Hoàng Cái gửi thư giả đầu hàng Tào Tháo, vào một đêm có gió đông nam, quân Ngô dùng hỏa công đánh trại của Tào Tháo. Các chiến thuyền quân Tào bị khóa không chạy tản ra được, đều bị thiêu. Chu Du cùng các tướng cưỡi thuyền nhẹ theo sau, cho quân đánh trống vang to như sấm, lửa lan lên doanh trại trên bờ, quân Tào tan vỡ, Tào Tháo bỏ chạy.

Do bị liên quân của Tôn Quyền và Lưu Bị đuổi, Tào Tháo cho Tào Nhân giữ Nam Quận, rồi rút về phương bắc. Trận Xích Bích đưa tên tuổi Chu Du nổi lên, và được liệt vào hàng những tướng giỏi của lịch sử Trung Quốc.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu ra hàng loạt tình tiết miêu tả mưu kế thần thánh của nhân vật Gia Cát Lượng trong suốt chiến dịch Xích Bích như "thuyền cỏ mượn tên", cùng Chu Du viết chữ "Hỏa" trong lòng bàn tay, lập đàn hô mưa gọi gió đông (tất cả đều không có thật) khiến nhân vật Chu Du ghen tức tài năng. Trên thực tế, theo các sử gia, Gia Cát Lượng không những không có vai trò quân sự gì trong trận Xích Bích, mà còn "đã học tập được nhiều điều bổ ích ở Chu Du và Lỗ Túc".

Lưu Bị, Tào Tháo gièm pha
Trong một bữa tiệc, Tôn Quyền và Lưu Bị nói chuyện về thứ bậc các quan tướng, Bị khen Chu Du:“Công Cẩn văn võ thao lược, là anh tài trong đám vạn người.”nhưng sau đó lại chêm thêm rằng:“Xem người có chí khí lớn như thế, sợ rằng chẳng chịu làm kẻ bầy tôi tầm thường lâu.”Tào Tháo thua chạy về đến Trung Nguyên, tuyên bố rằng mình chẳng có gì phải xấu hổ, rồi gửi thư cho Tôn Quyền, viết:“Chiến dịch Xích Bích, gặp lúc có dịch bệnh, Cô đốt thuyền rồi tự lui quân, không ngờ Chu Du thu được cái hư danh ấy.”Cái danh của Chu Du vang xa, nên Tào Tháo, Lưu Bị đều sợ mà gièm pha. Thế nhưng dù người khác có bình luận ra sao thì Tôn Quyền vẫn một lòng tín nhiệm Chu Du.

Tưởng Cán dụ hàng
Năm 209, Tào Tháo sai người bạn cũ của ông là Tưởng Cán đến thăm và dụ hàng ông. Dù Tưởng Cán đóng vai kẻ sĩ nhàn tản đến gặp với tư cách bạn bè, Chu Du vẫn nhận ra dụng ý của họ Tưởng. Ông hậu đãi Tưởng Cán mấy ngày rồi nói thẳng quan điểm của mình không bao giờ thay lòng đổi dạ thờ họ Tôn. Tưởng Cán biết không thể dụ được ông, đành quay về báo lại cho Tào Tháo. Các danh sĩ Giang Đông vì vậy càng kính phục Chu Du.

Vây chiếm Giang Lăng

Chu Du cùng Trình Phổ tiến đánh Nam Quận. Hai bên còn chưa giao tranh thì Chu Du đã phái Cam Ninh đi chiếm Di Lăng. Ninh bị quân Tào bao vây, cầu cứu Chu Du. Du nghe lời Lã Mông, để Lăng Thống giữ hậu phương, còn mình đích thân cùng Mông đi giải vây Cam Ninh.

Lưu Bị nói với Chu Du rằng: “Thành Giang Lăng lương thảo rất nhiều, tôi sai Trương Dực Đức dẫn một nghìn người đi theo ngài, ngài chia hai nghìn quân đi theo tôi, tôi theo dòng Hạ Thủy xuống cắt đứt hậu phương của Nhân, Nhân hay tin tôi đến tất bỏ chạy.” Du đưa thêm hai nghìn người cho Bị.

Hai bên chuẩn bị đại chiến, Chu Du thân chinh cưỡi ngựa đi trước trận thì bị tên bắn trúng sườn, phải lui về. Tào Nhân nghe tin ông phải nằm không dậy được, liền kéo ra khỏi thành bày trận tiến đánh. Chu Du đang trọng thương vẫn cố gắng ngồi dậy, đích thân đi xem xét quân doanh, khích lệ tinh thần binh sĩ. Tào Nhân thấy vậy rút quân về.

Quan Vũ theo lệnh biệt phái của Lưu Bị và Chu Du, mang quân lên phía Bắc nhằm chia cắt liên lạc giữa Thượng Giang và Giang Lăng, chặn đường rút lui của Tào Nhân, nhưng liên tiếp bị Lý Thông, Nhạc Tiến, Văn Sính đánh đại bại, kho lương và chiến thuyền của Vũ ở Tầm Khẩu bị đốt sạch. Do vậy, đường tiếp tế của quân Tào cho Giang Lăng vẫn thông suốt.

Quân Ngô bao vây thành Giang Lăng hơn một năm, cuối cùng quân Tào tổn thất quá nặng, phải rút về Tương Dương, quân Ngô chiếm được phần lớn Nam Quận. Tôn Quyền bèn phong cho Chu Du làm Thiên tướng quân (偏將軍) kiêm thái thú Nam Quận, được hưởng thực ấp ở các huyện Hạ Tiêu, Hán Xương, Lưu Dương và Châu Lăng, trụ sở đóng tại huyện Giang Lăng thuộc Nam Quận.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu ra việc nhân vật Gia Cát Lượng dùng mưu phỗng tay trên đoạt cả Giang Lăng và Tương Dương, khiến nhân vật Chu Du tức thổ huyết. Tuy nhiên trong các hồi sau, tác giả lại quên mất và cho Tương Dương nằm trong tay Tào Tháo, rồi Quan Vũ lại đến đánh chiếm Tương Dương. (Tất cả đều là hư cấu, trên thực tế Giang Lăng trở thành dinh sở của tân thái thú Nam Quận Chu Du, còn quân Tào chưa bao giờ mất Tương Dương trong suốt thời Tam Quốc).

Hiến kế và sách lược tương lai
Trong lúc quân Ngô khổ chiến với quân Tào thì Lưu Bị cũng tranh thủ giành đất Kinh châu, chiếm được vài quận phía nam. Lưu Bị sau đó còn sang Ngô Quận gặp Tôn Quyền đề nghị cho mượn Nam quận, với danh nghĩa "mượn Kinh châu" để cùng chống Tào Tháo. Chu Du nghe tin bèn viết thư cho Tôn Quyền phản đối việc này. Ông đề nghị hãy giữ Lưu Bị lại, dùng mỹ nhân lung lạc, và ly cách với các mãnh tướng Quan Vũ, Trương Phi, điều hai tướng này đi chinh chiến để lợi dụng tài năng của họ.

Mặc dù Tôn Quyền chưa đồng ý cho Lưu Bị mượn Nam quận, nhưng ông vẫn rất coi trọng liên minh với Lưu Bị để cùng chống Tào Tháo còn rất mạnh ở phía bắc, nên không tiếp nhận kế giam lỏng Lưu Bị của của Chu Du.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu ra việc nhân vật Gia Cát Lượng tiên đoán trước mọi việc, viết sẵn 3 cẩm nang cho nhân vật Triệu Vân, lợi dụng nhân vật hư cấu là Ngô quốc thái và Kiều Công (lúc đó đã mất từ lâu) để khiến nhân vật Chu Du "đã mất phu nhân lại thiệt quân".

Đánh giá về mưu kế của Chu Du, các học giả Trung Quốc cho rằng: Giam lỏng Lưu Bị thì khả thi và cũng là một độc kế, nhưng lợi dụng Trương Phi và Quan Vũ phục vụ cho mình thì khó mà thực hiện được và Chu Du không hiểu quan hệ gắn bó của 3 người Lưu Quan Trương tới mức nào.

Kế đó không thành, Chu Du lại nghĩ kế khác, đề nghị với Tôn Quyền:
Tào Tháo mới bị đại bại, không thể cử binh đánh ta. Đây là thời cơ tốt để ta mở rộng thế lực. Tôi xin cùng Phấn uy tướng quân Tôn Du đánh vào chiếm đất Thục, được Thục rồi diệt Trương Lỗ. Sau đó lưu Phấn uy tướng quân ở lại cố thủ, liên kết với Mã Siêu cùng chống Tào. Tôi sẽ trở về cùng ngài đánh chiếm Tương Dương, tập kích Tào Tháo, tiến lên phía bắc.

Kế sách này của Chu Du được xem là có tầm nhìn xa trông rộng, được các nhà nghiên cứu đánh giá rất cao. Bên ngoài là đối địch với Tào Tháo, bên trong là ngầm thanh toán Lưu Bị.

Tôn Quyền tán thành mưu kế của Chu Du. Ông quay về Giang Lăng gấp, chuẩn bị cho cuộc chiến.
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu rằng việc đánh Thục chỉ là "kế mượn đường diệt Quắc" của nhân vật Chu Du để cướp "Kinh Châu", nhưng bị nhân vật Gia Cát Lượng vạch trần. Sau nhiều lần bị chọc tức, nhân vật Chu Du kêu lên "Trời sinh Du sao còn sinh Lượng" rồi chết. Đây hoàn toàn là màn kịch do La Quán Trung tự tô vẽ nên để tâng bốc Gia Cát Lượng, nhân vật này sau đó còn "chọc tức" làm chết nhân vật Tào Chân và nhân vật Vương Lãng (cũng đều là việc hư cấu).

Qua đời
Đang gấp rút chuẩn bị cuộc chiến thì Chu Du bị bệnh nặng ở Ba Khâu. Biết mình không qua khỏi, Chu Du viết lại thư gửi Tôn Quyền, dặn lại 3 việc:
Đề cử Lỗ Túc thay mình cầm quân
Phải đề phòng Tào Tháo ở phía bắc ("Tào công phía bắc, biên cương không yên")
Không thể quên nguy cơ từ Lưu Bị ("Lưu Bị ở nhờ khác nào nuôi hổ").

Rồi Chu Du qua đời, năm đó ông 36 tuổi (năm 210). Tôn Quyền nghe tin khóc than: "Công Cẩn có tài phò vương, nay chợt đoản mệnh, cô còn biết nhờ cậy ai!", rồi tự mình mặc áo tang đến để tang ông. Linh cữu Chu Du được chuyển về Ngô Quận, Tôn Quyền ra tận Vu Hồ nghênh đón.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhà văn La Quán Trung đã hư cấu ra việc nhân vật Gia Cát Lượng đến dự tang lễ của Chu Du, nhân vật Lỗ Túc cảm động khóc, ca ngợi Gia Cát Lượng và chê bai nhân vật Chu Du là "hẹp hòi, tự chuốc lấy cái chết".

Sau này Tôn Quyền xưng đế (năm 229), vẫn nhớ tới Chu Du: "Không có Chu Công Cẩn, cô không có được ngai vị hoàng đế này".Tuy nhiên, Tôn Quyền không phong thụy hầu cho bất kỳ quan tướng Đông Ngô nào, do vậy Chu Du không có tước hầu.

Cái chết của Chu Du khiến Lưu Bị và Gia Cát Lượng bớt được áp lực lớn từ phía Đông Ngô, vì người kế tục ông là Lỗ Túc chủ trương hòa hiếu với Lưu Bị.

Tài năng và nhân cách

Tài năng
Chu Du từ lúc mới 20 tuổi đã cùng Tôn Sách đi chinh chiến khắp Giang Đông, giúp Sách đặt nền móng cho Đông Ngô sau này. Sau khi Tôn Sách chết, ông tiếp tục thống lĩnh quân đội của Tôn Quyền, các trận đánh lớn, nhỏ do ông chỉ huy hầu hết đều đạt được thắng lợi. Việc Chu Du khuyên Tôn Quyền không đưa con và triều làm con tin cũng cho thấy khả năng phân tích tình hình và nhận định chiến lược của ông.

Sau khi liên quân thắng trận, Lưu Bị tuy muốn ly gián Chu Du và Tôn Quyền, nhưng vẫn phải khen ông rằng:“Công Cẩn văn võ thao lược, là anh tài trong đám vạn người.”Sau này, Tôn Quyền cùng Lục Tốn đàm luận về Chu Du: "Công Cẩn hùng liệt, đảm lược hơn người, đánh bại Mạnh Đức, khai phá Kinh Châu, cao xa thì khó kế thừa, khanh (Lục Tốn) nay làm được."

Năm 731, Đường Minh Hoàng cho xây Võ miếu đầu tiên gọi là Thái Công Thượng phụ miếu, thờ chủ thần là Khương Thái Công cùng 10 danh tướng các thời. Năm 782, Đường Đức Tông đưa thêm vào Võ miếu một số danh tướng như Tôn Tẫn, Liêm Pha, Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh... trong đó thời Tam quốc có Chu Du, Đặng Ngải, Quan Vũ, Trương Phi.

Trần Văn Đức, tác giả sách Khổng Minh Gia Cát Lượng Đại Truyện (thuộc thể loại Tam Quốc ngoại truyện) đánh giá Chu Du là một thiên tài quân sự. Những phân tích của Chu Du về thực lực của quân Tào trước trận Xích Bích cho thấy ông có thiên tài vạch sách lược chiến đấu, lại liên tục ở chiến trường nên thông tin tình báo của ông rất phong phú và chính xác, các quan tướng Đông Ngô khác đều không sánh kịp. Gia Cát Lượng dẫu chú trọng việc tình báo cũng không nắm rõ  tình hình quân Tào bằng ông. La Quán Trung khi viết tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa đã miêu tả rằng nhân vật Chu Du ghen tức tài năng của nhân vật Gia Cát Lượng, đây là sự hư cấu mang tính tiểu thuyết của nhà văn, không chính xác về mặt lịch sử.

Dịch Trung Thiên, tác giả sách Phẩm Tam Quốc cho rằng Chu Du có lẽ đánh trận rất đẹp, chỉ huy quân đội cũng giống như chỉ huy ban nhạc, biến chiến tranh thành nghệ thuật, thân là tướng soái mà quạt lông khăn lượt thì đấy là phong thái của nho tướng, bày mưu trong trướng, theo kế chỉ huy, cuối cùng đã khắc địch, lấy ít đánh nhiều giành lấy phần thắng. Chu Du lúc này được coi là vị tướng tài ba, ý chí ngời ngời, nổi tiếng khắp nơi. Lúc đó Chu Du thậm chí còn không nghĩ Gia Cát Lượng sẽ là địch thủ hàng đầu của mình, chẳng cớ gì phải tìm cách ám hại.

Nhân cách
Tưởng Cán được Tào Tháo phái đi dụ Chu Du về với mình, lúc trở về nói rằng: “Chu Du tao nhã tột bậc, rộng lượng, có chí khí lớn, không thể dùng lời nói mà ly gián được”.

Ngô Lục của Trương Bột chép: Lưu Bị mượn 2.000 quân của Chu Du, Du liền đưa thêm hai nghìn người cho Bị.

Chu Du là người có chí lớn, phong độ hơn người, nói năng đĩnh đạc. Ông đối đãi với mọi người rất khiêm tốn, lễ phép và thường lấy đức để thu phục mọi người. Thời Tôn Sách, Tôn Quyền còn trẻ và chỉ làm tướng quân, mọi người thường thiếu lễ độ, nhưng Chu Du vẫn rất giữ phép tắc.

Trình Phổ lớn tuổi hơn Chu Du nhưng chức vụ ở dưới, thường tỏ ý không phục, nhiều lần lấn át, khinh thị ông. Chu Du vẫn nhún nhường, nhất định không so bì tranh chấp với Trình Phổ. Sau này dần khiến Trình Phổ phải tự kính trọng, khâm phục ông. Phổ nói với người khác rằng:

Người đương thời cho là Chu Du khiêm nhường mà thu phục được người khác.

Nhà văn La Quán Trung khi viết tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa (thế kỷ 14) cũng mô tả Chu Du là người lễ độ nho nhã, rất được binh sỹ yêu mến, nhưng nhân vật Chu Du lại hẹp hòi đố kỵ với Gia Cát Lượng, điều này thì trong sử sách hoàn toàn không có ghi lại, chỉ là do nhà văn hư cấu để đề cao nhân vật Gia Cát Lượng.

Am hiểu âm luật
Chu Du có khí chất tài hoa. Ông không chỉ trau dồi nhân phẩm, giỏi trận mạc mà còn am hiểu nghệ thuật, nhất là âm nhạc. Ngay cả khi rượu đã 3 tuần, tức đã ngà ngà say, ông vẫn nhận ra được khi có nốt nhạc bị đánh sai. Vậy nên mới có chuyện người đương thời lưu truyền câu "Khúc hữu ngộ, Chu Lang cố" (Nốt nhạc đánh sai, Chu Lang ngoảnh lại). Một võ tướng mà nắm vững âm luật như thế, thì chắc chắn cũng biết rõ cách điều binh khiển tướng, nắm vững nghệ thuật tiến hành chiến tranh.

Nhà thơ Lý Đoan thời Đường có bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt Minh tranh (鳴箏) nhắc đến điển cố trên:

Quạt lông, khăn lược
Nhà thơ nổi tiếng Tô Đông Pha vào thế kỷ 11 đã viết bài Niệm nô kiều - Xích Bích hoài cổ (念奴嬌－赤壁懷古), trong đó miêu tả Chu Du tay cầm quạt lông, đầu đội khăn lược, phong thái anh hùng, nói cười khoan khoái mà tiêu diệt quân Tào.

Thật ra Chu Du ăn mặc thế nào thì sử sách không ghi lại, Tô Đông Pha cũng không thể biết được. Ở đây nhà thơ muốn nói lên phong cách nho nhã của Chu Du.

Gia đình và hậu huệ
Khoảng giữa năm 198 đến năm 199, Chu Du cùng Tôn Sách đánh chiếm Hoãn Thành thành, gặp được 2 cô con gái của Kiều công là Nhị Kiều. Chu Du lấy Tiểu Kiều (小喬) làm vợ, còn Tôn Sách lấy Đại Kiều (大喬). Khi đấy, Chu Du và Tôn Sách chỉ mới 24 tuổi, đều là nhân sĩ thành đạt, cho nên Tôn Sách nói với Chu Du rằng "hai người con gái của Kiều công tuy sắc nước hương trời, nhưng lấy được hai chúng ta làm chồng, chắc cũng mãn nguyện".

Chu Du có hai con trai và một con gái, tuy nhiên không rõ có phải do Tiểu Kiều sinh ra hay không:

 Con trai lớn tên là Chu Tuần (周循); có cử chỉ và phong thái rất giống cha. Tôn Quyền gả người con gái rất mực yêu quý là Tôn Lỗ Ban cho ông và phong chức Kị Đô Úy (騎都尉), nhưng ông chết sớm.
 Con trai thứ tên Chu Dận (周胤); cưới vợ là người trong họ tộc của Tôn Quyền. Ông làm tới chức Hưng Nghiệp Đô Úy (興業都尉), chỉ huy 1000 quân tại thành Công An (公安). Năm 229, Tôn Quyền xưng đế và phong ông làm Đô Hương hầu (都鄉侯). Sau này, do phạm tội nên Chu Dận bị đày tới quận Lư Lăng. Năm 239, Gia Cát Cẩn và Bộ Chất dâng biểu nhắc tới những công lao đóng góp ngày xưa của Chu Du, xin ân xá và phục hồi chức tước cho Chu Dận. Tôn Quyền miễn cưỡng đồng ý nhưng ông cho rằng mức độ phạm tội của Chu Dận quá nặng, và nói rằng Chu Dận không biết hối hận. Tuy nhiên, sau nhiều lần thúc giục từ Gia Cát Cẩn, Bộ Chất, Chu Nhiên và Toàn Tông, Tôn Quyền đã đồng ý, nhưng Chu Dận đã chết vì bệnh trong khi bị lưu đày. Sự nghiệp lẫy lừng của Chu gia cũng vì thế mà tiêu tùng trong tay người con thứ này.
 Con gái của Chu Du lấy con trai lớn của Tôn Quyền là Thái tử Tôn Đăng, sinh được 3 người con.

Theo ông Chu Bá Tuyền, Ủy viên Thường vụ Ủy ban Nghiên cứu lịch sử văn hóa Viêm Hoàng Trung Quốc, hậu duệ đời thứ 63 của Chu Du, thì con cháu của Chu Du hiện tụ cư đông nhất ở vùng Mật Hồ, An Phúc, tỉnh Giang Tây với 35 hộ - hơn 130 người. Đây là dòng chính từ Chu Dận, con trai thứ của Chu Du. Ông Chu Bá Tuyền còn cho biết diễn viên điện ảnh nổi tiếng Chu Nhuận Phát chính là hậu duệ của Chu Du, thuộc dòng chính từ Chu Ứng Đẩu tách ra nhánh Chu gia ở Triều Dương - Quảng Đông.

Trong văn học nghệ thuật

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Chu Du là một nhân vật trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, xuất hiện từ hồi 15 đến hồi 56.

Tam Quốc diễn nghĩa mô tả Chu Du khá sát với lịch sử, là người văn võ song toàn và rất trung thành với Tôn Quyền. Nhưng do lấy Thục Hán làm chính thống và để câu chuyện thêm phần kịch tính, La Quán Trung đã sáng tác nhiều tình tiết mô tả việc nhân vật Chu Du e ngại Gia Cát Lượng sẽ là mối họa cho Đông Ngô, nên nhiều lần tìm cách mưu hại nhân vật Gia Cát Lượng, nhưng lần nào ông cũng bị Gia Cát Lượng qua mặt (những tình tiết này hoàn toàn là hư cấu, không có trong sử sách).

Vì muốn đề cao Gia Cát Lượng, La Quán Trung đã hạ bớt vai trò của Chu Du trong trận Xích Bích. Các học giả sau này vạch ra sự vô lý của hồi 44: "Khổng Minh dùng kế khích Chu Du":
Khi 3 người Chu Du, Gia Cát Lượng và Lỗ Túc gặp nhau trong buổi đêm hôm đó đột nhiên Chu Du và Gia Cát Lượng tỏ ý muốn đầu hàng Tào, chỉ còn lại Lỗ Túc muốn chống Tào. Chu Du bị Gia Cát Lượng khích bác nguy cơ mất người vợ đẹp (Tiểu Kiều) về tay Tào Tháo nếu để thua quân Tào khiến ông nổi giận quyết tâm đánh họ Tào. Điều vô lý được chỉ ra là Chu Du vốn luôn được mô tả là người có ý định chủ chiến (phái diều hâu - đối nghịch với Trương Chiêu) từ đầu sau khi nhận lời ký thác của Tôn Bá Phù; Gia Cát Lượng thì một lòng một dạ sang Giang Đông bằng mọi giá phải kéo được Tôn Quyền ngả theo Lưu Bị để cứu Lưu Bị trong cơn nguy cấp, vì vậy không có lý gì tỏ thái độ vờ vĩnh với Chu và Lỗ. Tác giả Dịch Trung Thiên khi phân tích đoạn này coi đó là một màn kịch khôi hài của La Quán Trung, hình tượng cả ba nhân vật Chu Du, Gia Cát Lượng và Lỗ Túc đều khác xa thực tế. Hình ảnh Chu Du từ một con người nuôi chí lớn xây dựng cơ nghiệp Giang Đông phù họ Tôn, bắc phạt họ Tào trở thành một người hăng máu đánh trận Xích Bích chỉ vì ghen tuông.

Ngoài ra, trong trận Xích Bích, La Quán Trung còn kể việc nhân vật Chu Du muốn nổi lửa đốt thủy trại quân Tào phải nhờ có nhân vật Gia Cát Lượng cầu gió đông. Sau trận Xích Bích, nhân vật Chu Du trở thành người nhọc công chiến đấu nhưng bị nhân vật Gia Cát Lượng giúp Lưu Bị nẫng tay trên mất 3 quận Kinh châu, khiến ông uất quá thổ huyết.

Việc Tưởng Cán đến dụ Chu Du ở hồi 45 được La Quán Trung gắn với trận Xích Bích, khi Tào Tháo mang đại quân áp sát biên giới Đông Ngô. Tam Quốc diễn nghĩa kể rằng trong lần gặp Tưởng Cán, Chu Du còn lợi dụng Tưởng Cán đưa tin thất thiệt khiến Tào Tháo nghi ngờ giết 2 đô đốc thủy quân giỏi của Kinh châu mới về hàng là Trương Doãn và Sái Mạo, khiến quân Tào không còn tướng chỉ huy quân thủy giỏi. Kỳ thực, Tào Tháo sai Tưởng Cán đi dụ ông sau trận thua lớn ở Xích Bích.

Những tình tiết nhân vật Chu Du 3 lần bị nhân vật Gia Cát Lượng chọc tức dẫn tới cái chết của ông đều là hư cấu của La Quán Trung. Ông bị La Quán Trung mô tả là người đố kỵ và luôn tìm cách hại Gia Cát Lượng nhằm trừ đi mối họa cho Đông Ngô. Ngay trước khi nổi lửa ở Xích Bích, nhân vật Chu Du đã có ý định trừ khử nhân vật Gia Cát Lượng nhưng không thành. Trước khi chết, nhân vật Chu Du uất hận than: "Trời đã sinh ra Du sao còn sinh ra Lượng?" Trong bộ "Tướng soái cổ đại Trung Quốc" của các tác giả Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Tuyết và Dương Hiệu Xuân có ghi: "đó là lời lẽ của nhà văn, hoàn toàn không đáng tin cậy". Trong sách "Phẩm Tam Quốc" của Dịch Trung Thiên viết: nhắc tới vị danh tướng Giang Đông, người ta thường nghĩ ngay đến câu chuyện “Ba lần chọc tức Chu Du”, là “Đã sinh Du sao còn sinh Lượng” và “Chu Du mẹo giỏi yên thiên hạ, đã mất phu nhân lại thiệt quân” v.v… Tiếc thay, đó là tiểu thuyết, không phải lịch sử, trong sử Gia Cát Lượng chưa từng chọc tức Chu Du. Và dù có chọc tức cũng không thể chết được. Vì sao vậy? Bởi vì Chu Du tính tình mạnh mẽ, hào phóng... Ngược lại, Gia Cát Lượng, một người đức độ cao siêu lại được coi là “Ba lần chọc tức Chu Du”, được mô tả thành “kẻ tiểu nhân gian trá hiểm ác” (lời Hồ Thích), nghĩ xem, đau xót biết chừng nào! Chúng ta thấy, lịch sử xa cách chúng ta, có lúc xa cách đến như vậy.

Phim ảnh
Nhân vật Chu Du trên phim ảnh Trung Quốc xuất hiện trong các bộ phim Tam Quốc diễn nghĩa và Đại chiến Xích Bích. Trong phim Tam Quốc diễn nghĩa, vai Chu Du do diễn viên Hồng Vũ Trụ đóng. Nhân vật Chu Du trong phim Đại chiến Xích Bích do diễn viên Lương Triều Vỹ thể hiện.

Thơ ca
Chu Du là nhân vật tài hoa, có cá tính đậm nên thường được các thi nhân đời sau nhắc lại, tên của ông hay gắn với trận đại chiến Xích Bích:

Đỗ Mục trong bài Xích Bích hoài cổ có 2 câu nổi tiếng:
Đông phong bất dữ Chu Lang tiện
Đồng Tước xuân thâm toả nhị kiều
Nghĩa là:
Gió đông không giúp Chu Lang
Thì đài Đồng Tước khoá xuân hai Kiều.

Tô Thức thời Tống, trong bài từ nổi tiếng điệu Niệm nô kiều có nhắc đến Chu Du:
Đại giang đông khứ,
Lãng đào tận thiên cổ phong lưu nhân vật.
Cổ luỹ tây biên,
Nhân đạo thị Tam Quốc Chu Du Xích Bích
Nghĩa là: Sông lớn chảy về Đông, cuốn đi hết thảy nhân vật phong lưu ngàn thuở, thành lớn ở phía Tây người bảo đó là Tam Quốc, Chu Du, Xích Bích.

Tản Đà trong bài hát nói Hỏi gió cũng nói về Chu Lang:
Thử thị Đà Giang, phi Xích Bích
Dã vô Gia Cát dữ Chu Lang!
 Nghĩa là:
Đây là sông Đà, không phải Xích Bích
Không có Gia Cát với Chu Lang.

Xem thêm
 Tôn Sách
 Tôn Quyền
 Lỗ Túc
 Gia Cát Lượng
 Trận Xích Bích

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học

Chú thích

Sinh năm 175
Mất năm 210
Người An Huy
Nhân vật quân sự Đông Ngô


title: Gummidipoondi

text:
Gummidipoondi là một thị xã của quận Thiruvallur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gummidipoondi có dân số 16.116 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Gummidipoondi có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Gummidipoondi, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Dudinka

text:
Dudinka là một thành phố tại Liên bang Nga, trung tâm hành chính của Vùng tự trị Taymyr và từ ngày 1 tháng 1 năm 2007 trở đi là của huyện Taymyr. Nó được thành lập năm 1667 như là điểm cư trú mùa đông và tới năm 1951 thì được nâng cấp lên thành thành phố.

Dân số 25.200 người (năm 2005) và 24.382 năm 2008.

Thành phố này nằm phía trên vòng Bắc cực, trên bờ phải sông Enisei, nằm về phía bắc thành phố Krasnoyarsk và cách nó 2.021 km.

Dudinka - một cảng biển ở hạ lưu sông Enisei và là lớn nhất tại Siberia. Từ hải cảng này có thể vận tải tới Arkhangelsk và Murmansk quanh năm bằng phương tiện vận tải đường biển, còn trong giai đoạn mùa hè thì có thể vận tải cả bằng phương tiện đường sông tới Krasnoyarsk và Dikson. Hàng hóa được vận chuyển chủ yếu là kim loại màu, than và các loại quặng để luyện kim.

Tại đây có tuyến đường sắt dành cho tàu hỏa chạy điện xa nhất về phía bắc trên thế giới cũng như tuyến đường bộ nối liền Dudinka với Norilsk (96 km) và sân bay Alykel (40 km).

Các thành phố Norilsk và Dudinka có địa vị pháp lý là ZATO (ЗАТО - vùng lãnh thổ hành chính đóng cửa), nhưng kể từ ngày 25 tháng 11 năm 2001 trở đi thì việc đến các thành phố này đối với người nước ngoài (ngoại trừ công dân Belarus) phải có giấy phép của chính quyền. Trước đó, trong vòng 10 năm (từ năm 1991) thì việc đi lại là tự do.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thành phố Dudinka
 Lịch sử huy hiệu của Dudinka

Thành phố của Nga
Cảng biển Nga


title: Kim Tú

text:
Huyện tự trị dân tộc Dao Kim Tú (Tiếng Tráng: , , Tiếng Ưu Miền: ) là một huyện thuộc địa cấp thị Lai Tân, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2517 km², dân số năm 2004 là 150.000 người. Về mặt hành chính, huyện được chia thành 3 trấn, 8 hương.
Trấn: Kim Tú, Đồng Mộc, Đầu Bài.
Hương: Tam Giác, Trung Lương, La Xuân, Lục Hạng, Đại Chương, Trường 垌, Tam Giang, Thất Kiến.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giới thiệu huyện Kim Tú

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Syracuse, New York

text:
Syracuse (/ sɪrəkju ː s / hoặc địa phương / sɛrəkju ː s /) là một thành phố quận lỵ của quận Onondaga, bang New York, Hoa Kỳ, là thành phố lớn nhất với tên gọi "Syracuse" ở Mỹ, và là thành phố lớn thứ năm trong tiểu bang. Theo điều tra dân số 2010, dân số thành phố là 145.170 người, (làm cho nó là thành phố lớn thứ 170 ở Hoa Kỳ) và khu vực đô thị có dân số 742.603 người. Đây là trung tâm kinh tế và giáo dục của Trung New York, một khu vực với hơn một triệu cư dân. Syracuse có một phức hợp hội nghị và trung tâm thành phố, trực tiếp về phía tây của thành phố, trung tâm triển lãm Empire Expo Center, nơi tổ chức hàng năm Đại hội chợ bang New York. Thành phố này có nguồn gốc tên của nó từ Siracusa, một thành phố trên bờ biển phía đông của đảo Sicilia Ý.

Thành phố có vai trò là một ngã tư lớn trong hai thế kỷ vừa qua, lần đầu tiên giữa các kênh Erie và các kênh rạch chi nhánh của nó, sau đó của mạng lưới đường sắt. Hôm nay, Syracuse là nằm ở giao lộ của Interstates 81 và 90, và sân bay của nó là lớn nhất trong khu vực. Syracuse có Đại học Syracuse, một trường đại học nghiên cứu lớn, cũng như các trường cao đẳng nhỏ hơn và một số trường chuyên nghiệp. Trong năm 2010 tạp chí Forbes đánh giá Syracuse thứ 4 trong 10 địa điểm hàng đầu để sinh sống cùng gia đình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của New York (tiểu bang)

Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm


title: Thanh Mai, Chợ Mới (Bắc Kạn)

text:
Thanh Mai là một xã thuộc huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thanh Mai có hình tam giác, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Bạch Thông
Phía đông giáp xã Thanh Vận và xã Cao Kỳ
Phía nam giáp xã Nông Hạ và huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
Phía Tây giáp xã Mai Lạp.

Xã Thanh Mai có diện tích 40,86 km², dân số năm 2019 là 2.568 người,  mật độ dân số đạt 63 người/km².

Thanh Mai có một vài tuyến đường liên xã đi qua, trong đó có đường nối đến quốc lộ 3 tại xã Nông Thịnh. Một số phụ lưu hữu ngạn của sông Cầu cũng chảy trên địa bàn Thanh Mai như: Khuổi Kéo, Khuổi Tang, Khuổi Tôm, Khuổi Pèn, Khuổi Lạc và hợp lưu thành suối Quân.

Hành chính
Xã Thanh Mai được chia thành 14 xóm bản: Pá, Phát, Trung tâm, Nà Pẻn, Phiêng Luông, Tý, Roỏng Tùm, Nà Pài, Khuổi Phẩy, Khuổi Rẹt, Khuổi Dạc, Kéo, Nà Vài, Pjải.

Chú thích

Tham khảo


title: Cauterets

text:
Cauterets là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Pyrénées

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Họ Cóc bùn

text:
Họ Cóc bùn (danh pháp khoa học: Megophryidae) là một họ cóc trong bộ Không đuôi có nguồn gốc ở phía đông nam ấm áp của châu Á, từ chân núi Himalaya về phía đông, phía nam tới Indonesia và quần đảo Đại Sunda tại Đông Nam Á, và kéo dài đến Philippines. Tính đến năm 2015, họ này bao gồm khoảng 191 loài được chia ra 9 chi. Trong tiếng Anh khoa học, các loài trong họ này thường được gọi chung là megophryids.

Các loài trong họ này có đặc điểm đáng chú ý với khả năng ngụy trang của chúng, đặc biệt là những loài sinh sống trong rừng, thường trông giống như lá chết. Khả năng ngụy trang chính xác đến mức có một số nếp gấp da trông giống như gân lá, đặc biệt là loài ếch sừng mũi dài (Megophrys nasuta).
Các loài trong họ này có chiều dài từ  đến . Con trưởng thành có lưỡi hình mái chèo. Nòng nọc có thể được tìm thấy ở nhiều khu vực nước, đặc biệt là hồ và suối. Nòng nọc rất phong phú về hình thức do sự phong phú về nơi sinh sống của chúng.

Phân loại
Do các khác biệt đang diễn ra liên quan tới sự giới hạn các chi, nhưng không có số nào trong các ý kiến này dựa trên các giả thuyết phát sinh chủng loài được hỗ trợ rõ ràng, nên trong bài này mọi đơn vị phân loại được một số tác giả công nhận ở cấp chi đều được coi như là các chi. Rao & Yang (1997) thảo luận về tế bào học và các mối quan hệ phát sinh chủng loài. Lathrop (1997), và Haas (2003) thảo luận về các mối quan hệ trong phạm vi liên họ Pelobatoidea và gợi ý rằng Megophryidae là đơn vị phân loại chị em của Pelobatidae và coi nó như là một phân họ trong Pelobatidae. Maglia (1998), gợi ý về mối quan hệ [[Pelobatidae + Pelodytidae] + Megophryidae]. Dubois & Ohler (1998) thảo luận về phân loại của đơn vị phân loại này (Dubois & Ohler coi nó như là phân họ Megophryinae). Xie & Wang (2000) xem xét phân loại của nhóm này (như một phần của Pelobatidae). Xu (2005) thảo luận về kiểu hình nhân tế bào trong Megophryidae và đưa ra các gợi ý phân loại. Manthey & Grossmann (1997) cung cấp các miêu tả và bảng nhận dạng các loài trong khu vực thềm Sunda. Anders (2002) cung cấp khóa nhận dạng và miêu tả các loài trong khu vực Nepal. Dubois (2005) coi Megophryidae như một phân họ của Pelobatidae, chứa 2 tông là Leptobrachiini và Megophryini. Li & Hu (2005) thông báo về sự đa dạng tế bào học trong phạm vi Megophryidae. Frost et al. (2006) cung cấp lịch sử phân loại, phân tích phát sinh chủng loài một phần và từ bỏ các phân họ, mặc dù họ thông báo rằng nhánh (Megophryinae trước đây) bao gồm Atympanophrys, Brachytarsophrys, Megophrys, Ophryophryne và Xenophrys có lẽ là đơn ngành. Delorme, Dubois, Grosjean & Ohler (2006) cung cấp phân loại tạm thời cho nhóm dựa trên một số các chứng cứ đã công bố trước đó, trong đó họ lập ra một hệ thống của các đơn vị phân loại tạo cặp đôi nói chung, một dựa theo các đặc trưng phái sinh và một dựa trên các đặc trưng tổ tiên. Trong khi phân loại này cung cấp các "khúc" để thảo luận về các đơn vị này thì các đơn vị đặc trưng tổ tiên nói chung nên sử dụng thận trọng. Hệ thống do các tác giả đề xuất bao gồm 3 phân họ: Leptobrachiinae (chẩn đoán theo các đặc trưng tổ tiên chia sẻ chung trong Megophryidae); Leptolalaginae (Leptobrachella, Leptolalax); và Megophryinae (chứa 2 tông Megophryini và Xenophryini [chẩn đoán theo các đặc trưng tổ tiên chia sẻ chung trong Megophryinae]). Trong phạm vi tổ hợp Leptobrachiinae (= Megophryidae không là các thành viên của Leptolalaginae và Megophryinae), 2 tông được công nhận, cả hai đều được gợi ý là dựa theo các đặc trưng phái sinh: Leptobatrachiini (Leptobrachium) và Oreolalagini (Oreolalax và Scutiger). Trong phạm vi Megophryinae tông Megophryini (Borneophrys, Brachytarsophrys, và Megophrys) được gợi ý là dựa theo các đặc trưng phái sinh, trong khi Xenophryini (Ophryophryne + Xenophrys [cũng dựa trên các đặc trưng tổ tiên, suy ra nó là tương đương về mặt chẩn đoán với Megophryinae]) chỉ thuần túy dựa trên các đặc trưng nguyên thủy cho Megophryinae. Li, Guo, & Wang (2011) cung cấp phân tích phân tử các loài ở Trung Quốc và gợi ý rằng Xenophrys là cực kỳ cận ngành trong tương quan với ít nhất là Atympanophrys, Brachytarsophrys, và Ophryophryne (Megophrys sensu stricto không được đưa vào nghiên cứu). Kết quả là bất kỳ ý định nào nhằm làm cho Xenophrys trở thành đơn ngành bằng cách sử dụng đồng nghĩa hóa với các chi khác của Megophryinae đều dẫn tới việc phải gộp đống toàn bộ các chi của Megophryinae thành một chi (mà với chúng thì tên cũ nhất là Megophrys). Fu, Weadick, & Bi (2007) thông báo về phát sinh chủng loài phân tử của Leptobrachium, Vibrissaphora, Oreolalax, và Scutiger, cũng như Rao & Wilkinson (2008), với việc lấy mẫu đơn vị phân loại dày dặc hơn và nhiều dữ liệu hơn. Brown, Siler, Diesmos, & Alcala (2010) thông báo về phát sinh chủng loài phân tử của Leptobrachium và cung cấp chứng cứ bổ sung cho thấy sắp xếp phân loại của Delorme et al. (2006) có sự tương quan rất yếu ớt với phát sinh chủng loài. Pyron & Wiens (2011) xác nhận vị trí của Megophryidae như là đơn vị phân loại chị em với Pelobatidae và cung cấp ước tính dựa trên dữ liệu tốt nhất cho tới nay về phát sinh chủng loài. Blackburn & Wake (2011) thảo luận ngắn về lịch sử phân loại của nhóm. Vitt & Caldwell (2013) cung cấp tổng quan về lịch sử sự sống, chẩn đoán và phân loại.

Các chi
 Phân họ Leptobrachiinae
 Leptobrachium Tschudi, 1838 (đồng nghĩa: Nireus, Septobrachium, Vibrissaphora): 34 loài cóc mày.
 Oreolalax Myers and Leviton, 1962 (đồng nghĩa: Scutiger (Oreolalax)): 18 loài.
 Scutiger Theobald, 1868 (đồng nghĩa: Aelurolalax, Aelurophryne, Cophophryne): 20 loài cóc mắt mèo.
 Phân họ Leptolalaginae
 Leptobrachella Smith, 1925 (đồng nghĩa: Nesobia): 8 loài.
 Leptolalax Dubois, 1980 (đồng nghĩa: Carpophrys, Paramegophrys): 43 loài cóc mày.
 Phân họ Megophryinae
 Borneophrys Delorme, Dubois, Grosjean & Ohler, 2006: 1 loài.
 Brachytarsophrys Tian and Hu, 1983: 5 loài cóc mày.
 Megophrys Kuhl and Van Hasselt, 1822 (đồng nghĩa: Atympanophrys, Ceratophryne, Megalophrys, Panophrys, Pelobatrachus, Xenophrys): 57 loài cóc gai, cóc mày, cóc bùn.
 Ophryophryne Boulenger, 1903: 5 loài cóc núi.

Trong số này thì Borneophrys là đơn vị phân loại đơn loài. Các chi không còn được công nhận nữa bao gồm Atympanophrys (gộp trong Megophrys) và Vibrissaphora (gộp trong Leptobrachium). Ngoài ra, chi Xenophrys Günther, 1864 gần đây cũng được gộp vào chi Megophrys để dung giải tính cận ngành của Xenophrys cho tới khi có giải pháp tốt hơn. Điều này làm cho Megophrys trở thành chi đông loài nhất trong họ Megophryidae. Tuy nhiên, một số nguồn khác vẫn tiếp tục công nhận Xenophrys.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  (2004): Encyclopedia of Reptiles & Amphibians (2nd ed.). Fog City Press.ISBN 1-877019-69-0
  (2003): Animal Diversity Web – Megophryidae. Truy cập 2006-MAY-08.

 Mười loài cóc bùn ở Việt Nam trên trang SVRVN

Phân loại cóc
Động vật lưỡng cư châu Á


title: 14366 Wilhelmraabe

text:
14366 Wilhelmraabe (1988 RX3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1988 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 14366 Wilhelmraabe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Freimut Börngen
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Borgorose

text:
Borgorose là một đô thị ở tỉnh Rieti trong vùng Latium, có khoảng cách khoảng 70 km về phía đông bắc của Roma và cách khoảng 40 km southvề phía đông của Rieti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.541 người và diện tích là 148,8 km².

Đô thị Borgorose có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Cartore, Castelmenardo, Collemaggiore, Colleviati, Colorso, Corvaro, Collefegato, Grotti, Pagliara, Poggiovalle, Ponte Civitella, Santa Anatolia, Santo Stefano, Spedino, Torano, Villerose, và Villette.

Borgorose giáp các đô thị: L'Aquila, Lucoli, Magliano de' Marsi, Pescorocchiano, Sante Marie, Tornimparte.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comuneborgorose.ri.it/

Đô thị tỉnh Rieti


title: Tilapia spongotroktis

text:
Coptodon spongotroktis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cameroon.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Tilapia spongotroktis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

S

Động vật Cameroon
S
Động vật được mô tả năm 1992
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Tipula yoruba

text:
Tipula yoruba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bang Len (huyện)

text:
Bang Len () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Nakhon Pathom, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Huyện được lập năm 1896 với tên Bang Phai Nat (บางไผ่นารถ). Văn phòng huyện được đặt ở Ban Bang Phai Nat, tambon Bang Sai Pa, bờ đông sông Tha Chin river. Sau đó, chính quyền chuyển trụ sở đến trung tâm huyện tại tambon Bang Pla ở bờ tây sông Tha Chin. Đồng thời, tên của huyện được đổi thành Bang Pla. Năm 1939, huyện này được đổi tên Bang Len như hiện nay. Trụ sở huyện đã được dời đến đường Phon Damri, tambon Bang Len năm 1978.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Song Phi Nong của tỉnh Suphanburi, Lat Bua Luang của Ayutthaya Province, Sai Noi của tỉnh Nonthaburi, và Phutthamonthon, Nakhon Chai Si, Don Tum và Kamphaeng Saen của tỉnh Nakhon Pathom.

Hành chính
Huyện này được chia thành 15 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 180 làng (muban). Có bốn thị trấn (thesaban tambon) - Bang Len, Bang Luang, Rang Krathum và Lam Phaya. Though Có 15 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Bang Len


title: Mercosur

text:
Mercosur (viết tắt từ tiếng Tây Ban Nha: Mercado Común del Sur, tiếng Việt: Méc-cô-xua ) hay Mercosul (viết tắt từ tiếng Bồ Đào Nha: Mercado Comum do Sul), tạm dịch là Cộng đồng Thị trường Nam Mỹ là một hiệp định thương mại tự do được thành lập vào năm 1991 giữa các nước Brasil, Argentina, Uruguay, Paraguay. Đến tháng 6 năm 2006, Mercosur kết nạp thêm Venezuela. Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador và Peru hiện là các thành viên liên kết của Mercosur.

Quy mô
Mercosur bao trùm một không gian rộng 17.320.270 km², gần như toàn bộ lục địa Nam Mỹ, gồm 365.555.352 dân (tính cả các thành viên liên kết), với tổng sản phẩm nội địa (theo PPP) năm 2007 ước tính hơn 3,07 nghìn tỷ dollar Mỹ, bình quân đầu người 12.389 dollar.

Ngôn ngữ làm việc của Mercosur là tiếng Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Guaraní. Trụ sở chính đặt tại Montevideo.

Liên kết với bên thứ ba
Mercosur là một khối mậu dịch mở. Các nước thành viên có thể có quan hệ thương mại tự do với các nước ngoài khu vực.

Mục tiêu
- Mục tiêu của khối:

  + Thoát khỏi sự lũng đoạn kinh tế của Hoa Kỳ.

  + Tháo gỡ hàng rào hải quan và tăng cường trao đổi thương mại giữa các quốc gia trong khối

Các thành viên
Các quốc gia sau đây có thể là quốc gia thành viên chính thức, quốc gia liên kết, quốc gia đang trong quá trình xem xét kết nạp hoặc quan sát viên.

Thành viên chính thức

Thành viên xin gia nhập
  Venezuela

Thành viên hợp tác
  Bolivia
  Chile
  Colombia
  Ecuador
  Peru

Quan sát viên
  México

Chú thích

Tham khảo và liên kết ngoài
 Website chính thức của Mercosur

Tổ chức quốc tế châu Mỹ
Quan hệ Argentina-Brasil
Quan hệ ngoại giao của Uruguay
Quan hệ ngoại giao của Paraguay
Liên minh thuế quan
Hiệp định thương mại tự do
Kinh tế Paraguay
Kinh tế Argentina
Kinh tế Brasil
Chính sách kinh tế Nam Mỹ
Tổ chức liên chính phủ thành lập theo hiệp ước
Kinh tế Nam Mỹ
Đơn vị lãnh thổ hành chính Nam Mỹ
Phát triển ở Nam Mỹ
Khối thương mại
Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ
Kinh tế Uruguay
Ngoại thương Argentina
Ngoại thương Brasil
Hội nhập Nam Mỹ


title: Fulfordianthus evansii

text:
Fulfordianthus evansii là một loài rêu tản thuộc họ Lejeuneaceae. Loài này có ở Belize và Costa Rica, có thể có ở Guatemala và Panama. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Bryophyte Specialist Group 2000. Fulfordianthus evansii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

E
Thực vật dễ tổn thương