title: Lịch sử Trái Đất

text:
nhỏ|300px|Biểu đồ thời gian lịch sử Trái Đất

Lịch sử Trái Đất trải dài khoảng 4,55 tỷ năm, từ khi Trái Đất hình thành từ Tinh vân Mặt Trời cho tới hiện tại. Bài viết này đưa ra một khái quát chung, tóm tắt những lý thuyết khoa học được nhiều người công nhận hiện tại.

Trong bài này, để giúp độc giả dễ tưởng tượng, toàn bộ lịch sử Trái Đất được miêu tả trong một khoảng thời gian tượng trưng bằng 24 giờ. Thời điểm bắt đầu là 0 giờ, chính xác vào 4,55 tỷ năm trước, và kết thúc, 24 giờ, ở thời điểm hiện tại. Mỗi giây tượng trưng trong khoảng thời gian này tương đương với khoảng 53.000 năm.

Vụ nổ lớn và nguồn gốc của vũ trụ, được ước tính đã xảy ra khoảng 13,8 tỷ năm trước, tương đương với việc ta lấy mốc của nó là 3 ngày trước đây – 2 ngày trước khi chiếc đồng hồ của riêng chúng ta (Hệ Mặt Trời) bắt đầu chuyển động.

Nguồn gốc

Trái Đất được hình thành cùng với Hệ Mặt Trời từ khi Hệ Mặt Trời ban đầu tồn tại như một đám mây bụi và khí lớn, quay tròn, gọi là tinh vân Mặt Trời. Tinh vân này gồm hydro và heli được tạo ra từ Vụ Nổ Lớn, và những nguyên tố hóa học nặng hơn khác được tạo ra từ các ngôi sao đã chết. Sau đó, vào khoảng 4,6 tỷ năm trước (15 đến 30 phút trước khi chiếc đồng hồ tưởng tượng của chúng ta bắt đầu chạy), có thể một ngôi sao ở gần đó bắt đầu trở thành một siêu tân tinh. Vụ nổ gây sóng chấn động về hướng tinh vân Mặt Trời và làm nó bị nén vào. Vì đám mây tiếp tục quay, lực hấp dẫn và quán tính làm đám mây trở nên phẳng như hình dạng một cái đĩa, vuông góc so với trục quay của nó. Đa phần khối lượng tập trung ở giữa và bắt đầu nóng lên. Lúc ấy, khi trọng lực làm cho vật chất cô đặc lại xung quanh các hạt bụi vật chất, phần còn lại của đĩa bắt đầu tan rã thành những vành đai. Các mảnh nhỏ va chạm vào nhau và tạo thành những mảnh lớn hơn..
Những mảnh nằm trong tập hợp nằm cách trung tâm khoảng 150 triệu kilômét tạo thành Trái Đất. Khi Mặt Trời ngày càng đặc lại, nó nóng lên, phản ứng hạt nhân bùng nổ và tạo nên gió Mặt Trời thổi bay đa phần những vật chất ở trong đĩa vẫn còn chưa bị cô đặc vào những tập hợp vật chất lớn hơn.

Mặt Trăng

Nguồn gốc của Mặt Trăng hiện nay còn chưa chắc chắn, mặc dù đa số bằng chứng tồn tại ủng hộ Giả thuyết vụ va chạm lớn. Trái Đất có thể không phải là hành tinh duy nhất được tạo thành ở khoảng cách 150 triệu km từ Mặt trời. Một giả thuyết cho rằng một tập hợp vật chất khác với khoảng cách 150 triệu km từ cả Trái Đất và Mặt Trời, ở điểm Lagrange thứ tư hay thứ năm. Hành tinh này được gọi là Theia, nó được cho là nhỏ hơn so với Trái Đất lúc đó, có lẽ có cùng kích thước và khối lượng như Sao Hoả. Quỹ đạo của nó ban đầu là ổn định nhưng về sau khi Trái Đất ngày càng có khối lượng lớn hơn khi thu thập thêm vật chất ở xung quanh, thì quỹ đạo của Theia trở nên bất ổn định. Theia lui theo Trái Đất cho tới khi, cuối cùng, cách nay khoảng 4.533 tỷ năm (có lẽ 0 giờ 05 phút đêm theo giờ của chúng ta), nó va chạm vào Trái Đất theo một góc thấp và chéo. Tốc độ chậm và góc nhỏ không đủ để nó tiêu diệt Trái Đất, nhưng một tỷ lệ lớn lớp vỏ của nó bị bắn ra. Những phần tử nặng từ Theia chìm sâu vào vỏ Trái Đất, trong khi những phần còn lại và vật chất phóng ra tập hợp lại thành một vật thể duy nhất trong vài tuần. Dưới ảnh hưởng của trọng lực của chính nó, có lẽ trong một năm, nó trở thành một vật thể có hình cầu: là Mặt Trăng. Sự va chạm cũng được cho rằng đã làm thay đổi trục của Trái Đất làm nó nghiêng đi 23,5°, trục quay nghiêng gây ra mùa trên Trái Đất. (Một hình thức lý tưởng và đơn giản về nguồn gốc hành tinh sẽ có các trục nghiêng 0° và không gây ra mùa.) Có thể nó cũng đã làm tốc độ quay của Trái Đất tăng thêm và khởi động những kiến tạo địa tầng.

Liên đại Hỏa Thành (Thái Viễn Cổ)

Trái Đất buổi ban đầu, ở thời gian Liên đại Hỏa Thành hay Thái Viễn Cổ, rất khác biệt so với Trái Đất của chúng ta ngày nay. Trái Đất không có các đại dương và cũng không có oxy trên khí quyển. Hành tinh luôn bị bắn phá bởi các tiểu hành tinh và các vật chất khác còn sót lại sau khi hình thành nên Hệ Mặt Trời. Cuộc bắn phá dữ dội này, cộng với sức nóng từ sự phân chia kích hoạt phóng xạ, sức nóng còn sót lại, sức nóng từ áp lực co ngót, làm cho hành tinh ở giai đoạn này hầu như bị nấu chảy ra. Những vật chất nặng chìm vào tâm trong khi những vật chất nhẹ hơn nổi lên bề mặt, tạo ra nhiều lớp của Trái Đất (xem "Cấu trúc Trái Đất"). Khí quyển ban đầu của Trái Đất có thể gồm những vật liệu bao quanh bên ngoài từ tinh vân mặt trời, đặc biệt là các khí nhẹ như hydro và heli, nhưng gió mặt trời và chính nhiệt lượng của Trái Đất có thể đã thổi bay khí quyển đó. Bề mặt dần lạnh đi, tạo nên vỏ cứng trong vòng 150 triệu năm (khoảng 4,4 tỷ năm trước). Hơi nước thoát ra từ lớp vỏ khi các khí gas bị núi lửa phun lên, tạo cho Trái Đất một khí quyển thứ hai. Nước được cung cấp thêm từ những cuộc va chạm của sao băng. Hành tinh lạnh đi. Các đám mây được tạo thành. Mưa tạo nên các biển trong vòng 750 triệu năm (3,8 tỷ năm trước, khoảng 4:00 giờ sáng theo đồng hồ của chúng ta), nhưng cũng có thể sớm hơn. (Những bằng chứng gần đây cho thấy các đại dương có thể đã bắt đầu được tạo nên từ 4,2 tỷ năm trước — 1:50 sáng theo đồng hồ của chúng ta.) Khí quyển mới có lẽ có chứa amonia, mêtan, hơi nước, cacbon dioxide, và nitơ, cũng như một lượng nhỏ các chất khí khác. Hoạt động núi lửa tăng lên, và vì không có một lớp ozone để ngăn cản, bức xạ tia cực tím thâm nhập khắp bề mặt Trái Đất.

Khởi nguồn sự sống

Các chi tiết về nguồn gốc sự sống vẫn còn chưa được khám phá, mặc dù các nguyên lý rộng đã được lập nên. Một thiểu số các nhà khoa học tin rằng cuộc sống, hay ít nhất là các thành phần hữu cơ, có thể đã tới Trái Đất từ vũ trụ (xem "Thuyết tha sinh"); tuy vậy, những cơ cấu theo đó sự sống có thể được phát sinh được tin là tương tự với những sự sống có nguồn gốc trên Trái Đất. Đa số các nhà khoa học tin rằng sự sống có nguồn gốc Trái Đất, nhưng thời gian của sự kiện này rất khác biệt – có lẽ là vào khoảng 4 tỷ năm trước (khoảng 3:00 giờ sáng theo đồng hồ của chúng ta). Vì một lý do chưa xác định, trong sự hoạt động hóa học mạnh mẽ thời kỳ đầu của Trái Đất, một phân tử (hay thậm chí là một thứ gì khác) đã có khả năng tự phân chia thành các bản sao của chính nó. Bản chất của phân tử này vẫn còn chưa được biết tới, từ đó các chức năng của nó được truyền lại cho các thế hệ bản sao về sau này, DNA. Khi tự mô phỏng, bản sao không phải bao giờ cũng thể hiện chính xác tương tự như thế hệ trước: một số bản sao có chứa "lỗi". Nếu sự thay đổi tiêu diệt khả năng tự mô phỏng của phân tử, thì nó sẽ mất đi, và con đường phát triển bị "tắt ngấm". Nếu không, một số thay đổi hiếm hoi sẽ làm cho phân tử được mô phỏng và được tái tạo một cách nhanh chóng hơn và với khả năng tốt hơn: những "dòng dõi" đó sẽ trở nên đông đảo và "thành công" hơn. Khi sự lựa chọn các vật liệu thô (thức ăn) trở nên thiếu thốn, các dòng dõi sau đó có thể khai thác các nguyên liệu khác, hay có lẽ là học cách tiến triển của các kiểu dòng dõi khác, và trở nên đông đảo hơn.

Nhiều kiểu phát triển khác nhau đã được đưa ra nhằm giải thích tại sao một bản sao lại có thể phát triển hơn. Nhiều bản sao đã được thử nghiệm, gồm cả các hóa chất hữu cơ như các protein hiện đại của các acid nucleic, phospholipid, tinh thể, hay thậm chí các hệ lượng tử. Hiện nay không có phương pháp nào có thể xác định kiểu nào trong số các kiểu trên, nếu có, là tương thích nhất với nguồn gốc sự sống trên Trái Đất. Một trong những lý thuyết trước kia, và là một lý thuyết đã chứng minh là đúng đắn về một số mặt, sẽ được đem ra làm ví dụ về việc tại sao quá trình này có thể xảy ra. Năng lượng cao từ các núi lửa, sét, và bức xạ tia cực tím có thể làm cho các phản ứng hóa học tạo ra nhiều phân tử phức tạp hơn từ các hợp chất đơn giản như mêtan và amoniắc. Trong số chúng có nhiều hợp chất hữu cơ đơn giản là những nguyên tố căn bản của sự sống. Khi số lượng của những "hợp chất hữu cơ" đó tăng lên, các phân tử khác nhau phản ứng lẫn nhau. Thỉnh thoảng các phân tử phức tạp hơn có thể tạo thành các cơ thể sống, tạo ra một tổ chức để tập hợp và tập trung các vật chất hữu cơ. Sự hiện diện của một số phân tử có thể làm tăng tốc một phản ứng hóa học. Tất cả chúng tiếp diễn trong một thời gian dài, với các phản ứng thường hay ít xảy ra ngẫu nhiên, tới khi nó may mắn tạo nên một phân tử mới: phân tử tái tạo. Nó có tính chất kỳ dị thúc đẩy các phản ứng hóa học tạo thành bản sao của chính nó, và tiến trình phát triển thực sự bắt đầu. Các lý thuyết khác đưa ra các kiểu tái tạo khác. Trong bất kỳ trường hợp nào, DNA chiếm vai trò chức năng của các phần tử tái tạo; tất cả các hình thức sự sống từng được biết (ngoại trừ một số loại virus) sử dụng DNA làm hình thức tái tạo của chúng trong hầu hết phương pháp tái tạo.

Tế bào đầu tiên

Sự sống hiện đại có nguyên liệu tái tạo được đóng gói gọn bên trong một màng tế bào. Tìm hiểu nguồn gốc màng tế bào dễ dàng hơn so với việc tìm hiểu nguồn gốc chất tái tạo, bởi vì các phân tử phospholipid tạo thành màng tế bào thường ở dạng hai lớp (bilayer) tự sinh khi được đặt trong nước. Dưới một số điều kiện, nhiều quả cầu như vậy có thể được hình thành (xem "Lý thuyết bong bóng"). Vẫn chưa biết được liệu quá trình này diễn ra trước hay sau khởi nguồn của chất tái tạo (hay có lẽ nó từng là chất tái tạo). Thuyết phổ biến nhất cho rằng chất tái tạo, có lẽ RNA tới lúc ấy (lý thuyết thế giới RNA), cùng bộ máy tái tạo của nó và có lẽ cả các biomolecules khác đã có tham gia vào quá trình. Các tiền tế bào ban đầu có lẽ đã đơn giản vỡ ra khi chúng phát triển quá lớn; những thứ bên trong có lẽ đã xâm lấn sang các "bong bóng" khác. Các protein làm ổn định màng, hay sau này giúp vào quá trình phân chia có trật tự, đã thúc đẩy quá trình tăng trưởng của các tế bào đó. RNA cũng có thể là một ứng cử viên của một chất tái tạo ban đầu bởi vì nó vừa có thể lưu giữ thông tin di truyền vừa làm xúc tác cho các phản ứng. Ở một số mặt, DNA đã chiếm giữ vai trò lưu giữ di truyền của RNA, và các protein được gọi là enzym chiếm vai trò xúc tác, để RNA chuyển thông tin và điều chỉnh quá trình này. Ngày càng có nhiều người tin rằng những tế bào ban đầu đó có thể đã tham gia cùng với các chất thoát từ miệng núi lửa dưới đáy biển được gọi là "khói đen", hoặc thậm chí với đất đá nóng và sâu. Tuy nhiên, mọi người tin rằng trong vô số những tế bào hay những tiền tế bào này chỉ có một còn sống sót. Những bằng chứng hiện nay cho thấy vị tổ tiên của thế giới đã sống trong buổi đầu thời kỳ Archean, có lẽ khoảng 3,5 tỷ năm trước (5:30 sáng theo chiếc đồng hồ tưởng tượng của chúng ta) hay sớm hơn. Tế bào này là tổ tiên của mọi tế bào và vì thế là tổ tiên của mọi sự sống trên Trái Đất. Có lẽ nó là một sinh vật nhân sơ, có một màng tế bào và có lẽ cả ribosome, nhưng không có nhân hay các cơ quan tế bào ngoài màng như ty thể hay lục lạp. Giống như mọi tế bào hiện đại, nó sử dụng DNA làm mã di truyền, RNA để trao đổi thông tin và tổng hợp protein, và các enzyme làm xúc tác cho phản ứng. Một số nhà khoa học tin rằng tế bào này không chỉ là một cá thể duy nhất mà là một số lượng các sinh vật trao đổi gen trong trao đổi gen bên.

Quang hợp và oxy

Có lẽ tất cả các tế bào ban đầu đều là tế bào dị dưỡng, sử dụng những phân tử hữu cơ (kể cả từ những tế bào khác) như nguyên liệu sống và một nguồn năng lượng. Vì nguồn cung cấp dinh dưỡng hạn chế, một số tế bào đã phát triển cách thức hấp thụ dinh dưỡng mới. Thay vì dựa vào số lượng các phân tử hữu cơ tồn tại tự do đang ngày càng giảm sút, những tế bào này hấp thụ ánh sáng mặt trời như một nguồn năng lượng. Các con số ước lượng được đưa ra không đồng nhất, nhưng vào khoảng 3 tỷ năm trước (khoảng 8:00 giờ sáng trên chiếc đồng hồ của chúng ta), một thứ tương tự như sự quang hợp hiện đại ngày nay có lẽ đã bắt đầu phát triển. Việc này khiến không chỉ sinh vật tự dưỡng mà cả sinh vật dị dưỡng lợi dụng được năng lượng mặt trời. Quang hợp sử dụng dioxide cacbon và nước vốn rất phong phú cùng với năng lượng từ ánh sáng mặt trời để sản xuất những phân tử hữu cơ giàu năng lượng (hydrat carbon). Ngoài ra, khí oxy được sản xuất như một phế phẩm của quá trình quang hợp. Đầu tiên nó liên kết với đá vôi, sắt, và những chất khoáng khác; nhưng khi các khoáng chất đã được sử dụng hết, oxy bắt đầu tích tụ trong khí quyển. Dù mỗi tế bào chỉ sản xuất ra một lượng oxy nhỏ, tổng các quá trình trao đổi chất của nhiều tế bào sau những khoảng thời gian dài dằng dặc đã biến khí quyển Trái Đất trở thành tình trạng như hiện nay. Và đây là thời kỳ khí quyển thứ ba của Trái Đất. Một số oxy phản ứng để hình thành nên ôzôn, tạo thành một lớp nằm ở phần trên cùng của khí quyển. Tầng ozon đã hấp thụ, và vẫn đang hấp thụ, một lượng lớn bức xạ cực tím mà trước kia có thể xuyên qua khí quyển. Điều này cho phép các tế bào di chuyển lên bề mặt đại dương và cuối cùng là đất liền: Nếu không có tầng ôzôn, bức xạ cực tím sẽ đi tới bề mặt Trái Đất và gây ra tình trạng biến đổi lớn cho các tế bào. Bên cạnh việc tạo ra phần lớn lượng năng lượng cần thiết cho các hình thức sự sống và ngăn cản bức xạ tia cực tím, các tác động của quang hợp còn có một tác dụng thứ ba khác đưa tới sự thay đổi mang tầm quan trọng lớn trên thế giới. Oxy là chất độc đối với nhiều dạng sống vào thời kỳ này; có lẽ đa phần sự sống trên Trái Đất đã biến mất khi lượng oxy tăng lên (Thảm họa oxy). Sau thảm họa oxy, các hình thái sự sống mới thích nghi được với bầu khí quyển oxy đã tồn tại và phát triển, và một số đã phát triển khả năng sử dụng oxy để tăng cường sự trao đổi chất và hấp thu được nhiều năng lượng hơn từ cùng loại thực phẩm.

Nội cộng sinh và ba vực của sự sống

Phép phân loại hiện đại chia sự sống thành ba vực. Thời điểm khởi đầu của các vực đó chỉ có thể được suy đoán. Vực Bacteria có lẽ là sự chia tách đầu tiên khỏi những hình thức sự sống khác (thỉnh thoảng được gọi là Neomura), nhưng sự phỏng đoán này còn gây tranh cãi. Ngay sau đó, khoảng 2 tỉ năm trước (khoảng lúc 2:00 giờ chiều theo chiếc đồng hồ của chúng ta), Neomura phân chia thành Archarea và Eukarya. Các tế bào Eukarya lớn và phức tạp hơn các tế bào prokaryotic (Bacteria và Archaea), và nguồn gốc sự phức tạp đó hiện đang dần được khám phá. Ở khoảng trong thời kỳ này một tế bào vi khuẩn có liên quan tới Rickettsia ngày nay đã xâm nhập một tế bào prokaryotic lớn hơn. Có lẽ tế bào lớn đã không thành công khi tiêu hóa tế bào nhỏ (có lẽ vì quá trình phát triển khả năng tự vệ của con mồi). Có lẽ tế bào nhỏ tìm cách ký sinh trên tế bào lớn. Dù thế nào chăng nữa, tế bào nhỏ đã sống sót bên trong tế bào lớn. Sử dụng oxy, nó đã có thể chuyển hóa các phế phẩm của tế bào lớn và thu được nhiều năng lượng. Một số năng lượng dư đó được chuyển trở lại cho vật chủ. Tế bào nhỏ tái tạo bên trong tế bào lớn, và nhanh chóng sau đó một mối quan hệ cộng sinh ổn định được thiết lập. Cùng với thời gian, tế bào chủ nhận được một số gene của tế bào nhỏ, và chúng trở nên phụ thuộc lẫn nhau: tế bào lớn không thể sống được nếu không có năng lượng do tế bào nhỏ tạo ra, và tế bào nhỏ cũng không thể tồn tại khi không có nguyên liệu thô do tế bào lớn cung cấp. Sự cộng sinh phát triển giữa tế bào lớn và cộng đồng tế bào nhỏ bên trong nó phát triển cao tới mức chúng được coi là đã trở thành một sinh vật duy nhất, các tế bào nhỏ được xếp loại là cơ quan tế bào được gọi là ty thể (mitochondria). Một sự kiện tương tự cũng diễn ra với sự quang hợp cyanobacteria chui vào trong các tế bào dị dưỡng và trở thành các lục lạp. Có lẽ vì các thay đổi đó, một dòng tế bào có khả năng quang hợp đã tách ra khỏi các eukaryotes khác ở khoảng thời gian nào đó chừng 1 tỷ năm trước (khoảng 6:00 giờ chiều theo chiếc đồng hồ của chúng ta). Nếu con số chính xác, có lẽ đã có nhiều sự kiện tương tự diễn ra. Bên cạnh lý thuyết nội cộng sinh (endosymbiotic) có cơ sở khá vững chắc về nguồn gốc tế bào với ty thể và các lục lạp (chloroplast), cũng có lý thuyết cho rằng các tế bào đã hình thành peroxisomes, spirochete hình thành nên cilia và flagella, và có lẽ một virus DNA đã tạo nên nhân tế bào, dù không một lý thuyết nào trong số đó được chấp nhận rộng rãi.

Đa bào

Archaeans, bacteria, và eukaryotes tiếp tục đa dạng hóa và trở nên tinh vi cũng như thích ứng tốt hơn với môi trường của chúng. Mỗi vực lại liên tiếp chia thành nhiều giống, dù chúng ta còn biết rất ít về lịch sử archaea và bacteria. Khoảng 1.1 tỷ năm trước (6:15 chiều trên chiếc đồng hồ của chúng ta), siêu lục địa Rodinia bắt đầu hình thành; những sự di chuyển lục địa trước đó chưa được biết rõ. Thực vật, động vật, và các loài nấm đều đã phân chia, dù chúng vẫn tồn tại như những tế bào đơn độc. Một số chúng sinh sống thành các tập đoàn, và dần dần một số hành vi phân công lao động bắt đầu diễn ra; ví dụ, các tế bào ngoại biên có thể bắt đầu đảm nhận một số vai trò khác biệt so với các tế bào bên trong. Dù sự phân chia giữa một tập đoàn với các tế bào chuyên biệt và một sinh vật đa bào không phải lúc nào cũng rõ ràng, khoảng 1 tỷ năm trước (khoảng 7:00 giờ tối theo đồng hồ chúng ta), các thực vật đa bào đầu tiên xuất hiện, có lẽ là tảo lục. Có thể vào khoảng 900 triệu năm trước (7:15 tối theo đồng hồ của chúng ta), đa bào thực sự đã xuất hiện ở động vật. Ban đầu có lẽ là một thứ gì đó tương tự với đa bào của hải miên ngày nay, theo đó tất cả các tế bào đều mang tính toàn năng (totipotent) và một cơ quan bị mất có thể tự tái tạo. Khi sự phân chia lao động trở nên đầy đủ hơn trong mọi giống sinh vật đa bào, các tế bào bắt đầu chuyên biệt hóa hơn và phụ thuộc vào nhau hơn; các tế bào riêng biệt sẽ chết. Tới khoảng 750 triệu năm trước (8:00 giờ tối theo đồng hồ của chúng ta) Rodinia bắt đầu tan vỡ.

Xâm chiếm mặt đất

Như chúng ta đã thấy, sự tích tụ khí oxy trong khí quyển Trái Đất dẫn tới việc hình thành ôzôn, tạo nên một lớp ngăn chặn đa phần bức xạ tia cực tím của mặt trời. Vì thế, các sinh vật đơn bào đi lên mặt đất sẽ có cơ hội sống sót cao hơn, và các sinh vật chưa có nhân đã bắt đầu sinh sôi và trở nên thích ứng tốt hơn với môi trường sống bên ngoài đại dương. Có lẽ các sinh vật chưa có nhân đã chinh phục mặt đất ngay từ 2,6 tỷ năm trước (10:17 sáng), thậm chí trước cả khi sinh vật nhân chuẩn xuất hiện. Trong một thời gian dài, lục địa vẫn là nơi không thể sinh sống đối với các sinh vật đa bào. Siêu lục địa Pannotia đã hình thành từ khoảng 600 triệu năm trước và đã vỡ thành nhiều mảnh 50 triệu năm sau đó (từ khoảng 8:50 chiều tới 9:05 chiều trên chiếc đồng hồ tưởng tượng). Cá, những động vật có xương sống sớm nhất, đã bắt đầu xuất hiện tại các đại dương từ khoảng 530 triệu năm trước (9:10 chiều). Một cuộc tuyệt chủng đã xảy ra thời kỳ cuối kỷ Cambri, kỷ này chấm dứt 488 triệu năm trước (9:25 chiều).

Nhiều triệu năm trước, thực vật (có lẽ giống với tảo) và nấm bắt đầu mọc trên rìa mặt nước, và sau đó tách hẳn khỏi nó. Những hóa thạch nấm và thực vật cổ nhất trên đất liền có niên đại từ 480–460 triệu năm trước (9:28–9:34 chiều), dù bằng chứng phân tử cho thấy nấm có thể đã xâm chiếm đất liền ngay từ 1 tỷ năm trước (6:40 chiều) và thực vật là 700 triệu năm (8:20 chiều). Ban đầu chúng vẫn ở gần mặt nước, các sự kiện đột biến và biến thể khiến chúng ngày càng xâm chiếm sâu hơn vào môi trường mới. Thời gian những động vật đầu tiên rời đại dương hiện vẫn chưa được biết chính xác: bằng chứng rõ rệt sớm nhất là những động vật chân đốt trên đất liền khoảng 450 triệu năm trước (9:40 chiều), có lẽ chúng đã phát triển và trở nên thích nghi với môi trường nhờ vào nguồn thực phẩm phong phú từ các loài thực vật trên đất liền. Cũng có một số bằng chứng chưa được xác nhận cho rằng những động vật chân đốt có thể đã xuất hiện trên mặt đất ngay từ 530 triệu năm trước (9:12 chiều). Khoảng 380 tới 375 triệu năm trước (10:00 chiều) những động vật bốn chân đầu tiên xuất hiện từ loài cá. Mọi người cho rằng có lẽ các vây đã phát triển để trở thành chi cho phép những động vật bốn chân đầu tiên nhấc cao đầu khỏi mặt nước để hít thở không khí. Điều này giúp chúng sống được ở những vùng nước ít oxy hay đuổi theo những con mồi nhỏ vào trong vùng nước nông. Có thể sau này chúng đã tiến vào đất liền trong những khoảng thời gian ngắn. Cuối cùng, một số loài trở nên thích ứng tốt đến mức chấp nhận cuộc sống trên mặt đất và toàn bộ thời gian trưởng thành chúng đều sống trên đất liền, dù chúng sinh sản trong nước và quay lại đó để đẻ trứng. Đây là nguồn gốc của các động vật lưỡng cư. Khoảng 365 triệu năm trước (10:04 chiều), một giai đoạn tuyệt chủng khác diễn ra, có lẽ là do sự lạnh đi toàn cầu. Thực vật tiến hóa thêm hạt, giúp chúng tiến sâu hơn rất nhiều vào đất liền, khoảng thời gian này (khoảng 360 triệu năm trước hay 10 giờ).

Khoảng 20 triệu năm sau (340 triệu năm trước, 10:12 chiều theo đồng hồ của chúng ta), quá trình tiến hóa màng ối đã cho phép trứng được ấp trên đất liền, chắc chắn đó là một lợi thế tồn tại cho phôi của loài động vật bốn chân. Điều này dẫn tới sự phân nhánh động vật có màng ối ra khỏi động vật lưỡng cư. 30 triệu năm sau nữa (310 triệu năm trước, 10:22 chiều) sự phân nhánh giữa Synapsida (gồm các loài động vật có vú) với Sauropsida (gồm các loài chim và những loài bò sát không bay hay không phải là động vật có vú) diễn ra. Tất nhiên, những nhóm sinh vật khác tiếp tục tiến hóa và phân nhánh thành cá, côn trùng, vi khuẩn và các loài khác, nhưng chúng ta không có nhiều thông tin chi tiết như các loài trên. 300 triệu năm trước (10:25 chiều) siêu lục địa gần đây nhất hình thành, được gọi là Pangaea. Sự kiện tuyệt chủng lớn nhất cho tới nay diễn ra 250 triệu năm trước (10:40 chiều theo đồng hồ của chúng ta), ở khoảng thời gian phân tách giữa kỷ Permi và Trias; 95% các loài sinh vật trên Trái Đất biến mất. Nhưng sự sống vẫn tồn tại, và khoảng 230 triệu năm trước  (10:47 chiều theo đồng hồ của chúng ta), các loài khủng long bắt đầu chia tách khỏi tổ tiên bò sát của chúng. Một cuộc tuyệt chủng ở thời gian giữa hai kỷ Trias và Jura 200 triệu năm trước (10:56 chiều) nhưng không ảnh hưởng tới nhiều loài khủng long, chúng nhanh chóng chiếm vai trò thống trị trong số động vật có xương sống. Dù một số loài có vú cũng bắt đầu phân chia tương tự trong thời gian này, các loài có vú thời đó có lẽ đều nhỏ như chuột chù ngày nay. 180 triệu năm trước (11:03 chiều), Pangea vỡ thành Laurasia và Gondwana. Ranh giới giữa các loài khủng long bay và không bay là không rõ ràng nhưng Archaeopteryx, theo truyền thống thường được coi là một trong những con chim đầu tiên, sống vào khoảng 150 triệu năm trước (11:12 chiều). Bằng chứng sớm nhất về thực vật hạt kín tiến hóa thành các loài có hoa là ở thời kỳ kỷ Creta, khoảng 20 triệu năm sau (132 triệu năm trước, 11:18 tối) Cuộc cạnh tranh với những loài chim khiến nhiều loài thằn lằn bay tuyệt chủng, và những con khủng long có lẽ cũng đã ở thời kỳ suy thoái vì một số nguyên nhân khi, 65 triệu năm trước (11:39 chiều), một thiên thạch đường kính 10 kilômét dường như đã đâm vào Trái Đất ngay ngoài khơi bán đảo Yucatán, tung một lượng lớn vật chất và hơi nước lên không, che khuất ánh sáng Mặt Trời, ngăn cản quang hợp. Đa số các loài động vật lớn, gồm cả những loài khủng long không bay, bị tuyệt chủng., đánh dấu sự chấm dứt thời kỳ kỷ Creta và đại Trung Sinh. Sau đó, ở thời kỳ thế Paleocen, các loài động vật có vú nhanh chóng phân chia, trở nên lớn hơn và chiếm vai trò thống trị trong số các động vật có xương sống. Có lẽ vài triệu năm sau (khoảng 63 triệu năm trước, 11:40 chiều), vị tổ tiên chung cuối cùng của toàn bộ động vật linh trưởng đã có mặt. Tới cuối thời kỳ thế Eocen, 34 triệu năm trước (11:49 chiều), các loài động vật có vú trên mặt đất đã quay trở về biển để trở thành các loài động vật như Basilosaurus sau này sẽ trở thành các loài cá heo và cá voi.

Loài người xuất hiện

Một loài khỉ họ người châu Phi đã có mặt khoảng sáu triệu năm trước đây (11:58 chiều theo chiếc đồng hồ của chúng ta) là loài vật cuối cùng có con cháu gồm cả loài người hiện đại và loài tinh tinh, họ hàng gần nhất của con người. Chỉ hai nhánh trong cây dòng họ của nó là có hậu duệ tồn tại tới ngày nay. Ngay sau khi phân nhánh, vì các lý do hiện còn chưa được xác định, các giống khỉ họ người trong một nhánh đã phát triển khả năng đứng thẳng. Kích thước não tăng nhanh chóng, và hai triệu năm trước đây (11:59:22 chiều, hay 38 giây trước lúc nửa đêm) những động vật đầu tiên được xếp loại Con người đã xuất hiện. Tất nhiên, giới hạn giữa các loài khác nhau hay thậm chí giữa các loại khá rộng bởi vì các sinh vật tiếp tục thay đổi theo từng thế hệ. Cùng khoảng thời gian này, nhánh kia chia thành các tổ tiên của tinh tinh thông thường và tổ tiên của tinh tinh lùn khi quá trình phát triển tiếp tục diễn ra đồng thời ở mọi dạng sự sống. Khả năng kiểm soát lửa dường như đã bắt đầu có ở Homo erectus (hay Homo ergaster), có lẽ ít nhất từ 790.000 năm trước nhưng có thể sớm từ 1.5 triệu năm trước (từ mười lăm tới hai mươi giây trước). Rất khó để xác định nguồn gốc của ngôn ngữ; chúng ta không biết liệu Homo erectus có thể nói hay khả năng này chỉ xuất hiện từ Homo sapiens. Khi kích thước não tăng lên, trẻ em được sinh ra sớm hơn, trước khi đầu chúng trở nên quá to để đi lọt xương chậu. Vì thế, chúng có quãng thời gian sống phụ thuộc dài hơn, mềm yếu hơn, và có khả năng học tập tốt hơn. Các kỹ năng xã hội trở nên phức tạp hơn, ngôn ngữ phát triển, và các công cụ được chế tạo tinh vi hơn. Điều này khiến sự hợp tác trở nên chặt chẽ cũng như lại kéo theo sự phát triển thêm của não. Về mặt giải phẫu con người hiện đại—Homo sapiens—được cho là đã có nguồn gốc xuất hiện từ khoảng 200.000 năm (hai trăm thiên niên kỷ) hay sớm hơn tại châu Phi; những hóa thạch cổ nhất có niên đại từ khoảng 160.000 năm trước. Con người đầu tiên thể hiện bằng chứng về khả năng tinh thần là người Neanderthal (thường được xếp loại là một giống riêng biệt và không có hậu duệ còn tồn tại ngày nay); họ biết chôn người chết, thường chôn theo cả thực phẩm hay công cụ. Tuy nhiên, bằng chứng về những đức tin phức tạp hơn, như những bức tranh tường Cro-Magnon giai đoạn sớm (có lẽ có ý nghĩa ma thuật hay tôn giáo) chỉ xuất hiện khoảng 32.000 năm trước (0.6 giây). Người Cro-Magnon cũng để lại những bức tượng đá nhỏ như Vệ nữ Willendorf, có lẽ cũng thể hiện đức tin tôn giáo. Tới 11.000 năm (0.2 giây) trước, Homo sapiens đã mở rộng phạm vi sinh sống tới mũi phía nam Nam Mỹ, lục địa có người ở cuối cùng. Kỹ năng sử dụng công cụ và ngôn ngữ tiếp tục được cải thiện; những quan hệ giữa các cá nhân trong cộng đồng trở nên phức tạp hơn.

Văn minh

Trong hơn chín mươi phần trăm thời gian lịch sử của mình, Homosapiens sống thành những nhóm nhỏ kiểu du mục săn bắt – hái lượm. Khi trí thông minh tăng thêm và ngôn ngữ trở nên phức tạp hơn, khả năng nhớ và truyền đạt thông tin dẫn tới một hình thức tái truyền tải thông tin mới: meme. Các ý tưởng có thể được trao đổi nhanh chóng và truyền lại cho những thế hệ sau. Quá trình phát triển văn hoá đạt bước tiến nhảy vọt so với quá trình phát triển sinh học, và lịch sử thực sự bắt đầu. Thời điểm nào đó trong khoảng 8500 tới 7000 trước Công Nguyên (0.20 tới 0.17 giây trước), con người ở vùng Đồng bằng lưỡi liềm màu mỡ tại Lưỡng Hà bắt đầu tiến hành trồng cấy và chăn nuôi có hệ thống: sự khởi đầu của nông nghiệp. Cách thức trồng cấy mới nhanh chóng lan rộng ra các vùng lân cận, và nó cũng được phát triển độc lập tại những vùng khác trên thế giới. Không còn kiểu sống du mục, con người bắt đầu thiết lập những khu định cư lâu dài. Sự phụ thuộc an ninh lẫn nhau cũng như tăng cao năng suất thu hoạch cho phép mở rộng dân số. Nông nghiệp có một ảnh hưởng quan trọng; con người bắt đầu tác động đến môi trường, ở mức chưa từng có trước đây. Thặng dư lương thực cho phép tầng lớp cai trị và thầy cúng xuất hiện, tiếp đó là sự phân công lao động. Điều này dẫn tới sự xuất hiện nền văn minh đầu tiên trên Trái Đất tại Sumer vùng Trung Đông, khoảng 4000 tới 3000 trước Công nguyên (khoảng 0.10 giây trước). Các nền văn minh khác nhanh chóng xuất hiện tại Ai Cập cổ và Châu thổ sông Indus.

Bắt đầu từ khoảng năm 3000 trước Công nguyên (0.09 giây trước), Hindu giáo, một trong những tôn giáo cổ nhất Trái Đất còn tồn tại đến ngày nay, bắt đầu hình thành.

Các tôn giáo khác cũng nhanh chóng xuất hiện. Sự phát minh ra chữ viết cho phép các xã hội phức tạp hơn xuất hiện: những thư khố và các thư viện trở thành nơi lưu giữ những hiểu biết của nhân loại cũng như tăng cường sự chuyển giao văn hóa và thông tin. Con người không còn dùng toàn bộ thời gian để kiếm sống – tính tò mò và giáo dục khiến mọi người nhanh chóng có được sự hiểu biết và khôn ngoan. Nhiều môn học, gồm cả khoa học, xuất hiện. Các nền văn minh mới mở rộng, trao đổi thương mại với nhau và lao vào các cuộc chiến tranh giành lãnh thổ và các nguồn tài nguyên: các đế chế bắt đầu hình thành. Tới khoảng năm 500 trước Công Nguyên (0.048 giây trước), các đế chế đã xuất hiện tại Trung Đông, Ấn Độ, Trung Quốc và Hy Lạp, hầu như đều dựa trên cùng một cơ sở tương tự; khi một đế chế phát triển tới cực điểm, nó sẽ giảm sút và tàn lụi sau này.

Những năm 1300 (khoảng 0.012 giây trước), thời kỳ Phục hưng bắt đầu xuất hiện tại Italia với những phát triển về tôn giáo, nghệ thuật và khoa học. Bắt đầu từ khoảng năm 1500 (0.0096 giây trước), nền văn minh châu Âu bắt đầu trải qua những thay đổi dẫn tới các cuộc cách mạng khoa học và công nghiệp: lục địa này bắt đầu chiếm lĩnh vị trí thống trị đối với các xã hội loài người trên khắp hành tinh. Từ năm 1914 đến 1918 (khoảng 0.0017 giây trước) và 1939 tới 1945 (khoảng 0.0012 giây trước), các quốc gia trên khắp Trái Đất lao vào các cuộc chiến tranh thế giới. Hội quốc liên, tổ chức được thành lập sau Chiến tranh thế giới thứ nhất là bước đầu tiên tiến tới việc hình thành một chính phủ thế giới; sau Chiến tranh thế giới thứ hai tổ chức này được thay thế bởi Liên hiệp quốc. Năm 1992, nhiều nước châu Âu đã cùng gia nhập hình thành nên Liên minh châu Âu. Khi vận tải và thông tin phát triển, các nền kinh tế và các công việc chính trị của các quốc gia trên thế giới ngày càng trở nên phụ thuộc lẫn nhau. Sự toàn cầu hoá này thường gây ra bất hoà, dù sự hợp tác lẫn nhau cũng được tăng cường mạnh mẽ hơn.

Các sự kiện gần đây

Sự thay đổi tiếp tục diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh trong phần nghìn giây cuối cùng của 24 giờ tưởng tượng của chúng ta, từ giữa thập niên 1950 tới hiện nay. Chúng ta ngày càng nhận thức được tác động của con người gây ra với môi trường thiên nhiên, cũng như sự cần thiết phải có những hành động hạn chế hay tiêu diệt những nguy cơ đó; và hiện nay ngày càng có nhiều ý kiến lo ngại về sự tuyệt chủng hàng loạt và sự ấm lên toàn cầu. Những người bi quan cho rằng hiện đã là quá muộn để đảo ngược thảm họa sinh thái học này trong khi những người lạc quan cho rằng những tiến bộ khoa học và kỹ thuật với tốc độ ngày càng nhanh chóng sẽ giúp chúng ta có được các giải pháp cho vấn đề đó.

Trong số những khám phá khoa học gần đây nhất, công nghệ gene (genetic engineering) có thể là khám phá quan trọng nhất. Hiện nay con người đã có thể trực tiếp sửa đổi vật liệu gene của các loài vật khác, một quá trình từng là lĩnh vực riêng biệt của tự nhiên. Hơn nữa: khoa học đã giải thích được mã gene của chính Con người (Homosapiens), trong Dự án bản đồ gene người.

Con người cũng đã đặt những bước chân đầu tiên bên ngoài Trái Đất. Năm 1957, Liên bang xô viết phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên lên quỹ đạo và không lâu sau đó, Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên đi vào vũ trụ. Năm cơ quan vũ trụ, đại diện cho hơn mười lăm nước, đã cùng hợp tác để xây dựng Trạm vũ trụ quốc tế. Bắt đầu từ năm 2000, trên trạm vũ trụ luôn có sự hiện diện của con người. Hiện nay ta chỉ có thể hình dung một cách đại cương những phát triển trong tương lai, nhưng những tiến bộ tiềm năng trong toán học, vật lý học, hóa học, sinh học, điện tử và toàn bộ các môn học khác một ngày kia có thể cho phép chúng ta hiện diện thường xuyên trên vũ trụ hay thậm chí chiếm làm thuộc địa những thế giới xa xôi.

Xem thêm
 Lịch trình tiến hóa sự sống
 Lịch sử thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cosmic Evolution — a detailed look at events from the origin of the universe to the present
 Valley, John W. "A Cool Early Earth?" Scientific American. 2005 Oct:58–65. – discusses the timing of the formation of the oceans and other major events in Earth’s early history.
 Davies, Paul. "Quantum leap of life". The Guardian. 2005 Dec 20. – discusses speculation into the role of quantum systems in the origin of life
 , National Geographic

Trái Đất
Trái Đất
Bài viết thiên văn chọn lọc
Lý thuyết địa chất học
Địa thời học
Lịch sử thế giới


title: Tam Mao (truyện tranh)

text:
Tam Mao() hay Chuyện đời lưu lạc của Tam Mao  ()là tên gọi của một bộ truyện tranh, viết vào năm 1935, Trung Quốc rất nổi tiếng của tác giả Trương Lạc Bình. Tam Mao là nhân vật chính trong câu truyện. Bộ truyện này là bộ truyện dài nhất và vẫn là tiểu thuyết hư cấu hay và nổi tiếng nhất ở Trung Quốc cho tới ngày nay.

Trong khi bộ truyện đã bị thay đổi nhiều theo thời gian nhưng một điều không bao giờ đổi là nhân vật chính vẫn có ba cộng tóc, điều này ý muốn nói là cậu bị suy dinh dưỡng do nghèo đói.

Lịch sử

Đa số các truyên tranh trước Tam Mao điều nói chủ yếu về thành phần người lớn và trong câu truyện có một điều khác thường nữa là nó không có các cuộc đối thoại. Khi tác giả Trương Lạc Bình sáng tác câu truyện này. Mục đích của ông là nói lên sự hỗn độn trong xã hội trong chiến tranh Trung-Nhật. Ông muốn bày tỏ lo ngại cho những nạn nhân nhỏ tuổi vô tội, đặc biệt những đứa trẻ mồ côi sống trên đường phố. Đa số những thay đổi trong nhân vật được tạo sau khi chiến tranh thế giới thứ hai vào thời giải phóng năm 1949.

Nhân vật Tam Mao còn được viết như đã sống qua những thời ký quan trọng nhất của Trung Quốc. Hình ảnh Tam Mao cũng được tiến hóa theo thời gian, trong một số chuyện hiện đại cậu được miêu tả như là một chàng trai bình thưởng khỏe mạnh. Cậu còn được miêu tả một cách hư cấu là cậu còn sống trong thời du hành vũ trụ.

Nội dung
Nội dung của cuốn truyện là toàn bộ cuộc đời lưu lạc trên bước đường đi tìm mẹ của chú bé Tam Mao (Có nghĩa là: Ba chỏm tóc) ở Thành phố Thượng Hải trong thời kỳ những năm 30 đầu thế kỷ XX. Cậu sống trong thời đại tột cùng đen tối buồn khổ, nghèo khó do hậu quả của chiến tranh, thực dân, lạm phát.

Liên quan
Bộ truyện được chuyển thể thành phim truyền hình và đã được chiếu ở Việt Nam với tựa đề: Tam Mao tìm mẹ.

Chuyển thể
Nhân vật Tam Mao xuất hiện lần đầu tiên trước công chúng trong quyển truyện tranh Trung Quốc gọi là manhua và sau đó được chuyển thể thành nhiều loại khác.

Liên kết ngoài
 Sanmao comic online
 "Sanmao, China's favorite son turns 70" - China Daily
 Sanmao website
 Official Sanmao website

Truyện tranh Hoa ngữ
Truyện tranh chuyển thể thành phim


title: Herophydrus nodieri

text:
Herophydrus nodieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Herophydrus


title: Pyrgulopsis glandulosa

text:
The verde rim springsnail (Pyrgulopsis glandulosa) là một loài động vật chân bụng thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Pyrgulopsis glandulosa.
 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
Pyrgulopsis
Động vật được mô tả năm 1988


title: Herm

text:
Herm (tên tiếng Guernsey: Haerme) là một đảo của Quần đảo Eo Biển và là một phần của giáo sứ St Peter Port trong Địa hạt Guernsey. Nó nằm trong Quần đảo Eo Biển, ở phía tây bắc Pháp và phía Nam của Anh. Herm dài chừng  và rộng không tới , với nhiều khoảng cát tại bờ bắc. Đảo lớn Guernsey ở phía tây và Jersey ở phía đông nam, và đảo nhỏ Jethou ở ngay sát bờ tây nam.

Herm được phát hiện lần đầu tiên vào thời kỳ đồ đá, và những người định cư đầu tiên đã đến thời đồ đá mới và đồ đồng. Nhiều ngôi mộ từ thời kỳ đó vẫn còn cho đến ngày nay, phần lớn ở phía bắc của đảo. Hòn đảo được sáp nhập vào Công tước xứ Normandy vào năm 933, nhưng đã trở lại Vương quốc Anh cùng với sự phân chia Normandy vào năm 1204. Nó bị Đức chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới thứ hai và bối cảnh của Chiến dịch Huckaback, nhưng đã bị bỏ qua. Herm hiện được quản lý bởi Herm Island Ltd, được thành lập bởi Starboard Scharge, người đã mua lại Herm vào năm 2008, sau những lo ngại trong quá trình bán hòn đảo mà 'bản sắc' của hòn đảo đang bị đe dọa.

Bến cảng của Herm nằm trên bờ biển phía tây. Có một số tòa nhà đáng chú ý trong vùng lân cận bao gồm Nhà Trắng, Nhà nguyện St Tugual, Cottage của ngư dân, quán rượu và nhà hàng "Nàng tiên cá", và một trường tiểu học nhỏ với khoảng tám trẻ em. Trong một mùa hè bận rộn, có tới 100.000 khách du lịch ghé thăm hòn đảo, đến bởi một trong những chuyến phà catamaran do Công ty Trident Charter điều hành. Ô tô bị cấm từ đảo, cũng như xe đạp; xe đạp quad và máy kéo được sử dụng cho nhân viên và vận chuyển hành lý tương ứng được cho phép.

Địa lý và địa chất
Herm chỉ dài khoảng 1½ dặm (bắc-nam) và ít hơn nửa dặm rộng (đông-tây). Ở phía bắc của đảo là hai ngọn đồi, Le Petit Monceau và Le Grande Monceau. Ở phía bắc của những điều này là phổ biến, dẫn đến Bãi biển Mouisonniere trên bờ biển phía bắc, với Oyster Point ở góc tây bắc và La Pointe du Gentilhomme hoặc Alderney Point ở góc đông bắc. Về phía đông của phổ biến là Bãi biển Shell và về phía tây là Bãi biển Bear, dẫn xuống bến cảng. Một nửa đường bờ biển phía bắc của đảo được bao quanh bởi những bãi biển đầy cát; nửa phía nam là đá. Phần lớn đá gốc của Herm là đá granit. Vào năm 2008, Adrian Heyworth, người lúc đó là người thuê đảo, nói rằng hai hoặc ba mét cát đã bị mất hàng năm tại Alderney Point.

Đảo Jethou nằm ở khoảng ba phần tư dặm về phía tây nam ngoài Point Sauzebourge. Có thể vào năm 709 sau Công nguyên, một cơn bão đã cuốn trôi dải đất nối liền Jethou với Herm. Khoảng 215 mét (705 ft) ngoài khơi bờ biển phía bắc của Jethou là hòn đảo Crevichon, có kích thước khoảng 212 mét (696 ft) 168 mét (551 ft), với diện tích dưới ba ha. Về phía tây, giữa Herm và Guernsey, nằm trên kênh Little Roussel (Petit Ruau); giữa Herm và Sark, về phía đông, là Big Roussel (Grand Ruau). Tháp Bréhon, một pháo đài thời Victoria, nằm trong Little Roussel giữa Herm và Saint Peter Port. Tòa tháp được xây dựng từ năm 1854 đến 1856 bởi Thomas Charles de Putron (1806 - 1869) sử dụng đá granit từ Herm.

Tham khảo

Địa lý Quần đảo Eo Biển
Đảo tư nhân
Đảo của Quần đảo Eo biển

Khu vực không sử dụng xe hơi
Điểm tham quan ở Guernsey
Vùng đất Ramsar ở Guernsey


title: Jaraba

text:
Jaraba là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 316 người. Diện tích đô thị này là 42 ki-lô-mét vuông.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Xứ hải ngoại thuộc Pháp

text:
Xứ Hải ngoại (tiếng Pháp: pays d’outre-mer, viết tắt POM) là một bậc hành chính mới cho cộng đồng hải ngoại Polynésie thuộc Pháp ở Nam Thái Bình Dương. Polynésie thuộc Pháp nguyên là một lãnh thổ hải ngoại cho đến khi sửa đổi hiến pháp ngày 28 tháng 3 năm 2003 để thành lập cộng đồng hải ngoại. Sau đó, vào ngày  27 tháng 2 năm 2004, một đạo luật được thông qua đã cho phép Polynésie thuộc Pháp có một bậc hành chính đặc biệt là xứ hải ngoại. Tuy nhiên, Hội đồng Lập pháp Cộng hòa Pháp đã quyết định đây đơn thuần là một tên gọi hành chính và không phù hợp với hiến pháp.

Tình trạng hành chính mới của lãnh thổ đồng nghĩa với việc trao cho Polynésie thuộc Pháp quyền tự trị cao hơn (luật dân sự, luật thương mại, luật lao động) và bảo vệ những quyền tự trị từ trước đó như y tế, phát triển đô thị và môi trường. Thêm vào đó, lãnh thổ giờ đây có quyền phản đối các đạo luật của Quốc hội Pháp khi chúng được áp dụng cho Polynésie thuộc Pháp. Hơn nữa, nó cho phép tạo ra khái niệm công dân Polynésie thuộc Pháp dựa trên cơ sở cư trú, và chỉ những người này mới có quyền bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử cấp địa phương. Tuy nhiên, chính quyền Pháp vẫn kiểm soát về tư pháp, an ninh và trật tự công cộng, tài chính, quốc phòng và đối ngoại.

Nouvelle Calédonie, một lãnh thổ thuộc Pháp khác ở Nam Thái Bình Dương  hiện cũng có tình trạng hành chính là Cộng đồng đặc biệt, cũng đôi khi được đề cập một cách không chính xác là xứ hải ngoại. Tuy nhiên, nếu người dân Nouvelle Calédonie lựa chọn vẫn là một phần của nước Pháp trong một cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tổ chức sớm nhất vào năm 2014, thì cộng đồng này có thể trở thành một xứ hải ngoại.

Thư mục
Frédéric Monera, L'idée de République et la jurisprudence du Conseil constitutionnel - Paris: L.G.D.J., 2004

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức


title: 5116 Korsør

text:
5116 Korsør là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2078.4962588 ngày (5.69 năm).

Nó được phát hiện ngày 13 tháng 3 năm 1988.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Limnephilus ornatulus

text:
Limnephilus ornatulus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Paretroplus dambabe

text:
Paretroplus dambabe là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Loiselle, P. 2004. Paretroplus dambabe. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Paretroplus
Cá cảnh
Động vật được mô tả năm 2002


title: Antozola

text:
Antozola là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được Claude Herbulot miêu tả năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Desmobathrini
Desmobathrinae


title: Tibouchina oroensis

text:
Tibouchina oroensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Gleason miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tibouchina
Thực vật được mô tả năm 1930
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Andrena semiaenea

text:
Andrena semiaenea là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1876


title: Bulbophyllum folliculiferum

text:
Bulbophyllum folliculiferum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

folliculiferum]]

F


title: Mezium

text:
Mezium là một chi bọ cánh cứng present miền nhiệt đới châu Phi, vùng Australian, miền Cổ bắc (bao gồm châu Âu), Cận Đông, miền Tân bắc, miền Tân nhiệt đới và Bắc Phi.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mezium at Fauna Europaea

Meziini


title: Loan mắt nhung

text:
Loan mắt nhung là một bộ phim điện ảnh Việt Nam Cộng hòa năm 1970 của đạo diễn Lê Dân, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Thụy Long sáng tác năm 1967. Bộ phim từng bị chính quyền Việt Nam Cộng Hòa kiểm duyệt, nhưng cuối cùng lại đoạt giải Văn học Nghệ thuật dành cho "Phim truyện hay nhất" năm 1970. Bộ phim phản ánh, phê phán lối sống của một bộ phận thanh niên miền Nam trước 1975. Nguyễn Thụy Long đã sống một thời gian dài cùng giới du đãng và vũ nữ để viết được truyện này.

Nội dung
Loan, với biệt hiệu là "Loan mắt nhung" (Huỳnh Thanh Trà) là một thanh niên lương thiện bị hoàn cảnh xã hội đưa đẩy trở thành du đãng nổi tiếng. Vì cuộc sống khốn khổ, Loan phải đương đầu để sinh tồn rồi trở thành một đàn anh trong giới dao búa.

Khi còn lương thiện, Loan đã có mối tình rất đẹp với một cô gái tên Xuân (NSƯT Thanh Nga). Vào với giang hồ, Loan gặp Dung (NSND Kim Xuân). Loan đã thực hiện nhiều phi vụ lớn, ăn cướp, buôn lậu... nhưng anh vẫn mong có một ngày trở về cuộc sống lương thiện.

Sau đó, Loan gặp lại Xuân trong tình cảnh éo le, khi Xuân bị bọn xấu hãm hại và giết chết. Quá đau khổ, Loan nổi loạn giết hết bọn du đãng, giang hồ rồi ra đầu thú chính quyền.

Phân vai
Huỳnh Thanh Trà vai Loan mắt nhung
NSƯT Thanh Nga vai Xuân
Ngọc Phu vai Thanh
NSND Kim Xuân vai Dung
Thiên Trang vai Minh
Nguyên Hạnh vai Tài Woòng

Hậu trường
Phim có nhiều cảnh ăn chơi, sinh hoạt vũ trường của Sài Gòn trước 1975. Vai Thanh Italy do Ngọc Phu thể hiện được đánh giá là vai diễn nổi bật nhất trong phim. Huỳnh Thanh Trà trong vai Loan Mắt Nhung, vốn là một diễn viên kịch nói.

Ca khúc chính trong phim Loan mắt nhung là của nhạc sĩ Huỳnh Anh.

Tham khảo

Đọc thêm

Lê Dân
Giải Văn học Nghệ thuật Quốc gia
Phim tâm lý Việt Nam
Phim lãng mạn Việt Nam
Phim hành động Việt Nam
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Kiểm duyệt nghệ thuật
Phim năm 1970


title: Aglaia samoensis

text:
Aglaia samoensis là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở American Samoa, Indonesia, Papua New Guinea, Samoa, quần đảo Solomon, Vanuatu, và Wallis quần đảo và Futuna.

Chú thích

Tham khảo
 Pannell, C.M. 1998. Aglaia samoensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

samoensis
Thực vật Samoa
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật quần đảo Solomon
Thực vật Vanuatu
Thực vật Polynesia


title: Ampedus auripes

text:
Ampedus auripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Reithouse

text:
Reithouse là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 52.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Silesis hainanensis

text:
Silesis hainanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Herxheimweyher

text:
Herxheimweyher là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,57 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 490 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Dhaliyur

text:
Dhaliyur là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dhaliyur có dân số 8579 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Dhaliyur có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Dhaliyur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Ngoại ô Coimbatore


title: Smicridea unguiculata

text:
Smicridea unguiculata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Cophixalus aenigma

text:
Cophixalus aenigma (tên tiếng Anh: Tapping Nursery-frog) là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Úc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Hoskin, C. 2004. Cophixalus aenigma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cophixalus
Động vật lưỡng cư Queensland


title: Cypa bouyeri

text:
Cypa bouyeri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sulawesi.

Chú thích

Tham khảo

Cypa


title: Arubolana aruboides

text:
Arubolana aruboides là một loài động vật giáp xác thuộc họ Cirolanidae. Đây là loài đặc hữu của Bermuda.

Tham khảo

Arubolana
Động vật Bermuda
Động vật được mô tả năm 1983


title: Agdistis arabica

text:
Agdistis arabica là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Israel, Iran, Pakistan, Bahrain, Ả Rập Xê Út, Yemen, Oman, Somalia, Sudan, Tunisia và Ai Cập.

Chú thích

Tham khảo

Agdistis
Bướm đêm Trung Đông
Động vật Somalia
Côn trùng bán đảo Ả Rập
Bướm đêm Châu Phi


title: Antillophos armillatus

text:
Antillophos armillatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Antillophos


title: Coinces

text:
Coinces là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 114-133 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Micropardalis

text:
Micropardalis là một chi bướm đêm nguyên thủy, nhỏ, màu kim loại thuộc bộ Lepidoptera, trong họ Micropterigidae. Chi này trước đây thuộc phân chi Sabatinca.

Các loài
Micropardalis aurella (Hudson, 1918)
Micropardalis doroxena (Meyrick, 1888)

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Monolepta estcourtiana

text:
Monolepta estcourtiana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Unterthingau

text:
Unterthingau là một đô thị ở Ostallgäu bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Động cơ tuốc bin cánh quạt

text:
Động cơ tuốc bin cánh quạt (tiếng Anh - Turbopropeller engine, viết tắt - TurboProp; tiếng Nga - Турбовинтовый двигатель, viết tắt - ТВД) là loại động cơ tuốc bin khí được sử dụng trong các máy bay cánh quạt.

Loại động cơ này tạo lực đẩy chủ yếu nhờ các cánh quạt lớn đặt phía trước. Như vậy, nguyên lý này ngược với cách tạo lực đẩy nhờ dòng khí xả như trường hợp các động cơ phản lực.

Tham khảo

http://en.wikipedia.org/wiki/Turboprop

Liên kết ngoài
Hiểu về "động cơ phản lực-cánh quạt"
Động cơ máy bay tua bin cánh quạt
Động cơ phản lực trên Britannica

Xem thêm
Động cơ phản lực (reaction engine)
Động cơ phản lực không khí (jet engine)
Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt (turbofan engine)
Động cơ tuốc bin trục (turboshaft engine)
Động cơ tuốc bin phản lực (turbojet engine)
Động cơ tuốc bin khí (gas turbine engine)
Máy bay phản lực (jet aircraft)

Động cơ tuốc bin cánh quạt
Động cơ phản lực không khí
Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin khí
Động cơ phản lực


title: Hyphydrus tuberosus

text:
Hyphydrus tuberosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: 3191 Svanetia

text:
3191 Svanetia (1979 SX9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1979 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3191 Svanetia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: 21642 Kominers

text:
21642 Kominers (1999 NH41) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21642 Kominers

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Rhett Butler

text:
Rhett Butler là một nhân vật hư cấu, một trong những nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết Cuốn theo chiều gió của tác giả Margaret Mitchell và bộ phim cùng tên được làm dựa trên cuốn tiểu thuyết này.

Vai trò
Rhett Butler xuất hiện lần đầu tại buổi dã yến nhà Ashley Wilkes khi hắn đi cùng Frank Kenendy để bàn chuyện làm ăn. Những lới phát biểu chua cay và sắc bén về thực tế chiến tranh đã chọc giận những công dân Miền Nam sục sôi yêu nước và do đó, họ dọa hắn đấu súng. Hắn điệu nghệ nghiêng mình như một khiêu vũ sư và kèm theo câu nói nổi tiếng: "Có vẻ như tôi đã phá hỏng ly brandy, điếu xì gà và ảo mộng chiến thắng của tất cả quý vị!"

Qua lời kể của mọi người, Rhett xuất thân từ Charleston, là một con chiên ghẻ trong một gia đình danh giá bậc nhất, đã bị trục xuất khỏi Trường Võ bị West Point và không được thừa nhận trong xã hội thượng lưu Charleston, cũng như ở toàn Nam Carolina. Khi Scarlett O'Hara biết về Rhett cũng những tai tiếng của hắn, nàng rất sốc và kinh ngạc nhưng cũng cảm thấy đôi chút thú vị. Nàng cũng có cảm tưởng là hắn nhìn nàng như lúc nàng không mặc áo lót vậy. Rhett ngẫu nhiên bị Scarlett mê hoặc khi nàng bày tỏ tình yêu với Ashley trong thư viện trong lúc tất cả những thiếu nữ đoan trang phải có một giấc ngủ trưa trước buổi dạ vũ. Khi bị từ chối, Scarlett giận dữ tát Ashley nảy lửa rồi ném vỡ tan chiếc bình hoa. Rhett nhận ra những nét hoang sơ như lửa gió của dòng máu Ireland chảy trong huyết quản của một người đẹp miền Nam. Buổi dạ vũ bị phá hỏng khi có tin quân Yankee tuyên chiến. Nội chiến bắt đầu.

Họ gặp lại nhau khi Scarlett đã trở thành góa phụ của Charles Hamilton, người nàng chưa bao giờ yêu, và đến Atlanta ở với người chị chồng Melanie Hamilton, vợ Ashley Wilkes và bà cô Pittypat. Rhett, giờ là người hùng vượt phong tỏa, đã gây sốc tại buổi gây quỹ từ thiện khi thản nhiên tuyên bố rằng hắn liều mạng chỉ để kiếm tiền và cũng chẳng coi trọng chính nghĩa của liên bang miền Nam là mấy. Hắn mời Scarlett, khi này còn đang trong bộ đồ tang, khiêu vũ vì đọc được sự thèm khát được khiêu vũ, được tán tỉnh trong mắt nàng. Điều này vi phạm những quy chuẩn thượng lưu của miền Nam trước nội chiến và gây tai tiếng cho Scarlett. Cha Scarlett, Gerald O'Hara, tới Atlanta tìm Rhett để tính sổ và lôi Scarlett về Tara. Rhett đánh bạc với Gerald và tỏ ra là tay cờ bạc đại tài khi khiến ông đại bại. Hắn còn chuốc ông say mèm, giúp Scarlett bắt thóp được ông. Thế là Gerald trở về Tara và Scarlett yên tâm ở lại Atlanta.

Khi quân Yankee phong tỏa Atlanta, Scarlett vẫn ở lại để chăm sóc và đỡ đẻ cho Melanie, sau đó họ phải dựa vào Rhett để thoát khỏi thành phố. Sau khi thoát hiểm, Rhett vì lý tưởng anh hùng nổi lên bất chợt, đã gia nhập tàn quân miền Nam còn sót lại đang kình chống tướng Sherman. Scarlett không hiểu lý do tại sao Rhett lại chọn con đường liều mạng vào lúc đó khi mà Hiệp bang đã chắc chắn sụp đổ.

Nhiều tháng sau, Scarlett trở lại Atlanta, lần này là để vay tiền Rhett để cứu Tara khỏi bị tịch biên vì thiếu thuế, nàng biết qua cô Pitty rằng Rhett đã bị quân Yankee tống giam vì nẫng mất hàng triệu đô la vàng của chính phủ miền Nam. Scarlett tin rằng hắn sẽ bị treo cổ, đến nhà tù quyến rũ hắn để thực hiện kế hoạch. Rhett đã vạch trần Scarlett và khiến nàng cảm thấy bị sỉ nhục. Cùng đường, Scarlett tán tỉnh Frank Kennedy, chồng chưa cưới của cô em Suellen và nói dối để Kennedy cưới mình, lấy tiền đóng thuế cho Tara.

Hai tuần sau, Scarlett kinh ngạc khi gặp lại Rhett Butler trong khi nàng đang điều khiển trại cưa của chồng. Rhett đã được quân Yankee trả tự do và Scarlett bỗng tiếc khi hấp tấp qua mặt em gái để cưới một người mình không yêu, trong khi bỏ qua đống tiền của Rhett.

Sau khi Frank Kennedy bị giết lúc cùng đảng Ku Klux Klan rửa nhục cho Scarlett sau khi nàng bị tấn công, Rhett cứu sống Ashley Wilkes cùng nửa tá người khác khỏi bị treo cổ. Trong khi Scarlett lo sợ và hối hận về những lỗi lầm trước đây với người chồng mới mất hôm qua, Rhett đã xuất hiện và cầu hôn nàng, hứa sẽ cho nàng tất cả mọi thứ. Scarlett không yêu Rhett nhưng khá cảm mến hắn và cả tài sản kếch sù của hắn nên đồng ý. Rhett biết tình yêu của vợ dành cho Ashley vẫn nồng nàn nhưng y vẫn âm thầm hy vọng ngày mà nàng hồi tâm chuyển ý.

Khi con gái đầu lòng của hai người, Bonnie, ngã ngựa và chết, bi kịch xảy ra khiến mối quan hệ vợ chồng rạn nứt. Rhett bỏ di liên miên. Hắn đọc được toàn bố suy nghĩ cũng như con người Scarlett. Hắn cũng biết rằng Scarlett không bao giờ tìm được hạnh phúc bên cạnh Ashley, kể cả sau khi Melanie qua đời, và đến khi nàng nhận ra điều đó cùng tình yêu dành cho Rhett thì đã quá muộn. Rhett đã không còn lại bất cứ hy vọng nào về hạnh phúc và hắn quyết định ra đi cùng câu nói cuối cùng: "My dear, I don't give a damn." (Em thân mến, anh cóc cần.)  Đó trở thành câu nói bất hủ khi được đưa lên màn ảnh: " Frankly, my dear, I don't give a damn."

Tính cách
Trong tiểu thuyết, Rhett được miêu tả là con người cao lớn vạm vỡ, rắn chắc nhưng có bước đi và dáng điệu uể oải của một nhà quý tộc, lại duyên dáng như một khiêu vũ sư. Hắn đen chắc như hải tặc, hàng ria mép tỉa sát đôi môi đỏ mọng và hàm răng trắng bóng rạng ngời thường lộ ra khi cười mai mỉa.

Hắn cuốn hút Scarlett bởi những triết lý để sinh tồn trong luồng gió chiến tranh. Đồng thời, tiểu thuyết cũng cung cấp cho người đọc một số thông tin về Rhett mà phim không đề cập tới. Sau khi bị gia đình từ mặt, Rhett trở thành tay chơi bài trên xe lửa, theo làn sóng săn vàng đến California, và bị ăn một vết chém dọc bụng trong một trận đấu dao tay đôi. Hắn yêu mẹ và em gái Rosemary, nhưng căm thù người cha cổ hủ, người đã cay nghiệt đuổi hắn ra khỏi nhà mà không một xu dính túi. Rhett cũng có một em trai, Ross và một em dâu mà hắn có đôi chút trọng nể. Hắn cũng giám hộ một đứa bé trai đang học nội trú tại New Orleans mà người đọc nghi ngờ là con của Rhett và Belle Walting.

Mặc dù bị trục xuất khỏi đại học West Point, Rhett vẫn tỏ ra đã được thừa hưởng một nền giáo dục hoàn hảo, tinh thông mọi thứ từ Shakespeare cho đến tiếng la tinh và lịch sử cổ điển. Hắn cũng là một tay thiện xạ với những kiến thức quân sự khá rộng học được ở West Point và đánh bài điệu nghệ theo lối quý tộc. Rhett hiểu thấu bản chất con người, những điều mà Scarlett không bao giờ hiểu nổi, và cũng biết rõ phụ nữ cả về thể chất và tâm lý hơn là họ biết về chính họ. Hắn kính trọng Melanie như một trong số ít những người phụ nữ cao quý hắn đã gặp, nhưng chẳng có chút trọng nể nào với chàng quý tộc Ashley. Rhett yêu quý trẻ con và hiểu chúng, cả con trai lẫn con gái, và là một bậc phụ huynh tuyệt vời mà Scarlett không bao giờ đạt đến; hắn có một mối quan hệ đặc biệt với Wade, con trai duy nhất của Scarlett và Charles từ rất lâu trước khi thành cha dượng của nó. Khi Bonnie ra đời, Rhett sẵn sàng làm tất cả, thay đổi tất cả để con gái có địa vị, tiếng tăm, sự kính trọng trong xã hội thượng lưu miền Nam, điều mà Scarlett đang dần dần hủy hoại vì những việc làm của mình.

Như Thomas Sutpen trong Absalom, Absalom!, Rhett quyết định gia nhập quân đội Hiệp bang vào phút chót, nhưng không như những đồng ngũ, hắn chẳng hề bận tâm khi chính nghĩa mà mọi người tôn thờ ấy sụp đổ.

Trong những phần viết tiếp − Scarlett của Alexandra Ripley và Rhett Butler's People của Donald McCaig và cuốn tiếu thuyết chưa xuất bản Winds of Tara của Kate Pinotti − Scarlett đều níu kéo được Rhett quay trở lại.

Đi tìm Rhett Butler
Năm 1939, Cuốn theo chiều gió lên phim, và Clark Gable khi đó được đông đảo công chúng cho rằng ông sinh ra để diễn Rhett, kể cả nhà sản xuất David O. Selznick (ngoại trừ chính Gable). Vì Selznick không có trong tay nam minh tinh nào nên ông phải nhắm tới diễn viên ở những hãng khác. Gary Cooperlà sự lựa chọn đầu tiên của ông vì Cooper đang có hợp đồng với Samuel Goldwyn, đối tác quen thuộc của Selznick. Tuy nhiên, Goldwyn không đồng ý thương lượng. Warner Bros định lựa chọn Bette Davis, Errol Flynn, và Olivia de Havilland gửi sang Selznick cho ba vai chính còn lại. Gary Cooper từ chối vai Rhett Butler và có lời phát biểu đầy tai tiếng: "Cuốn theo chiều gió sẽ là thất bại kinh khủng nhất trong lịch sử Hollywood. Tôi rất vui khi Clark Gable dẫm phải vũng lầy này chứ không phải Gary Cooper". Nhưng sau đó Selznick quyết định chọn Clark Gable, và thương lượng với Metro-Goldwyn-Mayer để mượn ông. Chủ tịch MGM Louis B. Mayer, đồng thời là cha vợ của Selznick, yêu cầu được chia một nửa lợi nhuận từ bộ phim, và công ty mẹ của MGM Loew's, Inc. sẽ hưởng 15% doanh thu. Selznick chấp nhận yêu sách, và Gable chính thức trở thành Rhett, bên cạnh Vivien Leigh, Olivia de Havilland, Leslie Howard. Nhưng chính Gable ban đầu đã từ chối vai này. Tại thời điểm đó, ông rất thận trọng với những vai lớn như Rhett vì sợ làm công chúng thất vọng, những người đã hình thành những ấn tượng rất rõ ràng về nhân vật, mà ông e ngại sẽ không truyền tải được hết qua phần thể hiện của mình.

Vai diễn thành công rực rỡ, và Gable giành được một đề cử Oscar nam chính. Tuy vuột mất tượng vàng vào tay Robert Donat trong Goodbye, Mr. Chips nhưng hình ảnh Rhett Butler qua thể hiện của Gable đã trở thành hình ảnh kinh điển trong lịch sử điện ảnh Mỹ.

Chuyển thể và viết tiếp
Trong phim năm 1939, Rhett được thể hiện bởi Clark Gable.

Trong phim truyền hình Scarlett sản xuất năm 1994 (dựa trên phần hậu Scarlett của Alexandera Ripley), Timothy Dalton diễn vai Rhett.

Trong bộ phim âm nhạc Cuốn theo chiều gió của Margaret Martin, diễn viên Darius Danesh vào vai Rhett Butler.

Cuốn tiểu thuyết Rhett Butler's People của Donald McCaig viết theo ngôi thứ nhất nhìn từ nhân vật Rhett Butler, kế lại cuộc đời của Rhett từ năm 20 tuổi cho đến Cuốn theo chiều gió

Trong danh sách những câu nói hay nhất trên màn ảnh, câu nói bất hủ của nhân vật Rhett với sự thể hiện của Clark Gable trong phim năm 1939 được xem là đáng nhớ nhất (xếp vị trí đầu tiên).
Frankly, my dear, I don't give a damn. #1

Xem thêm
Scarlett O'Hara
Cuốn theo chiều gió
Nội chiến Hoa Kỳ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Danh sách trên trang web chính thức của AFI

Nhân vật Cuốn theo chiều gió


title: 281

text:
Năm 281 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 281


title: Bò vàng Việt Nam

text:
Bò vàng Việt Nam là một nhóm giống bò thuộc nhóm giống bò vàng phương Nam (giống bò hình thành do lai tạo giữa nhóm Bos taurus và nhóm Bos indicus). Giống bò vàng của Việt Nam có nguồn gốc từ nhiều giống bò của các nước lân cận như Lào, Campuchia, Mianma, Ấn Độ và Trung Quốc nhưng chủ yếu được hình thành từ hai giống bò Trung Quốc và Ấn Độ. Qua nhiều đời tạp giao giữa các giống bò trên đã hình thành nên giống bò vàng Việt Nam. Đó là kết quả của quá trình chọn lọc và thích nghi tự nhiên. Bò vàng Việt Nam thuộc nhóm bò thịt, dùng để lấy thịt bò và dùng lấy sức kéo.

Đặc điểm
Thành thục sớm, mắn đẻ, khả năng thích nghi cao, chịu đựng kham khổ tốt, ít bệnh tật. Giống bò vàng Việt Nam nặng tầm 250 ki lô gam, sản lượng thịt bò vàng Việt Nam đạt khoảng 45-50% tỷ lệ thịt. Ngoại hình xấu: thấp ngắn, mình lép, mông lép, ngực lép, trán lõm... Tầm vóc nhỏ bé, không thể dùng làm nền để lai tạo với các giống bò chuyên thịt (bò lai Sind) hoặc sữa. Khả năng sản xuất thấp về mọi mặt, giá trị kinh tế thấp.

Phân giống

Vào giữa thế kỷ 20 thì ngành chăn nuôi đã sắp xếp những giống chính trong nước gồm:
Bò Cao Bằng: phổ biến ở Cao Bằng, Đồng Đăng, Kỳ Lừa, Lạng Sơn, nay gọi là bò Lạng Sơn
Bò Thanh Hóa: phổ biến ở Thanh Hóa và Xứ Mường
Bò Vinh: phổ biến ở Nghệ An, Hà Tĩnh và Xứ Mường, nay gọi là bò Nghệ An
Bò châu thổ sông Hồng
Bò Nam Trung phần: tập trung ở Khánh Hòa, Phan Rang, Phan Thiết, Bình Thuận; nay gọi là bò Phú Yên
Bò Bà Rịa:
Bò Cao Miên: châu thổ sông Cửu Long; nay gọi là bò Bảy Núi
Bò Cao nguyên Trung phần.

Trong các giống bò kể trên thì bò Thanh Hóa là giống bò nội địa lớn nhất, cân nặng đến 400 kg, vai cao 1 m 15 đến 1 m 27. Giống bò nhỏ nhất là bò Cao nguyên Trung phần, cân nặng không quá 200 kg.

Xem thêm
 Bò Hà Giang
 Bò Bà Rịa
 Bò Bảy Núi

Tham khảo
 TS Trần Văn Tường. Giáo trình chăn nuôi. Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội, 2000.

Xem thêm
 Trâu Việt Nam
 Ngựa Việt Nam

Chi Bò
Giống bò
B


title: Zorochros davidianus

text:
Zorochros davidianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Aureopterix

text:
Aureopterix là một chi bướm đêm nguyên thủy, nhỏ, màu kim loại thuộc họ Micropterigidae.

Các loài
Aureopterix micans Gibbs, 2010
Aureopterix sterops (Turner, 1921)

Chú thích

Tham khảo


title: Parecnomina bifida

text:
Parecnomina bifida là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Parecnomina


title: Doi Suthep

text:
Doi Suthep (ดอยสุเทพ) là một núi ở tỉnh Chiang Mai, Thái Lan.

 Doi Suthep (1.676 m) là một trong hai đỉnh của cặp đỉnh núi granite nằm ở phía tây Chiang Mai, đỉnh kia là Doi Pui cao hơn (1.685 m).

Doi Suthep có cự ly 15 km so với trung tâm thành phố Chiang Mai.
Thực vật ở độ cao dưới 1000 mét chủ yếu là rừng cây lá rụng còn ở độ cao hơn là rừng cây thường xanh.
Wat Phrathat Doi Suthep nằm trên đỉnh núi. Chùa này có niên đại từ 1383 khi chedi đầu tiên được xây.

Chú thích

Tham khảo

Núi Thái Lan


title: Paa hazarensis

text:
Allopaa hazarensis là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Pakistan, có thể cả Bhutan, và có thể cả Nepal.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông, và đầm nước ngọt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Paa
Động vật lưỡng cư Pakistan
Ếch Ấn Độ


title: Calomicrus minutissimus

text:
Calomicrus minutissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Pont-de-Veyle

text:
Pont-de-Veyle là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Pontdeveyle


title: Bagisara brouana

text:
Bagisara brouana là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Louisiana và Mississippi.
Địa bàn phân bố hạn chế với chế độ ăn đối với một chi thực vật hay loài thực vật có địa bàn phân bố hạn chế.

Liên kết ngoài
Review Of The New World Bagisarinae With Description Of Two New From the Southern United States (Noctuidae)
Image

Chú thích

B
Động vật được mô tả năm 1997
Bagisarinae


title: Benerville-sur-Mer

text:
Benerville-sur-Mer là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Benervillesurmer


title: Drapetes cylindricus

text:
Drapetes cylindricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Aulonocara kandeense

text:
Aulonocara kandeense là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kazembe, J. & Makocho, P. 2005. Aulonocara kandeense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Aulonocara


title: Gonomyia pleuralis

text:
Gonomyia pleuralis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Saint-Castin

text:
Saint-Castin  là một xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Rossens

text:
Rossens là một đô thị trong huyện Sarine thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

vo:Barberêche


title: Đặng Huy Trứ

text:
Đặng Huy Trứ (鄧輝, 16 tháng 5 năm 1825 - 7 tháng 8 năm 1874) là một nhà cải cách Việt Nam thời cận đại, ông tổ nghề nhiếp ảnh ở Việt Nam và là người đầu tiên đưa kỹ nghệ đóng tàu phương Tây du nhập vào Việt Nam.

Tiểu sử
Đặng Huy Trứ, tự Hoàng Trung, hiệu Võng Tân, Tỉnh Trai, tục gọi là Bố Trứ - Bố Đặng (do ông từng làm Bố chính), pháp danh Đức Hải (thuở thiếu thời ông từng được đem quy y Tam bảo tại chùa Từ Hiếu), quê làng Bát Vọng, sau sang ngụ ở làng Thanh Lương - nay thuộc xã Hương Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông mất năm Giáp Tuất (1874) tại xã Cao Lăng, Chợ Bến, Đồn Vàng, thuộc tổng Mỹ Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Sau này ông được đưa về an táng tại Hiền Sĩ, nay ở xã Phong Sơn, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Đặng Huy Trứ là một trong những người có công đầu đưa nhiếp ảnh vào Việt Nam, bằng việc mở hiệu ảnh Cảm Hiếu Đường (ngày 14 tháng 3 năm 1869) ở phố Thanh Hà, Hà Nội.
Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, đĩnh ngộ. Khoa thi năm 1847, ông đã lọt qua các vòng thi Hương và thi Hội (đã chắc chắn đỗ tiến sĩ), đến khi thi Đình do bài thi phạm húy nên bị cách tuột và cấm thi trọn đời. Biết tài học của ông, một vị quan lớn đương triều đã mời ông về dạy học cho con em trong nhà và cho tới 8 năm sau, nhờ vị quan nọ tâu xin với vua nên ông được thi lại và đỗ tiến sĩ năm 1855.
Từ năm 1856 đến năm 1864, ông lần lượt trải các chức: Thông phán Ty Bố chính Thanh Hóa; Tri huyện Quảng Xương; Tri phủ Thiên Trường tỉnh Nam Định; Hàn lâm viện trước tác; Ngự sử.
Năm 1864, ông được bổ nhiệm chức Bố chính Quảng Nam.
Năm 1865, ông đi Hương Cảng nhằm xem xét tình hình phương Tây và đã đem về về một cuốn sách kỹ thuật của người Tây Dương viết về máy hơi nước do chính ông biên dịch sang tiếng Hán.
Năm 1867, trong chuyến đi Trung Quốc đầy bất trắc (ông mắc bệnh và phải nằm nhà thương 9 tháng ròng không tiền bạc, không người thân bạn bè) lúc này đã mua được cho triều đình 239 khẩu "quá sơn pháo". Cũng trong thời gian ngã bệnh, ông viết cuốn Từ thụ yếu quy dài 650 trang gồm 4 tập nhằm chống thói hối lộ - tham nhũng chốn quan trường.
Năm 1868, ông làm Biện lý Bộ Hộ, trực tiếp phụ trách Ty Bình chuẩn tại Hà Nội để chuyên lo việc kinh tế, tài chính cho triều đình.
Năm 1871, ông giữ chức Bang biện quân vụ Lạng – Bằng - Ninh – Thái.
Cuối năm 1873 ông lui quân về căn cứ Đồn Vàng – Hưng Hóa dưới quyền Tổng thống quân vụ Hoàng Kế Viêm, mưu tính kháng chiến lâu dài nhưng việc trù tính còn dở dang thì vua Tự Đức đã ký Hòa ước Giáp Tuất (1874).

Sinh thời, Đặng Huy Trứ làm quan đời vua Tự Đức, ông nổi tiếng thanh liêm, từng đi xứ các nước Trung Quốc, Triều Tiên, Xiêm La (Thái Lan). Suốt 18 năm làm quan, Đặng Huy Trứ trải qua nhiều chức vụ, có mối quan hệ rộng rãi với các tầng lớp nhân dân cũng như sĩ phu trong và ngoài nước. Ông đi nhiều, tiếp xúc nhiều và có tầm tư duy quảng bác. Sự nghiệp quan trường của ông đều nhằm mục đích canh tân đất nước nhưng quan lại đương thời thường nghĩ đến Đặng Huy Trứ như một vị quan to ham đi buôn.

Năm 1858 khi làm tri huyện Quảng Xương, ông đã lập ra các nghĩa trang để có chốn chôn cất, cúng tế cho nắm xương tàn của những cô hồn. Từ đó mới có lệ lập ra nghĩa trang ở các vùng.

Ông là nhà cải cách, gieo mầm canh tân và khai hóa thời Nguyễn giữa thế kỷ 19 với tư tưởng phát triển kinh tế (khai mỏ, mở mang thủ công nghiệp và thương nghiệp, phát triển giao thông vận tải); phát triển khoa học quân sự (đưa ra tư tưởng chiến tranh nhân dân cho mọi chiến lược và chiến thuật, cử người đi học hỏi những kỹ nghệ phương Tây như đóng thuyền, chế tác vũ khí); cải cách xã hội (chống tư tưởng trọng văn khinh võ, chống hối lộ - tham nhũng, nhấn mạnh đức tính cần kiệm liêm chính – chí công vô tư của quan lại). Ông lập ra các thương điếm như Lạc Sinh Điếm, Lạc Thanh Điếm và Ty Bình Chuẩn để giao thương với phương Tây, tạo dựng nền tảng tài chính và quân sự cho triều đình nhà Nguyễn trong những 1850-1870.

Con đường canh tân đất nước của Đặng Huy Trứ bị bỏ dở sau khi ông mất. Những nỗ lực canh tân của ông không có đất phát triển do đầy rẫy những biến động về chính trị, giặc ngoại xâm của đất nước cuối thế kỷ 19. Không giống những nhà canh tân cùng thời, Đặng Huy Trứ là nhà canh tân dám dấn thân, canh tân dựa vào dân và làm lợi cho dân (công tư lưỡng lợi), dấn thân đến tột cùng trái ngược hẳn với bản tính ốm yếu về thể chất của ông.

Nhận định
"Đặng Huy Trứ khảng khái, có chí lớn, đương trù tính nhiều việc"
"Một trong những người trồng mầm khai hoá đầu tiên của Việt Nam", Phan Bội Châu
"Trên con đường đổi mới, trong số những người đi đầu tiêu biểu vào thời gian này (cuối thế kỷ 19) không thể bỏ qua một nhân vật lỗi lạc có đầu óc đổi mới, đó là Đặng Huy Trứ", Vũ Khiêu

Quan niệm
"Làm ra của cải là một đạo lý lớn, không thể coi thường"
"Dân không chăm sóc chớ làm quan"
"Mình thiệt, dân lợi, dân gắn bó. Đẽo dân, mình béo, dân căm hờn. Hờn căm, gắn bó tùy ta cả..."
"Cấy cày và canh củi là gốc của cơm áo. Nhưng nếu không hiểu việc binh để giữ lấy thì dù có thừa thóc trong kho, thừa vải trên khung cửi cũng bị kẻ địch lấy đi"
"Quân đội là nanh vuốt có quan hệ đến sự thắng bại, nhưng nhân dân mới là huyết mạch quyết định sự an nguy của đất nước"
"Dân là gốc của nước, là chủ của thần"
"Từ xưa, nhân hòa là điều quan trọng bậc nhất, thiên thời, địa lợi cũng từ đó mà sinh ra"
"Trên dưới đồng lòng mong cùng nhau cứu nước, thì dám nói rằng một chân, một tay cũng đủ giúp rập cho công việc"
"Cần là một đạo lý và kiệm cũng là một đạo lý"

Tác phẩm
Đặng Dịch Trai ngôn hành lục
Khang Hy canh chức đồ
Hoàng Trung thi văn
Nhị vị tập
Nữ giới diễn ca
Tứ thập bát hiệu ký Sự tân biên
Từ thụ yếu quy
Tùng chinh di quy
Việt sử thánh huấn diễn nghĩa

Chú thích

Tham khảo
 Nhóm Trà Lĩnh, Con người và tác phẩm Đặng Huy Trứ, nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh, 1990.

Liên kết ngoài
Đặng Huy Trứ - một trong những nhà cải cách đầu tiên, Lê Thị Lan, Tạp chí Triết học.

Sinh năm 1825
Mất năm 1874
Người Huế
Quan lại nhà Nguyễn
Tiến sĩ nhà Nguyễn
Nhiếp ảnh gia Việt Nam
Phật tử Việt Nam


title: Verrey-sous-Drée

text:
Verrey-sous-Drée  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne miền đông nước Pháp. The current mayor is Mr. François BOITTEUX.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Verreysousdree


title: Hệ thống APG III

text:
Hệ thống AGP III là một hệ thống phân loại thực vật đối với thực vật có hoa hiện đại. Nó được Angiosperm Phylogeny Group (APG) công bố tháng 10 năm 2009 trong Botanical Journal of the Linnean Society (Tạp chí Thực vật học của Hiệp hội Linnaeus), 6½ năm sau khi công bố phiên bản trước đó là hệ thống APG II trong cùng một tạp chí khoa học.

Trong tháng 10 năm 2009, các thành viên của Hiệp hội Linnaeus đã đề xuất một phân loại theo kiểu phát sinh chủng loài chính thức cho toàn bộ thực vật đất liền, tương thích với phân loại APG III. Điều này là cần thiết do các nhà thực vật học và các nhà tảo học thường không thống nhất về các cấp bậc phân loại mà các nhóm được gán vào.

Hệ thống AGP III công nhận toàn bộ 45 bộ của hệ thống APG II, cũng như 14 bộ mới. Bộ Ceratophyllales đã từng bị đánh dấu sai lầm như là một bộ mới, nhưng nó đã được công nhận trong cả hai phân loại trước đây của APG là hệ thống APG và hệ thống APG II. Các bộ mới được công nhận là:
Amborellales, Nymphaeales, Chloranthales, Petrosaviales, Trochodendrales, Buxales, Vitales, Zygophyllales, Picramniales, Huerteales, Berberidopsidales, Escalloniales, Bruniales và Paracryphiales.

Sự chọn lựa về các "họ trong ngoặc đơn" thay thế đã bị bỏ đi trong APG III, do sự bao gồm của chúng trong hệ thống trước đây là không phổ biến. APG III công nhận 415 họ, ít hơn so với hệ APG II là 42 họ. Bốn mươi tư trong số 55 "họ trong ngoặc đơn" đã bị loại bỏ và 18 họ khác cũng bị loại bỏ.

Các họ trong ngoặc đơn bị loại bỏ là:
Illiciaceae, Alliaceae, Agapanthaceae, Agavaceae, Aphyllanthaceae, Hesperocallidaceae, Hyacinthaceae, Laxmanniaceae, Ruscaceae, Themidaceae, Asphodelaceae, Hemerocallidaceae, Kingdoniaceae, Fumariaceae, Pteridophyllaceae, Didymelaceae, Tetracentraceae, Pterostemonaceae, Hypseocharitaceae, Francoaceae, Memecylaceae, Lepuropetalaceae, Rhoipteleaceae, Medusagynaceae, Quiinaceae, Malesherbiaceae, Turneraceae, Bretschneideraceae, Diegodendraceae, Cochlospermaceae, Peganaceae, Tetradiclidaceae, Nyssaceae, Ternstroemiaceae, Pellicieraceae, Aucubaceae, Donatiaceae, Lobeliaceae, Desfontainiaceae, Diervillaceae, Dipsacaceae, Linnaeaceae, Morinaceae và Valerianaceae.

Các họ bị loại bỏ khác là:
Limnocharitaceae, Luzuriagaceae, Sparganiaceae, Ledocarpaceae, Heteropyxidaceae, Psiloxylaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae, Parnassiaceae, Maesaceae, Myrsinaceae, Theophrastaceae, Eremosynaceae, Polyosmaceae, Tribelaceae, Aralidiaceae, Mackinlayaceae và Melanophyllaceae.

20 họ đã được chấp nhận trong hệ thống AGP III mà không có trong hệ thống phân loại trước đó, và một vài họ đã được chuyển sang các vị trí khác. Các họ mới công nhận là:
Petermanniaceae, Schoepfiaceae, Limeaceae, Lophiocarpaceae, Montiaceae, Talinaceae, Anacampserotaceae, Centroplacaceae, Calophyllaceae, Guamatelaceae, Gerrardinaceae, Dipentodontaceae, Capparidaceae, Cleomaceae, Cytinaceae, Mitrastemonaceae, Metteniusaceae, Linderniaceae, Thomandersiaceae và Quintiniaceae.

Số lượng các họ không đặt trong bộ nào giảm từ 39 xuống 10. Apodanthaceae và Cynomoriaceae được đặt trong thực vật hạt kín với vị trí là incertae sedis (không chắc chắn). Tám họ khác được đặt với vị trí incertae sedis trong các bộ khác nhau trong phạm vi thực vật hạt kín. Mười họ này là:
Apodanthaceae, Cynomoriaceae, Dasypogonaceae, Sabiaceae, Dilleniaceae, Icacinaceae, Metteniusaceae, Oncothecaceae, Vahliaceae, và Boraginaceae.

Định nghĩa của họ Icacinaceae vẫn cực kỳ đáng ngờ. Các chi Apodytes, Emmotum, Cassinopsis và một vài chi khác tạm thời vẫn đặt trong đó cho tới khi các nghiên cứu tiếp theo có thể xác định xem chúng có thuộc về họ này hay không.

Ba chi (Gumillea, Nicobariodendron, Petenaea) trước đây đặt trong phạm vi thực vật hạt kín với vị trí không chắc chắn. Chi Gumillea từng có vị trí là không rõ trong APG II, trong khi đó Nicobariodendron và Petenaea là mới đối với danh sách này.

Phân loại của APG III được trình bày dưới đây thành 2 phiên bản. Phiên bản rút gọn chỉ đề cập tới cấp bộ và các họ không đặt trong bộ nào. Phiên bản chi tiết chỉ ra toàn bộ các họ. Các bộ ở cùng mức trong phân loại được xếp theo trật tự ABC. Lưu ý rằng các bộ có thể không chứa cùng một nhóm các họ như trong các phiên bản trước đây của APG.

Chi tiết cụ thể hơn về các mối quan hệ có thể xem trong cây phát sinh chủng loài dưới đây.

Phiên bản rút gọn
 nhánh angiospermae
 bộ Amborellales
 bộ Nymphaeales
 bộ Austrobaileyales
 bộ Chloranthales
 nhánh magnoliids
 bộ Canellales
 bộ Laurales
 bộ Magnoliales
 bộ Piperales
 nhánh monocots
 bộ Acorales
 bộ Alismatales
 bộ Asparagales
 bộ Dioscoreales
 bộ Liliales
 bộ Pandanales
 bộ Petrosaviales
nhánh Commelinids
 họ Dasypogonaceae—không đặt trong bộ
 bộ Arecales
 bộ Commelinales
 bộ Poales
 bộ Zingiberales
 có lẽ có quan hệ chị-em với thực vật hai lá mầm thật sự
 bộ Ceratophyllales
 nhánh eudicots
 họ Sabiaceae—không đặt trong bộ
 bộ Buxales
 bộ Proteales
 bộ Ranunculales
 bộ Trochodendrales
 nhánh core eudicots
 họ Dilleniaceae—không đặt trong bộ
 bộ Gunnerales
 bộ Saxifragales
 nhánh rosids
 bộ Vitales
 nhánh Fabidae (eurosids I)
 bộ Celastrales
 bộ Cucurbitales
 bộ Fabales
 bộ Fagales
 bộ Malpighiales
 bộ Oxalidales
 bộ Rosales
 bộ Zygophyllales
 nhánh Malvidae (eurosids II)
 bộ Brassicales
 bộ Crossosomatales
 bộ Geraniales
 bộ Huerteales
 bộ Malvales
 bộ Myrtales
 bộ Picramniales
 bộ Sapindales
 (trở về thực vật hai lá mầm phần lõi)
 bộ Berberidopsidales
 bộ Caryophyllales
 bộ Santalales
 nhánh asterids
 bộ Cornales
 bộ Ericales
 nhánh lamiids (euasterids I)
 họ Boraginaceae—không đặt trong bộ
 họ Vahliaceae—không đặt trong bộ
 họ Icacinaceae—không đặt trong bộ
 họ Metteniusaceae—không đặt trong bộ
 họ Oncothecaceae—không đặt trong bộ
 bộ Garryales
 bộ Gentianales
 bộ Lamiales
 bộ Solanales
 nhánh campanulids (euasterids II)
 bộ Apiales
 bộ Aquifoliales
 bộ Asterales
 bộ Bruniales
 bộ Dipsacales
 bộ Escalloniales
 bộ Paracryphiales

Phiên bản chi tiết (với toàn bộ các họ)
Chú giải:

* = vị trí của họ mới;
† = bộ mới công nhận trong hệ thống APG;
§ = Miêu tả về họ mới được trình bày ở dạng văn bản;
$ = các họ đại diện cho định nghĩa rộng về các lựa chọn có trong APG II và vẫn được ưa chuộng tại đây;
$$ = các họ từng nằm trong ngoặc vuông trong APG II, định nghĩa hẹp hơn cũng được ưa chuộng ở đây.

Angiospermae
 †Amborellales Melikyan, A.V.Bobrov & Zaytzeva
 Amborellaceae Pichon
 †Nymphaeales Salisb. ex Bercht. & J.Presl
 $$Cabombaceae Rich. ex A.Rich.
 *Hydatellaceae U.Hamann
 $$Nymphaeaceae Salisb.
 Austrobaileyales Takht. ex Reveal
 Austrobaileyaceae Croizat
 $Schisandraceae Blume (bao gồm cả Illiciaceae A.C.Sm.)
 Trimeniaceae L.S.Gibbs
 †Chloranthales R.Br.
 Chloranthaceae R.Br. ex Sims

Magnoliidae
 Canellales Cronquist
 Canellaceae Mart.
 Winteraceae R.Br. ex Lindl.
 Piperales Bercht. & J.Presl
 Aristolochiaceae Juss.
 Hydnoraceae C.Agardh
 Lactoridaceae Engl.
 Piperaceae Giseke
 Saururaceae F.Voigt
 Laurales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Atherospermataceae R.Br.
 Calycanthaceae Lindl.
 Gomortegaceae Reiche
 Hernandiaceae Blume
 Lauraceae Juss.
 Monimiaceae Juss.
 Siparunaceae Schodde
 Magnoliales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Annonaceae Juss.
 Degeneriaceae I.W.Bailey & A.C.Sm.
 Eupomatiaceae Orb.
 Himantandraceae Diels
 Magnoliaceae Juss.
 Myristicaceae R.Br.

Nhánh Monocots
 Acorales Link
 Acoraceae Martinov
 Alismatales R.Br. ex Bercht. & J.Presl
 §Alismataceae Vent. (bao gồm cả Limnocharitaceae Takht. ex Cronquist)
 Aponogetonaceae Planch.
 Araceae Juss.
 Butomaceae Mirb.
 Cymodoceaceae Vines
 Hydrocharitaceae Juss.
 Juncaginaceae Rich.
 Posidoniaceae Vines
 Potamogetonaceae Bercht. & J.Presl
 Ruppiaceae Horan.
 Scheuchzeriaceae F.Rudolphi
 Tofieldiaceae Takht.
 Zosteraceae Dumort.
 †Petrosaviales Takht.
 Petrosaviaceae Hutch.
 Dioscoreales R.Br.
 Burmanniaceae Blume
 Dioscoreaceae R.Br.
 Nartheciaceae Fr. ex Bjurzon
 Pandanales R.Br. ex Bercht. & J.Presl
 Cyclanthaceae Poit. ex A.Rich.
 Pandanaceae R.Br.
 Stemonaceae Caruel
 Triuridaceae Gardner
 Velloziaceae J.Agardh
 Liliales Perleb
 §Alstroemeriaceae Dumort. (bao gồm cả Luzuriagaceae Lotsy)
 Campynemataceae Dumort.
 Colchicaceae DC.
 Corsiaceae Becc.
 Liliaceae Juss.
 Melanthiaceae Batsch ex Borkh.
 *Petermanniaceae Hutch.
 Philesiaceae Dumort.
 Rhipogonaceae Conran & Clifford
 Smilacaceae Vent.
 Asparagales Link
 $Amaryllidaceae J.St.-Hil. (bao gồm cả Agapanthaceae F.Voigt, Alliaceae Borkh.)
 $Asparagaceae Juss. (bao gồm cả Agavaceae Dumort., Aphyllanthaceae Burnett, Hesperocallidaceae Traub, Hyacinthaceae Batsch ex Borkh., Laxmanniaceae Bubani, Ruscaceae M.Roem., Themidaceae Salisb.)
 Asteliaceae Dumort.
 Blandfordiaceae R.Dahlgren & Clifford
 Boryaceae M.W.Chase Rudall & Conran
 Doryanthaceae R.Dahlgren & Clifford
 Hypoxidaceae R.Br.
 Iridaceae Juss.
 Ixioliriaceae Nakai
 Lanariaceae R.Dahlgren & A.E.van Wyk
 Orchidaceae Juss.
 Tecophilaeaceae Leyb.
 $Xanthorrhoeaceae Dumort. (bao gồm cả Asphodelaceae Juss.và Hemerocallidaceae R.Br.)
 Xeronemataceae M.W.Chase Rudall & M.F.Fay

Commelinids
 Dasypogonaceae Dumort.
 Arecales Bromhead
 Arecaceae Bercht. & J.Presl
 Commelinales Mirb. ex Bercht. & J.Presl
 Commelinaceae Mirb.
 Haemodoraceae R.Br.
 Hanguanaceae Airy Shaw
 Philydraceae Link
 Pontederiaceae Kunth
 Poales Small
 Anarthriaceae D.F.Cutler & Airy Shaw
 Bromeliaceae Juss.
 Centrolepidaceae Endl.
 Cyperaceae Juss.
 Ecdeiocoleaceae D.F.Cutler & Airy Shaw
 Eriocaulaceae Martinov
 Flagellariaceae Dumort.
 Joinvilleaceae Toml. & A.C.Sm.
 Juncaceae Juss.
 Mayacaceae Kunth
 Poaceae Barnhart
 Rapateaceae Dumort.
 Restionaceae R.Br.
 Thurniaceae Engl.
 §Typhaceae Juss. (bao gồm cả Sparganiaceae Hanin)
 Xyridaceae C.Agardh
 Zingiberales Griseb.
 Cannaceae Juss.
 Costaceae Nakai
 Heliconiaceae Vines
 Lowiaceae Ridl.
 Marantaceae R.Br.
 Musaceae Juss.
 Strelitziaceae Hutch.
 Zingiberaceae Martinov

Có lẽ có quan hệ chị em với thực vật một lá mầm
 Ceratophyllales Link
 Ceratophyllaceae Gray

Eudicots
 Ranunculales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Berberidaceae Juss.
 $Circaeasteraceae Hutch. (bao gồm cả Kingdoniaceae Airy Shaw)
 Eupteleaceae K.Wilh.
 Lardizabalaceae R.Br.
 Menispermaceae Juss.
 $Papaveraceae Juss. (bao gồm cả Fumariaceae Marquis, Pteridophyllaceae Nakai ex Reveal & Hoogland)
 Ranunculaceae Juss.
 Sabiaceae Blume
 Proteales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Nelumbonaceae A.Rich.
 $$Platanaceae T.Lestib.
 $$Proteaceae Juss.
 †Trochodendrales Takht. ex Cronquist
 $Trochodendraceae Eichler (bao gồm cả Tetracentraceae A.C.Sm.)
 †Buxales Takht. ex Reveal
 $Buxaceae Dumort. (bao gồm cả Didymelaceae Leandri)
 *Haptanthaceae C.Nelson

Core eudicots
 Gunnerales Takht. ex Reveal
 $$Gunneraceae Meisn.
 $$Myrothamnaceae Nied.
 Dilleniaceae Salisb.
 Saxifragales Bercht. & J.Presl
 Altingiaceae Horan.
 Aphanopetalaceae Doweld
 Cercidiphyllaceae Engl.
 Crassulaceae J.St.-Hil.
 Daphniphyllaceae Müll.-Arg.
 Grossulariaceae DC.
 $$Haloragaceae R.Br.
 Hamamelidaceae R.Br.
 $Iteaceae J.Agardh (bao gồm cả Pterostemonaceae Small)
 Paeoniaceae Raf.
 $$Penthoraceae Rydb. ex Britt.
 *§Peridiscaceae Kuhlm. (bao gồm cả Medusandraceae Brenan, Soyauxia Oliver)
 Saxifragaceae Juss.
 $$Tetracarpaeaceae Nakai
 †Berberidopsidales Doweld
 Aextoxicaceae Engl. & Gilg
 Berberidopsidaceae Takht.
 Santalales R.Br. ex Bercht. & J.Presl
 *Balanophoraceae Rich.
 Loranthaceae Juss.
 Misodendraceae J.Agardh
 Santalaceae R.Br.
 Olacaceae R.Br.
 Opiliaceae Valeton
 *Schoepfiaceae Blume
 Caryophyllales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Achatocarpaceae Heimerl
 Aizoaceae Martinov
 Amaranthaceae Juss.
 *Anacampserotaceae Eggli & Nyffeler
 Ancistrocladaceae Planch. ex Walp.
 Asteropeiaceae Takht. ex Reveal & Hoogland
 Barbeuiaceae Nakai
 Basellaceae Raf.
 Cactaceae Juss.
 Caryophyllaceae Juss.
 §Didiereaceae Radlk.
 Dioncophyllaceae Airy Shaw
 Droseraceae Salisb.
 Drosophyllaceae Chrtek, Slavíková & Studnicka
 Frankeniaceae Desv.
 Gisekiaceae Nakai
 Halophytaceae A.Soriano
 *Limeaceae Shipunov ex Reveal
 *Lophiocarpaceae Doweld & Reveal
 §Molluginaceae Bartl.
 *Montiaceae Raf.
 Nepenthaceae Dumort.
 Nyctaginaceae Juss.
 Physenaceae Takht.
 Phytolaccaceae R.Br.
 Plumbaginaceae Juss.
 Polygonaceae Juss.
 §Portulacaceae Juss.
 Rhabdodendraceae Prance
 Sarcobataceae Behnke
 Simmondsiaceae Tiegh.
 Stegnospermataceae Nakai
 *Talinaceae Doweld
 Tamaricaceae Link

Rosids
 †Vitales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Vitaceae Juss.

Eurosids I
 †Zygophyllales Link
 $$Krameriaceae Dumort.
 $$Zygophyllaceae R.Br.
 Celastrales Link
 $Celastraceae R.Br. (bao gồm cả Lepuropetalaceae Nakai, Parnassiaceae Martinov, Pottingeriaceae Takht.)
 Lepidobotryaceae J.Léonard
 Oxalidales Bercht. & J.Presl
 Brunelliaceae Engl.
 Cephalotaceae Dumort.
 Connaraceae R.Br.
 Cunoniaceae R.Br.
 Elaeocarpaceae Juss. ex DC.
 *Huaceae A.Chev.
 Oxalidaceae R.Br.
 Malpighiales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Achariaceae Harms
 Balanopaceae Benth. & Hook.f.
 Bonnetiaceae L.Beauvis. ex Nakai
 *Calophyllaceae J.Agardh
 Caryocaraceae Voigt
 *Centroplacaceae Doweld & Reveal
 $$Chrysobalanaceae R.Br.
 §Clusiaceae Lindl.
 Ctenolophonaceae Exell & Mendonça
 $$Dichapetalaceae Baill.
 Elatinaceae Dumort.
 $$§Erythroxylaceae Kunth (bao gồm cả Aneulophus Benth.)
 Euphorbiaceae Juss.
 $$Euphroniaceae Marc.-Berti
 Goupiaceae Miers
 Humiriaceae A.Juss.
 Hypericaceae Juss.
 Irvingiaceae Exell & Mendonça
 Ixonanthaceae Planch. ex Miq.
 Lacistemataceae Mart.
 Linaceae DC. ex Perleb
 Lophopyxidaceae H.Pfeiff.
 Malpighiaceae Juss.
 $Ochnaceae DC. (bao gồm cả Medusagynaceae Engl. & Gilg, Quiinaceae Choisy)
 Pandaceae Engl. & Gilg
 $Passifloraceae Juss. ex Roussel (bao gồm cả Malesherbiaceae D.Don, Turneraceae Kunth ex DC.)
 Phyllanthaceae Martinov
 Picrodendraceae Small
 Podostemaceae Rich. ex Kunth
 Putranjivaceae Meisn.
 *Rafflesiaceae Dumort.
 $$Rhizophoraceae Pers.
 Salicaceae Mirb.
 $$Trigoniaceae A.Juss.
 Violaceae Batsch
 Cucurbitales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Anisophylleaceae Ridl.
 Begoniaceae C.Agardh
 Coriariaceae DC.
 Corynocarpaceae Engl.
 Cucurbitaceae Juss.
 Datiscaceae Dumort.
 Tetramelaceae Airy Shaw
 Fabales Bromhead
 Fabaceae Lindl.
 Polygalaceae Hoffmanns. & Link
 Quillajaceae D.Don
 Surianaceae Arn.
 Fagales Engl.
 Betulaceae Gray
 Casuarinaceae R.Br.
 Fagaceae Dumort.
 §Juglandaceae DC. ex Perleb (bao gồm cả Rhoipteleaceae Hand.-Mazz.)
 Myricaceae A.Rich. ex Kunth
 Nothofagaceae Kuprian
 Ticodendraceae Gómez-Laur. & L.D.Gómez
 Rosales Bercht. & J.Presl
 Barbeyaceae Rendle
 Cannabaceae Martinov
 Dirachmaceae Hutch.
 Elaeagnaceae Juss.
 Moraceae Gaudich.
 Rhamnaceae Juss.
 Rosaceae Juss.
 Ulmaceae Mirb.
 Urticaceae Juss.

Eurosids II
 Geraniales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 $Geraniaceae Juss. (bao gồm cả Hypseocharitaceae Wedd.)
 $Melianthaceae Horan. (bao gồm cả Francoaceae A.Juss.)
 §Vivianiaceae Klotzsch (bao gồm cả Ledocarpaceae Meyen)
 Myrtales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Alzateaceae S.A.Graham
 Combretaceae R.Br.
 Crypteroniaceae A.DC.
 Lythraceae J.St.-Hil.
 $Melastomataceae Juss. (bao gồm cả Memecylaceae DC.)
 §Myrtaceae Juss. (bao gồm cả Heteropyxidaceae Engl. & Gilg, Psiloxylaceae Croizat)
 Onagraceae Juss.
 §Penaeaceae Sweet ex Guill. (bao gồm cả Oliniaceae Arn., Rhynchocalycaceae L.A.S.Johnson & B.G.Briggs)
 Vochysiaceae A.St.-Hil.
 Crossosomatales Takht. ex Reveal
 *Aphloiaceae Takht.
 Crossosomataceae Engl.
 *Geissolomataceae A.DC.
 *Guamatelaceae S.Oh & D.Potter
 Stachyuraceae J.Agardh
 Staphyleaceae Martinov
 *§Strasburgeriaceae Soler. (bao gồm cả Ixerbaceae Griseb. ex Doweld & Reveal)
 †Picramniales Doweld
 *Picramniaceae Fernando & Quinn
 †Huerteales Doweld
 *Dipentodontaceae Merr.
 *Gerrardinaceae Alford
 Tapisciaceae Takht.
 Brassicales Bromhead
 $Akaniaceae Stapf (bao gồm cả Bretschneideraceae Engl. & Gilg)
 Bataceae Mart. ex Perleb
 §Brassicaceae Burnett
 *Capparaceae Juss.
 Caricaceae Dumort.
 *Cleomaceae Bercht. & J.Presl
 Emblingiaceae J.Agardh
 Gyrostemonaceae A.Juss.
 Koeberliniaceae Engl.
 Limnanthaceae R.Br.
 Moringaceae Martinov
 Pentadiplandraceae Hutch. & Dalziel
 Resedaceae Martinov
 Salvadoraceae Lindl.
 Setchellanthaceae Iltis
 Tovariaceae Pax
 Tropaeolaceae Juss. ex DC.
 Malvales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 $Bixaceae Kunth (bao gồm cả Cochlospermaceae Planch., Diegodendraceae Capuron)
 Cistaceae Juss.
 *Cytinaceae A.Rich.
 Dipterocarpaceae Blume
 Malvaceae Juss.
 Muntingiaceae C.Bayer, M.W.Chase & M.F.Fay
 Neuradaceae Kostel.
 Sarcolaenaceae Caruel
 Sphaerosepalaceae Tiegh. ex Bullock
 Thymelaeaceae Juss.
 Sapindales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Anacardiaceae R.Br.
 Biebersteiniaceae Schnizl.
 Burseraceae Kunth
 Kirkiaceae Takht.
 Meliaceae Juss.
 $Nitrariaceae Lindl. (bao gồm cả Peganaceae Tiegh. ex Takht., Tetradiclidaceae Takht.)
 Rutaceae Juss.
 Sapindaceae Juss.
 Simaroubaceae DC.

Asterids
 Cornales Link.
 Cornaceae Bercht. & J.Presl (bao gồm cả Nyssaceae Juss. ex Dumort.)
 Curtisiaceae Takht.
 Grubbiaceae Endl. ex Meisn.
 Hydrangeaceae Dumort.
 Hydrostachyaceae Engl.
 Loasaceae Juss.
 Ericales Bercht. & J.Presl
 Actinidiaceae Engl. & Gilg.
 Balsaminaceae A.Rich.
 Clethraceae Klotzsch
 Cyrillaceae Lindl.
 Diapensiaceae Lindl.
 Ebenaceae Gürke
 Ericaceae Juss.
 Fouquieriaceae DC.
 Lecythidaceae A.Rich.
 Marcgraviaceae Bercht. & J.Presl
 *Mitrastemonaceae Makino
 $Pentaphylacaceae Engl. (bao gồm cả Ternstroemiaceae Mirb. ex DC.)
 Polemoniaceae Juss.
 §Primulaceae Batsch ex Borkh. (bao gồm cả Maesaceae Anderb., B.Ståhl & Källersjö, Myrsinaceae R.Br., Theophrastaceae G.Don)
 Roridulaceae Martinov
 Sapotaceae Juss.
 Sarraceniaceae Dumort.
 $$Sladeniaceae Airy Shaw
 Styracaceae DC. & Spreng.
 Symplocaceae Desf.
 $Tetrameristaceae Hutch. (bao gồm cả Pellicieraceae L.Beauvis.)
 Theaceae Mirb. ex Ker Gawl.

Euasterids I
 §*Boraginaceae Juss. (bao gồm cả Hoplestigmataceae Gilg)
 Vahliaceae Dandy
 Icacinaceae Miers
 Metteniusaceae H.Karst. ex Schnizl.
 Oncothecaceae Kobuski ex Airy Shaw
 Garryales Lindl.
 Eucommiaceae Engl.
 $Garryaceae Lindl. (bao gồm cả Aucubaceae Bercht. & J.Presl)
 Gentianales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Apocynaceae Juss.
 Gelsemiaceae Struwe & V.A.Albert
 Gentianaceae Juss.
 Loganiaceae R.Br. ex Mart.
 Rubiaceae Juss.
 Lamiales Bromhead
 §Acanthaceae Juss.
 Bignoniaceae Juss.
 Byblidaceae Domin
 Calceolariaceae Olmstead
 Carlemanniaceae Airy Shaw
 Gesneriaceae Rich. & Juss.
 Lamiaceae Martinov
 *Linderniaceae Borsch, K.Müll., & Eb.Fisch.
 Lentibulariaceae Rich.
 Martyniaceae Horan.
 Oleaceae Hoffmanns. & Link
 Orobanchaceae Vent.
 Paulowniaceae Nakai
 Pedaliaceae R.Br.
 Phrymaceae Schauer
 §Plantaginaceae Juss.
 Plocospermataceae Hutch.
 Schlegeliaceae Reveal
 Scrophulariaceae Juss.
 Stilbaceae Kunth
 Tetrachondraceae Wettst.
 *Thomandersiaceae Sreem.
 Verbenaceae J.St.-Hil.
 Solanales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Convolvulaceae Juss.
 Hydroleaceae R.Br. ex Edwards
 Montiniaceae Nakai
 Solanaceae Juss.
 Sphenocleaceae T.Baskerv.

Euasterids II
 Aquifoliales Senft
 Aquifoliaceae Bercht. & J.Presl
 §Cardiopteridaceae Blume (bao gồm cả Leptaulaceae Tiegh.)
 Helwingiaceae Decne.
 Phyllonomaceae Small
 Stemonuraceae Kårehed
 Asterales Link
 Alseuosmiaceae Airy Shaw
 Argophyllaceae Takht.
 Asteraceae Bercht. & J.Presl
 Calyceraceae R.Br. ex Rich.
 $Campanulaceae Juss. (bao gồm cả Lobeliaceae Juss.)
 Goodeniaceae R.Br.
 Menyanthaceae Dumort.
 Pentaphragmataceae J.Agardh
 Phellinaceae Takht.
 Rousseaceae DC.
 $Stylidiaceae R.Br. (bao gồm cả Donatiaceae B.Chandler)
 †Escalloniales R.Br.
 §Escalloniaceae R.Br. ex Dumort. (bao gồm cả Eremosynaceae Dandy, Polyosmaceae Blume, Tribelaceae Airy Shaw)
 †Bruniales Dumort.
 Bruniaceae R.Br. ex DC.
 §Columelliaceae D.Don (bao gồm cả Desfontainiaceae Endl.)
 †Paracryphiales Takht. ex Reveal
 §Paracryphiaceae Airy Shaw (bao gồm cả *Quintiniaceae Doweld, Sphenostemonaceae P.Royen & Airy Shaw)
 Dipsacales Juss. ex Bercht. & J.Presl
 Adoxaceae E.Mey.
 §Caprifoliaceae Juss. (bao gồm cả Diervillaceae Pyck, Dipsacaceae Juss., Linnaeaceae Backlund, Morinaceae Raf., Valerianaceae Batsch)
 Apiales Nakai
 Apiaceae Lindl.
 Araliaceae Juss.
 Griseliniaceae J.R.Forst. & G.Forst. ex A.Cunn.
 Myodocarpaceae Doweld
 Pennantiaceae J.Agardh
 Pittosporaceae R.Br.
 §Torricelliaceae Hu (bao gồm cả Aralidiaceae Philipson & B.C.Stone, Melanophyllaceae Takht. ex Airy Shaw)

Các đơn vị phân loại không chắc chắn
 Apodanthaceae Takht. (3 chi, khoảng 20 loài, có lẽ thuộc bộ Cucurbitales)
 Cynomoriaceae Endl. ex Lindl. (2 loài, có lẽ thuộc bộ Saxifragales).
 Gumillea Ruiz & Pav.
 Petenaea Lundell (có lẽ thuộc bộ Huerteales/Malvales?)
 Nicobariodendron (xem Simmons (2004); có lẽ thuộc họ Celastraceae).

Phát sinh loài
Hệ thống AGP III dựa trên cây tiến hoá cho thực vật hạt kín bao gồm trong 59 bộ và 4 họ không đặt tại đâu. Các vị trí phân loại của 6 họ vị trí không chắc chắn là quá không chắc chắn tới mức chúng không thể đặt trong bất kỳ kiểu đa phân nào trong cây phát sinh chủng loài. Chúng được chỉ ra trong bảng phân loại có tiêu đề "Phiên bản chi tiết" trên đây.

Cây phát sinh chủng loài chỉ ra dưới đây được công bố trong hệ thống AGP III, nhưng không có một vài nhãn bổ sung thêm tại đây.

Campanulids (tiếp tục)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bài báo của APG III: An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the ordors and families of flowering plants: APG III

Hệ thống phân loại
Phân loại thực vật
Danh pháp thực vật học


title: We Found Love

text:
"We Found Love" (tạm dịch: Ta thấy tình) là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Bardados Rihanna hợp tác với DJ người Scotland Calvin Harris nằm trong album phòng thu thứ sáu của cô, Talk That Talk (2011). Nó được phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 2011 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Def Jam Recordings và SRP Records. Bài hát được viết lời và sản xuất bởi Harris, và sau đó còn xuất hiện trong album phòng thu thứ ba của anh, 18 Months (2012). Ban đầu được dự định sẽ do Nicole Scherzinger hoặc Leona Lewis thể hiện, "We Found Love" là một bản electro house kết hợp với những yếu tố từ techno và europop mang nội dung đề cập đến tình yêu của một cặp đôi, và họ thú nhận rằng "Chúng ta đã tìm thấy tình yêu ở một nơi vô vọng". Nó đã từng được lên kế hoạch cho phiên bản tái phát hành của album phòng thu trước của Rihanna, Loud (2010), nhưng sau khi thấy được tiềm năng của những bản thu âm mới như "We Found Love", cô quyết định sẽ thực hiện một album hoàn toàn riêng biệt. Ngoài ra, bài hát cũng đánh dấu sự hợp tác đầu tiên giữa nữ ca sĩ và Harris, và họ sẽ tiếp tục cộng tác cho những đĩa đơn tiếp theo trong tương lai, bao gồm "Where Have You Been" (2012) và "This Is What You Came For" (2016). Một số bản phối lại của nó cũng được phát hành, với sự tham gia hợp tác của nhiều nghệ sĩ như R3hab và Flo Rida.

Sau khi phát hành, "We Found Love" nhận được những phản ứng trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu bắt tai, chất giọng của Rihanna cũng như quá trình sản xuất của nó, nhưng cũng vấp phải nhiều sự chỉ trích xung quanh phần lời có phần thưa thớt và cấu trúc của bài hát. Tuy nhiên, "We Found Love" đã gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm đề cử tại giải thưởng âm nhạc Billboard năm 2012 cho Top Bài hát Radio và giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2012 cho Bài hát xuất sắc nhất. Nó cũng tiếp nhận những thành công ngoài sức tưởng tượng về mặt thương mại với việc đứng đầu các bảng xếp hạng ở hơn 26 quốc gia, bao gồm nhiều thị trường lớn như Canada, Đan Mạch, Pháp, Ireland, New Zealand, Na Uy, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh, và lọt vào top 5 ở tất cả những thị trường nó xuất hiện. Tại Hoa Kỳ, "We Found Love" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong mười tuần không liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ 11 của Rihanna và giúp cô xếp thứ ba trong danh sách những nghệ sĩ nữ có nhiều nhiều đĩa đơn quán quân nhất lúc bấy giờ, đồng thời bán được hơn 5.5 triệu bản tại đây. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 12.9 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Video ca nhạc cho "We Found Love" được đạo diễn bởi đạo diễn Melina Matsoukas, trong đó tập trung mô tả mối quan hệ tình cảm giữa Rihanna và bạn trai của cô (do nam diễn viên Dudley O'Shaughnessy thủ vai) xoay quanh nhiều vấn đề khác nhau như tình dục, nghiện ngập, bạo lực và tiền. Nó đã nhận được nhiều lượt phát sóng liên tục trên những kênh truyền hình âm nhạc như MTV, VH1 và BET, cũng như chiến thắng một giải Grammy cho Video ca nhạc hình thái ngắn xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 55 và một hạng mục tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2012 trên tổng số ba đề cử cho Video của năm, giúp Rihanna trở thành nữ nghệ sĩ đầu tiên chiến thắng hạng mục này hai lần. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn "We Found Love" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm The X Factor UK, The X Factor US, giải Grammy lần thứ 54, giải Brit năm 2012 và giải Video âm nhạc của MTV năm 2012, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Kể từ khi phát hành, bài hát đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ khác nhau, như Coldplay, Ed Sheeran, Jessie J, Kelly Clarkson, Kris Allen và dàn diễn viên của Glee, cũng như xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, bao gồm American Honey, Magic Mike, New Girl và Sherlock.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số
 "We Found Love" – 3:35

Đĩa đơn CD tại Đức
 "We Found Love" (bản album) – 3:36
 "We Found Love" (bản mở rộng) – 5:45

EP phối lại trên iTunes
 "We Found Love" (Chuckie phối mở rộng) – 5:57
 "We Found Love" (Chuckie Dub) – 5:56
 "We Found Love" (Cahill chỉnh sửa) – 3:36
 "We Found Love" (Cahill Club) – 6:29
 "We Found Love" (Cahill Dub) – 5:58
 "We Found Love" (R3hab's XS phối lại chỉnh sửa) – 3:40
 "We Found Love" (R3hab's XS phối mở rộng) – 5:26
 "We Found Love" (R3hab's XS Dub) – 5:26

Thành phần thực hiện
Thành phần thực hiện được trích từ ghi chú của Talk That Talk, Def Jam Recordings.

Thu âm và phối khí
 Thu âm tại Fly Eye Studios ở London, Anh và Westlake Recording Studios ở Los Angeles, California.
 Phối khí tại Fly Eye Studios ở London, Anh và Ninja Beat Club ở Atlanta, Georgia.

Thành phần
 Giọng hát – Rihanna
 Viết lời, sản xuất, thu âm, phối khí và nhạc cụ – Calvin Harris
 Thu âm giọng hát – Marcos Tovar
 Kỹ sư hỗ trợ thu âm – Alejandro Barajas
 Phối khí – Phil Tan
 Phối khí – Damien Lewis

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2011 (Mỹ)
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2012 (Mỹ)

Tham khảo

Bài hát năm 2011
Bài hát của Rihanna
Bài hát của Calvin Harris
Bài hát nhạc dance-pop
Đĩa đơn năm 2011
Đĩa đơn của Def Jam Recordings
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Đĩa đơn quán quân Canadian Hot 100
Đĩa đơn quán quân tại Đan Mạch
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại Hungary
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Israel
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Điển
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Giải Video âm nhạc của MTV cho Video của năm


title: Sân bay Diu

text:
Sân bay Diu  là một sân bay tại Diu, Lãnh thổ liên minh Daman và Diu, Ấn Độ. Sân bay này có 1 phi đạo dài 1084 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không và các điểm đến sân bay Diu:
Jet Airways (Mumbai, Porbandar)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sân bay Diu tại AAI
Các điểm đến Diu

Sân bay Ấn Độ
Daman và Diu


title: Orrios

text:
Orrios là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 180 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel