title: Choussy

text:
Choussy là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Notopeplum annulatum

text:
Notopeplum annulatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Notopeplum


title: Ampedus sanguinipennis

text:
Ampedus sanguinipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: AFC Challenge Cup 2012

text:
AFC Challenge Cup 2012 là AFC Challenge Cup lần thứ tư, diễn ra tại Nepal từ ngày 8 đến 19 tháng 3 năm 2012. Không giống như các giải đấu trước, vòng chung kết giải đấu này không có đội giành quyền vào thẳng mà tất cả các đội tham dự phải qua đấu loại. Đương kim vô địch CHDCND Triều Tiên bảo vệ được ngôi vô địch và giành quyền tham dự Cúp bóng đá châu Á 2015.

Quốc gia đăng cai
Sau khi thi đấu xong vòng loại, xác định được các đội có mặt trong vòng chung kết, Maldives, Nepal và Palestine đều bày tỏ ý muốn đăng cai. Nepal được chọn làm chủ nhà vào ngày 29 tháng 7 năm 2011.

Địa điểm

Vòng loại

Thể thức thi đấu
Vòng loại có tất cả 20 đội bóng tham dự. Không đội bóng nào được vào thẳng vòng chung kết nên đương kim vô địch CHDCND Triều Tiên cũng phải tham dự đấu loại. Việc xếp thứ tự các đội dựa theo kết quả giải đấu trước. 12 đội được vào thẳng vòng bảng và 8 đội thứ hạng thấp tham gia đấu sơ loại, chọn ra 4 đội tham dự vòng bảng.

Sau vòng sơ loại, 16 đội được chia làm 4 bảng, mỗi bảng 4 đội. Mỗi bảng lựa ra 2 đội đầu bảng vào dự vòng chung kết gồm 8 đội.

Các đội bóng đưới đây giành quyền tham dự vòng chung kết:

Vòng chung kết

Vòng bảng

Bảng A

|}

Bảng B

|}

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng

Các giải thưởng sau được trao:

Chú thích

Liên kết ngoài
AFC Challenge Cup

2012


title: Lasioglossum graaffi

text:
Lasioglossum graaffi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1941


title: Live in Texas (định hướng)

text:
Live in Texas có thể đề cập đến:

Live in Texas, bộ album đĩa CD & DVD năm 2003 của Linkin Park
Live in Texas (Lyle Lovett), album của Lyle Lovett
Live in Texas (Vince Bell), album của Vince Bell


title: Shannonomyia lathraea

text:
Shannonomyia lathraea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Mont-Cauvaire

text:
Mont-Cauvaire là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Mont-Cauvaire on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Blonville-sur-Mer

text:
Blonville-sur-Mer là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp. Đây là một khu vực nghỉ mát ven biển bên bờ Côte Fleurie với bờ biển cát.

Dân số
Số liệu của INSEE, Viện quốc gia thống kê và nghiên cứu kinh tế Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Blonvillesurmer


title: Lâm Giang, Bạch Sơn

text:
Lâm Giang (chữ Hán giản thể: 临江市) là một thành phố cấp huyện ở địa cấp thị Bạch Sơn, tỉnh Cát Lâm, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 3009 ki-lô-mét vuông, dân số 190.000 người. Mã số bưu chính là 134600. Về mặt hành chính, thành phố Lâm Giang được chia thành 5 nhai đạo, 8 trấn, 3 hương.
Nhai đạo: Kiến Quốc, Tân Thị, Hưng Long, Đại Hồ, Tam Thiên Mễ.
Trấn: Đại Lật Tử, Hoa Thụ, Lục Đạo Câu, Vi Sa Hà, Hoa Sơn, Náo Chi, Tứ Đạo Câu, Bảo Sơn.
Hương: Mã Nghĩa Hà, Giả Gia Doanh, Đông Bắc Xá.

Tham khảo

Bạch Sơn
Đơn vị cấp huyện Cát Lâm
Thành phố tỉnh Cát Lâm


title: Gustave Choquet

text:
Gustave Choquet (1.3.1915 – 14.11.2006) là nhà toán học người Pháp.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Choquet sinh tại Solesmes, Nord. Các đóng góp của ông trong lãnh vực Toán học gồm có những công trình về giải tích hàm và lý thuyết thế (potential theory). Ông nổi tiếng vì đã lập ra lý thuyết Choquet và tích phân Choquet.

Ông nghiên cứu hậu tiến sĩ ở École Normale Supérieure (trường Cao đẳng Sư phạm) Paris dưới sự cố vấn của Arnaud Denjoy.

Choquet làm giáo sư ở Đại học Paris (sau này là Đại học Pierre và Marie Curie tức Đại học Paris VI) từ năm 1940 tới 1984 và cũng làm giáo sư ở trường Bách khoa Paris từ năm 1960 tới 1969.

Các sinh viên của ông gồm có Haïm Brezis, Gilles Godefroy, Nassif Ghoussoub và Michel L. Lapidus.

Ông kết hôn với nhà toán học kiêm vật lý toán học Yvonne Choquet-Bruhat. Ông từ trần tại Lyon năm 2006.

Giải thưởng
 Giải Pécot của Collège de France
 Giải Houllevigue (1946)
 Giải Dickson (1951)
 Giải Carrière (1956)
 Giải thưởng lớn về Toán học (1968) của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.
 Bắc đẩu bội tinh hạng Officier.

Ông được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp (1976).

Tác phẩm
 Cours d’analyse, 2ème cycle, CDU (Centre de Documentation Universitaire) và École polytechnique, 1955–1960
 Cours de topologie, Masson, 1964
 L’enseignement de la géométrie, Hermann, 1964)
 Outils topologiques et métriques de l’analyse mathématique, CDU, 1966
 Géométrie des complexes, CDU, 1968
 Lectures on analysis, 3 Bände, Benjamin, 1968

Tham khảo

Liên kết ngoài
A biography (tiếng Pháp)  by the Académie des Sciences.
A short biography (tiếng Pháp).
A brief obituary  from the tháng 1 năm 2007 Newsletter  of the London Mathematical Society.
A commemorative section (396kb PDF) of the N° 111 Gazette des Mathématiciens (2007) of the Société Mathématique de France.

Sinh năm 1915
Mất năm 2006
Nhà toán học Pháp
Nhà toán học thế kỷ 20
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp


title: Les Marêts

text:
Les Marêts là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Les Marêts
Map of Les Marêts on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Pixel aspect ratio

text:
Pixel aspect ratio (thường gọi tắt là PAR) là một tỷ lệ toán học mô tả chiều rộng của một điểm ảnh trong một hình ảnh kỹ thuật số so với chiều cao của điểm ảnh đó. Hầu hết các hệ thống hình ảnh kỹ thuật số mô tả một hình ảnh như một mạng lưới các điểm ảnh rất nhỏ và hình vuông. Tuy nhiên, một số hệ thống hình ảnh, đặc biệt là các hệ thống hình ảnh gồm nhiều ảnh liên tiếp nhau tạo thành các ảnh chuyển động xác định một hình ảnh như một mạng lưới các điểm ảnh hình chữ nhật trong đó chiều rộng của điểm ảnh hơi khác so với chiều cao của nó, Pixel Aspect Ratio mô tả sự khác biệt này. Thuật ngữ Aspect Ratio chủ yếu liên quan đến các hình ảnh trong truyền hình và một số trường hợp đặc biệt khác.

Tham khảo

Nguồn chính
 As of the retrieval date, a free membership of ITU Online Bookstore would allow free download of up to three ITU-R Recommendations.

This standard, which is the basis for HDMI, specifies 16:15 (1.0666) as the Pixel Aspect Ratio of 4:3 576i/p and 8:9 (0.888) as the Pixel Aspect Ratio of 4:3 480i/p.

Nguồn bổ sung

A PDF version of Adobe Premiere Pro CS4 Documentations  is also available from Adobe web site.
This source specifies 12:11 (1.09) as the Pixel Aspect Ratio of 576i.

A PDF version of Adobe After Effects CS4 Documentations  is also available from Adobe web site.
This source specifies 12:11 (1.09) as the Pixel Aspect Ratio of 576i.

This source calculates different Pixel Aspect Ratio values for 480i and 576i pictures.

Truyền hình kỹ thuật số
Công nghệ phim và video
Xử lý ảnh
Cấu trúc dữ liệu đồ họa máy tính


title: Mönchweiler

text:
Mönchweiler là một xã ở huyện Schwarzwald-Baar trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: 823 Sisigambis

text:
823 Sisigambis

823 Sisigambis là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng. Đường kính của nó khoảng 17 km và suất phản chiếu ánh sáng là 0.179 . Không biết rõ thời gian quay vòng của nó, nhưng dường như ít nhất cũng trên 12 giờ.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 31.3.1916 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Sisygambis, mẹ của Darius III của Ba Tư.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

000823
Tiểu hành tinh được đặt tên
000823
19160331
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Hoa thu Ley

text:
Hoa thu Ley (danh pháp khoa học: Sorbus leyana, tiếng Anh thường gọi là Ley's Whitebeam) là một loài thực vật thuộc họ Rosaceae. Đây là loài đặc hữu của Vương quốc Anh (Merthyr Tydfil in Brecon, Wales). Chúng hiện đang bị đe dọa mất môi trường sống. Chúng chỉ có thể mọc hoang ở sườn đồi trong vùng Brecon Beacons, xứ Wales. Có khoảng 16 cá thể còn lại trong tự nhiên. Hạt của chúng đã được Royal Botanic Gardens, Kew thu thập.

Chú thích

Tham khảo
 Wigginton, M.J. 1998. Sorbus leyana . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài
 Britain's Rarest Trees BBC Radio 4 programme
 Malcolm Smith Hope for the whitebeam 08 tháng 2 năm 2003
 RARE WELSH TREE TO MARK QUEEN'S JUBILEE

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Vương quốc Liên hiệp Anh
L


title: Sông Lừ

text:
Sông Lừ là tên một dòng sông tại Hà Nội, chảy trong địa bàn các quận Đống Đa, Thanh Xuân và Hoàng Mai.

Mô tả
Sông Lừ cổ là một phân lưu của sông Kim Ngưu (và Kim Ngưu đến lượt nó lại là một phân lưu của sông Tô Lịch), tách khỏi sông Kim Ngưu ở Phương Liệt và chảy về phía Nam quận Hoàng Mai và hợp lưu với sông Tô Lịch. Tuy nhiên, do sông Kim Ngưu có nhiều đoạn bị lấp, nên đoạn Kim Ngưu còn sót từ Nam Đồng tới Phương Liệt ngày nay cũng được coi là sông Lừ. Mặt khác, khi thực hiện dự án cải tạo hệ thống thoát nước ở Hà Nội vào cuối thập niên 1990 đầu thập niên 2000, người ta đã nắn dòng cho phần lớn lượng nước sông Lừ đổ vào sông Sét rồi vào hồ điều hòa Yên Sở.

Sông Lừ ngày nay dài khoảng 10 km, lòng sông rộng từ 10 đến 20 m, chảy qua địa bàn các phường Nam Đồng, Quang Trung, Khương Thượng, Trung Tự, Kim Liên, Phương Mai (quận Đống Đa), Khương Mai, Phương Liệt (quận Thanh Xuân), Định Công, Đại Kim (quận Hoàng Mai). Đến Phương Liên, sông Lừ chia làm hai, một rẽ sang phía Đông tới Giáp Bát và hội lưu với sông Sét, một chảy tiếp về phía Nam qua Định Công và hội lưu với sông Tô Lịch tại phía Bắc khu đô thị Linh Đàm gần cầu Dậu, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai. Nhánh hội lưu với Tô Lịch càng gần đến chỗ hội lưu thì dòng chảy càng bị thu hẹp lại. Hiện nay, đoạn đường đi ven hai bờ sông Lừ đang được mở rộng và hoàn thiện.

Tham khảo

Trần Quốc Vương, Sông Tô Lịch như tôi hiểu.
Một con sông bị xâm hại nghiêm trọng.
Bản đồ thành phố Hà Nội

Xem thêm
 Sông Tô Lịch
 Sông Kim Ngưu
 Sông Sét

Lừ


title: Ihringen

text:
Ihringen là một thị xã trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị Ihringen có diện tích 23 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 6209 người.

Tham khảo


Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2 phản ánh những biến động về địa giới hành chính của Việt Nam từ năm 43 đến năm 541, qua tay 7 triều đại phong kiến phương Bắc: Đông Hán, Đông Ngô, Tào Ngụy, Tấn, Lưu Tống, Nam Tề, Lương.

Thời Đông Hán, lãnh thổ Việt Nam hiện nay thuộc bộ Giao Chỉ - gồm 9 quận, tức là lãnh thổ nước Nam Việt cũ cộng thêm đất 3 quận Đạm Nhĩ, Chu Nhai và Nhật Nam. Cuối thời Hán đổi gọi bộ Giao Chỉ thành Giao Châu như các châu của Trung Quốc. Từ cuối thời Tam Quốc, Đông Ngô cắt đất phía bắc ra khỏi Giao Châu để lập ra Quảng Châu. Sang thời Lương có đặt thêm nhiều châu nhỏ do chính sách điều chỉnh địa giới hành chính của Lương Vũ Đế trong cả nước Lương.

Thời Đông Hán

Kế tục từ thời Tây Hán, nhà Đông Hán duy trì bộ Giao Chỉ gồm có 9 quận: Nam Hải, Hợp Phố (Quảng Đông ngày nay), Thương Ngô, Uất Lâm (Quảng Tây), Chu Nhai, Đạm Nhĩ (đảo Hải Nam), Giao Chỉ, Cửu Chân (miền Bắc Việt Nam) và Nhật Nam. Ba quận thuộc về lãnh thổ Việt Nam hiện nay là Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.

Từ năm 203, theo đề nghị của thứ sử Trương Tân và thái thú quận Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp, bộ Giao Chỉ được đổi tên thành Giao Châu, coi ngang hàng như các châu ở Trung Quốc.

Quận Nam Hải
Quận Nam Hải được xác định vị trí bao trùm tỉnh Quảng Đông và phần đất phía đông nam tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc hiện nay.

Quận trị Nam Hải đặt tại huyện Phiên Ngung, nay là thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Nam Hải gồm có 6 huyện như sau: Phiên Ngung, Trung Túc, Bác La, Long Xuyên, Tứ Hội, Yết Dương.

Quận Uất Lâm
Quận Uất Lâm được xác định vị trí là từ các địa cấp thị Nam Ninh, Bách Sắc đến đại bộ phận Liễu Châu, phía bắc Ngọc Lâm, phía đông và phía nam Hà Trì đều thuộc Quảng Tây.

Quận trị Uất Lâm đặt tại huyện Bố Sơn, nay là địa cấp thị Quý Cảng thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Uất Lâm gồm có 12 huyện như sau: Bố Sơn, An Quảng, Hà Lâm, Quảng Đô, Trung Lưu, Quế Lâm, Đàm Trung, Lâm Trần, Định Chu, Lĩnh Phương, Tăng Thực, Ung Kê.

Quận Thương Ngô
Quận Thương Ngô được xác định vị trí tương đương với khu vực dãy núi Đô Bàng tỉnh Quảng Tây, phía đông núi Đại Dao, địa cấp thị Triệu Khánh tỉnh Quảng Đông, phía tây huyện cấp thị La Định, huyện Giang Vĩnh tỉnh Hồ Nam, phía nam huyện Giang Hoa, huyện Đằng tỉnh Quảng Tây, phía bắc thành phố cấp huyện Tín Nghi tỉnh Quảng Đông.

Quận trị Thương Ngô đặt tại huyện Quảng Tín, nay là thành phố Ngô Châu, tỉnh Quảng Tây hoặc huyện Phong Khai thuộc địa cấp thị Triệu Khánh, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Thương Ngô gồm có 10 huyện như sau: Quảng Tín, Tạ Mộc, Cao Yếu, Phong Dương, Lâm Hạ, Đoan Khê, Phùng Thừa, Phú Xuyên, Lệ Phổ, Mãnh Lăng.

Quận Hợp Phố
Quận Hợp Phố được xác định vị trí là vùng duyên hải vịnh Bắc Bộ tỉnh Quảng Tây và địa cấp thị Trạm Giang tỉnh Quảng Đông.

Quận trị Hợp Phố đặt tại huyện Từ Văn, nay là thành phố cấp huyện Lôi Châu thuộc địa cấp thị Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hợp Phố thời Đông Hán gồm có 5 huyện: Hợp Phố, Từ Văn, Cao Lương, Lâm Nguyên, Chu Nhai với 23.121 hộ - 86.617 người.

Quận Giao Chỉ
Quận Giao Chỉ được xác định vị trí là đất Bắc Bộ Việt Nam và một phần phía tây nam tỉnh Quảng Tây hiện nay (từ sông Uất hay sông Tây Giang về phía nam), trừ đi góc tây bắc Việt Nam nằm ngoài phạm vi thống trị của nhà Hán và góc tây nam tỉnh Ninh Bình thuộc về quận Cửu Chân và dải biển từ Thái Bình đến huyện Kim Sơn khi đó vẫn là biển chưa được bồi đắp.

Biến động lớn nhất về hành chính thời kỳ này là Mã Viện thấy huyện Tây Vu quá rộng, cắt đất đặt thêm 2 huyện Phong Khê và Vọng Hải.

Quận trị Giao Chỉ lần lượt ở Mê Linh, Luy Lâu và Long Biên. Giao Chỉ gồm có 10 huyện như sau: Luy Lâu, An Định, Câu Lậu, Mê Linh, Khúc Dương, Bắc Đái, Tây Vu (phần còn lại sau khi cắt đi Phong Khê và Vọng Hải), Kê Từ, Long Biên, Chu Diên (vị trí chi tiết các huyện này, xem bài Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1), Phong Khê (huyện Đông Anh của Hà Nội và thị xã Từ Sơn của Bắc Ninh hiện nay), Vọng Hải (gồm huyện Sóc Sơn của Hà Nội và một phần tỉnh Vĩnh Phúc).

Quận Cửu Chân
Quận Cửu Chân được xác định vị trí từ góc tây nam tỉnh Ninh Bình đến Hà Tĩnh.

Quận trị Cửu Chân được Đào Duy Anh xác định ở huyện Tư Phố. Cửu Chân gồm có 7 huyện như sau: Tư Phố, Cư Phong, Hàm Hoan, Vô Thiết, Dư Phát, Đô Lung, Vô Biên (Vị trí chi tiết từng huyện: xem bài Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1).

Quận Nhật Nam
Quận Nhật Nam do nhà Hán mở rộng xuống phía nam quận Cửu Chân, sau khi diệt nước Nam Việt. Vị trí Nhật Nam được xác định là từ Quảng Bình tới Bình Định.

Quận trị Nhật Nam tại huyện Tây Quyển. Nhật Nam gồm có 5 huyện như sau: Tây Quyển, Chu Ngô, Lô Dung, Ty Ảnh, Tượng Lâm (vị trí chi tiết từng huyện xem bài Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1).

Từ cuối thế kỷ 2, Khu Liên nổi dậy thành lập nước Lâm Ấp, cắt vùng Tượng Lâm (cực nam) ra khỏi lãnh thổ nhà Đông Hán. Lãnh thổ Nhật Nam kể từ đó chỉ còn 4 huyện Tây Quyển, Chu Ngô, Lô Dung, Ty Ảnh, cực nam là đèo Hải Vân.

Bốn quận Hợp Phố, Thương Ngô, Uất Lâm và Nam Hải cũng thuộc nước Nam Việt thời nhà Triệu và trực thuộc bộ Giao Chỉ thời Hán nhưng lãnh thổ đều nằm bên ngoài Việt Nam hiện nay.

Thời Tam Quốc và Lưỡng Tấn

Biến động và thay đổi hành chính
Cuối năm 263, Tào Ngụy diệt Thục Hán. Viên lại ở quận Giao Chỉ là Lã Hưng giết chết thái thú Tôn Tư của Đông Ngô, mang đất này về hàng Tào Ngụy.

Do biến động tranh chấp giữa các nước, năm 264, nhà Đông Ngô (Ngô Cảnh Đế Tôn Hưu) chính thức cắt 3 quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô phía bắc Giao Châu hợp thành Quảng Châu. Như vậy 3 quận đã Hán hóa mạnh được cắt ra khỏi Giao Châu để lần đầu tiên lập thành Quảng Châu. Giao Châu mới chỉ gồm 4 quận còn lại phía nam là Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam (tương đương miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cộng thêm vùng duyên hải phía nam Quảng Tây và bán đảo Lôi Châu tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc hiện nay), vẫn là "ngoại địa" trong quan điểm của nhà Ngô.

Tính từ khi Hán Vũ Đế thôn tính Nam Việt và đặt bộ Giao Chỉ (106 TCN) đến khi Ngô Cảnh Đế chia tách, Quảng Châu (phần lớn đất Lưỡng Quảng – Trung Quốc hiện nay) và Giao Châu mới (miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cộng thêm một phần nhỏ của Lưỡng Quảng) đã tồn tại trong một thực thể đơn vị hành chính chung là bộ Giao Chỉ rồi Giao Châu trong khoảng 370 năm (106 TCN – 264).

Năm 271, sau khi đánh chiếm lại được Giao châu từ tay nhà Tấn (giành ngôi Tào Ngụy từ năm 265), tướng Đông Ngô là Đào Hoàng đã xin với vua Ngô là Tôn Hạo đặt thêm 2 quận Vũ Bình và Tân Hưng trên cơ sở tách 3 huyện lớn quận Giao Chỉ ra và đặt thêm quận Cửu Đức tách khỏi quận Cửu Chân. Sang thời thuộc Tấn đổi Tân Hưng thành Tân Xương. Như vậy Giao Châu cuối thời thuộc Ngô qua thời thuộc Ngụy đến thời thuộc Tấn gồm có 7 quận, thuộc lãnh thổ Việt Nam ngày nay gồm có 6 quận: Giao Chỉ, Vĩnh Bình, Tân Hưng (Xương), Cửu Chân, Cửu Đức và Nhật Nam. Còn quận Hợp Phố nay thuộc lãnh thổ Trung Quốc.

Quận Giao Chỉ
Các huyện lớn của Giao châu được nhà Ngô tách ra để đặt các huyện nhỏ. Số lượng các huyện thời thuộc Ngô vì vậy tăng lên nhiều so với thời thuộc Hán.

Quận Giao Chỉ có vị trí lãnh thổ như thời Đông Hán, trừ các phần tách ra thành quận Tân Xương và Vũ Bình. Giao Chỉ gồm có 14 huyện, 12000 hộ.

Các huyện thuộc quận Giao Chỉ là (các huyện chữ nghiêng vẫn như thời trước): Long Biên (không còn vùng phía bắc gồm: Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng mà Đào Duy Anh cho rằng vùng phía bắc này tách ra thành huyện Ngô Hưng tức Giao Hưng), Câu Lậu, Vọng Hải, Luy Lâu, Tây Vu, Vũ Ninh, Chu Diên (không còn là huyện Chu Diên đời Hán mà chuyển sang vùng Hải Dương, ở giữa sông Thái Bình và sông Hồng), Khúc Dương, Ngô Hưng (là miền Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng tách ra từ huyện Long Uyên), Bắc Đái, Kê Từ, An Định, Vũ An, Quân Bình (cắt ra từ huyện Khúc Dương, tương đương Khâm Châu, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc).

Nhà Tấn đổi tên các huyện: Ngô Hưng làm Giao Hưng, Quân Bình làm Hải Bình và Vũ An làm Nam Định (tức huyện Gia Bình, Bắc Ninh). Như vậy các huyện thuộc Giao Chỉ thời thuộc Tấn là Long Biên, Câu Lậu, Vọng Hải, Luy Lâu, Tây Vu, Vũ Ninh, Chu Diên, Khúc Dương, Giao Hưng, Kê Từ, An Định, Nam Định, Hải Bình.

Quận Tân Xương
Thời thuộc Ngô, Tôn Hạo đặt quận Tân Hưng. Tấn Vũ Đế diệt Ngô đổi là quận Tân Xương. Quận này được xác định vị trí ở vùng bao gồm: huyện Mê Linh (Hà Nội), phía bắc thị xã Sơn Tây (Hà Nội), tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ và tỉnh Yên Bái. Quận đặt từ thời Ngô Mạt Đế Tôn Hạo cuối đời Tam Quốc, tách ra từ quận Giao Chỉ, sang thời Tấn không thay đổi.

Tân Xương gồm có 6 huyện, 3.000 hộ. Các huyện thuộc Tân Xương là: Mê Linh, Gia Ninh (về sau thời Lý Nam Đế có thành Gia Ninh nơi vua chống quân nhà Lương, nay là vùng đất thuộc khoảng huyện Vĩnh Tường (tỉnh Vĩnh Phúc) và thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ)), Ngô Định, Phong Sơn, Lâm Tây, Tây Đạo.

Quận Hợp Phố
Thời thuộc Ngô, quận trị Hợp Phố dời từ huyện Từ Văn sang huyện Hợp Phố (nay là huyện Phố Bắc thuộc Quảng Tây, Trung Quốc).

Năm 226, nhà Ngô chia phần đất phía bắc quận Hợp Phố thuộc quyền quản lý của Quảng Châu, không còn thuộc Giao Châu nữa. Phần đất còn lại của quận Hợp Phố nhập vào quận Giao Chỉ.

Quận Vũ Bình
Quận Vũ Bình được xác định vị trí gồm phía nam Vĩnh Phúc ở tả ngạn sông Hồng, gồm các quận, huyện Đông Anh, Hà Đông, Thạch Thất, Ứng Hòa, Chương Mỹ, Mỹ Đức, Thanh Oai (Hà Nội), các huyện Kim Bảng, Duy Tiên tỉnh Hà Nam, các huyện Kỳ Sơn, Lương Sơn tỉnh Hòa Bình. Quận đặt từ thời Ngô Mạt Đế Tôn Hạo cuối đời Tam Quốc, tách ra từ quận Giao Chỉ, sang thời Tấn không thay đổi.

Vũ Bình có 7 huyện, 3000 hộ. Các huyện thuộc Vũ Bình là: Vũ Ninh, Vũ Hưng, Tiến Sơn, Căn Ninh, Vũ Định, Phù Yên, Phong Khê.

Quận Cửu Chân
Quận Cửu Chân có vị trí như thời Đông Hán, gồm 7 huyện, 3000 hộ.

Các huyện thuộc Cửu Chân thời thuộc Ngô gồm: Tư Phố, Di Phong, Trạm Ngô, Kiến Sơ, Thường Lạc, Phù Lạc.

Nhà Tấn lập thêm huyện Tùng Nguyên và chia huyện Thường Lạc lập huyện Cao An. Như vậy các huyện thuộc Cửu Chân thời thuộc Tấn gồm Tư Phố, Di Phong, Trạm Ngô, Kiến Sơ, Thường Lạc, Cao An, Phù Lạc, Tùng Nguyên.

Quận Cửu Đức
Quận Cửu Đức được xác định vị trí là huyện Hàm Hoan thời Hán, được xác định ở vùng tương đương tỉnh Nghệ An đến Hà Tĩnh. Quận đặt từ thời Ngô Mạt Đế Tôn Hạo cuối đời Tam Quốc, tách ra từ quận Cửu Chân.

Cửu Đức đời thuộc Ngô có 8 huyện, không rõ số hộ. Các huyện thuộc Cửu Đức là: Cửu Đức (sau này Diễn châu thời thuộc Đường, tương đương huyện Diễn Châu bắc Nghệ An), Hàm Hoan, Nam Lăng, Dương Thành, Việt Thường, Phù Linh, Khúc Tư, Đô Hào.

Nhà Tấn đổi Dương Thành thành Dương Toại, sau đó tách Dương Toại lập ra huyện Phố Dương và huyện Tây An (tương đương huyện Nghi Xuân của Hà Tĩnh và Nghi Lộc của Nghệ An). Như vậy các huyện thuộc Cửu Đức thời thuộc Tấn là Cửu Đức, Hàm Hoan, Nam Lăng, Dương Toại, Phố Dương, Tây An, Phù Linh, Khúc Tư, Đô Hào.

Quận Nhật Nam
Quận Nhật Nam được xác định vị trí từ Quảng Bình đến đèo Hải Vân. Nhật Nam có 5 huyện, 600 hộ.

Các huyện thuộc Nhật Nam thời thuộc Ngô gồm: Lô Dung, Chu Ngô, Tây Quyển, Tỷ Ảnh, Tượng Lâm; trong đó huyện Tượng Lâm trên thực tế đã trở thành nước Lâm Ấp độc lập từ cuối thời Đông Hán nên việc đặt huyện không có đất đai cai trị thực sự.

Năm 289, Tấn Vũ Đế tách huyện Tây Quyển đặt huyện Thọ Linh, tách Tỷ Ảnh đặt thêm huyện Vô Lao. Như vậy các huyện thuộc Nhật Nam thời thuộc Tấn là Lô Dung, Chu Ngô, Tây Quyển, Thọ Linh, Tỷ Ảnh, Vô Lao, Tượng Lâm. Trong thế kỷ 4, nhà Tấn nhiều lần tổ chức tấn công nước Lâm Ấp - tức huyện Tượng Lâm theo cách gọi của nhà Tấn - tiến sâu vào lãnh thổ nước này nhưng cuối cùng không giành lại được quyền kiểm soát vùng này lâu dài.

Thời Nam Bắc triều
Về cơ bản, địa giới hành chính Giao châu thời Nam Bắc triều như thời Lưỡng Tấn, có điều chỉnh ít qua các triều đại.

Thời Lưu Tống (420-479)
 Quận Giao Chỉ: được tách ra một phần để lập quận Tống Bình, gồm các huyện: Long Biên, Câu Lậu, Vọng Hải, Luy Lâu, Tây Vu, Vũ Ninh, Chu Diên, Khúc Dương, Giao Hưng, An Định, Nam Định, Hải Bình (Tống thư không chép hai huyện Bắc Đái, Kê Từ của thời thuộc Tấn).
 Quận Tống Bình: được tách ra từ một phần huyện Long Biên thuộc quận Giao Chỉ đời Tấn mà đặt thêm. Tống Bình gồm 3 huyện: Quốc Xương, Nghĩa Hoài, Tuy Ninh. Vị trí được xác định là phía nam sông Hồng và sông Đuống, gồm trung tâm Hà Nội và các huyện Hoài Đức, Thường Tín (Hà Nội), Thuận Thành (Bắc Ninh), Khoái Châu (Hưng Yên).
 Quận Tân Xương: theo Đào Duy Anh thì Tống thư bỏ sót quận này.
 Quận Vũ Bình: theo Đào Duy Anh thì Tống thư chỉ chép gồm 3 huyện là Ngô Định, Tân Đạo, Tân Hóa, có thể các huyện khác bị bỏ sót.
 Đặt quận Nghĩa Xương, nhưng theo Đào Duy Anh thì Tống thư không chép số huyện của quận này.
 Quận Cửu Chân: ngoài các huyện thời thuộc Tấn, nhà Lưu Tống đặt thêm các huyện Quân An, Vũ Ninh, Ninh Di. Như vậy các huyện thuộc Cửu Chân cuối thời thuộc Lưu Tống gồm: Tư Phố, Di Phong, Trạm Ngô, Kiến Sơ, Thường Lạc, Cao An, Phù Lạc, Tùng Nguyên, Quân An, Vũ Ninh, Đô Lung, Ninh Di.
 Quận Cửu Đức: ngoài các huyện thời thuộc Tấn, đặt thêm các huyện Tống Thái, Tống Xương, Hy Bình (cuối đời Lưu Tống) và nhập huyện Dương Toại vào huyện Phố Dương. Như vậy các huyện thuộc Cửu Đức cuối thời thuộc Lưu Tống gồm: Cửu Đức, Hàm Hoan, Nam Lăng, Phố Dương, Tây An, Phù Linh, Khúc Tư, Đô Hào, Tống Thái, Tống Xương, Hy Bình.
 Quận Nhật Nam: như thời thuộc Tấn.

Thời Nam Tề (479-502)
 Quận Giao Chỉ: gồm các huyện: Long Biên, Câu Lậu, Vọng Hải, Luy Lâu, Tây Vu, Vũ Ninh, Chu Diên, Khúc Dương, An Định, Nam Định, Hải Bình (Nam Tề thư không chép 3 huyện Giao Hưng, Bắc Đái, Kê Từ của thời thuộc Tấn).
 Quận Tống Bình: gồm các huyện: Quốc Xương, Nghĩa Hoài, Tuy Ninh như thời Lưu Tống.
 Quận Vũ Bình: so với thời Tấn thì Nam Tề thư không chép 4 huyện Vũ Ninh, Tiến Sơn, Yên Vũ, Phù Yên mà có thêm 3 huyện mới là Vũ Định, Bình Đại và Nam Di. Như vậy Vũ Bình thời thuộc Nam Tề gồm các huyện Vũ Hưng, Căn Ninh, Vũ Định, Phong Khê, Bình Đại, Nam Di.
 Quận Tân Xương so với thời Tấn bỏ huyện Mê Linh, đặt huyện Phạm Tin và có 3 huyện thuộc quận Vũ Bình thời Tống là Ngô Định, Tân Đạo, Tân Hóa. Các huyện thuộc Tân Xương gồm: Phạm Tín, Gia Hưng, Ngô Định, Phong Sơn, Lâm Tây, Tây Đạo, Tân Đạo, Tân Hóa.
 Quận Cửu Chân: bỏ huyện Ninh Di, thay huyện Đô Lung bằng huyện Cát Lung. Như vậy Cửu Chân gồm các huyện: Tư Phố, Di Phong, Trạm Ngô, Kiến Sơ, Thường Lạc, Cao An, Phù Lạc, Tùng Nguyên, Quân An, Vũ Ninh, Cát Lung.
 Quận Cửu Đức: bớt đi các huyện Tống Thái, Tống Xương, Hy Bình thời Tống; như vậy Cửu Đức gồm các huyện: Cửu Đức, Hàm Hoan, Nam Lăng, Phố Dương, Tây An, Phù Linh, Khúc Tư, Đô Hào.
 Quận Nhật Nam thì các huyện như thời thuộc Lưu Tống.

Thời Lương
Lương Vũ Đế cải cách hành chính trong nước, chia đất đặt thêm nhiều châu nhỏ. Theo sách Thái Bình hoàn vũ ký của Nhạc Sử thời Tống thì các quận thuộc Giao châu thay đổi như sau:
 Chia quận Giao Chỉ đặt ra Hoàng châu và quận Ninh Hải gồm 3 huyện An Bình, Hải Bình, Ngọc Sơn
 Lấy quận Cửu Chân lập ra Ái châu
 Lấy quận Nhật Nam đặt ra Đức châu, Lợi châu và Minh châu. "Quận Nhật Nam" là cách gọi thời thuộc Tùy sau này (Thái Bình hoàn vũ ký viết vào thời nhà Tống), thời thuộc Tề, Lương là quận Cửu Đức (xem Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3). Địa giới cực nam thời thuộc Lương chỉ đến Cửu Đức (giới hạn tương đương cuối tỉnh Hà Tĩnh), phía nam Hoành Sơn đã bị Lâm Ấp xâm lấn, sau này sang đầu thế kỷ 7, nhà Tùy mới chiếm lại để đặt châu, quận trở lại.

Bộ máy cai trị
Sau khi chiếm lại bộ Giao Chỉ, tiêu diệt sự chống đối của Hai Bà Trưng, nhà Đông Hán tăng cường bộ máy cai trị hơn trước. Các cấp hành chính có chế độ quan lại như tại Trung Quốc mặc dù hiệu lực hoạt động của bộ máy không thực sự chặt chẽ.

Người đứng đầu Giao Châu là Thứ sử, phụ trách chung toàn bộ công việc của các quận trực thuộc. Tại từng quận, nhà Đông Hán vẫn đặt một viên Thái thú coi việc dân sự và một viên Đô úy coi việc quân sự như trước. Nhưng tại các huyện, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối của người Việt bị bãi bỏ, không còn được duy trì như trước. Thay vào đó, nhà Đông Hán đặt các Huyện lệnh để tăng cường cai trị các huyện.

Sang các thời thuộc Ngô, Tấn, Lưu Tống, Nam Tề và Lương, bộ máy quan liêu cai trị Giao Châu cơ bản vẫn như thời thuộc Hán. Tuy nhiên, việc cai quản vẫn còn ít nhiều hạn chế. Các quan lại Trung Quốc thừa nhận nhiều nơi "trưởng lại tuy đặt, có cũng như không", "huyện quan ràng buộc vì để cho sợ uy mà không phục", "dân cậy hiểm ở xa, thường hay phản loạn".

Xem thêm
 Bắc thuộc lần 2
 Nam Bắc triều (Trung Quốc)
 Bà Triệu
 Nhà Tiền Lý
 Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1
 Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
 Danh sách tướng lĩnh quan lại từng tham chiến và cai trị Việt Nam thời Bắc thuộc

Tham khảo
 Đào Duy Anh (2005), Đất nước Việt Nam qua các đời, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
 Viện Sử học (1988), Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam

Chú thích

Nhà Hán
Nam–Bắc triều (Trung Quốc)


title: Vernon, Ardèche

text:
Vernon là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Lucena del Cid

text:
Lucena del Cid là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Lucena del Cid có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Lucena del Cid nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Haliotis madaka

text:
Haliotis madaka là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Haliotidae, the abalones.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Bào ngư


title: AFC Challenge Cup 2008

text:
AFC Challenge Cup 2008 là một giải bóng đá giữa các quốc gia của châu Á lần thứ hai do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức, diễn ra ở Ấn Độ từ ngày 30 tháng 7 đến 13 tháng 8 năm 2008. Chủ nhà Ấn Độ giành chức vô địch của giải, đồng thời đội cũng giành giải Fair play và đội trưởng Baichung Bhutia đoạt danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. Đội vô địch giải này và giải lần sau (AFC Challenge Cup 2010) sẽ giành quyền tham dự Cúp bóng đá châu Á 2011.

Giải đấu đầu tiên định tổ chức tại Đài Loan, song do quốc gia này không đáp ứng được những điều kiện do AFC đặt ra nên địa điểm tổ chức được thay đổi.

Thể thức thi đấu
Hai mươi hai đội bóng có thứ hạng thấp nhất theo bảng xếp hạng của Liên đoàn bóng đá châu Á có quyền đăng ký tham gia giải đấu. Mông Cổ và Đông Timor đã quyết định rút lui ngay từ đầu. Trong số hai mươi đội còn lại, bốn đội có thứ hạng cao nhất gồm CHDCND Triều Tiên, Turkmenistan, Ấn Độ và Myanmar được quyền đặc cách vào thẳng vòng chung kết. 16 đội còn lại được chia làm 4 bảng đấu tham dự vòng loại, lấy đội đứng đầu mỗi bảng vào vòng sau.

Hạt giống
In đậm là các đội tham dự vòng chung kết, In nghiêng là các đội bỏ cuộc.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.  (Bỏ cuộc ngày 14 tháng 5, 2008)
10.

11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.  (Bỏ cuộc ngày 2 tháng 5, 2008)

Vòng loại

Các đội bóng đưới đây giành quyền tham dự vòng chung kết:

Địa điểm

Vòng chung kết

Vòng bảng
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+5:30)

Chú thích:
 Pts = số điểm
 Pld = số trận
 W = thắng
 D = hòa
 L = bại
 GF = bàn thắng
 GA = bàn thua
 GD = hiệu số

Bảng A

|}

Bảng B

|}

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng

Danh sách cầu thủ ghi bàn

6 bàn
  Pak Song-Chol

4 bàn
  Guvanchmuhamed Ovekov
  Yusuf Rabiev
  Sunil Chetri

3 bàn
  Baichung Bhutia

2 bàn
  Soe Myat Min
  Ro Hak-Su

1 bàn
  Climax Lawrence
  Yaza Win Thein
  Myo Min Tun
  Kasun Jayasuriya

1 bàn (tiếp)
  Vyaceslav Krendelev
  Yan Paing
  Si Thu Win
  Davrondzhon Tukhtasunov
  Yusup Orazmamedov
  Santosh Shahukhala
  Ju Manu Rai
  Anjan K.C.
  Dzhomikhon Muhidinov
  Fatkhuloev Fatkhullo

phản lưới nhà
  MPW Madushka Peiris (trận gặp Triều Tiên)
  Alisher Tuychiev (trận gặp Ấn Độ)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của giải

2008
Bóng đá châu Á năm 2008
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Ấn Độ
Bóng đá Ấn Độ 2008–09
Bóng đá Tajikistan năm 2008
Bóng đá Turkmenistan năm 2008
Bóng đá Afghanistan năm 2008
Bóng đá Bắc Triều Tiên năm 2008
Bóng đá Sri Lanka 2008–09
Bóng đá Myanmar năm 2008
Thể thao Nepal năm 2008


title: Glaucopsyche piasus

text:
Glaucopsyche piasus, hay gọi là Arrowhead Blue là một loài bướm ngày tây Bắc Mỹ thuộc họ Lycaenidae. Nó là loài địa phương, và nó ăn prairie, woodland, và woodland edges and trails.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arrowhead Blue, Canadian Biodiversity Information Facility

piasus
Bướm Canada


title: Cañada Juncosa

text:
Cañada Juncosa là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 42,72 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 346 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Thập niên 1100

text:
Thập niên 1100 là thập niên diễn ra từ năm 1100 đến 1109.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Megachile perihirta

text:
Megachile perihirta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1898
Côn trùng thụ phấn


title: Jacobyanella modesta

text:
Jacobyanella modesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Brancsik miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Jacobyanella


title: Quách Ngọc Ngoan

text:
Quách Ngọc Ngoan (sinh năm 1986) là một nam diễn viên và người mẫu người Việt Nam.

Tiểu sử và sự nghiệp
Quách Ngọc Ngoan sinh ra trong một gia đình nông dân ở Đầm Dơi, Cà Mau. Ba mẹ anh làm nghề trồng lúa, rồi sau đó là nuôi tôm theo sự chuyển đổi cơ cấu canh tác. Học xong trung học phổ thông, Quách Ngọc Ngoan lên Thành phố Hồ Chí Minh học tiếp. Là người được đào tạo chính quy về diễn xuất (học Khoa Diễn viên của Trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh) lại có ngoại hình đẹp (cao 1,85m, từng đoạt giải bạc tại cuộc thi Siêu mẫu Việt Nam 2008), Quách Ngọc Ngoan được một số đạo diễn điện ảnh chú ý và mời tham gia các bộ phim như Long thành cầm giả ca và Khát vọng Thăng Long.

Ngoài ra, Quách Ngọc Ngoan cũng từng được mời diễn vai chính trong phim truyền hình nhiều tập Cô nàng tóc rối, nhưng anh quyết định không tham gia để có điều kiện tham gia phim truyện Long thành cầm giả ca. Năm 2011, Quách Ngọc Ngoan cùng ca sĩ Ngọc Anh tham gia chương trình "Cặp đôi hoàn hảo".

Đời tư

Phim đã tham gia

Truyền hình

Điện ảnh

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của Quách Ngọc Ngoan
 Quách Ngọc Ngoan: "Đạo diễn chọn tôi bởi ánh mắt chân thật".

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Nam người mẫu Việt Nam
Người Cà Mau
Sinh tại Cà Mau
Người giành giải Mai vàng
Phim và người giành giải Liên hoan phim Việt Nam


title: Polyplectropus philippinensis

text:
Polyplectropus philippinensis là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: 21635 Micahtoll

text:
21635 Micahtoll (1999 NU19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln Team ở Socorro, New Mexico.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21635 Micahtoll

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Tokugawa Iesada

text:
là vị Tướng Quân thứ 13 của chế độ Mạc phủ Tokugawa tại Nhật Bản. Ông cầm quyền trong 5 năm từ 1853 đến 1858. Ông có thể lực yếu. Sự ngự trị của ông bắt đầu thời kỳ Bakumatsu.

Cai trị
Lên ngôi không lâu sau thời kỳ Hắc Thuyền, ông là người chịu trách nhiệm tối cao đối với các điều ước bất bình đẳng như Hiệp ước Kanagawa, Hòa ước Anh-Nhật, Điều ước thân thiện và thông thương Nhật-Mỹ, Điều ước thân thiện và thông thương Nhật-Anh qua đó phá vỡ chính sách sakoku (Tỏa Quốc) và khai thông việc Nhật Bản phải đối diện với các ảnh hưởng ngoại quốc. Thiên hoàng Kōmei là người phản đối chủ yếu các chính sách của ông. Điều này đã thúc đẩy phong trào Sonnō jōi (tôn Hoàng nhương di).

Ông kết hôn với Quận chúa Atsu, con gái nuôi của daimyo phiên Satsuma là Shimazu Nariakira.

Ii Naosuke được thăn lên hàng tairō (đại lão) dưới thời cai trị của ông.

Tokugawa Iesada qua đời khi còn trẻ tuổi vào năm 1858, điều này đã khiến các thành viên trong Hội đồng gia tộc Tokugawa tranh giành vị trí kế vị. Tokugawa Nariaki của Mito, Satsuma và các phiên khác muốn Tokugawa Yoshinobu trở thành người kế vị, nhưng Ōoku và các thành viên chính quyền Mạc phủ như Ii Naosuke ủng hộ Tokugawa Iemochi kế vị. Sự tranh chấp này kết thúc với cuộc thanh trừng Ansei.

Niên đại
Những năm Iesada làm Tướng Quân có trên một niên hiệu (nengō).
 Kaei (嘉永, Gia Vĩnh) (1848–1854)
 Ansei (安政, An Chính) (1854–1860)

Hư cấu
Trong series Ooku (大奥) của FujiTV, Tokugawa Iesada xuất hiện ở bộ phim năm 2003. Trong phim này, ông được miêu tả có một vết nám đen lớn trên mặt.

Tokugawa Iesada đã được đưa vào loạt phim truyền hình Atsuhime năm 2008 của NHK, trong đó thuật lại cuộc đời của vợ ông. Người đóng vai ông là Masato Sakai.

Chú thích

Tham khảo
 Jansen, Marius B. và John Whitney Hall, eds. (1989). The Cambridge History of Japan: The nineteenth century. Cambridge: Cambridge University Press. 10-ISBN 0-521-22356-3; 13-ISBN 978-0-521-22356-0
 Mogues, Alfred de. Recollections of Baron Gros's Embassy to China and Japan in 1857-58. London: Richard Griffin and Company. 1860. OCLC 6019667
 Ravina, Mark. (2004). The Last Samurai: The Life and Battles of Saigo Takamori. Hobokin, New Jersey: John Wiley and Sons. 10-ISBN 0-471-08970-2; 13-ISBN 978-0-471-08970-4; OCLC 51898842
 Totman, Conrad. (1967). Politics in the Tokugawa bakufu, 1600-1843. Cambridge: Harvard University Press. OCLC 279623

Gia tộc Tokugawa
Shogun Tokugawa


title: Nephrotoma cirrata

text:
Nephrotoma cirrata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Nguyễn Văn Quyền (quan nhà Nguyễn)

text:
Nguyễn Văn Quyền (阮文涓; ?-1835), là võ quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Ông chính là người trực tiếp dẫn quân đi vây bắt Nông Văn Vân, và cũng là người ra lệnh đốt rừng Thẩm Pát ở Tuyên Quang, làm vị thủ lĩnh này bị thiêu chết.

Sự nghiệp
Nguyễn Văn Quyền là người ở huyện Bình An, tỉnh Biên Hòa; nay là quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh. Thân thế ông không rõ, chỉ biết vào năm Giáp Dần (1794), ông được bổ vào ngạch quân Thần Sách của chúa Nguyễn Phúc Ánh (vua Gia Long sau này), lần lượt thăng đến Phó Vệ úy, khâm sai Cai cơ.

Minh Mạng năm thứ nhất (1820), thăng ông làm Vệ úy vệ Tiền nhị quân Thị trung, Vệ úy Nội vệ ở thuộc nội, kiêm quản các đội túc trực vệ Cẩm y ở kinh thành Huế. Năm 1825, thăng ông làm Chưởng cơ, nhưng vẫn giữ nhiệm vụ cũ. Năm 1827, phái ông đi Nam Định đánh quân "thổ phỉ" (chữ trong sử nhà Nguyễn), thắng trận liên tiếp, được thưởng quân công kỷ lục. Năm 1828, thăng ông làm Thự Thống chế, rồi sai đi Gia Định lo việc thao diễn quân. Năm 1831, cử ông đi làm Trấn thủ kiêm đê chính tỉnh Hải Dương. Ít lâu sau, vì đê vỡ, ông bị mất chức.

Năm 1833, cho ông khởi phục chức Phó Vệ úy, lĩnh thủy sư tỉnh Hà Nội, để theo Đề đốc quân vụ Phạm Văn Lý đi đánh giải vây thành tỉnh Hưng Hóa. Tháng 7 (âm lịch) năm đó, Nông Văn Vân là Tri châu châu Bảo Lạc (Tuyên Quang), tuyên bố chống Nguyễn, rồi dẫn quân đi vây hãm thành tỉnh Tuyên Quang. Lập tức, vua Minh Mạng sung Nguyễn Văn Quyền làm Lãnh binh tỉnh Tuyên Quang, để hiệp với tướng Lê Văn Đức đốc quân đi đánh giải vây cho tòa thành này. Thành công, ông lại được thưởng quân công kỷ lục.

Năm Minh Mạng thứ 15 (1835), Nguyễn Văn Quyền đem quân đánh nhau với quân của Nông Văn Vân. Vì khinh địch, đánh thua, ông bị cách chức. Song xét chiến công cũ, nhà vua cho ông khởi phục chức Phó Vệ úy, rồi Vệ úy, lại sung chức Lãnh binh tỉnh Tuyên Quang, để đi theo Thống súy Lê Văn Đức và Tham tán Phạm Văn Điển lo việc đánh dẹp cuộc nổi dậy của Nông Văn Vân.

Tháng 3 (âm lịch) năm 1835, Nông Tịnh Hòa, một chỉ huy trong đội quân nổi dậy ra đầu thú, rồi khai ra chỗ ẩn của thủ lĩnh Nông Văn Vân. Kể lại đoạn thủ lĩnh Vân bị diệt, sách Đại Nam chính biên liệt truyện chép:
...Tên ra thú là Nông Tịnh Hòa dò được thực đi báo nơi quân thứ, Lê Văn Đức và Phạm Văn Điển tức thì phái Vệ úy Nguyễn Văn Quyền đem hơn ngàn binh dũng tới ngay vây bắt...Sợ (Nông Văn) Vân trốn thoát, (Nguyễn Văn) Quyền cho phóng hỏa đốt cả bốn mặt,...(Nông Văn) Vân ở trong lỗ đá chui ra chết về lửa rơi nằm bên cạnh núi, bên cạnh mình có một đĩnh lớn vàng và kèm theo một lưỡi dao bằng bạc mạ vàng. Bọn (Lê Văn) Đức cho đệ lá hồng kỳ chạy như bay về báo tiệp và đóng hòm đầu Vân đưa dâng, ….

Xét công lao, ông được thưởng kim tiền, nhẫn vàng; nhưng khi đem quân về thì lâm bệnh mất "vì xông pha nơi lam chướng, nhọc mệt đã lâu ngày" . Thương tiếc, vua Minh Mạng cho trụy tặng hàm Thống chế, và cấp cho tiền tuất.
Xem thêm
 Cuộc nổi dậy Nông Văn Vân

Sách tham khảo
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện (Quyển thứ 15, truyện "Nguyễn Văn Quyền"). Nhà xuất bản Văn học, 2004.
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu'' (phần Chính biên). Nhà xuất bản Văn học, 2002.

Chú thích

Người Đồng Nai
Võ tướng nhà Nguyễn
Năm sinh thiếu


title: Willerstedt

text:
Willerstedt là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,71 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 287 người.

Tham khảo


title: Sankt Georgen ob Murau

text:
Sankt Georgen ob Murau là một đô thị thuộc huyện Murau thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 83,54 km², dân số thời điểm năm 2005 là 1395 người.

Tham khảo


title: Parangitia

text:
Parangitia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Parangitia
Acontiinae


title: Quảng Đức (tỉnh)

text:
Quảng Đức là một tỉnh cũ thời Việt Nam Cộng hòa nằm trên cao nguyên Mơ Nông thuộc Tây Nguyên (miền Trung Việt Nam).

Địa lý
Tỉnh Quảng Đức nằm ở phía tây nam vùng Tây Nguyên, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp tỉnh Đắk Lắk
Phía đông giáp tỉnh Tuyên Đức
Phía nam giáp tỉnh Lâm Đồng và Phước Long
Phía tây giáp Campuchia.

Tỉnh lỵ là thị xã Gia Nghĩa. Tỉnh Quảng Đức với diện tích 5.958 km².

Tính đến năm 1971, dân số tỉnh Quảng Đức là 38.305 người, đa số là người Thượng: bao gồm Ê-đê, Xtiêng, Cơ ho và M'Nông.
Vị dân biểu đại diện cho Tỉnh Quảng Đức của Hạ Nghị Viện chế độ Việt Nam Cộng Hòa nhiệm kỳ cuối cùng trước 30-04-1975 là ông Vương Sơn Thông.

Lịch sử
Tỉnh Quảng Đức được thành lập theo Sắc lệnh số 24-NV ngày 23 tháng 1 năm 1959 của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, trên cơ sở tách gần như toàn bộ quận Đăk Song (trừ tổng Đăk Lao ở phía bắc) và một phần quận Lăk từ tỉnh Darlac (Đắk Lắk), cùng với một phần nhỏ tỉnh Phước Long và tỉnh Lâm Đồng.

Năm 1962, lại tách thêm một phần tỉnh Đắk Lắk nhập vào tỉnh Quảng Đức.

Theo quan điểm của các sắc tộc người Thượng thì việc chính phủ thành lập tỉnh Quảng Đức năm 1959 có dụng ý tạo điều kiện đưa người Kinh, nhất là người Bắc di cư lên định cư miền núi.

Tỉnh Quảng Đức có 3 quận, 4 tổng, 14 xã (năm 1960):
Quận Đức Lập có 6 xã với 1 tổng:
Tổng Đức Minh: 2 xã và 4 xã lẻ
Quận lỵ: Đức Minh (Đắk Mil) sau đổi là Tư Minh
Quận Kiến Đức có 4 xã với 2 tổng:
Tổng Kiến Minh: 2 xã
Tổng Kiến Đạo: 2 xã
Quận lỵ: Sùng Đức (B'Pré)
Quận Khiêm Đức có 4 xã với 1 tổng:
Tổng Sơn Khê: 2 xã và 2 xã lẻ.
Quận lỵ: Tamoung.

Sau lập thêm cơ sở phái viên hành chính Đức Xuyên (3 xã).

Tháng 2 năm 1976, tỉnh Quảng Đức lại nhập vào tỉnh Đắk Lắk.

Năm 2003, tỉnh Đắk Lắk lại được chia thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông. Địa bàn tỉnh Quảng Đức cũ gần như là địa bàn tỉnh Đắk Nông ngày nay; ngoại trừ huyện Cư Jút vốn trước năm 1975 thuộc quận Ban Mê Thuột của tỉnh Darlac.

Tham khảo
Whitfield, D. Historical and Cultural Dictionary of Vietnam. Metuchen, NJ: The Scarecrow Press, 1976.
Po Dharma. Champaka 7: Từ Mặt trận FLM đến phong trào FULRO. San Jose, CA: Office International of Champa, 2007.

Tỉnh cũ Việt Nam
Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Hành chính Đắk Lắk
Hành chính Đắk Nông


title: Rhode Island

text:
Rhode Island (), tên chính thức Tiểu bang Rhode Island (State of Rhode Island), là một tiểu bang nằm trong vùng New England của Hoa Kỳ. Đây là tiểu bang có diện tích nhỏ nhất nước Mỹ với dân số ít thứ 7, nhưng lại là bang có mật độ dân số cao thứ hai, chỉ sau New Jersey. Tuy tên gọi dịch sang tiếng Việt là Đảo Rhode, phần lớn tiểu bang lại nằm trong lục địa. Về vị trí địa lý, Rhode Island giáp với Connecticut về phía tây, Massachusetts về phía bắc và phía đông, và Đại Tây Dương ở phía nam. Một phần nhỏ đường biên hàng hải của Rhode Island trùng với New York. Providence là thủ phủ và là thành phố đông dân nhất của Rhode Island.

Ngày 4 tháng 5 năm 1776, Thuộc địa Rhode Island và Đồn điền Providence là thuộc địa đầu tiên trong Mười ba thuộc địa tuyên bố tách khỏi Vương quốc Anh, và là tiểu bang thứ tư ký Các điều khoản Hợp bang vào ngày 9 tháng 2 năm 1778. Bang này tẩy chay đại hội năm 1787, nơi đề xuất Hiến pháp Hoa Kỳ và ban đầu từ chối thông qua nó; rốt cuộc trở thành tiểu bang cuối cùng trong số 13 bang lập quốc đặt chữ ký vào Hiến pháp vào ngày 29 tháng 5 năm 1790.

Từ lúc gia nhập Liên bang vào năm 1790, tên chính thức của tiểu bang là Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence (State of Rhode Island and Providence Plantations). Vào tháng 11 năm 2020, cử tri tại tiểu bang bỏ phiếu thông qua sửa đổi hiến pháp của bang, rút gọn tên chính thức thành Tiểu bang Rhode Island (State of Rhode Island). Thay đổi này có hiệu lực vào ngày 30 tháng 11 năm 2020 khi kết quả bỏ phiếu được chứng thực. Tên hiệu của tiểu bang là "Tiểu bang Đại dương" (Ocean State), nhằm nhắc đến các vịnh biển lớn chiếm khoảng 14% tổng diện tích của bang.

Tên gọi

Nguồn gốc
Mặc dù có chữ Island (nghĩa là Đảo trong tiếng Việt) trong tên gọi, phần lớn Rhode Island lại nằm trong phần lục địa Hoa Kỳ. Trước năm 2020, tên chính thức của bang là Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence do kết quả của việc sáp nhập bốn Khu dân cư thuộc địa. Hai khu dân cư Newport và Portsmouth nằm trên một hòn đảo ngày nay có tên gọi là Đảo Aquidneck nhưng vào thời Thuộc địa có tên là Đảo Rhode (Rhode Island). Đồn điền Providence là tên gọi của vùng thuộc địa do Roger Williams lập ra ở khu vực thủ đô Providence của tiểu bang. Vùng đất thứ tư là khu dân cư Warwick; do đó mà trong tên gọi Providence Plantations sử dụng số nhiều.

Nguồn gốc của từ Đảo Rhode ngày nay vẫn còn được tranh cãi, nhưng có thể do ảnh hưởng từ hai sự kiện sau:

 Nhà thám hiểm Giovanni da Verrazzano đã ghi về sự hiện diện của một hòn đảo ở cửa Vịnh Narragansett vào năm 1524 mà ông ví như đảo Rhodes ở ngoài khơi Hy Lạp. Các nhà thám hiểm châu Âu về sau không thể xác định được hòn đảo mà Verazzano nhắc tới chính xác là hòn đảo nào, nhưng dân định cư thuộc địa cho rằng đây chính là hòn đảo đó.
 Adriaen Block đi ngang qua đảo trong cuộc thám hiểm vào những năm 1610, và ông đã mô tả nó trong lần hồi tưởng vào năm 1625 là "một hòn đảo có sắc đỏ" với nguyên bản tiếng Hà Lan vào thế kỷ 17 là "een rodlich Eylande", được cho đã biến thành tên gọi Đảo Rhode. Các nhà sử học cho rằng "sắc đỏ" mà ông nói tới chính là màu lá mùa thu hoặc là đất sét đỏ ở phía bờ biển.

Lần đầu tiên tên "Rhode Island" được dùng cho đảo Aquidneck trong văn bản là vào năm 1637 bởi Roger Williams. Tên gọi này được dùng chính thức cho hòn đảo vào năm 1644 như sau: "Aquethneck từ nay về sau sẽ được gọi là Isle of Rodes hoặc Rhode-Island." Tên "Isle of Rodes" (Đảo Rodes) được dùng trong văn bản pháp lý đến tận năm 1646.

Những người Anh định cư đầu tiên ở khu vực Providence, do người Narragansett giao cho Roger Williams vào năm 1636. Vào thời điểm đó, Williams chưa được sự cho phép của hoàng gia Anh, vì ông tin rằng người Anh không có quyền giành đất trong lãnh địa của người Narragansett và người Wampanoag. Tuy vậy, vào năm 1643, ông gửi thư lên Charles I của Anh để yêu cầu được công nhận Providence và các thị trấn lân cận là một thuộc địa, do các thuộc địa Boston và Plymouth lân cận đe dọa xâm chiếm thị trấn. Ông đã dùng tên gọi "Providence Plantations" trong bản tấu của mình, trong đó chữ plantation được dùng với nghĩa là khu vực định cư (settlement) hay thuộc địa (colony), chứ không phải là đồn điền. Do đó mà "Providence Plantations" trở thành tên gọi chính thức của vùng thuộc địa này từ năm 1643 cho đến năm 1663 khi hiến chương mới được ban hành. Năm 1790, sau Cách mạng Hoa Kỳ, tiểu bang mới ghép cả "Rhode Island" và "Providence Plantations" lại để trở thành "State of Rhode Island and Providence Plantations" (Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence).

Thay đổi tên gọi
Từ plantation trong tên tiểu bang bắt đầu trở thành vấn đề gây tranh cãi trong thế kỷ 20 khi vấn đề nô lệ và vai trò của nó trong lịch sử của Rhode Island bắt đầu được phân tích nhiều hơn. Những người muốn bỏ từ plantation cho rằng từ vựng này, đối với nhiều người Rhode Island, là biểu tượng của một di sản đàn áp cũng như tình trạng nô lệ tại các thuộc địa và tại Hoa Kỳ sau thời kỳ thuộc địa. Những người ủng hộ việc giữ nguyên tên gọi thì cho rằng plantation chỉ đơn giản là một từ đồng nghĩa với khu vực thuộc địa (colony) và không hề liên quan gì đến chế độ nô lệ.

Đại hội đồng bỏ phiếu vào ngày 25 tháng 6 năm 2009 để tổ chức một cuộc thăm dò ý kiến vào tháng 11 năm 2010 để quyết định xem cụm từ "and Providence Plantations" (và Đồn điền Providence) có nên được xóa khỏi tên chính thức hay không. Cuộc bầu cử diễn ra ngày 2 tháng 11 năm 2010 với kết quả là đại đa số người dân (78% so với 22%) muốn giữ nguyên tên gọi gốc.

Năm 2020, trong bối cảnh các buộc biểu tình George Floyd và phong trào đòi giải quyết triệt để nạn phân biệt chủng tộc có hệ thống trên cả nước, một Thượng nghị sĩ của Tiểu bang lại một lần nữa đề xuất đưa vấn đề loại bỏ "and Providence Planations" ra khỏi tên gọi của tiểu bang vì "Dù từ 'planations' có ý nghĩa như thế nào trong ngữ cảnh lịch sử của Rhode Island đi chăng nữa, nó mang một ấn tượng khủng khiếp khi nói về lịch sử bi thảm và phân biệt chủng tộc của đất nước chúng ta." Ngày 22 tháng 6 năm 2020, Thống đốc Gina Raimondo ban hành mệnh lệnh hành pháp bỏ "Providence Planations" ra khỏi các văn bản và trang web chính thức của tiểu bang. Ngày 17 tháng 6 năm 2020, Lưỡng viện Rhode Island bỏ phiếu thông qua việc đưa vấn đề về tên gọi vào cuộc bầu cử tháng 11 năm 2020 để một lần nữa lấy ý kiến nhân dân. Lần này, thay đổi được thông qua sau khi kết quả bầu cử được chứng thực với 52,8% phiếu thuận và 47,2% phiếu chống.

Các thành phố lớn
Dân số năm 2000.
 Warwick (85.808)
 Cranston (79.269)
 Pawtuckket (72.958)

Tham khảo

Tiểu bang Hoa Kỳ
New England
Cựu thuộc địa Anh
Đông Bắc Hoa Kỳ
Tiểu bang Đông Duyên hải Hoa Kỳ
Vùng đô thị Providence


title: Vauchelles

text:
Vauchelles là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 54 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Hứa Vĩ Luân (sinh 1978)

text:
Hứa Vĩ Luân (tên tiếng Anh: Beatrice Xu; tiếng Trung: 許瑋倫 / Hsu Wei Lun / Hui Wei Lun / Xu Wei Lun; sinh ngày 13 tháng 11 năm 1978 - mất ngày 28 tháng 1 năm 2007) là một nữ diễn viên và ca sĩ người Đài Loan. Cô từng tốt nghiệp Đại học Đạm Giang, hệ Pháp văn 淡江大學法文系. Vĩ Luân có thể nói được 3 ngoại ngữ gồm tiếng Trung Quốc phổ thông (Quan thoại), Đài Loan, Anh và Pháp. Là một diễn viên nổi tiếng của Đài Loan, được phát hiện lần đầu với vai diễn trong đoạn phim quảng cáo của 7-Eleven, và sau đó là vai diễn trong phim truyền hình của GTV "Tình Yêu Tuổi 18", bộ phim đã giúp cô được đề cử giải "Diễn viên phụ xuất sắc nhất" tại giải Quả Chuông Vàng. Sau đó cô đã được mời tham gia nhiều vai diễn chính trong các bộ phim truyện và phim truyền hình dài tập.

Hứa Vĩ Luân bị tai nạn khi đang được thư ký của mình chở trên đường Cao Tốc Số 1 ở Đài Trung - Đài Loan, vào lúc 23:15 ngày 26 tháng 1 năm 2007. Mặc dù đã được cấp cứu trong 43 giờ, nhưng do bị tràn dịch não, Vĩ Luân mất vào lúc 19:37 ngày 28 tháng 1 năm 2007 (giờ Đài Loan). Trước khi qua đời, Vĩ Luân vừa tham gia đóng trong bộ phim "Con gái của mặt trời", bộ phim được bắt đầu quay từ đầu tháng 1 năm 2007.

Phim Truyền hình
Con Gái Của Mặt Trời 太陽的女兒 (CTS, 2007)
Tưởng Phi 想飛 (2007)
Truyền thuyết song bích 双璧传说 (CTV, 2005)
Chàng trai chuyên chở 恶男宅急电(TVBS, 2005)
Bida tiểu tử 撞球小子 (2004)
Hương Vị Tình Yêu 恋香 (TTV, 2004)
Bà xã đại nhân 老婆大人 (2004)
Cơn Lốc Tình Yêu 狂爱龙卷风 (CTS, 2003)
Thiên hạ vô song 天下无双 (CTV, 2002)
Một Góc Tím 紫色角落 (2002)
Lặng lẽ yêu em 偷偷爱上你 (CTS, 2002)
Tình Yêu Tuổi 18 18岁的约定 (GTV, 2002)
Vườn Sao Băng I 流星花园 (CTS, 2001) cameo
Ma Lạt Tiên Sư (CTS, 2000)
Thanh xuân 6 người (CTS, 2000)

Phim Điện ảnh
Victor U-Turn 180 degrees
Turn to the Left, Turn to the Right (2003) cameo

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang chính của Hứa Vĩ Luân

Nữ diễn viên truyền hình Đài Loan
Sinh năm 1978
Năm 2007
Nữ diễn viên Đài Bắc
Nữ diễn viên Đài Loan thế kỷ 21


title: Spermophagus testaceicolor

text:
Spermophagus testaceicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Ceraclea singularis

text:
Ceraclea singularis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: Conus albuquerquei

text:
Conus albuquerquei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

albuquerquei


title: Đêm trước Giáng sinh (Gogol)

text:
Đêm trước Giáng sinh (tiếng Ukraina: Ніч перед Різдвом) là truyện ngắn đầu tiên trong tập hai Những buổi tối ở thôn ấp gần Dikanka của nhà văn Nikolai Gogol.

Nhân vật
 Vakula - thợ rèn
 Oksana - con gái lão hàng xóm Choub
 Choub, Panas
 Solokha - mẹ Vakula, một phù thủy
 Con quỷ
 Puzaty Patsyuk
 Nữ hoàng Yekaterina II

Đánh giá

Chuyển thể
Câu chuyện nổi tiếng này đã được phổ biến rộng rãi bằng nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau: tranh khắc gỗ, truyện tranh, sân khấu, điện ảnh...
 Chàng thợ rèn Vakula (vở opera của Pyotr Tchaikovsky, 1874)
 Đêm Giáng sinh (vở opera của Nikolai Rimsky-Korsakov, 1895)
 Đêm trước Giáng sinh (phim, 1913)
 Đêm trước Giáng sinh (hoạt hình, 1951)
 Những buổi tối ở thôn ấp gần Dikanka (phim, 1961)
 Những buổi tối ở thôn ấp gần Dikanka (phim, 2001)

Xem thêm

Nikolai Gogol


title: Cosmesus robustus

text:
Cosmesus robustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Nannophlebia

text:
Nannophlebia là một chi chuồn chuồn trong họ Libellulidae.

Các loài
Chi này gồm các loài sau:

Chú thích

Tham khảo

Libellulidae


title: Eufriesea bare

text:
Eufriesea bare là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được González & Gaiani mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1989


title: Lễ hội đánh rồng

text:
Lễ hội đánh rồng là một lễ hội địa phương dựa trên truyền thống được thừa nhận là di sản phi vật thể của nhân loại. Lễ hội này được tổ chức hàng năm tại Mons, vương quốc Bỉ. Người ta thường gọi lễ hội này là Doudou, tên của bài hát truyền thống mà người ta hát vào các dịp lễ.

Hàng năm vào dịp Ba Ngôi, dân thành Mons vào lễ. Ducasse là một lễ truyền thống kết hợp bởi 3 khắc thời gian quan trọng: sự hạ xuống hòm đựng di thể của bà thánh Waudru (người khai lập huyền thoại của thành phố), sự đẩy lên của Car d'Or (cỗ xe kéo bằng những con ngựa thồ và người dân từ chân dốc lên đỉnh dốc) và trận đánh Lumeçon (giữa thánh Georges và rồng).

Tham khảo

Lễ hội Bỉ
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại


title: Asterivora barbigera

text:
Asterivora barbigera là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 19 mm.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species of New Zealand Lepidoptera

Asterivora


title: Thế Miocen

text:
Thế Miocen () hay thế Trung Tân là một thế địa chất kéo dài từ khoảng 23,03 tới 5,33 triệu năm trước (Ma). Giống như các thế địa chất khác, các tầng đá xác định điểm bắt đầu và kết thúc đã được nhận dạng khá rõ nhưng niên đại chính xác của các thời điểm này là không chắc chắn. Thế Miocen được Charles Lyell đặt tên theo tên gọi trong tiếng Hy Lạp μείων (meioon, ít hơn, kém hơn) và καινός (kainos, mới) và có nghĩa là "ít gần đây" do nó có 18% (ít hơn so với thế Pliocen) các dạng động vật không xương sống hiện đại sinh sống dưới biển. Thế Miocen diễn ra sau thế Oligocen và ngay sau nó là thế Pliocen. Thế Miocen là thế địa chất đầu tiên của kỷ Neogen.

Các ranh giới của thế Miocen không được thiết lập bằng các sự kiện dễ dàng nhận dạng ở quy mô toàn thế giới mà bằng các ranh giới khu vực cục bộ giữa thế Oligocen ấm áp hơn và thế Pliocen lạnh hơn.

Phân chia
Các tầng động vật của thế Miocen từ trẻ nhất tới cổ nhất thông thường được đặt tên theo quy ước của Ủy ban quốc tế về địa tầng học (ICS):

Các tầng phân chia này trong phạm vi thế Miocen được định nghĩa bằng sự phổ biến tương đối của các loài khác nhau của các vi hóa thạch chứa đá vôi (các mảng nhỏ canxit lột ra bởi tảo nâu đơn bào) và trùng lỗ (Foraminifera - các sinh vật nguyên sinh đơn bào với các lớp vỏ chẩn đoán). Mỗi cặp hai tầng tạo ra 3 phân thế là Tiền, Trung và Hậu Miocen.

Ở phần lớn khu vực Bắc Mỹ, các tầng động vật được xác định theo quần động vật có vú trên đất liền (Các niên đại động vật có vú đất liền Bắc Mỹ hay NALMA). Chúng đè lên các ranh giới của thế Miocen và Oligocen/Pliocen:

Các vị trí ở California, có nguồn gốc từ mảng Farallon, lại có trình tự khác và cũng đè lên các ranh giới thế địa chất:

Tại các quốc gia khác như Nhật Bản, Australia, New Zealand v.v người ta cũng sử dụng các sơ đồ khác để phân chia các địa tầng của thế Miocen.

Cổ địa lý học
Các lục địa vẫn tiếp tục trôi dạt về phía vị trí như hiện nay của chúng. Trong số các đặc trưng địa chất hiện đại, chỉ duy nhất cầu đất liền giữa Nam Mỹ và Bắc Mỹ là chưa có, mặc dù Nam Mỹ đã tới gần đới ẩn chìm phía tây ở Thái Bình Dương, gây ra cả sự nâng lên của dãy núi Andes lẫn sự mở rộng về phía nam của bán đảo Trung Mỹ.

Kiến tạo sơn diễn ra ở cả miền tây Bắc Mỹ lẫn châu Âu. Các trầm tích lục địa và đại dương trong thế Miocen là phổ biến trên toàn thế giới với những phần trồi lên từ đại dương là phổ biến gần các bờ biển ngày nay. Các phần lộ thiên lục địa đã được nghiên cứu kỹ diễn ra tại Great Plains (ĐẠi Bình nguyên) ở Bắc Mỹ và ở Argentina.

Ấn Độ tiếp tục va chạm với châu Á, tạo ra thêm nhiều dãy núi. Đại dương Tethys tiếp tục thu hẹp lại và sau đó biến mất khi châu Phi va chạm với đại lục Á-Âu tại khu vực ngày nay là Thổ Nhĩ Kỳ-Arabia vào khoảng 19 tới 12 Ma. Sự nâng lên sau đó của các dãy núi ở miền tây khu vực Địa Trung Hải và sự rút xuống toàn cầu của mực nước biển kết hợp với nhau gây ra sự khô kiệt tạm thời của Địa Trung Hải (được biết đến như là khủng hoảng mặn Messina) vào thời gian gần cuối thế Miocen.

Xu hướng toàn cầu là nghiêng về phía gia tăng sự khô hạn, gây ra chủ yếu bởi sự lạnh đi toàn cầu làm giảm khả năng hấp thụ hơi ẩm của khí quyển. Sự nâng lên của Đông Phi vào cuối thế Miocen chịu một phần trách nhiệm trong việc làm thu hẹp lại các rừng mưa nhiệt đới trong khu vực này, còn Australia cũng khô hơn do nó đã di chuyển vào khu vực ít mưa vào cuối thế Miocen.

Sự sống

Quần thực vật
Các đồng cỏ có sự mở rộng lớn; còn các cánh rừng là nạn nhân của khí hậu lạnh và khô hơn về mặt tổng thể nói chung. Cỏ cũng đa dạng hóa mạnh, đồng tiến hóa với các động vật ăn cỏ to lớn, như động vật nhai lại. Vào khoảng 7 tới 6 Ma, đã diễn ra sự gia tăng đột ngột của các loài cỏ có khả năng chuyển hóa dioxide cacbon hiệu quả hơn nhưng vẫn còn giàu silica, gây ra sự tuyệt chủng của các động vật ăn cỏ to lớn trên phạm vi toàn thế giới.

Quần động vật
Các quần động vật đại dương và đất liền là tương đối hiện đại, mặc dù động vật có vú trong lòng đại dương là chưa đông đảo. Chỉ tại các khu vực cô lập như Nam Mỹ và Australia là diễn ra sự phân hóa rộng của quần động vật.

Động vật có vú là hiện đại, với chó sói, gấu trúc Mỹ, ngựa, hải ly, hươu, lạc đà, cá voi có thể nhận dạng giống như ngày nay.

Các loài quạ, vịt, chim anca, gà gô trắng và cú có thể nhận dạng giống như ngày nay cũng xuất hiện trong thế Miocen. Vào cuối thế, gần như tất cả các họ chim hiện đại có lẽ đã có mặt; chỉ một số ít hóa thạch chim hậu Miocen mà không thể đặt vào cây tiến hóa với sự chắc chắn đầy đủ đơn giản chỉ là do được bảo tồn quá kém chứ không phải là do quá lập lờ trong đặc trưng. Các loài chim biển đạt tới đỉnh cao đa dạng của chúng trong hành trình của thế địa chất này.

Một nhóm tảo nâu, gọi chung là tảo bẹ, cũng sinh sôi mạnh, hỗ trợ cho các loài mới của sự sống trong lòng đại dương, bao gồm rái cá, cá và nhiều dạng động vật không xương sống. Các dạng cá voi cũng đa dạng hóa, và một vài chi hiện đại đã xuất hiện, chẳng hạn như cá nhà táng. Các dạng động vật chân màng (Pinnipedia), xuất hiện vào gần cuối thế Oligocen, trở thành thủy sinh nhiều hơn.

Khoảng 100 loài khỉ dạng người (Hominoidea) sinh sống trong thời gian này. Chúng chiếm lĩnh phần lớn Cựu thế giới và đa dạng về kích thước, thức ăn, đặc trưng giải phẫu. Do có ít chứng cứ hóa thạch nên một điều không rõ ràng là (những) loài khỉ hình người nào đã tạo ra nhánh Hominoidea hiện đại, nhưng chứng cứ phân tử chỉ ra rằng loài khỉ hình người đó đã sinh sống trong khoảng 15 tới 12 Ma.

Trong lòng đại dương, các dạng cá mập hiện đại xuất hiện vào thời gian này, bao gồm cả cá mập răng lớn (Carcharodon megalodon) khổng lồ. Các dạng cá voi, như cá heo, cá voi, và cá heo chuột đã tiến hóa. Tuy nhiên, các tổ tiên của chúng, nhóm Archaeoceti, lại ít phổ biến dần và cuối cùng bị tuyệt chủng.

Đại dương
Đông Nam Cực có một số sông băng vào đầu thế Miocen (23-15 Ma). Các đại dương lạnh đi một phần là do sự hình thành của hải lưu vòng Nam Cực, và khoảng 15 triệu năm trước thì chỏm băng ở nam bán cầu đã bắt đầu phát triển để có dạng như ngày nay. Chỏm băng Greenland phát triển muộn hơn, trong thế Pliocen, vào khoảng 3 triệu năm trước.

Phá vỡ Trung Miocen
Thuật ngữ phá vỡ Trung Miocen hay tuyệt chủng Trung Miocen hoặc đỉnh cao tuyệt chủng Trung Miocen là chỉ làn sóng tuyệt chủng các dạng sự sống đất liền hay thủy sinh đã diễn ra vào khoảng giữa thế Miocen, khoảng 14,8 tới 14,5 Ma, trong thời kỳ thuộc tầng Langhe.

Các nhà nghiên cứu tranh cãi về quy mô đầy đủ của tuyệt chủng giữa thế Miocen; những người cực đoan nhất ước tính khoảng 30% các chi động vật có vú có vào đầu thế Miocen bị tuyệt chủng trong phá vỡ này — mặc dù các nhà khoa học khác ước tính sự kiện này ít trầm trọng hơn. Các nguyên nhân có thể vẫn chỉ là ức đoán: một số nhà nghiên cứu tập trung vào hậu quả của va chạm do vẫn thạch đã tạo ra hố va chạm Nördlinger Ries ở tây nam Đức, có niên đại trong thời kỳ này. Hoạt động của núi lửa cũng được lưu tâm; cụ thể là khối lượng tro núi lửa toàn cầu đạt tới cao điểm vào thời gian này, đáng chú ý là từ Thung lũng rạn nứt lớn ở Đông Phi, với sự lạnh đi của khí hậu toàn cầu sau đó, và trong dải băng Đông Nam Cực. Có thặng dư O18 trong thời kỳ Trung Miocen, nghĩa là sự gia tăng tương đối của các đồng vị nặng của oxy, đã được ghi nhận tại Thái Bình Dương, Nam Đại Dương và nam Đại Tây Dương.

Xem thêm
 Niên đại địa chất
 Danh sách các khu vực hóa thạch

Tham khảo
 Ogg Jim; (2004): Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's). Toàn văn HTML. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2006.
 Rohde Robert A. (2005): GeoWhen Database. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
 Cox C. Barry, Moore Peter D., Biogeography. An ecological and evolutionary approach. Ấn bản lần thứ 5, Cambridge, 1993 (1998)
 GeoWhen Database Tiêu chí xác định Trung Miocen trong các tầng sinh vật hóa thạch, dựa một phần trên Gradstein Ogg Smith, _A Geologic Time Scale, 2004.
 Bản đồ toàn cầu thời kỳ Trung Miocen
 Allmon Warren D., David J. Bottjer. Evolutionary Paleoecology: The Ecological Context of Macroevolutionary Change. New York, Nhà in Đại học Columbia, 2001.

Liên kết ngoài

 PBS Deep Time: Kỷ Eocen
 UCMP Berkeley: Trang về thế Miocen

Ghi chú

Miocen, thế
Miocen, thế


title: Niederschönenfeld

text:
Niederschönenfeld là một đô thị ở huyện Donau-Ries trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Niederschönenfeld có diện tích 14,39 km².

Tham khảo


title: Mậu Thân

text:
Mậu Thân (chữ Hán: 戊申) là kết hợp thứ 45 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Mậu (Thổ dương) và địa chi Thân (khỉ). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Kỷ Dậu và sau Đinh Mùi.

Các năm Mậu Thân

Giữa năm 1700 và 2200, những năm sau đây là năm Mậu Thân (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1728
1788
1848
1908 (02/02/1908 - 21/01/1909)
1968 (29/01/1968 - 15/02/1969)
2028 (26/01/2028 - 12/02/2029)
2088 (24/01/2088 - 09/02/2089)
2148

Sự kiện năm Mậu Thân
1968 – Sự kiện Tết Mậu Thân

Tham khảo

Can Chi


title: (9600) 1991 UB3

text:
{{DISPLAYTITLE:(9600) 1991 UB3}}

(9600) 1991 UB3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 31 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Leucoptera lotella

text:
Leucoptera lotella là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Đan Mạch to Bồ Đào Nha, Ý và Croatia, và from Đảo Anh to Ba Lan và Hungary.

Ấu trùng ăn Coronilla varia, Dorycnium pentaphyllum, Lotus corniculatus, Lotus pedunculatus, Lotus uliginosus, Securigera coronata và Tetragonolobus maritimus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

Lyonetiidae
Côn trùng châu Âu


title: 1274 Delportia

text:
1274 Delportia (1932 WC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 11 năm 1932 bởi Delporte, E. ở Uccle.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1274 Delportia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932
Được phát hiện bởi Eugène Joseph Delporte


title: Demotina medvedeviana

text:
Demotina medvedeviana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Moseyko miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Demotina


title: Oberwiesen

text:
Oberwiesen là một đô thị thuộc thuộc huyện Donnersberg, Đức. Đô thị Oberwiesen có diện tích 1,61 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 491 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Donnersberg


title: Hammurabi

text:
Hammurabi (phiên âm tiếng Akkad từ tiếng Amorite ˤAmmurāpi; 1810 trước Công nguyên - 1750 trước Công nguyên) là vị vua thứ sáu của Babylon. Ông là vua đầu tiên của Đế quốc Babylon, dưới sự chỉ huy của ông, Babylon đã bành trướng quyền kiểm soát ra toàn vùng Lưỡng Hà sau hàng loạt chiến thắng trong các cuộc chiến với các vương quốc láng giềng. Dù cho vào giai đoạn Hammurabi mất, đế quốc Babylon vẫn kiểm soát được toàn bộ vùng Lưỡng Hà. Tuy nhiên, những người kế nhiệm ông đã không thể duy trì được đế chế Babylon sau đó.

Hammurabi được biết đến với việc lập nên một đạo luật gọi là bộ luật Hammurabi, một trong những đạo luật đầu tiên được ghi lại trong lịch sử. Những đạo luật này được viết trên một phiến đá cao 6 feet được tìm thấy năm 1909. Ở thời hiện đại, Hammurabi được biết đến như một nhà làm luật thời cổ đại, bức chân dung của ông được treo ở rất nhiều tòa nhà chính quyền trên thế giới.

Lịch sử
Hammurabi đã là nhà vua đầu tiên của thị quốc Babylon, thừa hưởng quyền lực từ cha của mình, Sin-Muballit, trong khoảng năm 1792 TCN. Babylon là một trong rất nhiều những thị quốc cổ đại thuộc khu vực Lưỡng Hà tiến hành chiến tranh với nhau để kiểm soát khu vực sản xuất nông nghiệp phì nhiêu này. Mặc dù nhiều nền văn hóa đã cùng tồn tại ở khu vực Lưỡng Hà nhưng văn minh Babylon đã chiếm một vị trí nổi bật ở khu vực Trung Đông. Các tiên vương của Hammurabi đã bắt đầu hợp nhất quyền cai trị ở trung tâm Lưỡng Hà dưới quyền bá chủ của người Babylon, tới thời gian trị vì của ông đã chinh phục các thành phố, tiểu bang của Borsippa, Kish, và Sippar. Dẫu vậy khi Hammurabi lên ngôi, như là vua của một vương quốc nhỏ ở giữa một tình hình chính trị phức tạp. Vương quốc hùng mạnh Eshnunna kiểm soát vùng thượng sông Tigris trong khi Larsa kiểm soát vùng đồng bằng sông. Về phía đông là vương quốc của người Elam. Về phía bắc, Shamshi-Adad I đã tiến hành mở rộng chiến tranh bành trướng., nhưng cái chết của ông đã chấm dứt những cuộc chinh phục của đế chế Semitic không hợp thời này

Vài thập niên đầu tiên của triều đại của Hammurabi là tương đối yên bình. Hammurabi đã sử dụng quyền hành của mình để xây dựng một loạt các công trình công cộng, bao gồm cả việc nâng cao các bức tường thành phố để phòng thủ, và mở rộng ngôi đền. Năm 1801 TCN, vương quốc hùng mạnh của Elam, nắm giữ con đường giao thương quan trọng qua dãy núi Zagros, xâm chiếm vùng đồng bằng Lưỡng Hà. Với việc liên minh với các tiểu bang đồng bằng, Elam tấn công và tiêu diệt đế chế Eshnunna, phá hủy một số thành phố và áp dụng luật lệ của mình đối với khu vực đồng bằng lần đầu tiên. Để củng cố vị thế của mình, Elam đã cố gắng để gây ra một cuộc chiến tranh giữa vương quốc Babylon của Hammurabi và vương quốc Larsa. Hammurabi và vua của Larsa đã thiết lập một liên minh khi họ nhận ra rằng khó có thể đương đầu với sức mạnh của người Elam, mặc dù Larsa đã không đóng góp nhiều cho sự nỗ lực quân sự. Hammurabi đã hướng sự chú ý của mình vào miền nam do đó đã kiểm soát được khu vực này vào khoảng 1763 TCN.

Vì Hammurabi được hỗ trợ trong chiến tranh ở miền Nam bởi đồng minh của ông từ miền Bắc, sự vắng mặt của binh lính ở miền Bắc dẫn đến tình trạng bất ổn. Tiếp tục sự bành trướng của mình, Hammurabi chuyển sự chú ý của mình về phía bắc, dẹp yên tình trạng bất ổn và chẳng bao lâu sau khi nghiền nát Eshnunna Tiếp theo, quân đội Babylon chinh phục các bang phía Bắc còn lại, bao gồm cả cựu đồng minh của Babylon, Mari, mặc dù có thể cuộc "chinh phục" Mari là một sự đầu hàng mà không có bất kỳ cuộc xung đột thực tế trong chỉ một vài năm, Hammurabi đã thành công trong việc thống nhất tất cả Mesopotamia nằm dưới sự cai trị của mình. Trong số các thành phố lớn ở khu vực, chỉ Aleppo và Qatna về phía tây ở Syria vẫn duy trì nên độc lập của họ. Tuy nhiên, một trong những tấm bia của Hammurabi đã được tìm thấy xa về phía bắc tận Diyarbekir, nơi ông tuyên bố danh hiệu "Vua của người Amorite".

Chú thích

Tham khảo
.
.
.

Đọc thêm

Liên kết ngoài
  A Closer Look at the Code of Hammurabi (Louvre museum)

 Etymology of the word 'Hammurabi'

Sinh năm 1810 TCN
Mất năm 1750 TCN
Vua Babylon
Năm sinh không rõ


title: Scissurella prendrevillei

text:
Scissurella prendrevillei là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Scissurellidae.

Chú thích

Tham khảo

 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
 Bandel (1998). Mitt. Geol.-Pal. Inst. Univ. Hamburg 81: 1-119
 Geiger D.L. (2012) Monograph of the little slit shells. Volume 1. Introduction, Scissurellidae. pp. 1-728. Volume 2. Anatomidae, Larocheidae, Depressizonidae, Sutilizonidae, Temnocinclidae. pp. 729–1291. Santa Barbara Museum of Natural History Monographs Number 7.

Scissurella
Động vật chân bụng New Zealand
Động vật được mô tả năm 1933


title: Le Tour-du-Parc

text:
Le Tour-du-Parc () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 9,3 km², dân số năm 1999 là 741 người. Khu vực này có độ cao từ 0-17 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Le Tour-du-Parc danh xưng trong tiếng Pháp là Parcais.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
French Ministry of Culture list for Le Tour-du-Parc
Bản đồ của Le Tour-du-Parc trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn

text:
Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn (chữ Trung Quốc: 八宝山革命公墓) là một nghĩa trang ở Thạch Cảnh Sơn, một quận phía tây của thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Được chính thức thành lập vào giữa thế kỷ 20, nghĩa trang Bát Bảo Sơn là nơi chôn cất phần lớn các lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc và nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, ngoài ra đây cũng là nơi an nghỉ của nhiều người Trung Quốc nổi tiếng trong đó có Phổ Nghi, hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh.

Lịch sử
Vào thời nhà Minh, Bát Bảo Sơn là nơi đặt miếu thờ Cương Bỉnh, một người lính có hành động anh hùng thời Minh Thành Tổ. Sau đó ngôi miếu này trở thành một đền thờ Đạo giáo và là nơi ở của các hoạn quan nghỉ hưu, phần đất xung quanh đền cũng được dùng để chôn cất các thái giám và cung phi của Tử Cấm Thành. Sau khi Bát Bảo Sơn trở thành nghĩa trang cách mạng, ngôi đền thờ Đạo giáo này được chuyển thành nơi thờ nói chung và được đổi tên thành Bảo trung hộ quốc từ (褒忠护国祠). Tháng 8 năm 1951, trên phần đất Bát Bảo Sơn, chính quyền thành phố Bắc Kinh ra quyết định thành lập Nghĩa trang liệt sĩ cách mạng, sau đó được đổi tên thành Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn theo quyết định số 270 ra ngày 20 tháng 12 năm 1951.

Theo khoản 3 của quyết định số 270, nghĩa trang Bát Bảo Sơn được chia thành ba khu vực chôn cất dựa theo cấp bậc và chức vụ của người được chôn cất. Khu vực 1 gồm một nửa phần đất phía trước và phần đất phía đông của ngôi đền được dành cho các quan chức cấp huyện hoặc sĩ quan cấp sư đoàn, các ngôi mộ trong khu vực này có kích thước không được vượt quá 4m x 2m. Phần đất phía Tây ngôi đền thuộc khu vực 2 của nghĩa trang, đây là nơi chôn cất các quan chức cấp tỉnh hoặc sĩ quan cấp quân đoàn, kích thước tối đa của các ngôi mộ khu vực này là 7m x 7m. Khu đất phía bắc của ngôi đền là khu vực 3, nơi chôn cất các lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Giải phóng quân Trung Quốc, nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hoặc người có công trạng đặc biệt với cách mạng.

Ban đầu nghĩa trang Bát Bảo Sơn không có nhà táng cố định, chỉ sau đám tang của nguyên soái Trần Nghị, người ta mới khắc phục sự bất tiện này bằng cách xây dựng một nhà táng cho Bát Bảo Sơn. Tới năm 1984, nhà thiêu của nghĩa trang cũng được hiện đại hóa.

Những ngôi mộ nổi tiếng

Lãnh đạo đảng, nhà nước, quân đội
 Phổ Nghi, hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh. Năm 1986 di cốt của Phổ Nghi đã được đưa về Thanh Đông Lăng (清东陵) ở gần Bắc Kinh.
 Nhậm Bật Thời
 Cù Thu Bạch, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc thứ hai
 Lâm Bá Cừ
 Đổng Tất Vũ, quyền Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Chu Đức, nguyên soái Trung Quốc
 Bành Đức Hoài, nguyên soái Trung Quốc
 La Vinh Hoàn, nguyên soái Trung Quốc
 Nhiếp Vinh Trăn, nguyên soái Trung Quốc
 Lý Phú Xuân
 Đào Chú
 Đàm Chấn Lâm
 Trần Vân
 Lý Tiên Niệm
 Trương Lan
 Tư Đồ Mỹ Đường
 Liêu Thừa Chí
 Tạ Tuyết Hồng
 Lý Tông Nhân
 Trương Trị Trung
 Vệ Lập Hoàng
 Phó Tác Nghĩa
 Trần Minh Nhân

Nhân vật nổi tiếng khác
 Thiệu Phiêu Bình
 Từ Bi Hồng, danh họa
 Lý Tứ Quang
 Hoa La Canh, nhà giáo dục
 Chu Khải Kiềm
 Âu Dương Dữ Thiến
 Phổ Kiệt, em của hoàng đế Phổ Nghi
 Kim Hữu Chi, tức Phổ Nhậm, em của hoàng đế Phổ Nghi
 Lão Xá, nhà văn
 Chu Quang Tiềm, nhà mĩ học và phê bình văn học
 Khải Công
 Đan Sỹ Nguyên, cựu viện trưởng Cố cung bác vật viện
 Tạ Thiêm, đạo diễn của điện ảnh Trung Quốc
 Lâm Huy Nhân
Bát Bảo Sơn còn là nơi chôn cất của một số đảng viên Cộng sản không phải người Trung Quốc:
 Israel Epstein, nhà Cộng sản gốc Do Thái
 George Hatem
 Agnes Smedley, nhà báo Mỹ
 Anna Louise Strong, nhà báo Mỹ
 Hoàng Văn Hoan, phó chủ tich quốc hội Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin thêm  về nghĩa trang

Bát Bảo Sơn
Du lịch Bắc Kinh
Công trình kiến trúc Bắc Kinh
Nghĩa trang ở Trung Quốc


title: Chamousset, Savoie

text:
Chamousset là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 280-325 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: Dentimargo aureocinctus

text:
Dentimargo aureocinctus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Pseudaglossa

text:
Pseudaglossa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae, hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Idia.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Belle Époque

text:
Belle Époque là một từ tiếng Pháp, có nghĩa là "Thời kỳ tươi đẹp", được dùng để chỉ một giai đoạn chủ yếu ở châu Âu từ khoảng cuối thế kỷ 19 tới cho năm 1914, trước khi nổ ra Chiến tranh thế giới thứ nhất. Từ này xuất hiện sau Chiến tranh thế giới thứ nhất để gợi lại thời kỳ trước đó, khoảng thời gian mà các lĩnh vực khoa học, công nghệ, nghệ thuật,... và cả đời sống ở châu Âu đều đã có những bước phát triển lớn. Trong cách gọi này có chứa một phần thực tế và một phần mang tính hoài niệm. Thời kỳ Belle Époque được tô vẽ thêm một phần bởi những mất mát do vừa phải trải qua cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Châu Âu
Sau cuộc chiến tranh Pháp-Phổ, châu Âu sống trong một thời kỳ dài bình yên hiếm hoi, cùng với đó là sự phát triển của kinh tế và kỹ thuật. Tất cả những bước tiến này đặc biệt ở các nước Pháp, Anh, Đức, Ý và Áo-Hung.

Trong toàn châu Âu, những công nhân tổ chức các công đoàn hay các Đảng phái chính trị. Trong giai đoạn này, bắt đầu xuất hiện các Đảng Xã hội châu Âu và dần dần có ảnh hưởng. Con người thời kỳ này đặc biệt vô tư và lạc quan về tương lai nhờ những tiến bộ kỳ lạ về khoa học, kỹ thuật. Chủ nghĩa thực chứng và chủ nghĩa khoa học xuất hiện.

Belle Époque có thể cảm nhận rõ ràng trên các đại lộ thủ đô châu Âu, trong các quán cà phê, tiệm nhạc, các xưởng và galery nghệ thuật, trong các phòng hòa nhạc và salon - nơi có mặt thường xuyên của tầng lớp tư sản trung lưu, những người giàu có nhờ phát triển kinh tế. Có thể thấy rất nhiều thương hiệu, các cửa hàng, cơ sở kinh doanh... của châu Âu được thành lập trong thời kỳ này.

Pháp

Sau sự suy sụp của những năm 1873 tới 1886, nước Pháp bước vào thời kỳ kinh tế tăng trưởng nhờ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ hai. Trong năm 1860, nước Pháp đã trở nên rộng lớn hơn rất nhiều nhờ thêm Nice và Savoie. Nhưng cũng mất đi Alsace-Moselle trong kiệp ước Francfort năm 1871 và thêm cả chủ nghĩa dân tộc phục thù.

Dân số Pháp khá ổn định, có ý thức, trách nhiệm về Tổ quốc chung duy nhất. Hệ thống ô tô và đường sắt phá thế cô lập của nông thôn giữ cho một phần dân số ổn định với nông nghiệp.

Văn hóa và giải trí cũng được dân chủ hóa, nhờ các luật Jules Ferry năm 1882, mặc dù tầng lớp tư sản giàu có vẫn giữ riêng cho mình những địa điểm riêng. Các luật xã hội đã góp phần thay đổi cuộc sống của tầng lớp công nhân, tuy vẫn còn khó khăn.

Nước Pháp thời Belle Époque cũng là một trong những đế quốc mạnh nhất, nhiều thuộc địa nhất. Công cuộc khai thác thuộc địa thu được nhiều của cải nhưng cũng phải chịu những lời phê bình. Giới quý tộc Nga thời đó cũng bị ảnh hưởng bởi văn hóa Pháp.

Kỹ thuật
Trong những năm đó, đã chứng kiến những thành công của các phát minh làm thay đổi sâu sắc đến cuộc sống. Nhiếp ảnh bắt đầu và sau đó là điện ảnh, sự phát triển của xe đạp, những mô tô trở nên nhỏ và nhẹ hơn. Tiếp đó là ô tô, máy bay cùng khí cầu Zeppelin. Cùng với đó là sự phát triển của hóa học, ngành điện và công nghiệp luyện kim. Y học và vệ sinh cũng nâng cao điều kiện sống, tuổi thọ trung bình. Nước Pháp dần dần được điện khí hóa.

Ngày 28 tháng 12 năm 1895, buổi chiếu phim đầu tiên của anh em Lumière tại Grand Café ở Paris đánh dấu sự ra đời của điện ảnh, môn nghệ thuật thứ 7.

Con người thời kỳ này tin tưởng vào các phát minh khoa học, cho rằng nó sẽ thay đổi tất cả, ngay cả những điều không thể ở thế kỷ trước.

Triển lãm thế giới

Với những phát triển vượt trội ở mọi lĩnh vực của thời kỳ này, để ăn mừng và trưng bày các tiến bộ của nghệ thuật, khoa học, công nghệ, kỹ thuật... nước Pháp đã đứng ra tổ chức, mời các quốc gia khác tới tham dự Triển lãm thế giới được tổ chức ở Paris. Các quốc gia đã nhận lời, tới trưng bày và cùng so sánh các thành công của họ. Triển lãm quốc tế đầu tiên được tổ chức ở Paris năm 1844. Trong các cuộc triển lãm tiếp sau đó, Paris đã xây dựng rất nhiều công trình: Palais de l'Industrie cho cuộc triển lãm 1855, Palais du Trocadéro năm 1878, tháp Eiffel năm 1889, Grand Palais, Petit Palais, cầu Alexandre-III, nhà ga Orsay năm 1900. Cuộc triển lãm năm 1900 ở Paris đã giành được thành công tuyệt vời.

Các cuộc Triển lãm thế giới 1889 và 1900 được xem là biểu tượng của thời kỳ Belle Époque.

Nghệ thuật
Ngoài sự khai sinh của điện ảnh, đây cũng là thời kỳ xuất hiện của các trào lưu nghệ thuật lớn: trường phái ấn tượng, dã thú và lập thể. Trường phái dã thú, bắt đầu từ mùa thu năm 1905. Miêu tả các cảnh tượng cuộc sống hàng ngày với những gam màu rực rỡ và nóng, bố cục đơn giản có những ảnh hưởng lớn tới nền mỹ thuật, đại diện tiêu biểu nhất là Henri Matisse. Lập thể, do Georges Braque và Pablo Picasso khởi xướng năm 1906 tại khu Montmartre, Paris trở thành một trong các trào lưu nghệ thuật mạnh mẽ nhất của thế kỷ 20, tạo ra cuộc cách mạng trong hội họa và điêu khắc. Trường phái ấn tượng, xuất hiện tại Pháp cuối thế kỷ 19, kéo dài tới đầu thế kỷ 20 với các họa sĩ Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro... Giai đoạn này còn là thời kỳ của Hậu ấn tượng với các tác phẩm của Paul Cézanne, Paul Gauguin và Vincent van Gogh và cả Tân nghệ thuật.

Âm nhạc thời kỳ này cũng được ghi dấu bởi các nhạc sĩ Claude Debussy, Gabriel Fauré, Maurice Ravel, Erik Satie hay nhạc kịch với giọng ca "la divine" Sarah Bernhardt. Văn học thế giới xuất hiện các tên tuổi vĩ đại James Joyce, Franz Kafka, Marcel Proust, Anatole France, Guillaume Apollinaire, Émile Zola... cũng tạo các cuộc cách mạng trong văn học, tiểu thuyết.

Kết thúc
Thời kỳ lạc quan này kết thúc với sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ nhất. Các phát minh của những năm từ 1890 tới 1900 bắt đầu mất dần sự kỳ diệu khi chúng được sử dụng cho mục đích quân sự.

Một số nhà sử học cũng đã đưa ra ngày kết thúc của thời kỳ Belle Époque: thảm họa của con tàu Titanic năm 1912 đã làm tổn thương lòng tin của mọi người vào công nghệ, kỹ thuật. Họ nhận thấy rằng mặc dù có những sự tiến bộ vượt bậc về khoa học, nhưng công nghệ đã không chống lại nổi sức mạnh của thiên nhiên.

Xem thêm
Cách mạng công nghiệp lần thứ hai
Tiền chiến
Fin de siècle
Thời trang thập niên 1890
Thời trang thập niên 1900
Phim Belle Époque

Tham khảo

Liên kết ngoài

 (tiếng Anh, Pháp, Đức, Ý)<noinclude> Belle Époque ở châu Âu

Lịch sử Paris
Lịch sử Pháp
Thế kỷ 19
Thế kỷ 20
Thời đại lịch sử
Lịch sử châu Âu theo thời kỳ
Nghệ thuật hiện đại
Tiêu chuẩn vàng
Thời kỳ Edward


title: Ancylandrena koebelei

text:
Ancylandrena koebelei là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake miêu tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Ancylandrena
Động vật được mô tả năm 1951


title: Blenz

text:
Blenz là một hệ thống bao gồm các cửa hàng cà phê. Cửa hàng đầu tiên được mở tại phố Robson, Vancouver, British Columbia (Canada) vào năm 1992. Blenz hiện có chi nhánh tại Trung Quốc, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang nhà của Blenz