title: Dermestes laniarius

text:
Dermestes laniarius là một loài bọ cánh cứng được tìm thấy ở vùng Cổ bắc giới, bao gồm châu Âu, và Bắc Phi. Ở châu Âu, nó được tìm thấy ở Albania, Belarus, Bỉ, Bosna và Hercegovina, Bulgaria, Croatia, Cộng hòa Síp, Cộng hòa Séc, lục địa Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, lục địa Pháp, Đức, Hungary, Chính quốc Ý, Kaliningrad, Latvia, Litva, Luxembourg, Cộng hòa Macedonia, Moldova, lục địa Na Uy, Ba Lan, România, Nga, Slovakia, Slovenia, lục địa Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan, Ukraina và Nam Tư.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dermestes laniarius at Fauna Europaea

[[Thể loại:Dermestidae|Dermestes laniarius}}


title: Ulmet

text:
Ulmet là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Ulmet có diện tích 7,1 km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Ulmet Flurskapelle  (German)
Upcoming events in Ulmet  (German)

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Vastrapur

text:
Vastrapur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Ahmadabad thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vastrapur có dân số 24.438 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Vastrapur có tỷ lệ 87% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 89%, và tỷ lệ cho phái nữ là 84%. Tại Vastrapur, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Ichtegem

text:
Ichtegem là một đô thị ở tỉnh Tây Flanders 15 km southvề phía tây của Bruges. Đô thị này gồm các thị trấn Bekegem, Eernegem và nội ô Ichtegem. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Ichtegem có dân số 13.423 người. Tổng diện tích là 45,33 km² với mật độ dân số là 296 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - chỉ bằng tiếng Hà Lan

Xã của West-Vlaanderen


title: 15869 Tullius

text:
15869 Tullius (1996 PL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1996 bởi V. S. Casulli ở Colleverde di Guidonia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15869 Tullius

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Solanum paucijugum

text:
Solanum paucijugum là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Solanum paucijugum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
P


title: Meridyrias

text:
Meridyrias là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Zygaena graslini

text:
Zygaena graslini là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Zygaena


title: Ngọc Hà, thành phố Hà Giang

text:
Ngọc Hà là một phường thuộc thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Phường Ngọc Hà có vị trí địa lý:
Phía đông và nam giáp xã Ngọc Đường
Phía tây giáp phường Trần Phú và phường Minh Khai
Phía bắc giáp phường Quang Trung và xã Ngọc Đường.

Phường Ngọc Hà có diện tích 3,69 km², dân số năm 2019 là 5.137 người, mật độ dân số đạt 1.392 người/km².

Phường Ngọc Hà có Quốc lộ 34 chạy qua, sông Miện chảy qua phần phía bắc của phường.

Hành chính
Phường Ngọc Hà được chia thành 9 tổ dân phố.

Lịch sử
Ngày 9 tháng 8 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 104/2005/NĐ-CP về việc thành lập phường Ngọc Hà trên cơ sở:
Điều chỉnh 120,90 ha diện tích tự nhiên và 2.399 người của xã Ngọc Đường
Điều chỉnh 117,20 ha diện tích tự nhiên và 628 người của phường Trần Phú.

Phường Ngọc Hà có 238,10 ha diện tích tự nhiên và 3.027 nhân khẩu.

Ngày 27 tháng 9 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 35/NQ-CP về việc thành lập thành phố Hà Giang thuộc tỉnh Hà Giang. Phường Ngọc Hà trực thuộc thành phố Hà Giang.

Chú thích

Tham khảo


title: Styloceras

text:
Styloceras là một chi thực vật thuộc họ Buxaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Styloceras kunthianum, Juss.

Tham khảo

Họ Hoàng dương
Chi thực vật


title: Pterolocera leucocera

text:
Pterolocera leucocera là một loài bướm đêm thuộc họ Anthelidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Victoria và Tasmania.

Sải cánh dài khoảng 50 mm đối với con đực. The đối với con cái are unable to fly.

Chú thích

Tham khảo

Anthelidae


title: Canh Thìn

text:
Canh Thìn (chữ Hán: 庚辰) là kết hợp thứ 17 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Canh (Kim dương) và địa chi Thìn (rồng). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Tân Tỵ và sau Kỷ Mão.

Các năm Canh Thìn

Giữa năm 1700 và 2180, những năm sau đây là năm Canh Thìn (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1700
1760
1820
1880
1940 (08/02/1940 - 26/01/1941)
2000 (05/02/2000 - 23/01/2001)
2060 (02/02/2060 - 20/01/2061)
2120
2180

Sự kiện năm Canh Thìn
1460 – Lê Thánh Tông lên ngôi

Tham khảo

Can Chi


title: Alfortville-Nord (tổng)

text:
Tổng Alfortville-Nord là một tổng thuộc tỉnh Val-de-Marne trong vùng Île-de-France.

Các xã

Tổng Alfortville-Nord gồm phần phía bắc của xã Alfortville. Đông nam là tổng Alfortville-Sud.

|-
| Alfortville || align="right" | 36 232 || align="right" | 94 140 || align="right" | 94 002
|}

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của tổng hội đồng Val-de-Marne

Alfortville


title: Pasma

text:
Pasma là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Pasma tasmanicus Miskin, 1889

Tham khảo

Pasma at funet

Họ Bướm nhảy


title: Danh sách thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

text:
Bên cạnh các thành viên thường trực gồm Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (trước là Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan)), Cộng hòa Pháp, Liên bang Nga (trước là Liên Xô), Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc còn có các thành viên không thường trực, bầu theo năm hoặc theo nhiệm kỳ.

Từ năm 1966, các thành viên không thường trực phân bổ cho các khu vực và nhóm quốc gia như sau:
Châu Á: 2
Châu Phi: 3
Mỹ Latin và vùng Caribe: 2
Đông Âu: 2
Tây Âu và các nhóm khác: 2 (ít nhất phải có 1 quốc gia thuộc Tây Âu)
Khối Ả Rập: 1 (có thể thuộc châu Phi hay châu Á)

Danh sách thành viên thường trực
Hội đồng có 5 thành viên thường trực:

Danh sách các thành viên không thường trực

Danh sách thành viên không thường trực trước 1966

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Các thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc
Danh sách quốc gia
Quốc gia thành viên theo tổ chức


title: 13038 Woolston

text:
13038 Woolston (1990 EN4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1990 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 13038 Woolston

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Laureana di Borrello

text:
Laureana di Borrello là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 60 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.520 người và diện tích là 35,4 km².

Laureana di Borrello giáp các đô thị: Candidoni, Feroleto della Chiesa, Galatro, Rosarno, San Pietro di Caridà, Serrata.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.laureanaborrello.it
 Laureana online

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Alby-sur-Chéran

text:
Alby-sur-Chéran  là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Geography
The Chéran flows northwestward through the north-eastern part of the commune and crosses the village.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Sapaea

text:
Abantis là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy

en:Sapaea


title: Bảo Đức

text:
Bảo Đức (chữ Hán giản thể: 保德县, âm Hán Việt: Bảo Đức huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hãn Châu, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Bảo Đức có diện tích 981 km², dân số năm 2003 là 150.000 người. Huyện Bảo Đức có 3 trấn và 3 hương.
Trấn: Đông Quan, Kiều Đầu, Nghĩa Môn.
Hương: Nam Hà Câu, Bạch Gia Câu, Thượng Gia Tháp, Đông Trang 墕, Diêu Oa, Nghiêu Khất Đài, Tôn Gia Câu, Thâm Câu, Hóa Thụ Tháp, Thổ Nhai Tháp, Tây Lương, Lương Gia Xuyên, Yêu Trang, Cố Gia 峁, Dương Gia Loan, Lâm Giá Dục, Hàn Gia Xuyên.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Hân Châu


title: 2686 Linda Susan

text:
2686 Linda Susan (1981 JW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 5 năm 1981 bởi C. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2686 Linda Susan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


Giải của Hội phê bình phim online cho phim hoạt hình hay nhất là một giải của Hội phê bình phim online dành cho phim hoạt hình được bầu chọn là hay nhất trong năm. Giải này được lập ra từ năm 2001.

Dưới đây là danh sách các phim đoạt giải:

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng của Hội phê bình phim online
Giải thưởng cho phim hoạt hình hay nhất


title: Eugenysa jasinskii

text:
Eugenysa jasinskii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Dabrowska miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Eugenysa


title: Acalymma flavovittatum

text:
Acalymma flavovittatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Montgey

text:
Montgey  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 217 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Megalorhipida deboeri

text:
Megalorhipida deboeri là một loài bướm đêm thuộc chi Megalorhipida, có ở Indonesia. Loài bướm này bay vào tháng 10, và có sải cánh khoảng 10 milimét. The specific name "deboeri" refers to A.L. de Boer, an entomologist who collected specimens of the species.

Chú thích

Tham khảo

Megalorhipida
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Cá mặt trăng

text:
Cá mặt trăng hay cá mola (Mola mola; danh pháp cũ là Tetraodon mola) là một loài cá thuộc họ Cá mặt trăng trong bộ Cá nóc. Đây là một loài cá biển cỡ lớn có màu sắc sặc sỡ và thân ngắn sống ngoài đại dương, thường lặn xuống dưới vùng nước sâu, nơi nhiệt độ rất thấp. Cá mặt trăng sống ở tầng mặt, tự sưởi não và mắt ấm hơn so với nhiệt độ nước biển nơi chúng sống. Theo tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Ý, tiếng Hà Lan, tiếng Nga... thì loài cá này có tên là "cá mặt trăng", trong khi tên tiếng Anh của chúng là "ocean sunfish" nghĩa là "cá thái dương". Chúng được đặt tên là cá mặt trời bởi người ta tin chúng tắm nắng trên mặt biển vì thường thấy chúng bơi ì ạch sát mặt nước.

Đặc điểm sinh học
Đặc điểm chung của cá là cá có hình thù kỳ dị, chúng có thân hình bầu dục tròn, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới, cá da trơn mình dẹt, đuôi ngắn, đầu tròn, mắt lớn, miệng nhỏ, miệng khá nhỏ so với kích thước toàn thân, hai vây ngắn. Hầu hết thời gian cá mặt trăng để cho cả khối thân mình đồ sộ trôi tự do theo các dòng nước. Những con trưởng thành thích trôi nghiêng một bên.

Hình dáng cơ thể
Cá mặt trăng có thân hình bầu dục tròn, rất dẹp bên, chiều dài của thân có thể đạt tới từ 3,5- 5,5m, nặng 1400 kg đến 1700 kg (Andriaxep, 1954), tuy vậy trông xa thì thấy thân hình ngắn, trông gần giống với hình trái xoan hay hình tròn, nhìn từ xa trông giống cái đầu to. Dù thân hình to lớn nhưng với cấu trúc cơ thể cụt ngủn nên cá mặt trăng bơi yếu ớt.

Vây lưng và vây hậu môn ngắn nhưng rất cao, nằm gần cuối thân mình và gần như đối xứng nhau. (phía trên và phía dưới). Vây ngực (ức) nhỏ, hình tròn, vây đuôi thấp nhưng dài, bao quanh cả phía sau thân, trông như một dải hẹp, ít có tác dụng bơi lội. Mép ngoài của vây chỉ hơi lượn sóng. Da cá thô, mỏng, không phủ vảy và không có đường bên nhưng nhám và dai, bên trên thân mình có màu xám hay nâu, bên dưới có màu nhạt hơn.

Cá mặt trăng không có một cái đầu thực sự. Mặt cá và khe mang nhỏ, đặc biệt là miệng cá rất nhỏ. Tuy to lớn nhưng miệng chúng lại rất nhỏ, mỗi hàm có hai răng dính nhau làm thành một cái mỏ. Với cái miệng đặc biệt như vậy nên chúng không thể nuốt mồi to mà chỉ chuyên ăn giáp xác nhỏ và các phiêu sinh vật khác. Thức ăn chủ yếu của cá là các loại rong, thủy mẫu, động vật giáp xác phù du, ấu trùng cá chình..v.v.

Dù thân hình to lớn nhưng với cấu trúc cơ thể cụt ngủn nên cá mặt trăng bơi yếu ớt; hầu hết thời gian, chúng chỉ để cho cả khối thân mình đồ sộ trôi tự do theo các dòng nước. Những con trưởng thành thích trôi nghiêng một bên. Nhiều khi các dòng hải lưu đưa chúng từ vùng nhiệt đới sang hẳn vùng ôn đới. Cũng chính vì đặc điểm này mà cá mặt trăng còn được đặt tên là "cá mặt trời/cá thái dương" bởi người ta tin rằng chúng "tắm nắng" trên mặt biển vì thường thấy chúng hay bơi ì ạch sát mặt nước.

Cấu trúc đặc biệt
Do cá mặt trăng ở vùng nước sâu nên nhiệt độ thấp ở đây có thể ảnh hưởng đến các chức năng thần kinh và thị giác của cá, vì vậy một số nhóm cá đã tiến hóa một cách độc lập với khả năng tự sưởi ấm mắt và não để hạn chế tác động kể trên, một số nghiên cứu chỉ ra rằng, các mô cơ nằm phía sau mắt cá mặt trăng thường có nhiệt độ cao hơn 2,1 độ C so với các mô cơ thông thường – nhưng một số trường hợp lên đến 6 độ C, điều đó cho thấy cá mặt trăng đã tiến hóa một số chức năng cho phép tạo ra nhiệt và ngăn nó thất thoát ra môi trường nước lạnh xung quanh. Chức năng đặc biệt này được các nhà khoa học gọi là "nội nhiệt hộp sọ" (cranial endothermy).

Gốc của cặp cơ hoành của cá được cho là nơi phát ra nhiệt. Cơ này là cơ lớn nhất, nằm kế bên não và dây thần kinh thị giác và cách não một lớp xương mỏng. Gốc cơ hoành có màu đỏ bầm và là nơi xảy ra nhiều phản ứng tổng hợp citrat, làm phát sinh nhiệt lượng, hơn so với tất cả các loại cơ ngoài khác. Các cơ của cá được bọc bằng một lớp mỡ mỏng để cách nhiệt với nước lạnh trong khe mang, và một mạng lưới động tĩnh mạch bên trong tạo ra một "bộ truyền - dẫn nhiệt" mà mọi người cho rằng nó giúp cá Mặt Trăng duy trì nhiệt độ cao ở hộp sọ.

Sinh sản
Cá mặt trăng là một trong những loài cá đẻ nhiều trứng nhất trong các loài cá ở đại dương,Dù cá mặt trăng chỉ mang thai trong 3 tuần, nhưng có thể đẻ mỗi lần khoảng 300 triệu trứng. Trứng của loài cá này trôi lơ lửng theo các dòng hải lưu. Lúc còn nhỏ cũng bơi bình thường như những loại cá khác, cho đến khi trưởng thành chúng mới bắt đầu lười biếng chỉ thích trôi nghiêng theo các dòng hải lưu.

Phân bố
Loài này có phân bố rộng trên toàn thế giới, trong vùng nhiệt đới và các vùng biển ấm, nhưng cá mặt trăng phân bố chủ yếu ở các vùng biển nhiệt đới. Về mùa nóng có thể đến vùng ôn đới, thậm chí đến cả hàn đới cả phía bắc và phía Nam xích đạo. Những ngày có thời tiết tốt và ít sóng gió chúng thường nổi lên để hở một phần thân và vây lưng khỏi mặt nước để bắt động vật phù du. Khi có mưa to, gió lớn hoặc lúc đuổi mồi, chúng lật ngang thân trong nước dùng vây lưng và vây hậu môn bới rất nhanh.

Hầu hết cuộc đời cá mặt trăng sống cách xa đất liền, cá mặt trăng khi còn nhỏ cũng bơi bình thường như những loại cá khác, mãi cho đến khi trưởng thành, chúng chỉ thích trôi nghiêng theo các dòng hải lưu. Những con nhỏ thì tụ họp lại thành đàn, nhưng khi đã to lớn, chúng chỉ thích sống một mình, trôi phiêu du đi khắp các đại dương.

Cá mặt trăng hiếm khi xuất hiện ở vùng biển Việt Nam tuy thỉnh thoảng có mặt ở vịnh Bắc Bộ vùng Bạch Long Vĩ. Ngư dân ở Nghệ An cũng từng bắt được, có con nặng 120 kg và dài hơn 1,5 mét. Cá mặt trăng lớn nhất ghi nhận bắt được cho đến nay lên đến 400 kg. Tháng Năm 2018 ngư dân Huế bắt được một con dài 1 mét, nặng 32 kg cách bờ biển 40 hải lý.

Việt Nam liệt danh cá mặt trăng là loài cá quý hiếm, có tên trong sách đỏ và là loài cần được bảo vệ cấp thiết; luật cấm hoàn toàn các hoạt động đánh bắt, khai thác dưới mọi hình thức.

Giá trị sử dụng

Cá mặt trăng thuộc vào loại cá nổi đại dương, phân bố rộng. Trong vùng biển Việt Nam mới đây đã phát hiện vài lần ở Vịnh Bắc bộ. vào năm 2012 ngư dân xã Quỳnh Lập và xã Quỳnh Long huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An, đã đánh bắt được một con cá có hình dáng lạ. Một số ý kiến khẳng định đó là cá mặt trăng, hiện con cá mặt trăng này đã được đưa về Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam phục vụ cho công tác nghiên cứu.

Loài này có thân hình lớn nên có ý nghĩa kinh tế dễ bị phát hiện và bị sắn bắt. Do hình dạng độc đáo và ít gặp nên cá mặt trăng cũng là hiện vật qúy và hấp dẫn trong các bảo tàng động vật biển. Trong vùng biển Việt Nam mới chỉ phát hiện một lần, chưa rõ số lượng ngoài tự nhiên. Mức đe dọa: Bậc R.

Hình ảnh

Tham khảo
 Journal of Experimental Biology, số 212 (2009), trang 461-470

Chú thích

Tham khảo

Cá mặt trăng

M
M
Động vật được mô tả năm 1758
Cá Hawaii
Cá Đại Tây Dương


title: Castelvetere sul Calore

text:
Castelvetere sul Calore là một đô thị (commune) thuộc tỉnh Avellino trong vùng Campania của Ý. Castelvetere sul Calore có diện tích 17,06 km2, dân số là 1702 người (thời điểm ngày 1 tháng 5 năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Thygater tuberculata

text:
Thygater tuberculata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Thygater
Động vật được mô tả năm 1967


title: Hán Thuận Đế

text:
Hán Thuận Đế (chữ Hán: 漢順帝; 115 - 20 tháng 9, 144), húy Lưu Bảo (劉保), là vị Hoàng đế thứ tám của nhà Đông Hán, và cũng là hoàng đế thứ 23 của nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 125 đến năm 144, tổng 19 năm.

Thời đại của Hán Thuận Đế trị vì là mầm mống của ngoại thích và hoạn quan đảng tranh, là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Đông Hán về sau. Khi cha ông Hán An Đế băng hà, Hoàng hậu Diêm Cơ muốn nắm đại quyền, không lập ông lên, con trai duy nhất của An Đế, mà lập người tông thất là Bắc Hương hầu Lưu Ý. Để đoạt lại hoàng vị, Thuận Đế đã phải dựa vào đại hoạn quan Tôn Trình (孙程) và phe cánh của ông ta.

Sau khi trải qua triều An Đế với đầy bạo lực và bất ổn, thần dân Trung Hoa trông chờ vào vị tân hoàng đế sẽ chấn hưng lại triều Hán. Tuy nhiên, Thuận Đế lại là người mềm yếu, nhu nhược nên không làm được thành tích gì. Khi phục vị rồi, ông trọng thưởng cho phe cánh hoạn quan, lại dụng ngoại thích của vợ là Hoàng hậu Lương Nạp, tạo nên phe cánh hoạn quan và ngoại thích trong triều. Triều đại của Thuận Đế kéo dài một khoảng thời gian tranh đấu giữa các đảng phái, mặc dù có cải thiện hơn đời An Đế, nhưng chính sự Đông Hán vẫn không ngừng suy vi. Sau khi Hán Thuận Đế băng hà, ông đã để lại chuỗi bi kịch về sau cho Đông Hán diễn biến tiếp bởi hai đời Hán Hoàn Đế và Hán Linh Đế.

Thân thế và cuộc sống ban đầu

Hán Thuận Đế Lưu Bảo chào đời năm Nguyên Sơ thứ 2 (115), là con trai duy nhất của Hán An Đế Lưu Hỗ và Lý cung nhân. Cùng năm khi Lưu Bảo chào đời, An Đế cũng lập người sủng phi là Diêm Cơ làm Hoàng hậu, chính là bà An Tư hậu. Diêm hậu không có con, sợ Lý cung nhân sinh ra con trai sẽ tranh ngôi vị với mình, bèn đầu độc giết chết Lý Cơ. Hành động này của bà ta không bị phát giác và trừng phạt. Mẹ mất sớm, Lưu Bảo được nhũ mẫu là Vương Nam (王男) chăm sóc.

Năm Vĩnh Ninh nguyên niên, ngày 11 tháng 4 (tức 25 tháng 5] năm 120), dưới sự chủ trì của Đặng Thái hậu, Hoàng tử Lưu Bảo được lập làm Hoàng thái tử. Năm sau (121), Đặng Thái hậu chết, từ đó quyền lực trong triều lọt vào tay Diêm hậu và thế lực ngoại thích mới của họ Diêm.

Năm Diên Quang thứ 3 (124), bà nhũ mẫu của An Đế là Vương Thánh cùng Đại trường thu Giang Kinh (江京) và Trung thường thị Phàn Phong (樊豐) đổ tội cho các thân tín của Thái tử là Nhũ mẫu Vương Nam và hoạn quan Bình Cát vì một tội lỗi chưa rõ. Cuối cùng hai người này bị xử tử và gia quyến bị lưu đày. Thái tử Bảo - 9 tuổi đã than khóc cho họ. Giang Kinh, Phàn Phong sợ Thái tử trả thù, bèn quay ra liên kết với Diêm hậu và anh bà ta là Diêm Hiển tố cáo Lưu Bảo. An Đế nghe lời gièm pha, phế truất Thái tử, giáng làm Tế Âm vương (濟陰王).

Lên ngôi

Tháng 4 năm 125, Hán An Đế đi nam tuần rồi băng hà tại Uyển thành, hưởng dương 32 tuổi. Diêm hoàng hậu bàn với anh trai Diêm Hiển và bọn Giang Kính, Phàn Phong rằng
Nay xe vua đang ở trên đường, mà Tế Âm vương thì ở trong cung. Nếu việc này lộ ra, các công khanh nhất định lập hắn lên ngôi, thì là đại họa cho chúng ta rồi

Bèn nói dối là nhà vua bệnh nặng, việc dâng đồ ăn và báo nơi đi đến vẫn tiến hành như thường. Như vậy được 4 ngày thì xa giá về cung rồi mới phát tang, tôn Diêm hậu làm Hoàng thái hậu. Thái hậu dùng Diêm Hiển làm Xa kỵ tướng quân, Nghi đồng tam ti, và muốn nắm giữ triều chính; nên cho đón một hoàng thân nhỏ tuổi là Bắc Hương hầu Lưu Ý - cháu nội Hán Chương Đế, con trai của Bắc Hương Huệ hầu Lưu Thọ vào cung làm Thái tử. Tế Âm vương Lưu Bảo - 10 tuổi, đã bị phế truất, không được phép đến tử cung viếng cha, nên đau buồn đến nhịn ăn, các thần liêu trong ngoài thấy thế đều cảm động. Sau đó, Diêm Hiển ra tay giết hại Đại tướng quân Cảnh Bảo, dùng anh em họ Diêm vào các vị trí quan trọng trong cung đình.

Cuối năm đó, Bắc Hương hầu Lưu Ý bị bệnh khi vừa lên ngôi được 7 tháng. Trung thường thị Tôn Trình nói với yết giả của Tế Âm vương rằng
Vương là đích thống, không có làm gì thất đức. Xưa vì Tiên đế nghe lời gièm pha mà phế truất đi. Nay mà Bắc Hương hầu bệnh không khỏi, thì chúng mình chia cắt bọn Giang Kinh, Diêm Hiển thì không có gì là không thành cả.

Trong lúc này Giang Kinh và Diêm Hiển đã bàn nhau triệu tập các vương tử phiên vương vào cung để chọn người kế vị. Khi Bắc Hương hầu chết đi, Diêm Thái hậu và Diêm Hiển giấu việc phát tang, đóng cửa các cung môn và đưa binh lính của mình vào canh giữ. Hoạn quan Tôn Trình (孙程) cùng Vương Khang (王康) biết mưu đó bèn liên kết với 18 hoàng môn quan, cùng nhau lập Tế Âm vương Lưu Bảo lên ngôi, tức là Hán Thuận Đế. Rồi họ kéo quân vào cung, giết Giang Kinh rồi ép buộc Lý Nhuận - đồng minh của Kinh đứng về phe mình. Sau khi lên ngôi, Thuận Đế sai Tôn Trình dùng Vũ lâm quân bắt giết ngoại thích họ Diêm. Sau nhiều ngày chiến đấu, Diêm Hiển và toàn bộ gia tộc Diêm thị bị đánh bại và xử tử. Các hoạn quan bức Diêm thái hậu vào giam lỏng Ly cung (離宮), đến đầu năm 126 thì bà ta lo sợ mà chết. Sau khi Diêm hậu chết, có người hoạn quan nói cho vua biết chỗ Lý cung nhân mẹ ông được chôn năm xưa, Thuận Đế bèn cho cải táng Cung nhân vào Cung Bắc lăng, thụy là Cung Mẫn hoàng hậu.

Làm thiên tử

Sau những năm bất ổn của triều An Đế do sự tham nhũng của gia tộc họ Diêm thần dân đều mong muốn Thuận Đế sẽ có những cải cách để chấn hưng nhà Hán. Tuy nhiên mặc dù là một nhà cai trị tốt bụng, nhà vua lại khá nhu nhược và không có nhiều quyết sách đổi mới. Trong khi vừa tin dùng một số quan chức trung thực, ông cũng tin tưởng nhiều hoạn quan có hành vi tham nhũng, và những người nhanh chóng nắm lấy quyền lực. Năm 126, Tôn Trình cố gắng khuyến khích vị hoàng đế trẻ tuổi thực hiện những cải cách sâu rộng, nhưng thay vào đó, ông đã bị đuổi khỏi kinh đô vì sự táo bạo của mình. Tôn được triệu về kinh vào năm 128, nhưng tiếp tục không có bất kỳ ảnh hưởng nào để thực hiện những cải cách cụ thể. Một người có sức ảnh hưởng lên Thuận Đế nữa là Tống Nga - một nhũ mẫu của nhà vua. Bà này được coi là không có ý xấu, nhưng bà cũng không có những tư vấn hiệu quả cho hoàng đế.

Dẹp xong ngoại thích, Hán Thuận Đế lại dựa vào hoạn quan, phong toàn bộ 19 người tham gia đảo chính tước Hầu, sử gọi là Thập cửu hầu (十九侯). Sau khi Tôn Trình chết, Thuận Đế cho con nuôi Trình là Tôn Thọ (孫壽) nối chức cha, đồng thời dựa vào các hoạn quan khác như Tào Đằng (曹騰), liên kết gây bè cánh làm nhiều chuyện rắc rối trong cung đình.

Những năm đầu triều Thuận Đế, con trai của Định Viễn hầu Ban Siêu là Ban Dũng đã tổ chức một số chiến dịch ở miền Tây Vực, và khôi phục sự ảnh hưởng của nhà Hán lên khu vực này, nhưng vào năm 127, Ban Dũng đã bị vu cáo về tội hành quân chậm trễ, và bị loại bỏ hết các chức vụ. Sau khi ông ta bị thay thế, tình hình ở Tây Vực nhanh chóng trở nên bất lợi cho nhà Hán.

Ngoài những sự kiện này, sự cai trị của Thuận Đế nói chung là một trong những thời kỳ mà đế quốc không gặp phải nhiều biến cố chính trị. Mặc dù hoàng đế thiếu năng lực và để cho nạn tham nhũng tiếp tục hoành hành, nhưng sự nhân từ của ông đã mang lại cho người dân một nền hòa bình nhất định.

Năm 131, Thuận Đế bàn chuyện lập hoàng hậu. Lúc đó trong cung có 4 quý nhân đều được hưởng thánh sủng. Với lý do không để sự thiên vị cá nhân ảnh hưởng đến quyết định lập hậu, ông đã nghĩ đến việc "nhờ thần linh chọn giúp", bằng cách bốc thăm ở miếu thần. Các đại thần là Thượng thư bộc xạ Hồ Quảng và Thượng thư phùng dực Quách Kiền dâng thư can gián, do đó ông bỏ ý định này. Bấy giờ có Quý nhân Lương Nạp xuất thân từ dòng họ Lương của Cung Hoài hoàng hậu (mẹ vua Hán Hòa Đế rất được sủng ái. Quý nhân thường khuyên vua đừng quá độc sủng mình, bảo rằng
Trượng phu đem hạnh phúc ấm no ban bố thiên hạ, ấy mới là đức. Hậu phi noi theo Chung tư, không cầu mong chuyên phòng, ấy mới là nghĩa. Cái phúc Chung tư nhờ đó mà mới có được. Xinh Bệ hạ mưa móc ban đều cho các cung, được vậy thì tiểu thiếp cũng không bị tội chuyên sủng đố kỵ!

Nên Thuận Đế cho Lương Quý nhân là người hiền. Mùa xuân tháng 3 năm 132, ông hạ chiếu lập Lương Nạp làm Hoàng hậu, cử hành nghi thức ở điện Thọ An. Cha của Lương hậu là Lương Thương do vậy được phong Đặc tiến, sang năm bái Chấp kim ngô, rồi đến năm 135 trở thành Đại tướng quân, nắm binh quyền trong triều, họ Lương trở thành thế lực ngoại thích mới.

Năm 135, nhà Hán bắt đầu cho phép các hoạn quan được phong tước có thể truyền tước cho con nuôi của họ. Điều này có được là do Thuận Đế lên ngôi nhờ thế lực hoạn quan nên ban thêm ân điển cho họ. Ngự sử Trương Cương dâng thư can gián nhưng vua không nghe. Từ sự kiện này, hoạn quan dần trở nên mạnh mẽ, đến đời Hoàn - Linh thì trở thành một mối họa cho triều đình nhà Hán.

Đại tướng quân Lương Thương rất thận trọng và độ lượng. Ông ta cho rằng vì có con gái làm Hoàng hậu, ông mới có thân phận ngoại thích được phong Đại tướng quân, nên hết sức khiêm nhường, cực lực tiến hiền tài phục vụ triều đình. Sự độ lượng của ông ta thể hiện ở sự kiện vào năm 138, khi âm mưu của một số hoạn quan nhằm lật đổ Thương bị phát giác, thì ông ta đã xin xử phạt một cách khoan hồng. Tuy Thuận Đế có vẻ không đồng tình song cũng giải quyết theo đề nghị của Thương, vì thế nhiều người đã được thoát khỏi tội chết. Tuy nhiên, ngoài những sự kiện đó, Lương Thương cũng là người khá nhu nhược và không có nhiều đóng góp đáng kể; về sau ông ta để con trai Lương Ký phán đoán gần hết sự việc, Lương Ký vốn kiêu ngạo và tàn độc, lại thù hằn rất dai, khác hẳn với cha mình.

Từ năm 136 đến năm 138, đã có một số cuộc nổi dậy của người bản địa ở nhiều vùng khác nhau ở miền nam Trung Quốc. Mặc dù những cuộc nổi dậy thường bị dập tắt một cách tương đối dễ dàng (đặc biệt, những thủ lĩnh khởi nghĩa thường sẵn sàng đầu hàng nếu các những quan chức tham ô mà họ tố cáo bị triều đình thay thế), nhưng những điều này sẽ báo trước những cuộc nổi dậy nghiêm trọng hơn nhiều sẽ xảy ra trong vài thập kỷ tới - cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng. Năm 139, người Khương lại nổi dậy, cuộc chiến lần này dai dẳng hơn những lần trước và kéo dài đến tận sau khi Thuận Đế qua đời. Vào năm 141, quân Khương đã tiêu diệt quân Hán do Mã Hiền (馬賢) chỉ huy và tiến vào khu lăng tẩm của các Hoàng đế Tây Hán ở Trường An, phóng hỏa mà đốt. Những năm sau đó, một số cuộc khởi nghĩa nông dân diễn ra ở Kinh châu và Dương châu  và kéo dài qua nhiều năm, triều đình cũng bất lực không dập tắt hết nổi.

Tháng 9 năm 141, Lương Thương chết, Thuận Đế cho con ông ta là Lương Ký được nối chức. Vì Lương Ký ít học lại kiêu ngạo và ngang ngược nên gây ra nhiều việc càn rỡ, khiến cho triều đình càng thêm rối ren. Thấy thế, người em của ông ta là Lương Bất Nghi cố gắng khuyên ông ta tiết chế hành vi của mình, song Lương Ký đều bỏ ngoài tai.

Năm 143, Ngu mỹ nhân sinh cho Thuận Đế người con trai duy nhất là Hoàng tử Lưu Bỉnh. Năm 144, Thuận Đế lâm bệnh nặng và vội vàng hạ chiếu lập Bỉnh lên làm Hoàng thái tử, chuyển vào sống ở cung Thừa Quang. Ngày 20 tháng 9 năm đó, Thuận Đế qua đời tại Ngọc Đường Tiền điện (玉堂前殿), hưởng dương 30 tuổi, ở ngôi được 19 năm. Thái tử Lưu Bỉnh lên nối ngôi, là Hán Xung Đế. Lương hoàng hậu trở thành Hoàng thái hậu, lâm triều xưng chế, mở ra một thời đại chuyên quyền của gia tộc họ Lương.

Ngày 26 tháng 10, ông được truy tôn miếu hiệu là Kính Tông (敬宗), thụy hiệu là Hiếu Thuận hoàng đế (孝顺皇帝), an táng ở Hiến Lăng (宪陵). Năm 190 đời Hán Hiến Đế, triều đình với lý do "không có công đức gì" mà thu hồi miếu hiệu của ông, đồng thời cũng thu luôn thụy hiệu Hoàng hậu mà ông đã truy tôn cho Lý cung nhân - mẹ đẻ của mình trước đây.

Niên hiệu
Trong thời gian trị vì, ông sử dụng các niên hiệu sau:

 Vĩnh Kiến (永建; 126-132).
 Dương Gia (阳嘉; 132-135).
 Vĩnh Hòa (永和; 136-141).
 Hán An (汉安; 142-144).
 Kiến Khang (建康; 144).

Gia quyến

 Thân phụ: Hán An Đế Lưu Hỗ (刘祜).
 Thân mẫu: Cung nhân Lý thị (李氏), Thuận Đế truy tôn Cung Mẫn Hoàng hậu.
 Hậu phi
Thuận Liệt Hoàng hậu (順烈皇后) Lương Nạp (梁妠).
 Lương Quý nhân (梁贵人), cô của Hoàng hậu
 Phục Quý nhân (伏贵人), cháu nội của Phục Thần (伏晨)
 Đậu Quý nhân (窦贵人), con gái Đậu Chương (窦章)
 Ngu Mỹ nhân (虞美人), sinh Hán Xung Đế Lưu Bỉnh và Vũ Dương Trưởng Công chúa.
 Một Mỹ nhân từng được Lương Thương dâng lên Thuận Đế, sau đó bị trả về Lương phủ và lấy người khác.
 Hậu duệ
Lưu Bỉnh (刘炳), tức Hán Xung Đế.
Vũ Dương Trưởng Công chúa Lưu Sinh (封舞阳长公主刘生), mẹ là Ngu Mỹ nhân.
Quan Quân Trưởng Công chúa Lưu Thành Nam (封冠军长公主刘成男)
Nhữ Dương Trưởng Công chúa Lưu Nghiễm (封汝阳长公主刘广)
 Thừa tự
Hán Chất Đế Lưu Toản (刘缵)
Hán Hoàn Đế Lưu Chí (刘志)

Xem thêm
 Hán An Đế
 Lưu Ý
 An Tư Diêm hoàng hậu
 Thuận Liệt Lương hoàng hậu

Tham khảo
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội.
 Thương Thánh (2011), Chính sử Trung Quốc qua các triều đại - 350 vị hoàng đế nổi tiếng, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin
 Hậu Hán thư
 Tư trị thông giám

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thuận đế
Vua thiếu nhi cổ đại
Sinh năm 115
Mất năm 144


title: Công đoàn Đoàn kết

text:
Công Đoàn Đoàn kết (tiếng Ba Lan: Solidarność, IPA:; tên đầy đủ: Công đoàn Độc lập Tự trị "Đoàn kết" — Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" ) là một liên minh công đoàn và là một phong trào chính trị-xã hội được thành lập vào tháng 9 năm 1980 tại Xưởng đóng tàu Gdańsk, Ba Lan, dưới sự lãnh đạo của Lech Wałęsa. Đây là tổ chức then chốt trong việc chấm dứt chế độ xã hội chủ nghĩa do đảng Cộng sản lãnh đạo theo chủ nghĩa Marx-Lenin tại Ba Lan. Biểu tượng của Công Đoàn Đoàn kết là chữ "Solidarnosc" màu đỏ, bên trên cắm quốc kỳ Ba Lan.

Solidarność là công đoàn đầu tiên trong một nước thuộc khối Warszawa mà không bị kiểm soát bởi một đảng Cộng sản. Tới hội nghị công đoàn vào tháng 9 năm 1981, công đoàn có tới 10 triệu thành viên
1/3 của tổng số dân số trong tuổi làm việc của Ba Lan.

Thành lập

Vào năm 1980, Ba Lan bước vào thời kỳ khủng khoảng kinh tế, xã hội. Công nghiệp đình trệ, lương thực, thực phẩm khan hiếm; bộ máy nhà nước quan liêu, kém hiệu quả.

Tháng 8 năm 1980, phong trào đình công đòi tăng lương, phản đối chính sách kinh tế, chính trị, xã hội của nhà nước lan rộng khắp Ba Lan. Ủy ban Đình Công Toàn Quốc được thành lập do Lech Walesa làm chủ tịch. Các tổ chức như: Ủy ban Bảo vệ Công Nhân, Liên Hiệp Thanh Niên Ba Lan, Hội đồng Chính trị nhà Thờ Ba Lan... cũng tham gia vào Ủy ban Đình Công.

Chính quyền đã tìm cách giải tán tổ chức này, bắt giam hoặc quản thúc các nhà lãnh đạo. Tuy nhiên trước đấu tranh của quần chúng, vào ngày 31 tháng 8 năm 1980, chính phủ đã phải ký kết với Ủy ban Đình Công Toàn Quốc đồng ý tăng lương và thả những người bị bắt trong các cuộc đình công.

Sau khi những thỏa thuận ký ngày 31 tháng 8 được thực thi, ngày 24 tháng 9 năm 1980, Ủy ban Đình Công Toàn Quốc đã ra tuyên bố thành lập tổ chức công đoàn lấy tên là Liên Hiệp Công Đoàn Độc Lập Đoàn kết (Công đoàn Đoàn kết).

Hợp pháp hóa
Cũng trong ngày 24 tháng 9 năm 1980 Công đoàn Đoàn kết nộp đơn xin đăng ký hoạt động tại tòa án thành phố Warszawa, nhưng đã bị từ chối với lý do điều lệ của Công đoàn Đoàn kết không phù hợp với hiến pháp. Công đoàn Đoàn kết "dọa" sẽ tổng đình công. Đích thân thủ tướng đương nhiệm phải đứng ra giải quyết. Cuối cùng thỏa thuận đạt được là Tòa án Tối cao Ba Lan đồng ý đăng ký công nhận Công Đoàn Đoàn kết là tổ chức hợp pháp, Công Đoàn Đoàn kết điều chỉnh lại điều lệ, trong đó công nhận hiến pháp hiện hành và vai trò của đảng cộng sản đối với nhà nước Ba Lan.

Bị cấm hoạt động
Trước sự lớn mạnh của Công Đoàn Đoàn kết, chính phủ Ba Lan, Liên Xô và Đông Âu rất lo lắng, nên tìm cách dập tắt phong trào đấu tranh và giải thể Công Đoàn Đoàn kết bằng bạo lực.

Ngày 13 tháng 12 năm 1981 Hội đồng Nhà nước ban bố "Tình trạng chiến tranh" và thiết quân luật trên toàn quốc. Hội đồng Quân sự vì sự Cứu độ Quốc gia được lập ra để tiếp nhận bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương.

Ngày 18 tháng 12 năm 1981, chín công nhân đã bị bắn chết và nhiều người bị thương trong cuộc biểu tình tại tỉnh Katowice.

Ngày 18 tháng 10 năm 1982 quốc hội ra nghị quyết cấm hoạt động và giải thể Công Đoàn Đoàn kết. Nhiều cán bộ công đoàn bị bắt giam hoặc bị quản thúc. Các nhà máy, xí nghiệp, cơ quan phải chịu sự quản lý trực tiếp của công an và quân đội. Các công nhân viên chức đình công bị đưa ra tòa án quân sự xét xử. Các cơ sở vật chất của Công Đoàn Đoàn kết bị tịch thu, 10.131 người bị bắt, 3.616 bị án tù. Công Đoàn Đoàn kết chuyển vào hoạt động bí mật, phát truyền đơn tố cáo hành động phát xít của chính phủ, phát sóng phát thanh kêu gọi nhân dân giữ vững tinh thần và tố cáo với thế giới chính phủ vi phạm nhân quyền.

Trở lại hoạt động công khai
Không dập tắt được phong trào đấu tranh của Công Đoàn Đoàn kết và bị thế giới lên án rất mạnh mẽ, ngày 22 tháng 7 năm 1983 chính quyền tuyên bố chấm dứt "Tình trạng chiến tranh" và giải thể Hội đồng Quân sự vì sự Cứu độ Quốc gia. Công Đoàn Đoàn kết trở lại hoạt động công khai. Các cuộc đình công, biểu tình lại liên tiếp nổ ra khắp nơi.

Tháng 10 năm 1983 Lech Wałęsa được trao giải Nobel Hòa bình. Chính phủ Hoa Kỳ, lập ra quỹ giúp đỡ Công Đoàn Đoàn kết do thượng nghị sĩ Edward Kennedy làm cố vấn.

Tháng 11 năm 1986 Công Đoàn Đoàn kết trở thành thành viên chính thức của tổ chức Lao động Và Công Đoàn Thế giới.

Ngày 14 tháng 6 năm 1987 Giáo hoàng John Paul II đã về thăm quê hương Ba Lan và biểu lộ sự ủng hộ Công Đoàn Đoàn kết.

Ngày 01 tháng 8 năm 1987 Hạ viện Mỹ đã thông qua ngân sách 1 triệu đô la giúp đỡ Công Đoàn Đoàn kết.

Trong những năm sau khi chấm dứt "Tình trạng chiến tranh", tình hình kinh tế của Ba Lan cũng không sáng sủa hơn. Lạm phát đạt trên 600%. Từ mệnh giá cao nhất là 2000 złoty, sau khi tình trạng kết thúc được vài năm, tiền tệ Ba Lan đã sớm xuất hiện tờ 20000 złoty.

Tháng 11 năm 1988 Lech Valesa đã thắng lớn trong cuộc tranh luận công khai được truyền hình trực tiếp giữa chủ tịch Công Đoàn Đoàn kết với chủ tịch công đoàn do chính quyền thành lập về các vấn đề kinh tế, chính trị và xã hội.

Hội nghị bàn tròn, thắng cử, thành lập chính phủ
Dưới sự đấu tranh mạnh mẽ của Công Đoàn Đoàn kết từ ngày 06 tháng 2 năm 1989 đến ngày 5 tháng 4 năm 1989, đảng cầm quyền buộc phải chấp nhận "Hội nghị bàn tròn" với Công Đoàn Đoàn kết và đồng ý tổ chức bầu cử dân chủ vào quốc hội và thượng viện.

Ngày 17 tháng 4 năm 1989 tòa án thành phố Warszawa một lần nữa cấp lại đăng ký pháp lý cho Công Đoàn Đoàn kết.

Ngày 04 tháng 6 năm 1989, trong cuộc bầu cử dân chủ, Công Đoàn Đoàn kết thắng lớn. Công Đoàn Đoàn kết cùng các lực lượng đối lập là Đảng Nhân dân Thống Nhất và Đảng Dân chủ đứng ra lập chính phủ liên hiệp.

Tháng 12 năm 1990, Lech Wałęsa trở thành tổng thống. Chính quyền mới tiến hành chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung, quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường tự do, đưa Ba Lan vượt qua những khó khăn về kinh tế và dần dần trở thành một quốc gia có nền kinh tế thị trường phát triển cao.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Công đoàn đoàn kết và sự sụp đổ của chế cộng sản tại Châu Âu - Đài Tiếng nói Hoa Kỳ
 Lech Walesa từ bỏ Công đoàn Đoàn kết
 Cưụ lãnh đạo Công đoàn Đoàn Kết Lech Walesa bị gán ghép vào tội làm điềm chỉ viên cho mật vụ chế độ cộng sản.

Công đoàn
Lịch sử Ba Lan
Bất bạo động
Khối phía Đông


title: Big Girl (You Are Beautiful)

text:
"Big Girl (You Are Beautiful)" là đĩa đơn thứ tư từ album đầu tay Life in Cartoon Motion của ca sĩ người Anh Mika. Nó được phát hành ngày 23 tháng 7 năm 2007, đạt #9 trên các bảng xếp hạng ở Anh. Một mặt B của đĩa đơn này là "Standing in the Way of Control".

Danh sách track

UK CD single
 "Big Girl (You Are Beautiful)" (Album Version) - 4:10
 "Instant Martyr"
 "Sweet Dreams (Are Made of This)" (Live from Hong Kong)
 "Big Girl (You Are Beautiful)" (Tom Middleton Remix) - 5:52

7" Vinyl single
A1. "Big Girl (You Are Beautiful)" (Album Version) - 4:10
B1. "Standing in the Way of Control" (Live from Radio 1's One Big Weekend)

12" vinyl single
A1. "Big Girl (You Are Beautiful)" (Tom Middleton Remix) - 5:52
A2. "Big Girl (You Are Beautiful)" (Bonde Do Role Remix) - 3:48
B1. "Big Girl (You Are Beautiful)" (Lo-Fi-Fnk Remix) - 6:12
B2. "Big Girl (You Are Beautiful)" (Hick Nurdman Remix) - 5:44

Video âm nhạc
Video được quay ngày 19 tháng 5 năm 2007.

Sử dụng
Mika cũng đã thu âm lại track này làm nhạc nền quảng cáo cho mùa thứ hai của series Mỹ Ugly Betty, nhưng lời ca trong phần điệp khúc có thay đổi một chút thành "Hey Betty, you are beautiful".
Ở Úc, Quảng cáo truyền hình Crazy John sử dụng một đoạn nhạc trong bài hát này.
Ở Tây Ban Nha, đài truyền hình có tên Televisión de Galicia của Galician sử dụng đoạn nhạc của ca khúc cho chương trình O show dos Tonechos.

Xếp hạng

Chứng nhận

Liên kết ngoài
Website chính thức của Mika

Remixes of "Big Girl"

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2007
Bài hát của Mika
Bài hát năm 2006
Bài hát sản xuất bởi Greg Wells


title: Hypopleurona

text:
Hypopleurona là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Tiền Lương

text:
Nhà Tiền Lương (tiếng Trung: 前凉, bính âm: Qián Liáng) 320–376, là một quốc gia trong Ngũ Hồ Thập lục quốc vào cuối thời kỳ nhà Tấn (265-420) tại Trung Quốc. Quốc gia này do họ Trương của người Hán thành lập. Lãnh thổ của nó bao gồm các khu vực thuộc Cam Túc và một phần của Ninh Hạ, Thiểm Tây, Thanh Hải và Tân Cương.

Tất cả những người cai trị của Tiền Lương chủ yếu giữ tước hiệu của nhà Tấn ban phong cho họ là Tây Bình công (西平公), ngoại trừ Trương Tộ đã tự xưng Vương. Tuy nhiên, tất cả các nhà cai trị của Tiền Lương đều dùng tước Vương khi cần có liên hệ ngoại giao với các nhà Hán Triệu, Hậu Triệu hay Tiền Tần.

Các vua nhà Tiền Lương
Niên hiệu Kiến Hưng là của Tấn Mẫn Đế (300-318, trị vì từ năm 313 đến năm 316), do họ Trương vẫn tuyên bố trung thành với nhà Tấn. Tuy nhiên, trong nội bộ, có thể họ vẫn sử dụng niên hiệu riêng, chẳng hạn Trương Mậu có niên hiệu Vĩnh Quang (永光).

Xem thêm
 Người Hán
 Người Hồ
 Ngũ Hồ (dân tộc)
 Ngũ Hồ Thập lục quốc
 Cam Túc
 Đôn Hoàng

Chú thích

Tham khảo

Tiền Lương
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Cam Túc
Lịch sử Ninh Hạ
Lịch sử Thiểm Tây
Lịch sử Thanh Hải
Lịch sử Tân Cương


title: Villaverde de Guadalimar

text:
Villaverde de Guadalimar là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Vilagrassa có diện tích là 69,08 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 425 người với mật độ 6,15 người/km². Đô thị Vilagrassa có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Việt Nam Quốc Tự

text:
Việt Nam Quốc Tự (chữ Hán: 越南國寺) là ngôi chùa tọa lạc tại 244 đường Ba tháng Hai, quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh do Hòa thượng Thích Tâm Giác - viện trưởng Viện Hóa Đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khai sơn. Việt Nam Quốc Tự hiện là trụ sở mới của Ban trị sự Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam (trụ sở cũ là chùa Ấn Quang). Hiện tại, Trụ trì của Việt Nam Quốc Tự là Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chủ tịch Hội Đồng Giám luật thuộc Hội đồng Chứng minh Trung ương GHPGVN.

Lịch sử

1963-1975
Nguyên thủy, sau cuộc đảo chính 1963 tại Nam Việt Nam, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất được thành lập và được chính phủ lâm thời Việt Nam Cộng hòa bấy giờ cho giáo hội một khu đất rộng 4 mẫu với danh nghĩa là mướn thời hạn 99 năm chỉ với một đồng bạc tượng trưng và được tiếp tục khi hết hạn . Chính phủ của tướng Nguyễn Khánh còn tiến cúng 10 triệu đồng để xây chùa.

Lễ đặt đá xây dựng Việt Nam Quốc tự cử hành vào lúc 8 giờ sáng ngày 26 tháng 4 năm 1964 dưới sự chứng minh của Chư tôn Giáo phẩm Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cùng với sự chứng kiến của Quốc trưởng, đồng thời cũng là Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa bấy giờ là tướng Nguyễn Khánh. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ là người vẽ đồ án xây dựng, dự kiến chùa được xây dựng với một ngôi tháp 7 tầng mái cong, chạm trổ tinh vi trong không gian thiên nhiên rộng rãi trên vùng đất rộng 45 nghìn mét vuông, với các cảnh quan đặc sắc hài hòa mang đậm bản sắc phong cách kiến trúc Việt Nam.

Đồ án mới xây xong Tháp Việt Nam Quốc tự bảy tầng và một dãy Tăng xá nhưng chưa hoàn thành trọn vẹn. Chùa cũng là trụ sở của Viện Hóa Đạo thuộc GHPGVNTN đến năm 1975 với người trụ trì đầu tiên là hòa thượng Thích Tâm Giác. Đây là một chùa thuộc hệ phái Bắc tông, tập họp chủ yếu quý tăng ni Phật tử miền Bắc di cư, thường được gọi là miền Vĩnh Nghiêm.

Năm 1967, hòa thượng Thích Tâm Châu đã thành lập Viện Đại học Phương Nam trong khuôn viên chùa. Cô nhi viện Quách Thị Trang do nhà chùa quản lý thì nằm phía sau chùa.

1975 tới nay
Sau khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam năm 1975, toàn bộ khu đất Việt Nam Quốc tự của GHPGVNTN bị chính quyền mới Cộng hòa Miền Nam Việt Nam trưng thu gần hết: Bốn mươi lăm ngàn mét vuông nguyên thủy rút xuống chỉ còn ba ngàn mét vuông nơi ngọn Tháp Việt Nam Quốc tự toạ lạc. Ngôi chùa thì giao cho Hoà thượng Thích Từ Nhơn cai quản. Hoà thượng Thích Từ Nhơn lúc đó là Thủ quỹ Viện Hoá Đạo, GHPGVNTN, sau này gia nhập Giáo hội Phật giáo Việt Nam và giữ chức Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Khuôn viên Việt Nam Quốc Tự trong khoảng thời gian 10 năm (1975-1985) bị bỏ hoang phế nên nhà nước tạm thời trưng dụng xây dựng trung tâm vui chơi giải trí của thành phố - Khu du lịch Kỳ Hoà và Nhà hát Hòa Bình.

Vào năm 1988, Hòa thượng Từ Nhơn với danh nghĩa sư trụ trì cũ đã gửi đơn xin lại khu đất trưng thu và quyền sở hữu chùa Việt Nam Quốc Tự. Sau 5 năm, đến ngày 28 tháng 2 năm 1993 nhà nước cấp lại cho hòa thượng Thích Từ Nhơn theo đơn xin nhưng đất của chùa bị thu hẹp còn 3.712 m² với ngôi tháp ban đầu đã được xây dựng còn dở dang.. Năm 1993, chùa được trùng tu và tôn tạo mới với nhiều hạng mục hơn. Sau hơn 10 năm tiếp nhận chùa đã hoàn thành ngôi tháp 7 tầng và các cảnh Phật để tăng ni phật tử và khách thập phương chiêm bái. Đến nay, chùa Việt Nam Quốc Tự vẫn là điểm lui tới của các tín đồ Phật giáo xa gần. Tuy nhiên hiện nay, trong sân chùa vào ban đêm thường bị chiếm dụng làm nơi bán sách bói toán.

Năm 2008 có tin Việt Nam Quốc Tự sẽ bị phá, sau khi UBND Thành phố Hồ Chí Minh ngày 23 tháng 2 năm 2008, cấp giấy phép đầu tư dự án xây dựng Trung tâm Tài chính Việt Nam trong khu vực này (với tổng vốn đầu tư 930 triệu USD cho Công ty Berjaya Land Bhd thuộc Tập đoàn Berjaya, Mã Lai). Tuy nhiên, trong cuộc họp báo ngày 25 tháng 6 cùng năm đã được xác nhận chính thức là chùa không thuộc vùng quy hoạch Trung tâm tài chính Việt Nam.. Ngày 31 tháng 10 năm 2015, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ cầu nguyện rót đồng đúc tượng Đức Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni. Tượng có chiều cao 7,5m, nặng 35 tấn. Bức tượng đồng sau khi hoàn thành sẽ được thờ trong chánh điện Việt Nam Quốc Tự và là pho tượng bằng đồng thờ trong chánh điện lớn nhất Việt Nam hiện nay.

Ngày 7 tháng 11 năm 2017, công trình Việt Nam Quốc tự xây mới chính thức được khánh thành. Việt Nam Quốc tự được khởi công xây dựng vào ngày 12 tháng 10 năm 2014 (nhằm ngày vía Quán Thế Âm Bồ Tát), là công trình trọng điểm chào mừng Đại hội Đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ IX, cũng là để kỷ niệm ngày thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (7 tháng 1 năm 1981). Tổng kinh phí đầu tư cho dự án Việt Nam Quốc tự là 250 tỉ đồng, trong đó phần chánh điện được đầu tư tu sửa với chi phí là 180 tỉ. Thành phố Hồ Chí Minh thu hồi và bàn giao lại hơn 7.200 m² cho Việt Nam Quốc Tự xây chánh điện và các hạng mục khác. Các hạng mục công trình đã hoàn thành gồm 5 tầng với những công năng khác nhau, như tầng hầm rộng gần 8.000 m² dùng làm bãi đỗ xe cho khách, tầng một là nơi bố trí hội trường, tầng hai là khu văn phòng. Đặc biệt, tháp bảo 13 tầng (tháp Đa Bảo), cao 63 m ngoài ý nghĩa biểu tượng cho tinh thần phụng sự, thống nhất của 13 tổ chức, hội đoàn, tông phái tham gia cuộc tranh đấu bất bạo động của Phật giáo vì hòa bình và bình đẳng tôn giáo tại miền Nam năm 1963; đây còn là nơi tôn thờ xá lợi trái tim bất diệt của nhà sư Thích Quảng Đức.

Viện Đại học Phương Nam

Theo Hòa thượng Thích Thiện Tâm, Đại học Phương Nam có thể coi là một Viện Đại học Vạn Hạnh thứ hai, theo hình mẫu của Viện Đại học Vạn Hạnh, cũng do một giáo hội Phật giáo thành lập, tổ chức, quản lý, điều hành, khác cái là các phòng học ở ngay trong chùa, bày tỏ tinh thần hoạt động giáo dục hướng ra xã hội của một bộ phận Phật giáo. Đại học này được hình thành năm 1967, trong bối cảnh Phật giáo miền Nam chia làm 2 khối, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khối Việt Nam Quốc Tự, và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khối Ấn Quang (điều hành Đại học Vạn Hạnh). Viện Đại học Phương Nam có 3 phân khoa:
 Phân khoa Kinh tế - Thương mại.
 Phân khoa Ngoại ngữ.
 Văn Khoa.
Viện trưởng đầu tiên là Giáo sư Lê Kim Ngân. Vào thập niên 1970, Viện Đại học Phương Nam có 750 sinh viên ghi danh.

Chú thích

Tham khảo
 Võ Văn Tường, Chùa Việt Nam Xưa và Nay, Nhà xuất bản Giáo dục, 2007

Việt Nam Quốc Tự
Ngô Viết Thụ
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất
Quận 10

English


title: Courcemont

text:
Courcemont là một xã thuộc tỉnh Sarthe, trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 63-143 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Sarthe


title: Jeremy Lucido

text:
Jeremy Joseph Lucido (sinh ngày 11 tháng 12 năm 1977) là một nghệ sĩ, người viết blog, nhiếp ảnh gia và đạo diễn phim người Mỹ có trường quay tại Los Angeles, California. Dù vậy, anh được biết đến với nhiều đóng góp của mình trong ngành giải trí người lớn. Anh hiện nay đang làm việc với tư cách là Quản lý Sản xuất của hãng Randy Blue, nơi anh thực hiện một vài bộ phim cho hãng.

Năm 2005, anh đã thực hiện một trong blog mang tên Starrfucker, giúp anh bước chân vào ngành công nghiệp người lớn. Anh thường xuyên chụp ảnh cho nhiều tạp chí nổi tiếng như Frontiers, Cybersocket Magazine, The Advocate, Pisszine, Starrfucker Magazine, và the beef.

Năm 2010, Jeremy đã ra mắt tạp chí riêng của mình Starrfucker Magazine, một tạp chí trắng đen với nhiều hình ảnh khiêu dâm cùng sự xuất hiện của nhiều nhiếp ảnh gia khác.

Sự nghiệp

Hình ảnh trên các tạp chí
 Tạp chí Starrfucker Kỳ #2 - Số báo Mông
 Tạp chí Starrfucker Kỳ #1 - Số báo Những người Đánh bại những Bà Vợ
 Pisszine Kỳ #6 - Số báo Ria Mép
 Pisszine Kỳ #2 - Số báo Lông Lá/Râu
 Bộ ảnh Hot Property trên tạp chí Unzipped (Tháng Mười hai 2009)
 Bộ ảnh Project Blowjob trên tạp chí The Beef Magazine, Kỳ #4
 Hình ảnh cho "Porn Panic!", The Advocate (Tháng Năm 2009)
 Bộ ảnh Turnon: Tattoos (Bruno Gmünder Verlag)  (Tháng Tư 2011)

Triển lãm nghệ thuật
 Club HELL
 Niche.LA & Lounge 441 giới thiệu "Digital World: LA"
 Yard Sale: Misc Photographs bởi Jeremy Lucido (Tango Blues Gallery)

Giải thưởng và đề cử
 Một trong 11 người Độc thân Hoàn hảo nhất tại LA  Frontiers Magazine (2009)
 Đề cử cho Cybersocket Web Awards, Người có Cá tính Xuất sắc Nhất (2010)
 Đề cử cho TLAgay Award  Kẻ nghiện Twitter: Người thành công nhất trong giới nghệ thuật (2010)
 Đề cử cho Nhiếp ảnh gia Xuất sắc Nhất'', Weho Awards (2010)
 Đề cử cho "Đạo diễn Xuất sắc Nhất", Grabby Awards (2011) trong "Text, Lies and Video" (Randy Blue)

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Twitter
 Interview  by Quentin Elias regarding the Randy Blue photo spread taken by Jeremy Lucido

Chú thích

Nhiếp ảnh gia người Mỹ
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1977
Nhiếp ảnh gia Mỹ


title: Anthurium bimarginatum

text:
Anthurium bimarginatum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium bimarginatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
B


title: Pritchardia affinis

text:
Pritchardia affinis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này chỉ có ở hòn đảo Hawaii. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

affinis
Thực vật đặc hữu Hawaii
Cây Hawaii
Thực vật được mô tả năm 1921


title: Saint-Sixte, Lot-et-Garonne

text:
Saint-Sixte là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsixte


title: Voluta morrisoni

text:
Voluta morrisoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M
H
Động vật được mô tả năm 1980


title: Paradelphomyia newar

text:
Paradelphomyia newar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Erioptera impensa

text:
Erioptera impensa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Leptothorax recedens

text:
Leptothorax recedens là một loài kiến thuộc họ Formicidae. Loài này có ở Pháp, Ý, và Tây Ban Nha, with the most recent finding ở Slovenia.

Tham khảo
 Social Insects Specialist Group 1996. Leptothorax recedens . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Leptothorax
Động vật cánh màng châu Âu


title: Palaeorhiza trigona

text:
Palaeorhiza trigona là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Lieftinck mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1983


title: Specularius vanderijsti

text:
Specularius vanderijsti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Specularius


title: Âm năng

text:
Âm năng là một trong bốn dạng năng lượng cơ bản của Cơ học. Âm năng có thể hiểu là năng lượng của âm thanh tác dụng lên một vật, thường thì âm năng được chuyển từ năng lượng cơ học mà thành (ví dụ như: thế năng, động năng và có thể là cả nhiệt năng)

Ngành khoa học nghiên cứu về âm năng được gọi là Âm học.

Các môi trường truyền âm là: chất rắn, chất lỏng và chất khí. Đặc biệt đối với chất lỏng, ở môi trường này vận tốc truyền dẫn của nó xấp xỉ gấp mười lần so với không khí. Người ta đã nghiên cứu được rằng trong một binh kín bị hút hết không khí (chân không) thì ta không còn nghe thấy tiếng phát ra từ một quả chuông nhỏ được đặt trong đó nữa việc đó càng khẳng định được âm năng chỉ dao động trong ba môi trường trên.

khi ta dùng một cây đàn để đàn thì đó là âm năng

Xem thêm
Âm học
Vận tốc âm thanh
Âm thanh

Tham khảo

Cơ học


title: Leptotarsus chrysostigma

text:
Leptotarsus chrysostigma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: 1579

text:
Năm 1579 (số La Mã: MDLXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm  trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1579


title: Việt

text:
Việt, trong tiếng Việt cổ (nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, hệ Nam Đảo), chỉ công cụ lao động thời tiền sử là Rìu.
Việt (越, bính âm: yuè) là một từ gốc Hán-Việt có nghĩa là "vượt qua". Trong tiếng Việt hiện đại, nó có thể chỉ đến:
Đại Cồ Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Đinh và nhà Tiền Lê
Đại Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc và nhà Nguyễn Tây Sơn
Nước Việt Nam hiện đại gồm: Quốc gia Việt Nam, Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Việt Nam cộng hòa, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Việt Nam: quốc hiệu thời vua Gia Long nhà Nguyễn
Người Việt: thành phần dân tộc chính của nước này.
Tiếng Việt: ngôn ngữ mẹ đẻ của dân tộc này.
Chỉ đến người Việt hay tiếng Việt.
Bách Việt: các tộc Việt khác theo truyền thuyết ở miền nam Trung Quốc.
Nam Việt: một quốc gia trong lịch sử ở miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam.
Nước Việt (Trung Quốc): một nước chư hầu tồn tại từ thời nhà Hạ qua nhà Thương và Tây Chu đến thời Xuân Thu Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
Đông Việt: một quốc gia cũng do hậu duệ của nước Việt thành lập, tồn tại từ thời Chiến Quốc đến giữa thời Tây Hán
Mân Việt: một quốc gia do hậu duệ nước Việt thành lập khi bị Sở Uy Vương đánh bại, lui về sông Mân, tồn tại cho đến khi bị nhà Tần tiêu diệt, sau đó phục quốc tiếp tục duy trì sang đời Hán Vũ Đế mới bị thôn tính hoàn toàn
Nước Ngô Việt vào thời Ngũ Đại Thập Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
Việt Hán: chính quyền do Lưu Nghiễm thành lập thời Ngũ đại thập quốc, ban đầu đặt quốc hiệu là Việt, sau đó mới đổi là Hán, sử thường gọi là Nam Hán để phân biệt với Bắc Hán cùng thời
Việt Vương: tước phong của Chu Chiêm Dung đời nhà Minh
Họ Việt, họ người Á Đông.
Việt (PT: 粵; GT: 粤; bính âm: yuè) có thể là:
Tên gọi tắt của tỉnh Quảng Đông ngày nay.
Từ đó, có tên gọi Việt ngữ để chỉ tiếng Trung Quốc nói ở Quảng Đông (cùng với Quảng Tây, Hải Nam, Hồng Kông, và Ma Cao), "Việt thái" chỉ ẩm thực Quảng Đông, "Việt kịch" chỉ nhạc kịch Quảng Đông.
Việt, (Bính âm: yuè; Phồn thể: 鉞; Giản thể: 钺: Cái búa, một loại binh khí cổ trong Thập bát ban binh khí

Liên kết ngoài


title: Sông Delaware

text:
Sông Delaware là một con sông chính nằm trên duyên hải Đại Tây Dương của Hoa Kỳ. Một đoàn thám hiểm Hà Lan, do Henry Hudson dẫn đầu, lần đầu tiên đã vẽ bản đồ con sông vào năm 1609. Con sông được đặt tên thánh là "Sông Nam" trong thuộc địa Tân Hà Lan được thành lập sau đó, ngược lại "Sông Bắc" là sông Hudson như đã được biết tên vào thời đó. Cái tên "Delaware" có nguồn gốc từ Thomas West, Baron De La Warr, được người Anh sử dụng và trở thành chuẩn sau khi người Anh chinh phục được Tân Hà Lan vào năm 1664.

Con sông gặp mặt nước thủy triều tại Trenton, New Jersey. Chiều dài tổng cộng của nó từ đầu nguồn nhánh dài nhất đến Cape May và Cape Henlopen là 660 km (410 dặm Anh) trong khi đó trên đầu nguồn của vịnh Delaware nó có chiều dài là 580 km (360 dặm Anh). Lượng nước ngọt trung bình đổ ra cửa là 330 m³ (11.550 ft³) mỗi giây.

Sông Delaware một phần tạo ra ranh giới giữa tiểu bang Pennsylvania và tiểu bang New York, toàn bộ ranh giới giữa tiểu bang New Jersey và tiểu bang Pennsylvania, và phần lớn ranh giới giữa tiểu bang Delaware và tiểu bang New Jersey. Trong khu vực gọi là "Vòng cung 12 dặm" của thành phố New Castle, ranh giới giữa hai tiểu bang Delaware và New Jersey thật sự nằm ở bờ sông cận đông nhất hơn là ranh giới thường thấy giữa dòng chảy, khiến cho một phần nhỏ bán đảo New Jersey rơi vào khu vực thẩm quyền của tiểu bang Delaware. Phần còn lại của ranh giới theo quy luật dòng chảy giữa sông.

Xưa kia giao thương rất là quan trọng trên thượng lưu dòng sông, chủ yếu là trước khi có sự cạnh tranh của đường sắt (1857).
 Kênh Pennsylvania chạy song song với con sông từ Easton đến Bristol, mở cho sử dụng vào năm 1830.
 Kênh Delaware và Raritan chạy dọc sông Delaware bên phía New Jersey từ Milford đến Trenton, hợp lưu nước của sông Delaware và sông Raritan River khi nó đổ nước sông Delaware qua một kênh nhỏ vào New Brunswick. Đường dẫn nước kênh này vẫn còn được dùng làm nguồn cung cấp ước bởi tiểu bang New Jersey.
 Kênh Morris (hiện nay bị bỏ phế và gần như hoàn toàn bị san lấp) và Kênh Delaware và Hudson nối liền sông Delaware và sông Hudson.
 Kênh Chesapeake và Delaware liên thông sông Delaware với vịnh Chesapeake.

Nưới thủy triều trung bình phía dưới tiểu bang Philadelphia là khoảng 1,8 mét (6 ft). Tầm mức quy mô thương mại của Philadelphia đã giúp cải thiện dòng sông phía thành cảng quan trọng vĩ đại. Những cải thiện nhỏ cũng đã được tiểu bang Pennsylvania thực hiện kể từ năm 1771.

Trong "dự án 1885", chính phủ Hoa Kỳ đã tiến hành có hệ thống tạo ra một đường thông nước dài 7.8 mét (26 ft) rộng 180 mét (600 ft) từ Philadelphia vào vùng nước sâu của vịnh Delaware. Đạo luật Sông và Bến tàu năm 1899 đã tạo ra một đường thông nước dài 9.1 mét (30 ft) rộng 180 mét (600 ft) từ Philadelphia vào vùng nước sâu của vịnh.

Dòng chảy
Dòng chảy chính, được gọi là nhánh tây hay nhánh Mohawk bắt đầu tại quận Schoharie, New York, trên cao độ khoảng 575 mét (1886 ft) so với mặt nước biển gần núi Jefferson và chảy quanh co sâu phía dưới băng qua cao nguyên. Nó bị chặn lại tại một điểm nơi nó tạo thành hồ chứa Cannonsville, và rồi làm thành ranh giới giữa tiểu bang New York và tiểu bang Pennsylvania tại vĩ tuyến 42 độ Bắc cho đến khi nó nhô ra từ dãy núi Catskill. Tương tự, nhánh đông bắt đầu từ một hồ nhỏ nằm ở phía nam Grand Gorge trong thị trấn Roxbury thuộc quận Delaware, chảy về phía nam đến nơi nó bị Thành phố New York chặn lại tạo thành hồ chứa Pepacton, đây là hồ chứa nước lớn nhất trong hệ thống cung cấp nước của Thành phố New York. Khu vực hợp lưu của hai nhánh nằm ở phía nam làng Hancock.

Từ Hancock, dòng sông chảy giữa dãy núi Pocono và những móng đá phiến thấp phía dưới của dãy núi Catskill. Con sông chảy xuống một thung lũng rộng của dãy núi Appalachian, băng qua điểm cao Hawk's Nest, New York. Tại Port Jervis, New York, nó đi vào một con kênh nhỏ của cảng Jervis. Tại đây, chóp núi dài Walpack làm lệch dòng chảy của nó vào trong thung lũng Minisink. Từ đó, nó chảy dọc theo ranh giới của Pennsylvania–New Jersey khoảng 40 km (25 dặm Anh) cho đến cuối chóp núi tại khúc cong Walpack nằm trong Khu Giải trí Quốc gia Đèo nước Delaware.
Minisink là một thung lũng bị chôn vùi. Từ đây, sông Delaware chảy trong một nền móng trầm tích băng hà bị chôn vùi trong thời kỳ băng hà cuối cùng. Rồi nó uốn quanh chóp dãy núi Kittatinny và băng qua đèo nước Delaware, và rồi sau đó nó chảy qua một vùng miền quê quyến rủ và yên tỉnh có rừng, nông trại, phong phú với cao nguyên và vách đá cho đến khi nó băng qua đồng bằng Appalachian và lần nữa nó tiến vào khu vực đồi núi tại Easton, Pennsylvania. Từ điểm này, nó men theo sườn của những con đồi đẹp. Đồi đẹp nhất là Nockamixon Rocks, dài 5 km (3 dặm Anh) và cao trên 61 mét (200 ft).

Tại Trenton có một điểm dốc cao 2,4 mét (8 ft). Phía dưới Trenton, sông chảy giữa Philadelphia và New Jersey trước khi trở thành một thông lộ rộng, nước chảy chậm chạp vào biển. Nhiều đầm lầy nằm dọc theo hai bên bờ của nó và từ từ mở rộng vào trong vịnh Delaware.

Các sông nhánh

Các sông nhánh chính trong tiểu bang New York là sông Mongaup, sông Neversink và Lạch Callicoon. Từ tiểu bang Pennsylvania, các sông nhánh chính là sông Lackawaxen, sông Lehigh, và sông Schuylkill. Từ tiểu bang New Jersey, gồm có sông Pequest, sông Musconetcong và sông Maurice cộng lạch Oldmans, lạch Raccoon (New Jersey) và lạch Rancocas chảy vào trong sông Delaware.

Sông Appoquinimink
Lạch Alloway
Lạch Assiscunk
Lạch Assunpink
Lạch Big Timber
Lạch Blacks
Lạch Brodhead
Lạch Bushkill
Lạch Chester
Sông Christina
Sông Cooper (New Jersey)
Lạch Crafts
Lạch Crosswicks
Lạch Crum
Lạch Darby
Lạch Equinunk
Flat Brook
Lạch Frankford
Sông Lehigh
Lạch Lockatong
Lạch Mantua
Lạch Martins
Sông Maurice
Sông Musconetcong
Lạch Neshaminy
Sông Neversink
Lạch Newton (New Jersey)
Lạch Oldmans
Paulins Kill
Lạch Pennypack
Sông Pequest
Lạch Pompess
Lạch Pohatcong
Lạch Poquessing
Lạch (New Jersey)
Lạch Rancocas
Lạch Ridley
Sông Salem
Sông Schuylkill
Lạch
Lạch Tohickon
Lạch Wickecheoke
Lạch Woodbury

Nguồn cấp nước của Thành phố New York
Sau khi Thành phố New York đã thiết lập 15 hồ chứa, cung cấp nước cho dân số đang gia tăng của thành phố thì thành phố tìm cách xin phép lập thêm 5 hồ chứa dọc theo các nhánh sông Delaware. Tuy nhiên, thành phố không được phép chặn các nhánh sông Delaware để tạo các hồ mới. Vì thế vào năm 1928, Thành phố New York quyết định đưa nước từ sông Delaware về để cung cấp nước cho dân số đang bùng nổ, bắt đầu khi cuộc Đại khủng hoảng khởi sự. Tuy nhiên, các làng và thị trấn bên kia sông trong tiểu bang Pennsylvania đã sử dụng sông Delaware làm nguồn cấp nước của họ. Cả hai phía sau đó đem sự việc ra kiện trước Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, và vào năm 1931, Thành phố New York City cuối cùng được phép rút 440 triệu gallon nước mỗi ngày từ sông Delaware và các sông nhánh của nó trên thượng nguồn.

Giao thông ngang sông

Sông Delaware là rào cản chính cho giao thông giữa New Jersey và Pennsylvania. Đa số các cầu lớn đều thu phí cho giao thông về hướng tây. Các cây cầu này được làm chủ bởi Cơ quan Quản lý Sông và Vịnh Delaware, Cơ quan Quản lý Cảng sông Delaware, Ủy ban đặc trách cầu Quận Burlington hay Ủy ban đặc trách hợp tác thu phí cầu Sông Delaware.

Washington vượt sông Delaware

Có lẽ vụ "vượt sông Delaware" nổi tiếng nhất là sự kiện lục quân của George Washington vượt sông Delaware trên những chiếc thuyền nhỏ trong thời Cách mạng Mỹ vào giáng sinh năm 1776. Cuộc vượt sông này dẫn đến cuộc tấn công bất ngờ và thành công khi đánh bại lực lượng Hessian (lính đánh thuê người Đức) đang đóng tại Trenton, New Jersey.

Ghi chú

Tham khảo

 Devastation on the Delaware: Stories and Images of the Deadly Flood of 1955  (2005, Word Forge Books , Ferndale, PA) The only comprehensive documentary of this weather disaster in the Delaware River Valley.

Liên kết ngoài

Delaware River Basin Commission
Delaware Riverkeeper Network
National Park Service: Delaware Water Gap National Recreation Area
National Park Service: Upper Delaware Scenic & Recreational River
National Park Service: Lower Delaware Wild & Scenic River
U.S. Geological Survey: NJ stream gaging stations
U.S. Geological Survey: NY stream gaging stations
U.S. Geological Survey: PA stream gaging stations

 01
Sông của Delaware
Sông New Jersey
Sông New York
Sông Pennsylvania
Sông quận Orange, New York
Lưu vực Catskill/Delaware
Thung lũng Delaware
Sông Philadelphia
Biên giới New York
Biên giới Delaware
Biên giới New Jersey
Biên giới Pennsylvania


title: Vogtsburg

text:
Vogtsburg im Kaiserstuhl là một đô thị ở Kaiserstuhl, một khu vực núi lửa trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald, Baden-Württemberg. Đô thị Vogtsburg dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 6121 người. Đô thị Vogtsburg có diện tích 37,4 km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng Vogtsburg
 Vogtsburg: Lịch sử và hình ảnh


title: Ptiloglossa decipiens

text:
Ptiloglossa decipiens là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Ptiloglossa
Động vật được mô tả năm 1987


title: Vô Tích

text:
Vô Tích (tiếng Hoa: 无锡市) là một thành phố trực thuộc tỉnh của tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là một thành phố lớn với số lượng dân đông, nền kinh tế phát triển, kiến trúc nổi tiếng tại Giang Tô.

Hành chính
Vô Tích quản lý 7 đơn vị cấp huyện gồm 5 quận và 2 thành phố cấp huyện.
 Lương Khê khu
 Tân Hồ khu
 Huệ Sơn khu
 Tích Sơn khu
 Tân Ngô khu
 Giang Âm thị
 Nghi Hưng thị

Thành phố kết nghĩa
  Cascais, Bồ Đào Nha (14 tháng 9 năm 1993)
  Akashi, Nhật Bản (từ 29 tháng 8 năm 1981)
  Chattanooga, Hoa Kỳ (12 tháng 10 năm 1982)
  Sagamihara, Nhật Bản (6 tháng 8 năm 1985)
  Hamilton, New Zealand (5 tháng 7 năm 1986)
  Scarborough, Canada (10 tháng 4 năm 1996)
  Alameda, Hoa Kỳ (2004)
  Bocholt, Đức
  Các công xã Ballerup, Egedal và Frederikssund, Đan Mạch (2007)

Hai thành phố cấp huyện thuộc Vô Tích là Giang Âm và Nghi Hưng, cũng kết nghĩa với:
  Belo Horizonte, Brasil (18 tháng 11 năm 1996)
  Novo Mesto, Slovenia (6 tháng 5 năm 1994)

Nguồn gốc tên gọi
Tương truyền tên gọi Vô Tích bắt đầu từ cuối thời Chiến Quốc, khi chiến tranh tàn khốc giữa 7 nước Thất hùng đi vào giai đoạn kết. Ban đầu vùng này có tên là Tích Sơn. Năm 223 TCN, tướng nước Tần là Vương Tiễn đánh bại quân nước Sở, đi bình định đất đai nước Sở, xuống miền nam, đến núi Tích Sơn. Quân lính đào đất làm bếp, đặt nồi thổi cơm, tìm được một cái bia đá, ở trong có khắc mười hai chữ rằng:
"Hữu tích: binh, thiên hạ tranh; vô tích: ninh, thiên hạ thanh"

Nghĩa là:
"Có thiếc thì đánh nhau, thiên hạ loạn; không có thiếc thì yên, thiên hạ thanh bình".

Vương Tiễn cho đòi cổ nhân đến hỏi, thì biết từ khi vua Bình Vương nhà Chu dời sang đất Lạc (722 TCN), núi ấy sản sinh ra nhiều chì, thiếc nên gọi là Tích Sơn, đã bốn mươi năm nay lấy dùng không hết, nhưng gần đây thấy ít dần; tấm bia ấy cũng không biết người nào làm ra. Vương Tiễn than rằng:

Bia này lộ ra thiên hạ từ đây được yên ổn. Có lẽ người xưa đã thấy trước được điều này, nên chon bia để báo cho người sau đó chăng! Từ nay nên đặt tên nơi này gọi là Vô Tích (không có thiếc).

Chỉ 2 năm sau, các chư hầu hoàn toàn bị tiêu diệt dưới tay nước Tần. Nhà Tần thành lập, từ đó thiên hạ thống nhất, chấm dứt chiến tranh chia cắt Xuân Thu - Chiến Quốc kéo dài 550 năm trong lịch sử Trung Quốc.

Địa lý
Bản đồ thành phố Vô Tích.

Giao thông
Một cây cầu đi qua Trường Giang tại Vô Tích.

Tôn giáo
Vô Tích có nhiều ngôi đền, miếu về tôn giáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền Vô Tích (tiếng Hoa, Nhật và Anh)
 Hướng dẫn du lịch Vô Tích (Jiangsu Network)
 Cộng đồng Anh trên mạng (tiếng Anh)
 Hướng dân Vô Tích

Thành phố tỉnh Giang Tô
Vô Tích


title: Entheus

text:
Entheus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Physorhinus ruficeps

text:
Physorhinus ruficeps là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Dyke miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: Đồng hóa số liệu

text:
Đồng hóa số liệu là một trong những kỹ thuật phân tích của phương pháp dự báo số trong đó thông tin quan trắc được tích lũy vào trạng thái của mô hình vốn được mô hình hóa bằng các quy luật tiến triển theo thời gian và các tính chất vật lý của khí quyển.

Đồng hóa số liệu

Lịch sử

Lịch sử của đồng hóa số liệu được bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ trước. Phương pháp đồng hóa số liệu đầu tiên được gọi là "phân tích khách quan". Đối lập với "phân tích chủ quan" trong quá khứ (dự báo thời tiết số trị được điều chỉnh bởi các nhà khí tượng sử dụng kinh nghiệm chuyên môn trong nghiệp vụ), các phương pháp khách quan sử dụng phép nội suy đơn giản, được xếp vào hàng các phương pháp đồng hóa số liệu ba chiều (Three-Dimensional Data Asimilation - 3DDA). Thuật toán phân tích khách quan đầu tiên mà con người biết đến là dựa trên phương pháp nội suy đa thức (Gilchrist and Cressman, 1954). Tuy nhiên trong phép phân tích này để đạt được một kết quả tốt thì mật độ trạm phải đủ lớn mà thực tế lại không như vậy. Do đó, cần phải sử dụng thêm trạng thái nền làm phỏng đoán đầu tiên (Bergthorsson & Doos, 1955). Đó cũng chính là bước tiến đầu tiên trong lịch sử đồng hóa số liệu.

Bên cạnh đó cũng tồn tại các phương pháp đồng hóa số liệu tương tự là phương pháp đồng hóa số liệu bốn chiều (Four-Dimensional Data Asimilation - 4DDA) gọi là "Nudging" (v.d trong mô hình MM5). Điểm khác nhau cơ bản giữa 3DDA và 4DDA là 4DDA sử dụng thêm quan trắc trong quá khứ ngoài thời điểm phân tích (nghĩa là thêm 1 chiều thời gian). Các phương pháp 4DDA cơ bản dựa vào ý tưởng từ Định luật 2 Newton. Ý tưởng ở đây là thêm vào vế phải của các phương trình động lực của mô hình một số hạng cân đối với hiệu giữa dự báo và quan trắc. Số hạng này mang dấu âm nhằm giữ cho vector trạng thái gần với quan trắc hơn. Nudging có thể được thể hiện như là một biến thể của "Phép lọc Kalman-Bucy" (một phiên bản Lọc Kalman liên tục theo thời gian) tăng thêm nhiều ma trận quy định hơn là thu được từ các tương quan.

Bước tiến thứ hai trong kỹ thuật đồng hóa số liệu đã được thực hiện năm 1963 bởi L. Gandin đó là đưa ra phương pháp nội suy tối ưu (Optimal Interpolation – OI). Ông đã phát triển từ ý tưởng của Kolmogorov. Phương pháp này thuộc vào hàng các phương pháp ba chiều 3DDA và là một trong những phép phân tích hồi quy, dùng thông tin phân bố không gian của hàm tương quan các sai số của trường "phỏng đoán ban đầu" so với trường thực. Các hàm này về lý thuyết không thể tính được tuy nhiên có thể tính gần đúng.
Trong thực tế thuật toán nội suy tối ưu được rút gọn về thuật toán Lọc Kalman (Kalman Filter – KF), khi mà các ma trận tương quan không được tính trực tiếp từ hệ phương trình động lực mà được xác định trước.
Những nỗ lực đưa thuật toán KF thành công cụ 4DDA cho dự báo thời tiết số trị được tiến hành sau này. Tuy nhiên, đây là một nhiệm vụ vô cùng khó vì phiên bản đầy đủ của thuật toán KF cần lời giải của hệ phương trình bao gồm số lượng khổng lồ các phương trình (cỡ 1012 phương trình đối với vector trạng thái có độ rộng ba chiều là Nx=100; Ny=100; Nz=100). Để khắc phục cần phát triển dạng đặc biệt của thuật toán KF cho mô hình số. Trong đó bao gồm Lọc Kalman tổ hợp (Ensemble Kalman Filter – EnKF) và Lọc Kalman giảm hạng (Reduced-Rank Kalman Filters – RRSQRT).

Một bước tiến quan trọng nữa trong các phương pháp 4DDA là sử dụng thuyết điều khiển tối ưu (phép gần đúng biến phân) trong kết quả của Le Dimet và Talagrand năm 1986 dựa trên kết quả của G. Marchurk, người đầu tiên áp dụng thuyết đó trong mô hình hóa mô trường. Điều quan trọng trong gần đúng biến phân là các trường khí tượng vừa thỏa mãn hệ phương trình của mô hình số vừa đồng thời cực tiểu và mô tả đặc điểm sai số so với quan trắc. Vì vậy, bài toán cực tiểu hóa ép buộc đã được giải. Các phương pháp biến phân 3DDA được phát triển đầu tiên bởi Sasaki năm 1958.

Lorenz, năm 1986 đã chỉ ra rằng các phương pháp 4DDA nêu trên dựa trên một số cân bằng giới hạn, nghĩa là dưới một số giả thuyết chúng cực tiểu cùng một hàm mục tiêu. Tuy nhiên, trong thực tế những giả thuyết này không thỏa mãn, các phương pháp khác nhau cho kết quả khác nhau và thường là không biết cái nào (KF hay biến phân) cho kết quả tốt hơn. Nhiều câu hỏi cơ bản cũng phát sinh trong quá trình thực hành kỹ thuật đồng hóa số liệu như là xác định độ hội tụ của phương pháp tính cực tiểu toàn cục của hàm được cực tiểu. Đây cũng là một hướng nghiên cứu chính trong phát triển dự báo thời tiết bằng mô hình số hiện nay.

Tham khảo

Khí tượng học
Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh
Thống kê Bayes
Lý thuyết điều khiển
Lý thuyết đánh giá


title: Kha Kiều

text:
Kha Kiều (chữ Hán giản thể: 柯桥区, phồn thể: 柯橋區, âm Hán Việt: Kha Kiều khu) là một quận thuộc địa cấp thị Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Quận Kha Kiều có diện tích 1196 km2, dân số là 720.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 4 nhai đạo, 15 trấn, 19 xã khu. Tổng cộng có 41 dân cư khu, 754 thôn hành chính. Mã số bưu chính của quận Kha Kiều là 312030, mã vùng điện thoại là 0575.

Tham khảo

Thiệu Hưng
Đơn vị cấp huyện Chiết Giang


title: Peterslahr

text:
Peterslahr là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Peterslahr có diện tích 3,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 276 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Bộ gen của ti thể

text:
Trong ty thể có chứa các phân tử DNA riêng của nó, gọi là các DNA ty thể. Tập hợp tất cả các gen trên những DNA này trong ty thể tạo thành bộ gen ty thể (Mitochondrial genome). Các phân tử thuộc bộ gen ty thể đều là DNA vòng.

Mỗi ty thể chứa khoảng 5 - 10 phân tử DNA vòng trong chất nền (matrix) của nó. DNA ty thể  cũng có cấu trúc sợi xoắn kép theo mô hình Watson-Crick và giống DNA của vi khuẩn (DNA dạng trần không có histôn). Bộ gen ty thể chứa các gen mã hóa cho khoảng 13 protein của riêng ty thể. Ngoài ra, DNA ty thể là cơ sở vật chất trong quá trình di truyền ngoài nhiễm sắc thể, ở người  thường được gọi là di truyền theo mẹ.

Các dạng mRNA, tRNA, rRNA trong ty thể đều được phiên mã từ DNA ty thể và chúng là cơ sở để ty thể tự tổng hợp lấy một số protein của nó, phục vụ cho hô hấp ty thể - một quá trình sống còn của tế bào.

Ty thể có khả năng tự sinh sản bằng cách tự phân đôi ty thể mẹ thành các ty thể con do có hệ di truyền độc lập. DNA vòng

Nguồn trích dẫn

Tế bào
Sinh học phân tử
Di truyền phân tử


title: 20821 Balasridhar

text:
20821 Balasridhar (2000 UT5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20821 Balasridhar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Megachile subpallens

text:
Megachile subpallens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1908


title: Sasbachwalden

text:
Sasbachwalden là một thị xã ở phía tây Baden-Württemberg, Đức. Đô thị Sasbachwalden có diện tích 18,13 km². Đô thị này nằm tọa lạc ở sườn tây của núi Hornisgrinde ở rừng Đen và thuộc huyện Ortenau. Hơn 70% diện tích là rừng.

Tham khảo


title: Nephrotoma opima

text:
Nephrotoma opima là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Cryphia cuerva

text:
Cryphia cuerva là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở British Columbia và Alberta, phía nam đến California.

Sải cánh dài khoảng 24 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 10 ở California và từ tháng 7 đến tháng 9 ở Oregon.

Liên kết ngoài
Image
Bug Guide

Chú thích

Cryphia


title: Cục Nhà ở và Phát triển Singapore

text:
Cục Nhà ở và Phát triển Singapore (Housing and Development Board) (viết tắt: HDB, chữ Hán giản thể: 建屋发展局, tiếng Mã Lai: Lembaga Pembangunan dan Perumahan) là một ủy ban trực thuộc Bộ Phát triển Quốc gia Singapore. Cơ quan này chịu trách nhiệm hoạch định chiến lược, lên kế hoạch & triển khai công tác đảm bảo vấn đề gia cư cho cư dân ở đảo quốc Singapore. Cơ quan này được tín nhiệm và nâng cao uy tín thông qua chương trình ngăn chặn việc chiếm đất, xây dựng trái phép, các khu ổ chuột và tái định cư dân chúng vào các khu nhà ở xã hội tại Singapore vào những năm thập niên 60.

Tham khảo

Nhà ở Singapore
Thành lập năm 1960


title: Tricliona microdentata

text:
Tricliona microdentata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Tricliona


title: Cryptofusus cryptocarinatus

text:
Cryptofusus cryptocarinatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1956