title: Chambon, Indre-et-Loire

text:
Chambon, Indre-et-Loire là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Cynortina modesta

text:
Cynortina modesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Cynortina


title: Prionolabis gruiformis

text:
Prionolabis gruiformis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Gudmont-Villiers

text:
là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Haute-Marne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Marne


title: Hilary Rhoda

text:
Hilary Rhoda tên thật là Hilary St Claire (sinh ngày 06 tháng 3 năm 1987, tại Chevy Chase, Maryland, Mỹ) là một người mẫu thành danh của Mỹ, nổi tiếng trên các tạp chí thời trang danh tiếng.

Sự nghiệp
Hilary Rhoda sinh ra và lớn lên tại vùng Chevy Chase, Maryland. Khi ở Trường trung học, cô vốn là thành viên của đội thể thao, với đôi chân dài giúp Hilary dễ dàng chiến thắng trong các cuộc thi chạy, cô còn chơi rất giỏi môn hockey trên cỏ. Sau khi học xong, cô được công ty người mẫu quốc tế IMG tuyển dụng.

Cô sở hữu chiều cao 1,80 m cùng số đo 3 vòng: 86-61-86, rông như một cô búp bê xinh đẹp, cá tính, có gương mặt hoàn hảo như tạc tượng. Ngay khi bắt đầu làm người mẫu, Hilary nhanh chóng có những hợp đồng quảng cáo đắt giá với Caroline Trentini, Gisele Bundchen, Givenchy, Raica Oliveira, Linda Vojtova.

Cùng với những hợp đồng trình diễn thời trang, Hilary Rhoda còn trở thành siêu mẫu được các nhiếp ảnh gia danh tiếng như Steven Meisel, Mario Testino, David Sims, Arthur Elgort, Solve Sundsbo yêu thích. Cô còn xuất hiện liên tục trên tạp chí Vogue của Pháp, Ý, Hàn Quốc, W, Harper’s Bazaar, V Magazine, i-D, hãng thời trang Gucci…

Ngoài ra cô còn thực hiện các chiến dịch quảng cáo cho các hãng Abercrombie & Fitch, Balenciaga, Chanel, Dolce & Gabbana Cruise, DSquared2, Donna Karan, Emanuel Ungaro, Estee Lauder, Etro, Givenchy, Gucci Cruise, Just Cavalli, Lancome, Louis Vuitton, Pucci, Ralph Lauren Blue label, St. John, Valentino, Zara…

Hilary Rhoda có tên trong Top 15 siêu mẫu có thu nhập cao nhất thế giới 2 năm 2007, 2008 và đứng thứ 4 trong Top 50 siêu mẫu đắt giá nhất do website Models bình chọn. Cô từng giành ngôi quán quân trong "Top 10 siêu mẫu thế hệ mới" do trang web Models bình chọn.

Chú thích

Nữ người mẫu Mỹ
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Ireland


title: Saint-Privat-des-Vieux

text:
Saint-Privat-des-Vieux là một xã trong vùng Occitanie. Xã Saint-Privat-des-Vieux nằm ở khu vực có độ cao trung bình 204 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintprivatdesvieux


title: Conus emersoni

text:
Conus emersoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

E
Động vật được mô tả năm 1963


title: Villetrun

text:
Villetrun là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Gonomyia filiformis

text:
Gonomyia filiformis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Masiu

text:
Masiu là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 24.105 người trong 3.466 hộ.

Các đơn vị hành chính

Masiu được chia ra 35 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Krottendorf-Gaisfeld

text:
Krottendorf-Gaisfeld là một đô thị thuộc huyện Voitsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 17,01 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 2374 người.

Tham khảo


title: Andrena sphaeralceae

text:
Andrena sphaeralceae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Linsley mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1939


title: Cá tầm sông Dương Tử

text:
Cá tầm sông Dương Tử (Acipenser dabryanus) là một loài cá thuộc họ Acipenseridae. Nó là loài cá tầm tương đối nhỏ (130 cm, 16 kg) phân bố ở thượng lưu sông Dương Tử tỉnh Tứ Xuyên. Nó từng là một loài cá thực phẩm. Vào đầu thập niên 1980, nó được xem là loài nguy cấp và cấm đánh bắt thương mại do số lượng giảm mạnh. Cá tầm sông Dương Tử được IUCN liệt kê như một loài cực kỳ nguy cấp từ năm 1996.

Kích thước và tập tính
Loài cá tầm này có thể đặt chiều dài 2,5 m, nhưng thường thì nhỏ hơn nhiều. Cơ thể của chúng có màu xanh-xám ở mặt lưng và màu vàng nhạt ở mặt bụng. Đầu hình tam giác có mõm dài với miệng ở mặt dưới. Chúng có hai đôi râu. Loài cá này sống ở vùng nước chảy chậm có chất nền là cát và bùn. Nó ăn thực vật thủy sinh, động vật không xương sống và cá nhỏ...

Sinh sản
Cá tầm sông Dương Tử sinh sản ở vùng thượng lưu sông Dương Tử, thường là vào mùa xuân (Từ tháng 3 đến tháng 4), và đôi khi là vào mùa đông ( từ tháng 11–12). Con đực sinh sản hằng năm, nhưng không như thế với hầu hết con cái. Cá tầm cái đẻ từ 57.000 tới 102.000 trứng. Phạm vi sinh sản chính của loài này là giữa Maoshui và Heijang, một khu vực trải dài 321,7 km.

Dân số
Quần thể của loài này trong môi trường tự nhiên không được coi là quá lớn. Trong lịch sử, loài này được coi là một loài quan trọng trong thủy sản thương mại ở thượng nguồn sông Dương Tử.Vào cuối thế kỷ 20, số lượng cá thể trong các quần thể giảm nghiêm trọng do đánh bắt, khai thác quá mức và suy thoái môi trường sống. Dữ liệu đánh bắt vào năm 1982 chỉ cho thấy vài chục mẫu vật được đánh bắt hàng năm và không có hồ sơ nào nói về việc đánh bắt ở đập Gezhouba kể từ năm 1995. Nguồn cung cấp loài cá này đã giảm rõ rệt trong khoảng từ 20 đến 30 năm qua và việc sản lượng đánh bắt quá nhỏ và phân tán đã gây khó khăn trong việc báo cáo chính xác về tổng sản lượng đánh bắt của loài cá này. Trước tình trạng tuyệt chủng của cá tầm sông Dương Tử ngày càng cao,vViệc nhân giống nhân tạo bắt đầu vào năm 1976 bởi Viện Thủy sản Changjianq, Trung Quốc.

Tham khảo

D
Cá Đông Á
Cá tầm
Động vật đặc hữu Trung Quốc


title: Diadasia opuntiae

text:
Diadasia opuntiae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Diadasia
Động vật được mô tả năm 1901


title: Tipula erectiloba

text:
Tipula erectiloba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Heliconius atthis

text:
Heliconius atthis là một loài bướm trong chi Heliconius.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Heliconius


title: Arnold Vosloo

text:
Arnold Vosloo (sinh ngày 16 tháng 6 năm 1962 tại Nam Phi), là một diễn viên từng được biết đến với một giải thưởng cho nhân vật phản diện được yêu thích nhất khi anh đóng vai Imhotep trong bộ phim Xác ướp từng làm mưa gió trên thị trường điện ảnh năm 1999.Vosloo nhanh chóng được công nhận là một diễn viên nổi tiếng tại quê nhà và nhận được một số giải thưởng.

Tiểu sử

Sau khi sang định cư tại Hoa Kỳ, anh tham gia phim Circle In The Square Uptown, cùng thủ vai chính với Al Pacino và Sheryl Lee.
Sau đó anh đã có thêm 18 vai diễn trong Ridley Scott's 1492: Conquest of Paradise (1992), John Woo's Hard Target (1993), Darkman II: The Return of Durant (1994) và Darkman III: Die Darkman Die (1996) và Roxanne (1997).

Trên màn ảnh nhỏ, Vosloo xuất hiện trong American Gothic (1995) của hãng Fox và Nvaih Bridges (1996) của hãng CBS.

Gần đây nhất, anh vào một vai phụ trong phim Biệt đội G.I. Joe

Phim tham gia

Chú thích - Tham khảo

Liên kết ngoài

Arnold Vosloo Tribute Page with filmography, reviews, interviews, screencaps and more.

Sinh năm 1962
Người Afrikaner
Người Nam Phi
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Người da trắng Nam Phi
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20


title: Pseudofavolus

text:
Pseudofavolus là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pseudofavolus at Index Fungorum

Polyporaceae


title: Sân bay Tiree

text:
Sân bay Tiree  là một sân bay có cự ly 4,6 km về phía bắc tây bắc của Balemartine trên đảo Tiree ở Inner Hebrides ngoài khơi bờ biển tây Scotland. Công ty sở hữu và vận hành là Highlands and Islands Airports Limited.

Sân bay này có tuyến bay thường lệ nối với Sân bay quốc tế Glasgow, bằng máy bay Loganair Twin Otter của Loganair.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Loganair (Glasgow)

Tham khảo

AIP Anh

Liên kết ngoài
 Tiree Airport - Trang mạng chính thức

Sân bay Scotland


title: Longi

text:
Longi là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Ý, có vị trí cách khoảng 120 km về phía đông của Palermo và vào khoảng 70 km về phía tây của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.610 người và diện tích là 42,2 km².

Đô thị Longi có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Stazzone, Crocetta, Pado, và Filipelli.

Longi giáp các đô thị: Alcara li Fusi, Bronte, Cesarò, Frazzanò, Galati Mamertino, Maniace, San Marco d'Alunzio, Tortorici.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Molliens-Dreuil

text:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp|name= Molliens-Dreuil
|image_map = France_jms.png
|x = 136
|y = 39|
|region=Hauts-de-France
|departement=Somme
|arrondissement= Amiens
|canton=Molliens-Dreuil
|insee=80554
|postal_code=80540
|mayor= Victor Delezenne
|term=2001-2008
|intercomm=Cộng đồng các xã Sud-Ouest Amiénois
|elevation_m=49
|elevation_min_m=40
|elevation_max_m=129
|hectares=2280
|area_km2=22.8
|population=830
|date-population=1999
|density_km2=36}}Molliens-Dreuil''' là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Thị trấn này tọa lạc trên đường D211 và đường D69, khoảng 13 dặm Anh về phía tây của Amiens, trong thung lũng của một con suối nhỏ St.Landon.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Molliens-Dreuil trên trang mạng của INSEE
 Molliens-Dreuil trên trang mạng của Quid
 Parish website (23 communes) by Abbé Jean-Pierre Dalibot

Xã của Somme


title: Ilybius subtilis

text:
Ilybius subtilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Polylepis pauta

text:
Polylepis pauta là một loài thực vật thuộc họ Rosaceae. Loài này có ở Ecuador và Peru. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Polylepis pauta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Polylepis
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Nadbai

text:
Nadbai là một thành phố và khu đô thị của quận Bharatpur thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Nadbai có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 205 mét (672 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nadbai có dân số 21.644 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Nadbai có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Nadbai, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Sennius bosqi

text:
Sennius bosqi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Sennius


title: Dây pallium

text:
Dây Pallium ( hoặc ; ; số nhiều: ) là một phẩm phục giáo hội của Giáo hội Công giáo Rôma, đặc biệt đối với giáo hoàng, nhưng trong thực tế loại phẩm phục này đã được trao cho các Tổng giám mục đô thành và giáo chủ trong nhiều thế kỷ như một biểu tượng của thẩm quyền do Hội thánh trao cho họ. Trong bối cảnh mới đó, dây pallium vẫn giữ mối liên hệ với vị giáo hoàng.

Dây Pallium, ở dạng thức phương Tây hiện nay, là một dải hẹp, với chiều rộng "khoảng ba ngón tay", được dệt bằng lông cừu trắng của cừu nuôi bởi các tu sĩ Trappist, với một vòng ở giữa nằm trên vai cùng với hai vạt nằm ở phía trước và sau; do đó khi nhìn từ phía trước hoặc phía sau, hình dáng của dây tương tự như hình chữ Y. Trên dây, những hình ảnh thánh giá màu đen được trang trí với bốn hình thánh giá trên vòng và hai hình khác ở mỗi vạt. Dây được uốn gấp trên vai tái, đôi khi đính trên dây ba ki vàng. Hai đặc điểm này dường như tồn tại từ thời khi vương miện Roma là một chiếc khăn đơn giản được gấp làm đôi và gắn trên vai trái.

Về nguồn gốc, dây pallium và áo omophor cùng là cùng một phẩm phục trong thánh lễ. Bộ omophor là một dải vải rộng, lớn hơn nhiều so với bộ pallium hiện đại, được tất cả các giám mục Chính thống giáo Đông phương và Công giáo Đông Phương Nghi lễ Byzantine sử dụng. Một lý thuyết kết nối nguồn gốc của dây Pallium với hình ảnh của Người chăn cừu tốt lành vác theo cừu trên vai, rất phổ biến trong nghệ thuật Thiên chúa giáo trong thời kì sơ khai; nhưng đây cũng không loại trừ là một cách diễn giải của hậu thế. Lễ nghi liên quan đến việc chuẩn bị dệt dây pallium và việc trao nó cho tân giáo hoàng trong lễ khai mạc sứ vụ cũng biểu lộ một số biểu tượng. Những con cừu có lông đã được quyết định sử dụng tạo nên dây pallium được các nữ tu của tu viện thánh Agnes trưng lên một cách long trọng tại bàn thờ. Các nữ tu dòng Biển Đức Santa Cecilia ở Trastevere sau đó dệt len của cừu tạo thành dây pallium.

Lịch sử

Từ nguyên
Nguyên thủy, từ "pallium" được dùng để chỉ một áo khoác bằng len của riêng giáo hoàng mà thôi. Về sau này, "pallium" trở thành một loại phục trang danh dự trong phụng vụ, biểu trưng cho sự hiệp thông đặc biệt với người kế vị thánh Phêrô đối với các Giám mục đứng đầu các tổng giáo phận.

Lịch sử

Không rõ chính xác khi nào pallium được giới thiệu lần đầu tiên. Mặc dù Tertullian đã viết một bài luận không muộn hơn 220 CE có tiêu đề De Pallio ("Trên dây Pallium"), theo Liber Pontificalis, nó được sử dụng lần đầu tiên khi Giáo hoàng Máccô (chết 336) trao quyền mang dây pallium cho Giám mục Ostia, bởi vì sự chủ phong trong nghi lễ tấn phong của Giáo hoàng đối với ông; Giáo hoàng Symmacô cũng làm như vậy với Thánh Cescsarius của Arles năm 513, và trong nhiều tài liệu khác của thế kỷ thứ sáu, dây pallium được nhắc đến như một bộ phẩm phục dạng dài. Dường như trước đó, chỉ có Giáo hoàng có quyền tuyệt đối để mặc thứ phẩm phục này và việc sử dụng của nó bởi những người khác chỉ được chấp nhận khi được phép của chính Giáo hoàng. Chỉ từ thế kỷ thứ sáu chúng ta mới nghe nói về pallium được trao cho người khác như một dấu hiệu phân biệt. Sự vinh dự này thường được trao cho các giám mục đô thành, đặc biệt là các vị đại diện được chỉ định bởi giáo hoàng, nhưng đôi khi nó được trao cho các giám mục ở vị trí thấp (ví dụ như các giám mục Syagrius của Autun, Donus của Messina và John của Syracuse của dưới thời Giáo hoàng Gregory I).

Việc sử dụng pallium của các tổng giám mục đô thành không trở nên phổ biến cho đến thế kỷ VIII, khi một công đồng được triệu tập bởi Thánh Boniface đã đặt một nghĩa vụ đối với những tổng giám mục đô thành Tây phương phải nhận được dây pallium của họ từ chính tay Giáo hoàng tại Rôma. Việc nhận dây pallium được thực hiện bằng một chuyến hành hương hoặc bằng cách chuyển tiếp một đơn thỉnh nguyện nhận dây pallium đi kèm theo một lời thề sẽ thực hiện các nghi lễ trang trọng với đức tin, và tất cả những việc phải làm đều bị ngăn cấm trước khi nhận được pallium. Lời tuyên thệ trung thành mà người nhận pallium trong thời đại ngày nay rõ ràng có nguồn gốc từ thế kỷ thứ mười một, dưới thời trị vì của Giáo hoàng Paschal II (1099-1118), và thay thế cho lời thề trung thành.

Chắc chắn rằng một số tiến lễ đã được nộp cho việc tiếp nhận của pallium vào đầu thế kỷ thứ sáu. Điều này đã được Giáo hoàng Gregory I bãi bỏ trong Thượng Hội đồng La mã năm 595, nhưng sau đó được đưa trở lại như một phần hoa lợi nhằm giúp duy trì hoạt động của Tòa Thánh. Quá trình tiến lễ này đã bị Công đồng Florence lên án vào năm 1432, gọi nó là một gian kế cho vay nặng lãi được phát minh ra bởi chức vị giáo hoàng.

Nguồn gốc
Có rất nhiều ý kiến khác nhau liên quan đến nguồn gốc của dây pallium. Một số dấu vết cho rằng nó xuất phát từ nghi lễ nhậm chức của vua Constantine I (hoặc một trong những người kế nhiệm ông); những người khác coi đó là sự bắt chước trang phục  ephod của người Do Thái, là một loại trang phục trên tay vị Thượng tế. Những người khác tuyên bố rằng nguồn gốc của nó có thể được xem là sự miêu tả của áo choàng Thánh Phêrô, tượng trưng cho chức vụ của ông là linh mục tối cao. Giả thuyết thứ tư cho thấy nguồn gốc của nó là một áp choàng trong các nghi lễ phụng vụ, được các vị giáo hoàng đầu tiên sử dụng, theo thời gian được gấp lại thành hình dạng một mảnh vải. Giả thuyết thứ năm lại cho rằng nói nguồn gốc của nó bắt nguồn từ phong tục gấp lại áo choàng pallium, trở thành một loại phẩm phục được đeo bên ngoài trong các thời kì phong kiến. Giải thuyết thứ sáu lại tuyên bố nó đã được giới thiệu như một loại phẩm phục của Giáo hoàng, (tuy nhiên, hình dáng sơ khai của nó không phải là một dải vải hẹp, nhưng đúng với tên gọi, là một mảnh vải rộng, thuôn dài và được gấp lại).

Không có bằng chứng chắc chắn nào cho thấy dây pallium xuất phát từ việc nhậm chức của một nhà vua, hay Ê-phót của thầy tế lễ thượng phẩm người Do Thái, hoặc một chiếc áo choàng đi kèm với huyền thoại là của Thánh Phêrô. Có thể dây pallium ban đầu đã được sáng chế như một huy hiệu phụng vụ của giáo hoàng, hay rằng nó đã được thông qua theo sự mô phỏng của vật dụng tương ứng, là chiếc áo omophor giám mục, rất thịnh hành trong Giáo hội Đông Phương. Ngoài ra, dây này cũng được ban tặng cho các đại diện của giáo hoàng (như giám mục Arles, người đại diện cho giáo hoàng ở các vùng Gaul) và các giám mục khác có liên kết độc lập với Tòa Thánh. Cũng trong số này, các nhà truyền giáo được gửi đi với sự chấp thuận của giáo hoàng để xây dựng một lãnh thổ giáo hội, tổ chức giáo hội trong số những cá nhân mới cải đạo. Thánh Augustinô của Canterbury vào thế kỷ thứ bảy của nước Anh và thánh Boniface ở thế kỷ thứ tám của nước Đức nằm trong nhóm này.

Sự phát triển dây Pallium

Có một sự khác biệt rõ ràng về hình thức của pallium hiện đại và được sử dụng trong thời kỳ Cơ Đốc giáo đầu tiên, như được miêu tả trong tranh khảm Ravenna. Pallium của thế kỷ thứ sáu là một dải len trắng dài, rộng vừa phải, được trang trí ở cuối với một cây thánh giá màu đen hoặc đỏ, và kết thúc bằng tua; nó được quấn quanh cổ, vai, và ngực. Vì cách sử dụng đó, nó tạo ra một hình tượng như chữ V ở phía trước, và dây Pallium kết thúc bằng dải vải được kéo xuống từ vai trái, một ở phía trước và một phía sau.

Vào thế kỷ thứ tám, dây pallium được sử dụng theo thông lệ mới, để các đầu dây thòng xuống, một ở giữa ngực và một ở giữa lưng, đi kèm trên dây là những chiếc đinh ghim, vì vậy pallium trở thành hình dạng chữ Y.  Một sự phát triển khác về hình dáng dây Pallium đã diễn ra trong thế kỷ thứ chín (theo các hình ảnh minh họa, trước hết ở bên ngoài của Rôma, nơi truyền thống cổ xưa không được duy trì cách nghiêm túc): băng vải mà trước đó được cố định bằng các đinh kim nay được may thành dạng chữ Y, tuy nhiên, chiều dài của dây cũng được cắt ngắn đi.

Hình thức của dây Pallium ngày nay bắt nguồn từ thế kỷ thứ mười hoặc mười một. Hai mẫu vật còn tồn tại cách hoàn thiên của mẫu dây pallium này là các dây từng thuộc về Tổng Giám mục - Thánh Heribert (qua đời năm 1021) và Tổng Giám mục - Thánh Anno (qua đời năm 1075), được lưu giữ tại Siegburg, Tổng Giáo phận Cologne. Hai dải vải đứng của dây pallium dạng tròn rất dài cho đến thế kỷ mười lăm, nhưng sau đó dần được rút ngắn lại nhiều lần cho đến khi chúng có chiều dài chỉ còn khoảng 12 inch. Ban đầu, những vật trang trí đính kèm duy nhất trên dây pallium được đính ở hai biểu tượng thánh giá ở hai đầu dây Pallium. Điều này được chứng minh bởi các bức tranh khảm ở Ravenna và Rome. Dường như các vật trang trí đính trên pallium với số lượng thánh giá nhiều hơn đã không trở thành thông lệ cho đến thế kỷ thứ chín, khi các chữ thập nhỏ được khâu trên vách pallium, đặc biệt là trên vai. Tuy nhiên, trong thời Trung Cổ không có quy tắc xác định số lượng thập giá, cũng không có bất kỳ luật nào xác định màu sắc của chúng. Màu sắc của biểu tượng thánh giá thường có màu tối, nhưng đôi khi cũng có màu đỏ. Các đinh ghim trên dây pallium, với công dụng đầu tiên là để định hình dây vải để may pallium, được giữ lại, đính trên dây như đồ trang trí ngay cả sau khi dây đã được may xong, với hình dạng thích hợp, mặc dù chúng không còn bất cứ ứng dụng thực tế nào. Việc đưa các vật thể có trọng lượng nhỏ vào đầy dây (phần thằng đứng), thông thường ngay từ thế kỷ thứ mười ba. Việc này đã được minh chứng bằng việc khám phá năm 1605 qua mẫu vật là dây pallium được đeo trên thi hài Giáo hoàng Boniface VIII và bởi những mảnh vỡ của dây pallium được tìm thấy trong ngôi mộ của Giáo hoàng Clement IV.

Sử dụng thời hiện đại

Việc sử dụng pallium được dành riêng cho giáo hoàng và các tổng giám mục đô thành, nhưng những vị Tổng giám mục này không thể sử dụng nó đến khi được giáo hoàng thông qua bằng cách trao dây pallium, thường rơi vào buổi lễ mừng Thánh Lễ Thánh Phêrô và Phaolô vào ngày 29 tháng 6. Giáo hoàng Phanxicô đã sửa đổi nghi lễ trao ban dây pallium vào tháng 1 năm 2015: Nghi thức làm phép các dây pallium sẽ được cử hành trong lễ Thánh Phêrô và Phaolô ở nhà thờ Thánh Phêrô; các tổng giám mục đô thành, sẽ được đeo dây pallium cách chính thức trong một buổi lễ riêng trong giáo phận địa phương của họ từ bàn tay của Sứ thần Tòa Thánh (là vị diện cho cá nhân của giáo hoàng ở các nước tương ứng). Thượng phụ Tòa Thượng phụ nghi lễ Latinh Giêrusalem cũng được quyền sử dụng dây pallium. Các truyền thống trước đây cho phép một số giám mục khác sử dụng pallium đã được Giáo hoàng Phaolô VI kết thúc bằng một tự sắc do ông ban hành năm 1978. Tổng Giám mục đô thành có thể sử dụng dây Pallium của ông như một dấu hiệu về thẩm quyền của ông không chỉ trong tổng giáo phận do ông cai quản mà bất cứ nơi nào trong giáo tỉnh do ông quản nhiệm mỗi khi cử hành các thánh lễ.

Mặc dù hiện nay, theo giáo luật pháp và các chuẩn mực về phụng vụ đã quy định rõ ràng về việc dây pallium thường chỉ được trao cho Tổng giám mục đô thành, một trường hợp ngoại lệ duy nhất dường như đã trở thành quen thuộc: Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ban cho một hồng y trước đó - Hồng y Joseph Ratzinger khi Ratzinger trở thành Niên trưởng của Hồng y Đoàn và do đó cũng là Hồng y đẳng Giám mục Hiệu tòa Ostia, một danh hiệu danh dự hoàn toàn và trong đó không có nguồn gốc chức vụ của một tổng giám mục hay một tổng giám mục đô thành. Khi Ratzinger được bầu làm Giáo hoàng Biển Đức XVI, ông tiếp tục sử dụng ngoại lệ này, mà không có bất cứ phát ngôn nào qua việc trao dây pallium cho Hồng y Angelo Sodano, Tân niên trưởng hồng y đoàn.

Được sử dụng bởi giáo hoàng, dây pallium tượng trưng cho quyền lực trọn vẹn của chức vụ giáo hoàng. Dây pallium do các tổng giám mục mặc, nó thể hiện sự tham gia của họ vào quyền lực mục vụ cao nhất của chính giáo hoàng, người đã công nhận chức vị của họ trong giáo tỉnh của họ. Tương tự như vậy, sau khi từ chức, một giáo sĩ không còn được sử dụng pallium; nếu ông được chuyển sang một tổng giáo phận đô thành (giáo tỉnh) khác, ông ta phải một lần nữa cầu xin Giáo hoàng ban cho một dây Pallium mới. Các dây pallium mới được tôn vinh long trọng sau khi được làm phép vào lễ vọng đầu tiên của ngày lễ kính Thánh Phêrô và Phaolô, và sau đó được giữ trong một chiếc rương bằng bạc mạ vàng đặc biệt gần Confessio Petri (mộ của Thánh Phêrô) cho đến khi được yêu cầu sử dụng. Việc trao dây Pallium trước đây đã được một hồng y đẳng phó tế trao ban tại Rôma, và bên ngoài Rôma bởi một giám mục; trong cả hai trường hợp buổi lễ diễn ra sau khi cử hành Thánh Lễ và ứng viên đọc một lời thề. Theo quy định của Công đồng Vatican II (1962-1965), nghi thức phụng vụ cho việc trao nhận dây pallium như trong sách phụng vụ quy định diễn ra vào lúc bắt đầu Thánh Lễ, trong đó Tổng Giám mục ngồi trên tòa giám mục của ông; tuy nhiên, trong thực tế, dưới triều đại của Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Giáo hoàng Biển Đức XVI đã triệu tập tất cả các tân Tổng giám mục đô thành đến Rome để nhận được dây pallium trực tiếp từ tay của giáo hoàng vào ngày lễ của Thánh Phêrô và Phaolô.

Trong buổi lễ nhậm chức chính thức, Giáo hoàng Biển Đức XVI đã thông qua một hình thức cổ xưa của pallium, từ thời kỳ nó và áo omophor hầu như giống hệt nhau. Dây pallium này rộng hơn hình thức của dây pallium hiện đại mặc dù không rộng như áo omphor của thời đại này nay. Dây pallium này được làm bằng lông cừu đen, và được trang trí với năm dấu thánh giá màu đỏ và ba trong số đó được đính trên đó bằng những đinh ghim, tượng trưng cho năm vết thương của Chúa Giêsu và ba cái đinh, dây pallium này được sử dụng bằng cách đeo trên vai trái. Chỉ có dây pallium của giáo hoàng được sử dụng dạng thức đặc biệt này. Bắt đầu từ Lễ kính các Thánh Phêrô và Phaolô (29 tháng 6 năm 2008), dây pallium của Giáo hoàng Biển Đức XVI đã trở lại hình thức tương tự như những người tiền nhiệm gần đây của ông, mặc dù dây pallium của ông có khoét cổ rộng hơn, chiều dài dây dài hơn đi kèm với những biểu tượng thánh giá màu đỏ, do đó vẫn khác biệt với dây pallium của các Tổng giám mục đô thành. Sự thay đổi này, do sự giải thích của bậc thầy về Nghi thức Phụng vụ Giáo hoàng Guido Marini, đưa ra sau khi nghiên cứu về lịch sử của pallium, đã chỉ ra rằng bức chân dung xưa nhất của một giáo hoàng mang kiểu pallium đó, Giáo hoàng Innocent III tại Sacro Speco Cloister, dường như là chỉ là một dạng ngôn ngữ cổ xưa được nêu lên một cách có chủ ý. Đức ông Marini cũng tuyên bố rằng Giáo hoàng Biển Đức XVI đã gặp một loạt các sự cố gây phiền nhiễu về vấn đề cố định dây pallium đúng chỗ trong các buổi cử hành phụng vụ. Dây pallium này sau đó được giáo hoàng Biển Đức XVI sử dụng lần cuối khi ông sử dụng nó khi đến kiểm tra thiệt hại do trận động đất Aquedra, viếng thăm nhà thờ bị ảnh hưởng nghiêm trọng là nhà thờ Santa Maria di Collemaggio. Nơi đây, di hài của Thánh giáo hoàng Cêlestinô V thoát khỏi sự phá hủy của trận động đất. Sau dành vài phút cầu nguyện tại ngôi mộ này, vị giáo hoàng đã quyết định đặt dây pallium của mình vào quan tài cố giáo hoàng Cêlestinô V. Thật thú vị, vị giáo hoàng cuối cùng sẵn sàng ý định từ nhiệm trước Giáo hoàng Biển Đức XVI chính là Thánh Giáo hoàng Cêlestinô V, từ nhiệm năm 1294.

Mặc dù pallium thứ hai của Giáo hoàng Biển Đức XVI không thực sự được tạo thành cho đến năm 2008, mô hình của nó thực sự đã tồn tại trên huy hiệu giáo hoàng của ông. Một sự thật được ít người biết đến: thực tế thiết kế dây pallium dài của Giáo hoàng được sử dụng trong triều đại giáo hoàng Biển Đức XVI đã được thiết lập vào năm 1999 khi Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã sử dụng một dây pallium hình chữ Y dài với những chữ thập đỏ cho lễ kỷ niệm Lễ Phục Sinh năm đó. Nó chỉ được sử dụng mà một lần và được tạo ra bởi Piero Marini, bậc thầy của những phẩm phục phụng tự giáo hoàng, người cũng tạo ra thiết kế dây pallium giáo hoàng đầu tiên của Giáo hoàng Biển Đức XVI.

Vào ngày 29 tháng 6 năm 2014, sau khi dùng dây pallium thứ hai của Giáo hoàng Biển Đức XVI trong hơn một năm, Giáo hoàng Phanxicô đã quyết định khôi phục hình dạng dây pallium giáo hoàng, với hình dạng truyền thống của các giáo hoàng trước Giáo hoàng Biển Đức XVI.

Vào tháng 1 năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô tuyên bố bắt đầu từ năm đó, Giáo hoàng ở Rôma không còn được trao dây pallium với tư cách cho các cá nhân nữa; thay vào đó, các tổng giám mục thành đô sẽ tiếp nhận việc đeo dây này tại giáo hội địa phương của từng người. Tuy nhiên, Giáo hoàng sẽ tiếp tục nghi thức làm phép dây pallium.

Sử dụng
Hiện nay, chỉ có Giáo hoàng, các tổng giám mục đô thành (giữ chức trưởng giáo tỉnh) và Thượng phụ Công giáo nghi lễ Latinh tại Jerusalem được quyền sử dụng dây pallium. Theo Bộ Luật Giáo luật năm 1917, một Tổng giám mục đô thành phải nhận được pallium trước khi thực hiện nhiệm vụ của mình trong giáo tỉnh của mình, ngay cả khi ông ta đã từng là tổng giám mục đô thành ở giáo tỉnh khác, nhưng những ràng buộc này đã biến mất trong Bộ Giáo luật sửa đổi năm 1983. Các giám mục, tổng giám mục khác, kể cả các tổng giám mục đô thành đã hồi hưu, không sử dụng dây pallium, trừ khi họ nhận được sự cho phép đặc biệt. Một trường hợp ngoại lệ rõ ràng được thực hiện cho một trường hợp hiếm khi xảy ra, đó là một người chưa phải là một giám mục được bầu làm giáo hoàng, trong trường hợp đó, giám mục chủ phong cho tân giáo hoàng được quyền đeo dây pallium trong buổi lễ tấn phong.

Vị trưởng giáo tỉnh có thể mang dây pallium trong bất cứ nhà thờ nào thuộc giáo tỉnh mà ông đứng đầu; nhưng ngoài giáo tỉnh, thì tuyệt đối không được mang dây ấy, cho dù có sự đồng ý của giám mục giáo phận đó. Nếu trưởng giáo tỉnh được thuyên chuyển sang một tòa trưởng giáo tỉnh khác thì cần phải xin một dây pallium mới (Giáo Luật điều 437 §2 và §3). Khi một vị giáo hoàng hay tổng giám mục đô thành qua đời, ông được chôn cất cùng với dây pallium gần nhất mà ông đã được nhận lãnh, còn các dây pallium khác (nếu có trước đó) thì được cuộn lại và đặt vào quan tài.

Hình thức
Theo truyền thống, dây Pallium là một dây len trắng, rộng chừng 4 cm, có đeo hai miếng vải, một phía trước, một phía sau, trên đó thêu 6 thánh giá nhỏ màu đen. Dây này chỉ được sử dụng khi cử hành nghi thức phụng vụ trong phạm vi Tổng giáo phận của Tổng Giám mục. Khi sử dụng, Giáo hoàng và các Tổng Giám mục đeo dây này quanh cổ, ngực và vai.

Lông chiên để dệt dây Paliium được lấy từ hai con chiên đặc biệt do các tu sĩ dòng khổ tu Trappists nuôi tại Tre Fontane. Mỗi năm, Giáo hoàng làm phép hai con chiên này vào ngày lễ thánh Agnes (21 tháng 1) tại Nhà thờ St. Agnes, Roma; sau đó, các nữ tu dòng Biển Đức tại Vương cung Thánh đường Cecilia dùng lông chiên để dệt thành dây Pallium. Các dây dệt xong sẽ được đặt trong chiếc hộp đồng, đặt gần ghế của Thánh Phêrô, phía trên mộ Thánh Phêrô (Bàn thờ chính ở phía trên mộ Thánh Phêrô) cho đến ngày 29 tháng 6.

Dây Pallium là biểu hiệu cổ kính nhất của Giám mục. Được làm bằng lông chiên, dây Pallium biểu tượng cho hình ảnh những con chiên lạc mà Chúa Jesus vác trên vai và đem về nhà. Theo đó, hình ảnh các Giám mục mang dây Pallium cũng hàm ý các mục tử cùng "vác nhau trên vai" - nâng đỡ nhau phụng vụ cho toàn nhân loại. Thánh Simeon thành Tessalonica viết: "Dây Pallium chỉ Chúa Cứu Thế khi gặp chúng ta như chiên lạc đàn, Ngài vác lên vai, và khi nhận lấy nhân tính con người trong cuộc nhập thể, Ngài thần hóa nhân tính ấy bằng cái chết của Ngài trên Thánh Giá, Ngài dâng chúng ta cho Chúa Cha, và qua cuộc phục sinh, Ngài nâng chúng ta lên cao".

Trong bài huấn từ tại lễ đăng quang của mình ngày 24 tháng 4 năm 2005, Giáo hoàng Biển Đức XVI nói:

{{cquote|
''"Pallium, dệt bằng len tinh ròng, sẽ được đặt trên vai tôi. Dấu xưa đây, mà các Giám mục Roma đã mang từ thế kỷ thứ IV, có thể được xem như hình ảnh ách của Chúa Kitô, mà Giám mục Thành này, người tôi tớ của các tôi tớ Chúa, mang trên vai mình. Ách của Chúa là ý muốn của Chúa, mà chúng ta chấp nhận. Và ý muốn này không đè nặng trên chúng ta, đè nén chúng ta và làm chúng ta mất tự do. Biết điều gì Chúa muốn, biết nơi nào gặp được con đường sự sống - đó là niềm vui của Israel, đó là đặc ân lớn của Israel. Đó cũng là niềm vui chúng ta: ý muốn của Chúa không làm cho chúng ta bị tha hóa, ý muốn đó thanh luyện chúng ta - mặc dầu điều này có thể gây nên đau khổ - và như vậy đưa chúng ta trở về với chúng ta. Như vậy, chúng ta phục vụ không những chính Người, mà còn sự cứu rỗi của toàn thế giới, của toàn lịch sử.Biểu tượng dây Pallium còn cụ thể hơn: len con chiên có ý diễn tả con chiên lạc, bịnh hoạn hay ốm yếu mà người mục tử vác trên vai mình và đưa nó tới nước hằng sống. Đối với các Giáo phụ, dụ ngôn con chiên lạc, mà người mục tử tìm kiếm trong hoang địa, là một hình ảnh mầu nhiệm của Chúa Kitô và Giáo hội. Nhân loại - mỗi người trong chúng ta - là con chiên lạc trong sa mạc không còn biết đường về. Con Thiên Chúa sẽ không muốn cho điều này xảy ra; Người không thể bỏ nhân loại trong một điều kiện khốn khổ như vậy. Người nhanh chân và bỏ vinh quang thiên đình, hầu đi tìm con chiên và theo dõi nó, suốt con đường tới Thánh Giá. Chúa vác Thánh Giá trên vai mình và vác nhân loại chúng ta; Người vác tất cả chúng ta- người là đấng chăn chiên lành thí mạng sống vì con chiên. Điều mà dây Pallium chỉ rõ trước nhất và hơn hết là tất cả chúng ta được Chúa Giêsu vác. Nhưng đồng thời dây Pallium mời chúng ta gánh vác cho nhau. Do đó dây Pallium trở nên một biểu tượng về sứ vụ của mục tử."}}

Các loại dây Pallium
Pallium Giáo hoàng
Dây Pallium Giáo hoàng là loại Pallium đặc biệt, chỉ dùng để đặt trên đôi vai của vị tân Giáo hoàng trong ngày lễ đăng quang. Tuy nhiên, ngày 3 tháng 9 năm 1978, trong thánh lễ đồng tế với Hồng y đoàn, Giáo hoàng Gioan Phaolô I đã đeo dây này thay vì đội mũ Giáo hoàng. Giáo hoàng Gioan Phaolo II cũng đeo dây này. Từ đó trở thành thông lệ, các Giáo hoàng sử dụng thường xuyên hơn dây Pallium trong các lễ trọng.

Ban đầu, dây Pallium Giáo hoàng không khác dây Pallium của Giám mục, với ý nghĩa Giáo hoàng cũng là một Giám mục của Giáo phận Rome. Tuy nhiên, từ thời của Giáo hoàng Benedict XVI, dây Pallium Giáo hoàng trở nên khác biệt hơn so với các Giáo hoàng tiền nhiệm. Vẫn mang hình dáng truyền thống nhưng dây Pallium Giáo hoàng mới dài hơn dây Pallium dành cho các Tổng Giám mục, dệt hoàn toàn bằng len trắng dài 2,6 m và rộng 11 cm làm bằng lông cừu. Trên sợi dây len có gắn hình 5 dấu thập giá biểu tượng của 5 dấu đinh của Đức Kitô với 3 chiếc đinh cài tượng trưng cho 3 dấu đinh thập giá.

Pallium Tổng Giám mục
Theo truyền thống đã có từ thế kỷ XI, lễ trao dây Pallium cho các Giám mục được tổ chức vào ngày lễ hai thánh Phêrô và thánh Phaolô Tông đồ hàng năm. Kể từ năm 2015, theo quyết định của Giáo hoàng Phanxicô, dây này sẽ được trao tại Tổng giáo phận mà Tổng giám mục đó đang coi sóc. Dây có chiều rộng khoảng 4 cm, đeo trên vai vòng quanh cổ, với hai dải, một dải thả xuống phía trước ngực, một dải xuống phía sau lưng. Trên dây có thêu 6 hình Thánh giá màu đen. Dây này chỉ được sử dụng khi cử hành nghi thức phụng vụ trong phạm vi Tổng giáo phận của Tổng Giám mục.

Ý nghĩa
Các quy tắc điều chỉnh việc sử dụng thời kì ban đầu của dây pallium không thể được xác định một cách chắc chắn, nhưng việc sử dụng nó, ngay cả trước thế kỷ thứ 6, dường như đã có một đặc tính phụng vụ nhất định. Trong thời kì ban đầu, không ít thì nhiều có một sự hạn chế sâu rộng liên quan đến việc hạn chế việc sử dụng pallium, và việc sử dụng nó chỉ dành cho một số ngày nhất định. Việc sử dụng bừa bãi dây pallium, với sự cho phép Hincmar của Reims bởi Giáo hoàng Leo IV (851) và Bruno của Cologne bởi Giáo hoàng Agapetus II (954) là trái ngược với phong tục chung. Trong thế kỷ 10 và 11, cũng như ngày nay, nguyên tắc chung là hạn chế việc sử dụng pallium, và việc sử dụng dây này chỉ dành cho một số lễ và một số dịp đặc biệt khác. Dây pallium với những đặc tính và biểu tượng như bây giờ có lịch sử từ thế kỷ 8, khi nó thể hiện nghĩa vụ và bổn phận của tất cả các tổng giám mục đô thành, và các vị này thỉnh cầu Tòa Thánh cho phép sử dụng nó. Sự phát triển và thay đổi của dây pallium đã được hoàn chỉnh cuối thế kỷ XI và từ đó trở đi, pallium luôn xuất hiện trong các tông sắc của giáo hoàng như là biểu tượng của sự viên mãn của quyền giáo hoàng ("plenitudo pontificalis officii"). Vào thế kỷ thứ sáu, pallium là biểu tượng của văn phòng của giáo hoàng và quyền lực của giáo hoàng, và vì lý do này, Giáo hoàng Felix đã chuyển dây pallium giáo hoàng của ông cho tổng phó tế của ông, trái với phong tục, ông đã đề cử vị này kế nhiệm ông. Mặt khác, khi được sử dụng bởi các tổng giám mục đô thành, pallium ban đầu chỉ đơn giản có ý nghĩa kết hợp với Tông Tòa, và là một đồ trang sức tượng trưng cho đức hạnh và thứ hạng của người mặc.

Ghi chú

Nguồn tham khảo

Tài liệu trích dẫn

 —a monograph published by the Archdiocese of Cardiff to mark the bestowal of the Pallium on Archbishop George Stack in July 2011.
 Attribution'''

Tham khảo
 Từ điển Công giáo phổ thông, John A. Hardon, S.J. Image Books, NewYork. Bản Tiếng Việt do Linh mục Đặng Xuân Thành chủ biên và được dịch bởi Nhóm Chánh Hưng, Nhà xuất bản Phương Đông, tháng 8 năm 2008.

Liên kết ngoài

 A tradition in evolution: Pallium signifies authority, loyalty (John Norton, Catholic News Service)
 Sammlung Philippi - The Pallium Information about the sisters, weaving the papal Pallium

Biểu trưng Kitô giáo
Thuật ngữ Công giáo
Phẩm phục Kitô giáo
Phụng vụ Công giáo


title: Tháp Hòa Lai

text:
Tháp Hòa Lai là một trong những cụm tháp cổ Chăm Pa, gồm có ba tháp hiện nằm ở thôn Ba Tháp, xã Bắc Phong, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận. Được đánh giá là một trong những di tích cổ nhất và đẹp nhất còn tồn tại.

Hiện trạng
Tháp Hòa Lai là một khu di tích lớn, nằm trên vùng đất cao nhất của một cánh đồng dài và rộng ở phía bắc thành phố Phan Rang–Tháp Chàm, cả khu di tích được xây dựng trong một khoảnh đất chữ nhật kéo dài theo hướng đông – tây, dài 200 mét, rộng 125 mét. Ngoài ba ngôi tháp, còn vết tích của nhiều kiến trúc phụ khác như tường gạch bao phía đông, tháp cổng, gian nhà dài ở khu sân ngoài và nhiều công trình nhỏ khác nhau.

Tháp trung tâm hiện chỉ còn phần thân và một bộ phận của tầng thứ nhất nhỏ hơn hai ngôi tháp hai bên, nhưng lại được xây dựng cẩn thận hơn và còn giữ lại nhiều hình trang trí hơn, theo các nhà nghiên cứu vào cuối thế kỷ 19, người Pháp và quan chức địa phương đã cho phá phần trên của tháp trung tâm để lấy gạch lát con đường cái quan tức là Quốc lộ 1 bây giờ đi qua đó. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, tháp trung tâm đã bị sụp đổ luôn tầng thứ nhất chỉ còn lại phần nền.

So với tháp trung tâm, tháp phía bắc cao hơn về mặt bằng và về chiều cao, cũng như tháp trung tâm, phần nền của tháp bắc được trang trí tương tự. Riêng về tháp nam, so với ba ngọn tháp thì đây là tháp lớn nhất và còn nguyên vẹn nhất, tuy nhiên một số chi tiết trang trí trên mặt tường đang còn ở dạng phác thảo, về cơ bản tháp nam giống với hai tháp kia nhưng lại khác ở điểm trong cách bố cục và trang trí các chi tiết, các trụ ốp được đặt gần nhau hơn và mặt giữa trụ ốp hẹp hơn, cửa giả rộng hơn nhưng lại không có hình người đứng bên trong

Kiến trúc
Hai ngôi tháp còn lại ở Hoà Lai, theo đánh giá của các nhà nghiên cứu mỹ thuật, là những kiến trúc tháp thành công nhất, đẹp nhất của Chăm Pa. Toàn bộ thân tháp là một khối lập phương khoẻ nhô lên từ một phần bệ vuông và đỡ cả một hệ thống các tầng nhỏ hơn. Trang trí hoa văn bên ngoài mặt tháp chỉ giới hạn ở vòm cửa, ở các trụ ốp, ở bộ diềm mái. Trang trí ở tháp Hoà Lai vừa mang tính chức năng - nhấn mạnh ấn tượng cho các thành phần cấu trúc đỡ vừa phô bày vẻ đẹp của các hoa văn

Yếu tố đặc trưng tiêu biểu nhất của tháp Hoà Lai là những vòm cửa tò vò trùm lên trên cửa ra vào, các cửa giả và các ô khám của các tầng, vành của cửa vòm được phủ kín bằng những hoa văn hình là cuộn, vọt ra từ miệng của quái vật Kala trên đỉnh. Khoảng tường giữa hai trụ ốp cũng được phủ bằng các hình chạm khắc hoa lá. Phần trên của từng và bộ diềm mái là một hoa văn tràng hoa chạy dài và hình các thần điểu Garuda đang xoè cánh. Một trong những nét rất đặc biệt của tháp Hoà Lai là tường tháp không thẳng đứng mà lại hơi choãi ra về phía trên

Lịch sử
Tháp được xây dựng ở thế kỷ 9, trong giai đoạn phong cách Hoà Lai, hiện là một trong những cum tháp Chăm cổ nhất hiện còn

Một điểm đặc biệt về cụm tháp này là mặc dù tháp rất đẹp và bề thế, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng người Chăm đã bỏ không thờ cúng tại cum tháp này từ rất lâu, thậm chí là sau khi xây dựng xong, người Chăm chưa từng thờ cúng tại đây. Một trong các giả thuyết lý giải việc này là khu tháp đã bị người Khmer chiếm trong một cuộc chiến giữa hai vương quốc Khmer và Champa, vì thế cụm tháp đã bị ô uế.

Nguồn gốc tên gọi
Thời nhà Nguyễn, cách cụm tháp này khoảng 3 km về phía Bắc có dịch trạm (trạm thông tin liên lạc) tên là Thuận Lai. Trước năm 1988, phủ Ninh Thuận thuộc tỉnh Bình Thuận, các dịch trạm trên đất Bình Thuận đều có tiền tố "Thuận".  Năm 1888, phủ Ninh Thuận chuyển về thuộc vào tỉnh Khánh Hòa, dịch trạm Thuận Lai đổi thành Hòa Lai, cùng tiền tố "Hòa" như các dịch trạm của Khánh Hòa. Vào thập kỷ cuối của thế kỷ 19, các nhà khảo cổ đã lấy địa danh dịch trạm Hòa Lai đặt tên cho cụm di tích Ba Tháp. Năm 1901, phủ Ninh Thuận trở thành tỉnh Ninh Thuận, dịch trạm Hòa Lai được đổi thành dịch trạm Ninh Lai nhưng tên gọi tháp Hòa Lai vẫn giữ đến ngày nay.

Xem thêm
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa
Tháp Chăm

Chú thích

Tham khảo

Tháp cổ Chăm Pa, huyền thoại và sự thật - Nhà xuất bản Trẻ 1996, Ngô Văn Doanh

Po Klong Garai
T
Di tích khảo cổ Việt Nam


title: Cherré, Maine-et-Loire

text:
Cherré là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 71 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Trảng Dài

text:
Trảng Dài là một phường thuộc thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Giới thiệu chung

Phường nằm ở ngoại ô thành phố, cách trung tâm thành phố 6 km về phía đông.

Phía đông giáp phường Tân Hòa
Phía đông nam giáp các phường Hố Nai, Tân Biên
Phía tây giáp phường Tân Phong
Phía nam giáp phường Tân Hiệp
Phía bắc giáp huyện Vĩnh Cửu.

Hành chính
Phường Trảng Dài được chia thành 11 khu phố (1, 2, 2A, 3, 3A, 4, 4A, 4B, 4C, 5, 5A) với tổng số 392 tổ nhân dân.

Dân số
Phường có dân số đông, chủ yếu là dân nhập cư ở các vùng Miền Bắc, Miền Trung, biến vùng đất xưa là rừng thành khu dân cư sầm uất. Hiện tại, phường Trảng Dài là nơi phức tạp về an ninh trật tự và xây dựng trái phép tràn lan vì lượng dân nhập cư của phường luôn ở mức cao.

Tham khảo


title: Erythroxylum acranthum

text:
Erythroxylum acranthum là một loài thực vật thuộc họ Erythroxylaceae. Đây là loài đặc hữu của Seychelles. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Erythroxylum acranthum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Seychelles
acranthum
Thực vật đặc hữu
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Seychelles


title: Orthaltica mindanaoensis

text:
Orthaltica mindanaoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Orthaltica


title: Tillandsia limbata

text:
Tillandsia limbata là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Giống
 Tillandsia 'Durrell'
 Tillandsia 'Gusher'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

L
Thực vật México


title: Daphnella tosaensis

text:
Daphnella tosaensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

tosaensis


title: Hirrlingen

text:
Hirlingen là một đô thị ở huyện Tübingen trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: 4635 Rimbaud

text:
4635 Rimbaud (1988 BJ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1988 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Haute-Provence.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4635 Rimbaud

Thiên thể phát hiện năm 1988
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Baerendorf

text:
Baeredorf là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Baerendorf on Quid
 Localisation of Baerendorf

Xã của Bas-Rhin


title: Atelopus sonsonensis

text:
Atelopus sonsonensis là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Nguồn
 Bolívar, W. & Castro, F. 2004. Atelopus sonsonensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Atelopus
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Colombia


title: Bathydomus obtectus

text:
Bathydomus obtectus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bathydomus


title: Coelioxys demeter

text:
Coelioxys demeter là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1939


title: Gloucestershire

text:
Gloucestershire ( ; trước đây viết tắt là Gloucs. trong in ấn nhưng nay thường viết là Glos.)' là một hạt của Anh. Hạt bao gồm một phần của Cotswold Hills, một phần của thung lũng phì nhiêu bằng phẳng của sông Severn, và toàn bộ Rừng Dean. Thủ phủ là thành phố Gloucester, và các thị trấn chính khác bao gồm Cheltenham, Cirencester, Stroud và Tewkesbury.

Địa lý
Gloucestershire giáp Herefordshire về phía tây bắc, Worcestershire về phía bắc, Warwickshire về phía đông bắc, Oxfordshire về phía đông, Wiltshire về phía nam, Bristol và Somerset về phía tây nam, và quận Welsh của Monmouthshire về phía tây.

Lịch sử

Gloucestershire là một hạt lịch sử được đề cập trong Biên niên sử Anglo-Saxon vào thế kỷ thứ 10, mặc dù các khu vực của Winchcombe và Forest of Dean không được thêm vào cho đến cuối thế kỷ 11. Gloucestershire ban đầu bao gồm Bristol, lúc đó còn là một thị trấn nhỏ. Cộng đồng nông thôn địa phương chuyển đến thành phố cảng (như Bristol đã trở thành), và tăng trưởng dân số Bristol tăng nhanh trong suốt cuộc cách mạng công nghiệp. Bristol trở thành một hạt riêng biệt, tách khỏi Gloucestershire và Somerset vào năm 1373. Sau đó nó trở thành một phần của hạt hành chính Avon từ năm 1974 đến năm 1996.

Sau khi bãi bỏ hạt Avon năm 1996, khu vực phía bắc Bristol đã trở thành khu vực chính quyền đơn nhất của South Gloucestershire và hiện nay là một phần của hạt nghi lễ Gloucestershire.

Tên viết tắt của quận bưu chính trước đây là "Glos", chứ không phải là "Gloucs" hay "Glouc" thường xuyên được sử dụng nhưng là sai lầm.

Tháng 7 năm 2007, Gloucestershire bị ngập lụt tồi tệ nhất trong lịch sử Anh quốc, với hàng chục ngàn cư dân bị ảnh hưởng. Không quân Hoàng gia Anh đã tiến hành chiến dịch trong thời hòa bình lớn nhất trong lịch sử để cứu trên 120 cư dân khỏi các khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ lụt. Mức thiệt hại ước tính trên 2 tỷ bảng Anh.

Hạt đã phục hồi nhanh chóng từ thiên tai, việc đầu tư vào việc thu hút khách du lịch đến thăm nhiều địa điểm và nhiều cửa hàng trong khu vực.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hạt không thuộc vùng đô thị

Anh


title: Sailly-en-Ostrevent

text:
Sailly-en-Ostrevent là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Sailly-en-Ostrevent có cự ly khoảng  về phía đông Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D39 và D43.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Albin, xây lại sau đệ nhất thế chiến.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Sailly-en-Ostrevent on the Quid website

Saillyenostrevent


title: Mobilabium

text:
Mobilabium là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Vandeae


title: Mihijam

text:
Mihijam là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Dumka thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mihijam có dân số 32.869 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Mihijam có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Mihijam, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Phibalapteryx virgata

text:
Phibalapteryx virgata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu.

Chiều dài cánh trước là 22–25 mm. Loài bướm này giống với Orthonama vittata, nhưng có màu nhạt hơn. Con trưởng thành bay trong hai hoặc ba lứa từ tháng 4 đến tháng 9 .

Ấu trùng chủ yếu ăn Galium verum.

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Oblique Striped on UKmoths

Phibalapteryx
Côn trùng châu Âu


title: Marsaneix

text:
Marsaneix là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 23,85 km2, dân số năm 2004 là 882 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Nguồn: INSEE  và Cassini

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Trang mạng chính thức của Marsaneix
 Marsaneix trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Marsaneix


title: Địa chất môi trường

text:
Địa chất môi trường là một chuyên ngành của kỹ thuật địa chất dựa trên nền tảng kiến thức của địa chất học để giải quyết các vấn đề về môi trường địa chất như sinh quyển, thạch quyển, thủy quyển, và một phần thuộc khí quyển.

Lịch sử phát triển
Địa chất môi trường không phải là một chủ đề mới mà thực chất đó là sự kết hợp của 3 nhóm chính gồm địa mạo ứng dụng, địa chất kinh tế và địa chất công trình-các nhóm này đã hình hành vào khoảng thập niên 1950. Nhóm địa mạo ứng dụng quan tâm đến việc giảm thiểu các tai biến; địa chất công trình quan tâm đến xây dựng công trình; và địa chất kinh tế quan tâm đến khai thác tài nguyên. Khi đó nảy sinh ra các vấn đề về tác động của con người đến môi trường địa chất vào khoảng thập niên 1980.

Đối tượng nghiên cứu
Địa chất môi trường chỉ đơn giản nghiên cứu về những ảnh hưởng của con người đối với môi trường. Trong ngữ cảnh này, vai trò chính của địa chất môi trường là giảm thiểu những tác động đến môi trường của các hoạt động tìm kiếm-thăm dò và khai thác khoáng sản, giảm thiểu chất thải từ các hoạt động trên. Một nhánh khác liên quan đến các tai biến tự nhiên là tập trung vào những ảnh hưởng của các tai biến này đối với con người. Bên cạnh đó, địa chất môi trường còn nghiên cứu về quản lý các hệ tự nhiên liên quan đến phát triển bền vững, ví dụ như quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên hỗ trợ cho sự phát triển kinh tế và xã hội của con người. tuy nhiên, khái niệm trên lại rất rộng.

Nhiều tác giả đề nghị rằng địa chất môi trường cần tập trung vào quản lý môi trường hiệu quả trong bối cảnh phát triển bền vững gồm 4 thành phần:
Quản lý các nguồn tài nguyên địa chất như: nhiên liệu hóa thạch, khoáng sản và nước. Đối tượng này còn bao gồm việc giảm thiểu tổn hại đến môi trường trong việc sử dụng các nguồn tài nguyên trên.
Hiểu và giải quyết được những khó khăn kỹ thuật và xây dựng áp dụng lên môi trường địa chất.
Sử dụng hợp lý môi trường địa chất trong việc đổ chất thải nhằm giảm thiểu ô nhiễm.
Nhận thức được các tai biến tự nhiên và giảm thiểu tác hại của chúng đối với cơ sở hạ tầng của con người

Xem thêm
Ô nhiễm đất
Ô nhiễm nước dưới đất
Môi trường trong khai thác mỏ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Định nghĩa địa chất môi trường

Địa chất học
Khoa học môi trường
Chuyên ngành địa chất


title: Ophiusa pelor

text:
Ophiusa pelor là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Tham khảo
  (1989). Lepidopterorum Catalogus (New Series) Fascicle 118, Noctuidae. CRC Press. ISBN 0916846458, ISBN 978-0916846459

Liên kết ngoài

Chú thích

Ophiusa


title: Prionotalis

text:
Prionotalis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ancylolomiini


title: 3212 Agricola

text:
3212 Agricola (1938 DH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 2 năm 1938 bởi Vaisala, Y. ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3212 Agricola

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Yrjö Väisälä
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Xơ gan

text:
Xơ gan là một bệnh gan mạn tính được đặc trưng bởi sự thay thế mô gan bằng mô xơ, sẹo và sự thành lập các nốt tân sinh dẫn đến mất chức năng gan. Các nguyên nhân thường gây ra xơ gan bao gồm nghiện rượu, viêm gan siêu vi B và C, và bệnh gan nhiễm mỡ.

Triệu chứng

Thời kỳ đầu, xơ gan thường không có triệu chứng, về sau tùy thuộc từng mức độ có các biểu hiện của hội chứng suy tế bào gan, hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, bệnh nhân mệt mỏi, kém ăn, vàng da, da sạm, dễ chảy máu cam, chảy máu chân răng, phù, ngứa ngáy, cổ trướng, suy giảm chức năng tình dục..., nặng hơn có những triệu chứng của biến chứng như nôn ra máu và đi ngoài phân đen do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, hôn mê gan, suy thận, các biểu hiện nhiễm khuẩn hoặc do xơ gan ung thư hóa...

Nguyên nhân
Viêm gan do vi rút.
Nhiễm bệnh hấp huyết trùng (gặp nhiều ở Trung Quốc).
Dinh dưỡng kém và nghiện rượu.
 Suy tim.
 Viêm xơ háo đường mật nguyên phát.
Nhiễm độc hóa chất như Thạch tín... Hoặc do tắc mật kéo dài gây xơ gan, thường rất ít gặp.
Không rõ nguyên nhân (Bẩm sinh) và nguy cơ sau khi mổ Kasai.

Điều trị
Loại bỏ những nguyên nhân có thể làm bệnh diễn tiến chậm lại. Nếu tổn thương không quá nặng, gan có thể tự lành theo thời gian. Nếu có thể thì bệnh nhân có thể cấy ghép gan.

Trong số đó, phổ biến nhất hiện nay đó là cây kế sữa. Trong các nghiên cứu dược lâm sàng trước đó, một thử nghiệm tiến hành áp dụng điều trị bằng silymarin (Legalon 140, Madaus, Cologne, Đức) trong 6 tháng trên 36 bệnh nhân mắc bệnh xơ gan có hạt. Việc điều trị mang lại những tác động có lợi đến khả năng miễn dịch của cơ thể và các thông số của cơ chế bảo vệ chống oxy hóa. Huyết thanh Procollagen III giảm đáng kể ở nhóm điều trị, cho thấy sự gây ức chế hiện tượng sinh tế bào sợi trong gan. Các nghiên cứu thu được kết quả tương tự với dữ liệu của Ferenci và các cộng sự, cho rằng việc uống silymarin lâu dài giúp bệnh nhân mắc bệnh xơ gan do cồn sống lâu hơn 5-10 năm.

Phòng ngừa
Để phòng tránh căn bệnh này, hạn chế bia rượu, tiêm phòng các loại vắc xin virus viêm gan B, C, D là những biện pháp tối thiểu. Khi đã bị viêm gan, bệnh nhân cần kiểm tra định kỳ để phát hiện và điều trị sớm.

Còn khi đã được chẩn đoán xơ gan, cần kiểm soát, theo dõi và điều trị nguyên nhân dẫn tới xơ gan

Dịch tễ học

Bệnh gan mãn tính và xơ gan là nguyên nhân gây tử vong xếp hàng thứ 10 ở Hoa Kỳ đối với đàn ông và thứ 12 đối với phụ nữ năm 2001, khoảng 27.000 người chết mỗi năm.

Tỉ lệ tử vong của người mắc bệnh xơ gan là 34-66% trong vòng 10 năm, phần lớn phụ thuộc vào nguyên nhân gây xô gan; xơ gan do rượu có tiên lượng xấu hơn xơ gan mật và xơ gan do viêm gan. Nguy cơ tử vong do tất cả các nguyên nhân trên tăng gấp 12 lần; nếu loại trừ những hậu quả trực tiếp của bệnh gan, thì nguy cơ tử vong vẫn tăng gấp 5 lần.

Có ít thông tin về các tác nhân điều biến của nguy cơ xơ gan, một phần từ các bệnh khác gây tổn thương gan (như kết hợp giữa bệnh gan liên quan đến rượu và viêm gan mãn tính do siêu vi, chúng có thể đóng vai trò kết hợp dẫn đến xơ gan). Các nghiên cứu gần đây đề nghị rằng dùng cà phê có thể chống xơ gan, đặc biệt đối với xơ gan do rượu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cirrhosis of the Liver at the National Digestive Diseases Information Clearinghouse (NDDIC). NIH Publication No. 04-1134, December 2003.

X
Bệnh liên quan đến virus
RTT


title: Tipula gandharva

text:
Tipula gandharva là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 22536 Katelowry

text:
22536 Katelowry (1998 FY61) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22536 Katelowry

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Saint-Gervais-sur-Mare

text:
Saint-Gervais-sur-Mare là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgervaissurmare


title: Tipula dido

text:
Tipula dido là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Limnophila soldatovi

text:
Limnophila soldatovi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Saint-Poncy

text:
Saint-Poncy là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Ghi chú

Xem thêm

Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 le site officiel de la communauté de communes du pays de massiac
 Site sur l'histoire de Saint-Poncy et Lastic
 Saint-Poncy sur le site de l'Institut géographique national
 Saint-Poncy sur le site de l'Insee
 Saint-Poncy sur le site du Quid
 Localisation de Saint-Poncy sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saint-Poncy sur Mapquest

Xã của Cantal


title: El Bonillo

text:
El Bonillo là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị El Bonillo có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị El Bonillo có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Aarwangen

text:
Aarwangen là một đô thị ở hạt Aarwangen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,9 km², dân số năm 2020 là 4638 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức của Aarwangen

Bern: Schloss Aarwangen - Le château de Aarwangen (in French but with stunning photos)

Đô thị của bang Bern
Khu dân cư trên sông Aare


title: Cô bạn gái kinh dị

text:
Cô bạn gái kinh dị (달콤, 살벌한 연인, Dalkom, salbeorhan yeonin; tên tiếng Anh My Scary Girl) là bộ phim điện ảnh thuộc thể loại kinh dị hài do Hàn Quốc thực hiện năm 2006. Đây là dự án phim đầu tiên được quay bằng máy quay kỹ thuật số HD (high definition) của MBC và Sidus FNH (CJ Entertainment sản xuất). Kịch bản và đạo diễn bởi Son Jae-gon. Phim có sự tham gia của các diễn viên Park Yong-woo (vai Hwang Dae-woo), Choi Kang-hee (vai Mina).

Nội dung
Hwang Dae-woo (Park Yong-woo thủ vai), một chàng trai 29 tuổi, tốt bụng và khá thành công với công việc giảng viên môn văn học Anh tại một trường đại học. Tuy nhiên, với tích cách vụng về và rụt rè trong giao tiếp với phụ nữ, Dae-woo vẫn chưa tìm cho mình một mối quan hệ lãng mạn nào, thậm chí anh còn chưa một lần nắm tay hay hôn người khác giới. Một ngày kia, Dae-woo tình cờ gặp Lee Mi-na (Choi Kang-hee thủ vai), người hàng xóm mới chuyển đến ở cùng chung cư với anh. Ngay lập tức Dae-woo phải lòng Mina, một cô gái có vẻ ngoài thông minh, quyến rũ, dịu dàng và yêu sét đánh đã đến với anh. Nhờ sự động viên của người bạn thân, Dae-woo lấy hết can đảm tiếp cận với Mina, anh chủ động đề nghị một cuộc hẹn với cô. Thật là bất ngờ, Mina đồng ý ngay lập tức. Và Mina đã yêu Dae-woo vì tấm lòng trong sáng của anh.

Càng yêu, Hwang Dea-woo càng cảm thấy hạnh phúc nhưng anh lại hoàn toàn "mù tịt" thông tin về đời tư của Mina. Cô nói tốt nghiệp trường nghệ thuật nhưng không biết tác giả bức tranh treo trong phòng mình là ai, thích đọc tác phẩm văn học cổ điển nhưng chả hay Dostoevsky của "Tội ác và trừng phạt"... Và cô còn có một anh bạn trai cũ giang hồ, ở chung phòng với một cô bạn bừa bãi, phóng đãng. Những hành động Mina đôi khi cũng rất lạ, cô thường hay đi ra ngoài vào ban đêm với một túi xách thật to và nặng, rất nặng. Tất cả những điều lạ thường đó không khỏi khiến Dae-woo nghi ngờ. Anh thuê thám tử điều tra thân phận của Mina. Và điều gì đến đã phải đến, anh phát hiện ra Mina là một sát thủ khi tận mắt nhìn thấy một mẩu ngón tay trong tủ lạnh đựng xác của Mina, xâu chuỗi những điều bí ẩn về Mina, Dae-woo đã thật sự bị sốc về người yêu của mình, cô đã từng giết nhiều người, kể cả chồng cũ của mình để lợi dụng tài sản do họ để lại, cô đã nói dối với anh về thân phận của mình. Thậm chí, tên cô cũng không phải là Mina.

Nhưng, có một điều là thật, đó là tình yêu Mina dành cho anh, có một quá khứ không bình thường nhưng vì bị cuốn hút vào tình yêu thật sự của chàng trai trí thức, nên Mina phải cố gắng sống hết mình cho tình yêu. Bị dằn vặt giữa quá khứ của người yêu và tình yêu anh dành cho cô. Cuối cùng, Dae-woo và Mina cũng phải chia tay nhau. Thế nhưng, chuyện chưa dừng lại ở đó khi một thời gian lâu sau, Dae-woo đang đi du lịch tại Singapore và tình cờ gặp lại Mina, Dae-woo bỗng nhận thấy trái tim anh chỉ có hình ảnh và tình yêu của Mina...

Nhạc kịch
Bộ phim "Cô bạn gái kinh dị" thành công tới mức được chuyển thể thành một vở nhạc kịch cùng tên, nó giành được vị trí thứ hai tại Liên hoan Nhạc kịch quốc tế Daegu sau khi vượt qua 42 vở diễn khác. Lời nhạc được viết bởi Kyoung-Ae Kang, và do Will Aronson biên soạn phần âm nhạc. Vở nhạc kịch được diễn thử tại Trung tâm văn hóa Daegu Bongsan vào các ngày 17 tháng 6 - 7 tháng 7 năm 2008. Và chính thức biểu diễn tại Seoul vào năm 2009.

Phiên bản nhạc kịch này cũng được Công ty Sân khấu Barrington (Hoa Kỳ) chọn vào danh sách biểu diễn nhạc kịch mới năm 2008 tại nhà hát của họ. Buổi biểu diễn diễn ra vào ngày 10 tháng 7 - 26 tháng 7 năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài

 My Scary Girl at HanCinema
 My Scary Girl  trên FanTasia
 My Scary Girl  tại New York Korean Film Festival
 My Scary Girl trên Santa Barbara International Film Festival
 Son Jae-gon interview  trên Twitch

Phim truyền hình MBC, Hàn Quốc
Phim hài Hàn Quốc
Phim năm 2006
Phim Hàn Quốc
Phim hình sự hài
Phim hài lãng mạn thập niên 2000
Phim tiếng Triều Tiên
Phim hài đen


title: Ammerbuch

text:
Ammerbuch là một xã ở huyện district of Tübingen, ở bang Baden-Württemberg, thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 49,99 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 11.701người. Đô thị này có cự ly 7 km về phía tây bắc Tübingen.

Tham khảo


title: Manophylax futabae

text:
Manophylax futabae là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Manophylax


title: Ségur-le-Château

text:
Ségur-le-Château là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Tipula vitabilis

text:
Tipula vitabilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Padenstedt

text:
Padenstedt là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Dòng điện

text:
Dòng điện là một dòng các hạt mang điện, chẳng hạn như electron hoặc ion, di chuyển qua một chất dẫn điện hoặc qua một không gian. Nó được đo bằng tốc độ ròng của dòng điện tích qua một bề mặt hoặc vào một control volume. Các hạt chuyển động được gọi là phần tử mang điện, có thể là một trong nhiều loại hạt khác nhau, tùy thuộc vào chất dẫn điện. Trong mạch điện, hạt mang điện thường là các electron chuyển động trong dây dẫn. Trong chất bán dẫn, chúng có thể là Electron hoặc lỗ trống. Trong chất điện li, các hạt mang điện là các ion, trong khi ở plasma, một chất khí bị ion hóa, chúng là các ion và Electron.

Đơn vị SI của dòng điện là ampe, hoặc amp (ký hiệu: A), là dòng điện tích chạy qua một bề mặt với tốc độ một coulomb mỗi giây. Dòng điện được đo bằng dụng cụ gọi là ampe kế.

Dòng điện tạo ra từ trường, được sử dụng trong động cơ, máy phát điện, cuộn cảm và máy biến áp. Trong các dây dẫn thông thường, chúng gây ra Joule heating, tạo ra ánh sáng trong bóng đèn sợi đốt. Dòng điện thay đổi theo thời gian phát ra sóng điện từ, được sử dụng trong viễn thông để phát thông tin.

Ví dụ
Sét là một dòng điện mạnh, gồm các ion hay electron di chuyển bởi lực Culông giữa các đám mây mang điện trái dấu, hoặc giữa đám mây tích điện và mặt đất,
Gió Mặt Trời, là các điện tích bay ra từ Mặt Trời, khi rơi vào khí quyển Trái Đất có thể gây ra hiện tượng cực quang.
 Trong điện tử học, dòng điện có thể là dòng chuyển động của electron trong dây dẫn điện kim loại, trong các điện trở, hay là dòng chuyển động của các ion trong pin, hay dòng chảy của các hố điện tử trong vật liệu bán dẫn.
 Trong plasma, các electron, ion âm và dương có thể di chuyển tự do, và sẽ di chuyển thành dòng, khi nằm trong điện trường.

Quy ước

Trong vật liệu dẫn, các hạt tích điện có khả năng dịch chuyển tạo ra dòng điện được gọi là các hạt mang điện. Trong kim loại, chất dẫn điện phổ biến nhất, các hạt nhân tích điện dương không thể dịch chuyển, chỉ có các Electron tích điện âm có khả năng di chuyển tự do trong vùng dẫn, do đó, trong kim loại các electron  là các hạt mang điện. Trong các vật liệu dẫn khác, ví dụ như các chất bán dẫn, hạt mang điện có thể tích điện dương hay âm phụ thuộc vào chất pha. Hạt mang điện âm và dương có thể cùng lúc xuất hiện trong vật liệu, ví dụ như trong dung dịch điện ly ở các pin điện hóa.

Dòng điện được quy ước là dòng chuyển dời có hướng của các điện tích dương, chính vì thế, trong mạch điện với dây dẫn kim loại, các electron tích điện âm dịch chuyển ngược chiều với chiều của dòng điện trong dây dẫn.

Do dòng điện trong dây dẫn có thể dịch chuyển theo bất kì chiều nào, khi có 1 dòng điện  trong mạch, hướng của dòng điện qui ước cần được đánh dấu, thường là bằng mũi tên trên sơ đồ mạch điện. Đây gọi là hướng tham chiếu của dòng điện , nếu dòng điện di chuyển ngược hướng tham chiếu thì  có giá trị âm.

Khi phân tích dòng điện, hướng thực tế của dòng điện qua một thành phần của mạch điện thường chưa biết. Chính vì thế, hướng tham chiếu cần được nêu rõ. Khi một mạch điện đã được đánh dấu hoàn thiện, giá trị âm có nghĩa dòng điện thực tế ngược với hướng của dòng tham chiếu. Trong mạch điện, hướng tham chiếu thường được chọn là hướng nối đất. Đa phần các trường hợp thì nó đúng với hướng di chuyển thực tế của dòng điện trong mạch, vì hầu hết các mạch điện, điện thế áp vào mạch là dương so với đất.

Cường độ dòng điện
Cường độ dòng điện qua một tiết diện được định nghĩa là lượng điện tích di chuyển qua tiết diện đó trong một đơn vị thời gian. Nó thường được ký hiệu bằng chữ I, từ chữ tiếng Pháp Intensité, nghĩa là cường độ. Trong hệ SI, cường độ dòng điện có đơn vị ampe.

Cường độ dòng điện trung bình
Cường độ dòng điện trung bình trong một khoảng thời gian được định nghĩa bằng thương số giữa điện lượng chuyển qua bề mặt được xét trong khoảng thời gian đó và khoảng thời gian đang xét.

Trong đó,
 I tb là cường độ dòng điện trung bình, đơn vị là A (ampe)
 ΔQ là điện lượng chuyển qua tiết diện được xét trong khoảng thời gian Δt, đơn vị là C (coulomb)
 Δt là khoảng thời gian được xét, đơn vị là s (giây)

Cường độ dòng điện tức thời
Khi khoảng thời gian được xét vô cùng nhỏ, ta có cường độ dòng điện tức thời:

Đơn vi ̣đo của điện tích [q] = [Coulomb] ; [t] = [s] ; [ i ] = [A]

Tốc độ dòng điện
Dòng điện chảy theo một hướng, nhưng các điện tích đơn lẻ trong dòng chảy này không nhất thiết chuyển động thẳng theo dòng. Ví dụ như trong kim loại, electron chuyển động zigzag, va đập từ nguyên tử này sang nguyên tử kia; chỉ nhìn trên tổng thể mới thấy xu hướng chung là chúng bị dịch chuyển ngược chiều của điện trường.

Tốc độ di chuyển vĩ mô của các điện tích có thể tìm được qua công thức

Với:
 là cường độ dòng điện.
 là số hạt tích điện trong một đơn vị thể tích.
 là diện tích mặt cắt của dây dẫn điện.
 là tốc độ di chuyển vĩ mô của các hạt tích điện.
 là điện tích của một hạt tích điện.

Ví dụ, một dây đồng với diện tích mặt cắt bằng 0.5 mm2, mang dòng điện có cường độ 5 A, sẽ có dòng electron di động với tốc độ vĩ mô là vài millimét trên giây. Ví dụ khác, các electron chuyển động trong bóng hình của tivi theo đường gần thẳng với tốc độ cỡ 1/10 tốc độ ánh sáng.

Tốc độ di chuyển vĩ mô của dòng điện không nhất thiết phải là tốc độ truyền thông tin của nó. Tốc độ truyền thông tin của dòng điện trong dây đồng nhanh gần bằng tốc độ ánh sáng. Đó là do, theo lý thuyết điện động lực học lượng tử, các electron truyền tương tác với nhau thông qua photon, hạt chuyển động với vận tốc ánh sáng. Sự di chuyển, có thể là chậm chạp, của một electron ở một đầu dây, sẽ nhanh chóng được biết đến bởi một electron ở đầu dây kia, thông qua tương tác này. Điều này cũng giống như khi đầu tàu hỏa chuyển động với vận tốc nhỏ (ví dụ vài cm/s), gần như ngay lập tức toa cuối cùng của đoàn tàu cũng nhận được thông tin và chuyển động theo. Chuyển động tổng thể của đoàn tàu là chậm, nhưng thông tin lan truyền dọc theo đoàn tàu rất nhanh (vào cỡ tốc độ âm thanh lan truyền dọc theo tàu).

Định luật Dòng điện

Định luật Ohm

Định luật Ohm nói rằng cường độ dòng điện chạy qua một điện trở (hoặc các thiết bị Ôm) tuân theo:

Với
 là cường độ dòng điện ()
 là hiệu điện thế giữa 2 đầu đoạn mạch ()
 là điện trở ()

Định luật Ohm vi phân
Ngoài ra, để xét đến trạng thái dòng điện tại từng yếu tố vi phân của dòng điện, người ta còn dùng 1 dạng khác của định luật Ohm đó là định luật Ohm vi phân:

Với:

  là mật độ dòng điện ()

  là độ dẫn điện ()

  là cường độ điện trường ()

Định luật Watt

Dòng điện của dẫn điện
{|width=100%
|-
|  || Hình  ||  Công thức
|-
| Điện trở ||  ||
|-
| Cuộn cảm ||  Tập_tin:Coil.gif ||
|-
| Tụ điện  ||  200px||
|-
|}

Các tác dụng của dòng điện

Tác dụng nhiệt
Khi có dòng điện, hầu hết các vật dẫn điện đều nóng lên. Khi vật dẫn đủ nóng thì thiết bị sẽ hoạt động

Tác dụng phát sáng
Dòng điện có thể làm sáng ngay một số loại đèn như đèn LED và đèn bút thử điện mà không cần tác dụng nhiệt.

Tác dụng từ
Dòng điện chạy qua dây dẫn điện sẽ gây ra lực từ lên các nam châm đặt gần nó.

Tác dụng hóa học
Trong dung dịch điện phân, dòng điện đi qua dung dịch sẽ làm dung dịch bị phân ly thành các ion âm và dương có thể di chuyển giữa hai điện cực.

Tác dụng hóa học của dòng điện là cơ sở của việc mạ điện.

Tác dụng sinh lý
Dòng điện có tác dụng sinh lý khi đi qua cơ thể người và động vật.

Nguy hiểm
Độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào cường độ dòng điện, vào thời gian dòng điện chạy qua người, và vào đường đi của dòng điện trên cơ thể người. Nói chung:
 1 mA gây đau nhói.
 5 mA gây giật nhẹ.
 50 đến 150 mA có thể giết chết người, bằng các tác động như rhabdomyolysis (phân hủy cơ), hay làm suy thận cấp (do chất độc của cơ bị phân hủy đi vào máu).
 1 đến 4 A gây loạn nhịp tim, và lưu thông máu bị gián đoạn.
 10 A gây ngừng tim (cầu chì trong gia đình thường tự ngắt ở cường độ dòng này).
 Dòng điện chạy qua tim và não là nguy hiểm nhất.(có thể gây mất mạng)

Đa phần các nguồn điện nguy hiểm có hiệu điện thế ổn định, nên theo định luật Ohm, cường độ dòng điện phụ thuộc vào điện trở trên đường truyền qua người và điện áp tiếp xúc. Đối với dòng lớn, nó phụ thuộc thêm các hệ thống hạn chế dòng lớn trong mạch điện (như cầu chì).
Dòng điện qua người phụ thuộc vào điện trở người. Điện áp tiếp xúc càng cao thì dòng điện qua người càng lớn. Điện trở lớn thì dòng điện nhỏ.

Điện trở của người tùy thuộc vào điều kiện tiếp xúc với dòng điện .
{| class="wikitable"
| Điều kiện|| Điện trở khi khô ráo|| Điện trở khi ẩm ướt
|-
|Chạm tay vào dây điện|| 40.000 Ω - 1.000.000 Ω|| 4.000 Ω - 15.000 Ω
|-
|Cầm vào dây điện|| 15.000 Ω - 50.000 Ω || 3.000 Ω - 5.000 Ω
|-
|Cầm vào ống nước || 5.000 Ω - 10.000 Ω || 1.000 Ω - 3.000 Ω
|-
|Chạm gan bàn tay vào đường điện || 3.000 Ω - 8.000 Ω || 1.000 Ω - 2.000 Ω
|-
| Nắm chặt một tay vào ống nước || 1.000 Ω - 3.000 Ω || 500 Ω - 1.500 Ω
|-
| Nắm chặt hai tay vào ống nước || 500 Ω - 1.500 Ω || 250 Ω - 750 Ω
|-
| Nhúng tay vào nước hay chất lỏng dẫn điện tốt || - ||200 Ω - 500 Ω
|-
| Nhúng chân vào nước hay chất lỏng dẫn điện tốt || - || 100 Ω - 300 Ω
|}

Điện trở cũng thay đổi tùy người, theo giới tính, tuổi, kích thước, điều kiện sức khỏe. Theo bảng trên, nếu xét trường hợp điện trở người trong khoảng 500 Ω đến 1000 Ω thì điện áp khoảng 20 V đến 50 V cũng đủ tạo ra dòng điện cỡ 50 mA và giết chết người.

Tần số dòng điện càng cao (trên 500 Hz) càng ít nguy hiểm vì dòng điện chỉ đi ngoài da và không làm co cơ bắp. Dòng điện có tần số từ 25–100 Hz là dòng điện nguy hiểm

Lợi ích

Dòng điện một chiều với cường độ cỡ mA khi truyền qua cơ thể gây nên những tác dụng sinh lý đặc biệt sau:
 làm giảm ngưỡng kích thích của sợi cơ vận động
 giảm tính đáp ứng của thần kinh cảm giác do đó giảm đau
 gây giãn mạch ở phần cơ thể giữa hai điện cực
 tăng cường khả năng dinh dưỡng của vùng có dòng điện đi qua.

Các tác dụng của dòng điện qua cơ thể được ứng dụng trong châm cứu hay điện châm và là cơ sở của liệu pháp Galvani, trong đó người ta đưa dòng điện một chiều cường độ tới hàng chục mA vào cơ thể và kéo dài nhiều phút. Tuy nhiên trong những trường hợp tai biến bất ngờ, điện tác dụng lên cơ thể quá những mức độ mà cơ thể có thể chịu đựng được. Lúc đó điện trở thành một mối nguy hiểm cho sức khoẻ và tính mạng con người.

Đối với những bệnh nhân khi tim đã ngừng đập người ta có thể dùng liệu pháp sốc điện để cố gắng kích thích tim đập lại với hy vọng duy trì sự sống.

Dòng điên trong các môi trường đặc biệt

Kim loại
Dòng điện trong kim loại là dòng dịch chuyển có hướng của các electron tự do ngược chiều điện trường.

Chuyển động nhiệt của mạng tinh thể cản trở chuyển động có hướng của các electron tự do làm cho điện trở suất của kim loại phụ thuộc vào nhiệt độ. Khi nhiệt độ tăng thì điện trở suất của kim loại tăng.

Ở một số kim loại (hợp kim) siêu dẫn, khi nhiệt độ hạ xuống dưới 1 nhiệt độ tới hạn nào đó, điện trở của nó giảm đột ngột đến giá trị bằng 0.

Chất điện phân
Dòng điện trong các chất điện phân là dòng dịch chuyển có hướng của các ion dương theo chiều điện trường và các ion âm ngược chiều điện trường.

Chất điện phân không dẫn điện tốt bằng kim loại do:

 Mật độ các ion trong chất điện phân thường nhỏ hơn mật độ các electron tự do trong kim loại.
 Khối lượng và kích thước của các ion lớn hơn khối lượng và kích thước của các electron khiến tốc độ của các ion cũng nhỏ hơn.
 Môi trường dung dịch hỗn loạn gây cản trở mạnh chuyển động của các ion

Chất khí
Chất khí thường là chất cách điện do không có các phần tử mang điện tích. Muốn cho các chất khí dẫn điện, cần có các tác nhân ion hóa để tạo ra các hạt mang điện.

Dòng điện trong chất khí là dòng dịch chuyển có hướng của các ion dương theo chiều điện trường và các ion âm, electron ngược chiều điện trường.

Trong các hạt mang điện, các ion dương chuyển động cùng chiều với điện trường, các ion âm và các electron chuyển động ngược chiều điện trường.

Chân không
Chân không lí tưởng là một môi trường trong đó không có một phân tử khí nào. Nó không chứa hạt tải điện nên không dẫn điện. Muốn tạo ra dòng điện chạy giữa 2 điện cực, ta phải đưa các electron vào trong đó.

Dòng điện trong chân không là dòng dịch chuyển có hướng của các electron được đưa vào khoảng chân không đó dưới tác dụng của điện trường.

Chất bán dẫn
Dòng điện trong chất bán dẫn là dòng chuyển dời có hướng của các electron tự do và các lỗ trống.

Các lỗ trống chuyển động thuận chiều điện trường, các electron chuyển động ngược chiều điện trường.

Điện trở suất ρ của bán dẫn có giá trị trung gian giữa kim loại và điện môi. Điện trở suất của bán dẫn tinh khiết giảm mạnh khi nhiệt độ tăng. Do đó ở nhiệt độ thấp, bán dẫn dẫn điện rất kém (giống như điện môi), còn ở nhiệt độ cao, bán dẫn dẫn điện khá tốt (giống như kim loại). Tính chất điện của bán dẫn phụ thuộc rất mạnh vào các tạp chất có mặt trong tinh thể.

Dòng điện và từ
, Theo định luật Ampere, mọi dòng điện đều gây ra từ trường
 Khi dòng điện chạy trong một dây dẫn điện, từ trường sinh ra có dạng vòng tròn bao quanh cộng dây thẳng dẫn điện có dòng điện khác không

 Mọi dòng điện đều chịu lực tương tác khi nằm trong từ trường.
 Lý do là các điện tích chuyển động trong từ trường chịu lực Lorentz.

 Hướng của lực từ và hướng dòng điện được xác định theo quy tắc bàn tay phải.

Đo dòng điện
Xem thêm bài ampe kế
Cường độ dòng điện có thể được đo trực tiếp bằng Gavanô kế, tuy nhiên phương pháp này đòi hỏi phải mở mạch điện ra để lắp thêm ampe kế vào. Cường độ dòng điện có thể được đo mà không cần mở mạch điện ra, bằng việc đo từ trường sinh ra bởi dòng điện. Các thiết bị đo kiểu này gồm các đầu dò hiệu ứng Hall, các kẹp dòng và các cuộn Rogowski.

Mật độ dòng điện
Mật độ dòng điện (ký hiệu là ) được quy ước là dòng điện chạy qua 1 mm² tiết diện dây dẫn.

Phụ tải lâu dài của dây đồng và dây nhôm có bọc cách điện
 {| class="wikitable" border="1"
!Đường kính, mm!!Tiết diện, mm²!!Dòng điện cho phép của dây đồng A!!Dòng điện cho phép của dây nhôm A!!Dây chảy cầu chì là dây đồng, A
|-
|0,96||0,75||13||13||4
|-
|1,1||1||16||16||6
|-
|1,4||1,5||20||16||10
|-
|1,8||2,5||27||21||15
|-
|2,25||4||35||28||20
|-
|2,75||6||45||37||25
|-
|3,5||10||65||51||35
|-
|4,5||16||86||68||50
|-
|5,6||25||115||90||60
|}

Mật độ dòng điện có ý nghĩa trong thiết kế mạch điện, trong điện tử học. Các thiết bị tiêu thụ điện thường bị nóng lên khi có dòng điện chạy qua, và chỉ hoạt động tốt dưới một mật độ dòng điện an toàn nào đấy; nếu không chúng sẽ bị nóng quá, chảy hoặc cháy. Ngay cả trong vật liệu siêu dẫn, nơi điện năng không bị chuyển hóa thành nhiệt năng, mật độ dòng điện lớn quá có thể tạo ra từ trường quá mạnh, phá hủy trạng thái siêu dẫn.

Các đơn vị điện từ trong SI

Chú thích

Xem thêm
 Dòng điện xoay chiều
 Dòng điện một chiều
 Dẫn điện để có thêm thông tin về cơ chế vật lý của tính dẫn điện/nhiệt trong vật liệu.

Liên kết ngoài

Đại lượng vật lý
Bài cơ bản dài trung bình
Điện học
Dòng điện


title: Guettarda comata

text:
Guettarda comata là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Guettarda comata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Guettarda
Thực vật dễ tổn thương


title: Procambarus latipleurum

text:
Procambarus latipleurum là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài đặc hữu của Gulf County, Florida, and is listed as Data Deficient on the Sách Đỏ IUCN.

Chú thích

Tham khảo

Procambarus
Động vật được mô tả năm 1942
Cambaridae
Động vật đặc hữu Florida
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ


title: Sanopus greenfieldorum

text:
Sanopus greenfieldorum là một loài cá thuộc họ Batrachoididae. Nó là loài đặc hữu của Belize.

Chú thích

Tham khảo

 Roberts, C. 1996. Sanopus greenfieldorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Động vật Belize
G
Động vật đặc hữu Belize
Động vật được mô tả năm 1983
Cá Trung Mỹ


title: Ecnomus decussatus

text:
Ecnomus decussatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Megachile perniciosa

text:
Megachile perniciosa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1903


title: Quận Washington, Wisconsin

text:
Quận Washington là một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 117.493 người. Quận lỵ đóng ở West Bend.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1129 km2, trong đó có 13 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Fond du Lac - tây bắc
Quận Sheboygan - đông bắc
Quận Ozaukee - đông
Quận Milwaukee - đông nam
Quận Waukesha - nam
Quận Dodge - tây

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân  năm 2000, quận này đã có dân số 117.493 người, 43.842 hộ gia đình, và 32.749 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 273 người trên một dặm vuông (105/km ²). Có 45.808 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 106 trên một dặm vuông (41/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm 97,69% người da trắng, 0,40% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,25% người Mỹ bản xứ, 0,57% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 0,40% từ các chủng tộc khác, và 0,66% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,30% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 59,9% là gốc Đức, gốc Ba Lan chiếm 6,3% và 5,5% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 95,5% nói tiếng Anh, Đức 2,0% và 1,7% nói tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 43.842 hộ, trong đó 36,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 64,20% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,20% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 25,30% là các gia đình không. 20,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 7,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,65 và cỡ gia đình trung bình là 3,08.

Trong quận, cơ cấu độ tuổi dân số đã được trải ra với 26,70% dưới độ tuổi 18, 7,20% 18-24, 31,50% 25-44, 23,40% từ 45 đến 64, và 11,20% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,50 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 97,00 nam giới.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Distorsio graceiellae

text:
Distorsio graceiellae là một loài ốc biển kích thước trung bình-nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Personidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Distorsio


title: Lasioglossum aspilurum

text:
Lasioglossum aspilurum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1925


title: Hockweiler

text:
Hockweiler là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 2,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 278 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Malviès

text:
Malviès là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Malviègois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Malviès trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Malvies


title: Dương Đức Hiền

text:
Dương Đức Hiền (1916 - 1963), là một nhà hoạt động chính trị Việt Nam. Ông là người sáng lập và là Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Dân chủ Việt Nam.

Tiểu sử
Ông quê ở thôn Linh Quy, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội). Thuở nhỏ, ông là học sinh trường Bưởi và sinh viên khoa Luật Đại học Đông Dương. Khi còn là sinh viên luật, ông phụ trách Tổng hội sinh viên, lãnh đạo nhóm sinh viên yêu nước của Đại học Đông Dương.

Năm 1940, ông tốt nghiệp cử nhân Luật tại Viện Đại học Đông Dương, rồi làm nghề dạy học và hoạt động xã hội. Ông là cộng tác viên của báo Thanh Nghị trong những năm 1939 - 1945.

Ngày 30 tháng 6 năm 1944, ông là một trong những người sáng lập và là Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Dân chủ Việt Nam. Cuối năm 1944, để thực hiện chủ trương mở rộng quan hệ và tranh thủ sự giúp đỡ của các lực lượng đồng minh, đồng thời để ngăn chặn các lực lượng Việt Nam ở nước ngoài chống Việt Minh, tuyên truyền, vận động, phân hóa và lôi kéo họ vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc, Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương và Tổng bộ Việt Minh cử đoàn đại biểu Việt Minh do ông Hoàng Quốc Việt làm Trưởng đoàn, ông Dương Đức Hiền - Tổng Thư ký Đảng Dân chủ làm Phó trưởng đoàn sang Quảng Tây (Trung Quốc) bàn việc hợp tác chống phát xít Nhật, theo lời mời của chính quyền Tưởng Giới Thạch.

Ngày 7 tháng 8 năm 1945, trong Quốc dân đại hội họp ở Tân Trào, ông là Ủy viên Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam.

Từ năm 1945 cho đến cuộc kháng chiến chống Pháp ông đại diện Đảng Dân chủ trong Chính phủ lâm thời. Đại biểu Quốc hội khóa I (1946) các khóa II, III đơn vị tỉnh Bắc Ninh, ủy viên chính thức Ban Thường trực Quốc hội và ông cũng là đồng tác giả soạn thảo Hiến pháp năm 1946. Ông là Ủy viên chính thức của Ủy ban Thường trực Quốc hội khóa I và khóa II.

Ông đã từng giữ các chức vụ Bộ trưởng Bộ Thanh niên trong Chính phủ cách mạng lâm thời và Chính phủ liên hiệp lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ông còn là Ủy viên Tổng bộ Việt Minh; Tổng Thư ký, Phó chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Liên Việt; và Ủy viên Ban Thư ký Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Ông là một trong những trí thức có công lớn trong sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất.

Vinh danh
Tên ông được đặt cho một con đường tại phường Tây Thạnh (quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh), quận Liên Chiểu (Đà Nẵng) và huyện Gia Lâm (Hà Nội; chạy dọc quốc lộ 17).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Dương Đức Hiền và Họp với một số vị ủy viên Trung ương
 Phát biểu của ông Dương Đức Hiền, Tổng Thư ký Đảng Dân chủ

Người Bắc Ninh
Người Hà Nội
Bộ trưởng Bộ Thanh niên Việt Nam
Tổng Thư ký Đảng Dân chủ Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa II
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Học sinh trường Bưởi
Cựu sinh viên Viện Đại học Đông Dương


title: Chiba

text:
là một tỉnh của Nhật Bản, thuộc vùng Kanto. Tỉnh này nằm ở phía bắc vịnh Tokyo, giáp với Ibaraki ở phía bắc, Saitama và Tokyo ở phía tây, phía đông trông ra biển Thái Bình Dương. Trung tâm hành chính là thành phố Chiba.

Địa lý

Lịch sử
Tỉnh Chiba được thành lập vào ngày 15 tháng 6 năm 1873 trên cơ sở sáp nhập tỉnh Kisarazu và tỉnh Inba làm một. Xưa kia, trên địa bàn tỉnh Chiba là các xứ Awa, Kazusa và Shimousa.

Hành chính
Thuộc tỉnh Chiba có 56 đơn vị hành chính gồm 36 thành phố, 20 làng và thị trấn.

Làng và thị trấn:

Kinh tế
Chiba có vùng công nghiệp Keiyo là nơi tập trung nhiều cơ sở công nghiệp mà ba ngành chính là lọc dầu, hóa chất và chế tạo máy. Chính quyền tỉnh đã đầu tư phát triển tới 80 khu công nghiệp để thu hút các nhà đầu tư tới phát triển kinh tế tỉnh. Tỉnh này còn có sản lượng Iod từ mỏ khí ga lớn nhất Nhật Bản.

Chiba là tỉnh có sản lượng nông nghiệp lớn thứ hai trong các tỉnh ở Nhật Bản. Đặc sản nổi tiếng là lạc. Ngành ngư nghiệp cũng phát triển, sản lượng đánh bắt hải sản đứng thứ 5 (2002). Có nhiều khu nuôi tôm và cá trình rất lớn.

Chiba có ngành du lịch phát triển. Có nhiều khu vui chơi giải trí lớn nằm ở tỉnh này như Tokyo Disneyland, Tokyo Disneysea. Sân bay Narita là sân bay quốc tế lớn nhất Nhật Bản cũng nằm ở đây.

Văn hóa

Giáo dục
 Đại học Chiba

Thể thao
 CLB Kashiwa Reysol
 CLB JEF United Ichihara Chiba

Du lịch
 Tokyo Disney Resort
 Khu triển lãm Makuhari Messe
 Bảo tàng Lịch sử Dân tộc quốc gia
 Chùa Naritasan
 Công viên thủy sinh vật Suigosawara

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức của tỉnh Chiba (tiếng Nhật)
 Thông tin hướng dẫn

Kanto
Tỉnh của Nhật Bản


title: Luperocida

text:
Luperocida là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1981 bởi Medvedev & Dang Tkhi Dap.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Luperocida kabakovi Medvedev & Dang, 1981

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Biểu tình Djibouti 2011

text:
Biểu tình Djibouti 2011 là hàng loạt các cuộc biểu tình và bạo loạn tại Djibouti, bắt đầu vào tháng 1 năm 2011. Đây là một phần của biểu tình tại Trung Đông và Bắc Phi 2010–2011.

Tổng quan
Tổng thống Djibouti Ismail Omar Guelleh đã cầm quyền từ năm 1999. Vào ngày 9 tháng 2, chủ tịch Liên đoàn Nhân quyền Djibouti đã bị bắt giữ.

Ảnh hưởng của Mùa xuân Ả Rập
Lịch sử Djibouti


title: Caupolicana nigriventris

text:
Caupolicana nigriventris là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1904