title: Lepidochrysops loewensteini

text:
Loewenstein’s Blue (Lepidochrysops loewensteini) là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi và Lesotho. It is mainly được tìm thấy ở Lesotho and on the high slopes above Dulcie's Nek in the East Cape.

Sải cánh dài 32–35 mm đối với con đực and 32–33 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 1 đến tháng 2. Có một lứa một năm.

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Lepidochrysops loewensteini. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Lepidochrysops
Côn trùng Nam Phi


title: Dornier Libelle

text:
Dornier Libelle I (tiếng Anh:"Dragonfly I" Chuồn chuồn I), cũng còn được gọi là Do A, là một máy bay hạ cánh trên mặt nước một tầng cánh, hoàn toàn bằng kim loại, cánh parasol và buồng lái mở của Đức, với một phần cơ cấu bao trùm các cánh.

Thông số kỹ thuật (Dornier Libelle)
Dữ liệu từ

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Sức chứa: 2
Chiều dài: 7,18 m (23 ft 6,5 in)
Sải cánh: 8,5 m (27 ft 10,5 in)
Chiều cao: 2,27 m (7 ft 5,25 in)
Diện tích cánh: 14 m² (150,7 ft²)
Trọng lượng rỗng: 400 kg (882 lb)
Trọng lượng cất cánh: 650 kg (1.433 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: n/a
Động cơ: 1 × động cơ piston Siemens-Halske Sh 4, 37 đến 45 kW (50 to 60 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 120 km/h (75 mph)
Tầm bay: n/a
Trần bay: 1.600 m (5.250 ft)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dornier "Libelle" tại http://www.jadu.de/luftfahrt
 "Libelle" tại www.histaviation.com

Máy bay Đức 1920-1929
Dornier


title: Yên Thịnh, Hữu Lũng

text:
Yên Thịnh là một xã thuộc huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Xã Yên Thịnh có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Yên Sơn
Phía tây giáp xã Hòa Bình
Phía nam giáp xã Yên Vượng
Phía bắc giáp xã Hữu Liên.

Xã Yên Thịnh có diện tích 56 km², dân số năm 1999 là 3.587 người, mật độ dân số đạt 64 người/km².

Theo thống kê năm 2019, xã Yên Thịnh có diện tích 56 km², dân số là 4.261 người, mật độ dân số đạt 76 người/km².

Chú thích

Tham khảo


title: Drepanocentron jiska

text:
Drepanocentron jiska là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Drepanocentron


title: Thala todilla

text:
Thala todilla là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thala
Động vật được mô tả năm 1845


title: Đại Hưng, Bắc Kinh

text:
Đại Hưng (tiếng Trung: 大兴区, pinyin: Dàxīng Qū, Hán Việt: Đại Hưng khu là một quận cận nội thành của thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Quận Đại Hưng có diện tích 1012 km², dân số theo điều tra năm 2000 là 672.000 người và mật độ dân số là 664 người/km². Đây là huyện Đại Hưng cho đến 2001 thì được chuyển thành quận.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Bắc Kinh


title: Cryptocephalus margaritae

text:
Cryptocephalus margaritae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Anh Tông

text:
Anh Tông (chữ Hán: 英宗) là miếu hiệu của một số vua chúa trong lịch sử Việt Nam, Trung Quốc, và Triều Tiên.

Việt Nam

Hoàng đế
Lý Anh Tông
Trần Anh Tông
Lê Anh Tông

Truy tôn
Nguyễn Anh Tông

Trung Quốc
Thương Anh Tông
Tống Anh Tông
Bắc Liêu Anh Tông
Đại Lý Anh Tông
Nguyên Anh Tông
Minh Anh Tông

Triều Tiên
Cao Ly Anh Tông (truy phong)
Triều Tiên Anh Tông (sau đổi miếu hiệu là Anh Tổ)

Xem thêm
Thánh Tổ
Thế Tông
Cao Tông
Thế Tổ
Chiêu Tông
Anh Đế
Anh Vương

Miếu hiệu


title: Itaitubana

text:
Itaitubana là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1963 bởi Bechyne.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Itaitubana alternata (Jacoby, 1886)
 Itaitubana conjuncta (Bowditch, 1923)
 Itaitubana elegans (Bowditch, 1923)
 Itaitubana illigata (Erichson, 1847)
 Itaitubana lineatipennis (Jacoby, 1886)
 Itaitubana peruviana (Bowditch, 1923)
 Itaitubana spinipennis (Bowditch, 1923)
 Itaitubana univittata (Bowditch, 1923)
 Itaitubana vittata (Bowditch, 1923)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Tư bản giả

text:
Tư bản giả là những chứng khoán có giá có thể mang lại thu nhập cho người sở hữu nó. Tư bản giả có hai loại chủ yếu là cổ phiếu và trái phiếu do công ty cổ phần hay ngân hàng phát hành.

Đặc điểm
 Có thể mang lại thu nhập cho người sở hữu nó.
 Có thể mua bán.
 Nó không có giá trị.

Tham khảo

Tài chính
Kinh tế chính trị
Lý thuyết Mác-xít


title: 14588 Pharrams

text:
14588 Pharrams (1998 RH73) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 9 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14588 Pharrams

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Latirus pulleini

text:
Latirus pulleini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Ulmerochorema breve

text:
Ulmerochorema breve là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Ulmerochorema


title: Nguyễn Thị Duệ

text:
Nguyễn Thị Duệ (chữ Hán: 阮氏叡; 1574-1654), hiệu Diệu Huyền, là một nữ danh sĩ Việt Nam vào cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII.

Tiểu sử
Nguyễn Thị Duệ, có tài liệu ghi là hay Nguyễn Thị Du (阮氏游) hay  Diệu Huyền , hoặc Nguyễn Thị Ngọc Toàn (阮氏玉瓚), sinh ngày 14 tháng 3 năm 1574, người ở Kiệt Đặc (nay là phường Văn An, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương).

Bà là người tuyệt sắc, lại rất thông minh, 10 tuổi đã biết làm văn bài nên được nhiều nhà quyền quý đến xin hỏi cưới, nhưng gia đình không thuận. Năm 1592, chúa Trịnh Tùng đem quân đánh chiếm kinh đô Thăng Long, nhà Mạc chạy lên Cao Bằng. Nguyễn Thị Duệ cùng gia đình đi theo.

Là một người hiếu học, song luật lệ bấy giờ không cho phép con gái được học hành thi cử, Nguyễn Thị Duệ phải giả trai để dự việc đèn sách. Tương truyền, khoa thi Hội năm Giáp Ngọ (1594) bà mang tên giả là Nguyễn Du đi thi và đỗ đầu khi tuổi vừa 20. Đến khi mở yến tiệc chiêu đãi các tân khoa, vua Mạc Kính Cung thấy vị tiến sĩ trẻ dáng vẻ mảnh mai, mặt mày thanh tú... nên sinh lòng ngờ vực, gạn hỏi và khám phá ra bà là gái giả trai. Bà cải trang đi thi như thế là phạm tội khi quân, nhưng vua Mạc không những không trừng phạt mà còn khen ngợi bà.

Sau đó, vua nhà Mạc vời bà vào cung để dạy các phi tần, rồi được tuyển làm phi: Tinh Phi (Sao Sa) ngụ ý khen bà vừa xinh đẹp vừa sáng láng như một vì sao. Người ta quen gọi là "Bà Chúa Sao".

Năm 1625, quân Lê - Trịnh tiến lên Cao Bằng diệt nhà Mạc. Nguyễn Thị Duệ vào rừng ẩn náu, bị quân lính bắt được. Mến tài, chúa Trịnh vẫn cho bà trông coi việc dạy học trong vương phủ. Năm 70 tuổi, Nguyễn Thị Duệ xin về nghỉ nơi quê nhà.

Bà qua đời ngày 8 tháng 11 năm 1654, hưởng thọ 81 tuổi. Khi bà mất, người dân địa phương lập đền thờ, tôn bà làm phúc thần.

Nhân cách
Khi còn làm việc quan, bà rất quan tâm đến việc thi cử, bồi dưỡng nhân tài. Phần lớn ở các kỳ thi đình, thi hội; tất cả bài vở đều qua tay bà chấm chọn. Mỗi tháng vài kỳ, bà cùng các bậc túc nho đến giảng dạy, ôn tập cho các sĩ tử. Ngoài ra, bà còn xin triều đình cấp nhiều mẫu ruộng tốt, cho canh tác lấy huê lợi, giúp đỡ học trò nghèo biết chăm chỉ.

Người ta còn truyền tụng câu chuyện: Thuở hàn vi, anh trai Nguyễn Thị Duệ bị người trong làng hãm hại, nhưng khi vinh hiển, bà không hề nghĩ đến thù riêng mà sát hại những người đó.

Một lần dự cuộc vui, Nguyễn Thị Duệ quen được hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (vợ vua Lê Thần Tông). Từ đấy, bà thường cùng hoàng hậu đi lễ chùa, gặp các nhà sư thông tuệ, đạo hạnh; gặp gỡ các sĩ phu có tài, như Giang Văn Minh, Khương Thế Hiền,... để hiểu rõ tình hình trong nước nhằm giúp vua, chúa kịp thời điều chỉnh chính sách cho phù hợp. Do nhiều công lao, bà được thăng chức "Chiêu Nghi" hiệu là "Nghi Ái Quan".

Tuổi cao, Nguyễn Thị Duệ cáo quan về lại quê nhà, bà dựng am Đào hoa để có nơi đọc sách và bảo ban các sĩ tử trong làng.

Vua Lê giao cho bà số thuế hằng năm của tổng Kiệt Đặc để làm bổng lộc; bà chỉ dành một ít tiền chi dụng, còn bao nhiêu bà dành hết cho việc công ích và trợ giúp người nghèo.

Về sáng tác, theo Công dư tiệp ký của Vũ Phương Đề (1697-?), thì: "Văn thơ của bà rất nhiều, nhưng nay không còn bài nào. Bà có làm bài Gia ký bằng Quốc âm thuật lại các việc riêng và tự ví mình như Bạc Thị."

Bài Gia ký có mấy câu rằng:
Kém gì một chút đảo điên,So le Bạc Thị vốn duyên Hán hoàng.Nữ nhi dù đặng có lềẮt là tay thiếp kém gì trạng nguyên.Ghi công
Trên website Phụ nữ Việt Nam viết: Dưới thời phong kiến ở Việt Nam, tư tưởng "trọng nam khinh nữ" đã không cho giới nữ được bình đẳng với nam giới, kể cả việc học hành, thi cử. Vậy mà có một người con gái tài sắc, đức độ, trí tuệ trác việt đã vượt qua luật lệ khắt khe đó, đạt tới học vị tiến sĩ. Đó là Nguyễn Thị Duệ.Danh sĩ Vũ Phương Đề khen ngợi bà là:Lễ sư thông tuệ, nhất kính chiếu tam vương (Công Dư tiệp ký)

Tháp mộ Nguyễn Thị Duệ trên đỉnh một quả đồi cạnh núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương). Cuối triều Lê, Tinh Phi cổ tháp được xếp vào hàng Chí Linh bát cổ, trong đó có những câu:Lạ thay nhất kính chiếu ba vương Kiệt Đặc tinh phi vốn cố hương Đẹp tuyệt trần gian thêm sắc sảoĐỗ đầu thi Hội nổi văn chương Mất còn truyện ấy thây dâu bể Mến trọng ơn này, tự phấn hương Gia ký hai câu còn để lại Tháp hoa đầu núi mấy tinh sươngĐình làng Kiệt Đoài có một pho tượng đẹp gọi là Vua Bà (tức Nguyễn Thị Duệ) và một sắc phong thờ phụng: "chánh vương phủ, thị nội cung tần, lế sư Nguyễn Thị Ngọc tôn thần. Người có công giúp nước, che chở cho dân...". Ngoài ra tại thôn Trung Hà, xã Nam Tân, huyện Nam Sách (đất phong của bà, khi địa phương này thuộc huyện Chí Linh) cũng có đền thờ bà gồm có tượng và sắc phong từ hơn 100 năm của các triều đại phong kiến Việt Nam, hiện vẫn còn tồn tại. Theo GSTS Nguyễn Lân Dũng, bà được coi là Nữ tiến sĩ đầu tiên ở Việt Nam''.

Năm 2004, có tám vị đại khoa của Hải Dương là hiền tài của đất nước được đúc tượng đồng và khám thờ, trong đó có nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ. Bà được thờ cùng Khổng Tử tại hậu cung Văn miếu Mao Điền (Hải Dương).

Tháng 12-2020, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội quyết định đặt tên Nguyễn Thị Duệ cho một con phố ở Quận Cầu Giấy.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyễn Thị Duệ Trên Web của Đảng Cộng sản Việt Nam.
 Nữ tiến sĩ đầu tiên ở nước ta  Trên Web Phụ nữ
 Vị nữ trạng nguyên độc nhất của ta sinh năm nào?, tác giả Nguyễn Thị Chân Quỳnh

Người Hải Dương
Quan lại nhà Mạc
Mạc
Nữ quan nhà Lê trung hưng
Nữ tiến sĩ Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tiến sĩ nhà Mạc


title: Osteocephalus deridens

text:
Osteocephalus deridens là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Ecuador và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Almandáriz, A., Cisneros-Heredia, D., Jungfer, K.-H., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Osteocephalus deridens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Osteocephalus


title: Sergey Semyonovich Biryuzov

text:
Sergey Semyonovich Biryuzov () (21/8/1904-19/10/1964) là một nhà quân sự nổi tiếng của Liên Xô. Ông được phong hàm Nguyên soái Liên Xô, và từng giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Liên Xô.

Biryuzov sinh ở Skopin, tỉnh Ryazan. Năm 1926, ông gia nhập Đảng Cộng sản Liên Xô, tham gia Hồng quân Liên Xô và được thăng dần lên tiểu đoàn trưởng trước khi được cử đi học tại Học viện Quân sự Frunze từ năm 1934 đến năm 1937. Ra trường, ông được cử làm tham mưu trưởng một sư đoàn súng trường. Năm 1939, ông trở thành Trưởng ban tác chiến Bộ tham mưu Quân khu Kharkov. Nhưng đến tháng 8/1939, ông lại được cử làm sư đoàn trưởng sư đoàn súng trường số 132.

Biryuzov chỉ huy sư đoàn nói trên suốt 3 năm. Đây là một sư đoàn thuộc Phương diện quân Tây Nam và Phương diện quân Bryansk. Biriuzov là một sư đoàn trưởng giỏi, và thường chỉ huy sư đoàn giành chiến thắng. Trong năm đầu tiên của Chiến dịch Barbarossa (1941), Biryuzov đã 5 lần bị thương trong đó 2 lần khá nặng. Tháng 4/1942, ông được cử làm Tham mưu trưởng Tập đoàn quân số 48, thuộc Phương diện quân Bryansk. Đến tháng 11/1942, ông chuyển sang làm tham mưu trưởng Tập đoàn quân Cận vệ số 2. Ông đã góp phần giúp tập đoàn quân hùng mạnh này đè bẹp tập đoàn quân số 6 của Đức trong Chiến dịch Sao Thổ khi quân Đức bị đánh bại trong Trận Stalingrad.

Tháng 4/1943, ông trở thành Tham mưu trưởng Phương diện quân Nam của Hồng quân Liên Xô, và trở thành trợ lý đắc lực cho tư lệnh mặt trận, Fyodor Tolbukhin. Tháng 5/1944, ông được điều sang làm Tham mưu trưởng Phương diện quân Ukraina số 3. Tháng 10/1944, Biryuzov trở thành tư lệnh tập đoàn quân số 37 thuộc Phương diện quân Ukraina số 3 và giữ cương vị này cho đến khi chiến tranh kết thúc. Biriuzov có công trong việc lên kế hoạch và triển khai kế hoạch đánh lui quân Đức khỏi Ukraina, rồi giải phóng Bulgaria và Nam Tư.

Khi chiến tranh kết thúc, Biryuzov được cử làm tư lệnh lực lượng Liên Xô ở Bulgaria. Từ năm 1947 đến năm 1955, Biryuzov trải qua nhiều vị trí khác nhau. Ngày 11/3/1955, Biriuzov được thăng hàm Nguyên soái Liên Xô. Từ tháng 4/1955 đến tháng 4/1962, Biryuzov làm Tư lệnh Quân chủng Phòng không Liên Xô. Sau đó, chuyển sang làm Tư lệnh Bộ đội Tên lửa Chiến lược. Năm 1963, ông trở thành Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Liên Xô.

Ngày 19/10/1964, Biryuzov hy sinh trọng một tai nạn máy bay ở đỉnh núi Avala gần Belgrade.

Khen thưởng
Anh hùng Liên Xô (ngày 1 tháng 2 năm 1958)
Anh hùng Nhân dân Nam Tư (1964)
5 Huân chương Lenin
3 Huân chương Cờ Đỏ
Huân chương Suvorov hạng nhì và hạng nhất
Huân chương Kutuzov hạng nhất
Huân chương Bogdan Khmelnitsky

Tham khảo

Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô
Anh hùng Liên Xô
Người Ryazan
Huân chương Lenin
Huân chương Suvorov
Huân chương Cờ đỏ
Huân chương Kutuzov
Huân chương Bogdan Khmelnitsky (Liên Xô)
Nhân vật quân sự Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai


title: Galeruca dablii

text:
Galeruca dablii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Salmo lumi

text:
Salmo lumi là một loài cá trong họ Salmonidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Ohrid tại Macedonia và Albania ở khu vực Balkan.

Salmo lumi là một trong bốn dạng khác biệt của phức hợp cá hồi Ohrid đặc hữu của chỉ riêng hồ này, cùng với Salmo letnica, Salmo aphelios và Salmo balcanicus. Các dạng khác nhau này, được người ta cho là các loài khác biệt, được phân biệt bằng thời gian và tập tính sinh sản của chúng, trong đó trên thực tế chúng là cô lập với nhau về mặt sinh sản. Tuy nhiên vẫn chưa có sự hỗ trợ cho địa vị loài khác biệt của chúng từ các dữ liệu phân tử Salmo lumi đẻ trứng từ tháng 12 tới tháng 2 năm sau tại các sông nhánh cấp nước cho hồ này và tại các cửa sông nhánh đó, tại khu vực phía bắc và phía tây hồ này. Trong lòng hồ thì Salmo lumi sống ở độ sâu 60–80 m.

Về tổng thể thì các loại cá hồi Ohrid có màu trắng bạc với các đốm đen. Các đốm đỏ chạy dọc theo đường bên. Salmo lumi có thể dài tới 38 cm.

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Salmo lumi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chi Cá hồi Đại Tây Dương


title: Walkendorf

text:
Walkendorf là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 27,63 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 508 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Coulsdon

text:
Coulsdon (phiên âm ) là một quận nằm ở sát biên giới phía nam của Khu Croydon của Luân Đôn, Anh. Nó được bao quanh bởi Vành đai xanh đô thị. Khu vực hiện đại của Coulsdon bao gồm Old Coulsdon, là nơi định cơ lâu đời và đầu tiên ở đây; và Smitham Bottom, nơi đã phát triển giàu có từ khi đường ray xe lửa chạy ngang qua.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The village of Old Coulsdon  - well illustrated site.


title: 1231

text:
Năm  là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Ardengus đã trở thành giám mục của Florence.
 Hoàng đế Frederick II ban hành Hiến pháp của Melfi (còn được gọi là''''Liber Augustalis), một bộ pháp luật đối với Sicilia.
 Llywelyn Đại đế ra mắt một chiến dịch chống lại các lordships Norman trong Wales.
 Quân Mông Cổ vượt qua sông Áp Lục vào Cao Ly, lúc đó thuộc vương quốc Goryeo.

Sinh
Trần Hưng Đạo

Mất

Tham khảo

Năm 1231


title: Daru

text:
Daru có thể là:
Đảo Daru, một hòn đảo nằm ở tỉnh Tây của Papua New Guinea.
Pierre Antoine Noël Bruno, comte Daru (1767-1829), một quân nhân, nhà thơ, chính khách người Pháp.
Napoléon, comte Daru (1807-1890), con trai của Pierre Daru, cũng là một quân nhân và chính trị gia người Pháp.
Daru (tập san), một tập san khoa học.
Daru (ẩm thực), một món ăn ở Bhutan.
Daru, Sierra Leone, một thành phố ở Sierra Leone.


title: Champagne, Ardèche

text:
Champagne là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Gutenberg, Bad Kreuznach

text:
Gutenberg là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Gutenberg, Bad Kreuznach có diện tích 4,18 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1017 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Platianulus mayoaensis

text:
Platianulus mayoaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Platianulus


title: Lesquerde

text:
Lesquerde là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Võ An Ninh

text:
Võ An Ninh (18 tháng 6 năm 1907 – 4 tháng 6 năm 2009), quê Hải Dương , tên thật là Vũ An Tuyết , là một nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng của Việt Nam. Ông sở hữu nhiều bộ ảnh có giá trị của lịch sử Việt Nam. Ông từng làm phóng viên nhiếp ảnh Sở Kiểm lâm Hà Nội thời Pháp thuộc, khu Triển lãm Trung ương và Xưởng phim Đèn chiếu Việt Nam (1954–1970), ủy viên Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, ủy viên Hội đồng Nghệ thuật Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam khóa 3.

Tiểu sử
Võ An Ninh là con trai trưởng trong một gia đình có bốn anh em. Ông theo học tiểu học tại Trường Amiral Courbet (nay là Trường Nguyễn Du, Hà Nội), đậu xong bằng Certifica (1924), ông vào học Trường Bưởi.

Những bức ảnh nổi tiếng
Võ An Ninh đã có tác phẩm Buổi sáng trên đê sông Hồng được giải thưởng ngoại hạng do Hội mỹ thuật kỹ nghệ Việt Nam tặng.

Năm 1938, tác phẩm Đẩy thuyền ra khơi được giải thưởng ngoại hạng triển lãm ảnh Paris – Pháp

Cuối năm 1938, ông được Bằng khen của triển lãm ảnh nghệ thuật quốc tế Bồ Đào Nha cho tác phẩm Chợ bán nồi đất và Huy chương vàng trong cuộc triển lãm ảnh nghệ thuật cá nhân tại Huế.

Bộ ảnh ghi lại nạn đói năm 1945 là một thành công trong sưu tập ảnh: bức ảnh hai em bé ngồi bên cây số hai Thái Bình chờ chết.

Năm 1960, ông được Huy chương đồng triển lãm ảnh quốc tế tại Liên Xô với tác phẩm Nước ròng bãi Trà Cổ.

Bằng khen do triển lãm ảnh quốc tế BIFOTA tặng tác phẩm Đôi nét thủy mặc Sa Pa.

Tháng 7 năm 1981 ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội năm 1983: Các tác phẩm về Hồ Gươm như Hồ Gươm buổi sớm, Hồ Gươm bốn mùa, có những bức man mác nét cổ hoài như Thu về, Nhớ xưa, những bức ảnh về thiếu nữ như Thiếu nữ Hà Nội, Trong vườn si đền Voi Phục, Một nét quê hương, Hương lúa... Nhiều bức ảnh khác chụp ở những vùng đất khác nhau trên khắp mọi miền đất nước như Thác Bản Giốc (Cao Bằng), Đỉnh Phan-xi-păng, Xuân về trên dãy Hoàng Liên Sơn, Phơi lưới trên sông Cấm, Biển bạc (Đà Nẵng), Suối nắng rừng thông (Đà Lạt), Nhà thờ Đức Bà,...

Đóng góp
Ông sống trọn đời cho nghệ thuật nhiếp ảnh và cho sự nghiệp cách mạng của Việt Nam. Ông được xem là người phát hiện ra và lưu giữ những cái đẹp "một đi không trở lại" của thời đại qua các bức ảnh như: Ông Đồ viết câu đối Xuân, Cảnh chợ hoa ngày Tết.

Nghệ sĩ Võ An Ninh từ trần hồi 18 giờ 45 phút ngày 4 tháng 6 năm 2009 tại Thành phố Hồ Chí Minh, thọ 101 tuổi.

Huân chương
Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt I (1996)
Huân chương Độc lập hạng Ba
Huân chương Lao động hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến hạng Nhì
Huy chương vì sự nghiệp Văn học – Nghệ thuật Việt Nam
Huy chương vì sự nghiệp Văn hóa – Thông tin
Huy chương vì sự nghiệp phát triển Nghệ thuật Nhiếp ảnh Việt Nam

Một số hình ảnh Võ An Ninh chụp

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhiếp ảnh Võ An Ninh và 100 mùa xuân
Võ An Ninh – Một cuộc đời nhiếp ảnh
Nhà nhiếp ảnh cao tuổi nhất sở hữu nhiều bộ ảnh có giá trị lịch sử Việt Nam
Hình Võ An Ninh với những bức ảnh lịch sử

Nhiếp ảnh gia Võ An Ninh với 101 mùa xuân

Những tác phẩm nổi tiếng của ông

Nhiếp ảnh gia Việt Nam
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Người Hải Dương
Người thọ bách niên Việt Nam
Người Hà Nội
Người Thành phố Hồ Chí Minh


title: Lustar

text:
Lustar là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Ichikikushikino, Kagoshima

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ibusuki official website

Thành phố tỉnh Kagoshima


title: Binh đoàn Tennessee

text:
Binh đoàn Tennessee là một binh đoàn chủ lực của quân đội Liên minh miền Nam thời Nội chiến Hoa Kỳ (tiếng Anh: Army of Tennessee, lấy tên theo tiểu bang Tennessee).

Quân Liên bang miền Bắc đối phương cũng có một binh đoàn mang tên gần tương tự là Binh đoàn sông Tennessee (tiếng Anh: Army of the Tennessee, đặt tên theo dòng sông Tennessee).

Lịch sử binh đoàn

Tiền thân của Binh đoàn là Binh đoàn Mississippi, vốn bị đánh bại trong trận Shiloh và Perryville. Trên cơ sở các đơn vị cũ còn lại của Binh đoàn Mississippi, Binh đoàn Tennessee được thành lập ngày 20 tháng 11 năm 1862. Một vị chỉ huy mới được bổ nhiệm làm chỉ huy binh đoàn là Đại tướng Braxton Bragg. Ông đã nhanh chóng củng cố lại lực lượng và đã chỉ huy binh đoàn đánh bại Binh đoàn Cumberland của quân Liên bang miền Bắc, do Thiếu tướng William Rosecrans chỉ huy, trong trận Stones River vào ngày 31 tháng 12 năm 1862. Tuy thắng trận, Bragg vẫn phải rút khỏi Murfreesboro và tập hợp lực lượng ở Tullahoma để tiếp tục củng cố binh đoàn.

Mùa hè năm 1863, tướng Rosecrans đã mở một cuộc phản công trở lại vào Binh đoàn Tennessee, thường được biết đến với tên gọi Chiến dịch Tullahoma. Binh đoàn của Bragg buộc phải rút về miền bắc Georgia, bỏ các trung tâm đường sắt quan trọng của Chattanooga. Tuy nhiên, sau khi được tiếp viện bởi lực lượng của Quân đoàn I, Binh đoàn Bắc Virginia, do Trung tướng James Longstreet chỉ huy, Binh đoàn Tennessee đã đánh thiệt hại đáng kể cho lực lượng của Rosecrans tại trận Chickamauga vào tháng 9 năm 1863.

Sau trận Chickamauga, Binh đoàn Tennessee đã bao vây các lực lượng quân Liên bang tại Chattanooga, sau khi đã chiếm vị trí phòng thủ trên các ngọn đồi xung quanh thành phố. Tuy nhiên, ngay sau đó, Binh đoàn Cumberland đã được tiếp viện thêm bởi lực lượng của Thiếu tướng Ulysses S. Grant, từ Binh đoàn sông Tennessee, cùng với hai quân đoàn từ Binh đoàn Potomac, do Thiếu tướng Joseph Hooker chỉ huy, đặt dưới quyền tổng chỉ huy của Grant thay cho Rosecrans. Ngược lại, Bragg lại phải gửi lực lượng của tướng Longstreet và gần như tất cả các kỵ binh của mình đi cứu viện cho Knoxville, làm giảm sức mạnh của binh đoàn. Quân Liên bang dễ dàng áp đảo binh đoàn của Bragg trong trận Missionary Ridge vào ngày 25 tháng 11 năm 1863, buộc Bragg bỏ cuộc vây hãm Chattanooga, chiếm lại miền bắc Georgia.

Sau thất bại đó, Bragg đã được thay thế trong chức vụ chỉ huy Binh đoàn Tennessee bởi tướng Joseph E. Johnston, cựu chỉ huy trưởng Binh đoàn Bắc Virginia. Trong Chiến dịch Atlanta năm 1864, Johnston phải đối đầu với lực lượng Liên bang do Thiếu tướng William T. Sherman chỉ huy, người đặt ra mục tiêu quan trọng là tiêu diệt Binh đoàn Tennessee và sau đó chiếm lại Atlanta. Johnston, người chủ trương bảo tồn lực lượng hơn là bảo vệ lãnh thổ, đã thiên về xu hướng tránh các cuộc đụng độ với Sherman, nên đã thực hiện một loạt cuộc hành quân làm thất bại ý đồ đánh bại Binh đoàn Tennessee trong một trận quyết định của tướng Sherman. Tuy nhiên, điều này đã gây nên sự không hai lòng của một số nhà lãnh đạo thiếu kiên nhẫn của Liên minh miền Nam tại Richmond, đặc biệt là Tổng thống miền Nam Jefferson Davis, người vốn không có ấn tượng tốt với Johnston. Sau trận tập kích vào sườn cánh quân của Sherman Johnston tại sông Chattahoochee, Binh đoàn Tennessee trở lại Atlanta, Johnston đã bị thay thế bởi Trung tướng John Bell Hood.

Hood tỏ ra là một chỉ huy kém năng lực. Sau nhiều nỗ lực không thành công nhằm công kích lực lượng của Sherman nhằm dỡ bỏ áp lực lên Atlanta, thành phố rơi vào tay quân Liên bang ngày 2 tháng 9 năm 1864. Thay vì tiếp tục chiến thuật của Johnston là tránh nghênh chiến trực diện nhưng buộc quân Sherman phải di chuyển, Hood bây giờ lại chuyển quân về phía tây và phía bắc Tennessee, cho phép Sherman tự do chuyển quân ở phía nam để thực hiện cuộc Hành quân ra biển. Hood cho rằng, khi đấy ông có thể rảnh tay để có để nghênh chiến với đối thủ cũ là Binh đoàn Cumberland, lúc này do Thiếu tướng George H. Thomas chỉ huy, cũng như Binh đoàn Ohio, do Thiếu tướng John Schofield chỉ huy.

Vào ngày 30 tháng 11 năm 1864, Hood tấn công vào lực lượng yếu hơn là cánh quân nhỏ do tướng Schofield chỉ huy trong trận Franklin. Tuy thiệt hại đến một phần tư quân số, ông vẫn cố tiếp tục tiến lên phía bắc vào trung tâm Tennessee và tiến hành vây hãm Nashville. Ngày 15 tháng 12, Thomas tham chiến, tập kích vào phía sau lưng quân miền Nam khi đang xây dựng tuyến vây hãm Nashville. Binh đoàn Tennessee bị vỡ trận và bị quân Liên bang truy kích liên tục. Khi các lực lượng còn lại của Binh đoàn Tennessee có thể tập hợp lại ở Tupelo ngay trước năm mới, lực lượng của nó đã bị tổn thất nặng nến đến 3/4 kể từ khi Hood nắm quyền chỉ huy.

Hood từ chức vào tháng 1 năm 1865, và trong những tháng cuối cùng của chiến tranh, tướng Joseph E. Johnston đã được phục hồi chức vụ chỉ huy những gì còn lại của Binh đoàn Tennessee và đội quân nhỏ khác trong việc phòng thủ vô vọng chống lại lực lượng của Sherman hành quân qua Carolina. Ngày 26 tháng 4 năm 1865, Binh đoàn Tennessee đầu hàng quân miền Bắc tại Bennett Place, gần Durham Station, Bắc Carolina.

Tổ chức binh đoàn
Tổ chức của Binh đoàn Tennessee biến động theo thời kỳ. Dưới đây là những đơn vị lớn từng phục vụ trong đội hình của binh đoàn.

Quân đoàn I

Quân đoàn I là quân đoàn đầu tiên và chủ lực của Binh đoàn Tennessee. Đây là quân đoàn gắn bó với Binh đoàn từ lúc thành lập đến khi đầu hàng. Tùy theo thời điểm, quân đoàn còn được gọi tên theo vị chỉ huy quân đoàn lúc đó như Quân đoàn Polk, Quân đoàn Hardee, hay Quân đoàn Cheatham.

Quân đoàn I được thành lập ngày 20 tháng 11 năm 1862, từ các đơn vị của Cánh quân số 2 (còn gọi là cánh quân miền Tây) của Liên minh miền Nam. Nó được giao trách nhiệm bảo vệ khu vực nằm giữa hai con sông Tennessee và sông Mississippi. Các binh sĩ của quân đoàn đều là những binh sĩ của Binh đoàn Mississippi cũ, tiền thân của Binh đoàn Tennessee.

Chỉ huy đầu tiên của quân đoàn là Trung tướng Leonidas Polk. Ông chỉ huy quân đoàn từ ngày 26 tháng 11 năm 1862 cho đến khi bị Bragg truất khỏi chức vụ chỉ huy  vào ngày 29 tháng 9 năm 1863, dù về danh nghĩa ông vẫn giữ chức vụ này đến ngày 23 tháng 10 năm 1893.

Tạm quyền chỉ huy của quân đoàn là Thiếu tướng Benjamin F. Cheatham. Đây là lại là vị chỉ huy "lận đận" nhất với 4 lần được điều động làm chỉ huy quân đoàn. Lần đầu ông giữ chức vụ chỉ huy ngày 29 tháng 9 đến 23 tháng 10 năm 1863. Lần thứ 2 là từ 2 đến 27 tháng 12 năm 1863. Lần thứ 3, từ 31 tháng 8 đến 2 tháng 9 năm 1864. Cả ba lần ông đều giữ chức vụ "tạm quyền" chỉ huy quân đoàn thay cho chỉ huy chính thức. Mãi đến lần thứ 4 và là lần cuối cùng, ông mới được giữ chức vụ chỉ huy quân đoàn chính thức từ 28 tháng 9 năm 1864 đến 23 tháng 2 năm 1865.. Trong thời gian này, người phó của ông, Thiếu tướng Patrick Cleburne có tạm quyền chỉ huy trong 2 ngày, từ 31 tháng 8 đến 1 tháng 9 năm 1864.

Vị chỉ huy quân đoàn mới là Trung tướng William J. Hardee tuy được bổ nhiệm chính thức nhưng cũng không kém "thất thường" với 4 lần giữ vai trò chỉ huy. Trong suốt thời gian nhậm chức, từ ngày 23 tháng 10 năm 1863 đến 28 tháng 9 năm 1864, ông có 2 lần được tướng Cheatham "tạm quyền".

Trong thời gian tướng Hardee chỉ huy quân đoàn, Quân đoàn I liên tục được bổ sung quân số. Ngày 31 tháng 10 năm 1863, một phần của Quân đoàn III được sáp nhập vào Quân đoàn I. Bốn ngày sau, ngày 4 tháng 11, toàn bộ Quân đoàn Trừ bị của binh đoàn cũn được sáp nhập vào Quân đoàn I.

Tuy nhiên, sau chưa đầy 5 tháng tướng Cheatham chỉ huy quân đoàn, tướng Hardee lại trở về chức vụ chỉ huy quân đoàn vào ngày 23 tháng 2 năm 1865. Trong những nỗ lực cuối cùng để chống lại quân Liên bang, toàn bộ các lực lượng còn lại của tiểu bang Georgia cũng được bổ sung vào Quân đoàn I vào ngày 10 tháng 4 năm 1865. Tướng Hardee tiếp tục chỉ huy quân đoàn trong vô vọng cho đến ngày cay đắng, 26 tháng 4 năm 1865, khi cùng toàn bộ những đơn vị còn lại của binh đoàn Tennessee buông súng đầu hàng.

Quân đoàn II
Quân đoàn II được thành lập đầu tiên vào tháng 4 năm 1862, trước khi diễn ra trận Shiloh, tức là từ trước khi Binh đoàn Tennessee được thành lập. Quân đoàn thành lập tại Corinth, Mississippi, hình thành từ các đơn vị của Sư đoàn Alabama của Daniel Ruggles và cánh quân của Braxton Bragg thuộc Binh đoàn Pensacola. Ban đầu, quân đoàn có tên là Quân đoàn II, Binh đoàn Mississippi do Braxton Bragg chỉ huy. Tổ chức ban đầu của quân đoàn gồm 2 sư đoàn, một do Jones Withers chỉ huy và một do Daniel Ruggles. Tổng quân số quân đoàn là 22.000 người, là đơn vị cấp quân đoàn lớn nhất trong quân đội Liên minh.

Tuy nhiên, ngay trong trận đầu tiên tại Shiloh vào ngày 6 tháng 4 năm 1862, quân đoàn đã chạm trán với sư đoàn quân Liên bang do Ben Prentiss chỉ huy. Do sự kháng cự ngoan cường của Prentiss, đặc biệt là trong trận cố thủ tại Hornet's Nest, quân đoàn dù đã dốc hết sức vẫn không công phá được vị trí mà quân Prentiss phòng thủ. Bị thương vong nặng nề, cùng với thất bại chung của Binh đoàn Mississippi, quân đoàn buộc phải rút lui để củng cố lực lượng.

Phải mất vài tháng sau, quân đoàn mới trở lại tham chiến trong Chiến dịch Corinth, sau đấy quân đoàn được tái tổ chức trong tháng 9 năm 1862. Một lần nữa, quân đoàn lại được tổ chức thành 2 sư đoàn, sư đoàn 1 do Patton Anderson chỉ huy và sư đoàn 2 do Simon Buckner chỉ huy. Chỉ huy quân đoàn lúc này được giao cho William Hardee, thay cho Braxton Bragg được thăng chức chỉ huy toàn binh đoàn.

Sau một trận chiến nhỏ ở Perryville, quân đoàn tiếp tục được bổ sung thêm sư đoàn của John Breckinridge. Một phần sư đoàn 1 được chuyển sang cho sư đoàn 2 và quân đoàn I, nhưng được bổ sung lại bằng một sư đoàn thuộc Binh đoàn của Kirby Smith, cùng với vị chỉ huy mới là John Mcown. Sư đoàn 2 cũng có vị chỉ huy mới là Patrick Cleburne, thay cho Buckner được điều đến Knoxville. Toàn quân đoàn khi đấy có 3 sư đoàn với tổng quân số 25.000 người.

Quân đoàn III

Quân đoàn Kỵ binh Forrest

Ghi chú

Liên kết ngoài
Braxton Bragg and the Army of Tennessee
McGavock Confederate Cemetery

Tham khảo
Connelly, Thomas Lawrence, Army of the Heartland: The Army of Tennessee, 1861-1862, Louisiana State Univ Press, 1967, ISBN 0807104043.
Connelly, Thomas Lawrence, Autumn of Glory: The Army of Tennessee, 1862-1865, Louisiana State University Press, 1996, ISBN 0807104450.
Daniel, Larry J., Soldiering in the Army of Tennessee: A Portrait of Life in a Confederate Army, University of North Carolina Press, 1991, ISBN 0807820040.
Eicher, John H., and Eicher, David J., Civil War High Commands, Stanford University Press, 2001, ISBN 0-8047-3641-3.
Haughton, Andrew, Training, Tactics and Leadership in the Confederate Army of Tennessee, Routledge, 2000, ISBN 0714650323.
Horn, Stanley Fitzgerald, The Army of Tennessee, University of Oklahoma Press, 1993, ISBN 0806125659.
Liddell, St. John Richardson, Liddell's Record, American Society for Training & Development, 1997, ISBN 0890293147.
McMurry, Richard M., Two Great Rebel Armies: An Essay in Confederate Military History, Univ of North Carolina Press, 1989, ISBN 0807818194.
Woodworth, Steven E., Jefferson Davis and His Generals: The Failure of Confederate Command in the West, University Press of Kansas, 1990, ISBN 0700605673.

Nội chiến Hoa Kỳ


title: Chaetocnema fuscata

text:
Chaetocnema fuscata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được White miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: 2721 Vsekhsvyatskij

text:
2721 Vsekhsvyatskij là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2123.1706747 ngày (5.81 năm).

Nó được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1973.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Caillac

text:
Caillac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Laakdal

text:
Laakdal là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Eindhout, Veerle, Vorst và Vorst-Meerlaar (cũng gọi là Klein-Vorst). Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Laakdal có dân số 14.951 người. Tổng diện tích là 42,48 km² với mật độ dân số là 352 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
 Trang mạng chính thức of Eindhout - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Xã của Antwerpen


title: Athous sosybius

text:
Athous sosybius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Bọ cánh cứng châu Á


title: Fundoshi

text:
, còn gọi là khố Nhật, là một loại quần lót truyền thống của người Nhật Bản dành cho nam giới, được làm từ một miếng vải dài. Trước Thế chiến thứ hai, fundoshi là loại quần lót chủ yếu của nam giới Nhật Bản; tuy nhiên, sau đó nó nhanh chóng lỗi thời vì có nhiều loại quần lót hiện đại xuất hiện trên thị trường Nhật Bản.

Lịch sử
Fundoshi lần đầu tiên được đề cập trong Nhật Bản thư kỷ Chúng cũng được mô tả trên các hình vẽ bằng đất sét, haniwa . Fundoshi là đồ lót lựa chọn của mọi nam giới trưởng thành Nhật Bản, giàu hay nghèo, địa vị cao hay thấp, cho đến sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khi sự Mỹ hóa phổ biến loại quần lót co giãn. Có một số loại fundoshi , bao gồm rokushaku , kuroneko , mokko và etchū .

Kiểu và sử dụng
Fundoshi có một số kiểu cơ bản. Loại thoải mái nhất bao gồm một dải vải, quấn quanh hông, được cố định ở phần nhỏ của lưng bằng cách thắt nút hoặc xoắn, với phần thừa được đưa ra phía trước giữa hai chân và được nhét qua đai vải phía trước buông thõng xuống như tạp dề.

Kiểu thứ hai, dành cho những người năng động, được hình thành khi vải quấn quanh hông để có phần thừa như của tạp dề, được đưa trở lại giữa hai chân và xoắn quanh vải thắt lưng ở phía sau. Rokushaku fundoshi là một chiều dài bằng vải, các kích thước là rộng một shaku (30,3 cm (11,9 in)) và dài sáu thước Nhật  (1,818 m (5 ft 11,6 in)); roku là tiếng Nhật có nghĩa là số 6, do đó nó được gọi là  roku-shaku (6 thước). Fundoshi thường được xoắn  ở phía sau theo kiểu có một dải vật liệu mỏng ở giữa để dải dây này nằm lọt vào giữa hai mông của người mặc và nối với phần trước hoặc phần lưng của người mặc. Đó cũng là đồ lót tiêu chuẩn của nam giới. Trẻ em nam học bơi vào đầu những năm 1960 thường được yêu cầu mặc loại fundoshi này.

Phong cách thứ ba, được gọi là Etchū fundoshi , có nguồn gốc từ vùng lân cận của tỉnh Toyama, là một hình chữ nhật dài bằng vải với các dải băng ở một đầu hẹp. Etchū fundoshi là một đoạn vải dài, tuy nhiên nó có một dải vật liệu ở thắt lưng để tạo thành dây buộc hoặc dây. Kích thước là chiều rộng 14 inch (360 mm) và chiều dài khoảng 40 inch (1.000 mm) và nó được buộc bằng dải vật liệu phía trước thân xe. Một người buộc các dải băng quanh hông, với miếng vải nhỏ ở lưng, sau đó kéo miếng vải giữa hai chân và qua thắt lưng, để phần còn lại buông thõng như tạp dề. Fundoshi như vậy đã được cấp cho quân đội Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai, và thường là trang phục duy nhất của tù binh Đồng minh ở các vùng nhiệt đới. Chất liệu tốt nhất cho việc này là vải lanh trắng hoặc bông trắng.  Cả hai đầu (hoặc mặt trước và mặt sau) đều được viền để luồn dây qua. Một trong những sợi dây tạo thành một vòng để treo đầu trước khỏi cổ, và dây kia cố định đầu sau bằng cách buộc ở phía trước.

Có nhiều loại fundoshi khác vì có nhiều biến thể trên nguyên tắc của một chiếc khố. Ví dụ, mokko-fundoshi (nghĩa đen là "khố bằng giỏ đất" vì nó trông giống như những chiếc giỏ truyền thống được sử dụng trong xây dựng), được làm giống như Etchū-fundoshi nhưng không có tạp dề phía trước; vải được buộc chặt vào thắt lưng để tạo hiệu ứng bikini. Kuro-neko fundoshi (nghĩa đen là "mèo đen fundoshi ") giống như mokko -fundoshi ngoại trừ phần chuyển từ trước ra sau được điều chỉnh để tạo hiệu ứng thong. Fundoshi thường không được mặc như quần áo hàng ngày. Fundoshichủ yếu được mặc vào những dịp cụ thể, truyền thống, đặc biệt là khi tham gia lễ hội matsuri. Trong suốt tháng 2, gần 10.000 người đàn ông sẽ tập trung tại đền Saidaiji ở Okayama chỉ mặc fundoshi để tham gia lễ hội với hy vọng sẽ đạt được may mắn cho cả năm.

Các samurai mặc nó như đồ lót với áo giáp, kết hợp với áo sơ mi shitagi . Các đô vật sumo cũng mặc một dạng quần áo này, mawashi . Fundoshi thường được những người đàn ông mang mikoshi (điện thờ di động) trong các lễ rước Thần đạo mặc cùng với áo hanten hoặc áo happi trong các lễ hội mùa hè . Bên ngoài Nhật Bản, nó có lẽ được biết đến nhiều nhất từ các nhóm đánh trống Ondekoza và Kodo , những người xuất hiện chỉ mặc một chiếc khăn quàng cổ màu trắng và một chiếc băng đô. Fundoshiđôi khi được sử dụng như đồ bơi truyền thống. Ở một số trường trung học, nam sinh mặc khố fundoshi để tham gia bơi lội. Nhật hoàng cũng từng bơi trong trang phục khố fundoshi khi còn nhỏ. Trong các hồ bơi, suối nước nóng và bãi biển của Nhật Bản, thỉnh thoảng có thể nhìn thấy những người bơi lội mặc fundoshi.

Vào cuối năm 2008, công ty Wacoal của Nhật Bản bắt đầu tiếp thị fundoshi cho phụ nữ và đã đạt được doanh thu lớn hơn mong đợi. Những chiếc khố dành cho phụ nữ có bảy màu khác nhau và hai kiểu dáng - trơn và kẻ ca rô.

Chú thích

Xem thêm
G-string
Tanga (quần áo)

Liên kết ngoài
 How to tie a Rokushaku Fundoshi
 How to tie Fundoshi  (more complete, in Japanese)
 A scholarly article on the wearing of loincloth and fundoshi includes social and cultural connotations, modesty issues, etc.
 Original Fundoshi Brand KUROTENGU Hand made in Japan.English Here
 How to put on a Fundoshi 褌 Japanese loin cloth video

Đồ lót


title: Lịch sử Seoul

text:
Lịch sử Seoul có thể tính từ năm 18 TCN. Tính đến giờ, Seoul đã có lịch sử hơn 2000 năm. Seoul đã là thủ đô của các nhà nước trên bán đảo Triều Tiên kể từ những ngày đầu các nhà nước này được thành lập.

Sự thành lập

Loài người có thể đã sinh sống trong vùng hiện giờ là Seoul dọc theo các nhánh hạ lưu của sông Hán trong thời đại đồ đá cũ và các nghiên cứu khảo cổ học cho thấy loài người đã bắt đầu hình thành các khu định cư vào thời đại đồ đá mới. Những di tích tiền sử được khai quật ở làng Amsa-dong, quận Gangdong-gu có niên đại từ 3.000 đến 7.000 năm trước. Với sự ra đời của đồ đồng vào khoảng năm 700 TCN, những khu định cư của con người dẫn dần mở rộng từ các vùng lưu vực sông vào sâu hơn trong đất liền.

Seoul được ghi lại lần đầu trong sử thành văn dưới cái tên Wiryeseong, được thành lập vào năm 18 TCN, là thủ đô của Baekje, một trong ba nước thời Tam Quốc ở Triều Tiên. Hiện vẫn phát hiện được một số bức tường từ thời đó ở khu vực này. Và Pungnap Toseong, một bức tường đất ở bên ngoài Seoul, được cho rằng khu vực chính của Wiryeseong. Seoul ở phía nam của Triều Tiên.

Thời kỳ Baekje
Khi vương quốc Baekje mới được thành lập vào năm 18 TCN, họ đã chọn thủ đô là Wiryeseong. Vùng đất này hiện là quận Songpa ở phía nam Seoul.

Thời Tam Quốc
Vào thời Tam Quốc, khi ba quốc gia tranh giành ảnh hưởng trên bán đảo Triều Tiên, quyển kiểm soát Seoul chuyển từ tay Baekje sang Goguryeo năm 392 (được đặt tên lại Nam Pyongyang) và từ Goguryeo lại chuyển sang liên minh Silla - Baekje vào năm 551.

Silla kiểm soát hoàn toàn thành phố và sau đó là cả bán đảo Triều Tiên, và trong suốt giai đoạn thống nhất dưới thời Silla, thành phố được biết đến dưới cái tên Hanyang.

Thời Goryeo
Vào thời Goryeo, vương quốc nào kiểm soát thung lũng sông Hàn sẽ kiểm soát được toàn bộ bán đảo, bởi vì đó là trung tâm giao thông của toàn bán đảo. Đó là lý do tại sao trong thế kỷ 11, vương triều Goryeo đã quyết định xây dựng cung điện tại Seoul, được đặt tên là Namgyeong hay "Nam Đô". Seoul trở thành một thành phố có vị trí chính trị quan trọng chính trong thời gian này.

Tham khảo

Seoul


title: Coralliophila violacea

text:
Coralliophila violacea, tên tiếng Anh: violet coral shell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc trong khoảng 17 mm và 47 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở Biển Đỏ và ở Ấn Độ Dương dọc theo Aldabra, Chagos, Kenya, Madagascar và Tanzania, ở hải vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và dọc theo quần đảo Galapagos

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, P. (1923). Liste preliminaire des mollusques marins de Madagascar et description de deux especes nouvelles. Journal de Conchyliologie 68: 21-74
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testacés marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice
 Oliverio M. (2008) Coralliophilinae (Neogastropoda: Muricidae) from tây nam Pacific. In: V. Héros, R.H. Cowie & P. Bouchet (eds), Tropical Deep-Sea Benthos 25. Mémoires du Muséum National d'Histoire Naturelle 196: 481-585. page(s): 486

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Coralliophila (Coralliophila) neritoidea; truy cập: 2 tháng 2 năm 2011

Coralliophila


title: Notonicea basalis

text:
Notonicea basalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Notonicea


title: Turris clionellaeformis

text:
Turris clionellaeformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turris


title: Agrypnus meridionalis

text:
Agrypnus meridionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Villers-Bretonneux

text:
Villers-Bretonneux là một xã ở tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France của Phá.

Địa lý
Villers-Bretonneux có cự ly khoảng 12 miles (19 km) due về phía đông của Amiens, trên tuyến N29 và A29.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website of Villers-Bretonneux
Villers Bretonneux , diggerhistory.info
 Villers-Bretonneux , insee.fr
 Villers-Bretonneux , quid.fr

Xã của Somme


title: Gerd Müller

text:
Gerd Müller (IPA: [gɛʀt 'mʏlɐ]) (3 tháng 11 năm 1945 - 15 tháng 8 năm 2021) là một cựu cầu thủ bóng đá người Đức và là một trong những tay săn bàn xuất sắc nhất mọi thời đại trong lịch sử bóng đá thế giới. Ông giành được 1 danh hiệu Quả Bóng Vàng vào năm 1970.

Với kỉ lục 68 bàn trong 62 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, 365 bàn trong 427 trận tại Bundesliga và kỉ lục quốc tế 66 bàn trong 74 lần khoác áo CLB tại cúp châu Âu, ông là tiền đạo xuất sắc nhất thời kì đó. Với tổng cộng 655 bàn cả sự nghiệp, chỉ có Josef Bican, Romário, Cristiano Ronaldo, Messi và Pelé là có số bàn thắng cao hơn ông trong danh sách các tay săn bàn xuất sắc nhất mọi thời đại. Biệt danh của Müller là "Bomber der Nation" (vua dội bom) và "kleines dickes Müller".

Năm 1970, Müller đạt danh hiệu Quả bóng vàng châu Âu sau một mùa giải thành công với Bayern München và ghi được 10 bàn tại World Cup 1970.

Ông cùng với Bayern München vô địch Cúp C1 châu Âu 3 mùa giải liên tiếp 1973-1974, 1974-1975, 1975-1976.

Ông cũng là thành viên chủ chốt của đội tuyển Tây Đức vô địch EURO 1972 và World Cup 1974.

Cuộc đời và sự nghiệp

Vào những năm đầu thập niên 70 của thế kỉ trước, khi mà bóng đá còn chưa đến tới được ngóc ngách của mọi nơi trên trái đất, thì cái tên Gerd Muller mỗi khi được xướng lên cũng khiến những ai không yêu mến đội tuyển Đức cũng đều biết cầu thủ này là một "hung thần" trong khu vực 16m50.

Tuổi thơ gắn liền với trái bóng tròn

Gerd Muller sinh ngày 3-11-1945, tại một thành phố nhỏ miền Nam nước Đức là Nordlingen, cách Munich khoảng một giờ rưỡi xe chạy. Năm lên 9 tuổi, đã bắt đầu chạy theo quả bóng và kể từ đó, trái bóng luôn đồng hành cùng với Muller, kể cả trong những giấc mơ.

Năm 16 tuổi, Muller tới dự tuyển vào trường đào tạo bóng đá của câu lạc bộ tại thành phố quê hương là TSV 1861 Nordlingen. Huấn luyện viên chịu trách nhiệm tuyển chọn cầu thủ cho câu lạc bộ, thoạt nhìn thấy bộ dạng của Muller cũng ngay lập tức phán một câu xanh rờn: "Cậu sẽ không thể tiến xa được trong bóng đá đâu! Nên tìm một công việc khác thích hợp thì hơn". Nhưng rồi ông ta đã ngay lập tức đổi ý khi Muller được tung vào sân để thử việc. Dường như ở cậu thanh niên 16 tuổi này ẩn chứa một bản năng "sát thủ" ghê gớm. Cậu ta có thể ghi những bàn thắng dễ như lấy đồ vật trong túi vậy, ở mọi tư thế, mọi tình huống, cho dù bị vây chặt bởi những đối thủ to cao hơn cậu tới cả cái đầu, luôn có ý định phang vào chân cậu. Muller nhanh chóng thăng tiến ở trường đào tạo của Câu lạc bộ TSV 1861 Nordlingen, được vào đội trẻ rồi sau đó lên đội hình chính thức của câu lạc bộ. Con số 180 bàn thắng mà Muller ghi cho TSV 1861 Nordlingen trong mấy mùa bóng chơi trong đội hình một của câu lạc bộ hoàn toàn là thực tế. Các đối thủ của TSV 1861 Nordlingen trong giải hạng 3 của Tây Đức thời kỳ đầu những năm 60 có thể chứng thực điều này. Thậm chí đã lan truyền một câu chuyện được các đối thủ của Muller hay bàn tán là trước mỗi trận đấu quan trọng, cậu chỉ yêu cầu mẹ làm cho mình món ăn mà cậu thích nhất là món khoai tây trộn và cứ mỗi lần được mẹ cho ăn món đó là y như rằng cậu lại ghi bàn.

Vào mùa hè năm 1964, đội bóng Bayern Munich do huấn luyện viên Zlatko Cajkovski dẫn dắt đang loi ngoi ở Regionalliga Sud (giải bóng đá miền Nam nước Đức), một dạng giải cấp vùng tương đương với giải hạng 2 của Đức. Việc không nhanh chóng cải thiện được vị trí của câu lạc bộ có thể khiến ông bị sa thải bất cứ lúc nào. Các cổ động viên Bayern Munich không còn kiên nhẫn được nữa. Cả ông Chủ tịch CLB Wilhelm Neudecker cũng thế. Zlatko hiểu rằng cần phải nhanh chóng thoát khỏi tình trạng khó khăn, nếu không sự nghiệp huấn luyện viên của ông khó có cơ cứu vãn. Mặc dù, Zlatko biết rõ mình phải làm gì, nhưng lực bất tòng tâm. Đội bóng của ông có một dàn cầu thủ không đến nỗi nào. Họ là những cầu thủ trẻ, đầy nhiệt huyết, hừng hực quyết tâm muốn chứng tỏ cho thế giới biết họ là ai. Chỉ có điều là họ không biết ghi bàn, đã nhiều lần Zlatko tức điên lên khi thấy các học trò của mình bỏ lỡ những cơ hội ngon ăn mười mươi, đá ra ngoài khung thành còn khó hơn đá vào trong. Đúng lúc này có người giới thiệu với ông một cầu thủ tỉnh lẻ, người vạm vỡ nhưng thấp, đậm, thậm chí còn hơi béo nữa, đã thế bắp đùi lại rất to, trong khi cặp chân lại vòng kiềng, nếu không kịp khép lại thì dễ đến cả con cừu cũng chui lọt. Tên của cầu thủ này không ai khác chính là Gerd Muller.

Theo như lời giới thiệu, cầu thủ này đang chơi cho một đội bóng tỉnh lẻ tên là TSV 1861 Nordlingen, ở vị trí trung phong. Zlatko biết câu lạc bộ ấy còn đang chơi dưới Bayern Munich một bậc, ở hạng 3 trong hệ thống các giải đấu của Tây Đức. Thành tích của Muller là ghi cho Nordlingen 46 bàn thắng trong mùa bóng 1963-1964. Người ta nói rằng trong ba mùa bóng, Muller đã ghi cho đội bóng của mình tổng cộng tới 180 bàn thắng. Nhưng đây là Bayern Munich và Zlatko vẫn không dám tự tin vào cái dáng vẻ của cầu thủ quê mùa này, ông lẩm bẩm: "Tôi phải làm gì với một vận động viên cử tạ bây giờ?". Chính bởi vậy, sau khi câu lạc bộ ký hợp đồng với Gerd Muller, trong suốt 10 trận đấu sau đó của Bayern Munich để chuẩn bị cho mùa bóng mới, Gerd Muller được xếp ở vị trí dự bị, ngồi bên ngoài sân xem đồng đội thi đấu. Trung phong vĩ đại nhất của mọi thời đại, cầu thủ dội bom kinh hoàng trong giải vô địch quốc gia Tây Đức cũng như các giải thế giới, Gerd Muller, đã khởi đầu sự nghiệp bóng đá đỉnh cao của mình như thế đó.

Rời tuyển khi ở vào thời kỳ đỉnh cao

Trận chung kết World Cup 1974 với Hà Lan cũng đồng thời là trận cuối cùng mà Muller chơi cho đội tuyển quốc gia. Về lý do Muller bỗng dưng rời khỏi đội tuyển khi mới 29 tuổi và vẫn còn đang ở thời kỳ đỉnh cao phong độ, đã có rất nhiều cách giải thích mà một trong những câu chuyện phổ biến nhất là việc Muller phản ứng với quyết định của Liên đoàn bóng đá Đức không cho phép các bà vợ cầu thủ tới tham dự bữa tiệc mừng chiến thắng ngay sau trận chung kết với Hà Lan.

Nhưng thực ra không phải thế! Ba ngày trước khi diễn ra trận chung kết lịch sử, Muller đã thông báo với huấn luyện viên Helmut Schoen rằng anh sẽ chấm dứt sự nghiệp thi đấu quốc tế và sẽ chỉ chuyên tâm chơi cho Bayern Munich mà thôi. Choáng váng, Helmut Schoen đề nghị Muller hãy khoan công bố quyết định đó vội để khỏi làm ảnh hưởng đến tinh thần các tuyển thủ khác trước trận chung kết mang tính sống còn. Muller đồng ý và ngay sau khi trở thành nhà vô địch thế giới, anh tuyên bố từ giã đội tuyển quốc gia. Theo Muller thì đó là tất cả những gì có liên quan đến quyết định từ giã sự nghiệp thi đấu quốc tế của anh.

Nhưng có một điều không thể phủ nhận là quan hệ giữa Gerd Muller với Liên đoàn bóng đá Đức còn xa mới được coi là thân thiện. Hai bên đã có không ít lời qua tiếng lại ngay sau khi đội tuyển Đức đoạt được chức vô địch thế giới. Đã nhiều lần, Muller mô tả khoản tiền thưởng ít ỏi của Liên đoàn bóng đá Đức dành cho các tuyển thủ quốc gia sau chiến thắng ngoạn mục trước Hà Lan ở Munich là "nực cười".

Cuộc chiến với rượu

Nhưng khác với nhiều cầu thủ gạo cội khác chọn nước Mỹ làm nơi kết thúc sự nghiệp vẻ vang của mình, đây lại không phải là bến đỗ bình yên đối với Gerd Muller. Chơi ba mùa bóng cho Fort Lauderdale Strikers, Muller ghi được 38 bàn thắng trong 75 trận thi đấu cho đội bóng này, kết quả hết sức ấn tượng đối với một cầu thủ đã vượt ngưỡng 35 tuổi. Đến năm 1982 thì Muller chính thức treo giày và mở một quán bar ở ngay Florida để sinh sống.

Rượu đã từng phá hỏng cuộc đời và sự nghiệp của không ít cầu thủ kiệt xuất trong bóng đá thế giới như Garrincha, George Best và với Gerd Muller cũng không phải là ngoại lệ. Nếu như trên sân cỏ, những hậu vệ dữ dằn nhất cũng không cản nổi Muller thì ngoài đời, ông lại vấp ngã chỉ bởi những điều tưởng chừng như nhỏ nhặt. Muller thường dìm nỗi buồn của mình trong rượu và đến lượt nó, lại biến đổi Muller thành một con người hoàn toàn khác. Cô con gái yêu của Muller đã nhiều lần không nhận ra nổi người cha của mình nữa khi Muller cứ cố gắng nói chuyện với con sau khi đã say mèm. "Tôi đã tự phá hủy cuộc đời của mình", sau này có lần Muller tự thú như thế.

Rồi điều gì phải đến đã đến, vợ ông đệ đơn ly dị. Cuộc ly dị tốn kém theo luật pháp Mỹ cùng những thất bát trong chuyện làm ăn đã tước đi của Muller những đồng tiền cuối cùng. Không gia đình, không tiền bạc, cuộc đời của Muller có nguy cơ rơi vào tấn thảm kịch như nhiều người nghiện rượu khác. Nhưng rất may là số phận đã không quá nghiệt ngã với huyền thoại một thời của bóng đá Đức. Những người đồng đội cũ đã không quên ông. Franz Beckenbauer có lần đã nói: "Bóng đá Đức sẽ không thể có được chức vô địch châu Âu năm 1972 cũng như vô địch thế giới năm 1974 nếu không có Muller. Chúng ta không thể để cho một người bạn của chúng ta như Muller phải chịu cảnh hẩm hiu như vậy". Thế là có cả một chiến dịch do những người bạn cũ của Muller ở Câu lạc bộ Bayern Munich, đứng đầu là Uli Hoeness, khi đó đã là một thành viên trong ban lãnh đạo của câu lạc bộ, phát động để giúp đỡ Muller. Thoạt đầu, họ quyên góp tiền để có thể trả lệ phí cho Muller điều trị tại một trung tâm cai nghiện rượu. Rồi sau đó, quan trọng hơn, là tìm cho anh một công việc. Mà không có gì thích hợp hơn cho Muller là được hít thở không khí của bóng đá, điều sẽ giúp ông xa lánh được sự quyến rũ của ma men. Bởi vậy, năm 1992, Câu lạc bộ Bayern Munich đã ký hợp đồng với Muller, thoạt đầu là với nhiệm vụ tìm kiếm những tài năng trẻ cho câu lạc bộ. Tiếp theo, Muller chịu trách nhiệm huấn luyện các tiền đạo trẻ, một công việc mà chắc chắn là ông có nhiều kinh nghiệm để truyền thụ, cũng như huấn luyện các thủ môn của đội bóng để vô hiệu hóa những tiền đạo như Muller. Sau đó, Muller trở thành huấn luyện viên đội bóng nghiệp dư của Câu lạc bộ Bayern Munich.

Sức khoẻ suy yếu và qua đời

Muller gặp các vấn đề sức khỏe sau khi nghỉ hưu vào năm 2014. Ông mắc bệnh Alzheimer từ giai đoạn này. Năm 2017, Muller mất trí nhớ ở mức nghiêm trọng và phải vào viện dưỡng lão tại Đức. Ông trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng ở München vào sáng sớm chủ nhật ngày 15 tháng 8 năm 2021, hưởng thọ 75 tuổi.

Thành tích

Cùng Bayern München

 Cúp bóng đá liên lục địa: 1976
 Cúp C1 châu Âu: 1974, 1975, 1976
 Cúp C2 châu Âu: 1967
 Bundesliga: 1969, 1972, 1973, 1974
 Cúp bóng đá Đức: 1966, 1967, 1969, 1971

Cùng Đội tuyển Đức

 FIFA World Cup: 1974
 UEFA EURO: 1972

Thành tích cá nhân

 Quả bóng vàng châu Âu: 1970
 Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức: 1967, 1969
 Cầu thủ xuất sắc nhất trong 40 năm thành lập Bundesliga(1963–2003)
 Chiếc giày vàng châu Âu: 1970, 1972
 Vua phá lưới Bundesliga: 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974, 1978
 Vua phá lưới World Cup: 1970
 Vua phá lưới EURO: 1972
 Vua phá lưới Cúp C1 châu Âu: 1973, 1974, 1975, 1977
 Chân sút vĩ đại nhất mọi thời đại của bóng đá thế giới(trao giải trong năm 2000)
 Có tên trong danh sách FIFA 100

Thống kê

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1945
Mất năm 2021
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Vua phá lưới World Cup
Quả bóng vàng châu Âu
FIFA 100
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1970
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Hippotion eson

text:
Hippotion eson là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Hippotion.

Hình ảnh

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1779
Hippotion
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Côn trùng Angola


title: Kadur

text:
Kadur là một thị xã của quận Chikmagalur thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Kadur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 763 mét (2503 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kadur có dân số 30.802 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kadur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Kadur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Chikmagalur


title: Nomia cuneata

text:
Nomia cuneata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Saussure mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1890


title: Colletes babai

text:
Colletes babai là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Tadauchi mô tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1979


title: Melanoxanthus minutus

text:
Melanoxanthus minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Viterbo (tỉnh)

text:
Tỉnh Viterbo (tiếng Ý: Provincia di Viterbo) là một tỉnh ở vùng Lazio thuộc Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Viterbo.

Tỉnh này có diện tích 3.612 km², và tổng dân số là 299.830 (2005). Có 60 đô thị comuni (số ít: comune) ở tỉnh này.. Tại thời điểm 31 tháng 5 năm 2005, các đô thị chính xếp theo dân số là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Viterbo
Viterbo


title: Pseudodaphnella

text:
Pseudodaphnella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pseudodaphnella bao gồm:

 Pseudodaphnella attenuata Hedley, 1922
 Pseudodaphnella crasselirata (Hervier, 1897)
 Pseudodaphnella daedala (Reeve, 1846)
 Pseudodaphnella excellens (Sowerby III, 1913)
 Pseudodaphnella granicostata (Reeve, 1846)
 Pseudodaphnella intaminata (Gould, 1860)
 Pseudodaphnella leuckarti (Dunker, 1860)
 Pseudodaphnella nebulosa (Pease, 1860)
 Pseudodaphnella nexa (Reeve, 1845)
 Pseudodaphnella nodorete (May, 1916)
 Pseudodaphnella phaedra (Hervier, 1897)
 Pseudodaphnella philippinensis (Reeve, 1843)
 Pseudodaphnella pulchella (Pease, 1860)
 Pseudodaphnella pustulata (Angas, 1877)
 Pseudodaphnella ramsayi (Brazier, 1876)
 Pseudodaphnella retellaria Hedley, 1922
 Pseudodaphnella rottnestensis Cotton, 1947
 Pseudodaphnella stipata Hedley, 1922
 Pseudodaphnella virgo (Schepman, 1913)

Chú thích

Tham khảo

Conidae


title: Constans I

text:
Constans I (tiếng Latin: Augustus Constans Flavius Julius)  (c.323  -350), là Hoàng đế La Mã từ năm 337-350. Ông đã đánh bại anh trai Constantinus II của mình trong năm 340, nhưng sự tức giận trong quân đội vì cuộc sống cá nhân của mình và sự ưu đãi cho các vệ sĩ man rợ của ông gây ra cuộc nổi loạn của tướng Magnentius, và dẫn đến vụ ám sát Constans trong năm 350.

Sự nghiệp
Constans là con trai thứ ba và là người trẻ nhất trong số các con của Constantinus Đại đế và Fausta, người vợ thứ hai của cha mình. Ông được nuôi dạy tại triều đình của cha mình tại Constantinopolis dưới sự giám hộ của nhà thơ Aemilius Magnus Arborius.

Ngày 25 tháng 12 năm 333, Constantinus I phong Constans lên chức Caesar ở Constantinopolis  Trước năm 337, Constans đã đính hôn với Olympias, con gái của Trưởng quan cận vệ Ablabius, mặc dù cuộc hôn nhân không bao giờ thành hiện thực. Với cái chết của Constantinus năm 337, Constans và hai người anh em, Constantinus II và Constantius II đã phân chia thế giới La Mã giữa họ, sau khi đã tàn sát hầu như tất cả người nhân của cha,những người có quyền kế vị. Quân đội tuyên bố họ là Augusti vào ngày 09 Tháng chín, năm 337  Hầu như ngay lập tức., Constans buộc phải đối phó với một cuộc xâm lược của người Sarmatia vào cuối năm 337, mà sau đó ông giành được một chiến thắng vang dội.

Lúc đầu, Constans nằm dưới sự giám hộ của Constantinius II, tai cuộc phân chia ban đầu Constans nhận được pháp quan các quận của Ý và châu Phi . Constans không hài lòng với sự phân chia này, và vì vậy anh em họ gặp nhau tại Viminacium trong năm 338 để sửa đổi địa giới Constans cố gắng để có thêm tỉnh của Illyricum và giáo phận của Thrace, những tỉnh đó ban đầu là một phần những gì đã được cai trị bởi Dalmatius người anh em họ của ông như là dự định của Constantinus I phân chia lãnh thổ đế quốc sau khi ông mất.. Anh trai của Constans, Constantinus II, sớm phàn nàn rằng ông đã không nhận được những vùng lãnh thổ đó do xuất phát từ vị trí của mình là người lớn tuổi nhất trong số những người con trai của Constantinus .

Bực bội vì Constans đã nhận được Thrace và Macedonia sau khi cái chết của Dalmatius, Constantinus yêu cầu Constans giao hành tỉnh châu Phi, trong đó, để duy trì một nền hòa bình mong manh, ông đã đồng ý làm vậy.

Nguồn

Nguồn chính
 Zosimus, Historia Nova, Book 2 Historia Nova
 Aurelius Victor, Epitome de Caesaribus
 Eutropius, Breviarium ab urbe condita

Nguồn phụ
 DiMaio, Michael, Constans I (337–350 A.D.), D.I.R.]
 Jones, A.H.M., Martindale, J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I: AD260-395, Cambridge University Press, 1971

 Gibbon. Edward Decline & Fall of the Roman Empire (1888)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 320
Mất năm 350
Triều đại Constantinus
Constantinus Đại đế
Hoàng đế La Mã
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Hoàng đế La Mã bị giết
Người LGBT Ý
Sinh thập niên 320


title: Gonomyia subcognatella

text:
Gonomyia subcognatella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Khu bảo tồn biển Hòn Mun

text:
Khu bảo tồn biển Hòn Mun là một khu bảo tồn sinh vật biển tại Nha Trang, Khánh Hòa. Khu bảo tồn biển này gồm các đảo nằm trong Vịnh Nha Trang như: Hòn Tre, Hòn Miễu, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Mun, Hòn Cau, Hòn Vung, Hòn Rơm và Hòn Ngọc. Khu vực bảo tồn này có diện tích khoảng 160 km² bao gồm 38 km² mặt đất và 122 km² mặt nước biển.

Lịch sử hình thành
Khu bảo tồn Hòn Mun ra đời năm 2001 với sự phối hợp của Bộ Thủy sản, UBND tỉnh Khánh Hòa và Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên thế giới phối hợp thực hiện.

Hệ sinh thái
Hệ sinh biển ở đây khá phong phú, đặc biệt ở đây có 340 trên tổng số 800 loài san hô cứng trên thế giới.

Trong những hang động đá đen của Hòn Mun hàng năm có chim yến về làm tổ. Do địa thế của đảo rất gần với dòng hải lưu nóng từ phía xích đạo đưa tới nên thích hợp với điều kiện phát triển của san hô và nhiều loại sinh vật biển nhiệt đới cũng về đây quần tụ, đáy biển vùng Hòn Mun là một tập hợp quần thể sinh vật biển phong phú, đa dạng, là nơi quan sát, nghiên cứu rất lý thú, bổ ích cho các nhà nghiên cứu sinh vật biển, hải dương học và du khách muốn tìm hiểu về biển. Đến Hòn Mun, du khách có thể lặn biển hoặc đi tàu đáy kính để ngắm nhìn các rạn san hô nhiều màu sắc với nhiều loài sinh vật biển khác nhau.

Công tác bảo tồn
Theo mục đích thành lập đã được ghi trong dự án thì khu bảo tồn này nhằm Bảo tồn một mô hình điển hình về đa dạng sinh học biển có tầm quan trọng quốc tế và đang bị đe dọa và đạt được mục tiêu giúp các cộng đồng dân cư tại các đảo nâng cao đời sống và cộng tác với các bên liên quan khác để bảo vệ và quản lý có hiệu quả đa dạng sinh học biển Hòn Mun, tạo nên một mô hình hợp tác quản lý cho các khu bảo tồn biển của Việt Nam.

Xem thêm
 Khu bảo tồn Rạn Trào

Tham khảo

Khánh Hòa
Hòn Mun


title: Tongatapu

text:
Tongatapu là đảo lớn nhất tại Tonga và là nơi thủ đô Nukualofa toạ lạc. Nó nằm trong nhóm đảo miền nam Tonga, và là đảo đông dân nhất của đất nước, với chừng 71.260 dân (2006), 70,5% dân số toàn Tonga, với diện tích . Điểm cao nhất trên đảo cao . Tongatapu là trung tâm chính trị Tonga và là nơi đặt cung điện hoàng gia.

Tham khảo

Tonga


title: Coryanthes mastersiana

text:
Coryanthes mastersiana là một loài lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

mastersiana


title: Calliostoma kanakorum

text:
Calliostoma kanakorum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

K


title: Người Kháng

text:
Người Kháng, còn gọi là Xá Khao, Xá Xúa, Xá Đón, Xá Dâng, Xá Hộc, Xá Aỏi, Xá Bung, Quảng Lâm, là dân tộc cư trú tại bắc Việt Nam và Lào. Họ là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam.

Người Kháng nói tiếng Kháng, là ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Môn-Khmer. Tuy nhiên vị trí của nó trong nhánh Môn-Khmer chưa được xác định rõ ràng, Tiếng Kháng được cho là thuộc ngữ chi Khơ Mú hoặc ngữ chi Palaung

Dân số và địa bàn cư trú

Tại Việt Nam
Tại Việt Nam, người Kháng cư trú tại Sơn La và Lai Châu. Dân số theo điều tra dân số năm 1999 là 10.272 người.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Kháng ở Việt Nam có dân số 13.840 người, cư trú tại 25 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Kháng cư trú tập trung tại các tỉnh:
Sơn La (8.582 người, chiếm 62,0% tổng số người Kháng tại Việt Nam),
Điện Biên (4.220 người, chiếm 30,5% tổng số người Kháng tại Việt Nam),
Lai Châu (960 người).

Tại Lào
Tại Lào, dân tộc này được gọi bằng các tên gọi như: Phong-Kniang, Pong 3, Khaniang, Kenieng, Keneng, Lao Phong với dân số khoảng 1.000 người (số liệu theo Wurm và Hattori, 1981).

Kinh tế
Người Kháng làm rẫy theo lối chọc lỗ tra hạt, trồng nhiều lúa nếp làm lương thực chính, nay nhiều nơi chuyển sang cày bừa đất, gieo hạt, có ruộng bậc thang nhưng không nhiều. Họ chăn nuôi gà, lợn, trâu là phổ biến. Đồ đan: ghế, rổ, rá, nia, hòm, gùi... và thuyền độc mộc kiểu đuôi én được người Thái ưa dùng. Người Kháng thường dùng loại gùi một quai, đeo qua trán. Họ trồng bông rồi đem bông đổi lấy vải và đồ mặc của người Thái.

Văn hóa
Theo phong tục Kháng, người chết được chôn cất chu đáo, trên mộ có nhà mồ, có các đồ vật dành cho người chết: hòm đựng quần áo, giỏ cơm, ống hút rượu, bát, đũa... phía đầu mộ chôn một cột cao 4-5 mét, trên đỉnh có con chim gỗ và treo chiếc áo của vợ hay chồng người chết.

Người Kháng có quan niệm mỗi người có 5 hồn, hồn chính trên đầu và 4 hồn kia ở tứ chi. Khi chết mỗi người biến thành "ma ngắt" ngụ ở 5 nơi. Hồn chủ thành ma ở nhà, chỗ thờ tổ tiên là "ma ngắt nhá", hồn tay phải trên thiên đàng là "ma ngắt kỷ", hồn tay trái ở gốc cây làm quan tài là "ma ngắt hóm", hồn chân phải ở nhà mồ là "ma ngặt mơn", hồn chân trái lên trời thành ma trời là "ma ngặt xừ ù".

Nhà cửa
Người Kháng ở nhà sàn. Nhà thường có 3 gian 2 chái, mái kiểu mu rùa và hai cửa ra vào ở hai đầu nhà, 2 cửa sổ ở hai vách bên. Trước kia, mái ở hai đầu hồi thường được làm thẳng, hiện nay nhiều nơi đã làm mới hình mái rua như nhà Thái Đen. Mỗi nhà có hai bếp lửa (một bếp để nấu ăn hàng ngày, còn một bếp để sưởi và để nấu đồ cúng khi bố mẹ chết).

Trang phục
Cá tính tộc người mờ nhạt giống phong cách trang phục Thái đen. Phụ nữ nhuộm răng đen, ăn trầu.

Người Kháng có danh tiếng

Xem thêm
Lễ cưới (người Kháng)
Lễ hội Xen Pang Ả

Tham khảo

Nhóm sắc tộc ở Lào


title: 11095 Havana

text:
11095 Havana (1994 PJ22) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 8 năm 1994 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11095 Havana

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Perdita larreae

text:
Perdita larreae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1896
Andrenidae


title: Gustav Klimt

text:
Gustav Klimt (14 tháng 7 năm 1862 – 6 tháng 2 năm 1918) là một họa sĩ theo trường phái tượng trưng (Symbolism) người Áo và là một trong những thành viên xuất chúng nhất của phong trào Art Nouveau Viên (Ly khai Wien). Các tác phẩm chính của ông bao gồm tranh, tranh tường, bức phác họa và nhiều tác phẩm nghệ thuật khác, nhiều tác phẩm trong số này đang được trưng bày ở gallery Ly khai Wien. Chủ đề hàng đầu của ông là mô tả hình thể của người phụ nữ và các tác phẩm vẽ bằng bút chì của ông được mô tả nét khêu gợi quyến rũ của phụ nữ dù khỏa thân hay ăn mặc kín đáo.

Tác phẩm chọn lọc

 Quý bà cầm quạt
 Tranh vẽ trên trần Đại học Vienna
 Tranh khảm ở Palais Stoclet tại Brussels
 Fable (1883)
 The Theatre in Taormina (1886-1888)
 Auditorium in the Old Burgtheater, Vienna (1888)
 Portrait of Joseph Pembauer, the Pianist and Piano Teacher (1890)
 Ancient Greece II (Girl from Tanagra) (1890 - 1891)
 Portrait of a Lady (Frau Heymann?) (1894)
 Music I (1895)
 Love (1895)
 Sculpture (1896)
 Tragedy (1897)
 Music II (1898)
 Pallas Athene (1898)
 Flowing water (1898)
 Portrait of Sonja Knips (1898)
 Fish Blood (1898)
 Schubert at the Piano (1899)
 After the Rain (Garden with Chickens in St Agatha) (1899)
 Nymphs (Silver Fish) (1899)
 Mermaids (1899)
 Philosophy (1899–1907)
 Nuda Veritas (1899)
 Portrait of Serena Lederer (1899)
 Medicine (Hygieia) (1900–1907)
 Music (Lithograph) (1901)
 Judith I (1901)
 Buchenwald (Birkenwald) (1901)
 Gold Fish (To my critics) (1901–1902)
 Portrait of Gertha Felsovanyi (1902)
 Portrait of Emilie Floge (1902)
 Beech Forest (1902)
 Beech Forest I (1902)
 Beethoven Frieze (1902)
 Beech woods (1903)
 Hope (1903)
 Pear Tree (1903)
 Life is a struggle(1903)
 Jurisprudence (1903–1907)
 Water Serpents I (1904–1907)
 Water Serpents II (1904–1907)
 The Three Ages of Woman (1905)
 Portrait of Margaret Stonborough-Wittgenstein (1905)
 Farm Garden (Flower Garden) (1905–1906)
 Farm Garden with Sunflowers (1905-1906)
 The Stoclet Frieze (1905-1909)
 Portrait of Fritsa Reidler (1906)
 Sunflower (1906-1907)
 Hope II (1907-1908)
 Danaë (1907)
 Portrait of Adele Bloch-Bauer I (1907)
 Poppy Field (1907)
 Schloss Kammer on the Attersee I (1908)
 Nụ hôn (1907 - 1908)
 Lady with Hat and Feather Boa (1909)
 The Tree of Life (1909)
 Judith II (Salomé) (1909)
 Black Feather Hat (Lady with Feather Hat) (1910)
 Schloss Kammer on the Attersee III (1910)
 The Park (1910)
 Death and Life (1911)
 Farm Garden with Crucifix (1911-1912)
 Apple Tree (1912)
 Forester's House, Weissenbach on Lake Attersee (1912)
 Portrait of Mada Primavesi (1912)
 Portrait of Adele Bloch-Bauer II (1912)
 The Virgins (Die Jungfrau) (1913)
 The Church in Cassone (1913)
 Semi-nude seated, reclining (1913)
 Semi-nude seated, with closed eyes (1913)
 Portrait of Eugenia Primavesi (1913-1914)
 Lovers, drawn from the right (1914)
 Portrait of Elisabeth Bachofen-Echt (1914)
 Semi-nude lying, drawn from the right (1914-1915)
 Portrait of Friederike Maria Beer (1916)
 Houses in Unterach on the Attersee (1916)
 Death and Life (1916)
 Garden Path with Chickens (1916)
 The Girl-Friends (1916-1917)
 Woman seated with thighs apart, drawing (1916-1917)
 The Dancer (1916 - 1918)
 Leda (destroyed) (1917)
 Portrait of a Lady, en face (1917-1918)
 The Bride (chưa hoàn thành) (1917-1918)
 Adam and Eve (chưa hoàn thành) (1917-1918)
 Portrait of Johanna Staude (chưa hoàn thành) (1917-1918)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Adele's Wish" Documentary film on the Bloch-Bauer court case (Republic of Austria v. Altmann)
 Gallery of works by Gustav Klimt at Zeno.org
 Gustav Klimt: Painting, Design and Modern Life in Vienna 1900  exhibition at Tate Liverpool, 2008
 Klimt Film IMDB page
 www.Gustav-Klimt.com Cuộc đời và sự nghiệp
 Tác phẩm của Gustav Klimt

Họa sĩ Áo
Nghệ sĩ Tân nghệ thuật


title: Liên đoàn các hiệp hội thương mại quốc tế

text:
Liên đoàn các Hiệp hội Thương mại Quốc tế (Federation of International Trade Associations - Fita) được thành lập vào năm 1984. Thông qua trang web của  hội  fita.org và globaltrade.net, Liên đoàn các Hiệp hội Thương mại Quốc tế cung cấp thông tin và dịch vụ để giúp mở rộng thương mại quốc tế.

Tổng số, hơn là 450 000 thành viên đại diện cho 450 hiệp hội trong Liên đoàn các Hiệp hội Thương mại Quốc tế (FITA), tham gia vào thương mại quốc tế: các công ty xuất khẩu và cung cấp dịch vụ.

Cung cấp dịch vụ
Cung cấp dịch vụ như các công ty xuất nhập khẩu, giao nhận vận tải, hải quan môi giới, hãng hàng không hoặc hàng hải, cảng, công ty tài chính, bảo hiểm, các chuyên gia, đại lý, nơi thị trường, hiệp hội, các công ty luật, tư vấn,...

Cơ sở dữ liệu của những nhà cung cấp dịch vụ
Liên đoàn các hiệp hội thương mại Quốc tế đã ký kết hợp tác công-tư nhân với Hoa Kỳ Dịch vụ Thương mại thuộc Sở Thương mại Mỹ, UK trade & Investment (UKTI), Hong Kong TDC cho sự khởi động của GlobalTrade.net B2B trên thị trường.

Alibaba.com cũng là một trang web đối tác GlobalTrade.net

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.fita.org/
http://www.globaltrade.net/

Thương mại quốc tế
Nhà cung cấp dữ liệu
Kinh tế học quốc tế
Tổ chức thương mại quốc tế
Hiệp hội thương mại


title: Lê Duy Vỹ

text:
Lê Duy Vĩ (chữ Hán: 黎維禕; 1745 - 1772), hay Lê Hựu Tông (黎佑宗), còn gọi là An Định Thái Tử (安定太子), là một Hoàng thái tử dưới thời nhà Lê Trung Hưng trong lịch sử Việt Nam.

Hoàng thái tử Vỹ là con trai của vua Lê Hiển Tông Lê Duy Diêu, được vua cha lập làm Thái tử vào năm 1764. Tuy nhiên ông bị truất ngôi và giết hại vì mâu thuẫn với người nắm giữ quyền chính là chúa Trịnh Sâm. Về sau con trai ông là Lê Duy Khiêm được nối ngôi vua, đó chính là vua Lê Chiêu Thống.

Thân thế và cuộc sống ban đầu

Theo ngọc phả nhà Lê, Hoàng thái tử Duy Vỹ là đích thứ tử của Hoàng đế Lê Hiển Tông, chào đời năm 1745 (tức Lê Cảnh Hưng năm thứ 6) tại kinh thành Thăng Long. Mẹ đẻ của ông là bà phi Trần Thị Câu, người làng Trâm, huyện Lôi Dương, xứ Thanh Hoa; về sau được truy tặng là Trinh Thuận hoàng hậu. Bà Trần Thị Câu cũng là mẹ đẻ của Hoàng trưởng tử Lê Duy Lực (sinh năm 1743, mất sớm).

Khi Duy Vĩ chào đời cũng là những năm cuối cùng của triều Lê Trung Hưng, vua Lê chỉ giữ ngôi suông, còn tất cả quyền lực trong thiên hạ đều nằm trong tay họ Trịnh. Vua cha Lê Hiển Tông vốn nhờ chúa Trịnh Doanh mà được lên ngôi, vì thế càng khoanh tay rủ áo, không có ý chí giành quyền binh quyền.

Sử sách ghi nhận Thái tử Duy Vỹ như sau

 "Thái tử dung mạo đẹp đẽ, thông minh từ thuở nhỏ. Tức giận vì nhà vua mất quyền, thường vẫn khảng khái nuôi chí thu phục lại quyền bính. Xem khắp kinh sử, yêu mến hiền sĩ, thần dân ai cũng quý mến

Cuộc hôn nhân với Trịnh quận chúa

Bấy giờ ở trong phủ Chúa, bà Chính phi Nguyễn Thị Ngọc Vinh chỉ sinh được Tiên Dung quận chúa Trịnh Thị Ngọc Nhuận, không có con trai, mà Thế tử Trịnh Sâm là con của người Cung tần khác. Bà phi lo sợ rằng sau khi Chúa mất sẽ bị mất quyền thế, nên muốn nhờ vào thế lực của Nội điện, để con gái mình trở thành mẫu nghi thiên hạ. Chúa Trịnh cũng theo ý đó, bèn đem gả Quận chúa cho Thái tử Vỹ. Tháng 9 năm Cảnh Hưng thứ 20 (1759), hai người cử hành lễ đính hôn.

Đính hôn chưa tới một năm thì đến tháng 7 năm Cảnh Hưng thứ 21 (1760), bà Quận chúa Ngọc Nhuận tạ thế. Sau khi khâm liệm, truy sách làm Hoàng thái tử phi. Lễ thành phục (mặc đồ tang phục tưởng nhớ sau khi tạ thế 4 ngày) làm ở dinh bà Liêu công phu nhân là bảo mẫu của quận chúa.

Tháng giêng năm Cảnh Hưng thứ 25 (1764), vua Lê Hiển Tông hạ chiếu lập ông làm Hoàng thái tử.

Tranh chấp trong cung đình

Bấy giờ Thế tử nhà Chúa là Tĩnh Quốc công Trịnh Sâm vẫn ngầm ghen ghét với Thái tử. Vụ việc căng thẳng xảy ra trong một bữa ăn ở phủ chúa. Có một năm, gặp ngày tết, phủ Chúa có tiệc yến hội, phân biệt tôn ti mà dọn làm hai cỗ, Thái tử được ngồi ở trên giải chiếu đến năm trùng, còn Thế tử ngồi ở dưới, giải chiếu chỉ có ba trùng. Bà Chính phi - mẹ vợ của Thái tử, bước ra nói rằng
Hai quan nhân tuy thân là anh em, nhưng nghĩa là vua tôi, nên tuy ở trong gia đình, cũng không nên bỏ mất cái lễ tôn ti.

Thế tử nghe nói giận lắm, không hề ăn đến thứ gì, chỉ lẻn cầm một đôi đũa bạc ra, bẻ gãy mà thề cùng thái tử rằng
Mai sau tao cầm chính trước, mà mày còn là thái-tử, thì mày sẽ hóa thành cái xác lúa.

Duy Vỹ cũng đáp
Mai sau tao lên ngôi vua trước mà mày hãy còn là thế-tử, thì mày sẽ hóa ra cỏ mục.

Hai bên cùng cãi nhau đều có lòng muốn hãm hại lẫn nhau, nhưng chúa Trịnh chưa hề biết đến.

Tai họa

Lúc Sâm lên ngôi chúa, bèn mưu cùng nội thần Hoàng Ngũ Phúc, Phạm Huy Đĩnh vu tội cho Thái tử. Khi ấy Sâm vu cho Thái tử thông dâm với cung nhân của Ân vương, chúng đem sự trạng tâu lên vua, xin bắt Thái tử giam lại. Sâm sai Phạm Huy Đĩnh đem thân binh vào điện bắt Thái tử. Trước đấy giếng núi Tam Sơn ở sau cung điện bỗng có tiếng vang như sấm, Thái tử tin thuật số, biết là tất sẽ bị nạn, nói để vua biết, vua cũng làm lễ cầu cho Thái tử thoát nạn. Đến bấy giờ Đĩnh đến, Thái tử biết tai họa đã xảy ra, Thái tử bèn trốn vào tẩm điện của vua. Đĩnh vào Đông cung tìm Thái tử không được, bèn vào thẳng điện đình kể tội trạng Thái tử và nói với vua rằng: "Tôi nghe Thái tử ẩn trong điện, xin bắt giao cho tôi!". Nhà vua ôm Thái tử hồi lâu không nỡ buông ra. Đĩnh cứ quỳ mãi ở dưới sân, Thái tử biết không thoát được, khóc lạy ở trước giường vua rồi ra chịu trói. Đĩnh đưa Thái tử về trong phủ Chúa, Sâm sai giam lại, tra kết thành án, bắt vua ký vào rồi phế Thái tử làm dân thường. Sau đó, Trịnh Sâm lại ép nhà vua lập người con thứ tư là Lê Duy Cận làm hoàng thái tử.

Dường như Thái tử Lê Duy Vĩ biết trước sẽ gặp nạn: “Trước đây giếng núi Tam Sơn ở sau cung điện bỗng có tiếng vang như sấm. Thái tử tin thuật số, biết là tất sẽ bị nạn, nói để vua biết. Vua cũng làm lễ cầu đảo cho Thái tử thoát nạn. Lúc bấy giờ Đĩnh đến, Thái tử biết tai họa đã xảy ra” . Sách Hoàng Lê nhất thống chí thì viết, trước điềm lạ ấy, “Thái tử dùng thuật số để bói, biết mình sắp gặp nạn”.

Bị truất ngôi và bị giết

Tháng Tám năm đó, Trịnh Sâm lập con thứ 5 của vua Hiển Tông là Lê Duy Cận làm thái tử, quyền phế lập lại do cả tay chúa Trịnh. Vì lúc đó Duy Cận ra vào phủ chúa, thờ tự Thái phi Hoa Dung rất mực kính cẩn, bà chúa thích thế, Sâm cũng yên lòng mà lập làm Thái tử. Tháng 12 năm Tân Mão, Trịnh Sâm giết Duy Vĩ. Trước đó, Sâm có ý giết nhưng chưa tìm được cớ.

Đến nay, Hoàng Ngũ Phúc và Phạm Huy Đĩnh nhờ người khác tố cáo vu ra rằng "bọn Trần Trọng Lâm và Nguyễn Hữu Kỳ cùng với bọn gia khách của thái tử là cống sĩ Vũ Bá Xưởng và Tự thừa Lương Giản định mưu dấy quân, để cướp lấy thái tử ra khỏi ngục".

Rồi Huy Đĩnh đem việc ấy nói cho Sâm biết. Sâm hạ lệnh bắt đem trị tội. Lương Giản trốn, Bá Xưởng bị bắt, tra tấn nghiêm ngặt, lời cung của Bá Xưởng liên can cả đến Nguyễn Lệ. Lệ nói:
"Thái tử là người sẽ nối ngôi vua sau này của một nước, nay không có tội gì mà bị giam cầm nhục nhã, thì định mưu cướp lấy thái tử đem ra là một việc nghĩa, nhưng thực tình tôi không được dự biết việc ấy. Nay nếu bức bách về sự khảo tả mà thú phục xằng, thì không phải là người có dũng khí, việc không mà nói có, thì không phải là người có nghĩa. Vả lại, việc này bảo là Lệ này tự định mưu, họa chăng còn có lý, chứ thái tử ở trong nhà giam, đến vợ con cũng không được ra vào, thì Lệ này từ đâu để yết kiến thái tử mà cùng nhau mưu tính được? Bây giờ chỉ có việc chết mà thôi, chứ Lệ này chả biết nói gì cả!".

Nguyễn Lệ bị khảo đả, nát hết da thịt mà vẫn không thay đổi lời khai. Huy Đĩnh tự dựng thành bản án dâng lên. Sâm sai Huy Đĩnh thắt cổ giết thái tử, lại giết cả bọn Nguyễn Lệ và Bá Xưởng nữa.

Sau đó, Trịnh Sâm sai Phạm Huy Đĩnh trực tiếp thắt cổ giết Thái tử, sách Hoàng Lê nhất thống chí cho hay:
“Ngày hành hình, bầu trời tự nhiên tối tăm, giữa ban ngày mà chỉ cách nhau gang tấc cũng không trông rõ. Chừng hơn một khắc mới lại sáng sủa. Già, trẻ, trai, gái trong thiên hạ, không ai là không rơi nước mắt. Họ đều cho rằng đó là việc trái ngược nhất, bi thảm nhất từ xưa đến nay. Hôm ấy nhằm ngày 20 tháng 12 năm Tân Mão, niên hiệu Cảnh Hưng (1771)”.

Sau khi bắt giam vợ con của Thái tử nhốt vào ngục, Trịnh Sâm còn ra lệnh giết nhiều người thân cận của Thái tử và những quan lại chống đối. Các con của Duy Vĩ, cháu của Hiển Tông là Lê Duy Khiêm, Lê Duy Trù và Lê Duy Chi cũng bị bắt giam ở ngục Đề Lãnh.

Quá đau xót trước cái chết của người con trai tài hoa nhưng yểu mệnh của mình.vua Lê Hiển Tông đã truy thụy cho thái tử Duy Vĩ là: An Định Thái tử (安亭泰圖) với ý nghĩa: Thái tử an tâm mà ngủ.

Sau khi con trai của cố Thái tử Duy Vĩ lên ngôi, tức là Lê Mẫn Đế, Thái tử Duy Vĩ được truy tôn làm Diên hoàng đế (延皇帝), miếu hiệu là Hựu Tông (佑宗).

Chú thích

Tham khảo

Nhân vật thời Lê - Trịnh
Hoàng tộc nhà Hậu Lê
Hoàng tử Việt Nam
Hoàng đế truy tôn Việt Nam
Sinh năm 1745
Mất năm 1771


title: Fusolatirus elsiae

text:
Fusolatirus elsiae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusolatirus


title: Hydatophylax koizumii

text:
Hydatophylax koizumii là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Hydatophylax


title: Hydromanicus unicolor

text:
Hydromanicus unicolor là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Molophilus inflexibilis

text:
Molophilus inflexibilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: (264290) 1998 SD27

text:
{{DISPLAYTITLE:(264290) 1998 SD27}}(264290) 1998 SD27 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 20 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 264001–265000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính