title: Arbutus glandulosa

text:
Arbutus glandulosa là một loài thực vật]] thuộc họ Ericaceae. Loài này có ở Guatemala và México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Ramirez-Marcial, N. & González-Espinosa, M. 1998. Arbutus glandulosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Arbutus
Thực vật Guatemala
Thực vật México
Thực vật được mô tả năm 1842


title: Cariboptila hispaniolica

text:
Cariboptila hispaniolica là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Cariboptila


title: 9811 Cavadore

text:
9811 Cavadore (1998 ST) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9811 Cavadore

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Chalepus paniei

text:
Chalepus paniei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Sphecodes combai

text:
Sphecodes combai là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Nobile & Turrisi mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 2004


title: Đề đốc

text:
Đề đốc có thể là:
 Đề Đốc, là một chức quan võ trong triều đình xưa
 Chuẩn Đô đốc, là một cấp bậc tướng hải quân trong quân đội ngày nay


title: Wilhelmsburg, Vorpommern-Greifswald

text:
Wilhelmsburg là một đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Uecker-Randow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 47,04 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 924 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Tipula subtestata

text:
Tipula subtestata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Villasor

text:
Villasor là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 25 km về phía tây bắc của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.022 và diện tích là 86,6 km².

Villasor giáp các đô thị: Decimomannu, Decimoputzu, Monastir, Nuraminis, San Sperate, Serramanna, Vallermosa, Villacidro.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.villasor.ca.it/
 www.prolocovillasor.it/
 villasor blog
 Sito della prima squadra UISP di Villasor

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Hoplitis goulemina

text:
Hoplitis goulemina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Terminalia reitzii

text:
Terminalia reitzii là một loài thực vật thuộc họ Combretaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Silva, N.M.F. 1998. Terminalia reitzii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
R
Thực vật dễ tổn thương


title: Dipropus punctatus

text:
Dipropus punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Hoplosauris

text:
Hoplosauris là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Trichopterygini
Geometridae


title: Định lý lấy mẫu Nyquist–Shannon

text:
[[Hình:Bandlimited.svg|nhỏ|phải|200px|Hình.1: Phổ giả định của một tín hiệu có tần số giới hạn (bandlimiting) được biểu diễn như là một hàm số theo tần số]] Định lý lấy mẫu Nyquist–Shannon' là một định lý được sử dụng trong lĩnh vực lý thuyết thông tin, đặc biệt là trong viễn thông và xử lý tín hiệu do Harry Nyquist và Claude Shannon phát minh. Lấy mẫu là quá trình chuyển đổi một tín hiệu (ví dụ, là một hàm liên tục theo không thời gian) thành một chuỗi số (một hàm rời rạc theo không thời gian). Định lý lấy mẫu được phát biểu như sau:Phạm Hùng Kim Khánh, "Tài liệu Xử lý số tín hiệu", Chương 1 SỐ HÓA TÍN HIỆU – LẤY MẪU VÀ MÃ HÓA PDF

Một hàm số tín hiệu x(t) không chứa bất kỳ thành phần tần số nào lớn hơn hoặc bằng một giá trị fm có thể biểu diễn chính xác bằng tập các giá trị của nó với chu kỳ lấy mẫu T = 1/(2fm).

Như vậy, tần số lấy mẫu phải thoả mãn điều kiện fs ≥ 2fm. Tần số giới hạn fs/2 này được gọi là tần số Nyquist và khoảng (-fs/2; fs/2) gọi là khoảng Nyquist. Thực tế, tín hiệu trước khi lấy mẫu sẽ bị giới hạn bằng một bộ lọc để tần số tín hiệu nằm trong khoảng Nyquist.

Định lý này thường được gọi là định lý lấy mẫu Nyquist, nhưng kể từ khi nó được phát hiện một cách độc lập bởi E.T. Whittaker, bởi Vladimir Kotelnikov, và bởi những người khác, thì nó còn được gọi là Nyquist-Shannon-Kotelnikov, Whittaker-Shannon-Kotelnikov, Whittaker-Nyquist-KotelnikovShannon, WKS, hay định lý cơ bản của lý thuyết nội suy. Nhưng nó thường được gọi đơn giản là định lý lấy mẫu.

Về bản chất, định lý cho thấy một tín hiệu tương tự (analog) có tần số giới hạn đã được lấy mẫu có thể được tái tạo hoàn toàn từ một chuỗi vô số các mẫu nếu tỷ lệ lấy mẫu lớn hơn 2fm mẫu trong 1 giây, fm là các tần số lớn nhất của tín hiệu ban đầu. Shannon cho rằng nếu tín hiệu có chứa một thành phần có tần số chính xác bằng fm Hz, thì các mẫu sẽ cách nhau đúng 1/(2fm) giây sẽ không thể khôi phục hoàn toàn chính xác tín hiệu. Điều kiện đủ này có thể không chính xác như trong phần thảo luận tại lấy mẫu tín hiệu non-baseband dưới đây.

Các phát biểu của định lý gần đây đôi khi cẩn thận loại trừ giá trị bằng, có nghĩa là điều kiện nếu x(t) không có tần số nào cao hơn hoặc bằng fm; điều này là tương tự phát biểu của Shannon trừ khi hàm số bao gồm một dạng sóng sin ổn định có chứa thành phần tại tần số chính xác fm.

Chú thích

Tham khảo
 J. R. Higgins: Five short stories about the cardinal series, Bulletin of the AMS  12(1985)
V. A. Kotelnikov, "On the carrying capacity of the ether and wire in telecommunications", Material for the First All-Union Conference on Questions of Communication, Izd. Red. Upr. Svyazi RKKA, Moscow, 1933 (Russian). (english translation, PDF)
Karl Küpfmüller, "Utjämningsförlopp inom Telegraf- och Telefontekniken", ("Transients in telegraph and telephone engineering"), Teknisk Tidskrift, no. 9 pp. 153–160 and 10 pp. 178–182, 1931.
 R.J. Marks II:  Introduction to Shannon Sampling and Interpolation Theory, Spinger-Verlag, 1991.
 R.J. Marks II, Editor: Advanced Topics in Shannon Sampling and Interpolation Theory, Springer-Verlag, 1993.
 R.J. Marks II, Handbook of Fourier Analysis and Its Applications, Oxford University Press, (2009), Chapters 5-8. Google books.
H. Nyquist, "Certain topics in telegraph transmission theory", Trans. AIEE, vol. 47, pp. 617–644, Apr. 1928 Reprint as classic paper in: Proc. IEEE, Vol. 90, No. 2, Feb 2002].

C. E. Shannon, "Communication in the presence of noise", Proc. Institute of Radio Engineers, vol. 37, no.1, pp. 10–21, Jan. 1949. Reprint as classic paper in: Proc. IEEE, Vol. 86, No. 2, (Feb 1998)
 Michael Unser: [http://bigwww.epfl.ch/publications/unser0001.html Sampling-50 Years after Shannon , Proc. IEEE, vol. 88, no. 4, pp. 569–587, April 2000
E. T. Whittaker, "On the Functions Which are Represented by the Expansions of the Interpolation Theory", Proc. Royal Soc. Edinburgh, Sec. A, vol.35, pp. 181–194, 1915
J. M. Whittaker, Interpolatory Function Theory'', Cambridge Univ. Press, Cambridge, England, 1935.

Liên kết ngoài
Learning by Simulations Interactive simulation of the effects of inadequate sampling
Undersampling and an application of it
Sampling Theory For Digital Audio
Journal devoted to Sampling Theory
"The Origins of the Sampling Theorem" by Hans Dieter Lüke published in "IEEE Communications Magazine" April 1999

Xử lý tín hiệu số
Lý thuyết thông tin


title: Đoàn kị binh số 1

text:
Đoàn kị binh số 1 (tiếng Nga: Первая конная) là một vở kịch Cách mạng ra đời năm 1929 của nhà viết kịch nổi tiếng Liên Xô Vsevolod Vishnevsky.

Cảm hứng bi tráng Cách mạng là đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật của Vishnevsky. Nhằm cách tân nghệ thuật viết kịch cho phù hợp với thực tại mới, trong khi viết Đoàn kị binh số 1, ông đã bộc lộ một vài kiến giải cực đoan: Kịch mới không cần có cốt truyện xoay quanh tính cách, số phận một số nhân vật, không cần đi sâu vào tâm lý cá nhân; hành động kịch hoàn toàn tự do tiến triển liên tục trong không gian và thời gian.

Nội dung
Đoàn kị binh số 1 được xây dựng dưới hình thức một "ký sự biên niên" về những sự kiện lịch sử diễn ra suốt từ năm 1913 đến 1929, gồm đến gần 40 phân cảnh.

Đánh giá
Một điểm cực đoan của Vishnevsky là trong vở kịch chỉ một nhân vật có tên riêng - Một chiến sĩ Cách mạng vốn xuất thân từ nông dân, trưởng thành trong chiến đấu, trở nên một cán bộ chỉ huy Hồng quân, còn các nhân vật khác chỉ có tên gọi chung chung như: Công nhân, sĩ quan, chỉ huy trưởng,...

Chuyển thể
 Đoàn kị binh số 1 (phim, 1941)
 Đoàn kị binh số 1 (phim, 1984)

Xem thêm

 Thông tin trên Website Krugosvet

Kịch Vsevolod Vishnevsky
Kịch Liên Xô


title: Euxoa birivia

text:
Euxoa birivia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu (Pháp, Ý, Đức, Thụy Sĩ, Áo, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Slovakia, Hungary, România, Albania, Slovenia, Bosnia và Herzegovina, Bulgaria và Croatia), phía đông đến Ukraina, Kavkaz, Armenia, miền trung Asia, Ili, Issyk-Kul, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran.

Sải cánh dài 34–41 mm. Con trưởng thành bay từ giữa tháng 7 to the end of tháng 8. Có một lứa một năm.

Ấu trùng có thể ăn các loài the roots of various grass.

Liên kết ngoài
Fauna Europaea

Chú thích

Euxoa
Côn trùng châu Âu


title: Thằn lằn chân ngón giả sọc

text:
Thằn lằn ngón chân giả sọc (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus pseudoquadrivirgatus), là loài động vật bò sát thuộc họ Tắc kè. Loài này được một nhóm các nhà khoa học gồm 3 người Việt Nam và 2 người Đức là Nguyễn Quảng Trường, Vũ Ngọc Thanh, Ngô Văn Trí, Herbert Rösler và Thomas Ziegler khám phá ở dãy núi Trường Sơn của Việt Nam vào năm 2008.

Cơ thể của chúng có màu nâu với nhiều đốm lớn màu nâu đậm nở rộng, hoặc những vệt đậm không đều trên đầu, những sọc đậm cùng với những vạch không đều trên lưng, nhưng sọc vẫn nhiều hơn ở ngang vai. Tuy nhiên, một số mẫu khác cũng hiện diện những sọc đậm phân biệt hay vạch ngang đậm không đều, cũng có thể là những đốm không đều trên lưng. Đuôi có nhiều vạch nâu đậm và nhạt xen kẽ. Những vạch nhạt có thể rộng hơn hay hẹp hơn so với những vạch đậm kế cận. Kích thước trung bình: chiều dài đầu mình khoảng 48,6 mm – 83,3 mm, chiều dài đuôi khoảng 55,7 mm – 82,5 mm.

Chú thích

Tham khảo
 Rösler, Nguyen, Vu, Ngo & Ziegler, 2008: A new Cyrtodactylus (Squamata: Gekkonidae) from Central Vietnam. Hamadryad, , n. 1, .

Liên kết ngoài

P
Động vật bò sát Việt Nam


title: Breganze

text:
Breganze là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Terebra elata

text:
Terebra elata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1844


title: Lolif

text:
Lolif là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 112 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Copelatus nigricans

text:
Copelatus nigricans là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Amegilla hastula

text:
Amegilla hastula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1909


title: Volvarina ibarrae

text:
Volvarina ibarrae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Parablax moorda

text:
Parablax moorda là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Calder miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Parablax


title: Fossarus erythraoensis

text:
Fossarus erythraoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Planaxidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fossarus


title: Spasalus crenatus

text:
Spasalus crenatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae.

Chú thích

Tham khảo

Spasalus


title: Padunia obpyriformis

text:
Padunia obpyriformis là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Padunia


title: Kiến tạo sơn Ural

text:
Kiến tạo sơn Ural là thuật ngữ để chỉ một chuỗi dài các sự kiện địa chất đã làm nổi lên dãy núi Ural, bắt đầu từ Hậu Than đá và Permi của đại Cổ sinh, khoảng 318-299 và 299-251 triệu năm trước (Ma), và kết thúc với các chuỗi cuối cùng của va chạm lục địa trong kỷ Trias tới đầu kỷ Jura. Trong giới hạn của kiến tạo địa tầng và trôi dạt lục địa, kiến tạo sơn Ural được tạo ra từ chuyển động theo hướng tây nam của mảng Siberi, bắt kịp vùng đất nhỏ hơn là Kazakhstania, giữa nó và siêu lục địa gần như gắn kết toàn bộ là Pangaea. Các dãy núi ở Đông Âu, trên một lục địa cổ mà các nhà địa chất gọi là Laurussia, và các dãy núi ở miền tây Siberia đều nâng lên do rìa của Kazakhstania trèo lên trên mảng châu Âu. Sự kiện này là giai đoạn cuối cùng trong việc ráp lại Pangaea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bản đồ Hậu Permi

Dãy núi Ural
Ural
Ural
Địa chất Nga thuộc châu Âu
Địa chất Nga
Châu Âu kỷ Than Đá
Châu Âu Kỷ Permi


title: Protandrena durangoensis

text:
Protandrena durangoensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Nitidella nitida

text:
Nitidella nitida, tên tiếng Anh: glossy, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 9 mm and 16 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Biển Đỏ và in Vịnh Mexico, Biển Caribe và the Tiểu Antilles, và from Florida to Brasil

Chú thích

Tham khảo
 Vine, P. (1986). Red Sea Invertebrates. Immel Publishing, London. 224 pp.
 Rosenberg, G., F. Moretzsohn, and E. F. García. 2009. Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Biodiversity. Texas A&M Press, College Station, Texas

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Nitidella nitida; accessed: 5 tháng 11 năm 2010

Nitidella
Động vật được mô tả năm 1822


title: Hy Mã

text:
Hy Mã trong tiếng Việt có thể là tên gọi trong:
Dãy Himalaya.
Tên hiệu Hy Mã của Phan Châu Trinh.


title: Monolepta lesnei

text:
Monolepta lesnei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Erinnyis obscura

text:
Erinnyis obscura là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó sống ở phần phía bắc của Nam Mỹ up to the central Hoa Kỳ.

miêu tả

sinh học
Sâu loài này ăn các loại cây sau:
nhiều loại cây trong họ Apocynaceae
'Rauvolfia ligustrinaRauvolfia tetraphyllaStemmadenia obovataPhilibertiaCynanchumPapaya (Carica papaya)
AsclepiadaceaeBlepharodon mucronatum của họ Euphorbiaceae (Euphorbiaceae).
White vine (Sarcostemma clausum)Morrenia odorata Phụ loài Erinnyis obscura obscuraErinnyis obscura conformis Rothschild & Jordan, 1903Erinnyis obscura socorroensis'' Clark, 1926

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Các loài bướm nhậy ở Bắc Mỹ
Life Cycle

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1775
Erinnyis
Côn trùng México
Bướm đêm Nam Mỹ


title: Phố Tàu Paris

text:
Phố người Hoa Paris là khu phố châu Á nằm ở Quận 13 của thành phố Paris. Nơi đây tập trung nhiều người gốc Á như Trung Quốc, Việt Nam, Campuchia, Lào... sinh sống và buôn bán, tạo thành khu phố châu Á lớn nhất ở châu Âu. Khu vực chính của phố người Hoa gồm nhiều tòa nhà cao tầng nằm giữa hai cửa ô Choisy và Ivry. Dân cư ở đây nhiều người Trung Quốc đến từ quần đảo Polynesia và tỉnh hải ngoại Guyane của Pháp, các di dân Việt Nam và những người theo phong trào Indonesia độc lập đến từ quần đảo Nouvelle-Calédonie.

« Chợ người Hoa » hay « Phố người Hoa » là tên thông dụng của những người Việt tại Pháp dùng để chỉ khu phố này. Người Pháp gọi là đây là Quartier asiatique de Paris, có nghĩa Khu phố châu Á Paris.

Khu phố Tàu

Khu phố người Hoa chủ yếu nằm trong "tam giác Choisy" (tạo bởi ba đại lộ Choisy, Ivry và Masséna) và khu phố Olympiades cạnh đó. Ở đây, sự hiện diện của châu Á đặc biệt rõ nét với nhiều nhà hàng Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan... các siêu thị châu Á, các của hàng đồ thủ công mỹ nghệ, các đại lý vé máy bay cùng nhiều dịch vụ khác. Phố Tàu Paris không có được kiến trúc đẹp như ở London hay San Francisco mà gồm chủ yếu nhà cao tầng và các nhà hàng, cửa hàng... nằm ở hai bên các con phố. Trung tâm thương mại Olympiades tuy có mái cong như mái chùa nhưng lại được xây trước khi những người châu Á tới.

Ngược lại với vẻ bề ngoài, người châu Á không chiếm phần lớn dân cư ở đây. Nhưng Phố người Hoa là nơi gặp gỡ, giao lưu của người gốc Á thuộc vùng Île-de-France. Các cửa hàng của phố người Hoa cung cấp thực phẩm châu Á với những sản phẩm được nhập khẩu. Hai siêu thị châu Á lớn nhất ở khu vực này là Tang Frères và Paristore. Một siêu thị Tang Frères khác nhỏ hơn nằm ở gần quảng trường Italie, cách phố Tàu không xa. Vào dịp Tết âm lịch, đây cũng là nơi tập trung của dân châu Á với các lễ hội, múa lân, múa rồng.

Ngoài phố người Hoa ở Quận 13, một vài khu phố khác của Paris cũng tập trung nhiều người châu Á như Belleville, phố Rébeval. Khu phố Tàu cổ nhất nhưng lại ít dấu vết nhất là phố Maire ở khu Le Marais thuộc Quận 3. Một địa điểm của người châu Á khác nằm ở ngoại ô Paris, thuộc Marne-la-Vallée.

Lịch sử

Từ thập niên 1920 đã có những sinh viên Trung Quốc sống ở Quận 13, nơi họ cùng với Chu Ân Lai thành lập chi bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Pháp. Thời kỳ này cũng có những sinh viên, người Việt Nam sống ở Paris.

Nhưng làn sóng nhập cư mạnh mẽ của người châu Á bắt đầu khoảng giữa thập niên 1970 lý do vì chiến tranh Việt Nam. Nhiều người Việt Nam di cư vì không muốn sống dưới chế độ mới sau chiến tranh. Một số người Lào cũng rời bỏ đất nước và những người Campuchia ra đi vì cuộc nội chiến. Đặc biệt, một số rất lớn trong những người lưu vong này là gốc Hoa và họ là những người lập nên khu phố Tàu Paris. Nhiều di dân xuất thân từ miền Nam Trung Quốc và tiếng Triều Châu, tiếng Quảng Châu được sử dụng phổ biến ở khu phố này.

Những người châu Á chọn Quận 13 vì ở đây còn nhiều căn hộ trống. Những tòa nhà vừa mới được xây dựng thuộc dự án Italie 13 đã không thành công trong việc thu hút những dân cư trẻ của Paris đến sống như dự định. Tiếp sau đó là làn sóng nhập cư của những người Campuchia, Thái Lan, Lào rồi những người Trung Quốc rời đất nước của họ những năm tiếp sau. Phố người Hoa được xem như trạm trú chân của nhiều dân nhập cư châu Á. Những người nhập cư trong làn sóng đầu tiên, trong nhiều trường hợp, đã chuyển đến sống ở các quận khác hoặc ra ngoài ngoại ô.

Những người nhập cư châu Á đã phải đối mặt với sự không thiện cảm của một bộ phận dân cư khu vực này, nhưng sau đó phần lớn đã chấp nhận. Và những người nhập cư này đã làm thay đổi bộ mặt và đời sống của khu phố.

Các phố trong khu vực chính của Phố người Hoa

Đại lộ Choisy
Đại lộ Ivry
Phố Baudricourt
Phố Frères d'Astier de la Vigerie
Phố Simone Well
Phố Charles Bertheau
Phố Point d'Ivry

Xem thêm

Little Saigon
Belleville

Tham khảo

 Petite histoire du 13è arrondissement trên trang Paris Balades

Liên kết ngoài

 Quartier chinois paris
 RFO: L'Asie à Paris
 Nhà hàng tại quận 13

Khu phố Paris
Paris
Người Pháp gốc Việt
Văn hóa nước ngoài ở Paris
Quận 13, Paris


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Paraguay

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Paraguay (), còn có biệt danh là "La Albirroja", là đội tuyển của Hiệp hội bóng đá Paraguay và đại diện cho Paraguay trên bình diện quốc tế.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Paraguay là trận gặp đội tuyển Argentina vào năm 1919. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là lọt vào tứ kết của World Cup 2010, tấm huy chương bạc của Thế vận hội Mùa hè 2004 cùng với hai chức vô địch Nam Mỹ giành được vào các năm 1953 và 1979.

Danh hiệu
   Vô địch Nam Mỹ: 2
 Vô địch (2): 1953; 1979
 Á quân (6): 1922; 1929; 1947; 1949; 1963; 2011
 Hạng ba (7): 1923; 1924; 1925; 1939; 1946; 1959; 1983

Thành tích quốc tế

Giải bóng đá vô địch thế giới

Cúp bóng đá Nam Mỹ

Đại hội Thể thao liên Mỹ
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1995)

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đội hình 26 cầu thủ được triệu tập cho trận giao hữu gặp  vào tháng 6 năm 2023.
Số liệu thống kê tính đến ngày 18 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

PRE Đội hình sơ bộ.

Kỷ lục

Cầu thủ in đậm vẫn còn thi đấu ở đội tuyển quốc gia.

Cầu thủ nổi tiếng
Francisco Arce
Roberto Miguel Acuña
Saturnino Arrúa
Celso Ayala
Roberto Cabañas
José Saturnino Cardozo
José Luis Chilavert
Arsenio Erico
Roberto Fernández
Carlos Gamarra
Nelson Haedo Valdez
Aurelio González
Carlos Humberto Paredes
Romerito
Roque Santa Cruz
Juan Bautista Villalba

Huấn luyện viên nổi tiếng
 Aurelio González
 Manuel Fleitas Solich
 Ranulfo Miranda
   Ladislao Kubala
 Paulo César Carpegiani

Chú thích

Liên kết ngoài
Đội tuyển bóng đá quốc gia Paraguay  trên trang chủ của FIFA

Paraguay
Bóng đá Paraguay

bóng đá


title: Tipula ellenbergeri

text:
Tipula ellenbergeri là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Esneux

text:
Esneux là một đô thị ở tỉnh Liège. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Esneux có tổng dân số 13,072. Tổng diện tích là 34.05 km² với mật độ dân số 384 người trên mỗi km².

Esneux có ba làng: Esneux, Mery Hony và Tilff. Các làng này nằm trong thung lũng sông Ourthe về phía nam thành phố Liège. Một tuyến đường sắt nối các khu vực này và kéo dài về phía nam đến Luxembourg).

Tham khảo

Đô thị của Liège


title: Lasioglossum duponti

text:
Lasioglossum duponti là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1903


title: Penia girardi

text:
Penia girardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: 2136 Jugta

text:
2136 Jugta (1933 OC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 7 năm 1933 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2136 Jugta

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1933


title: Acroniopus

text:
Acroniopus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1844 bởi Erichson.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Acroniopus ater Candèze, 1863
 Acroniopus fuliginosus Candèze, 1863
 Acroniopus granulatipennis (Lea, 1908)
 Acroniopus humilis (Erichson, 1842)
 Acroniopus infimus (Erichson, 1842)
 Acroniopus marginicollis Schwarz, 1906
 Acroniopus rufipennis W.J. Macleay, 1872
 Acroniopus sydneyanus (Boisduval, 1835)

Chú thích

Tham khảo

Megapenthini


title: Aulacophora diversa

text:
Aulacophora diversa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Martin B-26 Marauder

text:
Martin B-26 Marauder (kẻ cướp) là một kiểu máy bay ném bom tầm trung hai động cơ của Hoa Kỳ trong Thế Chiến II do hãng Glenn L. Martin Company chế tạo.

Là kiểu máy bay ném bom đầu tiên tại Mặt trận Thái Bình Dương và khu vực quần đảo Aleut vào năm 1942, nó cũng được sử dụng tại Mặt trận Tây Âu và trong Chiến dịch Bắc Phi. Chiếc máy bay được xem "là vũ khí ném bom chủ yếu trên Mặt trận Tây Âu" theo như một báo cáo của Không lực Lục quân Hoa Kỳ năm 1946, và cũng vì B-26B có số lượng tổn thất trong chiến đấu thấp nhất trong mọi máy bay chiến đấu trong Thế Chiến II. Thống kê về tổn thất có thể tương phản với biệt danh "Widowmaker" (kẻ tạo ra góa phụ) không chính thức của nó; do tỉ lệ tai nạn xảy ra khi cất cánh của phiên bản B-26A.

Có tổng cộng 5.288 chiếc được sản xuất từ tháng 2 năm 1941 đến tháng 3 năm 1945; trong đó 522 chiếc được sử dụng bởi Không quân Hoàng gia Anh và Không quân Cộng hòa Nam Phi.

Thiết kế và phát triển

Năm 1939, Không lực Lục quân Hoa Kỳ phát hành bộ tiêu chuẩn số 39-640 về một kiểu máy bay ném bom tầm trung hai động cơ. Sáu tháng sau, công ty Glenn L. Martin trình bày một thiết kế cho Không lực. Peyton M. Magruder đã lãnh đạo nhóm thiết kế kiểu máy bay này sau khi Martin được nhận thầu. Thiết kế mang tên Martin Kiểu 179 được chấp thuận cho sản xuất ngay cả trước khi chiếc nguyên mẫu bay thực sự, do nhu cầu cấp thiết về một chiếc máy bay ném bom tầm trung theo sau sự căng thẳng của Thế Chiến II tại Châu Âu.

Khi chiếc máy bay đều tiên lăn bánh ra khỏi dây chuyền sản xuất vào tháng 11 năm 1940, Martin tiến hành các thử nghiệm và kết quả rất hứa hẹn. Chiếc máy bay B-26 đầu tiên do phi công thử nghiệm của Martin là William K. "Ken" Ebel lái đã cất cánh lần đầu tiên ngày 25 tháng 11 năm 1940, và là một chiếc nguyên mẫu rất hiệu quả. Không lâu sau đó, nó được chuyển cho Không lực để được thử nghiệm trong hoạt động. Chiếc máy bay này đã chuyển từ những tờ giấy thiết kế sang kiểu hoạt động trong vòng chưa đầy hai năm.

Trong khi B-26 là chiếc máy bay nhanh với tính năng bay tốt hơn chiếc B-25 Mitchell cùng thời, diện tích cánh tương đối nhỏ hơn và áp lực cánh lớn hơn (lớn nhất trong mọi máy bay sử dụng lúc đó) khiến cho nó có tốc độ hạ cánh cao khoảng 225 km/h (140 mph) và tốc độ chòng chành biểu kiến là 210 km/h (130 mph). Động cơ R-2800 khá tin cậy, nhưng cơ chế vận hành điều khiển bằng điện bước góc cánh quạt đòi hỏi phải bảo trì cho hoàn hảo và thường bị hỏng. Khi bị hỏng cánh quạt ở vị trí ngang khiến mất hoàn toàn sức kéo động cơ. Do kiểu dáng thân tròn trịa, động cơ của chiếc B-26 được đặt xa khỏi thân, nên việc mất lực kéo động cơ một bên sẽ gây hậu quả lộn vòng mạnh lật ngửa bụng máy bay. Điều này dẫn đến một số lượng lớn các tai nạn trong lúc cất cánh, nên chiếc B-26 còn bị các phi công lái nó đặt cho tên lóng là "Widowmaker" (kẻ tạo ra góa phụ). Các tên lóng đầy màu sắc khác bao gồm "Martin Murderer" (tên sát nhân Martin), "The Flying Coffin" (Quan tài bay), "B-Dash-Crash" (B-rơi), "The Flying Prostitute", và "The Baltimore Whore" (vì công ty Martin đóng trụ sở tại Baltimore).

Những tai nạn sau đó đã dẫn đến phải ngưng sản xuất. Trong thời gian này một ủy ban điều tra được chỉ định để xem xét các vấn đề do Harry Truman (lúc đó là một nghị sĩ) dẫn đầu. Khi Truman và các thành viên khác trong ủy ban đi đến sân bay Avon Park, Florida, họ được "chào đón" bằng hai chiếc Marauder bị rơi còn đang bốc khói. Quả thật, các tai nạn khi huấn luyện phi công tại Căn cứ Không quân MacDill - cho đến 15 tai nạn trong vòng 31 ngày - thường xuyên đến mức dẫn đến một câu nói vui hơi phóng đại: "Một mỗi ngày ở Tampa Bay."

Chiếc máy bay sau khi được sửa đổi (tên gọi B-26B) có sải cánh được kéo dài thêm 1,8 m (6 ft) và các sửa đổi khác, trong đó có một số làm giảm tốc độ máy bay. Phiên bản mới được làm giảm tốc độ hạ cánh và tốc độ chòng chành. Độ an toàn của chiếc B-26B là một sự cải tiến rất tốt: nó có tỉ lệ tiêu hao thấp nhất trong mọi máy bay sử dụng trong chiến tranh. Tuy nhiên, nó vẫn tiếp tục là một máy bay khó điều khiển và không được các đội bay ưa chuộng trong suốt vòng đời của nó.

Lịch sử hoạt động

Trong Thế Chiến II, các phi đội B-26 bắt đầu thực hiện các phi vụ tại Mặt trận Nam Thái Bình Dương từ đầu năm 1942, nhưng đa số những chiếc máy bay được chuyển giao đến Anh Quốc và Mặt trận Địa Trung Hải. Liên đội Ném bom 22 Red Raiders thuộc Không lực 5, nguyên được đặt căn cứ tại phía Bắc Australia nhằm tránh cho máy bay khỏi bị các máy bay tiêm kích Nhật Bản tấn công, nhưng thường xuất phát những chuyến bay của chúng từ Port Moresby, New Guinea. Ngày 9 tháng 6 năm 1942, Thiếu tá Lyndon B. Johnson bay một phi vụ ném bom đến Lae, New Guinea. Chiếc của B-26 Johnson bị trục trặc động cơ, và ông buộc phải quay trở về căn cứ.

Giống như chiếc B-25, chiếc B-26 được thiết kế để ném bom từ độ cao trung bình, nhưng trong chiến tranh được yêu cầu tấn công ở độ cao chỉ bên trên ngọn cây, và những phiên bản B-26 sau này còn được trang bị các súng máy gắn bên cạnh bắn ra phía trước để càn quét các mục tiêu trên mặt đất. Việc ném bom tầm thấp bãi biển Utah do Marauder thực hiện trong Trận tấn công Normandy góp phần làm giảm nhẹ thương vong của lực lượng Mỹ tham gia tấn công.

B-26 được rút ra khỏi hoạt động trong Không lực Mỹ ngay sau khi chiến tranh ở châu Âu kết thúc. Phi vụ cuối cùng của nó thực hiện vào tháng 5 năm 1945.

Các phiên bản
B-26 : Kiểu B-26 được sản xuất hằng loạt đầu tiên, được đặt hàng chỉ dựa trên thiết kế. Bay thử nghiệm được thực hiện trên vài chiếc khoảng ba tháng sau khi được giao. Vũ khí trang bị bao gồm hai súng máy 7,62 mm (0,30 in) và hai súng máy 12,7 mm (0,50 in); các kiểu sau này được trang bị hỏa lực mạnh hơn gấp ba lần. Vì có cánh tương đối nhỏ, B-26 khó điều khiển khi hạ cánh. Chi phí máy bay ước lượng: 80.226,80 Đô la mỗi chiếc. 201 chiếc được chế tạo.
B-26A : Tích hợp các thay đổi thực hiện trên dây chuyền lắp ráp cho kiểu B-26, bao gồm nâng cấp hai súng máy 7,62 mm (0,30 in) trước mũi và đuôi lên cỡ nòng 12,7 mm (0,50 in). Có 52 chiếc B-26A được gửi sang Anh Quốc, được sử dụng dưới tên Marauder Mk I. Chi phí máy bay ước lượng: 102.659,33 Đô la mỗi chiếc.
B-26B : Một phiên bản B-26A với những cải tiến khác. Có 19 chiếc được gửi sang Anh Quốc, được sử dụng dưới tên Marauder Mk IA. Chi tiết các khối sản xuất của 1.883 chiếc được chế tạo như sau:
AT-23A hoặc TB-26B: 208 chiếc B-26B được cải tiến thành máy bay kéo mục tiêu giả và huấn luyện xạ thủ, được Hải quân đặt tên là JM-1.
B-26B: Khẩu súng đơn phía đuôi được thay bằng súng kép; bổ sung thêm khẩu súng bắn qua "đường hầm" dưới bụng. 81 chiếc được chế tạo.
B-26B-1: B-26B được cải tiến. 225 chiếc được chế tạo.
B-26B-2: Thay động cơ kiểu Pratt & Whitney R-2800-39 bằng kiểu Pratt & Whitney R-2800-41. 96 chiếc được chế tạo.
B-26B-3: Cửa hút gió của bộ chế hòa khí lớn hơn; nâng cấp lên kiểu động cơ R-2800-43. 28 chiếc được chế tạo.
B-26B-4: B-26B-3 được cải tiến. 211 chiếc được chế tạo.
B-26B-10 đến B-26B-55: Bắt đầu từ khối 10, sải cánh được kéo dài từ 19,8 m (65 ft) lên 21,6 m (71 ft), để cải thiện các vấn đề về điều khiển khi hạ cánh do áp lực cánh cao; các cánh nắp được thêm lên cánh phía ngoài của động cơ cũng để giải quyết vấn đề này. Cánh đuôi đứng được nâng cao từ 6 m (19 ft 10 in) lên 6,6 m (21 ft 6 in). Vũ khí được bổ sung từ sáu lên mười hai khẩu súng máy 12,7 mm (0,50 in) ở phía trước để chiếc máy bay có thể thực hiện các phi vụ càn quét bắn phá mặt đất. Khẩu súng đuôi được nâng cấp để điều khiển bằng điện. Vỏ giáp cũng được bổ sung để bảo vệ phi công và phi công phụ. 1242 chiếc được chế tạo.
CB-26B: Chỉ có 12 chiếc B-26B được chuyển đổi thành máy bay vận tải. Tất cả được giao cho Thủy quân Lục chiến để sử dụng tại Philippines.
B-26C : B-26C là tên đặt cho những máy bay B-26B được sản xuất tại Omaha, Nebraska thay vì tại Baltimore, Maryland. 123 chiếc B-26C được Không quân Hoàng gia Anh sử dụng dưới tên gọi Marauder Mk II. Chi phí mỗi máy bay khoảng: 138.551,27 Đô la Mỹ. 1.210 chiếc được chế tạo.
TB-26C: Tên ban đầu là AT-23B. Phiên bản huấn luyện của B-26C. Trên 300 chiếc được chế tạo.
XB-26D : Một chiếc B-26 cải tiến dùng để thử nghiệm hệ thống chống đóng băng bằng hơi nóng, trong đó các bộ trao đổi nhiệt lấy hơi nóng từ khí xả động cơ đến mép trước và sau của cánh cũng như các bề mặt điều khiển. Cho dù có triển vọng, hệ thống này đã không được tích hợp vào bất kỳ máy bay nào sản xuất trong Thế Chiến II. Một chiếc được cải tiến.
B-26E : Một chiếc B-26 cải tiến dùng để thử nghiệm hiệu quả việc đổi vị trí tháp súng máy lưng từ giữa thân đến ngay sau buồng lái. Các khả năng tấn công và phhòng thủ của chiếc B-26E được thử nghiệm trong tình huống mô phỏng chiến đấu so với máy bay thông thường. Cho dù kiểu sắp xếp mới có hiệu quả tốt hơn, nhưng không đáng kể. Sau khi phân tích chi phí, đã đưa đến kết luận là các công việc cần thiết để cải tạo dây chuyền sản xuất qua phiên bản B-26E không xứng đáng để thực hiện. Một chiếc được cải tiến.
B-26F : Góc tấn của cánh được tăng thêm 3,5°; các khẩu súng máy 12,7 mm (0,50 in) cố định trước mũi được tháo bỏ; tháp súng đuôi và vỏ giáp được tăng cường. Chiếc B-26F được sản xuất vào tháng 2 năm 1944. Một trăm chiếc kiểu này mang tên B-26F-1-MA. Bắt đầu từ số hiệu 42-96231, một bộ làm mát dầu động cơ cải tiến được bổ sung, cùng với các tấm mặt dưới cánh được thiết kế lại để dễ tháo được. Hai trăm chiếc được đặt tên B-26F-2 và F-6, tất cả đều được Không quân Hoàng gia Anh sử dụng dưới tên gọi Marauder Mk III. Những chiếc Marauder III mang số hiệu của Không quân Hoàng gia từ HD402 đến HD601 (số hiệu cũ của Không lực Mỹ là từ 42-96329 đến 96528). Kiểu F-2 có tháp súng điều khiển bằng điện Bell M-6 được thay thế bằng loại M-6A với nắp vải che phủ co giãn trên các khẩu súng. Bộ ngắm ném bom T-1 được trang bị thay cho loại M. Kíp nổ và thiết bị liên lạc radio kiểu Anh được cung cấp. 300 chiếc được chế tạo.
B-26G : Phiên bản B-26F với các thiết bị bên trong được chuẩn hóa. Có 150 máy bay được Không quân Hoàng gia Anh sử dụng dưới tên gọi Marauder Mk III. 893 chiếc được chế tạo.
TB-26G: Phiên bản B-26G được cải biến để huấn luyện đội bay. Hầu hết hay tất cả được giao cho Hải quân Hoa Kỳ dưới tên gọi JM-2. 57 chiếc được chế tạo.
XB-26H : Máy bay thử nghiệm cho kiểu càng đáp kiểu trước sau, để xem có thể áp dụng cho chiếc máy bay Martin XB-48 hay không. Một chiếc được cải tiến.
JM-1P: Một số ít máy bay JM-1 được chuyển đổi sang máy bay trinh sát hình ảnh.

Các nước sử dụng

Không lực Lục quân Hoa Kỳ
Không quân Hoa Kỳ
Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Không quân Hoàng gia Úc
Hải quân Hoàng gia Úc

 Nam Phi
Không quân Cộng hòa Nam Phi

Không quân Hoàng gia Anh
Hải quân Hoàng gia Anh

Đặc điểm kỹ thuật (B-26G)

Tham khảo: Quest for Performance và Jane's Fighting Aircraft of World War II

Đặc tính chung
 Đội bay: 07 người (phi công, phi công phụ, sĩ quan ném bom, hoa tiêu/điện báo viên, 3 xạ thủ súng máy)
 Chiều dài: 17,8 m (58 ft 3 in)
 Sải cánh: 21,65 m (71 ft 0 in)
 Chiều cao: 6,55 m (21 ft 6 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 261,1 m² (658 ft²)
 Diện tích cản: 1,92 m² (20,66 ft²)
 Hệ số nâng/lực cản: 0,0314
 Tỉ lệ dài/rộng cánh: 7,99
 Lực nâng của cánh: 228 kg/m² (46,4 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 11.000 kg (24.000 lb)
 Trọng lượng có tải: 17.000 kg (37.000 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Pratt & Whitney R-2800-43 bố trí vòng tròn, công suất 1.900 mã lực (1.400 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 460 km/h (250 knot, 287 mph) ở độ cao 1.500 m (5.000 ft)
 Tốc độ bay đường trường: 358 km/h (188 knot, 216 mph)
 Tốc độ chòng chành: 167 km/h (90 knot, 104 mph)
 Bán kính chiến đấu: 1.850 km (999 nm, 1.150 mi) với tải trọng chiến đấu 1.400 kg (3.000 lb) và lượng nhiên liệu 4.367 L (1.153 U.S. gal)
 Tầm bay tối đa: 4.590 km (2.480 nm, 2.850 mi)
 Trần bay: 6.400 m m (21.000 ft)
 Tốc độ lên cao: 6,1 m/s (1.200 ft/min)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0.17 kW/kg (0.10 hp/lb)
 Tỉ lệ lực nâng/lực cản: 12,0

Vũ khí
 12 x súng máy Browning M2 12,7 mm (0.50 in)
 1.800 kg (4.000 lb) bom

Tham khảo

 Baugher, Joe. "Martin B-26 Marauder". Encyclopedia of American Aircraft.   Access date: 5 tháng 3 năm 2005.
 B-26 Purchase Orders from 9-20-1939 to 7-15-1943. B-26 Purchase Orders from 9-20-1939 to 7-15-1943  (PDF), Access date: 15 October 2005.
 Green, William. Famous Bombers of the Second World War (2nd ed.). New York: Doubleday, 1975. ISBN 0-356-08333-0.
 Havener, Jack. Historical Marauder Firsts.  Access date: 12 tháng 8 năm 2005.
 . The Martin B-26 Marauder. Murfreesboro, TN: Southern Heritage Press, 1997. ISBN 0-941072-27-4.
 Higham, Roy and Williams Carol (eds.). Flying Combat Aircraft of USAAF-USAF (Vol.1). Andrews AFB, MD: Air Force Historical Foundation, 1975. ISBN 0-8138-0325-X.
 Johnsen, Frederick A. Martin B-26 Marauder. St. Paul, MN: Specialty Press, 2000. ISBN 1-58007-029-9.
 Moench, John O. Marauder Men: An Account of the B-26 Marauder. Longwood, FL: Malia Enterprises, 1989. ISBN 1-877597-00-7.
 O'Mahony, Charles. "Me & My Gal: The Stormy Combat Romance Between a WWII Bomber Pilot and His Martin B-26." Wings, tháng 12 năm 1994.
 Swanborough, Gordon and Bowers, Peter M. United States Navy Aircraft Since 1911. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1990. ISBN 0-87021-792-5.
 Tannehill, V.C. The Martin Marauder B-26. Arvada, CO: Boomerang Publishers, 1997. ISBN 0-9605900-6-4.
 Wagner, Ray. The Martin B-26B and C Marauder, Aircraft in Profile. New York: Doubleday, 1965.

Liên kết ngoài

 B26.com (Online Memorial to Marauder Men)
 B-26 Historical Society Bibliography Guide
 B-26 Martin Marauder Historical Society
 Warbird Alley
 Fantasy of Flight's B26 at Fantasy of Flight
 320thbg.org (320th Bomb Group in WWII)
 The Marauder Men of the Metroplex (MMM)
 Tribute to the B-26 Marauder
 The Shopworn Angel:B-26 Marauder

Bộ sưu tầm hình ảnh
 Personal Collection of Captain Joseph J. Merhar, Jr., kh. 1943-1945 Aircraft Photos  chứa nhiều hình ảnh của các phiên bản chiếc B-26.
 Photo of a B-26 in a French museum từ Wikipedia tiếng Đức.

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 Martin XB-27
 Martin XB-33

Máy bay tương tự
 Douglas A-26 Invader
 Mitsubishi G4M
 North American B-25 Mitchell
 Vickers Wellington

Trình tự thiết kế
B-23 - B-24 - B-25 - B-26 – XB-27 - XB-28 - B-29

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay ném bom

B-26
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai


title: Toxic

text:
Toxic có thể là:
 Toxic (phim 2008)
 Toxic!, truyện tranh Anh
 "Toxic" (bài hát), đĩa đơn của Britney Spears từ album năm 2004 của cô In the Zone
 Toxic (trò chơi)


title: Halogen

text:
Nhóm halogen, hay còn gọi là các nguyên tố halogen (tiếng Latinh nghĩa là sinh ra muối) là những nguyên tố thuộc nhóm VII A (tức nhóm nguyên tố thứ 17 theo danh pháp IUPAC hiện đại) trong bảng hệ thống tuần hoàn các nguyên tố hóa học. Nhóm này bao gồm các nguyên tố hóa học là fluor, chlor, brom, iod, astatin và tennessine. Chúng là các nguyên tố phi kim phản ứng tạo thành các hợp chất có tính acid mạnh với hydro, từ đó các muối đơn giản có thể được tạo ra.

Từ "halogen" nghĩa là sinh ra muối. Khi halogen phản ứng với kim loại sẽ tạo ra muối, ví dụ như calci fluoride, natri chloride (còn gọi là muối ăn), bạc bromide, kali iodide.

Nhóm halogen là nhóm duy nhất trong bảng tuần hoàn chứa các nguyên tố tồn tại ở cả 3 trạng thái chính của vật chất ở điều kiện chuẩn. Tất cả các halogen tạo thành acid khi liên kết với hydro. Hầu hết các halogen thường được sản xuất từ khoáng vật hoặc muối. Các halogen ở giữa như chlor, brom và iod thường được sử dụng làm chất tẩy uế. Hợp chất cơ-brom là loại phụ gia chống cháy quan trọng nhất. Các halogen rất nguy hiểm và độc.

Lịch sử
Khoáng chất fluorit chứa fluor được biết đến từ năm 1529. Các nhà hóa học thuở sơ khai nhận ra rằng các hợp chất fluor chứa một nguyên tố chưa được khám phá, nhưng không thể cô lập nó. Năm 1860, nhà hóa học người Anh tên là George Gore cho dòng điện chạy qua acid hydrofluoric, sản phẩm tạo ra là khí fluor, tuy nhiên ông không thể chứng minh kết quả thí nghiệm vào thời điểm đó. Năm 1886, nhà hóa học Pháp, ông Henri Moissan đã thực hiện điện phân kali bifluoride hòa tan trong hydro fluoride khan và tách thành công fluor.

Các nhà giả kim thuật và nhà hóa học thuở bình minh của lịch sử hóa học đã biết đến acid hydrochloric. Tuy nhiên, chlor ở dạng đơn chất chỉ được biết đến từ năm 1774, khi Carl Wilhelm Scheele đun nóng acid hydrochloric với mangan(IV) oxide. Scheele gọi nguyên tố này là "acid muriatic bị khử phlogiston". Đây là cách mà chlor được biết đến trong vòng 33 năm. Năm 1807, Humphry Davy nghiên cứu chlor và phát hiện ra rằng đây thực sự là một nguyên tố. Chlor kết hợp với acid hydrochloric, cũng như acid sulfuric trong một số trường hợp nhất định đã tạo ra khí chlor, một loại khí độc làm vũ khí hóa học trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trong các khu vực bị phơi nhiễm chlor, khí oxy bị thay thế bằng khí chlor độc hại. Khí này sẽ đốt cháy các mô trong và ngoài cơ thể người, đặc biệt là phổi gây khó thở hoặc ngừng thở tùy thuộc vào mức độ phơi nhiễm.

Brom được Antoine Jérôme Balard phát hiện vào thập niên 1820. Balard phát hiện ra brom bằng cách cho khí chlor đi qua một mẫu nước muối cô đặc. Ban đầu, ông đề xuất tên muride để đặt tên cho nguyên tố mới, nhưng Viện hàn lâm Pháp đã đổi tên nguyên tố này thành brom.

Iod được Bernard Courtois phát hiện. Ông sử dụng tro rong biển trong quy trình sản xuất muối kali nitrat. Courtois đun sôi tro rong biển với nước để tạo ra kali chloride. Tuy nhiên, vào năm 1811, Courtois đã thêm acid sulfuric vào quy trình trên và phát hiện ra rằng có khói màu tím ngưng tụ thành các tinh thể màu đen. Nghi ngờ rằng những tinh thể này là một nguyên tố mới, Courtois đã gửi mẫu cho các nhà hóa học khác để nghiên cứu. Iod đã được Joseph Gay-Lussac chứng minh là một nguyên tố mới.

Năm 1931, Fred Allison đã phát hiện ra nguyên tố 85 bằng máy quang từ (magneto-optical machine) và đặt tên cho nguyên tố là Alabamine, nhưng phát hiện này được chứng mình là sai. Năm 1937, Rajendralal De phát hiện ra nguyên tố 85 trong khoáng chất và gọi nguyên tố này là dakine, nhưng phát hiện này vẫn sai. Năm 1939, Horia Hulubei và Yvette Cauchois sử dụng quang phổ học để tìm nguyên tố. Cùng năm đó, Walter Minder phát hiện ra một nguyên tố giống như iod do sự phân rã beta của polonium. Tuy vậy các nghiên cứu trên đều thất bại. Cho đến năm 1940, Dale R. Corson, KR Mackenzie và Emilio G. Segrè đã thực hiện bắn bia bismuth bằng các hạt alpha, và tạo ra thành công nguyên tố thứ 85, bây giờ được đặt tên là astatin.

Năm 2010, một nhóm do nhà vật lý hạt nhân Yuri Oganessian dẫn đầu có sự tham gia của các nhà khoa học từ Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân Dubna, Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge, Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore và Đại học Vanderbilt đã bắn phá thành công các nguyên tử berkelium-249 bằng các nguyên tử calci-48 để tạo ra tennessine-294.

Từ nguyên học
Năm 1811, nhà hóa học người Đức Johann Schweigger đề xuất rằng cái tên "halogen" - có nghĩa là sinh ra muối, từ αλς [hals] "muối" và γενειν [genein] "sinh ra" để thay thế cho cái tên "chlorine" được sử dụng. do nhà hóa học người Anh Humphry Davy đề xuất. Davy chỉ đặt tên cho nguyên tố chiếm ưu thế. Tuy nhiên, vào năm 1826, nhà hóa học Thụy Điển Baron Jöns Jacob Berzelius đã đề xuất thuật ngữ "halogen" cho các nguyên tố fluor, chlor và iod, tạo ra một chất giống như muối biển khi các nguyên tử nguyên tố này tạo thành hợp chất với kim loại kiềm.

Theo TCVN 5529:2010 và TCVN 5530:2010 của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, danh pháp hóa học của các nguyên tố halogen Cl, Br, I đều không có đuôi -ine.

Tên tiếng Anh của các nguyên tố này đều có đuôi -ine. Tên của fluor xuất phát từ tiếng Latin fluere, có nghĩa là "chảy", bởi vì nó có nguồn gốc từ khoáng chất fluorit, được sử dụng làm chất trợ dung trong gia công kim loại. Tên của chlor bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp chloros, có nghĩa là "màu vàng lục". Tên của brom bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp bromos, có nghĩa là "mùi hôi thối". Tên của iod bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp iodes, có nghĩa là "màu tím". Tên của astatin bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp astatos, có nghĩa là "không ổn định". Tennessine được đặt tên theo tiểu bang Tennessee của Hoa Kỳ.

Tính chất

Tính chất hóa học
Các halogen fluor, chlor, brom, and iod là phi kim; tính chất hóa học của 2 nguyên tố còn lại (là 2 nguyên tố nặng nhất) của nhóm 17 chưa đi đến kết luận. Các halogen thể hiện xu hướng năng lượng liên kết hóa học di chuyển từ trên xuống dưới của cột trong bảng tuần hoàn, fluor hơi mang tính ngoại lệ. Fluor phản ứng và tạo liên kết bền nhất trong các hợp chất với các nguyên tử khác (nhưng liên kết rất yếu trong phân tử F2). Càng đi xuống dưới, khả năng phản ứng của các nguyên tố giảm do kích thước của nguyên tử tăng dần.

Các halogen có tính phản ứng cao, có thể gây độc tử vong cho sinh vật với nồng độ đủ lớn. Khả năng phản ứng cao này là do độ âm điện cao của các nguyên tử do điện tích hạt nhân hiệu dụng cao. Bởi vì cấu hình electron halogen có 7 electron hóa trị ở mức năng lượng ngoài cùng, chúng có thể nhận được một electron bằng cách phản ứng với các nguyên tử của các nguyên tố khác để đáp ứng quy tắc octet. Fluor là chất dễ phản ứng nhất trong tất cả các nguyên tố; đây là nguyên tố duy nhất có độ âm điện lớn hơn oxy, tấn công các vật liệu trơ như thủy tinh. Đặc biệt fluor có thể tạo thành hợp chất với các khí hiếm. Khí fluor ăn mòn và có độc tính cao. Nếu đựng trong fluor trong dụng cụ thủy tinh trong phòng thí nghiệm, chất này có thể phản ứng với thủy tinh khi có một lượng nhỏ nước để tạo thành silic tetrafluoride (SiF4). Do đó, fluor phải được đựng các chất như tefluorn (bản thân nó là một hợp chất cơ fluor), bình thủy tinh cực kỳ khô, hoặc các kim loại như đồng hoặc thép (lớp fluoride được hình thành trên bề mặt kim loại có tác dụng bảo vệ).

Phân tử

Phân tử halogen hai nguyên tử
Các halogen ổn định tạo thành các phân tử hai nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố. Do lực liên phân tử tương đối yếu, chlor và fluor tạo thành một phần của nhóm được gọi là "khí nguyên tố".

Các hợp chất
Tất cả các halogen đã được quan sát để phản ứng với hydro để tạo thành hydro halide. Đối với fluor, chlor và brom, phản ứng này có dạng:

 H2 + X2 → 2HX

Tuy nhiên, hydro iodide và hydro astatide có thể tách trở lại thành các nguyên tố cấu thành chúng.

Các phản ứng hydro-halogen nhẹ nhàng hơn khi đi từ trên xuống dưới các nguyên tố thuộc nhóm 17 trong bảng tuần hoàn. Phản ứng fluor-hydro gây nổ ngay cả khi trong điều kiện tối và lạnh. Phản ứng chlor-hydro cũng gây nổ, nhưng chỉ khi có ánh sáng và nhiệt. Phản ứng brom-hydro chỉ nổ khi có ngọn lửa. Iod và astatin chỉ phản ứng một phần với hydro, tạo thành trạng thái cân bằng hóa học.

Tất cả các halogen tạo thành các hợp chất với hydro được gọi là hydro halide: hydro fluoride (HF), hydro chloride (HCl), hydro bromide (HBr), hydro iodide (HI) và hydro astatide (HAt). Tất cả các hợp chất này tạo thành acid khi trộn với nước. Hydro fluoride là hydro halide duy nhất hình thành liên kết hydro. Acid hydrochloric, acid hydrobromic, acid hydroiodic, và acid  đều là các acid mạnh, nhưng acid fluorhydric là một acid yếu.

Tất cả các hydro halide đều gây kích ứng. Hydro fluoride và hydro chloride có tính acid cao. Hydro fluoride được sử dụng như một hóa chất công nghiệp và có độc tính cao, gây phù phổi và phá vỡ cấu trúc tế bào. Hydro chloride cũng là một hóa chất nguy hiểm. Hít phải khí có hơn 50 phần triệu hydro chloride có thể gây tử vong ở người. Hydrogen bromide thậm chí còn độc và khó chịu hơn hydro chloride. Hít phải khí có hơn ba mươi phần triệu hydro bromide có thể gây tử vong cho con người. Hydro iodide cũng gây độc.

Halogen kim loại
Tất cả các halogen được biết là phản ứng với natri để tạo thành natri fluoride, natri chloride, natri bromide, natri iodide và natri astatide. Phản ứng của natri đun nóng với các halogen tạo ra ngọn lửa màu cam sáng. Phản ứng của natri với chlor có dạng:

Sắt phản ứng với fluor, chlor và brom để tạo thành sắt(III) halide. Những phản ứng này có dạng:

Tuy nhiên, khi sắt phản ứng với iod, nó chỉ tạo thành sắt(II) iodide.

Sắt có thể phản ứng nhanh với fluor để tạo thành hợp chất sắt(III) fluoride màu trắng ngay cả ở nhiệt độ lạnh. Khi chlor tiếp xúc với sắt nung nóng, chúng phản ứng tạo thành sắt (III) chloride màu đen. Tuy nhiên, nếu điều kiện phản ứng ẩm, phản ứng này sẽ tạo ra sản phẩm màu nâu đỏ. Sắt cũng có thể phản ứng với brom để tạo thành sắt(III) bromide. Hợp chất này có màu nâu đỏ trong điều kiện khô ráo. Phản ứng của sắt với brom ít phản ứng hơn so với fluor hoặc chlor. Sắt nóng cũng có thể phản ứng với iod, nhưng tạo thành sắt(II) iodide, phản ứng xảy ra khó khăn. Hợp chất này có màu xám, nhưng phản ứng luôn có có iod dư thừa, vì vậy màu sắc không được biết chắc chắn.

Hợp chất tạo bởi hai halogen
Hợp chất tạo bởi hai halogen ở dạng XYn trong đó X và Y là halogen và n là các giá trị 1, 3, 5, 7. Các hợp chấ tạo bởi hai halogen chứa tối đa hai halogen khác nhau. Các hợp chất tạo bởi hai halogen có số lượng nguyên tử lớn, chẳng hạn như  có thể được tạo ra bằng phản ứng của một halogen nguyên chất với một hợp chất tạo bởi hai halogen có số lượng nguyên tử nhỏ hơn là . Tất cả các halogen ngoại trừ  đều có thể được tạo ra bằng cách kết hợp trực tiếp các halogen nguyên chất trong các điều kiện khác nhau.

Ngoại trừ F2, các hợp chất tạo bởi hai halogen thường phản ứng mạnh hơn tất cả các phân tử halogen chứa hai nguyên tử cùng một nguyên tố vì hợp chất tạo bởi hai halogen có liên kết giữa các halogen yếu hơn. Tuy nhiên, tính chất hóa học của hợp chất tạo bởi hai halogen vẫn gần giống như tính chất của các phân tử halogen chứa hai nguyên tử cùng một nguyên tố. Nhiều hợp chất tạo bởi hai halogen bao gồm một hoặc nhiều nguyên tử fluor liên kết với một halogen nặng hơn. chlor có thể liên kết với tối đa 3 nguyên tử fluor, brom có thể liên kết với tối đa 5 nguyên tử fluor và iod có thể liên kết với tối đa 7 nguyên tử fluor. Hầu hết các hợp chất tạo bởi hai halogen là liên kết cộng hóa trị. Tuy nhiên, một số hợp chất là chất lỏng, chẳng hạn như BrF3, và nhiều hợp chất chứa iod là chất rắn.

Hợp chất cơ halogen
Nhiều hợp chất hữu cơ tổng hợp như polymer, chất dẻo và một số hợp chất tự nhiên có chứa các nguyên tử halogen được gọi chung là hợp chất cơ halogen. Cho đến nay, chlor là chất có nhiều nhất trong nước biển và là chất duy nhất mà con người cần với số lượng tương đối lớn (dưới dạng ion chloride). Ví dụ, các ion chloride đóng một vai trò quan trọng trong chức năng của não bằng cách điều hòa hoạt động của chất dẫn truyền ức chế GABA và cũng được cơ thể sử dụng để sản xuất acid trong dịch vị. Iod cần thiết ở mức độ vi lượng để sản xuất hormone tuyến giáp như thyroxine.

Hợp chất đa halogen hóa
Hợp chất đa halogen hóa là các hợp chất được tạo ra trong công nghiệp được thay thế bằng nhiều halogen. Các chất rất độc hại và gây tích lũy sinh học ở người, có phạm vi ứng dụng rất rộng, bao gồm PCB, PBDE, và các hợp chất perfluor hóa (PFC),...

Phản ứng

Phản ứng với nước
Fluor phản ứng mạnh với nước tạo ra oxy (O2) và hydro fluoride (HF):.

Chlor (Cl2) có độ hòa tan tối đa là 7,1 g/kg nước ở 21 °C. Chlor hòa tan phản ứng tạo thành acid hydrochloric (HCl) và acid hypochlorơ, một dung dịch được sử dụng làm chất khử trùng hoặc thuốc tẩy :

Brom có độ hòa tan là 3,41 g/100 g nước,. nhưng phản ứng chậm với nước để tạo thành hydro bromide (HBr) và acid hypobromơ (HBrO):

Iod hòa tan rất ít trong nước (0,03 g/100 g nước ở 20 °C) và không phản ứng với nước. Tuy nhiên, iod sẽ tạo thành dung dịch khi có mặt ion iodide, chẳng hạn như bằng cách thêm kali iodide (KI), vì ion triiodide được hình thành.

Phản ứng với hydrogen

Tính chất vật lý và tính chất nguyên tử
Bảng dưới đây tóm tắt các tính chất vật lý và tính chất nguyên tử của các halogen. Các ô được đánh dấu chấm hỏi (?) là những số liệu không chắc chắn hoặc số liệu ước tính dựa trên xu hướng thay đổi tính chất vật lý của nguyên tố dựa vào bảng tuần hoàn thay vì quan sát thực tế.

nhỏ|366x366px|Nhiệt độ sôi hay nhiệt độ thăng hoa của các halogen phụ thuộc áp suất khác nhau. Thanh đứng dọc biểu thị nhiệt độ nóng chảy

Sản xuất

Mỗi năm thế giới khai thác 6 triệu tấn quặng fluorit, sản xuất 400.000 tấn acid hydrofluoric. Khí fluor được sản xuất từ acid hydrofluoric, là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất acid phosphoric. Khoảng 15.000 tấn khí fluor được sản xuất mỗi năm.

Khoáng chất halit, carnalit và sylvitlà khoáng chất được khai thác phổ biến để sản xuất chlor. 40 triệu tấn chlor được sản xuất mỗi năm bằng cách điện phân nước muối cô đặc.

Mỗi năm khoảng 450.000 tấn brom được sản xuất. 50% tổng lượng brom sản xuất được sản xuất tại Mỹ, 35% tại Israel và phần còn lại phần lớn là ở Trung Quốc. Trong lịch sử, brom được sản xuất bằng cách thêm acid sulfuric và bột tẩy vào nước muối tự nhiên. Tuy nhiên, hiện nay brom được sản xuất bằng phương pháp điện phân. Phương pháp này do Herbert Dow phát minh.

Năm 2003, 22.000 tấn iod đã được sản xuất. Chile sản xuất 40% tổng lượng iod, con số này ở Nhật Bản là 30%. Một lượng nhỏ được sản xuất ở Nga và Hoa Kỳ. Cho đến những năm 1950, iod đã được chiết xuất từ tảo bẹ. Tuy nhiên hiện nay iod được sản xuất theo những cách khác. Một phương pháp là trộn lưu huỳnh dioxide với quặng nitrat, trong quặng có lẫn iod. Iod cũng được chiết xuất từ các mỏ khí đốt tự nhiên.

Mặc dù nguyên tố astatin có trong tự nhiên, nhưng nguyên tố thường được tạo ra bằng cách dùng hạt alpha bắn phá bismuth.

Tennessine được tạo ra bằng cách sử dụng cyclotron, kết hợp berkelium-249 và calci-48 để tạo ra tennessine-293 và tennessine-294.

Ứng dụng

Chất khử trùng
Cả chlor và brom đều được sử dụng làm chất tẩy uế cho nước uống, bể bơi, vết thương, spa, làm sạch bát đĩa và bề mặt. 2 chất này tiêu diệt vi khuẩn và các vi sinh vật có khả năng gây hại khác thông qua một quá trình được gọi là khử trùng. Khả năng phản ứng của các chất trên cũng được dùng để trong tẩy trắng. Natri hypochlorit (được sản xuất từ chlor) là thành phần hoạt chất của hầu hết các chất tẩy trắng vải và chất tẩy trắng có nguồn gốc từ chlor được sử dụng trong sản xuất một số sản phẩm giấy. Chlor phản ứng với natri để tạo ra natri chloride, là muối ăn.

Thắp sáng
Đèn halogen là một loại đèn sợi đốt sử dụng dây tóc wolfram trong bóng đèn có một lượng nhỏ halogen, chẳng hạn như iod hoặc brom. Khí làm giảm sự mỏng đi của dây tóc bóng đèn và làm đen mặt trong bóng đèn, giúp bóng đèn có tuổi thọ cao hơn đèn sợi đốt không có halogen. Đèn halogen phát sáng ở nhiệt độ cao hơn (2800 đến 3400 kelvin), màu trắng hơn so với các bóng đèn sợi đốt khác. Tuy nhiên, do đạt nhiệt độ cao như vậy, bóng đèn phải được sản xuất từ thạch anh nung chảy chứ không phải thủy tinh để tránh bị vỡ bóng đèn.

Vai trò sinh học
Anion fluoride được tìm thấy trong ngà, xương, răng, máu, trứng, nước tiểu và lông của các sinh vật. Fluor rất cần thiết cho con người, là nguyên tố vi lượng. Có 0,5 miligam fluor trên mỗi lít máu người. Xương người chứa 0,2 đến 1,2% fluor. Mô người chứa khoảng 50 phần tỷ fluor. Một người nặng 70 kg chứa từ 3 đến 6 gam fluor.

Các anion chloride rất cần thiết cho sinh vật, bao gồm cả con người. Nồng độ chlor trong trọng lượng khô của ngũ cốc là 10 đến 20 phần triệu, trong khi ở khoai tây nồng độ chloride là 0,5%. Tăng trưởng thực vật bị ảnh hưởng bất lợi khi nồng độ chloride trong đất giảm xuống dưới 2 phần triệu. Máu người chứa trung bình 0,3% chlor. Xương người thường chứa 900 phần triệu chlor. Mô người chứa khoảng 0,2 đến 0,5% chlor. Một người nặng 70 kg chứa 95 gam chlor.

Một số brom ở dạng anion bromide có trong tất cả các sinh vật. Vai trò sinh học của brom đối với con người chưa được chứng minh, nhưng một số sinh vật có chứa các hợp chất cơ-brom. Con người thường tiêu thụ từ 1 đến 20 miligam brom mỗi ngày. Bình thường có 5 phần triệu brom trong máu người, 7 phần triệu brom trong xương người và 7 phần triệu brom trong mô người. Một người nặng 70 kg chứa 260 miligam brom.

Con người thường tiêu thụ ít hơn 100 microgam iod mỗi ngày. Thiếu iod có thể gây thiểu năng trí tuệ. Hợp chất cơ-iod tồn tại trong cơ thể người, cụ thể là trong một số tuyến, đặc biệt là tuyến giáp, cũng như dạ dày, biểu bì và hệ miễn dịch. Thực phẩm có chứa iod bao gồm cá tuyết, hàu, tôm, cá trích, tôm hùm, hạt hướng dương, rong biển và nấm. Tuy nhiên, chưa thấy vai trò sinh học của iod trong thực vật. Bình thường có 0,06 miligam iod trong mỗi lít máu người, 300 phần tỷ iod trong xương người và 50 đến 700 phần tỷ iod trong mô người. Có 10 đến 20 miligam iod trong một người nặng 70 kg.

Mặc dù rất khan hiếm, astatin đã được tìm thấy ở dạng microgam trên trái đất. Nguyên tố này không có vai trò sinh học nào được biết đến vì tính phóng xạ cao, cực kỳ hiếm và có chu kỳ bán rã chỉ khoảng 8 giờ đối với đồng vị ổn định nhất.

Tennessine là nguyên tố hoàn toàn do con người tạo ra và không có vai trò nào trong tự nhiên.

Độc tính
Các halogen có xu hướng giảm độc tính theo chiều số khối tăng.

Khí fluor cực độc; hít phải fluor ở nồng độ 25 phần triệu có khả năng gây chết người. Acid hydrofluoric cũng là chất độc, có thể xâm nhập vào da và gây bỏng, rất đau. Các anion fluoride độc hại, nhưng không độc bằng fluor nguyên chất. Muối fluoride có thể gây chết người với lượng từ 5 đến 10 gam. Tiêu thụ fluoride kéo dài trên nồng độ 1,5 mg/L có liên quan đến nguy cơ nhiễm fluor răng. Ở nồng độ trên 4 mg/L sẽ tăng nguy cơ phát triển bệnh nhiễm fluor ở xương, tình trạng gãy xương trở nên phổ biến hơn do xương bị cứng lại. Để ngăn ngừa sâu răng, mức khuyến nghị hiện tại trong nước fluoride nằm trong khoảng từ 0,7 đến 1,2 mg/L để tránh những tác động có hại của fluoride đồng thời có thể giúp răng chắc khỏe hơn. Những người mà có nồng độ fluor trong xương ở giữa mức bình thường và mức chẩn đoán nhiễm fluor xương thường có các triệu chứng tương tự như viêm khớp.

Khí chlor có độc tính cao. Hít phải chlor ở nồng độ 3 phần triệu có thể nhanh chóng gây ra phản ứng hóa học độc hại. Hít phải chlor ở nồng độ 50 phần triệu rất nguy hiểm. Hít phải chlor ở nồng độ 500 phần triệu trong vài phút có thể gây chết người. Bệnh nhân rất đau đường thở và phổi nếu hít phải.

Brom tinh khiết khá độc, có mức độ gây độc ít hơn fluor và chlor. Một trăm miligam brom gây chết người. Các anion bromide cũng độc nhưng ít độc hơn brom đơn chất. Bromide có liều gây chết người là 30 gam.

Iod khá độc, có thể gây kích ứng phổi và mắt, với giới hạn an toàn là 1 miligam trên mét khối. Khi uống 3 gram iod có thể gây chết người. Các anion iodide hầu hết không độc, nhưng chúng cũng có thể gây chết người nếu ăn phải một lượng lớn.

Astatin là chất phóng xạ rất nguy hiểm, nhưng vì không được sản xuất với số lượng lớn nên rất khó gây ngộ độc cho sinh vật.

Siêu halogen
Một số "cụm nhôm" (aluminium cluster) có đặc tính siêu nguyên tử. Những cụm nhôm này được tạo ra dưới dạng anion ( với n = 1, 2, 3,...) trong môi trường khí heli và các cụm nhôm phản ứng với khí có chứa iod. Khi được phân tích bằng phép đo khối phổ, sản phẩm chính của phản ứng là .

Xem thêm

 Liên kết halogen
 Phản ứng cộng halogen
 Đèn halogen
 Halogen hóa
 Hợp chất halogen
 Halogen giả

Ghi chú

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Nhóm nguyên tố hóa học
Chuỗi nguyên tố hóa học
Bảng tuần hoàn


title: Bulbophyllum procerum

text:
Bulbophyllum procerum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

procerum]]

P


title: Bidessus grossepunctatus

text:
Bidessus grossepunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Vorbringer miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Sainte-Colombe-de-Peyre

text:
Sainte-Colombe-de-Peyre là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
Department Web site

Xã của Lozère


title: Rimbach, Cham

text:
Đối với thị xã cùng tên ở Hessen, xem Rimbach, Hessen

Rimbach là một đô thị ở huyện Cham tại Upper Palatinate bang Bayern nước Đức. Đô thị Rimbach, Cham có diện tích 24,69 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2052 người.

Đây là một khu vực nghỉ mát với cảnh quan đẹp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)


title: Nghĩa Đồng, Nghĩa Hưng

text:
Nghĩa Đồng là xã thuộc huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Nghĩa Đồng nằm ở cực bắc của huyện Nghĩa Hưng và có vị trí khá đặc biệt: gồm hai phần lãnh thổ riêng biệt ngăn cách bởi xã Nghĩa Thịnh.

Phần lãnh thổ phía bắc
Phía bắc giáp xã Đại Thắng, huyện Vụ Bản (ranh giới tự nhiên là sông Nam Định) và xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực;
Phía đông giáp xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực;
Phía nam giáp xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng;
Phía tây giáp xã Yên Phúc, huyện Ý Yên (ranh giới tự nhiên là sông Nam Định).

Phần lãnh thổ phía nam
Phía bắc giáp xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng và xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực;
Phía đông giáp các xã Đồng Sơn và Nam Thái, huyện Nam Trực;
Phía nam giáp xã Nghĩa Thái, huyện Nghĩa Hưng;
Phía tây giáp xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng.

Chú thích

Tham khảo
Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Nam Định


title: 6981 Chirman

text:
6981 Chirman (1993 TK2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6981 Chirman

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Les Ilhes

text:
Les Ilhes là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Ilhais.
Xã này nằm trong Montagne noire, trong công viên tự nhiên vùng Haut-Languedoc tại Pays du Cabardès, Orbiel

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Les Ilhes trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Les Ilhes


title: Oliva dactyliola

text:
Oliva dactyliola là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Agabus hummeli

text:
Agabus hummeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Falkenström miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Villy-le-Bouveret

text:
Villy-le-Bouveret là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Vương thất Anh

text:
Vương quốc Anh không có định nghĩa chính thức hoặc mang tính pháp lý về thành viên Vương thất. Thông thường những người được mặc nhiên tôn xưng Royal Highness đều là thành viên Vương thất Anh, kể cả những người được tôn xưng trước triều đại của vị quân chủ hiện tại. Danh sách thành viên đương thời của Vương thất Anh sẽ bao gồm vị quân chủ, con và cháu của đương kim quân chủ và các vị quân chủ tiền nhiệm, con của con trai trưởng của Thân vương xứ Wales, và vợ hay chồng của họ.

Trong lịch sử, thành viên và người thân của Vương thất Anh đại diện cho Quốc vương tại nhiều nơi trong Đế quốc Anh, đôi khi trong thời gian dài với tư cách Phó vương, hoặc cho các nghi lễ hoặc sự kiện cụ thể. Ngày nay, họ thường thực hiện nghĩa vụ nghi lễ và xã hội trong cả Vương quốc Anh và ở nước ngoài. Bên cạnh vị quân chủ, vai trò hiến pháp duy nhất của họ trong chính phủ là giữ vị trí [Counsellor of State; Cố vấn viên của quân chủ] khi đạt tiêu chuẩn và được chỉ định thông qua văn kiện chứng nhận đại diện. Ít nhất hai Counsellor sẽ thực thi Vương quyền (trong giới hạn quy định) nếu vị quân chủ không phù hợp hoặc đang ở nước ngoài. Trong những quốc gia khác thuộc Khối Thịnh vượng chung, Vương thân không đóng vai trò Cố vấn viên của quân chủ, mặc dù họ có thể đại diện tiến hành những nghĩa vụ lễ nghi và xã hội.

Thành viên

Ghi chú

Danh sách đầy đủ
Các thành viên và ngoại thích được liệt kê sau đây đều là các hậu duệ của 3 con trai của Cố Quốc vương George V và Cố Vương hậu Mary (gồm Cố Quốc vương George VI, Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester và Vương tử George, Công tước xứ Kent)
 Cố Quốc vương George VI và Cố Vương hậu Elizabeth Bowes-Lyon
 Cố Nữ vương Elizabeth II và Cố Vương tế Philip Mountbatten
 Quốc vương Charles III và Vương hậu Camilla Shand
 William, Thân vương xứ Wales và Catherine, Vương phi xứ Wales
 Vương tôn George xứ Wales
 Vương tôn nữ Charlotte xứ Wales
 Vương tôn Louis xứ Wales
Vương tử Harry, Công tước xứ Sussex và Meghan, Công tước phu nhân xứ Sussex
 Vương tôn Archie xứ Sussex
Vương tôn nữ Lilibet xứ Sussex
Anne, Vương nữ Vương thất và Phó Đô đốc, Ngài Timothy Laurence
 Peter Phillips và Autumn Phillips
 Savannah Phillips
 Isla Phillips
Zara Tindall và Michael Tindall
 Mia Tindall
 Lena Tindall
Lucas Tindall
 Vương tử Andrew, Công tước xứ York
 Vương tôn nữ Beatrice xứ York và Edoardo Mapelli Mozzi
 Sienna Mapelli Mozzi
 Vương tôn nữ Eugenie xứ York và Jack Brooksbank
 August Brooksbank
 Vương tử Edward, Công tước xứ Edinburgh và Sophie, Công tước phu nhân xứ Edinburgh
 The Lady Louise Windsor
 James, Bá tước xứ Wessex
Cố Vương nữ Margaret, Bá tước phu nhân xứ Snowdon và Anthony Armstrong-Jones, Bá tước xứ Snowdon
 David Armstrong-Jones, Bá tước xứ Snowdon thứ 2 và Serena Armstrong-Jones, Bá tước phu nhân xứ Snowdon
 Charles Armstrong-Jones, Tử tước Linley
 Quý cô Margarita Armstrong-Jones
 Phu nhân Sarah Chatto và Daniel Chatto
 Samuel Chatto
 Arthur Chatto
 Cố Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester và Alice Montagu Douglas Scott, Công tước phu nhân xứ Kent
 Vương tôn Richard, Công tước xứ Gloucester và Birgitte van Duers, Công tước phu nhân xứ Gloucester
 Cố Vương tử George, Công tước xứ Kent và Marina của Hy Lạp và Đan Mạch, Công tước phu nhân xứ Kent
 Vương tôn Edward, Công tước xứ Kent và Katharine Worsley, Công tước phu nhân xứ Kent
 Vương tôn nữ Alexandra, Phu nhân Danh dự Ogilvy
 Vương tôn Michael xứ Kent và Marie von Reibnitz, Vương tôn phi Michael xứ Kent

Cây phả hệ Vương thất Anh từ George V

Notes

Tham khảo

Burke's Guide to the Royal Family. Burke's Peerage, 1973.
Cannon, John Ashton. The Oxford Illustrated History of the British Monarchy. Oxford University Press, 1988.
Churchill, Randolph S. They Serve the Queen: A New and Authoritative Account of the Royal Household. ("Prepared for Coronation Year") Hutchinson, 1953.
Fraser, Antonia (ed). The Lives of the Kings & Queens of England. Revised & updated edition. University of California Press, 1998.
Hayden, Ilse. Symbol and Privilege: The Ritual Context of British Royalty. University of Arizona Press, 1987.
Longford, Elizabeth Harman (Countess of Longford). The Royal House of Windsor. Revised edition. Crown, 1984.
Weir, Alison. Britain's Royal Families: The Complete Genealogy. Pimlico/Random House, 2002.
Royal Family (1969) is a celebrated and reverential BBC documentary made by Richard Cawston to accompany the investiture of the current Vương tử of Wales. The documentary is frequently held responsible for the greater press intrusion into the royal family's private life since its first broadcast.

Văn hóa Vương quốc Liên hiệp Anh
Quân chủ Anh
Xã hội Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Chợ Lách

text:
Chợ Lách là một huyện thuộc tỉnh Bến Tre, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Chợ Lách nằm ở phía tây của tỉnh Bến Tre, có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp huyện Mỏ Cày Bắc và huyện Châu Thành
 Phía tây giáp huyện Long Hồ và huyện Mang Thít, phía nam giáp huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long
 Phía bắc giáp huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang
 Phía nam giáp sông Cổ Chiên.

Huyện có diện tích 168,04 km², chiều dài 22,5 km.

Dân số là 147.289 người (tính đến năm 2015), mật độ dân số đạt 877 người/km².

Huyện lỵ là thị trấn Chợ Lách nằm trên tỉnh lộ 57 cách thành phố Bến Tre 45 km về phía tây và cách thành phố Vĩnh Long 20 km về phía đông.

Khí hậu ở đây là nhiệt đới gió mùa mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10.

Lịch sử
Trước tháng 8 năm 1945, Chợ Lách là một huyện thuộc tỉnh Vĩnh Long, gồm các làng: Tân Phong, Đông Phú, Bình Hoà Phước, An Bình, Phú Phụng, Sơn Định, Vĩnh Bình, Hoà Nghĩa, Long Thới, Tân Thiềng.

Ngày 27-06-1951, Chợ Lách thuộc tỉnh Vĩnh Trà. Sau năm 1956, Chợ Lách là quận của tỉnh Vĩnh Long, gồm có 5 tổng: Bình Hưng với 3 xã, Bình Xương với 3 xã, Minh Ngãi với 3 xã, Thanh Thiềng với 4 xã, Bình Thiềng với 3 xã; quận lỵ đặt tại xã Sơn Định. Sau năm 1965, các tổng mặc nhiên giải thể.

Trong kháng chiến chống Pháp, theo Quyết định của UBKCHC Nam Bộ (1948), huyện Chợ Lách tách khỏi tỉnh Vĩnh Long nhập về tỉnh Bến Tre.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, theo chủ trương điều chỉnh lại địa giới các huyện, thị, huyện Chợ Lách bao gồm 10 xã: Hòa Nghĩa, Hưng Khánh Trung, Long Thới, Phú Phụng, Phú Sơn, Sơn Định, Tân Thiềng, Vĩnh Bình, Vĩnh Hòa, Vĩnh Thành và thị trấn Chợ Lách.

Ngày 14 tháng 3 năm 1984, tách ấp Sơn Quy, 2/3 ấp Bình An và 1/6 ấp Phụng Châu của xã Sơn Định để sáp nhập vào thị trấn Chợ Lách.

Tháng 3 năm 2005, Đảng bộ và nhân dân huyện Chợ Lách đón nhận danh hiệu Huyện Anh hùng.

Ngày 9 tháng 2 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định 08/NĐ-CP. Theo đó:
Chia xã Hưng Khánh Trung thành 2 xã: Hưng Khánh Trung A và Hưng Khánh Trung B
Thành lập xã Phú Mỹ trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Phú Sơn
Chuyển hai xã Hưng Khánh Trung A và Phú Mỹ về huyện Mỏ Cày Bắc mới thành lập.

Trung tâm xã Vĩnh Thành là đô thị loại V

Huyện Chợ Lách có 1 thị trấn và 10 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Chợ Lách có 11 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc gồm thị trấn Chợ Lách (huyện lỵ) và 10 xã: Hòa Nghĩa, Hưng Khánh Trung B, Long Thới, Phú Phụng, Phú Sơn, Sơn Định, Tân Thiềng, Vĩnh Bình, Vĩnh Hòa, Vĩnh Thành.

Kinh tế - xã hội

Về tốc độ tăng trưởng kinh tế
Chợ Lách là huyện có nền kinh tế vườn phát triển chủ yếu là sản xuất cây giống, hoa kiểng và trồng cây ăn trái. Các sản phẩm trái cây đặc sản của huyện được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến: sầu riêng, măng cụt, chôm chôm,... Diện tích sầu riêng là khoảng 1.000 ha (10 km²).

Năm 2009, GDP của huyện đạt 12,7%. Cơ cấu kinh tế khu vực I: 50,51%, khu vực II: 14,48% và khu vực III: 35,02% (Theo báo Đồng Khởi)

Năm 1990, diện tích đất trồng lúa của huyện là 5.300 ha; đến năm 1999, diện tích này thu hẹp lại còn 1.500 ha. Trong khi đó, diện tích đất vườn tương ứng tăng từ 7.000 ha lên 10.500 ha.

Tính đến ngày 10-05--2010, toàn huyện có trên 9.000 ha diện tích cây ăn trái cho sản phẩm với sản lượng thu hoạch đạt 32.250 tấn trái cây( theo thông tin từ Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh Bến Tre)

Về sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
Tính đến tháng 09-2009, toàn huyện đã có 331 cơ sở sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.

Tính đến hết tháng 09-2009, toàn huyện có 2.751 hộ kinh doanh (theo thông tin từ Website tỉnh Bến Tre)

Năm 2009, huyện đã hợp tác với Công ty Cổ phần Du lịch Bến Tre để tiến hành việc khảo sát và lập kế hoạch xây dựng một khu sinh thái nghỉ dưỡng kiểu Homestay tại xã Vĩnh Thành, bên cạnh khu vực nông nghiệp kỹ thuật cao. Đồng thời, khu du lịch nghỉ dưỡng trên cồn An Lương (Long Thới) cũng đã chính thức đi vào hoạt động, ngôi nhà cổ tại xã Long Thới cũng được trùng tu.

Hiện nay, Chợ Lách có 28 làng nghề được công nhận.

Xã hội
Huyện Chợ Lách có một đa dạng các tôn giáo bao gồm Phật giáo, Thiên Chúa giáo, Cao Đài và Hòa Hảo. Đạo Thiên Chúa có số lượng tín đồ đông đảo nhất trong huyện. Hầu hết các xã trong huyện đều được trang bị nhà thờ, và họ đạo Cái Mơn ở xã Vĩnh Thành là một họ đạo lâu đời và quan trọng trong đạo Thiên Chúa tại Việt Nam, được thành lập từ tháng 02-1872.

Từ năm 2000, huyện đã đầu tư xây dựng mạng lưới giao thông nông thôn với tổng cộng 86 tuyến đường liên kết các xã và ấp, có tổng chiều dài lên tới 132 km. Đường ô tô cũng đã được mở rộng để kết nối với trung tâm từng xã.

Nhiều thôn ấp trong huyện cũng đã được xây dựng cầu khỉ. Cầu Chợ Lách, qua kênh Chợ Lách và nối liền tỉnh lộ 888 từ thị trấn đến xã Phú Phụng (nay là quốc lộ 57),được khánh thành vào ngày 19-05-1994.

Từ năm 1995, huyện Chợ Lách đã được công nhận đạt chuẩn về phổ cập giáo dục tiểu học và chống mù chữ. Trung tâm y tế huyện tại thị trấn có tổng cộng 60 giường và còn có một bệnh xá khu vực với 10 giường. Huyện cũng đã xây dựng 8 trạm y tế, trong đó có 5 trạm có bác sĩ phụ trách. Trung bình, huyện có khoảng 7,5 bác sĩ trên mỗi vạn dân.

Hình ảnh

Địa điểm đặc trưng tại Chợ Lách

 Nhà thờ Cái Mơn - Thuộc Xã Vĩnh Thành - một trong những nhà thờ cổ (xây dựng năm 1872) Nam Bộ, nơi sinh hoạt tôn giáo của hơn 90% cư dân xã Vĩnh Thành. Nhà thờ có tháp chuông 9 tầng, cao 56,5m với 6 chuông đúc tại Pháp với tổng trọng lượng lên đến 4.000kg.

 Nhà bia tưởng niệm nhà bác học Trương Vĩnh Ký, một trong những vị bác học thế kỷ 19, người biết trên 20 ngoại ngữ và có 118 tác phẩm được xuất bản.
 Làng hoa cảnh chợ Lách tại xã Long Thới, tập hợp rất nhiều chậu hoa cảnh, cây bonsai.
 ...

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Echternach (tổng)

text:
Echternach là một tổng về phía đông của Luxembourg, ở huyện Grevenmacher. Thủ phủ là Echternach.

Tổng này bao gồm tám thị trấn:
Beaufort
Bech
Berdorf
Consdorf
Echternach
Mompach
Rosport
Waldbillig

==Tham khảo==

Tổng của Luxembourg


title: Virming

text:
Virming là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 56' vĩ độ bắc, 06° 45' kinh độ đông. Virming có điểm thấp nhất là 221 mét và điểm cao nhất là 266 mét. Xã có diện tích 10,77 km², dân số vào thời điểm 1999 là 284 người; mật độ dân số là 26 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Sumiyoshi Tadashi

text:
, (sinh ngày 10 tháng 2 năm 1893 mất ngày 24 tháng 3 năm 1976), là một vị tướng trong Lục quân Đế quốc Nhật Bản, tham gia chiến dịch Thái Bình Dương trong Chiến tranh thế giới thứ 2.

Tiểu sử
Sumiyoshi sinh ra ở tỉnh Hiroshima. Ông tốt nghiệp khóa 26 Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1914, chuyên ngành pháo binh. Năm 1923, ông tốt nghiệp khóa 35 Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản).

Sau khi làm việc ở một số bộ phận như Bộ Tổng Tham mưu Lục quân Đế quốc Nhật Bản, trường pháo binh và Tổng Thanh tra đào tạo quân sự, Sumiyoshi được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng Sư đoàn 3 IJA. Chỉ huy các lực lượng pháo binh dã chiến đóng tại biên giới, ông tham gia vào chiến tranh Trung-Nhật lần thứ 2 với đạo quân Quan Đông. Tháng 3 năm 1941, ông thăng chức thiếu tướng.

Chiến sự Thái Bình Dương bắt đầu, Sumiyoshi chỉ huy đơn Quân đoàn 17 Pháo binh hạng nặng cùng với 2 trung đoàn bộ binh, hỗ trợ cho quân Nhật trong chiến dịch quan trọng Guadalcanal trên quần đảo Solomon. Còn sống sót sau khi quân Nhật bị đánh bại trên đảo Guadalcanal, Sumiyoshi nhận lệnh chỉ huy các đơn vị pháo binh của Đông Bộ quân, đặt trụ sở tại Tokyo vào tháng 9 năm 1944.

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

Thiếu tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Người Hiroshima
Người đến từ Hiroshima


title: Thái thượng hoàng hậu

text:
Thái thượng hoàng hậu (chữ Hán: 太上皇后) là chức danh để gọi vị Hoàng hậu của Thái thượng hoàng. Ý nghĩa của danh vị này, theo lý thuyết là "vị Hoàng hậu bề trên" trong triều đình phong kiến.

Phân biệt với Hoàng thái hậu
Theo lẽ thông thường, khi Hoàng đế qua đời, vị quân vương mới, người có quan hệ dòng dõi với vị quân vương tiền nhiệm, sau khi lên ngôi sẽ tôn vị Hoàng hậu của Hoàng đế tiền nhiệm là Hoàng thái hậu. Nếu vị Hoàng hậu có vị trí là chị dâu, Hoàng đế kế nhiệm sẽ tôn thêm phong hiệu để phân biệt, như trường hợp Khai Bảo hoàng hậu.

Theo lý thuyết, khi Hoàng đế chưa mất mà chỉ thiện nhượng cho người khác rồi về làm Thái thượng hoàng, thì Hoàng hậu được gọi là [Thái thượng hoàng hậu]. Khi Thái thượng hoàng mất, thì Thái thượng hoàng hậu mới thành Hoàng thái hậu.

Lịch sử

Trung Quốc
Danh vị này có từ thời kỳ rất sớm, tận thời Tây Hán. Theo Hán thư ghi lại, Lưu Thái Công khi là Thái thượng hoàng, có một chính phối không rõ họ, đấy là vị Thái thượng hoàng hậu đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử. Trong lịch sử Trung Quốc, chỉ ghi nhận chính thức có 8 vị Thái thượng hoàng hậu:

 Mỗ thị: kế thê của Lưu Thái Công nhà Tây Hán. Hán Cao Tổ Lưu Bang tôn cha làm Thái thượng hoàng, Mỗ thị làm Thái thượng hoàng hậu.
 Hồ thị: Hoàng hậu của Bắc Tề Vũ Thành Đế. Khi Vũ Thành Đế nhường ngôi cho Hậu chủ Cao Vĩ, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Mục Hoàng Hoa: Hoàng hậu của Bắc Tề Hậu Chủ Cao Vĩ. Khi Cao Vĩ thiện vị, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Trang Hiến Vương Hoàng hậu: Hoàng hậu của Đường Thuận Tông. Trong thời gian Thuận Tông được tôn là Thái thượng hoàng, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Tuyên Mục Hà Hoàng hậu: Hoàng hậu của Đường Chiêu Tông. Trong thời gian Chiêu Tông được tôn là Thái thượng hoàng, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Hiến Túc Trịnh Hoàng hậu: Hoàng hậu của Tống Huy Tông. Trong thời gian Huy Tông được tôn là Thái thượng hoàng, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Hiến Thánh Từ Liệt Hoàng hậu: Hoàng hậu của Tống Cao Tông. Trong thời gian Cao Tông được tôn là Thái thượng hoàng, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.
 Lý Phượng Nương: Hoàng hậu của Tống Quang Tông. Trong thời gian Quang Tông được tôn là Thái thượng hoàng, bà trở thành Thái thượng hoàng hậu.

Tuy nhiên, quy tắc tôn phong [Thái thượng hoàng hậu] không phải lúc nào cũng tuyệt đối. Như Thành Túc Hoàng hậu Tạ thị, Hoàng hậu thứ hai của Tống Hiếu Tông, khi Hiếu Tông thiện vị cho Tống Quang Tông, bà được tôn hiệu [Thọ Thành Hoàng hậu; 壽成皇后], mà không phải Thái thượng hoàng hậu. Sau đó là Hiếu Trang Duệ Hoàng hậu Tiền thị của Minh Anh Tông, trong thời gian Anh Tông làm Thái thượng hoàng, không hề ghi chép Tiền hậu được tôn địa vị [Thái thượng hoàng hậu].

Việt Nam
Tại Việt Nam, quốc gia theo mô hình phong kiến của Trung Hoa, danh vị Thái thượng hoàng hậu có được đề cập. Tuy nhiên không có sự thống nhất, vì phần lớn các Thái thượng hoàng đế sau khi thiện nhượng, các vị Hoàng hậu vẫn trở thành Hoàng thái hậu.

Thái thượng hoàng đầu tiên của Việt Nam là Sùng Hiền hầu, do có con là Lý Dương Hoán được Lý Nhân Tông chỉ định làm người kế vị, tức Lý Thần Tông. Tuy nhiên, mẹ của Lý Thần Tông là Đỗ phu nhân được ghi là tôn làm Hoàng thái hậu, ở Động Nhân cung. Khi Lý Huệ Tông nhường ngôi cho Lý Chiêu Hoàng về làm Thái thượng hoàng, thì vợ ông là Thuận Trinh hoàng hậu đáng lý sẽ trở thành Thái thượng hoàng hậu của triều Lý. Tuy nhiên, không có ghi chép chứng minh việc này.

Các Hoàng đế nhà Trần nhường ngôi về làm Thái thượng hoàng, thì các Hoàng hậu theo lý cũng sẽ đều thành Thái thượng hoàng hậu. Tuy nhiên việc này lại có mâu thuẫn ngay trong ghi chép nhà Trần, ví dụ như:
 Quý Tỵ, Trùng Hưng năm thứ 9 (1293), Trần Nhân Tông Trần Khâm nhường ngôi cho Hoàng thái tử Thuyên, tức Trần Anh Tông. Hoàng đế tự xưng là Anh Hoàng, tôn Thượng hoàng làm Hiến Nghiêu Quang Thánh Thái Thượng Hoàng Đế, tôn Bảo Thánh hoàng hậu làm Khâm Từ Bảo Thánh hoàng thái hậu.
 Giáp Dần, Hưng Long năm thứ 22 (1314), Trần Anh Tông nhường ngôi cho Hoàng thái tử Mạnh, tức Trần Minh Tông. Hoàng đế tự xưng là Ninh Hoàng, tôn Thượng hoàng là Quang Nghiêu Duệ Vũ Thái Thượng Hoàng Đế; tôn Thuận Thánh hoàng hậu là Thuận Thánh Bảo Từ Thái thượng hoàng hậu.
Kỷ Tị, Khai Thái năm thứ 6 (1329), Trần Minh Tông nhường ngôi cho Hoàng thái tử Vượng, tức Trần Hiến Tông. Hoàng đế tự xưng là Triết Hoàng, tôn Thượng hoàng là Chương Nghiêu Văn Triết Thái Thượng Hoàng đế; tôn Lệ Thánh Hoàng hậu làm Hiến Từ Thái thượng Hoàng hậu.

Vào thời Lê trung hưng, Lê Thần Tông nhượng vị cho Lê Chân Tông, ĐVSKTT ghi chép thể lệ tôn vị như sau:

 Quý Mùi, Dương Hoà năm thứ 9 (1643), mùa đông, tháng 10, ngày 13 là ngày Quý Dậu, Hoàng đế sai Quỳnh công Trịnh Đệ mang tờ cáo nhường ngôi cho Hoàng thái tử Duy Hựu. Thái tử lên ngôi ở Cần Chính điện, lúc ấy mới 13 tuổi. Đại xá, đổi niên hiệu là Phúc Thái, tôn Đế lên làm Thái thượng hoàng, tôn Hoàng hậu Trịnh thị làm Hoàng thái hậu, ở Đức Thọ cung. Gia tôn Hoàng thái hậu Trịnh thị làm Thái hoàng thái hậu.

Theo Quốc sử quán triều Nguyễn, khi Thành Thái bị buộc thoái vị, người Pháp đã từng tham khảo thông lệ thoái vị. Khi ấy, triều đình chỉ ra theo lệ xưa, Hoàng đế thoái vị gọi là Thái thượng hoàng, còn Hoàng đích mẫu gọi là Hoàng thái hậu, Hoàng sinh mẫu gọi Hoàng thái phi. Cuối cùng, Thành Thái được tôn gọi là [Hoàng Phụ Hoàng đế; 皇父皇帝], Hoàng quý phi Nguyễn Thị Vân Anh được tôn gọi là [Hoàng đích mẫu; 皇嫡母], mẹ đẻ Vua Duy Tân là Nguyễn Thị Định được tôn gọi là [Hoàng sinh mẫu; 皇生母].

Nhật Bản
Cũng theo văn hóa Đông Á như Việt Nam, nhưng lịch sử Nhật Bản chưa từng xuất hiện danh vị Thái thượng hoàng hậu. Trong lịch sử, các Thiên hoàng sau khi trở thành Thái thượng Thiên hoàng, thì Hoàng hậu (hay Trung cung) đều trở thành Hoàng thái hậu, Hoàng thái phi, Hoàng thái phu nhân, nhưng đại đa phần cũng là xuất gia để lấy hiệu Nữ viện.

Năm 2019, ngày 30 tháng 4, Thiên hoàng Akihito chính thức thoái vị, trở thành Thái thượng Thiên hoàng sau hơn 200 năm chưa từng xuất hiện trong lịch sử Nhật Bản. Hoàng hậu Michiko được định tôn xưng danh vị 「Thượng hoàng hậu; 上皇后」, tương đương với Thái thượng hoàng hậu.

Xem thêm
 Hoàng hậu
 Hoàng thái hậu
 Thái hoàng thái hậu
 Thái thượng hoàng

Tham khảo

 Đại Việt sử ký toàn thư, kỷ nhà Trần.
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục.

Chế độ quân chủ
Tước vị
Danh hiệu
Hoàng hậu
Quân chủ Việt Nam


title: Sphinx morio

text:
The Larch Hawk Moth (Sphinx morio) là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Nga, the Korean Peninsula, Nhật Bản và Trung Quốc.

Sải cánh dài 60–80 mm.

Ấu trùng ăn Picea (bao gồm Picea asperata và Picea jezoensis), Larix (bao gồm Larix kaempferi, Larix sibirica, Larix olgensis var. koreana và Larix gmelinii), Pinus (bao gồm Pinus sibirica, Pinus sylvestris, Pinus koraiensis, Pinus densiflora, Pinus thunbergii và Pinus sylvestris var. mongolica) và Abies species (bao gồm Abies fabri). In the Altai, it can be a major pest of Pinus sylvestris, sometimes causing complete defoliation of large areas.

Phụ loài
Sphinx morio morio (Honshu in Japan)
Sphinx morio arestus (Jordan, 1931) (central Russia và the Altai eastward through Mongolia và đông bắc China, to Primorskiy Kray, Sakhalin Island, the Korean Peninsula và Tsushima in Japan)
Sphinx morio inouei (Owada & Kogi, 1992) (northern Hokkaido in Japan)

Chú thích

Tham khảo

Sphinx


title: 1720 Niels

text:
1720 Niels (1935 CQ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 2 năm 1935 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 1720 Niels

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: Francis Drake

text:
Phó Đô đốc Francis Drake, (1540  - 28 tháng 1 1596) là một nhà thám hiểm hàng hải, thuyền trưởng người Anh, người buôn nô lệ, chính trị gia vào thời nữ hoàng Elizabeth I. Ông là người thứ hai đi chu du vòng quanh thế giới bằng đường biển, từ năm 1577 đến 1580. Ông là phó chỉ huy hạm đội Anh chống lại hạm đội Tây Ban Nha năm 1588. Ông chết vì bệnh kiết lỵ sau khi thất bại trong cuộc tấn công San Juan, Puerto Rico năm 1596.

Những thành công của ông đã làm nên huyền thoại, đưa ông trở thành một người anh hùng, một cướp biển Tây Ban Nha đã gọi ông là El Draque (Rồng). Vua Philip II đã treo giá 20,000 ducat cho ai lấy được mạng sống của ông.

Tham khảo

Drake, Francis
Drake, Francis
Drake, Francis
Mất năm 1596
Người Anh


title: Spodoptera praefica

text:
Spodoptera praefica là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở British Columbia tới California, phía đông đến Utah, phía bắc đến Alberta.

Sải cánh dài 35–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 4 và từ tháng 8 đến tháng 9.

Ấu trùng ăn lá của nhiều loại thực vật thân thảo bao gồm agricultural crops such as alfalfa, potato, rice, sugar beet và sweet potato.

Liên kết ngoài
Bug Guide

Chú thích

Spodoptera


title: Pannecé

text:
Pannecé là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 22-79 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 1122 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Castello di Cisterna

text:
Castello di Cisterna là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 15 km về phía đông bắc của Napoli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.947 người và diện tích là 4,0 km².

Castello di Cisterna giáp các đô thị: Acerra, Brusciano, Pomigliano d'Arco, Somma Vesuviana.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune-castellodicisterna.it

Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Nectopsyche bruchi

text:
Nectopsyche bruchi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nectopsyche


title: Bình Sơn, Thâm Quyến

text:
Bình Sơn tân khu () là một khu phát triển kỹ nghệ và là một trong 8 khu (quận) của thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Quận được thành lập từ năm 2009 và trước đây thuộc về quận Long Cương. Quận mới này thay thế cho các dự án từ năm 1994 và bắt đầu được xây dựng từ năm 1997. Quận mới có diện tích 168 km² và nằm ở phía đông bắc của thành phố Thâm Quyến. Quận giáp với Huệ Châu ở phía đông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức

Thâm Quyến
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông
Quận của Thâm Quyến


title: Toromelissa nemaglossa

text:
Toromelissa nemaglossa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Toro & Ruz mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Toromelissa
Động vật được mô tả năm 1969


title: Hydroglyphus lineolatus

text:
Hydroglyphus lineolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroglyphus


title: Lyria sabaensis

text:
Lyria sabaensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lyria