title: Cuộc xâm lược Anh của người Norman

text:
Cuộc chinh phạt Anh của người Norman (thường được gọi là Cuộc chinh phục Norman hoặc Cuộc chinh phạt ở Anh) là cuộc xâm lược và chiếm đóng nước Anh vào thế kỷ 11 bởi đội quân gồm người Norman, Breton, Flemish và Pháp do Công tước xứ Normandy lãnh đạo, sau này dặt danh hiệu là William Nhà chinh phạt. Bắt đầu vào ngày 28 tháng 9 năm 1066 với việc William, Công tước xứ Normandy phát động chiến dịch xâm lược Anh. William đã được gọi là William Nhà chinh phạt sau khi giành chiến thắng trong trận Hastings vào ngày 14 tháng 10 năm 1066, với việc đánh bại vua Harold II của Anh. Quân đội Harold đã bị cạn kiệt sau khi giành chiến thắng tại trận Stamford Bridge ở miền Bắc nước Anh vào ngày 25 tháng 9 năm 1066 trước Harald III của Na Uy. Đến đầu 1071, William đã gần như kiểm soát hầu hết nước Anh, mặc dù một vài cuộc nổi loạn còn xảy ra cho đến khoảng 1088.

Yêu sách của William đối với ngai vàng Anh bắt nguồn từ mối quan hệ gia đình của ông với vị vua Anglo-Saxon không có con, Edward Người xưng tội, người có thể đã khuyến khích hy vọng của William cho ngai vàng. Edward qua đời vào tháng 1 năm 1066 và được anh rể Harold Godwinson kế nhiệm. Quốc vương Na Uy Harald Hardrada đã xâm chiếm miền bắc nước Anh vào tháng 9 năm 1066 và đã chiến thắng trong Trận Fulford, nhưng quân đội của Godwinson đã đánh bại và giết Hardrada trong Trận Stamford Bridge vào ngày 25 tháng 9. Trong vài ngày, William đã đặt chân ở miền nam nước Anh. Harold hành quân về phía nam để chống lại ông, để lại một phần đáng kể của quân đội của ông ở phía bắc. Quân đội của Harold đã đối đầu với những kẻ xâm lược của William vào ngày 14 tháng 10 tại Trận Hastings; lực lượng của William đã đánh bại Harold, người đã bị giết trong lễ đính hôn.

Mặc dù các đối thủ chính của William đã biến mất, ông vẫn phải đối mặt với các cuộc nổi loạn trong những năm sau đó và không được an toàn trên ngai vàng của mình cho đến sau năm 1072. Đất của giới thượng lưu Anh chống cự đã bị tịch thu; một số người chạy trốn. Để kiểm soát vương quốc mới của mình, William đã cấp đất cho những người theo mình và xây dựng các lâu đài chỉ huy các điểm mạnh quân sự trên khắp vùng đất bằng Sách Domesday, một bản ghi chép về "Khảo sát vĩ đại" của phần lớn nước Anh và một phần của xứ Wales, được hoàn thành vào năm 1086. Các tác động khác của cuộc chinh phạt bao gồm triều đình và chính phủ, giới thiệu ngôn ngữ Norman là ngôn ngữ của giới thượng lưu, và những thay đổi trong thành phần của tầng lớp thượng lưu, khi William đã chiếm được vùng đất được tổ chức trực tiếp từ nhà vua. Những thay đổi dần dần ảnh hưởng đến các tầng lớp nông nghiệp và đời sống làng xã: sự thay đổi chính dường như là xóa bỏ chế độ nô lệ chính thức, có thể có hoặc không liên quan đến cuộc xâm lược. Có rất ít sự thay đổi trong cấu trúc của chính phủ, vì các người cai trị Norman mới đã tiếp quản nhiều hình thức của chính phủ Anglo-Saxon.

Nguồn gốc

Năm 911, nhà cai trị dòng dõi Carolingian người Pháp Charles III của Pháp cho phép một nhóm người Viking dưới quyền lãnh đạo của Rollo định cư ở Normandy như một phần của Hiệp ước Saint-Clair-sur-Epte. Để đổi lấy đất đai, người Norsemen dưới quyền Rollo dự kiến sẽ cung cấp sự bảo vệ dọc theo bờ biển chống lại những kẻ xâm lược Viking tiếp theo. Cuộc định cư của họ đã thành công và người Viking trong khu vực được gọi là "Người Bắc (Northmen)" và là nguồn gốc của từ "Normandy" và "Norman". Người Norman nhanh chóng chấp nhận văn hóa bản địa khi họ bị người Pháp đồng hóa, từ bỏ ngoại giáo và chuyển sang Kitô giáo. Họ đã tạo ra nhóm ngôn ngữ Oïl tại ngôi nhà mới của họ và thêm các tính năng từ ngôn ngữ Bắc Âu cổ của riêng họ, biến nó thành ngôn ngữ Norman. Họ đã kết hôn với người dân địa phương và sử dụng lãnh thổ được cấp cho họ làm căn cứ để mở rộng biên giới của công tước về phía tây, sáp nhập lãnh thổ bao gồm Bessin, Bán đảo Cotentin và Avranches.

Năm 1002, vua Anh đã kết hôn với Emma xứ Normandie, em gái của Richard II, Công tước xứ Normandy. Con trai của họ, Edward the Confesser, người đã sống lưu vong nhiều năm ở Normandy, đã kế vị ngai vàng Anh năm 1042. Điều này dẫn đến việc thiết lập mối quan tâm mạnh mẽ của Norman đối với chính trị Anh, vì Edward đã thu hút rất nhiều nhóm người cũ của mình để hỗ trợ, đưa các cận thần, binh lính và giáo sĩ của Norman và bổ nhiệm họ vào các vị trí quyền lực, đặc biệt là trong Giáo hội. Không có con và bị lôi kéo vào cuộc xung đột với Godwin, Bá tước Wessex và các con trai của ông, Edward cũng có thể khuyến khích tham vọng của Công tước William xứ Normandy về ngai vàng Anh

Khi vua Edward qua đời vào đầu năm 1066, việc thiếu người thừa kế rõ ràng đã dẫn đến sự kế vị tranh chấp, trong đó một số ứng cử viên đã tuyên bố lên ngôi nước Anh. Người kế vị trực tiếp của Edward là Bá tước Wessex, Harold Godwinson, người giàu nhất và quyền lực nhất trong giới quý tộc Anh. Harold được bầu làm vua bởi Witenagemot của Anh và được Đức Tổng Giám mục York, Ealdred trao vương miện, mặc dù tuyên truyền của Norman tuyên bố buổi lễ được thực hiện bởi Stigand, Tổng Giám mục Canterbury được bầu một cách không chính thức. Harold ngay lập tức bị thách thức bởi hai nhà cai trị láng giềng hùng mạnh. Công tước William tuyên bố rằng ông đã được vua Edward hứa tặng ngai vàng và Harold đã tuyên thệ đồng ý với điều này; Vua Harald III của Na Uy, thường được gọi là Harald Hardrada, cũng tranh cãi về sự kế vị. Việc ông lên ngôi dựa trên một thỏa thuận giữa người tiền nhiệm Magnus the Good và nhà vua người Anh trước đó, Harthacnut, theo đó, nếu chết mà không có người thừa kế, người kia sẽ thừa kế cả Anh và Na Uy. William và Harald ngay lập tức bắt đầu tập hợp quân và tàu để xâm chiếm nước Anh.

Các cuộc đột kích của Tostig và cuộc xâm lược của Na Uy
Đầu năm 1066, anh trai bị lưu đày của Harold, Tostig Godwinson, đột kích miền đông nam nước Anh với một hạm đội mà ông đã tuyển mộ ở Flanders, sau đó được các tàu khác từ Orkney tham gia. Bị đe dọa bởi hạm đội của Harold, Tostig di chuyển về phía bắc và đột kích ở Đông Anglia và Lincolnshire, nhưng ông phảiquay trở lại tàu của mình bởi các anh em Edwin, Bá tước xứ Mercia và Morcar, Bá tước xứ Northumbria. Bị bỏ rơi bởi hầu hết những người theo ông, Tostig rút về Scotland, nơi ông đã dành cả mùa hè để tuyển mộ lực lượng mới. Vua Harold đã trải qua mùa hè ở bờ biển phía nam với một đội quân lớn và hạm đội đang chờ William xâm chiếm, nhưng phần lớn lực lượng của ông là dân quân cần thu hoạch mùa màng của họ, vì vậy vào ngày 8 tháng 9, Harold đã loại bỏ họ.

Hardrada xâm chiếm miền bắc nước Anh vào đầu tháng 9, dẫn đầu một hạm đội gồm hơn 300 tàu chở khoảng 15.000 người. Quân đội của Harald được tăng cường hơn nữa bởi các lực lượng của Tostig, người đã ném sự ủng hộ của ông đằng sau sự trả giá của nhà vua Na Uy cho ngai vàng. Tiến vào York, người Na Uy đã đánh bại một đội quân miền bắc nước Anh dưới thời Edwin và Morcar vào ngày 20 tháng 9 tại Trận Fulford. Hai bá tước đã vội vã tham gia vào lực lượng Na Uy trước khi Harold có thể đến từ phía nam. Mặc dù Harold Godwinson đã kết hôn với chị gái của Edwin và Morcar là Ealdgyth, hai bá tước có thể đã không tin tưởng Harold và sợ rằng nhà vua sẽ thay thế Morcar bằng Tostig. Kết quả cuối cùng là lực lượng của họ bị tàn phá và không thể tham gia vào các chiến dịch còn lại của năm 1066, mặc dù hai bá tước vẫn sống sót sau trận chiến.

Hardrada chuyển đến York, nơi đầu hàng ông. Sau khi bắt con tin từ những người đàn ông hàng đầu của thành phố, vào ngày 24 tháng 9, người Na Uy di chuyển về phía đông đến ngôi làng nhỏ bé Stamford Bridge. Vua Harold có lẽ đã biết về cuộc xâm lược của Na Uy vào giữa tháng 9 và xông lên phía bắc, tập hợp lực lượng khi ông đi. Các lực lượng hoàng gia có lẽ phải mất chín ngày để bao quát khoảng cách từ London đến York, trung bình gần 25 chiếc (40 kilômét) mỗi ngày. Vào rạng sáng ngày 25 tháng 9, lực lượng của Harold tới York, nơi ông biết được vị trí của người Na Uy. Người Anh sau đó đã hành quân vào những kẻ xâm lược và lấy chúng một cách bất ngờ, đánh bại họ trong Trận Stamford Bridge. Harald của Na Uy và Tostig đã bị giết, và người Na Uy phải chịu những tổn thất khủng khiếp đến nỗi chỉ có 24 trong số 300 tàu ban đầu được yêu cầu mang đi những người sống sót. Chiến thắng của người Anh là tốn kém, tuy nhiên, vì quân đội của Harold bị bỏ lại trong tình trạng bị đánh đập và suy yếu, và cách xa Eo biển Anh.

Cuộc xâm lược của người Norman

Chuẩn bị và lực lượng Norman
William tập hợp một hạm đội xâm lược lớn và một đội quân tập hợp từ Normandy và khắp nước Pháp, bao gồm các đội quân lớn từ Brittany và Flanders. Ông tập hợp lực lượng của mình tại Saint-Valery-sur-Somme và sẵn sàng vượt qua eo biển vào khoảng ngày 12 tháng 8. Con số chính xác và thành phần lực lượng của William vẫn chưa được biết. Một tài liệu hiện đại cho rằng William có 726 tàu, nhưng đây có thể là một con số bị thổi phồng. Số liệu được đưa ra bởi các nhà văn đương đại rất phóng đại, dao động từ 14.000 đến 150.000 người. Các nhà sử học hiện đại đã đưa ra một loạt các ước tính cho quy mô lực lượng của William: 7000-8000, 1000-2000 kỵ binh; 10.000 -12.000 người; 10.000 người, 3000 kỵ binh; hoặc 7500 người. Quân đội sẽ bao gồm một đội kỵ binh, bộ binh, và cung thủ hoặc nỏ, với số lượng kỵ binh và cung thủ tương đương với số lượng binh sĩ tương đương với hai loại khác cộng lại. Mặc dù các danh sách đồng hành sau này của William Kẻ Chinh phạt vẫn còn tồn tại, hầu hết đều được thêm vào các tên phụ; chỉ có khoảng 35 cá nhân có thể được tuyên bố là đáng tin cậy khi ở cùng với William tại Hastings.

William xứ Poitiers tuyên bố rằng William có được sự đồng ý của Giáo hoàng Alexander II cho cuộc xâm lược, được biểu thị bằng một biểu ngữ của giáo hoàng, cùng với sự hỗ trợ ngoại giao từ các nhà cai trị châu Âu khác. Mặc dù Alexander đã chấp thuận cho giáo hoàng về cuộc chinh phạt sau khi nó thành công, nhưng không có nguồn nào khác tuyên bố ủng hộ giáo hoàng trước cuộc xâm lược. Quân đội của William tập hợp trong suốt mùa hè trong khi một hạm đội xâm lược ở Normandy được xây dựng. Mặc dù quân đội và hạm đội đã sẵn sàng vào đầu tháng 8, những cơn gió bất lợi đã giữ các con tàu ở Normandy cho đến cuối tháng 9. Có lẽ có những lý do khác cho sự chậm trễ của William, bao gồm các báo cáo tình báo từ Anh tiết lộ rằng lực lượng của Harold đã được triển khai dọc theo bờ biển. William sẽ thích trì hoãn cuộc xâm lược cho đến khi ông có thể hạ cánh không bị ngăn cản.

Cuộc đổ bộ và diễu hành về phía nam của Harold

Người Norman đã vượt qua Anh vài ngày sau chiến thắng của Harold trước người Na Uy tại Stamford Bridge vào ngày 25 tháng 9, sau sự phân tán của lực lượng hải quân của Harold. Họ hạ cánh tại Pevensey ở Sussex vào ngày 28 tháng 9 và dựng lên một lâu đài bằng gỗ ở Hastings, từ đó họ đột kích khu vực xung quanh. Điều này đảm bảo nguồn cung cấp cho quân đội, và khi Harold và gia đình ông nắm giữ nhiều vùng đất trong khu vực, nó làm suy yếu đối thủ của William và khiến ông có nhiều khả năng tấn công để chấm dứt cuộc đột kích.

Harold, sau khi đánh bại anh trai Tostig và Harald Hardrada ở phía bắc, đã để lại phần lớn lực lượng của mình ở đó, bao gồm Morcar và Edwin, và diễu hành phần còn lại của quân đội về phía nam để đối phó với cuộc xâm lược của Norman bị đe dọa. Không rõ khi nào Harold biết về cuộc đổ bộ của William, nhưng có lẽ là trong khi ông đi du lịch về phía nam. Harold dừng lại ở Luân Đôn khoảng một tuần trước khi đến Hastings, vì vậy có khả năng ông đã mất một tuần thứ hai để hành quân về phía nam, trung bình  mỗi ngày, cho gần  đến Luân Đôn. Mặc dù Harold đã cố gắng gây bất ngờ cho người Norman, các trinh sát của William đã báo cáo việc người Anh đến công tước. Các sự kiện chính xác trước trận chiến vẫn còn mù mờ, với các tài khoản mâu thuẫn trong các nguồn, nhưng tất cả đều đồng ý rằng William đã dẫn dắt quân đội của mình từ lâu đài của mình và tiến về phía kẻ thù. Harold đã chiếm một vị trí phòng thủ trên đỉnh đồi Senlac (ngày nay là Battle, Đông Sussex), cách 6 dặm (10 kilômét) từ lâu đài của William tại Hastings.

Các nguồn hiện đại không cung cấp dữ liệu đáng tin cậy về quy mô và thành phần của quân đội Harold, mặc dù hai nguồn Norman đưa ra con số 1,2 triệu hoặc 400.000 người. Các nhà sử học gần đây đã đề xuất con số từ 5000 đến 13.000 cho quân đội của Harold tại Hastings, nhưng hầu hết đều đồng ý về phạm vi từ 7000 đến 8000 lính Anh. Những người này sẽ bao gồm một sự pha trộn của fyrd (dân quân chủ yếu gồm các binh sĩ chân) và housecarls, hoặc quân đội cá nhân của quý tộc, những người thường chiến đấu bằng chân. Sự khác biệt chính giữa hai loại là trong áo giáp của họ; housecarls sử dụng áo giáp bảo vệ tốt hơn so với fyrd. Quân đội Anh dường như không có nhiều cung thủ, mặc dù một số đã có mặt. Danh tính của một vài người Anh tại Hastings được biết đến; quan trọng nhất là anh em của Harold là Gyrth và Leofwine. Khoảng 18 cá nhân được nêu tên khác có thể được cho là hợp lý đã chiến đấu với Harold tại Hastings, bao gồm hai người thân khác.

Trận Hastings

Trận chiến bắt đầu vào khoảng 9 giờ sáng ngày 14 tháng 10 năm 1066 và kéo dài cả ngày, nhưng trong khi một phác thảo rộng được biết đến, các sự kiện chính xác bị che khuất bởi các tài khoản mâu thuẫn trong các nguồn. Mặc dù số lượng ở mỗi bên có lẽ tương đương nhau, William có cả kỵ binh và bộ binh, bao gồm nhiều cung thủ, trong khi Harold chỉ có lính bộ binh vài cung thủ. Những người lính Anh hình thành như một bức tường chắn dọc theo sườn núi, và lúc đầu hiệu quả đến mức quân đội của William bị ném trả với thương vong nặng nề. Một số quân đội Breton của William hoảng loạn và bỏ chạy, và một số quân đội Anh dường như đã truy đuổi các Bretons đang chạy trốn. Kỵ binh Norman sau đó tấn công và giết chết quân đội truy đuổi. Trong khi các Bretons đang chạy trốn, những tin đồn đã quét qua lực lượng Norman rằng công tước đã bị giết, nhưng William đã tập hợp quân đội của mình. Hai lần nữa người Norman thực hiện rút tiền giả, dụ dỗ người Anh truy đuổi và cho phép kỵ binh Norman tấn công họ liên tục. Các nguồn có sẵn bị nhầm lẫn nhiều hơn về các sự kiện vào buổi chiều, nhưng có vẻ như sự kiện quyết định là cái chết của Harold, về những câu chuyện khác nhau được kể. William xứ Jumieges tuyên bố rằng Harold đã bị giết bởi công tước. Tấm thảm Bayeux đã được tuyên bố là cho thấy cái chết của Harold bằng một mũi tên vào mắt, nhưng đây có thể là việc làm lại tấm thảm sau đó để phù hợp với những câu chuyện từ thế kỷ 12 mà Harold đã chết vì vết thương ở đầu mũi tên. Các nguồn tin khác tuyên bố rằng không ai biết Harold đã chết như thế nào vì sức ép của trận chiến quá chặt chẽ quanh nhà vua đến nỗi những người lính không thể nhìn thấy ai đã giáng đòn chí mạng. William xứ Poitiers không đưa ra thông tin chi tiết nào về cái chết của Harold.

Hậu quả của Hastings
Một ngày sau trận chiến, xác của Harold được xác định, bằng áo giáp hoặc dấu vết trên cơ thể. Thi thể của những người Anh chết, bao gồm một số anh em của Harold và những người bạn của ông, đã bị bỏ lại trên chiến trường, mặc dù một số đã được người thân gỡ bỏ sau đó. Gytha, mẹ của Harold, đã đề nghị công tước đã chiến thắng trọng lượng của cơ thể con trai bằng vàng để giành quyền nuôi con, nhưng lời đề nghị của cô đã bị từ chối. William ra lệnh ném xác Harold xuống biển, nhưng liệu điều đó có xảy ra không rõ ràng. Một câu chuyện khác liên quan đến việc Harold bị chôn vùi trên đỉnh một vách đá. Tu viện Waltham, được xây dựng bởi Harold, sau đó tuyên bố rằng thi thể của ông đã được chôn cất bí mật ở đó. Các truyền thuyết sau đó tuyên bố rằng Harold không chết tại Hastings, nhưng đã trốn thoát và trở thành ẩn sĩ tại Chester.

Sau chiến thắng tại Hastings, William dự kiến sẽ nhận được sự phục tùng của các nhà lãnh đạo Anh còn sống sót, nhưng thay vào đó là Edgar Ætheling được tuyên bố là vua bởi Witenagemot, với sự hỗ trợ của Earls Edwin và Morcar, Stigand, Tổng Giám mục Canterbury, và Ealdred, Tổng Giám mục York. Do đó, William tiến lên, diễu hành quanh bờ biển Kent đến London. ông đã đánh bại một lực lượng Anh tấn công ông tại Southwark, nhưng không thể xông vào cầu London, ông tìm cách đến thủ đô bằng một con đường quanh co hơn.

William di chuyển lên thung lũng Thames để qua sông tại Wallingford, Berkshire; Trong khi ở đó, ông nhận được đệ trình của Stigand. Sau đó, ông đi theo hướng đông bắc dọc theo Chile, trước khi tiến về London từ phía tây bắc, chiến đấu với các lực lượng tiếp theo chống lại các lực lượng từ thành phố. Thất bại trong việc tạo ra một phản ứng quân sự hiệu quả, những người ủng hộ hàng đầu của Edgar đã mất thần kinh và các nhà lãnh đạo Anh đã đầu hàng William tại Berkhamsted, Hertfordshire. William được tuyên bố là Vua Anh và đăng quang bởi Ealdred vào ngày 25 tháng 12 năm 1066, tại Tu viện Westminster. Vị vua mới đã cố gắng hòa giải giới quý tộc Anh còn lại bằng cách xác nhận Morcar, Edwin và Waltheof, Bá tước Northumbria, trong vùng đất của họ cũng như trao một số đất cho Edgar elingtheling. William ở lại Anh cho đến tháng 3 năm 1067, khi ông trở về Normandy cùng với các tù nhân người Anh, bao gồm Stigand, Morcar, Edwin, Edgar Ætheling và Waltheof.

Kháng chiến của bên Anh

Cuộc nổi loạn đầu tiên
Bất chấp sự phục tùng của các quý tộc Anh, cuộc kháng chiến vẫn tiếp diễn trong vài năm. William để lại quyền kiểm soát nước Anh trong tay của anh trai cùng cha khác mẹ Odo và một trong những người ủng hộ gần nhất của ông, William fitzOsbern. Năm 1067 phiến quân ở Kent đã phát động một cuộc tấn công không thành công vào Lâu đài Dover kết hợp với Eustace II của Boulogne. Chủ đất Shropshire Eadric the Wild, trong liên minh với những người cai trị xứ Wales Gwynedd và Powys, đã nổi dậy ở phía tây Mercia, chiến đấu với lực lượng Norman có trụ sở tại Hereford. Những sự kiện này buộc William phải trở về Anh vào cuối năm 1067. Năm 1068, William bao vây phiến quân ở Exeter, bao gồm cả mẹ của Harold, Gytha, và sau khi chịu tổn thất nặng nề, đã phải thương lượng để đầu hàng thị trấn. Vào tháng Năm, vợ Matilda của William lên ngôi nữ hoàng tại Westminster, một biểu tượng quan trọng của tầm vóc quốc tế đang phát triển của William. Cuối năm đó, Edwin và Morcar đã nổi dậy ở Mercia với sự giúp đỡ của người xứ Wales, trong khi Gospatric, Bá tước mới được bổ nhiệm của Northumbria, đã dẫn đến một sự gia tăng ở Northumbria, nơi chưa bị người Norman chiếm đóng. Những cuộc nổi loạn nhanh chóng sụp đổ khi William di chuyển chống lại chúng, xây dựng các lâu đài và cài đặt các đồn bốt như ông đã làm ở miền nam. Edwin và Morcar một lần nữa đệ trình, trong khi Gospatric trốn sang Scotland, cũng như Edgar Ætheling và gia đình ông, những người có thể đã tham gia vào các cuộc nổi dậy này. Trong khi đó, các con trai của Harold, người đã lánh nạn ở Ireland, đã đột kích Somerset, Devon và Cornwall từ biển.

Cuộc nổi dậy của 1069

Đầu năm 1069, Bá tước Norman mới được cài đặt ở Northumbria, Robert de Comines và hàng trăm binh sĩ đi cùng ông đã bị tàn sát tại Durham; cuộc nổi dậy ở Bắc Cực được tham gia bởi Edgar, Gospatric, Siward Barn và các phiến quân khác đã lánh nạn ở Scotland. Các castellan của York, Robert fitzRichard, đã bị đánh bại và giết chết, và phiến quân bao vây lâu đài Norman ở York. William vội vã đi về phía bắc với một đội quân, đánh bại phiến quân bên ngoài York và truy đuổi chúng vào thành phố, tàn sát cư dân và đưa cuộc nổi dậy chấm dứt. Ông đã xây dựng một lâu đài thứ hai tại York, củng cố lực lượng Norman ở Northumbria và sau đó trở về phía nam. Một cuộc nổi dậy địa phương sau đó đã bị nghiền nát bởi đồn trú của York. Các con trai của Harold đã phát động một cuộc đột kích thứ hai từ Ireland và bị đánh bại ở Devon bởi lực lượng Norman dưới quyền bá tước Brian, con trai của Eudes, Bá tước Penthièvre. Vào tháng 8 hoặc tháng 9 năm 1069, một hạm đội lớn do Sweyn II của Đan Mạch gửi đến đã ra khỏi bờ biển nước Anh, làm dấy lên một làn sóng nổi loạn mới trên khắp đất nước. Sau các cuộc tấn công hủy bỏ ở miền nam, người Đan Mạch đã gia nhập lực lượng với một cuộc nổi dậy ở Bắc Cực mới, cũng được tham gia bởi Edgar, Gospatric và những người lưu vong khác từ Scotland cũng như Waltheof. Các lực lượng Đan Mạch và Anh kết hợp đã đánh bại quân đồn trú Norman ở York, chiếm giữ các lâu đài và chiếm quyền kiểm soát Northumbria, mặc dù một cuộc đột kích vào Lincolnshire do Edgar lãnh đạo đã bị đánh bại bởi quân đồn trú Norman của Lincoln.

Cùng lúc đó, sự kháng cự bùng lên một lần nữa ở phía tây Mercia, nơi các lực lượng của Eadric the Wild, cùng với các đồng minh xứ Wales và các lực lượng nổi dậy tiếp theo từ Cheshire và Shropshire, tấn công lâu đài tại Shrewsbury. Ở phía tây nam, phiến quân từ Devon và Cornwall tấn công đồn trú của Norman tại Exeter nhưng bị lực lượng phòng thủ đẩy lùi và phân tán bởi một lực lượng cứu trợ Norman dưới quyền bá tước Brian. Các phiến quân khác từ Dorset, Somerset và các khu vực lân cận bao vây Lâu đài Montacute nhưng bị đánh bại bởi một đội quân Norman tập hợp từ London, Winchester và Salisbury dưới Geoffrey of Coutances. Trong khi đó, William đã tấn công người Đan Mạch, những người đã neo đậu cho mùa đông phía nam của Humber ở Lincolnshire và đưa họ trở lại bờ phía bắc. Để Robert của Mortain phụ trách Lincolnshire, ông quay về hướng tây và đánh bại phiến quân Mercian trong trận chiến tại Stafford. Khi người Đan Mạch cố gắng trở về Lincolnshire, lực lượng Norman ở đó một lần nữa đẩy họ trở lại Humber. William tiến vào Northumbria, đánh bại một nỗ lực ngăn chặn việc vượt sông Aire tại Pontefract. Người Đan Mạch chạy trốn theo cách tiếp cận của ông, và ông chiếm York. ông đã mua chuộc người Đan Mạch, người đã đồng ý rời khỏi Anh vào mùa xuân, và trong mùa đông năm 1069, 70, lực lượng của ông đã tàn phá một cách có hệ thống Northumbria ở Harrying of the North, khuất phục mọi sự kháng cự. Là một biểu tượng của quyền lực được đổi mới của mình ở phía bắc, William nghi thức đeo vương miện của mình tại York vào ngày Giáng sinh 1069.

Đầu năm 1070, sau khi đảm bảo đệ trình Waltheof và Gospatric, và đưa Edgar và những người ủng hộ còn lại của ông trở lại Scotland, William trở về Mercia, nơi ông đặt trụ sở tại Chester và nghiền nát mọi sự kháng cự còn lại trong khu vực trước khi quay trở lại miền nam. Các truyền thuyết của Giáo hoàng đã đến vào lễ Phục sinh, William đã tái lập vương miện, nơi sẽ được xác nhận lại một cách tượng trưng quyền của ông đối với vương quốc. William cũng giám sát một cuộc thanh trừng các linh mục từ Giáo hội, đáng chú ý nhất là Stigand, người bị phế truất từ Canterbury. Các vị thần giáo hoàng cũng áp đặt hình phạt đối với William và những người ủng hộ ông đã tham gia vào các chiến dịch của Hastings và các chiến dịch tiếp theo. Cũng như Canterbury, Tổng giám mục của York đã bị bỏ trống sau cái chết của Ealdred vào tháng 9 năm 1069. Cả hai đều được lấp đầy bởi những người đàn ông trung thành với William: Lanfranc, trụ trì của William tại Caen, đã nhận Canterbury trong khi Thomas của Bayeux, một trong những người của William nhà nguyện, đã được cài đặt tại York. Một số giám mục và tu viện khác cũng đã nhận được các giám mục và tu viện mới và William đã tịch thu một số tài sản của các tu viện tiếng Anh, từng là kho lưu trữ tài sản của các quý tộc bản địa.

Rắc rối từ bên Đan Mạch

Năm 1070, Sweyn II của Đan Mạch đã đến để nắm quyền chỉ huy hạm đội của mình và từ bỏ thỏa thuận rút tiền trước đó, đưa quân vào Fens để gia nhập lực lượng với phiến quân Anh do Hereward the Wake chỉ huy, tại thời điểm đó dựa trên Đảo Ely. Sweyn sớm chấp nhận thanh toán thêm Danegeld từ William, và trở về nhà. Sau sự ra đi của người Đan Mạch, phiến quân Fenland vẫn còn lớn, được bảo vệ bởi đầm lầy, và đầu năm 1071, đã có một đợt bùng phát cuối cùng của hoạt động phiến quân trong khu vực. Edwin và Morcar một lần nữa quay lưng lại với William, và mặc dù Edwin nhanh chóng bị phản bội và giết chết, Morcar đã đến Ely, nơi ông và Hereward được tham gia bởi những phiến quân lưu vong đã đi thuyền từ Scotland. William đến với một đội quân và một hạm đội để kết liễu túi kháng chiến cuối cùng này. Sau một số thất bại tốn kém, người Norman đã chế tạo được một chiếc phao để đến đảo Ely, đánh bại phiến quân ở đầu cầu và xông vào đảo, đánh dấu sự kết thúc kháng chiến hiệu quả của người Anh. Morcar bị giam cầm đến hết đời; Hereward đã được ân xá và đã trả lại đất cho ông.

Kháng chiến cuối cùng
William phải đối mặt với những khó khăn trong tài sản lãnh địa của mình vào năm 1071, nhưng năm 1072, ông trở về Anh và hành quân về phía bắc để đối đầu với vua Malcolm III của Scotland. Chiến dịch này, bao gồm một đội quân trên bộ được hỗ trợ bởi một hạm đội, dẫn đến Hiệp ước Abernethy, trong đó Malcolm đã trục xuất Edgar the Ætheling khỏi Scotland và đồng ý với một mức độ nào đó phụ thuộc vào William. Tình trạng chính xác của sự phụ thuộc này là không rõ ràng - hiệp ước chỉ tuyên bố rằng Malcolm trở thành người đàn ông của William. Cho dù điều này chỉ có ý nghĩa đối với Cumbria và Lothian hay cho toàn bộ vương quốc Scotland vẫn còn mơ hồ.

Năm 1075, trong thời gian William vắng mặt, Ralph de Gael, Bá tước của Norfolk và Roger de Breteuil Bá tước xứ Hereford, đã âm mưu lật đổ ông trong Cuộc nổi dậy của bá tước. Lý do chính xác cho cuộc nổi loạn là không rõ ràng, nhưng nó đã được đưa ra trong đám cưới của Ralph cho một người họ hàng của Reller, được tổ chức tại Exning. Một bá tước khác, Waltheof, mặc dù là một trong những mục yêu thích của William, cũng tham gia và một số lãnh chúa Breton đã sẵn sàng hỗ trợ. Ralph cũng yêu cầu viện trợ của Đan Mạch. William vẫn ở Normandy trong khi người của ông ở Anh khuất phục cuộc nổi dậy. Roger đã không thể rời khỏi thành trì của mình ở Herefordshire vì những nỗ lực của Wulfstan, Giám mục của Worcester và Æthelwig, Trụ trì của Evesham. Ralph bị giam trong Lâu đài Norwich bởi những nỗ lực kết hợp của Odo of Bayeux, Geoffrey xứ Coutances, Richard fitzGilbert và William de Warenne. Norwich bị bao vây và đầu hàng, và Ralph phải sống lưu vong. Trong khi đó, anh trai của nhà vua Đan Mạch, Cnut, cuối cùng đã đến Anh với một hạm đội gồm 200 tàu, nhưng ông đã quá muộn vì đã đầu hàng. Người Đan Mạch sau đó đột kích dọc theo bờ biển trước khi trở về nhà. William đã không trở về Anh cho đến cuối năm 1075, để đối phó với mối đe dọa của Đan Mạch và hậu quả của cuộc nổi loạn, ăn mừng Giáng sinh tại Winchester. Roger và Waltheof bị giữ trong tù, nơi Waltheof bị xử tử vào tháng 5 năm 1076. Vào thời điểm đó, William đã trở lại lục địa, nơi Ralph đang tiếp tục cuộc nổi loạn từ Brittany.

Kiểm soát nước Anh

Một khi nước Anh đã bị chinh phục, người Norman phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì sự kiểm soát. Họ ít về số lượng so với dân số tiếng Anh bản địa; bao gồm cả những người từ các vùng khác của Pháp, các nhà sử học ước tính số lượng chủ đất Norman vào khoảng 8000. Những người theo William đã mong đợi và nhận được các vùng đất và danh hiệu để đổi lấy sự phục vụ của họ trong cuộc xâm lược nhưng William tuyên bố quyền sở hữu cuối cùng đối với vùng đất ở Anh mà quân đội của ông đã trao cho ông quyền kiểm soát trên thực tế và khẳng định quyền định đoạt nó khi ông thấy phù hợp. Do đó, tất cả đất đai được "giữ" trực tiếp từ nhà vua trong nhiệm kỳ phong kiến để đổi lấy nghĩa vụ quân sự. Một lãnh chúa Norman thường có tài sản rải rác khắp nước Anh và Normandy, và không nằm trong một khối địa lý duy nhất.

Để tìm những vùng đất để đền bù cho những người theo Norman, William ban đầu đã tịch thu tài sản của tất cả các lãnh chúa Anh đã chiến đấu và chết cùng với Harold và phân chia lại một phần đất đai của họ. Những vụ tịch thu này đã dẫn đến các cuộc nổi dậy, dẫn đến nhiều vụ tịch thu hơn, một chu kỳ tiếp diễn trong năm năm sau Trận Hastings. Để hạ bệ và ngăn chặn các cuộc nổi loạn tiếp theo, người Norman đã xây dựng các lâu đài và công sự với số lượng lớn chưa từng thấy, ban đầu chủ yếu trên mô hình motte-và-bailey. Nhà sử học Robert Liddiard nhận xét rằng "nhìn lướt qua cảnh quan đô thị của thành phố Norwich, Durham hay Lincoln là phải nhắc nhở về tác động của cuộc xâm lược của người Norman". William và các nam tước của ông cũng thực hiện kiểm soát chặt chẽ hơn đối với việc thừa kế tài sản của các góa phụ và con gái, thường buộc các cuộc hôn nhân với người Norman.

Một thước đo thành công của William trong việc nắm quyền kiểm soát là, từ năm 1072 cho đến khi chinh phục Capetian ở Normandy năm 1204, William và những người kế vị của ông chủ yếu là những người cai trị vắng mặt. Chẳng hạn, sau năm 1072, William dành hơn 75% thời gian ở Pháp thay vì Anh. Trong khi ông cần phải có mặt cá nhân ở Normandy để bảo vệ vương quốc khỏi sự xâm lược của nước ngoài và dập tắt các cuộc nổi dậy nội bộ, ông đã thiết lập các cấu trúc hành chính hoàng gia cho phép ông cai trị nước Anh từ xa.

Hệ quả

Thay thế giới thượng lưu
Một hậu quả trực tiếp của cuộc xâm lược là loại bỏ gần như toàn bộ tầng lớp quý tộc Anh cũ và mất quyền kiểm soát người Anh đối với Giáo hội Công giáo ở Anh. William từ chối một cách có hệ thống các chủ sở hữu người Anh và trao tài sản của họ cho những người theo lục địa của mình. Cuốn sách Domesday ghi lại một cách tỉ mỉ tác động của chương trình chiếm quyền khổng lồ này, cho thấy vào năm 1086, chỉ có khoảng 5% đất đai ở Anh phía nam của Tees bị bỏ lại trong tay tiếng Anh. Ngay cả dư lượng nhỏ bé này đã bị giảm dần trong những thập kỷ sau đó, việc loại bỏ quyền sở hữu bản địa là hoàn thiện nhất ở các vùng phía nam của đất nước.

Người bản địa cũng bị loại khỏi chính phủ và giáo hội cao. Sau năm 1075, tất cả các lãnh địa của bá tước đều do người Norman nắm giữ và người Anh chỉ thỉnh thoảng được bổ nhiệm làm cảnh sát trưởng. Tương tự như vậy trong Giáo hội, những người giữ văn phòng cao cấp ở Anh hoặc bị trục xuất khỏi vị trí của họ hoặc giữ nguyên vị trí của họ và được thay thế bởi người nước ngoài khi họ chết. Vào năm 1096, không có giám mục nào được nắm giữ bởi bất kỳ người Anh nào, và các tu viện của Anh trở nên không phổ biến, đặc biệt là trong các tu viện lớn hơn.

Các cuộc di cư của người Anh

Sau cuộc chinh phạt, nhiều người Anglo-Saxon, bao gồm các nhóm quý tộc, đã trốn khỏi đất nước đến Scotland, Ireland hoặc Scandinavia. Các thành viên của gia đình vua Harold Godwinson đã tìm nơi ẩn náu ở Ireland và sử dụng các căn cứ của họ ở đất nước đó để xâm chiếm nước Anh nhưng không thành công. Cuộc di cư lớn nhất xảy ra vào những năm 1070, khi một nhóm người Anglo-Saxons trong một hạm đội gồm 235 chiếc tàu đi đến Đế quốc Byzantine. Đế quốc trở thành một điểm đến phổ biến đối với nhiều quý tộc và binh lính Anh, vì Byzantine đang cần lính đánh thuê. Người Anh trở thành yếu tố chiếm ưu thế trong Lực lượng bảo vệ Varangian ưu tú, cho đến lúc đó một đơn vị chủ yếu là người Scandinavi, từ đó vệ sĩ của hoàng đế được rút ra. Một số người di cư Anh đã định cư ở vùng biên giới Byzantine trên bờ Biển Đen và thành lập các thị trấn với những cái tên như New London và New York.

Hệ thống chính phủ

Trước khi người Norman đến, các hệ thống chính phủ Anglo-Saxon tinh vi hơn so với các đối tác của họ ở Normandy. Toàn bộ nước Anh được chia thành các đơn vị hành chính được gọi là shires, với các phân khu; triều đình hoàng gia là trung tâm của chính phủ và một hệ thống tư pháp dựa trên các triều đình địa phương và khu vực tồn tại để bảo đảm quyền của những người tự do. Shires được điều hành bởi các quan chức được gọi là shire reeves hoặc cảnh sát trưởng. Hầu hết các chính phủ thời trung cổ luôn luôn di chuyển, tổ chức triều đình bất cứ nơi nào thời tiết và thực phẩm hoặc các vấn đề khác là tốt nhất vào lúc này; Nước Anh có một kho bạc vĩnh viễn tại Winchester trước cuộc chinh phạt của William. Một lý do chính cho sức mạnh của chế độ quân chủ Anh là sự giàu có của vương quốc, được xây dựng trên hệ thống thuế của Anh bao gồm thuế đất đai, hoặc công trình. Tiền đúc tiếng Anh cũng vượt trội so với hầu hết các loại tiền tệ khác được sử dụng ở tây bắc châu Âu, và khả năng đúc tiền là một sự độc quyền của hoàng gia. Các vị vua Anh cũng đã phát triển hệ thống phát hành các tác phẩm cho các quan chức của họ, bên cạnh thông lệ thời trung cổ thông thường là ban hành các hiến chương. Bài viết là hướng dẫn cho một quan chức hoặc một nhóm quan chức, hoặc thông báo về các hành động của hoàng gia như các cuộc hẹn đến văn phòng hoặc một khoản trợ cấp nào đó.

Hình thức chính phủ thời trung cổ tinh vi này đã được bàn giao cho người Norman và là nền tảng của những phát triển tiếp theo. Họ giữ khuôn khổ chính phủ nhưng đã thay đổi nhân sự, mặc dù lúc đầu, vị vua mới đã cố gắng giữ một số người bản xứ tại chức. Vào cuối triều đại của William, hầu hết các quan chức của chính phủ và gia đình hoàng gia là người Norman. Ngôn ngữ của các tài liệu chính thức cũng thay đổi, từ tiếng Anh cổ sang tiếng Latin. Luật rừng đã được đưa ra, dẫn đến việc bỏ qua một phần lớn của nước Anh là rừng hoàng gia. Cuộc khảo sát Domesday là một danh mục hành chính của các vùng đất của vương quốc, và là duy nhất cho châu Âu thời trung cổ. Nó được chia thành các phần dựa trên các ngọn lửa, và liệt kê tất cả các quyền sở hữu của từng người thuê của nhà vua cũng như những người đã giữ đất trước khi chinh phục.

Ngôn ngữ
Một trong những tác động rõ ràng nhất của cuộc chinh phạt là sự ra đời của Anglo-Norman, một phương ngữ miền Bắc của tiếng Pháp cổ với những ảnh hưởng hạn chế của Bắc Âu, là ngôn ngữ của các tầng lớp thống trị ở Anh, thay thế tiếng Anh cổ. Các từ tiếng Pháp của người Norman đã đi vào ngôn ngữ tiếng Anh, và một dấu hiệu khác của sự thay đổi là việc sử dụng các tên phổ biến ở Pháp thay vì tên Anglo-Saxon. Những cái tên nam như William, Robert và Richard sớm trở nên phổ biến; tên nữ thay đổi chậm hơn. Cuộc xâm lược của Norman có ít tác động đến các địa danh, đã thay đổi đáng kể sau các cuộc xâm lược ở Scandinavia trước đó. Người ta không biết chính xác người Norman xâm lược đã học được bao nhiêu tiếng Anh, cũng như kiến thức về tiếng Pháp Norman lan truyền trong tầng lớp thấp hơn bao nhiêu, nhưng yêu cầu về thương mại và giao tiếp cơ bản có lẽ có nghĩa là ít nhất một số người Norman và tiếng Anh bản ngữ là song ngữ. Tuy nhiên, William Kẻ chinh phạt không bao giờ phát triển kiến thức về tiếng Anh và trong nhiều thế kỷ sau đó, tiếng Anh không được giới quý tộc hiểu rõ.

Nhập cư và kết hôn trong nước
Ước tính 8000 người Norman và những người ở lục địa khác định cư ở Anh là kết quả của cuộc chinh phạt, mặc dù con số chính xác không thể được thiết lập. Một số trong những cư dân mới này đã kết hợp với người Anh bản địa, nhưng mức độ thực hành này trong những năm ngay sau trận Hastings không rõ ràng. Một số cuộc hôn nhân được chứng thực giữa đàn ông Norman và phụ nữ Anh trong những năm trước năm 1100, nhưng những cuộc hôn nhân như vậy là không phổ biến. Hầu hết người Norman tiếp tục ký kết hôn nhân với người Norman khác hoặc các gia đình lục địa khác hơn là với người Anh. Trong một thế kỷ của cuộc xâm lược, sự giao thoa giữa người Anh bản xứ và người nhập cư Norman đã trở nên phổ biến. Vào đầu những năm 1160, Ailred xứ Rievaulx đã viết rằng sự giao thoa là phổ biến trong tất cả các cấp của xã hội.

Xã hội

Tác động của cuộc chinh phục đối với các cấp thấp hơn của xã hội Anh rất khó đánh giá. Sự thay đổi lớn là xóa bỏ chế độ nô lệ ở Anh, đã biến mất vào giữa thế kỷ thứ 12. Có khoảng 28.000 nô lệ được liệt kê trong Sách Domesday vào năm 1086, ít hơn số lượng đã được liệt kê vào năm 1066. Ở một số nơi, như Essex, sự suy giảm nô lệ là 20% trong 20 năm. Những lý do chính cho sự suy giảm quyền sở hữu nô lệ dường như là sự không chấp thuận của Giáo hội và chi phí hỗ trợ nô lệ, không giống như nông nô, phải được duy trì hoàn toàn bởi chủ sở hữu của họ. Việc thực hành chế độ nô lệ không bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, và Leges Henrici Primi từ thời vua Henry I tiếp tục đề cập đến việc chiếm hữu nô lệ là hợp pháp.

Nhiều nông dân tự do của xã hội Anglo-Saxon dường như đã mất địa vị và trở nên không thể phân biệt được với các nông nô không tự do. Cho dù sự thay đổi này hoàn toàn là do cuộc chinh phục không rõ ràng, nhưng cuộc xâm lược và hậu quả của nó có thể đã đẩy nhanh quá trình đang diễn ra. Sự lan rộng của các thị trấn và gia tăng các khu định cư có hạt nhân ở nông thôn, thay vì các trang trại rải rác, có lẽ đã được đẩy nhanh khi người Norman đến Anh. Lối sống của nông dân có lẽ không thay đổi nhiều trong những thập kỷ sau năm 1066. Mặc dù các nhà sử học trước đó cho rằng phụ nữ trở nên ít tự do hơn và mất quyền với cuộc chinh phạt, học bổng hiện tại chủ yếu đã bác bỏ quan điểm này. Người ta biết rất ít về những người phụ nữ khác ngoài những người thuộc tầng lớp địa chủ, vì vậy không có kết luận nào về tình trạng phụ nữ nông dân sau năm 1066. Quý bà dường như tiếp tục ảnh hưởng đến đời sống chính trị chủ yếu thông qua các mối quan hệ họ hàng. Cả trước và sau năm 1066, phụ nữ quý tộc đều có thể sở hữu đất đai, và một số phụ nữ tiếp tục có khả năng định đoạt tài sản của họ như họ muốn.

Tranh cãi lịch sử
Cuộc tranh luận về cuộc chinh phục bắt đầu gần như ngay lập tức. Biên niên sử Anglo-Saxon, khi thảo luận về cái chết của William the Conqueror, đã tố cáo ông và cuộc chinh phạt trong câu thơ, nhưng thông báo cáo phó của nhà vua từ William of Poitiers, một người Pháp, đã hết lời ca ngợi. Các nhà sử học kể từ đó đã tranh luận về các sự kiện của vấn đề và làm thế nào để giải thích chúng, với rất ít sự đồng ý. Lý thuyết hay huyền thoại về "ách Norman" phát sinh vào thế kỷ 17, ý tưởng rằng xã hội Anglo-Saxon đã tự do và bình đẳng hơn xã hội xuất hiện sau cuộc chinh phạt. Lý thuyết này nợ nhiều hơn thời kỳ mà nó được phát triển hơn là sự thật lịch sử, nhưng nó vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến ngày nay trong cả tư tưởng chính trị và phổ biến.

Trong thế kỷ 20 và 21, các nhà sử học ít tập trung vào sự đúng hay sai của cuộc chinh phạt, thay vào đó tập trung vào các tác động của cuộc xâm lược. Một số, như Richard Southern, đã coi cuộc chinh phục là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử. Southern tuyên bố rằng "không có quốc gia nào ở châu Âu, giữa sự trỗi dậy của các vương quốc man rợ và thế kỷ 20, đã trải qua một sự thay đổi triệt để trong một thời gian ngắn như nước Anh trải qua sau năm 1066". Các nhà sử học khác, như H. G. Richardson và G. O. Sayles, tin rằng sự chuyển đổi ít triệt để hơn. Nói một cách tổng quát hơn, Singman đã gọi cuộc chinh phục là "tiếng vang cuối cùng của các cuộc di cư quốc gia đặc trưng cho thời Sơ kỳ Trung cổ ". Cuộc tranh luận về tác động của cuộc chinh phục phụ thuộc vào cách thay đổi sau năm 1066. Nếu Anh của Anglo-Saxon đã phát triển trước cuộc xâm lược, với sự ra đời của chế độ phong kiến, lâu đài hoặc những thay đổi khác trong xã hội, thì cuộc chinh phạt, trong khi quan trọng, không đại diện cho cải cách triệt để. Nhưng sự thay đổi là rất lớn nếu được đo bằng cách loại bỏ giới quý tộc Anh hoặc mất tiếng Anh cổ như một ngôn ngữ văn học. Các cuộc tranh luận dân tộc đã được đưa ra từ cả hai phía của cuộc tranh luận, với người Norman là những kẻ bắt bớ người Anh hoặc những người giải cứu đất nước từ một quý tộc Anglo-Saxon suy đồi.

Ghi chú

Tham khảo

 Campbell, J. (1982) The Anglo-Saxons, Oxford: Phaidon, ISBN 0-7148-2149-7

 Florence of Worcester, The Chronicle of John of Worcester, ed. P. McGurk, 3 vols (1995–8), Oxford: Clarendon
 The Gesta Normannorum Ducum of William of Jumieges, Orderic Vitalis, and Robert of Torigny, ed. M. C. Van Houts, 2 vols. (1992–5), Oxford: Oxford University Press

 Orderic Vitalis, The Ecclesiastical History of Orderic Vitalis, ed. Marjorie Chibnall, 6 vols. (1968–80), Oxford: Clarendon, ISBN 0-19-822243-2

 Rowse, A. L. (1979) The Story of Britain, London: Treasure, ISBN 0-907407-84-6

 , "Women and the Norman Conquest,"  6th ser., 4 (1996), 221-250.

 Thomas, Hugh M. (2003) The English and the Normans, Oxford: Oxford University Press
 Thomas, Hugh M. (2003) 'The significance and fate of the native English landowners of 1086', English Historical Review 118 (2003), pp. 303–33

Nguồn

Liên kết ngoài
 Essential Norman Conquest
 Normans – a background to the Conquest
 The Invasion of England, 1066

Trung kỳ Trung Cổ
1066 tại Anh
Xung đột thập niên 1060


title: (11539) 1992 PQ2

text:
{{DISPLAYTITLE:(11539) 1992 PQ2}}

(11539) 1992 PQ2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 2 tháng 8 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Montagoudin

text:
Montagoudin  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Đường Bân (Thủy hử)

text:
Đường Bân là một nhân vật hư cấu trong cuốn tiểu thuyết Hậu Thủy hử, đoạn kết của danh tác Thủy hử, được viết bởi Thi Nại Am và La Quán Trung.

Xuất thân
Đường Bân là quan võ ở phủ Bồ Đông, cùng với Quan Thắng. Hai người từng kết nghĩa huynh đệ. Bị cường hào hãm hại, Đường Bân tức giận giết chết kẻ thù, bị quan tư truy bắt phải chạy trốn. Sau nghe Quan Thắng về Lương Sơn Bạc, Đường Bân định theo về thì bị thảo khấu là Văn Trọng Dung, Thôi Dã chặn cướp. Đường Bân đánh bại hai người, được tôn làm trại chủ Bão Độc Sơn.

Sau Điền Hổ làm loạn, chiếm ải Hồ Quan, bắt trại Bão Độc Sơn thần phục, làm trấn thủ núi cũ.

Theo Lương Sơn
Lương Sơn Bạc tấn công nước Tấn của Điền Hổ, Đường Bân đến Vệ Châu gặp Quan Thắng xin hàng, dùng kế trá hàng giúp quân Tống chiếm Hồ Quan, rồi làm chánh tướng của quân Tống do Tống Giang dẫn đầu.

Đánh Hoài Tây
Sau này khi theo Tống Công Minh và quân Lương Sơn Bạc đi đánh dẹp cuộc nổi dậy của Vương Khánh. Trên đường hộ tống Bùi Tuyên, Tiêu Nhượng, Kim Đại Kiên, Đường Bân bị tướng của Vương Khánh là Mi Sảnh tập kích, chết không toàn thây.

Tham khảo

 Hậu Thủy hử

Nhân vật Thủy hử


title: Cardiophorus celatus

text:
Cardiophorus celatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Leptonema clorito

text:
Leptonema clorito là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Phenacovolva poppei

text:
Phenacovolva poppei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phenacovolva


title: Vạn Đan

text:
Vạn Đan () là một hương (xã) của huyện Bình Đông, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương có địa hình bằng phẳng và giáp với thành phố Cao Hùng ở phía tây. Tổng diện tích của Vạn Đan là 57,4679 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 53.708 người thuộc 14.398 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 934,6 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang thông tin chính thức

Bình Đông


title: Bergueneuse

text:
Bergueneuse  là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Bergueneuse on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Lubuntu

text:
Lubuntu () là một dự án chính thức bắt nguồn từ hệ điều hành Ubuntu, nó có đặc điểm "nhẹ hơn, ít đòi hỏi tài nguyên và tiết kiệm năng lượng một cách hiệu quả", sử dụng môi trường LXDE.

Máy tính để bàn LXDE sử dụng chương trình quản lý cửa sổ Openbox, khuyến cáo sử dụng hệ điều hành này cho các thiết bị có dung lượng RAM thấp như netbook, laptop cũ và những máy tính đời cũ. Với đặc điểm như vậy, hệ điều hành này sẽ cạnh tranh với Xubuntu. Xem xét ban đầu cho thấy nó sử dụng chỉ một nửa lượng RAM so với Xubuntu hoặc Ubuntu khi sử dụng.

Tên gọi
Cái tên Lubuntu là sự kết hợp giữa LXDE và Ubuntu. LXDE là viết tắt của cụm từ Lightweight X11 Desktop Environment, trong khi đó Ubuntu có nghĩa là "tình người" trong ngôn ngữ Zulu và Xhosa.

Lịch sử
Môi trường LXDE lần đầu tiên được phát hành như một gói tùy chọn dành cho Ubuntu từ phiên bản 8.10 "Intrepid Ibex". LXDE có thể cũng được cài đặt trong những phiên bản trước đó của Ubuntu.

Tháng 2 năm 2009, Mark Shuttleworth biến LXDE trở thành dự án tự duy trì trong cộng đồng Ubuntu với mục đích chính là tạo ra một phát sinh mới chính thức bắt nguồn từ Ubuntu được gọi là Lubuntu.

Tháng 3/2009, dự án Lubuntu được bắt đầu trên Launchpad bởi Mario Behling, bao gồm biểu tượng dự án ban đầu. Dự án đồng thời lập ra một trang chính thức về Ubuntu trên wiki cũng thuộc quyền quản lý của Behling, trang này bao gồm những ứng dụng, những gói tin và các thành phần.

Tháng 8/2009, lần kiểm tra đầu tiên sử dụng một đĩa CD trực tiếp, không có tùy chọn cài đặt.

30/12/2009, phiên bản  Alpha 1 "Preview" ISO Lubuntu 10.04 Lucid Lynx có sẵn để tải về, bản Alpha 2 vào ngày 24, tháng 1 năm 2010 cũng tương tự.

Tháng 9 năm 2010, người phát triển chính của Lubuntu là Julien Lavergne đã thông báo rằng Lubuntu vẫn chưa thể trở thành một bản phân nhánh chính thức của Ubuntu như một phần của Gia đình Ubuntu vì vẫn còn vấn đề về tài nguyên trong cơ sở hạ tầng của Canonical/Ubuntu vẫn chưa được giải quyết trong kỳ phát hành này (Bản 10.04), và Canonical đang trong tiến trình tích hợp thành viên mới Lubuntu vào gia đình Ubuntu, tuy nhiên tiến trình này vẫn chưa hoàn tất. Mục tiêu trở thành thành viên chính thức trong gia đình Ubuntu vẫn sẽ được tiếp tục cho đến ngày phát hành Ubuntu 10.10.

Lubuntu 10.10 đã được phát hành vào ngày 10 tháng 10 năm 2010. Trong lần phát hành này Lubuntu vẫn chưa thể trở thành thành viên trong gia đình Ubuntu vì vấn đề cơ sở hạ tầng . Lubuntu 10.10 giới thiệu artwork mới như panel, logo, ảnh nền, giao diện Openbox...

Sự tiếp nhận
Những kiểm tra ban đầu được thực hiện bởi Linux Magazine, người tường thuật là Christopher Smart đã chỉ ra rằng sử dụng RAM của Lubuntu thì bằng khoảng một nửa của Xubuntu và Ubuntu ở cài đặt thông thường và sử dụng trên máy tính để bàn, và ít hơn 1/3 khi sử dụng trên trực tiếp CD.

Các phiên bản

Xem thêm

 Linux Mint LXDE -  một dự án tương tự dựa trên Ubuntu và LXDE.
 Peppermint OS - Bản phân phối phát triển từ Lubuntu 10.04 Alpha 3 với một số tiện ích từ Linux Mint LXDE.
 LXDE
 Xubuntu
 Ubuntu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của Lubuntu
 Lubuntu trên Ubuntu Wiki

Ubuntu (operating system) derivatives
LXDE


title: Rentières

text:
Rentières  là một xã thuộc tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 740 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Mustafa Kemal Atatürk

text:
Mustafa Kemal Atatürk (; ( 19 tháng 5 năm 1881 – 10 tháng 11 năm 1938) là một sĩ quan quân đội, nhà cách mạng, và là quốc phụ cũng như vị Tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ.

Atatürk được biết đến với tài nghệ thống soái siêu việt trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Sau khi Đế quốc Ottoman thất bại trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ông đã lãnh đạo Phong trào Dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ đấu tranh giành lại độc lập cho đất nước. Sau khi thành lập chính phủ lâm thời tại Ankara, ông đã đánh bại lực lượng Đồng Minh. Cuộc kháng chiến này đã thành công và dẫn đến kết quả là nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ ra đời. Sau chiến tranh, Atatürk đã tiến hành một công cuộc cải cách chính trị, kinh tế và văn hóa nhằm biến Thổ Nhĩ Kỳ thành một nhà nước hiện đại và thế tục. Những nguyên tắc của cuộc Cải cách Atatürk, mà từ đó đất nước Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại ra đời, được biết đến với cái tên Chủ nghĩa Kemal.

Thời niên thiếu

Atatürk sinh năm 1881 tại thành phố Selânik thuộc Đế quốc Ottoman (nay là Thessaloniki, Hy Lạp). Cha ông, một thương nhân buôn gỗ, qua đời khi ông mới bảy tuổi, người mẹ phải gánh lấy trách nhiệm nuôi nấng Mustafa và em gái ông cho tới trưởng thành.

Khi Mustafa mười hai tuổi ông vào học trường quân sự ở Selânik và sau đó Manastır (nay là Bitola thuộc Macedonia). Do thành tích trong học tập, trong thời gian này thầy giáo đă tặng ông cái tên thứ hai Kemal. Ông hoàn thành khóa học, ra trường với quân hàm trung úy và được thuyên chuyển đến Quân đoàn 5 đồn trú tại Dasmacus. Mustafa nhanh chóng tham gia một hội cách mạng bí mật có tên "Tổ quốc và tự do" (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Vatan ve Hürriyet). Đến năm 1907 ông đạt đến cấp đại úy và sang Quân đoàn 3 ở Manastir. Ông tích cực tham gia trong phong trào "Thanh niên Thổ Nhĩ Kỳ" nhằm lật đổ Sultan nhà Ottoman là Abdul Hamid II. Sau khi Abdul Hamid II bị lật đổ, ông trở thành một nhân vật quan trọng trong quân đội. Năm 1911, ông phục vụ trong Bộ Chiến tranh ở kinh đô Constantinopolis (nay là Istanbul).

Binh nghiệp

Năm 1911, chiến tranh nổ ra giữa Đế chế Ottoman và Ý nhằm giành vùng Trablusgarp (Libya ngày nay).

Trong trận Tobruk (hay còn gọi trận đánh tại đồi Nadura) ngày 22 tháng 12 năm 1911, Đại úy Mustafa Kemal thống lĩnh gần 200 liên quân Thổ Nhĩ Kỳ - Lybia đã đẩy lùi cuộc tấn công của hơn 2000 lính Ý, ngăn cản ý đồ xâm chiếm hải cảng chiến lược ở phía Đông biển Địa Trung Hải này. Ông được trao quyền chỉ huy ở Derne ngày 6 tháng 3 năm 1912. Cuối cùng, quân Ý vẫn giành chiến thắng trung cuộc.

Tháng 12 năm 1912, cuộc Chiến tranh Balkan lần thứ nhất nổ ra, Mustafa Kemal được điều động về Constantinopolis để nghênh chiến với quân Bulgaria ở Gallipoli và Bolyir. Mustafal Kemal đóng vai trò quan trọng trong cuộc tái chiếm cố đô Edirne và Didymoteicho trong cuộc Chiến tranh Balkan lần thứ hai.

Đến năm 1913, ông được bổ nhiệm đến Sofia với sứ mệnh tùy viên quân sự, nhưng thực chất là nhằm lôi ông tránh xa những mưu đồ chính trị.

Mustafa Kemal được nâng đến hàm trung tá năm 1914 khi Chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra và nắm quyền chỉ huy Trung đoàn 19, thuộc Quân đoàn 5 bố trí ở bán đảo Dardanelles. Tư lệnh tối cao là Thống chế Otto Liman von Sanders.

Khi Hội đồng Chiến tranh Anh quyết định sử dụng hạm đội liên hợp Anh-Pháp, mục đích là pháo kích và chiếm các pháo đài của Thổ Nhĩ Kỳ dọc bán đảo Gallipoli, sau đó sẽ tiến đến chiếm kinh đô Constantinopolis buộc Đế chế Ottoman phải đầu hàng và, cuối cùng, mở đường biển tiếp viện cho Nga.

Khoảng 19-25 tháng 2, trong một cuộc đụng độ giữa các lực lượng trú phòng Thổ và quân trinh sát Anh, một trung sĩ 20 tuổi tên Mehmet (sau này có tên đầy đủ là Mehmet Hasanoğlu), khi súng trường của anh bị kẹt, đã lấy đá để tấn công quân địch. Mustafa Kemal lập tức nắm lấy cơ hội này và phổ biến câu truyện cho toàn quân nhằm nâng cao sĩ khí, đồng thời ra đời tên gọi "Mehmetçik" cho đến ngày nay vẫn sử dụng khi chỉ binh lính Thổ.

Sau các cuộc tấn công đơn độc bằng lực lượng hải quân lần lượt thất bại, quân Đồng Minh quyết định tiến hành cuộc đổ bộ lớn nhất trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vị trí của Mustafa Kemal nằm ngay giữa trung tâm của cuộc tấn công, đối mặt với quân ANZACS (Australian and New Zealand Army Corps), một lực lượng không những áp đảo về số lượng và vũ trang mà còn được sự hỗ trợ của chiến thuyền từ biển. Trong đợt 1 của chiến dịch tính từ ngày 25 tháng 4 năm 1915, nhiều cuộc chiến đẫm máu diễn ra nhằm dành đỉnh Chanuk Bair được biết đến là "Cuộc đua giành cao điểm". Đây là một trong những mục tiêu quan trọng nhất quyết định thành công hay thất bại của cả hai phe tham chiến. Đến đợt 2 bắt đầu từ ngày 6 tháng 5, do tình hình chiến sự căng thẳng, Mustafa Kemal hầu như chỉ cách chiến tuyền đầu chưa đầy 300 mét. Ông chỉ huy trong suốt cuộc đổ bộ ở vịnh Anzac, và nhiều trận đánh quan trọng khác như trận đồi Scimitar, trận Chanuk Bair, trận Sari Bair. Mustafa nói với binh sĩ:
Tôi không ra lệnh cho anh em tấn công, tôi ra lệnh cho anh em phải chết. Trong lúc chúng ta ngã xuống, những binh sĩ và chỉ huy khác sẽ đến thay thế.

Nhờ những chỉ đạo tài tình và cương quyết của Mustafa đã góp phần đẩy lùi đà tiến quân của lực lượng Đồng Minh và đưa cuộc chiến vào trạng thái bế tắc. Trước những thiệt hại nặng nề và nhu cầu quân lực ở Mặt trận phía Tây, quân Đồng Minh buộc phải rút quân.

Trận Gallipoli không những là một trong những giây phút anh dũng và quả cảm nhất trong lịch sử của người Thổ mà còn đem lại niềm tin và hy vọng cho quốc gia này đang trong thời điểm lụi tàn: một chiến thắng vang dội sau chuỗi những thất bại. Đó là "cú thở gắt cuối cùng" của Đế chế Ottoman. Đối với Mustafa Kemal, tuy chưa nổi tiếng trong nước song đã được cả đồng nghiệp lẫn kẻ địch công nhận là một trong những tướng lĩnh tuyến đầu xuất sắc nhất.

Nhiều sử gia cho rằng Enver Pasha đã cố ý trỳ hoãn việc nâng hàm cho Mustafa Kemal, lúc này đã là đại tá.

Dù sao, khi được thuyên chuyển đến Mặt trận Caucasus năm 1916 để nắm quyền chỉ huy Quân đoàn 2, Mustafa Kemal đã được thăng lên hàm thiếu tướng. Tình hình ở đây khác hẳn Gallipoli, khi binh lính Thổ hăng hái chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Người Armenia, chiếm đại đa số trong khu vực muốn thành lập quốc gia riêng của mình, chán ghét chính quyền Ottoman và chuyển sang hỗ trợ cho quân Nga. Đường tiếp tế liên tục bị tấn công, cộng với hàng trăm ngàn dân tản cư thuộc sắc tộc Kurd, vốn có mâu thuẫn sâu sắc với người Armenia. Mặc dầu vậy, Mustafa Kemal nhanh chóng vực dậy tinh thần quân sĩ và không cho quân Nga lấn sâu hơn. Ông tập trung thời gian đi thăm nom các thương bệnh binh và giúp đỡ dân tị nạn, cải thiện đời sống của nhân dân.

Do những nỗ lực và cống hiến trên, Mustafa Kemal được trao tặng huân chương Kiếm Vàng Imtiyaz.

Không lâu sau Mustafa Kemal lại được thuyên chuyển xuống lãnh đạo Quân đoàn 7 trong chiến dịch Palestine. Ông đụng độ với kẻ thù cũ là quân đội Anh của tướng Edmund Allenby (với lực lượng nòng cốt là các đơn vị của Ai Cập, Ấn Độ và ANZACS), và lại dưới quyền chỉ huy của Thống chế Đức Otto Liman von Sanders. Ông tích cực nghiên cứu bản đồ chiến sự và thị sát các mặt trận và nắm rõ thực lực địch-ta. Tại Syria không hề có sự hiện diện của thống đốc hay chính phụ dân sự. Khắp nơi, gián điệp ngầm của Anh cài vào do thám và tiến hành tuyên truyền ly khai, tổ chức Cuộc khởi nghĩa của dân Ả Rập. Dân chúng nói chung không còn thiết tha gì ngoại trừ chờ trực quân Anh đến càng sớm càng tốt. Khi Mustafa Kemal rút lui đến Jordan tổng số quân đào ngũ đã xấp xỉ 300000. Ông bày tỏ sự thất vọng trước sự yếu kém về khâu lãnh đạo trong một bức điện tín cho Sultan Ottoman:

Khi cuộc chiến tranh đã đi dần đến hồi kết thúc, Mustafa Kemal chuyển từ chiến đấu chống quân Đồng Minh sang chống lại sự tan rã của đế chế.

Trước tình thế chiến trường và chính trị bất lợi cho phía Đế chế Ottoman, Mustafa Kemal vẫn cương quyết chiến đấu, vừa đánh vừa rút nhằm bảo toàn những gì còn lại ở phía nam của đế chế. Chính đường biên giới được hoạch định sau đó còn được giữ gìn đến ngày nay cho Thỗ Nhĩ Kỳ có nhiều đóng góp của ông.

Sự tan rã của Đế quốc Ottoman, 1918
Ngày 30 tháng 10 năm 1918 Hiệp định đình chiến Mudros được ký kết với phe Đồng Minh, dẫn đến sự hình thành của các quốc gia Ả Rập ngày nay: Syria, Liban, Iraq, Kuwait, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhân dân Thổ Nhĩ Kỳ khát khao thành lập quốc gia của riêng mình càng nhanh càng tốt. Nhưng theo hiệp ước thì các lực lượng vũ trang của Thổ buộc phải giải giáp và chịu sự chiếm đóng của quân Đồng Minh. Mustafa Kemal trở về kinh đô Istanbul vào ngày 13 tháng 11 năm 1918 và được trao vị trí trong Bộ Chiến tranh.

Liên quân các nước Anh, Ý, Pháp và Hy Lạp bắt đầu chiếm đóng Tiểu Á với ý đồ chỉ để một phần của trung tâm Tiểu Á lại cho người Thổ Nhĩ Kỳ. Hành động này lập tức được đáp trả bằng các phong trào dân tộc của nhân dân Thổ Nhĩ Kỳ, kết quả là cuộc chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ, hay còn được biết đến "sự tái sinh của nước Thổ".

Cuộc chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ

Trái với ước nguyện của nhân dân Thổ là được bảo toàn trọn vẹn lãnh thổ của mình, các nhà lãnh đạo phe Đồng Minh đã bí mật chia chác quyền lợi trên thất bại của Đế chế Ottoman trong Hiệp định Paris, dựa trên các điều khoản bí mật ký kết năm 1915-1917. Đó là một Đế quốc Hy Lạp mới (Megalic Idea), dựa trên ý tưởng mở rộng một quốc gia mới bao gồm tất cả các nhóm dân Hy Lạp và được sự chấp thuận của Thủ tướng Anh là Lyoud George. Ý sẽ chiếm vùng giáp biển Địa Trung Hải mà họ đã được hứa hẹn ở Hiệp định St-Jean-de-Maurienne. Pháp theo Hiệp định Sykes-Picot, chờ đợi Hatay, Liban và Syria còn thèm muốn một phần miền Tây-Nam nữa của Tiểu Á. Anh đã có sẵn phần của họ ở Ả Rập, Palestine, Jordan và Iraq cũng nhắm tới quyền kiểm soát eo biển Thổ Nhĩ Kỳ.

Giai đoạn tổ chức ban đầu 1919-20
Thay vì giải giáp các lực lượng vũ trang chính quy và các tổ chức dân tộc, Mustafa Kemal quay sang liên lạc với những nhà lãnh đạo địa phương và kêu gọi cho các thống đốc và sĩ quan chỉ huy tiến hành kháng chiến chống lại quân chiếm đóng.

Ngày 22 tháng 6 năm 1919, cùng với các nhà ái quốc khác như Rauf Orbay, Refet Bele và Ali Fuat Cebesoy, Mustafa Kemal ra thông cáo Amasya tuyên bố sự độc lập của Thổ Nhĩ Kỳ đang trong tình thế "ngàn cân treo sợi tóc" do triều đình Ottoman chịu sự lệ thuộc vào ngoại quốc nên người dân Thổ phải tự thành lập ra một nhà nước của mình.

Người Anh đã được báo động và e ngại các hoạt động của Mustafal Kemal và lập tức liên lạc với triều đình Ottoman. Họ hạ lệnh bắt giữ và kết án tử ông với lý do bất chấp mệnh lệnh.

Ngày 9 tháng 7, Mustafa Kemal từ chức và tham gia Hội nghị Erzurum, tụ họp các nhà cách mạng Thổ. Tại đây, ông được trao tặng danh hiệu "Công dân danh dự" với giấy đăng ký công dân hạng nhất. Mustafa Kemal trở thành người đại diện cho thành phố cửa ngõ của dân nhập cư vào Tây Tiểu Á này. Ông lập tức kêu gọi bỏ phiếu toàn quốc để lập ra một nghị viện mới đặt tại Ankara, trên cương vị là người phát ngôn của đại hội Silvas.

Cuộc chiến tranh giành độc lập 1920-22
Tại Đại hội quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 23 tháng 4 năm 1920, Mustafa Kemal được bầu làm tổng thống.

Hiệp ước Serves được ký kết giữa chính phủ Ottoman và lực lượng Đồng Minh chuẩn bị những bước cuối cùng cho kế hoạch chiếm đóng Tiểu Á. Sự kiện này kích động mâu thuẫn giữa triều đình Istanbul và chính quyền Ankara do đối với Mustafa Kemal và các đồng sự của ông hành động này là không thể chấp nhận được và sẽ là sự chấm dứt của một quốc gia Thổ độc lập. Thái độ kiên quyết của những nhà ái quốc được sự hưởng ứng nhiệt liệt của đại bộ phận nhân dân, và Hội đồng quốc gia nhanh chóng phê chuẩn sự thành lập của một đội quân quốc gia.

Chiến sự nổ ra ở cả ba mặt trận: chiến tranh Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ, chiến tranh Thổ Nhĩ Kỳ-Armenia, chiến tranh Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ cùng với việc trấn áp các cuộc nổi loạn trong nước, kéo dài từ 1920 đến 1921.

Chính Hy Lạp là quốc gia trực tiếp muốn xâm lược Tiểu Á. Sau hàng loạt các cuộc đụng độ quân đội Hy Lạp tiến đến sông Sakarya, chỉ cách Ankara hơn 80 kilômét. Mustafa Kemal được chọn làm tổng tư lệnh của lực lượng vũ trang với toàn quyền. Sau đó quân Hy Lạp bị đánh đại bại trong trận Sakarya kéo dài gần 12 ngày, từ 23 tháng 8 đến 13 tháng 9 năm 1921.

Khi Mustafa Kemal dẫn đoàn quân chiến thắng trở về Ankara, ông được trao hàm thống soái của quân đội và danh hiệu gazi (người chiến binh của đức tin chống quân vô thần). Cuối cùng, quân đội Hy Lạp bị đánh bại hoàn toàn ở trận Dumlupinar vào ngày 30 tháng 8 năm 1922.

Cùng với sự sụp đổ của Đế quốc Nga vào năm 1917, ba nước cộng hòa độc lập được thành lập ở vùng Caucasus: Armenia, Azerbaijan và Gruzia. Kemal và phong trào của ông tức giận trước quyết định công nhận quyền tự trị cho Armenia trong Hiệp ước Sèvres của triều đình Ottoman. Mùa thu năm 1920, quân đội của Kemal tấn công Armenia và chiếm phần lớn lãnh thổ của nước cộng hòa này. Tháng 12 năm 1920, Armenia yêu cầu đình chiến. Sau đó các hiệp ước với Liên Xô, Thổ Nhĩ Kỳ được nhượng lại phần lớn lãnh thổ của nước cộng hòa dân chủ Armenia yểu thọ này.

Giai đoạn chuẩn bị cho hòa bình (1922-23)
Hiệp định Kars được ký kết ngày 23 tháng 11 năm 1921 đã giải quyết chiến sự ở vùng biên giới phía đông Thổ Nhĩ Kỳ và trả lại chủ quyền các thành phố Kars và Ardahan cho người Thổ, vốn bị cướp mất 3 thập kỷ trước bởi Đế quốc Nga trong cuộc Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1877–1878).

Tại Hội nghị Lausanne vào tháng 7 năm 1923, İsmet İnönü đòi hỏi chính phủ ở Ankara được đối xử như một nhà nước độc lập và có chủ quyền, ngang hàng với tất cả các nhà nước khác. Theo sự chỉ dẫn của Mustafa Kemal, trong khi tranh cãi các vấn đề liên quan đến tính pháp lý và tài chính của Thổ Nhĩ Kỳ, Thỏa ước đầu hàng của Đế chế Ottoman, eo biển Thỗ Nhĩ Kỳ..., đồng thời từ chối mọi thỏa thuận gây tổn thương đến chủ quyền của Thổ Nhĩ Kỳ. Cuối cùng, sau nhiều cuộc tranh luận, vào ngày 24 tháng 7 Hiệp ước Lausanne được ký kết, chấm dứt những năm dài chiến tranh đã hủy hoại quốc gia này. Lãnh thổ của quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ vốn được công bố 3 năm trước cuối cùng cũng được công nhận, ngoại trừ toàn bộ chủ quyền đối với các thành phố Mosul, Kirkuk, Hatay (Antioch) và İskenderun (Alexandretta).

Nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ và tư tưởng Kemal

Ngày 29 tháng 10 năm 1923, Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập. Mustafa Kemal đưa Fevzi Çakmak, Kazım Özalp và İsmet İnönü vào những vị trí quan trọng trong nội các mới. Họ sẽ giúp ông thực hiện các cuộc cải cách mà gần như bất khả thi trong những năm trước 1923.

Trong những năm đầu của nước cộng hòa này, họ phải đối đầu với thù trong giặc ngoài: chế độ cũ muốn trở lại. Mustafa Kemal nhìn ra hậu quả của chủ nghĩa phát xít nên loại bỏ. Ông cố sức ngăn cản sự truyền bá của chế độ chuyên chế như các nước đế quốc Ý, Đức.

Cuộc cải cách Atatürk bị đánh giá là quá gấp rút: Những phong tục tập quán có hàng ngàn năm lịch sử gần như thay đổi hoàn toàn. Đặc biệt là những cải cách tôn giáo của ông gặp nhiều phản đối, và tạo nên một mối bất đồng đáng kể giữa xã hội và chính trị tồn tại cho đến ngày nay.

Những ngày cuối cùng
Giữa năm 1937, sức khỏe của Atatürk suy giảm, và có dấu hiệu của bệnh xơ gan. Trong bản di chúc viết ngày 5 tháng 9 năm 1938, ông hiến toàn bộ tài sản của mình cho Đảng Nhân dân Cộng hòa.

Tang lễ
Mustafa Kemal Atatürk qua đời tại Istanbul vào lúc 09:05 tối ngày 10 tháng 11 năm 1938, hưởng thọ 57. Hơn 17 quốc gia viếng tang bằng người đại diện và đội nghi lễ. Hài cốt ông được đưa vào Bảo tàng Dân tộc học ở Ankara vào tháng 11 năm 1953, đám diễu hành gồm toàn bộ các thành viên nội các kéo dài hơn 2 dặm, cùng hơn 21 triệu dân khắp cả nước.

Gia đình và đời sống cá nhân
Mustafa Kemal kết hôn với Latife Uşaklıgil ngày 29 tháng 1 năm 1923. Cuộc hôn nhân kéo dài không lâu và họ ly dị ngày 5 tháng 8 năm 1925. Tuy vậy nền học vấn phương Tây, vốn đa ngôn ngữ, của bà được cho là có phần nào ảnh hưởng trong quyết định đưa nước Thổ Nhĩ Kỳ theo Hồi giáo thành một nhà nước hiện đại phi tôn giáo. Hoàn cảnh cuộc ly dị vẫn còn là một bí mật mặc dầu phần lớn tin rằng Uşaklıgil không chấp nhận được thói nghiện rượu và các buổi dạ hội muộn của Atatürk. Các lá thư và nhật ký của bà bị cấm xuất bản. Atatürk không có con mà nhận con nuôi: con gái Afet (İnan), Sabiha (Gökçen) (nữ phi công chiến đấu cơ đầu tiên trên thế giới), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra và con trai Mustafa. Ngoài ra ông còn bảo trợ cho Abdurrahim and İhsan.

Trong tổng số 5 anh chị em ruột của Atatürk tất cả đều mất sớm, chỉ còn người chị Makbule.

Trong thời gian rảnh rỗi không bận việc nước Atatürk dành thời gian đọc sách, cưỡi ngựa, chơi cờ, bơi... và đặc biệt là khiêu vũ. Ông thông thạo tiếng Pháp và tiếng Đức, và sở hữu một thư viện sách phong phú về chính trị, lịch sử, ngôn ngữ v.v.

Di sản Atatürk
Khẩu hiệu nổi tiếng nhất của Atatürk là "hòa bình tại gia, hòa bình trên toàn thế giới", thể hiện cho tư tưởng và quan điểm của ông về tính nhất quán giữa chính sách đối nội và đối ngoại. Đây không chỉ là quyết định ngẫu nhiên, nó xuất phát từ nhu cầu cấp bách của một nhà nước non trẻ mà tính ổn định lâu dài của nó phụ thuộc nhiều vào quan hệ quốc tế.

Ông thiết lập mối quan hệ gần gũi hơn với kẻ thù cũ Hy Lạp bằng việc mời thủ tướng Hy Lạp là Eleftherios Venizelos đến thăm thủ đô Ankara năm 1923, và Venizelos thậm chí còn đề cử Atatürk cho giải Nobel Hòa bình năm 1934. Tướng Douglas McArthur của Mỹ nhiều lần bày tỏ lòng ngưỡng mộ và "vinh dự là một người bạn trung thành của Atatürk".

Tên tuổi và chân dung của Atatürk có thể nghe và thấy khắp Thổ Nhĩ Kỳ: ở công trình công cộng, trường học, sách giáo khoa và tiền tệ. Hàng năm, vào chính xác thời điểm ông qua đời ngày 10 tháng 11 gần như tất cả mọi người Thổ sẽ dừng lại dành một phút tưởng niệm cho Atatürk. Tượng tưởng niệm ông được xây dựng khắp hầu hết các thành phố lớn của Thổ Nhĩ Kỳ và trên thế giới: đài kỷ niệm Atatürk ở New Zealand và Úc, quảng trường Atatürk ở Roma v.v.

Năm 1981, UNESCO công bố năm Atatürk, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhật của ông.

Những danh hiệu
Tên khai sinh của ông là Mustafa (có nghĩa là "người được lựa chọn"), sau đó mang thêm tên thứ hai Kemal ("hoàn hảo"). Cho tới khi từ chức dưới thời Đế chế Ottoman, ông được biết đến dưới tên gọi Kemal Pasha (một chức vụ cao cấp trong hệ thống chính trị, thường được trao cho Tướng quân và quan Tổng đốc, tương được với danh hiệu Lord của người Anh). Trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ, ông mang thêm danh hiệu Gazi. Cho tới ngày 24 tháng 11 năm 1934, Hội đồng Quốc gia Thỗ Nhĩ Kỳ quyết định trao tặng tên Atatürk có nghĩa là "Cha già dân tộc Thổ", vì những cống hiến lớn lao vì tổ quốc và nhân dân của ông.

Chú thích

Tham khảo

 Sách in

 Báo chí

Liên kết ngoài
 Memorial room in Bitola (Monastir)

Bài cơ bản dài

Pasha
Người Thessaloniki
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ
Nhà cách mạng Thổ Nhĩ Kỳ
Quân nhân Đế quốc Ottoman trong Thế chiến thứ nhất
Nhà dân tộc chủ nghĩa
Bắc Đẩu Bội tinh
Chủ nghĩa thế tục ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cung điện Dolmabahçe
Người từ Thessaloniki


title: Cầu diệp đen

text:
Cầu diệp đen, lan lọng đen hay lan củ đen (danh pháp hai phần: Bulbophyllum nigrescens) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Loài này phân bố ở Trung Quốc (tỉnh Vân Nam), Thái Lan, Việt Nam.

Đặc điểm sinh học

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia
Những nữ hoàng hoa lan màu đen của rừng thẳm

N
Thực vật Việt Nam
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: Fossé, Loir-et-Cher

text:
Fossé là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Galeandra baueri

text:
Galeandra baueri là một loài phong lan. Nó là loài điển hình của chi Galeandra.

Hình ảnh

Tham khảo

baueri


title: Rheurdt

text:
Rheurdt là một đô thị ở huyện Cleves, trong Nordrhein-Westfalen, Đức. Đô thị này tọa lạc khoảng 10 km về phía tây của Moers.

Tham khảo


title: Kukatpalle

text:
Kukatpalle là một thành phố và khu đô thị của quận Rangareddi thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kukatpalle có dân số 290.591 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Kukatpalle có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Kukatpalle, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Lavrenty Pavlovich Beria

text:
Lavrenty Pavlovich Beria (tên khai sinh: Lavrenti Pavles dze Beria;  – 23 tháng 12 năm 1953) là một nhà chính trị Xô viết người Gruzia. Ông được phong danh hiệu Nguyên soái và là người phụ trách an ninh quốc gia, lãnh đạo bộ máy an ninh và cảnh sát mật Liên Xô (NKVD) thời Iosif Vissarionovich Stalin trong Thế chiến II. Ông cũng từng giữ chức Phó Thủ tướng thời hậu chiến (1946–1953).

Beria trở thành lãnh đạo của NKVD từ tháng 11 năm 1938, sau khi người tiền nhiệm Yezhov bị hạ bệ. Beria lập tức cho điều tra lại các hành động tra tấn, bắt người, vu oan trong thời kì của Yezhov, kết quả là 100.000 người được thả và Yezhov cùng nhiều tay chân bị xử bắn vì tội lạm quyền.

Beria là một trong những lãnh đạo an ninh cầm quyền lâu dài nhất và có ảnh hưởng lớn nhất trong thời Stalin. Ông điều hành nhiều vùng rộng lớn của Liên Xô và là chỉ huy của lực lượng vũ trang của NKVD trong cuộc chiến tranh chống phát xít Đức, chỉ huy và điều phối hoạt động của các lực lượng du kích Liên Xô trong hậu phương Đức, điều phối các hoạt động tình báo và phá hoại trong hậu phương Đức, xử lý các trường hợp đào ngũ, phản bội, vô kỷ luật trong hàng ngũ quân đội Liên Xô. Beria cũng coi sóc các trại cải tạo lao động Gulag và điều hành các viện nghiên cứu bí mật bao hàm các nhà khoa học bị vướng vòng lao lý (gọi là sharashka). Ông cũng tham dự Hội nghị Yalta. Sau chiến tranh, Beria hỗ trợ hoạt động của các đảng cộng sản và đồng minh trong cuộc đấu tranh giành quyền lực ở các nước Đông Âu.

Beria còn là người lãnh đạo chương trình chế tạo thành công bom nguyên tử của Liên Xô, vì ông là người có khả năng lãnh đạo, điều hành giỏi, có thái độ cứng rắn và không khoan nhượng, và là người có khả năng đem lại kết quả cho các dự án.

Tháng 3 năm 1953, Stalin qua đời. Beria trở thành Phó Thủ tướng thứ nhất của Liên Xô. Ông là một trong bộ ba cầm quyền trong thời gian này cùng với G. Malenkov và V. Molotov. Tuy nhiên, Khrushchev đã tiến hành một cuộc đảo chính dưới sự hỗ trợ của các tướng lĩnh quân đội, bắt giam Beria và kết án ông phản quốc. Beria bị xử bắn ở tầng hầm của Tổng hành dinh quân khu Moskva bởi tướng Pavel Batitsky.

Tiểu sử
Lavrenty Beria sinh năm 1899 tại Merkheuli gần Sukhumi, ở Abkhazia, là con của một gia đình nông dân nghèo. Ông theo học trường kỹ thuật ở Baku, gia nhập Bolshevik vào năm 1917 và hoạt động tại Gruzia trong thời gian Cách mạng Tháng Mười. Năm 1921 Beria gia nhập Cheka ở Baku, Azerbaijan dưới sự lãnh đạo của Felix Dzerzhinsky. Cheka là cơ quan có nhiệm vụ thanh trừng các thành phần chống lại chính quyền Liên Xô. Sau đó Beria được chuyển tới làm việc cho Cheka ở Gruzia.

Năm 1922, Beria trở thành người giữ cương vị thứ hai trong Văn phòng phối hợp chính trị Nhà nước Gruzia (OGPU), tên mới của Cheka. Trong thời kỳ này, Beria đã hết sức nỗ lực trong việc dập tắt các phong trào Dân tộc Chủ nghĩa nổi dậy chống chính quyền Liên Xô tại Tbilisi năm 1924.

Năm 1926, với sự ủng hộ của Stalin, Beria được cử làm Chủ tịch của OPGU và sau đó, năm 1931 trở thành Tổng bí thư Đảng Bolshevik tại Gruzia còn và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô năm 1934.

Năm 1938, ông được Joseph Stalin chuyển đến Moskva làm trợ tá cho Nikolai Yezhov lúc này là Chủ tịch NKVD Liên Xô. Không lâu sau đó Yezhov bị bắt giữ do đã cùng với Nikolai Bukharin, Alexei Rykov, Nikolai Krestinsky, Christian Rakovsky và Lev Davidovich Trotsky bị kết án âm mưu đảo chính, do đó mà Beria được lên thay thế Nikolai Yezhov giữ chức Chủ tịch NKVD.

Vào ngày 5 tháng 3 năm 1940, sau Hội nghị Gestapo–NKVD thứ 3 được tổ chức ở Zakopane, Beria gửi một lá thư cho Stalin, trong đó ông cho biết tù nhân chiến tranh Ba Lan bị giữ tại các trại cũng như nhà tù ở Tây Belarus và Ukraina là kẻ thù của Liên Xô, và đề nghị xử bắn họ. Hầu hết những người này là sĩ quan quân đội, nhưng cũng có những nhà trí thức, bác sĩ, và linh mục cùng những người khác, tổng cộng lên tới trên 22.000. Với sự đồng ý của Stalin, NKVD của Beria đã tiến hành xử bắn họ.

Sau khi Lev Trotsky bị Ramon Mercader ám sát tại Mexico City ngày 20/8/1940 theo lệnh Stalin, tất cả các nhân vật lãnh đạo có ảnh hưởng đến cuộc Cách mạng Nga đều bị chết ngoại trừ lãnh tụ tối cao Joseph Stalin. 15 thành viên của chính quyền Bolshevik đầu tiên thì hết 10 người đã bị xử tử và 4 người đã chết không giải thích được.

Beria là lãnh đạo cầm quyền lâu nhất và có ảnh hưởng nhất của lực lượng cảnh sát mật và tình báo thời Stalin, đã có được ảnh hưởng lớn nhất trong và sau thời Thế chiến II. Ông đồng thời quản lý những lĩnh vực to lớn của nhà nước Xô viết và trên thực tế là Nguyên soái Liên Xô chỉ huy các đơn vị mặt trận của NKVD chịu trách nhiệm các chiến dịch chống du kích tại Mặt trận phía Đông trong Thế chiến II, cũng như là đội quân ngăn chặn và bắt giữ hàng nghìn "kẻ phản bội, bỏ trốn, nhát gan và bị nghi ngờ giả ốm để đào ngũ". Beria quản lý việc mở rộng các trại lao động Gulag và chịu trách nhiệm chính trong việc giám sát các định chế bảo vệ an ninh mật được gọi là sharashka, rất quan trọng trong chiến tranh. Ông cũng đóng vai trò quyết định trong việc phối hợp du kích quân Liên Xô, phát triển một mạng lưới tình báo và phá hoại hiệu quả phía sau các chiến tuyến của Đức. Ông đã tham gia Hội nghị Yalta cùng Stalin, và được Stalin giới thiệu với Tổng thống Hoa Kỳ Franklin D. Roosevelt là "Himmler của chúng tôi".

Sau chiến tranh, ông tổ chức một cuộc tiếp quản cộng sản với các nước Trung và Đông Âu. Tính cách sắt đá không thỏa hiệp của Beria khi thi hành trách nhiệm và khả năng của ông được chứng minh khi ông giám sát thành công Dự án bom nguyên tử của Liên Xô. Stalin dành cho chương trình này sự ưu tiên tuyệt đối và nó đã được hoàn thành trong chưa tới 5 năm với một phần công lao không nhỏ của chương trình gián điệp chống phương Tây của Liên Xô được tổ chức NKVD của Beria thực hiện.

Beria được thăng chức Phó Thủ tướng thứ nhất, khi ông thực hiện một chiến dịch tự do hóa ngắn. Trong một thời gian ông đã tham gia lãnh đạo "troika" cùng Georgy Malenkov và Vyacheslav Molotov. Sự tự tin thái quá của Beria vào vị trí của mình sau khi Stalin chết khiến ông đã phán đoán sai những tình cảm của những đồng minh, nhiều người trong số đó vẫn có họ hàng nằm trong nhà tù của Beria. Ngoài ra, những đề xuất của ông để tự do cho Đông Đức và bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ đã khiến các thành viên khác trong Bộ Chính trị cảnh giác, đặc biệt trong bối cảnh cuộc Khủng hoảng Đông Đức năm 1953 và chỉ bị dẹp yên sau khi quân đội Liên Xô tiến vào.

Theo lệnh từ cấp trên, Beria cũng tiến hành thanh lọc lực lượng quân đội. 3 trong 5 Nguyên soái Liên Xô và 14 trong 16 chỉ huy Hồng quân bị xử bắn sau khi bị kết án gián điệp hoặc âm mưu đảo chính. Nhờ các thành tích đó mà sự nghiệp chính trị của Beria thăng tiến nhanh và tới tháng 2/1941, ông được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng Chính phủ và tới năm 1946 là Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô.

Theo Markus Wolf, Giám đốc Phản gián của Đông Đức thì trong thời Stalin, Beria, giám đốc KGB và phụ tá Viktor Abakumov có thẩm quyền để điều tra bất cứ ai theo lệnh của Stalin.

Bị hạ bệ

Sau khi Stalin chết năm 1953, Beria được phong làm Phó Thủ tướng và tiếp tục đứng đầu MVD, mà ông ta đã nhập chung với MGB. Người đồng minh thân cận nhất của ông, Malenkov được chọn làm Thủ tướng, người có quyền lực nhất sau thời đại của Stalin. Beria là người có nhiều quyền lực nhất thứ hai, và với sự yếu kém về cá nhân của Malenkov, ông mới thực sự là người nắm quyền lực. Khrushchev trở thành Chủ tịch Đảng. Voroshilov được bầu làm Chủ tịch Nhà nước.

Qua những thành tích trong quá khứ của Beria, những lãnh tụ khác của đảng nghi ngờ những động cơ của ông. Khrushchev chống lại liên minh giữa Beria và Malenkov, nhưng lúc đó ông ta không thể đối đầu được. Cơ hội của ông ta tới vào tháng 6 năm 1953, lúc có cuộc nổi dậy đột phát của dân chúng ở Đông Đức chống lại chính quyền bộc phát ra ở Đông Berlin.

Dựa trên những phát biểu riêng của Beria, các lãnh tụ khác nghi ngờ là qua cuộc nổi dậy này, ông ta có thể đồng ý đánh đổi sự thống nhất của Đức và chấm dứt chiến tranh lạnh để được sự trợ giúp lớn lao của Hoa Kỳ, như đã từng nhận được trong Thế chiến II. Cái giá của chiến tranh vẫn còn đè nặng lên nền kinh tế của Liên Xô. Beria ao ước một nguồn tài chính to lớn mà một quan hệ với Hoa Kỳ có thể cung cấp. Chẳng hạn, Beria đã hứa hẹn cho Estonia, Latvia và Litva một nền tự trị quốc gia, tương tự như các nước chư hầu khác của Liên Xô ở Đông Âu.

Cuộc nổi dậy 1953 ở Đông Đức làm cho Molotov, Malenkov, và Nikolai Bulganin tin rằng chính sách của Beria nguy hiểm và làm suy yếu thế lực của Liên Xô. Chỉ trong vài ngày của sự việc xảy ra ở Đức, Khrushchev đã thuyết phục được các lãnh tụ khác làm một cuộc đảo chính chống lại Beria; đồng minh thân cận nhất của Beria, Malenkov đã bỏ rơi ông.

Cùng với Beria còn có Merkulov, Bogdan Kobulov, Sergey Golgidze, Vladimir Dekanozov, Pavel Meshik, và Lev Vlodzimirskiy là những thành viên cùng nhóm với Beria đã bị bắt giữ và tiến hành điều tra trong sáu tháng và xét xử tại trụ sở của Quân khu Moskva.

Nguyên soái Ivan Koniev được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng xét xử đặc biệt của phiên tòa. Toà án đặc biệt của Toà án Tối cao Liên Xô xét xử bí mật Beria từ ngày 16 đến 23 tháng 12 năm 1953.

Beria bị kết tội:

 Phản quốc. Người ta cho rằng ông đã duy trì mối quan hệ bí mật với các cơ quan tình báo nước ngoài. Đặc biệt, những nỗ lực để bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình với Hitler vào năm 1941 thông qua đại sứ Bulgaria được cho là phản quốc, mặc dù Beria đã hành động theo lệnh của Stalin và Molotov. Nó cũng bị cáo buộc rằng Beria, người đã giúp tổ chức phòng thủ của Bắc Caucasus, đã để cho người Đức chiếm Caucasus vào năm 1942. Yêu cầu của Beria cho các trợ lý cải thiện quan hệ đối ngoại là chuyển Vùng Kaliningrad cho Đức, một phần của Karelia cho Phần Lan, Quần đảo Kuril cho Nhật Bản cũng đã hình thành một phần các cáo buộc chống lại ông.
 Khủng bố. Sự tham gia của Beria vào cuộc thanh trừng của Hồng quân năm 1941 đã được xem là một hành động khủng bố.
 Hoạt động phản cách mạng trong Nội chiến Nga.

Beria và tất cả các bị cáo khác bị kết án tử hình vào ngày 23 tháng 12 năm 1953. Khi án tử hình được thực hiện, Beria cầu xin lòng thương xót trước khi ngã xuống sàn nhà và than khóc nhưng vô ích. Sáu bị cáo khác đã bị xử tử bởi đội bắn vào cùng ngày phiên tòa kết thúc. Beria bị xử tử riêng. Ông bị bắn vào trán bởi tướng Pavel Batitsky, người đã nhét một miếng giẻ vào miệng của Beria để im lặng. Những khoảnh khắc cuối cùng của ông mang lại sự tương đồng lớn với những người tiền nhiệm của ông, Trưởng ban NKVD Nikolay Yezhov, người đã cầu xin cho cuộc sống của mình trước khi hành quyết vào năm 1940. Cơ thể của ông sau đó đã được hỏa táng và phần còn lại được chôn cất trong một khu rừng gần Moskva.

Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô Viết Tối cao Liên Xô đã thông qua quyết định tước mọi danh hiệu và tặng thưởng mà nhà nước Liên Xô đã tặng cho ông, bao gồm cả danh hiệu Nguyên soái Liên Xô.

Chú thích

Dẫn nguồn

Thư mục

Liên kết ngoài

Cuộc đời thăng trầm của vị tướng bảo vệ Stalin
Starostin, người làm trùm mật vụ nổi giận
Số phận trùm tình báo Liên Xô L. Beria

KGB
Tình báo Liên Xô
Đại thanh trừng
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Bộ trưởng Nội vụ Liên Xô
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Anh hùng Liên Xô
Chương trình vũ khí hạt nhân của Liên Xô
Bolshevik
Giám đốc cơ quan tình báo


title: Anthophora pretiosa

text:
Anthophora pretiosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1919


title: Pappankurichi

text:
Pappankurichi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Tiruchirappalli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pappankurichi có dân số 20.439 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Pappankurichi có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Pappankurichi, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Saint-Cornier-des-Landes

text:
Saint-Cornier-des-Landes là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Cornier-des-Landes nằm ở khu vực có độ cao trung bình 322 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcornierdeslandes


title: Amegilla simbana

text:
Amegilla simbana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1936


title: Lamprocopa kunowi

text:
Lamprocopa kunowi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Lamprocopa