title: Munina

text:
Munina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1976 bởi Chen.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Munina flavida Yang & Yao in Yang, Li & Yao, 1997

Chú thích

Tham khảo

Galerucini
Hylaspini


title: Leucosyrinx bolbodes

text:
Leucosyrinx bolbodes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leucosyrinx


title: Möckern

text:
Möckern là một thị xã ở the huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Möckern có diện tích 422,91 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 12.818 người. Đô thị Möckern tọa lạc về phía đông của Magdeburg. Đô thị này thuộc Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Möckern-Loburg-Fläming. Trận Möckern đã xảy ra ở phía nam của thị xã năm 1813.

=Tham khảo

Liên kết ngoài=
 Verwaltungsgemeinschaft Möckern-Fläming


title: Kopeysk

text:
Kopeysk (tiếng Nga: Копейск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Chelyabinsk Oblast. Thành phố có dân số 73.342 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 212 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Chelyabinsk


title: Ectopatria mniodes

text:
Ectopatria mniodes là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Bắc Úc và Queensland.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Ectopatria


title: Codemus alatus

text:
Codemus alatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Codemus


title: Amegilla buruensis

text:
Amegilla buruensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1911


title: Grobengereuth

text:
Grobengereuth là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thuringia, Đức. Đô thị này có diện tích 5,65 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 232 người.

Tham khảo


title: Deneuille-les-Mines

text:
Deneuille-les-Mines  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Deneuillelesmines


title: 10971 van Dishoeck

text:
10971 van Dishoeck (1179 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được đặt tên cho Fleur Ewine van Dishoeck.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Colletes longiceps

text:
Colletes longiceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1910


title: Lingreville

text:
Lingreville là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche
Basse-Normandie


title: 7782 Mony

text:
7782 Mony (1994 CY) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 7782 Mony

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Neureclipsis parvula

text:
Neureclipsis parvula là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Neureclipsis


title: Gandahar

text:
Gandahar là một bộ phim hoạt hình khoa học viễn tưởng của đạo diễn René Laloux, ra mắt lần đầu năm 1988.

Nội dung

Nhân vật

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Gandahar  at the Masters of Cinema Series
 Gandahar at Le Palais des dessins animés

René Laloux
Phim hoạt hình Pháp
Phim thiếu nhi Pháp
Phim viễn tưởng Pháp
Phim đề tài du hành thời gian
Phim năm 1987


title: 23473 Voss

text:
23473 Voss là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1604.5301234 ngày (4.39 năm).

Nó được phát hiện ngày 11 tháng 10 năm 1990.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Thuận Khánh

text:
Thuận Khánh (chữ Hán giản thể: 顺庆区, âm Hán Việt: Thuận Khánh khu) là một quận thuộc địa cấp thị Nam Sung, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 545 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 610.000 người Về mặt hành chính, quận này được chia thành 8 nhai đạo, 8 trấn và 12 hương.
Nhai đạo: Bắc Thành, Trung Thành, Đông Thành, Tân Kiến, Vũ Phượng, Hoa Phượng, Hòa Bình Lộ.
Trấn: Lý Gia, Lư Khê, Ban Tăng, Oanh Khê, Song Kiều, Kim Tháp, Cộng Hưng, Kinh Khê.
Hương: Ngư Khê, Thuận Hòa, Phượng Sơn, Đăng Đài, Phạn Điện, Quế Hoa, Tân Phục, Đồng Nhân, Long Quế, Huy Cảnh, Đại Lâm.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Nam Sung


title: Nasa amaluzensis

text:
Nasa amaluzensis là một loài thực vật thuộc họ Loasaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Cornejo, X., Suin, L. & Pitman, N. 2004. Nasa amaluzensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Nasa
Thực vật dễ tổn thương


title: Lozanne

text:
Lozanne là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 202 mét trên mực nước biển.

Danh xưng dân địa phương là Lozannais.

Thị trấn có cự ly  so với Anse (Rhône),  so với Villefranche-sur-Saône,  so với Lyon.
Có 7 làng xung quanh Lozanne: Civrieux-d'Azergues về phía đông, Saint-Jean-des-Vignes về phía bắc, Belmont-d'Azergues về phía tây bắc, Châtillon-d'Azergues về phía tây, Fleurieux-sur-l'Arbresle về phía tây nam, Lentilly về phía nam và Dommartin (Rhône) về phía đông nam.

Dân số

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Chuột voi đồi

text:
Chuột voi đồi còn được gọi là nhím lông mềm hay chuột voi (tiếng Mường), có tên khoa học là Hylomys suillus, là một loài thú thuộc bộ Ăn sâu bọ.

Loài chuột voi này được phát hiện ở Đông Nam Á. Đây là loài chuột lớn, con trưởng thành dài khoảng 10 cm đến 15 cm, thức ăn của chúng là sâu bọ và các động vật nhỏ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Image at ADW

Liên kết ngoài

S
Động vật có vú Brunei
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú Borneo


title: 4424 Arkhipova

text:
4424 Arkhipova (1967 DB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 2 năm 1967 bởi T. M. Smirnova ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4424 Arkhipova

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Ectoedemia klimeschi

text:
Ectoedemia klimeschi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở miền đông và tây nam Europe, nó đặc biệt phổ biến ở lưu vực Danube, từ tây Đức đến România. Nó cũng được tìm thấy ở miền đông Đức, Ba Lan, Thụy Sĩ và miền bắc Ý.

Sải cánh dài 6-8.2 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6 và tháng 7. Có một thế hệ một năm.

Ấu trùng ăn Populus alba. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl
A Taxonomic Revision Of The Western Palaearctic Species Of The Subgenera Zimmermannia Hering And Ectoedemia Busck s.str. (Lepidoptera, Nepticulidae), With Notes On Their Phylogeny

Ectoedemia
Côn trùng châu Âu


title: Viện Viễn Đông Bác cổ

text:
Viện Viễn Đông Bác cổ (tiếng Pháp: École française d'Extrême-Orient, viết tắt EFEO) là một trung tâm nghiên cứu của Pháp về Đông phương học, chủ yếu trên thực địa. Tiền thân là Phái đoàn Khảo cổ tại Đông Dương từ năm 1898 và chính thức thành lập với tên gọi Viện Viễn Đông Bác cổ ngày 20 tháng 1 năm 1900, Viện có nhiệm vụ nghiên cứu, khai quật khảo cổ trên toàn bán đảo Đông Dương. Trụ sở đầu tiên của Viện Viễn Đông Bác Cổ ở Sài Gòn, Nam Kỳ trong ngày đầu thành lập năm 1900, tới năm 1902 Viện dời ra Hà Nội. Bởi các biến động của thời cuộc chiến tranh, năm 1957, Viện phải rời Hà Nội tới Campuchia, sau đó lại rời Phnôm Pênh về Paris năm 1975. Hiện nay, Viện Viễn Đông Bác cổ thuộc Bộ Giáo dục đại học và Nghiên cứu Pháp, có 17 trung tâm nghiên cứu tại 12 quốc gia châu Á.

Trong hơn một thế kỷ tồn tại, Viện Viễn Đông Bác cổ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về Đông phương học. Tạp chí nghiên cứu Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (Tập san Viện Viễn Đông Bác cổ, viết tắt BEFEO), đã trở nên quen thuộc trong phần danh mục tham khảo của nhiều sách, bài viết về khảo cổ và lịch sử Á châu. Viện Viễn Đông Bác cổ cũng có những ảnh hưởng quan trọng đối với các sử gia Việt Nam thế kỷ 20.

Lịch sử

Thời kỳ Đông Dương

Viện Viễn Đông Bác cổ được thành lập năm 1900 nhờ sự thúc đẩy của Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres) và Chính phủ Liên bang Đông Dương. Trong khi Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương mong muốn gửi những nhà nghiên cứu tới châu Á thì chính phủ toàn quyền Đông Dương muốn thành lập một cơ quan để tìm hiểu và bảo tồn các di sản văn hóa Đông Dương.

Năm 1902, trụ sở của EFEO được đặt tại Hà Nội với nhiệm vụ chính là khai quật khảo cổ, thu thập các tài liệu viết tay, bảo tồn các công trình, nghiên cứu về dân tộc học, ngôn ngữ và lịch sử các nước châu Á, từ Ấn Độ cho tới Nhật Bản. Năm 1907, EFEO nhận trách nhiệm bảo tồn quần thể kiến trúc Angkor và còn theo đuổi dự án này trong nhiều năm. Với tham vọng rộng lớn về mặt khoa học, EFEO xây dựng ở Hà Nội một thư viện và bảo tàng, về sau trở thành Bảo tàng Lịch sử Việt Nam. Tiếp theo đó, EFEO cũng thành lập nhiều bảo tàng khác ở Đà Nẵng, Sài Gòn, Huế, Phnôm Pênh, Battambang... Giai đoạn khởi đầu của EFEO ghi dấu ấn nhờ những đóng góp của các học giả, những tên tuổi lớn về Đông phương học như Paul Pelliot, Henri Maspero, Paul Demiéville về Hán học, Louis Finot, George Cœdès về khoa văn khắc Đông Dương, Henri Parmentier về khảo cổ học, Paul Mus về lịch sử tôn giáo...

Sau 1945
Năm 1945 đánh dấu sự mở đầu một giai đoạn mới với EFEO. Mặc dù chiến tranh, các nhà khoa học vẫn hợp tác với chính phủ các quốc gia mới để theo đuổi những công trình ở Đông Nam Á: nghiên cứu về Phật giáo, ngôn ngữ, văn học, dân tộc học... Các cuộc khai quật khảo cổ và việc trùng tu Angkor vẫn tiếp tục. Nhưng tới năm 1957, Viện Viễn Đông Bác cổ phải rời Hà Nội. Tiếp đó, năm 1975, viện lại phải rời khỏi Phnôm Pênh.

Tuy vậy, EFEO cũng đã thành lập được nhiều chi nhánh ở châu Á. Từ 1955 tại Ấn Độ, các thành viên của EFEO cộng tác với Trung tâm Pháp ở Puducherry (Institut français à Pondichéry, IFP), tham gia nghiên cứu văn học và nghệ thuật vùng Nam Ấn. Trung tâm ở Puducherry về sau còn có thêm một chi nhánh ở Pune. Cũng khoảng cuối thập niên 1950, một trung tâm được thành lập tại Jakarta chuyên về nghiên cứu văn khắc tôn giáo và khảo cổ. Từ năm 1968, tại Nhật Bản, Viện Hobogirin tập trung nghiên cứu về lịch sử Phật giáo Trung Hoa và Nhật. Vài năm sau đó, một trung tâm khác về Phật giáo Đông Nam Á được mở tại Chiang Mai, Thái Lan. Các học giả quan trọng của EFEO giai đoạn này có thể kể tới Jean Filliozat về Ấn Độ học, Rolf Stein về Hán học và Tây Tạng học, Bernard Philippe Groslier về khảo cổ ở Angkor, Charles Archaimbault về dân tộc học, Maurice Durand nghiên cứu về Việt Nam...

Đương đại
Sau khi Đông Nam Á kết thúc các xung đột và dần ổn định về chính trị, EFEO trở lại bán đảo Đông Dương, hợp tác cùng các nhà khoa học địa phương. Đầu tiên, năm 1990 tại Campuchia, Viện Viễn Đông Bác cổ tiếp tục các cuộc khai quật lớn ở Angkor. Ba năm sau, EFEO trở lại Lào. Tiếp đó ở Hà Nội, trung tâm EFEO được thành lập kèm một thư viện, tiến hành các nghiên cứu về lịch sử và nhân loại học. EFEO Hà Nội cũng có vai trò xuất bản với một tập san về văn khắc.

Sau Hà Nội, EFEO không ngừng mở thêm các chi nhánh, tại Hồng Kông, Kuala Lumpur, Đài Bắc, Tokyo, Seoul và cuối cùng tại Bắc Kinh vào năm 1997. Cùng với sự phát triển trên phương diện địa lý, lĩnh vực nghiên cứu của EFEO cũng mở rộng, hướng dần về đương đại: nhân khẩu học Đông Dương, nghiên cứu về thương mại ở Ấn Độ, các thay đổi về tôn giáo tại Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia... Thế kỷ 21, Viện Viễn Đông Bác cổ tiếp tục tham gia các chương trình hợp tác quốc tế, nghiên cứu về châu Á. Năm 2007, EFEO đóng vai trò chính, cùng một số viện nghiên cứu khác thánh lập Hiện hội châu Âu nghiên cứu về châu Á (European Consortium for Asian Field studies, ECAF).

Tổ chức
Hiện nay, EFEO là một cơ quan thuộc Bộ Giáo dục đại học và Nghiên cứu (Ministère de l'Enseignement supérieur et de la Recherche) với nhiệm vụ tìm hiểu về các nền văn minh cổ châu Á chủ yếu trên thực địa. Lĩnh vực nghiên cứu của EFEO trải dài từ Ấn Độ cho tới Trung Hoa và Nhật Bản, bao trùm toàn bộ Đông Nam Á theo ba hướng chính: các truyền thống về công trình kiến trúc, truyền thống chữ viết và tôn giáo, nghiên cứu về lịch sử và nhân loại học. 17 trung tâm và chi nhánh tại 12 quốc gia, bao gồm các nhà khoa học địa phương và quốc tế, giúp EFEO tiến hành các nghiên cứu về khảo cổ, lịch sử, tôn giáo... Bên cạnh những trung tâm riêng biệt, nhiều chi nhánh của EFEO được đặt trong các trường đại học, viện hàn lâm, bảo tàng...

Trụ sở tại Paris
Trụ sở chính của EFEO được đặt trong Maison de l’Asie (Nhà Á châu), số 22 đại lộ Président Wilson, Quận 16 thành phố Paris (). Đây là trung tâm chính có vai trò kết nối các chi nhánh ở nước ngoài. Maison de l’Asie đồng thời cũng là một địa điểm chuyên nghiên cứu về châu Á, nơi tổ chức các hội nghị, gặp gỡ, giới thiệu các tác phẩm mới liên quan đến châu Á. EFEO tại Paris còn mang chức năng một nhà xuất bản và cũng là trung tâm lưu trữ với một thư viện và một phòng trữ ảnh.

Thư viện

Thư viện của EFEO được thành lập ở Hà Nội vào năm 1903. Sự phát triển của thư viện chính là bằng chứng cho các thành tựu nghiên cứu của EFEO. Trong thời kỳ EFEO tại Hà Nội và Phnôm Pênh, từ 1900 tới 1957, thư viện đã tập hợp nhiều các tác phẩm in và viết tay liên quan tới Đông Dương. Nhờ mua lại, trao đổi, bộ sưu tập của thư viện không ngừng tăng lên. Vào năm 1944, thư viện ở Hà Nội đã tập trung được 80 ngàn cuốn sách, bao gồm cả các tác phẩm viết tay, trong đó một nửa là tài liệu với ngôn ngữ châu Âu. Vào cuối thời kỳ thuộc địa, theo các thỏa thuận giữa Viện Viễn Đông Bác cổ và ba quốc gia Đông Dương, những tài liệu với ngôn ngữ châu Âu thuộc về viện, còn những tài liệu ngôn ngữ địa phương thuộc về ba quốc gia bản địa. EFEO đã tiến hành sao chụp lại các tài liệu này rồi gửi về Paris. Hơn 12 ngàn cuốn sách, chủ yếu về Đông Nam Á, trở thành hạt nhân xây dựng nên thư viện tại Paris, được mở cửa vào năm 1968.

Thư viện EFEO ngày nay tập hợp khoảng 83 ngàn bản chuyên khảo vào hơn 1000 tựa ấn phẩm định kỳ cùng nhiều tranh in tay, các bức hình. Các tài liệu lưu trữ thuộc nhiều lĩnh vực hơn, bao gồm cả Nhật Bản, Trung Quốc và Nam Á. EFEO còn hợp tác với những cơ sở có lưu trữ tương tự (Collège de France, Thư viện ngôn ngữ phương Đông) và trao đổi ấn phẩm cùng một số trung tâm nghiên cứu châu Á khác ở châu Âu và Mỹ.

Trung tâm lưu trữ ảnh
Bộ lưu trữ ảnh của EFEO rất phong phú về mặt tư liệu (khảo cổ, kiến trúc, nghệ thuật, lịch sử...) và trải rộng qua nhiều quốc gia (Việt Nam, Lào, Ấn Độ, Trung Quốc...). Những bức ảnh đầu tiên chụp lại các cuộc khai quật do EFEO tiến hành từ đầu thế kỷ 20. Tiếp đó, một phần quan trọng khác là các di tặng, của Dalet, Bacot, Boulbet, Bénisti... Nhiều bức ảnh là minh chứng cho tình trạng các công trình trong quá khứ mà hiện nay - do chiến tranh, thời gian - đã bị thay đổi, hủy hoại. Một số khác ghi nhận quá trình khai quật và trùng tu do EFEO thực hiện trong hơn một thế kỷ.

Hiện nay bộ sưu tập của EFEO gồm khoảng 30 ngàn bức ảnh về Campuchia, 7 ngàn về Việt Nam, 3 ngàn về Trung Hoa, 3 ngàn về Lào và một số lượng lớn nữa về Ấn Độ. Một phần trong số tư liệu này đã được số hóa.

Trung tâm EFEO Hà Nội
Năm 1983, EFEO ký kết hợp tác với Viện Khoa học xã hội Việt Nam và sau đó là Đại học Hà Nội. Mười năm sau, EFEO mở lại trung tâm tại Hà Nội. Việc quay lại Việt Nam, nơi từng đặt trụ sở đầu tiên của viện, đã đánh dấu một bước phát triển mới của EFEO. Trung tâm tại Hà Nội tạo điều kiện thuận lợi cho EFEO tiếp tục nghiên cứu về Việt Nam với sự tham gia của các nhà khoa học châu Âu cũng như bản địa. Cùng với Viện Hán Nôm, EFEO tiến hành dự án kiểm kê và công bố những tài liệu văn khắc trên các bia đá ở Việt Nam. EFEO cũng tham gia giám định hoàng thành Thăng Long, nghiên cứu về các nhóm dân tộc phía Bắc, lịch sử các triều đại Đại Việt và tiếp tục chương trình khảo cổ Óc Eo ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Trung tâm ở Hà Nội cũng bao gồm một thư viện với 6 ngàn cuốn sánh tiếng Việt, Pháp, Anh chủ yếu về lịch sử và nhân loại học Việt Nam cùng các quốc gia kế bên. Bộ sưu tập của thư viện được mở rộng rất nhiều nhờ sự trao đổi tài liệu với các trung tâm nghiên cứu, trường đại học Việt Nam và nước ngoài. Vào năm 2005, giáo sư David Marr cũng tặng lại cho thư viện một bộ sưu tập cá nhân quan trọng.

Trung tâm EFEO Thành phố Hồ Chí Minh
Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp đầu tiên tại Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay) vào năm 1900, sau đó hai năm cơ quan EFEO mới chuyển văn phòng đặt tại Hà Nội.

Để tăng cường mở rộng sự hợp tác nghiên cứu giữa EFEO và các nhà nghiên cứu ở phía Nam, Tòa trụ sở Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) chính thức khánh thành vào ngày 25 tháng 2 năm 2013 tại 113 Hai Bà Trưng, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh để đi vào hoạt động nghiên cứu tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Trung tâm EFEO Puducherry

Năm 1955, nhà Ấn Độ học nổi tiếng Jean Filliozat, người giữ chức giám đốc EFEO hơn 20 năm, với sự ủng hộ của Thủ tướng Jawaharlal Nehru, đã mở một viện tại Puducherry chuyên nghiên cứu về Ấn Độ (Institut français à Pondichéry, IFP). Trong vòng nhiều năm, các thành viên của EFEO nhận trách nhiệm trong những chương trình của IFP về Ấn Độ học (triết học, lịch sử nghệ thuật, kiến trúc...). Hợp tác này vẫn còn tiếp tục sau năm 1964, khi EFEO có được trụ sở đầu tiên để lưu trữ các bộ sưu tập của mình. Đồng thời nơi đây cũng trở thành địa điểm để các học giả Pháp của EFEO gặp gỡ, hợp tác với các đồng nghiệp Ấn Độ.

Đội ngũ của trung tâm hiện nay bao gồm các nhà nghiên cứu, kỹ thuật viên cả người châu Âu và Ấn Độ. Rất nhiều kết quả được in trong bộ Collection Indologie (Bộ sưu tập Ấn Độ học) do EFEO và IFP phát hành hiện đã vượt quá 100 cuốn. Những nghiên cứu về văn học, khảo cổ, lịch sử cổ và đương đại của Ấn Độ còn được EFEO công bố trên các tạp chí chuyên ngành thế giới.

Trung tâm tại Puducherry ngày nay cũng được trang bị một thư viện tới 9 ngàn tựa sách về Ấn Độ học, một bộ sưu tập bản đồ, hình vẽ cùng những tài liệu viết tay tiếng Phạn, tiếng Tamil, Manipravalam. Năm 2005, Les Manuscrits shivaïtes de Pondichéry gồm hơn 10 ngàn tài liệu do EFEO và IFP bảo tồn đã được UNESCO công nhận là Di sản lưu trữ thế giới (Memory of the World).

Trung tâm EFEO Bắc Kinh
Trong thế kỷ 20, một số nhà Hán học nổi tiếng của EFEO như Paul Pelliot, Henri Maspero hay Rolf Alfred Stein đã tiến hành các nghiên cứu tại Trung Quốc. Nhưng phải tới năm 1994, EFEO mới mở chi nhánh đầu tiên ở Phúc Châu và tiếp đó năm 1997, trung tâm tại Bắc Kinh mới được thành lập. Đây là một bước tiến của chương trình hợp tác giữa EFEO với Viện Hàn lâm Khoa học Lịch sử Trung Quốc, Đại học Bắc Kinh, Đại học Sư phạm Bắc Kinh và Đại học Thanh Hoa.

Cùng các nhà khoa học Trung Quốc, EFEO tiến hành các dự án nghiên cứu về thủy nông và xã hội miền Bắc Trung Quốc, về đạo Lão, kiến trúc quốc phòng thời Minh và Thanh, lịch sử văn hóa, ngành in và xuất bản ở Huệ Châu... Một phần nhiều trong số những dự án này được các tổ chức quốc tế tài trợ. Trung tâm EFEO Bắc Kinh cũng xuất bản Pháp quốc Hán học (法国汉学 - Sinologie française), một tạp chí hàng năm bằng tiếng Trung Quốc do Bộ Ngoại giáo Pháp giúp đỡ.

Tại Hồng Kông, EFEO cũng mở một trung tâm vào năm 1994, nằm trong Viện nghiên cứu Trung Hoa của Đại học Hồng Kông. Ngoài các chương trình nghiên cứu về tôn giáo, chính trị, xã hội, lịch sử... Trung tâm EFEO Hồng Kông còn tham gia đào tạo trong lĩnh vực lịch sử và tôn giáo Trung Hoa.

Trung tâm EFEO Kyōto
Thành lập vào năm 1966, trung tâm EFEO Kyōto ngày nay có nhiệm vụ nghiên cứu về Nhật Bản trên nhiều lĩnh vực đa dạng thuộc khoa học xã hội. Từ năm 2003, EFEO Kyōto hợp tác với Viện nghiên cứu cổ học của Đại học Kyōto trong nhiều hoạt động, trong đó có việc tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề nghiên cứu. Bên cạnh đó, EFEO Kyōto cũng phối hợp cùng nhiều trung tâm nghiên cứu khác, cả Nhật Bản và Hoa Kỳ. Từ 2002, EFEO Kyōto tổ chức hàng tháng Kyoto Lectures, một hội thảo về Nhật Bản học và Hán học. Trung tâm còn phát hành Cahiers d'Extrême-Asie, tạp chí khoa học tôn giáo bằng tiếng Anh và tiếng Pháp, kết nối giới nghiên cứu Pháp và quốc tế.

EFEO Kyōto cũng quản lý một thư viện đặc biệt phong phú về tôn giáo phương Đông, chủ yếu là Phật giáo và đạo Lão. Vào năm 1984, thư viện đã được giáo sư Étienne Lamotte di tặng lại một bộ sưu tập lớn. Các tài liệu từ Kyōto cũng góp phần làm phong phú cho thư viện EFEO ở Paris.

Các trung tâm khác
Tính tới 2013, ngoài trụ sở chính tại Paris, EFEO có tất cả 18 trung tâm tại 13 quốc gia.

Nghiên cứu khoa học và các hoạt động

Cuối thế kỷ 19, việc nghiên cứu về châu Á có nhiều thay đổi lớn. Sự phát triển của khoa học kéo theo những phương tiện nghiên cứu mới. Cách tiếp cận mang tính phương pháp luận làm thay đổi việc xử lý các tư liệu về phương Đông. Mặt khác, để khảo cứu các công trình kiến trúc, những văn bia, để điều tra về dân tộc học, ngôn ngữ... đòi hỏi các học giả phải có mặt tại chính châu Á. Việc tập hợp, bảo tồn các hiện vật, tư liệu cũng đòi hỏi các điều kiện phức tạp, bắt buộc phải thành lập những viện nghiên cứu tại bản địa.

Năm 1898, các học giả hàng đầu của Pháp về Ấn Độ học đã đệ trình dự án xây dựng một Trường Chandannagar thuộc Pháp nhưng không nhận được sự quan tâm của giới cầm quyền. Paul Doumer sau đó đã quay lại với dự án này, nhưng đề nghị đặt viện nghiên cứu tại Đông Dương. Viện Viễn Đông Bác cổ trở thành trung tâm nghiên cứu đầu tiên hoạt động theo phương pháp mới đó. Nhiệm vụ của EFEO giai đoạn đầu bao gồm hai điểm chính: hoạt động nghiên cứu về khảo cổ học và ngữ văn học của bán đảo Đông Dương; góp phần vào việc nghiên cứu bác học những vùng và những nền văn minh lân cận như Ấn Độ, Trung Quốc, Malaysia...

Louis Finot, giám đốc đầu tiên của EFEO trình bày trong số chuyên san nhân dịp kỷ niệm lần thứ 20 ngày thành lập viện: "...việc nghiên cứu thực tế cụ thể đòi hỏi một điều khác hẳn những sự tự biện liều lĩnh của tư duy: nó đòi hỏi sự quan sát kiên trì của nhà ngôn ngữ học và nhà dân tộc học đòi hỏi sự phân tích tỉ mỷ, những sự kiện tôn giáo và xã hội, đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng những công trình kiến trúc có chạm hình; nó xem nhẹ việc coi lý thuyết như một công cụ để nghiên cứu mà nắm chắc trong tay cái cuốc của nhà khảo cổ học, cái compa của nhà nhân chủng học, chiếc ống kính của nhà nhiếp ảnh và chiếc bàn chải của nhà in rập. Tất cả những công việc đó không phải là những công việc của một du khách thoảng qua. Những kết quả đó chỉ thu được trải qua quá trình lao động liên tục, có tổ chức, giống như một học viện nghiên cứu thường trực thì mới có thể có được".

Năm 1898, EFEO mới chỉ có bản điều lệ của phái đoàn khảo cổ học thường trực tại Đông Dương, Louis Finot được chỉ định làm giám đốc của viện. Năm 1899, khi đến Sài Gòn, tuy có gặp sự phản ứng từ phía Việt Nam, đoàn bắt tay ngay vào công việc. Việc nghiên cứu lịch sử châu Á có những khó khăn, đòi hỏi các học giả của EFEO phải tìm phương pháp tiếp cận khác với nghiên cứu lịch sử châu Âu. "Người phương Tây hiểu và yêu cầu được hiểu, một lịch sử được đánh dấu bằng các sự kiện và năm tháng, bằng các triều đại, bằng các cuộc chinh phạt được ghi nhận theo trình tự thời gian. Một lịch sử như vậy thì người Campuchia không biết đến bởi hai nguyên nhân rất rõ nét là: một mặt các văn bản viết tay không có khả năng cưỡng lại với thời gian, với các cuộc chiến tranh, với khí hậu và mặt khác những văn khắc trên đá đã khó có thể đọc được vì bị bào mòn, bị nấm rêu bao phủ, bị tan vỡ, sụp đổ...". Vì vậy, các thành viên EFEO đã phải nghiên cứu trên các công trình kiến trúc song song với việc nghiên cứu các văn tự.

Kết quả đầu tiên của EFEO tại Đông Dương, 100 tác phẩm và 300 tập sách nhỏ bằng tiếng Khmer được tập hợp lại. Năm 1900, Viện Viễn Đông Bác cổ phát hành ấn phẩm đầu tiên: Tiền cổ học An Nam. Sau năm đầu, bốn tập san (ba tháng một kỳ) của EFEO được in thành một tập 431 trang kèm theo 75 bức ảnh minh họa và ba tấm bản đồ. Những nghiên cứu đầu tiên này bao gồm các lĩnh vực: tôn giáo, kiến trúc Chăm, văn học dân gian Việt Nam, khảo cổ học ở Lào, phong tục Campuchica... Cũng trong tập này còn có hai bài nghiên cứu về Trung Hoa và Nhật Bản. Năm 1902, Séraphin Couvreur đã đưa ra phương pháp Latinh hóa chữ Hán. Hệ thống này gần tương tự Bính âm Hán ngữ và được sử dụng rộng rãi cho tới giữa thế kỷ 20.

Với một thời gian dài nghiên cứu, thực hiện nhiều cuộc khai quật ở Đông Nam Á, EFEO đã sưu tập được một số lượng lớn hiện vật, tài liệu. Và cũng sau một thời gian dài, bởi các chính sách của EFEO, bởi các biến động lịch sử, các hiện vật này có những số phận khác nhau. Ngay từ những năm 1930, hoạt động bán lại hiện vật của EFEO đã bị báo chí Pháp chỉ trích. Tháng 1 năm 1943, 23 thùng, khoảng 8 tấn các tác phẩm điêu khắc Campuchia được EFEO gửi đến bảo tàng Tokyo. Cũng có những hiện vật được EFEO tặng lại cho chính quyền bản địa. Như ngày 3 tháng 11 năm 1942, EFEO đã tặng vua Campuchia một bức tường được điêu khắc dài 10 mét, đặt tại Vương cung Campuchia ở Phnôm Pênh. Khi EFEO phải rời Việt Nam, kho tư liệu của viện được phân chia theo nguyên tắc: những tác phẩm ngôn ngữ châu Âu thuộc về EFEO, còn các tài liệu ngôn ngữ bản địa thuộc về chính quyền Việt Nam. Tuy vậy, không ít tư liệu đã được EFEO gửi về Paris. Bộ sưu tập về Đông Nam Á của bảo tàng Guimet có một phần không nhỏ nhờ hoạt động của EFEO trong đầu thế kỷ 20.

Về mặt khoa học, EFEO đã giành được những thành tựu to lớn. Với lĩnh vực nghiên cứu trải rộng về địa lý, EFEO không đi sâu vào từng nền văn hóa. Nhưng cũng vì lý do đó, EFEO trở thành nơi gặp gỡ lý tưởng cho các viện nghiên cứu chuyên sâu. Hơn một thế kỷ hoạt động, viện cũng là cái nôi đào tạo những học giả tiêu biểu của Pháp về Đông phương học.

Một số học giả nổi tiếng

Louis Finot

Louis Finot sinh năm 1864 ở Bar-sur-Aube. Sau khi tốt nghiệp ngành luật và văn chương, Finot làm việc tại Thư viện quốc gia Pháp. Cũng khoảng thời gian này, ông bắt đầu học tiếng Phạn tại École des hautes études rồi làm việc tại trường sau khi nhận bằng. Năm 1898, Louis Finot được bổ nhiệm làm giám đốc Mission archéologique en Indochine (Phái đoàn Khảo cổ tại Đông Dương) và sau đó trở thành giám đốc đầu tiên của EFEO. Chính Louis Finot đã cho phát hành những tập san đầu tiên của Viện Viễn Đông Bác cổ. Sau khi hết nhiệm kỳ vào năm 1904, Louis Finot trở về Paris rồi trở thành giáo sư của École des hautes études và Collège de France. Khoảng thời gian sau, Louis Finot lại tới Đông Dương rồi trở về Pháp năm 1918. Cuối năm 1920, Louis Finot tiếp tục trở lại Đông Dương và giữ chức giám đốc EFEO lần thứ hai. Sau năm 1926, Louis Finot sang Campuchia cùng nhóm nghiên cứu về Angkor. Năm 1930, Louis Finot rời Đông Dương về sống tại Toulon. Năm 1933, Louis Finot được bầu vào Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương và mất hai năm sau đó cũng tại Toulon. Trong suốt khoảng thời gian gần 40 năm, Louis Finot đã công bố nhiều công trình nghiên cứu về văn học, khảo cổ, văn khắc các nước Đông Đương.

George Cœdès

George Cœdès sinh năm 1886 tại Paris. Cœdès theo học tiếng Phạn và tiếng Khmer tại École pratique des hautes études. Năm 18 tuổi, ông đã công bố bài báo đầu tiên trên BEFEO. George Cœdès có tham gia quân ngũ một thời gian và khi kết thúc, ông trở thành thành viên của EFEO, tới Đông Dương năm cuối 1911. Sau một thời gian dài làm việc ở Xiêm, George Cœdès tới Hà Nội năm 1929 trở thành giám đốc EFEO và giữ chức vụ này cho tới khi nghỉ hưu vào năm 1947. Chính George Cœdès đã phát triển EFEO tại Hà Nội, mở thêm thư viện, phòng ảnh và bảo tàng Louis Finot, tiền thân của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam sau này. Năm 1944 tại Hà Nội, George Cœdès công bố Histoire ancienne des États hindouisés d'Extrême-Orient (Cổ sử các quốc gia Ấn Độ hóa tại Viễn Đông). Sau chiến tranh, công trình này được xuất bản tại Paris năm 1948 với tên Les États hindouisés d'Indochine et d'Indonésie, giành được thành công lớn. Rời Đông Dương trở về Paris, George Cœdès làm việc tại bảo tàng Ennery và còn tham gia giảng dạy. Ông cũng được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại (Académie des Sciences d'Outre-Mer) và Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương. Năm 1969, George Cœdès mất tại Paris.

Henri Parmentier
Henri Parmentier (Paris, 1871 - Phnôm Pênh, 22/2/1949) là một nhà khảo cổ học người Pháp, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa Chăm Pa cổ xưa. Ông góp phần quan trọng trong việc thu thập, bảo tồn những hiện vật thuộc nền văn hóa Chăm Pa tại Mỹ Sơn và phục hồi các di tích Angkor.

Ông cũng góp phần thực hiện các chương trình bảo tồn Angkor Wat và các nâng cấp các bộ sưu tập khảo cổ tại bảo tàng của Viện Viễn Đông Bác Cổ tại Hà Nội (nay là Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam). Ông cũng góp phần xây dựng Viện bảo tàng của Viện tại Đà Nẵng, (nay là Viện Bảo tàng Nghệ thuật điêu khắc Chăm Đà Nẵng).

Louis Malleret
Louis Malleret (1901-1970) là nhà khảo cổ học người Pháp, giám đốc của viện từ năm 1949 đến 1956, người đã tiến hành các cuộc khai quật ở Đông Nam Á vào những năm 1940, chủ yếu tại khu vực thuộc vương quốc Phù Nam và Óc Eo ở đồng bằng sông Cửu Long.

Nguyễn Văn Huyên
Nguyễn Văn Huyên sinh năm 1908 tại Hà Nội trong một gia đình trí thức. Năm 1926, ông tới Pháp học về văn và luật. Năm 1934, Nguyễn Văn Huyên trở thành người Việt Nam đầu tiên bảo vệ luận án tiến sĩ tại Sorbonne với đề tài Les chants alternés des garçons et des filles en Annam (Hát đối đáp nam nữ thanh niên ở An Nam). Năm 1935, Nguyễn Văn Huyên về Việt Nam và giảng dạy tại École du protectorat (Trường bảo hộ). Đến 1938, ông gia nhập EFEO. Đồng thời, từ năm 1941, Nguyễn Văn Huyên cũng tham gia Comité de recherches scientifiques de l'Indochine (Ban nghiên cứu khoa học Đông Dương). Sau tháng 8 năm 1945, Nguyễn Văn Huyên làm việc cho chính phủ Hồ Chí Minh, giữ chức giám đốc Đại học học vụ, tham gia xây dựng chương trình giáo dục. Từ 1946, Nguyễn Văn Huyên trở thành bộ trưởng Bộ Giáo dục quốc gia và giữ chức vụ này tới khi mất vào năm 1975. Kể từ nghiên cứu đầu tiên vào năm 1934, Nguyễn Văn Huyên đã công bố nhiều công trình giá trị về văn hóa, tín ngưỡng Việt Nam.

Giám đốc của viện

 1898: Louis Finot
 1905: Alfred Foucher
 1908: Claude Eugène Maitre
 1920: Louis Finot
 1926: Léonard Aurousseau
 1929: George Cœdès
 1947: Paul Lévy
 1950: Louis Malleret
 1956: Jean Filliozat
 1977: François Gros
 1989: Léon Vandermeersch
 1993: Denys Lombard
 1998: Jean-Pierre Drège
 2004: Franciscus Verellen
 2014: Yves Goudineau

Viện Viễn Đông Bác cổ và Việt Nam

Được thành lập tại Việt Nam và đặt trụ sở chính ở đây trong suốt hơn nửa thế kỷ, Việt Nam học luôn là một trong những lĩnh vực nghiên cứu chính của EFEO. Qua các tập san cũng như các tổng kết, có thể thấy những đóng góp quan trọng về Việt Nam học của các học giả Viện Viễn Đông Bác cổ, cả người Pháp và người Việt.

Những nghiên cứu của EFEO bao trùm nhiều lĩnh vực của Việt Nam học, như tín ngưỡng, tôn giáo, kiến trúc, văn học, ngôn ngữ, dân tộc học... và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Các khái niệm của lịch sử văn minh Việt Nam như văn hóa Hòa Bình, văn hóa Bắc Sơn, văn hóa Đông Sơn, văn hóa Sa Huỳnh... đều do EFEO công bố trước 1954. Viện Viễn Đông Bác cổ đã sưu tầm, bảo tồn hiện vật và biện soạn nhiều tài liệu về Việt Nam học. Kho sách của EFEO về sau được chuyển giao cho Thư viện Viện Thông tin Khoa học Xã hội, Thư viện Khoa học Kĩ thuật Trung ương và Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Một phần khác hiện được lưu trữ tại các thư viện, trung tâm nghiên cứu của Pháp.

Một số di tích quan trọng của Việt Nam cũng do các nhà khoa học của EFEO khám phá vào đầu thế kỷ 20. Năm 1898, Thánh địa Mỹ Sơn được một người Pháp phát hiện. Không lâu sau đó, các nhà khoa học của EFEO đã tới nghiên cứu kiến trúc, điêu khắc và các văn bia của quần thể di tích này. Kết quả đã làm sáng tỏ các câu hỏi về Mỹ Sơn, cũng như xác định được giá trị của di tích. Tên gọi các khu vực đền tháp ở đây (A10, B5...) đều do học giả của EFEO đặt. Năm 1924, Viện Viễn Đông Bác cổ tìm ra Bãi đá cổ Sa Pa ở miền Bắc Việt Nam. Đến nay, EFEO vẫn tiếp tục nghiên cứu và cùng phía Việt Nam tìm kiếm phương án bảo vệ bãi đá trước sự phá hoại của người dân và khách du lịch.

Viện Viễn Đông Bác cổ cũng xây dựng nền móng cho hệ thống bảo tàng lịch sử ở Việt Nam. Do nhu cầu bảo tồn các hiện vật lịch sử, năm 1926, EFEO thành lập bảo tàng Louis Finot, tức Bảo tàng Lịch sử Việt Nam ngày nay. Tương tự ở Đà Nẵng, Bảo tàng Nghệ thuật điêu khắc Chăm Đà Nẵng được EFEO bảo trợ, thành lập năm 1919 mang tên học giả Henri Parmentier.

Các thành công của EFEO đã giúp đỡ cho chính giới học giả Việt Nam và cả giới Đông phương học thế giới tiến hành các nghiên cứu về Việt Nam học.

Những chuyện đố kỵ
Đầu thế kỷ 20 thì nền khoa học Pháp có nhiều thành tựu nhưng cũng có nhiều tai tiếng, hiện ra ngay trong lịch sử thành lập và hoạt động của "Hội đồng Nghiên cứu Quốc tế" (IRC; 1919-1931). IRC là hội đồng thượng đỉnh của giới khoa học nhưng bị người Pháp thao túng, nên bị bỏ lơ không được coi là tiền thân của Hội đồng Khoa học Quốc tế (ICSU; 1931) hiện nay.

Viện Viễn Đông Bác cổ Hà Nội đã từng bị tai tiếng vì không tổ chức đúng đắn việc khảo cổ trong nửa đầu thế kỷ 20. EFEO đã dung túng những người không chuyên môn khai quật sai quy cách vì chỉ cần những người này đem về một phần di vật cho viện.

Một trong những chuyện đố kỵ ở EFEO trước đây, là sự việc bà Madeleine Colani (1866-1943) được mời làm cộng tác viên, và bà đã có những đóng góp lớn lao cho khảo cổ học Đông Dương, thể hiện ngay từ Hội nghị Tiền sử Viễn Đông lần thứ Nhất tại Hà Nội tháng 1 năm 1932. Colani là người đã khai quật nhiều địa điểm nhất, lập ra tên gọi văn hóa Hòa Bình, khảo sát tại các văn hóa Bắc Sơn, Hạ Long, Sa Huỳnh,... ở Việt Nam, và phát hiện di tích Cánh đồng Chum ở Lào. Sau này bà được vinh danh trong Hội nghị các nhà khảo cổ thế giới kỷ niệm 60 năm công trình về văn hóa Hòa Bình của bà - "The Hoabinhian 60 Years after Madeleine Colani: Anniversary Conference" - tổ chức cuối năm 1993 tại Hà Nội. "Thế mà, dù cộng tác lâu năm với trường Viễn Đông Bác cổ, bà chưa bao giờ được nhận là thành viên của Trường này. Có lẽ vì tiếng tăm nổi bật, bà là nạn nhân của ganh tị, ghen ghét đến từ các nam đồng nghiệp."(Trích Nguyễn Quang Trọng, 2003).

Tham khảo

Xem thêm
 Christiane Pasquel Rageau, Trường Viễn Đông Bắc cổ Pháp hay ngành Đông phương học sôi động ở Pháp (Bulletin d’informations de L’Association des Bibliothécaires Français). N.0140, Ier Trimestre 1989. Đăng lại trên trang của Viện nghiên cứu Hán nôm.

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Viện Viễn Đông Bác cổ.
 Viện Viễn Đông Bác cổ tại Hà Nội
 Viện Viễn Đông Bác cổ tại Thành phố Hồ Chí Minh

Viện Viễn Đông Bác cổ
Lịch sử Việt Nam
Thư viện Paris
Quận 16, Paris
Bài Pháp chọn lọc


title: Alhabia

text:
Alhabia là một đô thị thuộc tỉnh Almería, in Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 16 km², dân số năm 2005 là 692 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Alhabia  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Bipleura

text:
Bipleura là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Bipleura laboissiere Bechyne, 1957
 Bipleura singularis Laboissiere, 1932

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Litoria wisselensis

text:
Litoria wisselensis (tên tiếng Anh: Wissel Lakes Treefrog) là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Richards, S. & Kurniati, H. 2004. Litoria wisselensis . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

W
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea
Động vật được mô tả năm 1968


title: Chauvetia gigantea

text:
Chauvetia gigantea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chauvetia


title: Saint-Aubert-sur-Orne

text:
Saint-Aubert-sur-Orne là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Aubert-sur-Orne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 253 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintaubertsurorne


title: Chaloenus schawalleri

text:
Chaloenus schawalleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Chaloenus


title: Giải vô địch bóng đá U-16 Đông Nam Á

text:
Giải vô địch bóng đá U-16 Đông Nam Á () là một giải đấu bóng đá quốc tế thường niên được tổ chức bởi các đội tuyển quốc gia thành viên Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) và đôi khi có các đội tuyển khách mời từ khu vực châu Á. Giải đấu ban đầu được tổ chức cho lứa tuổi U-17 và từng mang tên gọi là Giải vô địch bóng đá U-17 Đông Nam Á () trước năm 2008. Tuy vậy, thể theo việc Liên đoàn bóng đá châu Á đổi lại tên gọi các giải trẻ châu lục để phù hợp với quy ước đặt tên của FIFA và cũng để phản ánh lứa tuổi của các cầu thủ tại giải đấu, Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á đã thay đổi tên gọi của giải. Giải được tổ chức lần đầu vào năm 2002 và được tổ chức lại vào năm 2005. Kể từ năm 2005, giải được tổ chức hàng năm liên tiếp.

Kết quả

Thành tích của quốc gia

Xem thêm
Giải vô địch bóng đá U-16 châu Á
Giải vô địch bóng đá U-19 Đông Nam Á
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á
Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á

Tham khảo

Liên kết ngoài
 trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á.


title: (73970) 1998 AX6

text:
{{DISPLAYTITLE:(73970) 1998 AX6}}

(73970) 1998 AX6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 5 tháng 1 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 73001–74000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cerithiopsis eliza

text:
Cerithiopsis eliza là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được Dall mô tả năm 1927.

mô tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 3,6 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 805 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 805 m.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 1927


title: Megachile familiaris

text:
Megachile familiaris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1916


title: Ralph M. Steinman

text:
Ralph Marvin Steinman là một (14 tháng 1 năm 1943 – 30 tháng 9 năm 2011) là một nhà miễn dịch học và nhà sinh vật học tế bào Canada tại Đại học Rockefeller. Ông được truy tặng, cùng với Jules A. Hoffmann, và Bruce A. Beutler giải Nobel Y học năm 2011 vì các khám phá của họ về hệ miễn dịch. Ông đã khám phá ra các tế bào có khả năng điều chỉnh phản ứng miễn dịch. Năm 1973, ông đặt ra thuật ngữ các tế bào đuôi gai dài trong khi làm việc như là một nghiên cứu sinh sau tiến sĩ trong phòng thí nghiệm của Zanvil A. Cohn, cũng tại Đại học Rockefeller.
Năm 1973, ông đã phát hiện một loại tế bào mới hình cây và chứng minh vai trò của nó trong việc tạo ra các tế bào T, các cỗ pháo hạng nặng của hệ miễn dịch, trực tiếp tiêu diệt mầm bệnh. Tế bào T còn là một phần của bộ nhớ miễn dịch, giúp tổ chức một cuộc tấn công nhanh hơn, mạnh hơn nếu cùng một loại mầm bệnh tái xâm nhập cơ thể. Steinman cũng chứng minh rằng hệ miễn nhiễm có thể tấn công các vi bào nguy hại trong khi không động tới các tế bào lành tính trong cơ thể.
Công trình nghiên cứu của ông và hai người đồng nhận giải Nobel năm 2011 đã đóng vai trò nòng cốt giúp việc phát triển nhiều loại vắc xin chống bệnh lây nhiễm, cũng như các hướng tiếp cận mới trong việc chống ung thư. Nghiên cứu còn đặt nền tảng cho làn sóng mới của cái gọi là "vắc xin chữa bệnh", trong đó kích thích hệ miễn nhiễm tích cực tấn công khối u ác tính trong cơ thể.

Ngày 03 Tháng 10 2011, Ủy ban Nobel Y khoa đã thông báo rằng ông đã nhận được một nửa giải Nobel Sinh lý học hoặc y học cho "khám phá của ông của tế bào đuôi gai và vai trò của nó trong khả năng miễn dịch thích nghi". Nửa còn lại được tra cho Bruce Beutler và Jules A. Hoffmann cho "khám phá của họ liên quan đến kích hoạt của miễn dịch bẩm sinh". Tuy nhiên, ủy ban biết được rằng ông đã chết ba ngày trước đó, ngày 30 tháng 9. Ủy ban đã xem xét xử lý vụ trao giải cho Steinman vì quy định được rằng giải thưởng là không trao tặng sau khi chết. Ủy ban sau quyết định đó là quyết định để trao giải thưởng "được thực hiện với thiện ý," sẽ vẫn không thay đổi.

Steinman đã nhận được nhiều giải thưởng và công nhận cho công việc kéo dài cuộc sống của mình trên các tế bào đuôi gai, chẳng hạn như giải Albert Lasker Đối với nghiên cứu y khoa cơ bản (2007), Viện quốc tế Giải thưởng Gairdner Foundation (2003), và Nghiên cứu Ung thư William B. Coley Award (1998). Ngoài ra, ông đã là thành viên của Viện Y học (Mỹ, bầu 2002) và Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (Mỹ, bầu 2001).

Ralph Steinman sinh ra trong một gia đình người Do Thái ở Montreal, một trong bốn người con của Irving Steinman (mất 1995) và Nettie Steinman (nhũ danh Takefman, sinh 1917) gia đình sớm chuyển đến Sherbrooke, nơi cha mở và chạy một cửa hàng quần áo nhỏ "Mozart's". Sau khi tốt nghiệp từ trường cao Sherbrooke, Steinman di chuyển trở lại Montreal, nơi ông ở lại với ông bà ngoại của ông Nathan và Eva Takefman. Ông đã nhận được bằng cử nhân khoa học từ Đại học McGill và nhận được bằng thạc sĩ (magna cum xuất sắc nhất) vào năm 1968 từ Trường Y Harvard. Ông đã hoàn thành bác sĩ thực tập nội trú và cư trú của ông tại Bệnh viện đa khoa Massachusetts
.

Chú thích

Nhà tế bào học Canada
Nhà sinh học Canada
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Canada đoạt giải Nobel
Sinh năm 1943
Mất năm 2011
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Chết vì ung thư tuyến tụy
Tử vong vì ung thư ở New York


title: Müllenbach

text:
Müllenbach là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Müllenbach có diện tích 8,02 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 487 người.

Tham khảo


title: Luperososia antennalis

text:
Luperososia antennalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Luperososia


title: Álvares Machado

text:
Álvares Machado là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2007) là 22.859 người, diện tích là 346,283 km², mật độ dân số 73,5 người/km². Đô thị này nằm ở độ cao 475 m, cách thủ phủ bang São Paulo 576 km. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu cận nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, đô thị này có chỉ số phát triển con người 0,772.
Đô thị này giáp các đô thị: Alfredo Marcondes, Tarabai, Pirapozinho, Presidente Prudente, Presidente Bernardes

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Hoàng Long (định hướng)

text:
Hoàng Long có thể đề cập đến:

Địa danh

Việt Nam
 Xã Hoàng Long, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội
 Huyện cũ thuộc tỉnh Ninh Bình, nay là huyện Nho Quan
 Sông Hoàng Long, chi lưu sông Đáy chảy qua một số huyện của Ninh Bình

Trung Quốc
 Huyện Hoàng Long, thuộc địa cấp thị Diên An, tỉnh Thiểm Tây
Khu thắng cảnh Hoàng Long, thuộc tỉnh Tứ Xuyên

Tên người
 Hoàng Long, nhạc sĩ Việt Nam, nổi tiếng cùng với người anh em sinh đôi Hoàng Lân
 Lê Hoàng Long, một nhạc sĩ Việt Nam
 Hoàng Long, tướng cuối triều Minh.

Niên hiệu
Niên hiệu của Hán Tuyên Đế Lưu Tuân nhà Tây Hán, Trung Quốc.
Niên hiệu của Tôn Quyền, Đông Ngô thời Tam Quốc, Trung Quốc.
Niên hiệu của Đoạn Tử Chương nhà Đường, Trung Quốc.

Môn phái
Hoàng Long phái, một nhánh Thiền tông Trung Quốc.

Đặc sản
 Khoai lang Hoàng Long: một dòng khoai đặc sản được trồng ở các xã vùng bãi sông Hoàng Long, Ninh Bình.

Xem thêm
Hoàn Long (định hướng)


title: Ultra Series

text:
là tên gọi chung cho tất cả những sản phẩm truyền thông do Tsuburaya Productions sản xuất có sự xuất hiện của Ultraman cùng những người anh em của nhân vật và vô số các phản diện Ultra Monsters. Ra mắt lần lượt với các bộ phim truyền hình Ultra Q và kế đó là Ultraman vào năm 1966, Ultra Series được xem là một trong những dòng tác phẩm thuộc thể loại tokusatsu siêu anh hùng nổi tiếng nhất xuất xứ từ Nhật Bản, bên cạnh các loạt phim đình đám khác do Đông Ánh sản xuất gồm Kamen Rider, Super Sentai và Metal Heroes. Ultra Series còn là một trong những đại diện nổi tiếng của thể loại daikaiju (大怪獣, "đại quái thú") cùng với loạt Godzilla của Toho và Gamera của Daiei Film. Tuy nhiên, Ultra Series  lại bị phân vào nhánh phụ kyodai hīro (巨大ヒーロー, "người hùng khổng lồ") – tiểu thể loại của dòng tác phẩm tokusatsu.

Thương hiệu Ultraman đã thu về tới 74 tỷ USD từ doanh số bán phụ phẩm liên quan từ năm 1966 đến 1987, tương đương hơn 170 tỷ USD nếu tính lạm phát. Ultraman là nhân vật được có bản quyền ăn khách thứ 3 thế giới ở thập niên 1980 chủ yếu nhờ danh tiếng của nhân vật tại thị trường châu Á. Các chi tiết liên hệ đến Ultraman trong văn hóa đại chúng của Nhật rất đông đảo, có thể hơn cả nhân vật Superman trong văn hóa Mỹ.

Các Ultraman
Như được tiết lộ trong phần phim Mega Monster Battle: Ultra Galaxy, Ultraman là một nền văn minh công nghệ tiên tiến, lúc đầu có hình dạng trông giống con người. Chủng tộc này đã tiến hóa nhân dạng của mình sau khi kích hoạt Plasma Spark– thứ thay thế cho mặt trời đã chết của họ. Ultraman và nhiều nhân vật họ hàng với anh ta thường có màu da đỏ pha trắng (mặc dù vài năm gần đây có phát triển thêm một số biến thể có màu khác) và sở hữu đôi mắt phát sáng màu vàng hình hạnh nhân (mặc dù có một vài ngoại lệ về màu sắc và hình dáng). Họ sở hữu nhiều siêu năng lực, đáng chú ý nhất là các khả năng bắn chùm tia năng lượng từ lòng bàn tay (Kousen) và bay lượn. Họ còn có chung nhận thức văn hóa về công lý và nghĩa vụ, một lượng lớn các Ultraman đều gia nhập Đội cảnh vệ Vũ Trụ (宇宙警備隊, Uchū Keibitai) để duy trì nền hòa bình trong vũ trụ, tránh để rơi vào tay những kẻ xâm lược và quái vật ngoài hành tinh.

Các Ultraman được cử đi đến những thế giới khác và mang theo một bộ đèn cảnh báo (Color time), bộ đèn này sẽ càng nhấp nháy nhiều và chuyển từ màu xanh sang màu đỏ nếu như anh ta đang bị trọng thương. Do sự ô nhiễm mà con người gây ra và hiệu ứng lọc ánh sáng của khí quyển, một Ultraman có thể hoạt động trên Trái Đất chỉ 3 phút, trước khi anh ta bất tỉnh do nguồn năng lượng đã cạn kiệt. Do đó Ultraman buộc phải mang hình hài con người (Human form) hoặc hợp nhất với cơ thể vật chủ người (Host). Nếu như hợp nhất với người, Ultraman sẽ sản sinh ra năng lực hồi sinh một người vừa tử vong bằng cách truyền cho người đó năng lượng sống của anh ta.

Hiện tượng Ultraman

Sau khi chương trình Ultraman được phát sóng, hàng loạt phần hậu truyện đã được sản xuất nhằm tiếp nối bộ phim nguyên tác: Ultraseven (1967, TBS), The Return of Ultraman (1971, TBS), Ultraman Ace (1972, TBS), Ultraman Taro (1973, TBS), Ultraman Leo (1974, TBS), Ultraman 80 (1980, TBS), Ultraman Tiga (1996, MBS), Ultraman Dyna (1997, MBS), Ultraman Gaia (1998, MBS) và Ultraman Cosmos (2001, MBS). Sau đó, hãng phim đã tái khởi động lại nhân vật anh hùng này bằng "Dự án Ultra N" (Ultra N Project) xoay quanh ba nhân vật người hùng: Ultraman Noa ("linh hồn" của Dự án Ultra N, xuất hiện trong các Stage Show cũng như trong tập cuối của Ultraman Nexus) vào cuối 2003, Ultraman Nexus (CBC sản xuất năm 2004) và ULTRAMAN (Shochiku Productions sản xuất năm 2004). Kế tiếp là sự trở lại của lối dựng phim motif kiểu nguyên thủy trong Ultraman Max (CBC sản xuất năm 2005). Trong nội dung của Max, một nhân vật anh hùng mới nữa tên là Ultraman Xenon được trình làng. Vào tháng 4 năm 2006, tác phẩm kỷ niệm 40 năm ra đời thương hiệu Ultraman mang tên Ultraman Mebius đã đánh dấu sự trở lại của vũ trụ gốc mà nhiều người hâm mộ đợi chờ từ lâu. Cũng có một nhân vật anh hùng khác được giới thiệu trong bộ phim này là Ultraman Hikari (trước đây là Hunter Knight Tsurugi).

Tính đến năm 2013, Tsuburaya Productions đã ghi nhận 36 Ultraman thuộc hàng ngũ nhân vật chính thức của thương hiệu Ultraman (tính cả Ultraman Legend - một nhân vật được kết hợp giữa Ultramen Cosmos và Justice và xuất hiện dạng một thực thể độc lập). Con số 36 là chưa kể đến các nhân vật Ultraman do Thái Lan sản xuất, đáng lẽ con số ấy phải là 38 nếu tính Next, Noa và Nexus là các thực thể độc lập. Năm 2013, Ultra Series được Sách Kỷ lục Guinness ghi nhận là chương trình truyền hình sở hữu nhiều phụ bản nhất. Thương hiệu Ultraman đã thu về tới 74 tỷ USD nhờ bán phụ phẩm liên quan từ năm 1966 đến năm 1987, tương đương hơn 170 triệu USD nếu tính lạm phát. Ultraman là nhân vật có bản quyền ăn khách thứ 3 thế giới ở thập niên 1980 chủ yếu nhờ danh tiếng của nhân vật tại thị trường châu Á.

Năm 2017, hai tập phim điện ảnh là Ultraman Ginga S: Showdown! Ultra 10 Warriors!! và Ultraman X: Here It Comes! Our Ultraman được ra rạp vào ngày 8 tháng 1 dưới dạng phim đôi; đây là lần đầu tiên một tập phim điện ảnh của Ultraman được khởi chiếu tại Bắc Mỹ trong suốt 50 lịch sử của thương hiệu. Ultraman Max, Ultraman 80, Ultraman Neos, Ultraman Nexus, Ultraseven X, The Ultraman và các loạt phim khác cũng được trình chiếu trên kênh Toku của Mỹ. Bộ manga Ultraman bắt đầu được sáng tác vào năm 2011 và tính đến năm 2018 đã bán ra 2,8 triệu bản. Tại hội chợ Tokyo Comic Con vào ngày 7 tháng 12 năm 2017, Tsuburaya Productions tiết lộ rằng một bộ anime chuyển thể từ manga sẽ dự kiến ra rạp vào năm 2019 và do Netflix phát hành.

Tính đến tháng 3 năm 2018, những hàng hóa, vật phẩm và dịch vụ liên quan đến Ultraman đã có mặt tại hơn 100 quốc gia trên toàn thế giới. Tại Trung Quốc, một bộ phim truyền hình về Ultraman đã nhận được 1,8 tỷ lượt xem trên các nền tảng ứng dụng OTT từ tháng 7 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018. Đạo diễn loạt phim Người Kiến của Vũ trụ Điện ảnh Marvel là Peyton Reed cho biết bộ trang phục của Người Kiến được thiết kế chịu ảnh hưởng của Ultraman cùng với Inframan – một nhân vật siêu anh hùng tokusatsu đến từ Trung Quốc. Tháng 11 năm 2019, Marvel Comics được cho là đã hợp tác cùng  Tsuburaya Productions để cho ra đời các bộ truyện tranh về Ultraman vào năm 2020. Tính đến tháng 3 năm 2020, Bandai Namco Arts đã tiêu thụ 8,39 triệu băng đĩa phim Ultraman kể từ tháng 1 năm 1988.

Tranh cãi

Tranh chấp bản quyền
Bản quyền sử dụng Ultraman ngoài Nhật Bản đã trở thành đề tài của một cuộc chiến pháp lý kéo dài giữa Tsuburaya Productions và Chaiyo Productions (còn có tên là Tsuburaya Chaiyo Co. Ltd) – một đơn vị sản xuất phim tại Thái Lan. Trước đó Tsuburaya từng hợp tác với Chaiyo để sản xuất hai phim điện ảnh là The 6 Ultra Brothers vs. the Monster Army và Jumborg Ace & Giant vào năm 1974. Người sáng lập kiêm chủ tịch của Chaiyo Productions, ông Sompote Sands đã phát biểu vào năm 1976 rằng Tsuburaya Noboru, con trai của người cha Tsuburaya Eiji đã giao cho ông và công ty của mình một bản hợp đồng cho phép ông có quyền khai thác mọi thứ về Ultraman ngoài thị trường Nhật Bản, nhằm đổi lấy một khoản vay.

Ngày 23 tháng 8 năm 2006, Tsuburaya Productions đã đệ đơn kiện Chaiyo vi phạm bản quyền và đạo tác phẩm (liên quan đến 3 nhân vật Ultraman nguyên tác của họ), và vụ kiện được đưa hẳn sang Trung Quốc xét xử. Tòa án Trung Quốc tại Bắc Kinh đã mở một phiên tòa mang tên "Nhóm nghiên cứu bản quyền Ultraman" nhằm phản ứng trước vụ kiện. Tháng 4 năm 2007, Tòa án sở hữu trí tuệ Thái Lan đưa ra phán quyết có lợi cho Tsuburaya Productions, khi đề nghị Chaiyo dừng hoạt động và ngừng kiếm lợi nhuận từ các nhân vật Ultraman do Chaiyo sản xuất như Millennium, Dark và Elite. Các bị cáo còn bị tuyên phạt 15 triệu đồng baht (tương đương 428.673,5 USD vào tháng 4 năm 2007), cộng thêm cả lãi suất và phí thuê luật sư.

Ngày 5 tháng 2 năm 2008, Tòa án tối cao Thái Lan đưa ra phán quyết có lợi cho Tsuburaya Productions của Nhật Bản sau khi họ kháng án phán quyết đầu tiên. Phán quyết này đã chấm dứt cuộc chiến pháp lý kéo dài sau khi phát hiện ra Sompote Saengduenchai không phải là đồng giám chế Ultraman. Kết quả là Tsuburaya Productions được xem là chủ sở hữu bản quyền độc quyền. Sompote được yêu cầu trả 10,7 triệu baht cộng thêm lãi suất ở mức 7,5% mỗi năm bắt đầu từ ngày 16 tháng 12 năm 1997, sau khi đơn kiện gốc được đệ trình.

Năm 2009, Tòa án sở hữu trí tuệ Thái Lan và Tòa án quận Tokyo đều ra những phán quyết có lợi cho công ty của Thái lan. Do đó vào ngày 30 tháng 9 năm 2010, Tòa án quận Tokyo yêu cầu Tsuburaya Productions Co. của Nhật Bản phải bồi thường phí thiệt hại (5,9 triệu đồng baht) cho Sompote Saengduenchai của Thái Lan vì cáo buộc ông vi phạm bản quyền các nhân vật Ultraman ngoài lãnh thổ Nhật Bản.

Sau công bố ra mắt phim Dragon Force: So Long, Ultraman vào tháng 7 năm 2017, tranh chấp quyến sở hữu nhượng quyền ngày càng leo thang. Nhưng vào ngày 20 tháng 11 năm 2017, một thẩm phán tên là Andre Birotte Jr làm trong tòa án ở Los Angeles ra phán quyết rằng Tsuburaya đã thắng vụ kiện với Chaiyo và các nhóm liên minh nắm giữ bản quyền bộ phim, sau khi bồi thẩm đoàn kết luận rằng thỏa thuận "ngầm" giữa Noboru Tsuburaya và Chaiyo được cho là "không xác thực". Mặc dù UM Corporation và Chaiyo đều đệ đơn phản bác, vào ngày 18 tháng 4 năm 2018, vụ kiện pháp lý đã chấm dứt bởi một phán quyết ghi rằng vụ tranh chấp và tài liệu bị cho là không hợp lệ, cấm UMC sở dụng Ultra Series và tất cả những nhân vật liên quan, ép họ phải bồi thường một khoản phí thiệt hại cho Tsubaraya vì đã xâm phạm bản quyền.

Lệnh cấm xuất bản truyện ở Malaysia
Ngày 6 tháng 3 năm 2014, Bộ nội vụ Malaysia thông báo rằng đơn vị này đã cấm xuất bản truyện tranh Ultraman: The Ultra Power của Ultraman "do những nội dung có hại cho trật từ công cộng". Những người dùng mạng xã hội sau đó để ý rằng một trang sách miêu tả nhân vật Ultraman King (lấy từ bộ phim Mega Monster Battle: Ultra Galaxy) là một vị thần, mà trong ngôn ngữ pidgin bahasa Rojak của người Malaysia, từ để miêu tả vị thần là từ "Allah". Kế đó Bộ nội vụ xác nhận rằng việc sử dụng từ "Allah" chính là nguyên cớ ban lệnh cấm, Bộ cho rằng cách so sánh như vậy có thể "gây nhầm lẫn cho những thiếu nhi theo đạo Hồi và hủy hoại đức tin của chúng." Lệnh cấm này trở nên gây chú ý nhất vì cấm những người không theo Đạo hồi ở Malaysia sử dụng từ "Allah", mặc dù người dân nơi đây thường dùng từ này để chỉ bất kì "vị thần" nào, cũng như một vụ kiện từ Giáo hội Công giáo Malaysia về việc sử dụng nó.

Điện ảnh

 Ultraman (1967) Phim tài liệu
 Ultraman, Ultraseven: Great Violent Monster Fight (1969).
 The 6 Ultra Brothers vs. the Monster Army (1974) Thai Coproduction
 Ultraman (1979) Phim tài liệu
 Ultraman: Great Monster Decisive Battle (1979) Phim tài liệu
 Ultraman: The Adventure Begins (AKA: Ultraman USA) (1987)
 Ultraman Zoffy: Ultra Warriors vs. the Giant Monster Army (1984)
 Ultraman Story (1984)
 Ultra Q The Movie: Legend of the Stars (1990)*
 Ultraman vs. Kamen Rider (1993)
 Ultraman Wonderful World (tuyển tập kỷ niệm 30 năm)
 Revive! Ultraman (1996) (bộ biên tập)
 Ultraman Company: This is the Ultraman (Wacky) Investigation Team (1996) (Anime)
 Ultraman Zearth (1996)
 Ultra Nyan: Extraordinary Cat who Descended from the Starry Sky (1997) (Anime)
 Ultra Nyan 2: The Great Happy Operation (1998) (Anime)
 Ultraman Zearth 2 (1997)
 Ultraman Tiga & Ultraman Dyna: Warriors of the Star of Light (1998)
 Ultraman Tiga & Ultraman Dyna & Ultraman Gaia: Battle in Hyperspace (1999)
 Ultraman Tiga: The Final Odyssey (2000)
 Ultraman Cosmos: The First Contact (2001)
 Ultraman Cosmos 2: The Blue Planet (2002)
 Ultraman Cosmos vs. Ultraman Justice: The Final Battle (2003)
 ULTRAMAN (AKA: Ultraman The Next) (2004)
 Ultraman Mebius & Ultraman Brothers (2006)
 Great Decisive Battle! The Super 8 Ultra Brothers (2008)
 Mega Monster Battle: Ultra Galaxy Legends (2009)
 Ultraman Zero: The Revenge of Belial (2010)
 Ultraman Saga (2012)
 Ultraman Ginga S The Movie (2015)
 Ultraman X The Movie (2016)
 Ultraman Orb The Movie (2017)
 Ultraman Geed The Movie (2018)
 Ultraman R/B The Movie (2019)
 Ultraman Taiga The Movie (2020)
 Shin Ultraman (2021)

Truyền hình

Loạt phim gốc

 Ultra Q (tháng 1 năm 1966–tháng 7 năm 1966)
 Ultraman (1966–1967)
 Ultraseven (1967–1968)
 Return of Ultraman (1971–1972)
 Ultraman Ace (1972–1973)
 Ultraman Taro (1973–1974)
 Ultraman Leo (1974–1975)
 The Ultraman (1979-1980)
 Ultraman 80 (1980–1981)
 Ultraman: Towards the Future (tháng 1 năm 1992–tháng 3 năm 1992)
 Ultraman: The Ultimate Hero (tháng 4 năm 1995–tháng 7 năm 1995)
 Ultraman Tiga (1996–1997)
 Ultraman Dyna (1997–1998)
 Ultraman Gaia (1998–1999)
 Ultraman Tiga: The Final Odyssey (2000-2000)
 Ultraman Neos (2000–2001)
 Ultraman Cosmos (2001–2002)
 Ultra Q: Dark Fantasy (tháng 4 năm 2004–tháng 9 năm 2004)
 Ultraman Nexus (2004–2005)
 Ultraman Max (2005–2006)
 Ultraman Mebius (2006–2007)
 Ultraseven X (tháng 10 năm 2007–tháng 12 năm 2007)
 Ultra Galaxy Mega Monster Battle (2007–2008)
 Ultra Galaxy Mega Monster Battle: Never Ending Odyssey (2008-2009)
 Ultraman Retsuden (2011–2016)
 Neo Ultra Q (tháng 1 năm 2013–tháng 3 năm 2013)
 Ultraman Ginga (tháng 7 năm 2013–tháng 12 năm 2013)
 Ultraman Ginga S (tháng 7 năm 2014–tháng 12 năm 2014)
 Ultraman X (2015–2016)
 Ultraman Orb (tháng 7 năm 2016–tháng 12 năm 2016)
 Ultraman Zero: The Chronicle (tháng 1 năm 2017–tháng 6 năm 2017)
 Ultraman Geed (tháng 7 năm 2017–tháng 12 năm 2017)
 Ultraman Orb: The Chronicle (tháng 1 năm 2018–tháng 6 năm 2018)
 Ultraman R/B (tháng 7 năm 2018–tháng 12 năm 2018)
 Ultraman New Generation Chronicle (tháng 1 năm 2019–tháng 6 năm 2019)
 ULTRAMAN (2019)
 Ultraman Taiga (tháng 7 năm 2019-tháng 12 năm 2019)
 Ultraman Chronicle Zero & Geed (2020)
 Ultraman Z (tháng 6 năm 2020–tháng 12 năm 2020)
 Ultraman Chronicle Z: Heroes' Odyssey (2021)
 Ultraman Trigger: New Generation Tiga (tháng 7 năm 2021- tháng 2 năm 2022)
 Ultraman Chronicle D: Heroes' Odyssey (tháng 2 năm 2022- nay)

Loạt Ultraman Kids
 Ultraman Kids' M78 Movie (1984)
 Ultraman Kids' Proverb Stories (1986)
 Ultraman Kids: 30 Million Light Years Looking for Mama (1991–1992)

Đặc biệt

Truyền hình gốc
 Ultraman vs. Kamen Rider (1993) Co-production with Toei Company and Ishinomori Productions
 Ultraseven - Operation: Solar Energy (1994)
 Ultraseven - The Ground of the Earthlings (1994)

Loạt anime OVA / OVA
 Ultraman Graffiti (1990)
 Ultraman: Super Fighter Legend (1996)

OVT (Original Video Tokusatsu)
1998 Ultraseven: 30th Anniversary Memorial Trilogy series

 Ultraseven - Lost Memory
 Ultraseven - From Earth Forever
 Ultraseven - Betrayal of the Sun

1999 Loạt Ultraseven: The Final Chapters

 Ultraseven - Glory and Legend
 Ultraseven - The Sky-Flying Colossus
 Ultraseven - The Day the Fruit Ripens
 Ultraseven - Consequences of a Promise
 Ultraseven - The Imitated Man
 Ultraseven - I Am an Earthling

2001 Heisei Ultraman ngoại truyện

 Ultraman Tiga Side Story: The Giant Resurrected in the Ancient Past (2001)
 Ultraman Dyna: Return of Hanejiro (2001)
 Ultraman Gaia: Gaia Again (2001)

2002 Loạt Ultraseven: EVOLUTION

 Ultraseven: EVOLUTION - Dark Side
 Ultraseven: EVOLUTION - Perfect World
 Ultraseven: EVOLUTION - Neverland
 Ultraseven: EVOLUTION - Innocent
 Ultraseven: EVOLUTION - Akashic Record

2007 Ultraman Mebius ngoại truyện: Hikari Saga

 Hikari Saga - Arb's Tragedy
 Hikari Saga - A Warrior's Training
 Hikari Saga - Return of Light

2008 Ultraman Mebius ngoại truyện: Armored Darkness

 Stage 1 - Destructive Legacy
 Stage 2 - The Wicked Immortal Armor

2009 Ultraman Mebius side story: Ghost Reverse

 Stage 1 - Graveyard of Darkness
 Stage 2 - Emperor of Resurrection

2010 Ultra Galaxy Legend ngoại truyện: Ultraman Zero vs. Darklops Zero

 Stage 1 - Cosmic Collision
 Stage 2 - Zero's Suicide Zone

2011 Ultraman Zero ngoại truyện: Killer the Beatstar

 "Stage 1 - Universe of Steel"
 "Stage 2 - Pledge of the Meteor"

Truyền hình ngắn tập

 Ultra Fight (1970)
 Ultra Super Legend: Andro Melos (1984)
 Ultra Super Fight (1994)
 Ultraman Zearth: Parody Chapter (1996)
 Ultraman Nice (1999)
 Ultraman Boy's Ultra Coliseum (2003)
 Ultra Zone (2011)
 Ultra Zero Fight (2012)
 Ultra Fight Victory (2015)
 Ultraman Orb: The Origin Saga (2016-2017)
 Ultra Fight Orb (2017)
 Ultra Galaxy Fight
 New Generation Heroes (2019)
 The Absolute Conspiracy (2020-2021)
 "The Destined Crossroad" (2022-?)

Trò chơi điện tử

 Ultraman MSX (1984)
 Ultraman: Kaijuu Teikoku no Gyakushuu Famicom Disk System (1987)
 Ultraman 2 Famicom Disk System (1987)
 Ultraman Club: Chikyuu Dakkan Sakusen Famicom Disk System (1988)
 Ultraman Club 2: Kaette Kita Ultraman Club Famicom (1990)
 Ultraman Club: Teki Kaijuu o Hakken Seyo Famicom (1990)
 SD Battle Ozumo: Heisei Hero Basho Famicom (1990)
 SD Hero Soukessen: Taose! Aku no Gundan Famicom (1990)
 SD The Great Battle Super Famicom (1990)
 Battle Dodge Ball Super Famicom (1991)
 Ultraman Club 3: Mata Mata Shiyutsugeki!! Ultra Kyoudai Famicom (1991)
 Ultraman Game Boy (1991)
 Ultraman Super Famicom (1991)
 Ultraman Arcade (1991)
 Ultraman: Towards the Future SNES (1991)
 Ultraman Club: Kaijuu Dai Kessen!! Famicom (1992)
 The Great Battle II: Last Fighter Twin Super Famicom (1992)
 Versus Hero: Road to the King Fight Game Boy (1992)
 Battle Dodge Ball Game Boy (1992)
 Hero Senki: Project Olympus Super Famicom (1992)
 Battle Soccer: Field no Hasha Super Famicom (1992)
 Great Battle Cyber Famicom (1992)
 Ultraman Club: Tatakae! Ultraman Kyoudai!! Arcade (1992)
 Battle Baseball Famicom (1993)
 The Great Battle III Super Famicom (1993)
 Battle Dodge Ball II Super Famicom (1993)
 Tekkyu Fight! The Great Battle Gaiden Game Boy (1993)
 Ultra Toukon Densetsu Arcade (1993)
 Cult Master: Ultraman ni Miserarete Game Boy (1993)
 Ultraman Sega Mega Drive (1993)
 Ultraman Club: Supokon Fight! Famicom (1993)
 Ultraseven Super Famicom (1993)
 Ultraman Powered Panasonic 3DO (1994)
 Ultraman Chou Toushi Gekiden Game Boy (1994)
 The Great Battle Gaiden 2: Matsuri da Wasshoi Super Famicom (1994)
 Gaia Saver Super Famicom (1994)
 Battle Soccer 2 Super Famicom (1994)
 The Great Battle IV Super Famicom (1994)
 Ultraman Powered: Kaijuu Gekimetsu Sakusen Playdia (1994)
 Ultraseven: Chikyu Boei Sakusen Playdia (1994)
 Ultraman Ball Game Boy (1994)
 Ultra League Super Famicom (1995)
 The Great Battle V Super Famicom (1995)
 Battle Crusher Game Boy (1995)
 Battle Pinball Super Famicom (1995)
 Battle Racers Super Famicom (1995)
 Super Pachinko Taisen Super Famicom (1995)
 Super Pachinko Taisen Game Boy (1995)
 Super Tekkyu Fight! Super Famicom (1995)
 Ultra X Weapons/Ultra Keibitai Arcade (1995)
 Ultraman Hiragana Daisakusen Playdia (1995)
 Ultraman Alphabet TV e Yokoso Playdia (1995)
 PD Ultraman Invader PS1 (1995)
 PD Ultraman Link Sega Saturn (1996)
 Ultraman: Ultra Land Suuji de Asobou Playdia (1996)
 Ultraman: Chinou Up Daisakusen Playdia (1996)
 SD Ultra Battle: Ultraman Densetsu Super Famicom (1996)
 Ultraman Zukan Sega Saturn (1996)
 Ultraman Zearth PS1 (1996)
 Ultraman: Hikari no Kyojin Densetsu Sega Saturn (1996)
 Ultraman Zukan 2 Sega Saturn (1997)
 The Great Battle VI PS1 (1997)
 Battle Formation PS1 (1997)
 Ultraman Fighting Evolution PS1 (1998)
 Ultraman Zukan 3 Sega Saturn (1998)
 Ultraman Tiga & Ultraman Dyna: New Generations PS1 (1998)
 PD Ultraman Battle Collection 64 Nintendo 64 (1999)
 Super Hero Operations PS1 (1999)
 Great Battle Pocket Game Boy Color (1999)
 Super Hero Operations: Diedal's Ambition PS1 (2000)
 Kids Station: Bokurato Asobou! Ultraman TV PS1 (2000)
 Kids Station: Ultraman Cosmos PS1 (2001)
 Ultraman Fighting Evolution 2 PS2 (2002)
 Charinko Hero Nintendo Gamecube (2003)
 Ultraman PS2 (2004)
 Ultraman Fighting Evolution 3 PS2 (2004)
 Ultraman Fighting Evolution Rebirth PS2 (2005)
 Ultraman Nexus PS2 (2005)
 Ultraman Fighting Evolution 0 PSP (2006)
 Jissen Pachi-Slot Hisshouhou! Ultraman Club ST PS2 (2006)
 Pachitte Chonmage Tatsujin 12: Pachinko Ultraman PS2 (2007)
 Daikaiju Battle: Ultra Coliseum Nintendo Wii (2008)
 Kaiju Busters Nintendo DS (2009)
 Ultra Coliseum DX: Ultra Senshi Daishuketsu Nintendo Wii (2010)
 Kaiju Busters POWERED Nintendo DS (2011)
 The Great Battle Full Blast PSP (2012)
 Battle Dodge Ball III PSP (2012)
 Lost Heroes Nintendo 3DS, PSP (2012)
 Heroes' VS PSP (2013)
 Ultraman All-Star Chronicle PSP (2013)
 Super Hero Generation PS3, PS Vita (2014)
 Lost Heroes 2 Nintendo 3DS (2015)
 Ultraman Fusion Fight! Arcade (2016)
 City Shrouded in Shadow PS4, PS Vita (2017)
 Ultraman R/B Nintendo switch (2018)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Henshin! Online: Official statement by Masahiro Tsuburaya (2003)
Henshin! Online: Chaiyo vs. Tsuburaya (2004)
 "Ultraman... forever", The Japan Times, 12 tháng 11 năm 2006. An overview of the franchise.

Nhãn hiệu Bandai

Thương hiệu truyền thông đại chúng


title: 1144

text:
Năm 1144  trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Tô Hiến Bình cha Tô Hiến Thành, con của Tô Hiến Toàn

Tham khảo

Năm 1144


title: Rhabdomastix eugeni

text:
Rhabdomastix eugeni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: La Bigottière

text:
La Bigottière là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Bigottiere


title: Archaeotinodes lanceolatus

text:
Archaeotinodes lanceolatus là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Ecnomidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Archaeotinodes


title: Tipula luna

text:
Tipula luna là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Tipula interrita

text:
Tipula interrita là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Parapuã

text:
Parapuã là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º46'05" độ vĩ nam và kinh độ 50º46'18" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 486 m. Đô thị này được lập ngày 8 tháng 12 năm 1944.

Địa lý

Đô thị này có diện tích 366,22 km².
Cự ly so với các thành phố lớn:

 Oswaldo Cruz: 12 km
 Tupã: 32 km
 Presidente Prudente: 97 km
 Marília: 110 km
 São Paulo: 560 km

Các đô thị giáp ranh:

 Norte: Rinópolis
 Sul: Rancharia e Martinópolis
 Leste: Iacri e Bastos
 Oeste: Oswaldo Cruz e Sagres

Sông ngòi

 Rio do Peixe
 Ribeirão da Jangada

Các xa lộ

 SP-294
 SP-425

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 11.104
Dân số thành thị: 8.494
Dân số nông thôn: 2.610
 Nam giới: 5.643
 Nữ giới: 5.461

Mật độ dân số (người/km²): 30,40

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 13,69

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 72,42

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,37

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 86,29%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,792
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,747
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,790
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,839
(Nguồn: IPEADATA)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 História 1
 História 2
 Trang mạng của đô thị

Đô thị bang São Paulo


title: Drepanocentron haryachwa

text:
Drepanocentron haryachwa là một loài Trichoptera thuộc họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Drepanocentron


title: Dehault

text:
Dehault là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 9 km2, dân số năm 2006 là 264 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Psychomyia dugpa

text:
Psychomyia dugpa là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Anopyxis klaineana

text:
Anopyxis klaineana là một loài thực vật hạt kín thuộc chi Anopyxis của họ Rhizophoraceae. Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Congo, Bờ Biển Ngà, Ethiopia, Ghana, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, và Sudan.

Chú thích

Tham khảo

 Hawthorne W. 1998. Anopyxis klaineana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

k


title: Lễ hội hoa đăng Thái Lan

text:
Lễ hội hoa đăng Thái Lan (, , ) là một lễ hội truyền thống, có từ rất lâu đời được bắt nguồn từ đất nước Thái Lan. Hàng năm lễ hội được tổ chức vào đêm rằm (trăng tròn) tháng 12 theo lịch Thái (vào khoảng tháng 11 Dương lịch) trên khắp Thái Lan và ở một số vùng của Lào, Myanmar (ở bang Shan) và Tây Song Bản Nạp ở Trung Quốc.

Sau lễ hội Songkran vào dịp Tết truyền thống, Lễ hội Loy Krathong là lễ hội lớn thứ 2 trong năm, và cũng là một trong những lễ hội đẹp nhất, màu sắc nhất và cổ nhất của vương quốc Thái Lan mang nhiều ý nghĩa và chứa đựng nhiều yếu tố thần thoại nhất của người Thái.

Cùng ngày này, ở bên ngoài Thái Lan, lễ hội này được tổ chức dưới nhiều tên gọi khác nhau, bao gồm "lễ hội Tazaungdaing" (tiếng Miến Điện: တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်) ở Myanmar, ngày trăng tròn Poya hay là Uposatha (tiếng Phạn: Upavasatha, ngày lễ Phật giáo hàng tháng để "làm sạch tâm trí bị ô uế") ở Sri Lanka và "Bon Om Touk" (tiếng Khmer: បុណ្យអុំទូក, ngày hội nước) ở Campuchia, và ở phía bắc Malaysia.

Lịch sử lễ hội

Trong tiếng Thái, Loy có nghĩa là "trôi", còn krathong là muốn nói tới chiếc bè nổi trên nước có hình hoa sen. Theo truyền thống, krathong được làm từ lá chuối hoặc các lớp thân cây chuối hoặc các tua của cây hoa huệ nhện (spider lillies). Một krathong gồm có thức ăn, trầu cau, hoa, nhang, nến và tiền xu. Dù làm bằng chất liệu gì, các chiếc krathong đều được trang trí các lá chuối được gấp xếp tỉ mẩn, hoa, nến và nhang. Một vài đồng bạc lẻ thỉnh thoảng cũng được đặt vào để dâng lên các thần sông. Suốt đêm trăng tròn, người Thái thả các krathong này xuống sông, kênh rạch hoặc ao hồ. Nhiều người tin là lễ hội này bắt nguồn từ một tập tục cổ xưa là thể hiện sự tôn kính đối với các thần sông. Ngày nay, lễ hội này đơn giản là một dịp để vui chơi.

Giả thuyết về nguồn gốc
Nguồn gốc về Lễ hội hoa đăng của Thái Lan, có nhiều sự tích khác nhau.

Một câu truyện được dân gian được kể lại là vào triều đại đầu tiên của Thái Lan cách đây 800 năm - thời kỳ Sukhothai ở thế kỷ XIII, bằng sự khéo léo của mình, các nàng công chúa của vị vua đương triều đã ghép tàu lá chuối, đặt lên đó một cái đèn hình hoa sen, sắp hoa và nến thơm thả trôi trên mặt nước để tỏ lòng biết ơn của họ với Đức Phật và dòng sông. Nhà vua đã rất vui mừng, và ra lệnh mỗi năm vào ngày 15 tháng 12 (lịch Thái Lan) trăng tròn mùa Loy Krathong nhân dân làm đèn thả nước theo mô hình trên. Đèn nước để bày tỏ lòng biết ơn đối với thiên nhiên, mà còn cầu cho một năm nhiều may mắn.

Theo các ghi chép khác trong "Mongkut" của vua Rama IV năm 1863, nguyên thủy là lễ hội này bắt nguồn từ lễ hội của Ấn Giáo Phệ đà (Vedic Brahmanism) được các sư Thái Lan biến đổi thành một nghi lễ vinh danh đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Bên cạnh việc tôn kính Phật bằng cách sử dụng ánh sáng (nến trên chiếc hoa đăng), việc thả trôi đèn nến còn là một hành động biểu trưng cho việc xóa đi mọi sân hận, giận dữ và những thứ ô uế để mọi người có thể bắt đầu lại từ đầu với tâm thế tốt hơn. Mọi người cũng cắt tóc và móng tay rồi đặt lên hoa đăng như là một hành động bỏ đi tất cả các phần xấu xa của mình.

Một cách giải thích đơn giản hơn về lễ hội đã có lịch sử hơn 700 năm, nhiều người Thái tin rằng thả trôi một chiếc hoa đăng sẽ mang lại may mắn tốt lành, và họ làm điều này để tỏ lòng tôn kính với Nữ thần Nước Phra Mae Khongkha () và cầu xin thần tha thứ cho những hành động của con người trong cuộc sống hàng ngày đã làm ô nhiễm nguồn nước của người.

Sự tích khác
Cuộc thi sắc đẹp gắn liền với lễ hội được gọi là cuộc thi "Tuyển chọn nữ hoàng Nopphamat". Theo truyền thuyết, Nang Nopphamat (; có thể phát âm là "Noppamas" hoặc "Nopamas") là vợ của vua Loethai của vương quốc Sukhothai thế kỷ 14 và bà chính là người đầu tiên thả trôi một chiếc hoa đăng. Tuy vậy, câu chuyện này chỉ mới được kể vào đầu thế kỷ 19. Không có bằng chứng cho thấy bà Nang Nopphamat có tồn tại hay không. Thay vào đó, có một sự thật rằng một người đàn bà với tên gọi này là nhân vật chính của một tiểu thuyết ra đời vào thời vua Rama III- khoảng năm 1850. Nhân vật này được xây dựng như là một phụ nữ hướng dẫn các phụ nữ muốn trở thành các công chức.

Hoạt động lễ hội

Lễ hội Loy Krathong được tổ chức khắp đất nước Thái Lan, nhưng lớn nhất là tại 4 tỉnh Sukhothai, Chiang Mai, Ayutthaya và Bangkok. Ở những nơi này, ngoài hoạt động thả đèn krathong, thành phố còn tổ chức bắn pháo hoa, diễu hành có trống chiêng; đua thuyền hay đua thả đèn hoa đăng, thi kết hoa đăng; cuộc thi sắc đẹp Miss Nopphamat; thưởng thức ẩm thực Thái và các tiết mục biểu diễn văn nghệ, âm nhạc truyền thống của Thái.

Tại Sukhothai, quê hương của lễ Loy Krathong, lễ hội kéo dài 3 ngày. Những chiếc đền lồng được thả dọc các dòng sông và soi sáng những khu di tích khảo cổ đẹp nhất Thái Lan tại Sukhodai, cố đô của vương quốc Xiêm.

Tại thủ đô Bangkok, bên cạnh các hoạt động truyền thống như bắn pháo hoa, rước tàu, một vài khách sạn bên bờ sông Chao Phraya bật đèn sáng gần như cả đêm và một vài bể bơi trong khách sạn cũng cho phép khách thả đèn vào đêm hội. Tại cố đô Ayutthaya là chợ nổi, lễ rước đèn, thi hoa hậu, liên hoan ẩm thực Thái Lan, đua thuyền...

Các văn phòng Chính phủ, các doanh nghiệp và các tổ chức khác thường kết các hoa đăng lớn được trang trí đẹp đẽ. Ngoài ra còn có nhiều cuộc thi kết hoa đăng ở địa phương và cấp Trung ương, người ta thi thố nhau về độ đẹp và độ tài khéo của nghệ nhân. Thêm vào đó, còn có bắn pháo hoa và thi hoa khôi suốt thời gian lễ hội.

Khác biệt của lễ hội tại các vùng miền
Lễ hội Loy Krathong tổ chức cũng có màu sắc riêng tại một số địa phương. Ví dụ, ở tỉnh Tak (phía Tây Thái Lan giáp với Myanmar) có truyền thống Loy Krathong độc đáo: hoa đăng được kết bằng những tán lá dừa, thay vì lá chuối như phần lớn những nơi tổ chức Loy Krathong ở Thái Lan; từng lễ vật riêng được kết vào nhau thành bè và thả cùng lúc để một chuỗi ánh sáng lấp lánh dọc con sông Ping (con sông nối từ Tak đến trung tâm Thái Lan).

Vùng Kelantan ở Malaysia cũng tổ chức một kiểu lễ hội giống như lễ hội này, đặc biệt là tại khu vực Tumpat. Bộ trưởng phụ trách du lịch của Malaysia đã công nhận lễ hội này là một nét hấp dẫn đối với du khách. Hằng năm, có rất nhiều người đã tham dự lễ hội này.

Hoặc như ở thành phố Chiang Mai phía Bắc Thái Lan nơi cố đô của vương quốc Lan Na, Loy Krathong ở đây có nghi thức khác thường là thả đèn trời kiểu Lanna (cũng hình hoa sen) bay lên bằng hơi nóng với niềm tin rằng khi những chiếc đèn lồng bồng bềnh trên không sẽ mang theo những phiền não của cư dân trong cộng đồng bay mất. Loy krathong ở Lanna, có tên là lễ hội "Yi Peng" (). Do sự khác biệt giữa lịch Lanna cổ và lịch Thái mà thời gian Yi Peng được tổ chức lại là ngày rằm tháng 2 theo lịch cổ Lanna ("Yi" có nghĩa là "thứ hai" và "Peng" nghĩa là "tháng" theo tiếng Lanna). Vô số các loại đèn trời theo phong cách Lanna (gọi là khom loi (), nghĩa đen: lồng đèn thả trôi) được thả lên trời tạo ra một hình ảnh rất giống một đàn lớn các con sứa khổng lồ phát sáng, đang trôi nổi rất duyên dáng trên bầu trời. Lễ hội là thời gian để tham bun (), để tích đức. Người ta tạo ra khom loi từ một mảnh vải mỏng, hoặc từ bánh tráng và gắn vào đó nến hoặc pin nhiên liệu. Khi pin nhiên liệu được đốt cháy, sẽ tạo ra một lượng khí nóng bị bẫy bên trong chiếc đèn trời, tạo ra đủ lực để nâng khom loi bay lên trời. Ngoài ra, người dân cũng trang hoàng nhà cửa, vườn tược và đình chùa với khom fai (): một loại đèn giấy có nhiều hình thù tinh tế. Khom thue () là các loại lồng đèn để cầm trực tiếp trên tay hay treo vào một cái que nhỏ, khom khwaen () là các loại đèn treo, còn khom pariwat () là các loại đèn quay (do sức nóng của các ngọn nến bên trong) ở đình chùa. Vào dịp lễ hội, ánh sáng rực rỡ thắp sáng cả khắp mặt nước sông, lấp lánh trên các cành cây, mái nhà, bờ tường và tỏa sáng cả trời cao. Truyền thống Yi Peng cũng được du nhập vào một số vùng của Lào vào thế kỷ 16. Còn tại vùng Tây Song Bản Nạp (Trung Quốc), lễ hội Hoa Đăng thường được tổ chức hằng năm tại thắng cảnh Cốc Bành Tây Song Cảnh (告庄西双景), thành phố Cảnh Hồng, tỉnh Vân Nam. Đồng thời, triển lãm hoa đăng theo chủ đề văn hóa người Lự và người Thái Na được đầu tư với kinh phí lớn.Trong ngày khai mạc, các hoạt động diễu hành nổi theo chủ đề văn hóa Thái tộc, múa hát và các hoạt động khác lần lượt được tổ chức, thu hút hàng chục nghìn du khách đến trải nghiệm nét quyến rũ của văn hóa Thái tộc. Hòa cùng tiếng chiêng trống, người dân và du khách đã thả đèn nước xuống vùng nước quanh danh thắng, cầu mong, cầu phúc và cảm nhận không khí lễ hội.

Hình ảnh lễ hội

Xem thêm
Lễ hội Thái Lan
Diwali- lễ hội ánh sáng Ấn Độ

Liên kết ngoài

 Website quảng bá du lịch lễ hội Loi krathong của Thái Lan (hình ảnh, đồ họa và tài liệu khác)  &

Tham khảo

 (tiếng Anh)

 (tiếng Anh)

Chú thích

Tháng mười một
Lễ hội Thái Lan
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười Một
Văn hóa Thái Lan


title: Preist

text:
Preist là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Bulbophyllum nasica

text:
Bulbophyllum nasica là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo
The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

nasica]]

N


title: Tipula stenorhabda

text:
Tipula stenorhabda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Copelatus karnatakus

text:
Copelatus karnatakus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Holmen & Vazirani miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Yên Đồng (định hướng)

text:
Yên Đồng có thể là một trong số các địa danh sau:

Xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định
Xã Yên Đồng, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình
Xã Yên Đồng, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc


title: Weiden am See

text:
Weiden am See () là một đô thị ở huyện Neusiedl am See bang Burgenland nước Áo. Đô thị này có diện tích 32,5 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2012 người.

Tham khảo


title: Eidolus linearis

text:
Eidolus linearis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Eidolus


title: Lasioglossum merosum

text:
Lasioglossum merosum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924


title: Hylophorbus rufescens

text:
Hylophorbus rufescens là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Tây Papua ở Indonesia và Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Dạng của đảo Fergusson có thể khác biệt so với loài H. rufescens, bị nhiễm giun tròn Moaciria moraveci.

Tham khảo

 Richards, S. & Günther, R. 2004. Hylophorbus rufescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Hylophorbus
Động vật lưỡng cư New Guinea
Động vật được mô tả năm 1878


title: Nguyễn Mạnh Cầm

text:
Nguyễn Mạnh Cầm (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1929) là một nhà ngoại giao Việt Nam, nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị, Đại biểu Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Tiểu sử
Nguyễn Mạnh Cầm thuộc dòng họ Nguyễn Khắc, sinh ngày 15 tháng 9 năm 1929 trong một gia đình công nhân ở làng Yên Dũng Thượng nay thuộc phường Hưng Dũng, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Năm 1945, ông tham gia công tác cách mạng tại quê nhà và năm sau gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Ông được cử sang Bắc Kinh, Trung Quốc học tiếng Nga rồi bước vào ngành ngoại giao năm 1952, làm phiên dịch viên tiếng Nga cùng ông Tạ Hữu Canh tại Đại sứ quán Việt Nam dưới thời Đại sứ Việt Nam đầu tiên tại Liên Xô Nguyễn Lương Bằng. Sau này ông tiếp tục làm việc ở Vụ Liên Xô và Đông Âu thuộc Văn phòng Bộ Ngoại giao, Vụ theo dõi hội đàm Paris và thực hiện Hiệp định Paris về Việt Nam. Ông đã làm Đại sứ tại Hungary (1973-1976), kiêm nhiệm Đại sứ tại Áo và Iran, sau đó là Đại sứ tại Cộng hòa Liên bang Đức kiêm nhiệm tại Áo, Iran và Thụy Sĩ.

Năm 1981, ông được cử làm Thứ trưởng Bộ Ngoại thương, rồi đến năm 1987 quay lại Bộ Ngoại giao trên cương vị Đại sứ tại Liên Xô.

Tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII (tháng 8 năm 1991), ông được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Sau đó là Phó Thủ tướng (cho đến năm 2002) kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (cho đến đầu năm 2000). Đây là thời kỳ Việt Nam chính thức bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ, ký Hiệp định khung về quan hệ với EU và gia nhập khối ASEAN (cả ba sự kiện đều diễn ra vào năm 1995).

Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa VI, VII, VIII (1986-2001), Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng (từ tháng 1 năm 1994 đến năm 2001).

Tháng 12 năm 2005, ông được bầu làm Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam thay ông Vũ Oanh.
Ngoài ra, từ sau Hội nghị cấp cao ASEAN năm 2005, ông là thành viên nhóm những nhân vật có uy tín của ASEAN (gồm 10 người, là các cựu nguyên thủ hoặc cựu Bộ trưởng Ngoại giao) có nhiệm vụ phác thảo xây dựng Hiến chương ASEAN.

Tặng thưởng
 Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất
 Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng

Danh hiệu Tôn vinh

 Ông được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh vào ngày 22 tháng 11 năm 2005,
 Giải thưởng Nhân dân ASEAN 2015

Gia đình
Con trai ông là Nguyễn Cẩm Tú - từng là Thứ trưởng Bộ Công Thương và về hưu năm 2016.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phó Thủ tướng, bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm

Sinh năm 1929
Nhân vật còn sống
Người Vinh
Nhà ngoại giao Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VIII
Phó Thủ tướng Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Huân chương Kháng chiến
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX
Đại sứ Việt Nam tại Đức
Đại sứ Việt Nam tại Hungary
Đại sứ Việt Nam tại Áo
Đại sứ Việt Nam tại Iran
Đại sứ Việt Nam tại Thụy Sĩ
Đại sứ Việt Nam tại Liên Xô


title: Quận Kalamazoo, Michigan

text:
Quận Kalamanzoo một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Kalamazoo. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 238.603 người. Quận này là một phần vùng đô thị Kalamazoo-Portage

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1503 km2, trong đó có 47 km2 hay 3,16% là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh
Quận Barry - đông bắc
Quận Allegan - tây bắc
Quận Calhoun - đông
Quận Van Buren - tây
Quận Branch - đông nam
Quận St. Joseph -nam
Quận Cass - tây nam

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 238.603 người, 93.479 hộ gia đình, và 57.956 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 425 người trên một dặm vuông (164/km ²). Có 99.250 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 177 trên một dặm vuông (68/km ²). Cơ cấu điểm chủng tộc của quận bao gồm 84,57% người da trắng, 9,73% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,41% người Mỹ bản xứ, 1,83% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 1,27% từ các chủng tộc khác, và 2,15% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,64% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 18,3% là gốc Đức, gốc Hà Lan 11,5%, 10,3% gốc Anh, gốc Ailen 8,4% và 7,2% gốc Mỹ bản địa theo điều tra dân số năm 2000. 93,7% nói tiếng Anh và 2,8% người nói tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 93.479 hộ, trong đó 30,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 47,70% là đôi vợ chồng sống với nhau, 11,00% có nữ hộ và không có chồng, và 38,00% là các gia đình không. 28,00% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,43 và cỡ gia đình trung bình là 3,00.

Trong quận, độ tuổi dân cư được trải ra với 24,10% dưới độ tuổi 18, 15,20% 18-24, 28,20% 25-44, 21,10% từ 45 đến 64, và 11,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 33 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 93,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 90,50 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 42.022 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 53.953 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 39.611 USD so với 27.965 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 21.739 Mỹ kim. Có 6,50% gia đình và 12,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 12,30% những người dưới 18 tuổi và 6,30% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Étang-sur-Arroux

text:
Étang-sur-Arroux là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Dân số năm 2004 ước khoảng  người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Quận Mountrail, North Dakota

text:
Quận Mountrail là một quận thuộc tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Stanley. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 6631 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 5027 km2, trong đó có 303 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của North Dakota

Khu dân cư thành lập năm 1909
North Dakota 1909
Quận của North Dakota trên sông Missouri


title: Lasioglossum sphecodopsis

text:
Lasioglossum sphecodopsis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1905


title: Plectranthus dissitiflorus

text:
Plectranthus dissitiflorus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae.
Loài này chỉ có ở Cameroon.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. P. dissitiflorus hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Plectranthus dissitiflorus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

dissitiflorus
Thực vật Cameroon


title: Monolepta apiciventris

text:
Monolepta apiciventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Ampedus uralensis

text:
Ampedus uralensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Andrena cuneilabris

text:
Andrena cuneilabris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1926.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1926


title: Ailleville

text:
Ailleville  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Tipula argentina

text:
Tipula argentina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Beaugency

text:
Beaugency là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 7106 người (thời điểm 1999). Xã nằm cạnh sông Loire, tròn 20 km về phía tây của Orléans.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Beaugency yesterday

Xã của Loiret
Jeanne d'Arc


title: Aphelandra harlingii

text:
Aphelandra harlingii là một loài thực vật]] thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Delgado, T. & Pitman, N. 2003. Aphelandra harlingii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Aphelandra


title: Lampaden

text:
Lampaden là một xã thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 8,16 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 534 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Vuilletus potanini

text:
Vuilletus potanini là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Vuilletus