title: Khương Tử Nha

text:
Khương Tử Nha (chữ Hán: 姜子牙, 1156 TCN - 1017 TCN), tính Khương (姜), thị Lã (呂), tên Thượng (尚), tự Tử Nha (子牙), lại được gọi là Thượng Phụ (尚父), là khai quốc công thần nhà Chu thế kỷ 12 trước Công nguyên và là quân chủ khai lập nước Tề tồn tại từ thời Tây Chu đến thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Cách gọi Khương Tử Nha, ghép tính và danh, trở nên phổ biến thông qua tiểu thuyết Phong thần diễn nghĩa. Do là vị quân chủ đầu tiên của nước Tề, nên thông thường còn được gọi là Tề Thái công (齊太公), còn gọi là Khương Thái công (姜太公), Thái công Vọng (太公望) hay Lã Vọng (呂望).

Khương Tử Nha được biết đến như một vị quân sư vĩ đại, là người đã góp phần lập nên sự nghiệp nhà Chu kéo dài hơn 800 năm, là triều đại kéo dài nhất trong lịch sử Trung Quốc. Ông nổi tiếng trong văn hóa Đông Á qua điển tích Thái Công điếu ngư (太公釣魚; Thái Công câu cá) hay còn gọi là Lã Vọng câu cá. Hình tượng của ông còn trở nên nổi tiếng qua tiểu thuyết Phong thần diễn nghĩa, một tác phẩm thần thoại dã sử nói về sự quật khởi của Chu Võ vương chống lại nhà Thương của Trụ Vương.

Thân thế
Khương Thượng là người ở Đông Hải (東海; nay là huyện Cử, Sơn Đông). Tổ tiên ông là Lã Bá Di, từng làm chức Tứ nhạc giúp Hạ Vũ trị thủy có công. Sử ký xác định tổ tiên ông được phong ở đất Lã vào khoảng thời Thuấn đến thời nhà Hạ.

Vào thời Tiên Tần, một người quyền quý thường có hai loại họ, một là họ của tổ tiên (Tính; 姓), thứ là họ của Thị tộc (Thị; 氏). Họ tổ tiên của ông là Khương (姜), do thị tộc của ông ở đất Lã từ đó lấy Lã (呂) làm họ của thị tộc. Tên thật của ông là Thượng, còn biểu tự của ông có hai thuyết, một là Tử Nha, hai là Thượng Phụ (Thượng Phụ có thể là tích khi Văn Vương qua đời phó thác Võ Vương cho Tử Nha. Võ Vương tôn kính gọi ông là Thượng Phụ). Khi ấy biểu tự là tên được đặt của một người quyền quý đánh dấu sự trưởng thành, và khi giao du bên ngoài người ta hay gọi biểu tự của nhau để giữ sự tôn trọng.

Vào thời Ngũ Hồ Thập lục quốc, Lã Quang nhận Lã Thượng làm tổ tiên, nên truy tôn làm Thủy Tổ (始祖).

Sự nghiệp

Giúp Tây Bá hầu Cơ Xương

Sang thời nhà Thương, vì Lã Thượng là con cháu chi thứ nên dần dần trở thành dân thường. Vì nhà nghèo, Khương Thượng tuổi già thường đi câu cá ở sông Vị.

Thủ lĩnh bộ tộc Chu là Tây Bá hầu Cơ Xương đi săn, gặp Khương Thượng đang câu cá phía bắc sông Vị. Cơ Xương nói chuyện với ông rất hài lòng, ngưỡng mộ tài năng của ông. Cơ Xương nhớ lời tổ tiên là Thái Công dặn rằng sẽ có vị thánh đến nước Chu, giúp Chu hưng thịnh, ứng với quẻ bói trước khi đi săn. Do đó, Cơ Xương quả quyết Khương Thượng chính là người Thái Công mong đợi trước đây và tôn ông làm Thái Công Vọng (太公望; nghĩa là người mà [Chu] Thái Công mong đợi), đón lên xe về cung và tôn ông làm thầy.

Câu chuyện sự tích này được ghi chép sớm nhất là trong bộ Lục Thao, một bộ binh thư được cho là do chính Khương Thượng viết. Tuy nhiên, các học giả về sau cho rằng bộ sách được soạn từ thời Chiến Quốc.

Sử ký còn dẫn thêm vài thuyết nữa về Khương Thượng:
 Ông từng đi làm quan cho vua Trụ nhà Thương nhưng thấy vua Trụ vô đạo nên bỏ nhà Thương, đi du thuyết các chư hầu nhưng cũng không thành công. Cuối cùng ông sang nước Chu với Tây Bá.
 Cơ Xương bị vua Trụ giam ở Dữu Lý. Bầy tôi của Cơ Xương là Tán Nghi Sinh và Hoành Yêu biết Khương Thượng là nhân tài bèn mời ông về hợp tác. Khương Thượng nhận lời về giúp Chu. Ông cùng Tán Nghi Sinh và Hoành Yêu đồng mưu tìm gái đẹp và vật lạ dâng vua Trụ để chuộc Tây Bá hầu ra ngoài. Từ đó ông được Tây Bá hầu Cơ Xương tôn làm thầy.

Khương Thượng giúp Cơ Xương chấn chỉnh nội trị và xây dựng lực lượng nước Chu để mưu đánh đổ nhà Thương tàn bạo mất lòng dân. Ông giúp Tây Bá đánh các đất Sùng, Bí Tu, Khuyển, Di, mở rộng lãnh thổ nước Chu. Bờ cõi nước Chu rộng lớn, chiếm hai phần ba thiên hạ lúc đó. Cơ Xương chết, con là Cơ Phát lên thay.

Giúp Chu Vũ vương diệt Trụ

Khoảng 9 năm sau khi Cơ Xương mất (1126 TCN), Cơ Phát hội chư hầu chuẩn bị đánh Đế Tân (tức Trụ Vương), Khương Thượng cầm đầu quân đội. 800 nước chư hầu tới hưởng ứng, nhưng Cơ Phát cho rằng thời cơ chưa chín nên tạm rút về.

Năm thứ 11 (1124 TCN), thấy chính sự nhà Thương đã rất suy đồi, Tây Bá Cơ Phát lại cùng Khương Thượng ra quân. Dù khi ra trận bói phải quẻ xấu nhưng Khương Thượng vẫn khuyên Cơ Phát là quẻ lành và cứ ra quân. Cơ Phát nghe theo.

Khương Thượng dẫn đầu quân đội hội chư hầu ở bến Mạnh Tân. Chư hầu theo Chu đánh Đế Tân. Đến tháng 2 năm thứ 12 (1123 TCN), quân Chu đánh bại quân Thương ở Mục Dã, dù lực lượng quân Thương đông hơn nhưng do Đế Tân tàn bạo nên quân lính oán ghét, ngả theo bên Chu. Đế Tân thấy toàn quân tan rã, bèn chạy đến Lộc Đài, tự thiêu mà chết. Tương truyền chính ông đã ra tay giết Vương hậu của Đế Tân là Đát Kỷ.

Tề Thái công
Cơ Phát lên ngôi thiên tử, tức là Chu Vũ Vương. Vũ Vương ra lời kêu gọi nhân tài về triều đình phục vụ xây dựng đất nước, nhiều hiền sĩ ra làm quan và được phong tước. Duy có Cuồng Duật vẫn cứ quyết tâm ở ẩn. Chu Vũ Vương hay tin Cuồng Duật là nhân tài hiếm thấy liền phái Khương Tử Nha đến tận nơi mời, tuy nhiên dù thuyết phục thế nào Cuồng Duật cũng không chịu, và nói rằng muốn học theo gương Hứa Do ngày trước hưởng thụ nốt quãng đời còn lại. Khương Tử Nha khuyên không được lập tức hạ lệnh chém đầu Cuồng Duật để thị chúng. Khi Khương Tử Nha hồi kinh thuật lại sự việc thì bị Chu Vũ Vương quở trách, Tử Nha trả lời rằng: giờ là lúc đất nước cần nhân tài, nếu ai cũng như Cuồng Duật thì làm gì có người xây dựng đất nước. Vả lại nếu tài giỏi mà không đem ra sử dụng thì dẫu tài đến mấy cũng chẳng để làm gì, vậy nên chém chết vừa để làm gương cho kẻ khác cũng vừa là răn đe những ai không thực bụng với triều đình Quả nhiên, sau vụ việc đó, những người dửng dưng với nhà Chu không còn dám tỏ ra thanh cao mà ở ẩn nữa.

Khương Thượng là công thần, được phong làm vua Tề ở đất Doanh Khâu. Trên đường sang phía đông về đất được phong, ông nghỉ đêm trong quán trọ. Người trong quán khuyên ông nên đi gấp về kẻo có sự tranh giành. Khương Thượng nghe theo, đang đêm trở dậy mặc áo lên đường, tới tảng sáng thì về tới đất Doanh Khâu. Đúng lúc đó Lai Hầu là vua đất Lai ở bên cạnh vốn là chư hầu cũ của nhà Thương chưa thần phục nhà Chu, có ý định tranh đất Doanh Khâu với ông, bèn mang quân tới đánh. Khương Thượng sửa sang chính sự, lấy lòng người bản địa. Nhiều người theo về ủng hộ, giúp ông đánh bại được Lai Hầu. Ông chính thức trở thành vua nước Tề.

Chu Vũ Vương qua đời, con là Chu Thành Vương nối ngôi. Ba người em Vũ Vương lại nghe theo con vua Trụ là Vũ Canh khởi binh phản nhà Chu, đồng thời lôi kéo người Di ở đất Hoài hưởng ứng. Chu Công Đán nhân danh Chu Thành Vương sai Thiệu Khang công đi sứ tới nước Tề, giao toàn quyền cho ông chinh phạt các nơi không thần phục: phía đông đến biển, phía tây đến sông Hoàng Hà, phía nam đến Mục Lăng, phía bắc đến Vô Lệ.

Tề Thái công theo lệnh, mang quân chinh phạt các nơi. Trong khi đó Chu Công Đán cũng ra quân dẹp lực lượng của Vũ Canh. Sau 3 năm, nhà Chu dẹp được loạn. Tề Thái công cũng mở rộng cương thổ, nước Tề trở thành nước lớn.

Sau này không rõ Tề Thái công mất năm nào. Sử ký chỉ ghi ông thọ hơn 100 tuổi. Tính từ khi gặp Cơ Xương năm 80 tuổi tới khi qua đời, Khương Tử Nha hoạt động trong khoảng hơn 20 năm cuối thời nhà Thương, đầu thời nhà Chu. Tính riêng từ khi ông phục vụ Chu Vũ Vương (1134 TCN) đến khi nhà Chu dẹp xong loạn Vũ Canh (1113 TCN) là 21 năm, khi tham gia dẹp loạn thì Khương Tử Nha đã ngoài 100 tuổi.

Con ông là Khương (Lã) Cấp lên nối ngôi, tức là Tề Đinh công.

Tác phẩm

Binh pháp Lục Thao
Hiện nay vẫn còn một bản lưu được cho là binh pháp của Khương Tử Nha có tên là: Lục Thao. Một số người coi binh pháp này là bằng chứng thuyết phục nhất chứng minh sự tồn tại có thật của nhân vật Khương Tử Nha.

Lục Thao có thể nói là bộ binh pháp lâu đời nhất của Trung Quốc và nhân loại, còn gọi là Binh Pháp Thái Công. Trong Chiến Quốc Sách, các tướng quân cũng thường coi sách Lục Thao như sách giáo khoa về binh pháp.

Bộ binh pháp Lục Thao gồm 6 quyển:
Quyển I: Văn Thao - gồm 12 thiên.
Quyển II: Võ Thao - 5 thiên.
Quyển III: Long Thao - 13 thiên.
Quyển IV: Hổ Thao - 12 thiên.
Quyển V: Báo Thao - 8 thiên.
Quyển VI: Khuyển Thao - 12 thiên.

Càn khôn vạn niên ca
Khương Tử Nha được xem là tác giả của Càn khôn vạn niên ca - những bài thơ dự đoán tương lai lịch sử Trung Quốc.

Càn khôn vạn niên ca dự đoán các đời trị, loạn, nêu tên chiết tự và thời gian cầm quyền của các vua chúa, người cai trị Trung Quốc trong một hội (10.800 năm).

Trong văn hóa

Trong văn học

Dân gian lưu truyền những câu truyện thần thoại, truyền thuyết vô cùng huyền bí về Khương Tử Nha. Thậm chí còn có cả một bộ sách truyền thuyết Phong thần diễn nghĩa nói xoay quanh Khương Tử Nha và cuộc chiến Chu - Thương. Trong tiểu thuyết này, Khương Tử Nha là đệ tử của Nguyên Thủy Thiên Tôn có sứ mạng phong các vị thánh thần từ việc giúp nhà Chu lật đổ nhà Thương.

Bấy giờ, Cơ Xương nuôi chí lật đổ nhà Thương, đi khắp nơi tìm kiếm người hiền tài. Một hôm, lên núi Bàn Khê thấy Khương Tử Nha ngồi câu cá với một lưỡi câu thẳng. Thấy lạ, Cơ Xương mới hỏi: "ông lão, sao câu cá bằng lưỡi câu thẳng thế thì câu sao được?". Khương Tử Nha mới trả lời: "Lưỡi câu bình thường chỉ câu được cá, lưỡi câu này mới câu được minh chủ." (Một truyền thuyết khác nói rằng có người tiều phu hỏi ông sao câu được cá với lưỡi câu thẳng, ông trả lời rằng ông không câu cá mà câu Công, câu Hầu). Thấy vậy Cơ Xương mới đem những chuyện thế cuộc ra hỏi, quả nhiên Khương Tử Nha trả lời thông suốt cho thấy những kiến giải siêu phàm thế là từ đó Khương Tử Nha theo phò Cơ Xương. Lúc bấy giờ ông đã 60 tuổi.

Trong cuộc chiến Chu - Thương, nhà Chu còn có sự trợ giúp của các tướng nhà trời khác như: Nhị Lang Thần, cha con Tháp Lý Thiên Vương - Na Tra thái tử... Trong khi đó phía nhà Thương cũng được sự trợ giúp của Cửu Vĩ Hồ, Thân Công Báo...

Cũng theo truyền thuyết này, Khương Tử Nha là một người có pháp thuật cao siêu. Cuộc chiến là một câu chuyện truyền thuyết về những cuộc so tài phép thuật và mưu lược sinh động, hấp dẫn mà các nhân vật trong đó còn ảnh hưởng tới cả các truyền thuyết khác.

Trong điện ảnh
 Lưu Đức Khải đóng Khương Tử Nha trong Phong Thần Bảng 1 và 2 (phim 2006 + 2008)
Trần Kiện Phong đóng Khương Tử Nha trong phim Anh Hùng Phong Thần Bảng phần 1 và 2 (phim 2014 và 2015)

Xem thêm
 Tề (nước)
 Khương Tề
 Chu Văn Vương
 Chu Vũ Vương
 Chu Công Đán
 Phong thần diễn nghĩa
 Cuồng Duật

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Chu bản kỷ
 Tề Thái công thế gia
 Mã Nguyên Lương, Lê Xuân Mai (2004), Khổng Minh, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Liên kết ngoài
 Càn khôn vạn niên ca tiếng Trung
 Lời giải Càn khôn vạn niên ca

Nhân vật chính trị nhà Chu
Nhân vật quân sự nhà Chu
Khương Tử Nha
Người Sơn Đông
Thừa tướng Trung Quốc
Nhân vật Phong thần diễn nghĩa
Vua nước Tề
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Người thọ bách niên Trung Quốc


title: Svastrides bauni

text:
Svastrides bauni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Jörgensen mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Svastrides
Động vật được mô tả năm 1912


title: 5780 Lafontaine

text:
5780 Lafontaine (1990 EJ2) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1990 bởi E. W. Elst ở La Silla. Nó được đặt theo tên the French lyric poet Jean de La Fontaine.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5780 Lafontaine

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hylaeus episcopalis

text:
Hylaeus episcopalis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1896


title: Ananepa

text:
Ananepa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Tủy sống

text:
Tủy sống là một cơ quan quan trọng trong cơ thể, chạy dọc bên trong xương sống, chứa các dây thần kinh tạo liên hệ từ não đến toàn bộ cơ thể. Tuỷ sống bao gồm chất xám ở giữa và bao quanh bởi chất trắng.

Tủy sống không chỉ là phần nối dài của bộ não, nó còn giữ một chức năng vô cùng quan trọng, đó là sự phản xạ. Có thể nói rõ là sự phản ứng tức thời của cơ thể mà không cần não xử lý, nó bảo vệ chúng ta khỏi những mối nguy hiểm hằng ngày. Ví dụ khi bạn lỡ tay chạm vào nồi canh nóng, lập tức cơ thể bạn sẽ tự xử lý bằng cách ngón tay rụt phắt lại.

Tủy sống nằm xuyên bên trong ống cột sống, nó được bao bọc bởi ba lớp màng: mành ngoài gọi là màng cứng, màng giữa gọi là màng nhện, màng trong gọi là màng nuôi.

Cấu tạo
 Có 31 đôi dây thần kinh tủy, mỗi dây thần kinh tủy bao gồm các nhóm sợi thần kinh cảm giác được nối với tủy sống qua rễ sau  (rễ cảm giác) và nhóm thần kinh vận động nhưng lại được nối với các rễ trước (rễ vận động)
 Cắt ngang tủy sống, quan sát thấy có 3 phần: màng tuỷ sống bao bọc phía ngoài; phần chất xám và phần chất trắng; ở giữa có một lỗ nhỏ là ống tủy sống.
 + Màng tuỷ sống. Tuỷ sống được bao bọc trong 3 lớp màng: lớp màng cứng ở bên ngoài. Áp sát màng cứng là lớp màng nhện, mỏng đàn hồi. Màng cứng và màng nhện có chức năng bảo vệ. Bên trong cùng là lớp màng nuôi (còn gọi là màng não - tuỷ) mềm, dính chặt vào tuỷ sống, có nhiệm vụ nuôi dưỡng mô tuỷ sống.

+ Chất xám: Nằm trong phần chất trắng, hình chữ H. Ở chính giữa có 1 ống rỗng (ống tủy sống) không chứa dịch não tủy. Chất xám do thân và các tua ngắn của các tế bào thần kinh tủy sống tạo nên.

Chất xám mỗi bên chia thành sừng trước, sừng sau (ở đoạn ngực có thêm sừng bên). Sừng trước rộng, do thân các nơron vận động, kích thước lớn tạo nên. Sừng sau hẹp, do các nơron cảm giác, kích thước nhỏ tạo nên. Sừng bên do thân các nơron dinh dưỡng tạo thành.

Ngoài ra, tia chất xám còn ăn sâu vào phần chất trắng giữa sừng bên và sừng sau tạo thành lưới tủy.

Một số nơron thần kinh trong chất xám tụ tập lại thành nhân (còn gọi là nhân chất xám) và một số nơron nhỏ nằm rải rác tạo nên các nơron liên hợp làm nhiệm vụ liên lạc giữa nơron cảm giác và nơron vận động thuộc cùng một đốt tủy.

+ Chất trắng: Nằm bao quanh các chất xám, do các sợi trục của nơron tủy tạo nên, tạo thành các đường đi lên và đi xuống. Đường đi lên (đường hướng tâm) do các sợi trục của các nơron cảm giác tạo nên. Đường đi xuống (đường li tâm) do các sợi trục của nơron vận động tạo nên. Ngoài ra còn có các sợi trục của các nơron liên hợp tạo thành bó chất trắng nối các trung khu với nhau. Tất cả các sợi trục tạo thành chất trắng của tủy sống đều có bao miêlin bao bọc không liên tục.

Phần chất trắng ở mỗi bên tủy sống tạo thành 3 cột: trước, sau, bên. Mỗi cột có nhiều bó, trong đó có bó hướng tâm, li tâm, bó liên hợp.

Các bó hướng tâm: gồm  bó tủy sau giữa (bó Burdach); bó tủy sau bên (bó Goll); bó tủy - tiểu não sau (bó tiểu não thẳng); bó tủy - tiểu não trước (bó tiểu não bắt chéo) và bó tủy - thị (bó cung)

Các bó li tâm: gồm bó tháp thẳng, bó tháp chéo và các bó ngoại tháp (gồm bó đỏ - tủy; bó thị - tủy, bó tiền đình - tủy)

Các bó dẫn truyền riêng trong tuỷ  là bó lưng, bó bên và bó bụng

Từ tủy sống có các dây thần kinh đi ra. Tất cà các dây thần kinh này đều là dây pha.
Nửa bên phải tủy sống đóng giữ vai trò sinh dưỡng đối với cơ thề.
Nửa bên trái tủy sống đóng giữ vai trò điều khiển cơ vân (trung ương phản xạ không điều kiện

Chức năng
Tủy sống có ba  chức năng chính là:
 Nơi truyền hưng phấn từ các đường thần kinh cảm giác đến các cơ quan vận động
 Trung gian giữa hệ thần kinh trung ương (não bộ) và các bộ phận của cơ thể
 Tuỷ sống tham gia và thực hiện 3 chức năng chủ yếu là: chức năng phản xạ, chức năng dẫn truyền và chức năng dinh dưỡng.

+ Chức năng phản xạ.  Chức năng phản xạ của tuỷ sống do phần chất xám trong tuỷ sống đảm nhận. Đó là các loại phản xạ tự nhiên, được xem là những phản xạ bản năng để bảo vệ cơ thể. Có ba loại nơ ron đảm nhận chức năng phản xạ là nơron cảm giác, nằm ở rễ sau, dẫn xung cảm giác vào chất xám. Nơron liên lạc dẫn xung thần kinh ra sừng trước. Nơ ron vận động, nằm ở rễ trước, dẫn truyền xung vận động đến cơ vân và các cơ quan thừa hành.

Tuỷ sống điều tiết mọi hoạt động như các hoạt động niệu - sinh dục, nhịp hô hấp, hoạt động tim mạch. Tuỷ sống là trung tâm cấp thấp của vận động cơ toàn thân. Tuỷ sống tham gia và thực hiện các phản xạ vận động phức tạp, đồng thời là nơi giao tiếp của các phản xạ vận động.

Các phản xạ tuỷ điển hình như:

- Phản xạ da.  Xuất hiện khi kích thích lên da. Trung tâm của phản xạ da nằm ở đoạn tuỷ ngực 11, 12

- Phản xạ gân. Xuất hiện khi kích thích lên gân (ví dụ gõ lên gân bánh chè lúc ngồi trên ghế). Trung tâm của phản xạ này nằm ở đoạn tuỷ thắt lưng 2- 4

- Phản xạ trương lực cơ.  Giúp cơ luôn ở trạng thái trương lực. Nếu cắt đứt dây thần kinh vận động đùi thì cơ đùi sẽ mất trương lực, cơ sẽ mềm nhũn.

+ Chức năng dẫn truyền. Chức năng dẫn truyền của tuỷ sống do phần chất trắng đảm nhận. Chất trắng của tuỷ sống là những đường dẫn truyền xung thần kinh từ thụ quan lên não và từ não qua tuỷ sống đến các cơ quan đáp ứng. Ngoài ra trong chất trắng của tuỷ sống còn có các đường dẫn truyền ngắn nối các đốt tuỷ sống với nhau.

+ Chức năng dinh dưỡng. Chức năng dinh dưỡng được thực hiện bởi các nơron dinh dưỡng trong tuỷ sống chi phối và chịu sự điều khiển của một đoạn tuỷ (Ví dụ, phản xạ bàng quang, phản xạ hậu môn, phản xạ vận mạch, phản xạ tiết mồ hôi).

Như vậy, tuỷ sống là trung khu thần kinh cấp thấp dưới vỏ, điều khiển các phản xạ không điều kiện.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng không dùng thuốc - VnExpress.net
 Bài tập chữa thoát vị đĩa đệm cột sống cổ - VnExpress.net

Hệ thần kinh trung ương
Giải phẫu học
Hệ giác quan


title: Sciadocephala asplundii

text:
Sciadocephala asplundii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Sciadocephala asplundii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Sciadocephala
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1976


title: Hyperolius acuticephalus

text:
Hyperolius acuticephalus là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Trung Phi.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Schiøtz, A. 2004. Hyperolius acuticephalus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Hyperolius
Động vật đặc hữu Cộng hòa Trung Phi


title: Psammopolia insolens

text:
Psammopolia insolens là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. It occurs ở Thái Bình Dương Coast sand beaches miền trung California from Carmel to Bodega Bay, Sonoma County. Most specimens are from near San Francisco.

Con trưởng thành bay vào tháng 5 và từ giữa tháng 9 qua tháng 10.

Liên kết ngoài
A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Chú thích

Psammopolia


title: 10457 Suminov

text:
10457 Suminov (1978 QE2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1978 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10457 Suminov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: 4497 Taguchi

text:
4497 Taguchi (1989 AE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 1 năm 1989 bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4497 Taguchi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Strongylognathus destefanii

text:
Strongylognathus destefanii là một loài côn trùng thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Ý.

Chú thích

Tham khảo
 Social Insects Specialist Group 1996. Strongylognathus destefanii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật cánh màng châu Âu
Strongylognathus
Động vật được mô tả năm 1915
Động vật đặc hữu Ý


title: Santa Cruz de la Palma

text:
Santa Cruz de la Palma là một đô thị trong tỉnh Santa Cruz de Tenerife, cộng đồng tự trị quần đảo Canary Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 43,38 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 13.000 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Santa Cruz de Tenerife.

Lịch sử
Thành phố được thành lập bởi Alonso Fernández de Lugo vào ngày 03 Tháng Năm, 1493. Thành phố tọa lạc giữa một dòng sông mà nằm bên một hang động tên là Tedote (nay Cueva de Carias, nằm ở phía bắc của thành phố). Thành phố này, ban đầu được gọi là Villa del Apurón, phục vụ như là một cảng kết nối với các tuyến đường đến châu Mỹ, xuất khẩu hàng hóa từ đảo như mía. Thành phố này đã bị chiếm bởi cướp biển và sau đó đã được xây lại và gia cố để chống lại các cuộc tấn công cướp biển trong tương lai. Công sự nổi tiếng bao gồm các Castillo de Santa Catalina và Castillo de la Virgen. Cuộc khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp mang lại sự giảm sút lớn nhất của dân số trong lịch sử của thành phố, trong đó hạn chế sự mở rộng của nó và khiến ra dân số ổn định và giảm xuống còn 11.000. Dân số không tiếp cận con số ban đầu 18.000 lần nữa cho hàng trăm năm tiếp theo của nó.

Tham khảo

Đô thị ở Santa Cruz de Tenerife
Khởi đầu năm 1493


title: Pycnopsyche limbata

text:
Pycnopsyche limbata là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Pycnopsyche


title: Euclemensia

text:
"Euclemensia" redirects here. The arctiid moth genus invalidly described by Dognin năm 1914 is now Euclemensoides.

Euclemensia woodiella, hay Manchester Tinea là một loài bướm đêm màu nâu và vàng ở Anh, và chỉ có 3 mẫu được quan sát, một trong số ba mẫu này được lưu trữ ở Manchester Museum, một mẫu khác ở Natural History Museum, London, và mẫu thứ 3 trong bộ sưu tập của John Curtis ở Museum Victoria.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Natural History Museum Lepidoptera genus database
Euclemensia at funet

Cosmopterigidae


title: Estrées-Mons

text:
Estrées-Mons là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc on the N29, khoảng 10 dặm Anh về phía tây tây bắc của Saint Quentin.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Estrées-Mons trên trang mạng của INSEE
 Estrées-Mons trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Lissomus francisci

text:
Lissomus francisci là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Karsch miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Lissomus


title: Thais malayensis

text:
Thais malayensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thais
Động vật được mô tả năm 1996


title: Cây bao trùm nhỏ nhất

text:
Với một đồ thị liên thông, vô hướng cho trước, cây bao trùm của nó là một đồ thị con có dạng cây và có tất cả các đỉnh liên thông với nhau. Một đồ thị có thể có nhiều cây bao phủ khác nhau. Chúng ta cũng có thể gán một trọng số cho mỗi cạnh, là con số biểu thị sự "không ưa thích" và dùng nó để tính toán trọng số của một cây bao trùm bằng cách cộng tất cả trọng số của cạnh trong cây bao trùm đó. Khi đó, một cây bao trùm nhỏ nhất là một cây bao trùm có trọng số bé hơn bằng trọng số của tất cả các cây bao trùm khác. Tổng quát hơn, bất kỳ một đồ thị vô hướng (không nhất thiết liên thông) đều có một rừng bao phủ nhỏ nhất, là hội của các cây bao trùm nhỏ nhất của các thành phần liên thông của nó.

Ví dụ như một hãng TV truyền hình cáp muốn nối cáp đến một khu dân cư mới. Nếu bị ràng buộc chỉ được chôn cáp ở một số tuyến đường nhất định, ta sẽ có thể hình thành được một đồ thị biểu diễn các điểm kết nối với nhau theo các tuyến đường đó. Một số tuyến có chi phí cao hơn, vì chúng dài hơn, hoặc cáp phải được chôn sâu hơn; những con đường này sẽ được thể hiện bằng những cạnh có trọng số lớn hơn. Một cây bao trùm của đồ thị sẽ là một tập con các con đường như vậy sao cho nó không được tạo thành vòng (chu trình) mà vẫn phải nối được đến tất cả các nhà. Sẽ có thể có vài cây bao trùm như vậy. Một cây bao trùm nhỏ nhất sẽ là cây bao trùm có tổng chi phí thấp nhất.

Tính chất

Có thể có vô số

Có thể có một vài cây bao trùm nhỏ nhất có cùng trọng số và có số cạnh nhỏ nhất; cụ thể hơn, nếu tất cả các cạnh của một đồ thị đều có trọng số bằng nhau, thì tất cả các cây bao trùm của đồ thị đó đều là nhỏ nhất.

Tính duy nhất
Nếu mỗi cạnh có trọng số riêng biệt thì sẽ chỉ có một, và chỉ một cây bao trùm nhỏ nhất. Có thể chứng minh phát biểu này bằng quy nạp hoặc phản chứng. Điều này đúng trong nhiều trường hợp thực tế, như ví dụ về công ty truyền hình cáp ở trên chẳng hạn, khi đó rất hiếm khi hai con đường lại có chính xác cùng một chi phí. Phát biểu này cũng được tổng quát hóa cho rừng bao trùm.

Đồ thị có chi phí nhỏ nhất
Nếu trọng số là số dương, thì một cây bao trùm nhỏ nhất cũng chính là đồ thị con có chi phí nhỏ nhất kết nối tất cả đỉnh, vì các đồ thị con có chứa chu trình bao giờ cũng có tổng trọng số lớn hơn.

Tính chất vòng
Với một chu trình C bất kỳ trong đồ thị, nếu trọng số của cạnh e nào đó của C lớn hơn trọng số của các cạnh còn lại của C, thì cạnh đó không thể thuộc về cây bao trùm nhỏ nhất. Giả sử điều ngược lại, nếu e thuộc về cây bao trùm nhỏ nhất T1, khi chúng ta xóa e, nó sẽ phân T1 ra làm hai cây con mà hai đầu của e thuộc về hai cây con khác nhau. Các cạnh còn lại của C sẽ gắn hai cây con này lại với nhau, do đó sẽ tồn tại một cạnh f thuộc C có hai đầu nằm trên hai cây con này, tức là nó sẽ kết nối hai cây con này lại một cây T2 có trọng số nhỏ hơn T1, vì trọng số của f nhỏ hơn trọng số của e.

Tính chất cắt

Với nhát cắt C bất kỳ trong đồ thị, nếu trọng số của một cạnh e của C nhỏ hơn trọng số của các cạnh còn lại của C, thì cạnh này thuộc về tất cả các cây bao trùm nhỏ nhất của đồ thị. Thực vậy, giả sử điều ngược lại, cạnh BC (có trọng số là 6) thuộc về cây bao trùm nhỏ nhất T thay vì cạnh e (trọng số 4) trong hình bên trái. Khi đó thêm e vào T sẽ tạo thành một chu trình, còn thay BC bằng e sẽ tạo ra một cây bao trùm nhỏ nhất có trọng số nhỏ hơn.

Cạnh có chi phí nhỏ nhất
Nếu một cạnh của đồ thị với chi phí nhỏ nhất e là duy nhất, thì cạnh này sẽ thuộc về bất kỳ một cây bao trùm nhỏ nhất nào. Thật vậy, nếu e không nằm trong cây bao trùm nhỏ nhất, xóa một cạnh (có chi phí lớn hơn) trong chu trình tạo ra sau khi thêm e vào cây, sẽ tạo ra cây bao trùm có trọng số nhỏ hơn.

Giải thuật
Giải thuật đầu tiên để tìm cây bao trùm nhỏ nhất do nhà khoa học người Séc Otakar Borůvka nghĩ ra vào năm 1926 (xem Giải thuật của Borůvka). Mục đích của ông là nghĩ ra cách phủ mạng điện hiệu quả tại Moravia. Hiện nay có hai giải thuật thường được sử dụng: Giải thuật của Prim và Giải thuật của Kruskal. Cả ba giải thuật này đều thuộc dạng giải thuật tham lam chạy với thời gian đa thức, vì vậy bài toán tìm cây bao trùm nhỏ nhất là dạng FP, và các bài toán ra quyết định liên quan như xác định xem một cạnh cụ thể có thuộc MST hay không hoặc xác định xem tổng trọng số tối thiểu có vượt quá một giá trị nào đó hay không, là thuộc dạng P. Một giải thuật tham lam khác không được phổ biến bằng đó là giải thuật ngược-xóa, là dạng đảo ngược của giải thuật của Kruskal.

Nếu trọng số của cạnh là số nguyên, thì giải thuật các đơn định giải được bài toán với O(m + n) phép tính nguyên. Một mô hình khác, trong đó chỉ cho phép các phép tính trên trọng số của cạnh là so sánh đôi một,  đã tìm ra một giải thuật ngẫu nhiên hóa có thời gian tuyến tính dựa trên sự phối hợp giải thuật Borůvka và giải thuật ngược-xóa. Tuy vậy, việc bài toán có thể được giải một cách đơn định trong thời gian tuyến tính bằng một giải thuật so sánh hay không vẫn còn là một câu hỏi mở. Giải thuật so sánh không ngẫu nhiên nhanh nhất, do Bernard Chazelle nghĩ ra, dựa trên đống mềm (soft heap),
một dạng hàng đợi có ưu tiên xấp xỉ.
Thời gian chạy của nó là O(m α(m,n)), trong đó m là số cạnh, n là số đỉnh và α là hàm đảo cổ điển của Hàm số Ackermann. Hàm α tăng cực chậm, vì vậy khi áp dụng vào thực tế người ta thường cho nó là một hằng số không lớn hơn 4; vì thế giải thuật của Chazelle đạt rất gần đến thời gian tuyến tính. Seth Pettie và Vijaya Ramachandran đã tìm thấy giải thuật tìm cây bao trùm nhỏ nhất dựa trên phép so sánh đơn định có thể chứng minh được là tối ưu, tuy vậy độ phức tạp tính toán của nó hiện vẫn chưa biết.

Những nhà nghiên cứu cũng xem xét các giải thuật song song cho bài toán cây bao trùm nhỏ nhất.
Với một số bộ xử lý tuyến tính, ta có thể giải bài toán trong thời gian .
 mô tả một giải thuật có thể tính MST trên 8 bộ xử lý nhanh gấp 5 lần so với giải thuật tuần tự đã tối ưu hóa. Thông thường, giải thuật tuần tự được dựa trên giải thuật Borůvka—Prim và đặc biệt, giải thuật của Kruskal không tốt hơn được như vậy khi có thêm bộ xử lý.

Các giải thuật chuyên biệt khác đã được thiết kế để tính cây bao trùm nhỏ nhất của một đồ thị lớn đến phải luôn lưu trữ nó trong đĩa. Các giải thuật bộ lưu trữ gắn ngoài này, như một ví dụ mô tả trong "Engineering an External Memory Minimum Spanning Tree Algorithm" của Roman Dementiev và đồng nghiệp, có thể chạy chỉ chậm hơn có 2 đến 5 lần so với giải thuật với bộ nhớ cổ điển; họ cho rằng "các bài toán cây bao trùm nhỏ nhất cực kỳ lớn chứa trong vài đĩa cứng có thể được giải trên một máy PC chỉ trong một đêm". Họ dựa trên giải thuật sắp xếp hiệu quả trên bộ lưu trữ gắn ngoài và các kỹ thuật thu nhỏ đồ thị để giảm kích thước đồ thị một cách hiệu quả.

Bài toán này còn được tiếp cận theo cách phân bố. Nếu mỗi nút được xem là một máy tính và các nút không biết gì hết ngoài các liên kết mà nó liên kết, người ta vẫn có thể tính được cây bao trùm tối tiểu phân bố.

Cây bao trùm nhỏ nhất trên đồ thị đầy đủ ngẫu nhiên
Alan M. Frieze đã chứng minh rằng với một đồ thị đầy đủ có n đỉnh, với trọng số của các cạnh là biến độc lập, phân bố ngẫu nhiên đồng nhất với hàm phân bố  thỏa mãn , thì khi n tiến tới +∞ trọng số kỳ vọng của MST tiến tới , trong đó  là Hàm số zeta Riemann.
Với giả thuyết bổ sung là phương sai hữu hạn, Alan M. Frieze cũng chứng minh tính hội tụ trong xác suất. Về sau, J. Michael Steele đã chứng minh rằng giả thuyết về phương sai có thể được bỏ đi.

Trong một công trình sau đó, Svante Janson đã chứng minh định lý giới hạn trung tâm đối với trọng số của MST.

Với trọng số ngẫu nhiên đồng nhất trong khoảng , kích thước kỳ vọng chính xác của cây bao trùm nhỏ nhất đã được tính cho các đồ thị đầy đủ nhỏ.

Các bài toán liên quan
Một bài toán liên quan là cây bao trùm nhỏ nhất k (k-MST), là cây bao trùm một tập con gồm k đỉnh trong đồ thị với trọng số nhỏ nhất.

Tập hợp k cây bao trùm nhỏ nhất là một tập hợp gồm k cây bao trùm sao cho không có cây bao trùm nào bên ngoài tập có trọng số nhỏ hơn. (Chú ý là bài toán này không liên quan đến bài toán cây bao trùm nhỏ nhất k).

Cây bao trùm nhỏ nhất trong không gian Euclide là cây bao trùm nhỏ nhất của đồ thị mà trọng số là khoảng cách giữa các điểm trong không gian Euclide.

Cây bao trùm nhỏ nhất trong tọa độ thẳng là cây bao trùm nhỏ nhất của đồ thị mà trọng số là khoảng cách thẳng (khoảng cách ) giữa các điểm trong không gian.

Trong tính toán phân tán, khi mà mỗi đỉnh tương ứng với một máy tính chỉ biết đến những liên kết của chính nó, ta có thể xem xét bài toán tìm cây bao trùm nhỏ nhất một cách phân tán. Định nghĩa về mặt toán học của bài toán không thay đổi nhưng lời giải phải thay đổi cho phù hợp với mô hình tính toán phân tán.

Cây bao trùm nhỏ nhất với khả năng thông qua là cây với một đỉnh được đánh dấu nguồn và mỗi cây con nối với đỉnh nguồn có không quá c nút. c được gọi là khả năng thông qua của cây.

Cây bao trùm với giới hạn bậc là cây bao trùm nhỏ nhất thỏa mãn điều kiện mỗi đỉnh được nối với không quá d đỉnh khác, với một số d cho trước. Trường hợp d=2 là một biến thể của bài toán người bán hàng và nó cũng là NP-khó. Vì vậy trong trường hợp tổng quát, cây bao trùm nhỏ nhất với giới hạn bậc là NP-khó.

Trong đồ thị có hướng, bài toán cây bao trùm nhỏ nhất có gốc có thể giải trong thời gian bậc hai bằng thuật toán Chu-Liu/Edmonds.

Cây bao trùm lớn nhất là cây bao trùm có tổng trọng số lớn hơn hoặc bằng tổng trọng số bất kì cây bao trùm nào. Bài toán này có thể được giải bằng cách nhân các trọng số với -1 và giải bài toán cây bao trùm nhỏ nhất trên đồ thị mới. Đường đi trên cây bao trùm lớn nhất chính là đường đi rộng nhất giữa hai đầu đường đi: trong tất cả các đường đi giữa hai đỉnh này, nó là đường đi có trọng số nhỏ nhất trên đường là lớn nhất.

Bài toán MST động yêu cầu xử lý các thao tác thay đổi cạnh hoặc đỉnh của đồ thị và có thể nhanh chóng tính cây bao trùm nhỏ nhất tại mọi thời điểm.

Tham khảo

Cây (cấu trúc)
Cây bao trùm nhỏ nhất
Giải thuật lý thuyết đồ thị


title: Centris ectypha

text:
Centris ectypha là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Snelling mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1974


title: Liroetiella antennalis

text:
Liroetiella antennalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Liroetiella


title: 814

text:
Năm 814 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 814


title: Lasioglossum houstoni

text:
Lasioglossum houstoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1986


title: Quảng Hải (định hướng)

text:
Quảng Hải có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Xã Quảng Hải, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình
 Xã Quảng Hải, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa


title: (6059) 1979 TA

text:
(6059) 1979 TA là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová ở Đài thiên văn Kleť gần České Budějovice, Cộng hòa Séc, ngày 11 tháng 10 năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1979
Được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dactylispa spinosa

text:
Dactylispa spinosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weber miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: 16744 Antonioleone

text:
16744 Antonioleone (1996 OJ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 7 năm 1996 bởi L. Tesi ở San Marcello Pistoiese.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16744 Antonioleone

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Plaisians

text:
Plaisians là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Plaisians nằm ở khu vực có độ cao trung bình 391 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Homalispa sulcicollis

text:
Homalispa sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Champion miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Homalispa


title: Anthophora auripes

text:
Anthophora auripes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1886


title: Germont

text:
Germont  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: San Giuseppe Vesuviano

text:
San Giuseppe Vesuviano là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 20 km về phía đông của Napoli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 27.966 người và diện tích là 14,1 km².

San Giuseppe Vesuviano giáp các đô thị: Ottaviano, Palma Campania, Poggiomarino, San Gennaro Vesuviano, Terzigno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.sangiuseppevesuviano.na.it

Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Kênh Chợ Gạo

text:
Kênh Chợ Gạo là một con kênh đào tại tỉnh Tiền Giang, nối liền sông Tiền Giang với sông Vàm Cỏ. Đoạn kênh là tuyến đường giao thông thủy huyết mạch của Đồng bằng sông Cửu Long.

Kênh có ý nghĩa kinh tế, xã hội rất lớn: là tuyến kênh đường thủy nội địa độc đạo cho phương tiện vận tải sông có trọng tải lớn (80 tấn trở lên) chuyên chở lúa gạo, nông sản, hàng hoá lưu thông từ đồng bằng sông Cửu Long đến Thành phố Hồ Chí Minh. Thống kê gần đây cho thấy mật độ phương tiện thủy lưu thông trên kinh đã đạt con số trên dưới 1500 phương tiện/ngày.

Lịch sử

Trước khi có kênh Chợ Gạo, ghe thuyền đi từ miền Tây về Sài Gòn đi lại rất vất vả. Sách Gia Định thành thông chí ghi: "Ghe thuyền từ Bến Nghé xuống miền Tây phải theo rạch Ông Lớn xuống hạ lưu sông Rạch Cát rồi qua sông Phước Lộc và sông Vàm Cỏ để tới sông Tra. Sau đó tiếp tục men theo rạch Kỳ Hôn để vòng ra sông Tiền thẳng tiến về miền Tây. Tuy nhiên đoạn rạch Kỳ Hôn bị cong, thường bị cạn lấp và có chỗ giáp nước nên tàu bè đi lại rất khó khăn". Cũng có tuyến đi theo sông Tiền đến Cửa Tiểu rồi ra biển Gò Công (địa phận Tiền Giang). Sau đó men theo bờ biển tới sông Soài Rạp rồi theo sông Soài Rạp về Sài Gòn. Tuy nhiên tuyến này rất xa và nguy hiểm bởi đa số tàu thuyền chỉ đi đường sông chứ không ra biển được.

Kênh Chợ Gạo cùng với Kênh Xáng Xà No được chính quyền thực dân Pháp đào vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nhằm mục đích thủy lợi và giao thông giúp khai hoang vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Kênh Chợ Gạo (Canal Duperrée) được người Pháp cho đào thủ công năm 1876 (Theo Bức ảnh tư liệu chụp cảnh đào kênh Chợ Gạo đăng trong tài liệu nghiên cứu của Lê Công Lý đăng trên Tạp chí nghiên cứu phát triển số 3 năm 2010 được lưu giữ tại thư viện Bộ Ngoại giao Pháp có ký số A000760 được chụp năm 1876) chỉ sau một thời gian ngắn chiếm đóng Nam Kỳ, nhằm nối sông Tiền và sông Vàm Cỏ, tạo tuyến đường thủy từ Sài Gòn đi miền Tây Nam Bộ ngắn nhất.

Từ khi có kênh Chợ Gạo, tàu thuyền đi lại giữa Chợ Lớn và miền Tây tăng nhanh. Khoảng đầu thập niên 1900, Công ty Messageries Fluviales (Pháp) đã đưa tàu khách vào hoạt động trên tuyến kênh này.

Năm 1902, chính quyền Pháp lập một đồn kiểm soát ở đầu kênh giáp với rạch Kỳ Hôn và mở tuyến phà đưa khách qua kênh gọi là "bắc Chợ Gạo".

Năm 1913, chính quyền Pháp dùng xáng múc nạo vét kênh Chợ Gạo sâu 5m và mở rộng thêm hàng chục mét; đồng thời xác định kênh Chợ Gạo là "con đường xuất khẩu gạo" của Nam Kỳ.

Trước năm 1975, chính quyền Sài Gòn xây dựng tuyến đường nối Sài Gòn - Mỹ Tho - Gò Công. Để đi từ Mỹ Tho đến Gò Công thì buộc phải qua bắc Chợ Gạo.

Hệ thống
Toàn tuyến kênh Chợ Gạo dài 28,5 km, đi qua 17 xã và thị trấn của huyện Châu Thành, Long An và thị xã Gò Công, huyện Gò Công Tây, Chợ Gạo, Mỹ Tho, Tiền Giang. Từ sông Tiền, kênh bắt đầu từ Vàm Kỳ Hôn cách Mỹ Tho gần 4 cây số. Sau Vàm Kỳ Hôn, tuyến kênh đào thẳng dài 11,6 km bắt đầu từ thị trấn Chợ Gạo,qua địa phận huyện Gò Công Tây, gặp rạch Gò Công (nằm giáp giữa Tiền Giang và Long An) rồi đổ vào sông Vàm Cỏ.

Từ Vàm Cỏ, các phương tiện giao thông thủy đi tiếp qua sông Cần Giuộc để đến Nhà Bè và hệ thống kênh tại Nam Sài Gòn.

Các cây cầu bắc qua kênh:

Cầu Chợ Gạo
Cầu được xây dựng tại Chợ Gạo.

Năm 1972, sau một vụ lật phà chết người, chính quyền Sài Gòn phối hợp cùng công binh Mỹ và nhà thầu RMK xây dựng cầu qua kênh Chợ Gạo, cách bến phà chừng 300m. Bắc Chợ Gạo bị xóa sổ sau khi cầu Chợ Gạo hoàn thành). Trong quá trình xây cầu, có hai lính Mỹ bị chết khi canh gác ở đây (một bị rắn độc cắn, một rớt xuống kênh chết đuối).

Đến năm 1973, cầu Chợ Gạo được hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Từ năm 2008 - 2017, theo Phòng Cảnh sát giao thông đường thủy Công an Tiền Giang trên tuyến kênh Chợ Gạo xảy ra 61 vụ tai nạn làm chết 11 người, 58 sà lan bị chìm.

Trước tình trạng tai nạn, ùn tắc nghiêm trọng trên, Bộ Giao thông Vận tải cho xây dựng cầu Chợ Gạo mới có khoang thông thuyền lên đến 150m và đập bỏ cầu Chợ Gạo cũ, đồng thời đầu tư nạo vét thông luồng kênh này.

Năm 2013 cầu Chợ Gạo mới hoàn thành. Hai năm sau, dự án nạo vét, làm kè giai đoạn 1 cũng được tiến hành. Nhờ vậy tuyến kênh Chợ Gạo đã thông thoáng hơn.

Cầu Thanh Vĩnh Đông
Dự kiến xây dựng tại Chợ Dinh (Đồng Sơn).

Hoạt động dựa vào kênh

Xuất khẩu gạo
Trên kênh Chợ Gạo có khoảng 30% sà lan chở gạo. Những chiếc sà lan khổng lồ có tải trọng từ 1.000 - 2.000 tấn (Trung bình một xe container chở được 40 tấn thì một sà lan tải trọng 2.000 tấn sẽ chở lượng hàng hóa bằng 50 chiếc xe container) chở đầy gạo chỉ còn nhú lên khỏi mặt nước khoảng 1m.

Giai đoạn 1881 - 1933 lúa gạo là sản phẩm đứng đầu về số lượng và giá trị xuất khẩu từ cảng Sài Gòn - Chợ Lớn đến các thị trường thế giới.

Năm 1869, một người Mỹ tên Andrew Spooner đã xây dựng cơ sở xay lúa đầu tiên ở Sài Gòn - Chợ Lớn và đến năm 1874 đã xây dựng nhà máy xay lúa chạy bằng hơi nước đầu tiên tại đây.

Năm 1877, kênh Chợ Gạo khánh thành

Năm 1885, hàng loạt nhà máy xay lúa mọc lên ở dọc kênh Tàu Hủ như: các nhà máy của Công ty Rizerie à Vapeur, nhà máy của Công ty Rizerie Saigonnaise. Ngoài ra còn có rất nhiều cơ sở nhỏ buôn bán lúa gạo và xay lúa do người Hoa và người Việt làm chủ.

Theo Phạm Quang Trung (Nghiên cứu lịch sử số 6, năm 1985), nếu như năm 1860 Nam kỳ chỉ xuất khẩu được 53.000 tấn gạo thì sang năm 1880 đã xuất tới 294.500 tấn nhờ có kênh Chợ Gạo. Mười năm sau, sản lượng xuất khẩu tăng vọt lên 747.600 tấn. Cứ thế, sản lượng gạo ở Nam Kỳ xuất khẩu không ngừng tăng lên qua từng năm. Năm 1940, Pháp đã xuất khẩu tới hơn 1,4 triệu tấn; lợi nhuận thu được khoảng 140 triệu Franc.

Hiện nay ở miền Tây có một số cảng tiếp nhận tàu 3.000 - 4.000 tấn nên một ít sản lượng gạo được xuất khẩu trực tiếp tại đây. Tuy nhiên, kênh Chợ Gạo vẫn giữ vai trò cực kỳ quan trọng đối với ngành xuất khẩu gạo và nông sản của Việt Nam. Qua hơn 140 năm tham gia xuất khẩu gạo, sản lượng kỷ lục mà Việt Nam đã từng đạt được là 7,72 triệu tấn vào năm 2012. Từ đó đến nay chưa năm nào xuất khẩu gạo vượt qua được con số đó.

Vựa tro, rơm
Tận dụng lợi thế trên bến, dưới thuyền, ở góc ngã ba kênh Chợ Gạo - rạch Kỳ Hôn hình thành xóm mua bán tro đốt từ rơm sau mỗi vụ thu hoạch của những người nghèo không có đất sản xuất từ trước những năm 1960. Một điều rất đặc biệt là những vựa tro ít ỏi còn tồn tại ở xóm tro Chợ Gạo đều do những người con dâu quản lý.

Thời gian gần đây, năm 2018, nghề mua bán tro sắp kết thúc vai trò lịch sử của nó. Hiện nay ở cặp bờ kênh Chợ Gạo thuộc khu vực xã Tân Thuận Bình, Quơn Long, Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang xuất hiện nhiều vựa mua bán rơm. Nếu như ngày trước người ta đốt rơm lấy tro bán làm phân cải tạo đất thì bây giờ rơm sau thu hoạch đều được máy cuốn lại thành cuộn 20 kg, vận chuyển đi khắp nơi bán giá cao hơn rất nhiều so với tro. Rơm được dùng để phủ gốc thanh long và nhiều loại cây trồng khác để chống bốc hơi nước hay cho bò ăn.

Vấn đề sạt lở
Hàng chục năm qua, sạt lở đã làm kênh Chợ Gạo rộng thêm gấp ba lần so với thời Pháp thuộc. Số người chết và bị thương do tai nạn ở các điểm sạt lở ngày càng nhiều. Tuyến đường huyện 25B nằm cặp kênh Chợ Gạo bị xóa sổ do nhiều nơi bị sạt lở sâu vào đất liền tới 25 - 30m.

Ngày 30 tháng 10 năm 2009, Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng toàn tuyến dài 28,5 km đạt tiêu chuẩn cấp II kỹ thuật đường thủy nội địa. Tổng vốn đầu tư dự kiến là 4.221 tỉ đồng, trong đó chi phí xây dựng 2.000 tỉ đồng, còn lại là giải phóng mặt bằng, tái định cư...

Năm 2011, dự án được khởi công dự án. Chính quyền địa phương vào cuộc kiểm kê, áp giá bồi thường và thông báo cho dân kế hoạch di dời bàn giao mặt bằng.

Năm 2013, do thiếu vốn nên Bộ Giao thông Vận tải cho thực hiện làm trước giai đoạn 1 với vốn đầu tư 787 tỉ đồng: nạo vét 17 km luồng từ rạch Lá đến rạch Kỳ Hôn; mở rộng 1/2 luồng ở phía bắc kênh; làm 12 km kè và 6,2 km đường giao thông. Phần việc này hoàn thành vào năm 2015, tạm thời ngăn được tình trạng sạt lở ở bờ bắc. Dù mới đưa vào khai thác chưa đến 3 năm tính đến năm 2018 nhưng hiện công trình nạo vét, làm kè đã xuống cấp, hư hỏng nặng. Điều đáng nói, đây là công trình được Bộ Xây dựng trao giải thưởng công trình chất lượng cao tháng 6 năm 2016.

Ngày 29 tháng 1 năm 2016, Bộ Giao thông Vận tải công bố danh mục dự án đầu tư nâng cấp mở rộng tuyến kênh Chợ Gạo giai đoạn 2 bằng hình thức đầu tư BOT, nghĩa là không dùng vốn ngân sách mà kêu gọi tư nhân đầu tư rồi thu phí. Giai đoạn 2 sẽ nạo vét 1/2 luồng còn lại và làm kè ở bờ nam kênh Chợ Gạo. Tổng vốn đầu tư được xác định là 1.388 tỉ đồng. Thời gian thu phí hoàn vốn khoảng 18 năm. Thời gian thực hiện từ năm 2016 - 2018. Đây cũng là dự án đầu tư BOT đường thủy đầu tiên tại Việt Nam.

Việc Bộ Giao thông Vận tải cho đầu tư giai đoạn 2 bằng đầu tư BOT đã khiến dư luận không đồng tình. Nhiều chuyên gia cho rằng Nhà nước đã bỏ tiền làm giai đoạn 1, nhà đầu tư chỉ làm phần còn lại nhưng được hưởng trọn thành quả dự án là vô lý. Vốn đầu tư giai đoạn 2 không lớn, không phải quá sức đối với ngân sách mà phải kêu gọi đầu tư. Trước sự phản ứng của dư luận, giai đoạn 2 dự án theo đầu tư BOT bị tạm hoãn cho đến nay (năm 2018).

Tham khảo

Chợ Gạo
Chợ Gạo


title: Plagioraphes

text:
Plagioraphes là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1961 bởi Iablokov-Khnzorian.

Các loài
Chi này có các loài:
 Plagioraphes fasciatus Iablokov-Khnzorian, 1961

Chú thích

Tham khảo

Agrypnini


title: Thanh Lãng (thị trấn)

text:
Thanh Lãng là một thị trấn thuộc huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Thanh Lãng nằm ở phía tây nam huyện Bình Xuyên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Phong và xã Phú Xuân
Phía tây và phía nam giáp huyện Yên Lạc
Phía bắc giáp thành phố Vĩnh Yên.

Thị trấn có diện tích 9,48 km², dân số năm 2007 là 13.437 người, mật độ dân số đạt 1.417 người/km².

Lịch sử
Thị trấn Thanh Lãng được thành lập vào ngày 2 tháng 4 năm 2007 trên cơ sở toàn bộ 948,21 ha diện tích tự nhiên và 13.437 người của xã Thanh Lãng.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam


title: Coccidiphaga

text:
Coccidiphaga là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Coccidiphaga scitula Rambur, 1833

Tham khảo

 Coccidiphaga at funet.fi
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Metallata

text:
Metallata là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Metallata absumens Walker, 1862

Chú thích

Tham khảo

 Metallata at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Hạ Phát

text:
Hạ Phát (chữ Hán: 夏發), cũng gọi là Phát Huệ, là vua thứ 16 của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Hạ Phát là con của Hạ Cao – vua thứ 15 của nhà Hạ.

Trị vì
Khoảng năm 1838 TCN, Hạ Cao mất, Hạ Phát lên nối ngôi.

Hạ Phát làm vua trong 19 năm, năm thứ 7 ông là vua thì ở Thái Sơn có trận động đất rất mạnh - đây là ghi chép sớm nhất về hiện tượng thiên tai này trong lịch sử Thế giới. Sử sách không chép rõ về hành trạng của ông trong thời gian làm vua nhưng có ghi lại sự kiện sau 1 năm ông lên ngôi thì có mấy bộ lạc ở phương đông cử sứ giả đến thuần phục, ông đã tổ chức một cuộc biểu diễn vũ hội rất hoành tráng.

Khoảng năm 1819 TCN, ông mất, con ông là Hạ Kiệt lên nối ngôi.

Qua đời
 qua đời, vì tuổi già.

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Hạ Cao
 Hạ Kiệt

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Hạ bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Nephrotoma edwardsaria

text:
Nephrotoma edwardsaria là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Quận Perry, Tennessee

text:
Quận Perry là một quận thuộc tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Tennessee


title: Kneitlingen

text:
Kneitlingen là một đô thị ở Wolfenbüttel trong bang Niedersachsen, phía nam của dãy núi Elm. Đô thị này gồm các làng sau:
 Ampleben
 Bansleben
 Eilum
 Kneitlingen

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site of the Samtgemeinde Schöppenstedt

Xã và đô thị ở huyện Wolfenbüttel


title: La Portella

text:
La Portella là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị La Portella có diện tích là 12,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 773 người với mật độ 62,85 người/km². Đô thị La Portella có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Bulbophyllum leucothyrsus

text:
Bulbophyllum leucothyrsus là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

leucothyrsus]]

L


title: QCad

text:
QCad là phần mềm vẽ kỹ thuật hai chiều, có thể chạy trên nhiều hệ điều hành: Windows, Linux, Mac OS X, FreeBSD hoặc Solaris. So với AutoCAD, QCad là phần mềm gọn nhẹ hơn do chỉ hỗ trợ các bản vẽ hai chiều. Tuy vậy, nó cũng có nhiều tính năng tiện dụng như: phân lớp (layer), khối (block), bắt điểm (snap). Với các bản vẽ cơ khí, QCad hỗ trợ hơn 4800 dạng chi tiết phụ tùng khác nhau.

QCad làm việc với các tập tin có định dạng DXF của AutoCAD. Việc không hỗ trợ kiểu tập tin DWG của AutoCAD cũng là một hạn chế của phần mềm này.

Bên cạnh phiên bản thương mại QCad Professional, còn có QCad Community Edition (phiên bản dành cho Cộng đồng) với mã nguồn mở (theo giấy phép GPL). Bản nguồn mở này hạn chế hai tính năng là vẽ đường polyline và viết các đoạn mã ngắn (scripting), đồng thời không nhận được hỗ trợ kĩ thuật từ RibbonSoft.

QCad được lập trình bằng C++ với bộ công cụ Qt, trong đó có tích hợp khả năng tạo các đoạn mã lệnh ngắn (script) thông qua chức năng QScript.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của QCad
 TheCadTrain.com - Screencast Video Tutorial (english)
 Cuốn sách hướng dẫn QCAD - An Introduction to Computer-Aided Design của Andrew Mustun. http://www.ribbonsoft.com/qcad_book.html

Phần mềm đồ họa
Kỹ thuật cơ khí
Phần mềm tự do
Lập trình bằng C++
Dùng bộ công cụ Qt
Mã nguồn mở
Phần mềm giáo dục miễn phí
Phần mềm CAD tự do


title: Hexatoma selene

text:
Hexatoma selene là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Smicridea magdalenae

text:
Smicridea magdalenae là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Vriesea lidicensis

text:
Vriesea lidicensis là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
lidicensis


title: Caenohalictus iodurus

text:
Caenohalictus iodurus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Caenohalictus
Động vật được mô tả năm 1903


title: Euphorbia herman-schwartzii

text:
Euphorbia herman-schwartzii là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia herman-schwartzii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
H


title: Frieseomelitta silvestrii

text:
Frieseomelitta silvestrii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Frieseomelitta
Động vật được mô tả năm 1902


title: Mischarytera macrobotrys

text:
Mischarytera macrobotrys là một loài thực vật]] thuộc họ Sapindaceae. Loài này có ở Úc (Queensland) và Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Arytera macrobotrys. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Mischarytera
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật Queensland


title: Dolichopeza gracilis

text:
Dolichopeza gracilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza
Langpootmug uit miền Ấn Độ - Mã Lai
Langpootmug uit miền Australasia


title: Issou

text:
Issou là một xã thuộc tỉnh Yvelines, trong vùng Île-de-France, Pháp, có cự ly 6 km về phía đông của Mantes-la-Jolie. Dân số năm 1999 là 3382 người, diện tích là 4,8 km2.
Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Issoussois.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Issou, Trang mạng chính thức

Issou


title: Chanakya

text:
Chānakya (Sanskrit: चाणक्य ) hay Kautilya, Vishnugupta (k. 350–283 TCN) là một quan chức cao cấp và nhà triết học luật gia và cố vấn hoàng gia trong triều Chandragupta, vương triều Maurya (thế kỷ IV TCN). Trong tác phẩm Arthashastra ("Luận về bổn phận" mà một số tác giả nước ngoài thường dịch là "Khoa học chính trị") của ông vào thế kỷ thứ IV trước công nguyên:

"Vua chúa (người lãnh đạo) nên tìm hiểu cho tốt, không phải về những gì ông ta muốn, mà người dưới quyền ông ta muốn gì"

"Vua chúa (người lãnh đạo) là một đầy tớ được trả lương và chia sẻ tài nguyên quốc gia chung với mọi người" .

Chú thích

Xem thêm

Liên kết ngoài

 Philosophy of Chanakya
 Kautilya's Arthashastra (full 1915 Shamasastry text, divided into 15 books)
 Kautilya: the Arthshastra - Chanakya's revered work
 Philosophy and Biography
 Chanakya TV Serial Online
 Chanakya Niti - Malayalam translation as pdf

Người Ấn Độ cổ
Nhà triết học Hindu
Nhà triết học Ấn Độ
Mất thập niên 280 TCN
Năm 283 TCN
Năm 370 TCN
Lịch sử cổ đại Pakistan


title: Hellinsia ishiyamanus

text:
Hellinsia ishiyamanus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaido, Honshu), Hàn Quốc và Trung Quốc.

Sải cánh dài khoảng 19 mm và Chiều dài cánh trước khoảng 10–11 mm.

Ấu trùng ăn Artemisia vulgaris. Chúng gấp lá cây chủ như túp lều, chúng ăn lá gập từ bên trong bên ngoài để nguyên. Một ấu trùng có thể gấp hai lá.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Taxonomic And Biological Studies Of Pterophoridae Of Japan (Lepidoptera)
Japanese Moths

Hellinsia
Động vật châu Á
Côn trùng châu Á


title: Neukirchen, Stendal

text:
Neukirchen là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Neukirchen, Stendal có diện tích 13,76 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 274 người.

Tham khảo


title: Symplocos truncata

text:
Symplocos truncata là một loài thực vật thuộc họ Symplocaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Barriga, P. & Pitman, N. 2004. Symplocos truncata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
T


title: Exomalopsis bechteli

text:
Exomalopsis bechteli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1980


title: Hypericum asplundii

text:
Hypericum asplundii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Nicolalde, F. & Pitman, N. 2004. Hypericum asplundii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

asplundii
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Danh sách sông ở Uganda

text:
Đây là danh sách các sông ở Uganda'Địa Trung HảiNileSông Nin Trắng (Bahr al Jabal) (Albert Nile)
Sông Kidepo
Sông Narus, Uganda
Sông Achwa
Sông Pager
Sông Ora
Sông Nyagak
Sông Nin Trắng
Sông Kafu (Sông Kabi)
Sông Lugogo
Sông Mayanja
Hồ Kyoga
Sông Sezibwa
Sông Lwajjali
Lake Bisina
Sông Okot
Hồ Victoria
Sông Katonga - kết nối với Hồ Edward, Hồ George và Sông Semliki thông qua Kênh Kazinga
Sông Mpaga
Sông Dura
Kagera
Hồ Albert
Sông Nkusi
Sông Muzizi
Sông Semliki
Sông Lamia
Hồ Edward và Hồ George
Sông Ishasha Sông Turkwel (Kenya)''
Sông Turkwel

Tham khảo

Uganda
Sông


title: Helicopsyche hippothoe

text:
Helicopsyche hippothoe là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Coudures

text:
Coudures là một xã trong tỉnh Landes ở Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp

Xem thêm
 Xã của tỉnh Landes

Biến động dân số

Tham khảo

Xã của Landes


title: Schmidthachenbach

text:
Schmidthachenbach là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 10,05 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Hoàng Liên Sơn (định hướng)

text:
Hoàng Liên Sơn có thể chỉ:

 Dãy núi Hoàng Liên Sơn ở miền Bắc Việt Nam.
 Tỉnh Hoàng Liên Sơn, tỉnh cũ phía bắc Việt Nam.
 Khu bảo hộ tự nhiên Hoàng Liên Sơn (黄连山国家级自然保护区) tại huyện Lục Xuân, Châu tự trị dân tộc Cáp Nê, Di Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Xem thêm
Hoàng liên


title: Aphanactis jamesoniana

text:
Aphanactis jamesoniana là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Aphanactis jamesoniana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Aphanactis
Thực vật Ecuador


title: Melanotus tarsalis

text:
Melanotus tarsalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Hydropsyche modesta

text:
Hydropsyche modesta là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Corcelles-Ferrières

text:
Corcelles-Ferrières là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 173.Ước lượng năm 2005 là 187.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Bệnh tay, chân, miệng

text:
Bệnh tay, chân và miệng (; viết tắt tiếng Anh: HFMD, tiếng Việt: Bệnh TCM) còn gọi là bệnh tay chân miệng, là một hội chứng bệnh ở người do virus đường ruột của họ Picornaviridae gây ra. Giống vi rút gây bệnh TCM phổ biến nhất là Coxsackie A và virus Enterovirus 71 (EV-71). Đây là một bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ em. Bệnh thường được đặc trưng bởi sốt, đau họng và nổi ban có bọng nước. Triệu chứng đầu tiên thường là sốt nhẹ, biếng ăn, mệt mỏi và đau họng. Một đến hai ngày sau khi xuất hiện sốt trẻ bắt đầu đau miệng. Khám họng trẻ có thể phát hiện các chấm đỏ nhỏ sau đó biến thành các bọng nước và thường tiến triển đến loét. Các tổn thương này có thể thấy ở lưỡi, nướu và bên trong má. Ban da xuất hiện trong vòng 1 đến 2 ngày với các tổn thương phẳng trên da hoặc có thể gồ lên, máu đỏ và một số hình thành bọng nước. Ban này không ngứa và thường khu trú ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân. Như vậy ban điển hình thường xuất hiện ở các vị trí tay, chân và miệng nên bệnh có tên Bệnh Tay – Chân - Miệng. Tuy nhiên ban có thể xuất hiện ở mông. Một số trường hợp, ban chỉ xuất hiện ở miệng mà không thấy ở các vị trí khác.

Các dấu hiệu và triệu chứng

Các triệu chứng của bệnh TCM bao gồm:
Sốt
Nhức đầu
Ói mửa
Mệt mỏi
Khó chịu
Đau lan lỗ tai
Đau họng
Thương tổn đau rát ở răng và miệng
Phát ban không ngứa toàn thân, kèm theo đó là nhiều nốt mụn trên lòng bàn tay và lòng bàn chân
Loét miệng
Mụn lở và giộp da trên xuất hiện trên mông của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi trở nên khó chịu
Biếng ăn
Tiêu chảy

Thời kỳ ủ bệnh thường thấy (thời gian từ khi nhiễm bệnh và bắt đầu có triệu chứng) là 3-7 ngày.

Triệu chứng ban đầu có thể là sốt thường kèm theo một cơn đau họng. Chán ăn và khó chịu nói chung cũng có thể xảy ra. Từ một đến hai ngày sau khi bị sốt, các nốt mụn lở đau rát (tổn thương) có thể xuất hiện trong miệng và/hoặc cổ họng. Chứng phát ban có thể nhìn thấy rõ ràng trên bàn tay, bàn chân, miệng, lưỡi, bên trong má, và đôi khi cũng gặp ở mông (nhưng nói chung, phát ban trên mông do bệnh tiêu chảygây ra.)

Các biến chứng

 Các biến chứng do nhiễm vi rút gây bệnh TCM thường rất hiếm thấy, nhưng nếu chúng xảy ra, nên nhờ đến chăm sóc sức khỏe y tế.
 Viêm màng não do virus hoặc vô khuẩn hiếm khi có thể xảy ra với bệnh TCM. Viêm màng não do virus gây sốt, đau đầu, cứng cổ, hoặc đau lưng. Bệnh thường nhẹ và tự khỏi mà không cần điều trị gì, tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể cần phải nhập viện trong một thời gian ngắn.
 Các bệnh nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như viêm não (sưng não) hoặc tê liệt như một bệnh bại liệt thậm chí còn hiếm gặp hơn. Viêm não có thể gây tử vong.
 Đã có báo cáo về hiện tượng mất móng tay và mất móng chân hầu hết xảy ra ở trẻ bị bệnh tay chân miệng (TCM) trong vòng 4 tuần. Ở thời điểm này thì người ta không biết liệu tình trạng mất móng như đã báo cáo có phải là do bệnh gây nên hay không. Tuy nhiên, trong các báo cáo đã xem xét, hiện tượng mất móng ấy cũng chỉ xảy ra tạm thời thôi và móng phát triển phục hồi lại mà không cần điều trị gì.

Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh Tay – Chân - Miệng do một nhóm virus thuộc nhóm Enterovirus gây nên. Tác nhân thường gặp nhất là Coxsackievirus A16, đôi khi do Enterovirus 71 và các virus ruột khác. Theo các chuyên gia, A16 ít gây biến chứng thần kinh và có thể tự hết trong vài ngày, còn EV 71 là loại nguy hiểm dễ gây các biến chứng thần kinh và tim mạch khiến trẻ tử vong. Nhóm virus ruột bao gồm các phân nhóm virus Poliovirus, coxsackievirus, Echovirus và một số enterovirus khác không xếp vào phân nhóm nào.

Điều trị

Không có thuốc chuyên trị đặc biệt bệnh cho tay, chân và miệng. Cá nhân có triệu chứng như sốt và đau từ vết loét, có thể cảm thấy dễ chịu hơn bằng việc sử dụng thuốc. Bệnh TCM là một bệnh do virus phải phát triển một cách tự nhiên, nhiều bác sĩ không cho sử dụng thuốc về bệnh này, trừ khi bị nhiễm trùng nặng. Nhiễm trùng ở trẻ lớn tuổi hơn, thanh thiếu niên, và người lớn thường rất nhẹ và kéo dài khoảng 1 tuần hoặc đôi khi lâu hơn. Thuốc hạ sốt sẽ có tác dụng hạ sốt cao. Tắm nước ấm cũng sẽ giúp làm hạ nhiệt độ xuống.

Chỉ có một số ít người bệnh được yêu cầu phải nhập viện, chủ yếu là do kết quả của biến chứng thần kinh (viêm não, viêm màng não, hoặc liệt nhao cấp tính) hoặc phù phổi / xuất huyết phổi.

Dịch tễ học
Đây là một bệnh dễ lây lan. Đường lây truyền thường từ người sang người do tiếp xúc với các dịch tiết mũi họng, nước bọt, chất dịch từ các bọng nước hoặc phân của người bệnh. Giai đoạn lây lan mạnh nhất là tuần đầu tiên bị bệnh. Bệnh Tay – Chân - Miệng không phải là bệnh lây từ động vật sang người.

Thời kỳ ủ bệnh thường từ 3 đến 7 ngày. Sốt thường là triệu chứng đầu tiên của bệnh. Đầu tiên virus thường cư trú ở niêm mạc má hay niêm mạc hồi tràng và sau 24 giờ, virus lam đến các hạch bạch huyết vùng. Nhiễm virus huyết thường xảy ra nhanh chóng sau đó và virus di chuyển đến niêm mạc miệng và da. Vào ngày thứ 7 sau khi nhiễm bệnh, kháng thể trung hòa tăng cao và virus bị thải loại.

Bệnh Tay – Chân - Miệng xảy ra chủ yếu ở trẻ em dưới 10 tuổi tuy nhiên cũng có thể gặp ở cả người trưởng thành. Mọi người đều có thể nhiễm virus nhưng không phải tất cả những người nhiễm virus đều biểu hiện bệnh. Trẻ nhũ nhi, trẻ em và thiếu niên là những đối tượng dễ bị nhiễm bệnh và biểu hiện bệnh nhất vì chúng chưa có kháng thể chống lại bệnh này. Nhiễm bệnh có thể tạo nên kháng thể đặc hiệu chống virus gây bệnh tuy nhiên bệnh vẫn có thể tái diễn do một chủng virus khác gây nên.

Bởi vì mức độ lưu hành của các virus ruột, bao gồm cả các tác nhân gây Bệnh Tay – Chân - Miệng, nên phụ nữ có thai thường hay nhiễm bệnh. Nhiễm virus ruột trong thai kỳ thường gây nên bệnh nhẹ nhàng hoặc không triệu chứng. Không có dữ kiện nào chứng tỏ nhiễm virus trong quá trình mang thai gây nên các hậu quả xấu lên thai như sẩy thai, thai chết lưu hay dị tật bẩm sinh. Tuy nhiên nếu thai phụ nhiễm bệnh trong một thời gian ngắn trước khi sinh thì có thể truyền virus cho trẻ sơ sinh. Đa số những trẻ này chỉ biểu hiện bệnh nhẹ nhàng nhưng một số có thể biểu hiện bệnh cực kỳ trầm trọng đưa đến rối loạn chức năng đa cơ quan và tử vong. Nếu bệnh xuất hiện trong hai tuần đầu sau sinh thì nguy cơ xảy ra bệnh nặng cao hơn.

Chẩn đoán
Chẩn đoán bệnh thường dựa trên biểu hiện lâm sàng với vị trí đặc trưng của ban (tay, chân, miệng và mông). Phân lập virus từ các bệnh phẩm phết họng hay dịch của các bọng nước thường sau 2 đến 4 tuần mới có kết quả nên nó không hữu ích cho chẩn đoán trên từng bệnh nhân cụ thể mà chỉ có ý nghĩa chẩn đoán hồi cứu và ý nghĩa dịch tễ học. Các thầy thuốc lâm sàng thường không yêu cầu xét nghiệm này. Và không phải tất cả các phòng xét nghiệm vi sinh vật đều có thể thực hiện kỹ thuật nuôi cấy virus gây bệnh được.

Chẩn đoán phân biệt với nhiễm herpes miệng. Dữ kiện lâm sàng, tuổi và yếu tố dịch tễ thường giúp ích.

Tiên lượng
Bệnh Tay – Chân - Miệng do coxsackievirus A16 thường là một bệnh nhẹ và tự lành sau 7 đến 10 ngày mà không cần điều trị. Biến chứng thường ít gặp.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân có thể biểu hiện viêm màng não virus (hay viêm màng não vô khuẩn) với các biểu hiện như sốt, nhức đầu, cứng cổ, đau lưng và cần phải nhập viện.

Bệnh Tay – Chân - Miệng gây nên do enterovirrus 71 cũng có thể gây nên viêm màng não virus và hiếm hơn là các bệnh trầm trọng như viêm não hay liệt kiểu bại liệt (poliomyelitis-like paralysis). Viêm não do enterovirus 71 có thể gây tử vong. Trong các vụ dịch xảy ra ở Malaysia năm 1997 và ở Đài Loan năm 1998 một số trường hợp viêm não do loại virus này đã tử vong.

Các biến chứng khác có thể xảy ra là viêm cơ tim cấp, viêm phổi.

Phòng bệnh
Hiện nay chưa có phương pháp phòng bệnh đặc hiệu cho Bệnh Tay – Chân - Miệng cũng như các bệnh khác do enterovirrus không phải bại liệt khác tuy nhiên biện pháp vệ sinh chặt chẽ có thể hạ thấp nguy cơ nhiễm bệnh. Các biện pháp có tác dụng là thường xuyên rửa tay đặc biệt là sau mỗi lần thay tã.

Những nơi bị nhiễm bệnh có thể được làm sạch trước tiên bằng nước xà phòng sau đó khử trùng bằng dung dịch chứa chlor. Tránh các tiếp xúc thân mật với người bệnh như hôn, vuốt ve, dùng chung dụng cụ…

Bệnh Tay – Chân - Miệng trong nhà trẻ
Các vụ bùng phát dịch trong nhà trẻ thường xảy ra vào mùa hè và mùa thu và thường đồng thời với hiện tượng tăng các trường hợp nhiễm bệnh trong cộng đồng. Không có biện pháp cụ thể nào đảm bảo chắc chắn giảm thiểu các trường hợp mới mắc nếu dịch bùng phát trong nhà trẻ, trường học, tuy nhiên những biện pháp sau đây thường được khuyến cáo:
Rửa tay sạch sẽ, nhất là sau khi đi vệ sinh, thay tã hoặc don dẹp các vật dụng có phân trẻ.
Che miệng khi ho và hắt hơi. Rất khó thực hiện ở trẻ em.
Vệ sinh đồ chơi.
Cho nghỉ tại nhà những trẻ biểu hiện sốt và/hoặc có biểu hiện loét miệng hoặc trẻ nhễu nước bọt nhiều.

Các đợt dịch

1997

 Năm 1997, 31 trẻ em đã chết trong một ổ dịch ở bang Sarawak ở Malaysia.

1998
 Năm 1998, có một ổ dịch ở Đài Loan, gây bệnh chủ yếu cho trẻ em. Có 405 ca biến chứng nặng, và 78 đứa trẻ đã chết. Tổng số ca tử vong trong dịch bệnh này được ước tính lên đến 1,5 triệu.

2006
 Trong năm 2006, 7 người chết trong một ổ dịch tại Kuching, Sarawak (theo theo tin tờ New Straits Times, đăng ngày 14 tháng 3).
 Trong năm 2006, sau trận bùng phát dịch Chikungunya ở miền Nam và một số phần phía tây của Ấn Độ, thì người ta đã đăng tin có nhiều ca mắc bệnh TCM.

2007
Ổ dịch lớn nhất của bệnh TCM tại Ấn Độ đã diễn ra trong năm 2007 ở phần phía Đông của đất nước ở Tây Bengal. Tác giả tìm thấy 38 trường hợp mắc bệnh TCM trong và vùng lân cận Kolkata.

2008
 Một đợt bùng phát dịch ở Trung Quốc, bắt đầu từ tháng ba tại Phụ Dương, An Huy, dẫn đến 25.000 người mắc bệnh, và 42 người chết, vào ngày 13 tháng 5. Nhiều đợt dịch tương tự cũng được đưa tin ở Singapore (hơn 2.600 ca vào ngày 20 tháng 4 năm 2008), Việt Nam (2.300 trường hợp, 11 ca tử vong), Mông Cổ (1.600 trường hợp), và Brunei (1.053 trường hợp từ tháng sáu -Tháng 8 2008)

2009
 17 trẻ em đã chết trong một ổ dịch trong tháng ba và tháng 4 năm 2009 ở tỉnh Sơn Đông, miền đông Trung Quốc, và 18 trẻ em chết trong tỉnh Hà Nam  lân cận. Trong báo cáo 115.000 trường hợp ở Trung Quốc từ tháng Giêng đến tháng Tư, 773 ca bị nặng và 50 người đã tử vong.
 Tại Indonesia, nơi mà bệnh thường được gọi là Singapore bệnh cúm hoặc cúm Singapura Singapore,  bệnh đã được báo cáo tại khu vực Jakarta, bắt đầu ở tám trẻ nhỏ. Đến cuối tháng Tư, cơ quan y tế tại Jakarta đã cảnh báo các trung tâm y tế cộng đồng và tán thành các bước phòng ngừa, bao gồm cả việc sử dụng các máy quét nhiệt tại các sân bay và tránh đi du lịch đến Singapore.

2010
 Tại Trung Quốc, một ổ dịch xảy ra ở miền nam Trung Quốc ở Khu tự trị tỉnh Quảng Tây cũng như Quảng Đông, Hà Nam, Hà Bắc và Sơn Đông. Cho đến tháng ba 70.756 trẻ em bị mắc bệnh và 40 người chết vì căn bệnh này.

Chú thích

Tham khảo

Một em bé TP HCM tử vong vì bệnh tay chân miệng 8/5/2008
Dịch chân tay miệng đang tăng nhanh ở Việt Nam 4 tháng đầu năm 8/5/2008
Miền Bắc xuất hiện trẻ bị chân tay miệng 29/4/2008
Ban hành phác đồ mới điều trị bệnh tay – chân – miệng
Gia tăng trẻ tử vong vì tay chân miệng

Picornaviruses
Điều kiện liên quan đến Virus da


title: Cassena suturalis

text:
Cassena suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Altica madurensis

text:
Altica madurensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kannan & Anand miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Altica


title: (12693) 1989 EZ

text:
(12693) 1989 EZ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshiaki Oshima ở đài thiên văn Gekko ở tỉnh Shizuoka của Nhật Bản, ngày 9 tháng 3 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu

text:
Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu hay Tỷ suất thu nhập của vốn cổ đông hay Chỉ tiêu hoàn vốn cổ phần của cổ đông (có thể viết tắt là ROE từ các chữ cái đầu của cụm từ tiếng Anh Return on Equity) là tỷ số tài chính để đo khả năng sinh lợi trên mỗi đồng vốn cổ phần ở một công ty cổ phần.

Cách tính
Lợi nhuận trong tỷ số này là lợi nhuận ròng dành cho cổ đông, lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh của công ty cổ phần, tính trong một thời kỳ nhất định (1 tháng, 1 quý, nửa năm, hay 1 năm) gọi là kỳ báo cáo. Còn vốn cổ phần trong tỷ số này là bình quân vốn cổ phần phổ thông (common equity).

Công thức của tỷ số này như sau:

Vì lợi nhuận ròng chia cho doanh thu thuần thì bằng tỷ suất lợi nhuận biên, vì doanh thu thuần chia cho giá trị bình quân tổng tài sản thì bằng số vòng quay tổng tài sản, và vì bình quân tổng tài sản chia cho bình quân vốn cổ phần phổ thông thì bằng hệ số đòn bẩy tài chính, nên còn có công thức tính thứ 2 như sau:
Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu = Tỷ suất lợi nhuận biên x Số vòng quay tổng tài sản x Hệ số đòn bẩy tài chính

Mặt khác, vì tỷ suất lợi nhuận trên tài sản (ROA) bằng tỷ suất lợi nhuận biên nhân với số vòng quay tổng tài sản, nên:
ROE = ROA x Hệ số đòn bẩy tài chính

Ý nghĩa
Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ROE cho biết cứ 100 đồng vốn chủ sở hữu của công ty cổ phần này tạo ra bao nhiều đồng lợi nhuận. Nếu tỷ số này mang giá trị dương, là công ty làm ăn có lãi; nếu mang giá trị âm là công ty làm ăn thua lỗ.

Cũng như tỷ số lợi nhuận trên tài sản, tỷ số này phụ thuộc vào thời vụ kinh doanh. Ngoài ra, nó còn phụ thuộc vào quy mô và mức độ rủi ro của công ty. Để so sánh chính xác, cần so sánh tỷ số này của một công ty cổ phần với tỷ số bình quân của toàn ngành, hoặc với tỷ số của công ty tương đương trong cùng ngành.

Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu hay được đem so sánh với tỷ số lợi nhuận trên tài sản (ROA). Nếu tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu lớn hơn ROA thì có nghĩa là đòn bẩy tài chính của công ty đã có tác dụng tích cực, nghĩa là công ty đã thành công trong việc huy động vốn của cổ đông để kiếm lợi nhuận với tỷ suất cao hơn tỷ lệ tiền lãi mà công ty phải trả cho các cổ đông.

Tham khảo

Phạm Văn Dược và Đặng Kim Cương (1995), Kế toán quản trị và phân tích kinh doanh, Nhà xuất bản Thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh, trang 262.
Lê Thị Phương Hiệp (2006), Phân tích hoạt động kinh tế doanh nghiệp, Nhà xuất bản Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, trang 119.
Nguyễn Minh Kiều (2009), Tài chính doanh nghiệp căn bản, Nhà xuất bản Thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh, trang 97-98.

Xem thêm

Tỷ số tài chính


title: Melittia doddi

text:
Melittia doddi là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Queensland, nơi chúng được sưu tập gần Kuranda.

Chiều dài cánh trước là 12–14 mm đối với con đực và 13–14 mm đối với con cái.

Phân loại
Melittia doddi trước đây được xem là một đồng âm hay biến thể của Melittia amboinensis C. Felder, 1861 .

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image at CSIRO Entomology
Classification of the Superfamily Sesioidea (Lepidoptera: Ditrysia), listed as Melittia amboinensis
New records và a revised checklist of the Australian clearwing moths (Lepidoptera: Sesiidae)
Checklist of the Sesiidae of the world (Lepidoptera: Ditrysia)

Melittia


title: Apsilochorema dakchinam

text:
Apsilochorema dakchinam là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Afrena

text:
Afrena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae


title: Palicourea stenosepala

text:
Palicourea stenosepala là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Jaramillo, T., Cornejo, X. & Pitman, N. 2004. Palicourea stenosepala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Palicourea


title: Laon-Sud (tổng)

text:
Tổng Laon-Sud là một tổng ở tỉnh Aisne trong vùng Hauts-de-France.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Laon-Sud gồm 20 xã với dân số là 23 499 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Arrancy || align="right" | 50 || align="right" | 02860 || align="right" | 02024
|-
| Athies-sous-Laon || align="right" | 2 132 || align="right" | 02840 || align="right" | 02028
|-
| Bièvres || align="right" | 76 || align="right" | 02860 || align="right" | 02088
|-
| Bruyères-et-Montbérault || align="right" | 1 512 || align="right" | 02860 || align="right" | 02128
|-
| Chérêt || align="right" | 131 || align="right" | 02860 || align="right" | 02177
|-
| Chivy-lès-Étouvelles || align="right" | 542 || align="right" | 02000 || align="right" | 02191
|-
| Clacy-et-Thierret || align="right" | 304 || align="right" | 02000 || align="right" | 02196
|-
| Eppes || align="right" | 349 || align="right" | 02840 || align="right" | 02282
|-
| Étouvelles || align="right" | 199 || align="right" | 02000 || align="right" | 02294
|-
| Festieux || align="right" | 509 || align="right" | 02840 || align="right" | 02309
|-
| Laon || align="right" | 26 265 || align="right" | 02000 || align="right" | 02408
|-
| Montchâlons || align="right" | 65 || align="right" | 02860 || align="right" | 02501
|-
| Nouvion-le-Vineux || align="right" | 169 || align="right" | 02860 || align="right" | 02561
|-
| Orgeval || align="right" | 66 || align="right" | 02860 || align="right" | 02573
|-
| Parfondru || align="right" | 295 || align="right" | 02840 || align="right" | 02587
|-
| Ployart-et-Vaurseine || align="right" | 27 || align="right" | 02860 || align="right" | 02609
|-
| Presles-et-Thierny || align="right" | 344 || align="right" | 02860 || align="right" | 02621
|-
| Samoussy || align="right" | 376 || align="right" | 02840 || align="right" | 02697
|-
| Veslud || align="right" | 252 || align="right" | 02840 || align="right" | 02791
|-
| Vorges || align="right" | 377 || align="right" | 02860 || align="right" | 02824
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Laon-Sud trên trang mạng của Insee

 Vị trí của tổng Laon-Sud trên một bưu thiếp của Pháp

Tổng của Aisne


title: Anthidiellum ruficeps

text:
Anthidiellum ruficeps là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Glyphostoma pilsbryi

text:
Glyphostoma pilsbryi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

pilsbryi
Động vật được mô tả năm 1940


title: Đức Hóa (định hướng)

text:
Đức Hóa có thể là:
Xã Đức Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.
Huyện Đức Hóa, Tuyền Châu, là một huyện của thành phố Tuyền Châu (泉州), tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.


title: Psammopolia

text:
Psammopolia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Psammopolia arietis (Grote, 1879)
 Psammopolia insolens (Grote, 1874)
 Psammopolia ochracea (Smith, 1892)
 Psammopolia sala (Troubridge & Mustelin, 2006)
 Psammopolia wyatti (Barnes & Benjamin, 1926)

Tham khảo

A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Eriopygini


title: Boreocingula martyni

text:
Boreocingula martyni là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Boreocingula


title: Falsimargarita nauduri

text:
Falsimargarita nauduri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Falsimargarita


title: Michelle

text:
Michelle  có thể đề cập đến:
Michelle Obama
Michelle McCool
Michelle Bachelet

Xem thêm
Michael

Pop ballad


title: Heteroneura

text:
Heteroneura là một nhóm (nhánh) côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy chiếm hơn 99% các loài bướm và ngài. Đây là nhóm quan hệ gần gũi với cận bộ Exoporia, và được đặc trưng bởi sự nổi gân không giống nhau ở hai cánh.

Chú thích

Tham khảo


title: Aouste-sur-Sye

text:
Aouste-sur-Sye là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Aouste-sur-Sye nằm ở khu vực có độ cao từ 186-841 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Aoustesursye


title: Pouldergat

text:
Pouldergat () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Pouldergat được gọi là Pouldergatois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Pouldergat

Xã của Finistère


title: Stamford, Connecticut

text:
Stamford là một thành phố tại quận Fairfield, tiểu bang Connecticut, Hoa Kỳ. Thành phố nằm trong Vùng đô thị New York. Dân số theo điều tra năm 2005 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 120.045 người, dân số theo điều tra năm 2010 là 122.643 người, là thành phố lớn thứ 4 bang và là thành phố lớn thứ 8 ở New England, diện tích là km².

Tham khảo

Quận Fairfield, Connecticut
Thành phố của Connecticut


title: Ozawa Ichirō

text:
Ozawa Ichirō (小沢 一郎, おざわ いちろう) là một trong những nhà lãnh đạo chính trị nổi bật nhất ở Nhật Bản hiện nay. Hiện ông là thủ lĩnh Đảng Đời sống Nhân dân Trên hết (国民の生活が第一 Kokumin no Seikatsu ga Daiichi).

Ozawa sinh ngày 24 tháng 5 năm 1942. Cha là Ozawa Saeki từng là đại biểu quốc hội Nhật Bản tại Hạ viện. Ông học đại học ở Đại học Keio và sau đại học tại Đại học Nhật Bản, ngành luật.

Năm 1969, Ozawa Ichiro lần đầu tiên trúng cử vào quốc hội với tư cách là đảng viên của Đảng Dân chủ Tự do. Lúc đó, Ozawa theo phái của Tanaka Kakuei.

Năm 1985, ông trở thành Bộ trưởng Bộ Tổng hợp trong nội các của Nakasone Yasuhiro. Nhờ năng lực làm việc, Nakasone đã ủng hộ Ozawa trở thành Tổng Thư ký của Đảng Dân chủ Tự do vào năm 1989.

Sự thăng tiến nhanh của Ozawa trong Đảng Dân chủ Tự do đã khiến ông bị đố kỵ, nhưng cũng đồng thời làm cho ông nhận được nhiều sự ủng hộ. Miyazawa Kiichi từng đánh giá Ozawa là một vị Tổng Thư ký lỗi lạc. Tuy nhiên những đấu đá chính trị trong nội bộ Đảng Dân chủ Tự do đã khiến Ozawa quyết định ly khai đảng này và thành lập Đảng Tân Sinh - sự kiện làm chấn động Đảng Dân chủ Tự do.

Ozawa đã rất thành công trong việc lôi kéo các đảng viên của Đảng Dân chủ Tự do chuyển sang Đảng Shinsei, khiến cho Đảng Dân chủ Tự do không còn chiếm được đa số ghế trong Quốc hội. Một liên minh các đảng lên cầm quyền và Ozawa là người dàn xếp quyền lực ở hậu trường.

Năm 1995, Ozawa trở thành lãnh tụ Đảng Shinsen, nhưng đảng này liền sau đó bị suy yếu do chia rẽ nội bộ. Năm 1998, Ozawa tuyên bố giải tán đảng và dẫn những người theo mình thành lập Đảng Tự do. Đảng Tự do và Đảng Dân chủ Tự do liên minh với nhau. Và Ozawa có ý định nhập Đảng Tự do vào Đảng Dân chủ Tự do. Sự trở lại của Ozawa bị phái Koizumi Junichiro phản đối.

Năm 2003, Đảng Tự do được nhập vào Đảng Dân chủ. Tháng 4 năm 2006, Ozawa trở thành chủ tịch của Đảng Dân chủ. Lập tức, ông đã dẫn Đảng Dân chủ tới thắng lợi lớn nhất của Đảng này trong tranh cử quốc hội từ trước đến thời điểm đó. Ông giữ cương vị này cho đến tận tháng 5 năm 2009 thì từ chức do scandal về huy động tài trợ. Mặc dù vậy, ông giữ cương vị là nhà chiến lược cho cuộc tranh cử của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu hạ viện tháng 8 năm 2009 và đã dẫn đảng này tới thắng lợi áp đảo, chấm dứt sự cầm quyền kéo dài hàng chục năm của Đảng Dân chủ Tự do.

Tuy nhiên, sau thắng lợi trên, Ozawa trở nên bất đồng với các lãnh tụ khác của Đảng như Kan Naoto và sau đó là Noda Yoshihiko, nên ông cùng một số đồng chí trong Đảng đã ly khai và thành lập đảng mới - Đảng Đời sống Nhân dân Trên hết. Hiện tại, ông là thủ lĩnh đảng này.

Tham khảo

 "Japan's hapless government". The Economist. 5 tháng 7 năm 2007. http://www.economist.com/world/asia/displaystory.cfm?story_id=9441425. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2009.
 "Ozawa would send SDF to Darfur crisis". The Japan Times. Kyodo News. 6 tháng 10 năm 2007. http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20071006a7.html. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2009.
 http://uk.reuters.com/article/usPoliticsNews/idUKTRE51P2TW20090226
 http://sankei.jp.msn.com/politics/situation/090225/stt0902250151000-n1.htm
 http://sankei.jp.msn.com/politics/situation/090227/stt0902272129008-n1.htm
 "Japan's main opposition party leader Ozawa to stay" Tân Hoa xã, 7 tháng 11 năm 2007.
 "DPJ leader Ozawa hands in resignation over grand coalition controversy", Japan News Review, 4 tháng 11 năm 2007.
 "Ozawa abruptly announces resignation" Asahi Shimbun, 5 tháng 11 năm 2007
 "DPJ leader Ozawa says he will try his utmost to win next general election", Mainichi Daily News, 8 tháng 11 năm 2007
 Sakamaki Sachiko và Yamamura Keiichi, "Ozawa Retracts Resignation as Japan Opposition Leader", Bloomberg.com, 6 tháng 11 năm 2007.
 afp.google.com, Koike launches bid to be Japan's first woman PM
 poligazette.com, Japan’s First Female PM In the Making
 yomiuri.co.jp, Hatoyama says Ozawa to switch constituency
 Joseph Coleman, "Japan ruling party leader elected prime minister", MYnews.in, 24 tháng 9 năm 2008.
 Nakamoto Michiyo, "All eyes focus on victorious party's autocratic strategist", Financial Times, 31 tháng 8 năm 2009.

Liên kết ngoài
 Website chính thức

Chính khách Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Người Tokyo
Hạ nghị sĩ Nhật Bản
Bộ trưởng Nhật Bản
Người Iwate
Chính khách từ Tōkyō
Sinh năm 1942
Cựu sinh viên Đại học Keio
Thiền sư Nhật Bản
Chính trị gia Nhật thế kỷ 20
Chính khách từ Iwate


title: Hoàng Tân (phường)

text:
Hoàng Tân là một phường thuộc thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.

Địa lý
Phường Hoàng Tân nằm ở phía đông thành phố Chí Linh, có Quốc lộ 18 chạy qua và có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Hoàng Tiến
Phía tây giáp phường Cộng Hòa
Phía nam giáp tỉnh Quảng Ninh và phường Văn Đức
Phía bắc giáp phường Bến Tắm và xã Bắc An.

Phường Hoàng Tân có diện tích 10,55 km², dân số năm 2010 là 6.884 người, mật độ dân số đạt 653 người/km².

Lịch sử
Sau năm 1975, Hoàng Tân là một xã thuộc huyện Chí Linh.

Ngày 12 tháng 2 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/NQ-CP thành lập phường Hoàng Tân thuộc thị xã Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Hoàng Tân.

Ngày 10 tháng 1 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 623/NQ-UBTVQH14 thành lập thành phố Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Chí Linh. Phường Hoàng Tân thuộc thành phố Chí Linh như hiện nay.

Chú thích

Xem thêm


title: Wassenach

text:
Wassenach là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Wassenach có diện tích 6,16 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1139 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Sân bay quốc tế Mandalay

text:
Sân bay quốc tế Mandalay (tiếng Myanma: မန္တလေးအပ္ရည္‌ပ္ရည္‌ဆုိင္‌ရာလေဆိပ္; ) là sân bay quốc tế duy nhất ở Mandalay Division. Sân bay có đường băng dài 4268 m, dài nhất trong các đường băng ở các sân bay châu Á. Sân bay tọa lạc cách Mandalay 45 km, đi xe mất 1 giờ. Sân bay được xây với chi phí 150 triệu USD và hoàn thành năm 1999. Công suất thiết kế: 3 triệu khách/năm, 1000 khách mỗi giờ, 36 quần làm thủ tục check-in, 8 cổng, 3 băng chuyền hành lý.

Tham khảo

Mandalay
Mandalay


title: Manderscheid, Bernkastel-Wittlich

text:
Manderscheid là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đây là một đô thị nghỉ dưỡng, là thủ phủ hành chính của Verbandsgemeinde Manderscheid.

Manderscheid có hai toà lâu đài, trung tâm đá quý, bảo tàng lịch sử. Manderscheid nằm bên sông Lieser.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Tirupathur

text:
Tirupathur là một thành phố và khu đô thị của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tirupathur có dân số 60.803 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Tirupathur có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Tirupathur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Danh sách Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII theo tỉnh thành

text:
Ngày 20 tháng 5 năm 2007, các cử tri Việt Nam đã tham gia cuộc Bầu cử Đại biểu Quốc hội để chọn 500 đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII từ 875 người được đề cử và tự ứng cử.

Đã có 56.252.543 (trong tổng số 56.457.532; đạt 99,64%) cử tri đã đi bỏ phiếu tại 83.219 khu vực bỏ phiếu thuộc 182 đơn vị bầu cử. Số phiếu hợp lệ (55.802.444) đạt 92,20% tổng số phiếu.

Dự kiến ban đầu sẽ bầu ra 500 đại biểu nhưng chỉ có 493 người trúng cử (đạt số phiếu ủng hộ hơn 50%). Chỉ có một người tự ứng cử và trúng cử là ông Nguyễn Minh Hồng. Có 127 đại biểu là nữ (chiếm 25,76%) và 87 đại biểu là người dân tộc thiểu số (chiếm 17,65%). Phần lớn đại biểu trúng cử là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, số đại biểu ngoài đảng là 43. Có 12 người do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam giới thiệu không trúng cử.

Đại biểu đạt số phiếu ủng hộ cao nhất là ông Nguyễn Tấn Dũng (99,07%) còn người đạt số phiếu ủng hộ thấp nhất là ông Nguyễn Văn Bé (50,03%). Hòa thượng Thích Thanh Tứ (tức ông Trần Văn Long) là đại biểu cao tuổi nhất (80 tuổi) còn bà Vi Thị Hương (sinh năm 1983) là đại biểu trẻ tuổi nhất (24 tuổi).

Hà Nội

Thành phố Hồ Chí Minh

Hải Phòng

Đà Nẵng

Cần Thơ

An Giang

Bà Rịa-Vũng Tàu

Bắc Giang

Bắc Kạn

Bạc Liêu

Bắc Ninh

Bến Tre

Bình Định

Bình Dương

Bình Phước

Bình Thuận

Cà Mau

Cao Bằng

Đăk Lăk

Đăk Nông

Điện Biên

Đồng Nai

Đồng Tháp

Gia Lai

Hà Giang

Hà Nam

Hà Tĩnh

Hải Dương

Hậu Giang

Hòa Bình

Hưng Yên

Khánh Hoà

Kiên Giang

Kon Tum

Lai Châu

Lâm Đồng

Lạng Sơn

Lào Cai

Long An

Nam Định

Nghệ An

Ninh Bình

Ninh Thuận

Phú Thọ

Phú Yên

Quảng Bình

Quảng Nam

Quảng Ngãi

Quảng Ninh

Quảng Trị

Sóc Trăng

Sơn La

Tây Ninh

Thái Bình

Thái Nguyên

Thanh Hoá

Thừa Thiên Huế

Tiền Giang

Trà Vinh

Tuyên Quang

Vĩnh Long

Vĩnh Phúc

Yên Bái

Tham khảo

Liên kết ngoài
Danh sách trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XII

Danh sách đại biểu Quốc hội Việt Nam

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII theo tỉnh thành


title: Xanthodaphne

text:
Xanthodaphne là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Xanthodaphne bao gồm:

 Xanthodaphne agonia (Dall, 1890)
 Xanthodaphne argeta (Dall, 1890)
 Xanthodaphne bougainvillensis Sysoev, 1988
 Xanthodaphne bruneri (Verrill, 1884)
 Xanthodaphne charcotiana Bouchet & Warén, 1980
 Xanthodaphne cladara Sysoev, 1997
 Xanthodaphne dalmasi (Dautzenberg & Fischer, 1897)
 Xanthodaphne egregia (Dall, 1908)
 Xanthodaphne encella (Dall, 1908)
 Xanthodaphne heterogramma (Odhner, 1960)
 Xanthodaphne imparella (Dall, 1908)
 Xanthodaphne leptalea (Bush, 1893)
 Xanthodaphne levis Sysoev, 1988
 Xanthodaphne maldivica Sysoev, 1996
 Xanthodaphne maoria Dell, 1956
 Xanthodaphne membranacea (Watson, 1886)
 Xanthodaphne palauensis Sysoev, 1988
 Xanthodaphne pyriformis (Schepman, 1913)
 Xanthodaphne pyrropelex (Barnard, 1963)
 Xanthodaphne sedillina (Dall, 1908)
 Xanthodaphne subrosea (Barnard, 1963)
 Xanthodaphne suffusa (Dall, 1890)
 Xanthodaphne tenuistriata Sysoev, 1988
 Xanthodaphne tropica Sysoev & Ivanov, 1985
 Xanthodaphne xanthias (Watson, 1886)

Chú thích

Tham khảo

Conidae


title: Tinodes memorabilis

text:
Tinodes memorabilis là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Tinodes


title: Muricopsis schrammi

text:
Muricopsis (Risomurex) schrammi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Muricopsis


title: Amegilla cyrtandrae

text:
Amegilla cyrtandrae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1944


title: Orchis canariensis

text:
Orchis patens là một loài lan đặc hữu của quần đảo Canaria.

Hình ảnh

Tham khảo

canariensis
Endemic flora of the Canary Island


title: Semoine

text:
Semoine là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Semoine sur le site de l'Institut géographique national
 Semoine sur le site de l'Insee
 Semoine sur le site du Quid
 Localisation de Semoine sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Semoine sur Mapquest
 Aube Terre d'Histoire - Semoine: Eglise Saint-Pierre Saint-Paul

Semoine


title: Henry Wager Halleck

text:
Henry Wager Halleck (6 tháng 1 năm 1815 – 9 tháng 1 năm 1872) là học giả, luật sư và Thiếu tướng quân đội Hoa Kỳ. Ông nổi tiếng rành nghiên cứu quân sự, thường bị đồng liêu chế nhạo là Óc Già vì ông chỉ chú trọng vào việc hành chính chính trị. Ông chăm chú chỉnh đốn hàng ngũ phòng thủ, câu nệ hình thức, và thường không dám tiến quân nhanh hay làm gì táo bạo. Trong vài tháng đầu của Nội chiến Hoa Kỳ, Halleck chỉ huy tại Mặt trận miền Tây và lãnh chức vụ tổng chỉ huy quân đội Hoa Kỳ. Khi thuộc cấp cũ của ông là Ulysses S. Grant đạt nhiều chiến công, ông "bị mời" lên làm tham mưu trưởng quân đội ở thủ đô năm 1864 và quyền chỉ huy quân sự về tay tướng Grant. Lúc làm tham mưu ở Washington, D.C. Halleck cũng chẳng có sáng kiến quân sự gì đặc sắc, tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln thường xem ông là "chẳng khá gì hơn tùy viên văn phòng."

Chú thích

Nội chiến Hoa Kỳ
Sinh năm 1815
Mất năm 1872
Thiếu tướng Lục quân Hoa Kỳ
Luật sư Mỹ


title: Mister World 1996

text:
Đây là cuộc thi Mister World đầu tiên được diễn ra vào tháng 9 năm 1996, tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Khoảng 50 thí sinh từ khắp nơi trên thế giới đã cùng nhau tham dự. Tom Nuyens đến từ Bỉ đã trở thành người đầu tiên chiến thắng trong cuộc thi này.

Các kết quả

Các vị trí

Các giải thưởng đặc biệt

Các thí sinh

 - Raul Orlando Proietto
 - Anthony Andrew Martinez
 - Arlington Brendan Leigh
 - Helmut Strebl
 - Tom Nuyens
 - Marcelo Mauricio Ostria Borda
 - Felix Chavaphi
 - Thierre Di Castro Garrito
 - Christov Boyko
 - Jimmy Rai
 - Franz Serrano
 - Ivan Klemencic
 - Juan Salvador Vidal Gil
 - Andrus Raissar
 - Laurent Piranian
 - Konrad Meyer
 - Harry Kinatzi
 - Joost Ammerlaan
 - Zsolt Cseke
 - Dean Athur Lim
 - Thomas Daniel Plewman
 - Zafrir Ben-Zvi
 - Angelo D´Amelio
 - Richard Nevers
 - Vilnis Solovjovs

 - Hadi Esta
 - Gazmend Berisa
 - Alvin Low Dai Wen
 - Gabriel Soto Borja-Diaz
 - Otto Thorbjornsen
 - Christopher Celis
 - Mariusz Trzcinski
 - Eliseo Paulo Cortés Melendez
 - Oleg Sukochenko
 - Desmond Kong Hua Ng
 - Richard Ondrias
 - Marko Vranicar
 - Charl Hector Coode
 - Jose Ramon Gutierrez Villar
 - Thulani Emmanuel Matsebula
 - Tage Johan Jelse
 - Pin-Chao Kuo
 - Charles Derek Adams
 - Ian Anthony Comissiong
 - Karahan Çantay
 - Nickolay Bezrodniy
 - Simon Peat
 - Daniel Lujan
 - José Gregorio Faría Ojeda
 - Slobadan Klinac

Chú thích

Liên kết
 Trang web chính thức

Mister World


title: Đại học Khoa học Malaysia

text:
Đại học Khoa học Malaysia (tiếng Mã Lai: Universiti Sains Malaysia; (tên tiếng Hoa: 马来西亚理科大学, 理大) là một trường đại học công lập có cơ sở chính tại Penang, Malaysia. Có hai cơ sở khác, một ở Penang và một ở duyên hải phía Đông của Bán đảo Mã Lai ở Kelantan. Với khoảng 35.000 sinh viên năm 2005, đại học này là trường đại học lớn nhất Malaysia về số lượng sinh viên theo học ở Malaysia.

Đại học Khoa học Malaysia là một trong ba trường đại học ở Malaysia được xác định là trường đại học mạnh nghiên cứu và đang hướng tới thành một trường đẳng cấp thế giới tham gia vào các chương trình nghiên cứu lớn của thế giới thông qua việc lên kế hoạch và thực hiện cơ chế nghiên cứu và phát triển. Năm 2005, trường có 35.000 sinh viên, trong đó có 28.000 sinh viên đại học. Số lượng giảng viên 1800 người.

Lịch sử
Đại học Sains Malaysia là đại học thứ hai được thành lập tại Malaysia vào năm 1969 với tên gọi Đại học Pulau Pinang. Vào lúc đó, trường hoạt động tại Bukit Gelugor, Penang. Năm 1971, cơ sở chuyển đến địa điểm hiện nay có diện tích 239,4 hectare vốn là một doanh trại quân sự trước đây.

Đại học được giao nhiệm vụ cung cấp và phát triển giáo dục đại học trong các lĩnh vực khoa học lý thuyết, khoa học ứng dụng, khoa học dược, khoa học và công nghệ xây dựng, khoa học xã hội, nhân văn và nghiên cứu các lĩnh vực đó.

Tham khảo

Sains Malaysia
Giáo dục Malaysia
Penang


title: 195 (số)

text:
195 (một trăm chín mươi lăm) là một số tự nhiên ngay sau 194 và ngay trước 196.

Tham khảo


title: Tuyến yên

text:
Tuyến yên hay còn gọi là tuyến não thùy là một tuyến nội tiết có kích thước bằng hạt đậu và khối lượng 0.5g (0.018 oz) nằm ở sàn não thất ba, trong hố yên của thân xương bướm. Đây là một tuyến quan trọng giữ vai trò chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác.

Đặc biệt tuyến yên có vai trò sản xuất hormone tăng trưởng (viết tắt là GH) quyết định đến sự phát triển chiều cao. Khi tuyến yên hoạt động bình thường, nó sẽ tiết ra rất nhiều hormone tăng trưởng, đặc biệt là trong khi ngủ (từ 10:00 đến 1:00 sáng). Hormone tăng trưởng ảnh hưởng đến hầu hết các mô của cơ thể, làm tăng số lượng và kích thước của các tế bào

Ngoài ra, tuyến yên cũng tạo ra sự tương tác giữa hormone tăng trưởng và somatomedin trong chuyển hóa protein để thúc đẩy tăng trưởng sụn và tăng trưởng cơ thể và kích thích sự kết hợp của sulfate vào sụn. Đồng thời, dưới tác dụng của hormone tăng trưởng, lipid được sử dụng để tạo ra năng lượng cần thiết để tiết kiệm protein cho sự tăng trưởng cơ thể và kích thích tăng trưởng chiều cao tối đa.

Cấu tạo

Dựa vào hình thể, nguồn gốc thai và chức năng, người ta chia tuyến yên làm ba thùy: thùy trước, thuỳ giữa và thuỳ sau.

Thùy trước tuyến yên (tuyến yên bạch)
Thùy trước được chia làm 3 phần: phần phễu, phần trung gian, và phần xa (hay phần hầu).
Thùy trước tuyến yên có tính chất là một tuyến nội tiết thật sự, nó gồm hai loại tế bào:tế bào ưa acid tiết ra hormon GH và Prolactin, tế bào ưa kiềm tiết ra ACTH, TSH, FSH, LH, Lipoprotein...

Chức năng: các hormon này tham gia vào rất nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể như: quyết định sự tăng trưởng của cơ thể (GH), sự tăng trưởng và phát triển các tuyến sinh dục (LH, FSH). Đặc biệt các hormon tuyến yên còn có tác động điều hòa hầu hết các tuyến nội tiết khác, nên người ta gọi tuyến yên là đầu đàn trong các tuyến hệ nội tiết.

Thuỳ sau tuyến yên
Gồm các tế bào giống như các tế bào mô thần kinh đệm,các tế bào này không có khả năng bài tiết hormon. Chúng chứa các hormon do vùng dưới đồi bài tiết ra đó là Vasopressin và Oxytoxin.
Chức năng của Vasopressin (ADH):hay còn gọi là hormon làm tăng hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp. Nếu thiếu hormon này thì nước không thể tái hấp thu ở thận gây bệnh đái tháo nhạt. Oxytoxin: đây là hormone làm tăng co bóp cơ tử cung. Phụ nữ có thai thường có nồng độ hormone này tăng cao trong máu. Đến giai đoạn sinh, tác dụng của oxytoxin làm co bóp mạnh cơ tử cung và đẩy thai nhi ra ngoài

Thuỳ giữa tuyến yên
Thường phát triển mạnh ở động vật cấp thấp, ở người chỉ phát triển ở trẻ nhỏ. Thuỳ giữa tuyến yên tiết ra MSH có tác dụng phân bố sắc tố da.
Động mạch cung cấp máu cho tuyến yên là hai nhánh: động mạch tuyến yên trên và động mạch tuyến yên dưới, cả hai đều xuất phát từ động mạch cảnh trong.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Pituitary Gland, from the UMM Endocrinology Health Guide
Oklahoma State, Endocrine System
The Pituitary Foundation
The Pituitary Network Association -- pituitary.org

Tuyến
Hệ nội tiết
Đầu và cổ
Tuyến tiết


title: Oreophryne nana

text:
Oreophryne nana (tên tiếng Anh: Camiguin Narrow-mouthed Frog) là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Philippines.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Diesmos, A., Alcala, A., Brown, R., Afuang, L., Gee, G., Hampson, K., Diesmos, M.L., Mallari, A., Ong, P., Ubaldo, D.& Gutierrez, B. 2004. Oreophryne nana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật lưỡng cư Philippines
Oreophryne
Động vật đặc hữu Philippines


title: Colaspoides dapi

text:
Colaspoides dapi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Melanoxanthus cinnamomeus

text:
Melanoxanthus cinnamomeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|11|13}}

Melanoxanthus


title: Heriades ammodendri

text:
Heriades ammodendri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Popov mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1960


title: Alwarkurichi

text:
Alwarkurichi là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Alwarkurichi có dân số 9447 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Alwarkurichi có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Alwarkurichi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Saint-Simon, Cantal

text:
Saint-Simon là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm

Tham khảo

Liens internes
 Xã của tỉnh Cantal

Liên kết ngoài
 Saint-Simon sur le site de l'Institut géographique national
 Saint-Simon sur le site de l'Insee
 Saint-Simon sur le site du Quid
 Localisation de Saint-Simon sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saint-Simon sur Mapquest

Saint-Simon


title: Conoderus macleayanus

text:
Conoderus macleayanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schenkling miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus