title: Gentlea vatteri

text:
Gentlea vatteri là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Loài này có ở El Salvador và Guatemala. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Gentlea vatteri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Gentlea


title: Gimenells i el Pla de la Font

text:
Gimenells i el Pla de la Font là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Catalonia Tây Ban Nha. Đô thị Gimenells i el Pla de la Font có diện tích là 55,8 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1183 người với mật độ 21,2 người/km². Đô thị Gimenells i el Pla de la Font có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Plouray

text:
Plouray () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 39,09 km², dân số năm 1999 là 1144 người. Khu vực này có độ cao từ 170-296 mét trên mực nước biển.

Cư dân của Plouray danh xưng trong tiếng Pháp là Plouraysiens.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Pollution
Planning of a basis for industrial toxic waste by French company GDE, member of the industrial group Trafigura who sent the ship Probo-Koala to Abidjan in 2006.
See: 2006 Ivory Coast toxic waste spill

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Plouray
Bản đồ của Plouray trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Húc Liệt Ngột

text:
Húc Liệt Ngột (, Khülegü; Chagatai/; ; khoảng 1217 - 8/2/1265) là một Hãn vương của Mông Cổ. Ông là em ruột của Mông Kha và Hốt Tất Liệt, con trai của Đà Lôi, cháu nội của Thành Cát Tư Hãn. Húc Liệt Ngột được Mông Kha giao nhiệm vụ chinh phạt vùng Ba Tư và Tây Á. Năm 1258, Húc Liệt Ngột đánh chiếm thành Bagdad và thảm sát dân xứ này, sau đó hành hình Khalip al-Musta'sim của nhà Abbasid. Năm 1260, tướng của Húc Liệt Ngột phái quân sang chống Ai Cập nhưng bị thất bại trước quân nhà Mamluk của Ai Cập tại Ain Jalut. Về sau Húc Liệt Ngột trở về làm Hãn của Hãn quốc Y Nhi Ba Tư.

Chú thích

Hãn Y Nhi
Sinh năm 1217
Mất năm 1265
Thập tự chinh
Sinh năm 1218
Năm sinh không rõ


title: Myristica ornata

text:
Myristica ornata là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Myristica ornata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
ornata
Thực vật dễ tổn thương


title: Le Vernet, Haute-Loire

text:
Le Vernet là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1120 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 40 người.

Tham khảo

Vernet


title: Viêm Lăng

text:
Viêm Lăng (chữ Hán giản thể: 炎陵县) là một huyện thuộc địa cấp thị Chu Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2031 ki-lô-mét vuông, dân số có hộ tịch là 178.079 người (năm 2004). Huyện lỵ đóng tại trán Hà Dương. Huyện này giáp: phía đông giáp Tỉnh Cương Sơn và Toại Xuyên của Giang Tây, phía nam giáp Quế Đông, phía tây giáp Tư Hưng, Vĩnh Hưng và An Nhân, phía bắc giáp Trà Lăng. Huyện có quốc lộ 106 chạy qua. Đây là một huyện nông nghiệp. Địa điểm đáng chú ý có Viêm Đế Lăng.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Chu Châu


title: Thập niên 2000

text:
Thập niên 2000 hay thập kỷ 2000 chỉ đến những năm từ 2000 đến 2009, kể cả hai năm đó. Không chính thức, nó cũng có thể bao gồm vài năm vào cuối thập niên trước hay vào đầu thập niên sau. Đây là thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

Sự kiện

Năm 2001
 11 tháng 9: Sự kiện 11 tháng 9 tại Hoa Kỳ do Al-Qaeda thực hiện.

Tham khảo

Thế kỷ 20


title: Simodactylus novakorum

text:
Simodactylus novakorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Simodactylus


title: Athous utschderensis

text:
Athous utschderensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Động vật đặc hữu Nga


title: Mangifera similis

text:
Mangifera similis là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Mangifera similis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
similis
Thực vật dễ tổn thương


title: Dreggers

text:
Dreggers là một đô thị ở huyện Segeberg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Dreggers có diện tích 2,79 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 61 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Segeberg


title: Anchastus blaisei

text:
Anchastus blaisei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Laeliocatonia

text:
Laeliocatonia là một nothogenus of intergeneric lan hybrids descended from the parent genera Laelia, Cattleya and Broughtonia. It is abbreviated Lctna. in the horticultural trade.

Chú thích


title: Tabulaephorus

text:
Tabulaephorus là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Tabulaephorus afghanus (Arenberger, 1981)
Tabulaephorus decipiens (Lederer, 1870)
Tabulaephorus djebeli (Arenberger, 1981)
Tabulaephorus hissaricus (Zagulajev, 1986)
Tabulaephorus maracandicus Arenberger & Buchsbaum, 1998
Tabulaephorus marptys (Christoph, 1873)
Tabulaephorus murzini Gibeaux, 1997
Tabulaephorus narynus Arenberger, 1993
Tabulaephorus parthicus (Lederer, 1870)
Tabulaephorus punctinervis (Constant, 1885)
Tabulaephorus sesamitis (Meyrick, 1905)
Tabulaephorus thomasi Arenberger, 1993
Tabulaephorus ussuriensis (Caradja, 1920)

Chú thích

Tham khảo

Pterophorini


title: Petovia

text:
Petovia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Petovia amatonga
 Petovia dichroaria
 Petovia equatorialis
 Petovia incertaria
 Petovia marginata
 Petovia patrisaloysii
 Petovia perversaria
 Petovia uniformis

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Khách sạn Plaza Athénée

text:
Plaza Athénée là một khách sạn nổi tiếng và đặc biệt sang trọng ở Paris. Nằm trên đại lộ Montaigne, một trung tâm thời trang cao cấp của Paris, Plaza Athénée được xem như một trong những khách sạn xa xỉ nhất Paris, từng là nơi đón tiếp nhiều vị khách nổi tiếng. Hiện nay Plaza Athénée thuộc tập đoàn Dorchester Collection, chuyên kinh doanh về khách sạn sang trọng.

Lịch sử

Năm 1852, hoàng đế Napoléon III giao cho Georges Haussmann nhiệm vụ cải tạo lại thành phố Paris. Paris từ một thành phố Trung Cổ trở thành một thành phố hiện đại. Đại lộ Montaigne dần trở nên một địa điểm sang trọng.

Năm 1911, khách sạn Plaza Athénée được khánh thành tại số 25 đại lộ Montaigne. Nơi đây trở thành điểm gặp gỡ của các nhạc sĩ, nghệ sĩ. Nhà hàng Le Relais cùng Galerie des Gobelins của khách sạn đã là nơi đón tiếp Joséphine Baker, Rudolph Valentino, Maurice Chevalier... trong những năm 1930. Vào thời kỳ giữa hai cuộc thế chiến, nhiều nhà tạo mẫu danh tiếng bắt đầu tập trung về đại lộ Montaigne.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà tạo mẫu Christian Dior tới đại lộ Montaigne, mở một cửa hàng không xa khách sạn Plaza Athénée. Montaigne trở thành con phố của thời trang cao cấp, của Haute Couture. Plaza Athénée như một khách sạn của thời trang và nghệ thuật, đã đón tiếp nhiều nhân vật nổi tiếng, như Grace Kelly, Gary Cooper, Jackie Kennedy, gia đình Ford...

Năm 2000, Plaza Athénée được đổi mới toàn bộ. Đầu bếp nổi tiếng Alain Ducasse tới Plaza Athénée, mở một nhà hàng ẩm thực cao cấp. Người thử rượu Patrick Jouin cũng tới làm việc trong quán bar của khách sạn. Năm 2005, Plaza Athénée mở thêm phòng Hoàng gia - Royal Suite, đặc biệt sang trọng với diện tích 450 m².

Plaza Athénée

Nằm trên đại lộ Montaigne, con phố sang trọng và không đông đúc, phía trước khách sạn Montaigne còn có một làn đường phụ. Ở đây có thể thấy sự hiện diện của những xe hơi sang trọng bậc nhất như Rolls-Royce, Maybach, Bugatti, Ferrari, Aston Martin, Maserati...

Plaza Athénée gồm 145 phòng thường cộng với 43 phòng sang trọng. Các phòng được trang trí theo hai phong cách: kiểu Paris, cổ điển và sang trọng hoặc phong cách Art Déco, mang tính đương đại hơn. Phòng thường có diện tích từ 30 m² trở lên, dành cho một hoặc hai người. Phòng sang trọng từ 70 m² trở lên, dành cho tối đa 3 người, nhìn ra đại lộ Montaigne hoặc xuống vườn. Một mức cao hơn là các phòng trên 80 m². Còn các phòng tổng thống trên 110 m². Trong số các phòng đặc biệt sang trọng có Eiffel Penthouse Suite nhìn ra khung cảnh Paris với sông Seine và tháp Eiffel. Và phòng Hoàng ga - Royal Suite, rộng 450 m² nằm trên tầng sáu. Phòng Hoàng gia gồm hai lối vào chính, một sảnh đợi, hai phòng nhìn xuống đại lộ Montaigne, hai phòng nhìn xuống sân vườn, một phòng ăn có thể đón tiếp 12 người, phòng khách đôi lớn và nhỏ kèm thư viện, một phòng thư giãn, một phòng làm việc, hai phòng tắm có một phòng tắm hơi Thổ Nhĩ Kỳ, một bếp và các ban công nhìn xuống đại lộ cùng tháp Eiffel. Trong thời gian trọ tại phòng Hoàng gia, khách hàng được quyền sử dụng chìa khóa của chiếc xe hơi Maserati Quattroporte. Giá các phòng cá nhân của Plaza Athénée từ gần 600 € trở lên. Còn phòng Hoàng gia là 19.000 euro một đêm.

Plaza Athénée có một quán bar Le Bar du Plaza Athénée từng được giải « Best of the Best Virtuoso Awards » vào tháng 8 năm 2007 và một giải « Best Bar Experience ». Nhà hàng ẩm thực cao cấp mang tên đầu bến nổi tiếng Alain Ducasse, người đến làm việc cho Plaza Athénée từ năm 2000, với các bữa tối và bữa trưa thứ năm, thứ sáu. Relais Plaza với ẩm thực Pháp được trang trí theo phong cách nghệ thuật Art Déco. Cour Jardin ở ngoài trời với ẩm thực Địa Trung Hải. La Galerie des Gobelins cho bữa sáng và ăn nhẹ với bánh, trà... Ngoài ra còn có Terrasse Montaigne cho các khách hàng thích ngồi ngoài thềm, nhìn ra đại lộ. Một đầu bếp nổi danh khác từng làm việc ở đây là Jacques Pépin.

Hầm rượu của Plaza Athénée có hơn 35.000 chai. Không gian dành cho doanh nhân với máy fax, máy tính, photocopy, máy in... mở cửa 24/24. Dịch vụ thư ký từ 13 giờ tới 20 giờ các ngày thứ hai đến thứ sáu. Khách sạn Plaza Athénée cũng nhận tổ chức những buổi tiếp khách, chiêu đãi, hôn lễ... Để phục vụ các khách trọ, Plaza Athénée hơn 500 nhân viên.

Trong các khách trọ nổi tiếng của Plaza Athénée, có thể kể đến Josephine Baker, Rudolph Valentino, Grace Kelly, Gary Cooper, Jackie Kennedy, Mary Kate Olsen, Ashley Olsen, Matt Lauer, Katie Couric, Oprah Winfrey, Anna Wintour, Salma Hayak và Penelope Cruz.

Tham khảo

Trang chính thức của Plaza Athénée

Liên kết ngoài

Trang chính thức của Plaza Athénée

Plaza Athénée
Quận 8, Paris


title: Agonita apicipennis

text:
Agonita apicipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Torralba de Aragón

text:
Torralba de Aragón là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 115 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Gynoplistia boomerang

text:
Gynoplistia boomerang là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Macromphalina canarreos

text:
Macromphalina canarreos là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vanikoridae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 1.82 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 20 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 20 m.

Chú thích

Tham khảo

Macromphalina
Vanikoridae


title: Lesmo

text:
Lesmo là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia của Italia, khoảng 25 km về phía đông bắc của Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.901 và diện tích là 5,1 km².

Lesmo giáp các đô thị sau:Casatenovo, Triuggio, Correzzana, Camparada, Arcore, Macherio, Biassono.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.lesmo.org


title: 2638 Gadolin

text:
2638 Gadolin (1939 SG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1939 bởi Vaisala, Y. ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2638 Gadolin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1939


title: Andrena rugulosa

text:
Andrena rugulosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Stoeckhert mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1935


title: Hyphydrus birmanicus

text:
Hyphydrus birmanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Yville-sur-Seine

text:
Yville-sur-Seine là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Website of the Château d'Yville
Yville-sur-Seine on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Allomyia gracillima

text:
Allomyia gracillima là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Allomyia


title: Pseudispa quadricolor

text:
Pseudispa quadricolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Pseudispa


title: Isotes persilea

text:
Isotes persilea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Lâm Thành

text:
Lâm Thành () là một huyện của địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc

Trấn
 Lâm Thành (临城镇)
 Đông Trấn (东镇镇)
 Tây Thụ (西竖镇)
 Hác Trang (郝庄镇)

Hương
 Hắc Thành (黑城乡)
 Áp Cáp Doanh (鸭鸽营乡)
 Thạch Thành (石城乡)
 Triệu Trang (赵庄乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Hình Đài


title: 756

text:
Năm 756 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 756


title: Sympistis greyi

text:
Sympistis greyi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở British Columbia, phía nam xuyên qua trung tâm Washington (tiểu bang) và trung tâm Oregon. Loài được đặt tên cho L. Paul Grey. Sải cánh dài khoảng 30 mm. Chiều dài cánh trước là 12–14 mm.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup
 Detailed description of the species

Chú thích

Sympistis


title: Manuel Noriega

text:
Manuel Antonio Noriega Moreno (11 tháng 2 năm 1934 - 29 tháng 5 năm 2017) là cựu tướng lĩnh quân đội Panama và nhà độc tài quân sự của nước này từ năm 1983 tới năm 1989.

Sau cuộc xâm lược Panama của Hoa Kỳ năm 1989, Noriega đã bị lật đổ hoàn toàn và ông ta chính thức bị bắt giữ, bị giam như một tù binh chiến tranh, và bị dẫn độ sang Hoa Kỳ để xét xử. Noriega bị Toà án tối cao Hoa Kỳ xét xử vì các tội danh như vận chuyển, buôn bán trái phép thuốc phiện sang nước này; gian lận; và cáo buộc tham nhũng vào tháng 4 năm 1992. Án tù của Noriega tại Mỹ đã chấm dứt vào tháng 9 năm 2007; với việc ông ta được dẫn độ sang Pháp và tiếp tục bị giam cầm tại đây vào tháng 4 năm 2010.

Noriega qua đời vào ngày 29 tháng 5 năm 2017 khi còn đang ở trong trại giam, thọ 83 tuổi.

Sự nghiệp
Ra đời tại Thành phố Panama, Noriega là một binh sĩ chuyên nghiệp, nhận được hầu hết nền giáo dục của mình tại Trường Quân sự Chorrillos ở Lima, Peru. Ông cũng được huấn luyện tình báo và phản gián tại School of the Americas tại Fort Gulick năm 1967, cũng như một khoá các chiến dịch tâm lý (tâm lý) tại Fort Bragg, Bắc Carolina. Ông được điều động vào trong lực lượng Vệ binh Quốc gia Panama năm 1967 và được phong chức trung uý năm 1968. Có lời đồn đại rằng ông tham gia vào cuộc đảo chính quân sự lật đổ Arnulfo Arias, dù trong lời tường thuật của Noriega về cuộc đảo chính năm 1968, cả ông và cố vấn của mình là Omar Torrijos đều không liên quan. Trong cuộc tranh giành quyền lực diễn ra sau đó, gồm cả một cuộc đảo chính hụt năm 1969, Noriega ủng hộ Torrijos. Ông được thăng lên trung tá và được Torrijos chỉ định làm giám đốc tình báo quân sự. Ở chức vụ này, ông đã tiến hành một chiến dịch chống lại những chiến binh du kích nông dân ở phía tây Panama, và đã có những cáo buộc rằng ông đạo diễn "những sự mất tích" của các đối thủ chính trị. Tuy nhiên, Noriega tuyên bố rằng, theo lệnh của Torrijos, ông đã đàm phán một sự ân xá cho khoảng 400 chiến binh du kích đã bị đánh bại, cho phép họ quay trở về từ nơi tị nạn ở Honduras và Costa Rica. Theo những lời tuyên bố của cựu đô đốc hải quân và cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ Stansfield Turner năm 1988, Noriega đã trở thành một điệp viên của Cơ quan Tình báo Trung ương đầu thập niên 1970.

Omar Torrijos được Đại tá Florencio Flores Aguilar kế vị chức vụ Tư lệnh Vệ binh Quốc gia Panama. Một năm sau, Flores được thay thế bởi Rubén Darío Paredes, và Noriega trở thành tham mưu trưởng. Lực lượng Vệ binh được đổi tên thành Các Lực lượng Phòng vệ Panama. Paredes từ chức Tư lệnh để chạy đua vào ghế Tổng thống. Ông nhường lại chức Tư lệnh cho Noriega. Hai người đã có một thoả thuận theo đó Paredes sẽ ra tranh cử tổng thống với tư cách ứng cử viên của Đảng Dân chủ Cách mạng. Tuy nhiên, Noriega đã bội ước.

Tham gia với CIA
Dù mối quan hệ mãi tới năm 1967 mới chuyển sang thành ràng buộc, Noriega đã làm việc với Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) từ cuối thập niên 1950 cho tới năm 1989, và vẫn ở trong danh sách nhận lương của CIA cho tới ngày 5 tháng 2 năm 1988, khi Cơ quan Dược phẩm Hoa Kỳ cáo buộc ông các trách nhiệm về ma tuý.

Người Mỹ coi Noriega là một điệp viên hai mang và tin rằng ông ta không chỉ trao thông tin cho Mỹ cùng đồng minh của mình là Đài Loan và Israel, mà cả cho nhà nước Cuba cộng sản. Ông cũng bán vũ khí cho chính phủ Sandinista cánh tả tại Nicaragua hồi cuối những năm 1970.

Năm 1988 Tiểu ban về Chủ nghĩa Khủng bố, Ma tuý và Các chiến dịch Quốc tế của Thượng viện kết luận rằng "thiên tiểu thuyết về vị tướng của Panama là Manuel Antonio Noriega thể hiện một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Trong suốt thập niên 1970 và 1980s, Noriega đã có thể thao túng chính sách của Hoa Kỳ với nước mình, trong khi tập trung một cách khôn khéo quyền lực tuyệt đối ở Panama. Rõ ràng rằng mỗi cơ quan chính phủ Hoa Kỳ từng có quan hệ với Noriega đều nhắm mắt làm ngơ với sự tham nhũng và buôn lậu thuốc phiện của ông, thậm chí ông còn nồi lên như một nhân vật chính đại diện cho Medellín Cartel (một thành viên của nó là ông trùm ma tuý người Colombia Pablo Escobar)." Noriega được cho phép thành lập " 'narcokleptocracy đầu tiên của bán cầu'".

Nhà cai trị trên thực tế của Panama
Noriega đã tăng cường vị trí của mình như nhà cai trị trên thực tế vào tháng 8 năm 1983 bằng cách tự phong mình làm tướng. Noriega, được CIA trả tiền, đã mở rộng các quyền cho Hoa Kỳ, và, dù có những hiệp ước về con kênh, cho phép Hoa Kỳ đặt các trạm nghe lén tại Panama. Ông đã giúp đỡ lực lượng du kích được Hoa Kỳ hậu thuẫn ở Nicaragua bằng cách hành động như một cổng trung chuyển tiền của Hoa Kỳ, và theo một số nguồn tin, cả vũ khí. Tuy nhiên, Noriega nhấn mạnh rằng chính sách của ông trong giai đoạn này hoàn toàn trung lập, cho phép những người nông dân ở cả hai phía của nhiều cuộc xung đột được tự do di chuyển vào Panama, khi họ không cố dùng Panama làm một căn cứ cho các hành động quân sự. Ông đã từ chối các yêu cầu của nhân vật cánh hữu Roberto D'Aubuisson Salvador hạn chế sự di chuyển của các lãnh đạo Mặt trận Giải phóng Quốc gia Farabundo Martí cánh tả tại Panama, và tương tự từ chối các yêu cầu của Trung tá Oliver North thuộc lực lượng Lính thủy đánh bộ Mỹ rằng ông sẽ cung cấp hỗ trợ quân sự cho lực lượng Contras Nicaragua. Noriega nhấn mạnh rằng sự từ chối của ông với các yêu cầu của North thực tế là cơ sở dẫn tới chiến dịch của Hoa Kỳ lật đổ ông.

Cơ quan lập pháp Panama tuyên bố Noriega là "lãnh đạo hành pháp" của chính phủ, chính thức hoá một chức vụ nhà nước đã tồn tại từ sáu năm.

Tháng 10 năm 1984, Noriega cho phép cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên sau 16 năm diễn ra. Khi những kết quả ban đầu cho thấy cựu tổng thống Arnulfo Arias sẽ giành được một thắng lợi lớn, Noriega cho ngừng việc kiểm phiếu. Sau khi đã hoàn toàn thao túng các kết quả, chính phủ thông báo rằng ứng cử viên của PRD, Nicolás Ardito Barletta Vallarino, đã giành chiến thắng với một chênh lệch nhỏ 1,713 phiếu. Các ước tính độc lập cho thấy Arias đáng lẽ đã giành thắng lợi tới 50,000 phiếu nếu cuộc bầu cử diễn ra công bằng.

Ở khoảng thời gian đó, Hugo Spadafora, một người mạnh mẽ chỉ trích Noriega và đang phải sống lưu vong, buộc tội Noriega có những liên hệ tới việc buôn lậu thuốc phiện và thông báo ý định quay trở lại Panama để trở thành đối lập với ông. Ông bị bắt từ một xe buýt bởi một đội tử thần tại biên giới Costa Rica. Sau này, thi thể bị chặt đầu của ông đã được tìm thấy, với những dấu hiệu tra tấn dã man, bị bó trong một túi thư của Dịch vụ Bưu chính Hoa Kỳ. Gia đình ông và các nhóm khác kêu gọi một cuộc điều tra vụ giết hại ông, nhưng Noriega đã ngăn cản bất kỳ nỗ lực điều tra nào. Noriega đang ở Paris khi vụ giết hại diễn ra, Luis Córdoba, người đứng đầu Tỉnh Chiriquí bị cho là đã ra lệnh thực hiện vụ này.

Một cuộc nói chuyện được ghi lại trên băng giữa Noriega (tại Paris) và Córdoba:
 Córdoba: "Chúng tôi đã bắt được con chó điên."
 Noriega: "Người ta thường làm gì với một con chó bị điên?"

Tổng thống Barletta đang ở thăm Thành phố New York vào thời điểm đó. Một phóng viên đã hỏi ông về vụ việc Spadafora, và ông đã hứa hẹn về một cuộc điều tra. Ngay khi quay trở lại Panama, ông bị triệu tập tới trụ sở FDP và được khuyên từ chức. Ông bị thay thế bởi Phó tổng thống thứ nhất Eric Arturo Delvalle. Là một người bạn và cựu học sinh của George Schultz, Barletta đã bị Hoa Kỳ coi là "bất khả xâm phạm", và việc loại bỏ ông đánh dấu một sự đi xuống trong quan hệ của HOa Kỳ và Noriega.

Omar Torrijos chết trong một vụ tai nạn máy bay năm 1981. Đại tá Roberto Díaz Herrera, cựu đồng minh của Noriega, tuyên bố rằng nguyên nhân thực tế của vụ tai nạn là một vụ nổ bom và Noriega đứng đằng sau vụ việc đó. Herrera, một cựu thành viên của nhóm trung thành với Noriega, đã nói với tờ báo đối lập chính của Panama, La Prensa, rằng Noriega đứng đằng sau vụ giết hại Spadafora, và nhiều vụ giết hại và mất tích khác. Điều này lập tức gây ra sự phản đối của công chúng.

Tổ chức "Thập tự chinh Dân sự", phản đối Manuel Noriega, được thành lập năm 1981. Những người ủng hộ Noriega gọi Thập tự chinh Dân sự là một tổ chức của những người rabiblancos hay "đuôi trắng", giới thượng lưu giàu có gốc Âu vốn có quyền lực chi phối với nền thương mại Panama và đã thống trị chính trị Panama trước khi Torrijos xuất hiện. Noriega, giống như Torrijos, có nước da đen và tuyên bố đại diện cho đa số dân chúng những người nghèo khổ và có nguồn gốc Zambo (tổ tiên lai Phi và Amerindian). Những người ủng hộ Noriega chế giễu những cuộc tuần hành của Thập tự chinh Dân sự là "cuộc tuần hành của xe Mercedes-Benz," nhạo báng những quý bà giàu có gõ vào những chiếc chảo và nồi phủ Teflon thay vì gõ vào những chiếc chảo và xong thường vẫn được treo như truyền thống trong những cuộc biểu tình ở Nam Mỹ, hay cho các cô hầu gái đi biểu tình thay cho mình. Nhiều cuộc tuần hành đã được tổ chức, với những tấm vải trắng như biểu tượng của sự phản kháng. Tuy nhiên Noriega luôn vượt trước họ một bước, với những kẻ cung cấp thông tin bên trong các nhóm phản kháng và lực lượng cảnh sát để bố ráp những nhà lãnh đạo và những người tổ chức vào đêm trước cuộc tuần hành. Tất cả những cuộc tuần hành hoà bình đều bị quân đội và lực lượng bán vũ trang của Noriega được gọi là Tiểu đoàn Phẩm giá giải tán bằng bạo lực. Nhiều người bị đánh đập tàn nhẫn, bị bỏ tù, và giết hại trong các cuộc tuần hành. Trong lúc ấy ông ta cũng tổ chức các cuộc tuần hành của riêng mình, thường dưới sự đe doạ (ví dụ, những người lái taxi được thông báo họ phải tham gia vào cuộc tuần hành ủng hộ Noriega hay sẽ bị tước bằng lái). Noriega tuyên bố rằng Thập tự chinh dân sự là một sản phẩm của tuỳ viên John Maisto thuộc Đại sứ quán Mỹ, người đã tổ chức cho các lãnh đạo của Thập tự chinh Dân sự đi tới Philippines để học các chiến thuật của phong trào được Hoa Kỳ hậu thuẫn để lật đổ Ferdinand Marcos.

Cuộc bầu cử năm 1989
Cuộc bầu cử tháng 5 năm 1989 diễn ra với nhiều tranh cãi. Một liên minh do PRD lãnh đạo chỉ định Carlos Duque, nhà xuất bản tờ báo lâu đời nhất quốc gia, La Estrella de Panamá, làm ứng cử viên. Đa số các đảng chính trị khác đứng sau một liên minh chung với Guillermo Endara, một thành viên của Đảng Panameñista Xác thực của Arias, cùng với các ứng cử viên phó tổng thống Ricardo Arias Calderón (không có quan hệ với Arnulfo Arias) và Guillermo Ford.

Theo Guillermo Sanchez, liên minh đối lập biết rằng Noriega có kế hoạch sắp đặt cuộc bầu cử, nhưng không có cách nào chứng minh điều đó. Họ đã tìm ra một cách thông qua một lỗ hổng trong luật bầu cử Panana. Liên minh, với sự hỗ trợ của Nhà thờ Cơ đốc giáo La Mã, đã lập ra một cuộc kiểm phiếu dựa trực tiếp trên những kết quả tại 4,000 khu vực bầu cử quốc gia trước khi các kết quả được gửi về trung tâm. Những kẻ tay sai của Noriega đổi những bảng kết quả giả với những bảng thật và gửi chúng về trung tâm bầu cử nhưng tới thời điểm đó kết quả kiểm phiếu chính xác hơn của phe đối lập đã được công bố. Nó cho thấy Endara giành một chiến thắng long trời lở đất với tỷ lệ còn cao hơn cuộc bầu cử năm 1984, đánh bại Duque với tỷ lệ 3 trên 1. Noriega có ý định tuyên bố Duque là người chiến thắng dù kết quả thực tế như thế nào chăng nữa. Tuy nhiên Duque biết ông đã thất bại nặng nề và từ chối tiếp tục.

Thay vì công bố kết quả, Noriega không công nhận cuộc bầu cử, tuyên bố có "sự can thiệp của nước ngoài" trong cuộc bầu cử. Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter, có mặt ở đó như một quan sát viên, đã tố cáo Noriega, nói cuộc bầu cử đã "bị đánh cắp," và Giám mục Marcos McGrath cũng có quan điểm như vậy.

Ngày hôm sau, Endara, Arias Calderón và Ford đi qua những khu vực phố cổ của thủ đô trong một đoàn diễu hành mừng chiến thắng, và bị Tiểu đoàn Phẩm giá bán vũ trang của Noriega chặn lại. Arias Calderón được một số binh lính bảo vệ, nhưng Endara và Ford bị đánh đập tàn nhẫn. Những hình ảnh Ford phải chạy trốn với chiếc áo sơmi đẫm máu đã được phát đi trên khắp thế giới. Khi nhiệm kỳ tổng thống 1984-89 kết thúc, Noriega đã chỉ định một tay chân lâu năm, Francisco Rodríguez, làm quyền tổng thống. Tuy nhiên, Hoa Kỳ công nhận Endara là tổng thống mới.

Hoa Kỳ tấn công Panama

Hoa Kỳ áp đặt cấm vận, và vào những tháng sau đó, một sự căng thẳng diễn ra giữa các lực lượng quân đội Hoa Kỳ (đồn trú tại khu vực kênh) và binh lính của Noriega diễn ra. Ngày 15 tháng 12 năm 1989, cơ quan lập pháp do PRD chiếm đa số tuyên bố về "một tình trạng chiến tranh" giữa Hoa Kỳ và Panama. Noriega sau đó nói rằng lời tuyên bố này áp chỉ tới các hành động của Hoa Kỳ chống lại Panama, và không phải là một tuyên bố về tình trạng thù địch của Panama. Các lực lượng Mỹ thường xuyên tiến hành các chiến dịch và cuộc tập luyện 'tự do di chuyển', như Chiến dịch Sand Flea và Chiến dịch Purple Storm. Cuộc chiến tranh tâm lý để quấy rối đối thủ, những cuộc diễn tập của quân đội Mỹ là hợp pháp theo Hiệp ước Kênh Panama năm 1980 (Các Hiệp ước Torrijos-Carter), trao cho các lực lượng Mỹ quyền tự do đi lại trong nước Panama để bảo vệ Kênh. Panama coi các cuộc diễn tập là sự vi phạm vào các hiệp ước và Noriega gọi chúng là những hành động chiến tranh chống lại Panama.

Mặt khác, các lực lượng của Noriega được cho là đã tham gia vào những cuộc gây hấn thường xuyên với quân đội và thường dân Mỹ. Những vụ việc này rất hay xảy ra ở thời điểm gần cuộc xâm lược, và được Tổng thống Mỹ George H.W. Bush đề cập tới như một nguyên nhân cho cuộc xâm lược.
Trong một vụ việc ngày 16 tháng 12 bốn lính Mỹ đã bị chặn lại tại một chốt gác bên ngoài trụ sở PDF tại vùng ngoại ô El Chorrillo Thành phố Panama. Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tuyên bố rằng các nhân viên của mình không trang bị vũ khí và đang ở trong một chiếc xe tư nhân và rằng họ đã tìm cách bỏ chạy khỏi đó chỉ sau khi xe của họ bị bao quanh bởi một nhóm thường dân và binh lính PDF. Trung uý Robert Paz thuộc lực lượng Lính thủy đánh bộ Mỹ đã bị bắn và thiệt mạng trong vụ việc. Tờ LA Times tuyên bố những nguồn tin nói rằng anh ta là một thành viên của 'Hard Chargers', một nhóm không được sự đồng ý của quân đội với mục đích thao túng các thành viên của PDF. PDF tuyên bố những người Mỹ được vũ trang và đang thực hiện một sứ mệnh do thám. Maj. Tướng Marc A. Cisneros, phó tư lệnh Bộ chỉ huy phía Nam ở thời điểm cuộc xâm lược, đã nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây "Câu chuyện bạn có từ một người nào đó rằng những người lính đó là một nhóm dân phòng đang tìm cách khuấy động một vụ việc--hoàn toàn sai lầm,".
Theo một báo cáo chính thức của Quân đội Mỹ, một sĩ quan hải quân Mỹ và vợ là nhân chứng vụ việc đã bị các binh sĩ thuộc Lực lượng Phòng vệ Panama tấn công khi đang làm chứng trước cảnh sát.

Cuộc xâm lược của Hoa Kỳ vào Panama được tung ra ngày 20 tháng 12 năm 1989. Những thiệt hại bên phía Hoa Kỳ là 24 lính, cộng thêm 3 dân thường thương vong. Các thống kê về số lượng dân thường Panama thiệt mạng vẫn đang bị tranh cãi, Tờ New York Times và Newsweek thông báo trong khoảng 202-220. Cuộc xung đột cũng khiến nhiều thường dân phải dời bỏ nhà cửa trong nước, với 20,000 tới 30,000 người trở thành không nhà cửa.

Ngày 29 tháng 12, Đại hội đồng Liên hiệp Quốc bỏ phiếu với tỷ lệ 75–20 với 40 phiếu trắng, lên án cuộc xâm lược như một sự vi phạm trắng trợn vào luật pháp quốc tế. Theo một cuộc thăm dò ý kiến của CBS, 92% người dân Panama ủng hộ cuộc xâm lược của Mỹ, và 76% mong muốn các lực lượng của Mỹ đã xâm lược vào tháng 10 trong cuộc đảo chính. Tuy nhiên, những người khác tranh cãi về kết quả này, cho rằng các cuộc điều tra tại Panama được thực hiện trong giới giàu có, những khu vực nói tiếng Anh ở Panama, là những người Panama ủng hộ nhiều nhất cho các hành động của Mỹ.

Bắt giữ

Năm 1989 vị tướng bị lật đổ và bắt giữ trong Chiến dịch Nifty Package, như một phần của cuộc xâm lược Panama của Hoa Kỳ. Ông bị giam giữ như một tù binh chiến tranh, và sau này bị đưa về Mỹ.

Noriega đã bỏ trốn trong cuộc xâm lược, và một cuộc săn đuổi đã diễn ra. Ông đe doạ rằng mình sẽ kêu gọi một cuộc chiến tranh du kích nếu Apostolic Nuncio không cho ông tị nạn. Ông bị phát hiện đang ở trong Apostolic Nunciature, đại sứ quán của Toà thánh tại Panama. Quân đội Hoa Kỳ đã lập ra một vòng vây bên ngoài toà nhà này.  Đại sứ của Giáo hoàng và các nhân viên của mình đã tìm cách buộc Noriega tự mình rời đi.

Trong thời gian nhùng nhằng sau đó, các lực lượng Mỹ đã phát nhạc ầm ỹ phía trước toà đại sứ trong nỗ lực buộc Noriega phải ra đầu hàng. Theo Văn phòng Chủ tịch Tham mưu trưởng, mục đích của việc này là ngăn chặn sự sử dụng các micorphone để nghe lén các cuộc đàm phán đang diễn ra bên trong toà đại sứ. Dù Vatican cũng muốn Noriega bị trục xuất ra ngoài Nunciature, họ đã phàn nàn với Tổng thống George H.W. Bush về âm thanh gây phiền đó, và quân đội Hoa Kỳ đã được lệnh phải dừng lại. Noriega đầu hàng ngày 3 tháng 1 năm 1990.

Xét xử

Tháng 4 năm 1992 một phiên toà được mở tại Miami, Florida ở Quận Toà án Hoa Kỳ cho Quận phía Nam Florida trong đó ông bị xét xử và kết án cho tám cáo buộc buôn lậu ma tuý, gian lận, và rửa tiền.

Tại toà, Noriega có ý định bảo vệ mình bằng cách trình ra cái gọi là các tội ác trong khuôn khổ công việc của mình cho Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ. Chính phủ phản đối bất kỳ sự tiết lộ nào cho các mục đích mà theo đó Hoa Kỳ đã trả tiền cho Noriega bởi thông tin này là mật và việc tiết lộ nó đi ngược lại các lợi ích của Hoa Kỳ. Trong các quá trình trước phiên toà, chính phủ đã đề xuất đặt điều kiện rằng Noriega đã nhận xấp xỉ $320,000 từ Quân đội Mỹ và Cơ quan Tình báo Trung ương. Noriega nhấn mạnh rằng "con số thực tế lên tới $10.000.000, và rằng ông phải được phép tiết lộ các nhiệm vụ đã thực hiện cho Hoa Kỳ". Toà án quận cho rằng "thông tin về nội dung của các chiến dịch mật trong đó Noriega đã tham gia để đổi lấy các khoản tiền là không thích đáng để bảo vệ ông ta". Toà phán rằng việc đưa ra những bằng chứng về vai trò của Noriega trong CIA sẽ "làm lúng túng bồi thẩm đoàn".

Sau phiên toà, Noriega đã xin được xét xử phúc thẩm bởi đích danh thẩm phán Toà án Phúc thẩm Hoa Kỳ, Eleventh Circuit. Toà Phúc thẩm phán quyết có lợi cho Noriega. Toà nói rằng: "Sự xem xét lại của chúng tôi khiến chúng tôi kết luận rằng thông tin về các mục đích mà Hoa Kỳ trước đó đã trả tiền cho Noriega có thể có một số giá trị bằng chứng... [...]... Vì thế, toà án quận có thể đã cường điệu vụ việc khi họ tuyên bố bằng chứng của các mục đích theo đó Hoa Kỳ được cho là đã trả tiền cho Noriega hoàn toàn không thích hợp để bảo vệ ông ta". Tuy nhiên, Toà Phúc thẩm từ chối bác bỏ lời phán quyết bởi toà cảm thấy rằng "tuy nhiên, giá trị bằng chứng có thể có của tài liệu này, khá ít".

Ngày 16 tháng 9 năm 1992, Noriega bị kết án 40 năm tù (sau này được giảm còn 30 năm).

Tống giam
Trước khi có nơi giam giữ thường xuyên, Noriega bị giữ tại Trung tâm Giam giữ Quốc gia, cơ sở tại Miami. Noriega thụ án tại Viện Cải tạo Liên bang, Miami, trong một khu vực tách biệt của Hạt Miami-Dade, Florida.

Tháng 12 năm 2004, ông được đưa vào viện trong một thời gian ngắn sau một cơn đột quỵ nhẹ.

Theo Điều 85 của Công ước Geneva thứ BA, Noriega vẫn được coi là một tù binh chiến tranh, dù lời buộc tội của ông với những hành động đã phạm trước lúc bị bắt bởi "quốc gia giam giữ" (Hoa Kỳ). Vị thế này có nghĩa ông ta có buồng giam riêng với các thiết bị điện tử và trang bị tập thể dục. Buồng giam của ông đã được đặt tên là "the presidential suite".

Án tù của Noriega được giảm từ 30 năm xuống còn 17 năm vì có thái độ tốt. Sau khi thụ án 17 năm, án tù của ông đã chấm dứt ngày Chủ nhật mùng 9 tháng 9 năm 2007. Ông ấy bị Mỹ giam giữ trước khi bị dẫn độ sang Pháp.

Dẫn độ
Pháp đã yêu cầu dẫn độ Noriega sau khi ông bị kết án rửa tiền năm 1999.
Tháng 8 năm 2007, một thẩm phán liên bang đã thông qua yêu cầu từ chính phủ Pháp dẫn độ Noriega từ Hoa Kỳ về Pháp sau khi ông được thả. Noriega hiện đang đối mặt với một phiên toà mới với mức án lên tới 10 năm tại nhà tù Pháp, đã bị kết án vắng mặt vì rửa tiền. Noriega cũng đã phải nhận một mức án tù vằng mặt dài hạn tại Panama vì tội giết người và vi phạm nhân quyền. Noriega đã kháng án việc dẫn độ về Pháp bởi ông tuyên bố rằng nước này sẽ không trao cho ông quy chế tù binh chiến tranh.
Năm 1999, chính phủ Panama đã tìm cách dẫn độ Noriega về nước đối mặt với những cáo buộc ở Panama vì ông đã bị tuyên có tội vắng mặt năm 1995 và đã bị kết án 20 năm tù. Theo hệ thống luật pháp Panama ông có thể bị tuyên thực hiện án tù trong tình trạng quản thúc tại gia vì tuổi tác.

Có thông báo rằng có những tín đồ Thiên chúa giáo Phúc âm đã tới thăm Noriega, những người tuyên bố rằng ông đã trở thành một tín đồ Thiên chúa tái sinh. Ngày 15-16 tháng 5 năm 1990, trong khi Noriega vẫn đang chờ bị xét xử, Clift Brannon, một cựu chưởng lý đã chuyển sang nghề thuyết pháp, và một phiên dịch tiếng Tây Ban Nha, Rudy Hernandez, đã được phép vào thăm ông trong sáu giờ tại Trung tâm Cải huấn Metropolitan của Hạt Dade, Florida. Sau chuyến thăm của họ, Noriega đã viết về Brannon như sau:

Ngày 20 tháng 2 năm 2010 các luật sư của Noriega đã đệ đơn thỉnh nguyện lên Toà án Tối cao Hoa Kỳ để ngăn cản việc dẫn độ sang Pháp. Điều này diễn ra sau khi toà án từ chối nghe thỉnh cầu của ông vào tháng trước đó. Các luật sư của Noriega đang hy vọng rằng ý kiến không theo nhà thờ chính thống trong việc kết án đó, được viết bởi các Thẩm phán Clarence Thomas và Antonin Scalia, sẽ thuyết phục toà án xem xét trường hợp của ông. Ngày 22 tháng 3 năm 2010 Toà án Tối cao từ chối nghe thỉnh nguyện mà không có lời bình luận nào. Hai ngày sau lời từ chối, Toà án Quận Hoa Kỳ tại Miami dỡ bỏ sự đình hoãn cản trở việc dẫn độ Noriega. Luật sư của Noriega nói rằng ông ta sẽ sang Pháp và tìm cách thu xếp một thoả hiệp với chính phủ Pháp.

Ngoại trưởng Hillary Rodham Clinton sau này vào tháng 3 đã ký cái gọi là bảo đảm đầu hàng cho Noriega sau khi một thẩm phán liên bang tại Miami dỡ bỏ phong toả đình hoãn việc dẫn độ.

Ngày 26 tháng 4 năm 2010, Manuel Noriega bị dẫn độ sang Pháp.

Ngày 07 tháng 7 năm 2010 ông bị tòa án hình sự Paris kết án vì tội rửa tiền và phạt bảy năm tù.

Panama yêu cầu Pháp cho phép dẫn độ, sau đó một tòa án của Pháp vào ngày 23 tháng 9 năm 2011 đã chấp nhận yêu cầu này.

Ngày 11 Tháng 12 năm 2011, ông được chuyển tới Panama để xét xử. Kể từ đó đến nay, ông đang ở trong nhà tù "El Renacer", ngay cạnh kênh đào Panama.

Tham khảo

Đọc thêm
 William Blum "The CIA, Contras, Gangs, and Crack"  at Foreign Policy in Focus
 Cole, Ronald. Grenada, Panama, and Haiti . United States of America: Joint History Office Defense Technical Information Center, US Department of Defense. 1998, 1999.
 Noriega, Manuel and Eisner, Peter. America's Prisoner The Memoirs of Manuel Noriega. Random House, 1997.
 Koster, R.M. and Sánchez, Guillermo. In the Time of the Tyrants: Panama, 1968-1990. W W Norton & Co Inc, 1990.

Liên kết ngoài
 Description of 1989 raid on Patilla airport, resulting in deaths of US Navy SEALs
 1989 Report on the situation of human rights in Panama by Inter-American Commission on Human Rights
 R.M. Koster's response to claims made in Noriega's biography
 Noriega suffers mild stroke, hospitalized in Miami (CNN.com)
 My Pen Pal, the story of Sarah York, a girl from a small Michigan town who was a pen pal with Noriega, beginning circa 1988.
   The Conversion of Manuel Noriega , American Rehabilitation Ministries. Noriega's profession of faith in Jesus Christ and his baptism in 1992 are chronicled.
 The Battle for Coco Solo Panama, 1989 Analysis by former USMA faculty member and Academy graduate

Sinh năm 1934
Người Thành phố Panama
Mất năm 2017
Chỉ huy quân đội Panama
Chính trị gia Panama
Tín đồ Thiên chúa Panama
Kẻ buôn lậu ma tuý Panama
Kẻ rửa tiền Panama
Tù nhân và người bị chính phủ liên bang Hoa Kỳ giam giữ
Người Panama bị bỏ tù ở nước ngoài


title: Archaeophylax ochreus

text:
Archaeophylax ochreus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Archaeophylax


title: Peripontius concolor

text:
Peripontius concolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Peripontius


title: Negastrius transvaalensis

text:
Negastrius transvaalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laurent miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Negastrius


title: Exora obsoleta

text:
Exora obsoleta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Exora


title: Danh sách nhân vật trong truyện Harry Potter

text:
Đây là danh sách những nhân vật trong bộ tiểu thuyết  Harry Potter của nhà văn Anh J. K. Rowling. Họ là những nhân vật hư cấu từng xuất hiện một hoặc nhiều lần trong những cuốn tiểu thuyết  Harry Potter.

Nhân vật chính
 Harry James Potter
 Ronald Bilius Weasley
 Hermione Jean Granger
 Albus Percival Wulfric Brian Dumbledore

 Severus Tobias Snape
 Sirius Black

 Rubeus Hagrid
 Ginny Weasley
 Neville Longbottom
 Luna Lovegood
 Fred và George Weasley
Draco Lucius Malfoy
 Tom Marvolo Riddle (Chúa tể Voldemort)

Nhân vật phụ
 Cho Chang
 Cedric Diggory
 Aberforth Dumbledore
 Dudley Dursley
 Petunia Dursley (họ Evans trước khi lấy chồng)
 Vernon Dursley
 Argus Filch
 Filius Flitwick
 Cornelius Fudge
 Viktor Krum
 Bellatrix Lestrange (họ Black trước khi lấy chồng)
 Nymphadora Lupin (họ Tonks trước khi lấy chồng)
 Remus John Lupin
 Lucius Malfoy
 Narcissa Malfoy (họ Black trước khi lấy chồng)
 Minerva McGonagall
 Alastor "Mắt-điên" Moody
 Ma Myrtle Khóc nhè
 Peter Pettigrew
 Kingsley Shacklebolt
 Pomona Sprout
 Sybill Trelawney
 Dolores Umbridge
 Arthur Weasley
 Molly Weasley (họ Prewett trước khi lấy chồng)
 Bill Weasley
 Charlie Weasley
 Fleur Weasley (họ Delacour trước khi lấy chồng)
 Percy Weasley

 Horace Slughorn
 James Potter
 Lily Potter (họ Evans trước khi lấy chồng)

Học sinh

Nhà Gryffindor

Nhà Ravenclaw

Nhà Hufflepuff

{| class="wikitable"
|-
| style="background:yellow;" colspan=10 align="center"| Hufflepuff
|-

Nhà Slytherin

Severus Snape(cùng năm với James Potter và Lily Potter)

Học sinh Hogwarts không rõ nhà
 Cùng năm với Harry
 Moon
 Sally-Anne Perks
 Không cùng năm với Harry
 Derek
 Harold Dingle
 Emma Dobbs (dưới Harry 3 năm)
 Patricia Stimpson (cùng năm với Fred và George)
 Không rõ năm
 Eloise Midgen
 Leann

Những học sinh trong quá khứ
 Nhập học sớm hơn Chúa tể Voldemort
 Albus Percival Wulfric Brian Dumbledore (Gryffindor)
 Aberforth Dumbledore (Gryffindor)
 Newton Scamander (Hufflepuff)
 Fleamont Potter (Gryffindor)
 Celestina Warbeck (Gryffindor)
 Elphias Doge (Gryffindor)
 Minerva McGonagall (Gryffindor)
 Filius Flitwick (Ravenclaw)
 Pomona Sprout (Hufflepuff)
 Horace Slughorn (Slytherin)
 Leta Letstrange (Slytherin)
 Thời gian Chúa tể Voldemort đang học
Tom Marvolo Riddle (Chúa tể Voldemort) (Slytherin)
 Ông Avery (Slytherin)
 Bà Lestrange(Slytherin)
 Rubeus Hagrid (Gryffindor)
 Moaning Myrtle (Ravenclaw, bị Tử Xà giết vào năm 1943)
 Olive Hornby.
 Giữa thời Chúa tể Voldemort đến thời James Potter
 Arthur Weasley (Gryffindor)
 Molly Prewett, sau Weasley(Gryffindor)
 Narcissa Black, sau Malfoy (Slytherin)
 Bellatrix Black, sau Lestrange (Slytherin)
 Andromeda Black, sau Tonks
 Lucius Malfoy, cha của Draco Malfoy (Slytherin)
 Thời gian James Potter đang học
 Lily Evans, sau Potter (Gryffindor)
 James Potter (Gryffindor)
 Sirius Black (Gryffindor)
 Remus Lupin (Gryffindor)
 Peter Pettigrew (Gryffindor)
 Severus Snape (Slytherin)
 Wilkes (Slytherin)
 Evan Rosier (Slytherin)
 Regulus Arcturus Black (Slytherin)
 Bertha Jorkins
 Avery, bạn của Snape (Slytherin)
 Mulciber, bạn của Snape (Slytherin)
 Bertram Aubrey
 Davey Gudgeon
 Mary Macdonald (Gryffindor
Florence Fortescue
 Giữa thời James Potter đến thời Harry
 Charlie Weasley (Gryffindor)
 Bill Weasley (Gryffindor)
 Nymphadora Tonks (Hufflepuff, tháng 9 năm 1984-tháng 6 năm 1991)

Những học sinh trong tương lai
 Edward Remus Lupin - Con trai của Nymphadora Tonks và Remus Lupin, con trai đỡ đầu của Harry Potter - có thể từ tháng 9 năm 2009 - tháng 6 năm 2016
 Victoire Weasley - con gái lớn nhất của Bill Weasley và Fleur Delacour
 James Sirius Potter - Đặt tên theo cha của Harry - con trai của Ginny Weasley và Harry Potter - Gryffindor
 Albus Severus Potter - Đặt tên theo hai giáo sư, hiệu trưởng của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts là Albus Dumbledore và Severus Snape
 Lily Luna Potter - Đặt tên theo mẹ của Harry và người bạn, người em gái Luna Lovegood
 Rose Weasley - con gái của Hermione Granger và Ronald Weasley
 Hugo Weasley - con trai của Hermione Granger và Ronald Weasley, nhỏ hơn Rose
 Fred Weasley - Con trai của George Weasley và Angelina Johnson
 Scorpius Malfoy - Con trai của Draco Malfoy và Astoria Greengrass

Những trường khác
 Fleur Delacour (Beauxbatons)
 Gabrielle Delacour (Beauxbatons)
 Viktor Krum (Durmstrang)
 Gellert Grindelwald (Durmstrang)

Những tổ chức học sinh
 Đội quân của Dumbledore(Đoàn Quân Dumbledore, viết tắt là D.A.)
 S.P.E.W
 Đội Thanh tra
 Câu lạc bộ Slug
 Duelling Club
 Charms Club
 Gobstones Club
 Đội Quidditch nhà Slytherin
 Đội Quidditch nhà Gryffindor
 Đội Quidditch nhà Ravenclaw
 Đội Quidditch nhà Hufflepuff

Những người làm việc tại Hogwarts

Hiệu trưởng
 Minevra McGonagall
 Severus Snape
 Dolores Umbridge
 Albus Dumbledore
 Armando Dippet (người tiền nhiệm của Dumbledore)
 Phineas Nigellus Black (đảm nhiệm chức hiệu trưởng đầu thế kỷ XX)
 Dilys Derwent
 Giáo sư Everard
 Dexter Fortescue

Chủ nhiệm
 Filius Flitwick (Bùa chú) - chủ nhiệm nhà Ravenclaw
 Minerva McGonagall (Biến hình) - chủ nhiệm nhà Gryffindor
 Horace Slughorn (Độc dược) - chủ nhiệm nhà Slytherin tới năm 1981
 Severus Snape (Độc dược/Phòng chống nghệ thuật hắc ám) - chủ nhiệm nhà Slytherin 1981–1997
 Pomona Sprout (Thực vật học) - chủ nhiệm nhà Hufflepuff

Những giáo sư khác
 Quá khứ
 Albus Dumbledore - Biến Hình
 Giáo sư Kettleburn - Chăm sóc sinh vật huyền bí
 Galatea Merrythought - Phòng chống nghệ thuật hắc ám
 Horace Slughorn - Độc dược
 Hiện tại
 Albus Dumbledore -Hiệu trưởng tới tập Harry Potter and the Half-Blood Prince (1997)
 Minerva McGonagall -Biến hình
 Severus Snape - Độc dược, Phòng Chống Nghệ Thuật Hắc Ám
 Quirinus Quirrell - Phòng Chống Nghệ Thuật Hắc Ám (năm 1).
 Gilderoy Lockhart - Phòng Chống Nghệ Thuật Hắc Ám (năm 2).
 Filius Flitwick - Bùa mê
 Pomona Sprout - Thảo dược học
 Cuthbert Binns -Lịch sử pháp thuật
 Firenze - Tiên tri
 Rubeus Hagrid - Chăm sóc sinh vật huyền bí(1993)
 Rolanda Hooch - Bay, trọng tài Quidditch
 Aurora Sinistra - Thiên văn học
 Sybill Patricia Trelawney - Tiên tri
 Septima Vector - Số học
 Bathsheda Babbling - Cỗ ngữ Runes
 Charity Burbage - Muggle học, bị Voldemort giết trong tập Harry Potter and the Deathly Hallows
 Horace Slughorn - Độc dược
 Alecto Carrow - Muggle học
 Amycus Carrow - Phòng chống nghệ thuật hắc ám
 Giáo viên thay thế
 Wilhelmina Grubbly-Plank - Chăm sóc sinh vật huyền bí
 Tương lai
 Neville Longbottom - Thảo dược học

Những người khác làm việc tại Hogwarts
 Apollyon Pringle (giám thị trong trường Hogwarts trước Filch)
 Argus Filch (giám thị trong trường Hogwarts)
 Ogg (người giữ khóa trường Hogwarts trước Hagrid)
 Rubeus Hagrid (người giữ khóa cũng là Giáo viên chăm sóc sinh vật huyền bí)
 Irma Pince (người quản lý thư viện trường Hogwarts)
 Poppy Pomfrey (y tá, bác sĩ quản lý Bệnh Thất trường Hogwarts)

Những trường khác
 Igor Karkaroff (hiệu trưởng trường Durmstrang) - đã chết
 Olympe Maxime (hiệu trưởng trường Beauxbatons)

Những giáo sư khác
 Wilkie Twycross

Những hồn ma và yêu tinh

Ma của từng nhà
 Ma Nick suýt mất đầu, Gryffindor
 Ma Nam tước đẫm máu, Slytherin
 Ma Thầy tu mập, Hufflepuff
 Ma Bà Xám (Helena Ravenclaw), Ravenclaw

Khác
 Giáo sư Cuthbert Binns môn Lịch sử Pháp thuật
 Myrtle Elizabeth Warren - ma khóc nhè Myrtle
 Ngài Patrick Delaney - Podmore
 Peeves (yêu tinh)

Hội Phượng hoàng

Thành viên hiện tại
 Dedalus Diggle
 Elphias Doge
 Aberforth Dumbledore - Gryffindor
 Arabella Figg (Á phù thủy)
 Rubeus Hagrid - Gryffindor
 Hestia Jones
 Minerva McGonagall - Gryffindor
 Sturgis Podmore
 Kingsley Shacklebolt
 Arthur Weasley - Gryffindor
 Bill Weasley - Gryffindor
 Charlie Weasley - Gryffindor
 Fleur Delacour
 Molly Weasley - Gryffindor
 Mundungus Fletcher

Chết trong trận chiến đầu tiên
 Edgar Bones - bị các Tử thần thực tử giết
 Caradoc Dearborn - có thể bị các Tử thần thực tử giết, không tìm thấy xác
 Benjy Fenwick
 Marlene McKinnon
 Dorcas Meadowes - bị Chúa tể Voldemort giết
 James Potter - bị Chúa tể Voldemort giết
 Lily Potter - bị Chúa tể Voldemort giết
 Gideon Prewett - anh của Molly Weasley, bị Antonin Dolohov giết
 Fabian Prewett - anh của Molly Weasley, bị Antonin Dolohov giết

Mất khả năng nhận thức trong trận chiến đầu tiên
 Frank và Alice Longbottom

Chết trong trận chiến thứ hai
 Sirius Black (chết vào tháng 6 năm 1996) — Gryffindor
 Emmeline Vance (chết vào tháng 7 năm 1996)
 Albus Dumbledore (chết vào tháng 6 năm 1997) — Gryffindor
 Alastor Moody
 Remus Lupin (bị Dolohov giết trong cuộc chiến Hogwarts) — Gryffindor
 Nymphadora Tonks (bị Bellatrix Lestrange giết trong cuộc chiến Hogwarts) — Hufflepuff
 Severus Snape (bị Nagini giết) — Slytherin
 Fred Weasley - Gryffindor

Gián điệp hai mang
 Severus Snape
 Peter Pettigrew

Chết trong trận chiến thứ hai (không phải thành viên của hội)
 Frank Bryce
 Cedric Diggory
 Igor Karkaroff
 Bertha Jorkins
 Lavender Brown
 Barty Crouch Sr.
 Amelia Bones
 Giáo sư Charity Burbage
 Hedwig
 Rufus Scrimgeour
 Dirk Cresswell
 Ted Tonks
 Bathilda Bagshot
 Gregorovitch
 Peter Pettigrew
 Gellert Grindelwald
 Dobby
 Vincent Crabbe
 Colin Creevey
 Gibbon
 Bellatrix Lestrange
 Chúa tể Voldemort

Phù thủy và pháp sư hắc ám

Các tử thần thực tử
Chúa tể Voldemort (Tom Marvolo Riddle) (chỉ huy)
 Còn sống - Được cho là không bắt được
Alecto Carrow
 Amycus Carrow
 Avery
 Crabbe Cha (cha của Vincent Crabbe)
 Antonin Dolohov
 Walden Macnair
 Goyle Cha (cha của Gregory Goyle)
 Jugson
 Rabastan Lestrange
 Rodolphus Lestrange
 Mulciber
 Nott Cha (cha của Theodore Nott)
 Augustus Rookwood
 Travers
 Yaxley
 Thorfinn Rowle
 Selwyn
 Chết hoặc không còn linh hồn
 Lord Voldemort
 Barty Crouch con
 Peter Pettigrew
 Quirinus Quirrell
 Evan Rosier
 Wilkes
 Vincent Crabbe
 Gibbon
 Bellatrix Lestrange
 Phản bội tử thần thực tử
 Igor Karkaroff
 Regulus Black
 Draco Malfoy
 Lucius Malfoy
 Narcissa Malfoy
 Severus Snape
 Peter Pettigrew
 Những thành viên khác
 Fenrir Greyback (Người sói)
 Pius Thicknesse
 Stan Shunpike

Một số pháp sư hắc ám khác
 Gellert Grindelwald
 Herpo the Foul

Bộ Pháp thuật

Bộ trưởng Pháp thuật
 Artemisia Lufkin
 Grogan Stump
 Millicent Bagnold
 Hesphaestus Gore (1752-1770)
 Cornelius Oswald Fudge (1990-1996)
 Rufus Scrimgeour (1996-1997)
 Pius Thicknesse (1997-1998)
 Kingsley Shacklebolt (1998-)
Hermione Granger (trong Harry Potter và Đứa trẻ bị nguyền rủa)

Nhân viên của Bộ
 Bob
 Dirk Cresswell
 Amos Diggory
 Madame Edgecombe
 Mafalda Hopkirk
 Walden Macnair
 Cuthbert Mockridge
 Arnold Peasegood
 Perkins
 Dolores Jane Umbridge
 Wilkie Twycross
 Arthur Weasley
 Rufus Scrimgeour
 Percy Weasley
 Gilbert Wimple
 Tiberius McLaggen
 Reginald "Reg" Cattermole
 Pius Thicknesse
 Lucius Malfoy
 Hermione Granger
 Broderick Bode
 Albert Runcorn

Thần Sáng
 Hesphaestus Gore (cựu Thần sáng và Bộ trưởng Pháp thuật, đã nghỉ hưu)
 John Dawlish
 Alice Longbottom
 Frank Longbottom (đã chết)
 Alastor Moody "Mắt Điên" (đã chết)
 Gawain Robards (Chỉ huy Thần Sáng)
 Savage
 Proudfoot
 Kingsley Shacklebolt
 Nymphadora Tonks (chết tại Hogwarts năm 1998)
 Williamson
 Rufus Scrimgeour (cựu Chỉ huy Thần sáng và Bộ trưởng Pháp thuật, đã chết)
 Harry Potter
 Ronald Weasley
 Neville Longbottom

Thành viên Pháp Thẩm đoàn
 Albus Dumbledore (chết năm 1997)
 Griselda Marchbanks
 Cornelius Fudge
 Tiberius Ogden
Amelia Bones
 Dolores Jane Umbridge

Từng là nhân viên của Bộ
 Ludovic Bagman (former Head of the Department of Magical Games and Sports)
 Bob Ogden (official of Department of Magical Law Enforcement 50 years ago)
 Broderick Bode (former Unspeakable)
 Amelia Bones (former Head of the Department of Magical Law Enforcement)
 Barty Crouch (former Head of the Department of International Cooperation)
 Bertha Jorkins (former official of Department of Magical Games and Sports, Department of International Cooperation)
 Newton Scamander (former official of Department of Magical Creatures, Beast Division)
 Mnemone Radford (First Known Obliviator)

Một số nhân viên khác
 Basil (Transportation)
 Eric Munch (security guard in the Atrium)

Nhân vật trong các đội Quidditch

Cầu thủ Quidditch Hogwarts

 Gryffindor
 Angelina Johnson (Truy thủ)
 Demelza Robins (Truy thủ)
 Katie Bell (Truy thủ)
 Dean Thomas (Truy thủ)
 Alicia Spinnet (Truy thủ)
 Fred Weasley (Tấn thủ)
 George Weasley (Tấn thủ)
 Jack Sloper (Tấn thủ)
 Jimmy Peakes (Tấn thủ)
 Ritchie Coote (Tấn thủ)
 Oliver Wood (Thủ môn)
 Harry Potter (Tầm thủ)
 Ron Weasley (Thủ môn sau khi Wood rời trường)
 Ginny Weasley (Tầm thủ/Truy thủ)
 Cormac McLaggen (Thủ môn)
 Ravenclaw
 Jeremy Stretton (Truy thủ)
 Roger Davies (Truy thủ)
 Randolph Burrow (Truy thủ)
 Duncan Inglebee (Tấn thủ)
 Jason Samuels (Tấn thủ)
 Grant Page (Thủ môn)
 Cho Chang (Tầm thủ)
 Hufflepuff
 Malcolm Preece (Truy thủ)
 Heidi Macavoy (Truy thủ)
 Zacharia Smith (Truy thủ)
 Tamsin Applebee (Truy thủ)
 Maxine O'Flaherty (Tấn thủ)
 Anthony Rickett (Tấn thủ)
 Herbert Fleet (Thủ môn)
 Cedric Diggory (Tầm thủ)
 Slytherin
 Marcus Flint (Truy thủ)
 Cassius Warrington (Tấn thủ)
 Terence Higgs (Tầm thủ)
 Graham Montague (Truy thủ)
 Adrian Pucey (Truy thủ)
 Lucian Bole (Tấn thủ)
 Peregrin Derrick (Tấn thủ)
 Miles Bletchley (Thủ môn)
 Draco Malfoy (Tầm thủ)

Cầu thủ Quidditch quốc tế
 Đội Pháp
 Mathilda Mallond (Truy thủ)
 Josephine Moran (Truy thủ)
 Hildegarde LaFarge (Truy thủ)
 LeGuam (Tấn thủ)
 Saalsaa (Tấn thủ)
 Sebastian (Thủ môn)
 Deabeauty (Tầm thủ)
 Đội Úc
 Matthew Ashwonga (Truy thủ)
 Kenneth Hastings (Truy thủ)
 Miriam Monteague (Truy thủ)
 Wongaringopowow (Tấn thủ)
 Minnows (Tấn thủ)
 Kabunga (Thủ môn)
 Jess Rwanda (Tầm thủ)
 Đội Scandinavi
 Olaf Andersson (Truy thủ)
 Norre Gustaffson (Truy thủ)
 Peter Hansson (Truy thủ)
 Nooksson (Tấn thủ)
 Petersson (Tấn thủ)
 Helleström (Thủ môn)
 Alpönse (Tầm thủ)
 Đội Tây Ban Nha
 Garcia (Truy thủ)
 Libron (Truy thủ)
 Kartaya (Truy thủ)
 Santini (Tấn thủ)
 Montatroya (Tấn thủ)
 Fellino (Thủ môn)
 Mallero (Tầm thủ)
 Đội Mỹ
 Gianni Fidelli (Truy thủ)
 Debbie Monts (Truy thủ)
 Robert Greene (Truy thủ)
 Rosinski (Tấn thủ)
 Brown (Tấn thủ)
 Heidelburger (Thủ môn)
 Singleton (Tầm thủ)
 Đội Anh
 Edric Forrester (Truy thủ)
 Avery Hawksworth (Truy thủ)
 Keaton Flipney (Truy thủ)
 Whitney (Tấn thủ)
 Chowdhury Tấn thủ)
 Frimsy (Thủ môn)
 Harkin (Tầm thủ)
 Đội Nhật
 Noriyuki Sato (Truy thủ)
 Yoshihiro Suzuki (Truy thủ)
 Hiyotaro Tanaka (Truy thủ)
 Takahachi (Tấn thủ)
 Takahachi (Tấn thủ)
 Inamoto (Thủ môn)
 Watanabe (Tầm thủ)
 Đội Đức
 Kurt Smit (Truy thủ)
 Kirstin Berger (Truy thủ)
 Indo Brandt (Truy thủ)
 Klockenspieler (Tấn thủ)
 Elbridge (Tấn thủ)
 Vile (Thủ môn)
 Weiss (Tầm thủ)
 Đội Ailen
 Connolly (Tấn thủ)
 Aidan Lynch (Tầm thủ)
 Mullet (Truy thủ)
 Moran (Truy thủ)
 Quigley (Tấn thủ)
 Barry Ryan (Thủ môn)
 Troy (Truy thủ)
 Đội Bulgari
 Dimitrov (Truy thủ)
 Ivanova (Truy thủ)
 Viktor Krum (Tầm thủ)
 Levski (Truy thủ)
 Volkov (Tấn thủ)
 Vulchanov (Tấn thủ)
 Zograf (Thủ môn)
 Holyhead Harpies
 Gwenog Jones (Captain)
 Gwendolyn Morgan, (Thủ môn)
 Glynnis Griffiths, (Tầm thủ)
 Ginny Weasley
 Heidelberg Harriers
 Rudolf Brand, (Tầm thủ)
 Falmouth Falcons
 Karl Broadmoore, (Tấn thủ)
 Kevin Broadmoore, (Tấn thủ)
 Basil Horton,
 Randolph Keitch,
 Khác
 Ludovic Bagman (cựu Tấn thủ của đội Wimbourne Wasps)
 Oliver Wood
 Catriona MacCormack
 Roderick Plumpton
 Meaghen MacCormack, con gái của Catriona MacCormack
 Darren O'Hare
 Josef Wronski
 Dragomir Gorgovitch

Other
 Hassan Mostafa
 Archie (Harry Potter and the Goblet of Fire)

Phù thủy và pháp sư trong lịch sử

Các nhà sáng lập Hogwarts
 Godric Gryffindor
 Helga Hufflepuff
 Rowena Ravenclaw
 Salazar Slytherin

Khác
 Nicolas Flamel (tạo ra Hòn đá phù thủy)
 Perenelle Flamel (vợ của Nicolas Flamel)
 Urquhart Rackharrow
 Wendelin the Weird
 Bowman Wright
 Crispin Cronk

Họ hàng của nhân vật chính

Họ hàng của các phù thủy Hắc ám
 Morfin Gaunt - cậu của Chúa tể Voldemort
 Merope Gaunt - mẹ của Chúa tể Voldemort
 Marvolo Gaunt - ông ngoại của Chúa tể Voldemort
 Tom Riddle Sr - người cha Muggle của Chúa tể Voldemort
 Mr và Mrs Riddle - ông bà nội Muggle của Chúa tể Voldemort
 Andromeda Tonks - mẹ của Nymphadora Tonks, chị của Narcissa Malfoy và em của Bellatrix Lestrange, và người họ hàng yêu quý của Sirius Black
 Abraxas Malfoy - ông của Draco Malfoy, cha của Lucius Malfoy
 Narcissa Malfoy - Vợ của Lucius Malfoy, mẹ của Draco Malfoy, em của Bellatrix Lestrange và Andromeda Tonks, dì Nymphadora Tonks (không là Phù Thủy Hắc ám).
 Bathilda Bagshot - Dì của Gellert Grindelwald, sử gia nổi tiếng.
 Cadmus Peverell - họ hàng của Chúa tể Voldemort

Họ hàng của các học sinh Hogwarts
 Mẹ của Hannah Abbott - bị giết vào năm 1996.
 Edgar Bones - chú của Susan Bones
 Amelia Bones - Dì của Susan Bones (chết năm 1996)
 Fergus - anh họ của Seamus Finnigan
 Bà Finnigan - Mẹ của Seamus Finnigan
 Algie Longbottom
 Augusta Longbottom - bà của Neville Longbottom
 Enid Longbottom - Dì của Neville Longbottom
 Alice Longbottom - Mẹ của Neville Longbottom
 Frank Longbottom - Cha của Neville Longbottom
 Xenophilius Lovegood – Cha của Luna Lovegood, chủ tờ báo The Quibbler
 Bà Zabini - mẹ của Blaise Zabini
 James Potter - cha Harry Potter
 Lily Potter - mẹ Harry Potter
 Ignotus Peverell
 Great Aunt Muriel - dì của Ron Weasley

Họ hàng thành viên của Hội Phượng Hoàng
 Ariana Dumbledore - Em của Albus Dumbledore
 Percival Dumbledore - Cha của Albus Dumbledore
 Kendra Dumbledore - Mẹ của Albus Dumbledore
 Alphard Black - chú của Sirius Black
 Elladora Black - Dì của Sirius Black
 Orion Black - Cha của Sirius Black
 Walburga Black - Mẹ của Sirius Black
 Eileen Prince - Mẹ của Severus Snape
 Tobias Snape - cha của Severus Snape
 "Ông Hagrid" - cha của Rubeus Hagrid
 Fridwulfa - mẹ khổng lồ của Rubeus Hagrid
 Grawp - em cùng mẹ khác cha của Rubeus Hagrid
 Araminta Meliflua
 Ted Tonks - Cha của Nymphadora Tonks
 Cassandra Trelawney - họ hàng của Sybill Trelawney
 Great Auntie Muriel - Chị cả nhà Molly.
 Edward Remus Lupin (Teddy) - con trai Nymphadora Tonks và Remus Lupin, con trai đỡ đầuHarry Potter

Thế hệ tương lai
 James Sirius Potter - con trai lớn nhất của Harry Potter và Ginny Weasley
 Albus Severus Potter - con trai thứ hai của Harry Potter và Ginny Weasley
 Lily Luna Potter - Con gái nhỏ nhất Harry Potter và Ginny Weasley
 Rose Weasley - con gái của Hermione Granger và Ron Weasley
 Hugo Weasley - con trai của Hermione Granger và Ron Weasley
 Victoire Weasley - con gái của Bill Weasley và Fleur Delacour
 Scorpius Malfoy - con trai của Draco Malfoy
 Fred Weasley II - con trai của George Weasley
 Roxanne Weasley - con gái của George Weasley

Phù thủy và pháp sư khác

Xuất hiện ở Hẻm Xéo, Hẻm Knockturn và làng Hogsmeade
 Hẻm Xéo
 Tom,phục vụ ở quán Cái Vạc Lủng
 Daisy Dodderidge,
 Fred Weasley
 George Weasley
 Verity, phụ tá của tiệm Weasleys' Wizard Wheezes
 Griphook, yêu tinh của ngân hàng Gringotts
 Ragnok
 Florean Fortescue
 Ông Ollivander
 Ông Augustus Worme
 Ngài M Lestrange
 Madam Malkin, chủ tiệm Trang phục cho mọi dịp của phu nhân Malkin
 Hẻm Knockturn
 Borgin
 Caractacus Burke
 Tom Marvolo Riddle, từng là nhân viên của tiệm Borgin và Burkes.
 Làng Hogsmeade
 Aberforth Dumbledore, phục vụ ở quán Hog's Head
 Ambrosius Flume
 Bà Rosmerta
 Bà Puddifoot
 Dervish và Banges

Lương y
 Dilys Derwent
 Augustus Pye
 Hippocrates Smethwyck
 Miriam Strout
 Poppy Pomfrey
 Urquhart Rackharrow lived from 1612 to 1697 and was the inventor of the Entrail-Expelling Curse.

Tác giả
 Newt Scamander
 Kennilworthy Whisp
 Bathilda Bagshot
 Libatius Borage
 Miranda Goshawk
 Inigo Imago
 Sir M Lestrange
 Arsenius Jigger
 Wilbert Slinkhard
 Phyllida Spore
 Emeric Switch
 Quentin Trimble
 Cassandra Vablatsky
 Professor Vindictus Viridian
 Adalbert Waffling
 Eldred Worple

Ca sĩ
 Stubby Boardman
 Celestina Warbeck, singer.
 Nhóm Quái Tỷ muội
 Lorcan d'Eath

Khác
 Agnes
 Doris Crockford
 Barnabas Cuffe (biên tập của tờ Nhật báo Tiện Tri)
 Ambrosius Flume
 Gladys Gudgeon
 Ciceron Harkiss
 Madam Marsh
 Tiberius Ogden
 Ernie Prang
 Doris Purkiss
 Sanguini (ma cà rồng)
 Stan Shunpike (người bán vé của Xe bus Hiệp sĩ)
 Rita Skeeter - phóng viên tờ Nhật báo Tiện Tri
 Veronica Smethley
 Hepzibah Smith
 Felix Summerbee
 Willy Widdershins
 Hambledon Quince
 MBà Cattermole
 Gregorovitch (người làm đũa phép ở Durmstrang)

Nhân vật không có pháp thuật

Á phù thủy
Arabella Figg

Marius Black

Argus Filch, giám thị trường Hogwarts

Ariana Dumbledore(bịa đặt bởi Rita Skeeter)

Muggles

Xuất hiện tại Little Whinging
 Gia đình Dursley
 Dudley Dursley
 Marjorie Dursley (Dì Marge)
 Petunia Dursley
 Vernon Dursley
 Băng của Dudley
 Piers Polkiss
 Gordon
 Malcolm
 Dennis
 Khác
 Bà Polkiss (mẹ của Piers)
 Ông và Bà Mason
 Mark Evans

Xuất hiện tại Làng Little Hangleton
 Tom Riddle cha và cha mẹ
 Frank Bryce
 Dot

Young Tom Marvolo Riddle related
 Mrs Cole
 Amy Benson
 Dennis Bishop
 Billy Stubbs
 Cecilia
 Merope

Khác
 Tobias Snape- cha của Severus Snape
 Thủ tướng Muggles
 Ông bà Granger, nha sĩ
 Ông Roberts
 Argus Fleet
 Herbert Chorley
 Jim McGuffin
 Ted

Những nhân vật khác

Gia tinh
 Dobby (lúc đầu là gia tinh của gia đình Malfoy) - nhờ Harry nên được tự do. (bị Bellatrix Lestrange giết)
 Hokey (gia tinh của Hepzibah Smith)
 Kreacher (gia tinh Harry thừa hưởng từ Sirius Black)
 Winky (gia tinh của gia đình Crouch)

Yêu tinh
 Griphook
 Ragnok
 Bogrod
 Gornuk
 Elfric the Eager
 Emeric the Evil
 Uric the Oddball
 Eargit the Ugly
 Alguff the Awful
 Ug the Unreliable
 Urg the Unclean
 Ragnuk the First

Người khổng lồ
 Thuần chủng
 Fridwulfa, mẹ của Hagrid
 Grawp, em cùng mẹ khác cha của Hagrid
 Karkus
 Golgomath
 Lai khổng lồ
 Rubeus Hagrid
 Olympe Maxime

Nhân mã
 Bane
 Firenze
 Magorian
 Ronan

Người sói
 Fenrir Greyback
 Remus Lupin

Người hóa thú
 Có đăng ký
 Minerva McGonagall (con mèo)
 Không đăng ký
 James Potter (con hươu)
 Sirius Black (con chó)
 Peter Pettigrew (con chuột)
 Rita Skeeter (con bọ)

Tiên nữ

 Thuần chủng
 Bà của Fleur Delacour
 Lai
 Apolline Delacour
 Fleur Delacour
 Gabrielle Delacour
 Victoire Weasley

Sinh vật khác

Cú
 Errol (của gia đình Weasley)
 Hedwig (của Harry Potter)
 Hermes (của Percy Weasley)
 Pigwidgeon (của Ron Weasley)

Mèo
 Crookshanks (của Hermione Granger)
 Mèo của Millicent Bulstrode
 Bà Norris (mèo của Argus Filch)
 Bà Paws, Snowy, Tibbles và Tufty (của Arabella Figg)

Chó
 Fang
 Fluffy (con chó ba đầu của Hagrid)
 Ripper (chó bull của dì Marge)

Rắn
 Boa Constrictor - con rắn ở sở thú trong tập Harry Potter and the Philosopher's Stone
 Nagini (của Chúa tể Voldemort)
 Basilisk (con rắn Tử Xà trong Harry Potter phần 2)

Rồng
 Swedish Short-Snout đấu với Cedric trong cuộc thi Tam Pháp thuật
 Common Welsh Green đấu với Fleur trong cuộc thi Tam Pháp thuật
 Chinese Fireball đấu với Viktor trong cuộc thi Tam Pháp thuật
 Hungarian Horntail đấu với Harry trong cuộc thi Tam Pháp thuật
 Norbert
 Antipodean Opaleye
 Hebridean Black
 Peruvian Vipertooth
 Romanian Longhorn
 Ukrainian Ironbelly

Khác
 Aragog (nhện khổng lồ, sống trong Rừng Cấm, chết trong tập 6)
 Mosag, vợ của Aragog
 Arnold
 Binky (thỏ con của Lavender Brown)
 Fawkes (của Albus Dumbledore)
 Giant Squid
 Scabbers (chuột của Ron Weasley)
 Trevor (cóc của Neville Longbottom)
 Buckbeak (tên khác là Witherwings, con bằng mã)
 Tenebrus

Gia đình Black
Gia đình Black (còn gọi là Dòng họ Black hay Gia tộc Black) là một trong những gia đình phù thủy hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Đây là dòng họ phù thủy thuần chủng cao quý và lâu đời nhất trong cộng đồng phù thủy Anh. Hầu hết các dòng họ phù thủy thuần chủng chính nghĩa như Potter(không được nêu tên trong danh sách 28 dòng họ phù thủy thuần chủng), Weasley, Longbottom, Crouch, Macmillan, Prewett,...  và gian tà như Bulstrode, Crabbe, Flint, Lestrange, Malfoy, Rosier, Yaxley,...đều có quan hệ họ hàng xa gần với dòng họ Black. Với quan niệm thuần chủng, đa số thành viên trong gia tộc này đều đi theo Chúa tể Voldemort và liên quan ít nhiều đến Nghệ thuật Hắc ám. Tên của họ phần lớn có nguồn gốc từ những vì sao(Sirius,...), chòm sao(Orion,...)hay thiên hà(Andromeda,...).

Căn nhà số 12, đường Grimmauld chính là căn nhà chính thức của Gia đình Black mà người thừa kế cuối cùng là Sirius Black. Sau này, quyền thừa kế căn nhà được chuyển cho Harry Potter, vốn là con đỡ đầu của Sirius. Ngôi nhà đồ sộ được che giấu giữ hai ngôi nhà Số mưới một và Số mười ba tồi tàn của dân Muggle. Trước nhà là bậc thềm đá mòn nhẵn, không có ổ khóa hay hộp thư. Cánh cửa vào nhà màu đen có tay nắm bắng bạc chạm hình con rắn bị vặn tréo. Trong nhà bụi bặm, ẩm mốc và giống như bị bỏ hoang vì không có ai trông nom trong thời gian Sirius bị giam giữ tại nhà ngục Azkaban. Gần như tất cả những vật dụng trong nhà đều có chạm hình con rắn.Trong phòng vẽ của căn nhà là hình cây phả hệ của Dòng họ Black bắt đầu từ thời kì Trung cổ và kéo dài đến ngày nay, đời cuối cùng là Sirius. Những người không phải là phù thủy thuần chủng, bị cho là kẻ phản bội dòng máu hay quan hệ với những phù thủy máu lai, dân Muggle thì tên trên hình đều bị đốt cháy, xem như không còn quan hệ đến gia tộc nữa.

 Thành viên chính: Bellatrix Black, Regulus Black, Sirius Black.
 Thành viên khác:
 Belvina Black: Belvina sinh năm 1886, mất năm 1962, là con gái độc nhất của Phineas Nigellus Black và Ursula Flint. Ngoài ra, bà còn có bốn người anh trai là Sirius, Phineas, Arcrutus và Cygnus Black. Bà kết hôn với Herbert Burke và có ba người con: hai trai và một gái.
 Callidora Black: Callidora sinh năm 1915, là trưởng nữ của Arcrutus Black và Lysandra Yaxley. Bà kết hôn với Harfang Longbotom và có hai người con: một trai và một gái.
 Cassiopeia Black: Cassiopeia sinh năm 1915, mất năm 1992, là trưởng nữ của Cygnus Black và Violetta Bulstrode. Ngoài ra, bà còn có hai người anh trai là Pollux và Marius Black, một người em gái là Dorea Black. Bà sống độc thân và không có một đứa con nào.
 Dorea Black: Dorea sinh năm 1920, mất năm 1977, là con gái út của Cygnus Black và Violetta Bulstrode. Bà kết hôn với Charlus Potter và có một người con trai.
 Walburga Black: Walburga sinh năm 1925, mất năm 1985, là con gái của Pollux Black và Irma Crabbe. Bà kết hôn với người anh họ Orion Black và có hai người con trai là Sirius và Regulus Black. Tại Số mười hai, đường Grimmauld vẫn còn một bức chân dung của bà được treo ở hành lang vào nhà.
 Alphard Black, Cygnus Black
 Marius Black: Marius là con trai thứ ba của Cygnus Black và Violetta Bulstrode. Ông bị dòng họ chối bỏ và bị xóa tên khỏi cây phả hệ của Dòng họ Black do là một Á phù thủy.
 Orion Black: Ông là cha của Sirius Black và Regulus Black. Sinh năm 1929 mất năm 1979, kết hôn với em họ mình là Walburga Black.
 Pollux Black: Pollux sinh năm 1912, mất năm 1990, là trưởng nam của Cygnus Black và Violetta Bulstrode. Ngoài ra, ông còn có người em là Cassiopeia Black. Ông kết hôn với Irma Crabbe và có ba người con: hai trai là Alphard và Cygnus Black, một gái là Walburga Black.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phù thủy và pháp sư từ A đến Z từ Harry Potter Lexicon (fansite)
 Các LEGO nhân vật trong truyện Harry Potter
 http://guide.lugnet.com/set/?qc=lego/system/harrypotter
 http://www.bricklink.com/catalogList.asp?pg=1&catString=227&catType=M
 Thông tin về các nhân vật trong Harry Potter từ ultimate harry potter fansite

Harry Potter
Danh sách nhân vật


title: 76 Freia

text:
Freia  (định danh hành tinh vi hình: 76 Freia) là một tiểu hành tinh rất lớn ở vành đai chính. Quỹ đạo của nó ở phần bên ngoài của vành đai tiểu hành tinh và nó được xếp vào nhóm tiểu hành tinh Cybele. Thành phần cấu tạo của nó rất nguyên thủy và bề mặt của nó có màu cực tối. Freia do nhà thiên văn học Heinrich d'Arrest phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1862 tại Copenhagen, Đan Mạch và được đặt theo tên nữ thần Freyja trong thần thoại Bắc Âu. Đây là tiểu hành tinh duy nhất do Heinrich d'Arrest phát hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Freia
18621021
Tiểu hành tinh Cybele
Tiểu hành tinh được đánh số
Freia
Tiểu hành tinh kiểu P (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu X (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cydia amplana

text:
The Rusty cây sồi moth (Cydia amplana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở miền trung và miền nam châu Âu to Tiểu Á, tây nam Nga và Transcaucasus.

Sải cánh dài 16–20 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6 và tháng 7. It often needs two years for development.

Ấu trùng ăn Corylus, Juglans, Castanea, Fagus và Quercus species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Cydia
Côn trùng châu Âu


title: Can-avid

text:
Can-avid là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Đông Samar, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 17.228 người trong 3.174 hộ.

Các đơn vị hành chính

Can-avid được chia ra 28 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Đông Samar


title: Colletes tingoensis

text:
Colletes tingoensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1926


title: Alamillo

text:
Alamillo là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 674.

Dân số

Tham khảo

Đô thị ở Ciudad Real


title: Nikolai II của Nga

text:
Nikolai II của Nga cũng viết là Nicholas II ( , phiên âm tiếng Việt là Nicôlai II Rômanốp hay Ni-cô-lai II) (19 tháng 5 năm 1868 – 17 tháng 7 năm 1918) là vị Sa hoàng cuối cùng trong lịch sử Nga, cũng là Đại vương công Phần Lan và Vua Ba Lan trên danh nghĩa. Tên đầy đủ của Nikolai II là Nikolai Aleksandrovich Romanov (tiếng Nga: Николай Александрович Романов). Tước hiệu chính thức của ông là Nikolai Đệ nhị, Sa hoàng và Đấng cai trị chuyên chính của toàn nước Nga. Hiện nay, ông được Giáo hội Chính Thống giáo Nga gọi là Thánh Nikolai Người chịu nỗi thống khổ.

Sa hoàng Nikolai II trị quốc từ năm 1894 đến khi thoái vị vào ngày 15 tháng 3 năm 1917. Dưới triều đại của ông, đế quốc Nga đã lâm vào một loạt khủng hoảng kinh tế và quân sự. Những kẻ phê phán ông đã gọi ông là Nikolai Kẻ khát máu, vì đã ra lệnh cho vụ thảm sát Khodynka, Ngày chủ nhật đẫm máu, và những vụ trấn áp người Do Thái xảy ra dưới triều ông. Ông đã đẩy nước Nga vào cuộc chiến tranh với đế quốc Nhật Bản, mà Nga đã bại trận. Cũng chính ông là người đã ra lệnh tổng động viên quân đội Nga vào tháng tám năm 1914, đưa Nga vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trong cuộc thế chiến này, quân Nga tham chiến ở phe Hiệp ước, cùng quân Anh, Pháp chống lại quân Đức, Áo-Hung.

Hàng loạt thất bại trong Thế chiến I khiến nước Nga lâm vào khủng hoảng, sự bất mãn với Sa hoàng lên cao. Năm 1917, phong trào Cách mạng Tháng Hai thắng lợi, Nikolai II phải thoái vị. Đầu tiên, ông và gia đình bị giam lỏng tại Cung điện Aleksandr ở Hoàng Thôn, rồi được chuyển tới Dinh Tổng đốc tại Tobolsk, sau đó lại chuyển tới ngôi nhà Ipatiev tại Yekaterinburg. Đêm ngày 16 rạng sáng ngày 17 tháng 7 năm 1918, để ngăn chặn việc quân Bạch Vệ giành được gia đình Sa hoàng và tái lập chế độ phong kiến tại nước Nga, Nikolai II và toàn bộ gia đình bị Hội đồng tỉnh Ural xử bắn với án trạng là đã phạm nhiều tội ác chống lại nhân dân. Lãnh đạo mới của Nga là Vladimir Lenin chỉ được thông báo về việc này vài ngày sau đó, ông tỏ ra rất buồn vì đã không ngăn chặn được vụ việc này, bởi nước Nga khi đó đang lâm vào thời kỳ nội chiến hỗn loạn.

Tiểu sử
giữa|nhỏ|Đại vương công Nicholas Alexandrovich (ngồi dưới), Đại vương công George Alexandrovich (đứng bên trái), Hoàng hậu Maria Feodorovna và đứa bé bế trên tay là Đại vương công Xenia Alexandrovna.
Nikolai Aleksandrovich Romanov là con của Nga hoàng Aleksandr III và hoàng hậu Maria Feodorovna của Nga, tức công chúa Dagmar của Đan Mạch. Ông bà nội của ông là Nga hoàng Aleksandr II và hoàng hậu Maria Alexandrovna của Nga, tức là Công nữ Marie xứ Hessen. Ông bà ngoại của ông là vua Christian IX của Đan Mạch và Công chúa Louise xứ Hesse-Kassel. Năm 1881, ông được phong làm Tsesarevich, tức Hoàng thái tử.
trái|nhỏ|Nikolai Aleksandrovich khi 13 tuổi.
Những bức thư của Nikolai II sau khi vua Aleksandr III mất năm 1894 cho thấy ông vẫn lưu luyến vua cha. Thuở bé, ông thường ghen tỵ với sức khỏe của Aleksandr III, chẳng hạn như khi vua cha nâng được một tảng đá nặng 60 pao bằng một tay. Ông và người mẹ Maria Feodorovna rất yêu thương nhau, thường viết thư gửi cho nhau. Nikolai II có ba người em trai (Aleksander [1869-1870], Georgi [1871-1899], Mikhail [1878-1918]) và hai người em gái.
trái|nhỏ|Nikolai (đứng giữa từ trái sang), khoảng 14-15 tuổi.
Do người em con chú của Aleksandr III, Đại vương công Nikolai Nikolayevich, cũng có tên là Nikolai, vị Đại vương công này được Hoàng gia gọi là "Nicholasha" để tránh nhầm lẫn với Nga hoàng tương lai. Thông qua mẹ ông, Nikolai II là cháu của một số vua chúa, trong số đó có George I của Hy Lạp, Frederick VIII của Đan Mạch, Hoàng hậu Alexandra của Anh và Vương phi Thyra xứ Hanover.
trái|nhỏ|Sa hoàng tương lai khi trưởng thành.
Nga hoàng Nikolai II, cùng với Hoàng đế Đức Wilhelm II, vua Anh George V đều là cháu của nữ hoàng Anh Victoria. Nikolai II, Hoàng hậu Nga Alexandra và Hoàng đế Đức Wilhelm II đều là anh em họ của vua Anh George V. Mẹ của Nikolai, Hoàng hậu Marie (Công chúa Dagmar của Đan Mạch), là chị của vợ vua Edward VII là Hoàng hậu Alexandra - mẹ của George V. Vợ Nikolai II là con gái của Công chúa Alice - con gái của nữ hoàng Anh Nữ hoàng Victoria, vì vậy bà cháu gọi vua Edward VII bằng bác (bên họ mẹ) và là em họ của Hoàng đế Wilhelm II; và cùng là hậu duệ trực tiếp của Nữ hoàng Victoria. Wilhelm II là con của Hoàng đế Đức Friedrich III và công chúa Vicky - con gái cả của nữ hoàng Victoria. Wilhelm II - anh họ của Hoàng hậu Nga Alexandra - và Nikolai II đều là con cháu của vua nước Phổ Friedrich Wilhelm III.

Hoàng thái tử nước Nga

Năm 13 tháng 3 năm 1881, ông trở thành Hoàng thái tử (Tsesarevich) còn cha ông thì trở thành Nga hoàng Aleksandr III, sau khi ông nội Nikolai là Nga hoàng Aleksandr II bị tổ chức "Dân ý" ám sát. Ông và nhiều hoàng thân khác đã chứng kiến được sự kiện này khi đang ở Cung điện Mùa Đông tại kinh thành Sankt-Peterburg. Vì lý do an toàn, Nga hoàng Aleksandr III và Hoàng gia thường sống ở Cung điện Gatchina phía ngoài Sankt-Peterburg, chứ không phải là Cung điện Mùa Đông.

Một cuộc hành trình với những mục đích mang tính giáo dục là một phần quan trọng của việc dạy cho các hoàng thân Nga làm quen với hoạt động nhà nước. Năm 1890, Nga hoàng Aleksandr III tuyên bố thiết lập tuyến đường sắt xuyên Siberia. Thái tử Nikolai đã tham gia lễ khai mạc tuyến đường sắt trên Siberia, và từ nơi này, nhà vua hạ lệnh cho ông thực hiện chuyến hành trình khắp thế giới - mà người ta gọi là "Cuộc hành trình về phía Đông của Nikolai II". Năm đó ông đã 22 tuổi, mới hoàn thành khóa học tại Học viện sĩ quan cận vệ đã, và cũng đã hoàn tất chương trình đào tạo nhân văn của Đại học tổng hợp quốc gia. Bấy giờ, nước Nga đã làm chủ của một đội Hải quân hùng hậu. Vì thế, với chuyến du hành này Nikolai học được về công việc ngoại giao cũng như với sóng nước trên biển. Ông cùng đoàn tàu đã hành trình dọc bờ Đại Tây Dương qua Địa Trung Hải và Ấn Độ, tới nhiều hải cảng có tên tuổi ở Hy Lạp, Ấn Độ, Xiêm La,… Công tước Esper Ukhtomsky - người được Thái tử rất tin cậy - là người tư vấn cho Thái tử thực hiện chuyến Đông du trong những năm 1890 - 1891. Đến ngày 28 tháng 3 năm 1891 Thái tử nước Nga đến cửa sông Đồng Nai, sau đó cập bến cảng Sài Gòn. Ngay trên bến cảng, Toàn quyền Đông Dương khi đó là Jules Georges Piquet cùng quan quân triều Nguyễn và Pháp đã tổ chức đón tiếp. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một chính khách người Nga đến thăm Việt Nam - bấy giờ còn nằm dưới ách đô hộ của đế quốc Pháp. Đến Nhật Bản, ông bị một người Nhật mưu sát hụt tại Otsu.

Trị vì

Đăng quang
Tháng 5 năm 1896, sau khi vua cha Aleksandr III qua đời, Thái tử Nikolai lên nối ngôi, nhưng thực tế ông chính thức nắm quyền vào ngày 1 tháng 11 năm 1894, hai năm trước khi diễn ra lễ đăng quang. Giống như các vua đời trước, ông được xem là "đệ nhất tín đồ của Chính Thống giáo nước Nga". Ông đã làm lễ đăng quang tại Đại giáo đường Upensky, trong điện Kremlin. Khi đó, cho dù triều đình Nga đóng đô tại Sankt-Peterburg và Hoàng gia Nga ngụ tại Cung điện Mùa Đông, các Nga hoàng vẫn tổ chức lễ đăng quang tại Đại giáo đường Upensky (Cái chết của Đức Mẹ Đồng Trinh) ở Moskva, dưới sự chỉ đạo của Thượng phụ là Sergius I (1893 - 1898). Điều này thể hiện sự sùng kính Chính Thống giáo Đông phương đã lưu truyền qua các thế hệ Hoàng gia Nga.

Lễ đăng quang của Nicholai II và Alexandra Feodorovna được diễn ra vào ngày 26 tháng 5 năm 1896 (lịch cũ: 14 tháng 5). Buổi lễ được bắt đầu vào mười giờ sáng, với Nicholai, mẹ của ông và vợ ông ngồi trên ngai vàng được đặt trên bục cao, nằm ở giữa thánh đường. Nicholai ngồi trên ngai vàng của Vua Mikhail Feodorovich, Maria ngồi trên ngai vàng của Vua Alexy Mikhailovich Tishayshy, còn Alexandra thì ngồi trên ngai vàng của Đại Hoàng tử Ivan III của Nga.

Bốn ngày sau, một bữa tiệc được tổ chức cho người dân tại Khodynka. Tại khu vực này có một quảng trường, nhiều rạp chiếu phim, quà tặng và hai mươi quán rượu được xây để phục vụ cho buổi lễ. Vào buổi chiều tối ngày 29, những người dân nghe tin đồn về "quà tặng" đã đến. Do số lượng người quá đông, lực lượng cảnh sát đã không thể kiểm soát được tình hình. Kết quả, 1 389 người tử vong do bị giẫm đạp, khoảng 1 300 người bị thương. Tuy nhiên, "quà tặng" cho mỗi người chỉ là một mẩu bánh mì nhỏ, một miếng xúc xích, bánh quy cây, bánh mì gừng và một chiếc ly làm kỉ niệm.

Trở ngại khi làm Sa hoàng
Mặc dù đã được đào tạo và học tập một cách kĩ lưỡng, Nicholai II vẫn chưa đủ sẵn sàng để làm Sa hoàng. Ông nói: "Ta vẫn chưa sẵn sàng làm Sa hoàng. Ta chẳng biết gì về việc cai trị" . Quả thật, đất nước dưới triều ông trở nên hỗn loạn khi ông liên tục đưa đất nước vào các cuộc chiến tranh đế quốc, làm cho sản xuất bị đình trệ, nông nghiệp sa sút và lạc hậu. Đặc biệt, ông không thể dập tắt được cuộc nổi loạn cách mạng vào đầu thế kỉ XX . Ngoài ra, việc để cho Rasputin lộng hành trong triều đình cũng làm cho Nhà Romanov suy yếu.
phải|nhỏ|Bức ảnh được chụp tại Anh, với tư cách là Sa hoàng của Nga ông đến Anh tham dự lễ cưới của vua George V.

Tư tưởng cách mạng
Thời bấy giờ có nhà văn nổi tiếng Lev Nikolayevich Tolstoy (1828 - 1910) là người đã truyền bá tư tưởng cách mạng cho nhân dân Nga, đặc biệt là tầng lớp học sinh, thông qua thơ văn. Nhờ có nhà văn này mà trong đầu người Nga đã có tư tưởng cách mạng. Thấy vậy, Giáo hội Nga tố cáo Lev Nikolayevich Tolstoy tội tuyên truyền sai lệch và khai trừ nhà văn. Vài ba vạn học sinh thành phố Sankt-Peterburg tỏ ra bất bình, gây náo loạn vào năm 1901. Họ kiện lên Nga hoàng Nikolai II, cho rằng nhà văn L. N. Tolstoy bị oan. Nikolai II không đồng ý với họ, và truyền lệnh bắt họ phải im lặng. Ngày 17 tháng 3 năm 1901, học sinh Sankt-Peterburg bèn nổi dậy, cờ xí của họ toàn mang màu đỏ, ám chỉ rằng cách mạng không thể không đổ máu. Họ còn công bố một bản Tuyên ngôn rất dài, tố cáo Nikolai II và quyết định phải vùng dậy, lật đổ Hoàng gia và giành lấy quyền tự do. Cùng ngày, xảy ra xô xát giữa quân triều đình và các học sinh. Quân triều đình áp đảo các học sinh về trang bị và quân số. Vì vậy, quân triều đình đã dập tắt được cuộc loạn của học sinh. Hai bên đều thiệt hại nặng nề, tổ chức "Chữ thập đỏ" phái người đến giúp binh lính triều đình, chẳng khác nào kết quả của một cuộc chiến giữa hai đại đế quốc.

Tuy thất bại, các lực lượng học sinh đã tập hợp lại, toan đấu tranh với triều đình thêm một lần nữa. Học sinh trú ẩn ở nhiều nơi, việc bắt và hành hình tất cả các học sinh là điều khó đối với triều đình Nikolai II, vì vậy Nga hoàng khó có thể mà dùng vũ lực để ổn định tình hình. Sau đó, học sinh còn gửi thư đe dọa đến các Bộ trưởng của vua Nikolai II. Nga hoàng đành phải chủ trì một cuộc họp trong cung, cho phép Tolstoy được phục hồi vai vế trong Giáo hội, và cũng hạ lệnh cho học sinh được miễn làm lính đồng thời thực hiện cải cách về chế độ trường đại học. Sự kiện này đã khiến cho lực lượng học sinh chấm dứt hoạt động. Thủ đô Sankt-Peterburg kết thúc cuộc náo loạn sau một tuần lễ.

Chiến tranh và Cách mạng
Triều đại ông chứng kiến một thời kì sóng gió trong lịch sử Nga. Trong cuộc Chiến tranh Nga-Nhật (1904 - 1905), đế quốc Nga bại trận và mất nhiều đất. Triều đình Nga tỏ ra bất lực, không có khả năng trị vì như trước nữa. Các phong trào Cách mạng liên tiếp nổ ra, tiêu biểu là Cách mạng Nga 1905.

Để xoa dịu bất mãn, ngày 6 tháng 8 năm 1905, Nikolai II công bố "Tuyên ngôn và đạo luật về việc thành lập Đuma Quốc gia". Tầng lớp quý tộc, tư sản, trí thức và một số người đại diện nông dân giàu có chiếm đa số trong Đuma Quốc gia. Sau 12 năm hoạt động, Đuma Quốc gia Nga giải thể khi Cách mạng Tháng Hai 1917 bùng nổ.

Năm 1914, Nikolai II tuyên chiến với Đức, đẩy nhân dân Nga vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất và khiến cho nước Nga rơi vào tình trạng bi thảm. Nền kinh tế Nga vốn lạc hậu nên không chịu được cường độ cao của cuộc chiến tranh. Lệnh tổng động viên 10 triệu người tham gia nhập ngũ đã làm cho sản xuất nông nghiệp thiếu nhân lực nghiêm trọng nên ngày càng suy thoái. Từ năm 1916 đến năm 1917 sản lượng lương thực giảm 20%. Nạn mất mùa, đói kém xảy ra khắp nơi. Sản xuất công nghiệp cũng đình đốn trong chiến tranh nên nạn thất nghiệp tăng nhanh. Nền tài chính nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng. Từ tháng 8 năm 1914 đến tháng 3 năm 1917, triều đình Nga hoàng đã chi vào cuộc chiến 29,6 tỷ rúp Nga — cao gấp 3 lần tổng thu quốc khố.

Trước tình hình đó, trên toàn nước Nga đã xảy ra 1.416 cuộc bãi công và 294 cuộc nổi loạn của nông dân. Do thương vong nặng nề, chỉ huy kém và trang bị thiếu thốn, các binh sĩ cũng bất mãn với chế độ Nga hoàng. Ngoài mặt trận, quân đội Nga đào ngũ hàng loạt và tổ chức nổi loạn như vụ nổi loạn của các lính thủy trên chiến hạm vào tháng 10 năm 1916. Các dân tộc cũng nổi dậy. Tháng 7 năm 1916 tại Kazakhstan, nông dân đã đứng lên khởi nghĩa, thiêu huỷ danh sách trưng binh và đập phá các cơ quan nhà nước. Đến thời điểm này, triều đình Nga hoàng đã không còn khả năng thống trị nữa và nước Nga tiến sát tới một cuộc cách mạng.

Năm 1917, Nikolai II thoái vị sau cuộc Cách mạng Tháng Hai. Cuộc cách mạng tư sản này đã đánh đổ chế độ phong kiến lâu đời của nước Nga.

Xử tử
Chi tiết: Vụ hành quyết hoàng gia Romanov

Đêm ngày 16 rạng sáng ngày 17 tháng 7 năm 1918, Nikolai II, Hoàng hậu, các công chúa và hoàng tử, quan Thái y, 1 đầy tớ của Nga hoàng, nữ tỳ của Hoàng hậu cùng với đầu bếp của Hoàng gia bị Hội đồng tỉnh Ural xử bắn trong một căn phòng. Trong phong trào cách mạng năm 1918, các "Xô viết" (tiếng Nga nghĩa là "Hội đồng", không phải để chỉ Nhà nước Liên Xô vốn chưa ra đời vào thời điểm đó) mới được thành lập trên khắp nước Nga, đa số có thành phần hỗn tạp gồm nhiều đảng phái và hoạt động theo kiểu tự điều hành, độc đoán. Quyết định xử bắn gia đình Sa hoàng là do Hội đồng tỉnh Ural tự ý đưa ra, Lenin chỉ biết về vụ việc đó sau vài ngày, ông tỏ ra rất buồn vì đã không ngăn chặn được quyết định thiếu cân nhắc này. Năm 2000, Nikolai II cùng toàn bộ gia quyến được Giáo hội Chính Thống giáo Nga phong thánh. Năm 2008, theo tuyên bố của Tòa án Tối cao Nga, Nga hoàng Nikolai II và gia đình "đã bị giết một cách bất hợp pháp".

Quan hệ với Phật giáo
Nga hoàng Nikolai II là một tín đồ ngoan đạo của Chính Thống giáo Đông phương, thậm chí được Giáo hội Chính Thống giáo Nga tôn thánh sau khi bị sát hại. Tuy nhiên, theo Minh Thạnh, ông là "một nhân vật mà chúng ta không thể không nhắc đến khi tìm hiểu về Phật giáo Nga", "xứng đáng ghi nhận như là một vị vua có phần đóng góp cho sự phát triển của mình cho sự phát triển của Phật giáo". Thật vậy, dưới triều đại ông, đạo Phật trên toàn nước Nga đạt được bước phát triển quan trọng.

Là một Nga hoàng cầm quyền chuyên chính của đế quốc Nga, ông kế thừa quan điểm về một nước Nga có lãnh thổ ở cả châu Á lẫn châu Âu, một đất nước đa sắc tộc, đa tôn giáo. Với quan điểm này, dĩ nhiên là ông tôn trọng đạo Phật - được xem là "tôn giáo tượng trưng cho nền văn hóa phương Đông".

Dưới triều vua Aleksandr III, Vương công Esper Ukhtomsky là người được Nikolai rất tin tưởng. Esper Ukhtomsky - vốn am hiểu và ủng hộ sự phát triển của đạo Phật - đã đến xứ Buryat, một vùng đất theo Phật giáo nằm trong đế quốc Nga.

Năm 1905, ông đã phong chức Đại sứ Nga ở Bắc Kinh cho Pokotilov - một nhà phương Đông học, cũng là bạn và người có cùng quan điểm với Vương công Ukhtomsky.

Tang lễ
Sau khi xét nghiệm ADN năm 1998, hài cốt của ông và gia đình được an táng tại nhà thờ St. Peter and Paul Cathedral, Saint Petersburg, vào ngày 17 tháng 7 năm 1998. Buổi lễ có sự tham dự của tổng thống Nga lúc đó là Boris Yeltsin. Ngoài ra còn có sự tham dự của Hoàng gia Anh và hơn 20 đại sứ tại Nga cùng với nhiều người khác.

Di sản
Năm 2008, kênh truyền hình Rossia cùng với Viện Lịch sử Nga thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Quỹ ý kiến xã hội đã tổ chức của cuộc thăm dò dư luận xã hội mang tên "Tên của nước Nga - Sự lựa chọn lịch sử năm 2008". Tính đến ngày 14 tháng 7 năm đó, trên website cuộc cuộc tham dò này, nhân vật lịch sử đứng đầu trong số những người được nhân dân Nga xem là tiêu biểu cho nước Nga là Iosif Vissarionovich Stalin - một nhà lãnh đạo Liên bang Xô viết. Những nhân vật lịch sử được nhiều người bình chọn nhất sau Stalin là Nga hoàng Nikolai II và nhà lãnh đạo Vladimir Ilyich Lenin.

Con cái
Sau đây là những người con của Nga hoàng Nikolai II và Hoàng hậu Alexandra:

Xem thêm
Aleksandr II của Nga
Aleksandr III của Nga
Danh sách những người giàu nhất trong lịch sử

Chú thích

Tham khảo
The Sokolov Report, in Victor Alexandrov, "The End of The Romanovs", London: 1966
Boris Antonov, Russian Czars, St.Petersburg, Ivan Fiodorov Art Publishers (ISBN 5-93893-109-6)
Michael M. Baden, Chapter III: Time of Death and Changes after Death. Part 4: Exhumation, In: Spitz, W.U. & Spitz, D.J. (eds): Spitz and Fisher’s Medicolegal Investigation of Death. Guideline for the Application of Pathology to Crime Investigations (Fourth edition). Charles C. Thomas, pp.: 174-183, Springfield, Illinois: 2006
Paul Grabbe, "The Private World of the Last Czar" New York: 1985
Ferro, Marc, Nicholas II: Last of the Czars. New York: Oxford University Press (USA), 1993 (hardcover, ISBN 0-19-508192-7); 1995 (paperback, ISBN 0-19-509382-8)
Genrikh Ioffe, Revoliutsiia i sud'ba Romanovykh Moscow: Respublika, 1992
Coryne Hall & John Van der Kiste, Once A Grand Duchess: Xenia, Sister of Nicholas II, Phoenix Mill, Sutton Publishing Ltd., 2002 (hardcover, ISBN 0-7509-2749-6)
Greg King, The Court of the Last Czar: Pomp, Power and Pageantry in the Reign of Nicholas II 2006
Greg King và Penny Wilson, "The Fate of the Romanovs" 2003
Dominic Lieven, Nicholas II: Emperor of All the Russias. 1993.
Andrei Maylunas và Sergei Mironenko, A Lifelong Passion: Nicholas & Alexandra 1999
Marvin Lyons, Nicholas II The Last Czar, London, Routledge & Kegan Paul, 1974 (hardcover, ISBN 0-7100-7802-1)
Shay McNeal, "The Secret Plot to Save the Czar" 2001
Robert K. Massie, Nicholas and Alexandra 1967
Robert K. Massie, The Romanovs. The Final Chapter 1995, ISBN 0-394-58048-6
Bernard Pares, "The Fall of the Russian Monarchy" London: 1939, reprint London: 1988
 and Konstantin Pleshakov, The Flight of the Romanovs. 1999.
Edvard Radzinsky,  The Last Tsar: The Life and Death of Nicholas II  (1992) ISBN 0-385-42371-3
Mark D. Steinberg và Vladimir M. Khrustalev, The Fall of the Romanovs: Political Dreams and Personal Struggles in a Time of Revolution, New Haven: Yale University Press, 1995.
Anthony Summers và Tom Mangold, The File on the Czar. 1976.
Richard Tames, Last of the Czars, London, Pan Books Ltd, 1972
Andrew M. Verner, The Crisis of the Russian Autocracy: Nicholas II and the 1905 Revolution 1990
Ian Vorres, The Last Grand Duchess, London, Finedawn Publishers, 1985 (hardcover)
Richard Wortman, Scenarios of Power: Myth and Ceremony in Russian Monarchy, vol. 2 2000
Prince Felix Yussupov, Lost Splendour
Elisabeth Heresch, "Nikolaus II. Feigheit, Lüge und Verrat". F.A.Herbig Verlagsbuchhandlung, München, 1992
The Complete Wartime Correspondence of Czar Nicholas II and the Empress Alexandra, April 1914 – March 1917. Edited by Joseph T. Furhmann Fuhrmann. Westport, Conn. and London: 1999
Letters of Czar Nicholas and Empress Marie Ed. Edward J. Bing. London: 1937
Letters of the Czar to the Czaritsa, 1914–1917 Trans. from Russian translations from the original English. E. L. Hynes. London and New York: 1929.
Nicky-Sunny Letters: correspondence of the Czar and Czaritsa, 1914–1917. Hattiesburg, Miss: 1970.
The Secret Letters of the Last Czar: Being the Confidential Correspondence between Nicholas II and his Mother, Dowager Empress Maria Feodorovna. Ed. Edward J. Bing. New York and Toronto: 1938
Willy-Nicky Correspondence: Being the Secret and Intimate Telegrams Exchanged Between the Kaiser and the Czar. Ed. Herman Bernstein. New York: 1917.
Paul Benckendorff, Last Days at Czarskoe Selo. London: 1927
Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Fedorovna, Empress of Russia: A Biography London: 1928
Pierre Gilliard, Thirteen Years at the Russian Court New York: 1921
A. A. Mossolov (Mosolov), At the Court of the Last Czar London: 1935
 Anna Vyrubova, Memories of the Russian Court London: 1923
 A.Yarmolinsky, editor, "The Memoirs of Count Witte" New York & Toronto: 1921
 Sir George Buchanan (British Ambassador) My Mission to Russia & Other Diplomatic Memories (2 vols, Cassell, 1923)
Meriel Buchanan, Dissolution of an Empire, Cassell, 1932
Gleb Botkin, The Real Romanovs, Fleming H. Revell Co, 1931
Mark D. Steinberg và Vladimir M. Khrustalev, The Fall of the Romanovs: Political Dreams and Personal Struggles in a Time of Revolution. New Haven: Yale University Press, 1995

Liên kết ngoài

The Execution of Czar Nicholas II, 1918, EyeWitness to History.
Brief Summary of Czar
Abdication Proclamation, ngày 2 tháng 3 năm 1917 (the signature was put in pencil) (translation included)
Alexander Palace Time Machine
Nicholas and Alexandra Exhibition
Frozentears.org A Media Library to Nicholas II and his Family.
Scientists Reopen Czar Mystery
Ipatiev House — Romanov Memorial An immensely detailed site on the historical context, circumstances and drama surrounding the Romanov's execution.
 The Murder of Russia's Imperial Family , Nicolay Sokolov. Investigation of execution of the Romanov Imperial Family in 1918.
 Nikolay II — Life and Death, Edvard Radzinski. Later published in English as The Last Czar: the Life and Death of Nicholas II.
New Russian Martyrs. Czar Nicholas and His Family. A story of life, canonization. Photoalbum.
Russian History Magazine  Articles about the Romanovs from Atlantis magazine.
Russia's Last Czar Declared Victim of Repression  - October 2008 (TIME magazine)

|-

|-

Sinh năm 1868
Mất năm 1918
Thống chế Anh
Vương tộc Holstein-Gottorp-Romanov
Hiệp sĩ Garter
Hiệp sĩ Golden Fleece
Người Sankt-Peterburg
Đại vương công Phần Lan
Hoàng đế Nga
Thánh Chính Thống giáo Nga
Người thời Edward
Tỷ phú Nga
Vua Ba Lan
Người Nga thế kỷ 19
Thánh Chính Thống giáo Đông phương
Đại vương công Nga
Chôn cất tại Nhà thờ Thánh Peter và Paul, Saint Petersburg
Người nhận Huân chương Đại bàng trắng (Nga)


title: Megachile brasiliensis

text:
Megachile brasiliensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1896