title: Manfred von Richthofen

text:
Manfred Albrecht Freiherr von Richthofen (2 tháng 5 năm 1892 – 21 tháng 4 năm 1918) là phi công ách chủ bài của Không quân Đế quốc Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, biệt danh "Nam tước Đỏ" (Der Rote Baron), nổi tiếng với chiến tích bắn hạ 80 máy bay đối phương. Richthofen cũng là thành viên trong một gia đình quý tộc sản sinh ra nhiều nhân vật nổi tiếng.

Tên và biệt danh

Freiherr là một tước hiệu quý tộc của người Đức, tương đương với tước hiệu nam tước ở một số nước, là nguồn gốc cho biệt danh nổi tiếng nhất của Richthofen: "Nam tước Đỏ" (Der Rote Baron). Đỏ là màu sắc mà ông sơn lên chiếc máy bay của mình. Biệt danh này được dịch sang tiếng Đức là "der Rote Baron". Biệt danh này của Richthofen được sử dụng nhiều nhất hiện nay, kể cả ở Đức, mặc dù khi còn sống ông thường được người Đức gọi là Der Rote Kampfflieger (Phi công Chiến đấu Đỏ). Tên này được sử dụng làm tựa đề cho quyển tự truyện của Richthofen năm 1917.

Ngoài ra, ông còn có một số biệt danh khác như "Le Diable Rouge" (Quỷ Đỏ) hay "Le Petit Rouge" trong tiếng Pháp, và "Red Knight" (Hiệp sĩ Đỏ) trong tiếng Anh.

Tuổi thơ
Richthofen sinh tại Kleinburg, gần Breslau, Silesia trong một gia tộc lâu đời và danh tiếng của nước Phổ. Khi 9 tuổi, Manfred và gia đình chuyển nơi ở đến gần Schweidnitz. Khi còn trẻ, ông rất thích cưỡi ngựa, săn bắn và luyện tập thể dục trong trường. Ông đặc biệt giỏi môn xà kép và giành được nhiều giải thưởng. Sau khi học tại nhà và ở ngôi trường địa phương tại Schweidnitz, Richthofen bắt đầu được tham gia huấn luyện quân sự vào năm 11 tuổi. Sau khi hoàn thành khóa đào tạo sĩ quan, năm 1911, ông gia nhập Trung đoàn số 1 Uhlan Tây Phổ mang tên Hoàng đế Alexander III của Nga (Ulanen-Regiment Kaiser Alexanders des III. von Russland (1. Westpreußisches) Nr. 1).

Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, Richthofen lúc đầu được đưa đến Mặt trận phía Đông rồi sau đó là Mặt trận phía Tây. Tuy nhiên, với sự phát triển của chiến tranh hiện đại, kị binh ngày càng lỗi thời trước súng máy, chiến hào và hàng rào dây thép gai nên Richthofen không có nhiều cơ hội chiến đấu. Thất vọng vì điều đó, ông quyết định đăng ký gia nhập lực lượng không quân Đế quốc Đức Luftstreitkräfte (tiền thân của lực lượng Luftwaffe trong Chiến tranh thế giới thứ hai). Sau cùng, lời đề nghị này của ông được chấp nhận và ông chính thức gia nhập không quân vào cuối tháng 5 năm 1915.

Sự nghiệp phi công
Sự nghiệp không quân của Richthofen bắt đầu với việc làm người quan sát trên máy bay trinh sát tại Mặt trận phía Đông từ tháng 6 đến tháng 8 năm 1915 trong Đại đội Không quân số 69 (Fliegerabteilung 69) tham gia cuộc tiến công của thống chế August von Mackensen từ Gorlice đến Brest-Litovsk. Ngày 21 tháng 8, ông chuyển đến Ostend và tham gia các hoạt động tuần tra trên Biển Bắc. Sau đó, khi chuyển đến mặt trận Champagne, bay cùng phi công Osteroth, ông đã dùng súng máy của người quan sát bắn hạ được một máy bay Farman nhưng không được tính vì chiếc máy bay này rơi sau phòng tuyến Đồng Minh.

Tháng 10 năm 1915, Richthofen được huấn luyện cho vai trò phi công chiến đấu. Giáng sinh năm 1915, ông hoàn thành khóa huấn luyện. Sau đó, ông có một chuyến đi đến nhiều nơi như Schwerin, Breslau, Schweidnitz, Luben và Berlin thăm gia đình và bạn bè trước khi ông gia nhập Không đoàn oanh tạc cơ số 2 (Kampfgeschwader 2) vào tháng 3 năm 1916, tham gia các phi vụ ném bom yểm trợ cho bộ binh Đức trong trận Verdun. Lái những chiếc máy bay hai chỗ ngồi Albatros B.II và Albatros C.III, Richthofen cho lắp một súng máy ở cánh trên, giống chiếc Nieuport 11. Ngày 26 tháng 4, khi bay trên bầu trời Verdun, ông phát hiện một máy bay Nieuport của Pháp và đã tấn công nó. Chiếc Nieuport rơi xuống pháo đài Douamont. Richthofen có được chiến thắng đầu tiên nhưng thành tích này tiếp tục không được ghi nhận chính thức. Ông tiếp tục hoạt động ở Pháp một thời gian với chiếc tiêm kích một chỗ ngồi Fokker Eindecker trước khi không đoàn chuyển đến Mặt trận phía Đông vào tháng 6 năm 1916.

Tháng 8 năm 1916, một bước ngoặt trong sự nghiệp của Richthofen đã đến khi ông gặp được phi công đang rất nổi tiếng lúc bấy giờ là Ách Oswald Boelcke, người đã có 40 lần chiến thắng. Boelcke, lúc bấy giờ đang đi sang phía đông tìm kiếm người cho phi đoàn khu trục cơ vừa mới thành lập của mình, Jasta 2. Richthofen đã được chọn và cùng với Boelcke đến mặt trận Somme ngay sau đó. Ngày 17 tháng 9 năm 1916, Richthofen đã có được thành tích chính thức đầu tiên khi bắn hạ một chiếc Royal Aircraft Factory F.E.2 tại Cambrai, Pháp khi lái chiếc Albatros D.II.

Sau chiến thắng đầu tiên, Richthofen đã được trao tặng một chiếc cúp bạc có khắc ngày chiến thắng và kiểu máy bay mà ông đã bắn hạ từ một người bạn làm nghề kim hoàn tại Berlin. Truyền thống này kéo dài cho đến chiến thắng thứ 60, khi mà nguồn cung cấp bạc cho nước Đức bị hạn chế do ảnh hưởng của sự phong tỏa.

Trong tháng tiếp theo, phi đoàn Jasta 2 tiếp tục thu được nhiều chiến tích tại mặt trận Somme. Tuy nhiên, Boelcke lại không sống được lâu để chứng kiến những thành công của phi đoàn mình khi ông tử nạn trong một vụ va chạm trên không với một máy bay Đức khác vào đầu tháng 11. Sau đó, cho đến ngày 9 tháng 11, con số chiến thắng của Richthofen đã lên đến con số 10 và tất cả đều trên chiếc Albatros D.II.

Cuộc chạm trán lớn đầu tiên của Richthofen diễn ra vào ngày 23 tháng 11 năm 1916, khi ông gặp thiếu tá Lanoe George Hawker, người được nhận huân chương Victoria và chỉ huy phi đoàn 24 không quân Anh. Richthofen đã gọi viên phi công này là "Boelcke người Anh". Lúc đó, Richthofen vẫn đang lái chiếc Albatros D.II còn Hawker lái chiếc Airco D.H.2. Sáng ngày 23, Hawker chỉ huy ba chiếc máy bay tấn công một số máy bay hai chỗ ngồi của Đức nhưng không ngờ mình đã rơi vào bẫy. Hawker ở lại chiến đấu với Richthofen và phi công giỏi nhất của Jasta 2 trong khi hai máy bay Anh khác trúng đạn bỏ chạy. Khi thấy cạn nhiên liệu, Hawker rút khỏi trận đánh và bay về phòng tuyến Đồng Minh. Ở khoảng cách gần 30 m, Richthofen khai hỏa và một viên đạn đã bay thẳng vào đầu Hawker làm ông chết ngay lập tức và chiếc máy bay của ông đâm sầm xuống đất. Hawker đã trở thành nạn nhân thứ 11 của Richthofen.

Sau cuộc chạm trán đó, Richthofen được đề nghị chuyển sang kiểu máy bay khác có độ linh hoạt cao hơn, mặc dù phải chấp nhận tốc độ giảm. Tháng 1 năm 1917, ông chuyển sang chiếc Albatros D.III, giành được hai chiến thắng trước khi gặp phải tai nạn gãy xà dọc cánh dưới máy bay. Tai nạn này khiến ông phải trở lại kiểu Albatros D.II trong vòng năm tuần, giành thêm 6 chiến thắng. Ngày 9 tháng 3, Richthofen lại có thêm một chiến thắng với chiếc D.III khi bắn hạ một chiếc Airco D.H.2, rồi sau đó ông chuyển sang kiểu Halberstadt D.II. Với kiểu máy bay này, từ ngày 11 tháng 3 đến 25 tháng 3, ông có thêm 6 chiến thắng.

Richthofen lại trở về với kiểu Albatros D.III vào ngày 2 tháng 4 năm 1917 và bắn hạ một chiếc Royal Aircraft Factory B.E.2 cùng một chiếc Sopwith 1½ Strutter trong ngày này. Đây là kiểu máy bay đem đến thành công nhất cho ông. Từ ngày 2 tháng 4 đến ngày 18 tháng 6 năm 1917, Richthofen đã có thêm 22 chiến thắng trên kiểu D.III trước khi chuyển sang Albatros D.V vào cuối tháng 6. Nạn nhân đầu tiên của Manfred trên chiếc D.V là một chiếc SPAD S.VII tại Ypres. Đầu tháng 9, ông thử chuyển sang kiểu Fokker F.I, ghi được 2 chiến thắng rồi trở lại Albatros D.V lần nữa. Sau chiến thắng thứ 63, tháng 10 năm 1917, Richthofen bắt đầu lái kiểu Fokker Dr.I và ông gắn bó luôn với kiểu máy bay này cho đến lúc tử trận. Mặc dù kiểu máy bay này thường gắn liền với hình ảnh của Nam tước Đỏ nhưng thực tế Richthofen chỉ giành được 20 trong 80 chiến thắng của ông trên kiểu máy bay này. Còn trên thực tế, kiểu máy bay đã làm nên tên tuổi của Richthofen chính là kiểu Albatros D.III và biệt danh của ông cũng xuất phát từ màu đỏ mà ông sơn lên thân chiếc D.III của mình.

Richthofen sau đó đã có những góp ý cho kiểu máy bay mới Fokker D.VII nhằm khắc phục những thiếu sót của các máy bay tiêm kích hiện tại của Đức. Tuy nhiên, ông đã không bao giờ có cơ hội lái kiểu máy bay này vì đã tử trận vài ngày trước khi nó đi vào hoạt động.

Gánh xiếc bay

Tháng 1 năm 1917, sau chiến thắng thứ 16, Richthofen được trao tặng huân chương Pour le Mérite ("Thập tự xanh"), danh hiệu cao quý nhất trong quân sự Đức lúc bấy giờ. Cũng trong thời gian này, ông được giao nắm quyền chỉ huy Jasta 11 (phi đoàn 11), nơi tập hợp những phi công ưu tú nhất của Đức lúc bấy giờ và một số là do chính Manfred huấn luyện. Nhiều người sau đó đã trở thành chỉ huy của các phi đoàn khác.

Để dễ dàng nhận ra nhau trong các trận không chiến, các máy bay của Jasta 11 đều được sơn màu đỏ, giống như chiếc máy bay của Richthofen. Ông đã lãnh đạo phi đoàn của mình đến nhiều chiến thắng, như vào tháng 4 năm 1917, thời điểm trận Arras mở màn, Jasta 11 đã tuyên bố giành được 89 chiến thắng. Trong suốt tháng 4 năm 1917, người Anh mất 245 máy bay, 211 phi hành đoàn chết mất tích và 108 tù binh. Thành tích của riêng Richthofen trong tháng này là 22 máy bay Anh, nâng tổng thành tích của ông lên con số 52. Tháng 6 năm 1917, ông lãnh đạo Không đoàn Tiêm kích số 1 (Jagdgeschwader 1) bao gồm bốn phi đoàn 4, 6, 10 và 11. Đây là một đơn vị có tính cơ động cao và có thể được gửi đến nhiều địa điểm khác nhau ngoài mặt trận. JG1 được đặt biệt danh là "Gánh xiếc Bay" hoặc"Gánh xiếc của Richthofen" vào cuối tháng 4., vừa có ý nghĩa gợi nên sự cơ động của đơn vị (do thường xuyên di chuyển bằng tàu hỏa và sử dụng các căn cứ dã chiến xây dựng bằng lều tạm) và từ màu sắc của những chiếc máy bay.

Richthofen là một nhà chiến thuật gia xuất sắc. Chiến thuật của ông dựa trên nền tảng là những chiến thuật của Boelcke. Nhưng khác với Boelcke, ông thường huấn luyện bằng ví dụ hơn là bằng cảm hứng. Richthofen thường được miêu tả là người khó gần, ít cảm xúc và thiếu óc hài hước, mặc dù một số đồng nghiệp lại nghĩ khác về điều đó.

Bị thương trong chiến đấu

Ngày 6 tháng 7, trong lúc chiến đấu với một chiếc tiêm kích hai chỗ ngồi Royal Aircraft Factory F.E.2 của phi đoàn 20 không quân Anh, Richthofen đã bị một chấn thương nghiêm trọng ở đầu. Ông buộc phải hạ cánh gần Wervicq và dưỡng thương trong vài tuần. Người đã làm cho ông bị thương là đại úy Donald Cunnell, bị giết chết vài ngày sau đó bởi một phi công Đức khác.

Nam tước Đỏ trở lại chiến đấu vào tháng 10 năm 1917. Chấn thương để lại di chứng đã khiến ông thường hay có cảm giác khó chịu sau khi bay, nhức đầu và cả việc thay đổi tính khí. Đã có một số giả thuyết liên hệ chấn thương này với cái chết của ông vào tháng 4 năm 1918. (xem phần Giả thuyết về cái chết của Richthofen).

Nhà văn và anh hùng
Trong khoảng thời gian dưỡng thương, Richthofen (với sự giúp sức của bộ máy tuyên truyền Đức) đã viết tự truyện, mang tên Der rote Kampfflieger. Bản dịch sang tiếng Anh của J. Ellis Barker đã được xuất bản năm 1918 với tên The Red Battle Flyer (Phi công chiến đấu đỏ). Mặc dù vậy, Richthofen đã tuyên bố quyển sách là quá láo xược (hay quá kiêu ngạo) và "ông không phải là loại người đó" nên ông đã không chấp nhận. Ông chết trước khi một bản sửa lại được chuẩn bị.

Đến năm 1918, Richthofen đã trở thành một huyền thoại và giới quân sự Đức lo ngại cái chết của ông sẽ làm suy sụp tinh thần dân Đức. Bản thân Richthofen đã từ chối một công việc dưới mặt đất sau khi bị thương, tuyên bố rằng một người lính Đức bình thường không có sự lựa chọn trong nhiệm vụ vì thế ông muốn tiếp tục được bay. Ông đã trở thành một phần của sự sùng bái chủ nghĩa anh hùng, được cổ vũ bới bộ máy tuyên truyền Đức. Bộ máy tuyên truyền này đã cho loan truyền nhiều tin đồn không chính xác, như việc người Anh đã thành lập nhiều phi đội đặc biệt để truy tìm và bắn hạ Richthofen, cũng như một phần thưởng lớn và huân chương Victoria cho bất kì phi công Entente nào làm được điều ấy. Richthofen kết thúc năm 1917 với chiến thắng thứ 63 là một chiếc Royal Aircraft Factory S.E.5 gần Moevres. Hai chiến thắng cuối cùng trong sự nghiệp của Nam tước Đỏ là hai chiếc Sopwith Camel vào ngày 20 tháng 4 năm 1918 khi Manfred đang lái chiếc Fokker DR.I.

Cái chết của Nam Tước Đỏ

Richthofen bị giết vào khoảng 11 giờ sáng ngày 21 tháng 4 năm 1918 khi bay ngang qua đỉnh Morlancourt, gần sông Somme.

Vào lúc ấy, ông đang truy đuổi (ở tầm bay thấp) một chiếc Sopwith Camel do phi công mới tập lái người Canada Wilfrid "Wop" May thuộc phi đoàn 209 điều khiển. Tuy nhiên, ông đã bị một phi công Camel khác là đại úy người Canada, Đại úy Arthur "Roy" Brown, chỉ huy trưởng của May phát hiện. Brown đã cho máy bay của mình bổ nhào thẳng xuống ở tốc độ cao để can thiệp trước khi cũng phải vọt lên để tránh đâm xuống đất. Richthofen thực hiện động tác né tránh rồi tiếp tục truy đuổi May.

Trong một khoảnh khắc khi đang truy đuổi May, Richthofen đã bị một viên đạn.303 inch bắn trúng, gây tổn thương lên phổi và tim của ông dẫn đến một cái chết nhanh chóng. Chiếc máy bay của ông bổ nhào và rơi xuống tại phía bắc làng Vaux-sur-Somme, trong một khu vực kiểm soát bởi Quân đội Hoàng gia Úc (AIF). Một nhân chứng, xạ thủ George Ridgway, kể lại khi ông và một người lính Úc khác đến gần chiếc máy bay, ngài nam tước vẫn còn sống nhưng chết ngay sau đó. Một nhân chứng khác, trung sĩ Ted Smout thuộc quân y Úc, thuật lại câu nói cuối cùng trước khi chết của Richthofen là "kaputt" (có nhiều nghĩa, tạm dịch trong ngữ cảnh này là "hỏng rồi").

Tuy nhiên, chiếc Fokker của ông đã không bị hư hại quá nặng và nó nhanh chóng bị những người săn tìm đồ lưu niệm cướp mất. Trong khi đó, thi hài của ông đã được phi đoàn 3 Không quân Hoàng gia Úc nhận nhiệm vụ lưu giữ. Đơn vị của Nam tước Đỏ chỉ biết tin về cái chết của ông khi một máy bay Đồng minh bay đến căn cứ của họ và gửi xuống một bức thư ghi thời điểm Richthofen chết và thông báo Nam tước Đỏ đã được chôn cất một cách long trọng theo nghi thức nhà binh.

Chôn cất
Giống như hầu hết các sĩ quan không quân khác của Đồng minh, thiếu tá Blake, người có nhiệm vụ lưu giữ thi hài Nam tước Đỏ, tỏ ra vô cùng kính trọng ông. Blake đã tổ chức lễ tang Nam tước Đỏ theo nghi thức quân đội với sự tham gia của những thành viên phi đoàn 3 Không quân Hoàng gia Úc.

Richthofen được chôn cất tại một nghĩa trang thuộc ngôi làng Bertangles, gần Amies, vào ngày 22 tháng 4 năm 1918. Sáu phi công với quân hàm đại úy – cùng cấp hàm với Richthofen – đã đi đưa tang ông. Các phi đoàn khác của Đồng minh thì gửi những vòng hoa tưởng niệm.

Chiếc máy bay của Nam tước Đỏ đã bị chia thành nhiều phần bởi những người săn đồ lưu niệm. Động cơ thì được tặng cho bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia tại Luân Đôn, và đến giờ nó vẫn còn được trưng bày tại đây. Học viện Quân sự Hoàng gia Canada tại Toronto, Ontario lại sở hữu chiếc ghế mà Richthofen ngồi khi chết.

Năm 1925, em út của Manfred, Karl Bolko, tìm lại được xác anh và đem về nhà. Ý định ban đầu của gia đình Richthofen là cải táng ông tại nghĩa trang Schweidnitz, bên cạnh mộ phần của cha ông (mất năm 1920) và em trai ông Lothar, người đã chết trong một tai nạn máy bay năm 1922. Nhưng chính quyền Đức đã đưa ra đề nghị cải táng ông tại nghĩa trang Invalidenfriedhof ở Berlin, nơi chôn cất nhiều nhà lãnh đạo và anh hùng của Đức. Gia đình ông đồng ý và phần mộ của ông ở tại Berlin cho đến năm 1975. Dưới chế độ Đức Quốc xã, một đài tưởng niệm lớn đã được xây ngay trên mộ phần của ông cùng một tấm bia đá lớn ghi vỏn vẹn một từ: "Richthofen".. Sau chiến tranh, nghĩa trang nằm ngay khu vực Bức tường Berlin và ngôi mộ của ông chung số phận với những ngôi mộ khác, khi nó bị hư hại bởi đạn do Biên phòng Đông Đức bắn vào những người có ý định đào tẩu. Năm 1975, phần mộ ông được cải táng lần nữa, lần này là đến phần mộ gia đình tại Südfriedhof thuộc Wiesbaden.

Ai là người đã bắn trúng máy bay Nam Tước Đỏ?

Sau 90 năm tranh luận với nhiều giả thuyết, cho đến nay vẫn chưa xác định được chính xác ai là đã bắn phát súng quyết định dẫn đến cái chết của Nam tước Đỏ. Không quân Hoàng gia Anh (RAF) đã công nhận Brown là người bắn hạ Nam tước Đỏ. Tuy nhiên, Richthofen đã chết vì một vết thương chí tử ở ngực gây ra bởi một viên đạn, xuyên qua nách phải đến ngực trái. Nếu viên đạn ấy đến từ khẩu súng của Brown, Nam tước Đỏ đã không thể truy đuổi May lâu đến như thế. Bản thân Brown cũng không bao giờ nói nhiều về những gì xảy ra ngày hôm ấy.

Hầu hết các chuyên gia đều tin rằng Nam tước Đỏ đã bị giết chết bởi một ai đó dưới mặt đất. Vết thương trên cơ thể ông cho thấy nguyên nhân là từ một viên đạn có hướng lên trên, từ phía phải và quan trọng hơn, nó chắc chắn phải đến sau cuộc tấn công của Brown.

Nhiều nguồn tài liệu, như bài viết năm 1998 của tiến sĩ Geoffrey Miller, một bác sĩ phẫu thuật và sử gia về quân y, cùng với một bộ phim tài liệu của Dịch vụ Truyền thông Công cộng (Public Broadcasting Service) sản xuất năm 2003 đã cho rằng trung sĩ Cedric Popkin được xem là người có khả năng đã giết Richthofen cao nhất. Popkin là một xạ thủ súng máy phòng không Đại đội Súng máy số 24. Lúc đó, ông đang sử dụng một súng máy Vicker và đã khai hỏa vào Nam tước Đỏ trong hai cơ hội: lần thứ nhất là khi Richthofen đang lao về phía ông và lần thứ hai là ở khoảng cách xa từ phía phải. Năm 1935, trong một bức thư có kèm bản đồ phác thảo của Popkin gửi đến cơ quan sử gia chiến tranh của Úc, ông tin rằng mình là người đã có phát súng quyết định khi Nam tước Đỏ tiến gần đến vị trí của mình. Ở cơ hội lần thứ nhất, loạt đạn của Popkin nhắm vào chính diện máy bay của Richthofen nên không thể là nguyên nhân gây ra cái chết Nam tước Đỏ. Nhưng ở cơ hội thứ hai, Popkin đã ở một vị trí tốt để có được phát súng quyết định.

Một tài liệu khác, bộ phim tài liệu sản xuất năm 2002 của kênh truyền hình Discovery Channel đã cho rằng xạ thủ W. J. "Snowy" Evans, thuộc khẩu đội pháo 53, lữ đoàn pháo dã chiến 14 thuộc pháo binh Hoàng gia Úc đã giết Nam tước Đỏ bằng một súng máy Lewis. Tuy nhiên, tiến sĩ Miller và PBS đã bác bỏ giả thuyết này.

Trong khi đó, một số tài liệu khác lại chứng minh xạ thủ Robert Buie (cũng thuộc khẩu đội pháo 53) có thể là người đã bắn phát súng quyết định đó. Hiện nay, không có nhiều ý kiến ủng hộ cho giả thuyết này. Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 2007, nhà nước địa phương Hornsby Shire tại Sydney, Úc đã công nhận Buie, nguyên cư dân tại đây, là người đã giết Nam tước Đỏ. Shire đã cho đặt một tấm bảng tại ngôi nhà trước đây của Buie tại ngoại ô Brooklyn. Buie, mất năm 1964, chưa bao giờ được công nhận thành tích chính thức bởi bất kì ai khác.

Người chỉ huy Phi đoàn 3 Không quân Hoàng gia Úc, thiếu tá David Blake đã đưa ra một giả thuyết là Richthofen có thể đã bị giết bởi một máy bay Royal Aircraft Factory R.E.8 thuộc phi đoàn của ông. Tuy nhiên, nó nhanh chóng bị bác bỏ. Sau đó, qua một cuộc khám nghiệm tử thi có sự chứng kiến của chính Blake, ông đã trở thành người ủng hộ cho giả thuyết một xạ thủ phòng không là người đã giết Nam tước Đỏ.

Giả thuyết về chuyến bay cuối cùng của Nam Tước Đỏ
Manfred von Richthofen là một phi công tài ba và có quá nhiều kinh nghiệm nên ông thừa hiểu những mối nguy hiểm từ hỏa lực dưới mặt đất. Hơn thế nữa, ông còn là người đã thống nhất cùng Boelcke những quy tắc an toàn khi bay. Do đó, nhìn chung, mọi người đều đồng ý rằng những quyết định của vị Nam tước Đỏ trong chuyến bay cuối cùng là khó hiểu ở nhiều khía cạnh. Nhiều giả thuyết đã được đưa ra để giải thích.

Năm 1999, một nhà nghiên cứu về y học người Đức, tiến sĩ Henning Allmers, đã có một bài viết trên tập san y học của Anh The Lancet, cho rằng một chấn thương ở não (ảnh hưởng của tai nạn tháng 6 năm 1917) có liên quan đến cái chết của ngài Nam tước. Giả thuyết này đã được sử ủng hộ của một số nhà nghiên cứu tại đại học Texas. Một số biểu hiện của Manfred sau tai nạn là phù hợp với một người có chấn thương não, như khả năng phán đoán của ông trong chuyến bay cuối: bay ở tầm quá thấp vào khu vực kẻ thù và bị hiện tượng đóng băng điểm đến (target fixation).

Ngoài ra, còn một khả năng khác là Manfred đã bị stress do áp lực chiến đấu dẫn đến việc ông mất cảnh giác như thường lệ. Một số trường hợp khác như một phi công Ách của Anh, thiếu tá Edward "Mick" Mannock, đã bị giết bởi hỏa lực dưới mặt đất khi vượt qua phòng tuyến đối phương ở tầm bay thấp, một hành động mà ông luôn luôn cảnh báo các phi công trẻ. Hay một phi công Ách của Pháp, Georges Guynemer, mất tích vào ngày 11 tháng 9 năm 1917, trong khi ông đang tấn công một số máy bay hai chỗ ngồi của Đức mà không để ý những máy bay Fokker đi theo hộ tống.

Trong giả thuyết của Franks và Bennett năm 2007, vào ngày định mệnh ấy, do sự thay đổi của hướng gió, Richthofen đã bay nhanh hơn bình thường 80 km/giờ hay 60% khiến ông có thể lạc sang phòng tuyến kẻ thù trước khi kịp nhận ra điều đó.

Mặt khác, để đánh giá các yếu tố trên, phải tính đến hoàn cảnh lịch sử lúc đó. Thời điểm Richthofen chết, người Đức đang đạt được một số thành công bước đầu trong cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918. Nam tước Đỏ hiểu rằng ông đang đóng một vai trò lớn trong nỗ lực giành chiến thắng cuối cùng của nước Đức trong cuộc chiến. Nhưng những ưu thế về không lực của Đồng minh khiến không quân Đức gặp nhiều khó khăn: công việc trinh sát bị hạn chế trong khi ngược lại không thể ngăn cản các phi đoàn Đồng minh trinh sát và yểm trợ cho quân đội họ. Trong hoàn cảnh đó, sự liều lĩnh và sự dũng cảm ở một lằn ranh rất khó để phân biệt.

Con số các chiến thắng
Hàng thập kỉ sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, nhiều nhà nghiên cứu đã không ngừng đặt nghi vấn về con số 80 chiến thắng của Nam tước Đỏ, khi cho rằng con số trên đã được phóng đại quá mức dùng cho mục đích tuyên truyền. Một số lại khẳng định Richthofen đã tính luôn các chiến công của phi đoàn và đồng đội vào cho mình.

Trên thực tế, con số các chiến thắng của Richthofen đã được chứng minh bằng các tài liệu còn rõ hơn cả một số phi công ACE cùng thời. Một bản danh sách đầy đủ các chiến thắng của ông đã được xuất bản năm 1958 – với tài liệu của không quân Hoàng gia Anh về chi tiết phi đoàn, số hiệu máy bay cũng như tên tuổi các phi công bị bắt hay bị giết chết. Một nghiên cứu do sử gia người Anh Norman Franks cùng hai trường cao đẳng, xuất bản trong quyển sách Under the Guns of the Red Baron năm 1998, cũng đưa ra một kết luận tương tự về tỉ lệ tin cậy cao trong các chiến thắng của Richthofen. Theo Franks, ít nhất 73 trong 80 chiến thắng của vị Nam tước là chính xác. Ngoài ra, còn một số chiến thắng không được xác nhận, nếu đúng, có thể nâng còn số chiến thắng của ông lên 100.

Để so sánh, Ách phe Đồng minh có số chiến thắng cao nhất là phi công người Pháp René Fonck, với 75 chiến thắng chính thức và 52 không được xác nhận. Ách người Anh có thành tích cao nhất là Mick Mannock với 50 chính thức và 11 không xác nhận, hay Billy Bishop, người Canada được ghi nhận có 72 chiến thắng.

Cũng còn một điểm đáng chú ý nữa là những chiến thắng ban đầu và việc ông bắt đầu nổi tiếng diễn ra trong giai đoạn mà người Đức còn chiếm ưu thế ở trên không. Tuy nhiên, khi chiến sự đổi chiều, những chiến thắng sau đó của ông lại là những cuộc đối đầu với những kẻ thù đông hơn và lái những kiểu máy bay vượt trội hơn.

Tặng thưởng và vinh danh

Nam tước Đỏ với thành tích chiến đấu của mình đã được trao tặng nhiều phần thưởng và huân chương trong đó đặc biệt có huân chương Pour le Mérite (Thập tự Xanh), huân chương cao quý nhất của giới quân sự Đức, huân chương Thập tự Sắt và huân chương Đại bàng Đỏ (ngày 6 tháng 4 năm 1918, nhân chiến thắng thứ 70 của ông). Ngoài ra, ông còn được các quốc gia đồng minh của đế quốc Đức trong chiến tranh như Đế quốc Áo-Hung, Đế quốc Ottoman và Bulgaria hay các công quốc trong nước Đức trao tặng nhiều huân chương cao quý khác.

Tên của Richthofen đã được đặt cho nhiều không đoàn tiêm kích (Jagdgeschwader) của Đức:
 Jagdgeschwader 132 "Richthofen" (1 tháng 4 năm 1936–1 tháng 11 năm 1938)
 Jagdgeschwader 131 "Richthofen" (1 tháng 11 năm 1938–1 tháng 5 năm 1939)
 Jagdgeschwader 2 "Richthofen" (1 tháng 5 năm 1939–7 tháng 5 năm 1945)
 Jagdgeschwader 71 "Richthofen" (từ 6 tháng 6 năm 1959) — lực lượng tiêm kích phản lực đầu tiên của Luftwaffe sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Người chỉ huy đầu tiên của phi đoàn này là Erich Hartmann, phi công Ách thành công nhất trong lịch sử.

Hải quân Đức Kriegsmarine cũng đã cho hạ thủy năm 1941 một tàu chở thủy phi cơ mang tên Richthofen.

Xem thêm
 Danh sách các phi công Ách Chiến tranh thế giới thứ nhất
 The Red Baron (phim)
 Fokker Dr.I
 Roy Brown
 Led Zeppelin II

Chú thích

Tham khảo
 Allmers, Dr. Henning. Manfred Freiherr von Richthofen's Medical Record: Was the "Red Baron" fit to fly? - Lancet 1999, 354: trang 502–504.
 Baker, David. Manfred von Richthofen: The Man and the Aircraft He Flew. McGregor, Minnesota: Voyageur Press, 1991. ISBN 1-871547-06-7.
 Bodenschatz, Karl. Hunting With Richthofen: Sixteen Months of Battle with J G Freiherr Von Richthofen No. 1. London: Grub Street, 1998. ISBN 1-898697-97-3.
 Burrows, William E. Richthofen: A True History of the Red Baron. London: Rupert Hart-Davis, 1970. ISBN 0-15-177172-3.
 Franks, Norman L.R. and Frank W. Bailey. Over the Front: A Complete Record of Fighter Aces and Units of the United States and French Air Services, 1914-1918. London: Grub Street, 1992. ISBN 978-0-948817-54-0.
 Franks, Norman, Hal Giblin and Nigel McCrery. Under the Guns of the Red Baron: Complete Record of Von Richthofen's Victories and Victims. London: Grub Street, 1998. ISBN 1-84067-145-9.
 Kilduff, Peter. The Red Baron: Beyond the Legend. London: Cassell, 1994. ISBN 0-304-35207-1.
 O’Connor, Neal W. The Aviation Awards of the Grand Duchies of Baden and Oldenburg (Foundation of Aviation World War I - Aviation Awards of Imperial Germany in World War I and the Men Who Earned Them – Volume VI. Stratford, Connecticut: Flying Machines Press, 1999. ISBN 0-7643-1626-5.
 Robertson, Linda R. The Dream Of Civilized Warfare: World War I Flying Aces and the American Imagination. Minneapolis, MN: University Of Minnesota Press, 2005. ISBN 978-0-8166-4271-7.
 Robinson, Bruce (ed.) von Richthofen and the Flying Circus. Letchworth, UK: Harleyford, 1958.
 Von Richthofen, Manfred. Red Fighter Pilot: The Autobiography of the Red Baron. St Petersburg, Florida: Red and Black Publishers, 2007 (reprint). ISBN 978-0-9791813-3-7.
 Wright, Nicolas. The Red Baron. London: Sidgwick & Jackson, 1976. ISBN 0-283-98298-5.
 Franks, Norman and Alan Bennett. The Red Baron's Last Flight. London: Grub Street, 1997. ISBN 1-904943-33-0
 Miller, Geoffrey. "The Death of Manfred von Richthofen: Who fired the fatal shot?" Sabretache: Journal and Proceedings of the Military History Society of Australia, tập XXXIX, No. 2.

Liên kết ngoài
 "Richthofen, Red Baron, Czerwony Baron"
 NOVA "Who Killed the Red Baron?"
 Official Website phim The Red Baron (2007)
 Ảnh bản sao chính xác chiếc Fokker DR-1 của Nam tước Đỏ
 Bản đầy đủ tự truyện The Red Fighter Pilot by Manfred von Richthofen  của The War Times Journal
 Manfred von Richthofen The Red Baron Top Ace of WWI, 80 victories
 Danh sách cụ thể 80 chiến thắng của Manfred von Richthofen

Sinh năm 1892
Mất năm 1918
Người Wrocław
Gia tộc Richthofen
Phi công Ách Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Nam tước Đức
Phi công Đức


title: Chánh niệm

text:
Chánh niệm hay chính niệm (tiếng Trung: 正念, tiếng Pali: sammā-sati, tiếng Phạn: samyak-smṛti): Chánh niệm là một trong tám chi phần quan trọng của Bát chánh đạo, là sự tỉnh giác, không quên niệm, biết rõ các pháp một cách trọn vẹn, biết rõ những gì phát sanh ngay trong mỗi giây phút của hiện tại, bây giờ và ở đây. Chánh niệm là sự biết rõ (tuệ tri) được những gì đang có mặt, đang xảy ra. Trong Phật giáo Nguyên Thủy, chánh niệm là trái tim của thiền tập, là nguồn năng lượng quán chiếu không thể thiếu của một thiền giả; là cột trụ, là cốt tủy trong đạo Phật. Dù tu theo bất cứ pháp môn nào, điều tiên quyết là phải thực tập cho mình có chánh niệm. Bốn nền tảng Chánh niệm là Tứ niệm xứ.

Trước đây, pháp Chánh Niệm được cho là chưa được tu tập đúng ở Việt Nam. Vào khoảng năm 1945, Phật giáo Nguyên Thủy được thành lập ở Việt Nam thì pháp Chánh Niệm Nguyên Thủy mới được biết đến. Trước đây, Phật tử ở Việt Nam hiểu Chánh Niệm theo công thức đơn giản của chư vị thầy tổ Đại Thừa như sau: quán thân bất tịnh, quán thọ là khổ, quán tâm là vô thường, quán pháp vô ngã. Theo như vậy thì là thiếu sót ngữ nghĩa trong cách hiểu vì Thân, Thọ, Tâm, Pháp đều là pháp hữu vi và đều là Khổ, Vô Thường, Vô Ngã. Còn tính chất Bất Tịnh của Thân chỉ là một thuộc tính của Khổ. Pháp Chánh Niệm này đưa đến Tuệ Giác chứng đắc Niết Bàn cho nên cần phải thận trọng tham khảo nguyên xi lời Đức Phật được truyền thừa. Phần sau đây, sẽ dẫn ra lời giảng của Phật chép từ trong Kinh được kết tập. Với nhiều từ ngữ chuyên môn trong Kinh, cần phải thận trọng suy xét, tìm hiểu đúng đắn. Ví như thế mới có được cái hiểu đúng đắn và tu tập đúng đắn.

Tổng quan
Trong Kinh Tứ Niệm Xứ có đoạn khẳng định tầm quan trọng của Tứ Niệm Xứ: Này các Tỷ kheo, đây là con đường, đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu bi, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh lý, chứng ngộ Niết bàn. Ðó là Bốn niệm xứ.. Con đường để đạt Niết Bàn là Chánh Niệm trên 4 pháp Thân Thọ Tâm Pháp.

Như vậy, theo như giáo lý thì Chánh Niệm muốn đúng thì phải thực hiện pháp Tứ Niệm Xứ theo Kinh. Theo như một số sư Đạo Phật Nguyên Thủy, nếu không thực hiện đúng theo Kinh thì Đạo quả sẽ không đảm bảo chứng đắc vì lời của Phật dạy không nên được thiếu sót, hiểu sai. Bốn pháp cần được Chánh Niệm được Phật dạy như sau: quán thân, quán thọ, quán tâm và quán pháp.

Quán thân
Quán thân là quán sát theo dõi hơi thở, đi đứng nằm ngồi, quán sát để thấy thân là bất tịnh (không trong sạch), quán sát tứ đại, quán sát tử thi (ở nghĩa địa, ngày xưa ở Ấn Độ người chết bị quăng thây ở nghĩa địa). Mục đích để thấy những thành phần hơi thở, oai nghi (đi đứng, nằm, ngồi) v.v... là khổ hoặc vô thường hoặc là vô ngã.

Quán thọ
Quán thọ là quán sát những cảm thọ, cảm giác phát sanh liên tục để khám phá ra những cảm giác này cũng là khổ, vô thường, vô ngã.

Quán tâm
Quán tâm là quán sát tâm, những trạng thái thuộc tâm (tâm sở) để thấy, biết chúng cũng là khổ, vô thường, vô ngã.'''

Quán pháp
Quán pháp là quán sát các pháp trong quá trình chánh niệm, hễ pháp nào phát sanh thì quán pháp đó. Mục đích là chứng đắc Niết Bàn. Đòi hỏi phải qua cơ bản quán Thân, Thọ, Tâm trước để thuần phục, trước khi quán pháp.

Xem thêm
 Giác sát

Chú thích

Tham khảo
Kinh Trường Bộ, Kinh Đại Niệm Xứ: https://www.budsas.org/uni/u-kinh-truongbo/truong22.htm
Giảng giải kinh Đại Niệm Xứ và thiền minh sát tuệ. Thiền sư U Silananda (Tỳ khưu Khánh Hỷ dịch): https://thuvienhoasen.org/a1941/dai-niem-xu

Liên kết ngoài

Triết lý Phật giáo
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo


title: Thành (định hướng)

text:
Thành trong tiếng Việt có thể chỉ:
Thành hay thành trì, một dạng công trình kiến trúc.
 Thành, họ người Á Đông
Gọi tắt của thành thị hay thành phố.
Huyện Thành thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.
Các quận (khu) thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc:
Thành khu, trực thuộc địa cấp thị Đại Đồng,
Thành khu, trực thuộc địa cấp thị Dương Tuyền,
Thành khu, trực thuộc địa cấp thị Trường Trị,
Thành khu, trực thuộc địa cấp thị Tấn Thành.


title: Cúp Liên đoàn các châu lục 2009

text:
Cúp Liên đoàn các châu lục 2009 (tiếng Anh: 2009 FIFA Confederations Cup) là lần tổ chức thứ 8 của Cúp Liên đoàn các châu lục, diễn ra tại Nam Phi từ ngày 14 đến ngày 28 tháng 6 năm 2009 để chuẩn bị cho Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. Lễ bốc thăm chia bảng diễn ra ngày 22 tháng 11 năm 2008 tại Trung tâm hội nghị Sandton, Johannesburg. Trận mở màn diễn ra tại Sân vận động Ellis Park, Johannesburg. Đương kim vô địch là đội Brasil ở Cúp Liên đoàn các châu lục 2005

Các đội tham dự

Lễ bốc thăm chia bảng diễn ra ngày 22 tháng 11 năm 2008 tại Trung tâm hội nghị Sandton, Johannesburg. Đại diện cho mỗi đội tham dự là thí sinh của nước đó dự thi Hoa hậu Thế giới 2008, ngoại trừ Iraq với☃đ Đại diện là Hoa hậu Thế giới 2007 người Trung Quốc, Trương Tử Lâm. Tám đội tham dự chia thành hai nhóm:
 Nhóm A: Nam Phi (mặc định là đội A1), Brasil, Ý, Tây Ban Nha
 Nhóm B: Ai Cập, Iraq, New Zealand, Hoa Kỳ
Theo điều lệ của FIFA, các đội tuyển thuộc cùng một liên đoàn phải xếp ở hai bảng khác nhau, do đó Ai Cập mặc nhiên được chia vào bảng B còn Ý và Tây Ban Nha thuộc hai bảng khác nhau.

Địa điểm thi đấu
Giải đấu diễn ra tại 4 thành phố:

Ban đầu Sân vận động Nelson Mandela Bay tại Port Elizabeth được chọn là một trong các địa điểm thi đấu. Tuy nhiên đến ngày 8 tháng 7 năm 2008, Port Elizabeth rút lui vì việc xây dựng sân vận động không kịp tiến độ hoàn thành với hạn cuối vào ngày 30 tháng 3 năm 2009.

Trọng tài
Danh sách trọng tài tham dự tại Cúp Liên đoàn các châu lục lần này được công bố ngày 5 tháng 5 năm 2009. Do chấn thương nên hai trọng tài Carlos Batres, Carlos Amarilla không thể tham gia cầm còi tại giải và hai trọng tài Benito Archundia, Pablo Pozo thuộc cùng liên đoàn với hai trọng tài trên được chọn để thay thế.

CAF
   Coffi Codjia ()
   Eddy Maillet ()
UEFA
   Howard Webb ()
   Martin Hansson ()
   Massimo Busacca ()
AFC
   Matthew Breeze ()

CONCACAF
   Benito Archundia ()
CONMEBOL
   Pablo Pozo ()
   Jorge Larrionda ()
OFC
  Michael Hester ()

Danh sách cầu thủ

Vòng bảng
Tất cả các trận đấu diễn ra theo giờ Nam Phi (UTC+2)

Bảng A

|}

Bảng B

|}

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng

Danh sách cầu thủ ghi bàn
5 bàn
 Luís Fabiano

3 bàn
 Fernando Torres
 David Villa
 Clint Dempsey

2 bàn

 Kaká
 Mohamed Zidan
 Katlego Mphela

 Bernard Parker
 Giuseppe Rossi

 Daniel Güiza
 Landon Donovan

1 bàn

 Dani Alves
 Felipe Melo
 Juan
 Lúcio
 Maicon

 Robinho
 Homos
 Mohamed Shawky
 Daniele De Rossi
 Xabi Alonso

 Cesc Fàbregas
 Fernando Llorente
 Jozy Altidore
 Michael Bradley
 Charlie Davies

phản lưới nhà
 Andrea Dossena (trận gặp Brasil)

Chú thích

Liên kết ngoài

Thông tin giải đấu  trên trang chủ của FIFA

2009
Bóng đá năm 2009


title: Nomada latifrons

text:
Nomada latifrons là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Aglaia vitiensis

text:
Aglaia vitiensis là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
 Pannell, C.M. 1998. Aglaia vitiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
vitiensis


title: Magadan (tỉnh)

text:
Magadan Oblast (tiếng Nga: Магада́нская о́бласть, Magadanskaya oblast) là một chủ thể liên bang (một tỉnh thuộc vùng Liên bang Viễn Đông của Nga. Trung tâm hành chính là thành phố Magadan. Tỉnh Magadan có dân số 156,996 (2010), đây là tỉnh ít dân nhất tỉnh của Nga & cũng là tỉnh ít dân thứ 3 của Nga.
Nó giáp với Khu tự trị Chukotka  ở phía bắc, Vùng Kamchatka ở phía đông, Vùng Khabarovsk ở phía nam, và Cộng hoà Sakha ở phía tây.

Hành Chính

Khasynsky
Olsky
Omsukchansky
Severo-Evensky
Srednekansky
Susumansky
Tenkinsky
Yagodninsky
Magadan

Tham khảo

Liên kết

  Official website of Magadan Oblast
  Overview of Magadan Oblast  (Kommersant newspaper)
  Magadan oblast beautiful nature views

Vùng liên bang Viễn Đông

Biển Okhotsk
Viễn Đông Nga
Bờ biển Thái Bình Dương của Nga


title: Quận Amador, California

text:
Quận Amador là một quận nằm ở Sierra Nevada của bang California, Hoa Kỳ. Năm 2005, dân số của quận là 38.471 người. Quận lỵ là Jackson.

Lịch sử
Quận Amador đã được thành lập năm 1854 từ các khu vực của các quận Calaveras và El Dorado. Năm 1864, một phần lãnh thổ của quận đã được chuyển sang Quận Alpine.

Quận được đặt tên theo Jose Maria Amador, một người lính, người chủ trang trại chăn nuôi, người khai khoáng, sinh ra tại San Francisco năm 1794, là con trai của trung sỹ Pedro Amador, một người lính Tây Ban Nha đã định cư ở California năm 1771. Năm 1848, Jose Maria Amador, với nhiều thổ dân châu Mỹ đã thiết lập một trại khai thác vàng thành công ở gần chỗ mà ngày nay là thành phố Amador. Trong tiếng Tây Ban Nha, từ amador có nghĩa là "người yêu."

Địa lý

Quận Amador nằm cách Sacramento 45 dặm về hướng đông nam, ở một khu vực của California được gọi là các chân đồi của dãy núi Sierra Nevada.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có tổng diện tích 1.566 km² (605 mi²). 1.536 km² (593 mi²) là diện tích đất và 30 km² (12 mi²) trong tổng diện tích (1,94%) là diện tích mặt nước. Các nguồn nước trong quận gồm có hồ Amador, hồ Camanche, Hồ chứa Pardee, Hồ chứa sông Bear, hồ Silver, rạch Sutter, sông Cosumnes, sông Mokelumne, và rạch Jackson.

Quận Amador có cao độ từ 250 foot ở phía tây đến 9000 foot ở phía đông. Quận này giáp sông Consumes về phía bắc và sông Mokelumne về phía nam.

Các thành phố và các thị xã
Amador City
Ione
Jackson
Plymouth
Sutter Creek

các khu vực không hợp nhất
Drytown
Fiddletown
Martell
Pine Grove
Pioneer
Volcano

Các quận giáp ranh
Quận Calaveras, California - nam
Quận San Joaquin, California - tây nam
Quận Sacramento, California - tây
Quận El Dorado, California - bắc
Quận Alpine, California - đông

Tham khảo

Quận của California


title: Tréduder

text:
Tréduder () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Tréduder được gọi là Trédudérois.

Xem thêm
 xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
 French Ministry of Culture list for Tréduder

Treduder


title: Nguyên lý Huygens-Fresnel

text:
Nguyên lý Huygens-Fresnel (đặt theo tên của nhà vật lý người Hà Lan Christiaan Huygens, và người Pháp Augustin-Jean Fresnel), ban đầu được đưa ra trong lý thuyết sóng ánh sáng Huygens, giải thích sự lan truyền của ánh sáng như các sóng, nay được ứng dụng trong tính toán về lan truyền của sóng nói chung.

Về cơ bản, nguyên lý này cho rằng mỗi điểm nằm trên đầu sóng là nguồn cho các sóng thứ cấp mới; và sự lan truyền của toàn bộ là tổng của các sóng thứ cấp đến từ mọi điểm trong môi trường mà sóng đã đi qua. Cách tiếp cận này cho phép giải thích nhiều hiện tượng quang học và hiện tượng sóng nói chung, như hiện tượng nhiễu xạ.

Khi mới ra đời vào thế kỷ 17, nguyên lý Huygens đã thành công trong việc giải thích hàng loạt hiện tượng quang học từ khúc xạ, phản xạ đến nhiễu xạ và giao thoa, dù cho, dưới ảnh hưởng của Isaac Newton, lý thuyết này không được quảng bá bằng lý thuyết hạt ánh sáng của Newton. Sau này nguyên lý Huygens được cho thấy là phù hợp với các lý thuyết vật lý khác về tính chất sóng của vật chất. Ví dụ trong lý thuyết trường lượng tử, biên độ sóng của một sóng-hạt tại một điểm (tỷ lệ với mật độ xác suất tìm thấy hạt đó) bằng tổng biên độ của các hàm sóng tích phân theo mọi đường lan truyền của nó từ nguồn tới điểm đã cho.

Nội dung
- Mỗi điểm của môi trường có sóng sáng truyền tới đều được coi là nguồn sáng thứ cấp phát ra những sóng sáng gửi về phía trước nó.
- Nguồn sáng thứ cấp có biên độ và pha dao động là biên độ và pha dao động sáng do nguồn sáng thực S gây ra tại vị trí của nguồn sáng thứ cấp đó.
- Để tính dao động sáng thực do nguồn S gây ra tại một điểm M bất kì, ta có thể thay thế nguồn sáng thực S bằng những nguồn sáng thứ cấp thích hợp nằm trong mặt kín tưởng tượng bao quanh nguồn. Dao động sáng tại điểm M sẽ là tổng hợp các dao động sáng do nguồn thứ cấp nằm trên mặt kín gây ra tại điểm M mà ta xét.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chuyển động sóng
Cơ học sóng
Nhiễu xạ
Christiaan Huygens


title: Albon-d'Ardèche

text:
Albon-d'Ardèche là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Albondardeche


title: Melanophylla alnifolia

text:
Melanophylla alnifolia là một loài thực vật thuộc họ Melanophyllaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Randriantafika, F.M. 2004. Melanophylla alnifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
Melanophylla


title: Anthogonium

text:
Anthogonium là một chi lan (họ Orchidaceae), với một loài duy nhất được tìm thấy ở vùng Himalaya và Trung Quốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Information from orchids online

Danh sách các chi phong lan

Lan Nepal
Lan Bangladesh


title: Andrena troodica

text:
Andrena troodica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1975


title: 675

text:
Năm 675 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 675


title: Fayón

text:
Fayón là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 395 người. Diện tích đô thị này là 67 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 92 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Fredrik Reinfeldt

text:
John Fredrik Reinfeldt (phát âm ) (sinh ngày 4 tháng 8 năm 1965 tại Österhaninge, quận Stockholm, Thụy Điển) là thủ tướng đương chức của Thụy Điển, lãnh đạo của Đảng Ôn hòa và là Chủ tịch Hội đồng châu Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Fredrik Reinfeldt trên Government Offices of Sweden
 Fredrik Reinfeldt  trên Parliament of Sweden
 Fredrik Reinfeldt  trên Moderate Party

Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Thủ tướng Thụy Điển
Cựu sinh viên Đại học Stockholm
Hội đồng châu Âu


title: Quốc Tử Giám (Huế)

text:
Bài này viết về một di tích thuộc Quần thể di tích cố đô Huế. Các trường khác có cùng tên được đề cập tại bài Quốc Tử Giám (định hướng)

Quốc Tử Giám () ở Huế, nay là Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng tỉnh Thừa Thiên Huế, hiện ở số 1 đường 23 tháng 8, thành phố Huế, Việt Nam. Đây là di tích trường đại học duy nhất thời phong kiến còn tồn tại ở Việt Nam, và là một di tích lịch sử, văn hóa có giá trị cao. Ngày 11 tháng 12 năm 1993, Quốc Tử Giám cùng với hệ thống di tích cung đình triều Nguyễn đã được ghi tên vào danh mục Di sản thế giới của UNESCO.

Năm 1803, vua Gia Long xây dựng Đốc Học Đường tại địa phận An Ninh Thượng, huyện Hương Trà, cách kinh thành Huế chừng 5 km về phía Tây, trường nằm cạnh Văn Miếu, mặt hướng ra sông Hương. Đây được xem là trường quốc học đầu tiên được xây dựng dưới triều Nguyễn. Đến năm 1908, thời vua Duy Tân, Quốc Tử Giám được dời vào bên trong Kinh thành, bên ngoài, phía Đông Nam Hoàng thành (tức vị trí hiện nay).

Lịch sử
Quốc Tử Giám trước đây thuộc địa phận làng An Bình, giáp với làng Long Hồ Hạ, huyện Hương Trà, thành phố Huế là trường Đại học quốc gia ngày xưa do triều đình mở ra để đào tạo nhân tài. Ở nước ta, Quốc Tử Giám đầu tiên đã được thành lập vào năm 1076 tại Kinh đô Thăng Long dưới thời Lý. Ngay từ đầu nó đã có tên gọi là Quốc Tử Giám và từ đó về sau nó vẫn giữ nguyên vị trí ở kinh đô Thăng Long, trong khuôn viên Văn Miếu Hà Nội ngày nay.

Đến đầu triều Nguyễn, sau khi thống nhất đất nước, vua Gia Long đã quyết định xây dựng kinh đô tại Huế. Năm 1803, vua Gia Long xây dựng Đốc Học Đường - đây được xem là trường quốc học
đầu tiên được xây dựng dưới triều Nguyễn. Trường được xây tại địa phận An Ninh Thượng, huyện Hương Trà, cách kinh thành Huế chừng 5 km về phía Tây, trường nằm cạnh Văn Miếu, mặt hướng ra sông Hương.

Thời Gia Long, quy mô kiến trúc của trường còn nhỏ, chỉ gồm một tòa chính ở giữa và hai dãy nhà hai bên, dùng làm chỗ để quan Chánh, Phó Đốc Học giảng dạy.

Tháng 3 năm 1820, vua Minh Mạng cho đổi tên thành trường Quốc Tử Giám. Lúc này Quốc Tử Giám được phát triển to lớn hơn. Quốc Tử Giám tiếp tục xây dựng và hoàn thiện tiếp sau đó.

Năm 1821, vua cho dựng tòa Di Luân Đường, một tòa giảng đường và hai dãy nhà học hai bên Di Luân Đường, mỗi dãy 19 gian phòng học, làm chỗ cho sinh viên đọc sách, làm bài.

Đến thời vua Tự Đức, trường được tiếp tục xây dựng và mở mang thêm. Năm 1848, xây thêm tường bao bọc và dãy cư xá, mỗi bên 2 gian. Trường cũng mở thêm 2 cửa nhỏ hai bên để sinh viên ra vào. Vì lúc bấy giờ cả nước chỉ có một trường Quốc Học nên tập trung một lượng sinh viên về học rất đông. Một lần ghé thăm trường, vua Tự Đức đã làm một bài văn gồm 14 chương để răn dạy và khuyến khích sinh viên học hành. Toàn bộ nội dung bài văn này được khắc vào tấm bia dựng trước sân trường. Do trận bão năm Giáp Thìn (1904), trường bị hư hỏng nặng, nhưng sau đó, trường được phục hồi.

Đến năm 1908, thời vua Duy Tân, Quốc Tử Giám được dời vào bên trong Kinh thành, bên ngoài, phía Đông Nam Hoàng thành (tức vị trí hiện nay). So với kiến trúc cũ, Quốc Tử Giám mới được xây dựng mới thêm nhiều công trình phụ, trong đó, kiến trúc cũ của Di Luân Đường được giữ nguyên. Hai bên là hai dãy phòng học vẫn như cũ và cư xá sinh viên; phía sau trường, ở giữa là tòa Tân Thơ Viện, hai bên là nhà ở của quan Tế tửu, Tư Nghiệp (hiệu trưởng, hiệu phó) và các viên chức khác của trường. Trong số các công trình kiến trúc này, Di Luân Đường, Tân Thơ Viện và tòa nhà dành cho vị Tế tửu Quốc Tử Giám ở là những công trình kiến trúc gỗ theo phong cách truyền thống có giá trị nghệ thuật cao (Tân Thơ Viện, Di Luân Đường đều có nguồn gốc từ các công trình kiến trúc của Cung Bảo Định). Năm 1923, Tân Thơ Viện trở thành Bảo Tàng Khải Định nên trường Quốc Tử Giám phải lập một thư viện mới mang tên Thư Viện Bảo Đại ở phía sau Di Luân Đường.

Năm 1945, sau khi triều đình nhà Nguyễn chấm dứt vai trò lịch sử của mình, Quốc Tử Giám cũng không thay đổi kiến trúc kể từ đó đến nay.

Nhân sự và đối tượng
Đứng đầu Quốc Tử Giám là quan tế tửu, có quan tư nghiệp hiệp sức cùng một số giáo viên.

Học sinh là tôn sinh (con cháu trong hoàng tộc), ấm sinh (con cháu các quan) và học sinh (thường dân trúng tuyển). Những người đỗ tú tài cũng được ghi danh vào học. Học sinh đều được cấp tiền lương trong khi đi học. Vào đầu thập niên 1900 thì các hạng tôn sinh và ấm sinh lãnh hai đồng rưỡi/tháng. Học sinh thì lãnh một đồng tám.

Vai trò
Dù đã chấm dứt vai trò của mình, thế nhưng trường Quốc Tử Giám đóng góp hết sức to lớn trong việc đào tạo nhân tài cho đất nước, là nơi lưu lại dấu chân của hơn 500 vị tiến sĩ, phó bảng của triều Nguyễn. Cùng với Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Quốc Tử Giám Huế đã đóng góp công sức của mình trong việc đào tạo ra những nhân tài của đất nước và phản ánh một thời kỳ của lịch sử. Kể từ khi Quốc Tử Giám Huế ra đời đến nay, nền giáo dục đại học ở Huế đã có lịch sử gần hai thế kỷ.Tuy nhiên, trong lịch sử, việc dời Quốc Tử Giám vào Phú Xuân (Huế) đồng nghĩa với việc chấm dứt việc thi Hội - Đình tại Thăng Long.

Tình trạng
Quốc Tử Giám hiện nay còn khá nguyên vẹn, và khá may mắn so với một số công trình khác trong quần thể di tích cố đô Huế.

Tham khảo
 Bài viết dựa trên bài Quốc Tử Giám của trung tâm Bảo tàng di tích cố đô Huế http://www.hueworldheritage.org.vn
 Hồ sơ di tích, phòng tư liệu của trung tâm bảo tàng di tích cố đô Huế - sách của Thư Viện Tỉnh Thừa Thiên Huế - Xuất bản năm 2003.
 Quốc Sử quán triều Nguyễn (2004), Đại Nam thực lục, bản dịch Viện Sử học, H.: Nhà xuất bản. Giáo dục: 48.
 Huế di tích lịch sử văn hoá danh thắng - Nhà xuất bản Thừa Thiên Huế - xuấn bản năm 1995.
 Bảo tàng mỹ thuật cung đình Huế - Nhà xuất bản Thừa Thiên Huế - xuất bản năm 1997.

Chú thích

Văn hóa Việt Nam thời Nguyễn
Thần kinh nhị thập cảnh
Kinh thành Huế
Nho giáo
Công trình xây dựng Huế
Nho giáo Việt Nam
Nhà Nguyễn


title: Coleophora spinella

text:
The Apple-and-Plum Casebearer (Coleophora spinella) là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 10–12 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Crataegus, Apple, Prunus cerasus, Prunus spinosa (and perhaps other Prunus), Pyrus communis' (and perhaps other Pyrus)', Sorbus và Cotoneaster''.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Coleophora spinella at UKmoths

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Nguyễn Ức

text:
Nguyễn Ức (chữ Hán: 阮億, ? - ?), hiệu: Lan Trai; là nhà thơ và quan triều Trần trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Chưa rõ thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Ức, chỉ biết ông từng làm quan Hàn lâm học sĩ dưới triều vua Trần Minh Tông (ở ngôi: 1314-1329), có tham gia thi xã Bích Động do Trần Quang Triều sáng lập, và còn để lại 20 bài thơ chữ Hán trong Việt âm thi tập và Toàn Việt thi lục.

Qua thơ, người ta biết Nguyễn Ức thường hay xướng họa với Trần Quang Triều. Và sau khi người bạn này mất, ông đã lo việc biên tập thơ văn của bạn. Bài "Biên tập Cúc Đường di cảo cảm tác" của ông đã nói lên điều ấy.

Nhận xét
Mặc dù số thơ của Nguyễn Ức còn lại không nhiều, nhưng ông cùng với Trần Quang Triều và Nguyễn Sưởng họp thành một dòng thơ riêng thời Trần. Theo GS. Nguyễn Huệ Chi, thì đó là những con người mang trong lòng nỗi thất vọng sâu sắc về sự suy thoái của vương triều này. Song riêng ở Nguyễn Ức, ông không có sự gắng gượng hoặc che giấu mình như người khác, vì thế thơ ông mang âm điệu chán nản, tiêu cực, có xu hướng chuyển dần sang hư vô chủ nghĩa...Về mặt nghệ thuật, ngòi bút của ông thật là lão luyện. Ông biết cách làm cho câu thơ thêm buồn trĩu, và thể hiện được những cảm giác cô đơn, xa vắng...

Thơ Nguyễn Ức
Giới thiệu 2 bài:

Xem thêm
Trần Quang Triều
Nguyễn Sưởng

Chú thích

Sách tham khảo
 Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm, mục: "Nguyễn Ức". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
 Nguyễn Huệ Chi, mục từ "Nguyễn Ức" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 Nguyễn Đăng Na (chủ biên), Văn học thế kỷ X-XVI, mục từ "Nguyễn Ức". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Quan lại nhà Trần


title: 5403 Takachiho

text:
5403 Takachiho (1990 DM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 2 năm 1990 bởi Kushida và Inoue ở Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5403 Takachiho

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Jalu

text:
Jalu, Jaloo, hay Gialo () là một đô thị ở đông bắc Libya, đô thị nằm trên ốc đảo cùng tên Jalo. Từ năm 2001 đến 2007 nơi đây là một phần của quận Ajdabiya. Từ 1983-1987, đô thị từng là trung tâm hành chính của quận Jalu.
Đô thị nằm trên một ốc đảo trên sa mạc Libya và cách vịnh Sirte 250 km. Ốc đảo Awjila nằm cách Jalu 30 km về phía tây bắc. Awjila (cũng gọi là Awjilah) có hai địa điểm quan trọng: Nhà thờ Hồi giáo Atiq, với kiến trúc hình nón lạ thường được làm từ gạch, bùn và đá vôi, và Lăng Ali Abdullah ibn Sarh, người đã lãnh đạo cuộc chính phục của người Hồi giáo trong khu vực này vào thế kỷ thứ 7.

Họa đông kinh tế chính của khu vực là nông nghiệp và nhiều ngành nghề khác phục vụ các công ty trong lĩnh vực dầu mỏ. Nông sản chính là cây chà là trên ốc đảo, cà chua và ngũ cốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Satellite map at Maplandia.com
Search for Jalu in the MSN Encarta atlas

Khu dân cư ở Libya
Cyrenaica


title: Radibor

text:
Radibor, trong tiếng Sorbia Radwor, là một đô thị trong bang Sachsen nước Đức. Đô thị Radibor có diện tích 61,93 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3544 người. Đô thị này có cự ly khoảng 10 km về phía bắc Bautzen.
Các làng thuộc đô thị này gồm:
Bornitz (Boranecy), 125 người
Brohna (Bronjo), 73 người
Camina (Kamjenej), 119 người
Cölln (Chelno), 356 người
Droben (Droby), 89 người
Großbrösern (Wulki Přezdrěń), 46 người
Lippitsch (Lipič), 193 người
Lomske (Łomsk), 205 người
Luppa (Łupoj), 205 người
Luppedubrau (Łupjanska Dubrawka), 79 người
Luttowitz (Lutobč), 162 người
Merka (Měrkow), 139 người
Milkel (Minakał), 420 người
Milkwitz (Miłkecy), 113 người
Neu-Bornitz (Nowe Boranecy), 61 người
Neu-Brohna (Nowe Bronjo), 20 người
Quoos (Chasow), 156 người
Radibor (Radwor), 704 người
Schwarzadler (Čorny Hodler), 37 người
Teicha (Hat), 75 người
Wessel (Wjesel), 99 người

Tham khảo


title: Mimosa loxensis

text:
Mimosa loxensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Mimosa loxensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

L|loxensis
Thực vật Ecuador


title: Propsephus moestus

text:
Propsephus moestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: 14338 Shibakoukan

text:
14338 Shibakoukan (1982 VP3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 11 năm 1982 bởi H. Kosai và K. Hurukawa ở Trạm Kiso thuộc Đài thiên văn Tokyo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14338 Shibakoukan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Cintano

text:
Cintano là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 40 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 262 người và diện tích là 4,9 km².

Đô thị Cintano có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Arià, Chiesa, Bosa, Gumbal, Marcellina, Cantel, Guy, Pasquarolo, Quadevia, Brichet, San Rocco, Grangia, Malpasso, Buria, Santuario, và Molinatta.

Cintano giáp các đô thị: Castellamonte, Colleretto Castelnuovo, và Castelnuovo Nigra.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Micrispa vulnerata

text:
Micrispa vulnerata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Micrispa


title: Limnophilella multipicta

text:
Limnophilella multipicta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Limnophilella
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Couzon

text:
Couzon  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Sant'Angelo a Fasanella

text:
Sant'Angelo a Fasanella là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Sant'Angelo a Fasanella có diện tích 32 km2, dân số là 801 người (thời điểm năm 2005). Đô thị này giáp với Bellosguardo, Corleto Monforte, Ottati, Petina và Roscigno.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Echinolaena

text:
Echinolaena là một chi cỏ thuộc họ Poaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau :
 Echinolaena ecuadoriana
Echinolaena gracilis
Echinolaena inflexa
Echinolaena minarum
Echinolaena oplismenoides
Echinolaena standelyi

Chú thích

Tham khảo


title: It Happened One Night

text:
It Happened One Night là một bộ phim hài Mỹ năm 1934, đạo diễn Frank Capra. Bộ phim xoay quanh một phụ nữ nổi tiếng (Claudette Colbert) cố gắng thoát khỏi cái bóng của cha mình, và yêu một chàng phóng viên tinh quái (Clark Gable). Phim được chuyển thể từ truyện Night Bus của Samuel Hopkins Adams.

Đây là bộ phim đầu tiên dành cả năm giải Oscar lớn (Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam chính xuất sắc nhất, Nữ chính xuất sắc nhất, Kịch bản hay nhất). Cho đến nay, chỉ có Bay trên tổ chim cúc cu (1975) và sau đó là Sự im lặng của bầy cừu (1991) là giành được vinh dự này. Năm 1993, It Happened One Night được chọn để bảo tồn trong Viện lưu trữ phim Quốc gia Mỹ vì tính "văn hoá, lịch sử và thẩm mĩ". Bộ phim được làm lại năm 1956, bộ phim hài âm nhạc với tên You Can't Run Away from It, vai chính Jack Lemmon và June Allyson.

Nội dung
Ellen "Ellie" Andrews (Claudett Cobert) là một cô gái giàu có và nổi tiếng, người thừa kế của một tài sản khổng lồ, song luôn phải chịu sự áp đặt của người cha độc đoán, ngài Alexander Andrews (Walter Connolly). Cô quyết tâm cưới anh chàng "King" Westley (Jameson Thomas) để phản đối cha mình. Ông tìm được con gái trước khi đám cưới diễn ra nhưng cô bỏ trốn, bắt một chiếc xe bus tới New York và gặp chàng phóng viên thất nghiệp láu cá Peter Warne (Clark Gable). Anh nhận ra cô và đưa ra điều kiện: nếu cô chịu cho anh phỏng vấn độc quyền, anh sẽ giúp cô cưới Westley, còn không thì anh sẽ báo với cha cô để lãnh tiền thưởng. Cô đồng ý.

Và chuyến phiêu lưu bắt đầu. Tính hồn nhiên của Ellie đã làm lay động lòng Peter, và sự quan tâm chăm sóc của Peter cũng làm Ellie xao xuyến... Rất nhiều chuyện xảy ra cho đến một đêm, khi chuyến đi gần kết thúc, Peter đi để gặp vài người. Người chủ nhà trọ thấy anh phóng ô tô đi nhưng không để lại xu nào thanh toán. Họ làm loạn lên và đuổi Ellie ra khỏi nhà. Tin rằng Peter lừa mình, Ellie gọi điện cho cha, lúc này đang mong chờ con đến nỗi sẵn sàng để cô làm theo ý mình. Ellie yêu Peter, nhưng nghĩ rằng anh đã bán đứng mình vì tiền thưởng, nên quyết định làm đám cưới sang trọng lần hai với Westley. Trong khi đó, Peter nghĩ mình bị chơi trò hai mặt.

Peter liên lạc với cha của Ellie để trao đổi. Ngài Andrew hứa cho anh một khoản tiền thưởng lớn, nhưng Peter từ chối. Anh chỉ cần được trả 39,6 đô la chi phí chuyến đi. Ông ta buộc anh nói ra sự thật: Peter yêu Ellie (mặc dù anh nghĩ mình quá ngu ngốc khi yêu cô nàng).

Khi dẫn tay cô dâu trong nhà thờ, Andrew nói với Ellie rằng ông muốn con gái bỏ trốn lần nữa, và có một chiếc xe đang đợi cô ngoài kia. Cho đến phút cuối cùng, khi được linh mục hỏi liệu có muốn lấy người đàn ông này làm chồng, Ellie đã chạy trốn. Cha cô dàn xếp với Westley và cuối cùng cho phép cô và Peter làm đám cưới.

Diễn viên

Giải thưởng và vinh danh
Bộ phim đã dành 5 giải Oscar:
 Phim hay nhất - Columbia Pictures (nhà sản xuất Harry Cohn)
 Đạo diễn xuất sắc nhất - Frank Capra
 Nam chính xuất sắc nhất - Clark Gable
 Nữ chính xuất sắc nhất - Claudette Colbert
 Kịch bản hay nhất - Robert Riskin

15 tháng 12 năm 1996, tượng vàng của Clark Gable được bán đấu giá cho Steven Spielberg với số tiền $607,500; Spielberg đã hiến tặng bức tượng cho AMPAS.

 Vinh danh của Viện phim Mỹ
 1998 100 phim hay nhất #35
 2000 100 phim hài hay nhất #8
 2002 100 phim tình cảm hay nhất #38
 2008 10 phim của thể loại phim hài lãng mạn #3

Chú giải

Chú thích

Ghi chú
 Capra, Frank. Frank Capra, The Name Above the Title: An Autobiography. New York: The Macmillan Company, 1971. ISBN 0-306-80771-8.
 Chandler, Charlotte. The Girl Who Walked Home Alone: Bette Davis, A Personal Biography. New York: Simon and Schuster, 2006. ISBN 0-7432-6208.
 Hirschnor, Joel. Rating the Movie Stars for Home Video, TV and Cable. Lincolnwood, Illinois: Publications International Limited, 1983. ISBN 0-88176-152-4.
 Harris, Warren G. Clark Gable, A Biography. London: Aurum Press, 2002. ISBN 1-85410-904-9.
 Karney, Robyn. Chronicle of the Cinema, 100 Years of the Movies. London: Dorling Kindersley, 1995. ISBN 0-7513-3001-9.
 Kotsabilas-Davis, James and Myrna Loy. Being and Becoming. New York: Primus, Donald I. Fine Inc., 1987. ISBN 1-55611-101-0.
 Michael, Paul, ed. The Great Movie Book: A Comprehensive Illustrated Reference Guide to the Best-loved Films of the Sound Era. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall Inc., 1980. ISBN 0-13-363663-1.
 McBride, Joseph. Frank Capra: The Catastrophe of Success. New York: Touchstone Books, 1992. ISBN 0-671-79788-3.
 Wiley, Mason and Damien Bona. Inside Oscar: The Unofficial History of the Academy Awards. New York: Ballantine Books, 1987. ISBN 0-345-34453-7.

Liên kết ngoài

 It Happened One Night on Frank Capra & the Film
 Review of It Happened One Night
 "It Happened One Night" at Filmsite.org

Phim năm 1934
Phim giành giải Oscar cho phim hay nhất
Phim hài Mỹ
Phim trắng đen
Phim hãng Columbia Pictures
Phim do Frank Capra đạo diễn
Phim Columbia Pictures
Phim hài lãng mạn Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ
Phim Mỹ
Phim có diễn xuất giành giải Oscar cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim có đạo diễn giành giải Oscar cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Phim đường phố
Phim có biên kịch giành giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất
Phim có diễn xuất giành giải Oscar cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất


title: Margarella antarctica

text:
Margarella antarctica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 12.5 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 24 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Margarella


title: 6808 Plantin

text:
6808 Plantin (1932 CP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 2 năm 1932 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6808 Plantin

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932


title: Paracardiophorus victoriensis

text:
Paracardiophorus victoriensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Les Écorces

text:
Les Écorces  là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2007 là 580.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

 INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Diadasina separata

text:
Diadasina separata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Diadasina
Động vật được mô tả năm 1903


title: Taliparamba

text:
Taliparamba là một thành phố và khu đô thị của quận Kannur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Địa lý
Taliparamba có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 56 mét (183 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Taliparamba có dân số 67.441 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Taliparamba có tỷ lệ 82% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Taliparamba, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Sankt Georgen am Fillmannsbach

text:
Sankt Georgen am Fillmannsbach là một đô thị ở huyện Braunau am Inn bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 7 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 410 người.

Tham khảo


title: Épenoy

text:
Épenoy  là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2005 là 539.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Gyrineum wilmerianum

text:
Gyrineum wilmerianum là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gyrineum