title: Triệu Tử Dương

text:
Triệu Tử Dương (; 17 tháng 10 năm 1919 – 17 tháng 1 năm 2005) là một chính trị gia Trung Quốc. Ông từng giữ chức vụ Thủ tướng Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1980 tới 1987 và Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc từ năm 1987 tới 1989. Khi là một quan chức cao cấp trong Chính phủ, ông đã lãnh đạo phe cải cách tiến hành những biện pháp cải cách thị trường đóng góp lớn vào tăng trưởng sản xuất và tìm kiếm các biện pháp giải quyết tình trạng quan liêu cũng như chiến đấu chống tham nhũng. Từng được đề cử là người kế tục Đặng Tiểu Bình, Triệu Tử Dương đã bị thanh trừng vì có tình cảm với những sinh viên tham gia biểu tình trên Quảng trường Thiên An Môn năm 1989 và sống mười lăm năm cuối cuộc đời trong hoàn cảnh bị quản thúc tại gia.

Nổi lên nắm quyền lực
Triệu Tử Dương, tên khai sinh là Triệu Tu Nghiệp (赵修业), đổi thành Tử Dương khi ông học trung học. Là con trai một địa chủ giàu có tại Hoạt huyện, tỉnh Hà Nam, ông gia nhập Liên đoàn Thanh niên Cộng sản năm 1932 và hoạt động ngầm với tư cách một thành viên Đảng Cộng sản trong Chiến tranh Trung-Nhật (1937-1945) và cuộc Nội chiến Trung Quốc sau đó. Cha ông đã bị các thành viên của đảng giết hại hồi cuối thập niên 1940. Ông trở thành một nhân vật nổi bật của Đảng tại Quảng Đông từ năm 1951 và đưa ra nhiều biện pháp cải cách nông nghiệp thành công. Năm 1962, Triệu Tử Dương bắt đầu giải tán hệ thống hợp tác xã nhằm làm tái xuất hiện trở lại những người nông dân tư hữu ruộng đất trong khi vẫn quy định các hợp đồng sản xuất tới từng hộ cá thể. Ông cũng chỉ đạo một cuộc thanh trừng mạnh các cán bộ bị buộc tội tham nhũng hay có quan hệ với Quốc Dân Đảng. Tới năm 1965 Triệu Tử Dương đã là bí thư Đảng tỉnh Quảng Đông, dù không phải là một thành viên của Uỷ ban Trung ương Đảng.

Là một người ủng hộ những biện pháp cải cách của Lưu Thiếu Kỳ, ông bị cách chức bí thư đảng năm 1967 trong cuộc Cách mạng Văn hóa, bị giải đi trên các đường phố Quảng Châu với một chiếc mũ giấy trên đầu và bị gọi là "một tàn tích thối tha của tầng lớp địa chủ". Ông phải sống 4 năm với tư cách một lao động cưỡng bách trong một nhà máy. Năm 1971 ông được giao việc trở thành một viên chức tại Nội Mông và sau đó quay lại Quảng Đông năm 1972.

Triệu Tử Dương đã được Chu Ân Lai khôi phục tư cách chính trị năm 1973, được chỉ định vào Uỷ ban Trung ương, và được cử tới tỉnh lớn nhất Trung Quốc, tỉnh Tứ Xuyên, làm Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách tỉnh Tứ Xuyên (chức vụ tên gọi cũ của Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân), Bí thư thứ nhất Tỉnh ủy tỉnh Tứ Xuyên (Bí thư Tỉnh ủy) năm 1975.

Về mặt kinh tế, Tứ Xuyên đã bị tàn phá sau cuộc Đại nhảy vọt, và cuộc Cách mạng Văn hóa sau đó. Triệu Tử Dương đưa ra những cải cách nông nghiệp một cách căn bản và theo định hướng thị trường với nhiều thành công, dẫn tới tăng trưởng sản xuất công nghiệp tới 81% và sản lượng nông nghiệp 25% trong vòng 3 năm. Đặng Tiểu Bình coi "Kinh nghiệm Tứ Xuyên" là mô hình cho Cải cách kinh tế Trung Quốc và Triệu Tử Dương được bầu làm thành viên dự khuyết Bộ chính trị năm 1977 và trở thành thành viên đầy đủ năm 1979. Ông gia nhập Ban Thường vụ Bộ chính trị năm 1982.

Sống sót sau những âm mưu ám sát
Bởi Tứ Xuyên là cứ điểm mạnh của phe cấp tiến trong Cách mạng Văn hóa, những kẻ ủng hộ nhiệt thành của Bè lũ Bốn tên (Tứ nhân bang) phản đối kịch liệt các biện pháp cải cách của ông. Tuy nhiên, chính sách của Triệu Tử Dương được đại đa số nhân dân ủng hộ và những kẻ theo Bè lũ Bốn tên quay sang tìm cách ám sát ông khi tất cả các biện pháp khác không mang lại hiệu quả. Trong những năm Cách mạng Văn hóa tại Tứ Xuyên, không ít hơn nửa tá âm mưu ám sát đã nhằm vào ông, và vụ nghiêm trọng nhất xảy ra khi chiếc xe jeep của ông bị phục kích trong một thung lũng trong một chuyến đi, ông thoát chết trong đường tơ kẽ tóc, nhưng trong một nỗ lực nhằm cứu ông, người tài xế/thư ký đã chết trong vụ lở đất nhân tạo. Dù các vụ ám sát ông chỉ làm thiệt mạng duy nhất một người, những kẻ phạm tội mãi tới năm 1983 mới bị bắt, rất lâu sau cuộc Cách mạng Văn hóa.

Nhà lãnh đạo cải cách
Sau 6 tháng làm Phó thủ tướng, Triệu Tử Dương được chỉ định làm Thủ tướng năm 1980 thay thế Hoa Quốc Phong, người được chỉ định làm người kế tục của Mao, nhưng khi ấy đang dần bị Đặng Tiểu Bình "hất cẳng".

Ông đã đưa ra "lý thuyết giai đoạn đầu tiên," một tiến trình biến đổi hệ thống xã hội chủ nghĩa đặt ra nền tảng giai đoạn cho hầu hết các cải cách kinh tế sau này ở Trung Quốc. Với tư cách Thủ tướng, ông đã áp dụng nhiều chính sách từng mang lại thành công ở Tứ Xuyên, gồm cả việc trao quyền tự quản hạn chế cho các doanh nghiệp công nghiệp và tăng quyền tự quyết trong sản xuất nông nghiệp của người nông dân. Triệu Tử Dương khuyến khích các tỉnh ven biển phát triển trở thành những vùng kinh tế đặc biệt thu hút đầu tư nước ngoài và tạo ra các cổng xuất khẩu. Chính sách này đã mang lại tăng trưởng mạnh mẽ trong cả sản lượng nông nghiệp và công nghiệp trong suốt thập niên 1980, nhưng cải cách kinh tế của ông cũng bị chỉ trích vì dẫn tới lạm phát. Triệu Tử Dương cũng kiên quyết ủng hộ một chính sách đối ngoại mở, tạo lập quan hệ tốt với phương Tây, lực lượng có khả năng giúp đỡ Trung Quốc phát triển kinh tế.

Triệu Tử Dương là người tin tưởng tuyệt đối vào Đảng, nhưng ông định nghĩa về chủ nghĩa xã hội khác biệt so với những đảng viên bảo thủ. Triệu Tử Dương gọi cuộc cải cách chính trị là "cuộc thử nghiệm lớn nhất của chủ nghĩa xã hội". Ông tin rằng tăng trưởng kinh tế kết nối trực tiếp với tiến trình dân chủ hóa. Ngay từ năm 1986, Triệu Tử Dương là lãnh đạo cao cấp đầu tiên của Trung Quốc kêu gọi thay đổi, bằng cách đưa ra các ứng cử viên trong các cuộc bầu cử từ cấp xã cho tới Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Trong thập niên 1980, Triệu Tử Dương được nhiều người coi là một cá nhân theo chủ nghĩa xét lại Chủ nghĩa Mác. Ông ủng hộ sự minh bạch trong hoạt động của Chính phủ và một cuộc đối thoại quốc gia gồm cả các công dân bình thường trong quá trình lập chính sách, khiến ông nổi tiếng trong đông đảo dân chúng. Tại Tứ Xuyên, nơi ông áp dụng chính sách tái cơ cấu kinh tế từ thập niên 1970, có câu nói: "要吃粮，找紫阳" (yao chi liang, zhao Ziyang, âm Hán-Việt: yếu ngật lương, trảo Tử Dương). Cách chơi chữ theo tên ông, dịch thoát có nghĩa "nếu bạn muốn kiếm sống, hãy theo Tử Dương."

Tháng 1 năm 1987, Đặng Tiểu Bình buộc nhà lãnh đạo phe cải cách Hồ Diệu Bang từ chức vì quá khoan dung với các sinh viên phản kháng; Triệu Tử Dương được chọn lên thay thế ông Hồ làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, ghế Thủ tướng được nhường lại cho Phó Thủ tướng Lý Bằng. Điều này khiến ông trở thành ứng cử viên sẽ thay thế Đặng trở thành nhà lãnh đạo tối cao. Trong khi Tổng Bí thư Triệu Tử Dương nới lỏng kiểm soát Chính phủ trong lĩnh vực công nghiệp và tạo lập các vùng tự do kinh doanh ở các tỉnh ven biển, Thủ tướng Lý Bằng lại ưa thích cách tiếp cận thận trọng hơn và muốn dựa nhiều hơn vào kế hoạch hóa trung ương và quản lý từ bên trên.

Trong Đại hội Đảng năm 1987 Triệu Tử Dương tuyên bố Trung Quốc đang ở trong "một giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội" có thể kéo dài 100 năm. Theo tiền đề này, Trung Quốc cần thử nghiệm nhiều hệ thống kinh tế nhằm kích thích sản xuất. Triệu Tử Dương đã đề xuất tách biệt các vai trò của Đảng và Nhà nước, một đề xuất từ đó đã trở thành chủ đề cấm kỵ. Theo các nhà quan sát phương Tây, 2 năm làm Tổng Bí thư của Triệu Tử Dương là thời gian mở cửa nhất trong lịch sử Trung Quốc hiện đại—nhiều hạn chế về tự do ngôn luận và tự do báo chí đã được nới lỏng, cho phép giới trí thức tự do đề xuất các cải thiện cho đất nước.

Một điều không kém tầm quan trọng, trong khu vực kinh tế, Triệu Tử Dương là một trong những lãnh đạo đầu tiên ủng hộ việc giảm kiểm soát nhà nước với các doanh nghiệp và tăng cường sở hữu tư nhân qua cổ phần hóa. Dù ý tưởng đó cũng đã trở thành một điều cấm kị trong thời cầm quyền của ông, nó đã thực sự trở thành thực tế từ thập niên 1990.

Đề xuất của Triệu Tử Dương vào tháng 5 năm 1988 nhằm tăng cải cách giá dẫn đến những lời phàn nàn trên toàn quốc về lạm phát siêu tốc và khiến những đối thủ phản đối cải cách nhanh chóng kêu gọi trung ương hóa hơn nữa các biện pháp quản lý kinh tế và ngăn chặn mạnh hơn những ảnh hưởng từ phương Tây. Hiện tượng này khiến một cuộc tranh luận chính trị nhanh chóng xuất hiện, và ngày càng trở nên sôi nổi trong mùa đông năm 1988 tới 1989.

Nửa sau năm 1988 môi trường chính trị của Triệu Tử Dương dần giảm sút. Trên thực tế, chính Triệu Tử Dương rơi vào cuộc chiến đa mặt trận với những đảng viên lớp già, những người ngày càng bất mãn với cách tiếp cận của ông với những vấn đề ý thức hệ, cũng như phái bảo thủ trong Bộ Chính trị dẫn đầu là Lý Bằng và Diêu Y Lâm, những người luôn đối lập với ông trong việc lập chính sách kinh tế và tài chính. Cùng lúc ấy, Triệu Tử Dương phải đối đầu với áp lực ngày càng tăng từ tình trạng tham nhũng từ các quan chức và thành viên gia đình họ.

Sau năm 1989, rõ ràng Triệu Tử Dương phải đương đầu với khó khăn ngày càng lớn, tới mức ông phải chiến đấu cho sinh mệnh chính trị của chính mình. Nếu ông không có khả năng thay đổi mọi việc một cách nhanh chóng, một cuộc đấu tranh cuối cùng với các thành viên bảo thủ trong đảng là điều không thể tránh được. Và nó đã diễn ra, các cuộc phản kháng của sinh viên bắt nguồn từ cái chết bất ngờ của cựu Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Hồ Diệu Bang, được nhiều người coi là một lãnh đạo có đầu óc cải cách, đã trao cho Triệu Tử Dương cơ hội vàng để giành lại quyền lực chính trị và thúc đẩy thực hiện kế hoạch cải cách của mình.

Bị thanh trừng sau Sự kiện Thiên An Môn năm 1989
Cái chết của Hồ Diệu Bang ngày 15 tháng 4 năm 1989, cộng với khó khăn kinh tế gia tăng do lạm phát, là cơ sở nảy sinh sự phản kháng trên diện rộng năm 1989 của sinh viên, trí thức, và các thành phần dân cư đô thị bất mãn khác. Các cuộc biểu tình của sinh viên, trong hoàn cảnh không khí chính trị cởi mở, phản ứng trước nhiều vấn đề xã hội, mà họ cho rằng bắt nguồn từ nguyên nhân cải cách chậm chạp. Trớ trêu thay, một số lời chỉ trích ban đầu lại nhắm vào Triệu Tử Dương. Những người cứng rắn trong đảng dần tiến gần đến một phương pháp giải quyết mạnh, cho rằng sự thay đổi quá nhanh đã gây ra tình trạng hỗn loạn và sự thất vọng lan tràn trong giới sinh viên. Những người phản kháng kêu gọi chấm dứt tình trạng tham nhũng hầu như đã trở thành chính thức và bảo vệ các quyền được bảo đảm trong Hiến pháp Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Những cuộc phản kháng cũng lan tới các thành phố khác, kể cả Thượng Hải và Quảng Châu.

Những sự kiện bi kịch của cuộc phản kháng Thiên An Môn năm 1989 đã chấm dứt hoạt động chính trị của Triệu Tử Dương cũng như khiến bất kỳ một phong trào dân chủ nào khác không còn cơ hội diễn ra. Khi ông đang có một chuyến thăm chính thức tới Bình Nhưỡng, phe cứng rắn trong Đảng đã lợi dụng cơ hội tuyên bố những cuộc phản kháng đang diễn ra là "phản cách mạng." Ngay khi trở về từ Bình Nhưỡng, Triệu Tử Dương đã nhiều lần cố gắng lái sự việc theo hướng mà ông gọi là "một con đường dựa trên dân chủ và quy định của pháp luật". Ông mở các kênh đối thoại trực tiếp giữa các sinh viên và Chính phủ ở nhiều cấp. Ông cũng ra lệnh cho truyền thông đưa tin về các cuộc phản kháng ở mức tự do chưa từng thấy. Một số sáng kiến lập pháp với mục tiêu cải cách báo chí, truyền thông và giáo dục cũng đang được thực thi. Tuy nhiên, các sáng kiến của Triệu Tử Dương, cùng với thái độ hoà giải với sinh viên bị những thành viên cao tuổi và có thái độ cứng rắn trong đảng coi là những bước đẩy nhanh quá trình phá vỡ sự quản lý của Đảng, vì thế là một thảm hoạ thực sự. Buổi tối ngày 16 tháng 5 đánh dấu sự chấm dứt vĩnh viễn sự nghiệp chính trị của ông. Ngay từ đầu cuộc gặp gỡ với nhà lãnh đạo Xô viết Mikhail Gorbachev khi ấy đang ở thăm Trung Quốc, Triệu Tử Dương đã đưa ra một tuyên bố gây ngạc nhiên rằng Đặng Tiểu Bình, dù khi ấy đã chính thức không còn là một thành viên của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, vẫn có tiếng nói cuối cùng trong việc đưa ra quyết định. Hành động của Triệu Tử Dương được coi là một dấu hiệu rõ ràng về sự từ giã khỏi giới lãnh đạo Đảng, đặc biệt với nhà lãnh đạo tối cao già cả. Chính lúc này Triệu Tử Dương đã hoàn toàn mất niềm tin của Đặng Tiểu Bình, người bảo trợ và cố vấn chính trị từ rất lâu của ông. Tối ngày 18 tháng 5, Triệu Tử Dương được triệu tới nhà của Đặng và một cuộc nhóm họp vội vàng của Ban Thường vụ Bộ Chính trị đã kêu gọi áp đặt thiết quân luật với một phiếu chống duy nhất của Triệu Tử Dương.

Ngay trước 5 giờ sáng ngày 19 tháng 5, Triệu Tử Dương xuất hiện trên Quảng trường Thiên An Môn và đi trong đám đông những người phản kháng. Với một chiếc loa, ông nói bài phát biểu nổi tiếng sau với các sinh viên tại Quảng trường. Bài phát biểu này lần đầu được phát sóng trên toàn quốc qua Đài truyền hình Trung ương.

"Chúng tôi đã già, nó không còn quan trọng với chúng tôi nữa." đã trở thành một câu trích dẫn nổi tiếng sau đó. Và đó cũng là lần xuất hiện cuối cùng của ông trước công chúng.

Quản thúc tại gia đến khi chết

Những người phản kháng không giải tán. Một ngày sau chuyến thăm ngày 19 tháng 5 của Triệu Tử Dương tới Quảng trường Thiên An Môn, Thủ tướng Lý Bằng công khai tuyên bố thiết quân luật. Trong cuộc tranh giành quyền lực sau đó, Triệu Tử Dương bị tước mọi chức vụ. Thậm chí tới ngày nay, động cơ hành động của ông vẫn là một chủ đề gây tranh cãi với nhiều người. Một số người nói ông đã tới quảng trường với hy vọng một hành động hòa giải sẽ là công cụ giúp ông chống lại những người phe cứng rắn như Thủ tướng Lý Bằng. Những người khác tin rằng ông ủng hộ những người phản kháng, nhưng không muốn thấy họ bị đàn áp khi quân đội được điều đến. Sau vụ việc, Triệu Tử Dương bị quản thúc tại gia và chức vụ Tổng Bí thư Đảng được thay thế bởi Giang Trạch Dân, người cũng đã đàn áp các vụ phản kháng tương tự tại Thượng Hải nhưng với ít đổ máu hơn.

Triệu Tử Dương tiếp tục bị giám sát chặt chẽ và chỉ được cho phép rời nhà hay tiếp khách với sự cho phép từ các lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng. Thỉnh thoảng có những thông báo về việc ông tham gia lễ tang của một trong các đồng chí của ông đã qua đời hoặc thăm những vùng khác của Trung Quốc hay chơi golf tại các sân golf ở Bắc Kinh, nhưng Chính phủ thực sự đã thành công trong việc giữ kín ông khỏi báo giới và những cuốn sách lịch sử. Trong giai đoạn đó, chỉ một số bức ảnh chụp một Triệu Tử Dương tóc hoa râm tới được tay báo giới. Ít nhất hai lần Triệu Tử Dương đã viết thư, gửi tới Chính phủ Trung Quốc, trong đó ông đưa ra đề xuất đánh giá lại cuộc Thảm sát Thiên An Môn. Một trong những bức thư đó đã xuất hiện trước Đại hội thứ 15 Đảng Cộng sản Trung Quốc. Một bức khác xuất hiện trong chuyến thăm Trung Quốc năm 1998 của Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton. Không bức nào được xuất bản tại Trung Hoa lục địa.

Cái chết và thái độ im lặng
Tháng 2 năm 2004, Triệu Tử Dương đã bị viêm phổi khiến ông phải nằm viện ba tuần. Triệu Tử Dương một lần nữa phải vào viện vì bệnh phổi ngày 5 tháng 12 năm 2004. Các thông báo về cái chết của ông đã bị chính thức bác bỏ đầu tháng 1 năm 2005. Sau đó, vào ngày 15 tháng 1, ông được thông báo đang trong tình trạng hôn mê sau nhiều cơn tai biến. Theo nhà hoạt động Frank Lu, Phó Chủ tịch nước Tăng Khánh Hồng đã tới thăm Triệu Tử Dương trong bệnh viện. Triệu Tử Dương mất ngày 17 tháng 1 tại một bệnh viện ở Bắc Kinh lúc 07:01 ở tuổi 85. Hiện người vợ thứ hai của ông, Liang Boqi, đang sống cùng năm người con (một gái và bốn trai).

Phản ứng của Chính phủ trước cái chết của Triệu Tử Dương là một sự im lặng đáng kinh ngạc, có lẽ vì sợ rằng những lễ tang với đông người tham gia sẽ dẫn tới những cuộc phản kháng khắp quốc gia như đã từng xảy ra sau cái chết của Chu Ân Lai và Hồ Diệu Bang. Tân Hoa Xã cơ quan thông tin chính thức của Chính phủ thông báo "Triệu Tử Dương đã mất ở tuổi 85" ở phần tin tiếng Anh của họ, trong khi tiêu đề bằng tiếng Trung Quốc viết "Đồng chí Triệu Tử Dương đã chết." Bản tin không đề cập tới bất kì danh hiệu chính thức nào của ông. Đây được coi là một điều bất thường, bởi những người ở chức vụ thấp hơn ông cũng không bị tước danh hiệu, như nhà cách mạng vĩ đại, được nhân dân yêu mến, vân vân. Cái chết của Triệu Tử Dương không được đề cập tới trên các chương trình TV và đài phát thanh nhà nước. Tất cả báo chí Trung Quốc đều có cáo phó dài 59 từ như nhau ngày hôm sau, khiến dân chúng chỉ có thể biết chi tiết qua Internet. Các Diễn đàn Internet, như Strong Nation Forum và Sina.com tràn ngập những bức thư thể hiện sự chia buồn, nhưng chúng nhanh chóng bị những người quản lý xoá bỏ, khiến các quản lý bị tấn công vì hành động đó.

Tại Hồng Kông, 10.000–15.000 đã tham dự buổi lễ đốt nến tưởng niệm Triệu Tử Dương. Những người dân lục địa như Chen Juoyi đã nói rằng các nhà lập pháp Hông Kông không được phép tham gia bất kì buổi lễ vĩnh biệt nào, tuyên bố "... theo quy tắc 'một đất nước, hai chế độ' một nhà lập pháp Hồng Kông không thể quan tâm tới bất kì điều gì về lục địa Trung Quốc." Lời nói trên đã gây ra một cơn bão chính trị ở Hồng Kông kéo dài tới ba ngày sau đó. Tư Đồ Hoa, chủ tịch Liên minh Hồng Kông hỗ trợ các phong trào dân chủ yêu nước tại Trung Quốc, đã nói rằng việc những người Cộng sản đàn áp buổi lễ tưởng niệm là sai lầm. Hai mươi bốn nhà lập pháp thuộc liên minh dân chủ đã chống đối vị chủ tịch Hội đồng lập pháp Hồng Kông, nhấn mạnh rằng an ninh đã được tăng cường tại Quảng trường Thiên An Môn và tại nhà Triệu Tử Dương, và rằng chính quyền đang tìm cách ngăn chặn bất kỳ buổi lễ bày tỏ sự đau buồn nào của dân chúng.

Những buổi lễ tưởng niệm tương tự cũng được tổ chức trên khắp thế giới, đáng chú ý nhất là tại Thành phố New York và Washington, DC với sự tham gia của các quan chức Chính phủ Mỹ và những người bất đồng chính trị.

Các chức danh của Triệu Tử Dương thông thường đủ để ông có được một lễ tang cấp quốc gia, nhưng Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã nói rằng các buổi lễ tang như kiểu dành cho những nhà lãnh đạo cũ đã không còn thích hợp và chúng sẽ không được tổ chức nữa. Những người hoài nghi đã đặt vấn đề liệu những đám tang trong tương lai của các cựu lãnh đạo Trung Quốc có diễn ra trong im ắng như đám tang Triệu Tử Dương hay không.

Ngày 29 tháng 1 năm 2005 Chính phủ tổ chức một lễ tang cho ông tại Nghĩa trang Cách mạng Bát Bảo Sơn, nơi được dành riêng cho các anh hùng cách mạng và các quan chức cấp cao của Chính phủ, với sự tham gia của khoảng 2.000 người có giấy phép tham dự. Nhiều người bất đồng chính kiến, gồm cả thư ký của Triệu Tử Dương là Bào Đồng và lãnh đạo phong trào Các bà mẹ Thiên An Môn Đinh Tử Lâm, bị quản thúc tại gia bị ngăn cản không thể tới tham dự. Quan chức cấp cao nhất tham gia buổi lễ là Giả Khánh Lâm, nhân vật thứ tư của đảng. Những người tham gia được cho phép đi theo nhóm năm người vào nhìn thân thể Triệu Tử Dương được quấn cờ Trung Quốc và chia buồn với gia đình ông. Họ bị cấm mang theo hoa hay mang theo lời chia buồn gắn lên vòng hoa của Chính phủ. Trong buổi lễ không có bài diễn văn ca tụng bởi Chính phủ và gia đình ông không đồng ý được về nội dung của nó: Chính phủ muốn nói rằng ông đã phạm một số sai lầm, gia đình ông từ chối chấp nhận rằng ông đã làm sai. Trong buổi lễ tang, lần đầu tiên truyền hình nhà nước đề cập tới cái chết của Triệu Tử Dương và phát đi một bài cáo phó ngắn thừa nhận công lao của ông trong những cuộc cải cách kinh tế, nhưng nói ông đã phạm "những sai lầm nghiêm trọng" trong những cuộc phản kháng năm 1989. Sau lễ tang, thi hài Triệu Tử Dương được hoả táng. Tro được đưa về nhà ông tại Bắc Kinh bởi Chính phủ từ chối cho ông một chỗ tại Nghĩa trang Cách mạng Bát Bảo Sơn.

Nỗ lực đòi khôi phục danh dự
Năm 2005, cựu chủ tịch Quốc hội Trung Quốc Vạn Lý cùng hơn 20 cựu thành viên Bộ chính trị đã nghỉ hưu, gồm cả cựu Phó thủ tướng Điền Kỷ Vân, yêu cầu Uỷ ban Trung ương Đảng khôi phục danh tiếng Triệu Tử Dương và tổ chức những buổi tượng niệm vì những đóng góp của ông cho Trung Quốc. Chính phủ Trung Quốc đồng ý tổ chức một buổi lễ vinh danh vị Tổng Bí thư Triệu Tử Dương đã quá cố, nhưng điều này vẫn chưa đáp ứng đủ các yêu cầu từ bên trong cũng như bên ngoài Trung Quốc.

Hồi ký
Ngày 14 tháng 5 năm 2009, hồi ký bí mật của Triệu Tử Dương được công bố. Cuốn sách có nhan đề tiếng Anh là Prisoner of the State: The Secret Journal of Premier Zhao Ziyang, được tin là được biên tập lại từ một loạt băng ghi âm mà ông đã thực hiện trong lúc bị quản thúc tại gia. Cuốn sách dài 336 trang được soạn thành sách trong thời gian 4 năm từ những băng ghi âm bí mật nói trên. Cũng nên nhắc lại là ông đã bị quản thúc tại gia trong suốt 15 năm cho đến khi mất vào năm 2005. Trong chương cuối cùng, Triệu Tử Dương ca ngợi hệ thống nghị viện dân chủ phương tây và nói rằng đó chính là con đường duy nhất mà Trung Quốc có thể giải quyết nạn tham nhũng và sự cách biệt ngày càng to lớn giữa người giàu và người nghèo.

Xem thêm
 Những cuộc phản kháng trên Quảng trường Thiên An Môn năm 1989
 Chính trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Kiểm duyệt tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Kiểm duyệt Internet tại Trung Hoa lục địa
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Tứ Xuyên
Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Tứ Xuyên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Alliance Introduction  (profile by the democracy movement alliance; in Chinese)
 赵紫阳同志逝世, Zhao Ziyang died at 85 (official Chinese news agency, Tân Hoa xã)
 China's Purged Chinese leader dies (CNN)
 Obituary: Zhao Ziyang (BBC)
 Chinese media muted on Zhao death (BBC)
 Online tributes to Zhao Ziyang (BBC)
 The Prisoner of Conscience: Zhao Ziyang, 1919-2005  (TIME)
 Chinese Leader Purged for Supporting Tiananmen Protesters Dies at 85 (The New York Times)
 China Gives Zhao's Death Scant Notice (The New York Times)
 Purged Chinese Leader Zhao Ziyang Dies at 85 (The Washington Post)
 Zhao's Death Puts China in Quandary (The Washington Post)
 The man who came too late (The Economist)
 Media Barred from Covering Death of Former Communist Leader  (International Freedom of Expression Exchange)

Sinh năm 1919
Mất năm 2005
Nhà hoạt động dân chủ người Trung Quốc
Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc
Thủ tướng Trung Quốc
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Tử vong do đột quỵ
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Tứ Xuyên
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Tứ Xuyên
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Họ Triệu


title: Ptiloglossa pallida

text:
Ptiloglossa pallida là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Ptiloglossa
Động vật được mô tả năm 1925


title: Saint George, Saint Vincent và Grenadines

text:
Saint George là một giáo xứ hành chính của Saint Vincent và Grenadines, trên đảo Saint Vincent. Thủ phủ giáo xứ là Kingstown, đây cũng là thủ đô của cả nước. Đây là giáo xứ hành chính lớn nhất nước về dân số.
 Diện tích: 52 km² (20 mi²)
 Dân số: 51,400 (ước tính năm 2000)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Parishes of Saint Vincent and the Grenadines, Statoids.com

Giáo xứ Saint Vincent và Grenadines


title: Aspidimorpha andrei

text:
Aspidimorpha andrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Aspidimorpha


title: Aichi E10A

text:
Aichi E10A là một kiểu thủy phi cơ trinh sát của Nhật Bản trong thập niên 30. Đây là kiểu máy bay hai tầng cánh có một động cơ. Tổng cộng có 15 chiếc đã được sản xuất cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản với tên gọi Thủy phi cơ trinh sát ban đêm Kiểu 96, phục vụ từ năm 1936 và kết thúc hoạt động vào thời điểm trước trận Trân Châu cảng.

Thiết kế và phát triển
Vào năm 1934, dựa trên những kinh nghiệm sau khi thử qua kiểu thủy phi cơ Aichi AB-4, Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã quyết định cần có một kiểu phi cơ trinh sát ban đêm kiểu mới, để có thể phát hiện hạm đội địch trong màn đêm. Đơn đặt hàng đã được đưa đến cho 2 công ty hàng không Aichi Kokuki và Kawanishi.

Thiết kế của Aichi, với tên công ty là AB-12, là một thủy phi cơ hai tầng cánh, một động cơ với cấu trúc hoàn toàn bằng kim loại. Hai cánh của nó có thể xếp được để tiết kiệm không gian trên sàn đáp, phi hành đoàn gồm 3 người được bố trí ở trong một buồng lái kín. E10A sử dụng một động cơ đẩy Aichi Kiểu 91 làm mát bằng nước với lực đẩy là 4 cánh quạt bằng gỗ.

Mẫu thử nghiệm đầu tiên bắt đầu bay vào tháng 12 năm 1934, và trong quá trình thử nghiệm đã cho thấy nó hoàn toàn vượt trội kiểu cạnh tranh Kawanishi E10K về độ ổn định nên được đưa vào sản xuất.

Lịch sử hoạt động
AB-12 được đưa vào hoạt động từ tháng 8 năm 1936 trong lực lượng Hải quân Nhật Bản với tên gọi Thủy phi cơ Trinh sát Ban đêm Kiểu 96, tên viết tắt là E10A. 15 chiếc đã được sản xuất và hoạt động cho đến tận năm 1941. Nó kết thúc hoạt động trước Cuộc tấn công Trân Châu Cảng. Mặc dù vậy, nó vẫn được Đồng Minh đặt tên mã là Hank.

Đặc điểm kỹ thuật
Thông tin được lấy từ Japanese Aircraft 1910-1941

Đặc tính chung
 Đội bay: 3 người
 Chiều dài: 11,22m (36 ft 9½ in)
 Sải cánh: 15,50 m (50 ft 10¼ in)
 Chiều cao: 4,50 m (14 ft 9 in)
 Diện tích cánh: 52,10 m² (560,8 sq ft)
 Trọng lượng không tải: 2.100 kg (4.629 lb)
 Trọng lượng có tải: 3.300 kg (7.725 lb)
 Động cơ: 1× Động cơ Aichi Kiểu 91 12-xylanh làm mát bằng nước, 485 kW (650 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ tối đa: 206 km/giờ (111 knots, 128 mph)
 Tốc độ bay đường trường: 106 km/giờ (57 knots, 66 mph) tại độ cao 1.000 m
 Tầm bay tối đa: 1.852 km (1,000 nmi, 1,150 mi)
 Trần bay: 4.120 m (13,520 m)
 Thời gian để đạt đến độ cao 3.000 m (9.840 ft): 17 phút 42 giây

Vũ khí
 1× súng máy 7.7 mm đặt ở mũi

Xem thêm
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản

Máy bay tương tự
Aichi E11A
Aichi AB-4

Tham khảo

Francillon, R.J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London:Putnam, 1970. ISBN 0-370-00033-1.
Mikesh, Robert and Abe, Shorzoe. Japanese Aircraft 1910-1941. London:Putnam, 1990. ISBN 0-85177-840-2.

Liên kết ngoài
Aviastar
Aichi E10A

Máy bay quân sự Nhật Bản thập niên 1930
Tàu bay
Thủy phi cơ
E10A
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Long Hưng B

text:
Long Hưng B là một xã thuộc huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Phía đông, nam, đông nam, tây nam giáp huyện Lai Vung
Phía tây, tây bắc giáp xã Vĩnh Thạnh
Phía bắc, đông bắc giáp xã Long Hưng A.

Xã có diện tích 2,198 km² với khoảng 3/4 diện tích là đất canh tác nông nghiệp.

Hành chính
Xã được chia thành 6 ấp: Hưng Nhơn, Hưng Thạnh Đông, Hưng Lợi Tây, Hưng Lợi Đông, Hưng Thành Tây, Hưng Thành Đông.

Lịch sử
Quyết định 4-CP ngày 05 tháng 01 năm 1981, xã Long Hưng thuộc huyện Thạnh Hưng.

Quyết định 36-HĐBT ngày 06 tháng 03 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng, chia xã Long Hưng thành 2 xã lấy tên là xã Long Hưng A, xã Long Hưng B

Quyết định 77-HĐBT ngày 27 tháng 06 năm 1989, xã Long Hưng B thuộc huyện Thạnh Hưng.

Nghị định 81-CP ngày 06 tháng 12 năm 1996, xã Long Hưng B thuộc huyện Lấp Vò.

Kinh tế - xã hội

Nông nghiệp
Nông nghiệp chiếm tỉ trọng trọng cao trong cơ cấu kinh tế xã. Công nghiệp Xây dựng và Dịch vụ có những bước phát triển lớn, bước đầu giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế xã.

Phần nhỏ lao động nông thôn đang canh tác trong những đồng ruộng với quy mô gia đình truyền nối. Lúa nước vẫn là loại nông sản chính trong canh tác

Công nghiệp - xây dựng
Nhiều xí nghiệp, nhà máy chế biến lương thực được mở ra trong thời gian qua phục vụ cho quá trình canh tác và sản xuất. Khu vực giáp ranh với xã Tân Dương, Lai Vung có nhiều lò gạch lâu năm. Bên cạnh đó, nhiều ngành công nghiệp mới đang tiến vào xã mở ra những thay đổi lớn cho bộ mặt xã.

Dịch vụ
Thương mại là ngành dịch vụ phát triển nhất. Rất nhiều doanh nghiệp tư nhân mở rộng kinh doanh trong xã. Đầu mối thương mại xã tập trung tại chợ Long Hưng B với nhiều hộ kinh doanh, DNTN Vàng,...

Xã hội
Thời gian gần đây, Công an xã có đường dây nóng tố giác tội phạm được phổ biến khắp các khu vực trong xã. Tình hình an ninh trật tự có nhiều cải thiện, tỉ lệ tệ nạn xã hội giảm rõ rệt. Nhiều đơn vị, cá nhân được bằng khen có nhiều đóng góp trong quá trình Toàn dân giữ gìn An ninh trật tự.

Giáo dục

Phần lớn trẻ em, thanh thiếu niên trong xã có trình độ THCS, THPT. Một số vì hoàn cảnh gia đình phải bỏ học hoặc chỉ học hết THCS thì đi làm, nhưng rất ít.

Hầu hết các trường phổ thông trong địa bàn đều đạt chuẩn quốc gia.

- Trường Trung học phổ thông Lấp Vò 3.

- Trường Trung học cơ sở Long Hưng B.

- Trường Tiểu học Long Hưng B1.

- Trường Tiểu học Long Hưng B2.

- Trường Tiểu học Long Hưng B3.

- Trường Mầm non Long Hưng B.

Y tế
Trạm Y tế Long Hưng B nằm trong khu vực chợ Long Hưng B, bên cạnh cầu Vàm Đinh.

Giao thông
Trục giao thống chính của xã bao gồm tuyến Tỉnh lộ 852 (đường bộ) và Kênh Xáng Lấp Vò (đường thủy) đi ngang. Đường giao thông nông thôn có nhiều nét mới, nổi bật là nhiều con đường đã được sửa sang, mở rộng, nâng cấp, thay đổi diện mạo của xã. Nhiều kênh mương thông thoáng tiện lợi vận chuyển hàng hóa, nông sản khắp các khu vực trong và ngoài xã.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Chihuo

text:
Chihuo là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Les Rivières-Henruel

text:
Les Rivières-Henruel  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Riviereshenruel


title: Zepherina systenoides

text:
Zepherina systenoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Zepherina


title: Ethalia catharinae

text:
Ethalia catharinae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ethalia
Động vật được mô tả năm 2006


title: Type 22 (lớp tàu tên lửa)

text:
Tàu tên lửa kiểu 022 (NATO gọi bằng tàu tên lửa lớp Houbei (紅稗)) là một lớp tàu tên lửa của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Chiếc đầu tiên trong kiểu này xuất xưởng tháng 4 năm 2004. Đến giữa năm 2010, hải quân Trung Quốc đã được trang bị khoảng 60 chiếc và đã ngừng sản xuất loại này thay vào đó là loại tàu corvette Type 056 mới hơn. Hiện đã dừng sản xuất loại tàu này.

Đây là loại tàu tấn công chớp nhoáng bằng tên lửa, có cấu tạo kiểu hai thân xuyên sóng và có khả năng tàng hình.

Tham khảo

Tàu tên lửa Trung Quốc
Lớp tàu tên lửa


title: Amauropsis brassiculina

text:
Amauropsis brassiculina là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amauropsis


title: Dasyboarmia

text:
Dasyboarmia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Dasyboarmia delineata (Walker, 1860)
 Dasyboarmia hyperdasys Prout, 1928
 Dasyboarmia isorropha Prout, 1932
 Dasyboarmia owadai (Sato, 1987)
 Dasyboarmia pilosissima Holloway, 1993
 Dasyboarmia subpilosa (Warren, 1894)

Chú thích

Tham khảo

 Dasyboarmia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Los Corrales

text:
Los Corrales là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 4095 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Los Corrales - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Cernotina ecotura

text:
Cernotina ecotura là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Cernotina


title: 5185 Alerossi

text:
5185 Alerossi (1990 RV2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1990 bởi H. E. Holt ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5185 Alerossi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Robert Patterson (chính trị gia)

text:
Robert Patterson là một chính trị gia ở Alberta, Canada.

Patterson đã được chọn trong cuộc bầu cử Hội đồng Lập Pháp Alberta vào ngày 3 tháng 10, năm 1910. Ông thắng cuộc bầu cử với tư cách là ứng cử viên được chọn bởi nông dân với một chiến thắng quyết định đánh bại Liberal Edward Maunsell. Ông không bị chống đối từ các phe đối lập khác trong thời gian đó, đảng Bảo thủ và đảng Xã hội. Sự chiến thắng lớn của ông đã bị lu mờ vì bị đánh bại bởi Ezra Riley trong cuộc bầu cử ở Gleichen trong ngày hôm đó.

Mặc dù ông đang giữ danh hiệu bầu chọn bởi nông dân, Patterson đã họp kín với vị trí là đảng viên Bảo thủ trong cơ quan lập pháp. Ông đã được giới thiệu với Hội đồng bởi Edward Michener, người dẫn đầu đảng Bảo thủ như là việc một người thủ lĩnh làm với một người mới tham gia hội đồng. Ông đã thề và có được một ghế trong Hội đồng vào ngày 10 tháng 11 năm đó.

Patterson đã chạy đua cho nhiệm kỳ thứ hai ở Cuộc bầu cử chung ở Alberta ông đã thắng công khai Thủ tướng Arthur Lewis Sifton trong một hồ sơ cao và cuộc đua sôi nổi. Sifton đã chạy đua trong 2 cuộc bầu cử và được cho một ghế trong khu vực bầu cử ở Vermilion.

Patterson đã bị đánh bại sau đó trong cuộc chạy đua vào nhiệm kỳ thứ 3 trong cơ quan lập pháp. Trong cuộc bầu cử chung ở Alberta năm 1917 ông đã bị đánh bại bởi George Skelding từ đảng Tự do bởi 100 số phiếu bầu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Danh sách thành viên hội đồng lập pháp ở Alberta, Canada

Chính trị gia Canada


title: Caenurgia escondida

text:
Caenurgia escondida  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Nam Mỹ, bao gồm the Brasil.

Tham khảo

Liên kết ngoài

E
Động vật đặc hữu Brasil


title: Cyclophorus horridulum

text:
Cyclophorus horridulum là một loài ốc hô hấp trên cạn cỡ nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Cyclophoridae.

Đây là loài đặc hữu của Mayotte. Nó đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

Cyclophorus (Cyclophoridae)
Động vật thân mềm tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1882


title: Terenodes

text:
Terenodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Athripsodes oryx

text:
Athripsodes oryx là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Discobola australis

text:
Discobola australis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Discobola
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Quận Palo Pinto, Texas

text:
Quận Palo Pinto (tiếng Anh: Palo Pinto County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Palo Pinto. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 27.026 người.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 27.026 người, 10.594 hộ, và 7.447 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 28 người cho mỗi dặm vuông (11/km2). Có 14.102 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 15 cho mỗi dặm vuông (6/km2). Cơ cấu chủng tộc của quận đã có 88,19% người da trắng, 2,32% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,67% người Mỹ bản xứ, 0,53% người châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 6,56% từ các chủng tộc khác, và 1,71% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 13,57% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 10.594 hộ, trong đó 30,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,60% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 10,40% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 29,70% là không lập gia đình. 26,20% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 12,90% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 3,02.

Trong quận, độ tuổi dân số với 26,00% ở độ tuổi dưới 18, 8,20% 18-24, 25,90% 25-44, 23,60% 45-64, và 16,40% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 38 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 96,70 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,30 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 31.203, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 36.977. Nam giới có thu nhập trung bình $ 28.526 so với 18.834 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 15.454. Giới 12,30% gia đình và 15,90% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 20,50% những người dưới 18 tuổi và 11,80% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas

en:Palo Pinto County, Texas


title: Calliostoma vaubani

text:
Calliostoma vaubani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

V


title: Tocina

text:
Tocina là một đô thị tại tỉnh Sevilla ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Sevilla.

Tham khảo

Đô thị ở Sevilla


title: Sauvessanges

text:
Sauvessanges  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Vexillum leforti

text:
Vexillum leforti là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Nannoarctia

text:
Nannoarctia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog

Arctiini


title: Volutopsius norwegicus

text:
Volutopsius norwegicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Volutopsius


title: Firework

text:
"Firework" (tạm dịch: "Pháo hoa") là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Katy Perry nằm trong album phòng thu thứ ba của cô, Teenage Dream (2010). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ ba trích từ album vào ngày 26 tháng 10 năm 2010 bởi Capitol Records. Bài hát được đồng viết lời bởi Perry, Ester Dean với những nhà sản xuất của nó là Mikkel S. Eriksen và Tor Erik Hermansen thuộc đội sản xuất Stargate và Sandy Vee. Được tiết lộ bởi nữ ca sĩ như là bản nhạc quan trọng nhất từ Teenage Dream và lấy cảm hứng từ tiểu thuyết của Jack Kerouac On the Road cũng như mối quan hệ tình cảm giữa Perry với người chồng lúc bấy giờ Russell Brand, "Firework" là một bản dance-pop đề cập đến việc tự trao quyền của bản thân, trong đó nhấn mạnh sự đặc biệt của mỗi người và so sánh họ với những pháo hoa rực rỡ và tỏa sáng trên bầu trời, đã thu hút nhiều sự so sánh với một số tác phẩm của Coldplay. Ngoài ra, nó cũng đánh dấu lần đầu tiên Perry thể hiện một bài hát với nội dung truyền cảm hứng, một khía cạnh cô sẽ tiếp tục khai thác trong những tác phẩm tiếp theo trong tương lai như "Roar" (2013), "By the Grace of God" (2013), "Rise" (2016) và "Daisies" (2020).

Sau khi phát hành, "Firework" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao nội dung lời bài hát ý nghĩa, chất giọng của Perry cũng như quá trình sản xuất của nó, và gọi đây là một trong những bản nhạc nổi bật nhất từ album. Bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm hai đề cử giải Grammy ở hạng mục Thu âm của năm và Trình diễn đơn ca pop xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 54. Nó cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Canada và New Zealand, cũng như lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở nhiều thị trường lớn như Úc, Áo, Bỉ, Đức, Ireland, Ý, Na Uy, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, "Firework" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong bốn tuần không liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ ba liên tiếp từ Teenage Dream và thứ tư của Perry, đồng thời tiêu thụ được hơn 7.2 triệu bản tại đây. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 16.4 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Video ca nhạc cho "Firework" được đạo diễn bởi Dave Meyers với nội dung ý nghĩa tương tự như lời bài hát, trong đó bao gồm những cảnh Perry trình bày bài hát và nhảy múa ở nhiều địa điểm quanh Budapest, bên cạnh câu chuyện của những bạn trẻ đã vượt qua những mặc cảm và trở nên tự tin vào bản thân. Nó đã nhận được ba đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2011 cho Video của năm, Video xuất sắc nhất của nữ ca sĩ và Video mang thông điệp ý nghĩa nhất, và chiến thắng một giải đầu tiên. Để quảng bá bài hát, Perry đã trình diễn "Firework" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm The Ellen DeGeneres Show, Late Show with David Letterman, The X Factor UK, Show thời trang Victoria's Secret năm 2010, giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2010 và giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2010, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của cô. Kể từ khi phát hành, bài hát đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Karmin, Ella Henderson, Christina Grimmie, Boyce Avenue và dàn diễn viên của Glee, cũng như xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, bao gồm Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked, The Interview, Madagascar 3: Europe's Most Wanted và Sing.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số
 "Firework" – 3:47
 "Firework" (video ca nhạc) - 3:55

Đĩa CD tại Đức
 "Firework" – 3:48
 "Firework" (không lời) – 3:48

Thành phần thực hiện
Thành phần thực hiện được trích từ ghi chú của Teenage Dream, Capitol Records.

Thu âm và phối khí
 Thu âm tại Roc the Mic Studios ở Thành phố New York, New York.
 Phối khí tại The Bunker Studios ở Brooklyn, New York và Soapbox Studios ở Atlanta, Georgia.

Thành phần
 Giọng hát - Katy Perry
 Viết lời – Katy Perry, Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Sandy Wilhelm, Ester Dean
 Sản xuất – Stargate, Sandy Vee, BirdmanIII
 Kỹ sư - Carlos Oyandel, Damien Lewis
 Hỗ trợ kỹ sư - Josh Houghkirk
 Phối khí - Sandy Vee, Phil Tan
 Nhạc cụ - Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Sandy Vee
 Thu âm – Mikkel S. Eriksen, Miles Walker
 Master - Brian Gardner

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2010 (Mỹ)
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2011 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát của Katy Perry
Đĩa đơn năm 2010
Bài hát năm 2010
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Dance/Mix Show Airplay
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Top 40
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)
Đĩa đơn quán quân Canadian Hot 100
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Bài hát nhạc dance-pop
Bài hát liên quan đến LGBT
Ballad thập niên 2010
Video âm nhạc do Dave Meyers đạo diễn
Giải Video âm nhạc của MTV cho Video của năm
Đĩa đơn của Capitol Records
Đĩa đơn được chứng nhận đĩa vàng của Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Nhật Bản


title: Dimaro

text:
Dimaro là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 35 km về phía tây bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.193 người và diện tích là 28,3 km².

Đô thị Dimaro có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Folgarida and Carciato.

Dimaro giáp các đô thị: Malè, Cles, Commezzadura, Monclassico, Tuenno, Pinzolo và Ragoli.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Megathous fiorii

text:
Megathous fiorii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Marini miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Megathous


title: Lipotriches aureohirta

text:
Lipotriches aureohirta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1898


title: Hypnoidus alticola

text:
Hypnoidus alticola là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus


title: Dung dịch Piranha

text:
Dung dịch Piranha là một hỗn hợp thường có tỷ lệ 3:1 của acid sulfuric (H2SO4) đậm đặc và peroxide hiđrô 25-30% (H2O2). Các kiểu pha khác có thể có tỷ lệ 4:1 hay 7:1. Một dung dịch tương tự khác, đôi khi gọi là dung dịch Piranha base là dung dịch tỷ lệ 3:1 giữa hydroxide amoni (NH4OH) và peroxide hiđrô 25-30%. Dung dịch Piranha dùng để tẩy rửa các chất bẩn hữu cơ bám trên bề mặt của một chất nền. Là một hỗn hợp có tính oxy hóa mạnh nên nó có thể tẩy sạch hầu hết các vật liệu hữu cơ. Dung dịch Piranha đôi khi cũng được dùng để khắc acid đối với titan.

Bảo hộ lao động
Khi làm việc với dung dịch Piranha cần phải được trang bị các bảo hộ lao động đặc biệt như kính bảo hộ, găng tay nhựa, áo bảo hộ, khẩu trang và các thiết bị phòng thí nghiệm như tủ hút có tốc độ gió lớn hơn hoặc bằng 0,4 m/s.

An toàn
Khi chuẩn bị dung dịch, phải rót từ từ peroxide hiđrô vào acid sulfuric đậm đặc, không được thay đổi trình tự. Vì đây phản ứng tỏa nhiệt, dễ đun sôi dung dịch, bốc hơi dung môi, và nổ.

Ngay cả khi rót từ từ cẩn thận, dung dịch vẫn tỏa nhiệt rất mạnh. Có thể hơn 100 °C đối với dạng axit, và 60 °C đối với dạng base. Khi tỷ lệ peroxide hiđrô dần vượt quá 50%, dung dịch có thể gây nổ.

Không đổ chung hỗn hợp này với các chất hữu cơ như axeton (CH3COCH3), rượu isopropyl (C3H8O), nilông v.v. vì sẽ gây nổ.

Khi thao tác công việc, phải nhúng cẩn thận, từ từ vật liệu có vết bẩn hữu cơ vào bể dung dịch Piranha. Các vật liệu nền phải được rửa sạch, làm khô trước khi nhúng. Không được chứa dung dịch này trong bình có nắp đậy kín, khí sinh ra sẽ gây nổ bình chứa. Nên để ở trong tủ hút.

Cách dùng
Dung dịch Piranha nên sử dụng ngay sau khi chuẩn bị. Dung dịch nóng sẽ rửa sạch các vết bẩn hữu cơ trên vật liệu nền, oxy hóa, thủy phân hóa hầu hết các bề mặt kim loại. Thời gian rửa từ 10 đến 40 phút. Sau khi lấy vật liệu nền ra khỏi dung dịch, rửa lại thật nhiều với nước khử ion hóa (hoặc nước cất). Để tránh sốc nhiệt có thể làm gãy vật liệu nền, khi nhúng vào bể, nên nhúng từ từ.

Ứng dụng
Dung dịch Piranha được sử dụng trong ngành công nghiệp vi điện tử, ví dụ để rửa các quang trở làm từ silic.

Tài liệu tham khảo
Dung dịch Piranha trên www.cise.columbia.edu
 University of Maryland piranha guidelines
 Princeton guidelines
 Piranha solution (including accounts of an accident)

Ghi chú

Hỗn hợp hóa chất
Sản phẩm tẩy rửa
Acid
Sản phẩm làm sạch


title: Hylaeus psammophilus

text:
Hylaeus psammophilus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1906


title: Aulexis nigripennis

text:
Aulexis nigripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto & Gressitt miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Aulexis


title: Sân bay quốc tế Sam Ratulangi

text:
Sân bay quốc tế Sam Ratulangi , cũng có tên là sân bay Manado, tên giao dịch quốc tế Sam Ratulangi International Airport, nằm ở Bắc Sulawesi, 17 km về phía nam Manado, Indonesia. Nhà ga mới được mở cửa năm 2001. Sân bay có công suất thiết kế 2 triệu khách mỗi năm. Sân bay được đặt tên theo anh hùng độc lập Sam Ratulangi.

Lượng khách

Hành khách và chuyến bay

Khách quốc tế

Các hãng hàng không và các điểm đến

Nội địa
Adam Air - Surabaya, Jakarta
Batavia Air - Jakarta, Balikpapan
Garuda Indonesia - Balikpapan, Makassar, Denpasar (đình chỉ), Jakarta
Lion Air - Jakarta, Surabaya, Makassar
Wings Air - Makassar, Ternate, Naha, Sorong
Merpati Nusantara Airlines - Surabaya, Makassar, Sorong, Ternate, Naha, Jayapura
Sriwijaya Air - Gorontalo
Bouraq Indonesia Airlines - Jakarta (đình chỉ), Surabaya (đình chỉ)
Mandala Airlines - Jakarta (đình chỉ), Surabaya (đình chỉ)

Quốc tế
Sriwijaya Air - Davao
Singapore Airlines
SilkAir - Singapore
Air Philippines - Davao (đình chỉ)
Malaysia Airlines - Kota Kinabalu (đình chỉ)
Garuda Indonesia - Đài Bắc (đình chỉ)
Merpati Nusantara Airlines - Davao (đình chỉ)
Bouraq Indonesia Airlines - Davao (đình chỉ)

Tham khảo

 Ministry of Tourism and Culture Republic of Indonesia - Visitor Arrivals to Indonesia 2000-2005
 A-Z World Airports Online - Manado - Sam Ratulangi Airport (MDC/WAMM)
 Sam Ratulangi - Airport Fact Sheet
 Aviation Safety Network > ASN Aviation Safety Database > Airports

Liên kết ngoài
 Sam Ratulangi International Airport

Sam Ratulangi, sân bay quốc tế


title: Laser

text:
Laser hay Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation có nghĩa là "khuếch đại ánh sáng bằng phát xạ kích thích".

Theo thuyết lượng tử thì trong một nguyên tử, các electron tồn tại ở các mức năng lượng riêng biệt và rời rạc. Các mức năng lượng có thể hiểu là tương ứng với các quỹ đạo riêng biệt của electron xung quanh hạt nhân. Electron ở phía ngoài sẽ có mức năng lượng cao hơn những electron ở phía trong. Khi có sự tác động vật lý hay hóa học từ bên ngoài, các electron này cũng có thể nhảy từ mức năng lượng thấp lên mức năng lượng cao hay ngược lại, gọi là chuyển dời trạng thái. Các chuyển dời có thể sinh ra hay hấp thụ lượng tử ánh sáng hay photon theo thuyết lượng tử của Albert Einstein. Bước sóng (liên quan đến màu sắc) của tia sáng phụ thuộc vào sự chênh lệch năng lượng giữa các mức.

Có nhiều loại laser khác nhau, có thể ở dạng hỗn hợp khí, ví dụ He-Ne, hay dạng chất lỏng, song có độ bức xạ lớn nhất vẫn là tia laser tạo bởi các linh kiện bán dẫn như điốt laser.

Laser có trong rất nhiều ứng dụng, như làm mắt đọc đĩa quang CD/DVD, máy in laser, máy quét mã vạch, công cụ trình tự DNA, internet cáp quang, truyền dữ liệu trong không gian vũ trụ, máy cắt, máy hàn, máy phẫu thuật laser, tẩy mụn ruồi, nhắm bằng laser. Trong quân đội laser được dùng để đánh dấu, đo khoảng cách và tốc độ của mục tiêu. Trong giải trí laser được sử dụng trong các sân khấu như hòa âm ánh sáng.

Lịch sử

Laser được phỏng theo maser, một thiết bị có cơ chế tương tự nhưng tạo ra tia vi sóng hơn là các bức xạ ánh sáng. Maser đầu tiên được tạo ra bởi Charles H. Townes và sinh viên tốt nghiệp J.P. Gordon và H.J. Zeiger vào năm 1953. Maser đầu tiên đó không tạo ra tia sóng một cách liên tục. Nikolay Gennadiyevich Basov và Aleksandr Mikhailovich Prokhorov của Liên bang Xô viết đã làm việc độc lập trên lĩnh vực lượng tử dao động và tạo ra hệ thống phóng tia liên tục bằng cách dùng nhiều hơn hai mức năng lượng. Hệ thống đó có thể phóng ra tia liên tục mà không cho các hạt xuống mức năng lượng bình thường, vì thế vẫn giữ tần suất. Năm 1964, Charles Townes, Nikolai Basov và Aleksandr Prokhorov cùng nhận giải thưởng Nobel vật lý về nền tảng cho lĩnh vực điện tử lượng tử, dẫn đến việc tạo ra máy dao động và phóng đại dựa trên thuyết maser-laser.

Laser hồng ngọc, một laser chất rắn, được tạo ra lần đầu tiên vào năm 1960, bởi nhà vật lý Theodore Maiman tại phòng thí nghiệm Hughes Laboratory ở Malibu, California. Hồng ngọc là oxit nhôm pha lẫn crôm, crôm hấp thụ tia sáng màu xanh lá cây và xanh lục, để lại duy nhất tia sáng màu hồng phát ra.

Robert N. Hall phát triển laser bán dẫn đầu tiên, hay điốt laser, năm 1962. Thiết bị của Hall xây dựng trên hệ thống vật liệu gali-asen và tạo ra tia có bước sóng 850 nm, gần vùng quang phổ tia hồng ngoại. Laser bán dẫn đầu tiên với tia phát ra có thể thấy được được trưng bày đầu tiên cùng năm đó. Năm 1970, Zhores Ivanovich Alferov của Liên Xô và Hayashi và Panish của Phòng thí nghiệm Bell đã độc lập phát triển điốt laser hoạt động liên tục ở nhiệt độ trong phòng, sử dụng cấu trúc đa kết nối.

Cấu tạo
Nguyên lý cấu tạo chung của một máy laser gồm có: buồng cộng hưởng chứa hoạt chất laser, nguồn nuôi và hệ thống dẫn quang. Trong đó buồng cộng hưởng với hoạt chất laser là bộ phận chủ yếu.

Buồng cộng hưởng chứa hoạt chất laser, đó là một chất đặc biệt có khả năng khuếch đại ánh sáng bằng phát xạ cưỡng bức để tạo ra laser. Khi 1 photon tới va chạm vào hoạt chất này thì kéo theo đó là 1 photon khác bật ra bay theo cùng hướng với photon tới. Mặt khác buồng cộng hưởng có 2 mặt chắn ở hai đầu, một mặt phản xạ toàn phần các photon khi bay tới, mặt kia cho một phần photon qua một phần phản xạ lại làm cho các hạt photon va chạm liên tục vào hoạt chất laser nhiều lần tạo mật độ photon lớn. Vì thế cường độ chùm laser được khuếch đại lên nhiều lần. Tính chất của laser phụ thuộc vào hoạt chất đó, do đó người ta căn cứ vào hoạt chất để phân loại laser.

Nguyên lý hoạt động

Một ví dụ về nguyên lý hoạt động của laser có thể miêu tả cho laser thạch anh:
 Dưới sự tác động của hiệu điện thế lớn, các electron của thạch anh di chuyển từ mức năng lượng thấp lên mức năng lương cao tạo nên trạng thái nghịch đảo mật độ tích lũy của electron.
 Ở mức năng lượng cao, một số electron sẽ rơi ngẫu nhiên xuống mức năng lượng thấp, giải phóng hạt ánh sáng được gọi là photon.
 Các hạt photon này sẽ toả ra nhiều hướng khác nhau từ một nguyên tử, va phải các nguyên tử khác, kích thích eletron ở các nguyên tử này rơi xuống tiếp, sinh thêm các photon cùng tần số, cùng pha và cùng hướng bay, tạo nên một phản ứng dây chuyền khuếch đại dòng ánh sáng.
 Các hạt photon bị phản xạ qua lại nhiều lần trong vật liệu, nhờ các gương để tăng hiệu suất khuếch đại ánh sáng.
 Một số photon thoát ra ngoài nhờ có gương bán mạ tại một đầu của vật liệu. Tia sáng đi ra chính là tia laser.

Phân loại

Laser chất rắn
Có khoảng 200 chất rắn có khả năng dùng làm môi trường hoạt chất laser. Một số loại laser chất rắn thông dụng:
 YAG-Neodym: hoạt chất là Yttrium Aluminium Garnet (YAG) cộng thêm 2-5% neodymi, có bước sóng 1060 nm thuộc phổ hồng ngoại gần. Có thể phát liên tục tới 100W hoặc phát xung với tần số 1000-10000Hz.
 Hồng ngọc (Ruby): hoạt chất là tinh thể Aluminium có gắn những ion crom, có bước sóng 694,3 nm thuộc vùng đỏ của ánh sáng trắng.
 Bán dẫn: loại thông dụng nhất là diot Gallium Arsen có bước sóng 890 nm thuộc phổ hồng ngoại gần.

Laser chất khí
 He-Ne: hoạt chất là khí heli và neon, có bước sóng 632,8 nm thuộc phổ ánh sáng đỏ trong vùng nhìn thấy, công suất nhỏ, từ một đến vài chục mW. Trong y học được sử dụng làm laser nội mạch, kích thích mạch máu.
Argon: hoạt chất là khí argon, bước sóng 488 và 514,5 nm.
 CO2: bước sóng 10.600 nm thuộc phổ hồng ngoại xa, công suất phát xạ có thể tới megawatt (MW). Trong y học ứng dụng làm dao mổ.

Laser chất lỏng
Môi trường hoạt chất là chất lỏng, thông dụng nhất là laser màu.

Tính chất
 Độ định hướng cao: tia laser phát ra hầu như là chùm song song do đó có khả năng chiếu xa hàng nghìn km mà không bị phân tán.
 Tính đơn sắc rất cao: chùm sáng chỉ có một màu (hay một bước sóng) duy nhất. Do vậy chùm laser không bị tán xạ khi đi qua mặt phân cách của hai môi trường có chiết xuất khác nhau. Đây là tính chất đặc biệt nhất mà không nguồn sáng nào có.
 Tính đồng bộ của các photon trong chùm tia laser: Có khả năng phát xung cực ngắn: cỡ mili giây (ms), nano giây, pico giây, cho phép tập trung năng lượng tia laser cực lớn trong thời gian cực ngắn.

Các chế độ hoạt động
Laser có thể được cấu tạo để hoạt động ở trạng thái bức xạ sóng liên tục (hay CW - continuous wave) hay bức xạ xung (pulsed operation). Điều này dẫn đến những khác biệt cơ bản khi xây dựng hệ laser cho những ứng dụng khác nhau.

Chế độ phát liên tục
Trong chế độ phát liên tục, công suất của một laser tương đối không đổi so với thời gian. Sự đảo nghịch mật độ electron cần thiết cho hoạt động laser được duy trì liên tục bởi nguồn bơm năng lượng đều đặn.

Chế độ phát xung
Trong chế độ phát xung, công suất laser luôn thay đổi so với thời gian, với đặc trưng là các giai đoạn "đóng" và "ngắt" cho phép tập trung năng lượng cao nhất có thể trong một thời gian ngắn nhất có thể. Các dao laser là một ví dụ, với năng lượng đủ để cung cấp một nhiệt lượng cần thiết, chúng có thể làm bốc hơi một lượng nhỏ vật chất trên bề mặt mẫu vật trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, nếu cùng năng lượng như vậy nhưng tiếp xúc với mẫu vật trong thời gian dài hơn thì nhiệt lượng sẽ có thời gian để xuyên sâu vào trong mẫu vật do đó phần vật chất bị bốc hơi sẽ ít hơn. Có rất nhiều phương pháp để đạt được điều này, như:
 Phương pháp chuyển mạch Q (Q-switching)
 Phương pháp kiểu khoá (modelocking)
 Phương pháp bơm xung (pulsed pumping)

An toàn
Laser với cường độ thấp, chỉ là vài miliwatt, cũng có thể nguy hiểm với mắt người. Tại bước sóng mà giác mạc mắt và thủy tinh thể có thể tập trung tốt, nhờ tính đồng nhất và sự định hướng cao của laser, một công suất năng lượng lớn có thể tập trung vào một điểm cực nhỏ trên võng mạc. Kết quả là một vết cháy tập trung phá hủy các tế bào mắt vĩnh viễn trong vài giây, thậm chí có thể nhanh hơn. Độ an toàn của laser được xếp từ I đến IV. Với độ I, tia laser tương đối an toàn. Với độ IV, thậm chí chùm tia phân kỳ có thể làm hỏng mắt hay bỏng da. Các sản phẩm laser cho đồ dân dụng như máy chơi CD và bút laser dùng trong lớp học được xếp hạng an toàn từ I, II, hay III. (Xem thêm An toàn laser).

Ứng dụng của laser

Vào thời điểm được phát minh năm 1960, laser được gọi là "giải pháp để tìm kiếm các ứng dụng". Từ đó, chúng trở nên phổ biến, tìm thấy hàng ngàn tiện ích trong các ứng dụng khác nhau trên mọi lĩnh vực của xã hội hiện đại, như phẫu thuật mắt, hướng dẫn phương tiện trong tàu không gian, trong các phản ứng tổng hợp hạt nhân... Laser được cho là một trong những phát minh có ảnh hưởng nhất trong thế kỉ 20.

Ích lợi của laser đối với các ứng dụng trong khoa học, công nghiệp, kinh doanh nằm ở tính đồng pha, đồng màu cao, khả năng đạt được cường độ sáng cực kì cao, hay sự hợp nhất của các yếu tố trên. Ví dụ, sự đồng pha của tia laser cho phép nó hội tụ tại một điểm có kích thước nhỏ nhất cho phép bởi giới hạn nhiễu xạ, chỉ rộng vài nanomét đối với laser dùng ánh sáng. Tính chất này cho phép laser có thể lưu trữ vài gigabyte thông tin trên các rãnh của DVD. Cũng là điều kiện cho phép laser với công suất nhỏ vẫn có thể tập trung cường độ sáng cao và dùng để cắt, đốt và có thể làm bốc hơi vật liệu trong kỹ thuật cắt bằng laser hay dao laser. Ví dụ, một laser Nd:YAG, sau quá trình nhân đôi tần số, phóng ra tia sáng xanh tại bước sóng 523 nm với công suất 10 W có khả năng, trên lý thuyết, đạt đến cường độ sáng hàng triệu W trên một cm vuông. Trong thực tế, thì sự tập trung hoàn toàn của tia laser trong giới hạn nhiễu xạ là rất khó.

Tia sáng laser với cường độ cao có thể cắt thép và các kim loại khác. Tia từ laser thường có độ phân kì rất nhỏ (độ chuẩn trực cao). Độ chuẩn trực tuyệt đối là không thể tạo ra, bởi giới hạn nhiễu xạ. Tuy nhiên, tia laser có độ phân kỳ nhỏ hơn so với các nguồn sáng khác. Một tia laser được tạo từ laser He-Ne, nếu chiếu từ Trái Đất lên Mặt Trăng, sẽ tạo nên một hình tròn đường kính khoảng 1 dặm (1,6 kilômét). Một vài laser, đặc biệt là với laser bán dẫn, có với kích thước nhỏ dẫn đến hiệu ứng nhiễu xạ mạnh với độ phân kỳ cao. Tuy nhiên, các tia phân kỳ đó có thể chuyển đổi về tia chuẩn trục bằng các thấu kính hội tụ. Trái lại, ánh sáng không phải từ laser không thể làm cho chuẩn trực dễ dàng bằng các thiết bị quang học, vì chiều dài đồng pha ngắn hơn rất nhiều so với tia laser. Định luật nhiễu xạ không áp dụng khi laser được truyền trong các thiết bị dẫn sóng như sợi thủy tinh. Laser cường độ cao cũng tạo nên các hiệu ứng thú vị trong quang học phi tuyến tính.

Máy đo khoảng cách bằng laser trong quân sự là loại thiết bị quan trọng. Có nhiều loại khác nhau: máy đo cự ly hàng không, máy đo cự ly xe tăng, máy đo cự ly xách tay... Máy đo cự ly hàng không đo chính xác cự ly từ máy bay đến mục tiêu trên mặt đất, nâng cao độ trúng đích khi ném bom. Nguyên lý hoạt động: đo khoảng thời gian chênh lệch giữa xung laser phát ra và xung phản hồi về rồi nhân với tốc độ ánh sáng (≈ 3.108 m/s), lấy kết quả chia 2, được cự ly cần đo.

Rada laser có độ chính xác cao hơn rada thông thường, có thể hướng dẫn hai tàu vũ trụ ghép nối chính xác trên không gian. Máy bay chiến đấu bay ở tầm siêu thấp, nếu trang bị rada laser có thể né chính xác tất cả chướng ngại vật, kể cả đường dây điện. Tuy nhiên, những thiết bị laser đều chịu ảnh hưởng của thời tiết, trời mù hoặc mưa thì khoảng cách đo bị giảm đi nhiều.

Bom có lắp thiết bị dẫn đường bằng laser và đuôi có lắp hệ thống lái điều khiển sẽ tự động tìm kiếm và đánh trúng mục tiêu.

La bàn laser thay thế la bàn phổ thông, để đo phương vị máy bay, dùng trong máy bay phản lực cỡ lớn và máy bay chiến đấu tính năng cao.

Tia laser đo khoảng cách từ vệ tinh và Mặt Trăng đến Trái Đất, đo đạc toàn cầu. Ngoài ra, chùm tia laser còn làm náo nhiệt không khí lễ hội.

Trong đo lường công nghiệp, tia laser được sử dụng trong các máy đo quét laser để xác định các tọa độ 3D của vật thể, nhằm tính toán kích thước, khoảng cách.

Tia laser còn được dùng làm vũ khí, tuy chưa được phổ biến. Được chia làm hai loại: Vũ khí laser công suất thấp làm loá mắt đối phương, dùng trong tác chiến gần, khoảng cách chỉ vài km, trời mưa mù khoảng cách còn ngắn hơn, có thể xách tay, lắp trên xe tăng, máy bay trực thăng. Vũ khí laser năng lượng cao dùng chùm tia laser cực mạnh chiếu đến một điểm trên mục tiêu, dừng lại một thời gian ngắn để vật liệu chảy ra hoặc khí hoá. Chùm tia laser mạnh có thể phá huỷ đường điện, gây cháy thùng nguyên liệu trong máy bay, gây nổ đạn đạo. Lắp đặt trên mặt đất, trên tàu, máy bay, vệ tinh, có tốc độ nhanh, chính xác cao, không cần thuốc mồi, không sinh lực đẩy phía sau, không tạo ô nhiễm nên nó là loại vũ khí "sạch sẽ". Vũ khí laser lắp đặt trên vệ tinh có thể bắn hạ tên lửa đạn đạo và vệ tinh đối phương.

Theo dự tính, để phá huỷ tên lửa đạn đạo cách xa 1000 km cần năng lượng laser 20000 KW và kính phản xạ đường kính 10 m với thời gian chiếu xạ 1 giây. Đầu những năm 90, Mỹ có thể tạo ra tia laser năng lượng 5000 KW. Tuy vẫn còn một khoảng cách khá xa nhưng trong tương lai, vũ khí laser sẽ trở thành công cụ chiến tranh lợi hại và là cuộc đua công nghệ của các cường quốc trên thế giới.

Trong y học, laser công suất thấp được sử dụng trong vật lý trị liệu để gây hiệu ứng sinh học,

Các nhầm lẫn
Sự hiện diện của laser trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng, hay phim hành động, cũng như lời bình phẩm nói chung dẫn đến các suy nghĩ sai lầm. Ví dụ, trái với những gì xuất hiện trên phim như Star Wars, tia laser không bao giờ nhìn thấy trong chân không, vì chân không không có tán xạ ánh sáng. Trong không khí, tia laser có thể va chạm với bụi hay vật cản trên đường và bị tán xạ, tạo ra các tia lóe sáng; tương tự như ánh nắng mặt trời tỏa sáng trong môi trường bụi. Kĩ xảo dùng hạt bụi được ứng dụng làm tia laser có thể nhìn thấy, như trong mục đích chụp ảnh, bằng cách tăng số lượng các hạt bụi trong không khí, chẳng hạn dùng bình xịt thơm.

Tia laser với cường độ cao có thể nhìn thấy trong không khí nhờ vào tán xạ Rayleigh hay tán xạ Raman. Với các tia có cường độ cao hơn, tập trung tại một điểm nhỏ, không khí có thể bị nung lên đến trạng thái plasma, do đó laser có thể được thấy nhờ bức xạ từ plasma này. Tuy nhiên sự tăng áp suất đột ngột khi không khí bị nóng nhanh có thể tạo ra tiếng nổ lớn, và tạo ra sự phản hồi của tia laser làm hư thiết bị (tùy vào thiết kế của laser).

Trong phim khoa học viễn tưởng, các hiệu ứng đặc biệt thường miêu tả các vũ khí laser truyền đi vài mét trong một giây, trái với thực tế là tia laser di chuyển với vận tốc ánh sáng, nhanh đến mức không thể thấy sự di chuyển của tia laser.

Một vài cảnh phim miêu tả hệ thống an toàn sử dụng laser đỏ, có thể được vô hiệu hóa bởi các nhân vật bằng việc là sử dụng gương, khi người này nhìn thấy tia laser bằng cách rải các bụi trắng vào không khí. Thực tế thì hệ thống an toàn có thể dùng tia laser hồng ngoại hơn là tia laser thấy được.

Tham khảo

Xem thêm
 Cấu trúc hệ thống laser
 Ánh sáng

Liên kết ngoài

 Sơ đồ thiết bị tạo tia laser hồng ngọc
 Electron nhẩy lền tầng năng lượng cao hơn

Quang tử học
Phát minh của Hoa Kỳ
Phát minh của Nga
Phát minh của Liên Xô
Quang học lượng tử
Giới thiệu năm 1960


title: Scania messia

text:
Scania messia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Valparaíso tới vùng Los Lagos của Chile, Buenos Aires, Tandil, La Rioja và Santa Fe in Argentina và Colonia, Estanzuela, Puntas Arcual, Montevideo và Paysandú in Uruguay.

Sải cánh dài khoảng 31.6 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 4.

Ấu trùng ăn các loài agricultural crops, cũng như Fagaceae khác nhau và Brassica nigra.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Chile

Chú thích

Scania


title: Calliostoma houarti

text:
Calliostoma houarti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

H


title: Lasioglossum subversans

text:
Lasioglossum subversans là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: Apophylia consanguinea

text:
Apophylia consanguinea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Phrynobatrachus giorgii

text:
Phrynobatrachus giorgii là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Chúng là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước ngọt và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Nguồn
 Channing, A. 2004. Phrynobatrachus giorgii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Phrynobatrachus
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo


title: 6719 Gallaj

text:
6719 Gallaj (1990 UL11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1990 bởi Kastel', G. R. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6719 Gallaj

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cầu Thủ Thiêm

text:
Cầu Thủ Thiêm là một cây cầu bắc qua sông Sài Gòn, nối liền quận Bình Thạnh và thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh. Cầu có 6 làn xe, nối Khu đô thị mới Thủ Thiêm và trung tâm hiện hữu của thành phố và được thông xe vào năm 2005. Tổng kinh phí xây dựng cầu lên đến 1.099,6 tỷ đồng. Tổng thầu là Tổng công ty xây dựng số 1 thuộc Bộ Xây dựng.

Cầu Thủ Thiêm dài 1.250 m, phần cầu chính gồm 5 nhịp, 6 làn xe; phần cầu dẫn phía Bình Thạnh gồm bốn nhánh, mỗi nhánh 2 làn xe; cầu dẫn phía thành phố Thủ Đức dài 160 m, rộng tương đương 6 làn xe. Nút giao phía quận Bình Thạnh gồm một hầm chui trực thông dài 460 m trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, rộng 4 làn xe. Đường dẫn phía thành phố Thủ Đức dài 280 m, mặt cắt ngang 47 m. Đường gom có tổng chiều dài 1.460 m, phía quận Bình Thạnh rộng 10,5 m, phía thành phố Thủ Đức rộng 9,5 m.

Điểm đầu dự án là giao giữa đường Ngô Tất Tố với đường Nguyễn Hữu Cảnh, phường 22, Bình Thạnh. Điểm cuối dự án kết nối với đường Lương Định Của (thành phố Thủ Đức); tuyến chạy theo tim đường Ngô Tất Tố hiện hữu vượt sông Sài Gòn. Cầu Thủ Thiêm được hợp long vào lúc 8 giờ 15 phút sáng ngày 29 tháng 11 năm 2007. Ông Lê Hoàng Quân - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh - đã cho mẻ bê tông đầu tiên vào vị trí hợp long của cầu.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm
Đường hầm sông Sài Gòn
Cầu Ba Son
Cầu Thủ Thiêm 3
Cầu Thủ Thiêm 4

Thủ Thiêm
Bình Thạnh
Thủ Đức


title: Rhyacophila pacata

text:
Rhyacophila pacata là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Fusarium oxysporum f.sp. ciceris

text:
Fusarium oxysporum f.sp. ciceris là một loài nấm gây bệnh cho cây.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Index Fungorum
 USDA ARS Fungal Database

Tham khảo

Fusarium
Bệnh và nấm gây bệnh thực vật


title: Esslingen (huyện)

text:
Esslingen là một huyện (Landkreis) ở trung tâm Baden-Württemberg, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Rems-Murr, Göppingen, Reutlingen, Böblingen and thành phố không thuộc huyện Stuttgart.

Lịch sử
Tiền thân là Oberamt Esslingen được lập khi thành phố tự do trước đó Esslingen thuộc Württemberg năm 1803. Sau nhiều lần thay đổi ở thế kỷ sau, thành phố này được chuyển thành huyện vào năm 1938. Huyện được bổ sung các đô thị từ Amtsoberamt Stuttgart, Oberamt Schorndorf, Kirchheim unter Teck và Göppingen.

Năm 1973, huyện này đã được sáp nhập với huyện Nürtingen (không có Grafenberg). Năm 1975, hai đô thị từ huyện Böblingen được chuyển sang huyện này.

Địa lý
Huyện được chia đôi bởi sông Neckar. Phía tây là đồng bằng Filder còn phía đông là vùng núi Swabian Alb (Schwäbische Alb).

Xã và thị trấn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)
 City Portal (tiếng Đức)

Stuttgart (vùng)
Huyện của bang Baden-Württemberg
Esslingen (huyện)


Giải của Viện phim Úc cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất là một giải thưởng hàng năm của Viện phim Úc dành cho nữ diễn viên đóng vai chính trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất trong năm.

Các người đoạt giải
 1971 - Monica Maughan (A City's Child)
 1972 - Jacki Weaver - (Stork)
 1973 - Judy Morris - (Libido: The Child)
 1974/5 - Julie Dawson - (Who Killed Jenny Langby)
 1976 - Helen Morse - (Caddie)
 1977 - Pat Bishop - (Don's Party)
 1978 - Angela Punch-McGregor - (The Chant of Jimmie Blacksmith)
 1979 - Michelle Fawdon - (Cathy's Shild)
 1980 - Tracy Mann - (Hard Knocks)
 1981 - Judy Davis - (Winter Of Our Dreams)
 1982 - Noni Hazlehurst - (Monkey Grip)
 1983 - Wendy Hughes - (Careful, He Might Hear You)
 1984 - Angela Punch-McGregor - (Annie's Coming Out)
 1985 - Noni Hazlehurst - (Fran)
 1986 - Judy Davis - (Kangaroo)
 1987 - Judy Davis - (High Tide)
 1988 - Nadine Garner - (Mullaway)
 1989 - Meryl Streep - (Evil Angels)
 1990 - Catherine McClements - (Weekend With Kate)
 1991 - Sheila Florance - (A Woman's Tale)
 1992 - Lisa Harrow - (The Last Days of Chez Nous)
 1993 - Holly Hunter - (The Piano)
 1994 - Toni Collette - (Muriel's Wedding)
 1995 - Jacqueline McKenzie - (Angel Baby)
 1996 - Judy Davis - (Children Of The Revolution)
 1997 - Pamela Rabe - (The Well)
 1998 - Deborah Mailman - (Radiance)
 1999 - Sacha Horler - (Praise)
 2000 - Pia Miranda - (Looking for Alibrandi)
 2001 - Kerry Armstrong - (Lantana)
 2002 - Maria Theodorakis - (Walking on Water)
 2003 - Toni Collette - (Japanese Story)
 2004 - Abbie Cornish - (Somersault)
 2005 - Cate Blanchett - (Little Fish)
 2006 - Emily Barclay - (Suburban Mayhem)
 2007 - Joan Chen - (The Home Song Stories)
 2008 - Monic Hendrickx - (Unfinished Sky)

Tham khảo

 Afi.org.au - Winners

Giải thưởng của Viện phim Úc


title: Long Loan

text:
Long Loan (chữ Hán giản thể: 龙湾区, bính âm: Lóngwān Qū, âm Hán Việt: Long Loan khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Long Loan có diện tích 279 km², dân số 300.000 người. Quận Long Loan được thành lập năm 1984. Về mặt hành chính, quận Long Loan có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 5 nhai đạo, 5 trấn.
Nhai đạo: Vĩnh Trung, Hải Tân, Bồ Châu, Hải Thành
Trấn: Trạng nguyên, Dao Khê, Sa Thành, Thiên Hà, Linh Côn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Ôn Châu


title: 1571

text:
Năm 1571 (số La Mã: MDLXXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1571


title: Lễ hội nhảy lửa (người Dao)

text:
Lễ hội nhảy lửa là một lễ hội của đồng bào dân tộc Dao đỏ, Hà Giang. Những người xa quê chuyến đi đầu xuân trở về quê hương, dự lễ hội khai xuân.

Thời gian
Thường từ mồng 2 đến mồng 5 tháng giêng âm lịch. Các ngày tổ chức lễ hội cố định, mà phụ thuộc vào ngày đẹp, giờ đẹp được các già làng, trưởng họ hay thầy tào định ngày.

Chuẩn bị cho lễ hội
Buổi sáng, mọi người trong các bản cùng nhau kéo về khu trung tâm (thường là xã), họ mang theo nhiều thức ăn, đồ uống. Những già làng, các ông trưởng họ đã cùng với thanh niên chuẩn bị những thứ cần thiết, các vật lễ như đồ cúng, thực phẩm, lương thực, bánh trái dành cho bữa ăn trưa.

Tổ chức về lễ
Vào đúng giờ tốt, những đồ lễ mang tính dân tộc, theo tập quán được bày ra một chiếc bàn dài, nơi được coi là chỗ trang nghiêm nhất, trước chiếc sân rộng. Một đống củi to đã được thanh niên mang đến, như đống củi thường đốt trong những đêm lửa trại. Ông chủ lễ bắt đầu ngồi xuống ghế, phụ lễ và bài cúng thần lửa được cất lên bằng những câu cầu may cho một năm mới, một cuộc sống bình yên, hạnh phúc, cầu mong "mưa thuận, gió hòa", muôn nhà khỏe mạnh. Chủ lễ mong cầu thần lửa mang hơi ấm của mình về sưởi ấm dân làng, về vui cùng lễ hội. Trong lúc cầu khấn, cũng là lúc người phụ lễ dùng một gióng vầu tre đã được chuẩn bị từ trước, được chẻ đôi, cầm chặt vào nhau như chưa hề chẻ ra, gieo xuống bàn. Gieo quẻ xin âm dương, khi hai mảnh tre hay vầu cùng ngửa, hay cùng sấp thì cũng có nghĩa là thần lửa đã đồng ý về vui cùng dân bản, còn một sấp, một ngửa thi phải xin lại, đến lúc nào được thì thôi. Đống củi được đốt lên, trở thành một đống than hồng rừng rực cháy.

Tổ chức về hội
Những người muốn được nhảy lửa đã ngồi "hầu lễ" từ đầu buổi lễ, họ lấy que tre gõ liên tục vào những nửa ống vầu đã chuẩn bị sẵn và sẵn sàng ngồi xin thần lửa, chủ lễ lại tiếp tục "gieo quẻ xin âm dương", đến khi thần lửa đồng ý. Từng đôi một nhảy lửa, họ đi chân không trên đống than, họ nhảy, họ lăn vòng trên than hồng khi lửa còn lem lém bốc cháy theo từng bước chân của họ. Và khi những đôi bắt đầu được thần lửa đồng ý cho nhảy lửa thì cũng là lúc các đôi khác tiếp tục vào "hầu lễ" để được là người nhảy lửa. Tiếp theo, cứ đôi nọ, nối tiếp đôi kia cho đến khi đống than hồng tắt lịm dưới những đôi chân trần đen nhẻm do than để lại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ hội "Nhảy lửa" của người Dao đỏ ở Hồ Thầu

Lễ hội của người Dao


title: Campagne-lès-Wardrecques

text:
Campagne-lès-Wardrecques là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Campagne-lès-Wardrecques on the Quid website

Campagneleswardrecques


title: Garra longipinnis

text:
Garra longipinnis là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Oman.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Garra longipinnis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Garra


title: Quận Stillwater, Montana

text:
Quận Stillwater là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Montana. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 8.195 người, 3.234 hộ gia đình, và 2.347 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 5 người trên một dặm vuông (2/km ²). Có 3.947 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 2 trên một dặm vuông (1/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 96,82% người da trắng, 0,13% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,70% người Mỹ bản xứ, 0,21% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,94% từ các chủng tộc khác, và 1,18% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,01% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 29,7% là người gốc Đức, Na Uy 11,8%, 10,8% tiếng Anh, 10,6% và 6,8% Ailen tổ tiên của Mỹ theo điều tra dân số năm 2000.

Có 3.234 hộ, trong đó 32,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 64,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 5,00% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 27,40% là không lập gia đình. 24,10% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,60% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,48 và cỡ gia đình trung bình là 2,94.

Trong dân số quận đã được trải ra với 25,30% dưới độ tuổi 18, 5,70% 18-24, 26,90% 25-44, 27,60% từ 45 đến 64, và 14,50% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 104,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 102,80 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 39.205, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 45.238. Phái nam có thu nhập trung bình USD 32.148 so với 19.271 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 18.468 USD. Có 6,20% gia đình và 9,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 12,20% những người dưới 18 tuổi và 9,20% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana


title: Ba Càng

text:
Ba Càng là một địa danh xưa, dùng để chỉ một khu vực dân cư, thuộc địa bàn xã Song Phú, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, nằm dọc theo Quốc lộ 1 từ Vĩnh Long đến Cần Thơ. Nguyên gốc danh xưng không rõ ràng, nhưng vẫn được sử dụng cho đến ngày nay như:

 Cầu Ba Càng
 Rạch Ba Càng, một tuyến vận tải đường sông quan trọng của miền Tây Nam Bộ.
 Nhà thờ Ba Càng

Ngày nay Ba Càng vẫn còn là một tên gọi phổ biến của người dân Vĩnh Long. Tại đây đã hình thành một khu đô thị mới Song Phú nhộn nhịp với khu phố đêm, và vô số những món ăn hè phố dọc theo quôc lộ 1A vô cùng đặc sắc.

Về việc lý giải tên gọi Ba Càng thì nhiều giả thuyết cho rằng nó bắt nguồn vào thời kháng chiến chống Pháp, với quả bom ba càng những người chiến sẽ của ta đã dùng nó để chiến đấu, chính vì địa thế khu vực này trước đây có những khu căn cứ cách mạng quan trọng ( như: Cái Ngang, Ngãi Tứ...) nên những quả bom cũng vì thế mà được vận chuyển và sử dụng. Dần theo năm tháng tên gọi ba càng cũng bắt nguồn từ đấy.
 Ba càng là loại bom (cấu tạo theo nguyên lý đạn bom như đạn Bazoka, B40, B41 sau này) có dạng hình phễu, miệng phễu đường kính 22 cm, có vành gang gắn ba càng sắt, mỗi càng dài 12 cm; đáy phễu là bộ phận gây nổ, gồm hạt nổ, kim hỏa và chốt hãm an toàn; bom được lắp vào một cây gậy gỗ dài 1,2 m.

Tham khảo

Tam Bình


title: Sân bay Vaasa

text:
Sân bay Vaasa (, )  là một sân bay có cự ly khoảng  về phía đông nam của trung tâm thành phố Vaasa. Đây là sân bay lớn thứ 5 ở Phần Lan về lượng hành khách thông qua. Năm 2007, sân bay này đã phục vụ 321.928 lượt khách. Năm 2005 và 2008, sân bay này đã được bầu chọn là sân bay trong năm của Phần Lan. Các hãng hàng không hoạt động ở đây có Finnair và Finncomm Airlines. Sân bay này cũng phục vụ nhiều chuyến bay thuê bao nối với các điểm ở Bulgaria, quần đảo Canary, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan.

Số liệu thống kê

Các hãng hàng không và tuyến bay

Bay theo lịch trình
Finnair (Helsinki)
Finncomm Airlines (Helsinki)

Bay thuê bao (mùa Thu 2008 – mùa Xuân 2009)
Atlasjet (Antalya)
Bulgaria Air (Varna)
Finnair (Antalya, Bangkok, Chania, Kos, Kuressaare, Penang, Phuket, Rhodos)
Freebird Airlines (Antalya)
Pegasus Airlines (Antalya)
Primera Air (Mallorca, Monastir)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Finavia – Vaasa Airport
 AIP Finland – Vaasa Airport

Google Maps image of Vaasa and Vaasa Airport

Sân bay Phần Lan
Airport


title: Sceloenopla javeti

text:
Sceloenopla javeti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Bulbophyllum xanthobulbum

text:
Bulbophyllum xanthobulbum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

xanthobulbum]]

X


title: Calliopsis granti

text:
Calliopsis granti là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Shinn mô tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 1967


title: Luật tục các dân tộc Việt Nam

text:
Luật tục của dân tộc thiểu số Việt Nam

Tham khảo

Luật tục lễ Việt Nam


title: Fritz Albert Lipmann

text:
Fritz Albert Lipmann (12 tháng 6 năm 1899 – 24 tháng 7 năm 1986) là một nhà hóa sinh người Đức - Mỹ gốc Do Thái, người đồng phát hiện ra coenzyme A và đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa (chung với Hans Adolf Krebs) năm 1953 cho công trình nghiên cứu này.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Lipmann sinh ở Königsberg, Đức trong một gia đình Do Thái. Ông học y học ở các Đại học Königsberg, Đại học Berlin, Đại học München và tốt nghiệp năm 1924 ở Đại học Berlin.

Ông trở lại Đại học Königsberg để nghiên cứu hóa học dưới sự hướng dẫn của giáo sư Hans Meerwein. Năm 1926 ông theo học Otto Fritz Meyerhof ở Kaiser Wilhelm Institute (Viện hoàng đế Wilhelm), Berlin, để làm luận án tiến sĩ. Sau đó, ông theo Meyerhof tới Viện nghiên cứu Y học Max Planck (Max Planck Institute for Medical Research) ở Heidelberg.

Từ năm 1939 ông sống và làm việc ở Hoa Kỳ. Từ năm 1949 tới năm 1957 ông là giáo sư môn hóa sinh ở Trường Y học Harvard (thuộc đại học Harvard). Từ năm 1957 trở đi, ông dạy học và nghiên cứu ở Đại học Rockefeller, thành phố New York.

Ngoài giải Nobel nói trên, ông cũng đoạt giải Humboldt và được thưởng Huân chương Khoa học Quốc gia (Mỹ) năm 1966.

Gia đình
Lipmann kết hôn với Elfreda M. Hall năm 1931. Họ có một con trai, Steven.

Thư mục
 Fritz Lipmann: Wanderings of a Biochemist. Wiley-Interscience, New York 1971, ISBN 0-471-54080-3
 Horst Kleinkauf, Hans von Döhren, Lothar Jaenicke: The Roots of Modern Biochemistry: Fritz Lipmann's Squiggle and Its Consequences. Walter De Gruyter, Berlin 1988, ISBN 0899254896

Xem thêm
Hans Adolf Krebs

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, giải Nobel Sinh lý và Y khoa 1953
Nobel Prize biography
jewish virtual library biography
Leibniz Institute for Age Research - Fritz Lipmann Institute (FLI)

Sinh năm 1899
Mất năm 1986
Người Mỹ gốc Do Thái
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Nhà hóa sinh
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Đức đoạt giải Nobel
Nhà hóa sinh Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Đức
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg
Người Königsberg
Người Đông Phổ


title: Heliocheilus abaccheutus

text:
Heliocheilus abaccheutus là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Queensland, Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Heliocheilus


title: Gerd Binnig

text:
Gerd Binnig sinh ngày 20.7.1947 tại Frankfurt am Main, là nhà vật lý người Đức đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1986.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Thời trẻ, gia đình ông cư ngụ một phần ở Frankfurt am Main và một phần ở Offenbach am Main nên ông đi học ở cả hai thành phố này. Năm lên 10 tuổi, ông quyết định sẽ trở thành nhà vật lý, nhưng ít lâu sau ông đã ngạc nhiên không biết mình có chọn lựa đúng không. Ông tập trung nhiều hơn vào âm nhạc và chơi trong một ban nhạc. Ông cũng bắt đầu chơi violon ở tuổi 15 và chơi trong ban nhạc của trường học.

Năm 1966 Gerd Binnig tốt nghiệp trung học ở trường trung học Rudolf-Koch tại Offenbach am Main. Năm 1978 ông đậu bằng tiến sĩ vật lý với bản luận án "Tunnelspektroskopie an supraleitendem (SN)x"ở Đại học Johann Wolfgang Goethe tại Frankfurt am Main.

Cùng năm, ông nhận lời mời của hãng IBM tham gia nhóm nghiên cứu của hãng này ở Zürich. Tại đây, ông gặp Heinrich Rohrer - người mà sau này cùng đoạt chung giải Nobel Vật lý năm 1986 với ông – cho việc thiết kế Kính hiển vi quét chui hầm của họ (phân nửa giải Nobel kia được trao cho Ernst Ruska).

Đội nghiên cứu cũng gồm có Christoph Gerber và Edmund Weibel, và họ cũng sớm nhận được nhiều giải thưởng: giải Vật lý Đức, Giải Otto-Klung-Weberbank (1983), giải Hewlett Packard, giải King Faisal và cuối cùng là giải Nobel nói trên.

Năm 1994 giáo sư Gerd Binnig lập ra Definiens  đến năm 2000 nó trở thành một hãng thương mại. Ngày nay, các công ty và các viện trên khắp thế giới sử dụng công nghệ của hãng Definiens để tối đa hóa giá trị của hình ảnh và do đó có thể có những quyết định tốt hơn. Hiện nay hãng Definiens tập chú vào những ứng dụng vào Khoa học đời sống và khoa học Trái Đất. Trong khoa học đời sống, công nghệ của hãng Definiens được sử dụng để đẩy nhanh việc khám phá và phát triển thuốc cùng các quá trình chẩn đoán bệnh. Trong khoa học Trái Đất, công nghệ của hãng Definiens làm cho việc phân loại hình ảnh từ trên không và do vệ tinh chụp có thể thực hiện và việc phân tích có tốc độ lớn hơn, chính xác và sâu sắc hơn.

Năm 1990 ông tham gia Ban giám sát của hãng "Daimler Benz Holding" và hiện nay ông tham gia vài hoạt động chính trị.

Giải thưởng và Vinh dự
 1983 Giải Klung-Wilhelmy-Weberbank
 1986 Giải Nobel Vật lý
 1987 Huy chương Elliott Cresson
 1998 Huân chương Maximilian về Khoa học và Nghệ thuật của bang Bayern
 2011 Binnig and Rohrer Nanotechnology Center (Trung tâm công nghệ nano Binnig và Rohrer) ở Rüschlikon (Zürich) mang tên ông.

Đời tư
Năm 1969, ông kết hôn với Lore Wagler, một nhà tâm lý học. Họ có một con gái sinh ở Thụy Sĩ và một con trai sinh ở California. Việc giải trí lúc rảnh rỗi của ông là bơi lội và chơi golf.

Tác phẩm
 Gerd Binnig & Heinrich Rohrer: Gerät zur rasterartigen Oberflächenuntersuchung unter Ausnutzung des Vakuum-Tunneleffekts bei kryogenischen Temperaturen, Europäische Patentanmeldung 0 027 517, Priorität: 20. September 1979 CH 8486 79
 Gerd Binnig, Heinrich Rohrer, C. Gerber & E. Weibel: Tunneling through a Controllable Vacuum Gap, Appl. Phys. Lett. 40, 178 (1982)
 G. Binnig, H. Rohrer, C. Gerber, E. Weibel: Surface studies by scanning tunneling microscopy. Phys. Rev. Lett. 49/1, S. 57 – 61 (1982)
 Aus dem Nichts. Über die Kreativität von Natur und Mensch. (1997), ISBN 3-492-21486-X

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1986
 "Es gibt kein System, das die Welt berechnen könnte" Phỏng vấn ngày 18.8.2010 (tiếng Đức)
 Lernspiel Kính hiển vi quét chui hầm (tiếng Anh)
 Interview mit Gerd Binnig Phỏng vấn Gerd Binnig trên tạp chí NZZ Folio (tiếng Đức)
 Pioneers in Electricity and Magnetism - Gerd Binnig  National High Magnetic Field Laboratory
 Autobiography of Gerd Binnig

Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Nhà vật lý thực nghiệm
Người Đức đoạt giải Nobel
Nhà vật lý Đức
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Nhà phát minh Đức
Người Frankfurt
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia


title: Caryedon cassiae

text:
Caryedon cassiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

Caryedon


title: A Peace to End All Peace

text:
A Peace to End All Peace (tạm dịch: Một hòa bình để kết thúc mọi hòa bình) là cuốn sách lịch sử của David Fromkin xuất bản năm 1989 đã lọt vào vòng chung kết giải Pulitzer. Cuốn sách mô tả những sự kiện dẫn tới sự tan rã của Đế quốc Ottoman, và những thay đổi kịch tính xảy ra ở khu vực Trung Đông- hậu quả của sự sụp đổ của đế quốc này.

Tham khảo

Sách lịch sử
Sách lịch sử Chiến tranh thế giới thứ nhất
Lịch sử Đế quốc Ottoman
Sách năm 1989


title: Cardiophorus banksi

text:
Cardiophorus banksi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Thorius insperatus

text:
Thorius insperatus là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của México.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Parra Olea, G. & Wake, D. 2004. Thorius insperatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Thorius
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Thăng hạng và xuống hạng

text:
Trong các giải đấu thể thao, thăng hạng và xuống hạng là một quá trình mà các đội được chuyển giao giữa nhiều hạng đấu dựa trên thành tích của họ cả mùa giải. (Các) đội xếp hạng cao nhất ở hạng đấu thấp hơn sẽ được thăng hạng lên hạng đấu cao hơn cho mùa giải tiếp theo và (các) đội xếp hạng thấp nhất ở hạng đấu cao hơn sẽ xuống hạng đến hạng đấu thấp hơn cho mùa giải tiếp theo. Trong một số giải đấu, vòng playoff hoặc vòng loại cũng được sử dụng để xác định thứ hạng. Quá trình này có thể tiếp tục thông qua một số cấp độ của các hạng đấu, với các đội được trao đổi giữa cấp độ 1 và 2, cấp độ 2 và 3, cấp độ 3 và 4, v.v. Trong mùa giải, các đội có vị trí đủ cao trong bảng xếp hạng mà họ có thể đủ điều kiện thăng hạng đôi khi được gọi là khu vực thăng hạng và các đội ở cuối bảng nằm trong khu vực xuống hạng (hoặc nói một cách thông tục là khu vực rớt hạng hoặc đối mặt với rớt hạng).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation Source for historical information on promoted and relegated soccer teams.

Thuật ngữ bóng đá
Thuật ngữ thể thao


title: Lasioglossum aethiops

text:
Lasioglossum aethiops là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1935


title: Espinosa de Henares

text:
Espinosa de Henares là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 631 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Fascinus typicus

text:
Fascinus typicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1903


title: Khúc côn cầu trên băng tại Thế vận hội Mùa đông 2006

text:
Khúc côn cầu tại Thế vận hội Mùa đông 2006 được tổ chức tại Palasport Olimpico và Torino Esposizioni ở Torino, Ý. Cuộc đấu nam được tổ chức từ ngày 15 đến 26 tháng 2 và nữ từ 11 đến 20 tháng 2 năm 2006. Đội Thụy Điển giành được huy chương vàng cho cuộc đấu nam và Canada cho cuộc đấu nữ.

Bảng huy chương

Nam
Sau khi các đội hoàn tất thi đấu với nhau, 4 đội đứng hạng cao nhất của từng bảng sẽ được vào tứ kết. Tại vòng tứ kết, đội hạng 1 của A đấu với đội hạng 4 của B, đội hạng 2 của A đấu với đội hạng 3 của B, đội hạng 3 của A đấu với đội hạng 2 của B và đội hạng 4 của A đấu với đội hạng 1 của B.

Bảng A

Bảng B

Tứ kết

Bán kết

Huy chương đồng

Huy chương vàng

Bảng sắp hạng

Nữ
Sau khi các đội hoàn tất thi đấu với nhau, 2 đội đứng hạng cao nhất của từng bảng sẽ được vào bán kết. Tại vòng bán kết, đội hạng 1 của A đấu với đội hạng 2 của B và đội hạng 2 của A đấu với đội hạng 1 của B.

Bảng A

Bảng B

Sắp hạng (5 đến 8)

Hạng 7/8

Hạng 5/6

Bán kết

Huy chương đồng

Huy chương vàng

Bảng sắp hạng

Chú thích

2006
Sự kiện Thế vận hội Mùa đông 2006

Thế vận hội
Thế vận hội


title: Memecylon discolor

text:
Memecylon discolor là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Memecylon discolor . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Memecylon


title: Tressé

text:
Tressé (, Gallo: Tresei) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Tressé được gọi là Tresséens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Tressé

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Labeobarbus litamba

text:
Labeobarbus litamba là một loài loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và hồ nước ngọt. Đây là loài đặc hữu của hồ Malawi và its sông ngòi mouths ở Malawi, Mozambique và Tanzania.

Ghi chú

Tham khảo
  (2007): Evolutionary origin of Lake Tana's (Ethiopia) small Barbus species: indications of rapid ecological divergence and speciation. Anim. Biol. 57(1): 39-48. (HTML abstract)

Labeobarbus
Loài ít quan tâm


title: Kiên Hải

text:
Kiên Hải là một huyện đảo thuộc tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Kiên Hải nằm ngoài khơi vùng biển Tây Nam.

Huyện Kiên Hải có diện tích 24,81 km², dân số năm 2020 là 17.644 người, mật độ dân số đạt 711 người/km².

Hòn Tre là trung tâm hành chính của huyện, cách thành phố Rạch Giá 30 km với khoảng 1 giờ ngồi tàu cao tốc và 2 giờ ngồi tàu gỗ. Xã có diện tích nhỏ nhất, chỉ rộng khoảng 4 km², đỉnh cao nhất là 395 m. Số dân trên 4 ngàn người, họ sinh sống bằng nghề làm vườn, đánh bắt và chế biến thủy hải sản. Hòn Tre có nhiều nơi phong cảnh rất hữu tình như Bãi Chén, Động Dừa, Đuôi Hà Bá,... Trong tương lai Hòn Tre sẽ trở thành khu du lịch sinh thái mới của tỉnh Kiên Giang.

Người dân ở đây chủ yếu sinh sống bằng nghề biển. Các đảo của huyện Kiên Hải vẫn còn sơ khai, nhiều phong cảnh đẹp mang đậm nét thiên nhiên.

Năm 2006, Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo Kiên Giang bao gồm cả huyện này được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Hành chính
Huyện Kiên Hải có 4 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 4 xã: An Sơn, Hòn Tre (huyện lỵ), Lại Sơn và Nam Du.

Lịch sử
Cuối năm 1982, trước yêu cầu an ninh, quốc phòng, phát triển kinh tế biển đảo, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang nhận thấy vùng biển Kiên Giang rất rộng lớn, nhiều đảo cách đất liền rất xa, có đảo hơn 100 km, rất khó cho công tác quản lý, cũng như chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên vùng biển đảo, nên Tỉnh quyết định đề nghị Chỉnh phủ cho thành lập huyện mới và lấy tên là huyện Kiên Hải (Kiên là chữ đầu Kiên Giang và Hải là biển).

Huyện Kiên Hải được thành lập ngày 14 tháng 1 năm 1983 theo Quyết định số 04-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng, bao gồm 6 xã: Bà Lụa, Hòa Đốc, Hòn Nghệ (trung tâm huyện lỵ), Hòn Tre, Lại Sơn và Nam Du.

Ngày 27 tháng 9 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 107-HĐBT. Theo đó:
Đổi tên xã Nam Du thành xã An Sơn
Đổi tên xã Bà Lụa thành xã Sơn Hải
Đổi tên xã Hòa Đốc thành xã Tiên Hải.

Ngày 24 tháng 5 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 92-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Tiên Hải về huyện Hà Tiên quản lý.

Ngày 17 tháng 8 năm 2000, Chính phủ ban hành Nghị định 33/2000/NĐ-CP. Theo đó, chuyển 2 xã Hòn Nghệ và Sơn Hải về huyện Kiên Lương quản lý.

Huyện còn lại 3 xã: An Sơn, Hòn Tre (huyện lỵ) và Lại Sơn.

Ngày 26 tháng 7 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 97/2005/NĐ-CP. Theo đó, tái lập xã Nam Du trên cơ sở điều chỉnh 440 ha diện tích tự nhiên và 5.484 người của xã An Sơn.

Huyện Kiên Hải có 4 xã trực thuộc như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo
 Tiềm năng Kiên Hải, trang web Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh Kiên Giang.

Huyện đảo Việt Nam


title: Athous ganglbaueri

text:
Athous ganglbaueri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Buan

text:
Buan (Hán-Việt: Phù An) là một quận ở đạo (tỉnh) Jeolla Bắc, Hàn Quốc.
Buan có diện tích 493,54 km2, dân số năm 2001 là 74.716 người.
Người nổi tiếng địa phương có nhà thơ thời Nhà Triều Tiên Yi Mae-chang (Lý Mai Song).

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền quận Buan

Huyện Hàn Quốc
Jeolla Bắc


title: Orania sylvicola

text:
Orania sylvicola là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Griff.) H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.

Tham khảo

Liên kết ngoài

S
Thực vật được mô tả năm 1962
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Singapore
Thực vật được mô tả năm 1845
Thực vật Malesia


title: Xamontarupt

text:
Xamontarupt là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích km² dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site intercommunal
 Xamontarupt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Xamontarupt trên trang mạng của INSEE
 Xamontarupt trên trang mạng của Quid
 Localisation de Xamontarupt trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Xamontarupt sur Mapquest

Xã của Vosges


title: Zaporizhzhia

text:
Zaporizhzhia hay Zaporozhye (, chuyển tự Zaporizhzhia hay Zaporizhzhya, , chuyển tự tiếng Nga Zaporozh'ye) [tên cũ Alexandrovsk ()] là thành phố ở đông nam Ukraina, nằm bên hai bờ sông Dnepr. Đây là thủ phủ của tỉnh Zaporizhzhia, Ukraina. Zaporizhzhia là thành phố lớn thứ 7 quốc gia này. Dân số theo điều tra năm 2022 là 710.052 người.

Ngày 30 tháng 9 năm 2022, Nga tuyên bố sáp nhập tỉnh Zaporizhzhia cùng 3 tỉnh khác của Ukraina vào lãnh thổ của mình.

Khí hậu

Chú thích

Nguồn

 Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary." Москва, "Русские словари", 1993.

Liên kết ngoài

 Official portal of Zaporizhzhia City
 One of the portals of Zaporizhzhia City
 Another one of the portals of Zaporizhzhia City
 Zaporizhzhia seven ways to adventure

Tỉnh Zaporizhzhia
Thành phố của Ukraina


title: Felis attica

text:
Felis attica (danh pháp hai phần: Felis attica là một loài mèo thuộc Chi Mèo (Felis) trong họ Mèo. Loài này được mô tả bởi Wagner vào năm 1857. Loài này đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Pectocera wittmeri

text:
Pectocera wittmeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Pectocera


title: Harrisomyia bicuspidata

text:
Harrisomyia bicuspidata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Harrisomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tuberculobasis inversa

text:
Tuberculobasis inversa là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Tuberculobasis inversa được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Tuberculobasis


title: Hylaeus nalo

text:
Hylaeus nalo là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Magnacca & Daly mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 2003