title: Austrotinodes talcanus

text:
Austrotinodes talcanus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Austrotinodes


title: Préaux, Seine-Maritime

text:
Préaux là một xã trong vùng hành chính Normandie, thuộc tỉnh Seine-Maritime, quận Rouen, tổng Darnétal. Tọa độ địa lý của xã là 49° 29' vĩ độ bắc, 01° 12' kinh độ đông. Préaux nằm trên độ cao trung bình là 170 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 80 mét và điểm cao nhất là 176 mét. Xã có diện tích 18,95 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1641 người; mật độ dân số là 87 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Seine-Maritime


title: Batillaria zonalis

text:
Ốc mút giả (Batillaria zonalis) là một ốc sống ven biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Batillariidae.

Loài ốc này có ở Việt Nam.

Phân bố
 Japan

Chú thích

Đọc thêm
 Driscoll A. L. (1972). "Structure and function of the alimentary tract of Batillaria zonalis and Cerithidea californica: style-bearing mesogastropods". Veliger 14: 375-386.
 (2005) "Phylogeography of the endangered tideland snail Batillaria zonalis in the Japanese and Ryukyu Islands". Ecological Research
 (2004) "The effect of feeding behavior of the gastropods Batillaria zonalis and Cerithideopsilla cingulata on their ambient environment". abstract

Batillaria


title: Briançon (quận)

text:
Quận Briançon là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Hautes-Alpes, ở vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Quận này có 7 tổng và 38 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Briançon là:
 Aiguilles
 L'Argentière-la-Bessée
 Briançon-Nord
 Briançon-Sud
 La Grave
 Guillestre
 Le Monêtier-les-Bains

Các xã
Các xã của quận Briançon, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Briançon trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Briançon


title: Myurella joserosadoi

text:
Myurella joserosadoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Myurella (Terebridae)


title: Chi Linh miêu

text:
Chi Linh miêu (danh pháp khoa học: Lynx) là một chi chứa 4 loài mèo hoang kích thước trung bình. Do sự lộn xộn đáng kể trong phân loại họ Mèo hiện nay, nên một số tác giả còn phân loại chúng như là một phần của Chi Mèo (Felis).

Các loài
Bốn loài linh miêu trong chi này là:
 Lynx canadensis - Linh miêu Canada
 Lynx lynx - Linh miêu Á-Âu
 Lynx pardinus - Linh miêu Iberia
 Lynx rufus - Linh miêu đuôi cộc

Đặc điểm
Các loài linh miêu có đuôi ngắn, và thông thường có một búi lông đen trên chỏm tai. Chúng có khoanh ở phía dưới cổ, với các vạch đen (không dễ thấy) và trông giống như một nút buộc. Chúng có bàn chân to để đi trên tuyết cùng các sợi lông dài trên mặt. Màu của lớp lông che phủ thân dao động từ nâu nhạt tới xám và đôi khi có các đốm nâu sẫm, đặc biệt là ở các chân. Linh miêu cân nặng từ khoảng 15 kg (33 pao) tới khoảng 30 kg (66 pao). Linh miêu Á-Âu to lớn hơn các loài khác một cách đáng kể trong khi linh miêu Iberia thì lại nhỏ hơn các loài khác.

Môi trường sống
Linh miêu sinh sống trong các khu rừng nằm ở độ cao lớn với các loại cây bụi, cỏ và lau sậy rậm rạp. Mặc dù chúng chỉ đi săn trên mặt đất nhưng chúng leo trèo và bơi lội khá tốt. Mặc dù có thể tìm thấy tại khu vực phía bắc bán đảo Scandinavia, nhưng chủ yếu được tìm thấy tại Bắc Mỹ cũng như biệt lập tại khu vực Himalaya.

Linh miêu Á-Âu (Lynx lynx) đã từng bị coi là tuyệt chủng trong tự nhiên tại Slovenia và Croatia kể từ đầu thế kỷ 20, nhưng dự án tái định cư khởi động năm 1973 đã thu được thành công. Hiện nay, linh miêu Á-Âu có thể tìm thấy tại khu vực Alps thuộc Slovenia và các khu vực Gorski Kotar, Velebit của Croatia. Tại hai nước này, linh miêu được liệt kê là đang nguy cấp và được luật pháp bảo vệ. Việc đánh dấu linh miêu trong tự nhiên có thể được sắp xếp trong hợp tác với Vườn quốc gia Risnjak, Croatia. Kể từ thập niên 1990, đã có nhiều cố gắng để tái định cư linh miêu Á-Âu tại Đức. Chúng có thể tìm thấy tại khu vực rừng Białowieża ở đông bắc Ba Lan. Loài cực kỳ nguy cấp là linh miêu Iberia sống tại miền nam Tây Ban Nha và trước đây còn có ở miền đông Bồ Đào Nha. Linh miêu là phổ biến hơn ở Bắc Âu – đặc biệt là tại Estonia, Phần Lan và miền bắc Nga.

Bắt đầu từ năm 1999, Bộ phận Bảo vệ Sinh vật hoang dã bang Colorado (Colorado Division of Wildlife) đã bắt đầu chương trình tái định cư quần thể linh miêu hoang dã vào Hoa Kỳ. Sự phân bổ của chúng trước đó chỉ có tại Canada, trước khi được đem tới khu vực dãy Rocky tại Colorado, tại đây sau khi được đeo thẻ phát tín hiệu radio thì người ta nhận thấy chúng thường xuyên di cư sang miền tây Hoa Kỳ. Trong khi các dấu hiệu đầu tiên cho thấy có nhiều hứa hẹn, nhưng các nhà sinh vật học lại cho rằng phải mất cả chục năm để xác định xem chương trình này có thành công hay không. Tuy nhiên, trong năm 2006 thì trường hợp sinh con đầu tiên của linh miêu bản địa Colorado đã được ghi nhận. Nó sinh ra hai con non, khẳng định khả năng tái định cư thành công.

Hành vi

Hành vi của linh miêu là tương tự như của báo hoa mai. Linh miêu thường sống đơn độc, mặc dù đôi khi người ta cũng thấy các nhóm nhỏ linh miêu đi săn cùng nhau. Sự giao phối diễn ra vào cuối mùa đông. Chúng thường chọn nơi nghỉ ngơi trong các khe hở của núi đá hay dưới các rìa đá, và sinh ra từ 2-4 linh miêu con trong một năm. Chúng ăn các loại thức ăn động vật khác nhau, có thể to lớn tới như tuần lộc, hoẵng, sơn dương, nhưng thông thường là chim, thú nhỏ, cá, cừu hay dê. Linh miêu đã được quan sát thấy (năm 2006) tại dãy núi Wet ở Colorado. Tuy nhiên, việc đánh dấu linh miêu là sự kiện rất hiếm, do bản chất đơn độc và nhút nhát của chúng. Chúng là các loài mèo hay giữ kẽ và thường lẩn tránh người; cũng có ghi nhận cho thấy chúng dám tấn công con người, nhưng rất hiếm, gần như chỉ để phòng vệ.

Tình trạng pháp lý
Việc săn bắt linh miêu tại nhiều quốc gia là bất hợp pháp. Linh miêu Canada là loài đang nguy cấp tại Hoa Kỳ.

Xem thêm
 Linh miêu (thần thoại)
 Mèo rừng, loài mèo nhỏ tại châu Âu, Tây Á, châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Bằng tiếng Anh:
 Linh miêu Canada tại Southern Rockies
 Linh miêu Iberia Lịch sử tự nhiên của linh miêu Iberia
 Hồ sơ các loài của Nature Conservatory: Linh miêu
 Linh miêu Canada (Cục Cá và Động vật hoang dã, Hoa Kỳ

Chi động vật có vú


title: Saint-Nicolas-de-Redon

text:
Saint-Nicolas-de-Redon là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 7 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 2910 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintnicolasderedon


title: Quảng trường Cách mạng Tháng Tám

text:
Quảng trường Cách mạng Tháng Tám (tên khác: Quảng trường 19-8, Quảng trường Nhà hát Lớn) là một quảng trường nằm ở trước mặt Nhà hát lớn Hà Nội, thuộc phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

Tên gọi
Quảng trường Cách mạng Tháng Tám có tên khác là Quảng trường 19-8 vì tại đây, ngày 19 tháng 8 năm 1945 đã diễn ra một cuộc mít tinh lớn được Việt Minh biến thành cuộc biểu dương lực lượng và hoạt động vũ trang cướp chính quyền, mở đầu cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám trên cả nước. Tên gọi 19-8 mới có từ năm 1994, thời Pháp thuộc gọi là Quảng trường Nhà hát Lớn.

Xem thêm
Quảng trường Ba Đình
 Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục
 Quảng trường 1-5

Tham khảo

Quảng trường tại Hà Nội
Hoàn Kiếm


title: Bargosa

text:
Bargosa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Thần đồng Đất Việt

text:
Thần đồng Đất Việt là một bộ truyện tranh thiếu nhi Việt Nam do họa sĩ Lê Linh sáng tác và phát hành bởi công ty Phan Thị cùng với sự phối hợp của nhà xuất bản Trẻ. Bộ truyện diễn tả lại cuộc sống và những nét văn hoá của người Việt dưới thời phong kiến. Được phát sóng trên kênh VTV3 và  VTC1 năm 2006.

Cốt truyện

Truyện lấy bối cảnh là thời Hậu Lê, nhưng những sự kiện xảy ra trong truyện không trùng lặp với những sự kiện xảy ra trên thực tế. Tuy vậy, hầu hết những sự kiện chính xảy ra trong Thần Đồng Đất Việt đều dựa trên những câu truyện, điển tích lịch sử có thật của Việt Nam. Tác phẩm này kể lại những câu chuyện về cuộc đời của Lê Tí, một Trạng nguyên của Đại Việt cùng với những người bạn thân của cậu là Sửu Ẹo, Dần Béo và Cả Mẹo. Sự ra đời của Trạng Tí cũng không bình thường. Kiếp trước cậu vốn là một bậc thần tiên có kiến thức uyên bác trên Thiên Đình, sau đó được đầu thai xuống trần gian để giúp đỡ Đại Việt. Mẹ của Tí là cô Hai Hậu, sau khi đi cày về mệt mỏi đã ngồi lên một hòn đá để nghỉ ngơi và có mang rồi sau đó sinh ra cậu.

Từ nhỏ, Tí đã thể hiện mình là một người con hiếu thảo, ham học và có trí thông minh hơn người. Ngay cả Đồ Kiết, thầy dạy của cậu cũng phải ngạc nhiên về kiến thức của cậu. Ở làng Phan Thị, với tài trí của mình, cậu cũng đã giúp mẹ, các bạn của mình và những người dân trong làng giải quyết nhiều vấn đề khó khăn. Vượt qua ba kì thi Hương, Hội, Đình một cách xuất sắc, cậu trở thành trạng nguyên nhỏ tuổi nhất của Đại Việt. Sau đó, cậu cũng được Đại Minh (Trung Quốc - Bắc quốc) công nhận là Lưỡng Quốc Trạng Nguyên.

Tí cùng Sửu, Dần và Cả Mẹo cũng đã có công lớn trong việc phò trợ vua Lê chống lại sự xâm lược của Bắc quốc và đối phó với các sứ thần mà nước này cử sang. Trong triều đình, cậu là một vị quan thanh liêm chính trực nên được công chúa Phương Thìn yêu mến, nhưng cũng chính vì vậy mà cậu luôn bị Tể Tướng Tào Hống và những người trong gia đình là hai đứa con ông coi là cái gai trong mắt và tìm mọi cách để hạ nhục cậu, tuy nhiên trong phần lớn các câu chuyện cậu là người chiến thắng. Cũng nhờ tài trí vượt bậc, Trạng Tí được vua tin tưởng giao trọng trách đi sứ Bắc Quốc nhiều lần. Ở đó, Tí cũng gặp phải nhiều khó khăn do vua Bắc Quốc và Thừa Tướng Vương Đại Gian tạo ra nhằm ám hại cậu và làm tổn hại uy tín Đại Việt, thậm chí có lần suýt chút nữa thì cậu thiệt mạng. Tuy đã ra làm quan nhưng đôi lúc cậu vẫn được vua cho phép về quê để chăm sóc mẹ và giúp đỡ dân làng. Và tất nhiên, tài trí và sự giúp đỡ nhiệt tình từ những người bạn tốt đã giúp ích cho người dân rất nhiều.

Bối cảnh truyện

Làng Phan Thị
Làng được đặt tên theo công ty phát triển bộ truyện Thần Đồng Đất Việt, công ty Phan Thị. Nơi đây là nơi mà hầu hết các nhân vật chính trong câu chuyện được sinh ra hoặc đang sinh sống. Những bối cảnh thường thấy trong làng này như nhà Bá Hộ Mão, nhà Trạng Tí, chợ làng, đình làng, lớp học Đồ Kiết, quán ăn Tám Tiền...

Kinh thành Thăng Long
Bối cảnh này xuất hiện lần đầu tiên trong tập truyện 25: Náo loạn Kinh Thành. Sau này, khi trạng Tí làm quan trong triều, bối cảnh này được sử dụng ngày một nhiều, đặc biệt là cảnh trong Hoàng thành, nơi vua và các quan lại họp triều và đón tiếp sứ giả.

Bắc quốc cùng kinh thành Đại Đô
Bối cảnh được sử dụng lần đầu trong tập 49: Tung hoành đất Bắc. Bối cảnh này được tiếp tục dùng nhiều lần khi nhóm Trạng Tí sang Bắc Quốc làm sứ giả Đại Việt cũng như những lúc vua Bắc Quốc và thừa tướng Vương Đại Gian tìm cách xâm chiếm Đại Việt.

Làng Đỗ Thị
Là một ngôi làng nằm cạnh làng Phan Thị. Là "Kẻ thù, đối thủ" không đội trời chung với làng Phan Thị (vì người dân ở ngôi làng này với người dân ở làng Phan Thị vốn không ưa thích và rất thù ghét nhau). Người dân sống ở nơi đây thường xuyên hay gây hấn, sinh sự và kiếm chuyện với làng Phan Thị, nhưng cuối cùng lại thường hay bị Trạng Tí & những người bạn ra tay trừng trị thích đáng. Được xuất hiện đầu tiên ở tập 42: Ngôi làng xấu tính.

Câu lạc bộ Trạng và Bạn
Mỗi kì truyện được phát hành đều có một nội dung đi kèm ở cuối truyện, nhằm mục đích bổ trợ thông tin liên quan đến tập truyện và kết nối độc giả mang tên Câu lạc bộ Trạng và Bạn. Mở đầu sẽ là tiểu sử nhân vật và tóm lược các sự kiện mà tập truyện đó sử dụng làm cốt truyện. Bên cạnh đó là các trò chơi nhỏ như ô chữ, vẽ tranh, giải đố,... dựa vào các kiến thức được trang bị trong mỗi tập truyện. Các độc giả tham gia cuộc này có thể giành được các giải thưởng từ công ty Phan Thị và những độc giả xuất sắc nhất được vinh danh bảng vàng tương tự như các bậc nho sĩ thời xưa.

Tranh cãi về tác quyền
Sau tập 78 họa sĩ Lê Linh ngừng sáng tác truyện Thần đồng đất Việt nhưng Phan Thị vẫn tiếp sáng tác bộ truyện cho đến tập 228 phát hành tháng 7 năm 2019 cũng như cho ra mắt các ấn phẩm chuyển thể như Thần đồng Đất Việt Khoa Học, Thần đồng Đất Việt Mỹ thuật và Thần đồng Đất Việt Toán Học và Thần Đồng Đất Việt Hoàng Sa-Trường Sa. Đến tháng 4 năm 2007, họa sĩ Lê Linh kiện Công ty Phan Thị và bà Phan Thị Mỹ Hạnh (Giám đốc Công ty) yêu cầu công nhận ông là tác giả duy nhất của 4 hình tượng nhân vật chứ không phải đồng tác giả với bà Phan Thị Mỹ Hạnh, đồng thời yêu cầu Công ty Phan Thị không tiếp tục sáng tác bộ truyện tranh này. Tại phiên tòa xét xử tác giả nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo và Cả Mẹo trong bộ truyện ngày 3 tháng 9 năm 2019, họa sĩ Lê Linh được tuyên bố là tác giả duy nhất các hình tượng nhân vật trên và yêu cầu chấm dứt việc sử dụng và tạo ra các sản phẩm có sử dụng những nhân vật trên. HĐXX cũng buộc Công ty Phan Thị công khai xin lỗi ông Lê Linh trên báo Thanh Niên, báo Tuổi Trẻ trong 3 kỳ liên tiếp. Đồng thời, buộc Công ty Phan Thị thanh toán chi phí luật sư cho nguyên đơn.

Trạng Tí phiêu lưu ký

Nhà sản xuất Ngô Thanh Vân (Studio68) cho biết dự án được lên ý tưởng từ năm 2016. Khi đó, cô đã gặp công ty Phan Thị - đơn vị phát hành truyện tranh, để bàn về việc mua bản quyền. Quá trình đàm phán kéo dài từ năm 2016 đến năm 2018 thì đi đến thỏa thuận cho phép Ngô Thanh Vân mua bản quyền 5 tập truyện từ Phan Thị để làm phim. Cô cho rằng quá trình này "không có gì sai về mặt luật pháp nên hai bên đã ký hợp đồng với nhau". Lúc đó, nhà sản xuất không biết về tranh chấp giữa công ty Phan Thị và tác giả Lê Linh. Tháng 12-2019, tòa phán xử họa sĩ Lê Linh thắng kiện. Khi thấy mọi việc đã rõ ràng, Ngô Thanh Vân đã gặp họa sĩ để nói chuyện và giải quyết và bốn lần đề nghị họa sĩ Lê Linh tham gia dự án, nhưng đều bị từ chối. Phía Studio68 cho biết, sau khi trao đổi, họa sĩ Lê Linh vẫn giữ quan điểm từ chối các quyền lợi do nhà sản xuất đưa ra. Tối ngày 22 tháng 12 năm 2020, Ngô Thanh Vân lên tiếng bảo vệ tính hợp pháp của bộ phim.

Đánh giá và ảnh hưởng
Là sản phẩm của một công ty tin học tư nhân, nhưng Thần đồng Đất Việt đã nhanh chóng độc chiếm thị trường tranh truyện nội địa. Số lượng phát hành của truyện hiện nay lên đến 20000 bản/tập. Nó đã trở thành một "hiện tượng" trong đời sống văn hóa VN và đã được một số Nhà xuất bản của Hoa Kỳ để mắt.

Tuy nhiên một số ý kiến lại đánh giá không cao tác phẩm này. Nhà văn Bùi Chí Linh nhận xét: "Thần đồng đất Việt có một số điểm yếu như ngôn ngữ rời rạc, cụt lủn, khá nhiều tiếng lóng, hình vẽ méo mó... Còn Phan Thị thực chất chỉ là một nhóm tư nhân giỏi làm kinh tế". Một số ý kiến khác chỉ trích về khả năng gắn kết sự kiện lịch sử với nội dung của tác phẩm.

Trước các ý kiến này, bà Phan Thị Mỹ Hạnh, giám đốc công ty Phan Thị giải thích: "những tiếng "ầm", "bốp", "binh", "rắc"… có thể khiến người lớn tuổi nếu đọc thoáng qua thì có cảm giác bạo lực" nhưng thực chất các cảnh ẩu đả chỉ nhằm tăng kịch tính cho bộ truyện và chúng "đã được cách điệu bằng các yếu tố hài hước, dí dỏm". Bà cũng cho rằng có nhiều bộ truyện được thực hiện rất công phu và được nhiều giải thưởng lớn "nhưng sách in ra thì bị xếp xó trong kho hoặc bám bụi trong thư viện", còn Thần Đồng Đất Việt, tác phẩm đầu tay của những người không qua trường lớp đào tạo nào, lại nhận được sự đón nhận đông đảo của các độc giả nhỏ tuổi và các bậc phụ huynh. Bà cũng kêu gọi "lớp họa sĩ đi trước và một số độc giả hãy bớt "khó tính" đối với tác phẩm.

Truyện tranh Thần Đồng Đất Việt đã có 5 Nhà xuất bản tại Hoa Kỳ để mắt: Scholastics Inc, Marvel Enterprises Inc, DC Comics Publisher, Dreamwave Production và Dark Horse Comics Inc; vì vậy công ty Phan Thị đã tổ chức cuộc thi chuyển ngữ bộ truyện tranh này và trong tương lai Thần Đồng Đất Việt sẽ được xuất bản tại nước ngoài. Có điều, khi đi vào triển khai thì gặp rất nhiều khó khăn, một nguyên nhân là do sách truyện Việt Nam lúc đó chưa có mã số ISBN. Tuy vậy, sau đó Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Kiểm ký hợp đồng với Tổ chức ISBN để cấp mã số ISBN cho sách Việt.

Chú thích

Truyện tranh Việt Nam
Sách thiếu nhi
Thần đồng Đất Việt
Truyện tranh dài tập
Truyện tranh thiếu nhi


title: La Motte, Côtes-d'Armor

text:
La Motte (, Gallo: La Mott) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở La Motte được gọi là Mottérieux.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for La Motte

Motte


title: Enthalpy

text:
Enthalpy (thường được ký hiệu là ) là một thuộc tính của hệ nhiệt động, định nghĩa là tổng của nội năng () với tích của áp suất () và thể tích () của hệ, tức là . Đây là một hàm trạng thái được sử dụng trong nhiều phép đo các hệ có áp suất không đổi (đẳng áp), thuộc nhiều lĩnh vực như hóa học, sinh học và vật lí, xảy ra ở môi trường bên ngoài rộng lớn, có thể trao đổi nhiệt và công với môi trường xung quanh. Enthalpy là một năng lượng "đại diện" cho các năng lượng liên quan đến hóa học như năng lượng liên kết, năng lượng mạng tinh thể, solvat hóa và các "năng lượng" khác trong hóa học thực sự là sự khác biệt về enthalpy. Là một hàm trạng thái, enthalpy chỉ phụ thuộc vào trạng thái cuối cùng của nội năng, áp suất và thể tích, chứ không phụ thuộc vào con đường thực hiện để đạt được trạng thái đó.

Trong Hệ đo lường quốc tế (SI), thứ nguyên của enthalpy là joule. Các đơn vị như calo và đơn vị nhiệt Anh (BTU) vẫn được sử dụng.

Không thể đo trực tiếp tổng enthalpy của một hệ vì nội năng chứa các thành phần năng lượng chưa biết, không dễ tiếp cận hoặc không được quan tâm trong nhiệt động lực học. Trong thực tế, sự thay đổi enthalpy hay biến thiên enthalpy là biểu thức được ưu tiên cho các phép đo ở điều kiện đẩng áp vì nó đơn giản hóa việc mô tả sự truyền năng lượng. Một phản ứng hóa diễn ra trong bình phản ứng thường, biến thiên enthalpy bằng với năng lượng nhiệt mà hệ trao đổi mới môi trường. Nếu diễn ra trong một nguyên tố Gavani (Gavanic cell) thì công của phản ứng hóa học sẽ chuyển thành năng lượng nhiệt và công điện.

Trong hóa học, enthalpy chuẩn của phản ứng (  hay ) là sự thay đổi enthalpy khi các chất phản ứng ở điều kiện chuẩn (điều kiện chuẩn là ; ) chuyển thành sản phẩm cũng ở điều kiện chuẩn. Đại lượng này còn được gọi là nhiệt tiêu chuẩn của phản ứng ở áp suất và nhiệt độ không đổi (đẳng áp, đẳng nhiệt), nhưng có thể đo đại lượng này bằng phương pháp đo nhiệt lượng ngay cả khi nhiệt độ thay đổi trong quá trình đo, miễn là áp suất và nhiệt độ trong quá trình biến đổi và trong trạng thái ban đầu và trạng thái cuối cùng tương ứng với điều kiện chuẩn (; ). Trong các giá trị tính toán của  phản ứng hóa học nếu ghi tỏa ra một lượng nhiệt thì dấu (-) của biến thiên enthalpy có thể được lược bỏ trong quá trình thực hiện. Giá trị biến thiên enthalpy () chỉ phụ thuộc vào trạng thái ban đầu đến trạng thái cuối cùng của hệ, không phụ thuộc vào đường đi (trạng thái trung gian) vì enthalpy là một hàm trạng thái.

Enthalpy của các chất hóa học thường được đề cập trong điều kiện áp suất chuẩn là . Enthalpy và biến thiên enthalpy đối với các phản ứng thay đổi theo hàm nhiệt độ, nhưng các bảng thường liệt kê enthalpy tạo thành chuẩn ( hay ) của các chất ở điều kiện . Đối với các quá trình thu nhiệt (hấp thụ nhiệt),  là một giá trị dương; đối với các quá trình tỏa nhiệt (giải phóng nhiệt) thì  âm.

Enthalpy của khí lý tưởng không phụ thuộc vào áp suất hoặc thể tích của nó và chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ, tương quan với năng lượng dưới dạng nhiệt. Khí ở thực tế ở nhiệt độ và áp suất thông thường thường gần đúng với khí lý tưởng, việc coi các các chất khí là khí lý tưởng giúp đơn giản hóa thiết kế thí nghiệm và phân tích nhiệt động lực học trong thực tiễn.

Định nghĩa và biểu diễn enthalpy qua các hàm trạng thái
Enthalpy  của một hệ nhiệt động được định nghĩa là tổng của nội năng với tích giữa áp suất và thể tích của hệ:

trong đó  là nội năng,  là áp suất và  là thể tích của hệ.

Enthalpy là một đại lượng mở rộng (đại lượng quảng tính, tiếng Anh: extensive property), tức là tỷ lệ thuận với kích thước của hệ.

Nguyên lý đầu tiên của nhiệt động lực học cho các quá trình kín. Biểu thức vi phân sau mô tả quá trình vô cùng nhỏ, thuận nghịch hay không thuận nghịch:trong đó

  là lượng nhỏ năng lượng chuyển từ ngoài vào hệ dưới dạng nhiệt,
  là lượng nhỏ công được thực hiện bởi hệ
  là sự biến thiên rất nhỏ nội năng của hệ,
Theo đó, trong phép tính vi phân,  có thể được viết như sau:

trong đó
 thể hiện một phép tính vi phân không chính xác,
 là nhiệt năng trao đổi của hệ trong một quá trình thuận nghịch,
 là biến thiên entropy của hệ,
 là biến thiên cực nhỏ của thể tích,
 là nội năng của hệ,
 là công của hệ sinh ra trong một quá trình thuận nghịch,
 là áp suất của hệ,
 là nhiệt độ Kelvin.

Ứng dụng
Đối với một hệ đơn giản có số lượng hạt không đổi ở áp suất không đổi, biến thiên enthalpy là lượng năng lượng nhiệt tối đa có thể thu được từ một quá trình nhiệt động đẳng áp.

Nhiệt của phản ứng
Không thể đo trực tiếp tổng enthalpy của một hệ nhưng có thể đo biến thiên enthalpy của một hệ nhiệt động. Biến thiên enthalpy được xác định theo phương trình sau:trong đó

  là biến thiên enthalpy,
   là enthalpy cuối cùng của hệ (f ở đây là "final"). Trong một phản ứng hóa học,  là enthalpy của sản phẩm của phản ứng hoặc cân bằng hóa học),
  là enthalpy ban đầu của hệ (i ở đây là "initial"). Trong một phản ứng hóa học,  là enthalpy của các chất tham gia phản ứng).

Đối với phản ứng tỏa nhiệt ở áp suất không đổi,  có giá trị âm, do enthalpy các sản phẩm của phản ứng nhỏ hơn enthalpy các chất phản ứng và bằng với nhiệt lượng tỏa ra trong phản ứng nếu không có yếu tố công điện (trong pin hóa học). Nói cách khác, enthalpy giảm sẽ tạo ra nhiệt. Ngược lại, đối với phản ứng thu nhiệt ở áp suất không đổi,  có giá trị dương và bằng nhiệt hấp thụ trong phản ứng.

Từ định nghĩa của enthalpy là , biến thiên enthalpy ở áp suất không đổi là . Tuy nhiên, đối với hầu hết các phản ứng hóa học, giá trị  nhỏ hơn nhiều so với biến thiên nội năng , xấp xỉ bằng . Ví dụ, đối với quá trình đốt cháy carbon monoxide CO(g) + O2(g) → 2 CO2(g),  và . Vì sự khác biệt quá nhỏ nên enthalpy phản ứng thường được mô tả là năng lượng phản ứng và được phân tích dưới dạng năng lượng liên kết.

Biến thiên enthalpy
Biến thiên enthalpy mô tả biến thiên enthalpy quan sát được trong các thành phần của hệ nhiệt động khi trải qua quá trình biến đổi hoặc phản ứng hóa học. Đó là sự khác biệt giữa enthalpy sau khi quá trình kết thúc, tức là enthalpy của các sản phẩm (giả định rằng phản ứng kết thúc) và enthalpy ban đầu của hệ, tức là các chất tham gia phản ứng. Các quá trình này chỉ quan tâm đến trạng thái đầu và trạng thái cuối của hệ, do đó, biến thiên enthalpy của phản ứng theo chiều nghịch là trái dấu so với chiều thuận.

Một loại biến thiên enthalpy chuẩn hay gặp là enthalpy tạo thành chuẩn (còn gọi là nhiệt tạo thành chuẩn hay sinh nhiệt tiêu chuẩn) cho từng loại chất. Những thay đổi về enthalpy được đo và tổng hợp thường xuyên trong các tài liệu tham khảo về hóa học và vật lý, chẳng hạn như Sổ tay Hóa học và Vật lý CRC. Sau đây là một số loại biến thiên enthalpy hay gặp trong nhiệt động lực học.

Khi được sử dụng trong các thuật ngữ được công nhận này, hai chữ "biến thiên" trong biến thiên enthalpy thường được lược bỏ. Các giá trị được đo tại điều kiện chuẩn:

 Áp suất: 1 atm (101.325 kPa) hoặc 1 bar (100.000 kPa)
 Nhiệt độ: 25 °C (298,15 K)
 Nồng độ: 1,0 M khi nguyên tố hoặc hợp chất có mặt trong dung dịch
 Các nguyên tố hoặc hợp chất ở trạng thái vật lý (thể) bình thường, tức là trạng thái chuẩn. Ví dụ: oxy thì ở thể khí, nước ở thể lỏng, natri ở thể rắn.

Đối với các giá trị được chuẩn hóa như vậy, tên của enthalpy sẽ là enthalpy tạo thành chuẩn ( hay ).

Tính chất hóa học

 Enthalpy chuẩn của phản ứng (còn gọi là nhiệt của phản ứng, ký hiệu:  hay ; rxn hay r là reaction) định nghĩa là biến thiên enthalpy quan sát được khi 1 mol chất phản ứng hoàn toàn ở điều kiện chuẩn.
 Enthalpy tạo thành chuẩn (còn gọi là nhiệt tạo thành chuẩn, sinh nhiệt tiêu chuẩn, ký hiệu:  hay ; f là formation) định nghĩa là biến thiên enthalpy quan sát được khi 1 mol hợp chất được hình thành từ các đơn chất ở trạng thái bền nhất (trạng thái chuẩn) ở điều kiện chuẩn.
 Enthalpy đốt cháy chuẩn (còn gọi là thiêu nhiệt tiêu chuẩn), được định nghĩa là biến thiên enthalpy quan sát được khi 1 mol chất cháy hoàn toàn trong oxy ở điều kiện chuẩn.

Tính chất vật lý

 Enthalpy nóng chảy định nghĩa là biến thiên enthalpy cần thiết để thay đổi hoàn toàn trạng thái của một mol chất từ rắn sang lỏng.
 Enthalpy hóa hơi, được định nghĩa là biến thiên enthalpy cần thiết để thay đổi hoàn toàn trạng thái của một mol chất từ lỏng sang khí.
 Enthalpy thăng hoa, được định nghĩa là biến thiên enthalpy cần thiết để thay đổi hoàn toàn trạng thái của một mol chất từ rắn sang khí.
 Enthalpy nguyên tử hóa chuẩn ( hay , at là viết tắt của “atomisation”, nghĩa là “sự nguyên tử hóa”) được định nghĩa là biến thiên enthalpy cần thiết để tạo thành 1 mol nguyên tử khí từ đơn chất của nó ở trạng thái chuẩn.
 Enthalpy mạng tinh thể, được định nghĩa là năng lượng cần thiết để tách 1 mol hợp chất ion thành các ion thể khí, giữa chúng không có lực hút.
 Enthalpy trộn, được định nghĩa là biến thiên enthalpy khi trộn hai chất hóa học (không phản ứng).

Lịch sử và từ nguyên
Trong lịch sử nhiệt động lực học, thuật ngữ enthalpy ra đời vào đầu thế kỷ 20. Năng lượng theo quan điểm hiện đại được Thomas Young định nghĩa vào năm 1802, trong khi Rudolf Clausius đưa ra khái niệm entropy vào năm 1865. Năng lượng (energy) có gốc từ tiếng Hy Lạp  ( ergon), nghĩa là "công việc", để diễn đạt ý niệm năng lực thực hiện công việc. Entropy lấy một phần trong từ  (tropē) của tiếng Hy Lạp, nghĩa là "chuyển đổi, chuyển hướng". Enthalpy lấy một phần trong từ  (thalpos) của tiếng Hy Lạp, nghĩa là "hơi ấm, sức nóng".

Khái niệm lỗi thời tên là nhiệt chứa (heat content) vì  được định nghĩa là lượng nhiệt thu được trong một quá trình đẳng áp, chứ không phải trong trường hợp chung khi áp suất thay đổi. Josiah Willard Gibbs đã sử dụng thuật ngữ "hàm nhiệt trong điều kiện đẳng áp" để làm rõ thuật ngữ.

Benoît Paul Émile Clapeyron và Rudolf Clausius (phương trình Clausius–Clapeyron, năm 1850) là những người giới thiệu khái niệm nhiệt chứa (heat content)" .

Thuật ngữ enthalpy lần đầu tiên xuất hiện trên báo in năm 1909. Heike Kamerlingh Onnes được cho là người giới thiệu thuật ngữ này bằng miệng tại Paris. Thuật ngữ trở nên phổ biến vào những năm 1920, được tác phẩm Mollier Steam Tables and Diagrams đề cập đến và xuất bản năm 1927.

Cho đến những năm 1920, ký hiệu  đã được sử dụng cho khái niệm "nhiệt" (heat) nói chung.  Năm 1922, Alfred W. Porter là người định nghĩa đầy đủ  là enthalpy hoặc "nhiệt chứa ở áp suất không đổi".

Xem thêm

 Định luật Hess

Tham khảo

Chú thích

Liên kết ngoài
http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/thermo/firlaw.html
http://scienceworld.wolfram.com/physics/Enthalpy.html
http://www.chem.tamu.edu/class/majors/tutorialnotefiles/enthalpy.htm

Nhiệt động lực học
Đại lượng vật lý
Enthalpy


title: Bodenheim

text:
Bodenheim là một xã (Fremdenverkehrsgemeinde) trong huyện Mainz-Bingen thuộc bang Rheinland-Pfalz, Đức.

Xã này có khoảng cách khoảng 12 km về phía nam trung tâm Mainz bên rìa vùng Frankfurt Rhine Main. Xã này có các khu vực trồng nho, có nhiều nhà máy rượu vang.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Municipality’s official webpage
 Pictures of Bodenheim

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Mainz-Bingen


title: Heschatroxus holosericeus

text:
Heschatroxus holosericeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Heschatroxus


title: Đông Kinh

text:
Đông Kinh (東京) có nghĩa là "kinh đô tại phía Đông" và thường được dùng để gọi kinh thành Thăng Long thời nhà Hậu Lê. Trong giai đoạn này, tên gọi Đông Kinh để phân biệt với Tây Kinh (Lam Kinh) ở Thanh Hóa.

Địa danh

Việt Nam
Đông Kinh là tên từ năm 1430 tới năm 1831 của Hà Nội, thủ đô của Việt Nam hiện nay. "Đông Kinh" được người phương Tây phiên âm là Tonkin, dùng để chỉ cả Đàng Ngoài lúc đó.
Vịnh Bắc Bộ, có tên quốc tế là Gulf of Tonkin
 Phường Đông Kinh, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Đông Kinh, huyện Đông Hưng, Thái Bình.
 Tên cũ của xã Đông Kết, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Trung Hoa
 Khai Phong (Trung Quốc): Thời kỳ Bắc Tống là Đông Kinh. Năm 1153 nhà Kim đổi thành Nam Kinh.
 Phủ Hưng Khánh (Trung Quốc) là Đông Kinh của nhà Tây Hạ. Nay là Ngân Xuyên, Ninh Hạ.
 Đông Kinh (Hậu Kim): Đông Kinh của Hậu Kim (thời kỳ Nỗ Nhĩ Cáp Xích).
 Liêu Dương (Trung Quốc): Đông Kinh của nhà Liêu, đầu thời nhà Kim gọi là Nam Kinh, năm 1153 lại đổi thành Đông Kinh.
 Đông Kinh (Bột Hải): Đông Kinh của Vương quốc Bột Hải.

Triều Tiên

 Khánh Châu (Cao Ly): Là Đông Kinh của Cao Ly.

Nhật Bản

 Tokyo: Phiên âm Hán-Việt là Đông Kinh, thủ đô của Nhật Bản từ 1868 đến nay.

Tổ chức
Đông Kinh Nghĩa Thục (chữ Hán: 東京義塾) là một trường học phục vụ cho phong trào cùng tên để thực hiện cải cách xã hội Việt Nam vào đầu thế kỷ 20.


title: Adoxia hali

text:
Adoxia hali là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Tipula nephophila

text:
Tipula nephophila là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Andrena oenas

text:
Andrena oenas là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1975


title: Quyền Anh (hoạt hình)

text:
Quyền Anh (tiếng Nga: Метеор на ринге) là một bộ phim hoạt hình khai thác đề tài thể thao của đạo diễn Boris Dyozhkin, ra mắt lần đầu năm 1970.

Nội dung

Xem thêm
 Thế vận hội Mùa hè 1980

Tham khảo

Sao Băng và đồng đội
Phim thiếu nhi Liên Xô
Phim thể thao Liên Xô
Phim hài Liên Xô
Phim năm 1970


title: Thyrocopa albonubila

text:
Thyrocopa albonubila là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Chiều dài cánh trước là 10–13 mm. Đây là Kauai Thyrocopa duy nhất có cánh trước màu trắng với các đốm đen nổi bật. Con trưởng thành bay quanh năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera
A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)

Thyrocopa
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Carposina morbida

text:
Carposina morbida là một loài bướm đêm thuộc họ Carposinidae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 26 mm.

Chú thích

Tham khảo

Copromorphoidea


title: Maldonado, Uruguay

text:
Maldonado là lỵ sở của Tỉnh Maldonado với dân số tính đến năm 2004 là 54.603.

Lịch sử
Thống đốc Montevideo là Joaquin de Viana cho thành lập thị trấn này năm 1755 và hai năm sau gửi 104 dân đến định cư. Địa danh này mang tên  "Maldonado" nhưng có một thời đổi là "San Fernando de Maldonado" để vinh danh vua Fernando VI của Tây Ban Nha.

Thắng tích
Các công trình lịch sử ở Maldonado có
 Thánh đường San Fernando khởi xây năm 1801 và hoàn thành năm 1895.
 Tháp canh Torre de Vigia xây năm 1800. Tháp này từng là vọng lâu để theo dõi tàu bè ra vào cửa sông La Plata.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Many pictures of Maldonado, Punta del Este, Punta Ballena, Casapueblo, José Ignacio, Piriápolis, La Barra, Sierra De Las Animas

Thành phố Uruguay


title: Garland, Texas

text:
Garland là một thành phố ở Dallas và Collin, các quận thuộc tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Garland là một khu ngoại ô phía đông bắc của Dallas và chiếm một phần lớn của Dallas-Fort Worth Metroplex. Theo điều tra dân số năm 2010, thành phố có dân số 222.013, là thành phố đông dân thứ 12 ở Texas và thành phố đông dân thứ 92 ở Hoa Kỳ.

Tham khảo

Thành phố ở quận Collin, Texas
Thành phố ở quận Dallas, Texas
Vùng đô thị phức hợp Dallas–Fort Worth
Khởi đầu năm 1891
Texas 1891
Thành phố của Texas


title: Liotrichus nipponensis

text:
Liotrichus nipponensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Ông ngoại tuổi 30

text:
Ông ngoại tuổi 30 (tên gốc tiếng Hàn: 과속스캔들; Romaja: Gwasok Seukaendeul; dịch tiếng Anh: Speedy Scandal; tựa tiếng Anh: Scandal Makers) là một bộ phim của Hàn Quốc sản xuất năm 2008 được viết kịch bản và đạo diễn bởi Kang Hyeong-cheol. Bộ phim có sự góp mặt của nam diễn viên nổi tiếng Cha Tae-hyun vào vai chính. Đây là phim có doanh thu cao nhất tại Hàn Quốc năm 2008.

Cốt truyện
Nam Hyeon-soo (Cha Tae-hyun) từng là một thần tượng tuổi vị thành niên và đang là phát thanh viên của đài phát thanh DJ. Một ngày nọ, một phụ nữ tự nhận là bà mẹ đơn thân có tên Hwang Jeong-nam (Park Bo-young) gọi đến tham gia chương trình và nói rằng cô đã tìm được người bố lâu ngày không gặp, và muốn hỏi Hyeon-soo rằng có nên gặp lại bố mình không. Hyeon-soo đã thẳng thắn khẳng định là cô nên gặp lại bố của mình. Ngay sau đó, anh phát hiện ra anh chính là bố của cô, đồng thời anh cũng nhận ra Jeong-nam là tên người yêu đầu của anh, còn tên thật của Jeong-nam là Jae-in. Jae-in và cậu con trai của mình, Ki-dong (Wang Seok-hyeon), đã đến tìm và ở lại nhà của anh. Cô luôn mong có được tình cảm từ người bố của mình. Trong thời gian ở lại nhà bố mình, Jae-in đã tham gia chương trình âm nhạc của đài DJ, nơi Hyeon-soo đang làm việc, để thực hiện ước mơ của mình. Tuy vậy, sự nổi tiếng nhanh chóng của cô đã làm cho sự việc lộ ra và tạo ra một xì-căng-đan cho Hyeon-soo. Hyeon-soo đã đuổi Jae-in và Ki-dong ra khỏi nhà. Nhưng ngay sau đó anh cảm thấy nhớ họ và hối hận, đi tìm lại họ. Gia đình họ sống hạnh phúc bên nhau.

Diễn viên
 Cha Tae-hyun ... Nam Hyeon-soo
 Park Bo-young ... Hwang Jeong-nam / Hwang Jae-in
 Wang Seok-hyeon ... Hwang Ki-dong
 Im Ji-gyu ... Park Sang-yoon, tình yêu đầu tiên của Jeong-nam, bố của Ki-dong
 Hwang Woo-seul-hye ... Jo Mo, cô giáo của Ki-dong
 Lim Seung-dae ... Bong Pil-joong, phóng viên giải trí
 Kim Gi-bang ... Đạo diễn
 Jeong Won-joong ... Trưởng phòng thu
 Park Yeong-seo ... Trưởng ban trợ giúp

Phát hành
Ngay tuần đầu tiên, Ông ngoại tuổi 30 đã có 473.725 lượt người xem ở Hàn Quốc. Nó tiếp tục có lượt xem đông đảo và kết thúc với 8 triệu vé được bán và trở thành phim Hàn Quốc có lượt xem cao nhất năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2008
Phim Hàn Quốc
Phim tiếng Triều Tiên
Phim hài Hàn Quốc
Phim chính kịch Hàn Quốc
Phim về gia đình
Phim về gia đình bất thường
Phim lấy bối cảnh ở Seoul
Phim quay tại Hàn Quốc
Phim hài thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000


title: Banfield, Buenos Aires

text:
Banfield là một thành phố nằm trong và thuộc tỉnh Buenos Aires của Argentina. Thành phố Banfield có cự ly 14 km về phía nam trung tâm Buenos Aires, thành phố có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2009 là 223.898 người. Đây là thành phố lớn thứ tại Buenos Aires của Argentina, lớn thứ 22 quốc gia này. Đây là một thành phố thành phần của vùng đô thị Buenos Aires.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Lomas Athletic Club - Official site
  Banfield's Commercial Guide
  Aguirre Conservatory of Music

Thành phố của Argentina
Tỉnh Buenos Aires


title: Tipula nastjasta

text:
Tipula nastjasta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Baschi

text:
Baschi là một đô thị ở tỉnh Terni trong vùng Umbria của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Perugia và khoảng 35 km về phía tây bắc của Terni. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.709 người và diện tích là 68.3 km².

Baschi giáp các đô thị: Montecchio, Orvieto, Todi.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Terni
Thành phố và thị trấn ở Umbria


title: Tosu, Saga

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Saga, Nhật Bản.

Người nổi tiếng
 Ogata Koichi - vận động viên bóng rổ
 Son Masayoshi - doanh nhân, sáng lập SoftBank

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thành phố Tosu
 The Teacher's Piano Sang  - story of teacher at Tosu Elementary School

Thành phố tỉnh Saga


title: Cừu Dolly

text:
Cừu Dolly (hay còn gọi là Cừu nhân bản; 5 tháng 7 năm 1996 – 14 tháng 2 năm 2003) là một con cừu Dorset Phần Lan cái và là động vật có vú đầu tiên được nhân bản vô tính trên thế giới. Nó được tạo ra bởi Ian Wilmut, Keith Campbell và các cộng sự tại Viện Roslin ở Edinburgh, Scotland.

Dolly là động vật có vú được nhân bản vô tính đầu tiên vàn được tạo ra từ tế bào sinh dưỡng trưởng thành nhờ áp dụng phương pháp chuyển nhân. Việc tạo ra Dolly đã chứng tỏ rằng một tế bào được lấy từ những bộ phận cơ thể đặc biệt có thể tái tạo được cả một cơ thể hoàn chỉnh. Đặc biệt hơn, điều này chỉ ra, những tế bào xôma đã biệt hóa và trưởng thành từ cơ thể động vật dưới một số điều kiện nhất định có thể chuyển thành những dạng toàn năng (pluripotent) chưa biệt hóa và sau đó có thể phát triển thành những bộ phận của cơ thể con vật. Cái tên Dolly bắt nguồn từ việc nó được tạo ra từ tuyến vú của một con cừu cái, do đó nó được đặt theo tên của Dolly Parton, nữ ca sĩ nhạc đồng quê nổi tiếng.

Ra đời
Dolly là kết quả của một quá trình nghiên cứu lâu dài của Viện Roslin dưới sự tài trợ của Chính phủ Anh. Việc tạo Dolly sử dụng công nghệ chuyển nhân tế bào soma, trong đó nhân tế bào từ một tế bào trưởng thành (lấy từ một con cừu cái giống cừu Dorset Phần Lan - Finn Dorset) được chuyển sang một noãn bào chưa thụ tinh (tức tế bào trứng đang phát triển - lấy từ một con cừu cái giống Blackface). Tế bào lai sau đó được kích thích phân chia bằng phương pháp sốc điện và phát triển sang dạng phôi bào (blastocyst) rồi được cấy vào tử cung của một con cừu thứ ba. Sau khi được sinh ra, Dolly giống hệt bố thành về cả hình dáng lẫn tính tình.Trong những năm trước đó, nhóm nghiên cứu đã thành công trong việc nhân bản cừu từ tế bào phôi . Tuy nhiên, đó hoàn toàn không phải là một bước đột phá khi mà trước đó đã có hàng loạt các sinh vật được tạo ra từ mô phôi, kể từ năm 1958 với loài ếch Xenopus laevis. Cừu Dolly là sinh vật nhân bản đầu tiên được tạo ra từ một tế bào động vật trưởng thành. Tuy vậy, quá trình nhân bản lại có hiệu suất rất thấp: từ 277 quả trứng thì chỉ có 29 phôi được tạo thành, trong đó chỉ có ba con cừu được sinh ra và duy nhất Dolly sống sót. Việc tạo ra Dolly đã được đánh dấu như một bước tiến quan trọng trong sự phát triển của sinh học hiện đại .

Đời sống

Dolly sống đến hết cuộc đời ở Viện Roslin. Nó đã ba lần sinh nở với một con cừu đực giống Welsh Mountain (tên là David) và có tổng cộng sáu đứa con: lần đầu sinh một con mang tên Bonnie vào năm 1998, sau đó là sinh đôi năm 1999 và sinh ba vào năm 2000.. Vào mùa thu năm 2001, khi 5 tuổi, Dolly bị mắc chứng viêm khớp và trở nên đi lại khó khăn, nhưng sau đó đã được điều trị bằng thuốc chống viêm thành công.

Vào 14 tháng 2 năm 2003, Dolly đã được tiêm một mũi tiêm gây chết không đau đớn (cái chết êm ái) nhằm thoát khỏi bệnh phổi đang trở nên trầm trọng . Thông thường một con cừu giống Finn Dorset như Dolly có vòng đời từ 12 đến 15 năm, tuy nhiên Dolly chỉ sống được đến 7 tuổi. Một kiểm tra trước đó cho thấy, nó đã mắc một loại ung thư phổi gọi là Jaagsiekte, một bệnh thường gặp ở cừu gây ra bởi loài Retrovirus JSRV . Những nhà khoa học ở Roslin phát biểu rằng họ không nghĩ là có mối liên quan giữa bệnh tật và việc Dolly là một con vật nhân bản, và những con cừu khác trong đàn cũng chết vì bệnh tương tự. Và những bệnh về phổi thì lại đặc biệt nguy hiểm cho những con vật nuôi trong nhà, giống như trường hợp Dolly được nuôi ở bên trong vì lý do bảo mật.

Tuy nhiên, một số người tin rằng tác nhân gây ra cái chết của Dolly là việc nó được sinh ra với bộ gen của một con cừu 6 tuổi, tương đương với tuổi của con cừu Finn Dorset khi được dùng để nhân bản. Cơ sở của ý kiến này là việc phát hiện ra rằng telomere (đoạn cuối của DNA) của Dolly rất ngắn, mà điều này được coi như kết quả của quá trình lão hóa .

Trong văn hóa
Năm 2002, Steve Reich, nhà soạn nhạc cổ điển đương đại, đã viết tác phẩm Three Tales, trong đó màn 3 được đặt tên là Dolly, phản ánh sự nhân bản Dolly trong quá trình phát triển của khoa học công nghệ của thế kỉ 20, cũng như những hệ quả mang tính lịch sử của nó.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dolly the Sheep, 1996-2000  từ Bảo tàng Khoa học, London
Cloning - A life of Dolly  từ Viện Roslin, Edinbur
Image library  - Hình ảnh Dolly và những con vật nhân bản khác tại Viện Roslin.

Động vật nổi tiếng
Động vật nhân bản vô tính
Nhân bản vô tính
Dòng hóa
Cừu
Scotland năm 1996
Dolly Parton


title: Saint-Laurent-d'Aigouze

text:
Saint-Laurent-d'Aigouze là một xã ở tỉnh Gard. Xã này có diện tích 89,81 km², dân số năm 1999 là 3152 người. Khu vực này có độ cao trung bình 5 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Gard

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlaurentdaigouze


title: Tipula solitaria

text:
Tipula solitaria là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 3127 Bagration

text:
3127 Bagration (1973 ST4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 1973 bởi Chernykh, L. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3127 Bagration

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Quận Columbia, Florida

text:
Quận Columbia là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Lake City.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 56.513 người, dân số năm 2005 là 64.040 người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 2070 km2, trong đó có 9,8 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Lãnh thổ Florida 1832
Khu dân cư thành lập năm 1832
Bắc Florida
Quận tự quản của Florida


title: Surin, Deux-Sèvres

text:
Surin là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


Tổng giáo phận São Sebastião do Rio de Janeiro (Latinh: Archidioecesis Sancti Sebastiani Fluminis Ianuarii, nghĩa là Tổng giáo phận Thánh Sebastian của thành phố Rio de Janeiro, gọi tắt: Tổng giáo phận Rio de Janeiro) là một tổng giáo phận Công giáo Rôma ở Brasil được thành lập vào ngày 19 tháng 7 năm 1575 với tư cách là giám hạt tòng thổ (territorial prelature), và được nâng lên thành giáo phận vào ngày 16 tháng 11 năm 1676. Đến ngày 27 tháng 4 năm 1892 được nâng lên thành tòa giáo miền (metropolitan see) và được định danh là tổng giáo phận vào ngày 6 tháng 5 năm 2003 cho đến ngày nay. Tổng giám mục hiện nay của Rio de Janeiro là Orani João Tempesta.

Tham khảo

R


title: Jose Panganiban

text:
Jose Panganiban là đô thị hạng 3 ở tỉnh Camarines Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 46.064 người trong 8.969 hộ.

Các đơn vị hành chính

Jose Panganiban về mặt hành chính được chia thành 28 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
Jose Panganiban Elementary School
Webhost and Domain name provider in Camarines norte

Đô thị của Camarines Norte


title: Ducy-Sainte-Marguerite

text:
Ducy-Sainte-Marguerite là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xã của Calvados


title: Fusinus inglorius

text:
Fusinus inglorius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: (33013) 1997 FZ

text:
(33013) 1997 FZ là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 28 tháng 3 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 33001–34000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Exerodonta juanitae

text:
Exerodonta juanitae là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Exerodonta juanitae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Exerodonta


title: Ficus filosa

text:
Ficus filosus, tên tiếng Anh: Threaded Fig Shell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ficidae.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 47 mm và 120 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Thái Bình Dương dọc theo Nhật Bản và Úc

Chú thích

Tham khảo
 Verhaeghe, M. & Poppe, G. T., 2000 A Conchological Iconography (3), The Family Ficidae page(s): 12

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Ficus filosa; truy cập: 22 tháng 2 năm 2011

Ficus (Ficidae)


title: Calamboganus abscondidus

text:
Calamboganus abscondidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|11|12}}

Calamboganus


title: Borgomasino

text:
Borgomasino là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 819 người và diện tích là 12,5 km².

Borgomasino giáp các đô thị: Caravino, Borgo d'Ale, Vestignè, Cossano Canavese, Vische, Maglione, và Moncrivello.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Borgomasino.net

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Tiết diện

text:
Trong hình học và khoa học, tiết diện là phép giao không rỗng của một vật rắn trong không gian ba chiều với một mặt phẳng hoặc tương tự trong không gian có chiều cao hơn. Cắt một đối tượng thành nhiều lát sẽ tạo ra nhiều mặt cắt song song.

Các trường hợp thường gặp:

Tiết diện của hình cầu là hình tròn:

Tiết diện là Ba đường conic với các mặt phẳng cắt ở các vị trí khác nhau:

Tham khảo

Hình học phẳng Euclid
Lý thuyết độ đo
Hình học sơ cấp
Vẽ kỹ thuật


title: Villiers-le-Roux

text:
Villiers-le-Roux là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villiersleroux


title: 25326 Lawrencesun

text:
25326 Lawrencesun (tên chỉ định: 1999 JB32) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 10 tháng 5 năm 1999. Nó được đặt theo tên Lawrence Sun, an American student và finalist in the 2008 Society for Science & the Public middle school science competition.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Leptotarsus cockerellae

text:
Leptotarsus cockerellae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Drincham

text:
Drincham là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Vehib Pasha

text:
Mehmet Vehib Kaçı (thường gọi là Mehmet Wehib thay Vehip Pasha) (1877 - 1940), người Thổ Nhĩ Kỳ, là sĩ quan cấp cao trong quân đội đế quốc Ottoman. Ông từng tham gia Chiến tranh Balkan và Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Tiểu sử
Mehmet Vehip sinh năm 1877 tại Yanya (Ioannina), đế quốc Ottoman và hiện nay là lãnh thổ Hi Lạp.

Vehip tốt nghiệp trường học viện quân sự Thổ Nhĩ Kỳ năm 1899 rồi chuyển đến Yemen.
Năm 1909, sau cuộc bạo loạn ngày 31 tháng 3, Vehip được chuyển đến Istanbul và làm việc cho Bộ chiến tranh.

Chiến tranh Balkan

Trong cuộc chiến tranh Balkan lần thứ nhất, ông được giao nhiệm vụ phòng thủ pháo đài Yanya tạiIoannina với người anh Esad cho đến ngày 20 tháng 2 năm 1913 khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đầu hàng tướng Ioannis Metaxas của Hi Lạp theo kết quả của hòa ước vừa được ký kết.

Vehip bị bắt. Sau khi được thả, ông được phong quân hàm đại tá. Sau đó ông chuyển đến Hejaz trên bán đảo Ả Rập.

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Khi đế quốc Ottoman tham gia vào thế chiến thứ nhất, Vehip đã tham gia Trận Gallipoli, chỉ huy quân đoàn 15 và sau đó là tập đoàn quân số 2, thay thế Mahmud Kamil Pasha vào tháng 2 năm 1916. Với việc giành được nhiều thắng lợi, ông tiếp tục được giao chỉ huy tập đoàn quân số 3 tại mặt trận Caucasus chống lại đế quốc Nga. Năm 1916, ông đã bị quân Nga đánh bại trong trận Erzinjan. Năm 1918, Vehip thực hiện 1 cuộc phản công chiếm lại Trabzon và Hora ngày 24 tháng 2 rồi Batumi ngày 26 tháng 3. Sau hòa ước Mudros thừa nhận sự thất bại của đế quốc Ottoman trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Vehip trở về Istanbul.

Abyssinia
Vehip tham gia vào Chiến tranh Ý-Ethiopia lần thứ hai bùng nổ năm 1935. Tại đây ông thường được gọi là Wehib Pasha. Ông đóng vai trò tham mưu trưởng cho Ras Nasibu, tổng tư lệnh quân đội Ethiopia tại mặt trận phía đông. Wehib Pasha đã thiết kế 1 phòng tuyến phòng thủ vững chắc cho quân đội Ethiopia mang tên "Bức tường Hindenburg", lấy ý tưởng từ phòng tuyến Hindenburg nổi tiếng của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Nhưng trong trận Ogaden diễn ra vào tháng 4 năm 1936, quân đội Ý đã chọc thủng thành công phòng tuyến này. Cuối cùng, Vehip rời Ethiopia và trở về Istanbul.

Ông mất năm 1940 và được chôn cất tại đài tưởng niệm Karacaahmet tại Istanbul.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ai là ai
 Mehmet Vehib

Nhân vật quân sự Thổ Nhĩ Kỳ
Người Ioannina
Sinh năm 1877
Mất năm 1940
Pashas
Quân nhân Ottoman trong Chiến tranh thế giới thứ nhất


title: Hadigny-les-Verrières

text:
Hadigny-les-Verrières là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 13,74 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 350 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 325 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site municipal
 Hadigny-les-Verrières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Hadigny-les-Verrieres


title: (39816) 1997 XE11

text:
{{DISPLAYTITLE:(39816) 1997 XE11}}

(39816) 1997 XE11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 39001–40000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Alyma contulmoensis

text:
Alyma contulmoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Arias miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Alyma


title: Schirnding

text:
Schirnding là một đô thị trong huyện Wunsiedel bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Helicopsyche nigrisensilla

text:
Helicopsyche nigrisensilla là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Phân họ Anh thảo

text:
Phân họ Anh thảo hay phân họ Báo xuân (danh pháp khoa học: Primuloideae) là một phân họ lớn trong họ Anh thảo (Primulaceae) nghĩa rộng của bộ Thạch nam (Ericales). Phân họ này có khoảng 9 chi và khoảng 900 loài, chủ yếu tập trung ở Bắc bán cầu. Hệ thống APG II năm 2003 lại coi phân họ này như là một họ có danh pháp Primulaceae nhưng hiểu theo nghĩa hẹp.

Phân loại
Các chi hiện được công nhận thuộc phân họ này.
 Androsace (bao gồm cả Douglasia, Vitaliana)
 Bryocarpum - báo xuân quả dài
 Hottonia- tuyết hoa thảo
 Kaufmannia
 Omphalogramma
 Pomatosace - điểm địa mai lá lông chim
 Primula (bao gồm cả Cortusa, Dionysia, Dodecatheon) 490-600 loài anh thảo, báo xuân, giả báo xuân, sao băng, cây mười hai hoa. Ba chi Cortusa, Dionysia, Dodecatheon có thể tách riêng.
 Soldanella – chuông tuyết

Các chi bị loại
Các chi liệt kê dưới đây theo truyền thống thuộc họ Primulaceae nghĩa hẹp, nhưng đã được chuyển sang họ Myrsinaceae (nay là phân họ Myrsinoideae) theo các dữ liệu thu được từ phân tích của Källersjö và ctv. (2000).
 Anagallis – phiền lộ đỏ, lưu ly phồn lũ. Theo truyền thống thuộc họ Primulaceae nghĩa hẹp.
 Ardisiandra
 Asterolinon
 Coris
 Cyclamen - tiên khách lai
 Glaux – hải nhũ thảo, cỏ vú biển
 Lysimachia: 150 loài trân châu, trân châu vàng, phiền lộ vàng, trân châu thái.
 Pelletiera
 Trientalis – sen bảy cánh hoa, thất biện liên.

Ghi chú


title: 11667 Testa

text:
11667 Testa (1997 UB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 10 năm 1997 bởi L. Tesi và A. Boattini ở San Marcello Pistoiese.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 11667 Testa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Cryptocephalus nubigena

text:
Cryptocephalus nubigena là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Franz miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

N


title: Psychomyia siveci

text:
Psychomyia siveci là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Quận của tỉnh Nord

text:
6 quận của tỉnh Nord gồm:
 Quận Avesnes-sur-Helpe, (quận lỵ: Avesnes-sur-Helpe) với 12 tổng và 151 xã. Dân số của quận này là 245.460 người năm 1990, 238.466 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.85%.
 Quận Cambrai, (quận lỵ: Cambrai) với 7 tổng và 116 xã. Dân số của quận này là 162.162 người năm 1990, và 158.845 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.05%.
 Quận Douai, (quận lỵ: Douai) với 7 tổng và 64 xã. Dân số của quận này là 247.015 người năm 1990, và 246.987 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 0.01%.
 Quận Dunkerque, (quận lỵ: Dunkerque) với 16 tổng và 115 xã. Dân số của quận này là 375.073 người năm 1990, và 379.702 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 1.23%.
 Quận Lille, (tỉnh lỵ của tỉnh Nord: Lille) với 28 tổng và 124 xã. Dân số của quận này là 1.152.883 người năm 1990, và 1.182.026 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.53%.
 Quận Valenciennes, (quận lỵ: Valenciennes) với 9 tổng và 82 xã. Dân số của quận này là 349.262 người năm 1990, và 348.994 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 0.08%.

Tham khảo

Nord


title: Darhan Muminggan

text:
Kỳ liên hiệp Darhan Muminggan (, Hán Việt: Đạt Nhĩ Hãn Mậu Minh An liên hiệp kỳ) là một kỳ của địa cấp thị Bao Đầu, khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc. Kỳ cách trung tâm thành phố Bao Đầu  về phía nam-tây nam.

Trấn
 Bách Linh Miếu (百灵庙镇)

Hương

Tô mộc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Bao Đầu


title: 504

text:
Năm 504 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 504


title: Laville-aux-Bois

text:
Laville-aux-Bois là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 375 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Lavilleauxbois


title: Acanthagrion yungarum

text:
Acanthagrion yungarum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Acanthagrion yungarum được Ris miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Acanthagrion


title: Trichobatrachus robustus

text:
Trichobatrachus robustus là một loài ếch thuộc họ Arthroleptidae. Nó là đại diện duy nhất của chi Trichobatrachus.
Loài ếch này có lông, lông của chúng đóng vai trò như mang của loài cá, giúp chúng hô hấp một cách dễ dàng trong nước.

Loài ếch lông đáng chú ý khi sở hữu "móng vuốt" có thể thu vào (mặc dù không giống như móng vuốt thật, chúng được làm bằng xương, không keratin), mà nó có thể đâm xuyên qua da, rõ ràng bằng cách cố tình phá vỡ xương của các ngón chân.

Loài này được nướng ăn ở Cameroon. Chúng bị săn bắt bằng giáo hoặc dao phát. Người Bakossi tin rằng những con ếch này rơi từ trên trời xuống, và khi ăn, giúp các cặp vợ chồng không có con người trở nên mắn đẻ.

Phân bố
Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Nigeria, có thể cả Angola, và có thể cả Cộng hòa Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đất canh tác, các đồn điền, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Tình trạng bảo tồn
T. robustus hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

" 'Horror frog' breaks own bones to produce claws." NewScientist.com, 2008
Amphibian Species of the World - Arthroleptidae Mivart, 1869
 AmphibiaWeb: Trichobatrachus robustus

 NewScientist news service: 'Horror frog' breaks own bones to produce claws Truy cập 9 tháng 6 năm 2008.
  (2008): Concealed weapons: erectile claws in African frogs. biology letters (published online).  — PDF

Trichobatrachus
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật được mô tả năm 1900


title: Horbach, Südwestpfalz

text:
Horbach là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 584 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Dolichopeza zborowskii

text:
Dolichopeza zborowskii là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Baceno

text:
Baceno là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 140 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 40 km về phía tây bắc của Verbania, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 963 người và diện tích là 68,6 km².

Đô thị Baceno có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Alpe Devero, Croveo, Goglio, Rifugio Castiglioni E. all'Alpe Devero, và Rifugio Sesto Calende all'Alpe Devero.

Baceno giáp các đô thị: Binn (Thụy Sĩ), Crodo, Formazza, Grengiols (Thụy Sĩ), Premia, Varzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.baceno.vb.it

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Hagetaubin

text:
Hagetaubin là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Marano Equo

text:
Marano Equo là một đô thị ở tỉnh Roma trong vùng Latium thuộc Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía đông của Roma. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 795 người và diện tích là 7,6 km².

Marano Equo giáp các đô thị: Agosta, Anticoli Corrado, Arsoli, Cervara di Roma, Rocca Canterano, Roviano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Bản thảo cương mục

text:
Bản thảo cương mục () là một từ điển bách khoa của Trung Quốc về dược vật học được thầy thuốc Lý Thời Trân biên soạn vào thế kỷ 16 đầu thời nhà Minh. Đây được coi là tác phẩm y học hoàn chỉnh và chi tiết nhất trong lịch sử Đông y. Tại kỳ họp ở Ma Cao ngày 9 tháng 3 năm 2010, Bản thảo cương mục đã được MOWCAP (Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương) của UNESCO ghi danh là di sản tư liệu thế giới của Trung Quốc, cùng Hoàng Đế nội kinh.

Lịch sử biên soạn
Ước tính Lý Thời Trân đã bỏ ra 27 năm để sưu tầm trên 800 tài liệu khác nhau và đích thân đến các địa phương để khảo sát các loại cây cỏ, loài vật và những thứ có thể dùng làm thuốc trong Đông y. Sự hết mình vì nghề thuốc khiến Lý Thời Trân được so sánh với Thần Nông, nhân vật huyền thoại trong Lịch sử Trung Quốc từng dạy nghề nông và nghề y cho người dân. Trải qua 3 lần viết lại, Bản thảo cương mục được ông hoàn thành vào năm Vạn Lịch thứ 6 đời nhà Minh, tức năm 1578. Đây được coi là bộ sách dược vật hoàn chỉnh nhất của Đông y, tiếp nối tài liệu tham khảo chính của Lý Thời Trân là Chứng loại bản thảo (證類本草) của Đường Thận Vy (唐慎微) đời nhà Tống. Năm 30 thời Càn Long nhà Thanh, tức năm 1765, nhà dược vật học Triệu Học Mẫn đã soạn sách Bản thảo cương mục thập di (本草綱目拾遺) với mục đích bổ chính cho Bản thảo cương mục, tác phẩm này đã bổ sung thêm 716 loại cây thuốc, 161 loại đơn thuốc và chỉnh sửa 34 lỗi trong bộ sách ban đầu của Lý Thời Trân.

Kết cấu
Bản thảo cương mục có tổng cộng 52 quyển tập hợp 1892 chủng loại cây, con, vật thuốc khác nhau trong đó có 374 loại do đích thân Lý Thời Trân tìm ra. Bộ sách liệt kê 11.096 đơn thuốc (phương tễ) trong đó có 8.000 do Lý Thời Trân sưu tập mới hoặc tự sáng chế. Ước tính toàn bộ sách có tới 160 vạn chữ được chia thành 16 bộ, 60 loại, từng chủng loại cây, con, vật thuốc đều được chú rõ tên, tập tính, lịch sử khai thác, phương pháp chế biến, đặc tính, công dụng.

Giá trị
Bản thảo cương mục là tác phẩm có tầm quan trọng bậc nhất trong việc phân loại thuốc của Đông y. Tác phẩm này cũng góp phần chính xác hóa cách sử dụng và tên gọi các loại cây, con thuốc ở Trung Quốc cũng như điều chỉnh các đơn thuốc để tránh những nhầm lẫn xảy ra trong quá trình điều trị. Nội dung đồ sộ của Bản thảo cương mục còn có giá trị vượt quá phạm vi dược vật học vì nó cung cấp rất nhiều thông tin đa dạng khác về sinh vật học, địa lý học, khoáng vật học và cả lịch sử xoay quanh các loại cây, con thuốc. Bộ sách sau đó đã được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau và cho đến nay vẫn được coi là tác phẩm tham khảo rất có giá trị về Đông y.

Tham khảo
Luo Xiwen, tr. Bencao Gangmu: Compendium of Materia Medica. 6 vols. Foreign Languages Press. 2003. ISBN 7-119-03260-7. (Review, Edward B. Jelks)
Unschuld, Paul U. Medicine in China: A History of Pharmaceutics. University of California Press. 1986. ISBN 0-520-05025-8

Ghi chú

Liên kết ngoài
Bản thảo cương mục trên trang ChinaKnowledge
Bản thảo cương mục, bản in 1672

Từ điển bách khoa Trung Quốc
Tác phẩm y học Trung Quốc
Sách dược vật học
Văn học thời nhà Minh
Dược lý học
Sách năm 1578
Di sản tư liệu thế giới


title: IEC

text:
IEC có thể là viết tắt của:
 International Electrotechnical Commission: Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế được thành lập năm 1906.
 Network Institute of Exterior Cleaning
 Information, Education, and Communication
 Independent Electoral Commission
 Industrial Emergency Council
 Inertial electrostatic confinement (in fusion energy)
 Institut des Experts-comptables et des Conseils fiscaux
 Institut d'Estudis Catalans, Catalan Studies Institute
 Interactive evolutionary computation|Interactive Evolutionary Computation
 International Education Centre
 International Electrical Congress
 International Engineering Consortium
 International English Center
 International Equipment Company
 International Equipment Components, Inc.
 International Exchange Center
 International Extension College
 Internet Engineering Curriculum
 Ion Exchange Chromatography
 Iowa Energy Center
 Island Eastern Corridor
 Israel Electric Corporation
 Institutional Ethics Committee in clinical trial
 Independent Emerging Countries
 Institut de l'Entente Cordiale
 Institut d'Estudis Catalans
 Iserlohner Eishockey-Club
 Integrated electronics and communications joint stock company


title: Thủ đô

text:
Thủ đô là trung tâm hành chính của một quốc gia. Thủ đô thường là nơi đặt phần lớn hoặc tất cả các cơ quan quyền lực chính của một quốc gia như: các cơ quan hành pháp, lập pháp, cơ quan tư pháp tối cao, ngân hàng trung ương. Trung tâm hành chính của một đơn vị nhỏ hơn quốc gia, ví dụ như 1 tỉnh hay 1 tiểu bang, được gọi là thủ phủ.

Ở các nước quân chủ chịu ảnh hưởng của Nho giáo như Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên xưa, thủ đô được gọi là kinh đô, kinh thành, kinh sư hay kinh kỳ.

Ngày xưa, trung tâm kinh tế lớn của một quốc gia hoặc khu vực thường cũng trở thành trung tâm chính trị, và trở thành thủ đô thông qua sự chinh phục hoặc hợp nhất. Đây là trường hợp của Luân Đôn và Moskva. Một cách tự nhiên, thủ đô sẽ thu hút những người ham thích chính trị và những người mà tài năng của họ rất cần thiết để quản lý hiệu quả chính quyền như luật sư, nhà báo, và những nhà nghiên cứu chính sách công cộng.

Thủ đô đôi khi được đặt ở nơi khác nhằm tránh sự phát triển quá lớn của một thành phố lớn hiện có. Brasília nằm bên trong Brasil vì thủ đô cũ, Rio de Janeiro, nằm ở phía đông nam, bị xem là quá đông người.

Không nhất thiết các sức mạnh chính trị và kinh tế hay văn hóa phải tụ về một nơi. Các thủ đô truyền thống có thể bị mờ nhạt về mặt kinh tế so với các tỉnh khác, như Bắc Kinh so với Thượng Hải. Sự sụp đổ của một vương triều hoặc một nền văn hóa cũng có thể đồng nghĩa với sự diệt vong của kinh đô của nó, như đã xảy ra với thành Babylon và Cahokia. Nhiều thành phố thủ đô hiện nay, như New Delhi, Abuja, Brasília, Canberra, Islamabad, Ottawa và Washington, D.C. là những thành phố được quy hoạch, cố tình đặt xa những trung tâm dân số vì nhiều lý do khác nhau, và cũng được phát triển nhanh chóng thành trung tâm kinh tế hoặc thương mại mới.

Các thành phố thủ đô không chính thống

Có một số trường hợp trong đó quốc gia có nhiều thủ đô, và cũng có một số quốc gia không có thủ đô. Một số trường hợp khác, thủ đô chính thức không phải là thủ đô thực tế vì các lý do thực dụng. Có nghĩa là, thành phố được biết đến như thủ đô lại không đặt cơ quan chính quyền tại đó. Sau đây là danh sách một số từ các quốc gia độc lập.

 Bénin: Porto-Novo là thủ đô chính thức, nhưng Cotonou là nơi đặt bộ máy chính quyền.
 Bolivia: Sucre vẫn là thủ đô trong hiến pháp, nhưng phần lớn chính quyền quốc gia từ lâu đã từ bỏ khu vực này để đến La Paz.
 Chile: Santiago là thủ đô mặc dù Quốc hội Chile đặt tại Valparaíso.
 Côte d'Ivoire: Yamoussoukro được chỉ định làm thủ đô quốc gia vào năm 1983, nhưng phần lớn văn phòng chính phủ và đại sứ quán vẫn đặt tại Abidjan.
 Cộng hòa Séc: Praha là thủ đô hợp hiến duy nhất. Tuy nhiên, Brno là nơi đặt cả ba tòa án cao nhất đất nước, khiến nó trở thành thủ đô tư pháp của Séc trên thực tế.
 Pháp: Hiến pháp của Pháp không công nhận bất kỳ thủ đô nào tại Pháp. Paris là thủ đô trên thực tế của Pháp, nhưng nghị viện vẫn tổ chức hội nghị hỗn hợp tại Versailles.
 Đức: Thủ đô chính thức Berlin là nơi đặt nghị viện chính phủ. Tuy nhiên, nhiều bộ vẫn đặt tại thủ đô Bonn của Tây Đức cũ, giờ có tên là Thành phố Liên bang. Khối luật pháp được chia ra giữa Karlsruhe và Leipzig.
 Malaysia: Kuala Lumpur là thủ đô hợp hiến nhưng trung tâm hành chính liên bang được di chuyển sang 30 km về phía nam tại Putrajaya vào cuối thập niên 1990. Nghị viện vẫn đặt tại Kuala Lumpur.
 Myanmar: Naypyidaw được chỉ định làm thủ đô quốc gia vào năm 2005, cùng năm mà nó thành lập, nhưng đa số văn phòng chính phủ và đại sứ quán vẫn đặt ở Yangon.
 Hà Lan: Amsterdam là thủ đô quốc gia trong hiến pháp mặc dù chính phủ, nghị viện, tòa án tối cao đều đặt tại Den Haag.
 Sri Lanka: Sri Jayawardenepura Kotte là thủ đô chính thức và là nơi đặt nghị viện, trong khi thủ đô cũ, Colombo, hiện được chỉ định làm "thủ đô thương mại". Tuy nhiên, nhiều văn phòng chính phủ vẫn đặt tại Colombo. Cả hai thành phố đều thuộc Miền Colombo.
 Nam Phi: thủ đô hành chính là Pretoria, thủ đô lập pháp là Cape Town, và thủ đô tư pháp là Bloemfontein, hệ quả của một thỏa hiệp từ đó hình thành nên Liên minh Nam Phi năm 1910.
 Thụy Sĩ: Bern là Thành phố Liên bang của Thụy Sĩ và có chức năng như một thủ đô trên thực tế. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Thụy Sĩ đặt ở Lausanne.
 Tanzania: Dodoma được chỉ định làm thủ đô quốc gia vào năm 1973, nhưng phần lớn các văn phòng chính phủ và đại sứ quán vẫn nằm ở Dar es Salaam.
Nhật Bản: hiến pháp Nhật Bản không quy định thủ đô là Tokyo mà dựa trên nơi ở của Nhật Hoàng và thủ đô của Nhật Bản sẽ phụ thuộc vào quyết định chuyển nhà của Nhật Hoàng.
Nigeria: Nigeria đã đổi thủ đô từ Lagos vào thành phố Abuja bên trong đất nước, nhưng thực tế vẫn còn một số cơ quan của đất nước vẫn còn tại Lagos.

Các thực thể quốc tế
 Liên minh châu Âu: Brussels, Bỉ nói chung được xem như thủ đô của Liên minh châu Âu do đó là nơi đặt các cơ quan của Liên minh, Ủy ban châu Âu, Hội đồng châu Âu và Hội đồng Bộ trưởng (cũng là một nửa của nhánh lập pháp), cùng với phần lớn công việc của Nghị viện châu Âu (chính thức đặt và biểu quyết tại Strasbourg). EU không tuyên bố một "thủ đô" chính thức sử dụng thuật ngữ đó, mà việc đặt Brussels làm nơi đặt phần lớn các cơ quan chính trị được định nghĩa trong Hiệp ước Amsterdam; nó cũng đưa cơ quan pháp luật đến Luxembourg và Ngân hàng Trung ương đến Frankfurt. Cũng như vậy, có thể so sánh với bản chất thủ đô chia sẻ của Nam Phi. Tuy nhiên, tính áp dụng của thuật ngữ "thủ đô" đối với thực thể quốc tế còn là vấn đề gây tranh cãi, vì mặc nó đã có trên thực tế, thuật ngữ này đi kèm tốt nhất với các thực thể độc lập và nằm trong quốc gia do đó việc sử dụng nố mang nhiều đặc điểm ngoại giao.

 Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN: Jakarta, Indonesia.
 Liên Hợp Quốc: New York là nơi họp chính của cơ quan cao nhất của LHQ, nhưng những phần quan trọng trong cấu trúc của nó đặt tại thành phố khác, như Genève và Vienna.

Xem thêm
 Danh sách các thủ đô quốc gia

Tham khảo

Thủ đô
Địa lý chính trị
Phân cấp hành chính


title: Laccophilus biguttatus

text:
Laccophilus biguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Kirby miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Máy bay cường kích

text:
Máy bay cường kích (hay còn gọi là Máy bay tấn công mặt đất - tiếng Anh: Ground-attack aircraft) là máy bay quân sự được thiết kế để tấn công các mục tiêu trên mặt đất và thường được triển khai hoạt động như một phương tiện hỗ trợ từ trên không, và yểm trợ trong cự ly gần cho các đơn vị mặt đất trong lực lượng của mình. Hỗ trợ cự ly gần cho các đơn vị bạn đòi hỏi máy bay cường kích phải tấn công chính xác mục tiêu trên mặt đất, trong khi điều này không thể thực hiện được với đặc thù của máy bay ném bom. Do đặc thù nhiệm vụ phải thực hiện nên máy bay cường kích được trang bị mạnh hơn các loại máy bay quân sự khác về vũ khí, nhiên liệu...

Vì máy bay cường kích được triển khai với nhiệm vụ đặc thù là hỗ trợ từ trên không cho các đơn vị mặt đất, vai trò của chúng được sử dụng trong chiến thuật nhiều hơn là chiến lược, chúng thường hoạt động tại tuyến đầu của trận đánh hơn là tiêu diệt các mục tiêu ở sâu bên trong hậu phương của quân địch. Như vậy, chúng thường được gắn liền với mệnh lệnh trực tiếp và cấu trúc quản lý của các đơn vị quân đội trái ngược với lực lượng không quân độc lập. Một số tên gọi khác được sử dụng để chỉ máy bay cường kích như: khu trục cơ, máy bay cường kích-ném bom, máy bay tiêm cường kích chiến thuật, máy bay chống tăng, máy bay ném bom chiến thuật, máy bay oanh tạc, máy bay tấn công...

Định nghĩa
Như đa số những sự phân loại máy bay chiến đấu khác, định nghĩa của máy bay cường kích cũng có phần mơ hồ không rõ ràng. Một điểm khác nhau giữa máy bay cường kích (hay máy bay tấn công mặt đất) và các thiết kế khác như máy bay tiêm kích là chúng có tốc độ bay chậm hơn, thường bay ở cao độ thấp, thời gian bay bao vùng lâu hơn để hỗ trợ quân bạn trong cận chiến. Chúng sẽ thu hút hỏa lực từ mặt đất, từ các vũ khí cầm tay nhiều hơn và vì thế máy bay thường được trang bị lớp giáp dày đặc biệt để bảo vệ tính mạng phi công. Nói chung một máy bay cường kích có kích thước nhỏ hơn so với những máy bay tiêm kích hay máy bay tiêm kích đánh chặn.

Tại Hoa Kỳ, máy bay cường kích được nhận biết bằng tiền tố A như "A-6". Trong khi ở Anh tên gọi chỉ định là FB (fighter-bomber) cho máy bay tiêm kích ném bom và mới đây là "G" cho từ "Ground - Mặt đất" như "Harrier GR1".

Tên ký hiệu của NATO cho sự phân loại máy bay cường kích của Liên Xô/Nga được như "máy bay chiến đấu" thay cho "máy bay ném bom", vì những máy bay cường kích thường chỉ là những phiên bản của máy bay tiêm kích, nhưng luôn luôn giống nhau về kích thước, phạm vi hoạt động và vũ khí.

Lịch sử

Trong Chiến tranh thế giới I, máy bay được thiết kế chuyên dụng với tên gọi "tiêm kích đào rãnh" như Sopwith Camel TF.1 và Boeing GA-1 đã được thử nghiệm nhưng không được quan tâm.

Sự phát triển của máy bay cường kích được bắt đầu vào giữa Thế chiến I, phần lớn là những máy bay tiêm kích hoặc máy bay ném bom hạng nhẹ được sửa chữa lại để thực hiện nhiệm vụ. Sau khi Chiến tranh thế giới I kết thúc, Hoa Kỳ nắm lấy vai trò quyền lực bá chủ toàn cầu và thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã trở thành lực lượng được ưu tiên cho các hoạt động can thiệp quân sự tại mọi địa điểm và không lực của thủy quân lục chiến cũng được huy động theo. Tại một số địa điểm như Haiti, Cộng hoà Dominicana và Nicaragua, các phi công của không lực thủy quân lục chiến đã được bắt đầu thử nghiệm chiến thuật tấn công mặt đất để hỗ trợ cho các đơn vị mặt đất thực hiện nhiệm vụ chính. Chính ở Haiti mà không lực thủy quân lục chiến đã bắt đầu phát triển chiến thuật ném bom bổ nhào và ở Nicaraugua họ đã hoàn thiện chiến thuật này. Trong khi những quốc gia khác và các quân chủng khác đang thử những kỹ thuật biến đổi này, thì phi công thủy quân lục chiến đã trở thành lực lượng đầu tiên thực hành nó và làm nó trở thành một phần học thuyết chiến thuật của họ.

Khi Chiến tranh thế giới II bắt đầu, động cơ khỏe khan hiếm và máy bay phải thích hợp với những vai trò riêng lẻ. Máy bay cường kích trong thời kỳ này nói chung được tạo ra cho vai trò không quan trọng và vì vậy nó được phát triển rất ít. Có lẽ máy bay vào đầu cuộc chiến được thực hiện đúng chức năng của mình là Henschel Hs 123, một máy bay hai tầng cánh. Những người Đức đã thực hiện trên một sự thay thế thích hợp và cuối cùng đã tạo ra Henschel Hs 129, loại máy bay này có buồng lái được bọc thép và cửa sổ bằng kính chịu lực được đánh giá cao. Chỉ có một số loại máy bay Hs 129 nhỏ được chế tạo, tuy nhiên, người Đức lại sử dụng rộng rãi những máy bay ném bom bổ nhào Junkers Ju 87 Stuka trong vai trò cường kích. Một ví dụ nổi tiếng hơn là Ilyushin Il-2 Shturmovik, một loại máy bay ném bom hạng nhẹ đã được thay đổi để thực hiện vai trò cường kích với những phiên bản nâng cấp khác nhau. Stalin tin rằng những chiếc Il-2 sẽ giành thắng lợi trong cuộc chiến.

Khi sức mạnh động cơ đã được cải thiện, những thay đổi rẽ ngoặt mạnh mẽ đã diễn ra trong tiến trình của cuộc chiến, những máy bay tiêm kích ban ngày trung bình đã đủ khả năng để thực hiện vai trò cường kích, và một vài thiết kế thành công nhất là những thiết kế hiện hành được sửa đổi nhỏ. Một trong số những thiết kế thành công là loại Hawker Typhoon của Không quân Hoàng gia Anh. Người Đức đã chế tạo một loạt phiên bản F và G phỏng theo loại máy bay Focke-Wulf Fw 190 hoạt động với cùng mục đích. Cùng lúc đó Không lực Bộ binh Hoa Kỳ cũng đổi chỗ những máy bay tiêm kích tiền tuyến cũ thành máy bay cường kích trong chiến tranh, đáng chú ý là P-38 Lightning và P-47 Thunderbolt, trong khi máy bay mới thực hiện vai trò ưu thế trên không.

Khi những khẩu súng máy và pháo đã đủ khả năng chống lại bộ binh và các loại xe cơ giới hạng nhẹ, và một hoặc hai quả bom nhỏ có thể dễ dàng được các máy bay tiêm kích mang theo, thì những vũ khí để chống lại xe tăng hạng năng như súng 40 mm Vickers S hay rocket (như rocket 60 lb RP-3) đang có nhu cầu cấp thiết. Những trang bị trên Hawker Hurricane đã có hiệu quả tốt trong Chiến dịch Bắc Phi, sau đó nó được sử dụng bởi rất nhiều máy bay của RAF trong số đó có Typhoon. Cả Hoa Kỳ và Liên Xô đều sử dụng rất nhiều các loại rocket khác nhau trên máy bay cường kích. Người Đức cũng đã sử dụng rocket, cũng như những quả bom chùm đầu tiên.

Sau chiến tranh thế giới II

Trong thời kỳ hậu chiến tranh thế giới II, động cơ piston vẫn được tiếp tục sử dụng cho máy bay cường kích - máy bay tiêm kích Hawker Sea Fury của Hải quân Hoàng gia Anh, Vought F4U Corsair và Douglas A-1 Skyraider của Hoa Kỳ đã tham chiến trong Chiến tranh Triều Tiên, và sau đó chúng vẫn được sử dụng trong Chiến tranh Việt Nam. Sau một thời gian dài phát triển chậm chạp với động cơ piston, những chiếc máy bay mới được trang bị những động cơ phản lực mạnh mẽ.

Trong hầu hết các lực lượng không quân sau chiến tranh thế giới II đều miễn cưỡng tăng cường phát triển máy bay chiến đấu đặc biệt cho vai trò máy bay cường kích. Dù việc hỗ trợ từ trên không và ngăn chặn tiếp tế của đối phương là điều quan trọng trong chiến trường hiện đại, nhưng máy bay tấn công lại ít hấp dẫn hơn máy bay tiêm kích, và cả phi công lẫn những nhà chiến lược quân sự đều có một cái nhìn khinh thường với những nhà thiết kế. Thực tế hơn, chi phí bổ sung của một máy bay cường kích chuyên dụng thường lớn hơn so với máy bay đa chức năng.

Vào cuối thập niên 1960, Không quân Hoa Kỳ đã đặt hàng một máy bay hỗ trợ chuyên dụng, sau này mẫu thiết kế đã trở thành Republic A-10 Thunderbolt II. Nó dần dần trở thành một vũ khí chống các loại xe bọc giáp chủ yếu với khả năng hạn chế trong ngăn chặn tiếp tế và vai trò ném bom chiến thuật, nhưng bù lại nó lại nổi trội trong vai trò chống tăng nhưng học thuyết của Hoa Kỳ hiện nay là ngày càng nhấn mạnh sử dụng trực thăng quân sự để hỗ trợ mặt đất và chống tăng. Liên Xô cũng có những mẫu thiết kế tương tự, điển hình như Sukhoi Su-25 (Frogfoot)
Những thí dụ về máy bay cường kích hiện đại như A-10 Thunderbolt II, Sukhoi Su-7, Sukhoi Su-17, Sukhoi Su-24, Sukhoi Su-25 (Frogfoot), Sukhoi Su-34, Nanchang Q-5. Máy bay cường kích mặt khác đã được chuyển đổi thành máy bay huấn luyện như BAC Strikemaster, BAE Systems Hawk, và Cessna A-37 Dragonfly.

Thời gian gần đây
Kinh nghiệm của Hoa Kỳ trong Chiến tranh vùng Vịnh, Afghanistan, Chiến tranh Iraq, cũng như kinh nghiệm trong can thiệp quân sự ở Kosovo, đã dẫn tới những mối quan tâm mới đối với máy bay cường kích cánh cố định.

Dưới thỏa thuận Key West, về sự phân phối máy bay giữa Lục quân và Không quân Hoa Kỳ, máy bay cường kích cánh cố định sẽ được chuyển cho không quân, trong khi trực thăng tấn công sẽ được lục quân. Lục quân muốn có những tài nguyên của riêng mình để hỗ trợ các đơn vị của họ trong chiến đấu và đối mặt với sự thiếu nhiệt tình của không quân trong vai trò tấn công mặt đất, việc phát triển trực thăng tấn công AH-64 Apache với vai trò tấn công mặt đất như tiêu diệt xe tăng của quân địch và hỗ trợ các đơn vị trong chiến đấu.

Apache là giải pháp chính cho vai trò chống tăng trong quân đội Mỹ giống như A-10, nhưng nó bị kết luận là hiệu suất hoạt động thấp, trong khi A-10 thực hiện tốt vai trò chống tăng của mình trong Chiến tranh vùng Vịnh và ở Iraq. Thực vậy, trong Cuộc xâm chiến Iraq năm 2003, một đơn vị AH-64 đã tấn công ác liệt đơn vị Hammurabi Vệ binh cộng hòa Iraq và góp phần tiêu diệt đơn vị này.

Theo thời báo quân sự,  Lục quân đang chuyển học thuyết từ trực thăng tấn công sang máy bay cường kích, vì trực thăng rất dễ bị tổn thương do hỏa lực của vũ khí bộ binh.

Không quân Mỹ đã thông báo có kế hoạch thay thế máy bay cường kích chuyên dụng A-10 hiện này trong biên thế bằng loại F-35 Lightning II. Nhưng giới chính trị cho răng loại máy bay tiêm kích mới này không được thiết kế cho vai trò cường kích mà máy bay cường kích đã tỏ ra đặc biệt hữu ích trong chiến tranh Iraq  và Afghanistan,  kế hoạch để thay thế A-10 đã được hủy bỏ bằng một kế hoạch nâng cấp những máy bay hiện có với hệ thống điện tử cải tiến  để nâng tuổi thọ hoạt động của A-10 đến cuối năm 2028. Không quân Hoa Kỳ đã không chỉ định bất cứ thiết kế mới này cho vai trò này (một phần, ra khỏi sự liên quan tới chương trình F-35).

Vương quốc Anh đã thay thế những máy bay cường kích hiện nay của họ bằng F-35 (thay thế những chiếc Harrier), và Eurofighter Typhoon (thay thế cho Jaguars và Tornado GRs).

Xem thêm
 Máy bay pháo kích
 Danh sách máy bay cường kích

Tham khảo

Ghi chú

Tác giả

Máy bay cường kích
Máy bay tiêm kích


title: 24226 Sekhsaria

text:
24226 Sekhsaria là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1997.5956717 ngày (5.47 năm).

Nó được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: 8087 Kazutaka

text:
8087 Kazutaka (1989 WA2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1989 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8087 Kazutaka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Anambulyx elwesi

text:
Anambulyx là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chỉ gồm một loài Anambulyx elwesi, được tìm thấy ở miền bắc Pakistan, miền bắc Ấn Độ, Nepal, tây nam Trung Quốc, miền bắc Thái Lan và miền bắc Việt Nam.

Sải cánh dài khoảng 100 mm. Nó giống với Callambulyx rubricosa rubricosa.s

Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7 ở Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

Anambulyx
Động vật được mô tả năm 1882


title: Caloptilia camaronae

text:
Caloptilia camaronae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Colombia.

Ấu trùng ăn Uva camarona. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Matzendorf-Hölles

text:
Matzendorf-Hölles là một đô thị thuộc huyện Wiener Neustadt-Land trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo


title: Dicranophragma perlatum

text:
Dicranophragma perlatum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranophragma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Hexatoma dayana

text:
Hexatoma dayana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Raincourt

text:
Raincourt là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo

INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Amalda maritzae

text:
Amalda maritzae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Holorusia fulvolateralis

text:
Holorusia fulvolateralis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Holorusia


title: Natri persulfat

text:
Natri pesunfat (công thức hóa học: Na2S2O8) là một hợp chất vô cơ. Nó là một chất oxy hóa mạnh. Nó gây kích thích nặng cho da, mắt, và hệ hô hấp. Nó hầu như không hút ẩm và có điều kiện bảo quản cho thời gian dài. Nó dễ dàng và an toàn để sử dụng bằng tay. Nó khó bắt lửa nhưng giải phóng oxy một cách dễ dàng và giúp các vật liệu khác bắt cháy.

Nó được dùng làm thuốc tẩy, cả nguyên chất (mỹ phẩm cho tóc) và thành phần cho chất tẩy. Nó là sự thay thế cho amoni pesunfat trong hỗn hợp khắc axit cho kẽm và mạch in, và dùng để tẩy sạch đồng và một số kim loại khác bằng axit. Nó là nguồn gốc tự do, làm cho nó trở nên hữu ích như là nguồn khởi đầu các gốc tự do cho phản ứng trùng hợp nhũ tương và cho việc tăng tốc độ gia nhiệt của các chất dính fomandehit thấp. Nó còn là chất điều hòa đất và trong quá trình sản xuất chất nhuộm, biến đổi tinh bột, chất hoạt hóa thuốc tẩy, tác nhân rũ hồ trong sự rũ hồ oxy hóa.

Điều kiện/vật chất tránh trộn với pesunfat là: độ ẩm, nhiệt, ngọn lửa, nguồn cháy, va chạm mạnh, chất khử, vật liệu hữu cơ, natri peroxide, nước, nhôm và bột kim loại.

Natri pesunfat là một chất oxy hóa trong hóa học, ví dụ là trong phản ứng tổng hợp điapocynin từ apocynin có sắt(II) sunfat làm chất kích hoạt:

Gốc sunfat hình thành đúng vị trí có thế điện cực chuẩn là 2,7 V.

Tham khảo

Hợp chất natri
Chất oxy hóa
Muối pesunfat


title: Peristernia reincarnata

text:
Peristernia reincarnata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peristernia


title: Calliostoma necopinatum

text:
Calliostoma necopinatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

N


title: Elongatia

text:
Elongatia là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Lipotriches williamsi

text:
Lipotriches williamsi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1930


title: Malgassesia milloti

text:
Malgassesia milloti là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Malgassesia


title: Ilisia venusta venusta

text:
Ilisia venusta là một phân loài ruồi của loài Ilisia venusta trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Ilisia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Restrepia chameleon

text:
Restrepia chameleon, the Color-changing Restrepia, là một loài lan đặc hữu của Colombia.

Tham khảo

chameleon


title: 18782 Joanrho

text:
18782 Joanrho (1999 JJ46) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18782 Joanrho

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Etxarri-Aranatz

text:
Etxarri-Aranatz là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: 3958 Komendantov

text:
3958 Komendantov (1953 TC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 10 năm 1953 bởi P. F. Shajn ở Simeis.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3958 Komendantov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1953


title: Lasioglossum pavo

text:
Lasioglossum pavo là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sakagami mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1989


title: Nam Sung

text:
Nam Sung (南充市) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Nam Sung quản lý các đơn vị cấp huyện sau:

Các quận nội thành
Các quận:
Thuận Khánh 顺庆区
Cao Bình 高坪区
Gia Lăng 嘉陵区

Các thành phố cấp huyện
Thành phố cấp huyện Lãng Trung 阆中市

Các huyện
Các huyện:
Doanh Sơn 营山县
Bồng An 蓬安县
Nghi Lũng 仪陇县
Nam Bộ 南部县
Tây Sung 西充县

Tham khảo

Thành phố tỉnh Tứ Xuyên


title: Gỗ mun

text:
Gỗ mun là loại gỗ có màu đen được khai thác từ các loài cây thuộc họ Thị, tại Việt Nam thì nó thường được lấy từ loại cây mun nên gọi là gỗ mun. Đặc điểm của loại gỗ này là ngoài việc có màu đen thì nó khá đặc nên có thể chìm trong nước vì thế không thể thả trôi sông và cấu trúc của nó sẽ làm bề mặt trở nên rất mịn khi được đánh bóng. Điều khiến cho loại gỗ này trở nên rất có giá trị là nguyên liệu cho các sản phẩm mỹ nghệ cao cấp bằng gỗ.Kết quả là các loài cây cho loại gỗ này đều đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa và tuyệt chủng.

Khai thác
Các loài có thể cho loại gỗ đen này phổ biến được biết tới là:
Diospyros mun tại Việt Nam. Loài này đã được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam. Cấm xuất khẩu, cấm khai thác ở các nơi.
Diospyros ebenum tại nam Ấn Độ và Sri Lanka. Cả hai nước đều đã cấm xuất khẩu gỗ loại cây này dù các sản phẩm làm từ chúng vẫn được xuất khẩu.
Diospyros crassiflora tại Tây Phi. Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên phân loại nó như là một loài nguy cấp.
Diospyros celebica tại Indonesia. Việc khai thác loài này được kiểm soát chặt chẽ theo hạn ngạch ngoài ra là bất hợp pháp.
Diospyros perrieri
Diospyros melanoxylon
Diospyros tesselaria

Sử dụng

Loại gỗ này đã được sử dụng từ thời cổ đại, các vật dụng làm từ chất liệu này đã được tìm thấy trong các ngôi mộ cổ Ai Cập. Trong kinh Hebrew của Do Thái có nhắc đến loại gỗ này và nói chúng được vận chuyển từ Nubia. Đến thế kỷ 16 thì việc sử dụng loại gỗ này để làm đồ nội thất và trang trí tôn giáo bắt đầu phát triển mạnh, sau đó thì chuyển sang làm các vật dụng nhỏ hơn.

Bảo vệ
Như một kết quả của việc bị ưa chuộng với nhu cầu cao và khai thác không có kế hoạch bền vững, số lượng của nhiều loài gỗ mun đang bị đe dọa. Nhiều nước có các loài gỗ mun bản địa đã cấm việc khai thác.

Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên đã đưa chúng vào Sách Đỏ với 103 loài của chi Diospyros ở trạng thái dễ bị tổn thương, 14 loài nguy cấp, 15 loài cực kỳ nguy cấp, chỉ có 21 loài gần bị đe dọa và 2 loài ít quan tâm tính tới năm 1994.

Liên kết ngoài

http://www.vncreatures.net/chitiet.php?page=1&loai=2&ID=3073
http://www.iucnredlist.org/search
http://books.google.com.vn/books?id=IEFJHrwRZ8cC&printsec=frontcover&hl=vi#v=onepage&q&f=false

Gỗ
Chi Thị


title: Hydrovatus fasciatus

text:
Hydrovatus fasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Argyresthia pygmaeella

text:
Argyresthia pygmaeella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, Bắc Á và Bắc Mỹ.

Sải cánh dài 10–13 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6. .

Ấu trùng ăn Salix caprea và Salix cinerea.

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Argyresthia pygmaeella at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1775
Argyresthia
Côn trùng châu Âu


title: Norma Kassi

text:
Norma Kassi là một dân bản xứ sắc tộc Gwich'in ở lãnh thổ Yukon, Canada, và là cựu thành viên của Hội đồng lập pháp Yukon (Yukon Legislative Assembly). Bà đã được trao tặng Giải Môi trường Goldman năm 2002, chung với Sarah James và Jonathon Solomon, vì họ đã đấu tranh bảo vệ Khu nương náu quốc gia của động vật hoang dã Bắc Cực (Arctic National Wildlife Refuge, viết tắt là ANWR) chống lại các kế hoạch khoan và khai thác dầu khí. Việc khai thác dầu khí sẽ gây rối loạn chu kỳ sống của loài tuần lộc Porcupine (Rangifer tarandus granti), nền tảng văn hóa của người Gwich'in từ 20.000 năm.

Tham khảo

Năm sinh thiếu
Nhà bảo vệ môi trường
Người Gwich'in
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1954
Người được Giải thưởng Môi trường Goldman


title: 6996 Alvensleben

text:
6996 Alvensleben (2222 T-2) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Alvensleben
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Dược động học

text:
Dược động học (tiếng Anh: pharmacokinetics, viết tắt là PK, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ pharmakon nghĩa là "dược" và kinetikos nghĩa là "động, đưa vào chuyển động"), là một nhánh của Dược lý học tập trung vào xác định số phận của các chất được cung cấp từ bên ngoài vào một sinh vật sống. Các chất được quan tâm bao gồm các tác nhân dược phẩm, hoócmôn, chất dinh dưỡng và các chất độc. Dược động học tìm cách phát hiện số phận của một thuốc từ lúc nó được cấp vào cơ thể cho đến lúc nó được loại trừ hoàn toàn khỏi cơ thể.
Dược động học mô tả cách cơ thể tác động đến một loại thuốc nhất định sau khi đưa vào cơ thể thông qua các cơ chế hấp thụ và phân phối, cũng như những thay đổi hóa học của thuốc đó trong cơ thể (ví dụ như qua các enzym chuyển hóa như các enzym cytochrome P450 hay glucuronosyltransferase, và các tác động và đường bài tiết của các chất chuyển hóa của thuốc đó. Đặc tính dược động học của các thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như vị trí cấp thuốc và liều thuốc được đưa vào cơ thể. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tốc độ và tỷ lệ hấp thụ. Dược động học thường được nghiên cứu phối hợp với dược lực học, môn nghiên cứu về tác dụng dược lý của thuốc trên cơ thể.

Dược động học mô tả mối liên hệ giữa liều và nồng độ thuốc không gắn kết ở vị trí tác động (một thụ thể của thuốc), và đường biểu diễn theo thời gian của nồng độ thuốc trong cơ thể bao gồm các quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hoá và thải trừ, thường được đề cập như là ADME.

Dược động học lâm sàng áp dụng các nguyên tắc của dược động học và dược lực học vào từng cá thể riêng biệt. Trong dược động học dựa vào sinh lý, có hai thông số cơ bản là độ thanh thải và thể tích phân bố.
 Độ thanh thải (Cl)
 Thể tích phân bố (Vd)
Thông số dược động học quan trọng thứ ba là thời gian bán thải, nó có thể đại diện cho hằng số tốc độ thải trừ và được xác định bởi độ thanh thải và thể tích phân bố.
 Thời gian bán thải (t½)
 Diện tích dưới đường cong (AUC)

Vai trò của các thông số dược động học
 Cơ sở quyết định thuốc điều trị cho bệnh nhân, liều lượng cần đưa vào của mỗi thuốc, khoảng cách giữa các lần đưa thuốc hoặc hiệu chỉnh liều trong trường hợp có các bất thường về sinh lý, bệnh lý.
 Gợi ý tốt trong việc lựa chọn dạng bào chế và cải tiến dạng bào chế để tạo các dạng thuốc có các thông số dược động học mong muốn.

Chú thích

Dược động học
Dược lý học
Dược khoa


title: 9073 Yoshinori

text:
9073 Yoshinori (1994 ER) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 3 năm 1994 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9073 Yoshinori

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính