title: Câu đối

text:
Câu đối thuộc thể loại văn biền ngẫu, gồm hai vế đối nhau nhằm biểu thị một ý chí, quan điểm, tình cảm của tác giả trước một hiện tượng, một sự việc nào đó trong đời sống xã hội. Nên lưu ý là từ đối (對) ở đây có nghĩa là ngang nhau, hợp nhau thành một đôi. Câu đối là một trong những thể loại của Văn học Việt Nam, Trung Hoa, Nhật Bản, và Hàn Quốc.

Nguồn gốc
Câu đối có nguồn gốc từ người Trung Quốc. Người Trung Quốc gọi câu đối là đối liên (對聯) nhưng tên gọi xưa của nó là đào phù (桃符).

Câu đối được xem là tinh hoa của văn hóa chữ Hán, người Trung Quốc quan niệm: "nếu thơ văn là tinh hoa của chữ nghĩa thì câu đối là tinh hoa của tinh hoa".

Đối liên có lịch sử ra đời cách đây khoảng 3000 năm, nhưng theo Tống sử Thục thế gia (宋史蜀世家), câu đối đầu tiên được ghi lại do chính chúa nhà Hậu Thục (934-965) là Mạnh Sưởng viết trên tấm gỗ đào vào năm 959.

Những nguyên tắc của câu đối

Khi viết câu đối, nếu chọn được câu chữ tuân theo nguyên tắc sau thì đôi câu đối được gọi là chỉnh đối hay đối cân.

Đối ý và đối chữ
 Đối ý: hai ý đối phải cân nhau mà đặt thành 2 câu sóng nhau.
 Đối chữ: phải xét 2 phương diện thanh và loại.
- Về thanh: thanh bằng đối với thanh trắc và ngược lại.
- Về loại: thực tự (hay chữ nặng như: trời, đất, cây...) phải đối với thực tự; hư tự (chữ nhẹ như: thì, mà, vậy, ru...) phải đối với hư tự; danh từ phải đối với danh từ, động từ phải đối với động từ; nếu vế đối này có đặt chữ Nho thì vế kia cũng phải đặt chữ Nho...

Số chữ và các thể câu đối
Số chữ trong câu đối không nhất định, theo số chữ và cách đặt câu có thể chia câu đối ra làm các thể sau:
 Câu tiểu đối: là những câu 4 chữ trở xuống.
 Câu đối thơ: là những câu làm theo lối đặt câu của thể thơ ngũ ngôn hoặc thất ngôn.
 Câu đối phú: là những câu làm theo các lối đặt câu của thể phú, gồm có:
- Lối câu song quan: là những câu 6 đến 9 chữ, đặt thành một đoạn liền
- Lối câu cách cú: là những câu mà mỗi vế chia làm 2 đoạn, một đoạn ngắn, một đoạn dài
- Lối câu gối hạc hay hạc tất: là những câu mỗi vế có 3 đoạn trở lên.

Luật bằng trắc
 Câu tiểu đối:
- Vế phải: trắc-trắc-trắc
- Vế trái: bằng-bằng-bằng
 Câu đối thơ: phải theo đúng luật bằng trắc của hai câu thực và câu luận trong lối thơ ngũ ngôn hoặc thất ngôn.
 Câu đối phú: Chữ cuối mỗi vế và chữ cuối mỗi đoạn phải bằng đối với trắc hoặc trắc đối với bằng. Khi mỗi vế đối có từ 2 đoạn trở lên thì nếu chữ cuối vế là trắc, các chữ cuối các đoạn trên phải là bằng và ngược lại. Nếu đoạn đầu hoặc đoạn dưới có đúng 7 chữ thì đoạn ấy thường theo luật thơ thất ngôn.

Phân loại câu đối

Câu đối Trung Quốc

Người Trung Quốc phân loại câu đối theo cách dùng và đặc điểm nghệ thuật:

Phân loại theo cách dùng
 Xuân liên (春聯): Câu đối xuân, chuyên dùng vào dịp Tết, gắn ở cửa.
 Doanh liên (楹聯): Câu đối treo ở cột trụ, dùng trong nhà, cơ quan, cung điện của vua và những nơi cổ kính.
 Hạ liên (賀聯): Câu đối chúc mừng, thường được dùng để chúc thọ, chúc sinh nhật, hôn giá, thăng quan tiến chức, có con, khai nghiệp v.v.
 Vãn liên (挽聯): Câu đối than vãn, dùng trong lúc ai điệu tử vong.
 Tặng liên (贈聯): Dùng để tán thán, đề cao hoặc khuyến khích người khác.
 Trung đường liên (中堂聯): Câu đối dùng để treo ở những khách đường lớn, chỗ nhiều người lưu ý, và được phối hợp với bút hoạch (thư pháp).

Phân loại theo đặc điểm nghệ thuật
 Điệp tự liên (疊字聯): Một chữ xuất hiện liên tục.
 Phức tự liên (複字聯): Hai vế có chữ giống nhau nhưng không xuất hiện một cách trùng phức liên tục.
 Đỉnh châm liên (頂針聯): Chữ nằm phần đuôi của câu đầu lại là chữ đầu của câu sau.
 Khảm tự liên (嵌字聯): Bao gồm số, phương vị, tiết khí, niên hiệu, họ người, nhân danh, địa danh, vật danh (ví như tên thuốc) v.v.
 Xích (sách) tự liên (拆字聯): Mỗi hợp thể tự bên trong câu đối tách thành bao nhiêu chữ đơn thể, có người phân ra tinh tế hơn nữa là mở chữ ra (xích tự 拆字), hợp chữ lại (hợp tự 合字), tách chữ ra (tích tự 析字) v.v.
 Âm vận liên (音韻聯): Bao gồm đồng âm dị tự, đồng tự dị âm cùng với điệp vận.
 Hài thú liên (諧趣聯): Hàm dung ý nghĩa khôi hài, ẩn kín.
 Vô tình đối (無情對): Ý nghĩa trên dưới không tương quan một mảy may nào, có chỉnh những chữ, từ. Phần lớn Vô tình đối này ít thấy ý vị, hoàn toàn có thể quy nhập vào Hài thú liên bên trên.
 Hồi văn liên (回文聯): Đọc xuôi (thuận độc 順讀) hay đọc ngược (đảo độc 倒讀) ý tứ hoàn toàn như nhau.

Câu đối Việt Nam

Câu đối Việt Nam được Dương Quảng Hàm phân loại theo ý nghĩa, gồm các loại sau:
 Câu đối mừng: làm để tặng người khác trong những dịp vui mừng như: mừng thọ, mừng thi đỗ, mừng đám cưới, mừng nhà mới...
 Nhất cận thị, nhị cận giang, thử địa khả phong giai tị ốc.
 Sống ở làng, sang ở nước, mừng ông nay lại vểnh râu tôm
 (Nguyễn Khuyến, viết mừng một chánh tổng trước bị cách chức, sau được phục sự và làm nhà mới.)
 Câu đối phúng: làm để viếng người chết.
 Nhà chỉn nghèo thay, nhờ được bà hay lam hay làm, thắt lưng bó que, xắn váy quai cồng,
 tất tưởi chân nam đá chân chiêu, ví tớ đỡ đần trong mọi việc
 Bà đi đâu vợi mấy, để cho lão vất vơ vất vưởng, búi tóc củ hành, buông quần lá toạ,
 gật gù tay đũa chạm tay chén, cùng ai kể lể chuyện trăm năm.
 (Nguyễn Khuyến: câu đối khóc vợ)
 Câu đối Tết: làm để dán nhà, cửa, đền, chùa...về dịp Tết Nguyên Đán.
 Chiều ba mươi, nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa.
 Sáng mồng một, rượu say tuý luý, giơ tay bồng ông Phúc vào nhà.
 (Nguyễn Công Trứ, câu đối làm vào dịp tết lúc còn hàn vi.)
 Tết đến không tiền vui chi Tết / Xuân về kết gạo đón chi Xuân.
 (Tác giả, câu đối làm vào dịp tết lúc còn hàn vi.)
 Câu đối thờ: là những câu tán tụng công đức tổ tiên hoặc thần thánh làm để dán hoặc treo những chỗ thờ.
 Tuế hữu tứ thời xuân tại thủ.
 Nhân ư bách hạnh hiếu vi tiên.
 (Dịch nghĩa: Năm có bốn mùa, mở đầu bằng mùa xuân. Người ta có trăm tính nhưng tính hiếu thảo là cần trước hết) hoặc:
 Mở rộng phương Tiên, công tế thế cao bằng Thái lĩnh
 Sống nhờ của Phật, ơn cứu người rộng tựa Cẩm Giang
 (Câu đối thờ Tuệ Tĩnh ở đền Bia)
 Tùng thanh, trúc thanh, chung khánh thanh, thanh thanh tự tại.
 Sơn sắc, thủy sắc, yên hà sắc, sắc sắc giai không.
 (Câu đối khắc ở chùa Diệu Đức, Huế).
 Câu đối tự thuật: là những câu kể ý chí, sự nghiệp của mình và thường dán ở những chỗ ngồi chơi.
 Chị em ơi! ba mươi sáu tuổi rồi, khắp đông, tây, nam, bắc bốn phương trời, đâu cũng lừng danh công tử xác.
 Trời đất nhẻ! gắng một phen này nữa, xếp cung, kiếm, cầm, thư vào một gánh, làm cho nổi tiếng trượng phu kềnh
 (Nguyễn Công Trứ, câu đối tự thuật)
 Câu đối đề tặng: là những câu đối làm ra để đề vào chỗ nào đó hoặc tặng cho người khác.
 Nếp giàu quen thói kình khơi, con cháu nương nhờ vì ấm
 Việc nước ra tay chuyên bát, bắc nam đâu đấy lại hàng
 (Lê Thánh Tông, câu đối đề ở một hàng bán giàu (trầu) nước)
 Câu đối tức cảnh: là những câu tả ngay cảnh trước mắt.
 Giơ tay với thử trời cao thấp
 Xoạc cẳng đo xem đất ngắn dài
 (Hồ Xuân Hương, vịnh cảnh trượt chân, ngã xoạc cẳng)
 Câu đối chiết tự (chiết: bẻ gãy, phân tách; tự: chữ): là những câu do sự tách chữ Hán hoặc chữ Nôm ra từng nét hoặc từng phần mà đặt thành câu.
 Tự (字) là chữ, cất giằng đầu, chữ tử (子) là con, con ai con nấy?
 Vu (于) là chưng, bỏ ngang lưng, chữ đinh (丁) là đứa, đứa nào đứa này?
 Câu đối trào phúng: là những câu làm để chế diễu, châm chích một người nào đó.
 Cung kiếm ra tay, thiên hạ đổ dồn hai mắt lại.
 Rồng mây gặp hội, anh hùng chỉ có một ngươi thôi
 (Câu đối tặng một người chột mắt mới đỗ khoa thi võ)
 Câu đối tập cú: là những câu lấy chữ sẵn ở trong sách hoặc ở tục ngữ, ca dao.
 Gái có chồng như rồng có vây, gái không chồng như cối xay không ngõng.
 Con có cha như nhà có nóc, con không cha như nòng nọc đứt đuôi.
 Câu đối thách (đối hay đố): người ta còn nghĩ ra những câu đối oái ăm, cầu kỳ rồi người ta tự đối lấy hoặc thách người khác đối. Lối đối này thường sử dụng nghệ thuật chơi chữ, đồng âm dị nghĩa...
 Con cóc leo cây vọng cách, nó rơi xuống cọc, nó cạch đến già
 Con công đi qua chùa kênh, nó nghe tiếng cồng nó kềnh cổ lại
 (Câu đối có bốn chữ: cóc cách cọc cạch đối với bốn chữ công kênh cồng kềnh)

Có những vế câu đối rất khó đối như:
 Cha con thầy thuốc về quê, gánh một gánh hồi hương, phụ tử.
 Vế này khó đối vì hồi hương (cũng có nghĩa "về quê") và phụ tử (cũng có nghĩa "cha con") đồng thời lại là tên gọi các vị thuốc.
 Vào vụ đông trường nam bón phân bắc trồng khoai tây, Sang xuân hạ quyết tâm thu hàng tấn củ.
 Vế này cũng khó đối vì đông, tây, nam, bắc (chỉ hướng địa lý) và xuân, hạ, thu, đông (chỉ các mùa ở Việt Nam)
 Da trắng vỗ bì bạch Vế đối này của Đoàn Thị Điểm, hiện nay, có khá nhiều người đối nhưng chưa chỉnh, câu đối đã được đăng ở quyển Thế giới mới'' được coi là tạm ổn nhất.

"Sáng sớm mùa đông, qua cửa phía đông, đến chợ người đông, mua cục thịt đông"

Tham khảo

 Mùa xuân nói chuyện câu đối
 Năm 959
 Văn học Việt Nam-tác giả Dương Quảng Hàm; Trung tâm học liệu xuất bản năm 1939.

Xem thêm
 Hoành phi
 Câu Đối Sưu tầm , Bộ Sưu tầm Câu Đối Việt Nam

Nghệ thuật Trung Quốc
Thư pháp chữ Hán


title: Follo

text:
Follo là một đô thị ở tỉnh La Spezia trong vùng Liguria của Ý, có cự ly khoảng 80 km về phía đông nam của Genoa và khoảng 8 km về phía đông bắc của La Spezia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.875 người và diện tích là 23,1 km².

Follo giáp các đô thị sau: Beverino, Bolano, Calice al Cornoviglio, La Spezia, Podenzana, Riccò del Golfo di Spezia, Vezzano Ligure.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunefollo.it/

Đô thị tỉnh La Spezia


title: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2011 (Bảng A)

text:
Bảng A của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2011 bao gồm các đội , ,  và . Các trận đấu diễn ra từ 26 tháng 6 tới ngày 5 tháng 7 năm 2011. Hai đội đầu bảng tiến vào vòng knockout.

Bảng xếp hạng

Múi giờ địa phương: CEST (UTC+2).

Nigeria v Pháp

Đức v Canada

Canada v Pháp

Đức v Nigeria

Pháp v Đức

Canada v Nigeria

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bảng A trên fifa.com

Bảng A


title: Graham Poll

text:
Graham Poll (sinh ngày 29 tháng 7 năm 1963 tại Hitchin,  Hertfordshire, Anh) là một trọng tài bóng đá người Anh. Tính đến năm 2006, ông đã cầm còi 26 năm và trở thành một trong những trọng tài xuất sắc nhất nước Anh. Ông đã có vinh dự bắt chính nhiều trận đấu quan trọng của giải bóng đá ngoại hạng Anh cũng như các giải bóng đá khác ở Anh, các cúp bóng đá châu Âu, và của cả giải vô địch bóng đá thế giới. Tuy nhiên, hình ảnh một trọng tài giỏi của ông đã ít nhiều sứt mẻ sau khi ông mắc sai lầm nghiêm trọng khi phạt cầu thủ Josep Šimunić của Croatia 3 thẻ vàng trong trận đấu giữa Croatia với Úc ở World Cup 2006 do đã nhận nhầm cầu thủ ở lượt rút thẻ vang thứ hai - ông đã nhầm với hậu vệ Craig Moore của Úc. (cả hai đều mặc áo số 3, hơn nữa Šimunić cũng mang cho mình giọng  Anh-Úc) Sau đó, ông tuyên bố sẽ không bắt các trận đấu quốc tế nữa. Tuy nhiên, ông vẫn nhận được tín nhiệm của Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) để bắt chính các trận đấu vòng loại giải vô địch châu Âu 2008 (EURO 2008).

Các trận bóng đá quan trọng đã bắt chính
 Chung kết Cúp FA, 20 tháng 5 năm 2000, Chelsea - Aston Villa (trận chung kết cuối cùng diễn ra tại sân vận động Wembley)
 Chung kết Cúp Liên đoàn bóng đá Anh, 24 tháng 2 năm 2002, Blackburn Rovers v. Tottenham Hotspur
 Chung kết Cúp UEFA mùa bóng 2004-05, 18 tháng 5 năm 2005, Sporting Lisbon - CSKA Moskva
 Giải vô địch bóng đá thế giới 2002, 8 tháng 6, 2002, Ý - Croatia
 Giải vô địch bóng đá thế giới 2006, Hàn Quốc - Togo, Ả Rập Saudi - Ukraina và Croatia - Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử sơ lược trên trang chủ của FIFA World Cup 2006

Poll, Graham
Poll, Graham
Nhân vật còn sống


title: 3452 Hawke

text:
3452 Hawke (1980 OA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 7 năm 1980 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3452 Hawke

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Chầu văn

text:
Hát văn, còn gọi là chầu văn, hát hầu đồng, hát bóng, là một loại hình nghệ thuật ca hát cổ truyền của Việt Nam. Đây là hình thức lễ nhạc gắn liền với nghi thức hầu đồng của tín ngưỡng Tứ phủ (Đạo Mẫu) và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần (Đức Thánh Vương Trần Hưng Đạo), một tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Bằng cách sử dụng âm nhạc mang tính tâm linh với các lời văn trau chuốt nghiêm trang, chầu văn được coi là hình thức ca hát mang ý nghĩa chầu thánh. Hát văn có xuất xứ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Thời kỳ thịnh vượng nhất của hát văn là cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20. Vào thời gian này, thường có các cuộc thi hát để chọn người hát cung văn. Từ năm 1954, hát văn dần dần mai một vì hầu đồng bị cấm do bị coi là mê tín dị đoan. Đến đầu những năm 1990, hát văn lại có cơ hội phát triển. Các trung tâm của hát văn là Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình và một số vùng thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Nghệ thuật chầu văn đang được quan tâm bảo tồn và đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Hiện tại, Nghi lễ chầu văn của người Nam Định và cả Việt nam đã được đưa vào danh sách 33 di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (đợt 1) và được công nhận là Di sản thế giới. Ở Huế cũng có hình thức chầu văn, nhưng giai điệu rất khác biệt so với các tỉnh Bắc Bộ.

Phân loại
Hát văn có nhiều hình thức biểu diễn bao gồm là hát thờ, hát thi, hát hầu (hát phục vụ hầu đồng, lên đồng), và hát văn nơi cửa đền, cửa đình:

 Hát thờ: được hát vào các ngày lễ tiết, những ngày tiệc thánh (ngày thánh đản sinh, ngày thánh hóa...) và hát trước khi vào các giá văn lên đồng.
 Hát hầu, trong hát hầu theo tín ngưỡng tứ phủ thì ba giá tam tòa Thánh Mẫu là bắt buộc và hầu tráng bóng chứ không tung khăn. Các giá tung khăn bắt đầu từ hàng Quan Lớn trở xuống. Trong tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, người ta có thể kết hợp hầu tứ phủ hoặc hầu riêng, nếu hầu kết hợp với tứ phủ thì thường thỉnh tam tòa Thánh Mẫu đầu tiên, còn nếu hầu riêng thì mới thỉnh đức Thánh Vương Trần Triều đầu tiên. Một số bài hát văn hầu phổ biến như "Cô Đôi Thượng Ngàn", "Văn khấn Thiên Y A Na",...
Hát văn nơi cửa đền, đình: thường gặp tại các đền phủ trong những ngày đầu xuân, ngày lễ hội. Các cung văn hát chầu văn phục vụ khách hành hương đi lễ. Thường thì cung văn sẽ hát văn về vị thánh thờ tại đền, đình và hát theo yêu cầu của khách hành hương. Nhiều khi lời ca tiếng hát được coi như một bài văn khấn nguyện cầu các mong ước của khách hành hương. Một đoạn văn thường hát thí dụ như: "Con đi cầu lộc cầu tài.  Cầu con cầu của gái trai đẹp lòng.  Gia trung nước thuận một dòng.  Thuyền xuôi một bến vợ chồng ấm êm.  Độ cho cầu được ước nên.  Đắc tài sai lộc ấm êm cửa nhà.  Lộc gần cho chí lộc xa.  Lộc tài lộc thọ lộc đà yên vui."

Hát chầu văn cửa đình được xem là thịnh hành nhất nơi xứ Huế, các cung văn hát những bài thơ ca ngợi thành hoàng làng và cầu phúc cho dân chúng. Nhạc Cung đình, nhạc Nghi lễ áp dụng trong nghi thức hầu đồng hình thành một thể loại mới gọi là nhạc Chầu văn, gắn liền với tính ngưỡng thờ Mẫu mà dường như tách khỏi âm nhạc xứ Huế.

Nhạc Chầu văn chính là quá trình biến lời trên những bài văn chầu được cấu thành bởi những khổ thơ lục bát hoặc song thất lục bát thành nhạc điệu. Nội dung của nó ca tụng các vị Tiên – Thánh – Thần có công chống giặc ngoại xâm, giúp đỡ dân lành trong việc trồng trọt, chăn nuôi, hiện nay được thờ tự trong tính ngưỡng thờ Mẫu.

Chầu văn Huế có đặc trưng riêng, trên cơ sở hệ thống thang âm cổ truyền (thang năm âm – ngũ cung) của vùng Bắc Trung bộ nói riêng và Việt Nam nói chung. Nó mang tính không ổn định và thường chuyển biến trong thang âm vì lệ thuộc vào giọng hát, thủ thuật nhấn, rung,... của cung văn.

Nhịp điệu cũng là một trong những yếu tố tạo nên tính chất đặc trưng của nó. Phổ biến nhất là nhịp 2/4, ngoài ra còn có nhịp 3/7 nhưng ít khi sử dụng, nếu dùng thì ở trong bản văn thỉnh Hội đồng. Ngoài việc sử dụng những làn điệu chính gốc như giọng Phú, Sắp, Thượng, Đài, Quảng, Cờn còn kết hợp những thể biến cách, kế thừa những làn điệu dân ca miền Bắc như Long lành, Trống quân, Ta lý, hát Thượng.

Hầu đồng là nghi lễ nhập hồn của các vị Thánh Tứ Phủ vào thân xác ông Đồng bà Cốt. Trong nghi lễ đó, hát vǎn phục vụ cho quá trình nhập đồng hiển thánh. Sau khi đã múa các thánh thường ngồi nghe cung văn hát, kể sự tích lai lịch vị thánh đang giáng. Với các giá ông Hoàng thì cung văn ngâm các bài thơ cổ. Thánh biểu hiện sự hài lòng bằng động tác về gối và thưởng tiền cho cung văn. Lúc này cũng là lúc thánh dùng những thứ người hầu đồng dâng như: rượu, thuốc lá, trầu nước v.v. Các thứ thánh dùng phải làm nghi thức khai cuông (khai quang) cho thanh sạch.

Trình bày

Thứ tự trình diễn

 Nghi lễ hát chầu văn lên đồng có thể chia thành bốn phần chính:

 Mời thánh nhập
 Kể sự tích và công đức
 Xin thánh phù hộ
 Đưa tiễn

Bài hát thường chấm dứt với câu: "Xe loan thánh giá hồi cung!"

Cung văn ngồi một bên mé trong khi người hầu bóng, gọi là đệ tử thánh, ngồi trước bàn thờ. Hai bên cung văn là nhạc công tấu nhạc cùng ban phụ họa hát theo. Hai bên đệ tử thánh thì có người phụ việc sửa soạn khăn áo để khi thánh nhập thì trang phục ăn khớp với giá đồng. Người phụ việc cũng lo các lễ vật dâng cúng cùng lộc thánh để phát cho các người đến cung nghinh.

Phần lời của chầu văn

Chầu văn sử dụng nhiều thể thơ khác nhau như thơ thất ngôn, song thất lục bát, lục bát, nhất bát song thất (có thể gọi là song thất nhất bát gồm có một câu tám và hai câu bảy chữ), hát nói…

Lời của các bản văn thường có nội dung ca ngợi công đức, kể sự tích các thánh, khen vẻ đẹp ngoại hình và thú phong lưu của các vị ấy, đồng thời tả cảnh và xin được ban ơn phù hộ.

Các thí dụ minh họa: - Thể thất ngôn: (trích đoạn bỉ của văn công đồng)

森森鶴駕從空下

Sâm sâm hạc giá tòng không hạ

顯顯鸞輿滿坐前

Hiển hiển loan dư mãn tọa tiền

不舍威光敷神力

Bất xả uy quang phu thần lực

證明功德量無邊

Chứng minh công đức lượng vô biên

- Thể song thất lục bát: (Trích văn Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên) Chốn cung tiên mây lồng ánh nguyệt

Cảnh bầu trời gió quyện hương bay

Cửu trùng tọa chín tầng mây

Thiên Tiên Đệ Nhất ngự rày trung cung

Gió đông phong hây hây xạ nức

Bộ tiên nàng chầu chực hôm mai

Dập dìu nơi chốn trang đài

Chính cung Mẫu ngự trong ngoài sửa sang

- Thể lục bát: (Trích văn Chầu Đệ Nhị)

Trên ngàn gió cuốn rung cây

Dưới khe cá lặn chim bay về ngàn

Canh khuya nguyệt lặn sao tàn

Chiếc thoi bán nguyệt khoan khoan chèo vào

Gập ghềnh quán thấp lầu cao

Khi ra núi đỏ lúc nào ngàn xanh

Thượng ngàn Đệ Nhị tối linh

Ngôi cao công chúa quyền hành núi non

- Thể song thất nhất bát (Trích văn Cô Bơ Thoải)

Nhang thơm một triện,trống điểm ba hồi

Đệ tử con, dâng bản văn mời

Dẫn sự tích thoải cung công chúa

Tiền duyên sinh ở:thượng giới tiên cung

Biến hóa lên về Động Đình trung

Thác sinh xuống,con vua thoải tộc

Điềm trời giáng phúc,thoang thoảng đưa hương

Mãn nguyệt liền,hoa nở phi phương

Da tựa tuyết ánh hường tươi tốt

- Thể hát nói: (Trích văn Quan Đệ Nhị)

Nhác trông lên tòa vàng san sát,

Không đâu bằng Phố Cát, Đồi Ngang

Đá lô xô nước chảy làn làn

Điều một thú cỏ hoa như vẽ

Nhạn chiều hôm bay về lẻ tẻ,

Trên sườn non chim sẻ ríu ran.

nước dưới khe tung tính tiếng đàn,

Trên đỉnh núi tùng reo điểm trống

Ngần ngật Sòng Sơn kiêu dĩ lộng

Thanh thanh chi thủy chiếu trần tâm

Sơn chi cao hệ thủy chí thâm

Đây thực chốn non nhân nước trí

Âm nhạc
Hát văn là lễ nhạc hát chầu Thánh nên có vai trò quan trọng trong lễ hầu đồng. Lời ca, tiếng nhạc của cung văn nhằm mời gọi các vị Thánh về. Hát văn làm cho buổi lễ sống động. Những người hát văn vừa chơi nhạc cụ vừa thay nhau hát trong một vấn hầu thường kéo dài từ 4-8 tiếng

Các nhạc cụ chính gồm đàn nguyệt, guitar phím lõm, trống ban (trống con), trống đế, phách, cảnh, thanh la, sinh tiền, chén gõ (hầu văn Huế) và ngoài ra còn sử dụng nhiều nhạc cụ khác như: trống cái, sáo, đàn nhị, kèn bầu, chuông, mõ, đàn bầu.

Hát văn thường được nhắc tới kèm hai địa danh là Hà Nội và Nam Định, song hát văn Hà Nội hay hát theo lối bay bướm hơn hát văn Nam Định. Hát văn Nam Định thường đơn giản mộc mạc.

Các làn điệu và tiết tấu
Về tiết tấu, hát văn thường sử dụng nhịp ngoại (đảo phách). Loại nhịp này mang đến một cảm giác không ổn định trong tâm trí người nghe, đưa người nghe vào trạng thái mông lung, huyền ảo.

Hát chầu văn sử dụng nhiều làn điệu (hay còn gọi là lối hát, cách hát). Người xưa còn gọi làn điệu là cách 格. Thí dụ như điệu bỉ thì gọi là bỉ cách, điệu dọc thì gọi là dọc cách…

Các làn điệu hát văn cơ bản gồm: Bỉ, Miễu, Thổng, Phú Bình, Phú Chênh, Phú Nói, Phú rầu (phú dầu), Đưa Thơ, Vãn, Dọc, Cờn Xá, Kiều Dương, Hãm, Dồn, điệu kiều thỉnh, Hát Sai (Hành Sai), ngâm thơ. Ngoài ra còn sử dụng nhiều làn điệu khác như hát nói trong ca trù, hát then, hò Huế, cải lương,...

Mỗi giá hầu thường có một số điệu hát riêng, như các giá về Thiên phủ hay Địa phủ thường dùng dọc, phú, giá về Thoải phủ thường là cờn, còn các giá Nhạc Phủ là Xá.

 Bỉ mang sắc thái trịnh trọng, được dùng để mở đầu cho hình thức hát văn thờ. Thông thường điệu Bỉ được hát trên thể thơ thất ngôn tứ cú (bốn câu mỗi câu bảy chữ) hoặc thất ngôn bát cú (tám câu mỗi câu bảy chữ) nhưng cũng có khi điệu này có thể hát trên các thể thơ khác như song thất lục bát, lục bát, song thất nhất bát. Trong các bản sự tích chư thánh được hát thờ thì đoạn bỉ thường là đoạn giới thiệu tóm tắt nội dung chính của cả bản văn. Các đoạn bỉ cũng thường sử dụng nhiều câu đối nhau (biền ngẫu). Một điều đặc biệt nữa đó là điệu bỉ chỉ có trong hát văn thờ mà tuyệt nhiên không có trong hát văn hầu đồng. Bỉ được lấy theo dây lệch, nhịp theo lối dồn phách.
 Miễu là lối hát rất nghiêm trang, đĩnh đạc, chỉ được dùng trong hát thi và hát thờ, tuyệt nhiên không bao giờ được dùng trong Hầu Bóng. Miễu được lấy theo dây lệch, nhịp đôi.
 Thổng chỉ dành riêng cho văn thờ và văn thi, được lấy theo dây bằng, nhịp ba.
 Phú Bình dành riêng cho hát văn thờ, rất đĩnh đạc, và dùng để hát ca ngợi các nam thần. Phú Bình được lấy theo dây lệch, nhịp 3.
 Phú Chênh là lối hát buồn, thường dùng để hát trong những cảnh chia ly. Được lấy theo dây bằng, nhịp 3.
 Phú nói (thường mượn từ thể cách hát nói trong ca trù): thường dùng để mô tả cảnh hai người gặp gỡ, nói chuyện với nhau. Dùng trong hát văn thờ, văn thi và cả trong hầu bóng. Lấy theo dây bằng, nhịp ba hoặc không có nhịp mà chỉ dồn phách.
 Phú rầu là lối hát rất buồn, được lấy theo dây bằng nhưng hát theo nhịp đôi.
 Đưa thơ được lấy theo dây bằng, nhịp 3 và dồn phách, nhưng chủ yếu là dồn phách.
 Vãn lấy theo dây bằng, nhịp đôi, hát theo lối song thất lục bát, hát theo lối vay trả (vay của câu trước thì trả lại trong câu sau).
 Dọc lấy theo dây bằng, nhịp đôi, hát theo lối song thất - lục bát và hát theo nguyên tắc vay trả. Nếu hát từng câu thì gọi là nhất cú. Nếu hát liền hai câu song thất - lục bát thì gọi là "Dọc gối hạc" hay "Dọc nhị cú".
 Cờn dùng để ca ngợi sắc đẹp các vị nữ thần. Cờn được lấy theo dây lệch, nhịp đôi. Có thể hát theo dây bằng, nhưng hầu hết là hát kiểu dây lệch (biến hóa).
 Hãm lấy theo dây bằng, nhịp đôi, đây là lối hát rất khó vì phải hát liền song thất lục bát. Trong lối hát này có một tuyệt chiêu là Hạ Tứ Tự, có nghĩa là mượn bốn chữ của trổ sau, khi sang một trổ mới thì lại trả lại bốn chữ ấy.
 Dồn được lấy theo dây bằng, nhịp 3.
 Xá là một trong những điệu hát quan trọng nhất khi hát văn hầu bóng (cùng với Cờn, Dọc, Phú nói). Điệu Xá đặc trưng cho các giá nữ thần miền thượng.
Ngoài ra hát chầu văn còn có thể mượn các làn điệu nhạc cổ truyền khác như xẩm, quan họ, ca Huế, cải lương (dân ca Nam Bộ) và cả những điệu hát của dân tộc thiểu số

Xen kẽ những đoạn hát là đoạn nhạc không lời, gọi là lưu không.

Một số nghệ nhân hát văn nổi tiếng

Hà Nội
Nghệ nhân Cả Mã

Nghệ nhân Vĩnh Hàng Tre - Tâm Cẩn

Nghệ nhân Phạm Văn Kiêm: Ông đã có công bảo tồn, sưu tầm và sáng tác nhiều bản văn, cho thu âm và dành nhiều tâm huyết cho nghệ thuật này. Tư liệu ông để lại được thu thập vào cuối những năm 1980 đã giúp đỡ tác giả Lê Y Linh viết cuốn Cung văn và Điện thần, bản dịch của luận án tiến sĩ âm nhạc bảo vệ tại trường Sorbonne, Paris, Pháp.

Nghệ nhân Hoàng Trọng Kha: Trước ông tham gia làm nhạc công đoàn cải lương

Nghệ nhân Lê Bá Cao (Thường tín-Hà nội)

Nghệ nhân Bạch Phượng: Từng thu âm tại Đài TNVN

Các Nghệ sĩ Thanh Long, Khắc Tư, Trọng Quỳnh, NSƯT Xuân Hinh

Nam Định
NSND Bùi Trọng Đang: Nghệ sĩ chèo giỏi đàn hát chầu văn

NSƯT Kim Liên - Thế Tuyền: Cặp đôi hát - đàn quê Nam Định nổi tiếng, từng công tác tại Đài TNVN

Sài Gòn
Nhóm nữ nghệ sĩ Thanh Nhàn

Nghệ nhân Thu Thủy - Huy Dự

Thông tin thêm
Chầu văn cũng được nhắc tới trong các bộ phim và bài hát Việt Nam như trong bài Nghe em câu hát văn chiều nay của nhạc sĩ Nguyễn Cường, hay đoạn hát văn " Tống Biệt" trong phim, Mê Thảo, thời vang bóng, Long thành cầm giả ca

Một số tác phẩm
Cô Đôi Thượng Ngàn
Huế đô cảnh đẹp

Chú thích

Liên kết ngoài

 Hát văn trên trang web của Đài tiếng nói Việt Nam

Nhạc cổ truyền Việt Nam
Âm nhạc dân gian Việt Nam
Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam
Nam Định
Tôn giáo tại Việt Nam
Âm nhạc Việt Nam
Tín ngưỡng dân gian Việt Nam
Vũ đạo ở Việt Nam
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam
Sân khấu cổ truyền Việt Nam


title: Merval

text:
Merval  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Argenteohyla siemersi

text:
Argenteohyla siemersi là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Nó là đại diện duy nhất của chi Argenteohyla và đang bị đe dọa hoặc tuyệt chủng..

Loài này có ở Argentina, Uruguay, và có thể cả Paraguay. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, và vùng đồng bằng nội địa. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Phân loài
 Argenteohyla siemersi siemersi (Mertens, 1937)
 Argenteohyla siemersi pederseni Williams & Bosso, 1994

Chú thích

Tham khảo

 Lavilla, E., Céspedez, V, Baldo, D., Blotto, B. & Langone, J. 2004. Argenteohyla siemersi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.
 Mertens, 1937: Ein neuer Laub-frosch aus Argentinien. Senckenbergiana, vol. 19, n. 1/2, .
 Williams & Bosso, 1994: Estado sistematico y distribucion geografica de Argenteohyla siemersi (Mertens, 1937) en la República Argentina (Anura: Hylidae). Cuadernos de Herpetología, vol. 8, .
 Trueb, 1970: The generic status of Hyla siemersi Mertens. Herpetologica, vol. 26, .

S
S
Động vật được mô tả năm 1937
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật lưỡng cư Paraguay
Động vật lưỡng cư Uruguay


title: Divignano

text:
Divignano là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 100 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 25 km về phía bắc của Novara. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.317 người và diện tích là 5,2 km².

Divignano giáp các đô thị: Agrate Conturbia, Borgo Ticino, Marano Ticino, Mezzomerico, Pombia, và Varallo Pombia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Novara
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Dietrich von Choltitz

text:
Dietrich von Choltitz (9 tháng 11 1894 - 4 tháng 11 1966) là một Thượng tướng Bộ binh quân đội Đức Quốc xã. Ông giữ chức thống đốc Paris khi thành phố này bị quân Đồng Minh và lực lượng kháng chiến Pháp tấn công năm 1944. Hitler ra lệnh buộc ông phải cố thủ tới cùng và phải đốt rụi Paris nếu rút lui. Choltitz quyết định không tuân lệnh và ra đầu hàng. Ông bị bắt làm tù binh và bị giam tại Anh cho đến năm 1947 thì được thả. Ông chết năm 1966. Nhiều sĩ quan Pháp đến dự tang lễ của ông tại Baden-Baden, khu vực Đức có nhiều quân Pháp trấn đóng.

Tham khảo

Thượng tướng Lục quân Đức Quốc Xã
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất


title: SPARQL

text:
SPARQL (phát âm là theo từ "sparkle" trong tiếng Anh ) là một ngôn ngữ truy vấn RDF, tên của nó là một từ viết tắt của giao thức SPARQL và ngôn ngữ truy vấn RDF  (A viết tắt đệ quy). SPARQL được tạo ra là một chuẩn để truy cập dữ liệu RDF làm việc theo nhóm (DAWG) của World Wide Web Consortium, và được coi là một trong những công nghệ chủ chốt của web semantic. Ngày 15 tháng 2008, SPARQL đã trở thành một khuyến cáo chính thức của W3C.

SPARQL cho phép cho một truy vấn bao gồm mô hình ba mẫu , liên từ, disjunctions, và các mô hình mẫu tùy chọn.

Khi triển khai cho nhiều ngôn ngữ lập trình hiện thời  "SPARQL sẽ làm cho một sự khác biệt lớn" theo ông Tim Berners-Lee trong một cuộc phỏng vấn năm 2006.

Có sự tồn tại các công cụ cho phép một để kết nối và bán tự động xây dựng một truy vấn SPARQL cho một thiết bị đầu cuối SPARQL, ví dụ như ViziQuer .

Các lợi ích

SPARQL cho phép người dùng viết các truy vấn rõ ràng. Ví dụ, truy vấn sau đây trả về tên và email của từng người lưu trong dạng dữ liệu dataset:

 PREFIX foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/>
 SELECT ?name ?email
 WHERE {
  ?person a foaf:Person.
  ?person foaf:name ?name.
  ?person foaf:mbox ?email.
 }

Truy vấn này có thể được phân phối tới nhiều SPARQL endpoints (các dịch vụ sử dụng các truy vấn SPARQL và trả về kết quả), tính toán, và thu thập kết quả, là một thủ tục được gọi là liên truy vấn (federated query).

Các kiểu truy vấn

Ngôn ngữ SPARQL đặc tả bốn loại truy vấn khác nhau cho các mục đích khác nhau.

Truy vấn SELECT

Sử dụng để trích xuất các giá trị thô từ SPARQL endpoint, các kết quả được trả về trong một định dạng bảng.

Truy vấn CONSTRUCT

Sử dụng để trích xuất thông tin từ SPARQL endpoint và chuyển kết quả thành dạng RDF hợp lệ.

Truy vấn ASK

Sử dụng để cung cấp các kết quả dạng True/False đơn giản cho các truy vấn trên SPARQL endpoint

Truy vấn DESCRIBE

Sử dụng để trích xuất một đồ thị RDF từ SPARQL endpoint, các nội dung đó được đưa tới endpoint để quyết định dựa trên những thông tin có ích.

Mỗi dạng truy vấn đều dùng khối lệnh bên trong từ khóa WHERE để hạn chế truy vấn mặc dù trường hợp truy vấn DESCRIBE từ khóa WHERE là tùy chọn.

Ví dụ

Một ví dụ về truy vấn SPARQL các mô hình câu hỏi "tất cả các thủ đô quốc gia ở châu Phi là gì?":

 PREFIX abc: <http://example.com/exampleOntology#>
 SELECT ?capital ?country
 WHERE {
   ?x abc:cityname ?capital;
      abc:isCapitalOf ?y.
   ?y abc:countryname ?country;
      abc:isInContinent abc:Africa.
 }

Các biến được chỉ định bởi tiền tố "?" hoặc "$". Truy vấn rằng buộc các dữ liệu là ?capital và ?country sau đó trả về kết quả.

Để thực hiện các truy vấn ngắn gọn, SPARQL cho phép định nghĩa các tiền tố và các URI cơ sở trong một cách như Turtle. Trong truy vấn này, các tiền tố "abc" là viết tắt của đường dẫn "http://example.com/exampleOntology #".

Nguồn tham khảo

Liên kết ngoài
W3C SPARQL Working Group (was RDF Data Access Working Group)
SPARQL Query language
SPARQL Protocol
SPARQL Query XML Results Format
Tutorial
SPARQL Examples

Ngôn ngữ máy tính
Ngôn ngữ mô hình hóa dữ liệu
Ngôn ngữ truy vấn RDF
RDF
Dịch vụ web
Tiêu chuẩn của W3C


title: 7602 Yidaeam

text:
7602 Yidaeam (1994 YW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 12 năm 1994 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7602 Yidaeam

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Agrius convolvuli

text:
Agrius convolvuli (tên tiếng Anh: Convolvulus Hawk-moth) là một loại bướm đêm đại bàng lớn. Nó phổ biến khắp châu Âu, châu Phi và Australia.

Sâu bướm ăn lá cây Bindweed, ngoài ra chúng còn ăn cây Araceae, Convolvulaceae, Leguminosae và Malvaceae families.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Agrius
Côn trùng Angola
Côn trùng Ethiopia
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Inkwil

text:
Inkwil là một đô thị ở huyện Oberaargau  trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,38 km², dân số năm 2020 là 628 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Võ Đình Cường

text:
Võ Đình Cường (1918-2008) là một cư sĩ Phật giáo với pháp danh Nguyên Hùng. Ông là một nhân sĩ trí thức và một trong những sáng lập viên của phong trào Gia đình Phật tử Việt Nam.

Thân thế
Võ Đình Cường sinh năm Mậu Ngọ (1918) tại thôn Thạch Bình, thị trấn Sịa, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế; xuất thân trong một gia đình thâm tín Đạo Phật, ông đã thọ Tam quy ngũ giới với Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Thủ tại Tu viện Quảng Hương Già Lam.

Gia đình Phật tử Việt Nam
Mùa thu năm 1940, anh tham gia Đoàn Thanh niên Phật học Đức Dục do Bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám thành lập gồm những thanh niên trí thức yêu nước, có một niềm tin mạnh mẽ vào lý tưởng giải thoát của Đạo Phật để giải phóng dân tộc khỏi sự áp bức.

Vào năm 1944, bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám thành lập Gia đình Phật Hóa Phổ. Ông là thành viên tham gia tích cực nhất bên cạnh bác sĩ. Tuy nhiên, cuối năm 1946, khi cuộc toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra, bác sĩ trở về quê nhà Quảng Nam rồi sau đó ra Hà Nội. Kể từ đó, Võ Đình Cường là người tiếp nối việc giáo dục tổ chức Gia đình Phật Hóa Phổ. Tuy nhiên, do hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, mãi từ năm 1947, ông mới có thể dành hết tâm sức của mình cho sự nghiệp gầy dựng, phát triển và hướng dẫn giáo dục cho Gia đình Phật Hóa Phổ.

Vào năm 1951, Đại hội Gia đình Phật Hóa Phổ tổ chức tại chùa Từ Đàm, Huế, đã đổi danh xưng Gia đình Phật Hóa Phổ thành Gia đình Phật tử Việt Nam, và bầu Võ Đình Cường làm Trưởng ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử Trung Phần. Trung tuần tháng 5 năm 1951, ông cùng một số Huynh trưởng cốt cán như Lê Cao Phan, Phan Canh Tuân, Nguyên Xuân Quyền, Lê Cảnh Đạm, Lê Văn Dũng, Văn Đình Hy, chị Hoàng Thị Kim Cúc... tổ chức hội trại huấn luyện Kim Cang nhằm mục đích đào tạo Huynh trưởng nòng cốt cho ba miền Bắc - Trung - Nam.

Vào thượng tuần tháng 5 năm 1951, Đại hội Phật giáo toàn quốc gồm 6 tập đoàn Phật giáo khắp ba miền Bắc - Trung - Nam tổ chức tại chùa Từ Đàm, Huế, ông được Đại hội cử làm Ủy viên Thanh niên của Liên phái.

Mùa hè năm 1952, anh thành lập một Ban quản trại lưu động để huấn luyện và đào tạo Huynh trưởng các tỉnh: Quảng Nam, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đà Lạt..., làm hạt nhân phát triển.

Anh luôn quan tâm đến việc gầy dựng và đào tạo các thế hệ Huynh trưởng kế thừa: tháng 12 năm 1973, trong buổi lễ khánh thành Trại trường Gia đình Phật tử Việt Nam tại hồ Than Thở, Đà Lạt và khai mạc khóa Trại Huấn luyện Huynh trưởng cấp III, Vạn Hạnh I, anh đã nói lên nguyện vọng tha thiết của mình: "...chính hôm nay trước mắt quý vị, trên 80 Huynh Trưởng trên toàn quốc đã tề tựu về đây dự trại huấn luyện cấp III, là trại cao nhất mà BHD chúng tôi sẽ mở ra tại Trại Trường này sau buổi lễ khánh thành hôm nay."

Tháng 7 năm 2001, với tư cách Cố vấn Gia đình Phật tử Việt Nam, Huynh trưởng Võ Đình Cường đã cùng các Huynh trưởng cấp Tấn, cấp Dũng cao niên như cư sĩ: Tống Hồ Cầm, Lê Cao Phan, Nguyễn Hữu Huỳnh... về Huế chủ trì Hội nghị Huynh trưởng cấp Tấn toàn quốc, đồng thời tham dự buổi lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Gia đình Phật tử Việt Nam Việt Nam do Phân Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử Việt Nam Thừa Thiên Huế tổ chức. Đặc biệt vào dịp này, lại một lần nữa, mặc dù tuổi đã cao nhưng anh vẫn hoan hỷ đảm nhiệm chức vụ Trại trưởng và đã long trọng phát biểu khai mạc khóa Trại Huấn luyện Huynh trưởng cấp III - Vạn Hạnh II với số lượng 300 Huynh trưởng tham dự sau một thời gian gần 30 năm kể từ trại Vạn Hạnh I tổ chức tại Đà Lạt.

Hoạt động văn hóa
Năm 1941 đến 1945, ông là cộng tác viên của Tạp chí Viên Âm, cơ quan ngôn luận của Hội An Nam Phật học do Bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám làm Chủ nhiệm.

- Từ năm 1945 đến năm 1957, Cư sĩ đảm nhiệm khi thì làm Tổng thư ký Tòa soạn, khi thì Biên tập viên các báo Giải thoát, Tiến hóa, Ngày Mai, Liên Hoa tại Huế.

- Từ năm 1957 đến 1966, tại Sài Gòn, Cư sĩ đảm nhiệm Biên tập viên Tạp chí Phật giáo Việt Nam, Tổng Thư ký tuần báo Hải Triều Âm và Tổng Thư ký Tòa soạn tuần báo Thiện Mỹ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.

- Năm 1976, Cư sĩ đảm trách Tổng biên tập báo Giác ngộ cho đến năm 1990.

- Năm 1980, Cư sĩ là một trong những thành viên tích cực vận động thống nhất Phật giáo. Năm 1981, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc kỳ I họp tại Thủ đô Hà Nội thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Cư sĩ được Đại hội cử giữ chức Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. Với cương vị này, vào năm 1982, Cư sĩ đã cho ra đời tờ Tập văn Phật giáo thuộc Ban văn hóa Trung ương GHPGVN liên tục cho đến năm 2004 thì đình bản để xin chuyển sang Tạp chí. Khi được Bộ Văn hóa chấp thuận Tạp chí Văn hóa Phật giáo ra đời, Cư sĩ lại đảm nhận trọng trách Tổng biên tập.

Ngoài ra, Cư sĩ còn là một nhà văn đã xuất bản trên 10 đầu sách như:
 Ánh đạo vàng năm 1945;
 Thử Hòa Điệu Sống, năm 1949;
 Đây Gia đình (hồi ký) năm 1956;
 Đường Tam Tạng Thỉnh Kinh năm 1960;
 Những Cặp Kính Màu năm 1964;
 Những Ngả Đường (truyện dài), năm 1965;
 Đạo Phật Qua Cặp Kính Màu Của Tôi (nghị luận) năm 1967;
 Cành Hoa Mẹ Tặng (tuyển tập), năm 1994;
 Cô Gái Bất Khuất (dịch tuyển truyện ngắn của Somerset Maugham) năm 1972;
 Vi Phạm Nhân quyền Miền Nam Việt Nam (dịch từ nguyên bản tiếng Pháp của Phái đoàn điều tra Liên Hợp Quốc về cuộc đàn áp Phật giáo năm 1963 của chính quyền Ngô Đình Diệm), xuất bản năm 1964.

Suốt đời phụng sự cho lý tưởng
Năm 1951, Đại hội Phật giáo Bắc - Trung - Nam tổ chức tại Tổ đình Từ Đàm - Huế, ông là Ủy viên Thanh niên Phật tử Tổng hội Phật giáo.

Tháng giêng năm 1964, khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thành lập, ông được Đại hội cử đảm nhiệm Vụ trưởng Gia đình Phật tử Vụ, Trưởng ban Hướng dẫn Trung ương Gia đình Phật tử Việt Nam cho đến năm 1981.

Đối với xã hội, ông là một nhà giáo mô phạm đã tham gia giảng dạy tại một số trường trung học tư thục ở cố đô Huế và Sài Gòn. Nhiều thế hệ thanh thiếu niên học sinh sau đó đã trở thành những người có vị trí trong xã hội, góp phần xây dựng đất nước cho đến ngày nay.

Ông qua đời ngày 6 tháng 3 năm 2008, thọ 91 tuổi.

Các chức vụ từng nắm giữ
- Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam

- Ủy viên Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam,

- Trưởng ban Văn hóa Trung ương G.H.P.G.V.N,

- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam,

- Tổng Biên tập Tạp chí Văn hóa Phật giáo,

- Tổng Biên tập Báo Giác Ngộ,

- Sáng lập viên Gia đình Phật tử Việt Nam,

- Trưởng ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử Việt Nam (1951-1975),

- Cố vấn Phân ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Năm

Kich: Suối Từ
Kich: Mùa Gặt Ác

Chú thích

Liên kết ngoài
Lời tưởng niệm cư sĩ Võ Đình Cường của Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Chùm ảnh tiễn đưa anh Võ Đình Cường về nơi an nghỉ cuối cùng
Chùm ảnh Gia đình Phật tử Việt Nam truy niệm cố huynh trưởng Nguyên Hùng Võ Đình Cường

Người Thừa Thiên Huế
Gia đình Phật tử
Phật tử Việt Nam


title: Epanthidium dilmae

text:
Epanthidium dilmae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Epanthidium
Động vật được mô tả năm 1991


title: Bamyan (tỉnh)

text:
Bamyan (tỉnh) là một trong 34 tỉnh của Afghanistan. Tỉnh lỵ là thành phố Bamyan. Tỉnh có dân số gần người, diện tích km2. Tỉnh nằm ở trung tâm địa lý của quốc gia này. Phần lớn tỉnh này là người Hazara, với 16% người Sadat, Tajiks 15%, và người Pashtun và người Tatar với số lượng nhỏ hơn. Bamyan là tỉnh lớn nhất trong khu vực Hazarajat của Afghanistan, và là thủ đô văn hóa của nhóm dân tộc Hazara chiếm ưu thế trong khu vực.

Trong thời cổ đại, trung tâm Afghanistan là chiến lược được đặt để phát triển mạnh từ các đoàn buôn con đường tơ lụa đi qua khu vực giữa Đế chế La Mã, Trung Quốc, Trung và Nam Á. Bamyan là một điểm dừng cho nhiều du khách. Thành phố có các yếu tố của Hy Lạp, Ba Tư và nghệ thuật Phật giáo được kết hợp thành một phong cách cổ điển độc đáo, được gọi là nghệ thuật Hy Lạp Phật giáo.

Tham khảo

Tỉnh của Afghanistan
Hazarajat
Tỉnh Bamyan
Địa điểm trên Con đường tơ lụa


title: Luperodes impressicollis

text:
Luperodes impressicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Caloptilia vacciniella

text:
Caloptilia vacciniella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (Pennsylvania, Maine và Michigan).

Ấu trùng ăn Vaccinium species, bao gồm Vaccinium angustifolium, Vaccinium corymbosum và Vaccinium pallidum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Notogomphus lujai

text:
Notogomphus lujai là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Tanzania, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Notogomphus lujai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Notogomphus


title: UTC-06:00

text:
Các vùng dùng giờ UTC−6
Các quốc gia có một múi giờ
 Belize
 Costa Rica
 El Salvador
 Guatemala
 Honduras
 Nicaragua

Các quốc gia có nhiều múi giờ
 Canada, Hoa Kỳ (Giờ miền Trung/Giờ ánh sáng ngày miền núi)
 Chile
 Đảo Phục Sinh
 Ecuador
 Quần đảo Galapagos
 Mexico

Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày
 Haiti
Cuba
Quần đảo Turks và Caicos

Tham khảo

Múi giờ

cs:Časové pásmo#UTC-6 S, CST (Central Standard Time)


title: 31 tháng 8

text:
Ngày 31 tháng 8 là ngày thứ 243 (244 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 122 ngày trong năm.

Sự kiện
805 – Đường Thuận Tông bị hoạn quan ép buộc phải nhường ngôi cho Thái tử Lý Thuần, tức Đường Hiến Tông, kết thúc giai đoạn Duy Tân Vĩnh Trinh thời Đường.
1795 – Chiến tranh Liên minh thứ nhất: quân Anh chiếm được toàn bộ Trincomalee (Sri Lanka) từ tay quân Hà Lan, chiếm cứ hòn đảo cho đến năm 1948.
1918 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Trận Mont Saint-Quentin bắt đầu giữa quân Úc và quân Đức tại Picardie, Pháp.
1957 – Liên bang Malaya giành được độc lập từ Anh Quốc.
1963 – Thuộc địa Bắc Borneo của Vương thất Anh được trao quyền tự trị, và tham gia hình thành Malaysia nửa tháng sau đó với tên gọi Sabah.
1965 – Aero Spacelines Super Guppy, một loại máy bay chở hàng của Hoa Kỳ có khoang rộng với kích thước lớn chuyên dùng để vận chuyển các hàng hóa quá khổ, thực hiện chuyến bay đầu tiên của mình.
 1991 – Kyrgyzstan tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô
1996 – Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất kết thúc với thắng lợi của Chechnya, quân Nga rút lui.
1997 – Vương phi Diana cùng tình nhân Dodi Fayed qua đời trong một vụ tai nạn giao thông ở Paris, Pháp.

Sinh
 1821 – Hermann von Helmholtz, nhà vật lý người Đức (m. 1894).
 1828 – Nguyễn Phúc Miên Quân, tước phong Hòa Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1863).
 1926 – Phạm Quốc Thuần, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
 1949 – Richard Gere, diễn viên Mỹ.
 1970 – Debbie Gibson, nữ ca sĩ, diễn viên người Mỹ.
 2004 – Jang Won-young, cựu thành viên ban nhạc IZ*ONE.
2007 – Hatsune Miku chương trình tổng hợp giọng hát của Vocaloid.

Mất
318 – Lưu Thông, hoàng đế nước Hán, tức ngày Quý Hợi (19) tháng 7 năm Mậu Dần (s. ?).
1975 – Minh Kỳ, nhạc sĩ người Việt Nam (s. 1930).
1997 – Diana, Vương phi xứ Wales (s. 1961).
2011 – Văn An, nhạc sĩ người Việt Nam (s. 1929).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm


title: Capo di Ponte

text:
Capo di Ponte là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 18 km², dân số 2429 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Campivo, Cemmo, Gambarere, Pescarzo. Các đô thị giáp ranh gồm: Cedegolo, Ceto, Cimbergo, Ono San Pietro, Paisco Loveno, Paspardo, Sellero

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Tàu ngầm lớp Zwaardvis

text:
Tàu ngầm lớp Zwaardvis là lớp tàu tàu ngầm tấn công dùng trong lực lượng hải quân hoàng gia Hà Lan thay thế cho loại tàu ngầm lớp Dolfijn. Zwaardvis có thiết kế dựa trên tàu ngầm lớp Barbel của Anh với thiết kế vỏ tàu hình giọt nước. Vào tháng 9 năm 1981 Trung Hoa Dân Quốc đã mua hai chiếc Zwaardvis nâng cấp được biết với tên lớp Chien Lung và Hai Lung. Hai chiếc Zwaardvis đã được thay thế bằng hai tàu ngầm lớp Walrus trong việc phục vụ trong lực lượng hải quân Hà Lan.

Tham khảo

 Conway's All the World's Fighting Ships 1947–1995

Liên kết ngoài
page from Dutch submarines

Zwaardvis
Tàu ngầm Hà Lan
Lớp tàu ngầm


title: Protomelas annectens

text:
Protomelas annectens là một loài cá thuộc họ Cichlidae.

Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Protomelas annectens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Protomelas


title: Bộ luật Nhân quyền Quốc tế

text:
Bộ luật Nhân quyền quốc tế (tiếng Anh: International Bill of Human Rights) là tên gọi chung cho bộ ba văn kiện nhân quyền quốc tế do Liên Hợp Quốc soạn bao gồm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (thông qua năm 1948), Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (1966) với hai nghị định thư đính kèm và Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa. Hai công ước chính đã được nhiều nước tham gia và có hiệu lực năm 1976.

Ban đầu một dự luật các quyền được thực hiện với nhiều hướng, cách nhìn khác nhau đã được hình thành. Sau đó Liên Hợp Quốc đã tổng hợp quy hoạch lại các dự luật để tạo thành Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền, một công ước cùng các biện pháp thực hiện. Ban soạn thảo quyết định chuẩn bị hai tài liệu: Một bản tuyên bố mà theo đó sẽ đặt ra nguyên tắc và tiêu chuẩn chung về quyền con người, và một dưới dạng quy ước sẽ xác định cụ thể quyền và giới hạn của họ. Tại lần họp thứ hai vào tháng 12 năm 1947 Ủy ban đã quyết định đặc tên "Dự luật Nhân quyền Quốc tế" cho một loạt các văn kiện chia thành ba nhóm: Một là tuyên bố, hai là quy ước (sau này đổi thành công ước), ba là các hướng dẫn thực hiện. Ủy ban đã soạn thảo một phác thảo tổng hợp trong lần họp thứ ba của mình vào tháng 5 - tháng 6 năm 1948 trong đó tập hợp ý kiến của các chính phủ. Nó không ghi thời gian tiến hành thực hiện nhưng có thể xem như là một công ước ước hay các câu hỏi cho bản hướng dẫn thực hiện.

Xem thêm
Các văn kiện nhân quyền quốc tế và khu vực
Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền
Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị
Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa

Liên kết ngoài
 Giới thiệu chung về Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế. Xem Bản lưu
UN OHCHR Factsheet No. 2 Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế
Drafting Committee on an International Bill of Human Rights, 1st session
 Drafting Committee on an International Bill of Human Rights, 2nd session
 UN Doc. A/2929: Annotations on the Covenants (1955), includes history of drafting the bill

Chú thích

Nhân quyền
Công ước và Nghị quyết Liên Hợp Quốc
Văn bản Liên Hợp Quốc
Các văn kiện về nhân quyền


title: Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo

text:
Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo ( ) là hạng đấu cao nhất của hệ thống giải đấu bóng đá Áo. Giải đấu quyết định ra nhà vô địch bóng đá quốc gia Áo, cũng như các suất tham dự cúp châu Âu của UEFA. Vì Áo xếp thứ 16 trong bảng xếp hạng hệ số hiệp hội UEFA ở cuối mùa giải 2015–16, giải có một suất tham dự UEFA Champions League.

Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo bắt đầu từ mùa giải 1974–75, và trở thành một hiệp hội được đăng ký riêng biệt từ ngày 1 tháng 12 năm 1991. Hai gã khổng lồ thành Viên là những đội giành nhiều chức vô địch nhất, với Austria Wien vô địch quốc gia 24 lần còn Rapid Wien vô địch quốc gia 32 lần. Đương kim vô địch là Red Bull Salzburg. Phillip Thonhauser là chủ tịch của Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo. Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo hiện được biết đến là Tipico Bundesliga vì lý do tài trợ.

Tipp 3 Bundesliga
Tại Tipp 3 Bundesliga, 10 câu lạc bộ thi đấu "mùa giải kép" mỗi đội sẽ thi đâu với đội khác hai lần trên sân nhà và hai lần sân khách trong một mùa giải và được chia thành giải mùa thu và mùa xuân. Mùa giải thường kéo dài từ tháng Bảy tới tháng 6 năm sau đó. Kết thúc mùa giải, đội xếp cuối bảng sẽ xuống chơi tại ADEG Erste Liga, đội vô địch giải dưới sẽ lên hạng Tipp 3 Bundesliga.

Các câu lạc bộ mùa 2021–22
Đội vô địch Bundesliga sẽ giành quyền tham dự UEFA Champions League, các câu lạc bộ ở vị trí thứ 2 và 3, cũng như đội vô địch Cúp Quốc gia, sẽ đá vòng loại UEFA Europa League. Trong trường hợp đội vô địch Bundesliga giành luôn Cúp Quốc gia, đội xếp thứ tư sẽ tham dự UEFA Europa League.

Thành tích

Thành tích theo câu lạc bộ

Ghi chú:
  Tất cả các đội đến từ Innsbruck, Tirol. Wacker Innsbruck (1915–1999), Swarovski Tirol (1986–1992) và Tirol Innsbruck (1993–2002). Họ được coi là sự tiếp nối của nhau
  Công ty Red Bull mua lại câu lạc bộ ngày 6 tháng 4 năm 2005 và đổi tên. Tới 2005 đội được gọi là SV Austria Salzburg hay Casino Salzburg. Họ cũng đổi từ màu trắng-tím sang đỏ-trắng. Tím-Trắng thành lập một câu lạc bộ mới, SV Austria Salzburg.
 * FC Admira Wacker Mödling được thành lập sau sự hợp nhất của SK Admira Wien và SC Wacker Wien năm 1971, dưới tên gọi Admira Wacker Wien, hợp nhất với VfB Mödling năm 1997 và với SK Schwadorf năm 2008. Đội mới thi đấu tại Mödling.

Thành tích theo thành phố

Vua phá lưới Bundesliga

Cầu thủ ghi bàn hàng đầu

Đậm đang thi đấu tại Bundesliga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ Bundesliga
 OEFB
  League321.com - Austrian football league tables, records & statistics database.
 Austria - List of Champions, RSSSF.com

Giải bóng đá Áo
Áo
Khởi đầu năm 1974 ở Áo


title: Apophylia vernalis

text:
Apophylia vernalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Galerucella amboinensis

text:
Galerucella amboinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Catocala intacta

text:
Catocala intacta là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản và Đài Loan.

Sải cánh dài 58–60 mm.

Phụ loài
Catocala intacta intacta
Catocala intacta taiwana (Taiwan)

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Satoracotis

text:
Satoracotis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Cabana de Bergantiños

text:
Cabana de Bergantiños là đô thị của Tây Ban Nha ở tỉnh A Coruña trong cộng đồng tự trị của Galicia.

Tham khảo

Đô thị ở A Coruña


title: Oides palleata

text:
Oides palleata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Quốc vụ khanh

text:
Quốc vụ khanh (thuật ngữ tiếng Anh: Secretary of state, tiếng Trung: 國務卿) là danh xưng của một chức vị thành viên nội các hoặc chính phủ của một quốc gia

Quốc vụ khanh có cấp bậc tương đương Bộ trưởng (cũng có thể cao hơn hoặc thấp hơn) là người đứng đầu một Bộ trong Chính phủ, hoặc là người được bổ nhiệm trong trường hợp thay thế bộ trưởng bộ ngoại giao để tiến hành các hoạt động đối ngoại, hoặc có thể là Bộ trưởng không bộ (thuật ngữ tiếng Anh: Minister without portfolio) hoặc được chính phủ giao phụ trách một lĩnh vực công tác nào đó trong một bộ.

Quốc vụ khanh thường là vị trí được bổ nhiệm về mặt chính trị, mặc dù tại một số nước như Đức hoặc Thụy Điển thì vị trí này có thể do một thành viên trong bộ máy hành pháp (dân chính) đảm nhiệm. Ở Tòa Thánh Vatican, có một thể chế gọi là Quốc vụ khanh; do một vị Hồng y đứng đầu thể chế này và phối hợp hoạt động của tất cả các bộ của Giáo triều Rôma (vì thế Hồng y Quốc vụ khanh có cấp bậc tương đương thủ tướng). Tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Quốc vụ khanh Anh Quốc là thành viên của Nội các Anh Quốc, do Quốc vương Anh bổ nhiệm theo đề nghị của Thủ tướng Anh (vì thế Quốc vụ khanh Anh Quốc có cấp bậc tương đương bộ trưởng).

Trong Chính phủ liên bang Hoa Kỳ, Quốc vụ khanh là quan chức chính trị cao cấp nhất được bổ nhiệm, đảm trách chính sách đối ngoại, vì thế có cấp bậc tương đương bộ trưởng. Tiếng Việt quen gọi Quốc vụ khanh Hoa Kỳ là "Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ" hay "Ngoại trưởng Hoa Kỳ".

Tham khảo

Viên chức chính quyền theo vai trò


title: 7043 Godart

text:
7043 Godart (1934 RB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 1934 bởi E. Delporte ở Uccle.

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1934


title: Scinax cruentommus

text:
Scinax cruentommus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Ecuador và Peru, có thể có ở Bolivia và Guyane thuộc Pháp.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vườn nông thôn.

Tham khảo

 Angulo, A., Azevedo-Ramos, C., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Scinax cruentommus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Scinax


title: Eucoptocnemis

text:
Eucoptocnemis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài tiêu biểu
Eucoptocnemis canescens Lafontaine, 2004
Eucoptocnemis dapsilis (Grote, 1882)
Eucoptocnemis elingua (Smith, 1903)
Eucoptocnemis dolli Grote, 1882 (trước đây gọi là Agrotis dolli)
Eucoptocnemis fimbriaris (Guenée, 1852) (đồng nghĩa: Eucoptocnemis tripars (Walker, 1856))
Eucoptocnemis rufula Lafontaine, 2004

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Eucoptocnemis at funet

Noctuinae


title: Schlierbach, Kirchdorf an der Krems

text:
Schlierbach là một đô thị ở huyện Kirchdorf an der Krems bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 18,4 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2743 người.

Tham khảo


title: Dactylispa latifrons

text:
Dactylispa latifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Tan miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Giáo hoàng Biển Đức V

text:
Biển Đức V hoặc Bênêđictô V (Latinh: Benedictus V) là giáo hoàng thứ 131 của Giáo hội Công giáo. Theo niên giám Tòa Thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 964, là Giáo hoàng liền sau Giáo hoàng Gioan XII và ở ngôi Giáo hoàng trong 1 năm vài tháng. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông bắt đầu từ ngày 22 tháng 5 năm 964 và kết thúc vào ngày 4 tháng 7 năm 966.

Giáo hoàng Benedictus sinh tại Rôma. Khi Giáo hoàng Gioan XII qua đời, ông được hàng vua chúa tại La mã đề cử lên ngôi Giáo hoàng nhưng đại đế Otto I không đồng ý.

Bởi thế khi Vua Otto I xâm chiếm được Rôma bèn cách chức ông xuống hàng phó tế và mang ông về Đức, đày sang Hamburg. Hoàng đế xem ông như là một ngụy giáo hoàng (Giáo hoàng giả, anti-pope). Khi Lêô VIII qua đời, Otto để cho ông được trở về Rôma, vì Otto chịu nhượng bộ yêu cầu dai dẳng của dân chúng Rôma. Sự đắc cử của cả hai Đức Leo và Benedictus đều được Giáo hội nhìn nhận.

Đức Leo VIII băng hà ngày 1 tháng 3 năm 965. Qua cái chết của vị Giáo hoàng và do áp lực của dân Pháp, Phổ và Rôma, vua Otto I đã nhận ra giá trị của việc bổ nhiệm của Benedictus V.

Benedictus V qua đời ở Hamburg ngày 4 tháng 7 năm 966 và được an táng trong nhà thờ chính tòa ở đây. Xương cốt của ông đã được vua Otto III mang lại về La Mã vào năm 988. Theo một số sử gia, đôi khi ông được xem là một Ngụy giáo hoàng.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

B
Mất năm 966
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý
Mất năm 965


title: Phenacovolva rosea

text:
Phenacovolva rosea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phenacovolva


title: Trivirostra poppei

text:
Trivirostra poppei là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Triviidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Trivirostra


title: Le Margnès

text:
Le Margnès  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 900 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Priopus beauchenei

text:
Priopus beauchenei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Catasema

text:
Catasema là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Catasema vulpina (Staudinger, 1888)

Tham khảo

 Catasema at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Tillandsia moronesensis

text:
Tillandsia moronesensis là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

M
Thực vật México


title: 14092 Gaily

text:
14092 Gaily (1997 MC8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 6 năm 1997 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14092 Gaily

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Horaiclavus madurensis

text:
Horaiclavus madurensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Horaiclavus


title: Augochlora leptis

text:
Augochlora leptis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1911


title: Communiqué (album)

text:
Communiqué là album thứ hai của ban nhạc rock Dire Straits đến từ Anh Quốc, phát hành vào năm 1979.

Danh sách các bài trong album
(các bài đều do Mark Knopfler hát)

"Once upon a Time in the West" – 5:25
"News" – 4:14
"Where Do You Think You're Going?" – 3:49
"Communiqué" – 5:49
"Lady Writer" – 3:45
"Angel of Mercy" – 4:36
"Portobello Belle" – 4:29
"Single-Handed Sailor" – 4:42
"Follow Me Home" – 5:50

Tham gia
Mark Knopfler - ghi ta, hát
John Illsley - ghi ta bass, hát
David Knopfler - ghi ta (đệm), hát
Pick Withers - trống
B. Bear - keyboard

Sản xuất
Nhà sản xuất: Barry Beckett, Jerry Wexler
Kỹ thuật: Jack Nuber
Trộn âm: Gregg Hamm
Mastering: Bobby Hata
Mastering supervisor: Paul Wexler
Remastering: Bob Ludwig
Project coordinator: Jo Motta
Series concept: Gregg Geller
Chỉ đạo nghệ thuật: Alan Schmidt
Minh họa: Geoff Halpin

Xếp hạng
Album - Tạp chí Billboard (Bắc Mỹ)

Đĩa đơn - Billboard (Bắc Mỹ)

Tham khảo

Album của Dire Straits
Album năm 1979
Album nhạc rock
Album của Warner Bros. Records


title: Batrachuperus yenyuanensis

text:
Batrachuperus yenyuanensis (tên tiếng Anh: Yenyuan Stream Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Hynobiidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, hồ nước ngọt, và đầm nước ngọt.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Guanfu, W. & Liang, F. 2004. Batrachuperus yenyuanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Batrachuperus


title: Hoplitis antigae

text:
Hoplitis antigae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1895


title: Ngộ tích

text:
Ngộ tích (zh. 悟跡, ja. goseki) là dấu vết của sự ngộ nhập, của kinh nghiệm Kiến tính. Theo Thiền tông thì sự chứng ngộ thâm sâu không để lại một dấu vết gì. Người nào có những hành động mà những người xung quanh có thể nhận ra được là đã có chút tỉnh, có ngộ nhập thì vị này được gọi là có "ngộ tích" và các Thiền gia chính tông cũng không ngần ngại gì với sự quả quyết rằng, người đó "mang hơi hám của sự giác ngộ." Chỉ khi nào "hơi hám" này hoàn toàn biến mất và người này sống thật tự nhiên với cái đã chứng ngộ được và cũng không tự biết mình đã chứng ngộ mà cũng không đề cao việc này – lúc đó người này mới được Thiền tông thừa nhận là đã chứng ngộ.

Quốc sư Nam Dương Huệ Trung một lần thử một vị tăng – vị này mang danh hiệu Tam Tạng (thông cả ba tạng kinh điển) và tự xưng là có tha tâm thông (Lục thông) – nghĩa là đọc được ý nghĩ của người. Sư hỏi vị này: "Ông thử nói, hiện giờ Lão tăng ở chỗ nào?" Tăng thưa: "Hoà thượng là thầy của một nước, sao lại đến Tây Xuyên xem đò đưa?" Sư im lặng giây lâu, hỏi tiếp: "Ông hãy nói, hiện giờ Lão tăng ở chỗ nào?" Tăng thưa: "Hoà thượng là thầy của một nước, sao lại đến cầu Thiên Tân xem khỉ đùa giỡn?" Sư im lặng giây lâu, lại hỏi: "Ông hãy nói, hiện giờ Lão tăng ở chỗ nào?" Tăng mờ mịt không biết nói gì. Sư liền quát: "Dã hồ tinh! Tha tâm thông ở chỗ nào!"

Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng lúc còn ở với thầy là Động Sơn Lương Giới có thiên thần dâng cơm cúng dường, vì vậy mà Sư không đến trai đường. Nghe chuyện này, Động Sơn bảo sư: "Ta bảo ông là kẻ vẫn còn kiến giải. Ông hãy đến đây buổi chiều." Chiều, Sư đến. Động Sơn gọi Sư: "Am chủ Ưng!" Sư ứng thinh: "Dạ!" Động Sơn bảo: "Chẳng nghĩ thiện, chẳng nghĩ ác là cái gì?" Sư trở về am ngồi lặng lẽ, thiên thần tìm mãi không thấy, trải ba ngày như thế mới thôi cúng dường.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Triết lý Phật giáo
Thiền tông


title: Cambarus obeyensis

text:
Cambarus obeyensis là một loài tôm càng xanh trong họ Cambaridae. Chúng thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Cambarus
Động vật được mô tả năm 1947
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ


title: Lịch Maya

text:
Lịch Maya là một hệ thống lịch và niên giám được sử dụng trong nền văn minh Maya tiền Columbus, và trong một số cộng đồng Maya hiện đại ở vùng cao Guatemala và Oaxaca, México.

Các yếu tố cần thiết của hệ thống lịch Maya được dựa trên một hệ thống mà đã được sử dụng phổ biến trên khắp khu vực, có niên đại ít nhất là thế kỷ thứ 5 TCN. Nó có nhiều mặt với lịch làm việc của các nền văn minh Trung Mỹ khác trước đó, chẳng hạn như các Zapotec và Olmec và đương đại hoặc sau đó những người, như Mixtec và lịch Aztec. Mặc dù lịch Trung Mỹ không có cùng nguồn gốc với Maya, phần mở rộng tiếp theo của nó và là cải tiến phức tạp nhất. Cùng với lịch Aztec, lịch Maya là một trong những lịch tốt nhất, tài liệu và nhất hoàn toàn hiểu rõ.

Đến với thần thoại truyền thống Maya, như tài liệu trong thuộc địa Yucatec và chữ khắc dựng lại từ cuối thời kỳ cổ đại và hậu cổ điển vị thần Itzamna là thường xuyên ghi là đã mang lại kiến thức của hệ thống lịch cho tổ tiên người Maya, cùng với văn bản nói chung và các khía cạnh nền tảng của văn hóa Maya.

Người Maya xác định chính xác độ dài của một năm, thời gian Trái Đất quay hết một vòng quanh Mặt Trời là 365,2420 ngày - xê dịch có 0,0002 ngày so với cách tính tân kỳ nhất, điều này có nghĩa là xác suất sai số chỉ có 1 ngày trong 5000 năm. Sự tính toán của người Maya đúng hơn 1.200 lần so với người Ai Cập, 40 lần so với lịch Julius (độ sai số cho một ngày là mỗi 128 năm) và thậm chí hơn cả 1,5 lần so với thứ lịch Gregory hiện đại mà chúng ta đang dùng (độ sai số cho một ngày là mỗi 3.257 năm).

Có giả thiết cho rằng người Maya đã kế thừa cách tính lịch từ các nền văn minh cổ Zapotecs (ở Mont Alban) và Olmecs (ở La venta và Tres Zapotes). Tuy thế, người Maya lại không sử dụng độ dài tính toán thời gian một năm vào lịch của họ. Một năm Mặt Trời được chia thành 18 tháng, mỗi tháng có 20 ngày (dùng hệ đếm cơ số 20), năm ngày còn lại được đưa vào cuối năm. Các ngày trong tháng được ghi bằng số thứ tự từ 0 đến 19 trước tên tháng (0 đến 4 cho tháng thiếu, cuối năm có 5 ngày). Theo lịch này, các năm nối tiếp nhau không ngừng, không có năm nhuận. Như vậy kết quả là lịch sẽ bị sai lệch lùi về một ngày trong vòng 4 năm.

Nhưng những hiểu biết chính xác ấy không phải để giới chiêm tinh Maya cổ sử dụng để tính lịch đúng, mà chỉ để quy định "mức độ không chính xác" trong sự tồn tại song song 3 thứ lịch căn bản mà người Maya cổ thường dùng: bình thường họ dùng lịch 365 ngày; lễ hội dùng lịch 360 ngày; còn trong những dịp tế lễ đặc biệt chỉ chuyên dùng thứ lịch 260 ngày. Đây là một trong những bí ẩn nữa về nền văn minh Maya huyền bí.

Lịch của thầy bói
Ngày xưa, những người da đỏ Quiche, Ixil và Mam vẫn dùng lịch Maya truyền thống với một năm có 260 ngày để dự đoán tương lai. Để giải thích vì sao bộ lịch lại gồm 260 ngày, người ta đã phỏng vấn nhiều thầy bói ở Chichicastenango và Momstenango và phát hiện ra rằng: Việc chọn độ dài của năm nay không phải do ngẫu nhiên mà là do phù hợp với thời gian mang thai của con người. Hệ đếm 20 cho phép chia một năm 260 ngày thành 13 tháng, mỗi tháng 20 ngày, kết hợp với một trong 20 tên gọi các con vật, các lực lượng tự nhiên, các quan niệm hay khái niệm mà ý nghĩa không còn lưu truyền đến ngày nay.

Tzolkʼin

Haabʼ

{|class="wikitable"
|+ Tháng Haabʼ: tên gọi và ký tự theo dãy số
! Dãy.Số.
! Têntiếng Yucatec
! Chữ tượng hình
! Ký hiệu thời Cổ điển
! Ý nghĩa
!Tiếng Maya Cổ điển phỏng dựng
|-
! 1
|Pop ||
|||
|k'anjalaw
|-
! 2
|Woʼ ||
|||
|ik'at
|-
! 3
|Sip ||
|||
|chakat
|-
! 4
|Sotzʼ ||
|||dơi
|sotz'
|-
! 5
|Sek ||
|||
|kaseew
|-
! 6
|Xul ||
|||
|chikin
|-
! 7
|Yaxkʼin ||
|||
|yaxk'in
|-
! 8
|Mol ||
|||
|mol
|-
! 9
|Chʼen ||
|||đen
|ik'siho'm
|-
! 10
|Yax ||
|||lục
|yaxsiho'm
|-
! 11
|Sak ||
|||trắng
|saksiho'm
|-
! 12
|Keh ||
|||đỏ
|chaksiho'm
|-
! 13
|Mak ||
|||
|mak
|-
! 14
|Kʼankʼin ||
|||
|uniiw
|-
! 15
|Muwan ||
|||
|muwaan
|-
! 16
|Pax ||
|||
|paxiil
|-
! 17
|Kʼayab ||
|||
|k'anasiiy
|-
! 18
|Kumkʼu ||
|||
|ohl
|-
! 19
|Wayebʼ ||
|||5 ngày xui xẻo
|wayhaab
|}

Xem thêm
 Baktun: là một khoảng thời gian trong lịch của người Maya, bao gồm 20 chu kỳ katun trong Lịch Long Count cổ (Lịch Đếm Ngày) của người Maya. Loại lịch này có 144.000 ngày hay 400 tuns hoặc gần 400 năm nhiệt đới
 Hiện tượng 2012: bao gồm hàng loạt những đức tin về thuyết mạt thế cho rằng vào ngày 21 tháng 12 năm 2012 là ngày tận thế hoặc sẽ xảy ra những sự kiện biến đổi lớn. Ngày này được coi là ngày kết thúc của một chu kỳ dài 5.125 năm trong lịch Long Count của người Maya

Tham khảo

Thư mục

 Rice, Prudence M., Maya Calendar Origins: Monuments, Mythistory, and the Materialization of Time'' (Austin, TX: University of Texas Press, 2007) .

Liên kết ngoài

 Today's Long Count
 Maya Cycles of Time at
 Maya Calendar and Links on diagnosis2012.co.uk (The calculator uses the proleptic Gregorian calendar, with a number of links to other Maya calendar sites.)
 Interactive Maya Calendars
  1897 text by Cyrus Thomas
 Maya Calendar, Date conversions, contemporary year version, Tzolkin and Haab day in Calendar Rounds
 Daily Aztec Calendar Also does Mayan long count dates.

Nền văn minh Maya
Lịch
Lịch Maya
Lịch sử chiêm tinh học
Lịch sử thiên văn học


title: Lipotriches basipicta

text:
Lipotriches basipicta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Wickwar mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1908


title: (148009) 1997 NW

text:
(148009) 1997 NW là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 3 tháng 7 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 148001–149000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Holldorf

text:
Holldorf là một đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Mecklenburg-Strelitz), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 15,69 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 847 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: 20495 Rimavská Sobota

text:
20495 Rimavská Sobota là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1528.6808554 ngày (4.19 năm).

Nó được phát hiện ngày 15 tháng 8 năm 1995.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hylaeus sidensis

text:
Hylaeus sidensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1981


title: Bathybuccinum

text:
Bathybuccinum là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Bathybuccinum gồm có:

 Bathybuccinum clarki Kantor & Harasewych, 1998
 Bathybuccinum higuchii Fraussen & Chino, 2009
 Bathybuccinum yadai Fraussen & Chino, 2009

Chú thích

Tham khảo

Buccinidae


title: Hylaeus leucolippa

text:
Hylaeus leucolippa là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1913


title: Armand Marc de Montmorin Saint-Hérem

text:
Armand Marc, Bá tước de Montmorin de Saint Herem (sinh 1745 tại Paris - mất 1792 tại Paris), là một chính khách người Pháp. Ông là Bộ trưởng bộ Ngoại giao và Hải quân Pháp dưới thời vua Louis XVI.

Ông thuộc về một nhánh nhỏ của một gia đình quý tộc ở tỉnh Auvergne. Ông là quan thị vệ của Louis XVI khi ông này còn là Dauphin de France (trữ quân Pháp), và sau đó trở thành đại sứ Pháp tại Madrid. Khi đang còn thực hiện nhiệm vụ ở Madrid thì ông được triệu về làm Thống đốc Bretagne, và tới năm 1787 thì được vua Pháp bổ nhiệm thay thế Vergennes giữ chức Bộ trưởng bộ Ngoại giao. Armand Marc là một người hâm mộ Jacques Necker, người mà ảnh hưởng trong triều đình đã chống lưng cho Armand Marc rất nhiều. Thời gian nay với cương vị Bộ trưởng Bộ ngoại giao, ông đã ký với Pigneau de Béhaine Hiệp ước Versailles liên quan tới Việt Nam. Ông về hưu khi Nacker bị sa thải ngày 12 tháng 7 năm 1789, nhưng lại được tái bổ nhiệm khi Necker được phục hồi chức vụ sau cuộc phá ngục Bastille và ông giữ chức này cho đến tháng 10 năm 1791.

Xem Agenor Bardoux, Pauline de Montmorin, comtesse de Beaumont: Études sur la fin du XVIIIème siècle (Paris, 1884), for a defence of Montmorin's policy; A de Bacourt, , 1789-1791 (3 vols., Paris, 1851), contains many letters of Montmorin; "Correspondence of the Comte de Moustier with the Comte de Montmorin," in the Amer. Hist. Rev., vol. viii. (1902-1903).

Tham khảo

Sinh năm 1745
Mất năm 1792
Bá tước Montmorin de Saint Herem
Chính khách Pháp
Người Paris


title: Oudalan (tỉnh)

text:
Oudalan là một trong 45 tỉnh của Burkina Faso, tọa lạc ở Vùng Sahel. Tỉnh này có diện tích 9.797 km², dân số năm 1997 ước khoảng 136.583 người, mật độ dân số là 13,9 người/km²

Thủ phủ là Gorom-Gorom.

Oudalan được chia thành 5 tổng:
Deou
Gorom-Gorom
Markoye
Oursi
Tin-Akof

Tham khảo

Tỉnh của Burkina Faso
Tỉnh Oudalan


title: Rouilly

text:
Rouilly là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Rouilly on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Villebougis

text:
Villebougis là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Bogiciens.

Hành chính

| || 1995 - 2001 || Robert Meunier ||align="center"| ||
|-
| || 2001 - 2008 || Robert Meunier ||align="center"| ||
|-
| || 2008 - || Marcel Milachon ||align="center"| ||
|-

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Villebougis trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Villebougis trên trang mạng của Insee
 Villebougis sur le site du Quid
 Localisation de Villebougis sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Villebougis sur Mapquest

Xã của Yonne


title: Pugnus

text:
Pugnus là một chi ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pugnus bao gồm:
 Pugnus lachrimula (Gould, 1862)
 Pugnus margaritella Faber, 2006
 Pugnus serrei (Bavay, 1911)
 Pugnus tarasconii Rios, 2009

Chú thích

Tham khảo

Cystiscidae
Marginellidae


title: Cleorina longicornia

text:
Cleorina longicornia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Cleorina


title: Scinax angrensis

text:
Scinax angrensis là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và ao. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Telles, A.M. 2004. Scinax angrensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Scinax
Động vật đặc hữu Brasil


title: Navezuelas

text:
Navezuelas là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 740 người.

Xem thêm
Photos
Location (Google-maps)

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Chrysolina copta

text:
Chrysolina copta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Liebstadt

text:
Liebstadt là một thị xã ở huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, bang Sachsen, Đức. Đô thị Liebstadt có diện tích 37,41 km². Đô thị này có cự ly 12 km về phía tây nam của Pirna, và 23 km về phía đông nam trung tâm thành phố Dresden.

Tham khảo

Thị trấn của bang Sachsen


title: Le Minihic-sur-Rance

text:
Le Minihic-sur-Rance () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Le Minihic-sur-Rance được gọi là Minihicois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Le Minihic-sur-Rance

Xã của Ille-et-Vilaine


title: 18861 Eugenishmidt

text:
18861 Eugenishmidt (1999 RW166) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18861 Eugenishmidt

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Kiffis

text:
Kiffis là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 236 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Megapenthes contaminatus

text:
Megapenthes contaminatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Lemgow

text:
Lemgow là một đô thị của huyện Lüchow-Dannenberg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 64,34 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Lüchow-Dannenberg


title: Teucholabis duidensis

text:
Teucholabis duidensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Parícutin

text:
Parícutin (hay Volcán de Parícutin trong tiếng Tây Ban Nha; cũng thường được viết là Paricutín hay Paricutin) là một núi lửa ở bang Michoacán, México, gần làng cùng tên bị chiếm dưới dung nham. Nó xuất hiện trên nhiều danh sách Bảy kỳ quan thế giới tự nhiên..

Nó mới đầu là chỗ nứt xuất hiện trong ruộng ngô của Dionisio Pulido, một người nông dân Tarasco, ngày 20 tháng 2 năm 1943. Pulido và vợ con ông chứng kiến vụ phun tro và đá đầu tiên khi đang cày đất. Phần lớn núi lửa mọc lên vào năm đầu tiên, khi nó còn trong giai đoạn nổ đá vụn (pyroclastic phase). Hai làng gần núi Paricutín và San Juan Parangaricutiro đều bị chiếm dưới tro và đá; cả dân cư chuyển sang đất trống gần đấy.

Vào lúc giai đoạn này kết thúc khoảng một năm sau, núi lửa này đã cao 336 mét. Vào tám năm sau, núi lửa tiếp tục nổ, nhưng vào giai đoạn này, nó phần lớn phun dung nham hơi yên lặng, và dung nham này đốt cháy vùng đất chung quanh cách 25 km². Vào giai đoạn này, núi lửa yếu dần từ từ cho đến sáu tháng cuối cùng; vào lúc đó, vụ nổ mạnh mẽ xảy ra thường xuyên. Năm 1952, các vụ nổ kết thúc và Parícutin ngủ yên, sau khi tới độ cao 424 m trên mức ruộng ngô có trước. Núi lửa không hoạt động từ đó đến nay. Giống phần nhiều núi lửa hình nón có than đá, Parícutin là núi lửa rải rác (monogenetic volcano), có nghĩa rằng nó không có thể nổ lần nữa.

Núi lửa là một phần thường của đất Mexico. Paricutín chỉ là núi lửa trẻ nhất trong số hơn 1.400 lỗ dung nham tồn tại trong Vành đai núi lửa xuyên Mexico. Núi lửa này khác biệt vì có người chứng kiến nó từ khi nó mới xuất hiện. Ba người bị thiệt mạng do những chớp được gây ra bởi vụ nổ, nhưng không có sự chết nào được cho là do dung nham hay bị ngạt.

Tham khảo

Paricutin tại Volcano World
 Tập hợp lại tất cả những bài báo và hình của vụ nổ và các ảnh hưởng cho đến lúc xuất bản.

Liên kết ngoài

Vụ nổ Parícutin (1943–1952)
Hình ảnh Paricutin (2006)

Núi lửa México
Địa mạo Michoacán
Thiên tai năm 1943
Núi México
Núi lửa còn hoạt động
Vành đai núi lửa México
Núi lửa VEI-4
Thiên tai tại México
Sự kiện núi lửa thế kỷ 20
Thành phố bị phá hủy
Hoạt động núi lửa México


title: Khổ (Phật giáo)

text:
Khổ (chữ Hán: 苦, tiếng Phạn: duḥkha, tiếng Pali: dukkha) là một khái niệm quan trọng của Phật giáo, là cơ sở của Tứ diệu đế. Khổ là một trong ba tính chất của sự vật và được đúc kết trong câu nhận định Đời là bể khổ.

Không phải chỉ là những cảm thụ khó chịu mới là Khổ. Khổ dùng để chỉ tất cả mọi hiện tượng vật chất và tâm thức, xuất phát từ Ngũ uẩn, chịu dưới quy luật của sự thay đổi và biến hoại. Như thế tất cả những điều an lạc đang có cũng là khổ vì chúng sẽ hoại diệt. Khổ xuất phát từ Ái (sa. tṛṣṇā) và con đường thoát khổ là Bát chính đạo..

Chân lý thứ nhất - Khổ đế - của Tứ diệu đế nói về tính chất của khổ như sau:

Phân loại
Xét theo nguyên nhân và mức độ gây khổ thì có tam khổ (ba loại khổ), còn nếu xét theo hình thức sự việc thì có bát khổ (tám loại khổ).

Tam khổ
Tam khổ là ba nỗi khổ xét theo nguyên nhân và mức độ gây khổ, gồm:
 Khổ khổ (sa. duḥkha-duḥkha)
Nghĩa là khổ vì những sự khổ của thế tục, chẳng hạn khổ vì đói khát, khổ vì phải trải nạn chiến tranh. Đây là mức độ khổ thấp nhất mà ai cũng cảm nhận được.
 Hoại khổ (sa. vipariṇāma-duḥkha)
Nghĩa là khổ vì sự thay đổi. Ở cấp độ này, ngay cả những kinh nghiệm tưởng có vẻ khoái lạc thì cũng là khổ. Sở dĩ con người cảm thấy các kinh nghiệm đó là vui sướng là bởi họ đã so sánh chúng với những kinh nghiệm đau đớn. Sự vui sướng đó chỉ là tương đối. Trong khi đó, sự vật luôn thay đổi, vì vậy sau một thời gian thì những kinh nghiệm tưởng chừng là vui sướng đó chỉ còn là sự nhàm chán, không thỏa mãn, sự vui sướng rồi cũng mất đi.
 Hành khổ (sa. saṃskāra-duḥkha)
Nghĩa là cái khổ bao trùm tam giới, sáu cõi (tất cả chúng sanh trong luân hồi). Minh họa của cái khổ này là hợp uẩn cấu nhiễm của chúng sanh và cái hợp uẩn cấu nhiễm này không những là nền tảng cho cái khổ trong kiếp này mà còn là nền tảng cho đau khổ trong kiếp sau. Cái khổ này nối tiếp nhau kéo từ đời này sang đời khác một khi con người vẫn nằm trong vòng vô minh. Sự nhận biết về khổ ở mức độ này là sâu sắc nhất.

Bát khổ
Bát khổ là tám nỗi khổ xét theo hình thức sự việc, thực ra đều thuộc loại Khổ khổ trong Tam khổ. Nhân sinh quan Phật giáo cho rằng "đời là bể khổ"; con người ai ai cũng phải chịu bát khổ, gồm:
 Sinh khổ
Con người khổ trong sự sinh sống. Người ta khổ từ khi còn là bào thai trong bụng mẹ. Con phải nằm trong bụng mẹ chật hẹp, cũng là khổ. Mẹ phải mang nặng đẻ đau biết bao khó nhọc, đó là khổ. Sinh con ra rồi thì cha mẹ cũng phải khổ. Con người sống trên đời phải mưu kế sinh nhai, cũng là khổ.
 Lão khổ
Khi đến tuổi già thì thân thể trở nên già nua, mắt mờ, tai điếc. Đó là khổ.
 Bệnh khổ
Con người phải chịu đau đớn, khổ sở cả về thể xác và tinh thần khi mắc bệnh. Đó là khổ.
 Tử khổ
Khi sắp chết thì sợ hãi tinh thần, ngạt hơi rất khổ. Chết đi rồi thì thân xác phân hủy, hôi tanh, gia quyến đau lòng. Đó là khổ.
 Ái biệt ly khổ
Con người phải chịu khổ khi yêu mà lại phải chia lìa điều mình yêu, hàng ngày đem lòng mong nhớ. Đó là khổ. Có hai loại ái biệt ly khổ: sinh ly (chia lìa nhau khi còn sống) và tử biệt (chia lìa nhau khi chết).
 Sở cầu bất đắc khổ (hay cầu bắt đắc khổ)
Con người khổ khi không được toại (bất đắc) nguyện vọng, tham muốn, khao khát của bản thân (sở cầu). Chẳng hạn, lúc đói thì muốn có cái ăn cái mặc; lúc no lại muốn giàu sang phú quý.
 Oán tánh hội khổ
Con người chịu khổ khi phải tiếp xúc với những thứ mà không thích hoặc oán ghét.
 Ngũ uẩn khổ (hay ngũ uẩn xí thạnh khổ)
Con người khổ vì có sự hội tụ và xung đột của ngũ uẩn - sắc, thụ, tưởng, hành và thức - trong cơ thể. Chẳng hạn, mơ ước (tưởng) quá thì cũng khổ, biết (thức) nhiều thì cũng khổ.

Xem thêm
 Vô ngã
 Vô thường
 Luân hồi
 Niết Bàn

Tham khảo

Chú thích

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Đài Bắc: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Triết lý Phật giáo
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Đau khổ


title: Crepicardus candezei

text:
Crepicardus candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Crepicardus


title: Shorea seminis

text:
Shorea seminis là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Malaysia và Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Shorea seminis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

seminis
Thực vật Malaysia
Thực vật Philippines
Thực vật cực kỳ nguy cấp
Thực vật Borneo


title: Halfordia

text:
Halfordia là một chi thực vật thuộc họ Rutaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Halfordia papuana, Laut.

Tham khảo

Halfordia


title: 7677 Sawa

text:
7677 Sawa (1995 YP3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 12 năm 1995 bởi Takao Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7677 Sawa

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Megalopta tacarunensis

text:
Megalopta tacarunensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Megalopta
Động vật được mô tả năm 1923


title: Weinmannia ouaiemensis

text:
Weinmannia ouaiemensis là một loài thực vật thuộc họ Cunoniaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Weinmannia ouaiemensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Weinmannia
Thực vật dễ tổn thương


title: Aplosonyx collaris

text:
Aplosonyx collaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Aplosonyx


title: Neptunea aurigena

text:
Neptunea aurigena là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Neptunea


title: Peralta de Alcofea

text:
Peralta de Alcofea là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 670 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Semiotus brevicollis

text:
Semiotus brevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Nectopsyche albida

text:
Nectopsyche albida là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Nectopsyche
Bộ Cánh lông


title: Neospialia

text:
Neospialia là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Nesohispa

text:
Nesohispa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1913 bởi Maulik.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Nesohispa lambaciras (Maulik, 1913)

Chú thích

Tham khảo

Cryptonychini


title: Surtsey

text:
Surtsey (tiếng Iceland, có nghĩa là đảo của "Surtur") là một đảo núi lửa ở ngoài khơi bờ nam của Iceland. Tại tọa độ  nó cũng là điểm cực nam của Iceland. Nó được tạo thành trong vụ phun trào núi lửa khởi đầu 130 mét dưới mực nước biển và trồi lên mặt nước vào tháng 11 năm 1963. Vụ phun trào kéo dài đến ngày 5 tháng 6 năm 1967, khi đảo đạt kích thước tối đa . Kể từ đó, sự bào mòn của gió và sóng đã khiến đảo này giảm kích thước, đến năm 2002 thì diện tích đảo còn .

Hòn đảo mới được đặt tên theo Surtr, một jötunn lửa khổng lồ từ thần thoại Bắc Âu. Nó được các nhà núi lửa học nghiên cứu rộng rãi trong quá trình phun trào của nó, và sau đó là các nhà thực vật học và sinh học cũng tham gia nghiên cứu khi sự sống dần dần hình thành trên đảo ban đầu không có sự sống. Các lỗ thông thoát dưới đáy tạo nên Surtsey là một phần của hệ thống núi lửa ngầm Vestmannaeyjar (đảo Westmann), một phần của chỗ nứt của đáy biển được gọi là sống núi giữa Đại Tây Dương. Vestmannaeyjar cũng đã tạo ra ra các vụ phun trào nổi tiếng của Eldfell trên hòn đảo của Heimaey vào năm 1973. Phun trào đã tạo ra Surtsey cũng tạo ra một vài hòn đảo nhỏ khác dọc theo chuỗi núi lửa, chẳng hạn như Jólnir và đỉnh núi không tên khác. Hầu hết chúng bị xói mòn đi khá nhanh chóng.

Địa lý

Vị trí

Địa hình
Dưới mực nước biển, độ sâu xung quanh Surtsey thay đổi và các đợt phun trào khác nhau đã tạo nên một vài đảo mà ngày nay chúng đều chìm dưới nước. Núi lửa cổ nhất là Surtla, nằm cách Surtsey 2,5 km về phía đông bắc. Vị trí này nằm ở độ sâu 6m, rộng 600m và dài 900m. Khu vực này được hình thành trong đợt phun trào từ tháng 12 năm 1963 đến tháng 1 năm 1964. Cách Surtsey 500m về phía đông-đông bắc là Syrtlingur, địa hình này nằm ở độ sâu khoảng 2,5 m, đường kính 1 dặm. Cấu trúc này trước đây là một đảo được hình thành trong đợt phun trào năm 1965, sau đó bị sóng biển bào mòn.

Địa hình dưới và trên mực nước biển đều có chung tên gọi. Thể tích tổng của đảo là 1,1 km3, đường kính lớn nhất tại chân núi lửa dưới biển là 2,9 km và có diện tích 13,2km2. Chiều cao tính từ đáy là 285m, trong đó 130m nằm dưới mực nước biển, đỉnh ở độ cao 155m. Các thông số này được cơ quan Hàng hải Iceland đo đạc xung quanh núi lửa vào năm 2000. Diện mạo núi lửa này đã thay đổi nhiều kể từ khi nó hình thành năm 1967. Sóng biển là tác nhân xâm thực đóng vai trò quan trọng.

Khí hậu

Thủy văn

Địa chất

Công tác khảo sát

Hệ thống núi lửa Vestmannaeyjar

Cơ chế phun trào

Lúc 7:15 ngày 14 tháng 11 năm 1963, một tàu đánh cá đi ngang qua ngoài khơi phía nam Iceland thuộc quần đảo Westman Islands, thuyền trưởng tàu này, Isleifur II, thấy một cột khói bốc lên ở phía tây nam. Ông cho tàu tiếp cận gần nó vì nghĩ rằng có một chiếu tàu đang bốc cháy. Tuy nhiên, họ phát hiện ra một vu nổ sinh ra cột tro từ dưới biển. Lúc 11:00, cột tro đạt đến độ cao 6 km. Đây là kết quả gộp lại của 3 cột tro nhỏ hơn từ dưới biển ở 3 vị trí khác nhau nằm trên một trục có phương đông bắc-tây nam. Vào buổi chiều chúng bắt đầu phun dung nham dọc theo một đường nứt núi lửa.

Có thể rằng đợt phun trào đã bắt đầu vài ngày trước 14 tháng 11, khoảng ngày 10 tháng 11. Điểm phun trào nằm trên đáy biển khoảng 130 dưới mực nước biển, và vụ nổ gây ra do áp suất nước ở độ sâu đó. Khi núi lửa phát triển dần lên trên mặt nước biển, các vụ nổ lại xuất hiện trên bề mặt. Thêm vào đó, một vài dấu hiệu có thể cho thấy rằng núi lửa hoạt động sắp xảy ra. Một tuần trước đó, địa chấn kế ở Reykjavík ghi nhận các chấn động nhỏ, nhưng không xác định được vị trí. Hai ngày trước đợt phun trào bắt đầu, tàu nghiên cứu đại dương ghi nhận rằng nước biển khu vực này ấm hơn bình thường, và các khu dân cư thuộc thị trấn ven biển Vík í Mýrdal trên đảo Iceland chính cách Surtsey 80 km theo đường chim bay cảm nhận được mùi hydro sulfide.

Pha phun trào dưới nước

Pha phun trào trên cạn

Thạch học

Surtsey là một núi lửa đỉnh bằng, sườn dốc cắm xuống đáy biển. Các đá trên bề mặt Surtsey có 2 dạng chính là tephra và dung nham.

Tephra phân bố ở vùng trung tâm của đảo trên diệnt tích 0,34 km2 trong hai miệng núi lửa chính, và Surtungur Surtur. Tephra được hình thành từ các mảnh vỡ của dung nham khi chúng được phun ra trong nước biển, và chúng trải qua quá trình palagonite hóa trong hai miệng núi lửa. 40 năm sau vụ phun trào 85% tephra bị biến đổi thành tuff và phủ trên diện tích 0,24 km2. Trên bề mặt biển, tephra lắng đọng thành các lớp mỏng và xen kẽ nhau với độ lỗ rỗng của tephra từ 45-50%. Ngược lại, tephra dưới biển có nhiều kích thước khác nhau do chúng được hình thành trong điều kiện phun nổ của magma trong nước. Khi nó hình thành nên đá cứng bên dưới biển, những bọt nước sẽ bị bắt giữ cửa các hạt. Một số tephra có dạng cầu với đường kính lên đến 3,5 cm.

Dung nham có tính chất tương tự như ở Westman Islands và trên bán đảo Snæfellsnes Western of Iceland, với thành phần gồm basalt kiềm ban tinh olivine, plagioclase và spinel phủ phần phía nam của Surtsey.

Xâm thực và xói mòn

Vật liệu phun trào chấm dứt hoàn toàn vào ngày 5 tháng 6 năm 1967, sau đó là xâm thực bắt đầu phát triển trên Surtsey. Trong vòng 40 năm kể từ khi chấm dứt phun trào, 0,024 km3 vật liệu đã bị bóc mòn, chiếm 1/4 thể tích phần nhô lên mặt nước hay tương ứng với 1/2 diện tích bề mặt. Hình dạng của chúng cũng bị biến đổi, bờ biển phía tây nam biến mất, trong khi dòng hải lưu mang vật liệu này lắng đọng tạo nên mũi phía bắc của đảo.

Sau khi chấm dứt phun trào, các nhà khoa học đã lắp đặt một hệ lưới chuẩn để theo dõi sự thay đổi hình dạng của đảo. Trong vòng 20 năm sau khi ngưng phun trào, các số liệu đo đạc cho thấy rằng hòn đảo liên tục giảm chiều cao theo phương thẳng đứng và mất khoảng 0.3 ft. Tốc độ giảm lúc ban đầu vào khoảng 20 cm/năm nhưng sau đó giảm xuốn 1–2 cm/năm trong thập niên 1990. Có nhiều nguyên nhân: sự lắng đọng của tephra bở rời, sự nén chặt của trầm tích đáy biển bên dưới hòn đảo, và sự lún chìm của thạch quyển do trọng lượng của đảo.

Điểm đặc trưng của núi lửa trong quần đảo Vestmannaeyjar là tạmo643i34 vị trí phun trào chỉ có thể quan sát được một vụ phun trào riêng biệt, và vì thế hòn đảo không có vẻ được mở rộng bởi các vụ phun trào trong tương lai. Các vùng xung quanh hòn đảo đang bị xâm thực kể từ khi nó hình thành, và cho đến nay 1/2 diện tích ban đầu của hòn đảo đã biến mất. Đảo hiện nay mất khoảng  bề mặt mỗi năm.

Tương lai

Hòn đảo này có vẻ không biến mất hoàn toàn trong tương lai. Khu vực xâm thực được cấu tạo chủ yếu là tephra bở rời, nó dễ dàng bị sóng và gió cuốn đi. Hầu hết các khu vực còn lại được phủ bởi các dòng dung nham rắn do đó rất khó xâm thực. Trên Surtsey, quá trình này diễn ra khá nhanh do nhiệt độ cao gần bề mặt.

Để ước lượng được thời gian tồn tại của Surtsey, cần dựa trên tốc độ xâm thực được quan sát hiện nay. Giả sử rằng tốc độ này không đổi, hòn đảo sẽ nằm bên dưới mực nước biển vào năm 2100. Tuy nhiên, tốc độ xâm thực có thể giảm xuống khi phần lõi rắn của hòn đảo lộ ra: một đánh giá giả sử rằng tốc độ xâm thực giảm theo hàm mũ thì hòn đảo sẽ tồn tại trong vài thế kỷ. Một giả thiết khác cho rằng trong tương lai nó sẽ giống như những đảo nhỏ khác trong quần đảo Vestmannaeyjar, chúng cũng có cách hình thành tương tự như Surtsey cách đây vài ngàn năm, và đã bị bào mòn đáng kể kể từ khi nó được hình thành.

Sự xâm chiếm của sự sống

Vị trí ban đầu để nghiên cứu sự xâm chiếm của sinh vật đến từ bên ngoài hòn đảo, Surtsey đã được công bố là khu bảo tồn thiên nhiên vào năm 1965 trong khi đó vụ phun trào núi lửa vẫn tiếp tục. Ngày nay, một số ít nhà khoa học được phép đến Surtsey; chỉ có một cách mà bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận nó gần hơn là dùng các máy bay nhỏ. Điều này cho phép sự diễn thế sinh thái trên hòn đảo được tiến triển mà không có bất kỳ sự can thiệp từ bên ngoài. Năm 2008, UNESCO công nhận hòn đảo là di sản thế giới về giá trị khoa học.

Thực vật

Mùa hè năm 1965, thực vật có mạch đầu tiên được tìm thấy ở bờ phía nam của Surtsey, rêu xuất hiện năm 1967 và địa y được tìm thấy đầu tiên trên dung nham Surtsey năm 1970. Sự xâm chiếm của thực vật trên Surtsey đã được nghiên cứu kỹ, đặc biệt là các thực vật có mạch, vì chúng có vai trò quan trọng hơn rêu, địa y và nấm trong quá trình phát triển thảm thực vật.

Hiện tại, rêu và địa y phủ phần lớn hòn đảo. Trong suốt 20 năm đầu khi đảo hình thành, 20 loài thực vật đã được nghiên cứu vào một hoặc vài lần, nhưng chỉ có 10 loài có thể phát triển trên đất cát nghèo dinh dưỡng. Khi chim bắt đầu làm tổ trên đảo, chất đất được cải thiện, và có nhiều loài thực vật có mạch hơn đã có thể sống sót. Năm 1998, cây bụi đầu tiên được phát hiện là liễu lá trà (Salix phylicifolia), loài cây này có thể cao đến 4 metres. Đến năm 2008, 69 loài thực vật đã được tìm thấy trên Surtsey, khoảng 30 loài trong số đó đang phát triển, so với khoảng 490 loài được tìm thấy trên đảo Iceland. Cáng có nhiều loài tiếp tục di cư đến, với tốc độ khoảng 2–5 loài mới/năm.

Chim

Sự phát triển chim trên đảo đã nhờ vào hệ thực vật và giúp thực vật phát triển. Chim sử dụng thực vật để làm tổ, nhưng chúng cũng giúp cho việc phát tán các hạt, và tạo ra phân bón cho đất từ phân của chung. Chim bắt đầu làm tổ trên Surtsey 3 năm sau khi kết thúc các đợt phun trào, với các loài đầu tiên là fulmar và guillemot. Mười hai loài hiện tại được tìm thấy trên đảo.

Mòng biển có mặt trên đảo từ năm 1984, mặc dù chúng chỉ được tìm thấy trong thời gian ngắn trên bãi biển của đảo mới chỉ vài tuần sau khi cá thể đầu tiên được phát hiện. Sự xâm chiếm của mòng biển có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thực vật trên Surtsey, và chúng cũng đã có những tác động lớn đến sự xâm chiếm của thực vật hơn là các giống loài khác do số lượng của chúng nhiều. Chuyến thám hiểm năm 2004 đã tìm thấy dấu hiệu đầu tiên về tổ của hải âu rụt cổ Đại Tây Dương (Atlantic Puffin), loài cực kỳ phổ biến trên các phần còn lại của quần đảo.

Ngoài nơi làm tổ cho các loài chim, Surtsey còn là nơi nghỉ chân cho các loài chim di cư, đặc biệt là tuyến giữa châu Âu và Iceland. Các loài được tìm thấy trong một thời gian ngắn trên đảo gồm thiên nga trắng, nhiều loài ngỗng, và quạ thường. Mặc dù Surtsey nằm ở phía tây của tuyến di cư chính đến Iceland, nhưng nó trở thành một điểm dừng chân thường xuyên hơn khi mà thảm thực vật phát triển. In 2008, the 14th bird species was detected with the discovery of a Common Raven's nest.

Theo một báo cáo ngày 30 tháng 5 năm 2009, người ta tìm thấy tổ chim Golden Plover trên đảo có 4 trứng.

Sinh vật biển
Không lâu sau khi đảo hình thành, hải cẩu đã được tìm thấy xung quanh đảo, đặc biệt là ở mũi phía bắc nơi có sự phát triển khi sóng xâm thực đảo. Hải cẩu sinh sản trên đảo được phát hiện năm 1983, và có một nhóm đến 70 cá thể. Hải cẩu xám phổ biến hơn hải cầu thường (Phoca vitulina), nhưng hiện nay cả hai đều phát triển rất tốt. Sự có mặt của hải cẩu làm thu hút cá hổ kình, loài thường có mặt trong các vùng nước xung quanh quần đảo Vestmannaeyjar và ngày nay xung quanh Surtsey.

Về phần chìm dưới nước của hòn đảo, nhiều loài sinh vật biển được tìm thấy. Sao biển là phổ biến, cũng như nhím biển và ốc đá. Đá bị phủ bởi tảo, và rong biển phủ hầu hết các sườn ngầm của núi lửa với bề dày từ 10 đến 20 met dưới mực nước biển.

Các sinh vật khác

Côn trùng đến đảo ngay sau khi nó hình thành, và được phát hiện lần đầu tiên năm 1964. Các loài ban đầu đến đảo là côn trùng có cánh, chúng bay đến đây và nhờ gió. Một vài loài được tin là đã được thổi đến đây từ châu Âu lục địa. Các loài côn trùng đến sau bằng con đường gỗ trôi nổi, và xác động vật và đông vật trôi đến đảo. Khi một lượng lớn bụi cỏ trôi dạt vào bờ biển năm 1974, các nhà khoa học lấy phân nửa trong số đó để phân tích và phát hiện ra 663 các thể động vật không xương sống lục địa, hầu hết là mite và springtail, một số lượng lớn đã tồn tại sau khi trôi dạt.

Sự xuất hiện của côn trùng cung cấp thức ăn cho chim, và đến lượt nó, chim giúp một số loài xuất hiện trên đảo. Xác chim cung cấp thức ăn cho các loài côn trùng ăn thịt, đồng thời tạo phân cho đất và giúp phát triển thực vật cho các loài côn trùng ăn thực vật.

Các dạng sống cao hơn hiện tại cũng có mặt trong đất của Surtsey. Giun đất đầu tiên được phát hiện trong mẫu đất năm 1993, có thể chúng được chim mang đến từ Heimaey. Ốc sên được tìm thấy năm 1998, và có đặc điểm tương tự như các cá thể được tìm thấy ở phía nam đảo Iceland. Nhện và bọ cánh cứng cũng bắt đầu xuất hiện.

Ảnh hưởng của con người

Chú thích

Tham khảo

Tài liệu

Di sản thế giới tại Iceland
Đảo của Iceland
Núi lửa Iceland
Thiên tai năm 1963
Núi lửa còn hoạt động


title: Oecetis pechana

text:
Oecetis pechana là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Cheumatopsyche trifida

text:
Cheumatopsyche trifida là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Neoharmsia

text:
Neoharmsia là một chi rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Nó gồm các loài:
 Neoharmsia baronii
 Neoharmsia madagascariensis

Chú thích

Tham khảo

Neoharmsia


title: Pseudagrion laidlawi

text:
Pseudagrion laidlawi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài không bị đe dọa trong sách Đỏ của IUCN năm 2009.

Pseudagrion laidlawi được miêu tả khoa học năm 1922 bởi Fraser.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: Ecnomus areion

text:
Ecnomus areion là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Stigmella allophylica

text:
Stigmella allophylica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Scoble năm 1978. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở the Umhlanga Rocks in Natal).

Ấu trùng ăn Allophylus natalensis. They probably mine the leaves of their host.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Elias Lönnrot

text:
Elias Lönnrot  (sinh ngày 9 tháng 4 năm 1802 - mất ngày 19 tháng 3 năm 1884) là một nhà ngữ văn, nhà sư tập thơ truyền miệng Phần Lan truyền thống. Ông được biết đến với sáng tác Kalevala, sử thi quốc gia Phần Lan biên soạn từ văn hóa dân gian quốc gia. Lönnrot sinh năm tại Sammatti, ở tỉnh Uusimaa, Phần Lan. Ông học y khoa tại Học viện Turku. Năm ông nhập học học viện này là năm có đại hỏa hoạn Turku, thiêu rụi một nửa thị trấn - và trường đại học này. Lönnrot (và rất nhiều các phần còn lại của trường đại học này) đã chuyển đến Helsinki, nơi ông tốt nghiệp năm 1832.

Tham khảo

Nhà thơ Phần Lan
Nhà khoa học Phần Lan
Nhà thực vật học với tên viết tắt
Sinh năm 1802
Mất năm 1884


title: Arctodiaptomus euacanthus

text:
Arctodiaptomus euacanthus là một loài động vật giáp xác Copepoda thuộc họ Diaptomidae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Ấn Độ
Arctodiaptomus
Động vật giáp xác nước ngọt châu Á
Động vật được mô tả năm 1935


title: Hyles annei

text:
Hyles annei là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Chile, Bolivia, phía tây Peru và Argentina.

Cá thể trưởng thành mọc cánh vào tháng 1, tháng 8 và có thể các tháng khác.

Sinh vật chủ của ấu trùng không rõ, tuy nhiên ấu trùng thường ăn nhiều loài thực vật bao gồm Epilobium, Mirabilis, Oenothera, Vitis, Lycopersicon, Portulaca, Fuschia, Gaura lindheimerii, Alternanthera pungens và Euphorbia dentata hoặc các cây có liên quan ở vùng khí hậu khô.

Chú thích

Tham khảo

Hyles


title: Dulius

text:
Dulius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1906 bởi Fleutiaux.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Dulius aberrans Fleutiaux, 1906
 Dulius rufangulus Fleutiaux, 1932

Chú thích

Tham khảo

Pomachiliini


title: Nizhnekamsk

text:
Nizhnekamsk (; ) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Tatarstan. Thành phố nằm ở phía nam sông Kama giữa các thành phố Naberezhnye Chelny và Chistopol. Thành phố có dân số 225.399 người (theo điều tra dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:
. Đây là thành phố lớn thứ 80 của Nga theo dân số năm 2002. Khu định cư thành thị được lập năm 1961. Khu vực này gắn liền với việc xây dựng tổ hợp hóa dầu Nizhnekamskneftekhim. Nizhnekamsk thành thành phố năm 1965. Thành phố có sân bay Begishevo. Dân số năm 1989 gồm 46,5% người Tatar, 46,1% người Nga, người Chuvash 3%, người Ukraina 1% và người Bashkirs 1%.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Unofficial website of Nizhnekamsk
 Article about Nizhnekamsk and the surrounding area

Thành phố của Nga
Tatarstan
Thành phố Liên Xô