title: USS Nashville (CL-43)

text:
USS Nashville (CL-43) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Brooklyn của Hải quân Hoa Kỳ. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, được đặt theo tên thành phố Nashville thuộc tiểu bang Tennessee. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, nó đã tham gia hộ tống cho cuộc Không kích Doolittle nổi tiếng xuống chính quốc Nhật Bản vào năm 1942, rồi tham gia nhiều hoạt động khác tại Mặt trận Thái Bình Dương. Sau chiến tranh, nó được cho xuất biên chế vào năm 1946, rồi được bán cho Chile vào năm 1951, và đã phục vụ trong Hải quân Chile dưới tên gọi Capitán Prat (03) cho đến năm 1984. Con tàu bị tháo dỡ vào năm 1985. Nashville được tặng thưởng mười Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo
Nashville được đặt lườn bởi hãng New York Shipbuilding Corporation tại Camden, New Jersey vào ngày 24 tháng 1 năm 1935. Nó được hạ thủy vào ngày 2 tháng 10 năm 1937; được đỡ đầu bởi các cô Ann và Mildred Stahlman, các con của James G. Stahlman chủ tịch nhật báo Nashville Banner. Con tàu được cho nhập biên chế vào ngày 6 tháng 6 năm 1938 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân William W. Wilson.

Lịch sử hoạt động

Các hoạt động ban đầu
Nashville khởi hành từ Philadelphia vào ngày 19 tháng 7 năm 1938 cho chuyến đi chạy thử máy tại vùng biển Caribbe. Vào đầu tháng 8, nó lên đường đi sang Bắc Âu trong một chuyến viếng thăm hữu nghị, đi đến Cherbourg tại Pháp vào ngày 24 tháng 8. Khởi hành vào ngày 21 tháng 9 từ đảo Portland, Anh Quốc với số dự trữ vàng trị giá 25 triệu Đô la, Nashville về đến Xưởng hải quân Brooklyn vào ngày 30 tháng 9, cho chất dỡ số vàng và quay trở lại Philadelphia vào ngày 5 tháng 10.

Vào mùa Xuân năm 1939, Nashville đưa các đại biểu của Hoa Kỳ tham dự Hội nghị Phòng thủ Liên Mỹ tổ chức tại Rio de Janeiro, Brasil, rồi đưa họ quay trở về Annapolis, Maryland vào ngày 20 tháng 6 năm 1939. Vào ngày 23 tháng 6, nó di chuyển từ Norfolk, Virginia về phía Tây sang Thái Bình Dương ngang qua kênh đào Panama, đi đến San Pedro, California vào ngày 16 tháng 7, và đã hoạt động tại khu vực này trong hai năm. Vào tháng 2 năm 1941, nó cùng ba tàu tuần dương khác đưa lực lượng Thủy quân Lục chiến đến đảo Wake. Ngày 20 tháng 5, nó rời Trân Châu Cảng để chuyển sang khu vực bờ Đông Hoa Kỳ, đi đến Boston vào ngày 19 tháng 6 để hộ tống một đoàn tàu vận tải chuyên chở Thủy quân Lục chiến đến Iceland.

Từ tháng 8 đến tháng 12 năm 1941, Nashville đặt căn cứ tại Bermuda cho các chuyến Tuần tra Trung lập tại khu vực giữa Đại Tây Dương. Sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Nashville đi đến vịnh Casco, Maine, nơi nó tham gia một đoàn tàu vận tải chuyên chở binh lính và hàng hóa, để hộ tống chúng đến Iceland. Nó tiếp tục nhiệm vụ hộ tống các chuyến đi đến Bermuda và Iceland cho đến tháng 2 năm 1942.

Cuộc không kích Doolittle
Ngày 4 tháng 3 năm 1942, nó gặp gỡ tàu sân bay Hornet ngoài khơi Virginia Capes, và đã hộ tống Hornet đi sang bờ Tây Hoa Kỳ ngang qua kênh đào Panama, đến San Diego vào ngày 20 tháng 3. Hornet và Nashville khởi hành từ San Francisco vào ngày 2 tháng 4, với 16 máy bay ném bom tầm trung B-25 Mitchell của Không quân được chất trên sàn chiếc tàu sân bay, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Jimmy Doolittle, để tiến hành cuộc Không kích Doolittle xuống chính quốc Nhật Bản. Ngày 13 tháng 4, họ gặp gỡ các tàu chiến khác của Hải quân Mỹ dưới quyền chỉ huy của Phó Đô đốc William F. Halsey, Jr., ở về phía Bắc đảo san hô Midway, rồi hướng về phía Nhật Bản. Khi còn cách quần đảo Nhật Bản  vào ngày 17 tháng 4, các tàu khu trục của lực lượng đặc nhiệm được cho tách ra do không còn đủ nhiên liệu, rồi Nashville cùng các tàu tuần dương khác hộ tống cho các tàu sân bay Hornet và Enterprise di chuyển với tốc độ cao đến địa điểm dự định xuất phát cuộc không kích cách Nhật Bản .

Ngày hôm sau, lực lượng đặc nhiệm bị một tàu tuần tiễu Nhật trông thấy, và đã báo cáo về sự hiện diện của lực lượng Mỹ về chính quốc trước khi bị các máy bay tuần tiễu của Enterprise đánh chìm. Một chiếc tàu tuần tiễu Nhật Bản thứ hai bị hỏa lực hải pháo của Nashville đánh chìm, nhưng ưu thế về tính bất ngờ đã bị mất. Những chiếc máy bay B–25 được tung ra ở vị trí  cách xa hơn điểm dự định xuất phát trong hoàn cảnh biển động mạnh. Ngay sau khi máy bay xuất phát, các tàu chiến lập tức đổi hướng về phía Đông đến Honolulu. Lực lượng đặc nhiệm "Shangri-La" về đến Trân Châu Cảng vào ngày 25 tháng 4.

Soái hạm
Nashville rời Hawaii vào ngày 14 tháng 5 năm 1942 để trở thành soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm 8 với nhiệm vụ phòng thủ Alaska và quần đảo Aleut, và đã đi đến cảng Dutch, Alaska vào ngày 26 tháng 5. Nó lên đường đi Kodiak, Alaska hai ngày sau đó để tham gia cùng các đơn vị khác của lực lượng đặc nhiệm. Vào ngày 3-4 tháng 6, máy bay Nhật xuất phát từ tàu sân bay đa tấn công cảng Dutch. Nashville cùng các tàu chiến tháp tùng đã không thể bắt gặp được đối phương do sương mù nặng. Sau khi bị thất bại trong trận Midway, Đô đốc Yamamoto Isoroku cho rút lui lực lượng tấn công phân tán tại quần đảo Aleut. Họ để lại các lực lượng chiếm đóng trên các đảo Attu và Kiska thuộc quần đảo Aleut. Từ tháng 6 đến tháng 11, Nashville tuần tra khu vực phía Bắc Thái Bình Dương, và đã tham gia vào cuộc tấn công Kiska vào ngày 7 tháng 8, vốn đã gây thiệt hại nặng cho căn cứ Nhật Bản trên bờ.

Nashville quay về Trân Châu Cảng vào ngày 22 tháng 11, rồi tiếp tục đi về phía Nam đến quần đảo Fiji vào ngày 24 tháng 12. Tại Espiritu Santo, New Hebrides, nó trở thành soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm 67. Sau khi hộ tống các tàu vận tải chuyển quân đến Guadalcanal, Nashville cùng các tàu tuần dương Helena và St. Louis đã gây thiệt hại nặng nề cho căn cứ không quân tại Munda trong đêm 4 tháng 1 năm 1943. Các cuộc tấn công xuống Kolombangara và New Georgia được tiến hành trong nhiều tháng tiếp theo. Trong khi đang bắn phá sân bay Vila tại Kolombangara trong đêm 12 tháng 5, nó đã chịu đựng một vụ nổ thuốc phóng đạn pháo tại một trong những tháp pháo phía trước, khiến 18 người thiệt mạng và 17 người khác bị thương.

Rời Espiritu Santo vào ngày 22 tháng 5, Nashville quay trở về Xưởng hải quân Mare Island để sửa chữa và hiện đại hóa. Rời San Francisco vào ngày 6 tháng 8, nó đến Trân Châu Cảng vào ngày 12 tháng 8 để tham gia lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay để tấn công các đảo Marcus và Wake trong hai tháng tiếp theo sau.

Nashville quay trở lại Espiritu Santo vào ngày 25 tháng 10, và trong bảy tháng tiếp theo sau, nó bắn phá các mục tiêu tại New Guinea và quần đảo Admiralty. Nashville còn bắn pháo xuống các mục tiêu của quân Nhật để hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ chiếm đóng đảo Bougainville và mũi Gloucester, New Britain. Sau cuộc bắn phá đảo Wake vào ngày 21-22 tháng 4 năm 1944, Nashville bắn pháo hỗ trợ đồng thời đưa Đại tướng Douglas MacArthur trong các chiến dịch đổ bộ xuống Hollandia (nay là Jayapura), vịnh Tanahmerah và Aitape vào các ngày 22–23 tháng 4. Đến ngày 27 tháng 5, chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ nằm trong thành phần lực lượng tấn công bắn phá Biak, quần đảo Schouten, nơi mà vào ngày 4 tháng 6, nó chịu đựng những hư hại vừa phải do những phát suýt trúng trong khi đánh trả một cuộc không kích của quân Nhật.

Sau khi được sửa chữa tại Espiritu Santo, New Hebrides, hai lần nữa Nashville đưa tướng MacArthur và bộ tham mưu của ông trong cuộc chiếm đóng Morotai tại Đông Ấn thuộc Hà Lan vào giữa tháng 9. Nó đưa tướng MacArthur trong chuyến đi quay trở lại Philippines, khi nó khởi hành từ Manus vào ngày 16 tháng 10. Nó cũng bắn pháo hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên đảo Leyte vào ngày 20 tháng 10, và nó tiếp tục ở lại trực chiến ở lối vào vịnh Leyte cho đến ngày 25 tháng 10, bảo vệ binh lính tại các bãi đổ bộ và các tàu vận chuyển gần đó. Quay trở lại đảo Manus cho một đợt sửa chữa ngắn, Nashville rời quần đảo Admiralty vào ngày 28 tháng 11 trong vai trò soái hạm của lực lượng tấn công Visayan trên đường đổ bộ chiếm đóng Mindoro.

Ngày 13 tháng 12, Nashville bị một máy bay tấn công cảm tử kamikaze đánh trúng ngoài khơi đảo Negros. Chiếc máy bay đâm vào khẩu đội pháo  bên mạn phải, cả hai quả bom phát nổ cách sàn tàu khoảng 3 m (10 ft). Các đám cháy xăng và nổ hầm đạn tràn ngập phía giữa tàu biến nơi đây thành một địa ngục. Cho dù có đến 133 thủy thủ tử trận và 190 người khác bị thương, các khẩu pháo 5 inch (127 mm) còn lại tiếp tục cung cấp hỏa lực phòng không bảo vệ.

Tư lệnh lực lượng tấn công chuyển cờ hiệu của mình sang một tàu chiến khác, và Nashville lên đường, đi ngang qua vịnh San Pedro ở Philippines và Trân Châu Cảng, Oahu, để quay về Xưởng hải quân Puget Sound, đến nơi vào ngày 12 tháng 1 năm 1945 và tiến hành sửa chữa. Lại lên đường vào ngày 12 tháng 3, Nashville khởi hành từ San Diego, California vào ngày 15 tháng 4 sau những đợt thực tập huấn luyện.

Đi đến vịnh Subic vào ngày 16 tháng 5, Nashville trở thành soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm 74. Trong những tháng sau cùng của chiến tranh, nó bắn pháo hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ tại vịnh Brunei, Borneo, và bảo vệ cho các tàu sân bay trong eo biển Makassar tại Đông Ấn thuộc Hà Lan. Ngày 29 tháng 7, Nashville khởi hành từ vịnh Subic cho một chuyến đi nhằm đánh chặn một đoàn tàu vận tải được cho là ở ngoài khơi Đông Dương, nhưng nhiệm vụ này nhanh chóng bị hủy bỏ, đánh dấu hoạt động cuối cùng trong chiến tranh.

Sau chiến tranh
Nashville cùng với Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm 73 đi vào cảng Thượng Hải vào ngày 19 tháng 9 năm 1945. Bàn giao lại vai trò soái hạm vào ngày 17 tháng 11, Nashville lên đường quay về bờ Tây Hoa Kỳ cùng với 450 binh lính hồi hương như một phần của Chiến dịch Magic Carpet. Nhận thêm 90 binh lính khác tại Hawaii, nó về đến San Pedro, California vào ngày 3 tháng 12, rồi lại lặp tức đi sang phía Tây đến Eniwetok và Kwajalein giúp hồi hương thêm nhiều binh lính khác. Trong chuyến quay về gần đến bờ Tây vào ngày 3 tháng 1 năm 1946, Nashville đã đến trợ giúp cho chiếc St. Mary's bị hỏng động cơ trong hoàn cảnh biển động với 1.800 người trên tàu. Chiếc tàu tuần dương đã kéo St. Mary's đi đến vùng biển an toàn và giao lại cho các tàu kéo của cảng San Francisco vào ngày 6 tháng 1 năm 1946.

Phục vụ cùng Hải quân Chile
Nashville khởi hành từ San Francisco vào ngày 21 tháng 1 năm 1946 để hướng sang bờ Đông, và nó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia nhằm chuẩn bị cho việc ngừng hoạt động. Được cho xuất biên chế vào ngày 24 tháng 6, nó tiếp tục ở lại lực lượng dự bị cho đến năm 1950. Sau một đợt đại tu tại Xưởng hải quân Philadelphia, nó được bán cho Chile vào ngày 9 tháng 1 năm 1951, và đã phục vụ trong Hải quân Chile dưới tên gọi Capitán Prat (03) cho đến năm 1984. Nó bị tháo dỡ vào năm 1985.

Phần thưởng
Nashville được tặng thưởng mười Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

navsource.org: USS Nashville CL-43
USS Nashville.org
Humble Heroes: How the USS Nashville CL43 Fought WWII  - book review

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Chile
Tàu tuần dương của Hải quân Chile
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh


title: Cryptocephalus falzonii

text:
Cryptocephalus falzonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Burlini miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

F


title: Quận Breathitt, Kentucky

text:
Quận Breathitt là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 16.100 người, 6.170 hộ gia đình, và 4.541 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 32 trên một dặm vuông (12 / km2). Có 6.812 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 14 trên một dặm vuông (5,4 / km 2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 98,69% người da trắng, 0,39% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,09% người Mỹ bản xứ, 0,29% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,08% từ các chủng tộc khác, và 0,43% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,66% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 6.170 hộ, trong đó 34,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,00% là đôi vợ chồng sống với nhau, 14,20% có nữ hộ và không có chồng, và 26,40% là không lập gia đình. 23,80% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,00% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,54 và cỡ gia đình trung bình là 3,00.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 25,50% dưới độ tuổi 18, 10,00% 18-24, 28,90% 25-44, 24,00% từ 45 đến 64, và 11,50% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 36 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,40 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,70 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 19.155, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 23.721. Phái nam có thu nhập trung bình USD 26.208 so với 20.613 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 11.044 USD. Có 28,10% gia đình và 33,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 42,90% những người dưới 18 tuổi và 26,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Longitarsus ballotae

text:
Longitarsus ballotae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Marsham miêu tả khoa học năm 1802.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Sự đông máu

text:
Sự đông máu là một quá trình phức tạp qua đó tạo ra các cục máu đông. Đông máu là một cơ chế quan trọng trong quá trình cầm máu. Khi thành mạch máu bị tổn thương, máu được cầm nhờ chỗ tổn thương được che phủ bởi cục máu đông chứa tiểu cầu và sợi huyết. Rối loạn đông máu có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và/hoặc tạo cục máu đông và huyết tắc.

Cơ chế đông máu được bảo tồn khá chắc trong tiến hóa; ở lớp thú, hệ thống đông máu bao gồm hai thành phần: tế bào (tiểu cầu) và protein (các yếu tố đông máu).

Phản ứng đông máu được kích hoạt ngay sau chấn thương làm tổn hại đến nội mạc mạch máu. Tiểu cầu lập tức tạo nút chặn cầm máu tại vết thương; đây chính là quá trình cầm máu ban đầu. Quá trình cầm máu thứ phát diễn ra đồng thời; các yếu tố đông máu trong huyết tương đáp ứng trong một chuỗi phản ứng để tạo các sợi huyết có vai trò củng cố nút chặn tiểu cầu.

Sinh lý học

Hoạt hóa tiểu cầu
Tổn thương thành mạch máu làm bộc lộ collagen bình thường vốn chỉ hiện diện bên dưới lớp nội mạc. Tiểu cầu tuần hoàn trong máu gắn vào collagen trên các thụ thể glycoprotein Ia/IIa bề mặt đặc hiệu với collagen. Sự gắn kết này sau đó được gia cố bởi một protein có tên là yếu tố von Willebrand (vWF), với vai trò tạo các liên kết giữa glycoprotein Ib/IX/V tiểu cầu với các sợi collagen.

Sau đó tiểu cầu được hoạt hóa và tiết các chất từ những hạt trong bào tương tiểu cầu vào huyết tương, đến lượt mình, các chất này hoạt hóa các tiểu cầu khác. Tiểu cầu thay đổi hình dạng, bộc lộ bề mặt phospholipid cần cho sự bám dính của các yếu tố đông máu. Fibrinogen nối kết các tiểu cầu gần nhau bằng cách tạo ra các liên kết thông qua glycoprotein IIb/IIIa. Ngoài ra, tiểu cầu còn được hoạt hóa bởi thrombin.

Hiện tượng đông máu

Đông máu của quá trình cầm máu thứ phát có hai con đường, con đường kích hoạt qua tiếp xúc (còn gọi là con đường nội sinh) và con đường yếu tố mô (con đường ngoại sinh) cùng dẫn tới sự hình thành sợi huyết. Theo truyền thống, người ta cho rằng dòng thác đông máu gồm hai con đường quan trọng như nhau cùng gặp nhau ở một đoạn đường chung. Thực ra, con đường chủ yếu (thường gặp nhất) khởi phát sự đông máu là con đường yếu tố mô. Các con đường đều là một chuỗi các phản ứng, trong đó một zymogen (tiền chất bất hoạt của enzyme) của một serine protease và đồng yếu tố glycoprotein của nó được hoạt hóa để trở thành các thành phần hoạt động và xúc tác cho phản ứng tiếp theo trong dòng thác, cuối cùng hình thành các sợi huyết liên kết chéo với nhau. Các yếu tố đông máu thường được ký hiệu bằng các chữ số La Mã, với một chữ a viết thường đính kèm để chỉ dạng hoạt hóa (active).

Các yếu tố đông máu thường là các enzyme serine protease. Một số ngoại lệ bao gồm yếu tố VIII và yếut tố V là các glycoprotein; yếu tố XIII là một transglutaminase. Serine proteases hoạt động bằng cách cắt các protein khác ở các vị trí đặc hiệu. Yếu tố đông máu tuần hoàn dưới dạng các zymogen bất hoạt.

Dòng thác đông máu theo truyền thống được chia làm ba con đường, con đường yếu tố mô và con đường hoạt hóa qua tiếp xúc cả hai cùng kích hoạt con đường "chung" của yếu tố X, thrombin và fibrin.

Con đường yếu tố mô
Vai trò chính của con đường yếu tố mô là hình thành một "sự bùng nổ thrombin", một quá trình trong đó thrombin hình thành nhanh chóng. Yếu tố VIIa lưu hành trong máu với một lượng nhiều hơn so với các yếu tố đông máu được hoạt hóa khác.

 Tiếp sau sự tổn thương mạch máu, yếu tố mô (Tissue Factor - TF) do tế bào nội mô tiết ra, tạo một phức hợp với yếu tố VII, để hoạt hóa yếu tố này (hình thành TF-VIIa).
 TF-VIIa hoạt hóa yếu tố IX và yếu tố X.
 Bản thân yếu tố VII được hoạt hóa bởi thrombin, yếu tố XIa, plasmin, yếu tố XII và yếu tố Xa.
 Sự hoạt hóa yếu tố Xa bởi phức hợp TF-VIIa hầu như lập tức bị ức chế bởi chất ức chế con đường yếu tố mô (TFPI - tissue factor pathway inhibitor).
 Yếu tố Xa và đồng yếu tố Va của nó từ phức hợp prothrombinase sẽ hoạt hóa prothrombin thành thrombin.
 Thrombin sau đó hoạt hóa các thành phần khác của dòng thác đông máu, kể cả yếu tố V và yếu tố VII, rồi hoạt hóa và phóng thích yếu tố VIII ra khỏi yếu tố vWF.
 Yếu tố VIIIa là đồng yếu tố của yếu tố IXa, hai yếu tố này cùng tạo ra phức hợp "tenase" để hoạt hóa yếu tố X. (Từ "tenase" được ghép từ chữ "ten" ("mười" trong tiếng Anh) và tiếp vĩ ngữ "-ase" dùng cho enzyme.)

Con đường hoạt hóa tiếp xúc
Con đường hoạt hóa tiếp xúc bắt đầu với sự hình thành phức hợp ban đầu trên nền collagen bởi kininogen cao phân tử (HMWK - high-molecular weight kininogen), prekallikrein, và yếu tố XII (yếu tố Hageman). Prekallikrein được chuyển thành kallikrein còn yếu tố XII thành XIIa. Yếu tố XIIa chuyển yếu tố XI thành FXIa. Yếu tố XIa hoạt hóa yếu tố IX, cùng với đồng yếu tố VIIIa tạo nên phức hợp tenase, hoạt hóa yếu tố X thành Xa. Vai trò thứ yếu của con đường hoạt hóa tiếp xúc trong việc hình thành cục máu đông được minh chứng qua các trường hợp bệnh nhân bị thiếu trầm trọng các yếu tố XII, HMWK, và prekallikrein không có triệu chứng rối loạn đông máu.

Con đường chung
Thrombin có hàng loạt chức năng khác nhau. Vai trò hàng đầu của nó là chuyển fibrinogen thành fibrin, là chất liệu chính của cục máu đông. Ngoài ra, nó còn hoạt hóa yếu tố VIII và V cùng với chất ức chế của chúng - protein C (khi có thrombomodulin), hoạt hóa yếu tố XIII, chất có vai trò tạo liên kết cộng hóa trị làm nên các liên kết chéo giữa các sợi polymer fibrin.

Sau khi được hoạt hóa bởi con đường yếu tố mô hoặc con đường hoạt hóa tiếp xúc, dòng thác đông máu được duy trì ở trạng thái ưu đông do sự hoạt hóa liên tục yếu tố VIII và IX để tạo nên phức hợp tenase, cho đến khi được điều chỉnh xuống bởi cơ chế chống đông.  Đông máu là hiện tượng hình thành cục máu đông bịt kín vết thương do hoạt động chủ yếu của tiểu cầu

Các đồng yếu tố
Nhiều chất cần thiết cho sự vận hành bình thường của dòng thác đông máu:
 Calci và phospholipid (một thành phần của màng tiểu cầu) cần thiết cho sự hoạt động của các phức hợp tenase và prothrombinase. Calci xúc tác sự gắn các phức hợp thông qua các nhóm gamma-carboxy tận cùng trên các yếu tố Xa và IXa lên các bề mặt phospholipid của tiểu cầu cũng như các vi hạt chứa các chất gây đông do tiểu cầu tiết ra. Calci cũng cần thiết cho một số vị trí khác trong dòng thác đông máu.
 Vitamin K là một tác nhân cần thiết giúp gamma-glutamyl carboxylase gan gắn một nhóm carboxyl vào nhóm acid glutamic trên các yếu tố II, VII, IX và X, cũng như Protein S, Protein C và Protein Z. Thiếu vitamin K (v.d. trong tình trạng rối loạn hấp thu), sử dụng thuốc kháng đông (warfarin, acenocoumarol và phenprocoumon) hoặc bệnh (ung thư tế bào gan) làm giảm chức năng của enzyme và dẫn tới sự hình thành các protein PIVKA (proteins formed in vitamin K absence - protein tạo thành khi thiếu vitamin K) dẫn đến thiếu một phần hoặc toàn phần sự carboxyl gamma hóa và ảnh hưởng đến khả năng gắn vào phospholipid của các yếu tố đông máu.

Các chất ức chế
Có ba cơ chế kiểm soát dòng thác đông máu. Bất thường của các cơ chế này dẫn đến tình trạng dễ tạo cục máu đông:
 Protein C là chất kháng đông sinh lý chính. Đó là một enzyme serine protease phụ thuộc vitamin K được thrombin hoạt hóa thành APC (activated protein C). Dạng hoạt hóa (cùng với protein S và phospholipid đóng vai trò đồng yếu tố) làm thoái hóa các yếu tố Va và VIIIa. Thiếu về lượng hoặc về chất của một trong các kháng đông trên có thể dẫn đến bệnh máu dễ đông. Rối loạn hoạt động của protein C (kháng rotein C hoạt hóa), thí dụ yếu tố V Leiden hoặc yếu tố VIII nồng độ cao cũng có thể dẫn đến tình trạng máu dễ đông.
 Antithrombin cũng là một chất ức chế serine protease (serpin - serin protease inhibitor) có vai trò làm thoái hóa các serine protease; thrombin và yếu tố Xa, cũng như các yếu tố XIIa và IXa. Chất này thường ở tình trạng hoạt hóa, nhưng sự kết dính antithrombin vào các yếu tố trên chỉ tăng lên khi có mặt heparan sulfat (một glycosaminoglycan) hoặc dùng thuốc heparin (những chất dạng heparin khác cũng làm tăng ái lực đối với yếu tố Xa, thrombin, hoặc cả hai). Thiếu hụt về chất lượng hoặc số lượng của antithrombin (bẩm sinh hay mắc phải, v.d. trong bệnh đái protein) cũng có thể đưa đến tình trạng máu dễ đông.
 Chất ức chế con đường yếu tố mô (TFPI - Tissue factor pathway inhibitor) ức chế yếu tố sự hoạt hóa các yếu tố IX và X có liên quan đến yếu tố VIIa sau khi sự hoạt hóa này khởi động.

Sự tan fibrin

Sau cùng, tất cả các cục máu đông được tổ chức lại và tái hấp thu bằng một quá trình gọi là sự tan fibrin. Enzyme chính của quá trình này (plasmin) được điều hòa bởi một số chất kích thích và ức chế.

Xét nghiệm đông máu
Có nhiều xét nghiệm để đánh giá chức năng đông máu:

 Xét nghiệm thường làm: aPTT, PT (còn dùng để tính INR), fibrinogen (thường bằng phương pháp Clauss, có khi tính gián tiếp qua PT), đếm số lượng tiểu cầu, xét nghiệm chất lượng tiểu cầu (như PFA-100).
 Xét nghiệm khác: TCT, Thời gian máu chảy, xét nghiệm trộn lẫn (khi xét nghiệm từ bất thường trở nên bình thường nếu huyết tương bệnh nhân được pha trộn với huyết tương bình thường), xét nghiệm yếu tố đông máu, kháng thể kháng antiphospholipid, D-dimer, xét nghiệm di truyền (vd. yếu tố V Leiden, đột biến prothrombin G20210A), thời gian pha nọc rắng Russell (dRVVT), độ đàn hồi cục máu đông (TEG hay ROTEM), thời gian hủy euglobulin (ELT).

Con đường yếu tố tiếp xúc khởi đầu bằng sự hoạt hóa các "yếu tố tiếp xúc" trong huyết tương, được đánh giá qua xét nghiệm aPTT.

Con đường yếu tố mô khởi đầu bằng sự phóng thích các yếu tố mô (một loại lipoprotein vòng đặc biệt), được đánh giá bằng xét nghiệm thời gian prothrombin (PT). Kết quả PT thường được biểu diễn dưới dạng một tỷ số (INR), thường dùng để theo dõi bệnh nhân dùng những thuốc kháng đông đường uống như warfarin.

Tầm soát định tính và định lượng fibrinogen được thực hiện bằng xét nghiệm thời gian đông thrombin (TCT). Định lượng chính xác fibrinogen trong máu thường dùng phương pháp Clauss. Một số máy xét nghiệm còn có khả năng đưa ra lượng "fibrinogen phái sinh" từ biểu đồ của xét nghiệm thời gian Prothrombin.

Nếu một yếu tố đông máu là thành phần của con đường tiếp xúc hoặc con đường yếu tố mô, sự thiếu hụt yếu tố đó sẽ chỉ ảnh hưởng đến một trong số các xét nghiệm: như trong bệnh hemophilia A, thiếu yếu tố VIII, thuộc con đường tiếp xúc, làm xét nghiệm aPTT kéo dài bất thường nhưng PT vẫn bình thường. Các ngoại lệ gồm prothrombin, fibrinogen và một số biến thể của yếu tố X ảnh hưởng đến cả hai loại xét nghiêm aPTT và PT. Khi xét nghiệm PT hoặc aPTT bất thường, các xét nghiệm khác sẽ được chỉ định để đánh giá tình trạng của các yếu tố đông máu.

Vai trò
Bất thường đông máu có thể dẫn đến chảy máu, máu đông hay đôi khi cả hai, tùy vào bản chất của bệnh.

Rối loạn tiểu cầu
Bệnh lý tiểu cầu có hai dạng: bẩm sinh và mắc phải. Một số loại bệnh tiểu cầu bao gồm Glanzmann's thrombasthenia, hội chứng Bernard-Soulier (phức hợp glycoprotein Ib-IX-V bất thường), hội chứng tiểu cầu xám (thiếu hạt alpha) và thiểu năng dự trữ delta (thiếu các hạt đặc). Hầu hết là các bệnh hiếm gặp. Đa số các bệnh tiểu cầu bẩm sinh khiến bệnh nhân dễ bị chảy máu. Bệnh von Willebrand do thiếu hoặc rối loạn chức năng của yếu tố von Willebrand, và dẫn đến bệnh cảnh dễ chảy máu tương tự; các thể bệnh nhẹ hơn tương đối thường gặp hơn.

Giảm số lượng tiểu cầu có nguyền nguyên nhân, bao gồm sản xuất không đủ (td. trong hội chứng suy tủy), bệnh miễn dịch (xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch/ITP), và tăng sử dụng tiểu cầu do nhiều nguyên nhân (thiếu máu giảm tiểu cầu do hủy tiểu cầu/TTP, hội chứng tán huyết - tăng urê huyết/HUS, tiểu hemoglobin cực điểm về đêm/PNH, đông máu nội mạch lan tỏa/DIC, giảm tiểu cầu do heparin/HIT). Đa số các trường hợp tăng sử dụng tiểu cầu dẫn đến hoạt hóa tiểu cầu, một số có liên quan đến huyết tắt.

Rối loạn các yếu tố đông máu và huyết khối
Những rối loạn yếu tố đông máu nổi tiếng nhất là các bệnh hemophilia. Ba dạng chính là hemophilia A (thiếu yếu tố VIII), hemophilia B (thiếu yếu tố IX hay "bệnh Christmas") và hemophilia C (thiếu yếu tố XI, nguy cơ chảy máu vừa). Cùng với bệnh von Willebrand (biểu hiện khá giống rối loạn tiểu cầu trừ những trường hợp nặng), những bệnh kể trên khiến dễ chảy máu. Hầu hết các trường hợp bệnh hemophilia là do di truyền. Ở người bị suy gan (cấp hoặc mạn), gan không sản xuất các yếu tố đông máu; điều này cũng làm tăng nguy cơ chảy máu.

Huyết khối (thrombosis) là sự hình thành cục máu đông bệnh lý, còn thuyên tắc (embolism) là khi cục máu đông (thrombus) di chuyển đến một vị trí khác của cơ thể làm tổn hại cơ quan tại chỗ. Hầu hết các trường hợp huyết khối là do các mắc phải vấn đề trên hệ đông máu ngoại sinh (phẫu thuật, ung thư, bất vận động, béo phì, hội chứng hạng ghế phổ thông), nhưng một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân có xu hướng mắc tình trạng gọi chung là tăng đông máu (thrombophilia, thí dụ hội chứng kháng phospholipid, yếu tố V Leiden và một số rối loạn di truyền hiếm gặp khác).

Các đột biến yếu tố XII liên quan đến sự kéo dài thời gian đông máu không triệu chứng lâm sàng và có xu hướng dễ bị viêm tắc tĩnh mạch. Các đột biến khác có liên quan đến dạng hiếm gặp của phù Quincke (hereditary angioedema (loại III).

Thuốc tác động đến cơ chế đông máu

Thuốc giúp đông máu
Việc sử dụng các chất hấp thu như zeolite và các thuốc cầm máu khác được sử dụng để nhanh chóng làm ngưng chảy máu cho các vết thương trầm trọng. Keo thrombin và fibrin được dùng trong phẫu thuật để cầm máu và để điều trị các phình mạch thrombose.

Desmopressin được dùng để cải thiện chức năng tiểu cầu bằng cách kích thích thụ thể arginine vasopressin 1A.

Các yếu tố đông máu nồng độ cao được dùng để điều trị bệnh hemophilia, để đảo ngược tác dụng của các thuốc kháng đông, và để điều trị triệu chứng chảy máu ở những bệnh nhân bị rối loạn sự tổng hợp yếu tố đông máu hoặc khi yếu tố đông máu được sử dụng nhiều, vược quá mức tổng hợp. Phức hợp prothrombin cô đặc, cryoprecipitate và huyết thanh tươi đông lạnh là các thuốc cầm máu thường được sử dụng. Yếu tố VII hoạt hóa tái tổ hợp ngày càng được sử dụng nhiều trong điều trị các trường hợp chảy máu nặng.

Acid tranexamic và acid aminocaproic ức chế sự hủy fibrin, làm giảm chảy máu. Trước khi bị chấm dứt sử dụng, aprotinin từng được dùng trong một số phẫu thuật lớn để làm giảm nguy cơ chảy máu và nhu cầu sử dụng các chế phẩm máu.

Thuốc kháng đông

Các thuốc kháng đông và các thuốc kháng tiểu cầu nằm trong số những thuốc được sử dụng nhiều nhất. Các thuốc kháng tiểu cầu bao gồm aspirin, clopidogrel, dipyridamole và ticlopidine; dạng dùng ngoài đường tiêu hóa glycoprotein IIb/IIIa inhibitors được dùng cho tình trạng angioplasty.

Trong các thuốc kháng đông, warfarin (và các coumarin) cùng heparin là thường dùng nhất. Warfarin tương tác với vitamin K, còn heparin và các hợp chất tương tự làm tăng hoạt động của antithrombin trên thrombin và yếu tố Xa. Một lớp thuốc mới, ức chế thrombin trực tiếp, đang được phát triển; một số đã được sử dụng trên lâm sàng (như lepirudin). Cùng đang được phát triển là các hợp chất phân tử nhỏ có tác động trực tiếp lên hoạt tính enzym của một số yếu tố đông máu (e.g. rivaroxaban).

Các yếu tố đông máu

Lịch sử

Các phát hiện đầu tiên
Các lý thuyết về sự đông máu đã tồn tại từ thời cổ đại. Nhà sinh lý học Johannes Müller (1801-1858) đã mô tả fibrin, chất liệu của cục máu đông. Tiền chất tan của fibrin, fibrinogen, được đặt tên bởi Rudolf Virchow (1821-1902), và phân lập hóa học bởi Prosper Sylvain Denis (1799-1863). Alexander Schmidt gợi ý rằng sự chuyển fibrinogen thành fibrin là kết quả của một quá trình phản ứng enzyme, và gọi tên enzyme giả định là "thrombin" và tiền chất tương ứng "prothrombin". Arthus phát hiện năm 1890 rằng calci cần cho sự đông máu. Tiểu cầu được xác định năm 1865, và vai trò của chúng được mô tả bởi Giulio Bizzozero năm 1882.

Lý thuyết thrombin được hình thành với sự hiện diện của yếu tố mô được củng cố bởi Paul Morawitz năm 1905. Ở giai đoạn này, người ta đã biết rằng thrombokinase/thromboplastin ("yếu tố III") được mô tổn thương phóng thích, phản ứng với prothrombin (II), yếu tố này cùng với calci (IV), tạo ra thrombin, làm fibrinogen chuyển thành fibrin (I).

Các yếu tố đông máu
Hầu hết các yếu tố sinh hóa của quá trình đông máu được phát hiện trong thế kỷ 20.

Cột mốc đầu tiên của hệ thống đông máu là sự phát hiện ra proaccelerin (yếu tố V) bởi Paul Owren (1905-1990) năm 1947. Chính tác giả này đã khẳng định vai trò của yếu tố trên là tạo ra accelerin (yếu tố VI), về sau được đính chính lại là dạng hoạt hóa của yếu tố V (Va); do đó, tên gọi "yếu tố VI" không còn được sử dụng.

Yếu tố VII (còn gọi là chất thúc đẩy sự chuyển dạng prothrombin huyết thanh (serum prothrombin conversion accelerator) hay proconvertin, kết tủa bởi barium sulfate) được phát hiện ở một bệnh nhân nữ trẻ vào các năm 1949 và 1951 bởi các nhóm khác nhau.

Yếu tố VIII là yếu tố thiếu hụt trong bệnh hemophilia A, một tình trạng dễ nhận thấy nhưng bệnh nguyên khó hiểu; được xác định trong những năm 1950 và được gọi là globulin kháng hemophilia do công dụng điều trị hemophilia A.

Yếu tố IX được khám phá năm 1952 ở một bệnh nhân trẻ bị hemophilia B tên là Stephen Christmas (1947-1993). Sự thiếu hụt yếu tố đông máu này được mô tả bởi BS. Rosemary Biggs và GS. R.G. MacFarlane ở Oxford. Do đó yếu tố này còn được gọi là yếu tố Christmas. Christmas sống ở Canada, và hoạt động cho sự an toàn khi truyền máu cho đến khi qua đời do bị AIDS do truyền máu ở tuổi 46. Một tên gọi khác cho yếu tố này là thành phần thromboplastin huyết tương (plasma thromboplastin component).

Yếu tố Hageman, hay yếu tố XII, được xác định năm 1955 trên một bệnh nhân có thời gian chảy máu kéo dài nhưng không triệu chứng lâm sàng tên là John Hageman. Yếu tố X, hay yếu tố Stuart-Prower, được phát hiện sau đó, năm 1956. Protein này được xác định trên một nữ bệnh nhân tên là Audrey Prower ở London. Năm 1957, một nhóm nghiên cứu Mỹ đã xác định yếu tố này trên nam bệnh nhân Rufus Stuart. Các yếu tố XI và XIII được xác định năm 1953 và 1961.

Quan điểm cho rằng quá trình đông máu là một chuỗi phản ứng hay "dòng thác" được phát biểu hầu như đồng thời bởi MacFarlane ở Anh và bởi Davie và Ratnoff ở Mỹ.

Danh pháp
Việc sử dụng các chữ số La Mã thay vì các tên người hay tên hệ thống đã được thống nhất qua các hội nghị hàng năm (kể từ năm 1955) của các chuyên gia đông máu. Năm 1962, sự đồng thuận đã đạt được cho các yếu tố I-XII. Ủy ban này đã phát triển thành Ủy ban Quốc tế về đông máu và cầm máu ngày nay (International Committee on Thrombosis and Hemostasis - ICTH). Việc đánh số chấm dứt năm 1963 sau khi đặt tên yếu tố XIII. Các tên yếu tố Fletcher và yếu tố Fitzgerald Factor được đặt cho các protein liên quan đến đông máu phát hiện sau, chính là prekallikrein và kininogen khối lượng phân tử cao (high molecular weight kininogen).

Các yếu tố III và VI không được đánh số, vì thromboplastin chưa bao giờ được xác định rõ, hiện nay được xem là gồm hàng chục yếu tố khác, còn accelerin chính là yếu tố V hoạt hóa (Va).

Các loài khác
Tất cả các loài thú đều có một quá trình đông máu tương tự nhau, sử dụng cả hai cơ chế tế bào và serine protease. Thực tế, bất cứ yếu tố đông máu nào của động vật có vú đều có khả năng "xử lý" phân tử mục tiêu tương đương ở loài thú khác. Loài động vật duy nhất không thuộc lớp thú được biết có sử dụng cơ chế đông máu qua các serine protease là cua móng ngựa.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
 Cầm máu

Liên kết ngoài

Cấu trúc 3D
  - Các hướng được tính của các phức hợp có domain GLA màng
  - Domain discoidin của các yếu tố đông máu

Huyết học
Hệ đông máu
Chấn thương học
Máu

de:Hämostase#Übersicht über Gerinnungsfaktoren und Inhibitoren


title: Osmia derasa

text:
Osmia derasa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1895


title: Tokugawa Tsunayoshi

text:
là vị Tướng quân thứ 5 của Mạc phủ Tokugawa tại Nhật Bản. Ông là em trai của Tokugawa Ietsuna, là con trai của Tokugawa Iemitsu, và là cháu nội của Tokugawa Hidetada.

Tsunayoshi nổi tiếng với việc đã cho thiết lập một bộ luật riêng nhằm bảo vệ động vật, đặc biệt là đối với loài chó, trong thời gian cai trị của ông. Đây là một trong những văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ việc bảo vệ động vật xuất hiện sớm nhất trong lịch sử nhân loại. Điều này khiến ông có biệt danh là "khuyển tướng quân". Ông có một con chó yêu quý và được đặt tên là Takemaru.

Những năm đầu đời (1646–1680)

Tokugawa Tsunayoshi sinh ngày 23 tháng 2 năm 1646 tại Edo. Ông là con trai của Tokugawa Iemitsu với một trong những thê thiếp của ông là Otama, sau này được gọi là Keishōin (桂 昌 院) (1627–1705). Tsunayoshi có một người anh trai lớn hơn ông 5 tuổi, người sẽ trở thành tướng quân tiếp theo sau cái chết của Iemitsu, Tokugawa Ietsuna. Tsunayoshi sinh ra ở Edo và sau khi sinh cậu đã cùng mẹ chuyển đến nhà riêng của bà ở bên trong lâu đài Edo. Đứa con trai nhỏ (Tsunayoshi) rõ ràng đã tỏ ra nổi trội bởi sự nhanh nhẹn và hoạt bát ngay từ khi còn còn nhỏ, và người cha, vị tướng quân đời thứ ba, Iemitsu, đã lo sợ rằng ông có thể sẽ chiếm đoạt vị trí của người anh trai yếu kém hơn mình. Vì vậy ông đã ra lệnh rằng cậu bé (Tsunayoshi) sẽ không được nuôi dưỡng như một samurai, giống với anh trai của mình, mà cậu sẽ được đào tạo để trở thành một học giả uyên bác và trung thành với Mạc chúa. Tên thời thơ ấu của cậu là Tokumatsu (徳 松). Trong khi cha ông là shōgun, mẹ ông là con gái nuôi của gia đình Honjō, do Honjō Munemasa (1580–1639) người từng làm lãnh đạo ở Kyoto. Cha mẹ đẻ của mẹ ông là thương gia ở Kyoto. Mẹ Tsunayoshi rất thân thiết với con mình trong những năm tháng ấu thơ, trong khi người anh trai Ietsuna yếu đuối bắt đầu phải dựa dẫm hoàn toàn vào các nhiếp chính trong phần lớn thời gian trị vì của mình, Tsunayoshi thì ngược lại, ông lựa chọn tin tưởng vào người mẹ đáng kính của mình và tiếp thu những lời cố vấn của bà về các chính sách quan trọng, việc này kéo dài cho đến tận khi bà qua đời.

Năm 1651, Tướng quân Iemitsu qua đời khi Tsunayoshi chỉ mới 5 tuổi. Anh trai của ông, Tokugawa Ietsuna, trở thành tướng quân. Phần lớn cuộc đời của Tsunayoshi là sống dưới sự trị vì của người anh trai Ietsuna, dù không rõ ràng, nhưng người ta cho rằng ông chưa bao giờ đưa ra bất kỳ lời khuyên nào đối với các quyết định của anh trai mình.

Kế thừa quyền lực (1680)

Năm 1680, anh trai ông, Tướng quân Ietsuna qua đời ở tuổi 38. Ngày 4 tháng 6 năm 1680 (năm Enpō thứ 8, âm lịch ngày 8 tháng 5), sau cái chết của anh trai Ietsuna, Tsunayoshi được các nguyên lão đại thần suy tôn lên làm người đứng đầu Mạc phủ. Năm 1680 (năm Enpō thứ 8), Gokoku-ji ở Edo được xây dựng để vinh danh mẹ của Tsunayoshi. Năm 1681 (năm Tenna thứ 1) Tsunayoshi được phong làm Chinh di Đại Tướng quân. Một cuộc đấu đá nhằm tranh đoạt quyền lực đã xảy ra ngay sau đó, trong một thời gian, sự kế vị chính thức của Tsunayoshi vẫn là một câu hỏi được bỏ ngỏ. Sakai Tadakiyo, một trong những cố vấn được ưu ái nhất của Ietsuna, đã gợi ý rằng việc kế vị không nên truyền cho một người nào đó thuộc dòng họ Tokugawa, mà phải là cho hoàng tộc, ông ủng hộ một trong những người con trai của Thiên hoàng Go-Sai sẽ trở thành Tướng quân tiếp theo (giống như đã từng xảy ra trong thời Mạc phủ Kamakura ) nhưng Tadakiyo đã bị cách chức ngay sau đó.

Hotta Masatoshi, một trong những cố vấn sáng suốt nhất dưới thời cai trị của Tướng quân Ietsuna, là người đầu tiên đề nghị Tokugawa Tsunayoshi, em trai của shōgun trước đây đồng thời cũng là con trai thứ của shogun Iemitsu, trở thành Chinh di Đại Tướng quân tiếp theo. Cuối cùng, vào năm 1681 (năm Tenna thứ 1), tính chính thống của Tsunayoshi đã được xác nhận; và ông trở thành vị Tướng quân Giang Hộ thứ năm của Mạc phủ Tokugawa.

Trở thành Shōgun (1680–1709)

Ngay sau khi trở thành shōgun, Tsunayoshi đã phong cho Hotta Masatoshi danh hiệu Tairō (Đại lão), nhằm cảm ơn ông vì đã giúp đảm bảo sự kế vị của mình. Gần như ngay lập tức sau khi trở thành tướng quân, ông đã ra lệnh cho một thuộc hạ của Takata tự sát vì hành động sai trái, cho thấy cách tiếp cận mang đầy tính nghiêm khắc của ông đối với các quy tắc của samurai. Sau đó, ông đã cho chiếm dụng một dinh thự rộng 250.000 koku làm tài sản riêng của mình. Trong thời gian trị vì, ông đã cho tịch biên tổng cộng 1.400.000 koku. Năm 1682, shōgun Tsunayoshi ra lệnh cho kiểm duyệt sách vở và thiết lập một hệ thống an ninh nhằm siết chặt hơn nữa việc quản lý người dân. Chẳng bao lâu sau, mại dâm đã bị cấm, các kỹ nữ không được phép làm việc tại các quán trà, những loại vải lẫn tơ sợi quý hiếm, đắt tiền cũng bị cấm đem ra mua bán. Do đó, việc buôn lậu đã bắt đầu như một thực tế ở Nhật Bản ngay sau khi các luật lệnh độc đoán do chính Tsunayoshi ban hành có hiệu lực. Năm 1684, Tsunayoshi cũng tìm cách làm suy giảm đi sức mạnh của các tairō, sau khi xảy ra vụ việc Masatoshi bị ám sát bởi một người anh họ của ông trong cùng năm đó. Tuy nhiên, một lần nữa nhờ lời khuyên của mẹ, Tsunayoshi trở nên rất tôn sùng Nho giáo, thúc đẩy các học thuyết Tống Nho của Chu Hi. Năm 1682, ông đọc cho các daimyō nghe bản thuyết minh về quyển "Đại học", điều này sau đó đã trở thành một truyền thống hàng năm tại triều đình của shōgun. Ông sớm bắt đầu thuyết giảng nhiều hơn, và vào năm 1690, ông đã thuyết giảng về mối quan hệ giữa Nho giáo và Thần đạo cũng như Phật giáo với các daimyō, thậm chí là cho các sứ thần của triều đình Thiên hoàng Higashiyama ở Kyoto gởi đến Edo. Ông quan tâm đến một số tác phẩm của Trung Quốc, nhất là quyển Đại học, một trong tứ thư và quyển Hiếu kinh. Tsunayoshi cũng yêu nghệ thuật và cho xây dựng nhà hát Noh.

Năm 1691, Engelbert Kaempfer đến thăm Edo theo thông lệ hằng năm do đại sứ quán Hà Lan tại đảo Dejima ở Nagasaki tổ chức. Ông khởi hành từ Nagasaki đến Osaka và Kyoto, sau cùng là Edo. Kaempfer đã cung cấp cho chúng ta những thông tin về Nhật Bản trong thời kỳ đầu trị vì của Tokugawa Tsunayoshi. Khi đoàn sứ bộ của Hà Lan vào Edo năm 1692, họ yêu cầu được yết kiến Shogun Tsunayoshi. Trong khi họ đang chờ đợi được phê duyệt quyết định này, một trận hỏa hoạn đã thiêu rụi gần sáu trăm ngôi nhà ở Edo, sau đó buổi yết kiến đã bị hoãn lại. Khi buổi tiếp kiến được ấn định diễn ra theo thời gian cụ thể, Tsunayoshi và một số phu nhân của ông ngồi sau bức mành trúc, trong khi đoàn sứ thần của Hà Lan ngồi ở phía đối diện. Tsunayoshi rất quan tâm đến các vấn đề của phương Tây, và dường như ông đã yêu cầu họ nói chuyện và hát với nhau để ông hiểu hơn về cách cư xử của người phương Tây. Tsunayoshi sau đó đã cho diễn một vở kịch Noh cho họ xem đáp lễ.

Do tuân theo lời Phật dạy, Tsunayoshi đã trở thành một nhà bảo vệ động vật trong phần lớn thời gian cai trị còn lại của ông. Trong năm 1690 và thập kỷ đầu tiên của những năm 1700, shogun Tsunayoshi, được một nhà sư chỉ bảo rằng do ông là người sinh năm Tuất, nên thực hiện một số biện pháp nhất định nhằm bảo vệ loài chó. Điều này sẽ giúp ông được phước đức và có nhiều con trai nối dõi. Một bộ luật bao gồm các sắc lệnh được phát hành hầu như hàng ngày, được gọi là Sắc lệnh về lòng trắc ẩn đối với sinh vật (生 類 憐 み の 令, Shōruiawareminorei), nhằm nhấn mạnh với dân chúng, cùng với những điều luật khác, quy định rằng người dân bắt buộc phải bảo vệ loài chó, do đó ở Edo đã xuất hiện rất nhiều chó hoang và bệnh dại đang có nguy cơ bùng phát trong thành phố. Ông được người dân gọi bằng danh hiệu đặc biệt là Inu-Kubō "Khuyển tướng quân" (犬 公 方: Inu = Chó, Kubō = tước hiệu chính thức của Shogun). Năm 1695, có nhiều chó trong thành phố đến nỗi Edo bắt đầu có mùi xú uế rất kinh khủng. Một người học việc thậm chí đã bị hành quyết vì anh ta làm bị thương một con chó. Cuối cùng, vấn đề đã được đẩy đến mức cực đoan, nên shogun bị buộc phải đưa ra cách giải quyết là đem hơn 50.000 con chó hoang đến nhốt ở các cũi trong vùng ngoại ô thành phố, nơi chúng sẽ được nuôi dưỡng. Đàn chó được cho ăn cơm với cá, chi phí của chúng được trích ra từ tiền thuế của người dân Edo.

Vào giai đoạn sau của triều đại Tsunayoshi, ông đã bổ nhiệm Yanagisawa Yoshiyasu làm cố vấn.  Đó là kỷ nguyên vàng của nghệ thuật cổ điển Nhật Bản, được gọi là kỷ nguyên Genroku.

Năm 1701, Asano Naganori, daimyō của Akō han, bị Kira Yoshinaka tố cáo là đã có hành động xúc phạm mình bên trong lâu đài Edo, rằng lãnh chúa Asano đã cố tìm cách giết hại ông ta. Asano đã bị xử tử, nhưng Kira không bị trừng phạt. Bốn mươi bảy rōnin của Asano đã trả thù cho cái chết của chủ mình bằng cách giết Kira và trở thành một huyền thoại có sức ảnh hưởng rất lớn đến nhiều vở kịch và câu chuyện dân gian thời đó. Thành công nhất trong số đó là vở kịch bunraku mang tên Kanadehon Chūshingura (bây giờ được gọi đơn giản là Chūshingura, hay "Kho báu của những người trung thành"), được viết vào năm 1748 bởi Takeda Izumo và hai cộng sự của ông. Sau đó, nó đã được chuyển thể thành một vở kịch kabuki, ngày nay vẫn là một trong những vở kịch nổi tiếng nhất của Nhật Bản. Bản tường thuật sớm nhất được biết đến về sự kiện Akō ở phương Tây được xuất bản vào năm 1822 trong cuốn sách Những bức tranh minh họa về Nhật Bản của Isaac Titsingh.

Con trai đầu của Tsunayoshi là Tokugawa Tokumatsu (1679–1683) qua đời khi mới 4 tuổi vì bệnh tật. Năm 1683, vợ chính thức của Tsunayoshi, Takatsukasa Nobuko, đã đầu độc Chomatsu, con trai thứ của Tsunayoshi, người con của ông với người thiếp được sủng ái, Yasuko. Chosomaru chết năm 3 tuổi. Điều này làm dấy lên nghi ngờ rằng rất có thể cũng chính bà ta đã đầu độc Tokugawa Tokumatsu. Năm 1704, người con duy nhất còn sống của Tsunayoshi, Tsuru-hime qua đời sau một vụ sẩy thai và vài tháng sau chồng bà, con rể của ông, Tokugawa Tsunanori của phiên Kii cũng qua đời. Vì vậy, Tsunayoshi đã bổ nhiệm cháu trai của mình, Tokugawa Ienobu, ấn định ông sẽ là người thừa kế chính thức vào mùa đông năm 1704. Ienobu là con trai của một người anh khác của ông, Tokugawa Tsunashige, lãnh chúa của phiên Kōfu, đó là tước hiệu mà Ienobu thế tập trước khi trở thành shōgun. Ienobu chuyển đến nơi ở chính thức dành cho người thừa kế của Shogun, phía tây của lâu đài Edo. Năm 1706, Edo bị một trận bão, và núi Phú Sĩ phun trào vào năm sau đó.

Cái chết

Người dân đồn thổi, nói bóng gió rằng Tsunayoshi đã bị đâm chết bởi người vợ chính thức của mình sau khi ông cố gắng tuyên bố đứa con ngoài giá thú là người thừa kế của mình. Quan điểm này, xuất phát từ Sanno Gaiki, bị bác bỏ trong các ghi chép đương thời, sử sách viết rằng Tsunayoshi đã bị mắc bệnh sởi vào cuối đời và mất vào ngày 19 tháng 2 năm 1709, trước sự chứng kiến của các cố vấn và gia thần của ông. Cái chết diễn ra chỉ bốn ngày sau sinh nhật lần thứ 63 của ông. Ông được đặt pháp danh là Joken'in (常 憲 院) và được chôn cất tại Kan'ei-ji.

Gia đình

 Chính thất: Takatsukasa Nobuko (1651 – 1709), sau đổi sang hiệu nữ viện là Jokoin.
 Trắc thất:
 Oden-no-Kata (1658 – 1738), sau đổi tên thành Zuishun-in.
 Yasuko-no-Kata (? - 1681), sau đổi tên thành Seichōin.
 Emon-no-suke (? - 1705).
 Osuke (? - 1714), sau đổi tên thành Jukoin.
 Shinsuke, sau đổi tên thành Sheishin-in.
 Hậu duệ:
 Công chúa Tsuruhime (1677 – 1704), mẹ là Oden. Kết hôn với lãnh chúa Tokugawa Tsunanori của phiên Kii.
 Tokugawa Tokumatsu (1679 – 1683), mẹ là Oden. Là Lãnh chúa phiên Tatebayashi.
 Tokugawa Chomatsu (1681–1683), mẹ là Yasuko.
 Con nuôi:
 Tokugawa Ienobu.
 Công chúa Kichihime (1697 – 1701), được xem như con gái của Ngự đài sở.
 Công chúa Yaehime (1689 – 1746), con gái của Takatsukasa Sukenobu. Kết hôn với Tokugawa Yoshizane của phiên Mito và có 1 con gái.
 Công chúa Matsuhime, con gái của Tokugawa Tsunanari. Kết hôn với Maeda Yoshinori, được xem như con gái của Ngự đài sở.
 Công chúa Takehime (1705–1772), con gái của Hirosada Seikan'in. Được nhận nuôi bởi Tokugawa Yoshimune, kết hôn với Shimazu Tsugutoyo của phiên Satsuma và có 1 con gái.

Tham khảo

 Bodart-Bailey, Beatrice. (2006). The Dog Shogun: The Personality and Policies of Tokugawa Tsunayoshi. Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0-8248-2978-6/13-ISBN 978-0-8248-2978-0; 10-ISBN 0-8248-3030-X/13-ISBN 978-0-8248-3030-4; OCLC 470123491
 __. (1999). Kaempfer's Japan: Tokugawa Culture Observed. Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0-8248-1964-0/13-ISBN 978-0-8248-1964-4; 10-ISBN 0-8248-2066-5/13-ISBN 978-0-8248-2066-4; OCLC 246417677
 Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005). Japan Encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press. 10-ISBN 0-674-01753-6; 13-ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 48943301
 Screech, Timon. (2006). Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822. London: RoutledgeCurzon. 10-ISBN 0-203-09985-0, 13-ISBN 978-0-203-09985-8; OCLC 65177072
 Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691.
 Totman, Conrad. (1967). Politics in the Tokugawa Bakufu, 1600-1843. Cambridge: Harvard University Press. OCLC 279623

|-

Gia tộc Tokugawa
Sinh năm 1646
Mất năm 1709
Shogun Tokugawa


title: La Calahorra

text:
La Calahorra là một đô thị ở tỉnh Granada, cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2010 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 806 người. Diện tích đô thị này là 39,45 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 1192 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Sứ (định hướng)

text:
Sứ có thể là:

Vật liệu
Sứ, một dạng vật liệu gốm

Thực vật
 Chi Magnolia:
 Magnolia champaca: ngọc lan ngà, sứ vàng, champaka,... là loài cây thiêng liêng trong tôn giáo đạo Phật và đạo Hin-đu.
 Magnolia alba: ngọc lan trắng, sứ, champaka
Hoa sứ, hay hoa chăm-pa, tên khác của hoa đại, loài thực vật thuộc chi Đại
Hoa sứ sa mạc, một loài thực vật thuộc chi Adenium của họ La bố ma

Xem thêm


title: Albert Lea, Minnesota

text:
Albert Lea là một thành phố nằm ở quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích  km², dân số theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 18.356 người.

Tham khảo

Thành phố của Minnesota


title: Puycornet

text:
Puycornet là một làng và xã ở tỉnh Tarn-et-Garonne trong vùng Tarn-et-Garonne, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Pepila fasciata

text:
Pepila fasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi & D'Alessandro miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Pepila


title: Tischeria ceanothi

text:
Tischeria ceanothi là một loài bướm đêm thuộc họ Tischeriidae. Nó được tìm thấy ở California và Nevada.

Ấu trùng ăn Ceanothus crassifolius, Ceanothus divaricatus, Ceanothus integerrimus, Ceanothus thyrsiflorus và Ceanothus velutinus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Tischeria


title: Hằng số nghiệm lạnh

text:
Trong nhiệt động hoá học, hằng số nghiệm lạnh, Kđ (hay Kf), là đại lượng liên hệ nồng độ molan với độ giảm nhiệt độ đông đặc. Nó biểu diễn như sau:

với i là hệ số van 't Hoff, lượng tiểu phân chất tan phân ly và tái hợp khi tan vào dung môi.

Trong quá trình đo cryoscopy, người ta dùng hằng số đã biết để tính khối lượng mol của một phân tử chưa biết. Thuật ngữ "cryoscopy" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "đo nhiệt độ đông đặc". Và hằng số này có liên quan đến ebullioscopy, quyết định giá trị của hằng số nghiệm sôi (trong độ tăng nhiệt độ sôi).

Giá trị Kf của nước là 1,858 kg.K/mol.

Xem thêm
 Hạ nhiệt độ đông đặc
 Bảng giá trị nghiệm sôi và lạnh của các dung môi

Tham khảo

Chuyển pha
Nhiệt động lực học


title: Ops melastigma

text:
Ops melastigma là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở châu Á.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật Pakistan
M
Động vật được mô tả năm 1887
Bướm Pakistan


title: Stylosanthes

text:
Stylosanthes là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Danh sách loài
 Stylosanthes acuminata M.B.Ferreira & Sousa Costa
 Stylosanthes angustifolia Vogel
 Stylosanthes angustissima Klotzsch
 Stylosanthes aprica Span.
 Stylosanthes aurea M.B.Ferreira & Sousa Costa
 Stylosanthes bahiensis 't Mannetje & G.P.Lewis
 Stylosanthes bangii Taub. ex Rusby
 Stylosanthes biflora Britton, Sterns & Poggenb.
 Stylosanthes calcicola Small
 Stylosanthes cayennensis Mohlenbr.
 Stylosanthes erecta Beauv.
 Stylosanthes fruticosa (Retz.) Alston
 Stylosanthes hamata (L.) Taubert
 Stylosanthes humilis Kunth
 Stylosanthes nervosa J.F.Macbr.
 Stylosanthes scabra Vog.
 Stylosanthes subsericea Blake
 Stylosanthes virgata Mart. ex Colla
 Stylosanthes viscosa (L.) Sw.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 http://www.ipni.org/index.html

Stylosanthes
Đồng cỏ
Thực vật Ấn Độ
Thực vật châu Phi
Thực vật Đông Phi
Thực vật xâm hại


title: Altica filipendulae

text:
Altica filipendulae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chashchina miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Altica


title: Auguste Comte

text:
Auguste Comte (tên đầy đủ: Isidore Auguste Marie François Xavier Comte; 17 tháng 1 năm 1798 – 5 tháng 9 năm 1857) là một nhà tư tưởng Pháp, nhà lý thuyết xã hội, người tạo ra ngành xã hội học, nhà thực chứng luận đã đưa ra thuật ngữ "Xã hội học" ("Sociology"). Ông đã có đóng góp không nhỏ vào lĩnh vực xã hội học của thế giới, những đóng góp của ông về mặt lý thuyết như quan niệm về xã hội học xem xã hội học là khoa học nghiên cứu các tổ chức xã hội. Quan điểm nhìn nhận về xã hội và cấu trúc xã hội bao gồm: bộ phận, thành tố, quan hệ, sắp xếp theo trật tự nhất định. Ông xem xã hội là một hệ thống có cấu trúc, cá nhân, gia đình và các tổ chức xã hội.

Tiểu sử
Auguste Comte sinh ra tại Montpellier trong một gia đình kitô giáo và theo xu hướng quân chủ, ở tây nam nước Pháp; nhưng ông đã trở thành một người có tư tưởng tự do và cách mạng rất sớm. Năm 1814, Sau khi học xong phổ thông, ông trúng tuyển vào Trường Bách khoa Paris. Đây là ngôi trường nổi tiếng với những đào tạo chuyên sâu về Chủ nghĩa cộng hòa và tiến bộ. Khi trường này đóng cửa vào năm 1816 để tái tổ chức, Comte rời trường và tiếp tục học tại trường Y ở Montpellier. Khi trường Bách khoa mở lại ông cũng không xin quay lại học.

Sau khi trở về Montpellier, Comte nhận ra sự khác biệt với gia đình và quyết định trở lại Paris, ông kiếm sống bằng nhiều việc vụn vặt. Tháng 8 năm 1817 Comte trở thành học sinh và thư ký cho Claude Henri de Rouvroy, Comte de Saint-Simon, những người đã đưa ông tiếp xúc với giới tri thức. Chính trong thời gian này Comte đã cho xuất bản những tiểu luận trong rất nhiều ấn bản đỡ đầu bởi Saint-Simon, L'Industrie, Le Politique, Le Censeur Européen và L'Organisateur, dù không xuất bản dưới tên riêng cho tới tận tác phẩm "La séparation générale des entre les opinions et les désirs" năm 1819. Năm 1824, Comte tách khỏi Saint-Simon do có những khác biệt không thể dung hòa.

Comte sau đó đã nhận ra những gì ông muốn làm - đó là tiếp tục nghiên cứu thuyết thực chứng. Ông cho xuất bản Plan de travaux scientifiques nécessaires pour réorganiser la société (1822), dù vậy ông vẫn không nhận được một công việc ổn định, cuộc sống của Comte phải dựa vào tiền hỗ trợ từ bạn bè. Năm 1826, ông bắt đầu giảng giáo trình triết học thực chứng.

Ông kết hôn với Caroline Massin, nhưng ly hôn vào năm 1842. Năm 1826 Comte được đưa tới bệnh viện thần kinh nhưng rời viện trong tình trạng chưa được chữa trị vì ông muốn tiếp tục công việc dang dở. Trong khoảng thời gian này cho tới khi ly hôn, Comte cho xuất bản sáu tập của Cours.

Comte phát triển tình bạn khá thân thiết với John Stuart Mill. Từ 1844, Comte sống với Clotilde de Vaux, mối quan hệ chỉ trên lý thuyết. Sau khi cô mất năm 1846, Comte cùng Stuart Mill phát triển một cái gọi là "tôn giáo nhân văn" mới. Ông xuất bản bốn cuốn của Système de politique positive (1851 - 1854). Tác phẩm cuối cùng, tập đầu tiên của "La Synthèse Subjective" được xuất bản năm 1856.

Auguste Comte mất ở Paris vào ngày 5 tháng 9 năm 1857 và được chôn cất ở nghĩa trang nổi tiếng Père Lachaise. Căn hộ mà ông sống từ 1841-1857 hiện được bảo tồn và đổi tên thành Maison d'Auguste Comte, tòa nhà nằm ở số 10 rue Monsieur-le-Prince, Paris.

Phương pháp luận xã hội học
Auguste Comte cho rằng xã hội học phải có nhiệm vụ góp phần tổ chức lại xã hội và lập lại trật tự xã hội dựa vào các quy luật tổ chức và biến đổi xã hội do xã hội học nghiên cứu phát hiện được.

Theo quan điểm của Auguste Comte, xã hội học giống như khoa học tự nhiên, như vật lý học, sinh vật học trong việc vận dụng các phương pháp luận nghiên cứu để tìm hiểu bản chất của xã hội. Vì vậy, Comte còn gọi xã hội học là vật lý học xã hội.

Xã hội học nghiên cứu xã hội bằng các phương pháp thực chứng, tức là thu thập và xử lý thông tin, kiểm tra giả thuyết và xây dựng lý thuyết, so sánh và tổng hợp cứ liệu.

Auguste Comte phân loại các phương pháp xã hội học thành những nhóm:
 Quan sát;
 Thực nghiệm;
 So sánh;
 Phân tích lịch sử.
Quan điểm thực chứng luận của Comte về xã hội học thể hiện đặc biệt rõ qua việc trình bày các phương pháp này. Theo đó, ông quan niệm rằng xã hội học là khoa học sử dụng các phương pháp khoa học thực chứng để nghiên cứu các quy luật biến đổi của xã hội. Các quan điểm của Comte đã mở đầu cho thời kỳ xây dựng và phát triển một khoa học mới mẻ mà Comte gọi là xã hội học hay vật lý học xã hội.

Quan niệm về cơ cấu của xã hội học
Theo Auguste Comte, xã hội học, còn gọi là vật lý học xã hội (Social Physics), hợp thành từ hai bộ phận chính là Tĩnh học xã hội (Social Statics) và Động học xã hội (Dynamics).

Tĩnh học xã hội
Tĩnh học xã hội là bộ phận xã hội học nghiên cứu về trật tự xã hội, cơ cấu xã hội, các thành phần và các mối liên hệ của chúng.

Lúc đầu, Comte nghiên cứu các cá nhân với tư cách là những thành phần hay đơn vị cấu thành của cơ cấu xã hội. Comte xem cá nhân với tư cách là một tập hợp, một hệ thống gồm:
 Các năng lực và nhu cầu đã có sẵn bên trong cá nhân;
 Các nhu cầu, năng lực được tiếp thu từ bên ngoài qua quá trình cá nhân tham gia vào xã hội.
Sau đó, quan niệm xã hội của Comte thay đổi, ông cho rằng cá nhân không phải là "đơn vị xã hội đích thực". Comte coi nghiên cứu về cá nhân là nghiên cứu thuộc về lĩnh vực sinh vật học, khác hẳn với nghiên cứu xã hội học chủ yếu phân tích các "đơn vị xã hội". Đơn vị xã hội cơ bản nhất, sơ đẳng nhất có mặt trong tất cả các đơn vị xã hội khác là "gia đình". Điều thực sự có ý nghĩa về lý luận xã hội học là quan niệm của Comte về cơ cấu xã hội. Cơ cấu xã hội bao giờ cũng được tạo nên từ các cơ cấu xã hội khác đơn giản hơn, gọi là tiểu cơ cấu xã hội. Do đó, hiểu cơ cấu xã hội có nghĩa là nắm bắt được các đặc điểm, các thuộc tính và các mối liên hệ của các tiểu cơ cấu xã hội.

Cơ cấu xã hội phát triển theo con đường tiến hóa từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Sự phát triển của xã hội biểu hiện ở mức độ phân hóa, đa dạng hóa và chuyên môn hóa chức năng, cũng như mức độ liên kết giữa các tiểu cơ cấu xã hội. Comte đặt vấn đề nghiên cứu xem làm thế nào duy trì được mối liên kết giữa các bộ phận (các tiểu cơ cấu xã hội) khi mức độ phân hóa chức năng ngày một tăng lên trong xã hội. Comte đưa ra cách giải quyết nhấn mạnh tới vai trò của nhà nước và yếu tố văn hóa, tinh thần xã hội.
 Vai trò của nhà nước: Comte cho rằng ngoài sự phụ thuộc lẫn nhau, sự tập trung quyền lực vào tay nhà nước cho phép điều hòa, phối hợp và liên kết các bộ phận của hệ thống xã hội đảm bảo chống lại sức ép của sự phân hóa và phân rã xã hội.
 Vai trò của văn hóa, tinh thần: Ngoài hành động "vật chất" của nhà nước, yếu tố trí tuệ và đạo đức, thiện trí và thiện cảm của các thành viên xã hội, đóng vai trò là nhân tố duy trì sự liên kết, trật tự xã hội.

Động học xã hội
Auguste Comte quan tâm đặc biệt đến bộ phận mà ông gọi là động học xã hội (social dynamics). Đó là lĩnh vực nghiên cứu các quy luật biến đổi xã hội trong các hệ thống xã hội theo thời gian. Comte đưa ra quy luật ba giai đoạn để giải thích sự phát triển của các hệ thống tư tưởng và hệ thống cơ cấu xã hội tương ứng. Lịch sử loài người phát triển qua ba giai đoạn:
 Thần học;
 Siêu hình;
 Thực chứng.
Theo quy luật ba giai đoạn, mỗi giai đoạn trước là điều kiện phát triển của mỗi giai đoạn sau. Ví dụ, nếu không có hệ thống dòng họ thì khó có thể phát triển các hệ thống tiếp theo như hệ thống chính trị, luật pháp, quân đội và hệ thống xã hội công nghiệp hiện đại. Lịch sử tiến hóa xã hội diễn ra theo con đường tích lũy, tiến hóa (các tư tưởng mới, các hệ thống cơ cấu mới được xây dựng, được bổ sung vào cái cũ); ví dụ, trong xã hội hiện đại, dòng họ không mất đi, cũng như các tư tưởng thần bí, siêu tự nhiên không hoàn toàn bị biến mất.

Việc biến đổi từ giai đoạn này sang giai đoạn khác không "trôi chảy, nhẹ nhàng", mà thường trải qua thời kỳ bất ổn định, mâu thuẫn giữa cái cũ và cái mới. Comte cho rằng, hệ thống văn hóa bao gồm đạo đức và tinh thần quy định sự phát triển của hệ thống xã hội, cơ cấu xã hội.

Dựa vào quy luật ba giai đoạn, Comte cho rằng việc "xã hội học" ra đời ở giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa là một tất yếu lịch sử; và xã hội học là khoa học đứng trên tất cả các khoa học khác. Xã hội học ra đời ở giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa - giai đoạn thực chứng và đó là khoa học phức tạp nhất, phải dựa trên nền tảng khoa học khác. Vì ra đời muộn nên xã hội học ngay lập tức đã phải là một khoa học thực chứng và chiếm vị trí cao nhất trong hệ thống thứ bậc các khoa học.

Suy nghĩ về tôn giáo
Auguste Comte cho rằng tôn giáo phát triển qua ba giai đoạn:
 Một là, người tiền sử cho rằng những gì họ không hiểu được là một dạng sức mạnh siêu nhiên nào đó.
 Hai là, họ phát triển thành khái niệm về một vị thần trừu tượng.
 Ba là, con người dần gạt bỏ suy nghĩ như trên, tiến tới việc nghiên cứu hiện tượng một cách khoa học và chỉ tin vào những điều đã được kiểm nghiệm.
Tuy nhiên, Comte đã lo ngại rằng nếu như tôn giáo là một phần không thể thiếu của cuộc sống thì việc phá bỏ nó sẽ gây ra tai họa. Vì vậy, ông có đề xuất về một tôn giáo mang tính nhân loại, gồm từ thiện, trật tự và khoa học. Tư tưởng đó của ông cũng được một số nhà triết học tiếp nhận như John Stuart Mill hay Alain de Botton. Nhưng việc xây dựng thành công một tôn giáo như vậy là rất khó nếu không muốn nói là bất khả thi.

Đóng góp của Auguste Comte
 Thứ nhất, Auguste Comte là người đầu tiên chỉ ra nhu cầu và bản chất của một khoa học về các quy luật tổ chức xã hội. Xã hội học có nhiệm vụ đáp ứng được nhu cầu nhận thức, nhu cầu giải thích những biến đổi xã hội và góp phần vào việc lập lại trật tự ổn định xã hội.
 Thứ hai, Auguste Comte cho rằng bản chất của xã hội học là ở chỗ sử dụng các phương pháp khoa học để xây dựng lý thuyết và kiểm chứng giả thuyết. Quan điểm như vậy của Comte về chủ nghĩa thực chứng khác hẳn với quan niệm của một số nhà nghiên cứu thế kỷ XIX và thế kỷ XX (những nhà nghiên cứu này thường đồng nhất khái niệm thực chứng với khái niệm "kinh nghiệm chủ nghĩa" hay với việc thu thập số liệu một cách đơn thuần, không có lý thuyết, thiếu lý luận).
 Thứ ba, Auguste Comte đã chỉ ra được các nhiệm vụ và vấn đề cơ bản của xã hội học. Xã hội học có nhiệm vụ phát hiện ra các quy luật, xây dựng lý thuyết, nghiên cứu cơ cấu xã hội (tĩnh học xã hội) và nghiên cứu quá trình xã hội (động học xã hội). Xã hội học có nhiệm vụ trả lời câu hỏi: trật tự xã hội (tổ chức xã hội) được thiết lập, duy trì và biến đổi như thế nào. Vấn đề này về sau trở thành mối quan tâm nghiên cứu hàng đầu trong xã hội học ở Mỹ và châu Âu thế kỷ XX.

Xem thêm

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà triết học Pháp
Nhà xã hội học Pháp
Sinh viên trường Bách khoa Paris
Nhà triết học khoa học
Mất năm 1857
Triết gia thế kỷ 19
Chôn cất tại nghĩa trang Père-Lachaise


title: Acrocercops pertenuis

text:
Acrocercops pertenuis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Queensland.

Tham khảo

Acrocercops


title: Kytorhinus lygaeus

text:
Kytorhinus lygaeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Iablokov-khnzoryan miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Kytorhinus


title: Pseudamathes

text:
Pseudamathes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Groß Laasch

text:
Groß Laasch là một đô thị ở huyện of Ludwigslust, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 27,22 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 1046 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Tipula engeli

text:
Tipula engeli là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Saint-Igest

text:
Saint-Igest  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Saintigest


title: (7375) 1980 PZ

text:
(7375) 1980 PZ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová ở Đài thiên văn Kleť gần České Budějovice, Cộng hòa Séc, ngày 14 tháng 8 năm 1980.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1980
Được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Delingsdorf

text:
Delingsdorf là một đô thị ở huyện Stormarn, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 8,09 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2183 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Stormarn


title: Givry, Yonne

text:
Givry là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Givry có diện tích 8,43 km2, dân số năm 1999 là 195 người.

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Givry trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Givry


title: Cheboksary

text:
Cheboksary (; ,  Šupaškar) là một thành phố và thủ đô của nước Cộng hoà Chuvash, Nga. Đây là một thành phố cảng trên sông Volga. Dân số:. 453.700 (2004); 440.621 (điều tra dân số 2002); 419.592 (điều tra dân số 1989).Nơi đây có một thành phố vệ tinh Novocheboksarsk cách khoảng sáu km về phía đông với dân số 125.857 (điều tra dân số 2002).

Lịch sử
Nó được đề cập lần đầu tiên vào năm 1469, khi những người lính Nga đi qua đây trên đường đến Hãn quốc Kazan. Tuy nhiên, theo các cuộc khai quật khảo cổ học, khu vực này đã có dân cư cách đó lâu hơn rất nhiều. Địa điểm này có tàn tích của thành phố Veda Suvar của Bulgaria, được thành lập sau khi quân Mông Cổ xâm lược Volga Bulgaria vào thế kỷ 13. Trong thời kỳ Hãn quốc, một số người tin rằng đô thị này có tên Turk là Çabaqsar.

Năm 1555, người Nga đã xây dựng pháo đài và thành lập khu định cư tại đây. Năm 1625, có 458 binh lính tập trung tại Cheboksary, và vào năm 1646, có 661 nam giới sống trong khu định cư. Vào cuối thế kỷ 17, Cheboksary được coi là một thành phố thương mại lớn của vùng Volga. Đến năm 1781, nó đã được cấp vị thế thành phố, khi ấy thuộc tỉnh Kazan. Vào đầu thế kỷ 19, Cheboksary có một xưởng cưa và một số nhà máy sản xuất nhỏ.

Vào đầu thế kỷ 20, thành phố chỉ có khoảng 5.100 người sinh sống. Đến năm 1965, dân số đã tăng lên thành 163.000 người.

Địa vị hành chính
Trong khuôn khổ của các đơn vị hành chính, Thành phố trực thuộc nước cộng hòa Cheboksary bao gồm Cheboksary cùng với 2 khu dân cư nhỏ hơn. Đây là một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, Thành phố trực thuộc nước cộng hòa Cheboksary được hợp thành Okrug đô thị Cheboksary.

Địa lý
Thành phố nằm trên bờ hồ chứa nước Cheboksary. Diện tích của nó là 250,9 km vuông (96,9 sq mi). Thành phố vệ tinh Novocheboksarsk nằm cách Cheboksary khoảng 6 km (3,7 mi) về phía đông.

Kinh tế
Cheboksary nằm gần đập Cheboksary, với công suất lên tới 1.404 MW. Công trình này có một hồ chứa rộng 2.274 km vuông (878 sq mi). Cheboksary là nơi đặt trụ sở chính của một trong những doanh nghiệp cơ khí nặng lớn nhất thế giới.

Nhân khẩu
Dân số của Cheboksary chủ yếu bao gồm hai nhóm dân tộc là người Chuvash (62%) và người Nga (34%). Hôn nhân giữa các dân tộc khá phổ biến.

Giao thông

Giao thông công cộng trong thành phố
Một hệ thống xe điện bánh hơi, xe buýt và xe buýt nhỏ rộng khắp thành phố giúp đi đến tất cả các khu vực của Cheboksary một cách nhanh chóng và thuận tiện. Có một số hãng taxi hoạt động trong thành phố. Taxi chính thức có giá dưới 6 đô la để đi lại giữa hầu hết các điểm trong thành phố.

Đường thủy
Vì sông Volga chảy qua Chuvashia, nên Cheboksary là điểm dừng chân thường xuyên của nhiều chuyến du lịch bằng thuyền đi dọc các thành phố lớn bên con sông này. Về phía nam, có thể đi thẳng đến Volgograd, Rostov-na-Donu, Astrakhan, biển Caspi và biển Đen. Về phía tây, sông Volga nối Cheboksary với Nizhny Novgorod, Yaroslavl, Moskva và các vùng phía bắc của Nga. Bằng cách sử dụng tàu thuyền, có thể đưa hàng hóa từ các cảng sông của Chuvashia đến Saint Petersburg, Novorossiysk (trên biển Đen), Astrakhan và các cảng nằm trên sông Danube. Tuy nhiên, sông này bị đóng băng từ tháng 12 đến tháng 4.

Đường hàng không
Sân bay Cheboksary (IATA CSY, ICAO UWKS, là sân bay quốc tế từ năm 1995) tiếp nhận cả máy bay chở hàng lẫn máy bay chở khách thuộc mọi loại và kích cỡ. Thường xuyên có các chuyến bay theo lịch trình đến Moskva và các điểm đến khác. Hãng hàng không Chuvashia Airlines có trụ sở tại sân bay này cho đến khi ngừng hoạt động vào năm 2009. Cheboksary nằm cách sân bay quốc tế Strigino của Nizhny Novgorod khoảng 4 giờ lái xe, nơi có nhiều đường bay hơn.

Giáo dục
Các cơ sở giáo dục bao gồm Đại học Quốc gia Chuvashia, Học viện Nông nghiệp Quốc gia Chuvashia, Đại học Sư phạm Quốc gia Chuvashia và Trường Kỹ thuật Hợp tác Cheboksary.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết

 Map of Cheboksary and environs
 Photos from Cheboksary
 Blog and Fotos of Cheboksary

Thủ đô nước cộng hòa thuộc Nga
Khu dân cư trên sông Volga
Tỉnh Kazan


title: Triplectides mouiensis

text:
Triplectides mouiensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triplectides


title: Mycoaciella

text:
Mycoaciella là một chi nấm thuộc họ Meruliaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

Meruliaceae


title: Laccophilus quadrisignatus

text:
Laccophilus quadrisignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: 634 Ute

text:
634 Ute

634 Ute là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 12.5.1907 ở Heidelberg và được đặt theo tên Ute, một người bạn của August Kopff, nhân dịp cô hứa hôn (xem thêm tiểu hành tinh số 631)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907


title: Muros de Nalón

text:
Muros de Nalón là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha. Diện tích 8,09 km².

Tham khảo

Đô thị ở Asturias


title: Trận Panipat (1556)

text:
Trận Panipat lần thứ hai là trận đánh giữa quân của nhà Sur, do đại tướng Hemu chỉ huy và đế quốc Mogul do vua Akbar chỉ huy. Quân Mogul đã giành được chiến thắng hiển hách, khiến cho quân Sur phải rút về Afghanistan và không bao giờ xâm lược đế quốc Mogul nữa. Trận đánh diễn ra vào ngày 5 tháng 10 năm 1556

Bối cảnh
Năm 1540, vua nhà Mogul là Humayun (1530 - 1540, 1555 - 1556) mất nước về tay tướng Sher Shah Sur người Afghan. Sher Shah đã thành lập nhà Sur trên lãnh thổ của Humayun, khiến ông phải sang lánh nạn ở đế quốc Ba Tư. Đến năm 1555, nhân lúc triều Sur suy yếu, Humayun cử binh tấn công Delhi và giành lại đất nước, đuổi quân Sur về Afghanistan.

Tuy vậy, thấy mình không thề sống lâu thêm được nữa, Humayun phong con trai ông là Akbar làm Đông cung Thái tử và Tể tướng Bairam Khan làm nhiếp chính. Quả nhiên, nửa năm sau (1556), Humayun lâm bệnh qua đời, và Akbar (1556 - 1605) lên nối ngôi ở tuổi 14.

Vua Akbar bấy giờ đang nắm trong tay một đất nước mới được khôi phục, tình hình các trấn ngoại biên chưa ổn và ngoại bang đang dòm ngó. Vua nhà Sur là Adil Shah Sur (1556 - 1557) âm mưu tước đoạt lãnh thổ của nhà Mogul một lần nữa. Thuộc hạ của ông ta là đại tướng Hemu đã đem hơn 5 vạn quân, 1000 voi chiến và 500 cỗ đại bác tiến vào lãnh thổ Mogul.

Diễn biến
Biết có hoạ ngoại xâm, Akbar và tể tướng Bairam Khan vẫn giữa vững tay chèo. Bairam đã tiến hành thanh trừng những viên tướng có tư tưởng dao động, đầu hàng đồng thời chỉnh đốn quân ngũ, khuyến khích binh sĩ.

Ngày 5 tháng 10 năm 1556 hai bên giao chiến tại Panipat. Trong trận, đại tướng Hemu bị trúng tên ở mắt, và bất tỉnh trên lưng voi chiến. Trong khi đó, quân của ông ta đang thất thế trước quân Mogul. Kết quả là 1 vạn quân Mogul do Akbar và Bairam chỉ huy đã đập tan 5 vạn quân Sur, Hemu đã bị Sher Afghan Quli Khan bắt sống và giao nộp cho Akbar. Tể tướng Bairam đã chặt đầu Hemu và mang đầu ông ta và Kabul, trong khi thi hài Hemu bị bêu ở gần Purana Qila, Delhi.

Tác động của trận Panipat lần thứ hai
Sau trận Panipat, nhà Sur phải rút hoàn toàn về Afghanistan, không còn dám có hành động khiêu khích nhà Mogul nữa. Đồng thời, thế lực của nhà Mogul được củng cố trên phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.

Xem thêm
 Trận Panipat (1526)
 Trận Panipat (1761)
 Babur

Chú thích

Tham khảo
 Thẩm Kiên (chủ biên), Thập đại tùng thư: 10 đại hoàng đế thế giới. Phần 5: Đại đế Akbar, Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin 2003 (Người dịch: Phong Đảo).

Ấn Độ 1556
Trận đánh liên quan tới đế quốc Mogul
Panipat
Lịch sử bang Haryana


title: Tấn Xuất công

text:
Tấn Xuất công (chữ Hán: 晋出公, cai trị: 474 TCN – 458 TCN hoặc 452 TCN), tên thật là Cơ Tạc (姓鑿), là vị vua thứ 35 của nước Tấn - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Vua mất ngôi
Tấn Xuất công là con của Tấn Định công – vua thứ 34 nước Tấn. Năm 475 TCN, Tấn Định công mất, Cơ Tạc lên nối ngôi, tức là Tấn Xuất công.

Thực quyền nước Tấn nằm trong tay 4 họ đại phu Trí, Hàn, Triệu, Ngụy, vua Tấn bị bốn họ lấn át. Trong số 4 họ thì họ Trí nắm quyền lớn nhất, có tước Bá, ba họ kia chỉ có tước Tử.

Sau khi họ Phạm và họ Trung Hàng bị diệt (năm 492 TCN thời Tấn Định công), đất đai của hai họ thuộc về vua Tấn.

Năm 458 TCN, Trí Bá (tức Tuân Dao) cùng 3 họ kia tự ý lấy đất cũ của họ Phạm và họ Trung Hàng chia nhau làm ấp phong, không cần lệnh của Tấn Xuất công. Đất đai thuộc quyền Tấn Xuất công cai quản không bằng bốn nhà, vì vậy ông bất bình, sai sứ đi liên lạc với các nước Tề và Lỗ cầu viện để tấn công 4 họ đại phu lộng quyền.

Tuy nhiên, tại các nước Tề và Lỗ lúc đó, quyền hành cũng nằm trong tay các quyền thần nên họ chỉ củng cố quyền lực mà không muốn giúp vua Tấn.

Năm 452 TCN, bốn họ đại phu cùng nhau khởi binh chống lại Tấn Xuất công. Tấn Xuất công không chống nổi, phải bỏ chạy sang nước Tề. Tuy nhiên khi chưa đi tới nơi thì ông mất giữa đường, không rõ năm đó bao nhiêu tuổi.

Trí Bá lập chắt của Tấn Chiêu công là Cơ Kiêu lên ngôi, tức là Tấn Ai công.

Xem thêm
 Tấn Định công
 Tấn Ai công
 Lục khanh

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tấn thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Tấn


title: 328 Gudrun

text:
328 Gudrun là một tiểu hành tinh rất lớn ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 18.3.1892 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Gudrun trong thần thoại Bắc Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 328 Gudrun - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1892
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Genouillé, Vienne

text:
Genouillé là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 29,8 km², dân số năm 2006 là 521 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 m trên mực nước biển.

Dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Genouilléens.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Genouillé trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Genouille


title: Elysia chlorotica

text:
Elysia chlorotica là một loài sên biển cỡ trung, thuộc ngành động vật thân mềm, lớp chân bụng, bộ opisthobranchia.

Hình dạng loài này tương tự với các cá thể trong nudibranch, nhưng nó không được xếp vào phân bộ này. Thay vào đó nó là thành viên của một phân bộ gần hơn, sacoglossa.

Mô tả
Loài này thường có màu lục nhạt, nhưng có thể hoá đỏ hay xám, trên thân có những chấm nhỏ đỏ và trắng. Phần viền thân và chi giống lá rau diếp, nhưng không xếp xoắn như các loài cùng họ Elysia crispata. E. chlorotica có phần thân dài tối đa 45 mm, được tìm thấy dọc bờ Bắc Mỹ, từ Nova Scotia cho đến Florida.

Tập tính sống
Loài sên ven biển này có quan hệ sống cận bào với bào quan lục lạp của tảo Vaucheria litorea. Loài E. chlorotica thu nạp lục lạp bằng cách ăn tảo, tích trữ trong tế bào vách ruột; rồi sử dụng chúng tạo sản phẩm trong quá trình quang hóa. Mặc dù lục lạp tồn tại suốt vòng đời của loài thân mềm này (xấp xỉ 8-10 tháng), nhưng chúng không có khả năng truyền lại cho thế hệ con cái.

Xem thêm
 Elysia viridis

Hình ảnh

Chú thích

 Động vật hóa thành thực vật, báo Thanh niên 21/12/08, Tạ Xuân Quan dịch có tham khảo seaslugforum.net. Cập nhật: ngày 26 tháng 12 năm 2008

C


title: Lalleu

text:
Lalleu () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Lalleu được gọi là Allodiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Lalleu

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Parasericostoma abruptum

text:
Parasericostoma abruptum là một loài Trichoptera thuộc họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Parasericostoma


title: Andreas Beck

text:
Andreas Beck (sinh ngày 13 tháng 3 năm 1987 ở Kemerovo) là một cầu thủ bóng đá Đức hiện đang là hậu vệ của TSG 1899 Hoffeinhem.

Tham khảo

Xem thêm
Profile at TSG-Hoffenheim.de
Career stats at Fussballdaten.de
Andi Beck Official Site

Cầu thủ bóng đá VfB Stuttgart
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá TSG 1899 Hoffenheim
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: (37804) 1997 YE4

text:
{{DISPLAYTITLE:(37804) 1997 YE4}}

(37804) 1997 YE4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 37001–38000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pseudopanurgus irregularis

text:
Pseudopanurgus irregularis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1922


title: Guwahati

text:
Guwahati là thành phố lớn nhất của Assam và Đông Bắc Ấn Độ, là một thành phố cảng ven sông lớn và thuộc nhóm thành phố phát triển nhanh nhất Ấn Độ, tọa lạc cạnh bờ nam sông Brahmaputra.

Thành phố cổ Pragjyotishpura và Durjaya (Bắc Guwahati) từng là thủ đô của quốc gia cổ Kamarupa trong thời kỳ triều Varman và Pala.
Thành phố có nhiều ngôi đền Ấn Độ giáo, làm nó được mệnh danh là "Thành phố Đền". Dispur, thủ phủ của Assam, tọa lạc trong Guwahati và là nơi đặt trụ sở chính quyền Assam.

Chú thích

Thành phố thuộc bang Assam


title: Hemiops nigripes

text:
Hemiops nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1836.

Chú thích

Tham khảo

Hemiops


title: Lantenay, Côte-d'Or

text:
Lantenay là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 295-581 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Bonete

text:
Bonete là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Bonete có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Bonete có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Kursath

text:
Kursath là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Hardoi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kursath có dân số 5654 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Kursath có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Kursath, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


Dự án Khu đô thị đại học quốc tế Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh là một dự án vừa được chấp thuận đầu tư tại Thành phố Hồ Chí Minh. Dự án này do Công ty Berjaya Land Berhad, một công ty thuộc Tập đoàn Berjaya Berhad (Malaysia) đầu tư. Dự án đã được chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh ký thỏa thuận với Tập đoàn này và đang trình Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp thuận. Dự án có tổng mức đầu tư 3,5 tỷ USD, và được chia thành 4 phân khu chức năng: giáo dục đại học; đô thị kế cận; trung tâm dịch vụ tổng hợp; khu công viên cây xanh, phúc lợi công cộng. Tổng diện tích của dự án này là 880 ha thuộc Khu đô thị Tây Bắc, một dự án khu đô thị cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh 19 km về phía Tây Bắc. Nếu được chấp thuận, chủ đầu tư sẽ triển khai xây dựng từ năm 2008 và hoàn thành vào năm 2018. Cùng với các dự án đô thị khác như Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Khu đô thị Phú Mỹ Hưng... dự án này sẽ góp phần thay đổi lớn bộ mặt kiến trúc đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.

Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam (VIUT)
Vị trí: Đặng Công Bình, Phường Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày khởi công: 31/12/2011
Ngày hoàn thành: 31/12/2021
Diện tích khuôn viên: 924 ha
Diện tích xây dựng:
Tổng số căn hộ/nền/Villa: N/A
Giá khởi điểm: N/A
Giá hiện tại: N/A
Tổng mức phí đầu tư: 3,5 tỷ USD
Chủ đầu tư: Công ty Berjaya Land Berhad
Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam (VIUT) sẽ là một khu đô thị mạnh mẽ kết nối với khu đại học và đan xen trong kiến trúc đô thị như là một chỉ dẫn về sự phát triển và đổi mới của Đại học tương lai. Đặc biệt, điểm nhấn chiến lược giữa Đại học và Cộng đồng là tạo ra sự thu hút đối với cư dân sinh sống, học tập, làm việc, mua sắm và vui chơi tại Khu Đô thị Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh về chất lượng ngành học, nhân viên, học sinh và gia đình. '

Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam (VIUT)
Đặng Công Bình, Phường Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chi tiết dự án
Chi tiết chủ đầu tư
Terms of Use
Map
Satellite
Hybrid
Vị trí

Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam (VIUT) Tọa lạc tại xã Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn, cách trung tâm TP HCM 19 km, thuộc khu Tây Bắc Sài Gòn.

Quy mô

Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam có tên gọi tắt là VIUT, triển khai trong vòng 10 năm, từ 2011-2021, với 8 giai đoạn. Giai đoạn 1 sẽ tiến hành trong 3 năm, hạng mục nhà ở chiếm khoảng 55 ha ở phía nam dự án gồm 2.000 căn hộ và 255 nhà liên kế. Ngay khi hoàn tất hạng mục này, các giai đoạn kế tiếp sẽ được triển khai đồng bộ.

Theo quy hoạch tổng thể, Khu đô thị Đại học Quốc tế Việt Nam được xây dựng với mục đích tạo ra một đô thị hội nhập, có sức chứa 75.000 người sống, học tập và làm việc. Khu phức hợp có 7 phân khu chức năng, trong đó, ba khu chính chiếm diện tích lớn nhất dự án là khu làng đại học quốc tế, khu trung tâm tài chính, hành chính và khu nhà ở.

Phối cảnh hai trục hướng tâm của khu đô thị đại học tại Hóc Môn, TP HCM.

Cơ sở vật chất phục vụ giáo dục gồm 6 trường mẫu giáo, 4 trường tiểu học, 4 trường phổ thông cơ sở và các trường cao đẳng, đại học kèm theo nhà ở cho học sinh, sinh viên.

Thiết kế

Khu trung tâm sẽ được xây theo lối kiến trúc hình tròn, lan tỏa quanh các hạng mục khác như hạt nhân của toàn bộ công trình với 8 tòa tháp phục vụ các hoạt động hành chính và tài chính. Riêng nhà ở sẽ được xây dựng dọc theo hai con kênh, hướng ra bờ sông.

Phối cảnh dự án khu đô thị đại học quốc tế từ lõi trung tâm lan ra các hạng mục xung quanh.

Như các khu đô thị khác, dự án hội đủ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội như trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí, nhà thi đấu, trung tâm tài chính, hành chính, công viên và các mảng xanh bao quanh.

Đặc biệt một trung tâm y khoa rộng 15,2 ha như một bệnh viện đa khoa lớn cũng sẽ được xây dựng tại đây nhằm phục vụ nhu cầu khám và chữa bệnh cho 75.000 dân tương lai của khu đô thị VIUT.

3 trong tổng số 8 tòa tháp trung tâm của khu đô thi đại học.

Thông tin thêm về chủ đầu tư

Chủ đầu tư dự án là Tập đoàn Berjaya, nhà phát triển bất động sản Malaysia. Tổng giá trị của dự án sau đầu tư có thể lên đến 7,35 tỷ USD.

Đây là dự án có vốn đầu tư chiếm 50% tổng số vốn FDI của TP HCM trong 6 tháng đầu năm (ước tính 7 tỷ USD), bằng nguồn vốn đầu tư đổ vào TP HCM trong 3 năm 2005-2007. Đây cũng là dự án thứ 4 được cấp giấy chứng nhận đầu tư trong số 7 dự án bất động sản của tập đoàn Berjaya tại Việt Nam, sau Trung tâm Tài chính Việt Nam tại TP HCM, vốn đầu tư 930 triệu USD; Trung tâm Thành phố Biên Hòa ở Đồng Nai, vốn đầu tư 230 triệu USD và dự án thành phố mới Thạch Bàn, Hà Nội với tổng vốn đầu tư 500 triệu USD.

Tham khảo

Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh


title: Anagapetus hoodi

text:
Anagapetus hoodi là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Anagapetus


title: Anthidium banzonis

text:
Anthidium banzonis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1912


title: Vịnh Suez

text:
Đầu phía bắc của Biển Đỏ chia thành hai nhánh bởi Bán đảo Sinai, tạo thành Vịnh Suez (; latin hóa: Khalīǧ as-Suwais) ở phía tây và Vịnh Aqaba ở phía đông. Vịnh Suez được hình thành trong một "lũng hẹp dài" (rift) tương đối còn mới, nhưng nay không còn hoạt động gọi là "Lũng hẹp vịnh Suez" (Gulf of Suez Rift), cách đây khoảng 28 triệu năm.

Vịnh Suez trải dài khoảng 300 km về phía bắc hơi chệch phía tây bắc, chấm dứt ở thành phố Suez của Ai Cập và lối vào Kênh Suez. Dọc theo đường giữa vịnh này là ranh giới giữa 2 lục địa châu Phi và châu Á. Lối vào vịnh Suez nằm ở đỉnh của mỏ dầu và khí đốt Gemsa.

Vịnh Suez choán nhánh tây bắc của Biển Đỏ giữa lục địa châu Phi (phía tây) và bán đảo Sinai (phía đông) của Ai Cập. Đây là nhánh thứ của nơi gặp nhau của hệ lũng hẹp ba nhánh. Nhánh thứ hai của hệ nối 3 lũng này là Vịnh Aqaba.

Chiều dài của vịnh, từ cửa vào ở Eo biển Jubal tới đầu cuối ở thành phố Suez, là 314 km, và chiều rộng từ 19 tới 32 km.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 A large-scale map of the Gulf
 Satellite photographs of the Gulf, and of the Suez Canal

Vịnh biển Ấn Độ Dương
Thủy vực biển Đỏ
Thủy vực Ai Cập
Kênh đào Suez
Tỉnh Nam Sinai
Tỉnh Biển Đỏ
Tỉnh Suez


title: Apatania insularis

text:
Apatania insularis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Apatania


title: Cá cóc bướu Hải Nam

text:
Tylototriton hainanensis (tên tiếng Anh: Hainan Knobby Newt) là một loài kỳ giông thuộc họ Salamandridae.
Loài này chỉ có ở Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1984
H
Động vật đặc hữu Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Trung Quốc


title: Biozat

text:
Biozat  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Euglossa erythrochlora

text:
Euglossa erythrochlora là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1968


title: Duplicaria deynzerorum

text:
Duplicaria deynzerorum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Duplicaria


title: Coelioxys toltecoides

text:
Coelioxys toltecoides là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1923


title: Charente-Maritime

text:
Charente-Maritime là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Nouvelle-Aquitaine, tỉnh lỵ La Rochelle, bao gồm 5 quận với các quận lỵ còn lại là: Jonzac, Rochefort, Saintes, Saint-Jean-d'Angély. Huy hiệu của tỉnh này có hình biểu tượng một con điểu cầm.

Tham khảo

Tỉnh của Pháp
Tỉnh của Nouvelle-Aquitaine
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


Giải của Hiệp hội phê bình phim Toronto cho phim tài liệu hay nhất là một trong các giải thưởng hàng năm của Hiệp hội phê bình phim Toronto dành cho phim tài liệu được bầu chọn là hay nhất.

Các phim đoạt giải

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng điện ảnh
Giải thưởng điện ảnh Canada


title: Blekendorf

text:
Blekendorf là một đô thị thuộc huyện Plön, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Blekendorf có diện tích 38,34 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1811 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Döhlau

text:
Döhlau là một đô thị ở huyện Hof bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo