title: Mondolfo

text:
Mondolfo là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 35 km về phía tây bắc của Ancona và khoảng 25 km về phía đông nam của Pesaro, on the Adriatic Sea. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 11.478 và diện tích là 22,7 km².

Đô thị Mondolfo có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Marotta, Ponterio, và Centocroci.

Mondolfo giáp các đô thị sau: Castel Colonna, Fano, Monterado, San Costanzo, Senigallia.

Lịch sử biến động dân số

Các điểm tham quan
Chiesa di Sant'Agostino (1586-1593)
Convento di Sant'Agostino (thế kỷ XVII)
Chiesa di Santa Giustina (khoảng 1760)
Chiesa di San Giovanni (thế kỷ XVII)
Palazzo Giraldi Della Rovere (thế kỷ XVI)
Palazzo Peruzzi (thế kỷ XVI)
Parco della Rimembranza e monumento (1925) Belvedere
Fonte Grande (thế kỷ XX)
Memoria della Fisarmonica
Chiesa e Chiostro di San Sebastiano (1738-1760)
Chiesa di San Gervasio (thế kỷ V-VI)
Santuario della Madonna Delle Grotte (1682)
Bastione Sant'Anna e Giardino Martiniano (thế kỷ XVI)

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino


title: SMS Hannover

text:
SMS Hannover là một thiết giáp hạm tiền-dreadnought của Đế quốc Đức, chiếc thứ hai trong số năm chiếc thuộc lớp thiết giáp hạm Deutschland được chế tạo cho Hải quân Đế quốc Đức từ năm 1903 đến năm 1906. Hannover và ba chiếc tiếp theo được chế tạo với những khác biệt nhỏ cả trong thiết kế lẫn khi chế tạo so với chiếc SMS Deutschland dẫn đầu về hệ thống động lực và có đai giáp dày hơn. Hannover được đặt lườn vào ngày 7 tháng 11 năm 1904 và được đưa ra hoạt động cùng Hạm đội Biển khơi Đức vào tháng 10 năm 1907; mười tháng sau khi chiếc thiết giáp hạm "toàn-súng-lớn" HMS Dreadnought mang tính cách mạng được đưa vào hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia Anh. Kết quả là, Hannover trở thành một tàu chiến chủ lực lạc hậu ngay trước khi được hoàn tất; dàn pháo chính mạnh mẽ và tốc độ nhanh hơn của Dreadnought khiến cho những chiếc như Hannover không thể đối đầu nó trong một hàng chiến trận. Con tàu được đặt tên theo tỉnh Hannover của Vương quốc Phổ, ngày nay thuộc vùng Hạ Saxony của nước Đức.

Hannover và các tàu chị em đã phục vụ rộng rãi cùng hạm đội, tham gia mọi cuộc cơ động huấn luyện chính cho đến khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra vào tháng 7 năm 1914. Hannover và các tàu chị em lập tức được điều vào nhiệm vụ canh phòng tại khu vực cửa sông Elbe trong khi phần còn lại của hạm đội còn đang trong giai đoạn huy động. Con tàu đã tham gia nhiều hoạt động quy mô lớn của hạm đội trong hai năm đầu của chiến tranh, lên đến đỉnh điểm là Trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916. Trong trận đánh, Hannover phục vụ như là soái hạm của Đội IV thuộc Hải đội Thiết giáp II. Sau trận chiến, nó cùng với ba chiếc tàu chị em còn sống sót được rút khỏi hoạt động nơi tuyến đầu để đảm trách vai trò phòng thủ duyên hải. Vào năm 1917, Hannover được sử dụng trong một thời gian ngắn như một tàu mục tiêu trước khi quay trở lại nhiệm vụ canh gác tại biển Baltic. Con tàu được xuất biên chế vào tháng 12 năm 1918, không lâu sau khi chiến tranh kết thúc.

Hannover được cho hoạt động thường trực trở lại cùng Hải quân Đế chế Đức sau chiến tranh. Nó phục vụ cho hạm đội thêm mười năm nữa, từ năm 1921 đến năm 1931, trước khi được cho ngừng hoạt động. Hải quân dự định cải biến nó thành một tàu mục tiêu điều khiển bằng vô tuyến dành cho việc huấn luyện máy bay, nhưng điều này chưa bao giờ được thực hiện. Cuối cùng con tàu bị tháo dỡ từ năm 1944 đến năm 1946 tại Bremerhaven. Chiếc chuông của nó hiện đang được bảo tồn tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Liên bang ở Dresden.

Thiết kế và chế tạo
Hannover được dự định để hoạt động trong hàng chiến trận Đức cùng với các thiết giáp hạm khác của Hải quân Đế quốc Đức. Con tàu được đặt lườn vào ngày 7 tháng 11 năm 1904 tại xưởng tàu của hãng Kaiserliche Werft ở Wilhelmshaven. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 5 năm 1905 và đưa ra hoạt động để chạy thử máy vào ngày 1 tháng 10 năm 1907, nhưng việc tập trận hạm đội tại Skagerrak vào tháng 11 đã ngắt quãng việc thử máy. Việc chạy thử máy được tiếp tục sau khi đợt cơ động hoàn tất, và đến ngày 13 tháng 2 năm 1908 Hannover sẵn sàng gia nhập hạm đội thường trực. Nó được bố trí về Hải đội Thiết giáp II của Hạm đội Biển khơi cùng với các tàu chị em Deutschland và SMS Pommern. Tuy nhiên, chiếc thiết giáp hạm mới của Anh Quốc HMS Dreadnought, trang bị mười khẩu pháo , được đưa ra hoạt động vào tháng 12 năm 1906, trước khi Hannover được đưa vào phục vụ. Với một thiết kế mang tính cách mạng, Dreadnought đã khiến cho mọi tàu chiến chủ lực của Hải quân Đức trở thành lạc hậu, kể cả chiếc Hannover hoàn toàn mới.

Hannover dài , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước là . Nó có trọng lượng choán nước  khi đầy tải, và được trang bị động cơ ba buồng bành trướng đặt dọc đốt than với công suất , cho phép đạt được tốc độ tối đa . Với tốc độ đường trường  và trữ lượng nhiên liệu  than, nó có thể di chuyển được .

Dàn pháo chính của Hannover bao gồm bốn khẩu pháo  SK L/40 bắn nhanh bố trí trên hai tháp pháo nòng đôi, một phía trước và một phía sau của cấu trúc thượng tầng. Nó cũng được trang bị mười bốn khẩu pháo hạng hai  gắn trên các tháp pháo ụ, 22 khẩu pháo  bắn nhanh điều khiển bằng tay trên các bệ nòng đơn, cùng sáu ống phóng ngư lôi  ngầm dưới lườn tàu.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
Khi được đưa vào hoạt động, Hannover gia nhập Hải đội Thiết giáp II. Từ tháng 5 đến tháng 6 năm 1908, Hannover tham gia các cuộc cơ động tại Bắc Hải; rồi từ tháng 7 đến tháng 8, hạm đội thực hiện chuyến đi huấn luyện đến Đại Tây Dương. Trong chuyến đi, Hannover ghé qua Punta Delgado thuộc quần đảo Azore từ ngày 23 tháng 7 đến ngày 1 tháng 8. Cuộc thực tập mùa Thu hàng năm được tiến hành vào tháng 9; và sau khi kết thúc Hannover được điều sang Hải đội Thiết giáp I, nơi nó phục vụ như là soái hạm trong hai năm tiếp theo. Vào tháng 11, các cuộc thực tập của hạm đội và đơn vị được tiến hành tại biển Baltic.

Chương trình huấn luyện mà Hannover tham gia theo một lịch trình tương tự trong năm năm tiếp theo. Chúng bao gồm một chuyến đi đến Đại Tây Dương từ ngày 7 tháng 7 đến ngày 1 tháng 8 năm 1909. Vào tháng 2 năm 1910, Hải đội I tiến hành việc huấn luyện riêng lẻ tại vùng biển Baltic. Đơn vị này được chuyển căn cứ từ Kiel đến Wilhelmshaven vào ngày 1 tháng 4. Các cuộc cơ động hạm đội được tiến hành không lâu sau đó, tiếp nối bằng một chuyến đi mùa Hè đến Na Uy và các cuộc huấn luyện hạm đội trong mùa Thu. Vào ngày 3 tháng 10 năm 1911, con tàu được điều động quay trở lại Hải đội II. Do vụ Khủng hoảng Agadir vào tháng 7 năm 1912, chuyến đi mùa Hè chỉ đi đến khu vực biển Baltic. Vào ngày 14 tháng 7 năm 1914, chuyến đi hàng năm đến Na Uy bắt đầu, nhưng do nguy cơ chiến tranh nổ ra tại Châu Âu, chuyến đi bị rút ngắn; và trong vòng hai tuần Hannover cùng phần còn lại của Hải đội II quay trở về Wilhelmshaven.

Chiến tranh Thế giới thứ nhất
Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra vào tháng 7 năm 1914, Hannover được giao nhiệm vụ canh gác tại Altenbruch thuộc khu vực cửa sông Elbe, vào giai đoạn mà phần còn lại của hạm đội còn đang được huy động. Vào cuối tháng 10, các con tàu được gửi đến Kiel để tiến hành các cải biến cho hệ thống bảo vệ dưới nước nhằm chống đỡ thủy lôi và ngư lôi tốt hơn. Sau đó Hannover gia nhập lực lượng thiết giáp hạm hỗ trợ cho các tàu chiến-tuần dương tiến hành bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby vào các ngày 15-16 tháng 12 năm 1914. Trong chiến dịch này, hạm đội chiến trận Đức với 12 thiết giáp hạm dreadnought và tám chiếc tiền-dreadnought đã tiếp cận ở khoảng cách  với một hải đội biệt lập Anh chỉ bao gồm sáu thiết giáp hạm. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa hai lực lượng tàu khu trục hộ tống đối địch đã khiến cho vị Tư lệnh hạm đội Đức, Đô đốc Friedrich von Ingenohl, tin rằng ông đang đối đầu với toàn bộ Hạm đội Grand, nên ông rút lui khỏi trận chiến và quay trở về nhà.

Hannover đã ra khơi trong trận Dogger Bank vào ngày 24 tháng 1 năm 1915 nhằm hỗ trợ cho các tàu chiến-tuần dương Đức bị bao vây, nhưng đã nhanh chóng quay trở lại cảng. Ngày 17-18 tháng 4, Hannover hỗ trợ cho một chiến dịch rải mìn ngoài khơi Swarte Bank được các tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải đội Trinh sát II tiến hành. Một đợt tiến quân của hạm đội đến Dogger Bank được tiếp nối vào ngày 21-22 tháng 4. Đến ngày 16 tháng 5, Hannover được gửi đến Kiel để thay thế một trong các khẩu pháo 28 cm của. Con tàu còn quay lại Kiel vào ngày 28 tháng 6 để bổ sung thiết bị đốt dầu cho các nồi hơi của nó, một công việc kéo dài cho đến ngày 12 tháng 7. Vào ngày 11-12 tháng 9, Hải đội Trinh sát II tiến hành một đợt rải mìn khác ngoài khơi Swarte Bank cùng với Hannover và phần còn lại của Hải đội Thiết giáp II trong thành phần hỗ trợ. Nó được tiếp nối bằng một đợt càn quét của hạm đội không mang lại kết quả vào ngày 23-24 tháng 10. Trong đợt tiến quân của hạm đội vào ngày 5-7 tháng 3 năm 1916, Hannover và phần còn lại của Hải đội II ở lại German Bight, sẵn sàng lên đường hỗ trợ. Sau đó chúng gia nhập trở lại hạm đội trong chiến dịch Bắn phá Yarmouth và Lowestoft vào ngày 24-25 tháng 4. Trong chiến dịch này, chiếc tàu chiến-tuần dương SMS Seydlitz bị hư hại do trúng phải một quả thủy lôi Anh và phải quay trở về cảng sớm. Do tầm nhìn kém, chiến dịch nhanh chóng bị triệu hồi trước khi hạm đội Anh có thể can thiệp.

Trận Jutland
Đô đốc Reinhard Scheer, Tư lệnh hạm đội Đức, lập tức vạch kế hoạch cho một chiến dịch khác ra Bắc Hải, nhưng việc Seydlitz bị hư hại đã trì hoãn chiến dịch cho đến cuối tháng 5. Hannover trở thành soái hạm của Đội IV thuộc Hải đội Thiết giáp II, được bố trí ở phía cuối của hàng chiến trận Đức. Lúc này hải đội được đặt dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Franz Mauve. Trong đợt "Tiến ra Bắc Hải", Đô đốc Scheer ra lệnh cho hạm đội truy đuổi hết tốc độ các thiết giáp hạm của Hải đội Thiết giáp V Anh Quốc đang rút lui. Hannover và các tàu chị em chậm hơn đáng kể so với những chiếc dreadnought và nhanh chóng bị tụt lại phía sau. Vào lúc này, Đô đốc Scheer chỉ đạo cho Hannover ở vị trí sau cùng của hàng chiến trận Đức, để ông có được một soái hạm ở mỗi đầu của đội hình. Đến 19 giờ 30 phút, Hạm đội Grand xuất hiện và đối đầu với lực lượng của Đô đốc Scheer với một ưu thế áp đảo. Tình thế của hạm đội Đức bị ảnh hưởng nặng bởi sự hiện diện của những chiếc trong lớp Deutschland chậm chạp; nếu Scheer ra lệnh quay trở về Đức ngay lập tức, có thể ông sẽ phải hy sinh những con tàu chậm hơn để có thể rút lui thành công.

Đô đốc Scheer quyết định quay ngược hướng đi của hạm đội bằng một cú "đổi hướng chiến trận" (Gefechtskehrtwendung), một cách cơ động đòi hỏi mọi đơn vị trong hàng chiến trận Đức phải quay mũi 180 °Cùng một lúc. Do hậu quả của việc bị tụt lại phía sau, những chiếc trong Hải đội Thiết giáp II không thể đi theo hướng đi mới sau khi đổi hướng. Vì vậy, Hannover và năm chiếc khác của hải đội ở bên phía rút lui của hàng chiến trận Đức. Đô đốc Mauve dự định di chuyển các con tàu của ông về phía cuối hàng chiến trận, phía sau những chiếc dreadnought của Hải đội Thiết giáp III, nhưng đã không thực hiện khi ông nhận ra việc di chuyển như vật sẽ ảnh hưởng đến sự cơ động các tàu chiến-tuần dương của Đô đốc Franz von Hipper. Thay vào đó, ông tìm cách đặt các con tàu của mình phía đầu hàng tàu chiến.

Sau đó trong ngày thứ nhất của trận chiến, các tàu chiến-tuần dương đã bị hư hại thuộc Hải đội Tuần tiễu I của Đô đốc Hipper phải chịu đựng áp lực nặng nề do bị các đối thủ Anh truy đuổi. Hannover và các con tàu mang biệt danh "tàu-năm-phút" đã đến để trợ giúp, đi vào giữa hai hải đội tàu chiến-tuần dương đang đối đầu. Tầm nhìn kém khiến cho cuộc đụng độ sau đó diễn ra ngắn ngủi. Hannover chỉ bắn được tám phát đạn pháo 28 cm trong giai đoạn này. Tàu chiến-tuần dương Anh HMS Princess Royal nhiều lần nhắm bắn vào Hannover trước khi con tàu Đức bị che khuất trong làn khói; Hannover chỉ bị trúng mảnh đạn của một quả đạn pháo  bắn từ Princess Royal. Đô đốc Mauve quyết định không nên đối đầu với một lực lượng tàu chiến-tuần dương mạnh hơn nhiều, nên ra lệnh chuyển hướng 90° sang mạn phải.

Cuối ngày hôm đó, hạm đội chuẩn bị cho chuyến đi đêm quay trở về Đức; Deutschland, Pommern và Hannover được xếp phía sau König và các thiết giáp hạm dreadnought khác của Hải đội Thiết giáp III về phía cuối của hàng chiến trận Đức. Sau đó Hannover gia nhập cùng Hessen, Schlesien và Schleswig-Holstein. Hessen được đặt giữa Hannover và Pommern, trong khi hai chiếc kia ở phía cuối hàng. Không lâu sau 01 giờ 00, những chiếc dẫn đầu của hàng chiến trận Đức phát hiện tàu tuần dương bọc thép HMS Black Prince, nó nhanh chóng bị tiêu diệt bởi hỏa lực áp đảo của những chiếc dreadnought Đức. Nassau bị buộc phải tách ra khỏi hàng khi né tránh chiếc tàu Anh đang chìm, và khi gia nhập trở lại đội hình một giờ sau đó, nó ở ngay phía trước Hannover.

Vào khoảng 03 giờ 00, các tàu khu trục Anh tổ chức một loạt các cuộc tấn công vào hạm đội, một số đã nhắm vào Hannover. Không lâu sau đó, Pommern bị đánh trúng ít nhất một, hoặc có thể là hai, quả ngư lôi từ tàu khu trục Anh HMS Onslaught; cú đánh trúng đã kích nổ một hầm đạn, làm phá hủy toàn bộ con tàu sau một vụ nổ dữ dội. Hannover đang ở ngay phía sau Pommern và bị buộc phải bẻ lái gắt sang mạn phải để né tránh xác tàu đắm. Cùng lúc đó, một quả ngư lôi thứ ba từ Onslaught băng qua gần phía đuôi của Hannover, buộc nó phải quay mũi lần nữa. Không lâu sau 04 giờ 00, Hannover cùng nhiều tàu chiến khác liên tục bắn vào cái mà họ cho là tàu ngầm; và có lúc, hỏa lực của Hannover và Hessen suýt làm hư hại các tàu tuần dương hạng nhẹ Stettin và München, buộc Đô đốc Scheer phải ra lệnh cho chúng ngừng bắn. Hannover cùng nhiều tàu chiến khác lại bắn vào những tàu ngầm tưởng tượng không lâu trước 06 giờ 00.

Bất chấp sự ác liệt của trận chiến đêm, Hạm đội Biển khơi vẫn băng xuyên qua lực lượng khu trục Anh và đến được Horns Reef lúc 04 giờ 00 ngày 1 tháng 6. Hạm đội Đức về đến Wilhelmshaven vài giờ sau đó, nơi những chiếc dreadnought không bị hư hại thuộc các lớp Nassau và Helgoland chiếm lấy các vị trí phòng ngự. Trong suốt trận đánh, Hannover đã bắn tám quả đạn pháo 28 cm, 21 quả đạn 17 cm và 44 quả đạn 8,8 cm; nó thoát ra khỏi trận chiến mà hoàn toàn không bị hư hại.

Các hoạt động sau đó
Sau trận Jutland, Hannover đi vào ụ tàu để bảo trì định kỳ vào ngày 4 tháng 11. Hannover và phần còn lại của Hải đội Thiết giáp II được cho tách khỏi Hạm đội Biển khơi vào ngày 30 tháng 11 để được bố trí nhiệm vụ canh phòng tại cửa sông Elbe. Đến đầu năm 1917, Hannover được sử dụng như một tàu mục tiêu tại Baltic. Đến ngày 21 tháng 3, Hannover được tháo dỡ một số khẩu pháo, rồi được cải biến thành một tàu bảo vệ từ ngày 25 tháng 6 đến ngày 16 tháng 9. Trong giai đoạn này, vào ngày 15 tháng 8, Hải đội Thiết giáp II được chính thức giải thể; và đến ngày 27 tháng 9, Hessen được giao nhiệm vụ canh phòng tại biển Baltic thay phiên cho chiếc thiết giáp hạm cũ Lothringen.

Phục vụ sau chiến tranh
Vào ngày 11 tháng 11 năm 1918, Đức đạt được thỏa thuận đình chiến với Đồng Minh. Theo những điều khoản được thỏa thuận, những thành phần hiện đại nhất của hạm tàu nổi Đức bị chiếm giữ tại căn cứ hải quân Anh ở Scapa Flow, trong khi phần còn lại của hạm đội được giải giới. Vào ngày mà việc ngừng bắn có hiệu lực, Hannover được gửi ngắn hạn đến Swinemünde trước khi quay trở về Kiel vào ngày 14-15 tháng 11 cùng với Schlesien. Hannover được xuất biên chế một tháng sau đó, vào ngày 17 tháng 12 theo những thỏa thuận ngừng bắn.

Các điều khoản của Hiệp ước Versailles được ký kết vào ngày 21 tháng 6 năm 1919, cho phép Đức được giữ lại trong Hải quân Đế chế Đức được tái tổ chức một hạm đội tàu nổi, với tám thiết giáp hạm đã lạc hậu cho vai trò phòng thủ duyên hải. Chúng bao gồm ba thiết giáp hạm thuộc lớp Deutschland: Hannover, Schleswig-Holstein và Schlesien, cùng năm chiếc khác thuộc lớp Braunschweig.

Hannover là chiếc đầu tiên trong số thiết giáp hạm cũ hoạt động trở lại cùng Hải quân Đế chế Đức vào tháng 2 năm 1921 như là soái hạm của hạm đội tại Baltic. Cảng nhà đầu tiên của nó là Swinemünde, nhưng nó được chuyển đến Kiel vào năm 1922. Vào năm 1923, Hải quân Đức áp dụng một cấu trúc chỉ huy mới, và Braunschweig trở thành soái hạm của hạm đội. Vào tháng 10 năm 1925, Hannover được chuyển đến trạm Bắc hải. Nó được xuất biên chế vào tháng 3 năm 1927 khi Schlesien quay trở lại phục vụ. Với các cột ăn-ten được chế tạo mới hoàn toàn nhưng vẫn với ba ống khói, nó phục vụ trở lại để thay thế cho chiếc Elsass từ tháng 2 năm 1930 đến tháng 9 năm 1931.

Con tàu được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào năm 1936. Hải quân có dự định tái cấu trúc Hannover để sử dụng như một tàu mục tiêu, nhưng việc này không bao giờ được thực hiện. Cuối cùng, con tàu được tháo dỡ từ tháng 5 năm 1944 đến tháng 10 năm 1946 tại Bremerhaven. Chiếc chuông của nó hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Liên bang ở Dresden.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp thiết giáp hạm Deutschland
Thiết giáp hạm của Hải quân Đức
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: Bayerotrochus philpoppei

text:
Bayerotrochus philpoppei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Pleurotomariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bayerotrochus


title: Công chúa Arabela

text:
Công chúa Arabela, hay Nàng Arabela (Tiếng Czech: Arabela, A-ra-bê-la) là một bộ phim truyền hình giả tưởng được phát bằng tiếng Czech của điện ảnh Tiệp Khắc ra đời năm 1979.

Bộ phim đã đi vào lịch sử Điện ảnh Tiệp Khắc và Cộng hòa Czech với sự thành công khi hòa trộn hai thế giới hiện thực và những câu chuyện cổ tích mộng mơ.

Nội dung
Ở vương quốc những câu chuyện cổ tích, nàng công chúa xinh đẹp, duyên dáng Arabela phải chạy trốn khỏi cuộc truy đuổi của tên phù thủy độc ác Rumburak từ thế giới thần tiên đến thế giới hiện đại.

Trong thế giới hiện đại, Arabela gặp một anh sinh viên chăm chỉ tên là Petr Majer. Dần dần, giữa họ đã nảy nở một mối tình đẹp. Những chuyến phiêu lưu kỳ thú bằng phép thuật, một chiếc nhẫn thần kỳ, một cái đĩa chứa sự thật, chiếc va li biết bay cùng rất nhiều những điều thần diệu trong thế giới cổ tích đóng vai trò quan trọng trong suốt 13 tập phim.

Diễn viên
 Vladimír Menšík - ông Karel Majer
 Stella Zázvorková - bà Majerová
 Vladimír Dlouhý - Petr Majer
 Jana Nagyová - Công chúa Arabela
 Dagmar Patrasová - Công chúa Xénie chị của Arabela
 František Peterka - Fantomas
 Milan Neděla - viên tướng
 Jiří Lír - královský rádce
 Luděk Kopřiva - ředitel školy
 Luba Skořepová - ježibaba
 Petr Svojtka - pháp sư Jiří
 Jana Andresíková - čarodějnice
 Jan Kraus - spolužák Petra
 Jiří Pleskot - školní inspektor
 Jiří Lábus - phù thủy Rumburak
 Josef Dvořák - vodník
 Jiří Kodet - režisér Novák
 Vlastimil Brodský - Král Hyacint
 Jiří Sovák - čaroděj Vigo
 Jiří Hrzán - televizní asistent Gros
 Iva Janžurová - cô giáo Milerová
 Ondřej Kepka - thằng Honzík, em trai của Petr Majer
 František Filipovský - čert Blekota
 Stanislav Hájek - Pekota
 Jiří Krytinář - Mekota
 Václav Lohniský - zloděj Fousek
 Antonín Jedlička - učitel Adam
 Veronika Týblová - cô bé Mařenka
 Ivana Andrlová - spolužačka Petra
 Helena Růžičková - vypravěčka pohádek
 Věra Kalendová - žena v kuchyni
 Jana Drbohlavová - paní Hermanová
 Lenka Kořínková - pokojská
 Alena Procházková - expert umění
 Ludmila Roubíková - žena v kuchyni

Bên lề
Đối với thế hệ khán giả Việt Nam sinh ra trong hai thập niên cuối thế kỷ XX, bộ phim gợi lại những ký ức ngọt ngào về tuổi thơ, khi chỉ biết đến điện ảnh qua màn hình TV đen trắng.

"Công chúa Arabela" đến với khán giả nhỏ tuổi Việt Nam năm 1984 trong những năm cuối thời kỳ bao cấp chuyển sang đầu thời kỳ đổi mới, khi cuộc sống đã khấm khá và cởi mở hơn. Không chỉ có vậy, vào năm 1987, một cuốn truyện dựa trên nội dung bộ phim cũng đã ra đời cùng thời và rất được yêu thích.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Công chúa Arabela trên trang cơ sở dữ liệu phim Tiệp Khắc CSFD
 Link đầy đủ 13 tập phim

Phim của Đài truyền hình Tiệp Khắc
Phim của Đài phát thanh Tây Đức
Phim truyền hình Tiệp Khắc
Phim truyền hình Đức
Phim giả tưởng Tiệp Khắc
Phim giả tưởng Đức
Phim thiếu nhi Tiệp Khắc
Phim thiếu nhi Đức
Phim hài Tiệp Khắc
Phim hài Đức


title: Arrou

text:
Arrou  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 164 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Colymbetes piceus

text:
Colymbetes piceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Colymbetes


title: Thermopsis

text:
Thermopsis là một chi có 23 loài legumes, bản địa Bắc Mỹ và đông châu Á ôn đới.

Các loài
 Thermopsis alpina
 Thermopsis californica - phía tây Bắc Mỹ
 Thermopsis divaricarpa - Rocky Mountains Bắc Mỹ
 Thermopsis fraxinifolia - phía đông Bắc Mỹ
 Thermopsis gracilis - phía tây Bắc Mỹ
 Thermopsis lupinoides - Siberia đến Nhật Bản
 Thermopsis macrophylla - phía tây Bắc Mỹ
 Thermopsis mollis - phía đông Bắc Mỹ
 Thermopsis montana - Rocky Mountains Bắc Mỹ
 Thermopsis rhombifolia - Rocky Mountains Bắc Mỹ
 Thermopsis robusta - phía tây Bắc Mỹ
 Thermopsis villosa - phía đông Bắc Mỹ

Hình ảnh

Liên kết ngoài
USDA Plants Profile: North American Species

Chú thích

Tham khảo

Thermopsis
Cây thuốc
Sophoreae


title: Ouagne

text:
Ouagne là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 210. On ngày 1 tháng 1 năm 2007, the estimate was 175.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Benneckenstein

text:
Benneckenstein là một thị xã thuộc huyện Harz, trong bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Benneckenstein có diện tích 23,65 km². Đô thị này nằm ở phía đông Harz, cự ly khoảng 10 km về phía đông nam Braunlage, và 20 km về phía nam Wernigerode. Đô thị Benneckenstein thuộc Verwaltungsgemeinschaft ("cộng đồng đô thị") Brocken-Hochharz.

Tham khảo


title: Pseudoamolops multidenticulatus

text:
Rana multidenticulata là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Đài Loan.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Lau, M.W.N. & Wenhao, C. 2004. Pseudoamolops multidenticulatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật Đài Loan
Pseudoamolops
Động vật đặc hữu Đài Loan
Động vật lưỡng cư Đài Loan


title: Smaragdina mapellii

text:
Smaragdina mapellii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Smaragdina


title: Riaucourt

text:
là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Haute-Marne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Marne


title: Challain-la-Potherie

text:
Challain-la-Potherie là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 58 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Challainlapotherie


title: Lý Dục

text:
Nam Đường Hậu Chủ (chữ Hán: 南唐後主; 937 - 978), tên thật là Lý Dục (李煜), thông gọi Lý Hậu Chủ (李後主), là vị vua cuối cùng nước Nam Đường thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 961 đến năm 976, khi bị bắt giữ bởi quân đội nhà Tống hùng dũng tấn công vào đất nước của mình. Ông bị đầu độc bởi lệnh của Tống Thái Tông sau 2 năm bị giam lỏng.

Dù là một vị vua được cho là thiếu bản lĩnh và kém cỏi, nhưng ông được biết đến rộng rãi là một nhà thơ, từ, họa sĩ và nhà thư pháp lỗi lạc nổi tiếng của Trung Quốc trong thế kỷ 10.. Ông được xem là một người uyên thâm thể loại từ vào hàng bậc nhất, do đó được xưng tụng là Thiên cổ từ đế (千古词帝)

Thân thế
Lý Dục vốn có tên là Lý Tùng Gia (李從嘉), biểu tự là Trùng Quang (重光), hiệu là Chung Sơn Ẩn sĩ (鍾山隱士), Chung Phong Ẩn giả (鍾峰隠者), Bạch Liên cư sĩ (白蓮居士) và Liên Phong cư sĩ (蓮峰居士). Ông là con trai thứ sáu của Nam Đường Nguyên Tông Lý Cảnh. Trong 5 người anh của Lý Tòng Gia thì 4 người mất rất sớm, chỉ có Lý Hoằng Ký sống đến 19 tuổi, do đó ông trở thành người con thứ hai của Nguyên Tông.

Chịu ảnh hưởng từ cha, từ nhỏ Lý Tòng Gia là người nhân hậu và khá nhu nhược. Ông thường bị anh Lý Hoằng Ký đố kỵ truy sát, phải trốn chạy nhiều lần, do đó ông tỏ ra không quan tâm đến chính trị, không muốn tranh chấp.

Hằng ngày, Tòng Gia dành phần lớn thời gian ngao du sơn thủy và hoạt động nghệ thuật. Vì Lý Hoằng Ký mất sớm, tháng 2 năm 961 Tòng Gia trở thành thái tử Nam Đường. Tháng 6 năm 961, Nam Đường Nguyên Tông qua đời, Lý Tòng Gia lên nối ngôi, đổi tên là Dục, tức là Nam Đường Hậu Chủ. Khi đó ông 25 tuổi.

Sự nghiệp chính trị

Xưng thần với Bắc Tống
Nam Đường từ thời cha Lý Dục là Nguyên Tông đã bị nhà Hậu Chu đánh bại nhiều lần, phải xưng thần với triều đình trung nguyên ở Biện Kinh và dùng niên hiệu của triều đình đó. Từ năm 960, nhà Tống lên thay nhà Hậu Chu, Nam Đường tiếp tục xưng thần, dùng niên hiệu nhà Tống, dù lãnh thổ khi đó vẫn là nước lớn nhất miền nam, khống chế toàn bộ trung du và hạ du sông Trường Giang với đất đai màu mỡ, sản vật phong phú.

Hậu Chủ hết sức cung kính với nhà Bắc Tống. Khi vừa thay cha, ông sai Phùng Diên Lỗ mang nhiều sản vật và biểu chương do đích thân ông chấp bút trình báo việc lên ngôi, với lời lẽ cung kính khiêm nhường. Để vua Tống thực sự yên tâm, Hậu Chủ chuẩn bị sẵn 2 bộ lễ phục: một bộ màu vàng để thiết triều và một bộ màu tía để tiếp sứ Tống. Khi sứ giả nhà Tống đến cầm chiếu phong của Tống Thái Tổ đến Nam Đường, Hậu Chủ mặc bộ áo màu tía ra tiếp theo đúng thân phận phiên vương.

Ngoài ra ông còn không dùng đến cung điện rất tráng lệ của ông và cha để lại nhằm tỏ ý không muốn hưởng thụ như một hoàng đế, tự giáng tước của những người trong hoàng tộc từ "vương" xuống "công" và "hầu".

Tổ chức phòng thủ
Do sự khiêm nhường của Hậu Chủ, nhà Tống tạm thời không đánh Nam Đường. Nhưng Lý Dục biết trước sau quân Tống cũng kéo đến, nên phong em là Lý Tòng Thiện làm Tư đồ kiêm thị trung, Phó nguyên soái các đạo binh mã, tổ chức huấn luyện quân đội.

Đồng thời ông đặt ra Long tường quân phụ trách thủy quân. Để chuẩn bị đường rút lui, ông sai người em khác là Lý Tòng Ích làm Tư không kiêm Lưu thủ Nam Đô, giao cho Tòng Ích việc xây dựng Nam Xương để nếu không giữ được Kim Lăng thì lui về giữ Giang Tây.

Hưởng lạc
Tạm yên tâm với tình hình biên giới nhà Tống, Lý Dục sa vào hưởng lạc. Ông rất giỏi cầm kỳ thi họa, thích làm thơ ca, và có tài sáng tác lời hát, rất tâm đầu ý hợp với hoàng hậu Chu Hiến, tức là Đại Chu hậu.

Vì ông ít quan tâm tới chính sự, Giám sát ngự sử Trương Hiến can ngăn, nhưng Lý Dục bỏ qua không nghe theo. Nhưng chỉ tới năm 964, Chu hoàng hậu qua đời khi mới 29 tuổi. Lý Dục rất thương xót, tự tay viết "Chiêu Huệ Hậu lỗi" (Văn tế hoàng hậu Chiêu Huệ) dài vài ngàn chữ để truy điệu. Sau đó ông còn làm nhiều thơ tỏ ý thương tiếc người vợ quá cố.

Ít lâu sau, Lý Dục sủng ái em gái Chu Hiến và đến năm 968 lập bà làm hoàng hậu, tức là Tiểu Chu hậu. Cả hai chị em Chu hậu đều nổi tiếng đương thời về tài năng ca múa, thơ văn và đức độ.

Ngoài hưởng lạc, Lý Dục còn sùng tín đạo Phật và cho xây cất nhiều chùa làm số lượng sư trong nước tăng lên, giảm sức sản xuất ở đồng ruộng; chính sự bị sao nhãng.

Khuyên Lưu Sưởng
Tống Thái Tổ muốn đánh Nam Hán trước, nhưng ngại vùng Lĩnh Nam xa xôi hiểm trở, chưa muốn dùng binh, muốn thông qua vua nước Hậu Chủ Lý Dục tác động tới Nam Hán Hậu Chủ Lưu Sưởng. Lý Dục sợ oai nhà Tống, nhận được thư của vua Tống bèn sai Phan Hựu viết thư cho Nam Hán Hậu Chủ như sau:
"Tôi với túc hạ là láng giềng. Tiếp tục minh ước của cha ông ta, tình chúng ta như anh em. Vinh nhục có nhau, sướng khổ cùng chịu. Vừa qua tôi nhập cống Tống, vua Tống bảo tôi nói với túc hạ không được động can qua nữa. Nếu từ bỏ ý đồ thì sứ giả đi xe hoa, mà hàng trăm vạn quân không phải điều động nữa. Nếu không, sẽ xảy ra bất trắc. Tôi thấy vua Tống không phải tham đất, mà là oán giận túc hạ không giữ cái lễ của kẻ bề tôi".

Lưu Sưởng đọc thư, cho rằng Tống Thái Tổ nói suông 100 vạn quân để dụ hàng, nên viết thư trả lời Lý Dục tỏ ý không đầu hàng Tống. Lý Dục báo lại cho nhà Tống. Tống Thái Tổ lại viết thư cho vua ông, sai lựa lời nói với Nam Hán lần nữa. Lý Dục lại viết thư cho Lưu Sưởng:
"Hoàng đế nhà Tống lại bảo tôi chuyển lời cho túc hạ, hôm nay nạp lễ vẫn chưa muộn. Nếu không hiểu ra, mùa thu này binh lính dưới thành, hậu quả không thể lường được. Tống đã cho phép thông hiếu, vậy thượng sách là hòa không đánh, hà tất phải tranh hùng. Khuyên túc hạ nghĩ lại mà cẩn thận"

Lưu Sưởng không nghe, bèn viết thư trả lời Lý Dục với lời lẽ kiêu ngạo và bắt giam luôn sứ giả Nam Đường. Thấy Lưu Sưởng kiêu ngạo, Lý Dục một mặt sai sứ báo cho Tống Thái Tông, mặt khác vẫn tự mình viết thư phân tích lợi hại một lần nữa nhưng không kết quả. Vua Tống thấy sứ Nam Đường lại tới, biết rằng Lưu Sưởng không khuất phục, bèn quyết định khởi đại binh đánh Nam Hán.

Thất thế trước Bắc Tống
Quân Tống đánh Nam Hán từ năm 970 sang năm 971 thì diệt Nam Hán. Lý Dục lo lắng khi Nam Hán đã mất, phía nam chỉ còn lại Nam Đường và Ngô Việt nhỏ bé, trước sau cũng bị Bắc Tống đánh. Vì vậy năm 971 ông sai em là Lý Tòng Thiện đi sứ sang Biện Kinh, nhưng Triệu Khuông Dẫn lập tức bắt giữ Tòng Thiện làm con tin, không cho về nước.

Lý Dục bèn dâng biểu lên Tống Thái Tổ xin cho em về nhưng vua Tống không chấp nhận. Vì vậy ông rất buồn, ra lệnh bãi bỏ yến hội trong nước.

Trước việc Bắc Tống ngày càng chèn ép Nam Đường, Lý Dục không có biện pháp nào cứu vãn tình thế. Một số lái buôn thấy thuyền nhà Tống đậu ở Kinh Nam, kiến nghị Lý Dục sai người đốt cháy, nhưng ông không làm theo.

Hại trung thần
Năm 973, Nội sử xá nhân Phàn Hựu dâng thư kiến nghị Lý Dục dùng các biện pháp chấn hưng đất nước để thoát khỏi tình trạng sắp mất về tay Bắc Tống. Lý Dục tuy khen thưởng cho lòng trung của Phàn Hựu nhưng bỏ qua các kiến nghị đó. Phàn Hựu bất mãn bỏ về quê, để lại bức thư dài hơn 1 vạn chữ để can ngăn. Lý Dục cho rằng Phàn Hựu làm theo lời xui giục của Thị lang bộ Hộ là Lý Bình, bèn bắt Lý Bình hạ ngục rồi sai người đi bắt Phàn Hựu. Kết quả Lý Bình và Phàn Hựu đều bị giết trong ngục.

Ngoài ra, tướng Lâm Nhân Khánh, một người nổi tiếng về sự trung thành và tính cương trực, cũng bị nghi ngờ bất trung và bị đầu độc chết.

Mất nước
Năm 974, Triệu Khuông Dận sai sứ đến Kim Lăng yêu cầu Lý Dục đến chầu vua Tống. Lý Dục biết rằng nếu đến sẽ bị giữ lại nên ông mượn cớ đang có bệnh để thoái thác. Ít lâu sau vua Tống lại sai sứ đến lần thứ 2 giục ông vào Biện Kinh, nhưng ông vẫn cáo bệnh không đi.

Biết nhà Tống sẽ khởi binh đến đánh, Lý Dục cự tuyệt đầu hàng và quyết định phản kháng. Ông ra lệnh giới nghiêm Kim Lăng và vùng ven sông, tuyên bố bãi bỏ niên hiệu Khai Bảo nhà Tống, tự xưng niên hiệu Can Chi nguyên niên để tỏ ý đoạn tuyệt với nhà Tống. Tuy nhiên, ngoài những biện pháp chính trị, ông không thực hiện một chủ trương thiết thực nào, vẫn tin dùng những người chỉ mưu lợi riêng. Do đó thực lực Nam Đường đã suy yếu trong nhiều năm không thể vực dậy được.

Tháng 9 năm 974, Triệu Khuông Dận viện cớ Lý Dục không chịu đến Biện Kinh, bèn cử các tướng Tào Hàn, Phan Mỹ, Tào Bân dẫn đại quân thủy lục cùng tiến đánh Nam Đường.

Quân Tống rất mạnh, quân Đường liên tiếp thất bại, nhưng bản thân Lý Dục vẫn không lo lắng về tình hình mặt trận mà chỉ vui thú trong cung. Tới tháng 6 năm 975, quân Tống vượt sông Trường Giang áp sát Kim Lăng. Lúc đó Lý Dục vẫn đang ở trong cung cấm cùng các phi tần, không biết tới chiến sự bên ngoài.

Đêm Ất Mùi 27 tháng 11 năm đó (tức 1 tháng 1 năm 976), quân Tống phá vỡ thành Kim Lăng, Lý Hậu Chủ đang ngồi nghe giảng kinh Phật ở chùa Tịnh Cư, vội vàng cởi áo dẫn 40 viên quan văn võ ra hàng. Hôm sau, ông cùng 300 người trong hoàng tộc và quan lại bị giải lên thuyền đi Biện Kinh.

Bị giết
Tháng 1 năm 976, Lý Dục đến Biện Kinh. Triệu Khuông Dận ra tiếp nhận tù binh, nói với bá quan nhà Tống rằng Lý Dục chỉ đáng là Hàn lâm học sĩ, rồi phong ông làm Vị Mệnh hầu (hay An Mệnh hầu).

Sống trong cảnh bị tù, ông luôn bị giám sát chặt chẽ. Cùng trong năm đó Tống Thái Tổ qua đời, em là Tống Thái Tông lên nối ngôi. Từ thời Thái Tông, việc cung ứng đồ dùng cho Lý Dục ngày càng kém. Lý Dục làm thơ gửi cung nhân cũ ở Kim Lăng, ông mô tả cảnh ngộ "sớm tối lấy nước mắt rửa mặt".

Trong những bài từ theo điệu "Tương kiến hoan" hay "Ngu mỹ nhân", ông thể hiện nỗi u buồn phẫn uất vì cuộc sống tù đày. Ngoài thương nhớ cố hương, Lý Dục còn nhớ tới những người quen cũ ở Kim Lăng và các trung thần trước đây.

Năm 978, Tống Thái Tông sai cựu thần Nam Đường là Từ Hoằng đến thăm ông để thăm dò xem có ý tứ gì khác. Thấy Lý Dục đầu đội khăn vải, mình mặc áo đạo bào, Từ Hoằng toan quỳ lạy nhưng Lý Dục ngăn lại, hai người nhìn nhau rất đau xót. Trong khi nói chuyện, Lý Dục tỏ ý hối tiếc vì đã giết hại Phàn Hựu và Lý Bình.

Từ Hoằng vội cáo từ trở về. Khi Tống Thái Tông hỏi chuyện Lý Dục, Từ Hoằng thuật lại không dám giấu. Cùng lúc đó, lại có người mang những câu thơ tưởng nhớ cung điện, đất nước Nam Đường của Lý Dục tâu lên, Tống Thái Tông càng lo ngại về ông và nảy ý định giết ông.

Ngày 7 tháng 7 âm lịch năm 978, vua Tống sai người mang thuốc độc đến cho Lý Dục, là loại thuốc "khiên cơ dược" đã được thí nghiệm nhiều lần, ai uống vào sẽ bị co giật, co quắp tứ chi, đầu gập vào chân không thể cưỡng lại cho đến khi chết hẳn. Lý Dục không dám trái lệnh, uống thuốc xong và chết đau đớn. Khi đó ông 42 tuổi, làm vua Nam Đường 15 năm và bị giam ở Biện Kinh 3 năm.

Đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật

Với Phật giáo
Lý Dục là ông vua rất sùng đạo Phật. Ngay từ khi là hoàng tử, ông đã dành nhiều thời gian tụng kinh niệm Phật, đàm đạo với các tăng ni. Ông đã ra lệnh xây cất nhiều chùa chiền trong nước. Mỗi khi bãi triều, ông cùng Tiểu Chu hậu mặc áo cà sa, đội mũ tăng già đến chùa lễ Phật.

Với việc sản xuất giấy và nghiên mực
Ông thích thu thập tứ bảo, hoàn thiện khâu chế tác. Tự Lý Dục đích thân đôn đốc việc sản xuất mực Huy, giấy Tuyên, nghiên Xá – đặc sản nổi tiếng của vùng An Huy.

Tại Tuyên châu có người thợ biết làm giấy từ tre nứa. Ông cho mời vào cung, sai mở xưởng giấy ở Trừng Lâm Đường là nơi gần rừng trúc làm nguyên liệu. Khi đến xem thợ sản xuất thấy họ bận rộn, ông cũng chen vào làm giúp. Loại giấy do Trừng Tâm Đường làm ra trở thành nổi tiếng với chất lượng rất cao.

Xá châu nổi tiếng về nghề làm nghiên, cũng được ông quan tâm và đặt ra Nghiễn vụ nha môn trụ trách việc sản xuất và cải tiến kỹ thuật.

Nghệ thuật
Tiếp thu truyền thống nghệ thuật của cha, Lý Dục cũng là một nhà thơ, từ, họa sĩ và nhà thư pháp Trung Quốc thế kỷ 10. Những bài từ nổi tiếng của ông khi còn trong cung đình là "Hoán khê sa", "Bồ tát man" với bút pháp nhuần nhuyễn, muôn màu sắc. Trong những bài từ sáng tác khi bị tù ở Biện Kinh, nổi tiếng có "Tương kiến hoan" hay "Ngu mỹ nhân", và "Lãng đào sa" là một danh tác. Ông được người đời sau ca ngợi là Thiên cổ từ đế (千古词帝).

Về sự nghiệp sáng tác từ của ông, việc thay đổi địa vị một ông vua đến thân phận một tù nhân, làm cho từ của Lý Hậu Chủ chia ra thành hai thời kỳ khác nhau.

 Ở thời kỳ trước; những bài từ của ông có tình điệu vui tươi, chủ yếu phản ánh cuộc sống xa hoa và ăn chơi của người đứng đầu cung đình. Tiêu biểu là những bài làm theo điệu Ngọc lâu xuân, Hoán khê sa,... Song, nhìn chung, từ trong gian đoạn này, tuy về nghệ thuật chứng tỏ một tài năng, nhưng tầm tư tưởng bị hạn chế, giống phong cách Hoa gian phái (phái "Trong Hoa") chuyên làm thơ diễm tình.
 Ở thời kỳ sau; do thân bị cầm tù, bị hành hạ nên những bài từ trong giai đoạn này đã dứt bỏ được sắc màu ăn chơi, mà chan chứa nỗi đau u uất của một kẻ bất hạnh. Tiêu biểu là những bài làm theo điệu Ngu mỹ nhân, Lãng đào sa,...Và mặc dù có sự cảm thụ sâu sắc về cuộc sống cực nhục mà mình nếm trải, song từ của ông vẫn thiếu một ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Sau Lý Hậu Chủ, từ bắt đầu được phát triển song song và được coi trọng như thơ ca cổ điển. Sang thời Tống liền đó, từ đạt tới một trình độ rất cao, và trở thành một thể loại tiêu biểu của một thời đại.

Thư pháp của ông rất đặc biệt, được mọi người gọi là "Kim thác đao". Trong lĩnh vực hội họa, Lý Dục thích vẽ tranh bằng mực. Ngoài ra, ông còn yêu thích âm nhạc và thông hiểu âm luật. Đương thời loạn lạc, những thành tựu về văn hóa của nước Nam Đường được đánh giá là đừng đầu thời Ngũ đại Thập quốc.

Giới thiệu tác phẩm
Chưa rõ Lý Hậu Chủ đã để lại bao nhiêu bài từ, song những bài còn lưu lại đều hay. Dưới đây là hai trong số bài từ tiêu biểu của ông.

{| valign="top"
|
浪淘沙
...
簾外雨潺潺，
春意闌珊，
羅裳不耐五更寒。
夢裏不知身是客，
一晌貪歡。
獨自莫憑欄，
無限江山，
別時容易見時難。
流水落花春去也，
天上人間。
|
Lãng đào sa
...
Liêm ngoại vũ sàn sàn,
Xuân ý lan san,
La thường bất nại ngũ canh hàn.
Mộng lý bất tri thân thị khách,
Nhất hướng tham hoan.
Độc tự mạc bằng lan,
Vô hạn giang san,
Biệt thời dung dị kiến thời nan.
Lưu thủy lạc hoa xuân khứ dã,
Thiên thượng nhân gian.
|
Lãng đào sa
Rả rích mưa tuôn,Lòng những bàn hoàn,
Vạt là không ấm suốt canh tàn.Trong mộng nào hay mình ở trọ,
Chợt thấy vui tràn.Một mình tựa lan can,
Bát ngát giang san,Chia tay thì dễ, gặp lại khó khăn.
Nước trôi hoa rụng xuân qua đó,Thiên đường nhân gian.|}

 Nhận định
Lý Dục được đánh giá là ông vua nhân hậu, có đóng góp cho nền văn hóa nhưng chỉ có bản tính văn nhân, không thể làm bậc đế vương. Nếu Lý Dục làm vua thời thái bình, có thể ông sẽ là một vị vua tốt, nhưng ông không gặp may, sinh không gặp thời nên không giữ được xã tắc.

Về tổng thể cuộc đời ông, trong giới sử học thường so sánh với Tống Huy Tông, cháu 5 đời của Tống Thái Tổ sau này, coi Huy Tông là một phiên bản của Lý Dục:
 U mê về chính trị, xa người trung, trọng dụng gian thần
 Đời sống tiêu pha hoang phí
 Có tài năng xuất chúng về nghệ thuật
 Kết cục đều bị bắt làm tù binh khi mất nước

Nhận xét về tài năng sáng tác từ của Lý Hậu Chủ, học giả Nguyễn Hiến Lê viết:
 Lý Dục tức Nam Đường hậu chủ đáng làm thiên tử trên từ đàn đời Ngũ đại. Trước khi mất nước, lời đẹp đẽ và lộng lẫy; sau khi mất nước, giọng lâm ly, thống khổ...Nhiều nhà phê bình từ của ông, khen là "thánh phẩm". Chu Tế nói: "Từ của Phi Khanh (tức Ôn Đình Quân) đẹp vì rực rỡ, từ của Đoan Kỷ (tức Vi Trang) đẹp vì giản dị, còn từ của Hậu Chủ thì "áo vải tóc bù" mà đẹp.
Tuy có công lớn với nghệ thuật, nhưng Hậu Chủ có tội lớn với quốc dân, vì mê từ quá, để nước mất.

 Xem thêm
 Tống Thái Tổ
 Lý Cảnh
 Tống Huy Tông

 Tham khảo
 Nguyễn Hiến Lê (1997), Đại cương văn học Trung Quốc (trọn bộ). Nhà xuất bản Trẻ.
 Trần Lê Bảo (2004), mục từ "Lý Dục" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới
 Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc biên soạn (1993), Lịch sử văn học Trung Quốc (Tập II), Bản dịch do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
 An Tác Chương (1996), Chuyện những kẻ bạo tàn trong lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Thương Thánh (2011), Chính sử Trung Quốc qua các Triều đại, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các Triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 2, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Triệu Kiếm Mẫn (2008), Kể chuyện Tùy Đường, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Quốc'', Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Hậu Chủ
Vua Trung Quốc bị giết
Sinh năm 937
Mất năm 978
Nhà thư pháp Trung Quốc
Nhà thơ Ngũ Đại Thập Quốc
Hội họa Ngũ đại Thập quốc
Nam Đường
Sinh năm 936
Nhân vật chính trị nhà Tống
Nhà nho Trung Quốc
Hoàng đế từ Nam Kinh


title: Xe tăng Zulfiqar

text:
Zulfikar (tiếng Ba Tư: ذوالفقار) là dòng xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ thứ hai của Iran, Chuẩn tướng Mir-Younes Masoumzadeh, Phó chỉ huy lực lượng mặt đất đã cho tiến hành nghiên cứu và sản xuất loại tăng này để tăng cường sức mạnh cho lực lượng Lục quân Iran. Cái tên Zulfiqar được đặt theo tên một thanh gươm truyền thuyết của người Iran. Hiện tại, dòng xe tăng này được phát triển thành ba biến thể: Zulfiqar 1, Zulfiqar 2 và Zulfiqar 3.
Các phiên bản thử nghiệm của xe được hoàn thành vào năm 1993. Sáu phiên bản đầu tiên được sản xuất và thử nghiệm vào năm 1997.

Tính năng kỹ thuật

Tính cơ động
Zulfiqar có tính cơ động cao với động cơ V-12 Diesel có công suất lên đến 1000 mã lực và sử dụng hệ thống sang số tự động trong xe SPAT 1200. Mặc dù Zulfiqar không kín nước, nó có thể gắn ống thở dùng cho việc lội nước qua nơi sâu, việc chuẩn bị lội nước mất khoảng 20 phút. Nếu xe tăng chết máy giữa lòng sông, nó sẽ chìm do giảm áp suất hoặc cần 6 giây để tái khởi động. Zulfiqar có trọng lượng nhỏ hơn so với các xe tăng Phương Tây. Zulfiqar 3 nặng nhất nhưng chỉ khoảng 41 tấn, trong khi đó M1 Abrams bản nhẹ nhất đã là 61 tấn. Hệ thống giảm xóc cho xe được chế tạo theo thiết kế của xe tăng M-60. Tốc độ của xe đạt khoảng 60–70 km/giờ. Tầm hoạt động 500 km.

Giáp trụ và hệ thống bảo vệ
Giáp trụ của Zulfiqar thay đổi tùy theo phiên bản. Nhưng nhìn chung, xe có hệ thống giáp bảo vệ tốt. Mẫu Zulfiqar 1 dùng giáp thép đúc. Các mẫu Zulfiqar 2 và Zulfiqar 3 dùng giáp composite và trang bị thêm váy bảo vệ hông. Mẫu Zulfiqar 3 còn được trang bị thêm giáp phản ứng. Toàn bộ xe và tháp pháo được bọc giáp, tuy nhiên không rõ lớp giáp này dày bao nhiêu. Zulfiqar được trang bị thiết bị xác định tầm bắn bằng laser, hệ thống phát hiện phóng xạ PAZ, hệ thống chống phóng xạ, hệ thống bảo vệ NBC (bảo vệ xe tăng trước sự công phá của các loại vũ khí vũ khí hạt nhân, sinh học, hoá học). Zulfiqar có thiết bị sinh khói giống như mẫu T-72 của Liên Xô, các ống phóng lựu đạn khói được lắp ở hai bên sườn tháp pháo. Nhìn chung giáp trụ của Zulfiqar hoàn toàn có thể chịu được các loại đạn pháo nòng 120 ly thường thấy trên các xe tăng hiện đại phương Tây hoặc các loại đạn pháo bắn từ trên xuống nhằm vào phần nóc xe.

Hệ thống hỏa lực
Zulfiqar được trang bị vũ khí, đạn và hệ thống điều khiển hoả lực tương tự như T-72. Vũ khí chính của nó là pháo nòng trơn 2A4G 125 ly, bản nâng cấp của kiếu pháo chống tăng Sprut đã từng xuất hiện trên các mẫu T-72 và T-80. Loại pháo này có một đặc điểm tiện lợi là có thể dễ dàng tháo nó ra khỏi xe tăng mà không cần phải gỡ toàn bộ tháp pháo kèm theo. Hệ thống nạp đạn tự động gắn ở sau tháp pháo. Riêng phiên bản Zulfiqar 2 không được trang bị hệ thống nạp đạn tự động. Đạn phá giáp BK-27 HEAT gần đây có thêm mũi 3 cạnh tăng khả năng xuyên giáp quy ước và giáp ERA. Đạn BK-29 với đầu đạn cứng dùng để đối phó với giáp cảm ứng, đạn MP thì có thể vỡ mảnh dùng để sát thương bộ binh. Nếu đạn BK-29 HEAT-MP được sử dụng thì nó có thể thay thế hoặc bổ sung cho loại đạn Frag-HE (hiện đang được NATO dùng). Tầm bắn tối đa của pháo là 9,1 km, của tên lửa là 4 km. Chiếc xe tăng cũng được lắp những thiết bị đặt mìn chính xác. Zulfiqar dùng thiết bị nạp giống loại nạp đạn tự động T-72. Tốc độ nạp là 6,5-15 giây/viên, tùy vị trí ổ quay nhưng độ tin cậy thấp, dễ có trục trặc nếu bảo dưỡng kém. Thiết bị tự nạp sẽ đẩy nòng súng lên cao 3 độ nhằm ấn đuôi nòng xuống để nạp đạn, nhưng không ảnh hưởng đến tầm ngắm độc lập của pháo thủ. Nói chung việc nạp đạn cũng không gây nhiều phiền hà, và vỏ đạn cũng dễ cầm hơn. Xe được lắp đặt thiết bị điểu khiển hỏa lực Fontana EFCS-3 do Slovenia sản xuất, chức năng của hệ thống này là: nhìn đêm và làm thiết bị dẫn bắn tên lửa chống tăng qua nòng. Trang bị vũ khí thứ hai gồm một đại liên 12,7 ly để đối phó với các mục tiêu trên không và trên bộ.

Các phiên bản
Có ba biến thể khác nhau của Zulfiqar.
 Zulfiqar 1: là mẫu thiết kế đầu tiên trong dòng xe tăng Zulfiqar của Iran. Chiếc xe tăng này sử dụng nhiều bộ phận từ MBT M-60 của Mĩ và T–72 của Liên Xô, được sản xuất tại Iran. Trọng lượng của Zulfiqar 1 khoảng 40 tấn, được điều khiển bởi một kíp lái gồm ba thành viên: trưởng xe, pháo thủ và lái xe. Toàn bộ xe và tháp pháo được bọc giáp, tuy nhiên không rõ lớp giáp này dày bao nhiêu. Hỏa lực của xe gồm một pháo nòng trơn 125mm và thiết bị nạp đạn tự động (tương tự với pháo của xe tăng T-72). Ngoài ra, còn có súng máy phòng không 12,7mm trên nóc tháp pháo. Hệ thống điều khiển hỏa lực có nguồn gốc từ Slovenia. Còn hệ thống giảm xóc cho xe lại được chế theo thiết kế của xe tăng M-60. Zulfiqar 1 trang bị một động cơ diesel V12 (chưa rõ loại) 1.000 mã lực. Tốc độ của xe đạt khoảng 60–70 km/giờ. Tầm hoạt động 500 km.
 Zulfiqar 2: là bước phát triển tiếp theo và không có quá nhiều sự thay đổi so với Zulfiqar 1. Dù vậy, Zulfiqar 2 vẫn có những điểm cải tiến. Hỏa lực của xe là pháo nòng trơn 125mm nhưng bỏ thiết bị nạp đạn tự động hoặc thay thế. Phần tháp pháo được làm mới, dài hơn và lớn hơn. Khung gầm xe được mở rộng và thay thế động cơ mới. Trên thực tế, Zulfiqar 2 là "bước đệm" cho sự ra đời của biến thể Zulfiqar 3.
 Zulfiqar 3: là thiết kế hoàn toàn dựa trên dòng Zulfiqar, tuy nhiên nó vẫn có hình dáng giống xe tăng chiến đấu hiện đại của quân đội Mĩ M–1 Abram. Giáp bảo vệ của Zulfiqar 3 được cải tiến tốt hơn so với Zulfiqar 1, phần giáp trước thân xe được gia cố lớp giáp tổng hợp. Vũ khí chính của Zulfiqar 3 là pháo nòng trơn 125mm, nhưng phía Iran chưa công bố có hay không thiết bị nạp đạn tự động. Hệ thống điều khiển hỏa lực cũng được nâng cấp. Động cơ tương tự với loại này được lắp trên Zulfiqar 2.

Sản xuất
Vào tháng 4 năm 1997, Quyền Tư lệnh các lực lượng mặt đất của Quân đội Iran, Trung tướng Mohammad Reza Ashtiani thông báo rằng việc sản xuất hàng loạt xe tăng Zulfikar bắt đầu vào năm 1996 đang được tiến hành thuận lợi. Vào cuối tháng 7 năm 1997, Tổng thống Iran Hashemi Rafsanjani chính thức khánh thành dây chuyền sản xuất xe tăng chiến đấu chủ lực Zulfikar và xe chiến đấu bộ binh Boragh.

Chú thích

Tham khảo
 Cordesman, Anthony H. & Kleiber, Martin (2007). Iran's Military Forces and Warfighting Capabilities: The Threat in the Northern Gulf. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-34612-7
 Zulfiqar

Liên kết ngoài
 Description of the different versions
 ACIG.org: Photos of the Zulfiqar 3 at a 2003 parade in Tehran

Xe tăng Iran
Z
Xe tăng thời sau Chiến tranh Lạnh


title: Herpysma

text:
Herpysma là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Tetramoera

text:
Tetramoera là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Tetramoera calligrapha (Meyrick, 1912)
Tetramoera flavescens Kuznetsov, 1988
Tetramoera gracilistria (Turner, 1946)
Tetramoera isogramma (Meyrick, 1908)
Tetramoera leptalea Diakonoff, 1988
Tetramoera paragramma (Meyrick, 1909)
Tetramoera schistaceana (Snellen, 1891)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: Một thước cuối cùng

text:
Một thước cuối cùng (tiếng Nga: Последний дюйм) là một bộ phim của đạo diễn Teodor Vulfovich, ra mắt lần đầu năm 1958.

Bộ phim được chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn James Aldridge.

Nội dung

Diễn viên

Xem thêm

 Thông tin trên Website DetivKino
 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Tham khảo

Phim do Teodor Vulfovich đạo diễn
Phim của Lenfilm
Phim Liên Xô
Phim tâm lý
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 1958


title: Pouant

text:
Pouant là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 26,57 km², dân số năm 2006 là 434 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 47–112 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Pouant trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Pouant


title: Mousseaux-sur-Seine

text:
Mousseaux-sur-Seine là một xã thuộc tỉnh Yvelines, trong vùng Île-de-France, Pháp.

Mousseaux-sur-Seine là một xã ven sông Seine, cự ly 14 km về phía tây của Mantes-la-Jolie và 6 km về phía đông của Bonnières-sur-Seine, qua tả ngạn sông. Các xã giáp ranh là: Freneuse và Méricourt về phía tây, Moisson về phía bắc. Về phía đông, sông Seine chia tách xã này khỏi Saint-Martin-la-Garenne.

Thông tin nhân khẩu

Các thị trưởng

1er adjoint André Pescheur - 2d Adjoint Frédéric Magusto - 3eme adjointe Nicole Chabre

Tham khảo

Xã của Yvelines


title: Molophilus wejaya

text:
Molophilus wejaya là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Molophilus dravidianus

text:
Molophilus dravidianus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tritonoharpa leali

text:
Tritonoharpa leali là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tritonoharpa


title: Tiếng Hung

text:
Tiếng Hung là ngôn ngữ của người Hung tại Đế quốc Hung, một liên bang bộ lạc đa chủng tộc một thời cai trị phần lớn Đông Âu và xâm lược Tây Âu trong thế kỷ 4 và 5. Tuy nhiên tại Đế quốc Hung khi đó có rất nhiều thứ tiếng được sử dụng. Priscus ghi chép lại rằng ngoài tiếng Hung, còn có Gothic và các thứ ngôn ngữ khác của các bộ lạc bị người Hung chinh phục.

Bằng chứng về ngôn ngữ này rất hạn chế khi các bản dịch chỉ bao gồm tên riêng. Tiếng Hung hiện tại không được phân loại, nhưng nhờ gốc của các tên riêng mà ngôn ngữ này được đối chiếu với tiếng Turk và tiếng Mông Cổ.

Xem thêm

Người Hung

Tham khảo

Nguồn

Hung
Hung
Hung
Người Hung


title: Levis, Yonne

text:
Levis là một xã thuộc tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yonne

Tham khảo
INSEE

Xã của Yonne


title: Hàm Thuận Nam

text:
Hàm Thuận Nam là một huyện ven biển của tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.

Hành chính
Huyện Hàm Thuận Nam có 13 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Thuận Nam (huyện lỵ) và 12 xã: Hàm Cần, Hàm Cường, Hàm Kiệm, Hàm Minh, Hàm Mỹ, Hàm Thạnh, Mương Mán, Mỹ Thạnh, Tân Lập, Tân Thành, Tân Thuận, Thuận Quý.

Địa lý
Huyện Hàm Thuận Nam cách thành phố Phan Thiết 28 km về phía tây–tây nam, cách Thành phố Hồ Chí Minh 155 km về phía đông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Phan Thiết
Phía tây giáp huyện Hàm Tân
Phía tây nam giáp thị xã La Gi
Phía tây bắc giáp huyện Tánh Linh
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc và đông bắc giáp huyện Hàm Thuận Bắc.

Các dạng địa hình chính của huyện là:
Vùng trung du gồm: xã Hàm Kiệm; xã Hàm Cường; xã Hàm Mỹ; xã Tân Thành.
Vùng miền núi gồm: thị trấn Thuận Nam; xã Mương Mán; xã Hàm Thạnh; xã Tân Lập; xã Hàm Minh; xã Thuận Quý; xã Tân Thuận.
Vùng cao: xã Mỹ Thạnh; xã Hàm Cần.
Sông ngòi: sông Phan, sông Cà Ty, sông La Ngà là những con sông lớn chảy qua địa bàn huyện.

Lịch sử
Huyện Hàm Thuận Nam được thành lập ngày 30 tháng 12 năm 1982 từ một phần huyện Hàm Thuận cũ và tiếp nhận 3 xã: Tân Lập, Tân Thành, Tân Thuận từ huyện Hàm Tân, khi đó thuộc tỉnh Thuận Hải, bao gồm 9 xã: Hàm Cần, Hàm Kiệm, Hàm Minh, Hàm Mỹ, Hàm Thạnh, Mỹ Thạnh, Tân Lập, Tân Thành và Tân Thuận.

Ngày 28 tháng 11 năm 1983:
Chia xã Hàm Thạnh thành 2 xã: Hàm Thạnh và Mương Mán
Chia xã Hàm Kiệm thành 2 xã: Hàm Kiệm và Hàm Cường.

Ngày 20 tháng 6 năm 1986, chia xã Tân Thành thành 2 xã: Tân Thành và Thuận Quý.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Bình Thuận được tái lập từ tỉnh Thuận Hải cũ, huyện Hàm Thuận Nam thuộc tỉnh Bình Thuận.

Ngày 15 tháng 6 năm 1999, thành lập thị trấn Thuận Nam (thị trấn huyện lị huyện Hàm Thuận Nam) trên cơ sở điều chỉnh 2.870,3 ha diện tích tự nhiên và 10.936 nhân khẩu của xã Tân Lập.

Huyện Hàm Thuận Nam có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Kinh tế

Nông nghiệp

Hàm Thuận Nam là vùng trồng cây thanh long nhiều nhất tỉnh, trong vòng 15 năm trở đây nhờ có cây Thanh Long mà đời sống bà con trong Huyện tăng lên rõ rệt, nhiều trang trại Thanh Long đã và đang hình thành và phát triển đã làm thay đổi bộ mặt Nông thôn Hàm Thuận Nam, sản phẩm được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, EU,...Hàm Thuận Nam là địa phương đi đầu trong tỉnh về xóa đói giảm nghèo nhờ cây Thanh Long.
Nền nông nghiệp ngày nay, đang có chiều hướng phát triển tốt, đi từ nên nông nghiệp độc canh sang đa canh, thâm canh, đưa sản phẩm nông nghiệp thành hàng hoá. Bên cạnh đó, những công trình thủy lợi hiện đại được xây dựng đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế nông nghiệp của vùng ngày càng thuận lợi hơn.

Du lịch

Hiện nay Hàm Thuận Nam đang là một trong những địa phương rất phát triển về du lịch của tỉnh Bình Thuận. Các địa điểm nổi tiếng như khu du lịch Tà Cú, khu du lịch Đồi Sứ, khu du lịch Vườn Đá, khu du lịch Thuận Quý – Khe Gà, khu du lịch Hòn Lan, suối nước nóng Bưng Thị,.... rất thu hút du khách, và các địa danh như Hang Mú, Đá Dăm, Đá Một, Suối Nhum.
Du lịch Hàm Thuận Nam được khai thác du lịch chưa lâu và chưa có nhiều resort, nhiều khu nghỉ mát lớn như ở Mũi Né. Nhưng đấy cũng là một cái hay, vì du khách đến dã ngoại sẽ được thưởng thức những vẻ đẹp còn mang tính nguyên sơ. Biển ở đây rất sạch, xanh biếc. Đi dọc theo bờ biển Tiến Thành, Thuận Quý còn những bãi cát trắng xoá chưa từng in dấu chân của khách thập phương, xen lẫn với những hàng phi lao mát rượi.
Hải đăng Kê Gà với độ cao 65m so với mặt biển, lâu nay vẫn là niềm tự hào của ngành du lịch địa phương. Đây là ngọn hải đăng được kiến trúc sư người Pháp Chnavat thiết kế, xây dựng từ năm 1899 bằng đá hoa cương, có 184 bậc thang xoắn ốc. Đặt chân lên hải đăng, du khách sẽ thu vào tầm mắt, một bên là núi Tà Cú với rừng cây trập trùng, một bên là vùng biển xanh ngắt.
Trang điểm ven bờ cát là những cây hoa sứ cổ thụ không biết có từ bao giờ nở hoa trắng xoá. Khu du lịch Vườn Đá mới khai thác từ năm 2005, cũng là một nét độc đáo riêng. Toạ lạc trên một diện tích 3ha, nó bao gồm những bãi đá gập ghềnh với những đường nét, hình thù kỳ lạ do sóng biển tạc nên qua hàng triệu năm. Khu Vườn Đá có những bungalow xây dựng theo kiến trúc Việt cổ, dân dã và mộc mạc, đưa con người về gần gụi với thiên nhiên.
Trong tương lai, du lịch biển Hàm Thuận Nam còn nhiều tiềm năng rất lớn. Đã có trên một trăm dự án được chấp thuận đầu tư trên khu vực này. Lợi thế càng lớn hơn khi khu bãi biển này tạo thành thế "liên hoàn" với các khu di tích và thắng cảnh lân cận, như dinh Thầy Thiếm ở La Gi, như khu núi Tà Cú với chùa Linh Sơn Trường Thọ và tượng Phật nằm dài 49m và đứng trên đây bạn có thể ngắm nhìn cả một dãy đồng bằng ven biển rộng lớn về hướng Tân Thuận, xa xa là biển Tân Hải (Thị xã La Gi),...

Công nghiệp
Hàm Thuận Nam đang trên đà phát triển với nhiều dự án xây dựng khu công nghiệp: Hàm Kiệm 1, Hàm Kiệm 2 (đã đi vào hoạt động) Hàm Cường (đang hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật); và cảng nước sâu Tân Thành (đang triển khai).

Ngư nghiệp
Hàm Thuận Nam không có cảng cá lớn. Tuy nhiên, không phải vì vậy mà sản lượng đánh bắt hải sản của bà con ngư dân không ở mức cao, tập trung ở các xã ven biển như Thuận Quý, Tân Thành, Tân Thuận.
Nghề nuôi trồng thủy sản cũng là một thế mạnh của huyện, đặc biệt, là nuôi tôm. Với sản lượng bình quân hàng năm trên 12.000 tấn chủ yếu là tôm, mực, ốc hương,....

Xã hội

Trên địa bàn huyện hiện có nhiều dân tộc khác nhau sinh sống như Kinh, Ra Grai, Chăm, K’Ho … trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số với trên 95%. Cộng đồng dân cư bản địa chủ yếu là người K’Ho, Chăm, Ra Glai sống tập trung ở các xã vùng cao với tập quán sản xuất làm nghề rừng, làm nương rẫy, một bộ phận nhỏ trồng lúa nước và được tổ chức thành những buôn làng, các luật tục, lễ thức gắn chặt với buôn làng.
Cộng đồng người Kinh tập trung ở vùng đồng bằng, ven quốc lộ nơi có điều kiện thuận tiện buôn bán, trồng lúa nước, cây Thanh Long. Các cộng đồng dân cư của huyện theo một số tôn giáo chính như: Phật giáo, Đạo Bà La Môn, Thiên chúa giáo, Tin lành và Lương giáo.

Giao thông
Hàm Thuận Nam là một huyện còn non trẻ, do đó, kết cấu hạ tầng còn nhiều thiếu thốn. Đặc biệt là hệ thống giao thông trong huyện như các tuyến đường liên huyện, liên xã đều hư hỏng nặng, xuống cấp, hệ thống giao thông nông thôn chưa được đầu tư. Có đường Quốc lộ 1, chạy qua địa phận huyện là 33 km, đường sắt Bắc – Nam chạy là 17,75 km.Hiện nay tuyến đường DT 719 đang được hoàn thiện và sẽ giúp nhân dân xã Tân Thuận có điều kiện đi lại tốt hơn. Về giao thông đường thủy, với chiều dài bờ biển 23,5 km rất thuận lợi cho việc phát triển giao thông, đánh bắt thủy hải sản.

Đây cũng là địa phương có hai tuyến Đường cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết và Đường cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây đi qua đã được đưa vào khai thác.

Đặc sản
Thanh long, nhãn, mực một nắng, nước mắm, muối Thanh Phong.

Chú thích

Huyện duyên hải Việt Nam


title: Hồ Hoa Huệ

text:
Hồ Hoa Huệ là một nữ võ sư, chưởng môn môn phái Tinh Võ Đạo Việt Nam.

Tiểu sử và sự nghiệp
Hồ Hoa Huệ tên thật là Nguyễn Thị Kim Xoa, sinh năm 1944 tại quê ngoại thuộc tỉnh Tiền Giang. Quê nội bà ở Bình Định, cái nôi của võ cổ truyền miền Trung và là nơi khởi phát, khẳng định danh tiếng của anh em nhà Tây Sơn. Bà mồ côi cha từ năm lên 2 tuổi, được ông nội đón về Bình Định nuôi dưỡng. Từ năm lên 5 tuổi bà bắt đầu học võ mà thầy dạy đầu tiên chính là ông nội, một võ sư phái Tây Sơn Bình Định . Đến năm lên 10 thì ông nội chỗ dựa lớn nhất của bà lúc đấy qua đời. Bà phiêu bạt lên Tây Nguyên và được thụ giáo võ sư Phạm Đồng tại đây.

Được ít lâu bà theo mẹ xuôi về Mỹ Tho nhưng rồi cuộc sống lại buộc bà phải lộn ngược lên Sài Gòn, di chuyển chỗ ở liên tục từ quận 4, qua quận 8, xuống quận 10. Cái cực của đời bà là phải dịch chuyển rất nhiều, nhưng đó cũng là duyên may vì nhờ vậy bà được gặp và thọ giáo những võ sư kỳ tài của nhiều môn phái. Đặc biệt, năm được 14 tuổi, bà trở thành môn sinh của võ sư Từ Thiện (tức Hồ Văn Lành), chưởng môn phái Tân Khánh Bà Trà, và từ lúc này bà mới mang tên Hồ Hoa Huệ.

Đến tuổi tam thập, Hồ Hoa Huệ mở lớp truyền thụ võ học ở đất Tiền Giang. Năm 41 tuổi, bà quay trở lại thành phố Hồ Chí Minh và chính thức khai lập môn phái Tinh Võ Đạo với mong ước gìn giữ, lưu truyền cho đời sau những tinh hoa võ cổ truyền dân tộc.

Từ đó đến nay, bà trở thành hội viên của Hiệp hội Võ thuật cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh và hiện tại là Ủy viên Ban chấp hành Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam, thành viên của Ban tổ chức phụ trách chuyên môn và đối ngoại của Liên đoàn. Bà đang đào tạo các lớp võ sư, huấn luyện viên nòng cốt của môn phái Tinh Võ Đạo tại võ đường riêng của mình ở quận 7 và mở nhiều lớp cho các võ sinh tập luyện tại một số trung tâm thể dục thể thao, nhà văn hóa thiếu nhi quận tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Thành tích
Là một người phụ nữ có nét mặt phúc hậu, nhẹ nhàng và phong thái quý tộc, nhưng nữ võ sư Hồ Hoa Huệ đã từng đoạt giải vô địch tại liên hoan võ cổ truyền toàn quốc và là người phụ nữ đầu tiên dạy võ Việt Nam ở châu Âu, đồng thời được Liên đoàn Karate trao chứng chỉ võ sư đệ ngũ đẳng.
.

Trước 1975 Hồ Hoa Huệ đã từng giành được nhiều chiến thắng tại các giải đấu. Từ 1996 đến 1999 trong 4 năm liên tiếp bà đạt ngôi vô địch kỹ thuật võ cổ truyền toàn quốc hạng tuổi 50-60.

Ý nguyện lớn nhất của Hồ Hoa Huệ nhằm phát triển võ thuật Việt Nam ra thế giới là tạo điều kiện tốt cho các võ sư truyền bá môn võ truyền thống của dân tộc Việt Nam, tổ chức được các chương trình festival võ thuật thu hút các võ sư nước ngoài đến Việt Nam nhằm giao lưu giữa các môn võ của các dân tộc trên thế giới và Việt Nam. Với tâm nguyện đó, nữ võ sư từng nhiều lần lưu diễn và giảng dạy tại nước ngoài, mang võ Việt Nam "xuất khẩu" qua 15 nước châu Âu và châu Phi.

Đặc biệt, nhân lễ kỷ niệm 300 năm Sài Gòn-thành phố Hồ Chí Minh do Hội người Việt Nam tại Pháp tổ chức tại Paris tháng 11 năm 1998, tất cả những người tham dự đều rất xúc động khi giáo sư Trần Văn Khê, một học giả nổi tiếng chuyên nghiên cứu âm nhạc Việt Nam truyền thống, đã đánh rơi gậy và ôm choàng lấy Hồ Hoa Huệ sau khi bà kết thúc bài biểu diễn có tên Đại đao Lý Thường Kiệt. Sau đó giáo sư đã đọc bài thơ Nam quốc sơn hà dành tặng cho nữ võ sư và đông đảo khán giả. Trong một tháng rưỡi có mặt ở Paris sau đó, Hồ Hoa Huệ đã từng nhiều lần trình diễn và hướng dẫn các võ sinh tại một số trường dạy võ thuộc Hiệp hội quốc tế võ đạo Việt Nam và Hội võ Kempo. Tại Nice, một thành phố biển lộng lẫy của nước Pháp, sau khi bà xuất hiện thì Trần Hoài Ngọc, chưởng môn phái Cửu Long võ đạo đã bái tổ dâng luôn kiếm lệnh của môn phái mà ông đã gây dựng trước đó 18 năm cho bà điều hành. Tại Thụy Sĩ, Huỳnh Đại Hải cũng đã mời Hồ Hoa Huệ đứng lớp một khóa huấn luyện các thế chiến đấu kéo dài 45 ngày cho 42 vệ sĩ chuyên làm nhiệm vụ bảo vệ tại các ngân hàng.

Rời khỏi Pháp, bà lại trở thành đại sứ của võ cổ truyền dân tộc Việt Nam mang thông điệp và tâm nguyện chấn hưng võ thuật dân tộc tới cộng đồng người Việt ở Bỉ, Italia, Hà Lan, Đức và hầu khắp các tỉnh thành của Maroc.

Sau những nỗ lực cống hiến nhiệt thành cho võ cổ truyền và sự thành công trong võ nghiệp, vào năm 2000, vị nữ chưởng môn Tinh võ đạo Việt Nam này được tạp chí võ thuật của Pháp bầu chọn là "Người đàn bà vàng" .

Thông tin thêm
Trong cuộc đời ruổi rong mưu sinh, Hồ Hoa Huệ đã từng là chủ một tiệm vàng ở thành phố. Không chỉ có vậy, ít người biết rằng bà còn có giai đoạn làm trưởng đoàn cải lương Bình Minh 78 với các nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn, Hoài Thanh, Diệu Hiền, Lệ Thủy. Yêu thích nghe những làn điệu vọng cổ, bà đã sáng tác đến hơn 200 bài cho các nghệ sĩ thể hiện, đặc biệt trong đó có tuyển tập Bến nước hẹn hò.

Chú thích

Tham khảo
 Nữ võ sư Hồ Hoa Huệ đã gây ấn tượng như thế nào đối với người châu Âu, in trong cuốn Võ cổ truyền, Hữu Ngọc và Lady Borton chủ biên, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội 2004

Liên kết ngoài
 Giao lưu trực tuyến với 2 võ sư Hoa Huệ và Thu Vân
 Cuộc hành hương về đất võ
 Võ sư Hồ Hoa Huệ: Từ chủ tiệm vàng trở thành... nữ chưởng môn lừng danh
 Hồ Hoa Huệ - nữ chưởng môn độc nhất vô nhị
 Trường Tinh Võ Đạo ở Pháp, giảng dạy bởi đệ tử trực tiếp, võ sư Vivian Lasjunies

Người Bình Định
Tinh Võ Đạo
Nữ võ sư Việt Nam
Võ sư


title: Strioterebrum japonicum

text:
Strioterebrum japonicum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Strioterebrum


title: 17856 Gomes

text:
17856 Gomes (1998 KL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17856 Gomes

017856
017856
Tiểu hành tinh được đặt tên
19980518


title: Quận Nam (Hồng Kông)

text:
Nam khu  là một trong 18 quận của Hồng Kông. Quận nằm ở nửa phía nam của Đảo Hồng Kông. Dân số quận năm 2001 là 290.240 người. Đây là quận ít dân thứ tư tại Hồng Kông.

Quận Nam đối diện với Biển Đông ở phía nam, và dựa lưng vào những ngọn núi, nơi là công viên của Hồng Kông. Phần phía đông của quận là khu vực nửa nông thôn và có một số bãi biển có tiếng tại Hồng Kông. Phần phía tây của quận là khu vực dân cư và phát triển công nghiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hội đồng quận Nam
 Danh sách khu vực bầu cử 1 (PDF)
 Danh sách khu vực bầu cử 2 (PDF)
 Công viên Đại dương Hong Kong

N


title: Wolfegg

text:
Wolfegg là một xã ở huyện Ravensburg ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 39,5 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 3891 người.

Tham khảo


title: Trần Văn Trân

text:
Thiếu tướng Trần Văn Trân (1927-1997), Phó Giám đốc Học viện Lục quân; quê thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ông nhập ngũ năm 1945, được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1985, gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1946.

Hoạt động
Trong Kháng chiến chống Pháp, ông tham gia quân đội tại mặt trân Bình Trị Thiên Tại các trung đoàn 95,101, Trần Cao Vân và đảm nhiệm các chức vụ từ chiến sĩ đến Trung đoàn phó.

Tháng 10 năm 1963, trong chiến tranh Việt Nam, ông chiến đấu ở Mặt trận Tây Nguyên, giữ các chức vụ: Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 1, hàm Đại tá.

Tháng 2 năm 1970, ông bị phía Việt Nam Cộng Hòa bắt làm tù binh và đưa đi giam ở nhà tù Cần Thơ. Sau một lần đấu tranh, toàn trại Cần Thơ tuyệt thực trước lúc bầu cử tổng thống Thiệu, ông bị chuyển đi nhà tù Hố Nai - Suối Máu (Biên Hòa).

Tháng 2 năm 1973, ông được trao trả theo Hiệp định Paris tại sông Thạch Hãn

Tháng 9 năm 1973, ông làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 341. Năm 1975, ông đưa sư đoàn này từ QK4 vào chiến trường miền đông để tham gia chiến dịch mùa xuân 1975.

Tháng 4 năm 1976, ông làm Phó Tư lệnh Quân đoàn 4.

Tháng 12 năm 1978, ông làm Phó Giám đốc Học viện Lục quân.

Từ tháng 9 năm 1984 đến năm 1987, ông làm Tham mưu phó rồi Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Mặt trận 719.

Tháng 5 năm 1988, ông là thành viên Đoàn công tác của Bộ Quốc phòng Việt Nam (Đoàn 890) giúp Bộ Quốc phòng Campuchia.

Năm 1995, ông nghỉ hưu và qua đời năm 1997.

Tặng thưởng
Ông được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng: 05 Huân chương Quân công (03 hạng nhất, 02 hạng nhì), 03 Huân chương Chiến công hạng ba và nhiều huân, huy chương khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Huế
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980


title: Quận Costilla, Colorado

text:
Quận Costilla (tiếng Anh: Costilla County) là quận đông dân thứ chín trong số 64 quận tại tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Dân số của quận đạt mức 3663 theo cuộc điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000 . Quận lỵ là San Luis, thị trấn lâu đời nhất ở Colorado.

Lịch sử
Quận Costilla là khu vực đầu tiên của tiểu bang Colorado có người châu Âu định cư. Quận Costilla là một trong 17 quận ban đầu được thành lập bởi Lãnh thổ Colorado vào ngày 01 tháng 11 năm 1861. Quận này được đặt tên theo sông Costilla. Mặc dù San Miguel đã được chọn làm quận lỵ, chính quyền quận đã được chuyển đến San Luis năm 1863.

Ranh giới của quận ban đầu đã mở rộng hơn nhiều của nam trung bộ Colorado. Phần lớn phần phía Bắc đã trở thành một phần của quận Saguache vào năm 1866, và các phần phía tây đã được chuyển vào các quận Hinsdale và Rio Grande năm 1874. Quận Costilla đã có ranh giới hiện nay vào năm 1913 khi quận Alamosa đã được tạo lập từ phần phía tây bắc của nó.

Địa lý
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 1.230 dặm vuông (3,185.7 km2), trong đó 1.227 dặm vuông (3,177.9 km2) là đất và 3 dặm vuông (7,8 km2) (0,27%) là nước.

Các quận lân cận
Quận Huerfano - phía đông bắc
Quận Las Animas - phía đông
Quận Colfaxy - đông nam
Quận Taos - phía nam
Quận Conejos - phía tây
Quận Alamosa - phía tây bắc

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này có dân số 3.663 người, 1.503 hộ gia đình, và 1.029 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 3 người trên một dặm vuông (1/km ²). Có 2.202 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 2 trên một dặm vuông (1/km ²). Về thành phần chủng tộc của dân cư sinh sống ở quận, có 60,91% người da trắng, 0,79% da đen hay Mỹ gốc Phi, 2,48% người Mỹ bản xứ, 1,01% châu Á, Thái Bình Dương 0,14%, 29,46% các chủng tộc khác, và 5,21% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 67,59% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 1.503 hộ, trong đó 28,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 52,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 11,30% có nữ hộ và không có chồng, và 31,50% là các gia đình không. 28,10% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,44 và cỡ gia đình trung bình là 2,98.

Trong dân số quận đã được trải ra với 25,00% dưới độ tuổi 18, 6,60% 18-24, 23,30% 25-44, 28,30% từ 45 đến 64, và 16,80% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,80 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận này đạt mức USD 19.531, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 25.509. Phái nam có thu nhập trung bình USD 22.390 so với 16.121 USD đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là 10.748 USD. Có 21,30% gia đình và 26,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 32,40% những người dưới 18 tuổi và 23,30% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Colorado

Thung lũng Colorado 1861
Khu dân cư thành lập năm 1861
Thung lũng San Luis của Colorado


title: Lembras

text:
Lembras là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 10,59 km2, dân số năm 2005 là 1194 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

}}

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lembras trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Lembras


title: Sigatica carolinensis

text:
Sigatica carolinensis là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 11 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 11 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 227 m.

Chú thích

Tham khảo

Sigatica


title: Vũ Duy Thanh

text:
Vũ Duy Thanh (chữ Hán: 武維清, 1807 - 1859), tự Trừng Phủ, hiệu Mai Khê, Vĩ Nhân, được gọi là "Trạng Bồng" (tuy ông chỉ đỗ bảng nhãn). Ông là một nhà thơ và là quan nhà Nguyễn theo chủ trương chống Pháp trong lịch sử Việt Nam. Đương thời ông được ví như "Quế tiên nơi bình địa, Trạng nguyên chốn dân gian". Vũ Duy Thanh còn được xem là người chế tạo tàu ngầm đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.

Tuổi thơ
Vũ Duy Thanh khi còn nhỏ có tên là Vũ Duy Tân, sinh ngày 9 tháng 8 năm 1807 ở làng Kim Bồng, thuộc phủ Yên Khánh; nay là xã Khánh Hải, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

Sinh ra trong một gia đình nho học, Vũ Duy Thanh nổi tiếng là thần đồng ngay từ nhỏ. Ông có tư chất thông minh, phàm sách đã trông qua một lượt là nhớ, lại có tài ứng đối mẫn tiệp. Ở vùng quê Yên Khánh còn lưu truyền nhiều giai thoại về ông lúc nhỏ, điển hình là câu chuyện đối đáp giữa ông và tri phủ Yên Khánh như sau:

Ngày còn đi học trên con đê sông Đáy, gặp năm nước sông lên to, tri phủ Yên Khánh về đốc dân hộ đê, ông đi ngang qua đó, lính bắt phải xuống khiêng đất, ông xin miễn lấy cớ là thư sinh. Tri phủ nói: Nếu thực là học trò giỏi, giải được câu đối sau ta sẽ cho qua:
Quan thị đắp đê Kim Bồng, chắn hồng thủy cho dân được cậy
Vũ Duy Thanh khi đó hiểu câu đối ra dụng ý dùng bốn thứ quả: thị, hồng, bồng, cậy liền đối đáp ngay:
Nhà nho đỗ khoa bảng nhãn, quyết tranh khôi, thì chí mới cam
Câu đối lại cũng có bốn thứ quả: nho, nhãn, chanh, cam.

Lúc đối là ngẫu nhiên, cốt đối cho đúng lệ mà thôi, ai ngờ về sau ông đỗ bảng nhãn, thành ra câu đối có vẻ ứng nghiệm như lời thi sấm, nên mới được truyền tụng trong dân gian.

Một lần khác, Quan phủ đi chợ Chàng (nay thuộc xã Khánh Cư, Yên Khánh) gặp Vũ Duy Thanh, muốn thử tài cậu bé lần nữa liền ra vế đối:
Đi một thôi, đến chợ Chàng, vắt chân ngóe, ăn thịt ếch, có trả tiền, thế mới ương.
Vũ Duy Thanh hiểu rằng vế đối toàn các con vật: chẫu chàng, ngóe, ếch, ễnh ương và có hàm ý giễu cợt liền đối ngay:
Học Nam Kinh, thi trường phượng, đỗ bảng rồng, làm quận công, cuốc lấy bạc, nhanh như cắt.
Vế đối không chỉ có các con vật: phượng, rồng, công, cuốc, cắt mà còn hàm ý quan phủ ăn tiền của dân nhanh như cắt.

Sự nghiệp
Năm 36 tuổi, Vũ Duy Thanh thi đỗ Tú tài vào năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), rồi đỗ Phó bảng trong kỳ thi Hội vào năm Tự Đức thứ 4 (1851), tức khi ấy ông đã 44 tuổi.

Mùa hè năm ấy (1851), nhà vua lại cho mở chế khoa, và trực tiếp ra đề, Vũ Duy Thanh lại đỗ "Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhị danh" (tức Bảng nhãn) , vua Tự Đức còn châu phê "Chế khoa Bảng nhãn Cát sĩ thị trạng nguyên". Vì lệ thi cử nhà Nguyễn không lấy Trạng nguyên, chỉ có Bảng nhãn là cao nhất, bởi vậy ông còn được coi như là "Trạng", và được gọi là Trạng Bồng.

Sau đó, ông được bổ làm Thị đốc trong Hàn lâm viện, sau được đổi qua viện Tập hiền, làm Quốc tử giám Tư nghiệp, rồi thăng Tế tửu (tương tự như chức Hiệu trưởng trường Đại học ngày nay), cho đến lúc mất.

Ở Quốc Tử giám, ông chú trọng việc đào tạo nhân tài. Bởi vậy ông đã dâng lên vua Tự Đức bản sớ xin chấn chỉnh việc giáo dục. Sử nhà Nguyễn là Đại Nam chính biên liệt truyện chép:
Vũ Duy Thanh từng dâng sớ nói rằng: Muốn được (người) thực tài tất phải khôi phục phép dạy, phép thi của cổ nhân, và liệt ra 8 mục:-Cẩn thận phép dạy ở trường tư các làng.
-Kén chọn tổng lý và tá lại.-Dựng xã thương.
-Giữ nghiêm phép dạy ở các trường phủ huyện.-Nghị đổi lại phép thi Hương.
-Mở rộng phép dạy ở các nhà quốc học.-Chọn thầy, bạn cho các tôn sinh.
-Sửa định lại việc ban phát kinh sách.Sớ tâu lên, (nhà vua) giao xuống bộ Lễ, rồi không quả quyết thi hành .

Chuyện tìm ra than đá ở Việt Nam lần đầu tiên dưới thời Minh Mạng theo sử cũ ghi lại cũng là sự tình cờ; ấy là vào khoảng năm 1820, có một tiều phu, sau một trận mưa lớn, đi kiếm củi ở vùng núi Đông Triều, thấy những tảng đá đen óng ánh, xù xì trồi lên mặt đất. Khi lấy mấy hòn đá đen ấy kê làm bếp đun nấu thì thấy nó bén lửa cháy đỏ rực và toả ra khí nóng kỳ lạ. Người tiều phu lượm mấy hòn đá đen chạy về báo quan. Viên quan đứng đầu tỉnh Quảng Yên khi ấy rất lo sợ, vội vã cho vật lạ vào hòm, niêm phong cẩn thận, rồi cử người, ngựa chạy suốt ngày đêm về kinh đô Huế tâu trình. Triều đình cho đấy là “quái thạch”. Vua hoang mang, hạ lệnh tống giam “quái thạch” vào ngục thất. Duy có sĩ tử Vũ Duy Thanh biết đó không phải là “quái thạch” mà là than đá nên đã hết lời phân giải với triều đình về cội nguồn, công dụng của than đá và xin vua ban sắc chỉ cho khai thác nguồn tài nguyên quý giá này, nhưng không được chấp nhận.

Đến đầu thế kỷ XIX (khoảng năm 1840), triều đình nhà Nguyễn mới bắt đầu chú ý đến việc khai thác và sử dụng than đá. Triều đình ra sắc lệnh lấy sức dân khai thác 1 ngàn tấn than ở núi Yên Lãng (Đông Triều) chuyển về kinh đô Huế sử dụng, chủ yếu dùng trong việc đúc tiền và rèn vũ khí...

Năm 1840, trong bức dụ của vua Minh Mạng cho phép Tổng đốc hạt Hải Yên (vùng Quảng Ninh ngày nay) là Tôn Thất Bật, khai thác than đá ở Đông Triều. Bức Dụ đã được lưu giữ tại Trung tâm và được dịch ra có nội dung:Tháng này, Tổng đốc Hải Yên Tôn Thất Bật tâu xin thuê dân công đào mỏ lấy than ở núi An Lãnh, xã Đông Triều, thuộc hạt đó. Trước đây Bộ (Hộ -người dịch chú thích thêm) đã tư cho hạt đó đào lấy 10 vạn cân than đúng kỳ chở về kinh đô giao nạp. Trẫm nghĩ nhân dân hạt đó vừa mới lại được hơi an ổn, sao nỡ đem việc không gấp gáp mà làm họ vất vả. Bọn Bật lại tâu hạt đó sau biến cố (vừa dẹp giặc xong -người dịch chú thích thêm) vụ mùa vừa mất, thu hoạch kém, đời sống rất khó khăn, dân đều tình nguyện làm thuê để lấy tiền nuôi thân. Nay nghĩ dân trong hạt phần lớn nghèo hèn, đáng thương xót chu cấp. Lệnh chuẩn theo lời cầu xin. Các ngươi nên thận trọng, chớ sơ suất để an uý lòng Trẫm muốn ra ân cho dân. Khâm thử.Vũ Duy Thanh là "người yêu nước chân thành", "có tính chất phác, ngay thẳng. Đối với mọi người, (ông) vui vẻ, giản dị, không cạnh tranh. Nhưng đến khi bàn luận về sự sai lầm của tục học và tai hại của dị đoan thời (ông) tất ra sức nói".

Tác phẩm
Tác phẩm của Vũ Duy Thanh hiện còn:
Trừng phủ thi văn tập
Chế khoa Bảng nhãn Vũ Duy Thanh tập
Bồng Châu thi văn tập
Bồng Châu Vũ tiên sinh thi văn

Trích giới thiệu một bài thơ yêu nước của ông:
Gửi sĩ phu Nam Kỳ Nam Bắc đâu đâu cũng một trời,
Tấc vàng, tấc đất, hỡi ai ơi!Trăm năm công đức nên ghi dạ,
Một gánh cương thường phải ghé vai.Sự thế ngán thay cơn gió bụi,
Anh hùng bao quản bước chông gai.Hoài Nam khúc cũ ai còn nhớ,
Còn nhớ cùng nhau họa mấy bài.

Hiện nay Viện Nghiên cứu Hán Nôm còn lưu giữ hai tác phẩm của Vũ Duy Thanh, đó là:
Bồng Châu thi văn tập (ký hiệu A, 1043) gồm 3 quyển. Quyển 1 có 124 bài thơ, nội dung tiễn tặng bạn bè, mừng thi đỗ, mừng thọ, vịnh cảnh thiên nhiên và di tích Hoa Lư… Quyển II là văn tập, gồm 21 bài trướng như mừng Phan Hy Tăng được thăng Quang Lộc Tự Khanh mừng bạn về hưu… Quyển III gồm 18 bài tạp ký, phê phán bài Linh Tế tháp ký của Trương Hán Siêu, bài xích đạo Gia Tô, bác bỏ những tà giáo, dị đoan…
Bồng Châu Vũ tiên sinh thi văn (ký hiệu VHV 422), tập hợp những bài thơ, phú, luận, văn sách của Vũ Duy Thanh trong các kỳ thi. Có bài chiếu của Tự Đức nhân việc mở chế khoa, và văn tế, câu đối đám tang bố vợ ông, câu đối mừng ông đỗ Bảng nhãn…

Qua đời
Lúc ở Quốc Tử Giám, thường có một người đến chơi, không nói tên họ, chỉ xưng là Bình Sơn Thi Khách, xướng họa thi văn với Vũ Duy Thanh rất là tương đắc. Một hôm vào khoảng tháng hai, Bình Sơn đến nhà, ông đi vắng, khách để lại mấy chữ:
Nhất giáp nhất danh kim bảng quý
Tứ nguyệt tứ nhật ngọc lâu thành
Từ đấy không thấy Bình Sơn trở lại. Đến ngày mồng 4 tháng 4 năm ấy ông từ trần. Bấy giờ mới hiểu câu Tứ nguyệt tứ nhật ngọc lâu thành.

Sau khi từ trần, giám thần dâng sớ lên, vua Tự Đức châu phê: Khả mẫn gia tuất tiền bách (khá thương gia ân cho 100 quan tiền), và cho đưa quan tài về quê ở Ninh Bình, đi qua tỉnh nào, các học quan tỉnh ấy đều phải phúng điếu. Các quan ở Kinh có câu đối viếng:

Cửu nguyên di hận Trà Sơn úc
Thiên lý quy hồn Thuý Lĩnh phong
(Chín suối còn di hận ở vùng núi Trà Sơn - Du hồn về núi Thúy Sơn, đường xa nghìn dặm).

Câu đối của bạn đồng hương Vũ Phạm Khải:
Đông canh đồng thuận, đồng tính thị châu lư, vãn bối suy quân tiêu vật vọng
Thử cảnh thử tình, thử giang sơn bi kiệt, tích hiền tiên ngã ký sầu ngâm
Cùng tuổi, cùng học, cùng họ lại cùng tỉnh, những học trò lớp sau đều tôn trọng ông là bực tiêu biểu: ông Khải chỉ đỗ cử nhân nên mong học trò lớp sau, đỗ được cao như ông bảng - Tình ấy, cảnh ấy, núi sông ấy và bia đá ấy, người hiền xưa đã trước ta, gửi tiếng sầu ngâm: người xưa, chỉ Trương Hán Siêu, vì Trương làm bài văn bia Linh Tế Tháp, ông Bảng có bài Bình Linh Tế Tháp, việc văn chương có can hệ đến mối sầu cảm.

Cảm kích trước tấm lòng trung quân ái quốc, yêu nước thương dân cũng như sự đa tài của Vũ Duy Thanh, Phạm Thanh đã làm đôi câu đối điếu người cùng tên và cũng đỗ Bảng nhãn trong cùng năm với mình rằng:Nhân bảo đương vi thiên hạ tíchHoạn tình năng động cửu trùng thiên
Hai câu đó có nghĩa là: Người quý công tích còn trong thiên hạ - Quan ân rung động tới tận cửu trùng.

Ca ngợi tài năng và khí tiết của một người học rộng tài cao, các nho sĩ Ninh Bình đã làm một bài thơ tưởng niệm Vũ Duy Thanh như sau:
Bảng vàng bia đá bậc tam khôi,
Giấc mộng phù sinh luống ngậm ngùi.
Nền Hạnh mây mờ sao điểm tối,
Rừng Quỳnh nắng rọi đoá mai rơi.
Vài tờ chương sớ nghìn thu để,
Hai chữ châu phê chín bệ soi.
Trên chốn đô môn ngày vĩnh quyết,
Tình này cảnh ấy thuở nào nguôi.

Tôn vinh
Di tích quốc gia Nhà thờ và mộ Vũ Duy Thanh ở Ninh Bình nằm tại xã Khánh Hải, huyện Yên Khánh.

Vũ Duy Thanh được đặt tên cho các đường phố ở thành phố Tam Điệp, thành phố Ninh Bình, Hải Phòng,...

Năm 2012, ở Yên Khánh, Ninh Bình thành lập Quỹ Khuyến học, khuyến tài Vũ Duy Thanh để trao thưởng hàng năm cho học sinh có thành tích xuất sắc hoặc hoàn cảnh đặc biệt.

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện, mục: "Vũ Duy Thanh". Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Nhiều người soạn, Văn học yêu nước và cách mạng Hà Nam Ninh'' (Tập I), mục: "Vũ Duy Thanh". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1981.

Liên kết ngoài
Bảng nhãn Vũ Duy Thanh & bài thơ thuận Hán nghịch Nôm "Xuân hứng"
Vũ Duy Thanh - người khắc khoải nỗi đau đời (TBHNH 2000)

Chú thích

Người Ninh Bình
Quan lại nhà Nguyễn
Bảng nhãn Việt Nam
Nhà giáo Việt Nam
Kỹ sư Việt Nam
Thủ khoa Nho học Việt Nam
Tiến sĩ nhà Nguyễn
Phó bảng


title: Casarza Ligure

text:
Casarza Ligure là một đô thị ở tỉnh Genova thuộc vùng Liguria, nằm ở vị trí cách khoảng 45 km về phía đông nam của Genova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.276 người và diện tích là 27.4 km².

Đô thị Casarza Ligure có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Bargonasco, Bargone, Cardini, Massasco, và Verici.

Casarza Ligure giáp các đô thị sau: Castiglione Chiavarese, Maissana, Moneglia, Ne, Sestri Levante.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đô thị Casarza Ligure

Đô thị Thành phố đô thị Genova


title: (16477) 1990 QH5

text:
{{DISPLAYTITLE:(16477) 1990 QH5}}

(16477) 1990 QH5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 25 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cissone

text:
Cissone là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 60 km về phía đông nam của Torino và khoảng 45 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 82 người và diện tích 5,8 km².

Cissone giáp các đô thị: Bossolasco, Dogliani, Roddino và Serravalle Langhe.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Metriaulacus veles

text:
Metriaulacus veles là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Metriaulacus


title: Lotus Air

text:
Lotus Air (mã IATA = T2, mã ICAO = TAS) là hãng hàng không tư, trụ sở đặt tại Cairo, Ai Cập. Hãng có căn cứ chính ở Sân bay quốc tế Cairo và các căn cứ phụ ở Sân bay Abu Simbel, Sân bay Daraw, Sân bay quốc tế Sharm el-Sheikh, Sân bay quốc tế Hurghada và Sân bay quốc tế Luxor. Hãng đảm nhiệm các chuyến bay thuê bao, chủ yếu tới châu Âu.

Lịch sử

Lotus Air được thành lập từ năm 1997 và bắt đầu hoạt động từ năm 1998. Hãng do công ty "Al Fawares Holding" sở hữu và hiện có 370 nhân viên (tháng 3/2007).

Đội máy bay

 4 Airbus A320-200

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức

Hãng hàng không Ai Cập


title: Vexillum verecundulum

text:
Vexillum verecundulum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Trichobalya golaris

text:
Trichobalya golaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Trichobalya


title: Mantidactylus peraccae

text:
Mantidactylus peraccae là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Andreone, F., Vallan, D. & Nussbaum, R. 2004. Mantidactylus peraccae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Morschheim

text:
Morschheim là một đô thị thuộc thuộc huyện Donnersberg, Đức. Đô thị Morschheim có diện tích 6,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 765 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Donnersberg


title: Aurimont

text:
Aurimont là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Nguyễn Đình Sách

text:
Nguyễn Đình Sách (1638-1697), vốn tên là Nguyễn Tiến Sách <ref>Chép theo Văn học thế kỷ XV-XVII (tr. 1112). Sách Việt sử thông giám cương mục và Đại Việt lịch triều đăng khoa lục đều chép là Nguyễn Tiến Sách.</ref>, tự: Dực Hiên; là danh thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sửNguyễn Đình Sách' là người ở xã Văn Trưng, huyện Bạch Hạc, tỉnh Phú Thọ (nay là phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ).

Năm Canh Tuất (1670) đời Lê Huyền Tông, ông thi đỗ Tiến sĩ lúc 32 tuổi, được bổ chức quan.

Năm Canh Ngọ (1690), ông cùng Chính sứ Nguyễn Quý Đức đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc) nộp lễ cống hàng năm. Dịp này, cùng ông Nguyễn Quý Đức hợp soạn bộ Hoa trình thi tập. Sau khi đi sứ về, ông được thăng chức Tả thị lang bộ Binh, tước Nam.

Năm 1697, Nguyễn Đình Sách mất lúc 59 tuổi, được tặng chức Thượng thư bộ Công, tước Tử.

Tác phẩm
Tác phẩm của Nguyễn Đình Sách hiện còn 34 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục. Thơ ông hầu hầu hết làm trong chuyến đi sứ. Dưới đây tuyển giới thiệu 1 bài:

Sách tham khảo
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam (mục từ "Nguyễn Đình Sách"). Nhà xuất bản khoa học xã hội, 1992.
Trần Thị Băng Thanh (chủ biên), Văn học thế kỷ XV-XVII''. Nhà xuất bản khoa học xã hội, 2004.

Chú thích

Người Phú Thọ
Quan lại nhà Lê trung hưng
Nhà thơ Việt Nam thời Lê trung hưng
Tiến sĩ nhà Hậu Lê


title: Wülfershausen

text:
Wülfershausen là một đô thị trong huyện Rhön-Grabfeld bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Eleutherodactylus blairhedgesi

text:
Eleutherodactylus blairhedgesi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng nhiều đá. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus blairhedgesi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

blairhedgesi
Động vật đặc hữu Cuba


title: Tathodelta

text:
Tathodelta là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae