title: Đông Á

text:
Đông Á (, , ) còn được gọi là Đông Bắc Á, Đại Đông Á hoặc Viễn Đông, là những thuật ngữ mô tả một khu vực của châu Á có thể được định nghĩa theo các thuật ngữ địa lý hay các văn minh và văn hóa.

Khu vực địa lý này bao gồm Trung Quốc, Hong Kong, Ma Cao, Đài Loan, Nhật Bản, Mông Cổ, Triều Tiên và Hàn Quốc. Người dân bản địa trong khu vực được gọi là người Đông Á. Trung Quốc, Hồng Kong, Ma Cao, Đài Loan, Nhật Bản, Triều Tiên, Hàn Quốc.

Về mặt địa lý, nó chiếm khoảng 11.839.074 km², hay 25% diện tích của châu Á.

Về mặt văn hóa-chính trị-kinh tế-xã hội và lịch sử..., nó bao gồm các cộng đồng là một phần của ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa, thể hiện rõ nét trong các ảnh hưởng lịch sử từ chữ Hán, Khổng giáo và Tân Khổng giáo, Phật giáo Đại thừa, Lão giáo. Tổ hợp này của ngôn ngữ, quan niệm chính trị và tín ngưỡng bao phủ sự phân chia địa lý của Đông Á.

Kinh tế

Dữ liệu lãnh thổ và vùng miền

Từ nguyên

Diện tích

Địa lý
Theo quan điểm chính thống hiện nay, khu vực địa lý Đông Á hoặc Đông Bắc Á gồm các quốc gia dưới đây:

  Trung Quốc
  Hồng Kông
  Ma Cao
  Đài Loan
  Triều Tiên
  Hàn Quốc
  Nhật Bản
  Mông Cổ
Các quốc gia hay khu vực sau đôi khi cũng được coi là một phần của khu vực địa lí Đông Á:
 Vùng Viễn Đông của Nga (tức khu vực ven Thái Bình Dương thuộc Nga nằm ở phía đông sông Amur)-(hoặc là Đông Á, Trung Á hoặc là Bắc Á).

Lý do chính trong sự không đồng thuận về vấn đề này là sự khác biệt giữa các định nghĩa địa lý và văn hóa của thuật ngữ "Đông Á". Viễn cảnh chính trị cũng là một yếu tố quan trọng.

Văn hóa
Theo quan điểm chính thống hiện nay, vùng văn hóa Đông Á gồm các quốc gia và cộng đồng dưới đây:
  Trung Quốc
  Hồng Kông
  Ma Cao
  Đài Loan
  Triều Tiên
  Hàn Quốc
  Nhật Bản
  Việt Nam
 Cộng đồng người Hoa (ở Đông Nam Á, đặc biệt là Singapore và Malaysia, và vùng Viễn Đông Nga)
 Cộng đồng người Việt, người Nhật và người Triều Tiên (ở Đông Nam Á, Viễn Đông Nga)
Một số quốc gia đôi khi cũng được xem là một phần của vùng văn hóa Đông Á:
  Mông Cổ
  Singapore
 Tây Tạng (thuộc Trung Quốc)

Dân số
Với 1,7 tỉ người, khoảng 40% dân số châu Á hay 1/4 dân số thế giới sống ở châu Á (địa lý). Khu vực này là một trong những khu vực đông đúc dân nhất thế giới. Mật độ dân số của Đông Á là khoảng 230 người/km², gấp 5 lần mật độ bình quân của thế giới.

Cơ quan lập pháp

Cơ quan lập pháp của hầu hết các quốc gia Đông Á được tổ chức theo hệ thống đơn viện, chỉ riêng Nhật Bản được tổ chức theo hệ thống lưỡng viện. Quốc hội Trung Quốc là cơ quan lập pháp có số đại biểu đông nhất Đông Á (cũng đông nhất thế giới) với 2.987 thành viên. Cơ quan lập pháp của Ma Cao là ít thành viên nhất, chỉ có 29 đại diện.

Giáo dục
Các cơ sở giáo dục đại học và sau đại học danh tiếng nhất tại các quốc gia Đông Á.

Các khu vực khác
Các khu vực khác của châu Á:
 Bắc Á
 Siberia
 Viễn Đông thuộc Nga
 Trung Á
 Tây Á
 Trung Đông
 Tây Nam Á (Một định nghĩa của Trung Đông là đồng nghĩa với Tây Nam Á)
 Tây Bắc Á
 Nam Á (tiểu lục địa Ấn Độ)
 Đông Nam Á

Danh sách các quốc gia
Danh sách các quốc gia Viễn Đông theo số liệu Địa lý - kinh tế - xã hội - tài chính 2009

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.ostasien.net (tiếng Đức)

Đông Á
Vùng của châu Á


title: Bát Tràng

text:
Bát Tràng là một xã thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bát Tràng nằm ở bờ phía đông (tả ngạn) của sông Hồng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đa Tốn
Phía tây giáp quận Hoàng Mai
Phía nam giáp xã Kim Lan và tỉnh Hưng Yên
Phía bắc giáp xã Đông Dư.

Xã Bát Tràng có diện tích 1,65 km², dân số năm 2022 là 8.868 người, mật độ dân số đạt 5.374 người/km².

Hành chính
Xã Bát Tràng được chia thành 5 thôn: 1 Giang Cao, 2 Giang Cao, 3
Giang Cao, 1 làng cổ Bát Tràng, 2 Bát Tràng.

Lịch sử
Thời Hậu Lê, xã Bát Tràng thuộc huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Sang thời nhà Nguyễn, năm 1822 trấn Kinh Bắc đổi làm trấn Bắc Ninh, năm 1831 đổi làm tỉnh Bắc Ninh, lúc này xã Bát Tràng thuộc tổng Đông Dư, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An. Đến năm 1862 chia về phủ Thuận Thành và năm 1912 chia về phủ Từ Sơn. Lúc bấy giờ, Bát Tràng được chia thành 3 xã: Giang
Cao, Bát Tràng, Kim Quan.

Tháng 2 năm 1948, hợp nhất 3 xã: Bát Tràng, Giang Cao, Kim Lan thành xã Quang Minh.

Ngày 9 tháng 4 năm 1957, chia xã Quang Minh thành xã Quang Minh và xã Kim Lan.

Ngày 20 tháng 4 năm 1961, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập xã Quang Minh vào thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành 78-CP. Theo đó, xã Quang Minh thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội quản lý.

Năm 1965, xã Quang Minh được chia thành xã là Bát Tràng và xã Kim Lan.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết số 30/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập thôn 2 Giang Cao vào thôn 1 Giang Cao.
Thành lập thôn 2 Giang Cao trên cơ sở thôn 3 Giang Cao và thôn 6 Giang Cao.
Thành lập thôn 3 Giang Cao trên cơ sở thôn 4 Giang Cao và thôn 5 Giang Cao.
Sáp nhập một phần thôn 5 Bát Tràng vào thôn 1 làng cổ Bát Tràng.
Thành lập thôn 2 Bát Tràng trên cơ sở thôn 3 Bát Tràng, thôn 4 Bát Tràng và phần còn lại của thôn 5 Bát Tràng.

Văn hóa
Xã Bát Tràng gồm hai làng (thôn) là làng Bát Tràng và làng Giang Cao. Cả hai làng đều là làng nghề gốm truyền thống.

Làng Bát Tràng

Văn Từ Bát Tràng tên dân gian Bát Tràng quen gọi là Văn Chỉ Bát Tràng, được dựng ngay phía sau Đình Bát Tràng theo lối kiến trúc chữ nhị. Hậu cung là tòa nhà 3 gian, nơi có ban thờ Khổng Tử và 72 vị thánh hiền. Phía trước là tòa Đại Bái 5 gian. Cổng Văn từ xây theo kiến trúc Khuê Văn Các tại Hà Nội. Văn Từ cũng nơi làng Bát Tràng tôn vinh 1 Trạng nguyên, 3 Quận công, 9 tiến sĩ 364 vị khoa bảng của làng khi xưa. Những năm 90 của thế kỷ XX Văn Từ Bát Tràng được dùng làm lớp học. Hiện nay, Văn Từ Bát Tràng là ngoài là nơi thờ tự còn là nơi khuyến học, nơi hội họp của Hội người Cao Tuổi thôn Bát Tràng.

Làng Giang Cao
Lịch sử làng Giang Cao: trước đây, có tên gọi là Đông Sáng, sau đổi thành Đống Ca và đến thời nhà Nguyễn trước đời vua Ưng Xụy, niên hiệu Đồng Khánh (1885-1888), được đổi thành Giang Cao. Làng Giang Cao nay có 6 xóm đánh số từ 1 đến

Nghề làm gốm: So với lịch sử làm gốm làng Bát Tràng (700 năm), làng gốm Giang Cao tuổi nghề còn trẻ (50 năm), nhưng với sự năng động sáng tạo và sức bật vào nghề của đội ngũ thợ trong làng nên sản phẩm gốm Giang Cao đã nhanh chóng có chỗ đứng trên thị trường.

Thời Pháp thuộc, năm 1941, ông Phán Sồ (người đã đỗ Tú tài) đầu tư xây dựng xưởng sản xuất gốm sứ Ngọc Quang, được coi là xưởng gốm đầu tiên của làng Giang Cao.

Trước đây, phần lớn người dân làng Giang Cao làm nghề nông, một số người làm công nhân Xí nghiệp Sứ Bát Tràng, tới đầu những năm 1980 do làm ăn thua lỗ, Xí nghiệp Sứ Bát Tràng bị giải thể, năm 1986 trên cơ sở xóa bao cấp và đổi mới, một số hộ gia đình thôn Giang Cao với các kỹ thuật đã được rèn luyện trong môi trường Xi nghiệp Sứ Bát Tràng, đã phát triển việc làm gốm sứ tại gia đình và nhanh chóng phát triển ra toàn bộ thôn cho đến ngày nay. Đến năm 2010, làng Giang Cao có 41 công ty, doanh nghiệp tư nhân và 774 hộ tham gia sản xuất gốm sứ. Sản phẩm gốm sứ ước tính theo quy đổi của làng luôn chiếm hơn 55% tổng sản phẩm của xã Bát Tràng. Sản phẩm gốm Giang Cao được chọn cung cấp nguyên liệu cho dự án Con đường Gốm sứ ven sông Hồng - công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, phục hồi di tích Hoàng thành Thăng Long, di tích Cố đô Huế, khu chùa Bái Đính ở Ninh Bình. Ngày 26/01/2010, làng Giang Cao đã được UBND thành phố Hà Nội trao bằng công nhận đạt danh hiệu Làng nghề truyền thống Hà Nội cùng với 15 làng nghề khác.

Du lịch
Xã Bát Tràng nằm trên tuyến điểm du lịch sông Hồng của Hà Nội như các di tích đình Chèm, chùa Bồ Đề, làng nghề Bát Tràng,... Đến Bát Tràng du khách có thể tìm hiểu về nghề làm gốm ở đây, dạo thăm các ngõ ở làng nghề, chợ gốm, nhà gốm, các di tích ở xã Bát Tràng, tìm hiểu văn hóa,...

 Đình làng Giang Cao
Đình làng được xây dựng cách đây hơn 100 năm, hiện nay còn lưu giữ được chín bản sắc phong từ đời Vĩnh Khánh thứ II đến đời Khải Định. Đình được công nhận xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
 Chùa Tiêu Dao
 Miếu Bản
 Văn Chỉ
 Ghi tên các vị khoa bảng, đỗ đạt như cụ Nguyễn Văn Bính chánh tiến sĩ làm quan đến chức Thị lang, cụ Lương Công Bật, đỗ hương cống làm quan đến chức Hiệu lý Hàn lâm viện...

Vai trò: Nói đến Bát Tràng không thể không nói đến nghề làm gốm ở thôn Bát Tràng và cả thôn Giang Cao. Nghề này rất thịnh vượng cho đến những năm 2000. Những năm của thập niên 2000 trở về trước các lò gốm của người dân trong xã đã tạo việc làm cho hàng nghìn lao động có việc thường xuyên trong đó có rất nhiều lao động từ xa đến làm như Văn Giang, Khoái Châu, Thuận Thành... với rất nhiều công việc như: nắm than (hồi chưa đun nung bằng ga), rỡ lò, đổ rót, rỡ khuôn, tráng men, phơi, họa... Ngày nay ở Bát Tràng có cụm công nghiệp làng nghề ở xa khu dân cư.

Hội làng
Trước đây, Bát Tràng vào đám từ ngày 15 đến ngày 22 tháng hai âm lịch Hội làng Bát Tràng</ref>. Nay đã được rút gọn, thường chỉ diễn ra vào hai ngày 14, 15 tháng hai âm lịch.
Trước Tết, vào ngày 25 tháng Chạp, làng đem lễ vật đến làng Đuốc (làng kết chạ với Bát Tràng) xin chặt tre làm cây nêu. Ngày 7 tháng Giêng làm lễ hạ nêu. Cây tre làm nêu được dùng để chẻ tăm, vót đũa. Trước khi vào đám độ 10 ngày, làng tổ chức lễ rước nước từ sông Hồng để bao sái bài vị thần ở ngôi miếu bên sông. Sau đó dân làng rước bài vị thần ra đình tế lễ. Khi tế, các họ được rước Tổ của mình ra phối hưởng. Họ Nguyễn Ninh Tràng (họ đầu tiên đến làng Bát Tràng) được rước bát hương có lọng che vàng đi ở giữa. Các họ khác rước bát hương có lọng che xanh đi né sang hai bên. Khi tế, chỉ có các vị khoa mục (những người đỗ đạt) mới được vào đình, còn các hào mục (những chức dịch trong làng) đứng ngoài hầu lễ. Bát Tràng còn lệ giữ nghiêm ngôi thứ. Tại đình trải 4 chiếu cạp điều. Có chiếu dành cho các vị đậu tiến sĩ, có chiếu dành cho võ quan được phong tước công, có chiếu dành cho các cụ thọ từ 100 tuổi trở lên. Có năm không đủ người, chiếu nào trống thì làng đặt một cây đèn, chai rượu, đĩa trầu cau vào giữa chiếu để thờ vọng. Hằng năm vào ngày Rằm tháng hai, ngày đầu tiên vào đám, làng biện lễ cúng Thành hoàng gồm một con trâu tơ thật béo, thui vàng rồi đặt lên một chiếc bàn lớn sơn son, kèm theo 6 mâm cỗ và 4 mâm xôi. Tế xong, các quan viên chức sắc, đại diện 20 dòng họ cùng thụ lộc.
Hội Bát Tràng có nhiều trò diễn, độc đáo nhất là trò chơi cờ người và hát thờ. Theo lệ, trước hội, làng chọn lấy 2 bà tướng cờ là những người phẩm hạnh, giàu có nhất trong làng. Mỗi bà tướng nhận 16 thiếu nữ tuổi từ 10 đến 15 xinh đẹp, nết na nuôi ăn uống và may cho áo quần thật đẹp. Các cô được rèn tập làm quân cờ trong một tháng mới được ra biểu diễn thi đấu ở sân đình.

Giao thông

Các tuyến, hệ thống giao thông quan trọng tại xã:
 Tỉnh lộ 195: Tuyến đê Long Biên - Bát Tràng - cống Xuân Quan
 Đường Bát Tràng - chợ Bún - đường 179 (ngã tư Kiêu Kỵ, xã Kiêu Kỵ)
 Đường sông: nằm bên bờ tả sông Hồng, gần với cảng Khuyến Lương
 Hệ thống xe buýt: tuyến 47A, 47B.

Chú thích

Tham khảo

Văn hóa Hà Nội


title: Dicranomyia millemurro

text:
Dicranomyia millemurro là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Leptonema rafita

text:
Leptonema rafita là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Femme Fatale Tour

text:
Femme Fatale Tour là tour lưu diễn thứ bảy của ca sĩ nhạc pop người Mỹ, Britney Spears, nhằm quảng bá cho album phòng thu thứ bảy của cô mang tên Femme Fatale. Tour diễn được chính thức công bố vào tháng 3 năm 2011. Ban đầu, nó được lên kế hoạch là sẽ làm một tour lưu diễn chung rầm rộ với Enrique Iglesias, nhưng sau này Enrique đã hủy bỏ kế hoạch ngay sau khi có thông báo. Thiết kế thời trang Zaldy Goco là người tạo ra những bộ trang phục, trong khi tóc và make-up đã được thực hiện bởi Marco Berardini. Các tour lưu diễn được lấy cảm hứng từ những người phụ nữ quyến rũ qua các thời đại, và được Britney thay đổi qua từng tiết mục trong chương trình. Trong tháng 7 năm 2011, Spears đã công bố kế hoạch lưu diễn ở các vùng lãnh thổ Nam Mỹ sẽ không được diễn ra hoặc cô sẽ không biểu diễn nhiều ở đây. Britney đã gọi Femme Fatale Tour sẽ là tour diễn tốt nhất trong sự nghiệp đi lưu diễn của mình.

Các tour lưu diễn được chia trong năm giai đoạn, miêu tả một câu chuyện trong đó Britney là một tác nhân bí mật, những người bị truy đuổi bởi một stalker. Phần đầu tiên, trong đó, cô thoát khỏi nhà tù cùng với các nữ tù nhân khác. Phân đoạn thứ hai hiển thị số vũ điệu lạc quan và kết thúc với màn trình diễn lấy cảm hứng từ Marilyn Monroe. Phần thứ ba là một tính năng chủ đề Ai Cập với pháo hoa và nhào lộn. Phân đoạn thứ tư hiển thị các thói quen năng động và trang phục xe máy. Cuối bắt đầu với một Interlude video của Britney chụp những stalker, và được theo sau bởi hai buổi biểu diễn trong đó cô đánh bại một nhóm ninja. Femme Fatale Tour nhận được ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình. Một số mô tả nó như là tour lưu diễn hay nhất của cô và ca ngợi hiệu suất của Britney, trong khi những người khác chỉ trích việc nhảy múa của cô và thiếu sự tương tác.

Sau chuyến lưu diễn quảng bá Live Nation hợp tác với Groupon, hàng ngàn vé đã được bán với giá chiết khấu. Femme Fatale Tour thu về 6,2 triệu đô la trong mười show đầu tiên. Một đoạn clip với chất lượng ghi âm không hoàn hảo được thu tại một tour diễn ở Las Vegas cho thấy đã được tải lên YouTube vào tháng 7 năm 2011, sau đó đã được gỡ bỏ khi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA) đệ đơn kiện chống lại trang web.

Biểu diễn mở màn

Jessie and the Toy Boys (Bắc Mỹ: Lượt 1) (Một số ngày)
Nervo (Bắc Mỹ: Lượt 1) (Một số ngày)
DJ Pauly D (Bắc Mỹ: Lượt 1) (Một số ngày)
Joe Jonas (East Rutherford) (Châu Âu) (Một số ngày)
Destinee & Paris (Bắc Mỹ: Lượt 1) (Châu Âu) (Một số ngày)

Danh sách biểu diễn
 "Hold It Against Me"
 "Up n' Down"
 "3"
 "Piece of Me"
 "Big Fat Bass"
 "How I Roll"
 "Lace and Leather"
 "If U Seek Amy"
 "Gimme More" (có chứa một phần giai điệu của "Get Naked (I Got a Plan)")
 "(Drop Dead) Beautiful" (có chứa một phần giai điệu của "Inside Out") (Trình diễn với Sabi tại một số ngày ở Bắc Mỹ)
 "He About to Lose Me" (Trình diễn ở một số ngày)
 "Boys" (The Co-Ed Remix)
 "Don't Let Me Be the Last to Know"
 "...Baby One More Time" / "S&M" (Remix)
 "Trouble for Me"
 "I'm a Slave 4 U"
 "Burning Up" (Trình diễn ở một số ngày)
 "I Wanna Go"
 "Womanizer" (có chứa một phần giai điệu của Jason Nevins Club Remix)

Encore
<li>"Toxic" (có chứa một phần giai điệu của Peter Rauhofer Reconstruction Mix Edit)
<li>"Till the World Ends" (có chứa một phần giai điệu của The Femme Fatale Remix) (trình diễn cùng với Nicki Minaj vào một số ngày ở Bắc Mỹ)

Danh sách các chuyến lưu diễn

Doanh thu

Chú thích

Britney Spears
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2011


title: Oroplexia

text:
Oroplexia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Oroplexia albiflexura (Walker, 1857)
 Oroplexia decorata (Moore, 1882)
 Oroplexia luteifrons (Walker, 1857)
 Oroplexia retrahens (Walker, 1857)
 Oroplexia separata (Moore, 1882)
 Oroplexia simulata (Moore, 1881)
 Oroplexia tripartita (Leech, 1900)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Oroplexia at funet

Hadeninae


title: Antonov An-74

text:
Antonov An-74 (tên mã NATO Coaler) là một loại máy bay vận tải của Liên Xô/Ukraina, được phòng thiết kế Antonov phát triển. Đây là một biến thể của An-72.

Biến thể
 An-74:
 An-74A:
 An-74MP:
 An-74T:
 An-74T-100:
 An-74D
 An-74-100:
 An-74-200:
 An-74TK:
 An-74TK-100:
 An-74TK-200:
 An-74TK-200C:
 An-74T-200:
 An-74T-200A:
 An-74TK-300:
  An-74TK-300D:
 An-74-400:

Quốc gia sử dụng

Dân sự

 Aeroflot

Cavok Air

Quân sự

 Không quân Ai Cập: 9 (An-74T-200A)

 Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran: 4 (An-74TK-200), 7 (An-74T-200)

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 An-74TK-200 Technical characteristics
 An-72/An-74 Family (Data for An-72A & List of all known An-72/An-74 Family variants)
 An-74 Pictures
 An-74TK-200 modification at KSAMC site
 An-74TK-300 modification at KSAMC site
 AN-74TK-300 modification at Antonov's site
 AN-74T modification at Antonov's site
 AN-74T-200A INFO
 AN-74TK-300D INFO

An-074
Máy bay chở hàng Liên Xô 1980–1989
Máy bay vận tải quân sự Liên Xô 1980–1989
Máy bay dân sự
Máy bay quân sự
Máy bay chở hàng
Máy bay vận tải
Máy bay cường kích
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Elachista tengstromi

text:
Elachista tengstromi là một loài bướm đêm thuộc họ Elachistidae. Loài này có ở Fennoscandia to Thụy Sĩ và Áo, và from Đảo Anh to Ba Lan.

It was formerly considered to be a form of Elachista regificella.

Sải cánh dài 7-9,3 mm.

Ấu trùng ăn Luzula pilosa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lepidoptera of Sweden
Fauna Europaea
bladmineerders.nl

Elachista
Côn trùng châu Âu


title: Tipula pontifex

text:
Tipula pontifex là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Liên đoàn bóng đá Úc

text:
Liên đoàn bóng đá Úc () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Úc. Football Australia quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Úc, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Úc, cúp bóng đá Úc,.... Football Australia là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF).

Từ tháng 12 năm 2020, tên chính thức trong tiếng Anh của liên đoàn đổi từ Football Federation Australia thành Football Australia.

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Úc hiện nay là Chris Nikou.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Úc
 Liên đoàn bóng đá Úc  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Úc trên trang chủ của AFC

Úc

Cơ quan quản lý bóng đá Úc


title: Glyptaesopus

text:
Glyptaesopus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Glyptaesopus bao gồm:

 Glyptaesopus phylira (Dall, 1919)
 Glyptaesopus proctorae (M. Smith, 1936)
 Glyptaesopus xenicus (Pilsbry & Lowe, 1932)

Chú thích

Tham khảo

Borsoniidae


title: Charadra (bướm đêm)

text:
Charadra là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
pata group:
Charadra cakulha Anweiler & Schmidt, 2010
Charadra coyopa Anweiler & Schmidt, 2010
Charadra franclemonti Anweiler & Schmidt, 2010
Charadra oligarchia Dyar, 1916
Charadra pata (Druce, 1894)
Charadra patafex Dyar, 1916
Charadra tapa Schmidt & Anweiler, 2010
deridens group:
Charadra deridens (Guenée, 1952)
Charadra dispulsa Morrison, 1875
Charadra moneta Schmidt & Anweiler, 2010
Charadra nitens Schaus, 1911
nigracreta group
Charadra nigracreta H. Edwards, 1884

Tham khảo

Charadra at funet

Pantheinae


title: Alberstedt

text:
Alberstedt là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Làng ở Sachsen-Anhalt
Tỉnh Halle


title: Poecilopsyche nakula

text:
Poecilopsyche nakula là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Poecilopsyche


title: Trần Quang Khuê

text:
Trần Quang Khuê (sinh năm 1950) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng. Ông nguyên là Phó Tổng Tham mưu trưởng (2008 - 2012), Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII.

Thân thế sự nghiệp
 Ông sinh ngày 21 tháng 2 năm 1950, quê quán tại xã Gia Vượng, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
 Năm 1995, bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân
 Năm 2000, thôi giữ chức Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân về làm Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân
 Năm 2008, đang là Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt nam, đồng thời thăng quân hàm từ Chuẩn Đô đốc Hải quân lên Trung tướng Lục quân.
 Năm 2012, nghỉ hưu
 Chuẩn Đô đốc (2000), Trung tướng (2008)

Lịch sử thụ phong quân hàm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Các Tướng lĩnh LLVT là người quê gốc Ninh Bình
Tiểu sử đại biểu quốc hội Trần Quang Khuê

Người Ninh Bình
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2000


title: Falkenstein, Harz

text:
Falkenstein là một thị xã thuộc Harz district, trong bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Falkenstein, Harz có diện tích km². Đô thị này nằm ở rìa đông bắc của Harz, khoảng 10 km về phía tây của Aschersleben. Tại xã được lập năm 2002 thông qua việc hợp nhất thị trấn Ermsleben với 6 đô thị khác. Thị xã được đặt tên theo lâu đài Falkenstein, cách 5 km về phía tây nam.

Tham khảo


title: Fiorano Modenese

text:
Fiorano Modenese là một đô thị ở tỉnh Modena thuộc vùng Emilia-Romagna, có vị trí cách khoảng 45 km về phía tây của Bologna và khoảng 15 km southvề phía tây của Modena. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 16.433 người và diện tích 26,4 km².

Đô thị Fiorano Modenese có các frazioni (đơn đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Spezzano and Nirano.

Fiorano Modenese giáp các đô thị: Formigine, Maranello, Sassuolo, Serramazzoni.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.fiorano-modenese.mo.it

Đô thị tỉnh Modena


title: Rhyacophila dactyloidis

text:
Rhyacophila dactyloidis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Central Connect Airlines

text:
Central Connect Airlines (mã IATA = 3B, mã ICAO = JBR) là hãng hàng không có trụ sở ở Ostrava, Cộng hòa Séc. Hãng có căn cứ chính ở Sân bay Ostrava Leos Janacek.

Lịch sử

Central Connect Airlines được thành lập năm 2005, do hãng "Job Air" làm chủ. Hãng có tuyến đường chủ yếu từ Cộng hòa Séc tới Viên, (Áo) nối kết với mạng lưới của Austrian Airlines. Ngoài ra hãng cũng đảm nhận các chuyến bay thuê bao. Hãng hiện có 110 nhân viên (tháng 3/2007)

Các nơi đến

 Áo
 Viên
 Cộng hòa Séc
 Brno
 Ostrava
 Praha
 Đan Mạch
 Copenhagen (Sân bay Roskilde)
 Đức
 Erfurt
 Thụy Điển
 Jönköping

Đội máy bay
(Tháng 2/2008):

 1 Let L-410 UVP
 1 Let L-410 UVP-E
 5 Saab 340A (1 bay thuê cho OCA International, Đức)
 2 Saab 340B (1 bay thuê cho Fly Lappeenranta, Phần Lan)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Central Connect Airlines
 Đội máy bay của Central Connect Airlines

Hãng hàng không Séc
Hãng hàng không Cộng hòa Séc


title: 570 Kythera

text:
570 Kythera

570 Kythera là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Cybele. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 30.7.1905 ở Heidelberg và được đặt theo tên Kythira, một đảo của Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
570
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1905
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Dicranoptycha diacaena

text:
Dicranoptycha diacaena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Anh Đào Traxel

text:
Anh Đào Traxel (tên khai sinh Dương Anh Đào, 22 tháng 8 năm 1957) là một người Pháp gốc Việt, con nuôi của vợ chồng tổng thống Pháp Jacques và Bernadette Chirac. Bà là chủ tịch của tổ chức cứu trợ L'Étoile européenne du dévouement civil et militaire, năm 2009 bà được Nhà nước Pháp phong tặng Bắc đẩu bội tinh hạng 5.

Tiểu sử
Dương Anh Đào sinh năm 1957 tại Sài Gòn. Năm 1979 Anh Đào có mặt trong một nhóm thuyền nhân trú tạm tại Sân bay quốc tế Charles-de-Gaulle và được thị trưởng Paris lúc đó là Jacques Chirac nhận làm con nuôi không chính thức (fille de coeur). Cô sống cùng ông bà Jacques, Bernadette Chirac và hai con gái ruột của họ Laurence và Claude Chirac trong vòng hai năm tại nhà của ông bà ở Paris.

Sau lần lập gia đình thứ nhất không thành công, Dương Anh Đào cưới Emmanuel Traxel, một sĩ quan an ninh Pháp, và đổi tên theo họ của chồng thành Anh Đào Traxel. Bà hiện là chủ tịch của L'Étoile européenne du dévouement civil et militaire, một tổ chức cứu trợ chuyên giúp đỡ các gia đình có người hi sinh trong khi làm nhiệm vụ cho nhà nước. Năm 2006 bà đã cho xuất bản cuốn hồi ký La Fille de Cœur.

Năm 2009 Anh Đào Traxel được Nhà nước Pháp phong tặng Bắc đẩu bội tinh hạng 5, bà còn được Nhà nước Comoros tặng thưởng Étoile de Mohéli và Étoile de la Grande Comore.

Tham khảo

Người Pháp gốc Việt
Bắc Đẩu Bội tinh
Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống
Nhà văn Pháp
Sinh năm 1958


title: Thanh tịnh đạo

text:
Thanh tịnh đạo  (zh. 清淨道, pi. visuddhi-magga), nghĩa là "con đường dẫn đến thanh tịnh", là tên của một bộ luận cơ bản của Thượng toạ bộ (pi. theravādin), được Phật Âm (pi. buddhaghosa) soạn trong khoảng thế kỉ thứ 5. Thanh tịnh đạo trình bày giáo lý của Đại tự (pi. mahāvihāra), một trong những trường phái Pali.

Bộ luận này gồm có 3 phần với 23 chương: chương 1-2 nói về Giới (pi. sīla), chương 3-13 nói về Định (sa., pi. samādhi) và chương 14-23 nói về Huệ (pi. pañña). Phần nói về Định trình bày rõ các phương pháp và đối tượng quán niệm của Thượng toạ bộ, khả năng phát triển và thánh quả của các phép thiền định. Trong phần Huệ, Thanh tịnh đạo trình bày giáo lý cơ bản của đạo Phật như Tứ diệu đế, Duyên khởi, Bát chính đạo...

Thanh tịnh đạo là một bộ luận tuyệt hảo, gần như là một bộ bách khoa toàn thư của Phật giáo và được rất nhiều Phật tử chú trọng đến, không phân biệt Tiểu thừa hay Đại thừa. Nhà Phật học danh tiếng châu Âu Edward Conze có lần nói rằng, nếu ông chỉ được mang theo một quyển sách ra một hòn đảo hoang vắng thì đó là quyển Thanh tịnh đạo.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Conze, Edward:
Buddhism. Its Essence and Development, Oxford 1953.
Buddhist Thought in India, London 1962, (Đức ngữ: Buddhistisches Denken, Frankfurt am Main, 1988)

Triết lý Phật giáo
Kinh điển Phật giáo
Đức hạnh


title: Hậu Chu Thế Tông

text:
Hậu Chu Thế Tông (chữ Hán: 後周世宗, 921 – 959), tên thật là Sài Vinh (柴榮) và sau đó đổi thành Quách Vinh (郭榮). Ông là Hoàng đế thứ hai của nhà Hậu Chu, trị vì từ tháng 1 năm 954 tới tháng 6 năm 959. Sài Vinh Thế Tông được các sử gia đánh giá là đệ nhất minh quân thời Ngũ đại, vì tài thao lược trị quốc của ông.

Xuất thân
Sài Vinh là người Hình Châu, Nghiêu Sơn, Sài Gia Trang (nay là huyện Long Nghiêu, thành phố Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc).

Sài Vinh là con trai Sài Thủ Lễ, anh vợ Quách Uy (tức Hậu Chu Thái Tổ). Quách Uy không có con trai, nhận ông làm con và đổi họ tên ông thành Quách Vinh.

Năm 947, Quách Uy phò Lưu Tri Viễn lập nên nhà Hậu Hán, được phong làm Đại lý khu mật phó sứ, Quách Vinh được phong làm Tả Giám môn vệ tướng quân.

Cha nuôi Quách Vinh thành lập nhà Hậu Chu năm 951. Ông được phong Tiết độ sứ Thiền Châu (Bộc Dương, Hà Nam ngày nay), sau phong Thái Nguyên Quận Hầu. Năm 952 ông được phong Tấn Vương. Tháng giêng năm 954, Hậu Chu Thái Tổ giao cho ông cai quản quân đội. Cùng tháng, Quách Uy mất vì bệnh tật, Quách Vinh được kế thừa hoàng vị và giống như cha mình, Thế Tông được coi là vị Hoàng đế có năng lực.

Trị vì

Đối nội
Thế Tông cho hạ chỉ chiêu hiền nạp sĩ, tuyển mộ nhân tài. Vua cho phép quan lại các cấp đều có thể viết biểu chương trình tấu, giúp cho quân vương và bề tôi có sự trao đổi, từ đó phát hiện và tuyển dụng nhiều người tài cho đất nước. Thế Tông cho khôi phục lại chế độ khoa cử, chiêu mộ nhân tài trên phạm vi rộng lớn. Một số vị văn thần võ tướng thậm chí vẫn là trọng thần trong triều đình cho đến tận thời Bắc Tống.

Chấn chỉnh đội ngũ quan lại, đề cao sự thanh liêm: vua không chỉ tự mình làm gương, còn yêu cầu quan lại tiết kiệm, tránh xa hoa lãng phí để tránh gánh nặng cho dân. Thế Tông có chính sách xử phạt nghiêm khắc với quan tham ô, phạm pháp. Quan cung phụng Tôn Diên Hy đốc thúc lao dịch đàn áp nhân công vô cùng tàn bạo, bắt dân lấy ngói làm bát cơm và lấy cành làm đũa. Thế Tông rất phẫn nộ, cho xử chết. Thế Tông thi hành chính sách pháp trị rất nghiêm, luôn cố gắng không bỏ sót kẻ phạm pháp, không có án oan sai.

Phát triển nông nghiệp, khôi phục sản xuất: ngay tháng đầu tiên kế vị, Thế Tông hạ chiếu quy định nếu những người già yếu bệnh tật trong quân đội chịu về quê làm ruộng đều được xuất ngũ. Cũng trong tháng ấy, vua hạ lệnh chiêu tập lưu dân các nơi, phân phát đất hoang cho họ canh tác trồng trọt, giúp họ an cư lạc nghiệp. Để tiếp tục giảm gánh nặng cho người nông dân, Thế Tông hạ lệnh giảm thuế, miễn thuế, miễn tất cả các khoản nợ thuế cùng các loại thuế khác mà người dân còn nợ trước đây. Sau đó nhiều lần ra lệnh miễn hoặc giảm thuế, khiến sản xuất nông nghiệp trong dân chúng phát triển tích cực. Năm Hiển Đức thứ 5 (958), vua hạ lệnh tiến hành điều tra ruộng đất quy mô lớn, thực hiện chính sách nộp tô bình đẳng. Hành động này đả kích nặng nề bọn địa chủ cường hào, giảm nhẹ gánh nặng thuế khóa cho người dân, đồng thời giúp tăng thu nhập cho quốc gia.

Nhằm chủ trương thu hút nhiều sức lao động hơn nữa, Thế Tông chủ trương hủy diệt Phật giáo, thẩm tra nghiêm khắc tư cách của các tăng ni, đề ra hình phạt nặng cho những người lập miếu tu. Năm 955, ông cho phá bỏ chùa chiền, lấy đồng đúc tiền, gọi là Chu Nguyên thông bảo. Trong thời gian ông tại vị, số lượng chùa miếu bị hủy lên đến 3,336 ngôi, số lượng tăng ni hoàn tục lên đến trăm vạn người. Đa số những người này sau khi hoàn tục đề trở lại làm ruộng, đóng góp nhiều cho ngân khố quốc gia. Hơn nữa triều đình cũng thu được nhiều tài sản như đồng, vàng bạc từ các ngôi chùa miếu, làm giàu cho quốc khố.

Đối ngoại
Khi Chu Thế Tông vừa lên ngôi, Lưu Sùng ở Bắc Hán cho rằng tình hình triều Chu không ổn định, là thời cơ tiến chiếm Trung nguyên, liền tập trung 3 vạn quân và mượn thêm 1 vạn kỵ binh của Liêu, tiến công vào Lạc Châu (trị sở ở Trường Trị, Sơn Tây ngày nay). Tin tức truyền tới Biện Kinh, Chu Thế Tông lập tức triệu tập các đại thần lại bàn. Ý kiến của ông là sẽ tư mình dẫn quân chống lại liên quân Liêu và Bắc Hán.

Các đại thần đều khuyên: "Bệ hạ vừa lên ngôi, lòng người dễ xao động, bệ hạ không nên thân chinh, mà cử một tướng khác đi thì hơn".

Chu Thế Tông nói: "Lưu Sùng nhân lúc ta có việc tang, lại có ý coi ta còn trẻ và mới lên ngôi, toan nuốt chửng Trung nguyên. Lần này đích thân hắn đem quân tới, ta không thể không đích thân đối phó với hắn".

Các đại thần thấy thái độ của Chu Thế Tông kiên quyết như thế, thì không ai nói gì nữa. Chỉ có 1 lão thần đứng lên phản đối, đó là thái sư Phùng Đạo. Phùng Đạo là viên tể tướng ngay từ thời Hậu Đường Minh Tông. Trải qua 3 triều đại, vẫn giữ được ngôi vị đó, vì giỏi tùy cơ ứng biến khéo ăn nói, nên mọi hoàng đế đều ưa thích. Lần này, Phùng Đạo thấy Chu Thế Tông còn trẻ tuổi, liền lấy tư cách nguyên lão để khuyên ngăn việc xuất chinh.

Chu Thế Tông nói với Phùng Đạo: "Xưa kia Đường Thái Tông bình định thiên hạ, đều tự mình cầm quân. Ta sao có thể chỉ chú ý an toàn cho mình?".

Phùng Đạo cười nhạt nói: "Bệ hạ có thể so được với Đường Thái Tông chăng?".

Chu Thế Tông thấy Phùng Đạo có vẻ coi thường mình, rất bực nói: "Chúng ta có binh lực lớn mạnh, muốn tiêu diệt Lưu Sùng, thật dễ dàng như lấy núi Thái Sơn đè nát trứng, có gì đáng lo?".

Phùng Đạo nói: "Chẳng biết bệ hạ có thể như một trái núi được không?".

Chu Thế Tông nổi giận, phất tay áo rời khỏi triều đình. Sau đó, một số đại thần khác ủng hộ chủ trương của ông, Chu Thế Tông liền quyết định thân chinh. Từ đó, Chu Thế Tông hết sức chán ghét Phùng Đạo. Ít lâu sau, ông cử Phùng Đạo đi trông coi việc tu tạo lăng mộ Chu Thái Tổ. Phùng Đạo bị gạt bỏ, buồn rầu lâm bệnh rồi chết.

Đại chiến Cao Bình
Chu Thế Tông dẫn đại quân đến Cao Bình (thuộc tỉnh Sơn Tây ngày nay) thì gặp quân Bắc Hán. Hai bên bày trận, chuẩn bị giao tranh. Lưu Sùng thấy quân Chu không nhiều, kiêu ngạo nói: "Nếu sớm biết thế này, ta cần gì phải mượn quân Khiết Đan nữa. Lần này, không những ta phải đánh bại quân Chu, mà còn cho Khiết Đan thấy ta lợi hạ thế nào!".

Lưu Sùng chỉ huy quân Bắc Hán tiến công mãnh liệt sang trận địa quân Chu, các tướng chỉ huy hữu quân bên Chu không giữ được, dẫn kỵ binh lui chạy, bộ binh vì vậy cũng đầu hàng rất nhiều. Thấy tình hình nguy cấp, Chu Thế Tông thân tự xông pha tên đạn đốc chiến. Hai viên tướng dưới quyền ông là Triệu Khuông Dận và Trương Vĩnh Đức, mỗi người dẫn 2000 thân binh xông sang trận địch. Binh sĩ Chu thấy Chu Thế Tông trầm tĩnh ứng chiến, cũng hăng hái xung sát, 1 người địch nổi 100 người, tranh nhau xông sang đất địch. Quân Bắc Hán bị đánh tan vỡ như núi lở. Quân Liêu ở phía sau, thấy quân Bắc Hán thất bại, không dám giao chiến với quân Chu, đều lẳng lặng lui quân. Quân Bắc Hán của Lưu Sùng bị đánh thua, cứ lui dần, bị truy kích ráo riết, lại không có viện binh. Cuối cùng, chỉ còn lại hơn 100 kỵ binh, lếch thếch chạy về Tấn Dương.

Sau khi chỉnh đốn mọi việc, Thế Tông hạ lệnh cho quân thừa thắng đánh luôn kinh đô Bắc Hán là Thái Nguyên. Tuy nhiên vì lương thảo trục trặc, lại thêm trời mưa liên tục làm sĩ tốt mệt mỏi, không còn ý chí nên phải hạ lệnh lui quân. Qua trận đại chiến Cao Bình, danh tiếng của Chu Thế Tông trở nên vang dội.

Qua lần xuất chinh này, Thế Tống nhận được tầm quan trọng của việc chỉnh đốn quân sự nên lo việc chấn chỉnh quân đội và cấm quân. Sau đó vua lại sai bộ binh soạn binh pháp (chế chỉ binh pháp) là cuốn "Bình biên sách", thành lập thủy quân. Tình hình quân sự Hậu Chu được tăng cường mạnh mẽ, quyền lực hoàng gia được củng cố.

Thảo phạt Nam Đường
Tháng 11 năm 955, Thế Tông lệnh cho Lý Cốc tấn công Thọ Châu (nay là huyện Thọ, tỉnh An Huy), giao chiến với tướng Lưu Ngạn Trinh bên Nam Đường (một trong Thập quốc) bên bờ sông Hoài, bất phân thắng bại. Tháng giêng năm 956, Thế Tông thân chinh ra trận, trên đường bất ngờ chạm trán thủy quân Nam Đường đang muốn đánh úp Lý Cốc. Quân Nam Đường trở tay không kịp, chủ tướng Lưu Ngạn Trinh tử trận. Nhưng quân Nam Đường vẫn cố thủ Giang Hoài, Thọ Châu vẫn chưa thể hạ được.

Năm 957, Thế Tông thân chinh lần thứ 2, đánh bại quân Nam Đường đang viện trợ cho Thọ Châu. Số quân sĩ Nam Đường bị giết và bị bắt hơn 4 vạn người, chiến thuyền và khí giới thu được nhiều vô kể. Quân Hậu Chu ép được Thọ Châu đầu hàng, nhưng nghĩ đến mối họa người Khiết Đan nên Thế Tông chấp nhận lời cầu hòa của Nam Đường, ký kết hiệp ước "Thành hạ". Hiệp ước quy định: Nam Đường phải bỏ tôn hiệu hoàng đế, vua Nam Đường tự xưng là Quốc chủ, phải xưng thần với Hậu Chu; hàng năm phải cống nạp vàng bạc tơ lụa và cắt bỏ 14 châu ở Giang Bắc cho Hậu Chu.

Ngoài ra, Thế Tông cũng tấn công Hậu Thục, lấy được 4 châu Tần, Phượng, Thành, Giới (Cam Túc ngày nay).

Bắc phạt đánh Khiết Đan
Năm 959, Thế Tông hạ lệnh bắc phạt, đích thân dẫn quân đánh Liêu nhằm thu phục 16 châu Yên Vân mà Thạch Kính Đường cắt cho người Khiết Đan. Xuất binh được hơn 40 ngày, quân Hậu Chu thu được Tam Quan, tổng cộng giành được đất ở 3 châu và 17 huyện. Chính lúc này thì Thế Tông đổ bệnh, cuộc bắc phạt đành gác lại nửa chừng và phải rút quân. Người Khiết Đan sau đó đã tái thu hồi lại các vùng đất này.

Băng hà
Tháng 6 năm 959, Chu Thế Tông mất vì bệnh tật, thọ 38 tuổi. Trị vì được 6 năm, con nhỏ mới 7 tuổi là Sài Tông Huấn lên nối ngôi. Đó là Hậu Chu Cung Đế. Vua mới còn nhỏ tuổi nên bị Triệu Khuông Dẫn soán ngôi, đã dẫn tới sự diệt vong của nhà Hậu Chu và sự ra đời của nhà Tống. Ông được chôn cất tại Khánh Lăng.

Chu Thế Tông đã bắt đầu gây được một số áp lực lên nước Bắc Hán cát cứ ở Thái Nguyên cũng như cả Liêu ở phía bắc, mặc dù chưa đạt được mục tiêu đáng kể từ những áp lực này. Phía nam, ông thu được nhiều thành công hơn với một số chiến thắng trước Nam Đường với nhiều lần mở chiến dịch tấn công nước lớn nhất trong "Thập quốc" này. Ông còn tấn công nước Hậu Thục, tạo nền tảng cho sự thống nhất cuối cùng dưới thời đại nhà Tống.

Niên hiệu
 Hiển Đức (显德) 1/ 954 – 6/ 959

Gia quyến
 Cha:
 Sài Thủ Lễ (cha ruột)
 Hậu Chu Thái Tổ (cha nuôi)
 Vợ:
 Trinh huệ Lưu Hoàng Hậu (nguyên phối)
 Tuyên ý Phù Hoàng hậu (vợ kế, hay gọi là Đại Phù hậu, con gái Ngụy vương Phù Ngạn Khanh)
 Tiểu Phù Hoàng hậu (vợ kế, em gái Đại Phù hậu, lấy Thế Tông sau khi chị mất)
 Con:
 Việt Vương Sài Tông Nghị (柴宗誼)
 Chết sớm không rõ
 Chết sớm không rõ
 Lương Vương Sài Tông Huấn (柴宗訓), sau này là Hậu Chu Cung Đế
 Tào Vương Sài Hi Nhượng (柴熙讓)
 Kỷ Vương Sài Hi Cẩn (柴熙謹)
 Kỳ Vương Sài Hi Hối (柴熙誨)

Vua Hậu Chu

Tham khảo

 Trương Thánh, 350 vị hoàng đế nổi tiếng, Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin, 2013

Chú thích

Thế Tông
Sinh năm 921
Mất năm 959


title: Theopea incostata

text:
Theopea incostata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Theopea


title: Georges Braque

text:
Georges Braque (sinh 13 tháng 5 1882 - mất 31 tháng 8 1963) là một danh họa và nhà điêu khắc lớn người Pháp, người cùng với Pablo Picasso, đã phát triển trường phái Lập thể trong hội họa.

Thời trẻ
Georges Braque sinh tại Argenteuil-sur-Seine, Pháp. Ông trưởng thành ở Le Havre và được học để trở thành một thợ quét sơn nhà và thợ trang trí nội thất giống cha và ông mình, tuy nhiên Braque cũng học thêm vẽ tại trường École des Beaux-Arts ở Le Havre vào buổi chiều các ngày từ năm 1897 tới 1899. Ông tới Paris học nghề trang trí nội thất và được trao chứng chỉ năm 1902. Năm sau đó, Braque tới học tại trường Académie Humbert, cũng ở Paris và học tại đó tới năm 1904. Ngôi trường này chính là nơi mà Braque gặp Marie Laurencin và Francis Picabia.

Tham khảo

Sinh năm 1882
Mất năm 1963
Họa sĩ Pháp
Nhà điêu khắc Pháp
Lập thể
Quân nhân Pháp trong Thế chiến thứ nhất


title: Stonesiella

text:
Stonesiella là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Danh sách loài
 Stonesiella selaginoides

Chú thích

Tham khảo
 http://www.eol.org/search?q=Stonesiella&search_image=
 http://www.ipni.org/index.html

Stonesiella
Mirbelieae


title: Toxorhina alexanderi

text:
Toxorhina alexanderi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Apophylia angolensis

text:
Apophylia angolensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: 12788 Shigeno

text:
12788 Shigeno (1995 SZ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1995 bởi T. Okuni ở Nannyou.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12788 Shigeno

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Greatest Hits (Five album)

text:
Greatest Hits là album biên soạn của nhóm nhạc pop hip hop rap Five, được phát hành vào ngày 19/11/2001.
Được quản lý sản xuất bởi Simon Cowell và tập hợp các ca khúc nổi bật từ 3 album phòng thu trước đó của nhóm, album này đạt được vị trí thứ 9 trong UK Albums Chart và nhận được đĩa bạch kim từ BPI.

Danh sách các track

Chú thích

Tham khảo

Album năm 2001


title: Saint-Dizier-en-Diois

text:
Saint-Dizier-en-Diois  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Dizier-en-Diois nằm ở khu vực có độ cao 1050 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintdizierendiois


title: Marathyssa

text:
Marathyssa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Marathyssa basalis Walker, 1865
 Marathyssa inficita Walker, 1865
 Marathyssa minus Dyar, 1921

Chú thích

Tham khảo

 Marathyssa at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Patellapis braunsella

text:
Patellapis braunsella là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1978


title: Lasioglossum ptyon

text:
Lasioglossum ptyon là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1995


title: Giang Bắc, Trùng Khánh

text:
Giang Bắc (chữ Hán giản thể: 江北区, Hán-Việt: Giang Bắc khu) là một quận tại thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này là trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế của Trùng Khánh. Quận này giáp các quận: Du Bắc, Du Trung, Nam Ngạn, Sa Bình Bá. Về mặt hành chính, Giang Bắc được chia làm 9 nhai đạo biện sự xứ và 3 trấn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Trùng Khánh


title: Cơ quan sinh dục đực

text:
Cơ quan sinh dục đực bao gồm:
 Dịch hoàn: là nơi sản sinh tinh trùng và tiết ra hormon sinh dục đực.
 Phụ tinh hoàn: là nơi tích trữ tinh trùng và có tác dụng dinh dưỡng.
 Ống dẫn tinh: dẫn tinh trùng từ phụ tinh hoàn ra dương vật khi giao phối.
 Dương vật: là cơ quan giao cấu.
 Qui đầu: là phần ngoài cùng nối với dương vật.
 Các tuyến sinh dục phụ: có tác dụng tiết dịch tinh thanh:
 Tuyến hành niệu đạo (Cowper): là đôi tuyến nhỏ nằm gần tuyến tiền liệt, tiết ra dịch nhờn trong suốt đổ vào niệu đạo, dịch này vừa có tác dụng rửa niệu đạo trước khi tinh trùng phóng qua, vừa làm giảm tính acid của dịch âm đạo, đảm bảo tỷ lệ sống sót cao của tinh trùng.
 Tuyến tiền liệt: Tuyến tiền liệt là tuyến tương đối lớn, nặng chừng 15g, nằm dưới bóng đái (bàng quang), bao quanh phần đầu niệu đạo (ống đái). Tuyến tiền liệt tiết một chất dịch trắng như sữa hoà lẫn với tinh trùng từ túi tinh phóng ra tạo thành tinh dịch, nhờ đó tinh trùng hoạt động được dễ dàng.
 Túi tinh (tinh nang): tiết dịch sau cùng khi giao phối, khi vào cổ tử cung tạo thành keo đặc nút chặt cổ tử cung.
 Ngoài ra còn có bao dịch hoàn chứa dịch hoàn và phụ dịch hoàn, bao qui đầu có tác dụng bảo vệ qui đầu.

Tham khảo

Xem thêm
 Cơ quan sinh dục nam


title: Chi Thiết đậu

text:
Chi Thiết đậu (danh pháp khoa học: Lens) là một chi thực vật trong họ Fabaceae. Chúng là loài cây thân thảo đứng thẳng hoặc leo có hoa trắng. Hạt ăn được.

Các loài
Lens culinaris
Lens ervoides
Lens himalayensis
Lens kotschyana
Lens lamottei
Lens montbretii
Lens nigricans

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Crop Wild Relatives Gap Analysis Portal  reliable information source on where and what to conserve ex-situ, regarding Lens genepool


title: (136932) 1998 OB7

text:
{{DISPLAYTITLE:(136932) 1998 OB7}}

(136932) 1998 OB7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 28 tháng 7 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 136001–137000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Anthophorula gutierreziae

text:
Anthophorula gutierreziae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1947


title: 22551 Adamsolomon

text:
22551 Adamsolomon (1998 FU110) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro. Nó được đặt theo tên Adam Solomon, a finalist in the 2006 Intel Science Talent Search under the MIT Ceres Connection.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22551 Adamsolomon

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 5031 Švejcar

text:
5031 Švejcar là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1389.4246643 ngày (3.80 năm).

Nó được phát hiện ngày 16 tháng 3 năm 1990.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: 1364

text:
Năm 1364 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1364


title: Sormonne

text:
Sormonne  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Stefania oculosa

text:
Stefania oculosa (tên tiếng Anh: Rana Stefania De Ojos Grandes) là một loài ếch thuộc họ Hemiphractidae.
Loài này có ở Venezuela và có thể cả Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Señaris, C., MacCulloch, R. & La Marca, E. 2004. Stefania oculosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Stefania
Động vật lưỡng cư Nam Mỹ


title: Pourouma oraria

text:
Pourouma oraria là một loài thực vật có hoa thuộc chi Pourouma. Loài này có ở Colombia, Panama, và Peru. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Mitré, M. 1998. Pourouma oraria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

O
Thực vật dễ tổn thương


title: Trung tâm lịch sử Tallinn

text:
Trung tâm lịch sử Tallinn hay Phố cổ Tallinn () là phần cổ nhất của Tallinn, Estonia. Nó đã quản lý để bảo tồn hoàn toàn cấu trúc có nguồn gốc từ thời Trung Cổ và Hansetic.  Khu phố cổ được quy hoạch từ thế kỷ 13 của thành phố đặc biệt nguyên vẹn. Trung tâm lịch sử đã được UNESCO đưa  công nhận là di sản thế giới từ năm 1997. Khu phố cổ giáp với bức tường Tallinn có diện tích 113 hecta với một vùng đệm rộng 2.253 ha.

Mô tả
Phần lớn các cấu trúc của khu phố cổ được xây dựng từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 16. Nguồn gốc của thành phố Tallinn có từ thế kỷ 13, khi một lâu đài được xây dựng bởi các Hiệp sĩ Teuton. Khu vực này sau đó phát triển như là một trung tâm lớn của Liên minh Hanse, và sự giàu có của nó được thể hiện bởi sự sang trọng của các công trình công cộng và kiến trúc nhà ở của các thương gia đã tồn tại bền bỉ qua nhiều thế kỷ bất chấp sự tàn phá của các vụ hỏa hoạn và chiến tranh trong nhiều thế kỷ.

Trung tâm lịch sử Tallinn được bảo quản tốt của một thành phố thương mại phía Bắc thời Trung Cổ châu Âu. Nó giữ lại các tính năng nổi bật của hình thức độc đáo này của cộng đồng kinh tế và xã hội ở một mức độ đáng kể.

Điều tra khảo cổ học đã chỉ ra rằng một pháo đài trên khối đá vôi Toompea và sau một hải cảng thương mại, trên tuyến đường biển người Viking tới Constantinople đã tồn tại từ thế kỷ thứ 10 và 11. Với việc mở rộng thương mại trên biển Baltic, khu định cư được biết đến tại thời điểm đó có tên gọi Lyndanise (Reval trong tiếng German, Kolyvan trong tiếng Nga) bị chiếm đóng năm 1219 bởi quân đội của Valdemar II của Đan Mạch, người đã củng cố công sự trên đồi Toompea và xây dựng nhà thờ đầu tiên.

Trong những năm 1226-1227, thị trấn được chia thành hai phần là pháo đài (castrum) và thị trấn lân cận (suburbum). Năm 1248, Tallinn đã thông qua quy chế Lübeck, trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh Hanse vào năm 1285. Sự thịnh vượng của nó được phản ánh bởi sự tăng trưởng nhanh chóng trong thế kỷ 14. Bức tường lớn của thành phố được xây dựng trong 1310, bao quanh một khu vực theo mô hình đặc trưng Baltic với đường phố tỏa ra. Cùng với các lãnh thổ phía bắc Estonia, nó sau đó thuộc quyền sở hữu của các hiệp sĩ Livonia, và họ đã cho xây dựng lại lâu đài trên Toompea.

Xem thêm
 Nhà thờ chính tòa Alexander Nevsky, Tallinn

Tham khảo

Liên kết ngoài

 About old town , visittallinn.ee
Tallinn Old Town, www.visitestonia.com

Di sản thế giới tại Estonia
Tallinn


title: Gotarzes I của Parthia

text:
Gotarzes I của Parthia cai trị một phần của đế chế Parthia từ 95-90 TCN. Ông là cháu nội của Phriapatius và lên nắm quyền vào giai đoạn hỗn loạn cuối triều đại của vua Mithridates II. Ông đã được đề cập đến trong một số tấm thẻ thiên văn học của Babylon và có thể ông cũng từng cai trị Babylon.

Tham khảo

Strassmaier, Zeitschr. für Assyriologie, vi, 216.
Mahler trong Wiener Zeitschr. für Kunde des Morgenlands, xv, 63.

Vua Parthia
Mất năm 90 TCN
Vua thế kỉ 1 TCN
Năm sinh không rõ
Mất năm 87 TCN
Mất thập niên 80 TCN
Năm 87 TCN


title: Quận Red Willow, Nebraska

text:
Quận Red Willow là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 11.448 người. Quận lỵ đóng ở McCook.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1860 km2, trong đó có 4 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Furnas, Nebraska - (đông)
Quận Decatur, Kansas - (nam)
Quận Rawlins, Kansas - (tây nam)
Quận Hitchcock, Nebraska - (tây)
Quận Frontier, Nebraska - (bắc)

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 11.448 người, 4.710 hộ gia đình, và 3.188 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 16 người trên một dặm vuông (6/km ²). Có 5.278 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 7 trên một dặm vuông (3/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm có 97,55% người da trắng, 0,16% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,38% người Mỹ bản xứ, 0,17% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,93% từ các chủng tộc khác, và 0,80% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,45% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 4.710 hộ, trong đó 30,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,50% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,20% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 32,30% là các gia đình không. 28,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,37 và cỡ gia đình trung bình là 2,92.

Trong quận tháp tuổi dân cư được trải ra với 24,90% dưới độ tuổi 18, 8,80% 18-24, 24,60% 25-44, 22,60% từ 45 đến 64, và 19,00% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 40 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 93,90 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 91,30 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 32.293 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 40.279. Phái nam có thu nhập trung bình $ 27.768 so với 18.768 $ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 16.303 $. Giới 7,60% gia đình và 9,60% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 11,40% những người dưới 18 tuổi và 7,60% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Tết Dương lịch

text:
Tết Dương lịch, hay Tết Tây, hay Tết Quốc Tế (tiếng Anh: New Year's Day, New Year's hoặc New Year) là một ngày lễ diễn ra vào ngày 1 tháng 1, ngày đầu tiên trong năm theo lịch Gregorius cũng như lịch Julius, là dịp lễ quan trọng trong năm của nhiều dân tộc và nền văn hóa trên thế giới.

Vào thời kỳ tiền cơ đốc giáo theo lịch Julius, ngày này được dành tặng cho Janus, một vị thần của cửa vào và sự khởi đầu, tên vị thần này cũng được đặt tên cho tháng 1 (January). Là một ngày trong lịch Gregorius của người Cơ đốc giáo, ngày Tết Dương lịch đánh dấu theo nghi thức trong Lễ cắt bao quy đầu của Giêsu, cũng được tiến hành trong giáo hội Luther và giáo hội Alica.

Ngày nay, khi hầu hết các quốc gia sử dụng lịch Gregorius cũng như lịch De facto, Tết Dương lịch có thể coi là ngày lễ chung lớn nhất, thường có pháo hoa bắn vào lúc nửa đêm khi năm mới bắt đầu theo múi giờ. Những truyền thống của ngày Tết Dương lịch trên toàn cầu bao gồm quyết định đầu năm, dịch vụ nhà thờ và đi lễ tại nhà thờ hoặc gọi điện cho bạn bè và gia đình, tổ chức tiệc mừng.

Lịch sử
Mesopotamia (Iraq) đã thiết lập khái niệm về chào mừng năm mới vào năm 2000 trước Công Nguyên, đó là tổ chức lễ mừng năm mới vào lúc điểm xuân phân, tức là giữa tháng 3. Lịch La Mã ban đầu được công bố vào ngày 1 tháng 3 đánh dấu năm mới. Lịch chỉ kéo dài 10 tháng bắt đầu từ tháng 3. Năm mới bắt đầu vào tháng 3 khi đó vẫn được phản ánh trong một số tên tháng của năm mới hiện tại. Tháng 9 đến tháng 12 ban đầu được xếp từ tháng 7 đến tháng 10.

January Kalends () được tổ chức làm năm mới tại một vài thời điểm sau khi nó trở thành ngày tấn phong cho các quan chấp chính mới vào năm 153 trước Công nguyên. Một loạt thảm họa, trong đó đáng chú ý là cuộc nổi dậy thất bại của Marcus Aemilius Lepidus vào năm 78 trước Công nguyên, đã gây mê tín cho phép các ngày hội chợ của Rome rơi vào ngày đầu tháng 1, và các vị giáo hoàng đã sử dụng nhuận để tránh xảy ra điều này.

Vào thế kỷ thứ VII, giữa các tín đồ Pagan của Vlaanderen và Hà Lan có một phong tục trao đổi quà vào ngày đầu tiên của năm mới. Phong tục này bị thánh quan Eligius phản đối và cảnh báo người Hà Lan và Flemish rằng: "(Không được) làm vetulas, những đồ vật nhỏ bé, hoặc đặt bàn vào ban đêm để trao đổi quà Năm mới hoặc cung cấp đồ uống thừa (một phong tục khác của Yule)". Tuy nhiên vào ngày người Cơ đốc giáo của châu Âu tổ chức lễ mừng năm mới, họ trao đổi quà Giáng sinh vì Tết Dương lịch rơi vào 12 ngày của mùa Giáng sinh theo lịch nghi thức của người Cơ đốc phương Tây; phong tục trao đổi quà Giáng sinh của người Cơ đốc bắt nguồn từ việc các đạo sĩ phương Đông tặng quà cho vị chúa Giê-su nhỏ.

Tết và Ngày đầu năm mới trong các lịch khác
Trong các nền văn hóa theo truyền thống hoặc hiện đang sử dụng lịch khác ngoài lịch Gregorius, Tết Dương lịch cũng luôn được coi là sự kiện quan trọng trong năm. Ngoài dương lịch, tại nhiều quốc gia còn ăn Tết theo lịch riêng địa phương, có thể là âm lịch, lịch Hồi giáo, lịch Do Thái, lịch Iran,...

Châu Phi
 Lễ hội Odunde còn được gọi là "Năm mới của Châu Phi", được tổ chức tại Philadelphia, Pennsylvania ở Hoa Kỳ vào ngày chủ nhật thứ hai của tháng 6. Trong khi tên dựa theo nền văn hóa Yobura Châu Phi, ngày lễ cũng đánh dấu lễ kỷ niệm lớn nhất của người Châu Phi trên thế giới, dù ít hay nhiều cũng bắt đầu bằng một truyền thống địa phương.

Đông Á
 Tết Trung Quốc được tổ chức ở nhiều nơi trên thế giới, là ngày đầu tiên của năm âm lịch. Kỳ nghỉ thường kéo dài từ 20 tháng 1 đến 20 tháng 2. Dịp lễ được tổ chức với đồ ăn, gia đình và bao lì xì (thường đựng trong một chiếc phong bì màu đỏ) và nhiều thứ màu đỏ khác để cầu may mắn. Múa lân, múa rồng, tiếng trồng và pháo hoa xuất hiện nhiều trên phố những ngày này.
 Tết Ba Tư Nowrūz (tiếng Ba Tư: نوروز, IPA: [nouˈɾuːz], nghĩa là "Ngày mới") là tên gọi Năm mới của người Iran/Ba Tư, theo lịch Iran với các lễ kỷ niệm truyền thống.Nowruz đánh dấu ngày đầu tiên của mùa xuân và bắt đầu năm mới theo lịch Iran. Nó được tổ chức vào ngày Xuân phân ở Bắc bán cầu, thường rơi vào ngày 21 tháng 3 hay ngày trước hoặc ngày sau đó, tùy theo nơi cử hành.

Đông Nam Á
 Tết Nguyên Đán thường biết với tên gọi ngắn là Tết, là dịp nghỉ lễ quan trọng và phổ biến nhất tại Việt Nam, thường rơi vào giữa 20 tháng 1 và 20 tháng 2. Đây là Năm mới của người Việt báo hiệu mùa xuân về dựa theo lịch của Trung Quốc.
 Năm mới của người Campuchia (Chol Chnam Thmay) được tổ chức vào 13 tháng 4 hoặc 14 tháng 4. Có ba ngày trong Năm mới của người Khmer: ngày đầu tiên gọi là "Moha Songkran", ngày thứ hai là "Virak Wanabat" và ngày cuối cùng là "Virak Loeurng Sak".
 Năm mới của người Thái tổ chức vào 13 và 14 tháng 4, có tên gọi là "Songkran" theo ngôn ngữ địa phương. Mọi người dân Thái thường có tục té nước vào nhau để cầu may.

Phong tục và lễ kỷ niệm truyền thống và hiện đại

Giao thừa

Ngày 1 tháng 1 đại diện cho sự khởi đầu của một năm mới sau khoảng thời gian hồi tưởng về năm cũ, bao gồm trên radio, truyền hình và sách báo, bắt đầu vào đầu tháng 12 ở một số quốc gia trên thế giới. Theo truyền thống ngày này là một ngày lễ tôn giáo, nhưng kể từ thập niên 1900 đã trở thành một dịp để kỉ niệm ngày 31 tháng 12, gọi là giao thừa. Có lễ bắn pháo hoa vào nửa đêm khi năm mới đến. Dịch vụ khóa lễ đêm giao thừa cũng được nhiều người sử dụng.

Lễ kỉ niệm quốc gia

 Trên khắp Vương quốc Anh diễn ra nhiều lễ kỉ niệm trên các hòn đảo, đặc biệt là tại Scotland.
 Tại Luân Đôn, hàng ngàn người tập trung dọc đập sông Thames để xem pháo hoa quanh Mắt Luân Đôn. Năm mới thường chính thức bắt đầu khi chuông đồng hồ Big Ben điểm 12 giờ.
 Tại Scotland có nhiều phong tục độc đáo liên quan đến Năm mới. Bữa tiệc ở phố Princes tại Edinburgh là một trong những ví dụ điển hình. Trong lễ mừng năm mới kéo dài ba ngày tại Edinburgh, hàng ngàn người dự hội cầm đuốc đi khắp các con phố của Old Town, từ Quảng trường quốc hội đến đồi Calton. Ngoài ra còn có một số phong tục đáng chú ý khác như lễ hội thường niên Loony Dook tổ chức ở cửa sông Firth of Forth, khi hàng ngàn người ngâm mình trần vào nước lạnh trong thời tiết lạnh giá; hay phong tục mời những chàng trai cao ráo, da ngăm đen và đẹp trai làm khách đầu tiên đến nhà trong năm mới để mang vận may đến cho gia chủ.
 Tại xứ Wales, Calennig được tổ chức với những buổi lễ thu hút hàng ngàn người đến thủ đô Cardiff.
 Tại Hy Lạp và Cộng hòa Síp, gia đình và người thân tắt đèn lúc nửa đêm, sau đó ăn mừng năm mới bằng việc cắt bánh vassilopita (một loại bánh của Basil), thường chứa trong đó một đồng xu hoặc vật có giá trị tương đương. Ai thắng sẽ có may mắn cả năm.
 Tại Pháp, một số đề cập đến thời tiết là dự đoán của năm đó: gió thổi phía đông, sẽ có trái cây trĩu quả; gió thổi phía tây, đàn gia súc và cá sẽ đông đúc; gió thổi hướng nam sẽ có thời tiết thuận lợi cả năm và gió thổi hướng bắc thì mùa màng sẽ thất bại. Mọi người đều muốn ăn bánh mì nướng cho năm mới.

Âm nhạc
Âm nhạc liên quan đến Tết Dương lịch đều có cả thể loại cổ điển và đại chúng, và cũng có bài hát Giáng sinh tập trung vào Năm mới đến trong mùa nghỉ lễ và Giáng sinh.
Johann Sebastian Bach, trong Orgelbüchlein đã sáng tác ba bài hợp xướng cho năm mới, bao gồm Helft mir Gotts Güte preisen ["Help me to praise God's goodness"] (BWV 613); Das alte Jahr vergangen ist ["The old year has passed"] (BWV 614); và In dir ist freude ["In you is joy"] (BWV 615).
The year is gone, beyond recall là một bài thánh ca Ki-tô giáo truyền thống để gửi lời cảm ơn năm mới, có niên đại từ 1713.
"Auld Lang Syne" của Robert Burns.

Múi giờ
Bởi vì có nhiều múi giờ khác nhau trên thế giới, năm mới xảy ra khắp nơi liên tục khi ngày bắt đầu năm mới đến. Múi giờ đầu tiên đánh dấu năm mới là phía tây đường đổi ngày quốc tế, nằm ở quần đảo Line, một phần lãnh thổ của Kiribati, và có múi giờ 14 tiếng trước giờ Phối hợp Quốc tế, vì thế quần đảo Line cũng là nơi đón năm mới đầu tiên trên thế giới.

Xem thêm

Giao thừa
Lễ hội Chol Chnam Thmay
Tết Trung Quốc
Năm mới Hồi giáo
Tết Nhật Bản
Songkran
Tết Nguyên Đán

Tham khảo

Chú thích

Tham khảo
 .
 . &

Liên kết ngoài

 New Year's Around the World   – slideshow by Life magazine

Dương lịch
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Một
Lễ mừng năm mới
Lịch
Ngày lễ Đức


title: Nguyễn Năng Nhượng

text:
Nguyễn Năng Nhượng (1535-1593), sau này ông cải tên là Võ Năng Nhuận; là nhà thơ và là danh thần nhà Mạc trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Năng Nhượng là người xã Kim Đôi, huyện Vũ Ninh (nay là Kim Đôi, Kim Chân, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh). Ông là cháu Tiến sĩ Nguyễn Củng Thuận.

Năm Nhâm Tuất (1562) niên hiệu Thuần Phúc đời Mạc Mậu Hợp, Nguyễn Năng Nhượng thi đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp), được bổ chức quan.

Năm Giáp Thân (1584), ông được sung làm Chánh sứ đi sứ Trung Quốc. Về nước, ông tiếp tục làm quan đến chức Hộ bộ Thượng thư-kiêm đông các đại học sỹ, tước Đạo Phái hầu.

Theo phả của làng thì cuối đời nhà Mạc, ông nhiều lần can gián nhưng nhà mạc không nghe nên ông xin về quê ở ẩn. Đến khi nhà Mạc mất (1592), chúa Trịnh Tùng triệu ông ra triều đình nhưng ông không ra, ông tự chặt một ngón chân lấy cớ chân bị tật không đi. Lại triệu ông lần thứ 2 ông bèn đi thuyền đến vực dùng sông như Nguyệt rồi nhảy xuống sông tự vẫn. Cảm phục vì lòng tận trung của ông, dân làng thờ làm Phúc thần. Đến đời Lê Hiển Tông (ở ngôi: 1740-1786), nhà vua đã sai người chép lại tấm gương trung nghĩa của ông và phong ông là Thượng Đẳng Thần.

Tác phẩm
Tác phẩm của Nguyễn Năng Nhượng hiện còn 21 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục, trích hai bài:
{|valign="top"
|
Phiên âm:
Đề Mai Quan
Noãn nhập mai biên xuân sắc thâm.
Thương tùng nại lão tự thành âm.
Kiển thành đồng trụ kim hà tại,
Trường sử anh hùng cảm khái tâm.
Dịch nghĩa:
Đề ải Mai
Hơi ấm về bên nhành mai, sắc xuân thêm đậm,
Cây tùng không ngại tuổi già tự tỏa bóng râm.Không biết vết tích cột đồng, Kiển thành nay ở đâu?
Mà vẫn mãi gợi lòng cảm khái của những bậc anh hùng.
|
phiên âm:
Ức cựu sơn lâm
Tranh xuân hữu ý, nan vi tục,
Ánh tục, duy mai bất nhượng xuân.
Khả ái xuân thâm hàm kết tử,
Thác giao xuân ý khước liên tâm.
Dịch nghĩa:Nhớ rừng núi cũTranh đua giữ mùa xuân có cây mận, khó có thể xem là phàm tục,
Xem ra trong cõi tục, thì chỉ có cây mai là không nhường mùa xuân.Nhưng cây mận đáng yêu ở chỗ giữa mùa xuân mới kết quả,
Khiến cho xuân ý lại càng thêm mới, đáng yêu.
|}
 Chú thích

Sách tham khảo
Trần Thị Băng Thanh, Văn học thế kỷ XV-XVII, mục "Nguyễn Năng Nhượng". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2004.
Viện nghiên cứu Hán Nôm, Địa phương chí tỉnh Bắc Ninh qua tư liệu Hán Nôm''. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 2009.

Sinh năm 1535
Năm mất thiếu
Người Bắc Ninh
Nhà thơ Việt Nam thời Mạc
Quan lại nhà Mạc
Người tự sát
Hoàng giáp Việt Nam


title: Lê Ý Tông

text:
Lê Ý Tông (chữ Hán: 黎懿宗 29 tháng 3 năm 1719 – 10 tháng 8 năm 1759), tên húy là Lê Duy Thận (黎維祳), là vị Hoàng đế thứ 14 của nhà Lê Trung hưng và thứ 25 của nhà Hậu Lê, đồng thời vua Lê Ý Tông cũng là Thái thượng hoàng cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

Thân Thế
Ông là cháu ngoại bà Vũ Thái phi họ Trịnh nên từ bé được nuôi nấng trong cung phủ thân cận yêu thương có phần dễ kiềm chế nên Trịnh Giang đã bỏ qua Duy Diêu con trưởng Thuần Tông Giản Hoàng đế mà lập ông làm vua từ tháng 4 năm 1735, sau khi vua Lê Thuần Tông mất, đến tháng 5 năm 1740.

Trị vì
Tháng 5 năm 1740, Trịnh Doanh ép ông nhường ngôi cho Lê Duy Diêu, con trưởng của Thuần Tông để làm Thái thượng hoàng. Trong tờ chiếu nhường ngôi của ông có đoạn viết rằng nghĩ trong phương xa có kẻ càn rỡ, muốn cõi bờ yên vui nên tôn con trưởng để trọng tông thống mà thu phục lòng người. Sau khi lên làm Thái thượng hoàng, số xã dân cung phụng được lấy bằng 1/3 số chính phần của vua Lê thời kì này.

Ông là con thứ mười một của Dụ Tông, em của Thuần Tông và Đế Duy Phường. Ông làm vua được 6 năm, làm Thái thượng hoàng được 19 năm ở điện Càn Thọ. Đời Ý Tông chỉ đặt một niên hiệu là Vĩnh Hựu.

Qua đời
Ông mất tháng 8 năm 1759, thọ 41 tuổi. Táng tại lăng Phù Lê ở núi Trinh Sơn thôn. Nguyên Sơn xã Thiệu Nguyên huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Gia quyến

 Thân phụ: Lê Dụ Tông
 Thân mẫu: Cung phi Nguyễn Thị

Hậu phi

Hậu duệ
Lê Ý Tông vô tự không có con.

Ghi chú

Ý Tông, Lê
Thái thượng hoàng nhà Hậu Lê
Sinh năm 1719
Mất năm 1759
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê


title: 436 Patricia

text:
436 Patricia là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được Max Wolf và A. Schwassmann phát hiện ngày 13.9.1898 ở Heidelberg. Không biết rõ nguồn gốc tên của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1898
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Uroplata pusilla

text:
Uroplata pusilla là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Uroplata


title: Glyphonyx tenuis

text:
Glyphonyx tenuis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Nam Khê, Nghi Tân

text:
Nam Khê (chữ Hán giản thể: 南溪县 Hán Việt: Nam Khê khu) là một khu của địa cấp thị Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Được gọi là "Vạn Lý Trường Giang Đệ nhất huyện". Khu này có diện tích 704,3 km2, dân số 410.000 người. Địa hình khu này chủ yếu là đồi núi, độ cao tương đối so với mực nước biển là 254–592 m, lượng mưa bình quân năm 1076 mm, nhiệt độ bình quân 18,1 độ C, bình quân mỗi năm có 1170 giờ nắng, 351 ngày không có sương. Huyện Nam Khê có lịch sử hơn 1400 năm. Huyện Nam Khê là quê hương của nhà thư pháp Bao Bật Thần, nhà cách mạng Tôn Bính Văn. Nam Khê được đổi từ huyện sang khu từ ngày 28 tháng 7 năm 2011

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của chính quyền thành phố Nghi Tân

Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Nghi Tân


title: Task manager

text:
Task manager (trình quản lý công việc) là chương trình được sử dụng để cung cấp các thông tin về các tiến trình và các chương trình đang chạy trên máy tính, cũng như tình trạng chung của máy tính. Nó cũng có thể để ép dừng một tiến trình hay thay đổi độ ưu tiên của từng tiến trình.

Một vài ví dụ về Task manager
 Windows Task Manager trên Microsoft Windows
 Activity Monitor trên Mac OS X (là Process Viewer trong các bản trước Mac OS X v10.3)
 AIX procmon GUI process monitoring tool.
 GKrellM trên BSD, Linux, Solaris, Mac OS X và Windows
 KDE System Guard và KTop trên KDE 3.
 System Activity trên KDE 4.
 GNOME System Monitor trên GNOME.
 Xfce Task Manager trên XFCE.

Tham khảo

Quản trị hệ thống
Tiến trình


title: Bonnemazon

text:
Bonnemazon là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Mai Sơn, Gia Nghĩa

text:
Mai Sơn () là một hương (xã) của huyện Gia Nghĩa, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương nằm ở phía bắc của huyện và là tâm chấn của một trận động đất vào năm 1906. Tổng diện tích của Mai Sơn là 119,7571 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 21.368 người thuộc 6.697 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 178,4 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Gia Nghĩa (huyện)


title: Euthria effendyi

text:
Euthria effendyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euthria


title: Vaumas

text:
Vaumas  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: .sv

text:
.sv là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của El Salvador.

Internet Explorer 6 của Microsoft có một lỗi trong phiên bản tiếng Thụy Điển khi.sv được dùng thay vì .se khi gõ ctrl+enter để điền vào tiếp vĩ ngữ.

Tên miền cấp 2
 edu.sv:	Cơ quan giáo dục và nghiên cứu
 gob.sv: Cơ quan chính phủ quốc gia
 com.sv:	Cơ quan thương mại và những trang không nằm trong các loại khác
 org.sv: Tổ chức phi lợi nhuận
 red.sv: Cơ quan quản lý mạng quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.sv whois information
 General policies for assigning sub-domain names and/or IP addresses under the geographical domain of El Salvador SV
 NameAction (website) Hiện diện trong nước dành cho những người đăng ký tên miền ".com.sv" nhưng ở nước ngoài.

S v
Sv

sv:Toppdomän#S


title: Gabat

text:
Gabat là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques
Nafarroa Beherea


title: Tam Đảo (huyện)

text:
Tam Đảo là huyện cực bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Địa lý

Huyện Tam Đảo nằm ở phía bắc tỉnh Vĩnh Phúc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bình Xuyên
Phía tây giáp huyện Lập Thạch với ranh giới là sông Phó Đáy
Phía nam giáp huyện Tam Dương
Phía bắc giáp huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên và huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Bản đồ huyện chạy dài theo hướng tây bắc - đông nam, dọc theo dãy núi Tam Đảo. Huyện Tam Đảo là một huyện miền núi, nằm trên phần chính, phía tây bắc của dãy núi Tam Đảo, nơi bắt nguồn của sông Cà Lồ (sông này nối với sông Hồng và sông Cầu). Trên địa bàn huyện có ngọn núi Tam Đảo cao 1.310 m, nằm ở xã Hồ Sơn. Diện tích tự nhiên của huyện là 23.641,60 ha (236,42 km²), trong đó có hơn 120 km² là thuộc vườn quốc gia Tam Đảo.

Năm 2010 dân số của toàn huyện Tam Đảo là 71.528 người, mật độ dân số trung bình là 303 người/km², trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 41,9%. So với các huyện, thành phố khác trong tỉnh Vĩnh Phúc, Tam Đảo là một trong các huyện có mật độ dân số thấp. Mật độ dân số không đều giữa các xã trong huyện, tập trung cao ở các xã vùng thấp và thưa thớt tại vùng thị trấn Tam Đảo, các thôn, xóm vùng ven núi của các xã vùng đồng bằng.

Hành chính
Huyện Tam Đảo có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 thị trấn: Hợp Châu (huyện lỵ), Đại Đình, Tam Đảo và 6 xã: Bồ Lý, Đạo Trù, Hồ Sơn, Minh Quang, Tam Quan, Yên Dương.

Kinh tế
Sau 15 năm tái lập, các chỉ tiêu kinh tế xã hội của huyện đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Cơ cấu kinh tế chuyển biến theo hướng tích cực đúng hướng, năm 2004 tỉ trọng Nông nghiệp - Công nghiệp - Dịch vụ lần lượt là 70% - 9% - 21%, năm 2013 cơ cấu chuyển dịch là 45,05% - 22,51 - 32,44%.Tốc độ tăng trưởng bình quân sau 10 năm tái lập đạt 18,5%/năm. Tổng thu ngân sách đạt 40,1 tỷ (năm 2004) tăng lên 413 tỷ (năm 2013). Giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 124,8 tỷ (2004) tăng lên trên 1.000 tỷ đồng năm 2013. Giá trị sản xuất ngành du lịch đạt 70,4 tỷ (2004) tăng lên 724,6 tỷ đồng năm 2013. Chú trọng sản xuất các loại rau quả có lợi thế như rau su su, măng tre, bí ngô, công nghiệp chú trọng các ngành công nghiệp ít gây ô nhiễm. Độ che phủ rừng đạt 60% năm 2004 tăng lên trên 90% năm 2018.

Lịch sử

Huyện Tam Đảo cũ được thành lập theo Quyết định số 178-CP ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở hợp nhất huyện Lập Thạch với huyện Tam Dương. Riêng 2 xã Định Trung và Khai Quang của huyện Tam Dương sáp nhập vào thị xã Vĩnh Yên.

Ngày 26 tháng 2 năm 1979, tái lập huyện Lập Thạch; đồng thời tiếp nhận 14 xã, 1 thị trấn (vốn thuộc huyện Bình Xuyên cũ) của huyện Mê Linh cắt sang.

Khi đó huyện Tam Đảo trực thuộc tỉnh Vĩnh Phú, gồm thị trấn nông trường Tam Đảo và 31 xã: An Hòa, Bá Hiến, Đại Đình, Đạo Đức, Đạo Tú, Đồng Tĩnh, Duy Phiên, Gia Khánh, Hồ Sơn, Hoàng Đan, Hoàng Hoa, Hoàng Lâu, Hợp Châu, Hợp Hòa, Hợp Thịnh, Hướng Đạo, Hương Sơn, Kim Long, Minh Quang, Phú Xuân, Quất Lưu, Sơn Lôi, Tam Canh, Tam Hợp, Tam Quan, Tân Phong, Thanh Lãng, Thanh Vân, Thiện Kế, Trung Mỹ và Vân Hội.

Ngày 4 tháng 8 năm 1992, giải thể thị trấn nông trường Tam Đảo, địa bàn nhập vào các xã Trung Mỹ, Minh Quang.

Ngày 23 tháng 11 năm 1995, giải thể xã Tam Canh để thành lập thị trấn Hương Canh, thành lập thị trấn Tam Dương trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các xã Hợp Thịnh và Vân Hội.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập từ tỉnh Vĩnh Phú cũ, huyện Tam Đảo thuộc tỉnh Vĩnh Phúc.

Đến cuối năm 1997, huyện Tam Đảo có 2 thị trấn: Hương Canh, Tam Dương và 30 xã: An Hòa, Bá Hiến, Đại Đình, Đạo Đức, Đạo Tú, Đồng Tĩnh, Duy Phiên, Gia Khánh, Hồ Sơn, Hoàng Đan, Hoàng Hoa, Hoàng Lâu, Hợp Châu, Hợp Hòa, Hợp Thịnh, Hướng Đạo, Hương Sơn, Kim Long, Minh Quang, Phú Xuân, Quất Lưu, Sơn Lôi, Tam Hợp, Tam Quan, Tân Phong, Thanh Lãng, Thanh Vân, Thiện Kế, Trung Mỹ, Vân Hội.

Ngày 9 tháng 6 năm 1998, huyện Tam Đảo tách trở lại thành 2 huyện Tam Dương và Bình Xuyên. Như vậy đến thời điểm này, huyện Tam Đảo cũ không còn tồn tại.

Huyện Tam Đảo mới thành lập theo Nghị định số 153/2003/NĐ-CP ngày 9 tháng 12 năm 2003 của chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên cơ sở tách 3 xã: Yên Dương, Đạo Trù, Bồ Lý của huyện Lập Thạch; 4 xã: Đại Đình, Tam Quan, Hồ Sơn, Hợp Châu của huyện Tam Dương; xã Minh Quang của huyện Bình Xuyên và thị trấn Tam Đảo của thị xã Vĩnh Yên.

Sau khi thành lập, huyện có 1 thị trấn và 8 xã trực thuộc. Huyện lỵ đặt tại xã Hợp Châu.

Ngày 1 tháng 2 năm 2020, chuyển 2 xã Hợp Châu và Đại Đình thành 2 thị trấn có tên tương ứng.

Huyện Tam Đảo có 3 thị trấn và 6 xã như hiện nay.

Giao thông
Đường quốc lộ 2B nối thị trấn Tam Đảo (khu du lịch Tam Đảo) với thành phố Vĩnh Yên, chạy theo hướng bắc nam.

Địa danh nổi tiếng
 Khu du lịch Tam Đảo nằm trên địa bàn thị trấn Tam Đảo
 Danh thắng chùa Tây Thiên thuộc thị trấn Đại Đình
 Danh thắng Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên thuộc thị trấn Đại Đình
 Một phần của Vườn quốc gia Tam Đảo nằm trên địa bàn huyện.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Kim Thạch kỳ duyên

text:
Kim Thạch kỳ duyên (Mối duyên kỳ lạ giữa họ Kim và họ Thạch) là vở tuồng của nhà thơ Việt Nam Bùi Hữu Nghĩa. Theo Từ điển bách khoa Việt Nam (Tập 1) thì vở tuồng này cùng với các vở của Đào Tấn, Nguyễn Hiển Dĩnh, đã đánh dấu sự chuyển biến của tuồng Việt Nam ở cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.

Giới thiệu
Kim Thạch kỳ duyên được sáng tác vào lúc Bùi Hữu Nghĩa đã từ chức, về ở Bình Thủy (Cần Thơ), và được in lần đầu vào năm 1895.

Vở tuồng gồm ba hồi, với vài chục nhân vật chính phụ, kể lại cuộc tình không hẹn mà nên giữa Trạng nguyên Kim Ngọc, văn võ song toàn và là con trai Tri phủ Bồ Châu, với nàng Thạch Vô Hà nết na xinh đẹp, con gái của một thầy lang nghèo.

Theo GS. Dương Quảng Hàm, thì tấn tuồng này mượn từ một cuốn truyện của Trung Quốc (việc xảy ra thuộc đời nhà Bắc Tống, 960-1126) để khuyên người ta nên giữ lòng tiết nghĩa và dạ thủy chung.

Lược truyện
Theo Dương Quảng Hàm thì tuồng Kim Thạch kỳ duyên chia làm ba hồi, và có nội dung đại lược như sau:

Hồi thứ nhất:
Kim Ngọc, con trai của Kim Ngạn Yên (người Hà Nam) đã đính hôn với Ái Châu, con gái Lâm Vượng, một nhà giàu ở gần Tô Châu (thuộc tỉnh Giang Tô).

Lợi Đồ, tri huyện Tô Châu, có một người vợ cả và một người vợ lẽ vốn hiềm khích nhau. Một hôm vợ cả đau, mời thầy thuốc Thạch Đạo Toàn đến chữa. Vợ lẽ thừa dịp bỏ chất độc vào thuốc cho vợ cả uống. Vợ cả chết, thầy Đạo Toàn bị bắt, con gái ông là Vô Hà phải bán mình làm thị tỳ cho Ái Châu để lấy tiền chuộc cha.

Ở vùng núi Đại Lư (thuộc Thiểm Tây và Hồ Nam) có viên tướng giặc là Tiêu Hóa Long. Khi Thiết Đình Quý vâng chỉ đến nhậm chức tri phủ Tây An (thuộc Thiểm Tây) đi qua đó, bị Hóa Long đón bắt. Đình Quý nhảy xuống sông chết, và dặn vợ là Giải thị đang có mang gượng sống để trả thù.

Sau khi thi đỡ Giải nguyên, Ngạn Yêm được bổ làm tri phủ Bồ Châu (thuộc Sơn Tây). Khi cùng con là Kim Ngọc qua vùng Đại Lư để đi nhậm chức, cũng bị Hóa Long đón bắt. Nhưng nhờ có Giải thị cầu xin, nên Ngạn Yêm không bị giết. Còn Kim Ngọc thì ngã xuống sông, trôi dạt vào bờ, rồi đến ở một ngôi chùa gần đấy, và chẳng may mắc bệnh hủi. Sau ba năm ở chùa, Kim Ngọc trở về nhờ người đến hỏi cưới Ái Châu. Nhưng Ái Châu thấy chàng có bệnh nên bội ước. Mẹ nàng bèn đem Vô Hà thay làm Ái Châu để gả cho Kim Ngọc. Còn Ái Châu sau đó lấy con quan huyện Lợi Đồ là Ái Lang.

Hồi thứ nhì:

Nhờ cha Vô Hà cứu chữa, nên Kim Ngọc khỏi bệnh. Chàng lên kinh đô thi đỗ Trạng nguyên. Lư Khải Phong lúc giờ đang làm tể tướng trong triều, muốn gả con gái cho Kim Ngọc để thêm vi cánh hòng mưu sự thoán đoạt nhưng bị chàng từ chối.

Khi ấy Hóa Long đánh lấy được thành Tây An, giết chết quan tổng đốc Từ Tuấn Kiệt. Tể tướng Khải Phong định hại Kim Ngọc, bèn sai chàng đi đánh giặc ấy, một mặt lại đưa mật thư hứa giúp Hóa Long. Kim Ngọc cùng em vợ là Hữu Quang (em Vô Hà) đi đánh giặc. Hữu Quang bị giặc bắt. Nhưng khi Kim Ngọc ra trận thì Hóa Long bị thua, phải chạy về thành Tây An. Giải thị, Thuần Lương và Ngạn yêm bèn mưu với Hữu Quang cho Hóa Long uống rượu thật say, rồi giết chết y. Kim Ngọc dẫn quân vào thành Tây An, gặp lại cha mẹ. Sau đó, Giải thị đem đầu Hóa Long làm lễ tế chồng rồi lao mình xuống sông chết. Kim Ngọc kéo quân về kinh đô, vua nhà Tống thưởng công cho tất cả mọi người. Khải Phong vì can án phản quốc phải tội chết. Vì tội hà lạm, Lợi Đồ cùng với con là Ái Lang đều phải bị giam và bị tịch biên gia sản. Ái Châu (vợ Ái Lang) cũng bị bắt đem bán lấy tiền cho đủ số sung công.

Hồi thứ ba:

Kim Ngọc được cử đi giữ thành Tây An. Vợ là Vô Hà nhân sinh con cần người hầu hạ. Bà đỡ đưa Ái Châu đến. Biết là người đính hôn với chồng mình năm xưa, Vô Hà định nhường ngôi vợ cả cho Ái Châu, nhưng Kim Ngọc không thuận. Ái Châu bèn tìm cách quyến rũ Kim Ngọc. Tức giận, chàng dò biết tội bội ước của Ái Châu, định làm án trảm. Nhờ Vô Hà xin, Ái Châu mới được tha. Sau Ái Châu vào ở thanh lâu.

Trong khi ấy, đàn em của tể tướng Lư Khải Phong, vì muốn báo thù cho anh, nên kéo quân đánh phá Đài Loan. Bấy giờ, Thành Trai (bạn cha Kim Ngọc) và Lý Thiệu Cơ (ân nhân của Thạch Hữu Quang) đang làm quan ở đấy. Hai ông này thấy thế nguy, bèn cấp báo cho nhà vua. Vua sai Kim Ngọc với Hữu Quang mang quân đi đánh. Đánh dẹp xong, cả hai đem quân về kinh đô. Khi đi qua một ngôi chùa, thấy có người thắt cổ tự tử, thì ra đó là Ái Châu. Về tới kinh đô, tất cả đều được vua Tống ban thưởng.

Nhận xét
Phạm Thế Ngũ:
Kim Thạch kỳ duyên là vở tuồng viết theo nhiều lối văn cho sân khấu: hát khách, hát tẩu mã, bạch, nói, hát dặm…. Lời văn thường pha trộn Hán Nôm, có những câu thuần là chữ Hán...Đại để đây là một câu chuyện lý tưởng đề cao trung hiếu, tiết nghĩa, rất được hoan nghênh ở thời ấy…

Phạm Tú Châu:
...Tác giả chỉ mượn đề tài hoặc địa điểm nước ngoài để gửi gắm tâm sự, nỗi bất bình của ông đối với quân cướp nước (chỉ quân Pháp) và bọn quan trên đã vu cáo hãm hại ông suýt chết...
...Bằng nghệ thuật dẫn truyện và nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, tác giả từng bước đã làm cho hình tượng nhân vật sinh động hẳn lên. Tác giả biết vận dụng nhiều thể loại văn thơ, từ phú, thơ Đường, vè và thơ lục bát. Đặc biệt tác giả sử dụng thủ pháp đối rất tài tình, nhất là lối đối giả tá, khiến cho lời lẽ nhân vật tùy lúc tùy nơi mà nghiêm trang hoặc hài hước...Tuy nhiên, không phải lúc nào tác giả cũng thành công. Nhược điểm rõ nhất là nhân vật quá rườm, tình tiết thiếu cô động, đôi khi quá vụn vặt. Vở tuồng vì thế thích hợp để đọc hơn là để diễn, và người đọc cũng phải có trình độ chữ Hán nhất định thì mới thưởng thức nổi. Đó cũng là những thiếu sót tất yếu trên bước tiến ban đầu của thể loại kịch bản sân khấu ở Việt Nam .

Thông tin thêm
Khi làm lính đồn Vĩnh Thông (Châu Đốc), Thủ Khoa Nghĩa phải lòng cô Lưu Thị Chỉ, con gái thứ của xã trưởng Lưu Văn Dự. Ông định tục huyền, vì lúc này vợ ông là bà Nguyễn Thị Tồn đã mất tại Biên Hòa. Đôi bên đã làm lễ đính ước, chỉ còn chờ ngày cử hành hôn lễ. Bất ngờ, ông được lệnh phải đi xa, nên nhờ người chị là bà Hai Thừa ở nhà việc rước dâu. Không ngờ bên nhà gái đánh tráo cô dâu, đưa cô con gái lớn là Lưu Thị Ý (kém nhan sắc hơn) cho ông, để đem Lưu Thị Chỉ gả cho Đề Đinh. Thủ Khoa Nghĩa về biết được, định đem trả vợ song sự đã lỡ nên thôi. Sau đó, ông đổi tên cho vợ là Hoán (nghĩa là đổi). Về sau, Thủ Khoa Nghĩa viết tuồng Kim Thạch kỳ duyên, một phần là có ý trách móc người đã bội ước .
Danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt, tác giả bài thơ Điếu Nguyễn Trung Trực nổi tiếng, là bạn tâm giao của Bùi Hữu Nghĩa. Theo PGS. TS. Lê Trí Dũng thì chính ông Đạt đã góp phần giúp bạn hoàn thành vở tuồng Kim Thạch kỳ duyên .

Chú thích

Sách tham khảo
Dương Quảng Hàm, Việt Nam thi văn hợp tuyển (mục "Kim thạch kỳ duyên"). Trung tâm học liệu xuất bản. Bản in lần thứ 9, Sài Gòn, 1968.
 Phạm Tú Châu, mục từ "Kim Thạch kỳ duyên" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Phạm Thế Ngũ, Việt Nam văn học sử giản ước tân biên (Quyển Trung), Quốc học tùng thư, Sài Gòn, không ghi năm xuất bản.

Tác phẩm văn học Việt Nam
Tuồng


title: Hydromanicus elam

text:
Hydromanicus elam là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Phyllonorycter himalayana

text:
Phyllonorycter himalayana là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nepal.

Sải cánh dài khoảng 9 mm.

Ấu trùng ăn Quercus semecarpifolia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Chi Cạp nia

text:
Chi Cạp nia (Bungarus) là một chi rắn thuộc họ Rắn hổ (Elapidae) có nọc độc, tìm thấy chủ yếu ở Ấn Độ và Đông Nam Á. Chi này có 15 loài và 8 phân loài. Các tên gọi phổ biến trong tiếng Việt là rắn cạp nong, cạp nia, mai gầm, hổ khoang v.v.

Phân bố
Các loài cạp nong, cạp nia được tìm thấy chủ yếu tại tiểu lục địa Ấn Độ (bao gồm cả Sri Lanka và miền đông Pakistan) và Đông Nam Á (bao gồm cả Indonesia Việt Nam và Borneo).

Miêu tả

Các loài rắn này thường có chiều dài khoảng 1-1,5 m, mặc dù có cá thể dài tới 2 m đã được quan sát thấy. Cạp nong (B. fasciatus) có thể dài tới 2,5 m. Phần lớn các loài rắn này có lớp vảy trơn và bóng được sắp xếp thành các khoang đậm màu, bao gồm các khoang đen và khoang màu sáng xen kẽ. Điều này giúp chúng ngụy trang khá tốt tại môi trường sinh sống của chúng tại các đồng cỏ và các cánh rừng có nhiều bụi rậm. Các vảy dọc theo sống lưng có hình lục giác. Đầu thon mảnh và các mắt có con ngươi tròn. Chúng có tiết diện ngang hình tam giác và phẳng ở phần lưng-hông. Đuôi hẹp dần thành điểm nhọn.

Sinh sản
Chúng là loại động vật đẻ trứng và rắn cái đẻ khoảng 6 -12 trứng trong ổ bằng lá cây và sống ở đó cho đến khi trứng nở.

Thức ăn và hành vi
Các loài rắn trong chi này là các loại động vật ăn thịt rắn, con mồi chủ yếu của chúng là các loài rắn khác (bao gồm cả những loài có nọc độc) và chúng ăn thịt cả đồng loại. Chúng cũng ăn thịt cả các loài thằn lằn nhỏ.

Tất cả các loài thuộc chi này đều kiếm ăn về đêm. Ban ngày chúng khá hiền lành, nhưng trở nên hung dữ hơn về đêm. Tuy nhiên, nói chung chúng khá nhút nhát và thông thường hay ẩn giấu đầu của chúng trong phần thân được cuộn tròn lại để tự vệ. Trong tư thế như vậy, đôi khi chúng sẽ quất đuôi như một dạng của sự tiêu khiển và cảnh báo.

Nọc độc
Các loài trong chi Bungarus có nọc độc với độc tính đối với hệ thần kinh, có hiệu lực cao hơn nhiều lần so với nọc rắn hổ mang. Cú cắn của chúng rất nguy hiểm và gây ra trụy hệ hô hấp đối với nạn nhân. Trước khi có thuốc chữa rắn cắn có tác dụng được điều chế ra, thì tỷ lệ tử vong của nạn nhân lên tới 75%. Vì các vết cắn của chúng ít khi sưng hay đau nhiều, nạn nhân có thể nhận được cấp cứu quá trễ sau khi triệu chứng tê liệt thần kinh đã bột phát ; một điều may mắn là chúng rất ít khi hung hãn. Năm 2001, tiến sĩ Joe Slowinski đã bị một con cạp nia non cắn trong khi tiến hành nghiên cứu thực địa về chúng tại Myanma, do không kịp nhận sự hỗ trợ y tế nên đã tử vong.

Các loài

*) Bao gồm cả nguyên chủngT) Loài điển hình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cơ sở dữ liệu bò sát của EMBL: Họ Rắn hổ (Elapidae)
 Chi Cạp nia  trong Cơ sở dữ liệu bò sát của EMBL
 Chi Cạp nia trong ITIS. Truy nhập ngày 6 tháng 5 năm 2006
 Chi Cạp nia tại animal.discovery.com

Động vật bò sát Sri Lanka

Động vật bò sát Ấn Độ
Động vật bò sát Pakistan


title: Platypelis cowanii

text:
Platypelis cowanii là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Nussbaum, R. & Raxworthy, C. 2004. Platypelis cowanii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Platypelis
Động vật lưỡng cư Madagascar


title: Clitenella purpureovittata

text:
Clitenella purpureovittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Clitenella


title: 6806 Kaufmann

text:
6806 Kaufmann (6048 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6806 Kaufmann

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Anthophora lumbwana

text:
Anthophora lumbwana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1946


title: Doloporus

text:
Doloporus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1887 bởi Candèze.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Doloporus aterrimus Candèze, 1887
 Doloporus thoracicus Candèze, 1887

Chú thích

Tham khảo

Elaterini


title: Leiodytes australis

text:
Leiodytes australis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Leiodytes


title: Leptotarsus perglabratus

text:
Leptotarsus perglabratus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Pachypalpella

text:
Pachypalpella là một chi bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: 3450 Dommanget

text:
3450 Dommanget (1983 QJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1983 bởi Debehogne, H. ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3450 Dommanget

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Primovula panthera

text:
Primovula panthera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Primovula


title: Mugilogobius latifrons

text:
Mugilogobius latifrons là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn

Tham khảo

Mugilogobius
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia
Động vật được mô tả năm 1897
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN


title: Micropholis retusa

text:
Micropholis retusa là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Micropholis retusa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Micropholis


title: Dendrophorbium gesnerifolium

text:
Dendrophorbium gesnerifolium là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Dendrophorbium gesnerifolium. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Dendrophorbium
Thực vật Ecuador


title: Tikamgarh

text:
Tikamgarh là một thành phố và khu đô thị của quận Tikamgarh thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tikamgarh có dân số 68.572 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Tikamgarh có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Tikamgarh, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Lakewood, Washington

text:
Lakewood là một thành phố nằm trong quận Pierce thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích  km², trong đó có  km² là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Rana Guerrerense

text:
The Guerreran Leopard Frog hoặc Rana Guerrerense (Rana omiltemana) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của the Sierra Madre del Sur in Guerrero, México.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

  (1983): Phylogeny and biogeography of the Rana pipiens complex: A biochemical evaluation. Systematic Zoology' 32: 132-143.
  (1988): Systematics of the Rana pipiens complex: Puzzle and paradigm. Annual Review of Systematics and Ecology 19: 39-63.
  (2005): Phylogeny of the New World true frogs (Rana). Mol. Phylogenet. Evol. 34(2): 299–314. PDF fulltext .
  (2007) Constraints in naming parts of the Tree of Life. Mol. Phylogenet. Evol.'' 42: 331–338.
 Santos-Barrera, G. & Flores-Villela, O. 2004. Rana omiltemana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Rana
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Monolepta nigrosinuata

text:
Monolepta nigrosinuata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Xã của tỉnh Martinique

text:
Đây là danh sách 34 xã của tỉnh Martinique ở Pháp.

(CAC) Communauté d'agglomération du Centre de la Martinique, created in 2001.

Tham khảo

Phân vùng quốc gia Bắc Mỹ


title: Boloria epithore

text:
Boloria epithore (tên tiếng Anh là Pacific Fritillary) là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Bắc Mỹ từ California tới British Columbia và Alberta.

Sải cánh dài 34–44 mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 7.

Ấu trùng có thể ăn Viola spp.

Phân loài
The following subspecies are recognised:
B. e. chermocki E.M. Perkins & S.F. Perkins, 1966 (Oregon)
B. e. epithore (W.H. Edwards, 1864) (California)
B. e. sierra E.M. Perkins, 1973 (California)
B. e. uslui Koçak, 1984 (British Columbia)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Pacific Fritillary , Butterflies và Moths of North America

Boloria
Bướm Bắc Mỹ
Bướm Canada


title: Les Rosiers-sur-Loire

text:
Les Rosiers-sur-Loire là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 24 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Rosierssurloire


title: Melanotus testaceus

text:
Melanotus testaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Amance, Haute-Saône

text:
Amance là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Air Vietnam

text:
Air Vietnam, hay Hãng Hàng không Việt Nam, mã IATA là VN, mã ICAO là AVN, là hãng hàng không thương mại duy nhất của Quốc gia Việt Nam và sau đó là hãng hàng không quốc gia của Việt Nam Cộng Hòa từ 1951 đến 1975. Hãng hàng không này từng đạt con số chuyên chở hơn một triệu hành khách hàng năm khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc.

Sau năm 1975, một thời gian Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam có sử dụng tên giao dịch "Air Vietnam" trên một số tuyến bay đến các nước phương Tây. Tuy nhiên, kể từ năm 1993, khi Hãng hàng không quốc gia Việt Nam được thành lập trên cơ sở doanh nghiệp nhà nước của Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam, tên giao dịch chính thức của hãng trở thành Vietnam Airlines.

Lịch sử

Thời Quốc gia Việt Nam

Được thành lập ngày 8 tháng 6 năm 1951 bởi Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam Bảo Đại, Air Viet Nam là hãng hàng không dân dụng của Quốc gia Việt Nam với số vốn 18 triệu piastre (tức tương đương với 306 triệu franc Pháp lúc bấy giờ). Chính phủ Quốc gia Việt Nam góp 50%; phần còn lại do các hãng Air France (33,5%), Vận tải hàng không Đông Dương (SITA) (11%), Vận tải biển (Messageries maritimes) (4,5%), Hiệp hội hàng không vận tải (Union aéronautique des transports) (0,5%), và Aigle Azur Indochine (0,5%) góp chung vốn. Ngày 15 tháng 10 là ngày khánh thành Air Viet Nam.

Thời Việt Nam Cộng hòa

Sang thời Việt Nam Cộng hòa vào năm những năm 1960, Air Viet Nam bắt đầu sử dụng những chiếc máy bay Douglas DC-3 trong những chuyến bay trong nước và quốc tế. Năm 1964 tăng cường thêm máy bay phản lực Caravelle của Pháp. Vì chiến cuộc các chuyến bay hành khách dân sự quốc nội không thể bay về đêm mà phải bay vào ban ngày vì an ninh. Air Viet Nam có những chuyến bay đi Phnom Penh, Bangkok, Singapore, Hương Cảng và Vạn Tượng. Năm 1965 mở thêm tuyến bay đi Kuala Lumpur; năm 1966, Đài Bắc; 1968, Manila, Osaka và Tokyo.

Vào thời điểm năm 1968 thì chính phủ Việt Nam Cộng hòa góp 75% vốn cho hãng Air Viet Nam trong khi Air France giảm còn 25%.

Sau 1975
Năm 1976, sau khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, bên cạnh những cơ sở vật chất đã tiếp quản trước đó, chính phủ Việt Nam tịch thu các tài sản còn lại của Air Vietnam và chuyển cho Tổng cục Hàng không Dân dụng quản lý và sử dụng gồm 282 phi trường của Việt Nam Cộng hòa và 14 chiếc kiểu DC và nhiều vận tải cơ các loại khác. Trong đó có bảy chiếc Douglas DC-3, năm chiếc Douglas DC-4, hai chiếc Douglas DC-6 và một chiếc Boeing 707. Ngoài ra, có một chiếc Boeing 727 bị kẹt ở Hong Kong. Đồng thời, 2.166 nhân viên của Nha Hàng không dân sự, Nha Căn cứ hàng không Tân Sơn Nhứt và Hãng Air Việt Nam (AVN) được gọi trở lại làm việc.

Bấy giờ, tên giao dịch của Hàng không Dân dụng Việt Nam là Vietnam Civil Aviation; đối với một số tuyến bay đến các nước phương Tây, tên giao dịch Air Vietnam vẫn được sử dụng. Đến năm 1993, mới thành lập Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (tên giao dịch tiếng Anh là Vietnam Airlines) và là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam.

Lưu lượng

Số lượt khách quốc nội tăng nhanh từ 52.000 vào năm 1959 lên đến 534.000 vào năm 1964, rồi vượt hơn một triệu vào cuối thập niên 1960 với những chí điểm như Huế, Đà Nẵng, Kontum, Pleiku, Nha Trang, Đà Lạt, Ban Mê Thuột, Phan Thiết, Sài Gòn, Cần Thơ, Rạch Giá, Phú Quốc, và Cà Mau. Số khách trên các tuyến bay quốc ngoại đạt 70.000 vào năm 1964 trong bốn tuyến bay quốc tế vào thời điểm đó: Nam Vang, Vọng Các, Hương Cảng, và Vạn Tượng. Sang năm 1969 thì số khách tuyến bay quốc ngoại là 113.910.

Đội bay
Đội máy bay của Air Vietnam lúc đầu gồm có 5 chiếc Cessna 170, dùng bay chủ yếu tới những thị trấn lớn nhỏ khắp Việt Nam, trong đó có Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Hới, Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang và Ban Mê Thuột.

Khi lượng khách đi lại tăng cao trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, Air Viet Nam thêm vào một số máy bay, ban đầu là Viscount, Douglas DC-3 và Douglas DC-4. Từ đầu năm 1962, Air Viet Nam đã khai thác hai chiếc Cessna 185 Skywagon và 2 chiếc Cessna 310.

Năm 1967, Air Viet Nam chọn mua hai chiếc Boeing 727 của Pan American World Airways chuyên chở hành khách bay quốc tế với giá 1,440 tỉ đồng (tương đương 13,053 triệu USD) để thanh toán cho Pan American World Airways hai đợt vào đầu và giữa tháng 1 năm 1968. Thời gian Air Viet Nam cam kết trả nợ lại cho chính phủ trong thời hạn 10 năm với lãi suất 3% mỗi năm. Đây là thương vụ được sự chú ý đặc biệt của Việt Nam Cộng hòa vì cùng lúc mua cả hai chiếc phản lực thương mại hiện đại do Hoa Kỳ sản xuất trong bối cảnh kinh tế thời chiến miền Nam lúc ấy rất khó khăn.

Air Viet Nam vào thời điểm năm 1974 có 16 máy bay chở hàng hóa như vận chuyển rau tươi từ Đà Lạt về Sài Gòn khi đoạn đường sắt nối liền Đà Lạt và Tháp Chàm ngưng hoạt động kể từ năm 1972.

{| class="wikitable"
|+Đội máy bay
!Loại
!Số lượng
!Năm hoạt động
!Ngừng hoạt động
!Tình trạng
|-
|Sud Aviation Caravelle 3
|1
|1964
|1968
|Thuê của China Airlines
|-
|Sud Aviation Caravelle VI-B
|1
|1974
|1975
|Thuê của Far Eastern Air
|-
|Boeing 307
|2
|
|trước 1960
|
|-
|Boeing 707-120
|1
|1973
|1973
|Thuê của Pan Am
|-
|Boeing 707-320
|1
|1973
|1975
|Thuê của Pan Am
|-
|Boeing 727-100C
|2
|1968
|1975
|XV-NJC rơi 15/9/1974
|-
|Bristol 170
|2
|1952
|1957
|F-VNAI rơi 16/8/1974
|-
|Curtiss C-46
|3
|1965
|1970
|Thuê của China Airlines
B-1543 rơi 01/11/1970
|-
|Douglas DC-3
|17
|1951
|1975
|
|-
|Douglas DC-4
|16
|1952
|1975
|
|-
|Douglas DC-6
|4
|1962
|1975
|
|-
| rowspan="2" |Vickers Viscount
|2
|1961
|1963
|Thuê của China Airlines
|-
|2
|1974
|1975
|
|}

Trụ sở
Ban đầu, hội sở chính của hãng đặt tại số 5 Quai Le Myre de Vilers (Bến Bạch Đằng), sau dời về tòa nhà số 116 đường Nguyễn Huệ và chi nhánh ở 13-bis Đinh Tiên Hoàng, Sài Gòn. Sang thập niên 1970 văn phòng trên Đại lộ Nguyễn Huệ chỉ dùng làm nơi giao dịch bán vé còn trụ sở chính chuyển về đường Phan Đình Phùng và Đinh Tiên Hoàng khu Đakao, Sài Gòn.

Tổng giám đốc vào năm 1968 là Lương Thế Siêu. Kế nhiệm ông là Nguyễn Tấn Trung, thông gia của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và Thủ tướng Trần Thiện Khiêm. Ông Trung giữ chức vụ này cho đến tận năm 1975.

Tem kỷ niệm
Ngày 18 tháng 4 năm 1971 Bưu chính Việt Nam Cộng hòa phát hành bốn con tem vẽ phong cảnh Đà Lạt, Hà Tiên, Huế, và Sài Gòn trị giá 10 đồng và 25 đồng để kỷ niệm "20 năm phát triển Hàng không Việt Nam."

Điểm đến
Ngoài các chuyến bay kết nối với tất cả tỉnh, thành từ vĩ tuyến 17 trở vào, Air Viet Nam với đội bay phản lực hiện đại đã mở rộng được nhiều đường bay quốc tế như Bangkok, Viêng Chăn, Phnôm Pênh, Hong Kong, Singapore, Manila, Nhật Bản.

Chí điểm quốc nội

Tổng kết chí điểm quốc tế

Đông Á
: Đài Bắc
: Osaka, Tokyo

Đông Nam Á
: Phnom Penh
: Vientiane
: Bangkok
: Manila
: Singapore
: Kuala Lumpur

Tai nạn và sự vụ an ninh

Đa số những vụ tai nạn là do hoạt động khủng bố và chiến cuộc.

Nhân vật liên quan
Kỹ sư Lương Thế Siêu: Tổng giám đốc
Nguyễn Tấn Trung: Tổng Giám đốc
Kỹ sư Lâm Ngọc Diệp: Phó Tổng Giám đốc
Danh ca Giao Linh: nhân viên soát vé, đại diện tham gia cuộc thi Văn nghệ "Kim Hoàng - Như Mai" năm 1966. Đạt được thành tích cao nhất - Huy chương vàng Kim Hoàng - Như Mai.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Choinski, Walter Frank. Country Study: Republic of Vietnam. Washington, DC: The Military Assistance Institute, 1965.
Embassy of Viet-Nam. Viet-Nam Bulletin. Viet-Nam Info series 41. Washington, DC: Embassy of Viet-Nam, 1970.
Smith, Harvey et al. Area Handbook for South Vietnam. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.

Xem thêm

 Royal Air Lao
 Royal Air Cambodge

Liên kết ngoài
 Hình chụp những tư liệu cũ về Air Vietnam
 Photos of Air Viet Nam
 Photos of Air Viet Nam planes
 Timetables of Air Viet Nam
 Hình chụp máy bay của Air Viet Nam
 Máy bay Boeing 727 ở phi trường Đà Nẵng

Hãng hàng không Việt Nam
Kinh tế Việt Nam Cộng hòa
Sài Gòn
Khởi đầu năm 1951 ở Liên bang Đông Dương
Khởi đầu năm 1951 ở Việt Nam


title: Kim Minh, Khai Phong

text:
Kim Minh (tiếng Trung: 金明区, Hán Việt: Kim Minh khu) là một quận thuộc địa cấp thị Khai Phong (开封市), tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 252 km2, dân số năm 2005 là 180.000 người. Quận này có các đơn vị hành chính gồm trấn Đường Hoa Dinh và hương Tây Giao.

Tham khảo

Khai Phong
Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)


title: Platymantis taylori

text:
Platymantis taylori là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Philippines.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Diesmos, A., Alcala, A., Brown, R., Afuang, L., Gee, G., Hampson, K., Diesmos, M.L., Mallari, A., Ong, P., Ubaldo, D.& Gutierrez, B. 2004. Platymantis taylori. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Platymantis
Động vật lưỡng cư Philippines
Động vật đặc hữu Philippines


title: Hiệp phụ (bóng đá)

text:
Hiệp phụ (tiếng Anh: Extratime) là thời gian đá thêm thường được sử dụng ở vòng đấu loại trực tiếp ở các giải đấu bóng đá nếu hai đội có tỉ số hòa sau 90 phút ở lượt đấu quyết định (hoặc trận đá lại của một cặp đấu) mà chưa tìm ra được đội thắng cuộc. Hiệp phụ diễn ra theo sau quãng nghỉ ngắn (thường là 5 phút) nơi các cầu thủ vẫn ở trên hoặc xung quanh sân và bao gồm hai hiệp gồm 15 phút mỗi hiệp, với việc các đội đổi sân ở giữa hai hiệp.

Quy định
Khi bắt đầu hai hiệp phụ, trọng tài sẽ cho đội vừa được đá quả giao bóng ở hiệp một (trong 90 phút đá chính) được quyền đá quả giao bóng để bắt đầu hiệp phụ thứ nhất. Sau 15 phút thi đấu hiệp phụ thứ nhất, hai đội sẽ đổi sân và đội còn lại (đội được đá quả giao bóng ở hiệp hai trong 90 phút đá chính) sẽ bắt đầu hiệp phụ thứ hai. Sau 30 phút đá hiệp phụ, nếu kết quả có phân định thắng thua thì đội thắng được vào vòng kế tiếp, đội thua bị loại. Trường hợp sau 30 phút đá hiệp phụ mà kết quả vẫn hoà, hai đội sẽ tiếp tục vào loạt sút luân lưu 11m (thay phiên nhau sút các quả đá phạt đền) để tìm đội chiến thắng.

Chú thích

Liên kết ngoài

Luật bóng đá