title: C (ngôn ngữ lập trình)

text:
C là một ngôn ngữ mệnh lệnh được phát triển từ đầu thập niên 1970 bởi Dennis Ritchie để dùng trong hệ điều hành UNIX. Từ đó, ngôn ngữ này đã lan rộng ra nhiều hệ điều hành khác và trở thành một những ngôn ngữ phổ dụng nhất. C là ngôn ngữ rất có hiệu quả và được ưa chuộng nhất để viết các phần mềm hệ thống, mặc dù nó cũng được dùng cho việc viết các ứng dụng. Ngoài ra, C cũng thường được dùng làm phương tiện giảng dạy trong khoa học máy tính mặc dù ngôn ngữ này không được thiết kế dành cho người nhập môn.

Các đặc trưng

Tổng quan
C là một ngôn ngữ lập trình tương đối nhỏ gọn vận hành gần với phần cứng và nó giống với ngôn ngữ Assembler hơn hầu hết các ngôn ngữ bậc cao. Hơn thế, C đôi khi được đánh giá như là "có khả năng di động", cho thấy sự khác nhau quan trọng giữa nó với ngôn ngữ bậc thấp như là Assembler, đó là việc mã C có thể được dịch và thi hành trong hầu hết các máy tính, hơn hẳn các ngôn ngữ hiện tại trong khi đó thì Assembler chỉ có thể chạy trong một số máy tính đặc biệt. Vì lý do này C được xem là ngôn ngữ bậc trung.

C đã được tạo ra với một mục tiêu là làm cho nó thuận tiện để viết các chương trình lớn với số lỗi ít hơn trong mẫu hình lập trình thủ tục mà lại không đặt gánh nặng lên vai người viết ra trình dịch C, là những người bề bộn với các đặc tả phức tạp của ngôn ngữ. Cuối cùng C có thêm những chức năng sau:
 Một ngôn ngữ cốt lõi đơn giản, với các chức năng quan trọng chẳng hạn như là những hàm hay việc xử lý tập tin sẽ được cung cấp bởi các bộ thư viện các thủ tục.
 Tập trung trên mẫu hình lập trình thủ tục, với các phương tiện lập trình theo kiểu cấu trúc.
 Một hệ thống kiểu đơn giản nhằm loại bỏ nhiều phép toán không có ý nghĩa thực dụng.
 Dùng ngôn ngữ tiền xử lý, tức là các câu lệnh tiền xử lý C, cho các nhiệm vụ như là định nghĩa các macro và hàm chứa nhiều tập tin mã nguồn (bằng cách dùng câu lệnh tiền xử lý dạng #include chẳng hạn).
 Mức thấp của ngôn ngữ cho phép dùng tới bộ nhớ máy tính qua việc sử dụng kiểu dữ liệu pointer.
 Số lượng từ khóa rất nhỏ gọn.
 Các tham số được đưa vào các hàm bằng giá trị, không bằng địa chỉ.
 Hàm các con trỏ cho phép hình thành một nền tảng ban đầu cho tính đóng và tính đa hình.
 Hỗ trợ các bản ghi hay các kiểu dữ liệu kết hợp do người dùng từ khóa định nghĩa struct cho phép các dữ liệu liên hệ nhau có thể được tập hợp lại và được điều chỉnh như là toàn bộ.

Một số chức năng khác mà C không có (hay còn thiếu) nhưng có thể tìm thấy ở các ngôn ngữ khác bao gồm:
 An toàn kiểu,
 Tự động Thu dọn rác,
 Các lớp hay các đối tượng cùng với các ứng xử của chúng (xem thêm OOP),
 Các hàm lồng nhau,
 Lập trình tiêu bản hay Lập trình phổ dụng,
 Quá tải và Quá tải toán tử,
 Các hỗ trợ cho đa luồng, đa nhiệm và mạng.

Mặc dù C còn thiếu nhiều chức năng hữu ích nhưng lý do quan trọng để C được chấp nhận vì nó cho phép các trình dịch mới được tạo ra một cách nhanh chóng trên các nền tảng mới và vì nó cho phép người lập trình dễ kiểm soát được những gì mà chương trình (do họ viết) thực thi. Đây là điểm thường làm cho mã C chạy hiệu quả hơn các ngôn ngữ khác. Thường thì chỉ có ngôn ngữ ASM chỉnh bằng tay chạy nhanh hơn (ngôn ngữ C), bởi vì ASM kiểm soát được toàn bộ máy. Mặc dù vậy, với sự phát triển các trình dịch C, và với sự phức tạp của các CPU hiện đại có tốc độ cao, C đã dần thu nhỏ khác biệt về tốc độ này.

Một lý do nữa cho việc C được sử dụng rộng rãi và hiệu quả là do các trình dịch, các thư viện và các phần mềm thông dịch của các ngôn ngữ bậc cao khác lại thường được tạo nên từ C.

Ví dụ "hello, world"
Ví dụ đơn giản sau đây được thấy trong lần in đầu tiên của cuốn "The C Programming Language", và đã trở thành bài tiêu chuẩn trong chương nhập môn của hầu hết các loại sách giáo khoa về lập trình. Chương trình hiển thị câu "hello, world!" trên đầu ra chuẩn, mà thường là một màn hình. Mặc dù vậy, nó có thể xuất ra một tập tin hay xuất ra trên một thiết bị phần cứng kể cả trên một vùng chứa, tùy thuộc vào việc đầu ra chuẩn được chỉ thị vào đâu khi chương trình này được thực thi.

#include <stdio.h>
int main(void)
{
    printf("hello, world!");
    return 0;
}

Chương trình trên sẽ dịch đúng trong hầu hết các trình dịch hỗ trợ chuẩn ANSI C hay chuẩn C99.

Sau đây là các phân tích theo từng dòng mã của ví dụ trên

#include <stdio.h>

Dòng đầu tiên này là một chỉ thị tiền xử lý #include. Điều này sẽ làm cho bộ tiền xử lý (bộ tiền xử lý này là một công cụ để kiểm tra mã nguồn trước khi nó được dịch) tiến hành thay dòng lệnh đó bởi toàn bộ các dòng mã hay thực thể trong tập tin mà nó đề cập đến (tức là tập tin stdio.h). Dấu ngoặc nhọn bao quanh stdio.h cho biết rằng tập tin này có thể tìm thấy trong các nơi đã định trước cho bộ tiền xử lý biết thông qua các đường tìm kiếm đến các tập tin header. Tập hợp các tập tin được khai báo sử dụng qua các chỉ thị tiền xử lý còn được gọi là các tập tin bao gồm.

int main(void)

Dòng trên biểu thị một hàm chuẩn tên main. Hàm này có mục đích đặc biệt trong C. Khi chương trình thi hành thì hàm main() được gọi trước tiên. Phần mã int chỉ ra rằng giá trị trả về của hàm main (tức là giá trị mà main() sẽ được trả về sau khi thực thi) sẽ có kiểu là một số nguyên. Còn phần mã (void) cho biết rằng hàm main sẽ không cần đến tham số để gọi nó. Xem thêm Void.

{

Dấu '{' cho biết sự bắt đầu của định nghĩa của hàm main.

    printf("hello, world\n");

Dòng trên gọi đến một hàm chuẩn khác tên là printf. Hàm này đã được khai báo trước đó trong tập tin stdio.h. Dòng này sẽ cho phép tìm và thực thi mã (đã được hỗ trợ sẵn) với ý nghĩa là hiển thị lên đầu ra chuẩn dòng chữ  hello, world<ký tự xuống dòng EOL-chuyển dấu nhắc sang dòng mới>.Mã ký tự \n là một dãy thoát được chuyển dịch thành dấu ký tự EOL (viết tắt từ chữ End-Of-Line) có nghĩa là chuyển vị trí dấu nhắc xuống đầu một dòng kế. Giá trị trả về của hàm printf (theo khai báo nguyên mẫu chuẩn của hàm này trong C) có kiểu int, nhưng vì giá trị trả về này không được (người lập trình) dùng tới nên giá trị đó bị bỏ qua (một cách lặng lẽ).

    return 0;

Dòng này sẽ kết thúc việc thực thi mã của hàm main và buộc nó trả về giá trị 0 (là một số nguyên như khai báo ban đầu  int main ).

}

Dấu '}' cho biết việc kết thúc mã cho hàm main.

Các kiểu
C có một hệ thống kiểu tương tự như của Pascal, mặc dù chúng khác nhau trong một số khía cạnh. Có nhiều kiểu cho các số nguyên với nhiều cỡ cho có đấu và không có dấu, có kiểu số floating point, kiểu các ký tự char, các kiểu thứ tự enum, kiểu bản ghi record và kiểu đơn vị union.

C tạo ra sự mở rộng mạnh mẽ việc sử dụng của kiểu các con trỏ pointer, một dạng đơn giản các tham chiếu mà chúng chứa địa chỉ các vùng nhớ. Các con trỏ có thể được tham chiếu ngược (dereference) để lấy về giá trị của dữ liệu được chứa trong địa chỉ đó (địa chỉ mà con trỏ chỉ vào). Địa chỉ này có thể được điều chỉnh bằng các phép gán thông thường và các phép toán số học trên con trỏ. Trong thời gian thực thi, một con trỏ đại diện cho một địa chỉ của bộ nhớ. Trong thời gian chuyển dịch, nó là một kiểu phức tạp đại diện cho cả địa chỉ và kiểu của dữ liệu. Điều này cho phép các biểu thức bao gồm các con trỏ được kiểm tra về kiểu. Các con trỏ thì được dùng cho nhiều mục tiêu trong C. Các dòng ký tự string thường được đại diện bởi một con trỏ chỉ tới một dãy của các ký tự. Sự cấp phát bộ nhớ động, được miêu tả sau đây, thì được tiến hành thông qua các con trỏ.

Một con trỏ rỗng có nghĩa là nó không chỉ đến một chỗ nào hết. Điều này có ích trong những trường hợp như là con trỏ next trong một nút cuối của một danh sách liên kết linked list. Việc tham chiếu ngược một con trỏ trống gây ra các biểu hiện không dự đoán trước được. Các con trỏ kiểu void thì lại có thể chỉ đến một đối tượng mà không cần biết kiểu của đối tượng đó. Điều này đặc biệt hữu dụng trong lập trình tiêu bản bởi vì cỡ và kiểu của các đối tượng mà chúng chỉ tới thì không thể biết được và do đó không thể thực hiện tham chiếu ngược, nhưng chúng lại có thể được hoán chuyển thành các con trỏ của các kiểu khác.

Các kiểu mảng array trong C thì có cỡ cố định, độ lớn tĩnh của nó phải được biết trước trong thời gian chuyển dịch. Điều này gây nhiều trở ngại trong thực tế bởi vì người ta có thể chỉ định các vùng nhớ ở thời gian thực thi dựa trên các thư viện chuẩn và hành xử chúng như là các mảng. Không như các ngôn ngữ khác, C biểu thị các mảng giống như trường hợp các con trỏ: chúng đóng vai trò một địa chỉ của bộ nhớ và một kiểu dữ liệu. Do đó, các giá trị chỉ số có thể vượt quá cỡ của một mảng.

C cũng cung cấp các kiểu mảng đa chiều. Các giá trị chỉ số của các mảng đa chiều thì được gán theo thứ tự hàng chính. Một cách có ý nghĩa thì các mảng này hoạt động như là mảng của các mảng nhưng thực chất chúng được phân bố như là mảng một chiều với việc tính và tạo các vị trí tương đối.

C thường được dùng trong việc lập trình các hệ thống bậc thấp, ở đó có thể cần thiết để xem số nguyên như là một địa chỉ của bộ nhớ, là một giá trị double precision, hay là một kiểu con trỏ. Trong các trường hợp này, C cung cấp việc hoán chuyển, mà phép toán này sẽ bắt buộc chuyển đổi giá trị từ một kiểu sang một kiểu khác. Dùng phép hoán chuyển sẽ làm mất đi phần nào tính an toàn mà thường được cung cấp bởi hệ thống kiểu.

Lưu trữ dữ liệu
Một trong những chức năng quan trọng nhất của một ngôn ngữ lập trình là việc cung cấp cơ sở cho việc quản lý bộ nhớ và các đối tượng được chứa trong bộ nhớ. C cung ứng 3 phương cách để cấp phát bộ nhớ cho các đối tượng:
 Sự cấp phát vùng nhớ tĩnh: khoảng trống dành cho đối tượng thì được cung cấp trong phần mã nhị phân ở thời gian dịch; những đối tượng này có một thời gian sống lâu dài theo sự tồn tại của phần mã nhị phân chứa chúng (các đối tượng).
 Sự cấp phát vùng nhớ tự động: Các đối tượng tạm thời có thể được chứa trong một chồng (stack), và khoảng trống này thì được trả về một cách tự động và có thể được dùng lại sau khi khối mã mà chúng (tức các đối tượng tạm thời) được khai báo đã thực thi xong.
  Sự cấp phát vùng nhớ động: Các khối của bộ nhớ với bất kì cỡ lớn mong muốn nào đều có thể được yêu cầu (hay xin) trong thời gian thi hành bằng cách dùng các hàm thư viện như là malloc(), realloc() và free() từ một khu vực của bộ nhớ có tên là heap; các khối này có thể được tái dụng sau khi gọi hàm free() để hoàn trả chúng lại cho bộ nhớ.

Ba phương án này thích hợp cho các tình huống khác nhau và có những hậu quả khác nhau. Ví dụ, kiểu cấp phát tĩnh sẽ không cần thời gian (để tính toán) cho sự cấp phát, kiểu cấp phát tự động sẽ cần một khoảng thời gian nào đó cho dự tính, và kiểu cấp phát động có thể đòi hỏi một lượng lớn thời gian dùng dễ tính toán cho việc cấp phát và hoàn trả (các vùng nhớ đã được yêu cầu trước đó). Mặt khác, khoảng trống của chồng thường giới hạn cho vùng nhớ tĩnh hay cho khoảng trống của heap, và chỉ kiểu cấp phát vùng nhớ động là cho phép sự cấp phát cho các đối tượng mà kích thước của nó chỉ có thể biết được trong lúc thi hành. Hầu hết các chương trình C đều dùng nhiều cả ba phương cách này.

Khi có thể thì sự cấp phát tự động hay sự cấp phát tĩnh thường được dề nghị dùng vì kho nhớ được quản lý bởi trình dịch, giải phóng cho người lập trình những lồi lầm phiền hà khi phải xin cấp phát và hoàn trả các vùng nhớ bằng tay. Rất tiếc nhiều cấu trúc dữ liệu có thể trương nở trong thời gian thực thi và vì kiểu cấp phát tĩnh và kiểu tự động phải có một độ lớn cố định ở thời gian dịch nên trong nhiều tình huống mà buộc phải dùng kiểu cấp phát động. Các dãy thay đổi về độ lớn là một ví dụ điển hình của trường hợp này. (Xem ví dụ từ bài malloc về các dãy được cấp phát vùng nhớ động.)

Cú pháp

Không như Fortran, C là ngôn ngữ dạng tự do, cho phép người lập trình tùy tiện sử dụng ký tự whitespace để xếp đặt (cách trình bày) mã nguồn. Các dòng chú giải hoặc có thể đặt nằm giữa /* và */ hoặc viết từng dòng bắt đầu bởi // theo sau đó là các chú giải.

Mỗi tập tin chứa mã có thể chứa các khai báo và các định nghĩa hàm. Các định nghĩa hàm, chính chúng, cũng chứa các khai báo và các mệnh đề. Các khai báo thì hoặc là định nghĩa những kiểu mới với các từ khoá như struct, union, và enum, hoặc là gán các kiểu và đăng ký vùng chứa (trong bộ nhớ) cho các biến mới (Ví dụ: char *myname = "ABC"). Các từ khoá như là char và int cũng như là ký hiệu con trỏ chỉ tới * là các kiểu sẵn có. Các khối mã thì được đóng ở giữa các dấu { và } để chỉ ra phần (mã) mà các khai báo và các cấu trúc điều khiển (bên trong dấu ngoặc) có hiệu lực.

Như là một ngôn ngữ mệnh lệnh, C phụ thuộc vào các mệnh đề (câu lệnh) để làm hầu hết các việc. Hầu hết các mệnh đề lại là các mệnh đề biểu thức mà một cách đơn giản chúng tạo nên việc đánh giá các biểu thức đó—và trong quá trình này, các biến nhận được các giá trị mới hoặc các giá trị này được trả ra. Các mệnh đề dòng điều khiển cũng có hiệu lực cho việc thực thi có điều kiện hay có lặp lại, mà chúng được cấu tạo với các từ khóa như là if, else, switch, do, while và for. Các nhảy dòng cũng có thể thực hiện qua câu lệnh goto. Nhiều phép toán khác nhau được cung cấp sẵn để thực thi trên các phép tính cơ sản về số học, lô gíc, so sánh, kiểu bit, chỉ số của mảng, và phép gán giá trị. Các biểu thức cũng gọi các hàm, bao gồm một số lượng lớn các hàm thư viện, để tiến hành các thao tác chung.

Các vấn đề của C
Một câu nói phổ biến được người ta lập lại nhiều lần của một nhà thiết kế trình dịch Bjarne Stroustrup, người sáng lập ra C++, là "C makes it easy to shoot yourself in the foot." (tạm dịch: "C làm cho việc bạn tự hại bạn trở nên dễ dàng") . Nói cách khác, C cho phép nhiều phép toán không mong muốn trong một cách tổng quát, và do đó, nhiều lỗi đơn giản đã được tạo ra bởi một người lập trình mà chúng lại không thể phát hiện qua trình dịch hay ngay cả không phát hiện ra trong lúc thi hành. Điều này là nguyên nhân của một số chương trình có các ứng xử không lường trước được và có các lỗ hổng về an toàn. Một dị bản ngôn ngữ C là Cyclone điều chỉnh được một phần trong số các vấn đề như vậy.

Một lý do của các vấn đề nêu trên là để tránh cho cái giá quá cao phải trả cho việc kiểm soát (lỗi) ở thời gian dịch và thời gian thi hành. Một lý do khác là sự đòi hỏi để giữ C được càng hiệu quả và càng uyển chuyển càng tốt. Một ngôn ngữ càng mạnh thì càng khó khăn cho ngôn ngữ lập trình đó để làm rõ ràng mọi thứ trong các chương trình (được viết trong ngôn ngữ này). Một số việc kiểm tra đã được dựa trên các công cụ bên ngoài, những công cụ như vậy được bàn đến trong phần Các công cụ kiểm tra tĩnh bên ngoài cho trình dịch.

Sự cấp phát vùng nhớ
Một vấn đề với C (và đây thường là vấn đề lớn cho những người mới làm quen với C) là việc cấp phát (vùng nhớ) một cách tự động hay một cách động cho các đốì tượng mà không khởi động chúng. Các đối tượng này, ban đầu, chứa các giá trị bất kì trong khoảng nhớ mà chúng được cấp phát. Các giá trị này có thể là các giá trị ngẫu nhiên còn lại trong bộ nhớ mà chưa được làm sạch, chúng hoàn toàn không dự đoán được. Nếu một chương trình có khai biến mà lại không gán giá trị ban đầu, thường là 0 (cho kiểu số) hay null (cho kiểu con trỏ) hay "" (cho kiểu dãy ký tự,...) thì có thể gây ra các phản ứng không lường trước được của chương trình đó. Hầu hết các trình dịch C hiện đại có thể phát hiện và cảnh cáo về việc "quên gán giá trị khởi động" trong nhiều trường hợp, nhưng cũng không hoàn toàn hiệu quả.

Một vấn đề thường thấy khác là bộ nhớ heap không thể được tái dụng cho tới khi nó được hoàn trả lại về cho bộ nhớ bởi người lập trình bằng câu lệnh free(). Hậu quả là nếu người lập trình quên hoàn trả các vùng đã cấp phát về cho bộ nhớ và lại tiếp tục dùng các lệnh cấp phát, thì càng lúc càng nhiều các phần của bộ nhớ bị chiếm chỗ. Lỗi này là một loại lỗi kiểu memory leak tức là "rỉ bộ nhớ". Ngược lại, cũng có trường hợp trả tự do phần đã cấp phát về cho bộ nhớ quá sớm và lại tiếp tục sử dụng vùng nhớ đã trả về thì cũng có thể dễ gây ra việc nhận sai các giá trị hay tạo ra các tình huống không lường trước được. Lý do là vì máy tính khi nhận lại các vùng đã được trả sẽ có thể dùng vùng nhớ đó cho các việc khác. Một số ngôn ngữ xử lý chuyện này với việc tự động dọn rác.

Các con trỏ
Các con trỏ là một nguồn gốc chính của nhiều nguy hiểm bởi vì chúng không được kiểm tra, một con trỏ có thể được tạo ra để chỉ tới bất kì đối tượng nào bất kể kiểu nào, kể cả các mã (nhị phân), và khi được dùng đến (hay được viết ra), có thể gây ra các hiệu ứng không lường trước được. Mặc dù hầu hết các con trỏ thường chỉ tới các chỗ an toàn, chúng vẫn có thể di chuyển tới những chỗ không an toàn như khi dùng các phép toán số học trên các con trỏ (thường là cộng trừ trên các địa chỉ mà chúng chỉ tới), vùng nhớ chỗ chúng chỉ tới có thể đã được trả về và đã được tái dụng (con trỏ đu đưa), chúng có thể đã không được khởi động (con trỏ hoang), hay chúng được trực tiếp gán một giá trị nào đó qua việc dùng toán tử đổi kiểu (cast) hoặc được gán qua một con trỏ đã bị hủy hoại. Một vấn đề khác với các con trỏ là việc C cho phép tự do chuyển đổi giữa hai kiểu con trỏ bất kì. Các ngôn ngữ khác điều chỉnh các vấn đề này bằng cách dùng các kiểu tham chiếu bị giới hạn hơn.

Các mảng
Mặc dù C có hỗ trợ riêng cho các mảng tĩnh, nhưng nó không kiểm tra xem các chỉ số mảng có hợp lệ hay không (kiểm tra biên). Thí dụ, người ta có thể viết phần tử thứ sáu của một mảng được định nghĩa với 5 phần tử, và điều này có thể mang lại các hậu quả không mong muốn. Lỗi này thuộc loại lỗi tràn bộ nhớ đệm. Đây là nguồn gốc của nhiều lỗ hổng an ninh trong các chương trình viết bằng C. Mặt khác, do sự giới hạn về kỹ thuật kiểm tra biên ở thời điểm C ra đời (khi gần như chưa có kỹ thuật kiểm tra biên), nên việc kiểm tra biên trở nên ảnh hưởng nặng đến tốc độ thực thi, đặc biệt là trong các tính toán số.

Các mảng đa chiều rất cần thiết khi cài đặt các thuật toán số (chủ yếu áp dụng cho đại số tuyến tính) để chứa các ma trận. Nhưng cấu trúc mảng theo C không những không đáp ứng mà còn không tương hợp cho thao tác chuyên biệt này. Vấn đề này đã được bàn thảo trong sách Numerical Recipes in C, chương 1.2, trang 20 ff (đọc trực tuyến). Người ta có thể tìm thấy ở đây một giải pháp tốt được dùng xuyên suốt trong cả cuốn sách này.

Các hàm tham lượng động
Một vấn đề thường thấy khác là về các hàm tham lượng động (variadic function), tức là, các hàm mà có thể thay đổi được số lượng của các tham số. Không giống như các nguyên mẫu khác của hàm trong C, kiểm tra số lượng tham số ở thời điểm dịch là không bắt buộc bởi tiêu chuẩn, và một cách tổng quát là không thể kiểm tra được nếu không có thêm thông tin. Nếu dữ liệu có kiểu không đúng được chuyển vào, thì hậu quả sẻ không lường được, và thường tạo sự hư hại hoàn toàn. Các hàm tham lượng động cũng xử lý các hằng số con trỏ rỗng trong một cách không biết trước được.

Thí dụ: Họ các hàm printf cung cấp bởi thư viện chuẩn, được dùng để định dạng các dòng chữ xuất ra, thì có tiếng vì các lỗi trong giao diện tham lượng động của nó; nó dựa trên một sự định dạng của dãy ký tự để biểu trưng số và kiểu của các tham số theo sau.

Mặc dù kiểm tra kiểu của các hàm tham lượng động từ thư viện chuẩn là một vấn đề về chất lượng của sự thiết lập, nhiều trình dịch hiện đại đặc biệt tiến hành kiểm tra kiểu của việc gọi printf, và sản sinh ra các cảnh cáo nếu danh mục tham số mà không tương ứng với dãy ký tự định dạng. Dẫu sao thì không phải tất cả các lần gọi printf đều có thể được kiểm tra một cách tĩnh bởi vì có thể dãy ký tự định dạng chỉ được lập thành ở thời gian thực thi, khi mà các hàm tham lượng động thường vẫn không kiểm tra được.

Cú pháp
C có nhiều điểm yếu trong cú pháp. Đáng chú ý là:
 Nguyên mẫu của hàm nào không chỉ ra tham số nào thì được hiểu ngầm là cho phép một tập bất kì các tham số. Một vấn đề về cú pháp đã được đề ra cho khả năng tương thích ngược của K&R C, về việc thiếu các nguyên mẫu.
 Một số sự chọn lựa đáng ngờ vực về thứ tự ưu tiên của các toán tử, chẳng hạn như == "nối kết" một cách chặt chẽ hơn & và | trong các biểu thức như là x & 1 == 0.
 Việc dùng toán tử "=" một cách dễ nhầm lẫn. Nếu dùng trong đẳng thức toán học để chỉ các phép gán, dẫn tới các phép gán không chủ định trong việc so sánh và dẫn tới một ấn tượng sai lầm rằng phép gán có tính bắc cầu. Ví dụ: việc dùng câu lệnh if (x=0) {...} sẽ dễ gây ra các lỗi bất ngờ.
 Thiếu các toán tử infix cho các đối tượng phức tạp, đặc biệt là cho các phép toán trên dãy các ký tự làm cho chương trình phụ thuộc nặng nề lên các phép toán rất khó đọc.
 Dựa vào quá nhiều trên hệ thống ký hiệu làm cơ sở cho cú pháp ngay cả ở nơi không tường minh như là "&&" và "||" thay vì dùng "and" và "or".
 Cú pháp khai báo không được dễ hiểu, đặc biệt cho hàm của các con trỏ. Trong tình huống hoàn toàn tương tự của C++, nhà nghiên cứu Damian Conway nói về cú pháp của khai báo như sau:
 Khó để mà đặc tả một kiểu trong C++ bởi vì thực tế là một số phần tử của việc khai báo (như là con trỏ) thì là các toán tử tiền tố trong khi một số khác (như là mảng) lại là toán tử hậu tố (nghĩa là phải đặt * đứng trước tên con trỏ và dặt [] sau tên mảng—người dịch). Nhừng toán tử khai báo này lại có các thứ tự ưu tiên khác nhau, cần phải được đặt trong các dấu ngoặc cẩn thận để đạt được sự khai báo mong muốn.
 Ben Werther & Damian Conway.
A Modest Proposal: C++ Resyntaxed. Section 3.1.1. 1996.

Các vấn đề về bảo trì
Có một số vấn đề khác của C mà không trực tiếp do các lỗi hay sai sót, nhưng lại làm ngăn trở khả năng của người lập trình để xây đựng một hệ thống cỡ lớn, có thể bảo trì và ổn định. Các điển hình bao gồm:
 Hệ thống rời rạc vì các câu lệnh định nghĩa nhập (#include) dựa trên các dòng chữ nội tại rải rác không đồng nhất (trong các tập tin) nhằm giữ các nguyên mẫu và các định nghĩa được đồng bộ. Điều này làm tăng đáng kể số lần cho việc tạo dựng (phần mềm).
 Mô hình chuyển dịch rối rắm. Nó buộc phải có việc theo dõi các sự phụ thuộc (về mã) bằng tay và nó ngăn cấm sự tối ưu hóa trình dịch giữa các mô dun (ngoại trừ sự tối ưu hoá thời gian liên kết).
 Hệ thống kiểu yếu dẫn tới việc các chương trình có lỗi hiển nhiên nhưng vẫn được dịch mà không bị bắt lỗi.

Các công cụ kiểm tra tĩnh cho trình dịch
Nhiều công cụ đã được tạo ra để giúp người lập trình C tránh dược các lỗi. Việc kiểm tra và kiểm toán mã nguồn tự động thì rất hiệu quả trong mọi ngôn ngữ. Chẳng hạn cho C là Lint. Một thực tế là sử dụng Lint để phát hiện các mã có nghi vấn khi một chương trình được viết lần đầu. Một khi chương trình đã qua được Lint, thì nó được chuyển dịch bởi một trình dịch C. Cũng có một thư viện cho việc tiến hành kiểm tra các biên của mảng và một dạng giới hạn của việc tự động dọn rác, nhưng đó không phải là một phần tiêu chuẩn của C.

Điều nên nhận thức là các công cụ này không phải là vạn năng. Bởi vì sự linh hoạt của C, nhiều kiểu lỗi như là việc dùng sai các hàm tham lượng động, việc dùng chỉ số ngoài biên của mảng và quản lý bộ nhớ không đúng thì không thể phát hiện được. Mặc dù vậy, nhiều trường hợp (lỗi) thông thường đều có thể được nhận ra.

Lịch sử

Những phát triển ban đầu
Phát triển khởi đầu của C xảy ra ở AT&T Bell Labs giữa 1969 và 1973; theo Ritchie thì thời gian sáng tạo nhất là vào năm 1972. Nó được đặt tên là C vì nhiều đặc tính của nó rút ra từ một ngôn ngữ trước đó là B.

Thêm vào đó, các điểm khác với ngôn ngữ nguyên thủy "B": Ken Thompson kể tới ngôn ngữ lập trình BCPL, nhưng ông ta cũng đã tạo ra ngôn ngữ là Bon để vinh danh vợ mình.

Có nhiều truyền thuyết về nguồn gốc của C và hệ điều hành liên quan tới nó là Unix bao gồm:
 Sự phát triển của C là kết quả của các lập trình viên đã muốn chơi Space Travel. Họ đã chơi nó trên mainframe của hãng làm việc, nhưng bị thiếu khả năng (chạy) và phải hỗ trợ khoảng 100 người dùng, Thompson và Ritchie tìm thấy rằng họ đã không có đủ sự kiểm soát tàu vũ trụ (của trò chơi) để tránh được các va chạm khỏi sự chuyển dịch của các thiên thạch. Do đó, họ quyết định để xuất trò chơi này sang một máy PDP-7 để không trong văn phòng. Nhưng nó lại không có hệ điều hành; do đó, họ viết một hệ điều hành. Tiếp tục, họ quyết định để xuất hệ điều hành này sang PDP-11 của văn phòng nhưng việc này thật khó vì tất cả mã đều là ngôn ngữ Assembly. Họ quyết định dùng một ngôn ngữ dễ xuất cấp cao để hệ điều hành có thể xuất được dễ dàng từ máy tính này sang máy khác. Họ đã tìm đến ngôn ngữ B, nhưng nó lại thiếu các chức năng để khai thác một số khả năng của PDP-11. Vậy nên họ đã sáng tạo ra một ngôn ngữ mới là C.
 Unix nguyên đã được phát triển để tạo ra một hệ thống tự động lập hồ sơ cho các bằng phát minh. Phiên bản đầu tiên của Unix đã phát triển từ ngôn ngữ Assembly. Sau đó, ngôn ngữ C đã được phát triển để từ đó thay thế hệ điều hành mới.

Cho đến 1973, C đã trở nên đủ mạnh để dùng viết nhân cho Unix, thay vì trước nó chúng được viết bằng Assembly trong các máy PDP-11/20. Đây là lần đầu tiên mà nhân của một hệ điều hành được lắp thành bằng một ngôn ngữ khác hơn Assembly.

K&R C
Năm 1978, Ritchie và Brian Kernighan xuất bản lần đầu cuốn The C Programming Language. Sách này được những người lập trình biết tới như là "K&R", được dùng trong nhiều năm như là một đặc tả không chính thức của C. Phiên bản C mà cuốn sách đó đề cập thường được gọi là "K&R C". (Lần xuất bản thứ hai của cuốn này cũng bao gồm chuẩn ANSI C).

K&R giới thiệu các chức năng sau đây:
 Kiểu dữ liệu struct
 Kiểu dữ liệu long int
 Kiểu dữ liệu unsigned int
 Toán tử =+ đã được đổi thành +=, và tương tự cho các toán tử khác để tránh gây hiểu nhầm cho bộ phân tích từ vựng của trình dịch C. (Ví dụ: sự giống nhau dễ lầm lẫn của hai câu lệnh i =+ 10 và i = +10).

K&R C thường được xem là phần cơ bản nhất của ngôn ngữ mà nó cần phải có cho một trình dịch C. Trong nhiều năm, ngay cả sau khi ANSI C được giới thiệu, nó đã được xem như là "mẫu số chung nhỏ nhất" mà người lập trình C phải bám lấy nếu muốn có được khả năng dịch chuyển (tái dụng trên nhiều máy) bởi vì không phải mọi trình dịch đều hỗ trợ toàn bộ ANSI C, và một cách hợp lý là mã viết trong K&R C cũng là mã hợp lệ trong ANSI C.

Trong các phiên bản trước đây của C, chỉ có những hàm nào trả về một số khác số nguyên mới cần được khai báo trước khi dùng. Một hàm dùng mà không có bất kì sự khai báo nào trước đó được giả thiết là sẽ trả về một số nguyên.

Ví dụ việc gọi với yêu cầu của sự khai báo trước:

 long int SomeFunction();

 int CallingFunction()
 {
     long int ret;
     ret = SomeFunction();
 }

Ví dụ việc gọi mà không cần phải khai báo trước:

 int CallingFunction()
 {
     int ret;
     ret = SomeOtherFunction();
 }

 int SomeOtherFunction()
 {
     return 0;
 }

Bởi vì nguyên mẫu của K&R đã không bao gồm bất kì thông tin nào về các tham số của hàm, chức năng kiểm tra kiểu của các đối số đã không được tiến hành, mặc dù một số trình dịch sẽ cho ra thông báo cảnh cáo nếu một hàm đã được gọi với số lượng tham số không đúng.

Trong nhiều năm tiếp theo của sự tái bản K&R C, nhiều chức năng "không chính thức" đã được thêm vào cho ngôn ngữ, được hỗ trợ bởi các trình dịch của AT&T và một số nơi khác. Trong đó bao gồm:
 Các hàm có kiểu void và dữ liệu có kiểu void *.
 Các hàm trả về các kiểu struct hay union.
 Tên của các miền trong một không gian tên cho mỗi kiểu struct.
 Phép gán cho kiểu dữ liệu struct.
 Hằng const được xem là đối tượng chỉ cho phép đọc.
 Một thư viện chuẩn được sự hợp tác để xây dựng bởi nhiều nhà sản xuất.
 Các kiểu enumeration.
 Kiểu chính xác đơn float.

ANSI C và ISO C
Vào khoảng cuối thập niên 1970, C bắt đầu thay thế vai trò của BASIC như là một ngôn ngữ lập trình cho microcomputer. Suốt thập niên 1980 nó đã được chấp thuận dùng trong IBM PC, và sự phổ biến của nó bắt đầu tăng một cách lớn lao.

Trong cùng thời kỳ, Bjarne Stroustrup và đồng nghiệp ở Bell Labs đã bắt tay cho thêm vào C các cấu trúc ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng.

Ngôn ngữ họ tạo ra gọi là C++ nay trở thành ngôn ngữ lập trình ứng dụng phổ biến nhất trên hệ điều hành Microsoft Windows; C vẫn còn rất phổ biến trong thế giới UNIX. Một ngôn ngữ khác cũng được phát triển trong khoảng thời gian này là Objective-C, cũng là một mở rộng lập trình hướng đối tượng cho C. Dù không phổ biến như C++, nó được dùng để phát triển các ứng dụng Cocoa của Mac OS X.

Trong 1983, Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ (ANSI) thành lập hội đồng X3J11 để hoàn tất một tiêu chuẩn dặc tả của C. Sau một quá trình khó khăn và lâu dài, tiêu chuẩn đã hoàn tất vào 1989 và được công nhận là "Programming Language C" ANSI X3.159-1989. Phiên bản ngôn ngữ này thường được nhắc đến như là ANSI C.

Trong 1990, Tiêu chuẩn ANSI C (với một vài chi tiết nhỏ được điều chỉnh) đã được tiêu chuẩn hóa bởi Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa (ISO) như là ISO/IEC 9899:1990.

Một điểm mạnh của quá trình tiêu chuẩn hoá ANSI C là làm cho K&R C trở thành một tập con của nó; nó tiếp nhận nhiều chức năng không chính thức của K&R C như là một hệ quả. Xa hơn, hội đồng tiêu chuẩn cũng làm cho ANSI C bao gồm thêm nhiều chức năng mới, như là các nguyên mẫu của hàm (mượn từ C++), và khả năng tiền xử lý mạnh hơn.

Ngày nay, ANSI C được hỗ trợ bởi hầu hết các trình dịch. Hầu hết các mã C ngày nay được viết dựa ttrên ANSI C. Mọi chương trình chỉ viết trong chuẩn C thì sẽ đảm bảo việc thực thi chính xác trên mọi nền nào cho phép dùng C. Mặc dù vậy, nhiều chương trình đã viết ra chỉ dịch được trong một số nền hoặc với một số trình dịch nào đó bởi vì các lý do sau:
 Dùng các thư viện không chuẩn, như là cho GUI.
 Một số trình dịch không hoàn toàn theo đúng chuẩn ANSI C hay các chuẩn tiếp sau trong các chế độ làm việc mặc nhiên của chúng.
 Phụ thuộc vào kích thước của một số kiểu dữ liệu cũng như là endian của nền. (Chẳng hạn, trong một số nền kích thước của kiểu int có thể nhiều hơn hay ít hơn—4, 8 hay 16 byte—trong nền khác.)

Macro  có thể được dùng để chẻ mã nguồn thành các phần theo ANSI C và K&R

#if
extern int getopt(int,char * const *,const char *);
#else
extern int getopt();
#endif

Một số chuyên gia khuyên rằng dùng #if  như trên, thay cho #ifdef  bởi vì một số trình dịch cài giá trị  về 0 để chỉ việc không theo chuẩn ANSI (trong khi một số trình dịch khác lại cài về giá trị khác 0).

C99
Sau quá trình chuẩn hóa ANSI, đặc tả của ngôn ngữ C tương đối được giữ nguyên trong một thời gian, trong khi C++ tiếp tục thâm nhập. (Đúng ra, đã có tu chính số 1 tạo ra phiên bản mới của C trong 1995, nhưng phiên bản này hiếm khi được đồng thuận.) Cho đến cuối thập niên 1990 một tiêu chuẩn mới đã được phát hành là ISO 9899:1999. Tiêu chuẩn này thường được mệnh danh là "C99". Nó đã tiếp thu ANSI C trong tháng 3 năm 2000.

Những chức năng mới trong C99 bao gồm:
 Các hàm inline.
 Các biến có thể được khai báo ở bất kì chỗ nào (như là trong C++).
 Nhiều kiểu dữ liệu mới được đưa vào bao gồm kiểu long long int (để giảm khó khăn trong việc chuyển hệ từ 32-bit sang 64-bit), kiểu boolean và kiểu complex để dùng cho các số phức.
 Các mảng có chiều dài thay đổi được.
 Hỗ trợ cho dòng lệnh chú giải bắt đầu với // như trong C++ và nhiều ngôn ngữ khác.
 Nhiều hàm thư viện mới như là snprintf().
 Nhiều tập tin tiêu dề như là stdint.h.

Điều thú vị trong việc hỗ trợ cho chuẩn C99 là một kết quả pha trộn. Trong khi GCC và nhiều trình dịch khác hiện hỗ trợ hầu hết các chức năng của C99, thì trình dịch của Microsoft và Borland lại không tuân theo và hai công ty này dường như không thích thú để thêm vào các hỗ trợ này.

Quan hệ với C++
C++ nguyên là sự kế thừa từ C. Mặc dù vậy, không phải mọi chương trình trong C đều hợp lệ trong C++. Vì là hai ngôn ngữ độc lập, số lượng không tương thích giữa hai ngôn ngữ này đã tăng lên. Phiên bản cuối cùng C99 đã tạo ra thêm nhiều tính năng xung đột (giữa C và C++). Các sự khác nhau này tạo ra khó khăn để viết các chương trình và thư viện đẻ có thể được dịch và hoạt động chính xác trong cả hai loại mã C hay C++, đồng thời gây nhầm lẫn cho những người lập trình dùng cả hai ngôn ngữ này. Sự chênh lệch này cũng gây khó khăn cho ngôn ngữ này có thể tiếp thu các tính năng của ngôn ngữ kia.

Bjarne Stroustrup, cha đẻ của C++ đã lập đi lập lại rằng: Các tính chất không tương thích giữa C và C++ nên được hạ thấp càng nhiều càng tốt để mở rộng tối đa khả năng hoạt động thông suốt của hai ngôn ngữ này. Một số người tranh biện rằng vì C và C++ là hai ngôn ngữ khác nhau, sự tương thích giữ chúng thì hữu ích nhưng không phải có tính sống còn, theo lập trường này, nỗ lực để giảm sự không tương thích không được phá hủy cố gắng để nâng cao mỗi ngôn ngữ đứng riêng.

Ngày nay, những khác nhau căn bản, không kể các mở rộng thêm vào của C++ như là các lớp, các tiêu bản, các không gian tên, và quá tải, giữa hai ngôn ngữ là:
 inline — các hàm inline có giá trị toàn cục trong C++ và chỉ có giá trị trong phạm vi tập tin trong C.
 Từ khóa bool trong C99 thì có riêng tập tin tiêu dề của nó là <stdbool.h>. Các chuẩn C trước đây đã không định nghĩa kiểu boolean và nhiều phương pháp không tương thích đã được dùng để mô phỏng kiểu boolean.
 Các hằng ký tự (được đặt trong dấu ') có độ lớn của một int trong C và có độ lớn của một char trong C++. Mặc dù vậy, ngay cả trong C các hàng này sẽ không bao giờ vượt quá giá trị của một char, cho nên việc chuyển đổi kiểu (char)'a' thì hoàn toàn an toàn.
 Nhừng từ khóa mới thêm vào trong C++ sẽ không thể dược dùng làm các tên trong C như trước đây nữa. (Ví dụ: try, catch, template, new, delete,...).
 Trong C++, trình dịch tự động tạo một "thẻ" cho mỗi struct, union hay enum, do vậy, struct S {}; trong C++ tương đương với typedef struct S {} S; trong C.

C99 tiếp thu một số tính năng mà xuất hiện đầu tiên trong C++. Trong số đó là:
 Bắt cuộc khai báo nguyên mẫu của hàm.
 Thêm từ khóa inline.
 Hủy bỏ "hiểu ngầm" của sự trả về sẽ có kiểu int.

Ngôn ngữ trung gian
C được dùng như là một ngôn ngữ trung gian vì nó có thể xuất thành dạng tập tin object hay ngôn ngữ máy. Việc này giúp C trở nên dễ vận chuyển hay dễ tối ưu hóa. Các trình dịch C thường có sẵn cho nhiều loại CPU và các hệ điều hành và hầu hết những trình dịch đó cho ra được tập tin *.obj cũng như ngôn ngữ máy có tối ưu hóa. Do đó, các đầu ra của mã nguồn C đột nhiên trở nên rất là dễ vận chuyển, và có khả năng dùng trong dạng *.obj hay mã máy được tối ưu hóa. Dầu sao thì C được thiết kế như là một ngôn ngữ lập trình, nó không phải là lý tưởng cho việc dùng như là một ngôn ngữ trung gian. Điều này dẫn tới việc phát triển các ngôn ngữ trung gian lấy C làm cơ sở, như là một C--.

Các trình dịch quan trọng
Những trình dịch về C ngày nay thương được cung cấp kèm chung với C++ và ngay cả trình dịch cho ngôn ngữ Assembly. Những sản phẩm trình dịch được bán phổ biến trên thị trường cũng thường cung cấp thêm nhiều công cụ trợ giúp cho người lập trình như là IDE, debugger,...

Sau đây là danh sách một số trình dịch phổ biến:
 GCC trình dịch hoàn toàn miễn phí của theo giấy phép GNU toàn bộ gói sẽ bao gồm trình dịch của nhiều ngôn ngữ điển hình là C/C++ và Fortran. Đây là trình dịch chính dùng cho các hệ diều hành Linux. Nó hỗ trợ hầu hết các tiêu chuẩn C/C++. Tuy nhiên vì là miễn phí nên nó không cung cấp các phương tiện đồ họa hỗ trợ cho việc sửa lỗi và viết mã mặc dù nó cũng có các công cụ để giúp phát hiện lỗi rất mạnh như gdb.
 Turbo C++, Borland C/C++, trình dịch này ngày nay đã đổi tên thành Borland Builder và bị giảm sút thị phần rất nhiều nhưng đây là trình dịch có hỗ trợ chuẩn C98.
 Microsoft C/C++, đây là trình dịch chỉ được dùng chủ yếu để phát triển các phần mềm trên các hệ Windows. Trình dịch này rất mạnh về các hỗ trợ đồ họa cũng như các công cụ để phát triển và sản xuất phần mềm. Rất tiếc, trình dịch này không hoàn toàn tương thích với các chuẩn. Để có mã nguồn theo chuẩn thì người lập trình phải cài đặt lại một số thông số mặc định. Một điểm yếu của trình dịch này là nó không hỗ trợ cho các hệ điều hành nào không do Microsoft sản xuất.
 Ngoài ra, còn rất nhiều trình dịch khác ở mức độ ít phổ biến hơn như là trình dịch C/C++ của Intel, Bell Labs,...

Xem thêm

Tiếng Việt
 Cú pháp ngôn ngữ C
 Kiểu và khai báo biến trong C
Các công cụ: Cygwin, GCC, make, Linker

Tiếng Anh

 C preprocessor
 C standard library
 C library
 C string
 C syntax
 List of articles with C programs
 Objective-C
 Operators in C and C++
 Programming tool: Dev-C/C++, DJGPP,, LCC, SPlint, Small-C, C--,

Chú thích

Tham khảo
 Brian Kernighan, Dennis Ritchie: The C Programming Language. Also known as K&R — The original book on C.
 1st, Prentice Hall 1978; ISBN 0-13-110163-3. Pre-ANSI C.
 2nd, Prentice Hall 1988; ISBN 0-13-110362-8. ANSI C.
 ISO/IEC 9899. The official C:1999 standard, along with defect reports and a rationale.
 Samuel P. Harbison, Guy L. Steele: C: A Reference Manual. This book is excellent as a definitive reference manual, and for those working on C compilers. The book contains a BNF grammar for C.
 4th, Prentice Hall 1994; ISBN 0-13-326224-3.
 5th, Prentice Hall 2002; ISBN 0-13-089592-X.
 Derek M. Jones: The New C Standard: A Cultural and Economic Commentary, Addison-Wesley, ISBN 0-201-70917-1, online material
 Robert Sedgewick: Algorithms in C, Addison-Wesley, ISBN 0-201-31452-5 (Part 1–4) and ISBN 0-201-31663-3 (Part 5)
 William H. Press, Saul A. Teukolsky, William T. Vetterling, Brian P. Flannery: Numerical Recipes in C (The Art of Scientific Computing), ISBN 0-521-43108-5

Liên kết ngoài

C
 comp.lang.c Frequently Asked Questions
 The Development of the C Language by Dennis M. Ritchie
 Programming in C (Tài liệu thu thập từ Lysator)
 International Obfuscated C Code Contest
 Programming C ở Wikibooks
 The New C Standard: An economic and cultural commentary — sách không xuất bản về "Phân tích chi tiết của tiêu chuẩn quốc tế cho ngôn ngữ C"

C99
 Open source development using C99 — Is your C code up to standard? by Peter Seebach
 Are you Ready For C99?
 Article "Incompatibilities Between ISO C and ISO C++" by David R. Tribble

Tiêu chuẩn ANSI
Tiêu chuẩn ISO
Ngôn ngữ lập trình thủ tục
Phát minh của Hoa Kỳ
Họ ngôn ngữ lập trình C
Phần mềm đa nền tảng
Ngôn ngữ lập trình bậc cao


title: Embraer ERJ 145

text:
ERJ 145 là dòng máy bay phản lực dân dụng vùng do hãng Embraer sản xuất, đây là một công ty hàng không vũ trụ của Brasil. Các loại máy bay trong dòng máy bay này bao gồm ERJ 135, ERJ 140, và ERJ 145, cũng như máy bay phản lực thương nhân Legacy và dòng máy bay quân sự R-99. ERJ 145 là máy bay lớn nhất trong nhóm máy bay này. Mỗi máy bay phản lực thuộc dòng ERJ 145 đều trang bị hai động cơ phản lực cánh quạt đẩy. Đối thủ cạnh tranh chính của dòng máy bay này là dòng máy bay phản lực vùng Canadair Regional Jet của Canadair.

Phát triển

Thiết kế đầu tiên
ERJ 145 được giới thiệu tại Triển lãm hàng không Paris năm 1989 như một mẫu sửa đổi chiều dài và trang bị động cơ phản lực cánh quạt của EMB 120 Brasilia. Các thành phần chính của thiết kế này bao gồm:
 Cánh thẳng (với cánh nhỏ)
 Động cơ đặt ở cánh
 Tầm bay đạt 2500 km
 75% các bộ phận giống tương đồng với EMB 120.

Thiết kế tạm thời
Năm 1990, các kỹ sư của Embraer đã tìm ra kết quả thỏa đáng từ thử nghiệm trong đường hâm gió, và bắt đầu tính đến một thiết kế thay đổi đáng kể từ EMB 120. Một thiết kế sửa đổi đã được để xuất bao gồm:
 Cánh xuôi 22.3° (với cánh nhỏ)
 Động cơ đặt ở cánh
 Tầm bay đạt 2500 km

Thiết kế sản xuất
Thiết kế thứ hai cho thấy hiệu suất tốt hơn khi thử nghiệm trong đường hầm giáo, nhưng sự kết hợp cánh xuôi sau và động cơ đặt trên cánh cần đến một bộ phận hạ cánh khỏe hơn những mẫu trước đó. Thiết kế được tiếp tục phát triển đến cuối năm 1991 cho đến khi nó ổn định. Dù máy bay có nhiều thay đổi trước khi nó hoàn thành, nó vẫn giữ lại vài ảnh hưởng ban đầu của EMB 120 như bố trí 3 dãy ghế ngồi. Đặc điểm nổi bật của thiết kế sản xuất bao gồm:

 Động cơ được đặt ở phái sau thân
 Cánh xuôi (không có cánh nhỏ)
 Đuôi chữ T
 Tầm bay đạt 2500 km

Công ty đã thấy những bất lợi do trì hoãn đưa máy bay vào hoạt động, một phần vì những thay đổi trong thiết kế máy bay. Thiết kế đầu tiên dự định giữ lại càng nhiều điểm tương đồng với EMB 120 càng tốt. Tuy nhiên, máy bay đã bán chạy do vượt qua được những khó khăn ban đầu. Embraer đã giao 892 chiếc máy bay thuộc mọi phiên bản đến năm 2006, và dự báo thêm 102 chiếc nữa đã được giao vào khoảng thời gian 2007-2016

Các mẫu máy bay phát sinh

ERJ 140 dựa trên ERJ 145 tới 96% các bộ phận và có cùng kiểu sắp xếp phi hành đoàn. Chỉ có một thay đổi đáng kể là thân máy bay làm ngắn lại, sửa đổi động cơ và tăng thêm tầm bay. Khi giới thiệu, Embraer đánh giá chi phí của một chiếc ERJ 140 sẽ xấp xỉ 15.2 triệu USD. Chi phí ước tính của việc phát triển ERJ 140 là 45 triệu USD. ERJ 135 đi vào hoạt động năm 1999, có 95% các bộ phận tương đồng với ERJ 145, nhưng ngắn hơn 11.7 feet (3.6 m).

ERJ 145 có 50 ghế, ERJ 140 có 44 ghế và ERJ 135 có 37 ghế. ERJ 140 được thiết kế ít hơn vài ghế đáp ứng đòi hỏi của các hãng hàng không hoạt động chính ở Hoa Kỳ, các hãng hàng không này đã có một thỏa thuận với liên minh phi công về việc những máy bay có 50 chỗ có thể vận hành trong các đội bay hỗn hợp của họ.

Năm 2003, Embraer bắt đầu quan hệ đối tác với Harbin Aircraft Manufacturing Corporation ở Cáp Nhĩ Tân, Trung Quốc. Công ty liên doanh là Harbin Embraer, bắt đầu sản xuất ERJ 145 cho thị trường Trung Quốc, công ty Harbin Embraer sẽ lắp ráp các bộ phận được chuyển đến, sau sản xuất tại các nhà máy khác của Embraer trên khắp thế giới.

Hoạt động

Chuyến bay đầu tiên của ERJ 145 diễn ra vào ngày 11 tháng 8-1995, chiếc đầu tiên giao vào tháng 12-1996 cho ExpressJet Airlines (khi đó là bộ phận bay nội địa của Continental Airlines). ExpressJet là hãng sử dụng nhiều nhất ERJ 145, với 270 chiếc. Hãng lớn thứ hai là American Eagle, với 206 chiếc ERJ 145. Chautauqua Airlines cũng sử dụng 95 chiếc ERJ 145 qua liên minh với American Connection, Delta Connection, US Airways Express, Continental Express, và United Express.

Theo một số bản báo cáo, ERJ 145 có chi phí quyền sở hữu khoảng 2.500.000 USD một năm.

Tháng 3-2007, ExpressJet ký một thỏa thuận ngắn hạn trên một số tuyến đường bay khu vực cho JetBlue Airways sử dụng máy bay ERJ 145 của họ.

ERJ 140 được giới thiệu vào tháng 9-1999, chuyến bay đầu tiên vào ngày 27 tháng 6-2000 và đi vào hoạt động thương mại vào tháng 7-2001. American Eagle Airlines, công ty con của American Airlines, sử dụng phần lớn những chiếc ERJ 140 được chế tạo, bao gồm chiếc đầu tiên được giao mang số N800AE. Chautauqua Airlines cũng sử dụng ERJ 140.

Đến đầu năm 2005, 74 chiếc ERJ 140 đã được giao.

Phiên bản này được giới thiệu trên thị trường là ERJ 140, nhưng trong tài liệu trong công ty và trong giấy chứng nhận của FAA, phiên bản này có tên gọi EMB 135KL.

Các phiên bản

Các kiểu dân dụng
 ERJ 135ER - Tầm bay mở rộng, dù đây là kiểu Baseline 135. Ngắn hơn so với ERJ 145, có 37 ghế, ít hơn ERJ 145 là 13 ghế.
 ERJ 135LR - Tầm xa (tăng sức chứa nhiên liệu và cải tiến động cơ).
 ERJ 140ER - Ngắn hơn so với ERJ 145, có 44 ghế, ít hơn ERJ 145 là 6 ghế.
 ERJ 140LR - Tầm xa (tăng sức chứa nhiên liệu (5187 kg) và cải tiến động cơ).
 ERJ 145STD - Nguyên bản chính ranh giới.
 ERJ 145EU - Model cho thị trường châu Âu. Cùng sức chứa nhiên liệu như 145STD (4174 kg) nhưng tăng MTOW lên 19990 kg
 ERJ 145ER - Tầm bay mở rộng, dù đây là kiểu Baseline 145.
 ERJ 145EP - Cùng sức chứa nhiên liệu như 145ER (4174 kg) nhưng tăng MTOW lên 20990 kg.
 ERJ 145LR - Tầm xa (tăng sức chứa nhiên liệu (5187 kg) và cải tiến động cơ).
 ERJ 145LU - Cùng sức chứa nhiên liệu như 145LR (5187 kg) nhưng tăng MTOW lên 21990 kg.
 ERJ 145MK - Cùng sức chứa nhiên liệu (4174 kg), trọng lượng hạ cánh (MLW) và MTOW như 145STD, nhưng thay đổi MZFW (17700 kg).
 ERJ 145XR - Tầm cực xa (cải tiến nhiều về khí động học, bao gồm cánh nhỏ... có thùng nhiên liệu ở bụng (cuối đuôi) cộng thêm 2 thùng nhiên liệu chính ở cánh (giống các thùng nhiên liệu ở kiểu LR), tăng trọng lượng chứa, tốc độ cao hơn và động cơ lớn hơn).
 Legacy - Máy bay phản lực thương gia dựa trên ERJ135.

MTOW - Trọng lượng cất cánh tối đa; MZFW - Trọng lượng không nhiên liệu tối đa.

Các kiểu sử dụng cùng một loại động cơ (Rolls Royce Allison AE3007), tuy nhiên, logic FADEC (Full Authority Digital Engine/Electronic Control) lại khác nhau giữa các kiểu các nhau trong tổng khả năng đẩy của động cơ.

Phiên bản tầm bay mở rộng là ERJ-145ER, có động cơ Rolls Royce AE 3007A đạt lực đẩy 31.3 kN (7036 lb), với tùy chọn động cơ AE 3007A1 mạnh hơn. Các kiểu A, A1, A1P đều có vẻ ngoài giống nhau nhưng tạo lực đẩy khác nhau vì những biển đổi trong phần mềm FADEC. Tuy nhiên động cơ A1E không chỉ có phần mềm mới mà còn nâng cấp các thành phần máy móc khác.

ERJ-145LR tầm xa trang bị động cơ Rolls Royce AE 3007A1 có công suất mạnh hơn 15%. Động cơ có lực đẩy cố định là 33.1 kN (7440 lb) khi thực hiện máy bay thực hiện thao tác bay lên và tăng hiệu suất hành trình trong môi trường xung quanh nhiệt độ cao.

Máy bay ERJ-145 XR tầm cực xa trang bị động cơ Rolls-Royce AE 3007A1E. Động cơ hiệu suất cao tiêu thụ nhiên liệu ít hơn và tăng hiệu suất hoạt động trong điều kiện nóng và bất ổn. Động cơ cũng có thể giúp máy bay đạt đến độ cao cần thiết trong điều kiện chỉ có một động cơ hoạt động. ExpressJet là hãng duy nhất sử dụng ERJ 145XR.

Dù có nhiều phương án, những phi công chỉ cần học lái một loại và có thể điều khiển bất kỳ phương án nào của dòng ERJ. Những công ty như ExpressJet Airlines tận dụng lợi ích khi sử dụng hỗn hợp ERJ135ER/LR và ERJ145EP/LR/XR trong các đội bay của họ. Việc chia sẻ cùng kiểu phân loại cho phép những người sử dụng chỉ cần sử dụng một phi công là có thể điều khiển bất kỳ máy bay ERJ nào.

Các kiểu quân sự

 C-99A - Kiểu vận tải
 EMB 145SA (R-99A) - cánh báo sớm trên không
 EMB 145RS (R-99B) - viễn thám
 EMB 145MP/ASW (P-99) - tuần tra trên biển

Các quốc gia sử dụng

Quân sự

 Không quân Hợp thành Bỉ

 Không quân Brazil

 Không quân Hy Lạp

 Không quân Ấn Độ

 Không quân Mexico

Dân sự

 ERJ 135 - Đến tháng 8, 2006, tổng cộng có 113 chiếc ERJ 135 (mọi phiên bản) đang tiếp tục hoạt động trong các hãng hàng không, có một hợp đồng đã được ký thêm. Các hãng sử dụng chính bao gồm: American Eagle Airlines (39), Chautauqua Airlines (17) và ExpressJet Airlines (30). 9 hãng hàng không sử dụng ít hơn.
 ERJ 140 - Đến tháng 8, 2006, tổng cộng có 74 chiếc ERJ 140LR đang tiếp tục hoạt động trong các hãng hàng không, American Eagle Airlines (59) và Chautauqua Airlines (15).
 ERJ 145 - Đến tháng 8, 2006, tổng cộng có 661 chiếc ERJ 145 (mọi phiên bản) đang tiếp tục hoạt động trong các hãng hàng không, có thêm 6 đơn đặt hàng khác được ký. Các hãng sử dụng chính bao gồm: AeroMexico Connect (31), Alitalia Express (14), Flybe do nhận vào tháng 4 năm 2007 của BA Connect (28), Bmi regional (11), LOT Polish Airlines (11), Luxair (8), PGA - Portugália (8), Régional (28), American Eagle Airlines (108), Chautauqua Airlines (63), ExpressJet Airlines (244), Freedom Airlines (Mesa Air Group) (36) và Trans States Airlines (48). Khoảng 13 hãng khác cũng sử dụng một số lượng nhỏ loại máy bay này.

Các tai nạn nổi bật

Dòng máy bay ERJ 145 không có thông báo tai nạn hay sự cố do trục trặc máy móc trong hơn 12 triệu giờ bay (đến tháng 1-2008). Có một số các tai nạn và sự kiện nhỏ liên quan đến ERJ 145. Trong một trường hợp một phi công của Rio-Sul đã hạ cánh với tốc độ vượt quá tốc độ hạ cánh cho phép. Đuôi máy bay bị nứt và bị kéo lê dọc đường băng. Trong trường hợp khác, một chuyến bay của Continental Express (ExpressJet) đã lao qua đường băng ở Cleveland khi đang xảy ra bão tuyến; không có ai bị thương và máy bay tiếp tục trở lại hoạt động. Máy bay ExpressJet khác đã bị rơi khi đang cất cánh ở Beaumont, Texas trong khi đang huấn luyện bay; máy bay bị hỏng hoàn toàn, nhưng một lần nữa không có ai bị thương.

 29 tháng 9 năm 2006, một chiếc Embraer Legacy EMB-135BJ của ExcelAire, số đăng ký dân dụng N600XL, va chạm với Chuyến bay 1907 của Gol Transportes Aéreos, là một chiếc Boeing 737-800, trong khi đang bay qua bang Mato Grosso trên đường đến Manaus từ São José dos Campos. Legacy đã phải thực hiện hạ cánh khẩn cấp tại đường băng quân sự tại Cachimbo, Pará, Brasil, máy bay bị hư hại nhẹ, 5 hành khách và 2 thành viên phi hành đoàn bị thương. Gol 737 bị rơi xuống rừng Amazon phía đông của Peixoto de Azevedo, giết chết tất cả 148 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn.

Thông số kỹ thuật (ERJ 140)

Đặc điểm riêng
 Phi đoàn: 3
 Sức chứa: 44 hành khách
 Chiều dài: 28.45 m (93 ft 4 in)
 Sải cánh: 20.04 m (65 ft 9 in)
 Chiều cao: 6.76 m (22 ft 2 in)
 Diện tích cánh: 51.2 m² (551 ft²)
 Trọng lượng rỗng: 11.740 kg (25.900 lb)
 Trọng lượng cất cánh: 17.100 kg (37.700 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 21.100 kg (46.500 lb)
 Động cơ: 2× Rolls-Royce AE 3007A, 33.0 kN (7.420 lbf) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
 Vận tốc cực đại: 834 km/h (518 mph, Mach 0.78)
 Tầm bay: 3.019 km (1.876 dặm)
 Trần bay: 11.278 m (37.000 ft)
 Vận tốc lên cao: 780 m/min (2.560 ft/min)
 Lực nâng của cánh: 334 kg/m² (68 lb/ft²)
 Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

 ERJ 145 information at Airliners.net
 Embraer Legacy Super Mid-Size Corporate Jet AeroSpace Technology website
 Information on Harbin Embraer
 EMB-145 Press Release for Rio-Sul Crash
 Endres, Gunter and Gething, Mike. (2002). Aircraft Recognition Guide, (2nd Ed.). New York: Harper Collins Publishers. ISBN 0-00-713721-4
 Aviation Week & Space Technology, 29 tháng 10 năm 2007 issue, p. 66

Liên kết ngoài
 ERJ Family official site .

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Embraer EMB 120 Brasilia
 Embraer Legacy 600
 Embraer R-99 and P-99

Máy bay có tính năng tương đương
 Bombardier CRJ100/200
 Fairchild-Dornier 328JET
 Fairchild-Dornier 528
 Yakovlev Yak-40
 VFW-614

Máy bay phản lực
Máy bay quân sự
Máy bay dân dụng cỡ lớn Brazil 1990-1999
Máy bay dân dụng cỡ lớn Brazil 2000-2009
Máy bay Embraer
Máy bay cánh dưới
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay hai động cơ phản lực


title: RAM-CMOS

text:
CMOS (Complementary Metal-Oxide-Semiconductor)  là một công nghệ sản xuất vi mạch tích hợp chủ yếu hiện nay bằng sự kết hợp giữa chất bán dẫn và oxide-kim loại thiết kế các hàm logic bù (Complementary). Vi mạch tích hợp CMOS bao gồm vi xử lý, vi điều khiển, RAM tĩnh và các mạch logic số khác. Đặc tính cơ bản của công nghệ này là chúng chỉ tiêu thụ năng lượng một cách đáng kể khi các transistor của vi mạch chuyển giữa các trạng thái đóng (ON) và mở (OFF). Kết quả là các thiết bị CMOS ít tiêu thụ năng lượng và tạo ra ít nhiệt hơn so với các loại mạch logic khác. CMOS cũng cho phép tích hợp các hàm logic với mật độ cao trên chip. RAM CMOS là một chip rất nhỏ nằm tích hợp trong Chipset cầu nam, RAM CMOS được nuôi bằng nguồn Pin 3V vì vậy dữ liệu trong RAM CMOS không bị mất khi tắt máy.

Vai trò
- Là đồng hồ thời gian thực gắn trên mainboard.

- Lưu trữ cấu hình cơ sở của hệ thống bao gồm các thông số về chủng loại ổ cứng và ổ mềm, dung lượng bộ nhớ đã lắp đặt, và các thông số thiết lập về trạng thái đợi. Khi bật máy tính, quá trình POST bắt đầu, CPU sẽ đọc và làm theo các hướng dẫn trong RAM CMOS, nếu RAM CMOS bị mất dữ liệu (hết Pin) thì CPU sẽ đọc bản CMOS mặc định được ghi trên ROM BIOS.

Tham khảo

BIOS


title: Valparaíso, Zacatecas

text:
Valparaíso là một đô thị thuộc bang Zacatecas, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 32499 người.

Tham khảo

Đô thị bang Zacatecas


title: Catocala brandti

text:
Catocala brandti là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Hy Lạp, tây nam Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Israel.

Phụ loài
Catocala brandti brandti (Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Israel)
Catocala brandti schaideri (Hy Lạp)

Chú thích

Catocala
Côn trùng châu Âu


title: Acrocercops pnosmodiella

text:
Acrocercops pnosmodiella (tên tiếng Anh: Marbleseed Leafminer) là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (Colorado và California).

Ấu trùng ăn các loài Onosmodium, bao gồm Onosmodium carolinianum và Onosmodium molle. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 mothphotographersgroup
 Acrocercops at microleps.org

Acrocercops


title: 13057 Jorgensen

text:
13057 Jorgensen (1990 VF8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 11 năm 1990 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13057 Jorgensen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: 3966 Cherednichenko

text:
3966 Cherednichenko (1976 SD3) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1976 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3966 Cherednichenko

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Nguyễn Thái Bình (định hướng)

text:
Nguyễn Thái Bình có thể là:

Nhân vật
Nguyễn Thái Bình (1948–1972), một sinh viên phản chiến Việt Nam bị bắn chết tại phi trường Tân Sơn Nhất, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2010
Nguyễn Thái Bình (chính khách), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ

Địa danh
 Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

Xem thêm
 Thái Bình (định hướng)


title: 13031 Durance

text:
13031 Durance (tên chỉ định: 1989 SN4) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 16 tháng 9 năm 1989. Nó được đặt theo tên Durance, a river of southeastern France.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Aslauga

text:
Aslauga là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm xanh.

Các loài
Aslauga abri Collins & Libert, 1997
Aslauga atrophifurca Cottrell, 1981
Aslauga aura Druce, 1913
Aslauga australis Cottrell, 1981
Aslauga bella Bethune-Baker, 1913
Aslauga bitjensis Bethune-Baker, 1925
Aslauga bouyeri Libert, 1994
Aslauga camerunica Stempffer, 1969
Aslauga confusa Libert, 1994
Aslauga ernesti (Karsch, 1895)
Aslauga febe (Libert, 1994)
Aslauga guineensis Collins & Libert, 1997
Aslauga imitans Libert, 1994
Aslauga kallimoides Schultze, 1912
Aslauga karamoja (Libert, 1994)
Aslauga katangana (Romieux, 1937)
Aslauga lamborni Bethune-Baker, 1914
Aslauga latifurca Cottrell, 1981
Aslauga marginalis Kirby, 1890
Aslauga marshalli Butler, 1898
Aslauga modesta Schultze, 1923
Aslauga orientalis Cottrell, 1981
Aslauga pandora Druce, 1913
Aslauga prouvosti Libert & Bouyer, 1997
Aslauga purpurascens Holland, 1890
Aslauga satyroides Libert, 1994
Aslauga tanga Libert & Collins, 1997
Aslauga vininga (Hewitson, 1875)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aslauga at funet

Liphyrini


title: Cheumatopsyche anthracias

text:
Cheumatopsyche anthracias là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Melanotus curtulus

text:
Melanotus curtulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Thập niên 1910

text:
Thập niên 1910 hay thập kỷ 1910 chỉ đến những năm từ 1910 đến 1919, kể cả hai năm đó. Không chính thức, nó cũng có thể bao gồm vài năm vào cuối thập niên trước hay vào đầu thập niên sau. Đây là thập kỷ thứ hai của thế kỷ 20.

Tham khảo


title: Barbus serengetiensis

text:
Barbus serengetiensis là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và sông có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Barbus serengetiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S


title: Alucita ochriprota

text:
Alucita ochriprota là một loài bướm đêm thuộc họ Alucitidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Alucita


title: Belaturricula

text:
Belaturricula là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Belaturricula bao gồm:

 Belaturricula antarctica Dell, 1990
 Belaturricula dissimilis (Watson, 1886)
 Belaturricula ergata (Hedley, 1916)
 Belaturricula gaini (Lamy, 1910)
 Belaturricula turrita (Strebel, 1908)

Chú thích

Tham khảo

Borsoniidae


title: Aleksandra Mikhailovna Kollontai

text:
Aleksandra Mikhailovna Kollontai (nhũ danh: Domontovich;  – 9 tháng 3 năm 1952) là một nhà cách mạng, nhà đấu tranh vì nữ quyền, nhà chính trị và lý luận chính trị Marxist người Nga. Kollontai là thành viên nữ nổi bật nhất của Đảng Bolshevik. Sau Cách mạng Tháng Mười, bà được bầu làm Dân ủy viên phụ trách An sinh xã hội và trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức bộ trưởng trong nội các của một chính phủ châu Âu. Bên cạnh đó, kể từ năm 1924, bà là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ đại sứ đặc mệnh toàn quyền, tức đại diện ngoại giao cao cấp của một quốc gia.

Tiểu sử

Thời niên thiếu

Aleksandra Mikhailovna Domontovich sinh ngày 31 tháng 3 năm 1872 tại Sankt-Peterburg, thủ đô Đế quốc Nga. Cha của bà, tướng Mikhail Alekseevich Domontovich - xuất thân từ một dòng họ Ukraina mà tổ tiên bắt nguồn từ thế kỷ thứ 13, - đã từng là sĩ quan kỵ binh tham gia cuộc Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1877–1878) và làm cố vấn cho Chính quyền Nga ở Bulgaria sau khi chiến tranh kết thúc cho tới năm 1879. Ông theo quan điểm tự do chính trị, thiên về chế độ quân chủ lập hiến như Vương quốc Anh, và trong thập niên 1880 đã viết một nghiên cứu về chiến tranh giành độc lập của Bulgaria, mà đã bị các nhân viên kiểm duyệt của Đế quốc Nga tịch thu, dường như vì tỏ ra không đủ nhiệt tình với chủ nghĩa dân tộc Nga. Mẹ của Aleksandra, bà Aleksandra Androvna Masalina-Mravinskaia, - con gái của một nông dân Phần Lan người đã làm giàu nhờ bán gỗ - đã ly dị từ một cuộc hôn nhân đầu tiên do cha mẹ xếp đặt không hạnh phúc, để kết hôn với Domontovich, người mà bà yêu. Câu chuyện về cuộc đấu tranh lâu dài và khó khăn của cha mẹ với các chuẩn mực xã hội để đến được với nhau, đã tô vẽ và truyền cho Aleksandra Kollontai các quan điểm riêng về các quan hệ giới tính, và hôn nhân.

Aleksandra Mikhailovna - hoặc "Shura" như cô được gọi - đã lớn lên, được gần gũi với cha cô, người mà cô có chung một khiếu phân tích và sự quan tâm về lịch sử và chính trị. Quan hệ của cô với mẹ khá phức tạp. Sau này cô đã viết:

""Mẹ tôi và chị vú nuôi người Anh nuôi dạy tôi khá nghiêm khắc. Mọi thứ phải có trật tự: phải tự dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi xong, phải đặt quần áo lót trên một ghế nhỏ vào ban đêm, phải rửa ráy sạch sẽ, phải học bài đúng giờ, phải tôn trọng các người phục vụ trong nhà. Mẹ tôi đòi phải như vậy".

Aleksandra lớn lên là một sinh viên giỏi, có cùng sở thích về lịch sử như cha, và thành thạo nhiều ngôn ngữ. Bà nói tiếng Pháp với mẹ và các chị em, tiếng Anh với chị vú nuôi, tiếng Phần Lan với các nông dân ở nông trại của gia đình thừa kế từ ông ngoại ở Kuusa (thuộc Muolaa, Đại Công quốc Phần Lan), và là sinh viên môn tiếng Đức. Aleksandra đã tìm cách để tiếp tục học tại một trường đại học, nhưng mẹ cô đã từ chối, cho rằng phụ nữ không có nhu cầu thực sự phải học cao hơn, và rằng các người trẻ dễ bị ảnh hưởng khi gặp phải quá nhiều ý tưởng cấp tiến nguy hiểm tại các trường đại học trong bất cứ trường hợp nào. Thay vào đó, Aleksandra được phép dự một kỳ thi làm giáo viên, trước khi bước vào giao thiệp xã hội để tìm một người chồng theo tục lệ thời đó.

Năm 1890 hoặc 1891, lúc đó khoảng 19 tuổi, Aleksandra gặp người chồng tương lai Vladimir Ludvigovich Kollontai, một sinh viên kỹ thuật có của cải vừa phải, theo học tại một học viện quân sự. Bà mẹ của cô phản đối gay gắt vụ hôn nhân có thể xảy ra này vì người yêu của cô quá nghèo, nhưng cô đáp rằng mình sẽ làm giáo viên để vợ chồng bà đủ sống. Mẹ cô đã chế giễu chua cay:

"Con làm việc ư ! Con, người không thể dọn dẹp giường của mình cho gọn gàng ngăn nắp ! Con, người chưa hề đụng tới cây kim ! Con, người đi quanh quẩn khắp nhà như một nàng công chúa và chưa hề giúp đỡ các người phục vụ một tay ! Con, cũng giống như cha con, chỉ đi quanh quẩn mơ mộng rồi để sách của mình trên mọi bàn ghế trong nhà !"

Cha mẹ bà đã ngăn cấm mối quan hệ này và đưa Aleksandra sang Tây Âu một chuyến với hy vọng là bà sẽ quên Vladimir, tuy nhiên cặp này vẫn khắng khít với nhau bất chấp mọi sự và năm 1893 họ kết hôn với nhau. Aleksandra mang thai ngay sau khi kết hôn và sinh một con trai - Mikhail - năm 1894. Bà dùng thời gian rảnh rỗi đọc văn học xu hướng dân túy cấp tiến và văn học chính trị Mác-xít cùng viết tiểu thuyết.

Hoạt động cách mạng
Trong khi ban đầu Kollontaj nghiêng về các ý tưởng dân túy của việc tái cơ cấu xã hội dựa trên peasant commune (cộng đồng nông dân), thì những người bênh vực hiệu quả các lý thuyết như vậy ở thập kỷ cuối cùng của thế kỷ 19 thật hiếm. Chủ nghĩa Marxism, với sự nhấn mạnh vào việc giác ngộ của các công nhân nhà máy, việc nắm quyền bằng cách mạng, và việc xây dựng xã hội công nghiệp hiện đại, đã chinh phục Kollontai cũng như rất nhiều nhà trí thức cấp tiến của Nga như bà. Các hoạt động đầu tiên của Kollontai là e dè và ít ỏi, mỗi tuần giúp chị (em) mình là Zhenia vài giờ ở một thư viện hỗ trợ các lớp học xóa mù chữ cơ bản cho công nhân đô thị vào ngày chủ nhật, lén đưa một vài ý tưởng xã hội chủ nghĩa vào bên cạnh bài học. Qua thư viện này Kollontai đã gặp Elena Stasova, một nhà hoạt động trong phong trào Mác-xít vừa chớm nở ở Sankt-Peterburg. Stasova bắt đầu sử dụng Kollontai như người chuyển thư, mang giao những bưu kiện chứa các tác phẩm bất hợp pháp cho các cá nhân không biết rõ, và được chuyển giao sau khi nói đúng mật khẩu.

Các năm sau, bà viết về cuộc hôn nhân của mình như sau: "Chúng tôi chia tay nhau mặc dù chúng tôi yêu nhau, bởi vì tôi cảm thấy bị mắc kẹt. Tôi đã lìa Vladimir, vì các cuộc rối loạn cách mạng bắt nguồn từ Nga". Năm 1898, bà để bé Mikhail ở lại với cha mẹ để sang Zürich, Thụy Sĩ học kinh tế học với giáo sư Heinrich Herkner. Sau đó, bà đã sang thăm nước Anh, nơi bà gặp gỡ các đảng viên của Đảng Lao động Anh. Bà trở về Nga năm 1899, thời gian đó bà đã gặp Vladimir Ilych Ulyanov, tức Vladimir Ilyich Lenin.

Aleksandra Mikhailovna bắt đầu chú ý tới các ý tưởng Mác-xít khi bà học lịch sử các phong trào lao động ở Zürich, dưới sự hướng dẫn của giáo sư Herkner, sau này được bà mô tả là một nhà mác-xít theo chủ nghĩa xét lại.

Năm 1899, ở tuổi 27, bà gia nhập Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga (Russian Social Democratic Labor Party). Bà đã chứng kiến cuộc nổi dậy của quần chúng năm 1905 được gọi là Chủ nhật đẫm máu trước Cung điện Mùa đông ở Sankt-Peterburg.

Năm 1908, bà sang sống lưu vong ở Đức sau khi xuất bản quyển "Finland and Socialism" (Phần Lan và chủ nghĩa xã hội), kêu gọi nhân dân Phần Lan nổi dậy chống sự áp bức của Đế quốc Nga. Bà đã viếng thăm Anh, Pháp, Đức, và quen với Rosa Luxemburg cùng Karl Liebknecht.

Sự nghiệp chính trị

Vào thời kỳ Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga chia rẽ thành phe Menshevik dưới sự lãnh đạo của Julius Martov và Bolshevik dưới sự lãnh đạo của Vladimir Lenin năm 1903, Kollontai không theo phe nào. Tuy nhiên bà không ưa các khía cạnh của phe Bolshevism và cuối cùng đã theo phe Menshevik.

Năm 1914, Kollontai gia nhập phe Bolshevik và trở lại Nga, sau thời gian sống lưu vong ở Thụy Điển, Na Uy và Hoa Kỳ, để bắt đầu hoạt động chính trị. Tháng 9 năm 1915 bà tham dự Hội nghị Zimmerwald tại Thụy Sĩ.

Hội nghị này do những người chống đối đường lối của Vladimir Lenin và yêu thích Leon Trotsky triệu tập, như Christian Rakovsky một người Roumania sinh tại Bulgaria.

Hội nghị Zimmerwald lần thứ ba diễn ra ở Stockholm khoảng cuối tháng 8 năm 1917, tại đây bà đã gặp Karl Radek, một người Do Thái thuộc Đế quốc Áo-Hung ở Lemberg (nay là Lviv, Ukraina).

Sau cuộc Cách mạng Bolshevik trong tháng 10 năm 1917, Kollontai trở thành Ủy viên Nhân dân phụ trách Phúc lợi xã hội. Bà là người phụ nữ nổi bật nhất trong chính quyền Xô Viết và nổi tiếng nhất về việc thành lập Zhenotdel (hoặc "Nha Phụ nữ") vào năm 1919. Tổ chức này làm việc để cải thiện các điều kiện của cuộc sống của phụ nữ trong Liên bang Xô Viết, chống nạn mù chữ, giáo dục và tuyên truyền cho phụ nữ về các luật hôn nhân mới, luật giáo dục và làm việc được cuộc Cách mạng đưa ra. Là một chiến sĩ quan trọng nhất trong đấu tranh cho quyền bình đẳng của phụ nữ giống như các người Mác-xít khác cùng thời, bà phản đối ý thức hệ tư sản của chủ nghĩa nữ quyền tự do. "Zhenotdel" cuối cùng đã chấm dứt hoạt động trong năm 1930 khi mục tiêu của ủy ban này đã thực hiện xong.

Trong chính phủ, Kollontai ngày càng trở thành một người phê bình nội bộ của Đảng Cộng sản và cùng với người bạn Alexander Shlyapnikov, đã lập ra một phe cánh tả trong đảng được gọi là Workers' Opposition (Phe đối lập của Công nhân). Tuy nhiên, trong thời kỳ rối ren của Nội chiến Nga, Lenin đã giải tán "Phe đối lập của Công nhân" để chính phủ tập trung vào các nguy cơ trước mắt.

Kollontai được Đảng bổ nhiệm giữ nhiều chức vụ ngoại giao từ đầu thập niên 1920, bà không thể tiếp tục đóng vai trò lãnh đạo quan trọng trong chính sách phụ nữ ở Liên Xô, nhưng lại là cầu nối để giới thiệu những tiến bộ trong chính sách phụ nữ của Liên Xô ra thế giới. Năm 1923, bà được bổ nhiệm làm đại sứ Liên Xô tại Na Uy, trở thành một nữ đại sứ đầu tiên trên thế giới. Sau đó bà làm đại sứ ở México (1926-1927) rồi ở Thụy Điển (1930-1945). Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, có vài cuộc thảo luận của Đức quốc xã cho rằng đại sứ quán của bà ở Stockholm có khả năng là một kênh của các cuộc đàm phán Đức-Xô Viết, tuy nhiên không hề có việc đó. Bà cũng là thành viên trong phái đoàn Liên Xô ở Hội Quốc Liên.

Từ trần
Tháng 3 năm 1945 Aleksandra Kollontai từ chức, về sống ở Moskva. Bà qua đời ngày 9.3.1952, còn chưa đầy 1 tháng thì tới sinh nhật lần thứ 80. Bà được mai táng ở Nghĩa trang Novodevichy ở Moskva.

Di sản
Kollontai là đề tài của cuốn phim truyền hình năm 1994: "A Wave of Passion: The Life of Alexandra Kollontai" với giọng của Glenda Jackson thay cho Kollontai.
Phim Ninotchka (1939) do Greta Garbo diễn xuất mô tả một nhà ngoại giao nữ Liên Xô trong thập niên 1930 với quan điểm về tình dục trái với thói thường, lấy hứng từ Kollontai.
Sự trỗi dậy của chủ trương cấp tiến trong thập niên 1960 và sự phát triển của phong trào nữ quyền trong thập niên 1970 đã thúc đẩy một mối quan tâm mới về cuộc đời và tác phẩm của Alexandra Kollontai ở Anh và Mỹ. Một loạt các sách và sách nhỏ của Kollontai hoặc viết về Kollontai đã được xuất bản, trong đó có cả các quyển tiểu sử đầy đủ của nhà sử học Cathy Porter và Barbara Evans Clements.

Giải thưởng
Huân chương Lenin (1933)
Huân chương Lao động Cờ đỏ (1945)
Huân chương thánh Olav của Hoàng gia Na Uy (giải thưởng cao nhất của Na Uy thời đó)
Huân chương Đại bàng Aztec (1944 của Mexico)

Tác phẩm
 "The Attitude of the Russian Socialists", The New Review, March 1916, pp. 60–61.
 Red Love. [novel] New York: Seven Arts, 1927.
 Free Love. London: J.M. Dent and Sons, 1932.
 Communism and the Family. Sydney: D. B. Young, n.d. [1970].
 The Autobiography of a Sexually Emancipated Communist Woman. n.c. [New York]: Herder and Herder, n.d. [1971].
 Sexual Relations and the Class Struggle: Love and the New Morality. Bristol: Falling Wall Press, 1972.
 Women Workers Struggle for their Rights. Bristol: Falling Wall Press, 1973.
 The Workers' Opposition. San Pedro, CA: League for Economic Democracy, 1973.
 International Women's Day. Highland Park, MI: International Socialist Publishing Co., 1974.
 Selected Writings of Alexandra Kollontai. Alix Holt, trans. New York: W.W. Norton & Co., 1977.
 A Great Love. [novel] Cathy Porter, trans. London: Virago, 1981. Also: New York: W.W. Norton & Co., 1982.
 Selected Articles and Speeches. New York: International Publishers, 1984.
 Love of Worker Bees. [novel] London: Virago, 1988.
 The Essential Alexandra Kollontai. Chicago: Haymarket Books, 2008.
 The Workers Opposition in the Russian Communist Party: The Fight for Workers Democracy in the Soviet Union. St. Petersburg, FL: Red and Black Publishers, 2009.

 Một thư mục toàn diện các tài liệu bằng tiếng Nga của Kollontai có ở trong Clements, Bolshevik Feminist, pp. 317–331.4.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Alexandra Kollontai Internet Archive tại Marxists Internet Archive.
 Christine Thomas, "For socialism and women's liberation,"(2009-10-25) Socialism Today, March 2003.
 Helen Ward, "Alexandra Kollontai,"  PermanentRevolution.net

Sinh năm 1872
Mất năm 1952
Nữ nhà văn Nga
Người cộng sản Nga
Nhà ngoại giao Liên Xô
Nhà văn Mác-xít
Người Nga gốc Ukraina
Nhà văn Liên Xô
Nhà cách mạng Nga
Nhà lý luận Mác-xít
Nữ chính khách Liên Xô
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy
Nhà văn từ Sankt-Peterburg


title: Comus

text:
Comus là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Limoux, tổng Belcaire. Tọa độ địa lý của xã là 42° 48' vĩ độ bắc, 01° 53' kinh độ đông. Comus nằm trên độ cao trung bình là 1117,5 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 612 mét và điểm cao nhất là 1623 mét. Xã có diện tích 14,07 km², dân số vào thời điểm 1999 là 39 người; mật độ dân số là 2,65 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
 Aimé Sarda (sinh 1918), nhà sử học

Tham khảo

Xã của Aude


title: Semelvillea tasmaniae

text:
Semelvillea tasmaniae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Semelvillea


title: Probiotic

text:
Probiotic hay lợi khuẩn gồm một nhóm các vi khuẩn rất khác nhau, có lợi cho sự tồn tại và phát triển của nhiều loài sinh vật khác, do phương thức sống cộng sinh tự nhiên, thường được tìm thấy trong hệ tiêu hoá của nhiều loài động vật. Chúng còn được gọi là "vi khuẩn thân thiện" hay "vi khuẩn có lợi" (vi khuẩn có lợi cho con người), những vi khuẩn này được bổ sung vào chế độ ăn nhằm cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột để cải thiện sức khỏe. Đây là những vi sinh vật còn sống khi đưa vào cơ thể một lượng đầy đủ sẽ có lợi cho sức khỏe của "vật chủ" cộng sinh.

Theo nghĩa gốc, "biotic" hay "biosis" từ chữ "life" là đời sống, và "pro" là thân thiện, nên probiotic có thể hiểu theo nghĩa cái gì thân thiện với đời sống con người. Hiểu sát nghĩa hơn, đó là chất bổ sung dinh dưỡng chứa những vi khuẩn hay vi nấm có ích. Theo định nghĩa của Tổ chức lương nông thế giới (FAO) hay Tổ chức y tế thế giới (WHO), probiotic là những vi sinh vật còn sống khi đưa vào cơ thể một lượng đầy đủ sẽ có lợi cho sức khỏe của ký chủ.

Vi khuẩn lành mạnh này là một phần của hệ thống miễn dịch và giúp ngăn ngừa nhiễm trùng. Trong ruột, chúng phá vỡ các thực phẩm con người ăn vào để cung cấp một nguồn năng lượng cho các tế bào trong ruột. Probiotic được tìm thấy trong thực phẩm và cả các chất bổ sung (probiotic có thể là tự nhiên hoặc đã được thêm vào trong giai đoạn chế biến). Các thực phẩm này gồm sữa chua, đồ uống từ sữa chua, sữa lên men và chưa lên men, đậu tương lên men và một số nước hoa quả, đồ uống đậu nành.

Định nghĩa
Một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào tháng 10 năm 2001 đã định nghĩa vi khuẩn có lợi như "các vi sinh vật sống, khi được dùng đủ lượng, mang lại lợi ích cho cơ thể người chủ nhân." Dựa theo định nghĩa này, một nhóm làm việc do Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực (FAO)/WHO tổ chức vào tháng 5 năm 2002 đã phát hành Hướng dẫn Đánh giá Vi khuẩn có lợi trong Thực phẩm. Một định nghĩa phổ quát về thuật ngữ "vi khuẩn có lợi", dựa trên thông tin và bằng chứng khoa học hiện có, đã được thông qua sau cuộc hội thảo chuyên gia chung giữa Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực (FAO) của Liên hợp quốc và WHO. Nỗ lực này cũng đi kèm với yêu cầu của các cơ quan quản lý cấp chính phủ địa phương và cấp siêu chính phủ để làm rõ hơn về các chứng minh về quảng cáo liên quan đến sức khỏe.

Nỗ lực toàn cầu đầu tiên đã được tiến xa hơn vào năm 2010; hai nhóm chuyên gia gồm các nhà khoa học học thuật và đại diện ngành công nghiệp đã đưa ra các gợi ý về cách đánh giá và xác minh những lời tuyên bố về lợi ích sức khỏe từ vi khuẩn có lợi. Những nguyên tắc tương tự đã xuất hiện từ hai nhóm này giống như đã được thể hiện trong "Hướng dẫn" của FAO/WHO vào năm 2002. Tuy định nghĩa này đã được phổ biến, nhưng không được Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu chấp nhận vì nó chứa một tuyên bố về sức khỏe không thể đo lường.

Một nhóm các chuyên gia khoa học đã tụ họp tại Canada vào tháng 10 năm 2013 để thảo luận về phạm vi và cách sử dụng thích hợp của thuật ngữ "vi khuẩn có lợi", và đã điều chỉnh định nghĩa thành "các vi sinh vật sống, khi được cung cấp trong số lượng đủ, mang lại lợi ích cho sức khỏe của người chủ nhân."

Lịch sử
Probiotic đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ trong thế kỷ 21 từ các nhà sản xuất sản phẩm, nghiên cứu khoa học và người tiêu dùng. Xuất phát từ việc sử dụng ban đầu của phô mai và các sản phẩm lên men, những thứ đã rất nổi tiếng với người Hy Lạp và La Mã và được khuyến nghị tiêu thụ. Quá trình lên men thực phẩm từ sữa đại diện cho một trong những kỹ thuật cổ điển nhất để bảo quản thực phẩm.

Giả thuyết hiện đại ban đầu về vai trò tích cực của một số vi khuẩn đã được giới thiệu lần đầu bởi nhà khoa học Nga và người đoạt giải Nobel, Élie Metchnikoff, người vào năm 1907 đã đề xuất khả năng sửa đổi vi sinh vật động động ruột và thay thế vi khuẩn có hại bằng vi khuẩn có ích. Metchnikoff, lúc đó là giáo sư tại Viện Pasteur ở Paris, đã đề xuất giả thuyết rằng quá trình lão hóa xuất phát từ hoạt động của các vi khuẩn phân giải (proteinolytic) sản xuất các chất độc hại trong ruột già. Các vi khuẩn phân giải protein như clostridia, một phần của vi sinh động động ruột bình thường, sản xuất các chất độc hại bao gồm phenol, indol, và ammonia từ quá trình tiêu hóa protein. Theo Metchnikoff, những hợp chất này gây ra những gì ông gọi là "tự nhiễm độc ruột", là nguyên nhân gây ra các thay đổi về mặt vật lý liên quan đến tuổi tác.

Vào thời điểm đó, sữa được lên men bằng vi khuẩn axit lactic đã trở nên phổ biến, và vi khuẩn này đã được biết đến có khả năng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn phân giải protein nhờ sự giảm pH do quá trình lên men lactose tạo ra. Metchnikoff cũng đã quan sát thấy rằng một số dân cư nông thôn ở châu Âu, như ở Bulgaria và các vùng đồng cỏ ở Nga, sống chủ yếu bằng cách tiêu thụ sữa lên men bởi vi khuẩn axit lactic và họ có tuổi thọ cực kỳ lâu dài. Dựa trên những quan sát này, Metchnikoff đề xuất rằng việc tiêu thụ sữa lên men sẽ "gây mầm" vi khuẩn axit lactic vô hại vào ruột, từ đó làm giảm pH ruột và ức chế sự phát triển của vi khuẩn phân giải protein. Chính Metchnikoff đã áp dụng chế độ ăn sữa chua lên men vào khẩu phần của mình, sử dụng vi khuẩn mà ông gọi là "Bacillus Bulgaria", và ông tin rằng sức khỏe của mình đã được cải thiện. Tại Paris, bạn bè của ông cũng nhanh chóng tham gia và các bác sĩ bắt đầu chỉ định chế độ ăn sữa chua lên men cho bệnh nhân của họ.

Vi khuẩn Bifidobacteria lần đầu tiên được cách ly từ phân của một em bé được cho bú sữa mẹ bởi Henry Tissier, người cũng làm việc tại Viện Pasteur. Vi khuẩn cách ly ban đầu được đặt tên là Bacillus bifidus communis và sau đó đã được đổi tên thành chi Bifidobacterium. Tissier phát hiện ra rằng bifidobacteria chiếm ưu thế trong hệ vi sinh động ruột của trẻ sơ sinh được cho bú sữa mẹ và ông cũng quan sát thấy lợi ích lâm sàng từ việc sử dụng bifidobacteria để điều trị tiêu chảy ở trẻ em.

Trong một đợt bùng phát shigellosis vào năm 1917, giáo sư người Đức Alfred Nissle đã cô lập một dòng vi khuẩn Escherichia coli từ phân của một binh sĩ không bị ảnh hưởng bởi bệnh. Khi đó, khi chưa có kháng sinh, cần phải sử dụng các phương pháp điều trị bệnh nhiễm trùng và Nissle đã sử dụng dòng vi khuẩn Escherichia coli Nissle 1917 để điều trị các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp tính như bệnh salmonella và shigellosis.

Năm 1920, Rettger và Cheplin đã báo cáo rằng "Bacillus Bulgaria" của Metchnikoff, sau này được gọi là Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus, không thể tồn tại trong ruột người. Họ đã thực hiện thí nghiệm trên chuột và tình nguyện viên người bằng cách cho họ ăn Lactobacillus acidophilus. Họ nhận thấy vi khuẩn gây bệnh Balantidium coli và các vi khuẩn sản xuất khí khác đã biến mất. Rettger tiếp tục khám phá khả năng của L. acidophilus và cho rằng vi khuẩn gốc từ ruột có khả năng tạo ra tác động mong muốn trong môi trường này. Năm 1935, các dòng vi khuẩn L. acidophilus được tìm thấy rất hoạt động khi được cấy vào đường tiêu hóa của người.

Khác với kháng sinh, vi khuẩn có lợi được định nghĩa là các chất và vi khuẩn được tạo ra bởi vi khuẩn khác, kích thích sự phát triển của các vi khuẩn khác. Năm 1989, Roy Fuller đề xuất một định nghĩa cho vi khuẩn có lợi, từ đó đã được sử dụng rộng rãi: "Thức ăn bổ sung vi khuẩn sống tác động tốt lên cơ thể chủ bằng cách cải thiện cân bằng vi khuẩn trong ruột." Định nghĩa của Fuller tập trung vào việc vi khuẩn có lợi phải sống và tác động tốt lên cân bằng vi khuẩn ruột trong cơ thể chủ.

Thuật ngữ "vi khuẩn có lợi" ban đầu chỉ ám chỉ vi khuẩn tạo ra hiệu ứng lên các vi khuẩn khác. Khái niệm vi khuẩn có lợi bao gồm ý tưởng rằng các chất do một loại vi khuẩn tiết ra kích thích sự phát triển của loại vi khuẩn khác. Thuật ngữ này đã được sử dụng lần nữa để miêu tả chiết xuất từ mô tả kích thích sự phát triển vi khuẩn. Thuật ngữ "vi khuẩn có lợi" đã được Parker sử dụng, người đã định nghĩa khái niệm là "Các hợp chất và vi khuẩn có tác động tốt lên cơ thể chủ bằng cách đóng góp vào cân bằng vi khuẩn ruột của nó." Sau đó, định nghĩa này đã được cải thiện đáng kể bởi Fuller, ông mô tả vi khuẩn có lợi như "thức ăn bổ sung vi khuẩn sống tác động tốt lên cơ thể chủ bằng cách cải thiện cân bằng vi khuẩn ruột trong ruột của nó." Ông nhấn mạnh hai điểm quan trọng về vi khuẩn có lợi: vi khuẩn phải sống và có khả năng giúp cân bằng ruột.

Trong những thập kỷ tiếp theo, các loài vi khuẩn axit lactic trong ruột được cho là có lợi cho sức khỏe đã được giới thiệu như là vi khuẩn có lợi, bao gồm Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus casei, và Lactobacillus johnsonii.

Nguyên gốc từ
Một số tài liệu cho rằng nguồn gốc của từ "probiotic" có nguồn từ tiếng Hy Lạp toàn bộ, nhưng thực tế đó là sự kết hợp của tiền tố Latin "pro", có nghĩa là 'cho', và tính từ Hy Lạp "βιωτικός" ("biōtikos"), có nghĩa là 'phù hợp cho cuộc sống, sống động', với nguồn gốc từ danh từ Hy Lạp "βίος" ("bios"), có nghĩa là 'cuộc sống'. Thuật ngữ này tương phản về mặt nguồn gốc từ với thuật ngữ "antibiotic" (kháng sinh), tuy nó không phải là một từ đối nghĩa hoàn toàn. Thuật ngữ liên quan "prebiotic" (tiền sinh hóa) xuất phát từ tiếng Latin "prae", có nghĩa là 'trước', và ám chỉ đến chất không tiêu hóa, có thể bị "lên men" để thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn đường ruột có lợi.

Một số loại Probiotics phổ biến

Khuẩn Bifidobacterium

Đặc điểm
Bifidobacterium  là tên của một chi gồm các vi khuẩn
 Có dạng hình que (trực khuẩn), phân nhánh
 Thuộc nhóm vi khuẩn Gram (+)
 Thuộc dạng kị khí
 Không sinh bào tử.
 Do không có tiên mao nên bất động, ưa ẩm, nhiệt độ sinh trưởng tốt nhất là 31 C – 40 C.
 Lên men lactic dị hình, sản phẩm chính là acid acetic và acid lactic, không sinh CO2.

Các loài
 Bifidobacterium difidum.
 Bifidobacterium breve.
 Bifidobacterium infantis.
 Bifidobacterium longum.

Khuẩn Lactobacillus

Đặc điểm
 Lactobacillus là tên của một chi gồm các vi khuẩn
 Có dạng hình que (trực khuẩn) hay hình cầu. Xếp riêng lẻ hoặc thành chuỗi.
 Thuộc nhóm vi khuẩn Gram (+)
 Không sinh bào tử.
 Thuộc dạng hiếu khí hay kị khí, ưa acid
 Môi trường sống chủ yếu trên chất nền chứa carbohydrate (lớp chất nhầy của người và động vật, chất thải và thực phẩm lên men hay hư hỏng).

Các loài
 Lactobacillus Reuteri
 Lactobacillus acidophilus.
 Lactobacillus bulgaricus.
 Lactobacillus casei.
 Lactobacillus plantarum.
 Lactobacillus rhamnosus.
 Lactobacillus GG.
Lactobacillus và Bifidobacterium là những vi khuẩn Gram dương, tạo acid lactic, tạo thành một phần chính của vi khuẩn đường ruột thông thường ở người và động vật. Những vi khuẩn "thân thiện" này đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy mạnh sự kháng lại những sinh vật ngoại sinh nhất là sinh vật mang mầm bệnh.

Khuẩn Bacillus

Đặc điểm
Bacillus là tên của một chi thuộc về họ Bacillaceae trong Firmicutes gồm rất nhiều loài khác nhau, trong đó đa số là vô hại
 Có dạng hình que (trực khuẩn)
 Thuộc nhóm vi khuẩn Gram (+)
 Thuộc dạng hiếu khí.
 Có khả năng tạo ra bào tử gần như hình cầu, để tồn tại trong trạng thái "ngủ đông" trong thời gian dài.

Các loài
 Bacillus clausii.
 Bacillus polyfermenticus.
 Bacillus subtilis.
Bacillus Coagulans

Lợi ích

Lợi khuẩn này có nhiều giá trị thiết thực với con người như:
 Củng cố thành ruột bằng cách gắn vào thành ruột non, "ngăn chặn", cạnh tranh làm giảm bớt sự phát triển của các vi khuẩn gây hại gây bệnh cho hệ tiêu hoá.
 Kích thích hoạt tính men Lactase của cơ thể nhằm cải thiện quá trình tiêu hóa và hấp thu Lactose ở những người ít hay không dung nạp Lacto.
 Tăng cường sức đề kháng của ruột do kích thích lên hệ miễn dịch. Tăng cường miễn dịch bằng cách làm tăng sản sinh ra mucin, một protein được thấy trong nước bọt và các màng nhầy của đường ruột, qua đó giúp bảo vệ chống lại ma sát và bào mòn và tạo ra một môi trường không thích hợp cho vi khuẩn có hại. Chúng cũng tăng sản xuất ra các kháng thể immunoglobulin A (IgA), là các protein nhận dạng ra và chống lại các tác nhân ngoại xâm trong cơ thể.
 Sản xuất các axit mạnh, tăng tốc chuyển hoá và bài tiết chất độc.
 Giảm cholesterol hay triglyceride trong máu.

Khuyến nghị

Các sản phẩm thực phẩm có chứa lợi khuẩn Probiotic có lợi cho sức khỏe đã được nghiên cứu và sản xuất từ rất lâu ở Mỹ, Nhật và một số quốc gia ở châu Âu như một số sản phẩm sữa chua, pho mát, kem, các chế phẩm đặc biệt như của BioGaia, Simbiosistem… Tại Việt Nam, các thực phẩm có chứa lợi khuẩn Probiotics bắt đầu xuất hiện trên thị trường.

Ứng dụng

Trong nông nghiệp
Việc sử dụng probiotic ở động vật và nuôi trồng thủy sản được đánh giá cao. Probiotic giúp cải thiện sức khỏe của động vật, giúp tăng trọng, giảm tỉ lệ chết non và ngăn chặn tác nhân gây bệnh. Sự lạm dụng kháng sinh trong ngành chăn nuôi và khả năng đề kháng kháng sinh đã làm tăng mối quan tâm đến probiotics.

Việc sử dụng probiotics trong thực phẩm được để xuất rằng có thể làm giảm nguy cơ gây bệnh từ thực phẩm sang người. Ủy ban khoa học châu Âu (EC) về dinh dưỡng động vật (2003) đã khuyến cáo rằng: những giống vi khuẩn trước đây có thể chấp nhận như một probiotic động vật thì bản chất của gen đề kháng kháng sinh phải được xác định và những chủng mang gen đề kháng kháng sinh được sử dụng trong y dược thì không nên bổ sung vào thức ăn chăn nuôi trừ khi vi khuẩn đó có đột biến trên gen đề kháng kháng sinh. Chính sách này sẽ ngăn chặn được việc sử dụng các vi khuẩn có khả năng truyền gen kháng kháng sinh sang các vi khuẩn khác làm probiotic bổ sung vào thức ăn chăn nuôi. Điều này cũng hạn chế ứng dụng của probiotic cho người.

Thực tế thì probiotic cần thiết được bổ sung vào thức ăn chăn nuôi trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản và an toàn đối với con người. Sự bám dính lên niêm mạc đường tiêu hóa của vi khuẩn probiotic được xem là cơ chế quan trọng để ngăn các tác nhân gây bệnh.

Về Gia súc:

 Fastrack, một sản phẩm của động vật nhai lại, chứa Lactobacillus acidophilus và Stretococcus faecium, chúng tạo ra acid lactic; nấm men giúp bổ sung vitamin B và những enzyme tiêu hóa...
 Ở bê, Fastrack hỗ trợ tăng trọng, giảm bệnh tiêu chảy và những xáo trộn tiêu hóa khác.
 Ở bò, tăng sản lượng sữa và sự thèm ăn.
 Ở cừu và dê, tăng lượng thức ăn.

Về gia cầm:

Những nghiên cứu trên gia cầm tại tại các trường đại học của Maryland và phía Bắc bang Carolina, sử dụng một sản phẩm có tên là Primalac cho thấy là probiotic định cư ở ruột với những vi khuẩn có lợi và loại trừ bệnh gây ra bởi các sinh vật như E.coli, Salmonella và Clostridium ở những vị trí lông nhung của ruột non, nơi mà vi khuẩn có hại sẽ phá hủy lông nhung.

Probiotic gia tăng sự kháng bệnh bằng cách tăng độ cao của lông nhung và tăng độ sâu của các khe nằm giữa lông nhung, theo cách đó sẽ gia tăng được diện tích bề mặt hấp thu chất dinh dưỡng. Vì vật sẽ gia tăng hiệu quả hấp thụ thức ăn. Nghiên cứu cũng cho thấy Primalac giúp động vật chống lại sự lây nhiễm trùng cầu (Eimeria acervulina), chúng phá hủy những đàn gà giống.

Những nhà khoa học từ viện nghiên cứu thực phẩm ở Norwich, nước Anh báo cáo là những probiotic đặc biệt có thể tiêu diệt mầm bệnh vi khuẩn sống ở ruột gia cầm, do đó giúp loại bỏ mối đe dọa sự ngộ độc thực phẩm vi khuẩn từ chuỗi thức ăn.

Sử dụng chủng Lactic Pediococus pentosaceus HNO2 để sản xuất chế phẩm bảo quản cá.

Trong thực phẩm
Các loài vi khuẩn axit lactic sống có mặt trong các sản phẩm sữa lên men, các loại thực phẩm lên men khác và thực phẩm bổ sung vi khuẩn axit lactic.

Hơn nữa, vi khuẩn axit lactic (LABs), là những vi khuẩn thực phẩm lên men, có khả năng ngăn chặn sự hỏng của thực phẩm và cải thiện giá trị dinh dưỡng của các thực phẩm chúng sinh sống trong đó. Do chi phí thấp và yêu cầu năng lượng thấp khi xử lý và chuẩn bị thực phẩm, phương pháp lên men axit kết hợp với việc sử dụng muối vẫn là một trong những cách bảo quản hiệu quả nhất cho rau củ tươi, bột ngũ cốc và hỗn hợp sữa-ngũ cốc.

Các sản phẩm lên men chứa vi khuẩn axit lactic bao gồm rau cải như dưa chuột lên men, kimchi, pao cai, và sauerkraut; bánh mì lên men hoặc các sản phẩm tương tự bánh mì được làm từ bột mà không có bột lúa mì hoặc lúa mạch; các loại nước sốt và các bột có vị thịt/peptide được sản xuất thông qua quá trình lên men của ngũ cốc và đậu; hỗn hợp lên men giữa ngũ cốc-cá-tôm và các loại thịt lên men; sản phẩm đậu nành như tempeh, miso, và nước tương; các sản phẩm sữa như sữa chua, kefir, sữa chua lắc; và các sản phẩm không chứa sữa như phấn hoa ong.

Để rõ hơn, trong sauerkraut, có những loại vi khuẩn như Leuconostoc mesenteroides, Lactobacillus plantarum, Pediococcus pentosaceus, Lactobacillus brevis, Leuconostoc citreum, Leuconostoc argentinum, Lactobacillus paraplantarum, Lactobacillus coryniformis, và Weissella spp. Trong kimchi, có vi khuẩn như Leuconostoc spp., Weissella spp., và Lactobacillus spp. Pao cai chứa vi khuẩn như L. pentosus, L. plantarum , Leuconostoc mesenteroides , L. brevis, L. lactis, và L. fermentum.
Ngoài ra, còn nhiều loại vi khuẩn khác tìm thấy trong nhiều loại trái cây và rau quả lên men ở châu Á. Trong kefir, các loại vi khuẩn như Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum, Streptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus, Lactobacillus helveticus, Lactobacillus kefiranofaciens, Lactococcus lactis, và các loài của Leuconostoc. Buttermilk chứa Lactococcus lactis hoặc L. bulgaricus.

Những vi khuẩn axít khác, được cho là có tác dụng probiotic, cũng có thể được tìm thấy trong kombucha. Đồ uống này chứa vi khuẩn Gluconacetobacter xylinus. Ngoài ra, nó còn chứa vi khuẩn Zygosaccharomyces sp., Acetobacter pasteurianus, Acetobacter aceti, và Gluconobacter oxydans.

Quy định
Tính đến năm 2019, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đã từ chối tất cả các đơn đề nghị của các nhà sản xuất thương mại về các tuyên bố về lợi ích sức khỏe trên sản phẩm vi khuẩn có lợi tại châu Âu do thiếu chứng cứ đủ về cơ chế nguyên nhân-hậu quả cho lợi ích, do đó không có bằng chứng thuyết phục về hiệu quả. Ủy ban châu Âu đã áp đặt lệnh cấm việc đặt chữ "vi khuẩn có lợi" trên bao bì sản phẩm vì nhãn hiệu như vậy gây hiểu lầm cho người tiêu dùng rằng sản phẩm mang lại lợi ích cho sức khỏe trong khi không có bằng chứng khoa học chứng minh tác động sức khỏe đó.

Ở Hoa Kỳ, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) và Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) đã ra các thông báo cảnh báo và áp đặt hình phạt đối với các nhà sản xuất sản phẩm vi khuẩn có lợi có nhãn hiệu tuyên bố điều trị bệnh hoặc tình trạng sức khỏe. Nhãn sản phẩm thực phẩm yêu cầu sử dụng ngôn ngữ được FDA chấp thuận, do đó các nhà sản xuất vi khuẩn có lợi đã nhận các thông báo cảnh báo vì đưa ra tuyên bố về bệnh hoặc điều trị. FTC đã thực hiện các biện pháp trừng phạt, bao gồm một khoản tiền phạt 21 triệu USD do 39 chính quyền tiểu bang khác nhau đồng loạt đưa ra đối với một nhà sản xuất sản phẩm vi khuẩn lớn vì quảng cáo gian dối và các tuyên bố thổi phồng về lợi ích sức khỏe từ sữa chua và đồ uống sữa lên men có vi khuẩn có lợi.

Nhãn trên hộp sữa chua
Hiệp hội Sữa chua Quốc gia (NYA) của Hoa Kỳ trao "Dấu Ấn Vi khuẩn Sống & Hoạt động" cho các sản phẩm sữa chua làm mát chứa 100 triệu tế bào trên mỗi gam, hoặc các sản phẩm sữa chua đông lạnh chứa 10 triệu tế bào trên mỗi gam vào thời điểm sản xuất. Năm 2002, FDA và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến nghị rằng "số lượng tối thiểu của mỗi dòng vi khuẩn có lợi vào cuối hạn sử dụng" phải được báo cáo trên nhãn sản phẩm, nhưng hầu hết các công ty thường báo cáo số lượng tế bào có khả năng sống sót vào thời điểm sản xuất, một con số có thể cao hơn nhiều so với con số tồn tại vào lúc tiêu thụ. Do sự biến đổi trong điều kiện lưu trữ và thời gian trước khi ăn, việc xác định chính xác bao nhiêu tế bào vi khuẩn hoạt động vẫn còn lại vào thời điểm tiêu thụ là khó khăn. Sự tồn tại của vi khuẩn có lợi phụ thuộc mạnh mẽ vào nhiệt độ lưu trữ và sự mất mát khả năng sống sót đáng kể đã xảy ra ở nhiệt độ phòng so với nhiệt độ lạnh.

Tiêu thụ
Vào năm 2015, giá trị thị trường bán lẻ toàn cầu của sản phẩm vi khuẩn có lợi đạt 41 tỷ đô la Mỹ, bao gồm doanh số bán hàng của các bổ sung vi khuẩn có lợi, sản phẩm sữa lên men và sữa chua. Riêng sữa chua đã chiếm tới 75% tổng lượng tiêu thụ. Trong năm 2015, sự đổi mới trong các sản phẩm vi khuẩn có lợi chủ yếu tập trung vào các bổ sung, với doanh thu 4 tỷ đô la Mỹ và dự kiến tăng 37% trên toàn cầu đến năm 2020. Tại Trung Quốc, tiêu thụ các sản phẩm sữa chua đã tăng 20% mỗi năm kể từ năm 2014.

Xem thêm
 Chất dinh dưỡng
 Chất dinh dưỡng thiết yếu
 Danh sách chất dinh dưỡng đa lượng
 Danh sách chất dinh dưỡng vi lượng
 Suy dinh dưỡng
 Chất xơ

Tham khảo

 Seppo Salminen, Atte von Wright, Arthur Ouwehand; Lactic Acid Bacteria Microbiological and Functional Aspects Third Edition, Revised and Expanded (phần I chương 19, phần X chương 19, phần XI chương 19, phần XII chương 19: safety of novel probiotic bacteria; trang 23 đến 33; chương 11:Antimicrobial Components from Lactic Acid Bacteria, trang 389-401; chương 22 trang 624, chapter 11, p401).
 Nguyễn Văn Thanh, Trần Cát Đông, Công nghệ sinh học dược.

Chú thích

Vi sinh vật
Vi khuẩn
Lợi khuẩn
Hệ tiêu hóa
Dinh dưỡng
Vi khuẩn học
Vi sinh vật học


title: Psychomyiella feuerborni

text:
Psychomyiella feuerborni là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyiella


title: Megogata necopina

text:
Megogata necopina là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Megogata


title: Ecnomus amphitryon

text:
Ecnomus amphitryon là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Atagema

text:
Atagema là một chi sên biển, các con sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea đặc biệt. Chúng là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Dorididae.

Các loài
Các loài được miêu tả trong chi này cho đến nay bao gồm,:

Atagema alba (O'Donoghue, 1927) hunchback doris
Atagema carinata  Quoy & Gaimard, 1832
Atagema gibba Pruvot-Fol, 1951
Atagema intecta  Kelaart, 1858
Atagema osseosa  Kelaart, 1859
Atagema prea Ev. Marcus & Er. Marcus, 1967
Atagema quadrimaculata Collier, 1963
Atagema rugosa Pruvot-Fol, 1951 rugby-ball dorid, spined dorid
Atagema spongiosa  Kelaart, 1858

Hình ảnh

Tham khảo

Dorididae
Discodorididae


title: Beppu Ayumi

text:
(sinh 14 tháng 6 năm 1983) là một nữ diễn viên và tarento sinh ở Sakai, Osaka. Vai diễn nổi tiếng là / trong Mahou Sentai Magiranger.

Phim
Mahou Sentai Magiranger - Houka Ozu/MagiPink (2005)
Mahou Sentai Magiranger The Movie: Bride of Infershia - Houka Ozu/MagiPink (2005)
Mahou Sentai Magiranger vs. Dekaranger - Houka Ozu/MagiPink (2006)
Chō Ninja Tai Inazuma! - Woman Space Sheriff Beppy (2006)
Chō Ninja Tai Inazuma!! SPARK - Hayabusa, Beppy/Ayumiko Kitabeppu (2007)

Tham khảo

Beppu Ayumi  trên Yellow Cab Talent Agency
Blog cá nhân mới của Beppu Ayumi
Blog cá nhân của Beppu Ayumi

Tokusatsu
Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Người Osaka
Nữ diễn viên Nhật Bản


title: Thuận Hưng, Mỹ Tú

text:
Thuận Hưng là một xã thuộc huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thuận Hưng nằm ở phía đông nam huyện Mỹ Tú, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phú Mỹ và huyện Châu Thành
Phía tây giáp các xã Mỹ Thuận, Mỹ Tú và thị trấn Huỳnh Hữu Nghĩa
Phía nam giáp xã Phú Mỹ
Phía bắc giáp xã Mỹ Hương và huyện Châu Thành.

Xã có diện tích 37,07 km², dân số năm 1999 là 12.256 ngườii, mật độ dân số đạt 331 người/km².

Lịch sử
Ngày 23 tháng 12 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 192-HĐBT. Theo đó, thành lập xã Mỹ Thuận trên cơ sở tách một phần diện tích, dân số của các xã Mỹ Phước, Phú Mỹ và Thuận Hưng.

Chú thích

Tham khảo


title: Leptothorax athabasca

text:
Leptothorax athabasca được phát hiện và miêu tả bởi Buschinger, A. & Schulz, A. năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Leptothorax
Động vật được mô tả năm 2008


title: Andrena segregata

text:
Andrena segregata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1982


title: Horistonotus haemorrhoidalis

text:
Horistonotus haemorrhoidalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Horistonotus


title: (15726) 1990 TG5

text:
{{DISPLAYTITLE:(15726) 1990 TG5}}

(15726) 1990 TG5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 9 tháng 10 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Burtonia

text:
Burtonia là một chi thuộc họ Fabaceae.
Một số tác giả coi đây là danh pháp đồng nghĩa của Gompholobium.

Tên của chi này được đặt theo tên của nhà thực vật học David Burton.

Chú thích

Tham khảo

Burtonia


title: La Cochère

text:
La Cochère là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 183 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Cochere


title: Megalognatha maynei

text:
Megalognatha maynei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Đặng Thái Thuyến

text:
Đặng Thái Thuyến sinh năm 1900, quê ở làng Hải Côn, tổng Đặng Xá, huyện Nghi Lộc. Ông là người con duy nhất của chí sĩ Đặng Thái Thân, một nhân vật trọng yếu của Duy Tân Hội và phong trào Đông Du.

Tiểu sử - Hoạt động
Năm 1908, cuộc vận động Đông Du thất bại. Ngày 11/3/1910, Đặng Thái Thân anh dũng hi sinh. Cha mất, Pháp thường xuyên quấy nhiễu nên ông phải nghỉ học.

Thương cảnh ngộ gia đình của một sỹ phu đã hy sinh vì nước, cụ cử Đệ, quê ở huyện Nghi Lộc đưa Đặng Thái Thuyến về giúp việc tại hiệu thuốc Bắc của mình ở thành phố Vinh.

Không thể yên phận với việc chỉ biết kiếm cơm ăn hàng ngày, ông tìm gặp các sỹ phu để yêu cầu họ chỉ vẽ cho con đường cứu nước. Nhưng số người sống sót không còn được là bao, vả lại các cụ cũng đang bi quan trước những thất bại đã qua.

Đầu năm 1924, Đặng Thái Thuyến rời quê hương sang Xiêm. Ở đây, ông gặp người ông họ là Đặng Tử Kính và cùng các ông Đặng Thúc Hứa, Võ Trọng Đài, Ngô Quảng...những người cùng quê, lại là bạn chiến đấu gần gũi của thân phụ ông.

Khoảng cuối năm 1925, ông được giao nhiệm vụ liên lạc với trong nước.

Sau ngày Hồ Tùng Mậu từ Trung Quốc sang Xiêm, tháng 6 năm 1926, chi bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội được thành lập ở Phi Chịt. Đặng Thái Thuyến là một trong những hội viên đầu tiên của chi bộ.

Tháng 9/1926, Đặng Thái Thuyến được cử đi dự lớp huấn luyện ở Quảng Châu (Trung Quốc) do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy. Trong thời gian này, ông được gần gũi Nguyễn Ái Quốc và được Người thường xuyên bồi dưỡng về đường lối cách mạng vô sản, về tư cách của người cách mạng.

Sau sự biến phản cách mạng của Tưởng Giới Thạch, hoạt động của Hội Thanh niên ở Quảng Châu gặp khó khăn, Đặng Thái Thuyến cùng với ban huấn luyện của Tổng bộ chuyển sang Xiêm. Ông tham gia vào việc tổ chức các lớp huấn luyện cho cán bộ từ trong nước gửi sang.

Năm 1927, Đặng Thái Thuyến được phái từ Phi Chịt ra vùng Đông Bắc chỉ đạo việc gây dựng cơ sở ở vùng đó và cuối năm 1927 đầu 1928 đã có thêm ba chi bộ ở U don Tha ni, Xa con Na khon và Na khon Pha nôm.

Trong những năm 1928-1929, Đặng Thái Thuyến thường đi theo Nguyễn Ái Quốc làm nhiệm vụ dẫn đường và phiên dịch. Ông được cử vào Ban lãnh đạo chi bộ Hội Thanh niên(tại Xiêm) và Tổng hội Việt kiều, phụ trách tờ báo Đồng Thanh, sau đổi là báo Thân Ái.

Tháng 5/1929, Đặng Thái Thuyến được chi hội Xiêm cử đi dự Đại hội Đại biểu toàn quốc Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội ở Hương Cảng và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Tổng bộ, đặc trách công tác ở Xiêm. Sau Đại hội, ông lại tham dự " Hội nghị trù bị tổ chức cộng sản", dự thảo Điều lệ và kế hoạch xây dựng Đảng.

Sau Hội nghị thống nhất Đảng (ngày 3/2/1930), Nguyễn Ái Quốc triệu tập Đặng Thái Thuyến sang Hương Cảng để phổ biến Nghị quyết Hội nghị lịch sử này. Vừa về tới Băng Cốc, ông bị nhà cầm quyền Xiêm bắt giao cho thực dân Pháp ở Đông Dương. Sở mật thám Trung Kỳ dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man, nhưng vẫn không lay chuyển được ý chí của Đặng Thái Thuyến. Đầu năm 1931, tòa án Nam triều kết án Đặng Thái Thuyến tù chung thân và đày vào ngục Kon Tum.

Ngày 12/12/1931, cuộc nổi dậy của các chiến sĩ cách mạng tại ngục Kon Tum bị thất bại, Đặng Thái Thuyến hi sinh sau hai lần trúng đạn.

Xem thêm
Đặng Thái Thân

Chú thích

Tham khảo

Người Nghệ An
Nhà cách mạng Việt Nam


title: Ninh (định hướng)

text:
Ninh có thể là tên của:
Một huyện Trung Quốc: Ninh (huyện)
Một họ người: Ninh (họ)
Tên tắt của Nam Kinh
Tên người: Võ Duy Ninh, Nguyễn An Ninh, Võ An Ninh, Bảo Ninh...
 Tên một phương pháp chế biến thực phẩm bằng cách hầm trong thời gian dài cho nhừ


title: Lunella undulata

text:
Lunella undulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lunella
Động vật chân bụng Úc


title: 1243 Pamela

text:
1243 Pamela (1932 JE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 5 năm 1932 bởi C. Jackson ở Johannesburg (UO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1243 Pamela

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932


title: 21398 Zengguoshou

text:
21398 Zengguoshou (1998 FX55) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21398 Zengguoshou

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Mancherial

text:
Mancherial là một thành phố và khu đô thị của Mancherial thuộc bang Telangana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mancherial có dân số 70.231 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Mancherial có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Mancherial, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Mancherial


title: Courtry

text:
Courtry là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Courtrysiens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 6,036.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Courtry
Map of Courtry on Michelin

Xã của Seine-et-Marne