title: Trận thành Gia Định, 1859

text:
Trận thành Gia định hay Trận Gia Định là một trận chiến diễn ra vào rạng sáng ngày 17 tháng hai năm 1859, giữa liên quân Pháp và Tây Ban Nha với quân đội vương quốc Đại Nam. Kết quả quân đội Đại Nam thất bại và thành Gia Định cùng các đồn lũy quân sự khác dọc sông Lòng Tàu bị liên quân Pháp và Tây Ban Nha san phẳng.

Nguyên nhân
Với mong muốn đánh chiếm nhanh Đà Nẵng, rồi sẽ "giáng cho Huế một đòn quyết định", để có thể làm chủ nước Đại Nam; nhưng ý đồ của Liên quân Pháp và Tây Ban Nha đã không thể thực hiện được, vì vấp phải sự kháng cự của quân và dân triều Nguyễn.

Bị cầm chân ở Đà Nẵng, tướng Charles Rigault de Genouilly buộc phải thay đổi kế hoạch, là rút đi hai phần ba số quân (tức 2000 người) và 8 trong số 14 chiến thuyền ở mặt trận này để vào đánh chiếm Gia Định.

Mặc dù được giáo sĩ Pellerin khuyên nên đem quân ra chiếm Bắc Kỳ, vì ở đó có giáo sĩ và giáo dân Thiên Chúa giáo, và những người tôn phù nhà Lê nổi lên góp sức, nhưng sau khi cân nhắc, tướng De Genouilly không tán thành. Theo thư ngày 29 tháng 1 năm 1859 của viên tướng này gửi Bộ trưởng Hải quân Pháp ở Paris, thì "Sài Gòn nằm trên một con sông mà chiến thuyền của chúng ta dễ vào, và hễ quân lên bộ thì đánh thành ngay, không phải lưng cõng, vai mang, băng đồng mệt nhọc. Sài Gòn lại là một vựa thóc. Nhân dân và binh lính ở kinh thành Huế sống một phần nhờ gạo Sài Gòn. Đến tháng Ba thì thuyền chở thóc gạo, sẽ kéo buồm từ Sài Gòn ra Huế. Chúng tôi quyết chặn thóc gạo đó lại..."

Như vậy, việc Pháp chọn mặt trận thứ hai ở Sài Gòn, cũng không nằm ngoài mục đích muốn chiếm đóng và tìm kiếm lợi lộc từ nước Việt. Và nếu không thể "đánh nhanh, thắng nhanh" ở Đà Nẵng được, thì Sài Gòn quả là một địa bàn thuận lợi hơn Hà Nội, bởi ở đây có một hệ thống sông rạch chằng chịt, nhiều sản vật, nhiều của cải và nhiều lúa gạo nhất Đại Nam. Cho nên, De Genouilly mong muốn chiếm lĩnh Sài Gòn để có thể "vừa lập nghiệp, vừa phòng thủ", "vừa hành binh, vừa lưu thông thương mại dễ dàng". Ngoài việc cắt đứt con đường tiếp tế lương thực cho Huế như đã ghi trên, thực dân Pháp sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để thực hiện ý đồ làm chủ lưu vực sông Mê Kông, và xa hơn nữa là phía Bắc....

Diễn biến

Trên đường tiến quân
Từ nhận định trên, ngày 2 tháng 2 năm 1859, tướng De Genouilly đem số tàu và số quân đã kể trên, tiến vào Nam.

Ngày 10 tháng 2, đại bác Pháp bắn vào Vũng Tàu.

Ngày 11 tháng 2, đoàn tàu chiến Pháp vào sông Cần Giờ. Sau đó, quân Pháp vừa đi vừa tháo gỡ những chướng ngại vật trên sông và triệt phá 12 đồn trại của quân Việt ở hai bên bờ, nên mãi tới chiều 15 tháng 2, quân Pháp mới đến được ụ Hữu Bình. Tức thì, cuộc đấu pháo đã diễn ra dữ dội suốt đêm. Quân Việt dùng thuyền nhỏ chở đầy thuốc súng và rơm khô, định dùng kế hoả công nhưng bị quân Pháp biết, sai người lén đốt trước.

Sáng sớm hôm sau, tức ngày 16 tháng 2, bảy tàu chiến Pháp dàn trận rồi ra sức bắn phá cho đến khi quân Việt phải bỏ chạy và quân Pháp xông lên chiếm được pháo đài. Và ngày hôm sau nữa (17 tháng 2), các tàu chiến Pháp đã có mặt trước thành Gia Định.

Tấn công thành Gia Định

Thất thủ
Nhờ cho hai tàu nhỏ vào rạch Thị Nghè thám thính, cộng thêm sự chỉ dẫn của giáo sĩ Lefèbvre, nên các sĩ quan Pháp đã hiểu khá rõ lực lượng và cách bố phòng của thành Gia Định.

Sáng sớm ngày 17 tháng 2, tướng De Genouilly cho đại bác trên tất cả các tàu chiến bắn yểm hộ rồi cho một cánh quân đổ bộ. Đội quân ấy đi theo con đường mà sau này (1865), Pháp đặt tên là đường Citadelle rồi dùng chất nổ phá thành. Pháo trên thành bắn xuống tàu đối phương nhưng không mấy hiệu quả. Và khi đánh thủng được cửa Đông, quân Pháp dùng thang cao leo vào thành, thì đôi bên liền xông vào đánh giáp lá cà. Đến khoảng 10 giờ trưa, Hộ đốc Võ Duy Ninh, đang giữ trọng trách trấn thủ thành, ra lệnh lui quân, bỏ lại hầu hết súng đạn, thóc gạo và hơn trăm chiến thuyền gỗ trên sông Thị Nghè.

Chạy đến thôn Phước Lý (thuộc tổng Phước Lộc, huyện Tân Bình xưa) Hộ đốc Võ Duy Ninh và Án sát Lê Từ tự vẫn, còn Đề đốc Trần Trí, Bố chánh Vũ Thực, Lãnh binh Tôn Thất Năng, nhờ sự yểm trợ của đạo quân ứng nghĩa do Lê Huy và Trần Thiệu Chính chỉ huy, nên mang quân chạy về được ụ Tây Thới.

Theo A. Thomazi, trong thành Gia Định lúc này có hơn 2.000 quân với 200 đại bác bằng sắt, bằng đồng, một hải phòng hạm, bảy chiến thuyền, 25.000 kg thuốc súng, tiền bạc trị giá tương đương 130.000 francs, thực phẩm đủ nuôi 8.000 quân trong một năm.

Tuy thắng trận, nhưng thực dân Pháp không đủ quân để giữ thành, không nhận được sự hỗ trợ từ các giáo sĩ và giáo dân Thiên Chúa giáo<ref>Theo báo cáo của De Genouilly ngày 14 tháng 3 năm 1859, lưu tại Kho lưu trữ quốc gia Pháp. KH: BB4-769. Dẫn lại theo Hỏi đáp lịch sử tập 4, tr. 34.</ref> và luôn bị các đội nghĩa quân ngày đêm bám sát, tìm cách bao vây, nên quân Pháp đã phải quyết định phá hủy thành Gia Định.

 Biến thành tro bụi
Vào ngày 8 tháng 3 năm 1859, tướng De Genouilly cho đặt mấy chục ổ thuốc nổ phá tung nhiều đoạn trường thành, đốt dinh thự kho tàng bên trong, đốt cả thóc lúa.
Kể lại vụ việc này, sách Địa chí TP. Hồ Chí Minh, tập I, có đoạn:Kho thóc thành Gia Định cháy mãi hai năm mà khói còn nghi ngút. Hai mươi bốn tháng nắng mưa không làm tắt được đám cháy nào. Quân Pháp cũng cướp giật, đốt luôn nhiều phố xá thương mãi và thôn xóm dân cư. Và nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã ghi:
Bến Nghé của tiền tan bọt nước,Đồng Nai tranh ngói nhuộm màu mây...

Sau khi phá thành
Phá tan thành Gia Định xong, De Genouilly chỉ để lại một số quân đóng giữ ở đồn Nam (đồn Hữu Bình), còn bao nhiêu rút hết xuống các tàu chiến.

Ngày 20 tháng 4 năm 1859, viên tướng trên giao quyền cho Đại tá hải quân Jauréguibery chiếm giữ Gia Định, rồi lui tàu trở lại mặt trận Đà Nẵng, vì lúc này quân Pháp ở đó đang bị nguy khốn vì thương vong và dịch bệnh...

Phản ứng và ghi nhận

Của vua quan nhà Nguyễn
Nghe tin Gia Định thất thủ, triều đình Huế vẫn chủ trương để đại quân phòng ngự Đà Nẵng, chỉ phái thượng thư bộ Hộ Tôn Thất Hiệp mang 15.000 quân vào đóng ở Biên Hòa".

Tổng đốc Long Tường Trương Văn Uyển một mặt gửi sớ về triều đình báo tin thất thủ Gia Định, mặt khác ông cũng triệu tập các trấn thủ khác ở An Giang, Định Tường, Hà Tiên hợp sức chống cự. Tổng đốc Trương Văn Uyển kéo quân tới đồn Lão Sầm, gần chùa Mai Sơn để tấn công nhưng quân Pháp đổ ra bao vây, quân nhà Nguyễn phải lui về cố thủ Vĩnh Long và trong trận này, chủ tướng của quân Nguyễn bị trọng thương.

Theo như nhận định của Nguyễn Phan Quang, "một cuộc giải phóng đất nước đã mở ra" nhưng tướng nhà Nguyễn chỉ huy mặt trận Gia Định là Tôn Thất Hiệp lại chủ trương "án binh bất động" để "làm nản lòng địch". Do vậy, thời cơ đánh bật quân xâm lược ra khỏi bờ cõi bị bỏ qua.

 Của nhân dân Việt
Quân Pháp tuy đã hạ được thành Gia Định, nhưng phải đối phó với những đạo quân "ứng nghĩa" hoạt động sôi nổi ở khắp nơi, đêm ngày phục kích, đột kích, bao vây đối phương. Nhân dân cũng đã tự thiêu hủy nhà cửa, di tản hết, không hợp tác với Pháp. Ngoài ra cũng có những người dân địa phương đi lính cho Pháp.

 Ghi nhận của Pháp
Sách Địa chí văn hóa TP. Hồ Chí Minh, tập I, trích lại báo cáo của quân Pháp:Người Việt Nam tự vệ mạnh mẽ, đường đạn của họ không phải là không chính xác, tàu La Dragonne bị trúng ba phát đạn, tàu Avalanche bị 7 phát...
Trước sự kháng cự của quân và dân Việt, đêm 21 tháng 4 năm 1859, quân Pháp ở đồn Hữu Bình bị thiệt hại khá nặng. Trong một báo cáo gửi về Bộ hải quân Pháp ở Paris, tướng De Genouilly đã than rằng:
"Bây giờ tôi không biết bằng cách gì và đến chừng nào cái sự việc Nam Kỳ này sẽ được giải quyết.Không thể không thừa nhận rằng cuộc chiến tranh với nước này còn khó hơn cuộc chiến tranh với vương quốc Trung Hoa."

 Nhận xét
Sử gia Trần Trọng Kim:Ở Gia Định, bấy giờ tuy có nhiều binh khí, nhưng quân lính không luyện tập, việc võ bị bỏ trễ nải, cho nên khi quân Pháp ở cửa Cần Giờ tiến lên, quan hộ đốc là Vũ Duy Ninh vội vàng tự đi các tỉnh lấy binh về cứu viện; nhưng chỉ trong hai ngày thì thành vỡ...GS. Trần Văn Giàu:Khi Pháp đến đánh, trong thành Gia Định chỉ có hơn một nghìn quân thủ thành, trong thành có đủ khí giới, lương thực cho mười ngàn quân đóng giữ trong một năm. Điều đó chứng tỏ rằng, triều đình thờ ơ với sự phòng vệ, mặc dầu năm sáu tháng nay Pháp đánh Đà Nẵng, và từ hơn tuần nay đối phương vào Cần Giờ liên tiếp... Xem thêm
Thành Phụng
Võ Duy Ninh
Tôn Thất Hiệp

 Tham khảo
Nhiều người soạn, Địa chí văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh , tập I, Nhà xuất bản. Thành phố Hồ Chí Minh, 1987.
Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2002.
Hoàng Văn Lân & Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt nam (1858 - cuối thế kỷ 19) quyển 3, tập 1, phần 1, Nhà xuất bản Giáo dục, 1979.
Nhiều người sọan, Lịch sử lớp 11 (nâng cao), Nhà xuất bản Giáo dục, 2007, tr. 224.
Nhiều người soạn, Hỏi Đáp lịch sử (tập 4), Nhà xuất bản Trẻ, tr. 32-34.
Nhiều người soạn, Hỏi đáp về Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh tập I, Nhà xuất bản Trẻ, 2006, tr. 103
Huỳnh Minh, Gia Định xưa'', Nhà xuất bản VH-TT, 2006, tr. 96.
Phan Trần Chúc, Nguyễn Tri Phương, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2001.

Chú thích

G
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Xung đột năm 1859
Xung đột năm 1860
Xung đột năm 1861


title: Agapetus zniachtl

text:
Agapetus zniachtl là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Mae Tha, Lamphun

text:
Mae Tha () là một huyện (amphoe) của tỉnh Lamphun, miền bắc Thái Lan.

Etymology
Huyện is named after the Mae Tha river.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) Mae Tha được thành lập vào năm 1939, khi khu vực này đã được tách ra từ Mueang Lamphun district. Đơn vị hành chính này đã được nâng cấp thành huyện vào ngày 22 tháng 7 năm 1958.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ): Thung Hua Chang, Ban Hong, Pa Sang và Mueang Lamphun của tỉnh Lamphun, Mae On của tỉnh Chiang Mai, Mueang Lampang, Hang Chat và Soem Ngam của tỉnh Lampang.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 68 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Tha Sop Sao nằm trên một phần của tambon Tha Sop Sao, và Tha Kat nằm trên một phần của tambon Tha Kat và Tha Khum Ngoen. Có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com (tiếng Thái)

Mae Tha


title: Ochosternus zealandicus

text:
Ochosternus zealandicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được White miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Ochosternus


title: Bronchales

text:
Bronchales là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 463 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Katoki Hajime

text:
là một nhà thiết kế máy móc, cơ giới người Nhật. Ông sinh ngày 3 tháng 12 năm 1963 tại tỉnh Saitama, Nhật Bản.

Tiểu sử

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang fan-made không chính thức bằng tiếng Nhật

Người Saitama
Nhà thiết kế cơ giới


title: Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

text:
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (đôi khi được gọi tắt là Sgt. Pepper) là album phòng thu thứ 8 của ban nhạc The Beatles. Album được phát hành ngày 1 tháng 6 năm 1967 bởi nhà sản xuất George Martin. Sgt. Pepper được coi là một trong những kiệt tác của lịch sử âm nhạc thế giới, một trong những album vĩ đại nhất, bao gồm trong đó những tác phẩm nổi tiếng như ca khúc tiêu đề, "With a Little Help from My Friends", "Lucy in the Sky with Diamonds" và "A Day in the Life".

Quá trình thu âm album mất 129 ngày bắt đầu từ ngày 6 tháng 12 năm 1966. Album này của The Beatles phát triển hoàn thiện những kĩ thuật và ấn tượng từ album thành công trước đó của họ, Revolver. Martin có sử dụng thêm nhiều hiệu ứng từ việc sử dụng dàn nhạc dây cũng như thuê những nghệ sĩ chuyên biệt cho từng nhạc phẩm. Bìa album được thiết kế bởi Peter Blake đặt ban nhạc vào chính giữa những miếng hình cắt dán của những thần tượng của họ.

Sgt. Pepper đứng đầu UK Albums Chart trong vòng 27 tuần và đứng đầu Billboard trong 15 tuần. Album được đề cử tới 7 giải Grammy năm 1968 và giành 4 trong số đó, trong đó có "Album của năm". Năm 2004, tạp chí Rolling Stone xếp Sgt. Pepper ở vị trí số 1 trong danh sách "500 album vĩ đại nhất mọi thời đại". Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band cũng là một trong những album bán chạy nhất lịch sử với khoảng 32 triệu đĩa đã bán.

Ý tưởng
The Beatles thực sự mệt mỏi sau những tour diễn dài và họ quyết định dừng lại vào tháng 8 năm 1966. Sau những căng thẳng ở tour diễn tại Mỹ, đặc biệt là buổi diễn bị hoãn tại Cincinnati, cả bốn thành viên – kể cả Paul McCartney, người tỏ ra hào hứng nhất với các chương trình tour – quyết định cần thời gian để nghỉ ngơi. Họ tự cho phép 2 tuần nghỉ, để phục vụ cho những mối quan tâm riêng. George Harrison quay lại Ấn Độ theo lời mời của Ravi Shankar để tu luyện trình độ đàn sitar. McCartney thì cùng với George Martin viết nhạc cho bộ phim The Family War. John Lennon tham gia đóng bộ phim How I Won the War và được mời tới vài cuộc triển lãm, nơi mà anh sau này gặp người vợ tương lai, Yoko Ono. Ringo Starr dành thời gian bên gia đình.

Tháng 11, sau chuyến bay cùng bạn gái Jane Asher và nhà quản lý Mal Evans từ Kenya, Paul McCartney đã manh nha những ý tưởng đầu tiên về khái niệm Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band cho The Beatles. Paul nói anh có ý tưởng này khi nhìn thấy chữ S và P (Salt – muối, và Pepper – hạt tiêu) trong một cửa hàng đồ ăn nhanh. Tên của album, được tạm dịch là Ban nhạc Những trái tim cô đơn của Trung Sĩ Pepper.

Quá trình sản xuất

Sáng tác và thu âm

Cũng giống mọi album khác của The Beatles, Sgt. Pepper được sáng tác chủ yếu bởi Lennon-McCartney. Cả album chỉ có "Within You Without You" là sáng tác của George Harrison. Sgt. Pepper là một album nữa của The Beatles, kể từ Revolver, mà họ hoàn toàn làm việc trong phòng thu.

Quá trình sáng tác và thu âm bắt đầu từ cuối năm 1966. Các thành viên có ý tưởng xây dựng album dựa nhiều về những hồi tưởng và kỉ niệm từ thời nhỏ. "Penny Lane" và "Strawberry Fields Forever" là 2 đĩa đơn đầu tiên ra mắt vào tháng 2 năm 1967 sau khi EMI và Brian Epstein thúc giục George Martin việc phát hành. Các bài hát này chỉ được phát hành dưới dạng đĩa đơn và LP, sau đó xuất hiện trong album Magical Mystery Tour. Ca khúc "Only a Northern Song" của Harrison cũng được sáng tác vào giai đoạn này song chỉ có trong bản soundtrack của bộ phim Yellow Submarine ra mắt năm 1969.

Ca khúc "Within You Without You" được thu âm ngày 15 tháng 3 năm 1967 với Harrison hát chính, sitar và acoustic guitar, các nhạc cụ còn lại được chơi bởi các nghệ sĩ khách mời, còn các Beatle khác không tham gia trực tiếp vào việc thu âm.

Ngày 17 tháng 3, McCartney mời nghệ sĩ Mike Leander để phụ trách dàn dây cho bài "She's Leaving Home". Ca khúc "Being for the Benefit of Mr. Kite!" của Lennon dựa trên chủ yếu nội dung quảng cáo của buổi diễn cùng tên của gánh xiếc Pablo Fanque.

Album sử dụng khá nhiều loại dương cầm đặc biệt. Đó là grand piano trong "A Day in the Life", lowrey organ trong "Lucy in the Sky with Diamonds", harpsichord trong "Fixing a Hole", harmonium trong "Being for the Benefit of Mr. Kite!". Các loại đàn khác như piano điện tử, Hammond organ, glockenspiel và mellotron cũng xuất hiện trong các ca khúc.

Harrison còn sử dụng tambura trong một số bài, như "Lucy in the Sky with Diamonds" và "Getting Better".

Bản hợp âm hoành tráng ở cuối ca khúc "A Day in the Life" là do 3 chiếc grand piano chơi đồng thời giống nhau ở giọng Mi trưởng. Lennon, Starr, McCartney, và Mal Evans đã cùng nhau chỉnh dây đàn, làm bè và chơi đoạn nhạc đó.

Quan điểm âm nhạc
Với Sgt. Pepper, The Beatles muốn tạo một dấu ấn mới, điều mà họ có được thông qua vài trải nghiệm làm phim và những chuyến lưu diễn, đặc biệt là trong chuyến đi tour tại Mỹ. McCartney muốn tạo ra vài nhân vật tưởng tượng cho mỗi thành viên của ban nhạc và sẽ thu âm với sự kết hợp của các nhân vật tưởng tượng đó. Ban nhạc "tổng hợp" này hứa hẹn sẽ tạo ra sự sáng tạo và tự do trong các sáng tác.

Album được mở đầu bằng ca khúc chủ đề, "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band". Đây là một ca khúc mang tính mở màn, để ban nhạc đi vào ca khúc chính thức đầu tiên ngay sau đó với sự thể hiện của Billy Shears (Ringo Starr) – "With a Little Help from My Friends". Bản kết thúc (reprise) của ca khúc mở màn này xuất hiện ở mặt sau và là ca khúc kết thúc album (trước "A Day in the Life" – ca khúc được coi là bản hùng ca tổng hợp cho toàn bộ ý tưởng album).

Tuy nhiên, ban nhạc đã bỏ gần như ngay lập tức ý tưởng ban đầu sau khi thu 2 bài hát đầu tiên và bản kết thúc. Lennon nói rằng album cần được sáng tác như mọi album khác. Sgt. Pepper được coi là hình mẫu cơ bản cho khác niệm "quan điểm âm nhạc" cũng như "cấu trúc" trong một album chủ đề.

Ca từ

Theo đuổi psychedelic rock, ca từ của album mang nhiều ý nghĩ tới việc lạm dụng chất kích thích và các loại hình liên quan. Chính vì điều này mà nhiều bài hát bị cấm bởi BBC và bị chỉ trích trong rất nhiều phương tiện khác.

Ca khúc "A Day in the Life", với câu hát nổi tiếng "I'd love to turn you on" ("Anh (phải/nên) yêu để làm em thức tỉnh"), bị BBC cấm phát sóng với lý do "ủng hộ một cách tích cực việc sử dụng chất kích thích (drug-talking)". Cả Lennon lẫn McCartney đều khẳng định không hề có chút ý gì liên quan tới ma túy, dù rằng sau này Paul có nói rằng việc viết lời nhắm tới thực tế cấm sử dụng chất kích thích. Một câu hát khác ""Found my way upstairs and had a smoke/And somebody spoke and I went into a dream" ("Thấy mình cần bước lên (cầu thang) và hút/Có ai đó nói và tôi đi vào cơn mơ") khiến nhiều người nghĩ tới dùng cần sa.

Câu hát "Doing the garden, digging the weeds/Who could ask for more?" ("Đi làm vườn, trồng cỏ/Liệu ai còn muốn hơn?") trong "When I'm Sixty-Four" cũng khiến tạo liên tưởng tương tự.

Ca khúc nổi tiếng "Lucy in the Sky with Diamonds" cũng bị cấm phát sóng do BBC lo ngại vì phần điệp khúc viết tắt tạo nên cụm từ LSD – một chất kích thích vốn đã bị cấm. John Lennon giải thích bài hát là lời anh gửi gắm tới con trai Julian Lennon.

Paul McCartney sau này có nói: ""Lucy in the Sky", hẳn vậy. Có nhiều người thích những liên tưởng về ma túy, nhưng, cũng không có gì khó để đoán ra những ảnh hưởng của chúng trong giai điệu của Beatles. Mọi người đều dùng chất kích thích, theo cách này hay cách khác, và chúng tôi cũng vậy. Nhưng viết nhạc là một công việc quan trọng tới mức không được phép quên nó ở bất kỳ lúc nào."

Bìa đĩa
Phần bìa album được chỉ đạo nghệ thuật bởi Robert Fraser, thiết kế bởi Peter Blake và vợ anh Jann Haworth, và được chụp bởi Michael Cooper. Đó là hình ảnh của rất nhiều nhân vật nổi tiếng. The Beatles trong bộ trang phục của ban nhạc Sgt. Pepper đứng ở chính giữa bìa đĩa. Trang phục của họ được thiết kế bởi Manuel Cuevas.

Trang phục của họ có thể dễ dàng nhận thấy:
 Huy hiệu MBE của hoàng gia Anh trên áo của Harrison và McCartney. 4 thành viên của The Beatles được trao tước hiệu này vào năm 1965.
 Quốc huy Vương quốc Anh ở tay áo phải của Lennon.
 Huy hiệu của cảnh sát tỉnh Ontario, Canada ở tay áo McCarney.

Chiếc trống ở trung tâm album được thiết kế bởi Joe Ephgrave.

Có khoảng 70 nhân vật xuất hiện trong bìa album, trong đó có vài nghệ sĩ guru theo đề nghị của Harrison. Có thể dễ dàng tìm thấy Marlene Dietrich, Carl Gustav Jung, W.C. Fields, Diana Dors, James Dean, Bob Dylan, Issy Bonn, Marilyn Monroe, Aldous Huxley, Karlheinz Stockhausen, Sigmund Freud, Aleister Crowley, Edgar Allan Poe, Karl Marx, Oscar Wilde, William S. Burroughs, Marlon Brando, Stan Laurel và Oliver Hardy, và nghệ sĩ hài Lenny Bruce. Cũng có trong khung hình cả ảnh của thành viên cũ của Beatles, Stuart Sutcliffe. Pete Best, một thành viên cũ khác của Beatles, nói rằng Lennon đã mượn vài chiếc huy hiệu của gia đình thông qua mẹ của anh để làm bìa album. Thậm chí Adolf Hitler và Jesus cũng được Lennon đề nghị đưa vào, song lập tức bị từ chối.

Phần bìa album tiêu tốn khoảng 2.868 bảng Anh (tương đương với khoảng 38.823 bảng so với tỷ giá hiện tại), và hiển nhiên đó là kỉ lục vô tiền khoáng hậu tại thời điểm đó. Đây là một trong số những phần bìa album tốn kém nhất lịch sử âm nhạc thế giới.

Bìa album Sgt. Pepper giành giải Grammy 1968 cho phần thiết kế bìa xuất sắc nhất. Quá trình dựng hình được giải thích khá ngắn gọn trong đoạn video mở đầu của album, ca khúc "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band", trích từ album sau này của The Beatles, The Anthology.

Đón nhận của công chúng

Khi ra mắt, Sgt. Pepper không những nổi tiếng mà còn được đánh giá khá tích cực. Album trở thành hiện tượng với số lượng tiêu thụ vô cùng lớn tại châu Âu, Bắc và Nam Mỹ, vài nước châu Phi, Nhật Bản, Úc, thậm chí trong nhiều hàng đĩa "chợ đen" tại Liên Xô. Hầu hết các đánh giá đều được đăng tải ngay tại tháng 6 năm 1967, thời điểm phát hành album và chúng đều rất tích cực. Cây bút Kenneth Tynan của tờ The Times miêu tả Sgt. Pepper như "một khoảnh khắc đặc biệt của nền văn minh phương Tây" . Richard Poirier viết "nghe Sgt. Pepper mà nghĩ rằng đó không chỉ là lịch sử của thế kỷ này mà là của cả nền âm nhạc quần chúng".

Richard Goldstein, một nhà báo khá nổi tiếng của tờ The New York Times, lại không đồng tình với quan điểm trên: "Như một sản phẩm cho trẻ con chậm lớn, Sgt. Pepper quá tầm thường. Nó lẫn lộn kèn và đàn harp, harmonica, có cả tiếng động vật, và cả dàn nhạc giao hưởng nữa." rồi bổ sung "album tạo được nhiều hiệu ứng, mù quáng và nhiều lỗi." Goldstein gọi "A Day in the Life" là "một sự nhầm lẫn tai hai đối với cảm xúc âm nhạc với một thảm họa về ca từ" và "đó sẽ là cột mốc quan trọng nhất của sự nghiệp Lennon-McCartney, thậm chí là của lịch sử nhạc pop." Tuy nhiên sau này, chính Goldstein cũng thay đổi quan điểm, rằng album "tốt hơn tới 80% thứ âm nhạc ngày nay."

Tháng 4 năm 1967, Brian Wilson (vốn có vấn đề về tâm lý) đã thực sự bị xúc động bởi "A Day in the Life" khi Paul chơi tại Los Angeles. Sau đó, Brian bỏ dự án Smile cùng The Beach Boys và chỉ hoàn thành nó khi quay trở lại ban nhạc vào năm 2003. Van Dyke Parks nói: "Brian có chút vấn đề. Thứ đã làm tan nát trái tim anh ấy chính là Sgt. Pepper."

Trong khoảng thời gian phát hành, Jimi Hendrix có biểu diễn ca khúc mở màn album, với sự tham gia của Harrison và McCartney.

Vị trí xếp hạng của Sgt. Pepper là một sự kiện có một không hai. Tại Anh, album xuất hiện ở vị trí số 8, sau đó là số 1 ở tuần tiếp theo và ngự trị tới 23 tuần liên tục. Thực tế, album còn giữ vị trí đó trong vài tuần khác, đó là trong thời gian Giáng sinh. Năm 1992, CD kỉ niệm 25 năm phát hành Sgt. Pepper đạt vị trí cao nhất là thứ 6. Năm 2007, Sgt. Pepper vẫn có được vị trí thứ 47 tại Anh. Tổng cộng, album có tới 201 tuần trong UK Albums Chart, trở thành album vĩ đại thứ hai của lịch sử âm nhạc Anh sau Greatest Hits của Queen. Tại Mỹ, album bán được khoảng 11 triệu bản, đóng góp một phần lớn vào doanh thu 32 triệu bản của album.

Sgt. Pepper giành 4 giải Grammy và là album rock đầu tiên giành giải Grammy cho Album của năm.

Tôn vinh
Sgt. Pepper được coi là một trong những album nhạc rock xuất sắc nhất, trong những bảng xếp hạng của Rolling Stone, Bill Shapiro, Alternative Melbourne, Rod Underhill và VH1. Năm 1987, Rolling Stone xếp hạng Sgt. Pepper là album xuất sắc nhất của 2 thập kỷ 1967-1987. Sgt. Pepper là album xuất sắc nhất mọi thời đại trong chương trình "Music in a Millenium" – một chương trình cộng tác của HMV, Channel 4, The Guardian và Classic FM năm 1997. Năm 1998, độc giả tạp chí Q xếp album ở vị trí số 7, trong khi khán giả của kênh VH1 xếp album ở vị trí thứ 10 vào năm 2003. Năm 2004, Rolling Stone xếp Sgt. Pepper vào vị trí số một trong danh sách "500 album của mọi thời đại" và vị trí đó vẫn không đổi cho tới tận ngày nay.

Năm 2002, Q chỉ xếp album vào vị trí 13 trong danh sách 100 album xuất sắc nhất của nước Anh. Năm 2006, tạp chí Time cũng đưa Sgt. Pepper vào trong danh sách những album xuất sắc nhất mọi thời đại.

Tháng 7 năm 2008, chiếc trống ở bìa album được bán đấu giá với kỉ lục 670.000 € (tương đương với khoảng 879.000 $) bởi nhà đấu giá nổi tiếng Christie's.

Các bài hát "With a Little Help from My Friends", "Lucy in the Sky with Diamonds", "Getting Better" và "Good Morning Good Morning" được download miễn phí trong game The Beatles: Rock Band, phát hành trên Xbox 360, Wii và PlayStation 3.

Sgt. Pepper là tạo nên vô cùng lượng album hâm mộ. Đáng kể nhất là Sgt. Pepper Knew My Father (1988) do rất nhiều nghệ sĩ cùng tham gia hát lại các ca khúc của album. Todd Rundgren, một người bạn và là đồng nghiệp của Starr, đã tổ chức Sgt. Pepper tour vào năm 2008 với sự tham gia của rất nhiều ngôi sao, như Denny Laine của ban nhạc Wings, á quân American Idol Bo Bice, Lou Gramm của ban nhạc The Foreigner và ca sĩ dành giải Grammy Christopher Cross. Ban nhạc Cheap Trick thậm chí còn phát hành một album hát lại nguyên Sgt. Pepper trong liveshow tại New York với sự tham gia của Geoff Emerick – kĩ thuật viên chính của album năm 1967. Nhóm nhạc Easy Star All-Stars cũng cho ra mắt một album tri ân của Sgt. Pepper, Easy Star's Lonely Hearts Dub Band.

Năm 1978, bộ phim Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band ra mắt để ghi nhớ The Beatles và album này, với diễn xuất của The Bee Gees và Peter Frampton. Billy Preston vào vai "Trung sĩ Pepper". Bộ phim sử dụng nhiều tư liệu và các bài hát trong album. Tuy nhiên bộ phim được cho là tẻ nhạt và thiếu tính thẩm mỹ.

Danh sách ca khúc
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band là album đầu tiên của The Beatles mà bản phát hành tại Mỹ và Anh là như nhau.

Theo Graham Calkin, Mark Lewisohn và Ian MacDonald.

Giải Grammy
Album được đề cử 7 giải Grammy vào năm 1968 và đạt 4 trong số đó, trong đó có giải thưởng quan trọng Album của năm. Đây là album nhạc Rock đầu tiên có được vinh dự này.

Các đề cử

Có nhiều tranh cãi xung quanh giải thưởng cho Album Pop xuất sắc nhất. Về cơ bản, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band là một album nhạc rock. Thực tế, giải Grammy năm 1968 là một giải Grammy gây khá nhiều chỉ trích khi The Beatles không có được giải cho Trình diễn Song ca hoặc Nhóm xuất sắc nhất hay Trình diễn Song ca hoặc Nhóm nhạc Rock xuất sắc nhất. Sau Grammy 1968, giải Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất, dù vừa mới được lập vào chính năm 1968, liền bị xóa bỏ. Tới tận năm 1995 người ta mới tái lập lại giải thưởng này sau sự bùng nổ của trào lưu pop trên thế giới.

Lên màn ảnh
Ngày 10 tháng 2 năm 1967, sau khi kết thúc "A Day in the Life", 6 chuyên viên quay phim của album dự định làm một bộ phim phát sóng lên truyền hình giới thiệu về quá trình thực hiện Sgt. Pepper, với kịch bản viết bởi Ian Dallas và đạo diễn bởi Keith Green. Tuy nhiên dự án này không hoàn thành.

Dự án trên bao gồm tất cả các bài hát, xen lẫn vào đó là các đoạn clip của quá trình làm việc. Vì dự án đã không thể được thực hiện, các clip trên chỉ được biết tới lần đầu tiên trong bộ phim tài liệu Imagine: John Lennon công chiếu năm 1988. Một bản đầy đủ hơn xuất hiện trong The Beatles Anthology sau đó.

Năm 1992, một đoạn phim tư liệu với tên The Making of Sgt. Pepper được chương trình London Weekend Television, với sự xuất hiện của George Martin, Neil Aspinall và 3 thành viên còn sống của The Beatles. Sau đó, đoạn phim này cũng xuất hiện trong chương trình tài liệu của kênh VH1.

Thành phần tham gia sản xuất
Theo Mark Lewisohn và Alan W. Pollack
The Beatles
 John Lennon – sáng tác, hát chính, hát bè, lead guitar, acoustic guitar, harmonica, organ, piano, phách, bộ gõ, tay vỗ và hiệu ứng âm thanh.
 Paul McCartney – sáng tác, hát chính, hát bè, bass, acoustic guitar, phách, bộ gõ, tay vỗ và hiệu ứng âm thanh.
 George Harrison – sáng tác, lead guitar, hát bè, hát chính trong bài hát "Within You Without You", harmonica, phách, bộ gõ, tay vỗ và hiệu ứng âm thanh.
 Ringo Starr – trống và bộ gõ, harmonica, hát chính trong "With a Little Help from My Friends".

Nghệ sĩ tham gia
 Neil Aspinall – tambura và harmonica.
 Geoff Emerick – thu âm và kĩ thuật âm thanh.
 Mal Evans – đồng bộ thời gian và bè piano Mi trưởng trong chuỗi hợp âm cuối cùng.
 George Martin – nhà sản xuất, kĩ thuật âm thanh. Martin là người chỉ huy dàn nhạc chính của album, chơi organ trong "Being for the Benefit of Mr. Kite!" và "With a Little Help from My Friends", harpsichord trong "Fixing a Hole", piano đệm trong "Getting Better" và chơi chính trong "Lovely Rita" và trong chuỗi hợp âm cuối cùng.
 Các nghệ sĩ được Martin mời
Đó là bộ 4 chơi kèn cor trong "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" hướng dẫn và chỉ huy bởi Martin và McCartney: Neill Sanders, James W. Buck, John Burden, Tony Randall. Dàn dây và harp bởi Mike Leander trong "She's Leaving Home". Dàn tabla, sitar, dilruba, violin và cello trong "Within You Without You"; clarinet trong "When I'm Sixty Four"; dàn dây trong "A Day in the Life".

Xếp hạng

Thư mục

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
 Rolling Stone - 500 Greatest Albums of All Time: Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band - The Beatles
It Was 40 Years Ago Today..., tháng 4 năm 2007 Parade
Recording data and notes on mono/stereo mixes and remixes  từ bản tiếng Anh của fanclub Beatles Na Uy
40th Anniversary retrospective, The Age

Album của The Beatles
Album năm 1967
Album quán quân Billboard 200
Album chủ đề
Giải Grammy cho Album của năm
Album sản xuất bởi George Martin
Album của Capitol Records
Giải Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất
Album của Parlophone
Album thu âm tại Abbey Road Studios


title: Eisenstadt

text:
Eisenstadt (, , ) là một thành phố ở Áo, thủ phủ bang Burgenland. Thành phố có dân số khoảng 12.190 người (năm 2006). Trong chế độ quân chủ Habsburg, Kismarton (Eisenstadt) là thủ phủ của gia đình quý tộc Hungary Eszterházy. Nhà soạn nhạc Joseph Haydn sinh sống ở đó như Hofkapellmeister dưới sự bảo trợ Esterházy.
Eisenstadt nằm trên một đồng bằng sông Wulka, dưới chân phía nam của dãy núi Leitha, khoảng 12 km từ biên giới Hungary.

Tham khảo

Thủ phủ bang Áo
Huyện của Burgenland
Đô thị của Burgenland


title: Clanculus jussieui

text:
Clanculus jussieui là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Clanculus


title: Pollena Trocchia

text:
Pollena Trocchia là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 11 km về phía đông của Napoli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 13.724 người và diện tích là 8,1 km².

Đô thị Pollena Trocchia bao gồm frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Trocchia, Guindazzi, and San Gennariello.

Pollena Trocchia giáp các đô thị: Casalnuovo di Napoli, Cercola, Ercolano, Massa di Somma, Sant'Anastasia, Volla.

Biến động dân số

Tham khảo

Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: 24450 Victorchang

text:
24450 Victorchang là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1856.0822682 ngày (5.08 năm).

Nó được phát hiện ngày 29 tháng 8 năm 2000 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory và được đặt tên cho Victor Chang.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Bình Định (định hướng)

text:
Bình Định có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Tỉnh Bình Định
 Phường Bình Định, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định
 Xã Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
 Xã Bình Định, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
 Xã Bình Định, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc
 Xã Bình Định Bắc, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam
 Xã Bình Định Nam, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam
 Xã cũ Bình Định thuộc huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam; nay tương ứng với hai xã Bình Định Bắc và Bình Định Nam.

Trung Quốc
 Huyện Bình Định thuộc địa cấp thị Dương Tuyền, tỉnh Sơn Tây.


title: Quận Wyoming, West Virginia

text:
Quận Wyoming là một quận ở tiểu bang Tây Virginia. Đến thời điểm năm 2000, dân số quận là 25.708 người. Quận lỵ là Pineville . Quận Wyoming được thành lập năm 1850 từ quận Logan.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 502 dặm vuông (1.300 km ²), trong đó, 501 dặm vuông (1.297 km ²) là đất và dặm 1 vuông (2 km ²) của nó (0,19%) là nước.

Các xa lộ chính

Tham khảo

Quận Wyoming, Tây Virginia
Quận của West Virginia


title: Mortoniella simla

text:
Mortoniella simla là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Mortoniella


title: Coelioxys elizabeth

text:
Coelioxys elizabeth là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Toro & Fritz mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1991


title: Bulbophyllum novae-hiberniae

text:
Bulbophyllum novae-hiberniae là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

novae-hiberniae]]

N


title: Republic Plaza, Singapore

text:
Republic Plaza (tiếng Trung: 共和大厦 -Cộng Hòa Đại Hạ) là một trong ba tòa nhà chọc trời cao nhất của Singapore, cùng với OUB Centre và UOB Plaza One, cả ba tòa nhà này đều cao 280 m. Hoàn thành vào năm 1995, tòa nhà này có 66 tầng và 1 tầng ngầm.

Tham khảo

Nhà chọc trời Singapore


title: Acroniopus ater

text:
Acroniopus ater là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Acroniopus


title: Nayagarh

text:
Nayagarh là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Nayagarh thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Nayagarh có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 178 mét (583 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nayagarh có dân số 14.311 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Nayagarh có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 87%, và tỷ lệ cho phái nữ là 81%. Tại Nayagarh, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Alicudi

text:
Alicudi là một đảo nhỏ ở phía cực tây trong số 8 đảo làm thành Quần đảo Eolie trong biển Tyrrhenus, phía bắc Sicilia, cách đảo Lipari khoảng 40 km về phía tây. Đảo Alicudi có diện tích 5,2 km², và có dạng hình nón gồ ghề. Điểm cao nhất trên đảo là núi Monte Filo dell'Arpa, cao 675 m.

Lịch sử

Đảo được tạo thành bởi ngọn núi lửa Montagnola, cách đây khoảng 150.000 năm trước. Tiến trình hình thành đảo lần chót được cho là đã xảy ra khoảng 28.000 năm trước đây.

Tên "Alicudi" hiện nay là một sự sửa chữa sai lạc của tên đảo bằng tiếng Hy Lạp cổ Ericusa (đảo Erica), phái sinh từ tên cây Erica (cây thạch thảo), cũng gọi là thạch nam, hiện vẫn còn mọc trên các bờ dốc của đảo. Trong nhiều thế kỷ, Alicudi đã là mục tiêu cho các bọn cướp biển tới cướp phá, vì thế cư dân trên đảo đã buộc phải làm các hầm trú ẩn ở các khu đất bậc thang cao.

Dân số
Theo các bằng chứng về khảo cổ, đảo có người cư ngụ từ khoảng thế kỷ thứ 17 trước Công nguyên. Người ta cũng tìm thấy các mảnh đồ sành từ thời La Mã cổ đại ở vùng bờ phía đông của đảo.

Hiện nay đảo có khoảng 120 cư dân, phần lớn sống bằng ngư nghiệp, số còn lại làm nghề trồng trọt. Trên đảo chỉ có một tiệm ăn với các món ăn chủ yếu chế biến từ hải sản.

Cùng với các đảo khác thuộc Quần đảo Eolie, đảo Alicudi đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 About Alicudi
 Aeolian Island tourism website
 Topographic Map of the Island
 Alicudi web

Đảo Ý
Quần đảo Eolie


title: Katihar

text:
Katihar là một thành phố và khu đô thị của quận Katihar thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Địa lý
Katihar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 20 mét (65 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Katihar có dân số 175.169 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Katihar có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Katihar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Ceprano

text:
Ceprano là một đô thị thuộc tỉnh Frosinone trong vùng Lazio nước Ý. Đô thị này có diện tích 37 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2004 là 8312 người.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Arce, Castro dei Volsci, Falvaterra, Pofi, Ripi, San Giovanni Incarico, Strangolagalli.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Mai Kiều Liên

text:
Mai Kiều Liên (sinh 1 tháng 9 năm 1953) là một nữ doanh nhân Việt Nam, chức vụ hiện tại Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk). Bà từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII.

Tiểu sử
 Mai Kiều Liên sinh ngày 1 tháng 9 năm 1953 tại Paris, Pháp; nguyên quán: Vị Thanh, Hậu Giang, là người dân tộc Kinh. Cha của bà là bác sĩ Mai Văn Thông (1928–2013), mẹ là Nguyễn Kim Tòng. Cha mẹ đều là bác sĩ nặng lòng yêu quê hương nên đã vui vẻ chấp nhận mọi gian nan khi đưa cả gia đình trở về Việt Nam năm 1957.
 Mai Kiều Liên học tại trường Trưng Vương-Hà Nội, vào những năm chiến tranh khốc liệt phải sơ tán về nông thôn, học giữa bãi sông Hồng.
 1976: tốt nghiệp Đại học từ năm 1976 về chế biến thịt và sữa tại Moscow, Liên Xô.
 8/1976 – 8/1980: Kỹ sư phụ trách Khối sản xuất sữa đặc và sữa chua Nhà máy sữa Trường Thọ, Công ty Sữa – Cà phê Miền Nam (tiền thân của Công ty Sữa Việt Nam).
 8/1980 – 2/1982: Kỹ sư Công nghệ Phòng Kỹ thuật Xí nghiệp Liên hợp Sữa Cà phê Bánh kẹo 1.
 2/1982 – 9/1983: Trợ lý Giám đốc, Phó Giám đốc Kỹ thuật Nhà máy Sữa Thống Nhất, Xí nghiệp Liên hợp Sữa Cà phê Bánh kẹo 1.
 9/1983 – 6/1984, bà đi học Quản lý Kinh tế tại Đại học Kinh tế Leningrad, Liên Xô.
 7/1984 – 11/1992: Phó Tổng Giám đốc Vinamilk, phụ trách lĩnh vực kinh tế.
 12/1992 – nay: Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk).
 1996 – 2001: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII
 11/2003 – 7/2015: Kiêm nhiệm Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk).

Trình độ chuyên môn
 Chứng chỉ Quản lý Kinh tế, Đại học Kỹ sư Kinh tế Leningrad, Nga.

 Chứng chỉ Quản lý chính trị, Học viện Chính trị Quốc gia, Việt Nam.

 Kỹ sư về chế biến thịt và sữa, Đại học Moscow, Liên Xô.
 Chứng chỉ đào tạo về Quản trị Công ty.

Danh hiệu
 Anh hùng Lao động Thời Kỳ Đổi Mới (năm 2005).
 Huân chương Độc lập hạng Ba (năm 2022).
 Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2006).
 Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2001).
 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á,do Forbes Asia bình chọn bốn năm liên tiếp từ 2012.
 50 Phụ nữ Ảnh hưởng nhất Việt Nam năm 2017 (Forbes Vietnam).

Gia đình
Chồng bà là Nguyễn Hiệp, công tác tại Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1953
Người Paris
Người Hậu Giang
Doanh nhân Việt Nam
Nữ doanh nhân Việt Nam
Lãnh đạo doanh nghiệp
Nữ lãnh đạo doanh nghiệp
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Huân chương Lao động
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Nhân vật còn sống
Cựu học sinh trường Trung học cơ sở Trưng Vương, Hà Nội


title: Ngô Kỳ Long

text:
Ngô Kỳ Long (sinh ngày 31 tháng 10 năm 1970) là nam ca sĩ và diễn viên người Đài Loan.

Tiểu sử
Kỳ Long là con thứ 2 trong gia đình họ Ngô với 1 anh trai và 1 em trai. Anh được miêu tả là người thích vận động lúc còn nhỏ vì anh đã tham gia tập luyện Judo và Taekwondo. Sự cố gắng trong 2 môn võ thuật này đã mang lại cho anh đai đen nhị đẳng Judo và hiện tại là đai đen ngũ đẳng môn Taekwondo. Thêm vào đó, Kỳ Long còn là một nhà vô địch môn Taekwondo cấp tỉnh ở Đài Loan.

Kỳ Long cũng rất xuất sắc trong học tập khi còn nhỏ với việc luôn giữ vững thành tích trong 3 hạng đầu tiên của lớp. Bên cạnh đó anh còn giành được nhiều giải thưởng trong cuộc thi viết thư pháp, vẽ tranh và viết luận.

Sự nghiệp
Năm 1988, ở tuổi 17, Long đã được một đại diện trong ngành giải trí chú ý khi đang làm việc bán thời gian; người này khuyên anh đi thử giọng cho nhóm nhạc Tiểu Hổ Đội của Đài Loan. Ban đầu Kỳ Long từ chối vì anh mong muốn tập trung vào việc phát triển sự nghiệp của một vận động viên, nhưng cuối cùng anh cũng bị thuyết phục đi dự thi. Lần thử giọng đã thành công và anh được chọn để trở thành một thành viên của ban nhạc, cùng hai người khác - Tô Hữu Bằng và Trần Chí Bằng. Kỳ Long được đặt nghệ danh là Phích Lịch Hổ trong ban nhạc.

Cùng với việc phát hành hai albums Happy New Year năm 1988 và Leisurely Cruising - Tiêu Dao Du năm 1989, Tiểu Hổ Đội đã có được cả thành công và sự công nhận từ phía khán giả để trở thành những thần tượng nổi tiếng trong khu vực. Sự thành công của nhóm được cho là đã truyền cảm hứng cho thế hệ kế tiếp của làng nhạc pop Đài Loan, và từ đó dẫn đến việc hình thành những nhóm nhạc khác như F4.

Sau khi những đĩa nhạc của nhóm đã bán được hàng triệu bản, nhóm đã bị giải tán do việc phải thi hành nghĩa vụ quân sự bắt buộc của Trần Chí Bằng. Kỳ Long tự một mình tiếp tục công việc trong ngành công nghiệp giải trí, mở rộng sang những album bằng Mandarin (tiếng Phổ Thông) và Cantonese (tiếng Quảng Đông) với những đĩa đơn thành công vang dội như "Best Wishes to You" và "Waiting Day by Day". Việc tách ra riêng đã chứng minh sự thành công khi anh chiến thắng giải thưởng Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất năm 1993 tại Hong Kong, cùng với sự thành công của phòng vé từ bộ phim điện ảnh "The Butterfly Lovers" - Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài năm tiếp theo mà trong đó anh đóng vai chính Liang Shangbo (Lương Sơn Bá) bên cạnh Charlie Yeung (Dương Thái Ni).

Kỳ Long tiếp tục tham gia đóng những phim điện ảnh khác như "Love in the Time of Twilight" (1995), "Thunder Cops" (1996) và "Never Say Goodbye" (2001) mặc dù không có phim nào trong số này sánh được với sự thành công về doanh thu của "The Butterfly Lovers". Tuy nhiên thành công trong lĩnh vực âm nhạc của anh lại giành được cho anh danh hiệu một trong "Tứ tiểu thiên vương" của Đài Loan (được trao cho 4 thần thượng trẻ nổi tiếng nhất của thập niên 1990) cùng với Tô Hữu Bằng, Lâm Chí Dĩnh & Kim Thành Vũ.

Phát triển xa hơn
Với việc phát sóng của bộ phim TVB có tựa đề "Thử thách nghiệt ngã", phim ATV "Hiệp nữ náo thiên quan" và phim Đài Loan " Hiệp đạo tiêu thập nhất lang" tại Trung Hoa Đại Lục, Ngô Kỳ Long đã đạt được sự thành công và nổi tiếng trong lĩnh vực phim truyền hình. Kể từ đó anh làm việc ở cả hai lĩnh vực điện ảnh và truyền hình, mà gần đây là việc tham gia trong bộ phim được đầu tư kinh phí cao "Mặc công binh pháp" với Lưu Đức Hoa.

Đời tư
Ngô Kỳ Long và Mã Á Thư đã kết hôn vào tháng 12 năm 2006. Cuộc hôn nhân ấy chỉ kéo dài được 3 năm. Vào đầu năm 2009 họ đã chính thức ly hôn và đang trong quá trình hoàn tất hồ sơ.

Ngày 13 tháng 11 năm 2013, anh chính thức công khai hẹn hò cùng với nữ diễn viên Lưu Thi Thi.Cả 2 nên duyên khi đóng cặp trong bộ phim cổ trang "Bộ Bộ Kinh Tâm".
Ngày 20 tháng 1 năm 2015 Ngô Kỳ Long và Lưu Thi Thi đã đăng ký kết hôn và tổ chức hôn lễ tại đảo Bali, Indonesia.
Ngày 27 tháng 4 năm 2019, Lưu Thi Thi hạ sinh con trai đầu lòng tại Đài Loan, em bé có biệt danh là Bộ Bộ (步步).

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Album nhạc đã phát hành

Tiểu đội Hổ albums
 1988: Happy New Year
 1989: Leisurely Cruising
 1989: Boys Don't Cry
 1990: Red Dragonfly
 1990: Meeting of the Stars
 1991: Love
 1991: Goodbye
 1992: Best Dance Remix
 1993: The Stars Still Shine
 1994: Happy Forever
 1995: Feeling Helplessly Worried
 1996: Little Tigers 1995 Concert (live)

Mandarin albums
 1992: Youth Chasing Wind
 1993: Pursuing Dreams
 1993: Suddenly Looking Back
 1994: Want to Find a Place
 1994: Fly Together
 1995: Insist
 1995: Lonely Star 119
 1996: Thundering Storm compilation
 1996: Sing a Movie
 1997: Hero

Cantonese albums
 1993: Waiting Day by Day
 1993: My Summer Dream
 1994: Love for a Future
 1994: Loving You
 1994: Strange and Deep New Songs compilation
 1996: Find Me
 1999: Warner's I Love Classics collection

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vpanda - Nicky Wu VN Fans club

Sinh năm 1970
Họ Ngô
Người Đài Bắc
Người Tân Bắc
Người Đài Loan
Diễn viên Đài Loan
Nam diễn viên Đài Loan
Nam ca sĩ Đài Loan
Nam ca sĩ thế kỷ 20


title: Warin Chamrap (huyện)

text:
Warin Chamrap () là một huyện (amphoe) ở phía tây của tỉnh Ubon Ratchathani, đông bắc Thái Lan.

Đại học Ubon Ratchathani nằm ở huyện Warin Chamrap.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Mueang Ubon Ratchathani, Sawang Wirawong, Na Yia, Det Udom, Samrong của tỉnh Ubon Ratchathanivà Kanthararom của tỉnh Sisaket.
Nguồn nước quan trọng ở huyện này là sông Mun.

Lịch sử
Năm 1913 Huyện đã được đổi tên từ Thaksin Ubon (ทักษิณอุบล) to Warin Chamrap.

Hành chính
Huyện này được chia thành 16 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 185 làng (muban). Thị xã (thesaban mueang) Warin Chamrap nằm trên toàn bộ tambon Warin Chamrap. Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Saen Suk nằm trên toàn bộ tambon Saen Suk, và Huai Kha Yung nằm trên một phần của tambon Huai Kha Yung. Có 15 Tổ chức hành chính tambon.

Các con số không có trong bảng này là tambon nay tạo thành huyện các huyện Samrong và Sawang Wirawong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Warin Chamrap


title: Trichomacronema paniae

text:
Trichomacronema paniae là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Trichomacronema


title: Grezzana

text:
Grezzana là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 100 km về phía tây của Venice và khoảng 10 km về phía đông bắc của of Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 10.525 người và diện tích là 52 km².

Grezzana giáp các đô thị: Bosco Chiesanuova, Cerro Veronese, Erbezzo, Negrar, Roverè Veronese, Sant'Anna d'Alfaedo, và Verona.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.grezzana.vr.it/

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Minicymbiola corderoi

text:
Minicymbiola corderoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Minicymbiola
Động vật được mô tả năm 1953


title: Saint-Myon

text:
Saint-Myon  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Pháp. Xã này có diện tích 5,51 km², dân số năm 2006 410 người. Khu vực này có độ cao trung bình 353 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo và liên kết ngoài
INSEE
IGN

Saintmyon


title: Alice Superiore

text:
Alice Superiore là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 45 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 646 người và diện tích là 7,0 km².

Đô thị Alice Superiore có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Gauna.

Alice Superiore giáp các đô thị: Trausella, Meugliano, Meugliano, Lessolo, Rueglio, Vico Canavese, Fiorano Canavese, Issiglio, Lugnacco, Pecco, và Vistrorio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Marquette-en-Ostrevant

text:
Marquette-en-Ostrevant là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 7,47 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 1514 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Marquetteenostrevant


title: Mopleonus novus

text:
Mopleonus novus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Mopleonus


title: Tây Bengal

text:
Tây Bengal (, , nghĩa là "tây bộ Bengal") là một bang tại khu vực đông bộ của Ấn Độ. Đây là bang đông dân thứ tư toàn quốc, với trên 91 triệu dân theo số liệu năm 2011. Tây Bengal có diện tích , có biên giới quốc tế với Bangladesh (giáp các phân khu Rangpur, Rajshahi và Khulna), Nepal (giáp tỉnh số 1) và Bhutan (giáp cac vùng hành chính Samtse, Chukha và Sarpang), và có biên giới quốc nội với các bang Odisha, Jharkhand, Bihar, Sikkim, và Assam. Thủ phủ của bang là Kolkata. Tây Bengal cùng với quốc gia Bangladesh láng giềng và nhiều khu vực của bang Tripura hình thành khu vực dân tộc-ngôn ngữ Bengal.

Bengal cổ đại là nơi có một số vương quốc Vệ Đà lớn. Sau đó, khu vực trở thành bộ phận của các đế quốc lớn như Maurya và Gupta; rồi thuộc về các quốc gia Pala và Sena. Từ thế kỷ 13 trở đi, khu vực nằm dưới quyền cai trị của một vài sultan, quốc vương Ấn Độ giáo và địa chủ Baro-Bhuyan, kéo dài đến khi người Anh bắt đầu cai trị vào thế kỷ 18. Công ty Đông Ấn Anh củng cố sự chiếm giữ trong khu vực sau trận Plassey vào năm 1757, và Calcutta đóng vai trò là thủ đô của Ấn Độ thuộc Anh trong nhiều năm. Việc khu vực tiếp xúc sớm và kéo dài với sự cai trị của người Anh khiến cho giáo dục phương Tây được khoách trương, nhất là trong phát triển khoa học, cơ cấu giáo dục, và các cải cách xã hội. Bengal là một điểm nóng của phong trào độc lập Ấn Độ vào đầu thế kỷ 20, và bị phân chia khi Ấn Độ độc lập vào năm 1947 theo ranh giới tôn giáo thành hai thực thể riêng biệt: Tây Bengal là một bang của Ấn Độ, và Đông Bengal là bộ phận của Quốc gia tự trị Pakistan mới hình thành và đến năm 1971 thì trở thành quốc gia Bangladesh độc lập.

Tây Bengal là một khu vực lớn về sản xuất nông nghiệp, đóng góp nhiều thứ sáu vào tổng sản phẩm quốc nội ròng của Ấn Độ. Hoạt động chính trị tại Tây Bengal được chú ý, trong giai đoạn 1977-2011 bang nằm dưới quyền cai trị của chính phủ cộng sản được bầu cử theo hình thức dân chủ. Bang cũng được chú ý bởi các hoạt động văn hóa và sự hiện diện của các cơ cấu văn hóa và giáo dục; thành phố Kolkata được xem là "thủ đô văn hóa của Ấn Độ". Ngoài các truyền thống dân gian đa dạng, di sản văn hóa của bang còn bao gồm các nhân vật cừ khôi trong văn chương như Rabindranath Tagore cùng các nhạc sĩ, nhà làm phim và họa sĩ. Khác biệt với hầu hết các bang khác tại Ấn Độ, người dân Tây Bengal thưởng thức và luyện tập chơi bóng đá bên cạnh môn thể thao được ưa thích nhất toàn quốc là cricket.

Từ nguyên
Nguồn gốc tên gọi Bengal (gọi là Bangla hay Bongo trong tiếng Bengal) chưa rõ. Một thuyết cho rằng từ này bắt nguồn từ "Bang", một bộ lạc Dravida định cư trong khu vực vào khoảng 1000 TCN.

Lịch sử
Tại Tây Bengal, người ta khai quật được các công cụ thời kỳ đồ đá có niên đại từ 20.000 năm trước. Khu vực là một bộ phận của Vương quốc Vanga, một vương quốc cổ đại của Ấn Độ thời sử thi. Vương quốc Magadha được hình thành vào thế kỷ 7 TCN, lãnh thổ gồm có các khu vực Bihar và Bengal. Đây là một trong bốn vương quốc chủ yếu của Ấn Độ trong thời kỳ của Mahavira và Thích Ca Mâu Ni, và gồm có vài Janapada, hay lãnh địa/vương quốc Vệ Đà.

Một trong số những tham khảo ngoại quốc sớm nhất về Bengal là trong một đề cập đến một vùng đất tên là Gangaridai bởi người Hy Lạp cổ đại vào khoảng năm 100 TCN. Từ này được suy đoán là bắt nguồn từ Gangahrd (vùng đất có sông Hằng nằm ở giữa) khi chỉ dẫn đến một khu vực tại Bengal. Bengal có các quan hệ mậu dịch hải ngoại với Suvarnabhumi (nay thuộc Myanmar, Thái Lan, Malaysia, và Sumatra). Theo sách Mahavamsa, một vương tử của Vanga là Vijaya Singha chinh phục Lanka (Sri Lanka hiện đại) và đặt tên "Sinhala" cho quốc gia.

Sau một giai đoạn hỗn loạn, triều đại Pala Phật giáo cai trị khu vực trong bốn trăm năm, tiếp đến là giai đoạn cai trị ngắn ngủi của triều đại Sena Ấn Độ giáo. Rajendra Chola I của triều đại tại Nam Ấn từng xâm chiếm một số khu vực tại Bengal từ năm 1021 đến năm 1023. Hồi giáo xuất hiện lần đầu tiên tại Bengal trong thế kỷ 12 khi các nhà truyền giáo phái Sufi đến. Từ năm 1202 đến năm 1206, một sĩ quan của Vương quốc Hồi giáo Delhi là Bakhtiar Khilji tràn qua Bihar và Bengal xa về phía đông đến Rangpur, Bogra và sông Brahmaputra. Mặc dù không đưa được Bengal nằm dưới quyền kiểm soát của mình, song cuộc viễn chinh của Bakhtiar Khilji khiến cho Quốc vương của Sena và hai người con trai của ông ta phải chuyển đến một cung điện nay thuộc huyện Munshiganj của Bangladesh, quyền lực của họ suy giảm cho đến cuối thế kỷ 13.

Trong thế kỷ 14, vương quốc cũ được biết đến với tên gọi Vương quốc Hồi giáo Bengal, cai trị không liên tục cùng với Vương quốc Hồi giáo Delhi cũng như các quốc gia Ấn Độ giáo và địa chủ Baro-Bhuyan hùng mạnh. Vương quốc Deva cai trị đông bộ Bengal sau khi Sena sụp đổ. Vương quốc Hồi giáo Bengal gián đoạn do một cuộc nổi dậy của những người Ấn Độ giáo dưới quyền Raja Ganesha. Triều đại Ganesha bắt đầu vào năm 1414, song những người kế vị của ông sau đó cải sang Hồi giáo. Bengal một lần nữa nằm dưới quyền kiểm soát của triều đình Delhi khi Đế quốc Mogul chinh phục khu vực vào năm 1576. Có vài quốc gia Ấn Độ giáo độc lập được thành lập tại Bengal trong thời kỳ Mogul như Maharaja Pratap Aditya của Jessore và Raja Sitaram Ray của Burdwan. Các vương quốc này có đóng to lớn vào cảnh sắc kinh tế và văn hóa của Bengal, là những bức tường thành chống lại các cuộc tiến công của Bồ Đào Nha và Miến Điện. Vương quốc Koch Bihar tại bắc bộ Bengal trở nên thịnh vượng trong thế kỷ 16 và 17, chiến thắng trước người Mogul và tồn tại cho đến thời người Anh cai trị.

Các thương nhân châu Âu đến Bengal vào cuối thế kỷ 15, ảnh hưởng của họ tăng lên cho đến khi Công ty Đông Ấn Anh giành được quyền đánh thuế tại tỉnh (subah) Bengal sau trận Plassey vào năm 1757, khi Nawab Siraj ud-Daulah chiến bại trước người Anh. Khu quản hạt Bengal được thành lập vào năm 1765, cuối cùng bao gồm toàn bộ các lãnh thổ của Anh tại phía bắc của tỉnh Trung Bộ (nay là Madhya Pradesh), từ các cửa của sông Hằng và sông Brahmaputra đến dãy Himalaya và Punjab. Nạn đói Bengal năm 1770 được cho là khiến hàng triệu người thiệt mạng. Năm 1772, Calcutta được xác định là thủ đô của Ấn Độ thuộc Anh. Các phong trào cải cách xã hội-văn hóa Phục hưng Bengal và Brahmo Samaj có tác động lớn đến sinh hoạt văn hóa và kinh tế của Bengal. Cuộc nổi dậy Ấn Độ năm 1857 bắt đầu gần Calcutta và kết quả là chuyển giao quyền lực cho Vương thất Anh, do Phó vương Ấn Độ cai quản. Từ năm 1905 đến năm 1911, diễn ra một nỗ lực nhằm phân tỉnh Bengal thành hai khu, song thất bại. Ước tính có ba triệu người thiệt mạng trong nạn đói Bengal năm 1943.

Bengal đóng một vai trò trọng đại trong phong trào độc lập Ấn Độ, trong đó các nhóm cách mạng như Anushilan Samiti và Jugantar chiếm ưu thế. Các nỗ lực vũ trang chống lại chính phủ Ấn Độ thuộc Anh từ Bengal lên đến một đỉnh cao khi Subhas Chandra Bose lãnh đạo Quân đội Quốc dân Ấn Độ chống lại người Anh từ Đông Nam Á. Khi Ấn Độ giành được độc lập vào năm 1947, Bengal bị phân chia theo ranh giới tôn giáo, phần phía tây thuộc Ấn Độ (va được đổi tên thành Tây Bengal) trong khi phần phía đông gia nhập Pakistan với địa vị một tỉnh và được gọi là Đông Bengal (sau đổi tên thành Đông Pakistan). Năm 1950, Phiên vương quốc Koch Bihar hợp nhất với West Bengal. Năm 1955, cựu thuộc địa Chandannagar của Pháp (Ấn Độ kiểm soát sau năm 1950) được tích hợp với Tây Bengal; một số phần của Bihar sau đó được hợp nhất với Ttây Bengal. Cả Tây và Đông Bengal chứng kiến qua dòng người tị nạn lớn trong và sau khi phân chia vào năm 1947. Định cư những người tị nạn và các vấn đề liên quan tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong điều kiện chính trị và xã hội-kinh tế của bang.

Trong các thập niên 1970 và 1980, tình trạng thiếu điện nghiêm trọng, các vụ đình công và một phong trào Marxist-Naxalite bạo lực gây nhiều thiệt hại cho cơ sở hạ tầng của bang, kéo theo một giai đoạn kinh tế đình trệ. Chiến tranh giải phóng Bangladesh năm 1971 khiến cho hàng triệu người tị nạn đến Tây Bengal, khiến cơ sở hạ tầng của bang bị quá tải nghiêm trọng. Chính trị Tây Bengal trải qua một sự thay đổi lớn khi Mặt trận Cánh Tả giành chiến thắng trong cuộc bầu cử nghị viện bang vào năm 1977, đánh bại Đảng Quốc Đại đang cầm quyền. Mặt trận Cánh Tả do Đảng Cộng sản Ấn Độ (Marxist) dẫn đầu đã cầm quyền tại Tây Bengal trong ba thập niên sau đó.

Địa lý và khí hậu

Tây Bengal nằm ở cổ chai phía đông của Ấn Độ, trải dài từ dãy Himalaya ở phía bắc đến vịnh Bengal ở phía nam. Bang có tổng diện tích là . Khu vực đồi Himalaya Darjeeling ở cực bắc của bang thuộc phần phía đông của dãy Himalaya. Khu vực này có đỉnh Sandakfu (), là đỉnh cao nhất của bang. Vành đai Terai chia tách khu vực đồi này với các khu vực đồng bằng, dần chuyển tiếp sang đồng bằng châu thổ sông Hằng ở phía nam. Khu vực Rarh xen giữa đồng bằng châu thổ sông Hằng ở phía đông và các cao nguyên và cao địa phía tây. Một khu vực ven biển nhỏ nằm ở cực nam, trong khi rừng ngập mặn Sundarban tạo thành một dấu mốc địa lý đáng chú ý tại đồng bằng châu thổ sông Hằng.

Sông Hằng là sông chính tại tây Bengal, sông phân lưu tại bang. Một nhánh chảy vào Bangladesh với tên gọi Padma hay Pôdda, nhánh khác chảy qua Tây Bengal được gọi là sông Bhagirathi hay sông Hooghly. Đập nước Farakka trên sông Hằng cung cấp nước cho nhánh Hooghly qua một kênh nhánh, và quản lý lưu lượng nước là một nguồn gây tranh chấp kéo dài giữa Ấn Độ và Bangladesh. Các sông Teesta, Torsa, Jaldhaka và Mahananda nằm tại khu vực gò đồi phía bắc. Khu vực cao nguyên phía tây có các sông như Damodar, Ajay và Kangsabati. Đồng bằng châu thổ sông Hằng và khu vực rừng Sundarban có nhiều sông lạch. Ô nhiễm trên sông Hằng là một vấn đề lớn, bắt nguồn từ hành động đổ chất thải bừa bãi xuống sông. Sông Damodar là một chi lưu của sông Hằng và từng được gọi là "nỗi đau của Bengal" (do thường xuyên gây lụt), song một số đập được xây trên sông trong khuôn khổ Dự án Thung lũng Damodar. Có ít nhất chín huyện trong bang bị ô nhiễm asen nước ngầm, và một ước tính cho rằng 8,7 triệu người uống nước có chứa hàm lượng asen trên giới hạn khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới là 10 µg/L.

Khí hậu Tây Bengal thay đổi từ xa van nhiệt đới ở các phần thuộc nam bộ đến cận nhiệt đới ẩm ở phía bắc. Các mùa chính là mùa hạ, mùa mưa, một mùa thu ngắn, và mùa đông. Trong mùa hạ, vùng đồng bằng châu thổ có độ ẩm quá mức, các vùng cao nguyên phía tây trải qua một mùa hạ khô giống như bắc bộ Ấn Độ, với nhiệt độ cao nhất trong ngày dao động từ  đến . Vào ban đêm, có gió nhẹ mát thổi từ phía nam mang theo hơi ẩm từ vịnh Bengal. Vào đầu mùa hạ, các cơn gió mạnh và dông tố ngắn ngủi thường diễn ra, chúng được gọi là Kalbaisakhi, hay Nor'westers. Tây Bengal nhận được nhánh vịnh Bengal của gió mùa Ấn Độ Dương vốn di chuyển thẳng theo hướng tây bắc. Từ tháng 6 đến tháng 9, gió mùa mang mưa đến toàn bang. Trong thời gian có gió mùa, áp suất thấp tại khu vực vịnh Bengal thường gây ra dông tố tại các khu vực ven biển. Trong mùa đông, từ tháng 12 đến tháng 1, khí hậu ôn hòa tại vùng đồng bằng với nhiệt độ thấp nhất trong ngày trung bình là . Các cơn gió lạnh và khô từ phía bắc thổi đến trong mùa đông, khiến độ ẩm giảm đáng kể. Khu vực đồi Himalaya Darjeeling phải trải qua một mùa đông khắc nghiệt, thỉnh thoảng có tuyết rơi tại các địa điểm.

Động thực vật
Năm 2009, diện tích rừng trong bang là , tức chiếm 13,38% diện tích địa lý toàn bang, trong khi mức trung bình toàn quốc là 21,02%. Trong đó, rừng dự trữ, bảo hộ và không phân loại lần lượt chiếm 59,4%, 31,8% và 8,9%. Một bộ phận của rừng ngập mặn lớn nhất thế giới là Sundarban nằm tại nam bộ của Tây Bengal.

Xét theo quan điểm thực vật địa lý học, phần nam bộ của Tây Bengal có thể được phân thành hai khu vực: đồng bằng sông Hằng và rừng ngập mặn ven biển Sundarban. Đất phù sa của đồng bằng sông Hằng cộng với lượng mưa thuận lợi khiến cho khu vực này đặc biệt phì nhiêu. Phần lớn thực vật ở phần tây bộ của bang có hệ thực vật tương tự các thực vật của cao nguyên Chota Nagpur thuộc bang Jharkhand láng giềng. Loài cây trồng thương mại chiếm ưu thế là Shorea robusta, thường được gọi là sala. Khu vực ven biển Purba Medinipur có hệ thực vật ven biển; cây chiếm ưu thế là Casuarina. Loài cây đáng chú ý từ Sundarban là sundari (Heritiera fomes), tên của rừng bắt nguồn từ tên của loài cây này.

Phân bố thực vật tại bắc bộ Tây Bengal chịu ảnh hưởng của độ cao và lượng mưa. Ví dụ như các chân đồi của dãy Himalaya có cây cối rậm rạp với Sala và các cây thường xanh nhiệt đới khác. Tuy nhiên, ở độ cao trên  thì chủ yếu là rừng cận nhiệt đới. Huyện Darjeeling có độ cao trên , các loài cây rừng ôn đới như sồi, Thông, và đỗ quyên chiếm ưu thế.

Các khu vực bảo tồn chiếm 3,26% diện tích địa lý của Tây Bengal, gồm 15 khu bảo tồn loài hoang dã và 5 vườn quốc gia là vườn quốc gia Sundarban, khu bảo tồn hổ Buxa, vườn quốc gia Gorumara, vườn quốc gia Thung lũng Neora và vườn quốc gia Singalila. Những loài hoang dã vẫn tồn tại trong Tây Bengal gồm có tê giác Ấn Độ, voi Ấn Độ, hươu, báo hoa mai, bò tót, hổ, và cá sấu, cũng như nhiều loài chim. Nhiều loài chim di cư đến bang vào mùa đông. Những khu rừng nằm trên độ cao lớn của vườn quốc gia Singalila là nơi trú ẩn của mang, gấu trúc đỏ, Gazella bennettii, trâu rừng Tây Tạng, sơn dương, tê tê, Pericrocotus và Lophura leucomelanos. Vườn quốc gia Sundarban có một dự án bảo tồn loài hổ Bengal đang gặp nguy hiểm, song trong các khu rừng còn có nhiều loài bị đe dọa khác, như cá heo sông Hằng, rùa nước ngọt và cá sấu cửa sông. Rừng ngập mặn cũng đóng vai trò là một nơi nuôi cá tự nhiên, cấp dưỡng cho các loài cá ven biển dọc theo vịnh Bengal. Khu vực Sundarban được tuyên bố là một khu dự trữ sinh quyển do có giá trị bảo tồn đặc biệt.

Chính phủ và chính trị

Tương tự như các bang khác tại Ấn Độ, Tây Bengal được quản lý theo một thể chế nghị hội dân chủ đại nghị. Các cư dân trong bang được trao quyền tuyển cử phổ thông. Nghị viện Tây Bengal gồm có các thành viên được bầu và các quan chức đặc biệt như Chủ tịch nghị viện và Phó Chủ tịch nghị viện do các thành viên bầu ra. Bộ máy tư pháp gồm có Tòa án Tối cao Calcutta và một hệ thống tòa án cấp dưới. Quyền hành pháp được trao cho Hội đồng bộ trưởng, đứng đầu hội đồng này là Thủ tịch bộ trưởng (Chief Minister), song người đứng đầu chính phủ trên danh nghĩa là Thống đốc (Governor). Thống đốc là nguyên thủ của bang, và do Tổng thống Ấn Độ bổ nhiệm. Lãnh đạo của đảng hay liên minh chiếm đa số trong nghị viện sẽ được Thống đốc bổ nhiệm làm Thủ tịch bộ trưởng, Thống đốc bổ nhiệm các thành viên của Hội đồng bộ trưởng theo cố vấn của Thủ tịch bộ trưởng. Hội đồng bộ trưởng phải tường trình trước Nghị viện. Nghị viện Tây Bengal theo thể chế đơn viện, với 295 nghị viên, trong đó có một nghị viên được chỉ định từ cộng đồng Anh-Ấn. Các nghị viên có nhiệm kỳ 5 năm, trừ khi nghị viện bị giải tán trước khi hoàn tất nhiệm kỳ. Các cơ quan phụ trợ được gọi là panchayat, hình thành sau các cuộc tuyển cử cơ cấu địa phương được tổ chức thường xuyên, quản lý sự vụ địa phương. Tây Bengal được phân 42 ghế trong Lok Sabha và 16 ghế trong Rajya Sabha của Quốc hội Ấn Độ.

Các đấu thủ chính trong chính trị địa phương là Đại hội Đại biểu cơ sở Toàn Ấn (AITMC), Đảng Quốc Đại Ấn Độ, liên minh Mặt trận Cánh Tả (dẫn đầu là Đảng Cộng sản Ấn Độ (Marxist)). Sau tuyển cử nghị viện bang Tây Bengal năm 2011, liên minh của Đại hội Đại biểu cơ sở Toàn Ấn và Đảng Quốc Đại dưới quyền Mamata Banerjee của AITMC giành được đa số tại nghị viện và nắm quyền. Tây Bengal nằm dưới quyền cai trị của Mặt trận Cánh Tả trong 34 năm (1977–2011), khiến nó trở thành chính phủ cộng sản được bầu cử dân chủ nắm quyền liên tục lâu nhất thế giới.

Phân chia

Dưới đây là danh sách các huyện tại Tây Bengal, xếp theo thứ hạng dân số tại Ấn Độ.

Huyện trưởng là người cai quản mỗi huyện, người này do Cục hành chính Ấn Độ hoặc Cục Dân sự Tây Bengal bổ nhiệm. Mỗi huyện được phân thành các phân khu, do phân khu trưởng cai quản, và được phân tiếp thành các xã. Các xã gồm có các panchayat (hội đồng thôn) và khu tự quản đô thị.

Thủ phủ Kolkata là thành phố lớn nhất tại Tây Bengal, là trung tâm của đại đô thị lớn thứ ba và là thành phố lớn thứ bảy toàn quốc. Asansol là thành phố và đại đô thị lớn thứ nhì tại Tây Bengal. Siliguri là một thành phố quan trọng về mặt kinh tế, có vị trí chiến lược tại hành lang Siliguri (cổ gà) của Ấn Độ. Các thành thị lớn khác tại Tây Bengal là Howrah, Durgapur, Raniganj, Haldia, Jalpaiguri, Kharagpur, Burdwan, Darjeeling, Midnapore, và Malda.

Kinh tế

Năm 2009–10, khu vực thứ ba của nền kinh tế (dịch vụ) có đóng góp lớn nhất vào tổng sản phẩm nội địa của bang, ở mức 57,8% so với 24% của khu vực thứ nhất và 18,2% từ khu vực thứ hai. Nông nghiệp là nghề chủ đạo tại Tây Bengal, trong đó lúa là cây lương thực chính. Lúa, khoai tây, đay, mía và lúa mì là năm cây trồng hàng đầu trong bang. Trà được sản xuất thương mại tại các huyện phía bắc; khu vực này được biết đến với trà Darjeeling và các loại trà chất lượng cao khác. Các ngành công nghiệp trong bang tập trung tại khu vực Kolkata, các cao địa tây bộ giàu khoáng sản, và khu vực cảng Haldia. Vành đai mỏ than Durgapur–Asansol có một số nhà máy thép quy mô lớn. Các ngành công nghiệp chế tạo đóng một vai trò kinh tế quan trọng là các sản phẩm công nghệ, điện tử, thiết bị điện tử, dây cáp, thép, đồ da, dệt, kim hoàn, chiến hạm, ô tô, toa xe lửa.

Nhiều năm sau khi độc lập, Tây Bengal vẫn dựa vào chính phủ trung ương trong việc đáp ứng nhu cầu lương thực; sản xuất lương thực vẫn đình trệ và Cách mạng xanh không lan đến bang. Tuy nhiên, Tây Bengal có bứt phá đáng kể trong sản xuất lương thực kể từ thập niên 1980, và bang hiện thặng dư lương thực có hạt. Bang đóng góp 9,8% vào tổng sản phẩm công nghiệp của Ấn Độ vào năm 1980–81, song giảm còn 5% trong năm 1997–98. Tuy nhiên, lĩnh vực dịch vụ lại có mức tăng trưởng cao hơn mức của toàn quốc.

Về sản phẩm nội địa ròng cấp bang (NSDP), Tây Bengal là nền kinh tế lớn thứ sáu (2009–2010) tại Ấn Độ, sau Maharashtra, Uttar Pradesh, Andhra Pradesh, Tamil Nadu, và Gujarat. Trong giai đoạn từ 2004–2005 đến 2009–2010, tổng sản phẩm nội địa cấp bang (GSDP) tăng trưởng ở mức 13,9% (tính theo rupee Ấn Độ), thấp hơn mức trung bình 15,5% của toàn bộ các bang trong toàn quốc. GSDP đầu người của bang theo giá hiện tại vào năm là 956,4 đô la Mỹ, tăng so với 553,7 đô la Mỹ vào năm 2004–05, song thấp hơn GSDP đầu người trung bình toàn quốc là 1.302 đô la Mỹ. Năm 2011, tổng nợ tài chính của bang là 1.918.350 triệu rupee (32 tỷ đô la Mỹ).

Tây Bengal xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài, nguồn vốn này chủ yếu đổ vào các lĩnh vực phần mềm và điện tử; Kolkata đang trở thành một trung tâm lớn của công nghiệp công nghệ thông tin. Quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng gây nên tranh luận về việc thu hồi đất trong bang. NASSCOM–Gartner xếp Tây Bengal ở hạng tốt nhất về cơ sở hạ tầng điện tại Ấn Độ. Các sự kiện như chính phủ Ấn Độ thông qua chính sách "Hướng Đông", mở cửa đèo Nathu La tại Sikkim để thông thương mậu dịch với Trung Quốc, các quốc gia Đông Nam Á có quan tâm lớn đối với việc đi vào thị trường Ấn Độ, cùng đầu tư tạo cho Kolkata có một vị thế thuận lợi để phát triển trong tương lai, đặc biệt là với các quốc gia như Myanmar, là nơi mà Ấn Độ có nhu cầu về nhập khẩu dầu.

Giao thông

Năm 2011, tổng chiều dài mặt đường bộ của Tây Bengal là trên ; trong đó các quốc lộ dài tổng cộng  và bang lộ dài tổng cộng . Năm 2006, mật độ đường bộ trong bang là 103,69 km/100 km², cao hơn trung bình toàn quốc là 74,7 km/100 km².

Năm 2011, tổng chiều dài đường sắt của Tây Bengal là khoảng . Kolkata là trung tâm của ba khu vực của Indian Railways là Đường sắt Đông bộ, Đường sắt Đông Nam bộ và tàu điện ngầm Kolkata. Đường sắt Biên giới Đông Bắc chạy qua các khu vực bắc bộ của bang. Tàu điện ngầm Kolkata là đường sắt ngầm đầu tiên tại Ấn Độ. Đường sắt Himalaya Darjeeling là một di sản thế giới của UNESCO, và thuộc Đường sắt biên giới Đông Bắc (NFR).

Cảng hàng không quốc tê lớn nhất tại Tây Bengal là cảng hàng không quốc tế Netaji Subhas Chandra Bose tại Dum Dum, Kolkata. Kolkata cũng là một cảng sông chính tại đông bộ Ấn Độ. Kolkata Port Trust quản lý cả bến tàu Kolkata và bến tàu Haldia. Tây Bengal có dịch vụ vận chuyển hành khách đến Port Blair thuộc Quần đảo Andaman và Nicobar và dịch vụ tàu chở hàng đến các cảng tại Ấn Độ và hải ngoại, nằm dưới sự điều hành của Shipping Corporation of India. Phà là phương thức giao thông chính ở phần nam bộ của Tây Bengal, đặc biệt là tại khu vực Sundarban. Kolkata là thành phố duy nhất tại Ấn Độ có loại hình giao thông xe điện và do Calcutta Tramways Company điều hành. Tai nạn giao thông quy mô lớn là điều thường xảy ra tại Tây Bengal, đặc biệt là chìm tàu vận tải và tai nạn xe lửa.

Nhân khẩu

Theo kết quả tạm thời của tổng điều tra nhân khẩu toàn quốc năm 2011, Tây Bengal là bang đông dân thứ tư tại Ấn Độ với dân số là 91.347.736. Người Bengal chiếm đa số trong dân số. Các cộng đồng thiểu số Marwar, Bihar và Oriya phân bố rải rác khắp bang; các cộng đồng Sherpas và Tạng hiện diện tại khu vực đồi Himalaya Darjeeling. Huyện Darjeeling có một số lượng lớn người Nepal nhập cư. Tây Bengal là nơi cư trú của các bộ lạc bản địa (Adivasi) như Santhal, Kol, và Toto. Có một số lượng nhỏ người dân tộc thiểu số tập trung tại Kolkata, trong đó có người Hoa, Tamil, Gujarat, Anh-Ấn, Armenia, Punjab, Bái Hỏa giáo. Phố Tàu duy nhất tại Ấn Độ nằm tại đông Kolkata.

Ngôn ngữ chính thức của Tây Bengal là tiếng Bengal và tiếng Anh. Tiếng Nepal là ngôn ngữ chính thức tại ba phân khu thuộc huyện Darjeeling. Tính đến năm 2001, các ngôn ngữ có nhiều người nói nhất trong bang lần lượt là: Bengal, Hindi, Santal, Urdu, Nepal, và Oriya.

Năm 2001, Ấn Độ giáo là tôn giáo chính và tín đồ chiếm 72,5% tổng dân số, còn người Hồi giáo chiếm 25,2% tổng dân số; còn lại là các tín đồ Sikh giáo, Cơ Đốc giáo và các tôn giáo khác. Tốc độ tăng trưởng dân số trong giai đoạn 2001–2011 tại Tây Bengal là 13,93%, thấp hơn mức 17,8% trong giai đoạn 1991-2001, và cũng thấp hơn mức toàn quốc là 17,64%. Tỷ số giới tính tại Tây Bengal là 947 nữ trên 1000 nam. Năm 2011, Tây Bengal có mật độ dân số là , là bang có mật độ dân số cao thứ nhì tại Ấn Độ, sau Bihar.

Tỷ lệ biết chữ tại Tây Bengal vào năm 2011 là 77,08%, cao hơn mức toàn quốc là 74,04%. Dữ liệu giai đoạn 1995–1999 cho thấy tuổi thọ trong bang là 63,4 năm, cao hơn mức 61,7 năm của toàn quốc. Khoảng 72% dân số Tây Bengal sống tại các khu vực nông thôn. Tỷ lệ người dân sống dưới mức nghèo khổ trong giai đoạn 1999–2000 là 31,9%.

Một nghiên cứu được tiến hành tại ba huyện của Tây Bengal cho thấy rằng tiếp cận dịch vụ y tế tư nhân để điều trị bệnh là một tác động có tính thảm họa với các hộ. Điều này cho thấy giá trị của việc cung cấp dịch vụ y tế công cộng để làm giảm bớt nghèo khổ và tác động của bệnh tật đối với các hộ nghèo.

Năm 2011, cảnh sát Tây Bengal ghi nhận 143.197 vụ phạm tội hình sự theo luật hình sự Ấn Độ, số liệu trên toàn Ấn Độ vào năm này là 2.325.575. Tỷ lệ phạm tội trong bang là 158,1/100.000 dân, thấp hơn mức trung bình toàn quốc là 192,2. Tây Bengal có tỷ lệ phạm tội thấp thứ 12 trong số các bang và lãnh thổ liên bang tại Ấn Độ. Năm 2011, theo tường thuật thì số vụ phạm tội chống lại nữ giới tại Tây Bengal có tỷ lệ 29, so với mức trung bình toàn quốc là 18. Tây Bengal chiếm khoảng 12,2% tổng số vụ phạm tội chống lại nữ giới tại Ấn Độ vào năm 2010.

Văn hóa

Ngôn ngữ Bengal có một di sản văn học phong phú, Tây Bengal cùng với Bangladesh có truyền thống lâu đời về văn học dân gian, được minh chứng qua các tác phẩm Charyapada, Mangalkavya, Shreekrishna Kirtana, Thakurmar Jhuli, và các chuyện liên quan đến Gopal Bhar. Trong thế kỷ 19 và 20, văn học Bengal được hiện đại hóa với các tác phẩm của các tác gia như Bankim Chandra Chattopadhyay, Michael Madhusudan Dutt, Rabindranath Tagore, Kazi Nazrul Islam, Sharat Chandra Chattopadhyay, Jibananda Das và Manik Bandyopadhyay. Trong thời hiện đại, Jibanananda Das, Bibhutibhushan Bandopadhyay, Tarashankar Bandopadhyay, và những người khác là các tác gia nổi tiếng.

Truyền thống Baul là một di sản độc đáo trong âm nhạc dân gian Bengal, vốn cũng chịu ảnh hưởng từ các truyền thống âm nhạc khu vực. Các hình thức âm nhạc dân gian khác gồm có Gombhira và Bhawaiya. Âm nhạc dân gian tại Tây Bengal thường được thể hiện cùng với một nhạc cụ một dây gọi là ektara. "Rabindrasangeet" là các bài hát do Rabindranath Tagore sáng tác và đặt giai điệu, nó phổ biến vùng với "Nazrul geeti" của Kazi Nazrul Islam. Các hình thức âm nhạc nổi bật khác có các bài hát Dwijendralal, Atulprasad và Rajanikanta, và "adhunik" hay âm nhạc hiện đại từ các phim và các nhà soạn nhạc khác.

Dòng chủ đạo của điện ảnh Ấn Độ là phim tiếng Hindi phổ biến tại Tây Bengal, và bang có một ngành công nghiệp điện ảnh phát triển mạnh, được gọi là "Tollywood". Tollygunj tại Kolkata là địa điểm có nhiều xưởng phim tiếng Bengal, và tên gọi Tollywood bắt nguồn từ đó. Công nghiệp điện ảnh tiếng Bengal nổi tiếng với các bộ phim nghệ thuật, sản sinh ra các đạo diễn nổi tiếng như Satyajit Ray hay Mrinal Sen.

Gạo và cá là các thực phẩm được ưa chuộng theo truyền thống. Có nhiều cách chế biến cá tùy theo kết cấu, kích cỡ, lượng chất béo và xương. Đồ ăn ngọt có vai trò quan trọng trong món ăn và nghi lễ xã hội của người Bengal. Việc chia đồ ngọt trong các lễ hội là truyền thống cổ xưa của cả người Bengal Ấn Độ giáo và Hồi giáo. Công nghiệp mứt kẹo phát triển mạnh mẽ do liên quan đến các nghi lễ xã hội và tôn giáo. Khu vực Bengal hết sức đa dạng về rau quả. Các món chay hầu như không có hành tỏi.

Phụ nữ Bengal thường mặc shaŗi, chúng thường được thiết kế riêng biệt theo phong tục văn hóa địa phương. Tại các khu vực đô thị, nhiều nữ giới và nam giới mặc Âu phục. Nam giới chấp nhận Âu phục rộng rãi hơn, họ cũng thường mặc các trang phục truyền thống như panjabi cùng với dhuti vào những dịp văn hóa.

Durga Puja trong tháng 10 là lễ hội phổ biến nhất tại Tây Bengal. Poila Baishakh (năm mới Bengal), Rathayatra, Dolyatra hay Basanta-Utsab, Nobanno, Poush Parbon (lễ hội Poush), Kali Puja, SaraswatiPuja, LaxmiPuja, Giáng sinh, Eid ul-Fitr, Eid ul-Adha và Muharram là các lễ hội lớn khác. Phật Đản là một trong những lễ hội quan trọng nhất của Ấn Độ giáo/Phật giáo.

Giáo dục

Các trường học tại Tây Bengal nằm dưới sự điều hành của chính phủ bang hoặc các tổ chức tư nhân, trong đó có các thể chế tôn giáo. Ngôn ngữ giảng dạy chủ yếu là tiếng Anh hoặc tiếng Bengal, song tiếng Urdu cũng được sử dụng, đặc biệt là tại Trung Kolkata. Các trường trung học là thành viên của Hội đồng Khảo thí chứng chỉ trường học Ấn Độ (CISCE), Ủy ban Trung ương về Giáo dục trung học (CBSE), Viện quốc gia về Giáo dục mở (NIOS) hoặc Ủy ban Tây Bengal về Giáo dục trung học. Theo kế hoạch 10+2+3, sau khi hoàn thành cấp trung học, học sinh thường theo học 2 năm tại một trường cao đẳng, cũng gọi là dự bị đại học, hoặc tại các trường trung học cao cấp là hội viên của Hội đồng Tây Bengal về Giáo dục trung học cao cấp hoặc các ủy ban trung ương khác. Học sinh lựa chọn một trong ba ban là khai phóng, thương nghiệp hoặc khoa học. Sau khi hoàn thành khóa trình theo yêu cầu, học sinh có thể ghi danh vào các chương trình cấp độ tổng quát hoặc chuyên nghiệp.

Tây Bengal có 18 đại học. Đại học Calcutta là một trong các đại học công lâu năm nhất và lớn nhất tại Ấn Độ, với rất nhiều trường đại học thành viên. Kolkata đóng một vai trò tiên phong trong việc phát triển hệ thống giáo dục hiện đại tại Ấn Độ. Trường đại học Fort William được thành lập vào năm 1810. Trường đại học Hindu được thành lập vào năm 1817, và đến năm 1855 thì đổi tên thành trường đại học Presidency. Đại học Kỹ thuật & Khoa học Bengal và Đại học Jadavpur là những đại học kỹ thuật có uy tín. Đại học Visva-Bharati tại Santiniketan là một đại học trung ương và một học viện có tầm quan trọng quốc gia.

Truyền thông
Năm 2005, Tây Bengal có 505 báo phát hành, trong đó có 389 báo tiếng bengal. Ananda Bazar Patrika là tờ báo phát hành Kolkata với trên 1 triệu bản mỗi ngày, là báo một phiên bản và ngôn ngữ khu vực có lượng phát hành lớn nhất tại Ấn Độ. Các báo tiếng Bengal lớn khác gồm có Bartaman, Sangbad Pratidin, Aajkaal, Jago Bangla, Uttarbanga Sambad và Ganashakti. Các báo tiếng Anh lớn được phát hành và bán với số lượng lớn là The Telegraph, The Times of India, Hindustan Times, The Hindu, The Statesman, The Indian Express và Asian Age. Một số nhật báo tài chính nổi bật như The Economic Times, Financial Express, Business Line và Business Standard được lưu hành rộng rãi. Ngoài ra, Tây Bengal còn có báo viết bằng các ngôn ngữ thiểu số như Hindi, Nepal, Gujarat, Oriya, Urdu và Punjab, phục vụ các độc giả nhất định.

Doordarshan là đài truyền hình quốc doanh. Các nhà khai thác đa hệ thống cung cấp các kênh tiếng Bengal, Nepal, Hindi, Anh và các kênh quốc tế thông qua cáp. Các kênh tin tức 24 giờ bằng tiếng Bengal gồm có ABP Ananda, Tara Newz, Kolkata TV, News Time, 24 Ghanta, Mahuaa Khobor, Ne Bangla, CTVN Plus, Channel 10và R Plus. Đài Phát thanh Toàn Ấn là đài công cộng. Các đài FM chỉ khả dụng tại các thành phố như Kolkata, Siliguri và Asansol. Vodafone, Airtel, BSNL, Reliance Communications, Uninor, Aircel, MTS India, Tata Indicom, Idea Cellularvà Tata DoCoMo là các nhà cung cấp điện thoại. Internet băng thông rộng khả dụng tại một số đô thị, được cung cấp bởi công ty quốc doanh BSNL và bởi các công ty tư nhân khác.

Thể thao

Cricket và bóng đá là những môn thể thao phổ biến trong bang. Không giống như hầu hết những bang khác tại Ấn Độ, Tây Bengal nổi tiếng về sự đam mê và bảo trợ dành cho bóng đá. Kolkata là nằm trong số các trung tâm bóng đá lớn tại Ấn Độ và có các câu lạc bộ hàng đầu toàn quốc như East Bengal, Mohun Bagan và Mohammedan Sporting. Các môn thể thao Ấn Độ như Kho Kho và Kabaddi cũng được chơi tại Tây Bengal. Câu lạc bộ Polo Calcutta được cho là câu lạc bộ polo lâu năm nhất trên thế giới, và Câu lạc bộ Golf Royal Calcutta là câu lạc bộ golf lâu năm nhất bên ngoài Anh Quốc.

Tây Bengal có một số sân vận động lớn: Eden Gardens là một trong hai đấu trường cricket duy nhất có 100.000-chỗ trên thế giới, song các cải tiến sẽ làm giảm con số này. Kolkata Knight Riders, East Zone và Bengal thi đấu tại sân này, và chung kết cup Cricket thế giới 1987 diễn ra tại đây. Sân vận động Salt Lake là sân đa chức năng, và là sân bóng đá có sức chứa cao thứ nhì trên thế giới. Câu lạc bộ cricket và bóng đá Calcutta là câu lạc bộ cricket lâu năm thứ nhì trên thế giới. Các sự kiện thể thao quốc gia và quốc tế từng được tổ chức tại Durgapur, Siliguri và Kharagpur.

Tham khảo

Thư mục

 Richard Maxwell Eaton, The rise of Islam and the Bengal frontier, 1204–1760, 1993, University of California Press, California, California,1993, ISBN 0-520-08077-7.
 Ross Mallick. (1955). Development Policy of a Communist Government: West Bengal Since 1977, Cambridge University Press, Cambridge (Reprinted 2008) ISBN 978-0-521-43292-4.

Government of West Bengal, Law Department, Lagislative Notification. No. 182- L - 24 January 2013. West Bengal Act XXXVI of 2012. The West Bengal Official Language (Second Amendment) Act, 2012.

Liên kết ngoài

 Official Cổng thông tin Chính phủ Tây Bengal
 Bộ Du lịch Tây Bengal
 Tổng cục thuế thương nghiệp Tây Bengal
 Ủy ban Thông tin Tây Bengal

Bang và lãnh thổ liên bang của Ấn Độ
Bengal

Vịnh Bengal
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Bengal
Khởi đầu năm 1947
Ấn Độ 1947
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh


title: Mellinghausen

text:
Mellinghausen là một đô thị thuộc the huyện Diepholz, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 24,41 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Diepholz


title: Nyctiophylax naggai

text:
Nyctiophylax naggai là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Barbus plebejus

text:
The Italian Barbel (Barbus plebejus) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Nó được tìm thấy ở Croatia, Ý, Slovenia và Thụy Sĩ.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt. It is not considered a threatened species by the IUCN.

Hình ảnh

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Barbus plebejus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

P
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1839


title: Gimbrède

text:
Gimbrède  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gers

Tham khảo

Xã của Gers


title: Fauch

text:
Fauch  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Dietersheim

text:
Dietersheim là một đô thị ở huyện Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Bruchidius rodingeri

text:
Bruchidius rodingeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Osmia nasoproducta

text:
Osmia nasoproducta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Ferton mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1909


title: Conosia principalis

text:
Conosia principalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Conosia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Quận Nassau, Florida

text:
Quận Nassau là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Fernandina Beach.
Dân số năm 2018 là 85832 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1880 km2, trong đó có 200 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Lãnh thổ Florida 1824
Khu dân cư thành lập năm 1824
Bắc Florida
Quận ở vùng đô thị Jacksonville


title: Zipangia recticollis

text:
Zipangia recticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Zipangia


title: Chimarra bisectilis

text:
Chimarra bisectilis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Azyx

text:
Azyx là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Ennominae


title: Panaimarathupatti

text:
Panaimarathupatti là một thị xã panchayat của quận Salem thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Panaimarathupatti có dân số 8051 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Panaimarathupatti có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Panaimarathupatti, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Mors

text:
Mors hoặc Morsø (rất hiếm khi gọi là Morsland) là 1 đảo của Đan Mạch trong Limfjorden (vịnh hẹp khoét sâu vào đất liền) giữa Salling và Thy. Đảo có diện tích 363,3 km² với số dân 22.091 (năm 2008). Thành phố lớn nhất của đảo là Nykøbing Mors, cũng là trụ sở của thị xã Morsø bao gồm đảo Mors, đảo Agerø và vài đảo nhỏ nữa.

Giao thông

Về phía bắc, Mors nối với Thy bằng cầu Vilsund, về phía đông nam nối với Salling bằng cầu Sallingsund. Cũng có tàu phà tới Thy ở Neessund và tới Hanherred ở Feggesund.

Địa chất
Phần lớn đất ở Mors có rất nhiều tảo cát (diatomaceous earth) và chứa rất nhiều vật hóa thạch.

Các thành phố và làng
 Solbjerg
 Bjergby
 Erslev
 Elsø
 Flade
 Fredsø
 Frøslev
 Hvidbjerg
 Karby
 Lødderup
 Nykøbing Mors
 Redsted
 Sejerslev
 Sillerslev
 Sundby
 Sønder Dråby
 Thorup
 Tæbring
 Tødsø
 Vester Assels
 Vester Jølby
 Vils
 Ørding
 Øster Assels
 Øster Jølby

Bảng kê dân số theo năm

 1901 - 22.237
 1906 - 23.087
 1911 - 24.270
 1916 - 25.258
 1921 - 26.269
 1925 -	26.539
 1930 -	26.059
 1935 - 26.162
 1940 -	26.261
 1945 - 26.883
 1950 -	27.116
 1955 - 27.263
 1960 - 26.766
 1965 -	25.739
 1970 - 25.029
 1976 - 24.596
 1981 - 24.540
 1986 - 24.087
 1990 - 23.774
 1995 - 23.142
 1998 - 23.028
 1999 - 23.001
 2000 - 22.957
 2001 - 22.778
 2002 - 22.638
 2003 - 22.641
 2004 - 22.604
 2005 - 22.441
 2006 - 22.333
 2007 - 22.196
 2008 - 22.091

Nguồn tham khảo
 Danmarks Statistik
 Morsø Kommune

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://www.mors.dk
 Mors Tourist

Đảo Đan Mạch


title: Rissoa paradoxa

text:
Rissoa paradoxa là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Rissoa


title: Pseudotetralobus corrosus

text:
Pseudotetralobus corrosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Pseudotetralobus


title: Meryta salicifolia

text:
Meryta salicifolia là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Meryta salicifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Meryta


title: Paduniella ceylanica

text:
Paduniella ceylanica là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Paduniella


title: Indotipula palnica

text:
Indotipula palnica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Indotipula


title: Sổ lương thực

text:
Sổ lương thực, hay thường được gọi là sổ gạo, là một quyển sổ in sẵn, có ghi chỉ tiêu lượng lương thực một hộ gia đình được mua hàng tháng. Loại sổ này tồn tại trong chế độ bao cấp ở Việt Nam. Sổ mang tên bao cấp cục bộ.

Việt Nam
Chế độ quản lý bao cấp được thực hiện ở Việt Nam từ đầu năm 1976 đến cuối năm 1986, còn được gọi là thời bao cấp.

Hằng tháng, người dân thành phố được mua một số lượng lương thực và độn (hay màu) nhất định tùy theo tiêu chuẩn được ghi trong sổ lương thực do Sở Lương thực/Công ty Lương thực cấp. Để nhận lương thực, người dân mang sổ lương thực và xếp hàng tại cửa hàng lương thực. Số lượng và loại hàng tùy thuộc vào người mua có hội đủ tiêu chuẩn hay không. Người dân thường theo quy định thì có quyền mua 1,5 lạng thịt/tháng nhưng cán bộ cao cấp có thể mua đến 6 kg/tháng.

Chính sách đổi mới năm 1986 đã chấm dứt thời kỳ bao cấp và xóa bỏ việc sử dụng sổ lương thực.

Mất sổ gạo là một thành ngữ hiện đại trong tiếng Việt để chỉ một trong những biểu hiện tâm trạng đối với tình huống không may gặp phải trong cuộc sống.

Liên Xô

Các nước Đông Âu
Trước khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, các nước cộng hòa trong Liên bang vẫn có chế độ tem lương thực tùy theo từng vùng. Tem được phát hàng tháng và quy định lượng gạo mỗi người được mua từ các cửa hàng của chính phủ.

Tham khảo

Quản lý bao cấp
Bao cấp


title: La Petite-Raon

text:
La Petite-Raon là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,09 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 913 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Petit-Raonnais.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Patrimoine de La Petite-Raon
 Site sur les orgues de la région: Page sur l' orgue de La Petite Raon
 La Petite-Raon trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Petite Raon


title: Utashinai, Hokkaidō

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Hokkaidō


title: Hephaestus obtusifrons

text:
Hephaestus obtusifrons là một loài cá trong họ Terapontidae. Chúng được tìm thấy ở West Papua ở Indonesia và Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

Hephaestus (chi)


title: Downesia auberti

text:
Downesia auberti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Downesia


title: Alexteroon jynx

text:
Alexteroon jynx là một loài ếch trong họ Hyperoliidae. Chúng là loài đặc hữu của Cameroon.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Amiet, J.-L. & Schiøtz, A. 2004. Alexteroon jynx. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Alexteroon
Động vật được mô tả năm 2000
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Quận Crawford, Arkansas

text:
Quận Crawford là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo William H. Crawford. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 53.247 người. Quận lỵ đóng ở Van Buren.. Quận được lập năm 1820. Quận này là một quận khô.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1565 km2, trong đó có 23 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 Interstate 40
 Interstate 540
 U.S. Highway 64
 U.S. Highway 71
 Highway 59
 Highway 60

Quận giáp ranh
Quận Washington (bắc)
Quận Madison (đông bắc)
Quận Franklin (đông)
Quận Sebastian (nam)
Le Flore, Oklahoma (tây nam)
Sequoyah, Oklahoma (tây)
Adair, Oklahoma (tây bắc)

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 53.247 người, 19.702 hộ gia đình, và 15.150 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 35/km ² (89/mi ²). Có 21.315 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 14/km ² (36/mi ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm 92,19% người da trắng, 0,87% da đen hay Mỹ gốc Phi, 2,01% người Mỹ bản xứ, 1,19% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 1,48% từ các chủng tộc khác, và 2,24% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 3,27% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 19.702 hộ, trong đó 37,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 62,20% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,90% có nữ hộ và không có chồng, và 23,10% là các gia đình không. 20,00% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,20% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,68 và cỡ gia đình trung bình là 3,07.

Trong quận, cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 28,20% dưới độ tuổi 18, 8,40% 18-24, 29,30% 25-44, 22,80% từ 45 đến 64, và 11,30% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 35 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 32.871 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 36.741 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 29.581 USD so với 20.352 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.015 USD. Có 10,90% gia đình và 14,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 19,30% những người dưới 18 tuổi và 13,70% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Arkansas

Vùng đô thị Fort Smith
Lãnh thổ Arkansas 1820
Khu dân cư thành lập năm 1820


title: Libnotes archboldeana

text:
Libnotes archboldeana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 9448 Donaldavies

text:
9448 Donaldavies (1997 LJ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 6 năm 1997 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9448 Donaldavies

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Sceloenopla gratiosa

text:
Sceloenopla gratiosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Tetralonioidella vulpecula

text:
Tetralonioidella vulpecula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Tetralonioidella
Động vật được mô tả năm 1944


title: Asterivora ministra

text:
Asterivora ministra là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 9 mm.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species of New Zealand Lepidoptera

Asterivora


title: Rouvres-les-Vignes

text:
Rouvres-les-Vignes là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rouvres-les-Vignes sur le site de l'Institut géographique national

Rouvres-les-Vignes


title: 14995 Archytas

text:
14995 Archytas (1997 VY1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 11 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1997