title: Mã Hamming

text:
Trong viễn thông (telecommunication), mã Hamming là một mã sửa lỗi tuyến tính (linear error-correcting code), được đặt tên theo tên của người phát minh ra nó,  [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Hamming Richard Hamming]. Mã Hamming có thể phát hiện một bit hoặc hai bit bị lỗi (single and double-bit errors). Mã Hamming còn có thể sửa các lỗi do một bit bị sai gây ra. Ngược lại với mã của ông, mã chẵn lẻ (parity code) đơn giản vừa không có khả năng phát hiện các lỗi khi 2 bit cùng một lúc bị hoán vị (0 thành 1 và ngược lại), vừa không thể giúp để sửa được các lỗi mà nó phát hiện được.

Lịch sử

Trong những năm của thập niên kỷ 1940, Hamming làm việc tại Bell Labs trên máy tính Bell Model V, một máy điện cơ (electromechanical) dùng rơ-le (relay-based), với tốc độ rất chậm, mấy giây đồng hồ một chu kỳ máy.  Nhập liệu được cho vào máy bằng những cái thẻ đục lỗ (punch cards), và hầu như máy luôn luôn gây lỗi trong khi đọc. Trong những ngày làm việc trong tuần, những mã đặc biệt được dùng để tìm ra lỗi và mỗi khi tìm được, nó nhấp nháy đèn báo hiệu, báo cho người điều khiển biết để họ sửa, điều chỉnh máy lại. Trong thời gian ngoài giờ làm việc hoặc trong những ngày cuối tuần, khi người điều khiển máy không có mặt, mỗi khi có lỗi xảy ra, máy tính tự động bỏ qua chương trình đương chạy và chuyển sang công việc khác.

Hamming thường làm việc trong những ngày cuối tuần và ông càng ngày càng trở nên bực tức mỗi khi ông phải khởi động lại các chương trình ứng dụng từ đầu, do chất lượng kém, không đáng tin cậy (unreliability) của bộ máy đọc các thẻ đục lỗ. Mấy năm tiếp theo đó, ông dồn tâm lực vào việc xây dựng hằng loạt các thuật toán có hiệu quả cao để giải quyết vấn đề sửa lỗi. Năm 1950, ông đã công bố một phương pháp mà hiện nay được biết là Mã Hamming. Một số chương trình ứng dụng hiện thời vẫn còn sử dụng mã này của ông.

Các mã trước thời kỳ của Hamming
Nhiều mã phát hiện lỗi đơn giản đã được sử dụng trước khi có mã Hamming, nhưng không có mã nào hiệu quả bằng mã Hamming với một tổng phí tương đương.

Mã chẵn lẻ

Mã chẵn lẻ thêm một bit vào trong dữ liệu, và bit cho thêm này cho biết số lượng bit có giá trị 1 của đoạn dữ liệu nằm trước là một số chẵn hay một số lẻ. Nếu một bit bị thay đổi trong quá trình truyền dữ liệu, giá trị chẵn lẻ trong thông điệp sẽ thay đổi và do đó có thể phát hiện được lỗi (Chú ý rằng bit bị thay đổi có thể lại chính là bit kiểm tra). Theo quy ước chung, bit kiểm tra có giá trị bằng 1 nếu số lượng bit có giá trị một trong dữ liệu là một số lẻ, và giá trị của bit kiểm tra bằng 0 nếu số lượng bit có giá trị một trong dữ liệu là một số chẵn. Nói cách khác, nếu đoạn dữ liệu và bit kiểm tra được gộp lại cùng với nhau, số lượng bit có giá trị bằng 1 luôn luôn là một số chẵn.

Việc kiểm tra dùng mã chẵn lẻ là một việc không được chắc chắn cho lắm, vì nếu số bit bị thay đổi là một số chẵn (2, 4, 6 - cả hai, bốn hoặc sáu bit đều bị hoán vị) thì mã này không phát hiện được lỗi. Hơn nữa, mã chẵn lẻ không biết được bit nào là bit bị lỗi, kể cả khi nó phát hiện là có lỗi xảy ra. Toàn bộ dữ liệu đã nhận được phải bỏ đi, và phải truyền lại từ đầu. Trên một kênh truyền bị nhiễu, việc truyền nhận thành công có thể mất rất nhiều thời gian, nhiều khi còn không truyền được nữa. Mặc dù việc kiểm tra bằng mã chẵn lẻ không được tốt cho lắm, song vì nó chỉ dùng 1 bit để kiểm tra cho nên nó có số tổng phí (overhead) thấp nhất, đồng thời, nó cho phép phục hồi bit bị thất lạc nếu người ta biết được vị trí của bit bị thất lạc nằm ở đâu.

Mã hai-trong-năm

Trong những năm của thập niên kỷ 1940, Bell có sử dụng một mã hiệu phức tạp hơn một chút, gọi là mã hai-trong-năm (two-out-of-five code). Mã này đảm bảo mỗi một khối 5 bit (còn được gọi là khối-5) có chính xác hai bit có giá trị bằng 1. Máy tính có thể nhận ra là dữ liệu nhập vào có lỗi nếu trong một khối 5 bit không 2 bit có giá trị bằng 1. Tuy thế, mã hai-trong-năm cũng chỉ có thể phát hiện được một đơn vị bit mà thôi; nếu trong cùng một khối, một bit bị lộn ngược thành giá trị 1, và một bit khác bị lộn ngược thành giá trị 0, quy luật hai-trong-năm vẫn cho một giá trị đúng (remained true), và do đó nó không phát hiện là có lỗi xảy ra.

Tái diễn dữ liệu

Một mã nữa được dùng trong thời gian này là mã hoạt động bằng cách nhắc đi nhắc lại bit dữ liệu vài lần (tái diễn bit được truyền) để đảm bảo bit dữ liệu được truyền, truyền đến nơi nhận trọn vẹn. Chẳng hạn, nếu bit dữ liệu cần được truyền có giá trị bằng 1, một mã tái diễn n=3 sẽ cho truyền gửi giá trị "111". Nếu ba bit nhận được không giống nhau, thì hiện trạng này báo cho ta biết rằng, lỗi trong truyền thông đã xảy ra. Nếu kênh truyền không bị nhiễu, tương đối đảm bảo, thì với hầu hết các lần truyền, trong nhóm ba bit được gửi, chỉ có một bit là bị thay đổi. Do đó các nhóm 001, 010, và 100 đều tương đương cho một bit có giá trị 0, và các nhóm 110, 101, và 011 đều tương đương cho một bit có giá trị 1 - lưu ý số lượng bit có giá trị 0 trong các nhóm được coi là có giá trị 0, là đa số so với tổng số bit trong nhóm, hay 2 trong 3 bit, tương đương như vậy, các nhóm được coi là giá trị 1 có số lượng bit bằng 1 nhiều hơn là các bit có giá trị 0 trong nhóm - chẳng khác gì việc các nhóm bit được đối xử như là "các phiếu bầu" cho bit dữ liệu gốc vậy. Một mã có khả năng tái dựng lại thông điệp gốc trong một môi trường nhiễu lỗi được gọi là mã "sửa lỗi" (error-correcting code).

Tuy nhiên, những mã này không thể sửa tất cả các lỗi một cách đúng đắn hoàn toàn. Chẳng hạn chúng ta có một ví dụ sau: nếu một kênh truyền đảo ngược hai bit và do đó máy nhận thu được giá trị "001", hệ thống máy sẽ phát hiện là có lỗi xảy ra, song lại kết luận rằng bit dữ liệu gốc là bit có giá trị bằng 0. Đây là một kết luận sai lầm. Nếu chúng ta tăng số lần các bit được nhắc lại lên 4 lần, chúng ta có thể phát hiện tất cả các trường hợp khi 2 bit bị lỗi, song chúng ta không thể sửa chữa chúng được (số phiếu bầu "hòa"); với số lần nhắc lại là 5 lần, chúng ta có thể sửa chữa tất cả các trường hợp 2 bit bị lỗi, song không thể phát hiện ra các trường hợp 3 bit bị lỗi.

Nói chung, mã tái diễn là một mã hết sức không hiệu quả, giảm công suất xuống 3 lần so với trường hợp đầu tiên trong ví dụ trên của chúng ta, và công suất làm việc giảm xuống một cách nhanh chóng nếu chúng ta tăng số lần các bit được nhắc lại với mục đích để sửa nhiều lỗi hơn.

Càng nhiều bit sửa lỗi thêm vào trong thông điệp, và các bit ấy được bố trí theo một cách là mỗi bỗ trí của nhóm các bit bị lỗi tạo nên một hình thái lỗi riêng biệt, thì chúng ta có thể xác định được những bit bị sai. Trong một thông điệp dài 7-bit, chúng ta có 7 khả năng một bit có thể bị lỗi, như vậy, chỉ cần 3 bit kiểm tra (23 = 8) là chúng ta có thể, không những chỉ xác định được là lỗi trong truyền thông có xảy ra hay không, mà còn có thể xác định được bit nào là bit bị lỗi.

Hamming nghiên cứu các kế hoạch mã hóa hiện có, bao gồm cả mã hai-trong-năm, rồi tổng quát hóa khái niệm của chúng. Khởi đầu, ông xây dựng một danh mục (nomenclature) để diễn tả hệ thống máy, bao gồm cả số lượng bit dùng cho dữ liệu và các bit sửa lỗi trong một khối. Chẳng hạn, bit chẵn lẻ phải thêm 1 bit vào trong mỗi từ dữ liệu (data word). Hamming diễn tả phương pháp này là mã (8,7). Nó có nghĩa là một từ dữ liệu có tổng số bit là 8 bit, trong đó chỉ có 7 bit là các bit của dữ liệu mà thôi. Theo phương pháp suy nghĩ này, mã tái diễn (nhắc lại) ở trên phải được gọi là mã (3,1). Tỷ lệ thông tin là tỷ lệ được tính bằng việc lấy con số thứ hai chia cho con số thứ nhất. Như vậy với mã tái diễn (3,1) ở trên, tỷ lệ thông tin của nó là .

Hamming còn phát hiện ra nan đề với việc đảo giá trị của hai hoặc hơn hai bit nữa, và miêu tả nó là "khoảng cách" (distance) (hiện nay nó được gọi là khoảng cách Hamming (Hamming distance) - theo cái tên của ông). Mã chẵn lẻ có khoảng cách bằng 2, vì nếu có 2 bit bị đảo ngược thì lỗi trong truyền thông trở nên vô hình, không phát hiện được. Mã tái diễn (3,1) có khoảng cách là 3, vì 3 bit, trong cùng một bộ ba, phải bị đổi ngược trước khi chúng ta được một từ mã khác. Mã tái diễn (4,1) (mỗi bit được nhắc lại 4 lần) có khoảng cách bằng 4, nên nếu 2 bit trong cùng một nhóm bị đảo ngược thì lỗi đảo ngược này sẽ đi thoát mà không bị phát hiện.

Cùng một lúc, Hamming quan tâm đến hai vấn đề; tăng khoảng cách và đồng thời tăng tỷ lệ thông tin lên, càng nhiều càng tốt. Trong những năm thuộc niên kỷ 1940, ông đã xây dựng một số kế hoạch mã hóa. Những kế hoạch này đều dựa trên những mã đang tồn tại song được nâng cấp và tiến bộ một cách sâu sắc. Bí quyết chìa khóa cho tất cả các hệ thống của ông là việc cho các bit chẵn lẻ gối lên nhau (overlap), sao cho chúng có khả năng tự kiểm tra lẫn nhau trong khi cùng kiểm tra được dữ liệu nữa.

Thuật toán cho việc sử dụng bit chẵn lẻ trong 'mã Hamming' thông thường cũng tương đối đơn giản:

Tất cả các bit ở vị trí là các số mũ của 2 (powers of two) được dùng làm bit chẵn lẻ. (các vị trí như 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64 v.v. hay nói cách khác 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 v.v.)
Tất cả các vị trí bit khác được dùng cho dữ liệu sẽ được mã hóa. (các vị trí 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, etc.)
Mỗi bit chẵn lẻ tính giá trị chẵn lẻ cho một số bit trong từ mã (code word). Vị trí của bit chẵn lẻ quyết định chuỗi các bit mà nó luân phiên kiểm tra và bỏ qua (skips).
 Vị trí 1 (n=1): bỏ qua 0 bit(n-1), kiểm 1 bit(n), bỏ qua 1 bit(n), kiểm 1 bit(n), bỏ qua 1 bit(n), v.v.
 Vị trí 2(n=2): bỏ qua 1 bit(n-1), kiểm 2 bit(n), bỏ qua 2 bit(n), kiểm 2 bit(n), bỏ qua 2 bit(n), v.v.
 Vị trí 4(n=4): bỏ qua 3 bit(n-1), kiểm 4 bit(n), bỏ qua 4 bit(n), kiểm 4 bit(n), bỏ qua 4 bit(n), v.v.
 Vị trí 8(n=8): bỏ qua 7 bit(n-1), kiểm 8 bit(n), bỏ qua 8 bit(n), kiểm 8 bit(n), bỏ qua 8 bit(n), v.v.
 Vị trí 16(n=16): bỏ qua 15 bit(n-1), kiểm 16 bit(n), bỏ qua 16 bit(n), kiểm 16 bit(n), bỏ qua 16 bit(n), v.v.
 Vị trí 32(n=32): bỏ qua 31 bit(n-1), kiểm 32 bit(n), bỏ qua 32 bit(n), kiểm 32 bit(n), bỏ qua 32 bit(n), v.v.
 và tiếp tục như trên.

Nói cách khác, bit chẵn lẻ tại vị trí 2k kiểm các bit ở các bit ở vị trí t có giá trị logic của phép toán AND giữa k và t là khác 0

Ví dụ dùng (11,7) mã Hamming

Lấy ví dụ chúng ta có một từ dữ liệu dài 7 bit với giá trị là "0110101". Để chứng minh phương pháp các mã Hamming được tính toán và được sử dụng để kiểm tra lỗi, xin xem bảng liệt kê dưới đây. Chữ d (data) được dùng để biểu thị các bit dữ liệu và chữ p (parity) để biểu thị các bit chẵn lẻ (parity bits).

Đầu tiên, các bit của dữ liệu được đặt vào vị trí tương thích của chúng, sau đó các bit chẵn lẻ cho mỗi trường hợp được tính toán dùng quy luật bit chẵn lẻ số chẵn.

{| class="wikitable"
|+ align="bottom"|Cách tính các bit chẵn lẻ trong mã Hamming (từ trái sang phải)
|- style="background-color: #999999"
!Thứ tự bit
!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!10!!11
|-
!Vị trí bit chẵn lẻ và các bit dữ liệu!!p1!!p2!!d1!!p4!!d2!!d3!!d4!!p8!!d5!!d6!!d7
|- style="background-color: #CCCCCC"
!Nhóm dữ liệu (không có bit chẵn lẻ):!!!!!!0!!!!1!!1!!0!!!!1!!0!!1
|-
!p1
|1|| ||0|| ||1|| ||0|| ||1|| ||1
|-
!p2
| ||0||0|| || ||1||0|| || ||0||1
|-
!p4
| || || ||0||1||1||0|| || || ||
|-
!p8
| || || || || || || ||0||1||0||1
|- style="background-color: #CCCCCC"
!Nhóm dữ liệu (với bit chẵn lẻ):
|1||0||0||0||1||1||0||0||1||0||1
|}

Nhóm dữ liệu mới (new data word) - bao gồm các bit chẵn lẻ - bây giờ là "10001100101". Nếu chúng ta thử cho rằng bit cuối cùng bị thoái hóa (gets corrupted) và bị lộn ngược từ 1 sang 0. Nhóm dữ liệu mới sẽ là "10001100100"; Dưới đây, chúng ta sẽ phân tích quy luật kiến tạo mã Hamming bằng cách cho bit chẵn lẻ giá trị 1 khi kết quả kiểm tra dùng quy luật số chẵn bị sai.

{| class="wikitable"
|+ align="bottom"|Kiểm tra các bit chẵn lẻ (bit bị đảo lộn có nền thẫm)
!Thứ tự bit
!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!10!!11
|-
!Vị trí bit chẵn lẻ và các bit dữ liệu
!p1!!p2!!d1!!p3!!d2!!d3!!d4!!p4!!d5!!d6!!d7!!Kiểm chẵn lẻ!!Bit chẵn lẻ
|- style="background-color: #CCCCCC"
!Nhóm dữ liệu nhận được:!!1!!0!!0!!0!!1!!1!!0!!0!!1!!0!!0!!1!!
|-
!p1
|1|| ||0|| ||1|| ||0|| ||1|| || style="background-color: #DDDDDD"|0||Sai||1
|-
!p2
| ||0||0|| || ||1||0|| || ||0|| style="background-color: #DDDDDD"|0||Sai||1
|-
!p4
| || || ||0||1||1||0|| || || || ||Đúng||0
|-
!p8
| || || || || || || ||0||1||0|| style="background-color: #DDDDDD"|0||Sai||1
|} chỉ số pk với k=2 mũ 0,1,2,3...m(p1 là lấy 1 bỏ 1, p2 là lấy 2 bỏ 2, p4 lấy 4 bỏ 4)

Bước cuối cùng là định giá trị của các bit chẵn lẻ (nên nhớ bit nằm dưới cùng được viết về bên phải - viết ngược lại từ dưới lên trên).  Giá trị số nguyên của các bit chẵn lẻ là 11(10), và như vậy có nghĩa là bit thứ 11 trong nhóm dữ liệu (data word) - bao gồm cả các bit chẵn lẻ - là bit có giá trị không đúng, và bit này cần phải đổi ngược lại.

{| class="wikitable"
|-
!!!p8!!p4!!p2!!p1!!
|-
!Nhị phân
|1||0||1||1||
|-
!Thập phân
!8!!!!2!!1!!Σ = 11
|}

Việc đổi ngược giá trị của bit thứ 11 làm cho nhóm

10001100100
trở lại thành
10001100101.

Bằng việc bỏ đi phần mã Hamming, chúng ta lấy được phần dữ liệu gốc với giá trị là
0110101.

Lưu ý, các bit chẵn lẻ không kiểm tra được lẫn nhau, nếu chỉ một bit chẵn lẻ bị sai thôi, trong khi tất cả các bit khác là đúng, thì chỉ có bit chẵn lẻ nói đến là sai mà thôi và không phải là các bit nó kiểm tra (not any bit it checks).

Cuối cùng, giả sử có hai bit biến đổi, tại vị trí x và y. Nếu x và y có cùng một bit tại vị trí 2k trong đại diện nhị phân của chúng, thì bit chẵn lẻ tương ứng với vị trí đấy kiểm tra cả hai bit, và do đó sẽ giữ nguyên giá trị, không thay đổi. Song một số bit chẵn lẻ nào đấy nhất định phải bị thay đổi, vì x ≠ y, và do đó hai bit tương ứng nào đó có giá trị x và y khác nhau. Do vậy, mã Hamming phát hiện tất cả các lỗi do hai bit bị thay đổi — song nó không phân biệt được chúng với các lỗi do 1 bit bị thay đổi.

Mã Hamming (7,4)

Hiện thời, khi nói đến mã Hamming chúng ta thực ra là muốn nói đến mã (7,4) mà Hamming công bố năm 1950. Với mỗi nhóm 4 bit dữ liệu, mã Hamming thêm 3 bit kiểm tra. Thuật toán (7,4) của Hamming có thể sửa chữa bất cứ một bit lỗi nào, và phát hiện tất cả lỗi của 1 bit, và các lỗi của 2 bit gây ra. Điều này có nghĩa là đối với tất cả các phương tiện truyền thông không có chùm lỗi đột phát (burst errors) xảy ra, mã (7,4) của Hamming rất có hiệu quả (trừ phi phương tiện truyền thông có độ nhiễu rất cao  thì nó mới có thể gây cho 2 bit trong số 7 bit truyền bị đảo lộn).

Ví dụ về cách dùng các ma trận thông qua GF(2)

Nguyên lý của mã Hamming bắt nguồn từ việc khai triển và mở rộng quan điểm chẵn lẻ. Việc khai triển này bắt đầu bằng việc nhân các ma trận, được gọi là Ma trận Hamming (Hamming matrices), với nhau. Đối với mã Hamming (7,4), chúng ta sử dụng hai mã trận có liên quan gần gũi, và đặt tên cho chúng là:

và

Các cột vectơ trong  là nền tảng hạch của  và phần trên của  (4 hàng đầu) là một ma trận đơn vị (identity matrix). Ma trận đơn vị cho phép vectơ dữ liệu đi qua trong khi làm tính nhân, và như vậy, các bit dữ liệu sẽ nằm ở 4 vị trí trên cùng (sau khi nhân). Sau khi phép nhân hoàn thành, khác với cách giải thích ở phần trước (các bit chẵn lẻ nằm ở vị trí 2k), trật tự của các bit trong từ mã (codewords) ở đây khác với cách bố trí đã nói (các bit dữ liệu nằm ở trên, các bit kiểm chẵn lẻ nằm ở dưới).

Chúng ta dùng một nhóm 4 bit dữ liệu (số 4 trong cái tên của mã là vì vậy) chủ chốt, và cộng thêm vào đó 3 bit dữ liệu thừa (vì 4+3=7 nên mới có số 7 trong cái tên của mã). Để truyền gửi dữ liệu, chúng ta hãy nhóm các bit dữ liệu mà mình muốn gửi thành một vectơ. Lấy ví dụ, nếu dữ liệu là "1011" thì vectơ của nó là:

Giả sử, chúng ta muốn truyền gửi dữ liệu trên. Chúng ta tìm tích của  và p, với các giá trị môđulô 2 :

Máy thu sẽ nhân  với r, để kiểm tra xem có lỗi xảy ra hay không. Thi hành tính nhân này, máy thu được (một lần nữa, các giá trị đồng dư môđulô 2):

Vì chúng ta được một vectơ toàn số không cho nên máy thu có thể kết luận là không có lỗi xảy ra

Sở dĩ một vectơ toàn số không có nghĩa là không có lỗi, bởi vì khi  được nhân với vectơ dữ liệu, một sự thay đổi trong nền tảng xảy ra đối với không gian bên trong vectơ (vector subspace), tức là hạch của . Nếu không có vấn đề gì xảy ra trong khi truyền thông, r sẽ nằm nguyên trong hạch của  và phép nhân sẽ cho kết quả một vectơ toàn số không.

Trong một trường hợp khác, nếu chúng ta giả sử là lỗi một bit đã xảy ra. Trong toán học, chúng ta có thể viết:

môđulô 2, trong đó ei là vectơ đơn vị đứng thứ i (ith unit vector), có nghĩa là, một vectơ số 0 có một giá trị một trong vị trí i (tính từ 1 tính đi). Biểu thức trên nói cho chúng ta biết rằng có một bit bị lỗi tại vị trí i.

Nếu bây giờ chúng ta nhân  với cả hai vectơ này:

Vì r là dữ liệu thu nhận được không có lỗi, cho nên tích của  và r bằng 0. Do đó

Vậy, tích của   với vectơ nền chuẩn tại cột thứ i (the ith standard basis vector) làm lộ ra cột ở trong , vì thế mà chúng ta biết rằng lỗi đã xảy ra tại vị trí cột này trong . Vì chúng ta đã kiến tạo  dưới một hình thức nhất định, cho nên chúng ta có thể hiểu giá trị của cột này như một số nhị phân - ví dụ, (1,0,1) là một cột trong , tương đồng giá trị với cột thứ 5, do đó chúng ta biết lỗi xảy ra ở đâu và có thể sửa được nó.

Lấy ví dụ, giả sử chúng ta có:

Nếu thi hành phép nhân:

Tích của phép nhân cho chúng ta một kết quả tương đương với cột thứ 2 ("010" tương đương với giá trị 2 trong số thập phân), và do đó, chúng ta biết rằng lỗi đã xảy ra ở vị trí thứ 2 trong hàng dữ liệu, và vì vậy có thể sửa được lỗi.

Chúng ta có thể dễ dàng thấy rằng, việc sửa lỗi do 1 bit bị đảo lộn gây ra, dùng phương pháp trên là một việc thực hiện được. Bên cạnh đó, mã Hamming còn có thể phát hiện lỗi do 1 bit hoặc 2 bit bị đảo lộn gây ra, dùng tích của  khi tích này không cho một vectơ số không. Tuy thế, song mã Hamming không thể hoàn thành cả hai việc.

Mã Hamming và bit chẵn lẻ bổ sung

Nếu chúng ta bổ sung thêm một bit vào mã Hamming, thì mã này có thể dùng để phát hiện những lỗi gây ra do 2 bit bị lỗi, và đồng thời nó không cản trở việc sửa các lỗi do một bit gây ra.  Nếu không bổ sung một bit vào thêm, thì mã này có thể phát hiện các lỗi do một bit, hai bit, ba bit gây ra, song nó sẽ cản trở việc sửa các lỗi do một bit bị đảo lộn. Bit bổ sung là bit được áp dụng cho tất cả các bit sau khi tất cả các bit kiểm của mã Hamming đã được thêm vào.

Khi sử dụng tính sửa lỗi của mã, nếu lỗi ở một bit chẵn lẻ bị phát hiện và mã Hamming báo hiệu là có lỗi xảy ra thì chúng ta có thể sửa lỗi này, song nếu chúng ta không phát hiện được lỗi trong bit chẵn lẻ, nhưng mã Hamming báo hiệu là có lỗi xảy ra, thì chúng ta có thể cho rằng lỗi này là do 2 bit bị đổi cùng một lúc. Tuy chúng ta phát hiện được nó, nhưng không thể sửa lỗi được.

Ghi chú

Xem thêm
 Khoảng cách Hamming (Hamming distance)
 Mã Golay (Golay code)
 Mã Reed-Muller (Reed-Muller code)
 Mã Reed-Solomon (Reed-Solomon code)
 Mã Turbo (Turbo code)

Liên kết ngoài
 PHP page that emulates Hamming Code calculation (from L. Lange, Luxembourg)
 CGI script for calculating Hamming distances (from R. Tervo, UNB, Canada)

Lý thuyết mã hóa
Phát hiện và sửa lỗi
Số học trong máy tính
Số học máy tính
Phát minh của Hoa Kỳ
Khoa học máy tính năm 1951


title: Lycaena ottomanus

text:
Lycaena ottomanus là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Loài này có ở Albania, Bosnia và Herzegovina, Bulgaria, Hy Lạp, Hungary, Macedonia, Serbia và Montenegro, và Thổ Nhĩ Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và vùng cây bụi ôn đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Van Swaay, C.A.M. & Warren, M.S. 2000. Lycaena ottomanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Lycaena
Côn trùng châu Âu


title: Điểm đến của Swiss International Air Lines

text:
Dưới đây là các điểm đến mà hãng hàng không Swiss International Air Lines bay tới (tháng 4-2010).  . Nó bao gồm cả các điểm đến của Contact Air, Darwin Airline, Helvetic Airways, PrivatAir và Swiss European Air Lines

Châu Phi
 Cameroon
Douala - Sân bay Douala
Yaoundé - Sân bay quốc tế Nsimalen
 Ai Cập
Cairo - Sân bay quốc tế Cairo
 Kenya
Nairobi - Sân bay quốc tế Jomo Kenyatta
 Nam Phi
Johannesburg - Sân bay quốc tế OR Tambo
 Tanzania
Dar es Salaam - Sân bay quốc tế Julius Nyerere

Châu Mỹ

Bắc Mỹ
 Canada
Montréal - Sân bay quốc tế Pierre Elliott Trudeau
 Hoa Kỳ
Boston - Sân bay quốc tế Logan
Chicago - Sân bay quốc tế O'Hare
Los Angeles - Sân bay quốc tế Los Angeles
Miami - Sân bay quốc tế Miami
New York City - Sân bay quốc tế John F. Kennedy
Newark - Sân bay quốc tế Newark Liberty
San Francisco - Sân bay quốc tế San Francisco [từ 02/06]

Nam Mỹ
 Brasil
São Paulo - Sân bay quốc tế Guarulhos

Châu Á

Đông Á
 Trung Quốc
Thượng Hải - Sân bay quốc tế Phố Đông Thượng Hải
Hồng Kông
Hồng Kông - Sân bay quốc tế Hồng Kông
 Nhật Bản
Tokyo - Sân bay quốc tế Narita

Nam Á
 Ấn Độ
Delhi - Sân bay quốc tế Indira Gandhi
Mumbai - Sân bay quốc tế Chhatrapati Shivaji

Đông Nam Á
 Thái Lan
Bangkok - Sân bay quốc tế Suvarnabhumi

Tây Nam Á
 Síp
Larnaca - Sân bay quốc tế Larnaca theo mùa
 Israel
Tel Aviv - Sân bay quốc tế Ben Gurion
 Kuwait
Thành phố Kuwait - Sân bay quốc tế Kuwait
 Oman
Muscat - Sân bay quốc tế Muscat
 Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Dubai - Sân bay quốc tế Dubai

Châu Âu

Trung Âu
 Áo
Viên - Sân bay quốc tế Viên
 Cộng hòa Séc
Praha - Sân bay quốc tế Ruzyně
 Đức
Berlin - Sân bay quốc tế Tegel
Düsseldorf - Sân bay quốc tế Düsseldorf
Frankfurt - Sân bay quốc tế Frankfurt
Hamburg - Sân bay quốc tế Hamburg
Hanover - Sân bay Langenhagen
Munich - Sân bay quốc tế Munich
Nuremberg - Sân bay Nuremberg
Stuttgart - Sân bay Stuttgart
 Hungary
Budapest - Sân bay quốc tế Budapest Ferihegy
 Ba Lan
Warszawa - Sân bay quốc tế Warsaw Frédéric Chopin
 Thụy Sĩ
Basel - Sân bay EuroAirport Basel-Mulhouse-Freiburg
Genève - Sân bay quốc tế Geneva Focus City
Lugano - Sân bay quốc tế Agno
Zürich - Sân bay quốc tế Zürich Hub

Đông Âu
 Bulgaria
Sofia - Sân bay quốc tế Sofia
 Kosovo
Pristina - Sân bay quốc tế Pristina
 România
Bucharest - Sân bay quốc tế Otopeni
 Nga
Moskva - Sân bay quốc tế Domodedovo
Sankt-Peterburg - Sân bay Pulkovo Airport
 Serbia
Belgrade - Sân bay Belgrade Nikola Tesla

Nam Âu
 Hy Lạp
Athens - Sân bay quốc tế Eleftherios Venizelos
Thessaloniki - Sân bay quốc tế Thessaloniki
 Ý
Florence - Sân bay Peretola
Milan - Sân bay quốc tế Malpensa
Roma - Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci-Fiumicino
Venice - Sân bay quốc tế Marco Polo
 Bồ Đào Nha
Faro - Sân bay Faro [theo mùa]
Lisboa - Sân bay quốc tế Portela
Porto - Sân bay quốc tế Francisco de Sá Carneiro [từ 04-07]
 Tây Ban Nha
Barcelona - Sân bay quốc tế El Prat
Las Palmas de Gran Canaria - Sân bay Gran Canaria
Madrid - Sân bay quốc tế Barajas
Málaga - Sân bay Málaga
Palma de Mallorca - Sân bay Son Sant Joan
Tenerife - Sân bay Tenerife [theo mùa]
Valencia - Sân bay Valencia
 Thổ Nhĩ Kỳ
Istanbul - Sân bay quốc tế Atatürk

Tây Âu
 Bỉ
Brussels - Sân bay quốc tế Brussels
 Đan Mạch
Copenhagen - Sân bay quốc tế Kastrup
 Pháp
Lyon - Sân bay Lyon-Saint Exupéry
Nice - Sân bay Côte d'Azur
Paris - Sân bay quốc tế Roissy-Charles de Gaulle
 Ireland
Dublin - Sân bay quốc tế Dublin
 Luxembourg
Luxembourg - Sân bay Findel
 Hà Lan
Amsterdam - Sân bay quốc tế Schiphol
 Na Uy
Oslo - Sân bay quốc tế Oslo
 Thụy Điển
Stockholm - Sân bay quốc tế Arlanda
 Vương quốc Anh
Birmingham - Sân bay quốc tế Birmingham
Luân Đôn
Sân bay London City
Sân bay London Heathrow
Manchester - Sân bay Manchester

Điểm đến trước đây
Châu Phi
Guinea xích đạo - Malabo
Gabon - Libreville
Ghana - Accra
Libya - Benghazi, Tripoli
Maroc - Casablanca
Nigeria - Lagos
Tunisia - Tunis
Châu Á
Armenia - Yerevan
Trung Quốc - Bắc Kinh
Iran - Tehran
Liban - Beirut
Pakistan - Karachi
Philippines - Manila
Ả Rập Saudi - Jeddah, Riyadh
Singapore
Hàn Quốc - Seoul
Đài Loan - Đài Bắc
Ả Rập Saudi - Abu Dhabi
Việt Nam - Thành phố Hồ Chí Minh City (Saigon)
Châu Âu
Phần Lan - Helsinki
Latvia - Riga
Macedonia - Skopje
Tây Ban Nha - Bilbao
Nam Mỹ
Argentina - Buenos Aires
Brazil - Rio de Janeiro
Chile - Santiago de Chile
Venezuela - Caracas
Bắc Mỹ
Canada - Toronto
Hoa Kỳ - Atlanta, Minneapolis, Seattle, Washington

Tham khảo

Điểm đến


title: Salmour

text:
Salmour là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía nam của Torino và khoảng 30 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 716 người và diện tích là 12,5 km².

Salmour giáp các đô thị: Bene Vagienna, Cervere, Cherasco, Fossano và Narzole.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte

lmo:Salmour


title: Tipula phoroctenia

text:
Tipula phoroctenia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Todabhim

text:
Todabhim là một thành phố và khu đô thị của quận Karauli thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Todabhim có dân số 20.845 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Todabhim có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 40%. Tại Todabhim, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Pattanagere

text:
Pattanagere là một thị xã và là nơi đặt hội đồng thành phố của quận Bangalore thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pattanagere có dân số 95.769 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Pattanagere có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Pattanagere, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Karnataka


title: Phyllolabis sequoiensis

text:
Phyllolabis sequoiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phyllolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Eleutherodactylus cundalli

text:
Eleutherodactylus cundalli là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Jamaica.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng nhiều đá, và hang. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B., Koenig, S. & Wilson, B. 2004. Eleutherodactylus cundalli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

cundalli
Động vật đặc hữu Jamaica


title: Bulbophyllum reichenbachii

text:
Bulbophyllum reichenbachii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

reichenbachii]]

R


title: Perdita polytropica

text:
Perdita polytropica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Bard, Loire

text:
Bard là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Pseudocrepidophorus filicollis

text:
Pseudocrepidophorus filicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocrepidophorus


title: Rhabdomastix spatulifera

text:
Rhabdomastix spatulifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Họ Lôi

text:
Họ Lôi (danh pháp khoa học: Crypteroniaceae, đồng nghĩa: Henslowiaceae Lindley) là một họ trong thực vật có hoa chứa khoảng 10 loài cây gỗ và cây bụi, trong 3 chi, bản địa của khu vực khu vực sinh thái Indomalaya (bao gồm Đông Nam Á, Malesia, Sri Lanka).

Họ Crypteroniaceae là bản địa của rừng mưa nhiệt đới và cận núi cao. Chi Axinandra chứa 4 loài, một tại Sri Lanka (A. zeylanica) và 3 loài tại Borneo cùng bán đảo Mã Lai. Chi Crypteronia chứa 5-7 loài, phân bố trong khu vực từ đông Ấn Độ qua Đông Nam Á và miền nam Trung Quốc tới bán đảo Mã Lai, Indonesia và New Guinea. Tại Việt Nam có 1 loài là Crypteronia paniculata (lôi). Chi Dactylocladus chứa 1 loài, bản địa các đầm lầy than bùn vùng đất thấp ở Borneo.

Các phân tích hình thái học, được hỗ trợ bằng phân tích ADN lạp lục gần đây, chỉ ra rằng họ Crypteroniaceae là gần gũi nhất với 4 họ nhỏ trong bộ Myrtales, bao gồm Penaeaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae ở miền nam châu Phi và Alzateaceae ở Trung và Nam Mỹ. Trong các tài liệu khoa học nhóm này được gọi chung là nhánh CAROP. Điều này là dấu hiệu cho thấy tổ tiên chung của 5 họ này có nguồn gốc tại miền tây Gondwana trong kỷ Phấn trắng, và Crypteroniaceae đã được mang theo về phía bắc cùng tiểu lục địa Ấn Độ sau khi nó tách ra khỏi siêu lục địa phương nam này, phân chia thành 3 chi trước khi Ấn Độ va chạm với châu Á. Các chi này sau đó lan ra từ Ấn Độ tới các rừng mưa ẩm ướt nhiệt đới tại Đông Nam Á.

Các chi
 Axinandra (bao gồm cả Naxiandra)
 Crypteronia (bao gồm cả Henslowia)
 Dactylocladus

Hình ảnh

Tham khảo
 Conti E., Erikkson T., Schonenberger J., Sytsma K. J., Baum D. A. (2002). Early Tertiary Out-of-India Dispersal of Crypteroniaceae: Evidence from Phylogeny and Molecular Dating. Evolution 56 (10): 1931–1942.


title: Atopsyche major

text:
Atopsyche major là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Platydoris

text:
Platydoris là một chi sên biển, nhóm con sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea, là động vật thân mềm chân bụng không vỏ sống ở biển trong họ Dorididae.

Các loài
Các loài thuộc chi Platydoris bao gồm:

 Doriopsis flabellifera Cheeseman, 1881
 Platydoris angustipes Morch, 1863
 Platydoris annulata Dorgan, Valdes & Gosliner, 2002
 Platydoris argo Linnaeus, 1767
 Platydoris carolynae Mulliner & Sphon 1974
 Platydoris cinerobranchiata Dorgan, Valdes & Gosliner, 2002
 Platydoris cruenta Quoy & Gaimard, 1832
 Platydoris dierythros Fahey & Valdés, 2003
 Platydoris ellioti Alder & Hancock, 1864
 Platydoris formosa Alder & Hancock, 1864
 Platydoris galbanus Burn, 1958
 Platydoris inframaculata Abraham, 1877
 Platydoris maculata Bouchet, 1977
 Platydoris ocellata Dorgan, Valdes & Gosliner, 2002
 Platydoris pulchra Eliot, 1904
 Platydoris sabulosa Dorgan, Valdes & Gosliner, 2002
 Platydoris sanguinea Bergh, 1905
 Platydoris scabra Cuvier, 1804
 Platydoris striata Kelaart, 1858

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dorididae


title: Tipulodina varitarsis

text:
Tipulodina varitarsis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Tipulodina


title: Vôn kế

text:
Vôn kế hay volt kế là dụng cụ đo điện dùng để đo hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch (hoặc các dụng cụ điện như đèn...).

Trong các sơ đồ mạch điện Vôn kế thường được thể hiện bằng ký hiệu (V).

Phân loại
Hiện có các loại volt kế chính:
 Volt kế tương tự được cấu tạo từ một gavanô kế, hiển thị số liệu trên một dải liên tục thông qua một kim chỉ trên thang đo;
 Volt kế số, hay volt kế hiện số, thông qua mạch chuyển đổi tương tự ra số (ADC) và hiện số liệu trên màn hiện số.

Khi nối volt kế vào mạch cần đo, thì volt kế trích ra một phần năng lượng điện để xác định độ lớn điện áp. Mức độ trích xác định bởi điện trở của volt kế ở thang đo đó, và để tránh làm sai lệch mạch cần đo thì điện trở này phải đủ lớn.

Trước đây đề có volt kế trở lớn dùng cho phép đo trong các thí nghiệm người ta chế ra volt kế đèn, là volt kế có mạch khuếch đại dùng đèn điện tử hoặc transistor, đảm bảo điện trở vào hàng chục mega Ohm. Ngày nay kỹ thuật vi mạch phát triển, các thang đo volt của đồng hồ vạn năng hiện số phổ thông đảm bảo được các yêu cầu về trở kháng vào cao này.

Sử dụng
Người ta có thể sử dụng vôn kế trên máy bay đo hiệu điện thế để suy ra vận tốc máy bay (xét về mặt lí thuyết). Tuy nhiên trên thực tế, do từ trường Trái Đất có hướng và độ lớn thay đổi liên tục theo từng vị trí (do máy bay có lúc bay cao, có lúc bay thấp tuỳ từng vị trí) nên người ta không dùng cách này vì Vôn kế thay đổi giá trị liên tục nên khó xác định vận tốc máy bay. Thay vào đó, người ta dùng ống pitot để đo vận tốc máy bay.

Thư viện ảnh

Xem thêm
 Ampe kế
 Ôm kế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vôn kế là gì?

How to Use a Voltmeter

Dụng cụ đo lường điện tử
Dụng cụ đo lường


title: Tillandsia balbisiana

text:
Tillandsia balbisiana là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Florida.

Giống
 Tillandsia 'Dura Flor'
 Tillandsia 'Florida'
 Tillandsia 'Polly Ellen'
 Tillandsia 'Red Fountain'
 Tillandsia 'Royale'
 Tillandsia 'Timm'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

B
Thực vật Florida
Thực vật biểu sinh
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật Colombia
Thực vật México
Thực vật Venezuela
Thực vật Caribe
Thực vật được mô tả năm 1830


title: Aït Benhaddou

text:
Aït Benhaddou (tiếng Berber: Ath Benhadu, tiếng Ả Rập: آيت بن حدو) là một thành phố công sự Berber (ksar) dọc theo tuyến đường lữ hành cũ giữa Sa mạc Sahara và Marrakech ngày nay thuộc Maroc. Hầu hết người dân sống tại đây bị thu hút bởi hoạt động thương mại và du lịch, sống trong những ngôi nhà hiện đại hơn ở một ngôi làng bên kia sông, mặc dù vẫn còn bốn gia đình sống trong những ngôi nhà cổ của Aït Benhaddou. Bên trong các bức tường của Ksar là một số Kasbah. Đây là một ví dụ tuyệt vời về kiến trúc đất sét tại Maroc và là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận từ năm 1987.

Điện ảnh
Aït Benhaddou nổi tiếng khi là nơi quay rất nhiều các bộ phim nổi tiếng như:
 Chúa Giêsu thành Nazareth (1977)
 Viên ngọc quý của sông Nin (1985)
 Bầu trời che chở (1990)
 Kundun (1997)
 Xác ướp (1999)
 Võ sĩ giác đấu (2000)
 Alexander (2004)
 Babel (2005)
 Vương quốc thiên đường (2005)
 Hoàng tử Ba Tư: Dòng cát thời gian (2010)
 Con của Chúa (2014)
 Seri phim Game of Thrones
 O Clone

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Di sản thế giới tại Maroc


title: Perinaenia

text:
Perinaenia là một chi bướm đêm đơn loài thuộc họ Erebidae. Chúng được tách ra từ chi Xestia, mặc dù nó có vẻ có quan hệ gần gũi.

Các loài
 Perinaenia accipiter
 Perinaenia lignosa

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Perinaenia at funet.fi

Erebidae


title: La Puye

text:
La Puye là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 23,57 km², dân số năm 2006 là 581 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 116 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 La Puye trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 La Puye vue du ciel.

Tham khảo

Puye


title: Xandarovula aperta

text:
Xandarovula aperta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xandarovula


title: Gynoplistia speighti

text:
Gynoplistia speighti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Gonomyia pinivagata

text:
Gonomyia pinivagata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Menouville

text:
Menouville là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Parectopa viminea

text:
Parectopa viminea là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Peru.

Chú thích

Tham khảo

Parectopa


title: Chrysolina chalcites

text:
Chrysolina chalcites là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Santa Elisabetta

text:
Santa Elisabetta (Santa Elisabbetta trong tiếng Sicilia) là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 80 km về phía nam của Palermo và khoảng 13 km về phía bắc của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.906 người và diện tích là 16,2 km².

Santa Elisabetta giáp các đô thị sau: Aragona, Joppolo Giancaxio, Raffadali, Sant'Angelo Muxaro.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Euhesma tarsata

text:
Euhesma tarsata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1907


title: Ripagrotis

text:
Ripagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Lockhartia micrantha

text:
Lockhartia micrantha là một loài phong lan bản địa của Nicaragua, Costa Rica, Panama và Colombia.

Chú thích

Tham khảo

micrantha


title: 3709 Polypoites

text:
3709 Polypoites là một tiểu hành tinh Trojan Sao Mộc có quỹ đạo  Điểm Lagrange thuộc hệ Mặt trời-Sao Mộc, ở "Trại Hy Lạp". Nó được đặt theo tên anh hùng Polypoites Hy Lạp cổ đại, người chiến đấu trong Chiến tranh thành Troia. Nó được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker ngày 14 tháng 10 năm 1985 ở Palomar, California ở Đài thiên văn Palomar.

Liên kết ngoài
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: 17543 Sosva

text:
17543 Sosva (1993 PA3) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 8 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Caussols. It is also the known habitat of the celestial body of Carl Lundell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17543 Sosva

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Thyreus praevalens

text:
Thyreus praevalens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Kohl mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1905


title: Olivella sphoni

text:
Olivella sphoni là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Hemipolygona lamyi

text:
Hemipolygona lamyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hemipolygona


title: Aglymbus subsignatus

text:
Aglymbus subsignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: Hemipolygona cuna

text:
Hemipolygona cuna là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hemipolygona


title: Khu Croydon của Luân Đôn

text:
Khu Croydon của Luân Đôn (tiếng Anh: London Borough of Croydon) là một khu tự quản Luân Đôn thuộc Nam Luân Đôn, Anh, và tạo thành một phần của vùng Ngoại Luân Đôn. Vùng đất bao phủ  và là khu tự quản Luân Đôn đông dân cư nhất. Ngay trung tâm là đô thị lịch sử Croydon, từ một thị trấn chợ nhỏ bé, nơi đây đã vùng lên phát triển thành một trong những khu vực đông đúc nhất Luân Đôn. Croydon là trung tâm cư dân của khu tự quản và là trụ sở của những văn phòng và trung tâm bán lẻ lớn nhất nằm tại phía đông nam của nước Anh, bên ngoài trung tâm Luân Đôn. Khu tự quản này hiện nay là một trong những trung tâm dẫn đầu về văn hoá, tài chính và kinh doanh. Ảnh hưởng của nó về giải trí và nghệ thuật góp phần tạo nên vị thế trung tâm thủ đô chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu Croydon của Luân Đôn
Croydon TV
Du lịch Croydon

Croydon


title: Leforest

text:
Leforest là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Website of the Agglomération d'Hénin-Carvin
 Unofficial commune website
 Leforest on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Pseudopanurgus rudbeckiae

text:
Pseudopanurgus rudbeckiae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1895.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1895


title: Quận Sequoyah, Oklahoma

text:
Quận Sequoyah là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Oklahoma


title: Ampedus zhangtiaoshanus

text:
Ampedus zhangtiaoshanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Furth bei Göttweig

text:
Furth bei Göttweig là một thị xã thuộc huyện Krems-Land trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Hoplitis taenioceras

text:
Hoplitis taenioceras là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1927


title: Vadgaon Kasba

text:
Vadgaon Kasba là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Kolhapur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vadgaon Kasba có dân số 22.754 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Vadgaon Kasba có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Vadgaon Kasba, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Albalat dels Tarongers

text:
Albalat dels Tarongers là một đô thị ở comarca Camp de Morvedre cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 21,34 km², dân số thời điểm năm 2006 là 864 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website 2.0 about Albalat dels Tarongers

Đô thị ở Valencia
Camp de Morvedre
Danh sách địa danh Bien de Interés Cultural ở tỉnh Valencia
Khu dân cư ở tỉnh Valencia


title: Favartia judithae

text:
Favartia judithae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Calliostoma heros

text:
Calliostoma heros là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

H


title: Pyrgophorus coronatus

text:
Pyrgophorus coronatus là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài trong họ Hydrobiidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pyrgophorus


title: (9036) 1990 SJ16

text:
{{DISPLAYTITLE:(9036) 1990 SJ16}}

(9036) 1990 SJ16 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar in United States ngày 17 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vriesea ensiformis

text:
Vriesea ensiformis là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Aurora Major'
 Vriesea 'Aurora Minor'
 Vriesea 'Copper Penny'
 Vriesea 'Davis(ii)'
 Vriesea 'Derek's Dilemma'
 Vriesea 'Favorite'
 Vriesea 'Furcata'
 Vriesea 'Karamea Bronze Queen'
 Vriesea 'Lav (Lavender)'
 Vriesea 'Perfidia'
 Vriesea 'Po Boy'
 Vriesea 'Ralph Davis'
 Vriesea 'RaRu'
 Vriesea 'Ruby Lee'
 Vriesea 'Son of Yellow Tail'
 Vriesea 'Vista Charm'
 Vriesea 'Warmingii Minor'
 Vriesea 'Witte Senior'
 xGuzvriesea 'Star Fire'
 xVriecantarea 'Inferno'
 xVrieslandsia 'Fire Magic'
 xVrieslandsia 'Red Beacon'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
ensiformis


title: Cheumatopsyche concava

text:
Cheumatopsyche concava là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Beuvillers, Meurthe-et-Moselle

text:
Beuvillers  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 267 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Anthrenoides meloi

text:
Anthrenoides meloi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Anthrenoides
Động vật được mô tả năm 2005


title: Vườn quốc gia Family Islands

text:
Vườn quốc gia Family Islands (Quần đảo Gia đình) là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Quần đảo Family là một nhóm các hòn đảo lục địa nằm cách bờ biển không xa, khoảng giữa Cairns và Townsville, ở Far North Queensland, Úc. Hầu hết diện tích đã được chỉ định là một vườn quốc gia. Các hòn đảo được đặt tên tập thể và tên tiếng Anh của thuyền trưởng Cook khi ông đi qua khu vực năm 1770.

Nhóm hòn đảo là hòn đảo lục địa s. Họ đã là một phần của lục địa cho đến khoảng 8000 năm trước khi mực nước biển tăng lên.

Quần đảo
Quần đảo lớn nhất, tên thổ dân của họ, và vị trí của họ trong "gia đình" là:
 Đảo Dunk (Coonanglebah) - người cha
 Đảo Richards (Bedarra) - người mẹ
Đảo Wheeler (Đảo Toolkbar) và Đảo Coombe (Coomba) - cặp song sinh
 Đảo Smith (Kurrumbah), Đảo Bowden (Budjoo) và Đảo Hudson (Coolah) - những cây ba lá.

Ngoài ra còn có một số hòn đảo nhỏ hơn:
 Kumboola, được nối với Đảo Dunk vào lúc thủy triều thấp đặc biệt
 Đảo Mound (Purtaboi), được bảo vệ như là một môi trường sống chim chim làm tổ
 Woln Garin, một hòn đảo nhỏ nằm phía nam nam đảo Dunk Island, được biết đến là "40ft Rock"
 Đá Battleship (Pee-Rahm-Ah), được đặt tên bởi vì hình dáng đặc biệt của nó khi nhìn từ phía bắc.
 Thorpe Island (Ti mana), thuộc sở hữu tư nhân với một nơi ở. Đây là hòn đảo duy nhất của Úc được sở hữu Freehold.

Cơ sở vật chất
Khu cắm trại có sẵn trên đảo Dunk, Coombe và Wheeler, với giấy phép có sẵn từ Công viên và Động vật Hoang dã Queensland

Tham khảo

Vườn quốc gia Queensland

en:Family Islands National Park


title: Eleutherodactylus jaimei

text:
Eleutherodactylus jaimei là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Castro, F., Herrera, M.I. & Lynch, J. 2004. Eleutherodactylus jaimei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

jaimei
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Sương Hoa điếm

text:
A Frozen Flower (tiếng Hàn: 쌍화점, Hán Việt: Sương Hoa điếm, quán trọ Sương hoa) là một bộ phim Hàn Quốc năm 2008 do Yoo Ha làm đạo diễn. Bộ phim kể về chuyện yêu đương tay ba với đồng tính luyến ái và song tính luyến ái đã vi phạm luật lệ vương tộc. Bối cảnh của bộ phim là triều đại Cao Ly với các diễn viên Jo In Sung, Ju Jin Mo và Song Ji Hyo.

"Sương Hoa Điếm" là một sự kết hợp giữa ba hãng phim lớn là "Showbox" của Đại Hàn, "công ty Điện ảnh Hảo Hảo" của Đài Loan và "công ty Hiểu Quang" của Hồng Kông và đã tạo một cơn sốt hâm mộ tại Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản

Nội dung

Nhà vua xứ Cao Ly đã xây dựng cho riêng mình một đội thị vệ bao gồm 36 chiến binh trẻ tuổi.

Trong đó người đứng đầu là tướng quân Hong Lim. Hong Lim và nhà vua từ nhỏ đã cùng nhau múa kiếm, đánh đàn nên giữa hai người đã nảy sinh một tình yêu đồng giới.

Tuy nhiên vì mối quan hệ ngoại giao nhà vua đồng ý lấy công chúa của triều Nguyên làm vợ. Tuy cưới nhau đã lâu nhưng nhà vua và vương hậu vẫn chưa động phòng vì nhà vua không thể quan hệ xác thịt với phụ nữ.

Người duy nhất mà ông ngủ cùng là Hong Lim. Vào đúng lúc ấy thì triều đình Nguyên và các đại thần đều gây sức ép buộc nhà vua phải sinh con, nếu không họ sẽ lập em họ của ông lên ngôi vua. Nhà vua quyết định đưa ra một mệnh lệnh kì hoặc đó là ra lệnh cho người tình của ông là Hong Lim quan hệ với vương hậu để bà có thể mang thai. Họ có 3 đêm để thực hiện yêu cầu của nhà vua.

Vào đêm thứ nhất cả vương hậu và Hong Lim đều cảm thấy ngại ngùng và không thể tuân lệnh nhà vua. Nhà vua liền tìm cách thuyết phục Hong Lim và họ đã hoàn thành tốt nhiệm vụ trong hai đêm còn lại. Tuy nhiên vương hậu lại không mang thai và bà ngã bệnh. Hong Lim lén nhà vua và mang trà mật ong tới để giúp bà hạ sốt.

Nhà vua biết chuyện và ông vờ hỏi để thử lòng Hong Lim nhưng anh ta đã chối. Nhà vua quyết định dừng mọi chuyện. Khi Hong Lim ra ngoài làm nhiệm vụ cũng là lúc anh ta cảm thấy băn khoăn về tình cảm của mình khi mà anh ta không thể quên vương hậu cũng như cảm thấy có lỗi với đức vua. Hong Lim mua tặng cho vương hậu một chiếc túi thơm, và bà đã đeo nó trong buổi lễ cầu phúc cho vương tộc như một lời khẳng định tình yêu của bà dành cho Hong Lim.

Cũng trong buổi tiệc ấy hai người đã lén lút gặp nhau trong thư viện. Nhà vua phát hiện ra mọi chuyện, Hong Lim yêu cầu vương hậu hãy rời xa anh ta và cầu xin nhà vua tha thứ. Nhà vua quyết định cho Hong Lim đi trấn ải biên cương để anh ta quên đi vương hậu. Vào đêm cuối cùng thị nữ của vương hậu đến tìm Hong Lim và bảo anh ta đến gặp vương hậu ở thư viện. Vương hậu báo cho anh ta biết bà đã có thai. Khi nhà vua tới thư viện ông phát hiện họ đang làm tình với nhau. Khi ông bắt giữ hai người thì họ xin được chết thay cho nhau. Hong Lim lúc này thú nhận rằng anh ta yêu vương hậu. Trong cơn ghen nhà vua ra lệnh thiến Hong Lim và giam vào nhà giam nhưng những người bạn đã cứu Hong Lim. Khi anh ta nhận ra rằng vương hậu không bỏ trốn cùng anh, anh ta đã quay lại vương cung, nhưng nửa đường anh ta dừng lại vì biết anh ta không thể mang lại hạnh phúc cho vương hậu. Khi anh ta trở lại nơi ẩn náu thì những ngưới bạn đã bị bắt. Nhà vua ra lệnh giết hết những người biết mọi chuyện để con của Hong Lim và vương hậu có thể làm vua. Ông treo đầu của họ ngoài cổng thành. Hong Lim nhìn thấy đầu của một người phụ nữ đeo túi thơm nên anh nghĩ rằng đó là vương hậu nhưng thật ra đó là đầu của người thị nữ và vương hậu vẫn còn sống. Hong Lim vào cung để trả thù cho vương hậu và anh ta cùng với nhà vua xảy ra một cuộc giao chiến nhà vua đâm Hong Lim và hỏi rằng anh ta có yêu ông không? Hong Lim trả lời là không. Nhà vua bị sốc và trong lúc ông sơ hở Hong Lim đã đâm chết ông lúc đó một thị vệ đã chém vào vai anh ta. Vương hậu xuất hiện và gọi tên Hong Lim. Anh quay lại nhìn vương hậu, kinh ngạc và mừng rỡ khi nàng còn sống, nhưng anh đã hấp hối nên chỉ có thể đưa mắt nhìn nàng bị người ta kéo đi. Rồi Hong Lim quay lại nhìn nhà vua, và cứ nhìn mãi cho đến lúc sinh mệnh tan dần. Cả hai người chết đi kéo theo sự sụp đổ của vương triều Cao Ly.

Diễn viên
 Jo In Sung vai Hong Lim
 Ju Jin Mo vai nhà vua
 Song Ji Hyo vai hoàng hậu
 Shim Ji Ho vai Seung Gi
 Im Ju Hwan vai Han Baek
 Ye Wook hwan vai Im Bo
 Song Joong Ki vai No Tak
 Jang Ji Won vai Bo Meok
 Kim Choon Gi vai Hwang Nae Kwan
 Lee Jong Goo vai Tae Sa
 Kwon Tae Won vai Jo Il Moon
 Do Young Goo vai Gi Won Hong
 No Min Woo vai Min Woo
 Do Ye Seong vai Choi Kwan
 Hong Jong Hyun vai Geon Ryong-wie

Bên lề
A Frozen Flower dựa trên một câu chuyện có thật của triều đại Cao Ly Triều Tiên và lấy tựa từ một bài hát thời đó. Bài hát "Sương Hoa điếm" (quán trọ Sương Hoa) mô tả quan hệ tình dục của nam và nữ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim Hàn Quốc
Phim cổ trang Hàn Quốc
Phim cổ trang
Phim năm 2008
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim tiếng Triều Tiên
Phim liên quan đến LGBT thập niên 2010
Phim chính kịch liên quan đến LGBT


title: Rhadinosa machetes

text:
Rhadinosa machetes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Rhadinosa


title: Airoux

text:
Airoux là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.
Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Airouxois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Airoux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Airoux trên trang mạng của Insee

Airoux


title: Hybosispa

text:
Hybosispa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1910 bởi Weise.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Hybosispa melanura Weise, 1910
 Hybosispa nitida Uhmann, 1939
 Hybosispa rufiventris Uhmann, 1940
 Hybosispa strandi Uhmann, 1933

Chú thích

Tham khảo

Hybosispini


title: Issanlas

text:
Issanlas  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở phía đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Courson-les-Carrières

text:
Courson-les-Carrières là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne. Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Coursonnais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Courson-les-Carrières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Courson-les-Carrières


title: Charmoy, Aube

text:
Charmoy  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Ogliastro

text:
Ogliastro  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 9,49 km², dân số năm 1999 là 96 người. Khu vực này có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse
 Torra d'Albu

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Calais parallelus

text:
Calais parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: Lacapelle-Ségalar

text:
Lacapelle-Ségalar  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 289 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: La Selle-en-Coglès

text:
La Selle-en-Coglès () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở La Selle-en-Coglès được gọi là Cellois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for La Selle-en-Coglès

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Teucholabis rutilans

text:
Teucholabis rutilans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Spaniacris deserticola

text:
Spaniacris deserticola là một loài côn trùng thuộc họ Acrididae tiếng Anh thường gọi là Coachella Valley grasshopper. Loài này có ở một vài địa điểm ở khu vực sa mạc miền nam California và qua biên giới Sonora, México.

Chú thích

Tham khảo

 Rentz, D.C.F. 1996. Spaniacris deserticola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Châu chấu
D
Động vật được mô tả năm 1937
Côn trùng México


title: Fossarus orbignyi

text:
Fossarus orbignyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Planaxidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fossarus


title: Quang sai (thiên văn học)

text:
Quang sai trong thiên văn học là sai lệch biểu kiến của vị trí thiên thể trên thiên cầu, do vận tốc có giới hạn của ánh sáng và vận tốc chuyển động của người quan sát gây nên. Hiện tượng này được nhà thiên văn Anh James Bradley phát hiện ra, khi theo dõi thị sai của sao vào năm 1727.

Bản chất
Ánh sáng từ thiên thể đến người quan sát bị lệch một góc, có độ lớn phụ thuộc vào vận tốc chuyển động của người quan sát và hướng lệch phụ thuộc vào điểm hướng (tiếng Anh, apex) của người quan sát.

Người quan sát chịu ảnh hưởng của ba chuyển động khác nhau của Trái Đất đổi với thiên thể được quan sát, gây nên các hiệu ứng quang sai sau:
 Chuyển động xoay hàng ngày của Trái Đất, quanh trục của mình gây nên quang sai ngày.
 Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời gây nên quang sai năm (tiếng Anh, annual aberration).
 Chuyển động của Hệ Mặt Trời quanh tâm Ngân Hà gây nên quang sai thiên niên (tiếng Anh, secular aberration).

Trong quan sát các hành tinh của Hệ Mặt Trời, cần xét thêm quang sai hành tinh (tiếng Anh, planetary aberration), phụ thuộc vào vận tốc của hành tinh trên quỹ đạo và thời gian quang sai, là thời gian mà ánh sáng cần có để đi từ hành tinh đến người quan sát.

Tham khảo

Thuật ngữ thiên văn học
Thiên văn mặt cầu
Sóng điện từ
Bức xạ


title: San Pancrazio

text:
San Pancrazio (tiếng Ý: San Pancrazio; tiếng Đức: St. Pankraz; Archaic (1098 AD): San Pancracii) là một đô thị ở Nam Tirol trong vùng Trentino-Nam Tirol của Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía bắc của thành phố Trento và khoảng 20 km về phía tây bắc của thành phố Bolzano/Bozen. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.585 người và diện tích là 63,1 km².

St. Pankraz (San Pancrazio) giáp các đô thị: Lana, Laurein (Lauregno), Naturns (Naturno), Unsere Liebe Frau im Walde-St. Felix (Senale-San Felice), Tisens (Tesimo), Ulten (Ultimo), và Castelfondo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
   Trang nhà của thành phố

Đô thị Nam Tirol


title: Sinh đôi

text:
Bình thường, một người mẹ mỗi lần sinh con thì chỉ đẻ một con. Tuy nhiên, có khá nhiều trường hợp mà một mẹ lại đẻ nhiều con trong một thai kỳ, thì ở các trường hợp này, những người con cùng được sinh ra như thế được gọi là trẻ đồng sinh.

Sinh đôi (song sinh) là trường hợp đồng sinh mà hai con cùng được đẻ ra sau một lần mang thai của mẹ. Nếu sinh nhiều hơn hai con, thì thường được gọi là sinh ba, sinh tư v.v. Những người con sinh đôi, sinh ba, sinh tư,... thậm chí đã có sinh sáu hay hơn nữa như vậy được gọi chung là những người đồng sinh.

Hiện tượng đồng sinh không chỉ phổ biến ở loài người, mà còn gặp ở rất nhiều loài động vật có vú khác. Ở bài này chỉ đề cập đến sinh đôi ở người.

Tỷ lệ sinh đôi

 Tỷ lệ sinh đôi tại Hoa Kỳ đã tăng 76% từ năm 1980 đến năm 2009, từ 18,8 đến 33,3 trên 1.000 ca sinh.

Chủng tộc Yorubae (Người Yoruba) có tỷ lệ sinh đôi cao nhất trên thế giới: 50–100 ca trên 1.000 ca sinh.

Ở Trung Phi, tỷ lệ này là 36–60 trên 1.000 ca sinh. Bắc Mỹ và châu Âu có tỷ lệ trung bình từ 9 đến 16 trên 1.000 ca sinh. Còn Mỹ Latinh, Nam Á và Đông Nam Á thì tỷ lệ chỉ có 6 đến 9 ca trên 1000.

 Tỷ lệ sinh đôi còn phụ thuộc vào thức ăn. Một nghiên cứu năm 2006 đã phát hiện ra một số chất gây tăng trưởng trong sữa bột sản xuất công nghệ làm tăng khả năng sinh đôi. Điều tra theo hướng này cho biết những phụ nữ không hoặc rất ít uống sữa này chỉ có 20% sinh đôi so với các phụ nữ thường xuyên dùng sữa hoặc chế phẩm từ sữa. Ngoài ra, không chỉ sữa mà còn có nhiều loại thức ăn khác, đặc biệt là các loại có xuất sứ từ những nông trại hoặc xưởng chế biến có sử dụng hoá chất, nhất là hormone tăng trưởng (GH) cung cấp cho gia súc.
 Tỷ lệ sinh đôi chịu ảnh hưởng rõ rệt của yếu tố di truyền. Những phụ nữ có tiền sử gia đình sinh đôi cao thì thường sinh đôi, do hiện tượng gọi là siêu rụng trứng (hyper-ovulate) liên quan nhiều đến các gen mã hoá hoocmôn.
 Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn nhận thấy tỷ lệ này còn liên quan nhiều đến tuổi của người mẹ, xu hướng tăng sử dụng các chế phẩm hoocmôn sinh dục và nhất là phương pháp điều trị vô sinh.

Các kiểu chính

 Xét về giới tính các người sinh đôi, người ta có chia ra 2 kiểu sinh đôi:

 Sinh đôi hai nam.
 Sinh đôi hai nữ.
 Sinh đôi 1 nam 1 nữ.

Kiểu thứ ba có tỷ lệ thấp nhất.

 Xét về sinh lý học và di truyền học, trong thực tế lâm sàng của Sản khoa và Phụ khoa, người ta chia ra hai kiểu chính:

 sinh đôi cùng trứng
 sinh đôi khác trứng.

Sinh đôi cùng trứng
Thường thì mỗi trứng sau khi được thụ tinh bởi tinh trùng duy nhất, sẽ tạo thành 1 hợp tử và hợp tử này phát triển thành 1 phôi trong dạ con người mẹ, từ đó 1 người con được ra đời. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển sớm nhất của phôi trong dạ con, thì phôi lại tự nhiên tách thành hai (hình 2). Do đó, hai thai cùng lúc được phát triển và trở thành hai người con "giống nhau như hai giọt nước" (hình 1, hình 3 và hình 4). Do đó, kiểu này còn được gọi theo cách thông thường là "sinh đôi giống hệt nhau" (identical twins).
 Đặc điểm sinh học cơ bản:
 Những người sinh đôi kiểu này được gọi bằng thuật ngữ chuyên môn là sinh đôi từ một hợp tử (monozygotic twins).
 Những người sinh đôi cùng trứng có bộ gen (genome) như nhau.
 Cùng giới tính, màu mắt, nhóm máu v.v.
 Các loại phôi song sinh trong sinh đôi cùng trứng có thể gặp:

 Hai màng đệm (dichorionic), 2 màng ối (diamniotic), 2 nhau (rau thai) riêng.
 Hai màng đệm (dichorionic), 2 màng ối (diamniotic), chung 1 nhau.
 Một màng đệm (monochorionic), 2 màng ối (diamniotic), chung 1 nhau.
 Chung nhau 1 màng đệm (monochorionic), 1 màng ối (monoamniotic), 1 nhau.

Minh họa các loại này ở hình 5, trong đó mô tả mỗi loại sinh đôi là kết quả của phân cắt phôi phát sinh ở các giai đoạn khác nhau (phôi dâu, phôi vị...) trong những giai đoạn sớm ở sự phát triển phôi người.

 Theo một thống kê ở Hoa Kỳ, cứ 100% cặp sinh đôi thì có:
 Khoảng 30-40% cặp phôi loại "Di-Di" (tức loại 1 + 2 ở trên);
 Khoảng 60-70% cặp phôi thuộc loại "Mono-Di" (loại 3);
 Khoảng 1-2% cặp phôi là hoàn toàn chung nhau (Mono-Mono), 2 phôi không tách biệt nhau, nên đôi khi có thể bị dính nhau một vài bộ phận cơ thể, tạo ra trường hợp sinh đôi dính liền. Trường hợp này đã biết từ lâu, nhưng thường được nhắc đến nhiều nhất trong Sinh học là cặp sinh đôi đầu thế kỉ 19 nổi tiếng thế giới với tên gọi "anh em Xiêm" (Siamese twins), tức là Chang và Eng Bunker ở Thái Lan xưa (sinh năm 1811).

Sinh đôi khác trứng

 Thường thì mỗi lần thụ tinh chỉ có 1 trứng rụng. Nhưng nếu nhiều trứng cùng rụng và cùng được thụ tinh bởi nhiều tinh trùng khác nhau, thì phát sinh hiện tượng đồng sinh khác trứng: nhiều hợp tử khác nhau cùng được tạo thành, phát triển thành các phôi có kiểu gen khác nhau cùng phát triển thành các thai riêng biệt, cuối cùng thành những đứa trẻ đồng sinh khác trứng.
 Do đó, sinh đôi khác trứng tạo ra hai người con không giống hệt nhau như trường hợp trên, nên còn gọi là sinh đôi không hệt nhau (nonidentical twin), trong đó các con sinh đôi giống và khác nhau như hai anh/chị em bình thường, nên cũng được gọi là sinh đôi anh em (fraternal twin).
 Tỷ lệ sinh đôi khác trứng không như nhau trên thế giới. Chẳng hạn, ở Trung Phi và Tây Phi có tỷ lệ sinh đôi kiểu này rất cao, như ở Nigeria là 45 cặp sinh đôi trên 1.000 ca sinh. Ở Nam Á và Đông Nam Á thì chỉ có 6 đến 9 trên 1.000 ca sinh. Tuy chưa rõ nguyên nhân cụ thể, nhưng thống kê cho biết tỷ lệ sinh đôi khác trứng thường khá cao ở những vùng (như Nigeria) lấy nguồn dinh dưỡng chính trong bữa ăn hàng ngày là một loại khoai địa phương rất giàu phytoestrogen. Người ta cũng nhận thấy các bà mẹ trên tuổi 35 sinh con thường sinh đôi kiểu này cao hơn, điều này cũng có nghĩa là khả năng con sinh ra mắc hội chứng Đao cao hơn.
 Đặc điểm sinh học cơ bản của những người sinh đôi khác trứng:
 Những người sinh đôi kiểu này được gọi bằng thuật ngữ chuyên môn là sinh đôi từ hai hợp tử (dizygotic twins). Thuật ngữ này bắt nguồn từ "di" nghĩa là hai + "zygote" là hợp tử, mặc dù có thể là sinh ba.
 Những người sinh đôi khác trứng có bộ gen (genome) khác nhau. Có thể khác nhau về giới tính, màu mắt, nhóm máu v.v.
 Những điểm giống nhau và khác nhau về hình thái (bên ngoài) tương đương với anh/chị em sinh một cùng bố mẹ.
 Trong phát triển bào thai của loại này, hai hợp tử phát triển riêng biệt trong dạ con của mẹ, có màng và túi ối riêng, dây rốn và nhau thai cũng riêng.
 Ngoài ra, còn có thể gặp trường hợp rất hiếm là sinh đôi khác trứng và có hai người cha khác nhau, nghĩa là một noãn được thụ tinh bởi một tinh trùng của một người cha này, còn noãn kia được thụ tinh bởi một tinh trùng của một người cha khác, nếu những lần người mẹ giao hợp với hai người đàn ông khác nhau, lại gần nhau. Trong trường hợp này, đặc điểm sinh học của cặp sinh đôi giống như anh/chị em cùng mẹ khác cha.
 Sự khác nhau cơ bản về mặt sinh lý giữa sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng vừa trình bày được biểu diễn bằng sơ đồ hình 6.

Sinh đôi cực hiếm
 Trong sản khoa đã phát hiện những ca sinh đôi kỳ lạ, khác với hai kiểu sinh đôi nói trên: hai trẻ sinh đôi gồm một trai và một gái nhưng lại rất giống nhau như trường hợp sinh từ một hợp tử. Bởi vì một noãn không thể chia đôi ngay trước lúc thụ tinh, nên người ta đề ra giả thuyết rằng: một thể cực (Polar Body) đã được thụ tinh cùng với noãn bởi hai tinh trùng khác nhau. (Xem khái niệm về "thể cực" ở trang Sự tạo noãn).
Lúc đầu, người ta gọi kiểu này là "sinh đôi kiểu ba" (third-twin type), nhưng sau đó gọi là là "sinh đôi nửa cùng trứng" (semi-identical twinning). Hiện nay trường hợp này thường được gọi bằng thuật ngữ "sinh đôi thể cực" (Polar Body Twins). Về lý thuyết trẻ sinh đôi từ noãn và thể cực mang bộ gen đơn bội của mẹ là hệt như nhau, chỉ khác nhau về bộ gen của 2 tinh trùng của người cha, nên khoảng 75% giống nhau so với sinh đôi khác trứng.

Ý nghĩa sinh học
Trong nghiên cứu sự phát triển cá thể của con người cũng như động vật, những thành tựu về ảnh hưởng giữa kiểu gen và môi trường trong quá trình hình thành kiểu hình ở sinh đôi cùng trứng cho các kết luận quan trọng. Nhờ đó, người ta biết được rằng tính trạng nào do kiểu gen quyết định là chính, còn tính trạng nào do tác động môi trường.
Ở kiểu sinh đôi cùng trứng, hai người con quả là giống hệt nhau. Sự giống nhau này lại được “tăng cường” bởi những người con này ăn mặc như nhau (hình 3, hình 4). Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ lưỡng vẫn có nhiều chi tiết hình thái khác nhau, nhất là khi họ lớn lên và chịu các ảnh hưởng khác nhau của môi trường, đặc biệt là môi trường giao tiếp xã hội, giáo dục, tạo ra sự “phân hoá”.
Nghiên cứu sự phân hoá này, người ta có thể hiểu thêm về các quá trình tái tổ hợp gen khác nhau đã xảy ra ở những kiểu gen như nhau.

Chăm sóc
Các trẻ đồng sinh nói chung và sinh đôi nói riêng cùng được phát triển trong một dạ con và được nuôi dưỡng chỉ nguồn duy nhất từ một người mẹ. Việc cung cấp chất dinh dưỡng do đó lớn gấp bội trường hợp sinh một bình thường. Bởi thế, khi có thai, người mẹ cần thăm khám sớm và có chế độ bồi dưỡng thích đáng.
 Thời gian mang thai ở trường hợp thai một (bình thường) là khoảng 40 tuần. Tuy nhiên, trường hợp mang thai đồng luôn ngắn hơn: thường khoảng 37 - 38 tuần. Điều này được giải thích là do kích thước dạ con của mẹ có hạn và do nhu cầu dinh dưỡng tăng rất cao của cơ thể của người mẹ, cũng như sự hạn chế của thai để nhận được đầy đủ tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết trong quá trình phát triển. Ngoài ra, trẻ đồng sinh thường có trọng lượng sơ sinh thấp hơn bình thường. Nghĩa là nếu đồng sinh thì thường sinh sớm hơn “thời hạn” và trẻ sơ sinh thường nhỏ hơn và điều này là bình thường, không nên lo ngại.
Tuy nhiên, cũng vì lý do trên nên đồng sinh thường sinh non và kèm theo là thường có nguy cơ thiếu dinh dưỡng, vàng da v.v.
Ngoài ra cũng nên lưu ý rằng sinh đôi nói riêng và đồng sinh nói chung là “ý của Trời” – nói cách khác là do tự nhiên - nên đừng dùng thuốc hay chất kích thích hoặc biện pháp nào cả để sinh đôi như lời khuyên của một số người, khi bố mẹ có ý thích sinh đôi.

Nguồn trích dẫn

Sinh học
Di truyền học
Sinh lý học

Sinh sản
Động vật học
Sinh sản động vật có vú


title: La Feuillade

text:
La Feuillade (tiếng Occitan là La Fuelhada) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Xã này có diện tích 3,97 km2, dân số năm 2005 là 711 người. La Feuillade nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Feuillade trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Feuillade, La


title: Syntomodrillia

text:
Syntomodrillia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Syntomodrillia bao gồm:

 Syntomodrillia vitrea McLean & Poorman, 1971

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae


title: Audacity

text:
Audacity là một phần mềm tự do, trình sửa nhạc số đa nền tảng và ứng dụng ghi âm. Nó có thể hoạt động trên Windows, Mac OS X, Linux và BSD.

Audacity được tạo ra bởi Dominic Mazzoni khi anh đang là nghiên cứu sinh tại Đại học Carnegie Mellon, bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Mazzoni hiện đang làm việc tại Google, nhưng vẫn là người phát triển và duy trì chính của Audacity, với sự giúp đỡ của nhiều người khác trên toàn thế giới.

Đến 20 tháng 10 năm 2009, phần mềm này từng đứng thứ 6 về số lượt download trên SourceForge, với 63 triệu lượt. Audacity thắng giải Community Choice Award năm 2007 và 2009 cho Dự án dành cho Đa phương tiện xuất sắc nhất trên SourceForge.

Tính năng
Một số tính năng của Audacity bao gồm:
Nhập và xuất tệp WAV, AIFF, Ogg Vorbis, tất cả các định dạng tập tin hỗ trợ trong thư viện libsndfile của C;
Phiên bản 1.2.5 và 1.3.2 hoặc mới hơn cũng hỗ trợ Free Lossless Audio Codec (FLAC);
Phiên bản 1.3.6 và mới hơn cũng hỗ trợ các định dạng khác như WMA, AAC, AMR và AC3 qua thư viện FFmpeg ;
Thu âm và chơi âm thanh;
Trộn nhiều track khác nhau; ghép, xoá, nối… đoạn. Số lần undo không giới hạn.
Nhiều plug-in và hiệu ứng. Có thể tự viết thêm hiệu ứng với Nyquist;
Xử lý tiếng ồn;
Có thể điều chỉnh tốc độ của âm mà vẫn giữ nguyên cao độ (Audacity gọi là thay đổi tempo), để chỉnh cho khớp với video hoặc chạy đúng thời lượng định trước…
Chứa những tính năng chính của một phần mềm âm thanh nhiều track hiện đại;
Chuyển đổi băng cassette thành track nhạc số bằng cách tự động cắt một track thành nhiều track dựa vào sự yên lặng trong track và xuất với nhiều lựa chọn;
Đa nền tảng: làm việc trên Windows, Mac OS X, và các hệ thống kiểu Unix (bao gồm cả Linux và BSD), và nhiều hệ điều hành khác;
Bản ổn định mới nhất hỗ trợ Windows 98/ME/2000/XP/Vista, nhưng không hỗ trợ Windows 95 và NT. Windows 7 vẫn đang trong thử nghiệm. Đối với Windows 7, nhà phát triển khuyến khích bản 1.3.x Beta;
Audacity sử dụng thư viện phần mềm wxWidgets để cung cấp những giao diện người dùng đồ họa tương tự nhau trên các hệ điều hành khác nhau.

Ngôn ngữ hỗ trợ
Ngoài trợ giúp bằng tiếng Anh, Audacity hỗ trợ trợ giúp bằng tiếng Việt, Afrikaans, Ả Rập, Basque, Bungary, Catalan, Trung Quốc (giản thể), Trung Quốc (phồn thể), Séc, Đan Mạch, Hà Lan, Phần Lan, Pháp, Galicia, Đức, Hy Lạp, Hungary, Ireland, Ý, Tiếng Nhật, Litva, Macedonia, Na Uy (Bokmål), Ba Lan, Bồ Đào Nha, Romana, Nga, Slovak, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraina và Wales trong giao diện sử dụng của người dùng.

Website Audacity cũng cung cấp hướng dẫn ban đầu trong một vài ngôn ngữ.

Chú thích

Liên kết ngoài

Audacity Wiki
Sửa âm thanh trong Linux:Audacity

Phần mềm đa nền tảng tự do
Phần mềm âm nhạc tự do
Phần mềm Mac OS X
Phần mềm năm 2000


title: Robin Hood (phim 1973)

text:
Robin Hood là một bộ phim hoạt hình ca nhạc hài phiêu lưu Mỹ vào năm 1973 sản xuất bởi Walt Disney Productions và công chiếu tại rạp ngày 8 tháng 11 năm 1973. Bộ phim kể về một anh hùng trong lịch sử dân gian nước Anh.

Tóm tắt cốt truyện
Đó là một huyền thoại về một người anh hùng - một tên cướp, chuyên cướp của người giàu cho người nghèo. Đó là một câu chuyện có một kết thúc thật hạnh phúc tại khu rừng Sherwood, thời trị vì của vua Richard.

Một ngày kia, Robin Hood và anh bạn Little John đang lang thang trong rừng và bắt gặp kiệu của Thái tử John. Bên trong kiệu là Thái tử John và cận thần Sir Hiss đang đếm những đồng tiền vàng vừa cướp được của dân làng Nottingham. Robin và Little John bèn giả dạng thành hai bà thầy bói và mon men lại gần kiệu của Thái tử John. Mời gọi John xem bói, đồng thời cướp sạch sẽ vàng bạc châu báu trên kiệu. Sau lần đó, Thái tử John rất căm hận Robin Hood, hắn ra lệnh cho quân lính truy nã Robin Hood khắp nơi.

Trở lại với dân làng Nottingham, ở đây tên cảnh sát trưởng tham lam không kém gì thái tử John, hắn đặt ra đủ thứ các loại thuế và đi vơ vét, cướp bóc của tất cả dân làng. Cả cha xứ Friar Tuck mà hắn cũng không tha, hắn cướp luôn những đồng tiền được giấu trong chân què của lão Otto và cả một đồng vàng duy nhất mừng sinh nhật của Skippy. Tất cả dân làng đều rất căm uẩn, cho đến khi Robin Hood xuất hiện trong bộ dạng của một kẻ ăn mày. Anh giả dạng để đi phân phối những gì vừa cướp được từ Thái tử John. Anh trở về khu rừng Sherwood, để lại sau lưng những tiếng cười hạnh phúc và biết ơn của dân làng Nottingham.

Tiểu thư Marian là người yêu của Robin Hood. Biết được điều này, Thái tử John đã tổ chức một cuộc thi bắn cung nếu ai thắng sẽ được tặng một nụ hôn từ tiểu thư Marian, hòng lừa Robin Hood xuất hiện để bắt anh.

Cuộc thi "mũi tên vàng" được đông đảo trai tráng lũ lượt kéo đến dự thi. Tiểu thư Marian và vú nuôi Bà Kluck xuất hiện mà vẫn không nhận ra Robin trong lốt một chú sếu cao lêu nghêu. Và trong cuộc thi này, tất nhiên là Robin Hood đã chiến thắng vì bắn cung là sở trường của anh. Lúc chiến thắng cũng là lúc Robin bị phát hiện, tưởng chừng anh sẽ bị bắt, nhưng anh đã thoát nhờ sự giúp đỡ của dân làng và anh bạn "nhỏ bé" Little John. Về phần Thái tử John, ông ta cùng với Hiss và tỉnh trưởng vùng Nottingham bị bắt đi lao động ở mỏ đá hoàng gia. Về phần Robin Hood, anh đem được tiểu thư Marian vào rừng. Hai người đã làm đám cưới trong rừng trước sự chứng kiến của dân làng và bạn bè của Robin, sau một cuộc "viếng thăm" ngoại mục cung điện của Thái tử John.

Nét độc đáo của bộ phim
Những nhân vật trong phim là những con thú được nhân hoá một cách ấn tượng.

 Robin Hood - thảo khấu của rừng xanh, có biệt tài hóa trang và bắn cung bách phát bách trúng. Nhân vật này được nhân hoá thành một chú cáo.
 Tiểu thư Marian - người trong mộng của Robin Hood. Nhân vật dễ thương này được nhân hoá thành một cô cáo.
 John "nhỏ" - người bạn vào sinh ra tử cùng Robin Hood, rất háu ăn và tuy chẳng nhỏ bé chút nào mà vẫn được mọi người gọi là "nhỏ". Nhân vật này được nhân hoá thành một chú gấu.
 Alan-a-Dale - vật người dẫn chuyện của bộ phim. Được nhân hoá thành một con gà trống.
 Friar Tuck - cha xứ nghèo khổ luôn che chở cho dân làng Nottingham. Nhân vật này được nhân hoá thành một chú lửng.
 Thái tử John - kẻ tham lam, có thói quen mút tay khi ai đó nhắc đến mẹ của mình. Nhân vật này được nhân hoá thành một chú sư tử.
 Ngài Hiss - cận thần của thái tử John, gian xảo và có tài thôi miên kẻ khác. Nhân vật này được nhân hoá thành một con rắn.
 Bà Kluck - vú nuôi của tiểu thư Marian, tốt bụng và ngộ nghĩnh. Nhân vật này được nhân hoá thành một cô gà.
 Tỉnh trưởng vùng Nottingham - tham lam và gian xảo. Nhân vật này được nhân hoá thành một chú sói.
 Trigger và Nutsy - con kên kên.
 Những đứa trẻ ở Nottingham - rất thần tượng Robin Hood. Những nhân vật được nhân hoá thành con thỏ và một con rùa.
 Otto - con chó.

Diễn viên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim hoạt hình năm 1973
Phim hãng Walt Disney
Phim của Walt Disney Animation Studios
Phim của Walt Disney Pictures
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim năm 1973
Phim hoạt hình Mỹ
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim đôi bạn
Phim lấy bối cảnh ở Anh
Phim về cáo


title: Agriotes fulvus

text:
Agriotes fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Olivella marginelloides

text:
Olivella marginelloides là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: (181781) 1997 YG4

text:
{{DISPLAYTITLE:(181781) 1997 YG4}}

(181781) 1997 YG4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 181001–182000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Messia-sur-Sorne

text:
Messia-sur-Sorne là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là 804.The estimation for 2007 was 839.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Liceras

text:
Liceras là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 61 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: Lantages

text:
Lantages là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lantages sur le site de l'Institut géographique national

Lantages


title: Tipula subfasciata

text:
Tipula subfasciata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Voto

text:
Voto là một đô thị trong tỉnh Cantabria, Tây Ban Nha.

Các khu vực bên trong

 Bádames (thủ phủ).
 Bueras.
 Carasa.
 Llánez.
 Nates.
 Padiérniga.
 Rada.
 San Bartolomé de los Montes.
 San Mamés de Aras.
 San Miguel de Aras.
 San Pantaleón de Aras.
 Secadura.

Dân số

Fuente: INE

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Junta de Voto

Đô thị ở Cantabria
Cantabria


title: Anchastus binhus

text:
Anchastus binhus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Brodersby, Schleswig-Flensburg

text:
Brodersby là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Acronicta dahurica

text:
Acronicta dahurica là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc và vùng Viễn Đông Nga.

Liên kết ngoài
Description

Chú thích

Acronicta


title: Acacia etilis

text:
Senegalia etilis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này có ở Argentina và Bolivia.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Prado, D. 1998. Acacia etilis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

E|etilis
Thực vật Argentina
Thực vật Bolivia
Thực vật dễ tổn thương


title: Megalomphalus disciformis

text:
Megalomphalus disciformis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vanikoridae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 4 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 27 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 95 m.

Chú thích

Tham khảo

Megalomphalus
Vanikoridae


title: .py

text:
.py là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Paraguay.

Các tên miền cấp 2

 org.py
 edu.py
 mil.py
 gov.py
 net.py
 com.py

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.py whois information

PY
PY

sv:Toppdomän#P


title: Virollet

text:
Virollet là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Virollet nằm ở khu vực có độ cao từ 17-46 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: 1425 Tuorla

text:
1425 Tuorla (1937 GB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1937 bởi Kustaa Inkeri ở Turku.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1425 Tuorla

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1937


title: Neoprocris

text:
Neoprocris là một chi bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

Các loài
 Neoprocris saltuaria Jordan, 1915

Tham khảo

 Neoprocris at funet.fi

Procridinae


title: Psilochorema nemorale

text:
Psilochorema nemorale là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Psilochorema


title: Banka

text:
Banka là một thành phố và khu đô thị của quận Banka thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Địa lý
Banka có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 79 mét (259 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Banka có dân số 35.416 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Banka có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Banka, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Guigneville-sur-Essonne

text:
Guigneville-sur-Essonne là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 746 người. Ước tính dân số năm 2004 là 939.

Danh xưng cư dân địa phương Guigneville-sur-Essonne trong tiếng Pháp là Guignevillois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Cà độc dược

text:
Cà độc dược còn gọi là mạn đà la (hoa trắng), tên khoa học là Datura metel, thuộc họ Cà (Solanaceae).

Thân thảo, cao 1–2 m, sống quanh năm. Phần gốc của thân hoá gỗ. Thân và cành non màu xanh lục hay tím, có nhiều lông tơ. Lá đơn, mọc so le, phiến lá nguyên hình trứng nhọn, gốc phiến lá không đều nhau. Hoa mọc đơn độc ở nách lá. Cánh hoa màu trắng hay vàng, dính liền nhau thành hình phễu, dài 16–18 cm. Quả hình cầu, đường kính khoảng 3 cm, mặt ngoài có nhiều gai mềm, chứa nhiều hạt màu vàng.

Dược học
Trong cây (ở lá và hạt có hàm lượng cao nhất) có chứa nhiều ancaloit (hàm lượng toàn phần từ 0,2-0,5%), chủ yếu là scopolamin, còn có hyoscyamin, atropin và các saponin, flavonoit, tanin... với số lượng không đáng kể. Tác dụng dược lý chủ yếu là do các ancaloit: làm giãn phế quản, giãn đồng tử, giảm nhu động ruột và bao tử nếu những cơ quan này co thắt, làm khô nước bọt, dịch vị, mồ hôi.

Trong y học cổ truyền Trung Hoa, nó là một trong 50 vị thuốc cơ bản, với tên gọi dương kim hoa (洋金花).

Theo Đông y, hoa cà độc dược có vị cay, tính ôn, có độc, có tác dụng ngừa suyễn, giảm ho, chống đau, chống co giật, phong thấp đau nhức. Lá là vị thuốc ngừa cơn hen, giảm đau bao tử, chống say tàu xe. Ngoài ra còn điều trị phong tê thấp, đau dây thần kinh toạ, đau răng... Người ta thường dùng lá cuộn thành điếu hay thái nhỏ vấn thành điếu thuốc để hút (chữa ho, hen suyễn), dùng lá hơ nóng đắp điều trị đau nhức, tê thấp, hoặc phơi khô tán bột mịn.

Vì cây có độc tính cao nên chỉ dùng theo sự hướng dẫn của thầy thuốc. Khi bị ngộ độc, có hiện tượng giãn đồng tử, mờ mắt, tim đập nhanh, giãn phế quản, môi miệng khô, khô cổ đến mức không nuốt và không nói được. Chất độc tác động vào hệ thần kinh trung ương, có thể gây tử vong do hôn mê.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cà độc dược
 Cà độc dược trên Từ điển bách khoa Việt Nam
 Cà độc dược
 Nhiều ca chết người do dùng cà độc dược

Cây thuốc
Thực vật có hoa có độc
M
Thực vật Trung Quốc
Cây độc
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Pakistan
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Thực vật Caribe
Vườn cây Bắc Mỹ
Cây thuốc Bắc Mỹ


title: Estrablin

text:
Estrablin là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 186-352 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Allanblackia ulugurensis

text:
Allanblackia ulugurensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Allanblackia ulugurensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

u
Thực vật Tanzania
Thực vật dễ tổn thương


title: Drucuma

text:
Drucuma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae