title: Erich von Falkenhayn

text:
Erich von Falkenhayn (11 tháng 9 năm 1861 - 8 tháng 4 năm 1922) là một trong các chỉ huy quan trọng của quân đội Đức thời Chiến tranh thế giới thứ nhất. Ông được Hoàng đế Wilhelm II chỉ định làm Tổng tham mưu trưởng quân đội Đức vào tháng 9 năm 1914, sau khi tổng tham mưu trưởng cũ là Helmuth von Moltke bị sa thải do thua trận trên sông Marne. Trong thời kỳ cầm quân của Falkenhayn, quân đội Đức thực hiện các cuộc tấn công về eo biển Anh hòng vây diệt quân chủ lực Anh-Pháp trên mặt trận Tây Âu và dứt điểm cuộc chiến vào cuối năm 1914, nhưng bị chặn lại với thương vong lớn cho cả hai phía. Falkenhayn buộc phải chuyển sang chiến lược cầm cự ở Tây Âu và tập trung tấn công tại Đông Âu để loại Nga và Serbia khỏi vòng chiến trong năm 1915. Quân Đức và đồng minh Áo-Hung thắng nhiều trận lớn, loại Serbia khỏi vòng chiến nhưng không hạ được Nga. Cuối năm 1915-1916, Falkenhayn chuyển trọng tâm sang mặt trận phía Tây và phát động chiến dịch Verdun nhằm đánh bại triệt để Pháp. Các cuộc tấn công của quân Đức vào Verdun thất bại, trong lúc đó quân Nga quật khởi phá tan quân Áo-Hung ở Galicia, dẫn tới việc Falkenhayn bị Wilhelm II huyền chức vào tháng 7 năm 1916. Trong 2 năm cuối cuộc chiến, Falkenhayn tham gia chỉ huy lực lượng Đức-Thổ chiến đấu tại Romania, Palestine và Belarus. Ông được phong cấp Thượng tướng Bộ binh Đức năm 1915 và Nguyên soái Thổ Nhĩ Kỳ năm 1917.

Cuộc đời

Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất
Falkenhayn sinh ra tại làng Burg Belchau, gần thành phố Graudenz (Phổ - Đức), trong một gia đình có truyền thống nhà binh. Năm 1880, Falkenhayn nhập ngũ trong Trung đoàn Bộ binh 91 và từ năm 1899 đến năm 1903, Falkenhayn làm giảng viên quân sự cho quân đội Mãn Thanh (Trung Quốc). Khi chiến tranh xảy ra giữa Trung Quốc với Liên minh tám nước (trong đó có Đức) vào năm 1900-1901, Falkenhayn làm sĩ quan tham mưu trong đội quân liên minh của 8 nước đánh chiếm Bắc Kinh và buộc chính phủ Mãn Thanh phải đầu hàng. Các bản báo cáo của Falkenhayn từ Bắc Kinh đã gây ấn tượng tích cực cho Hoàng đế Đức Wilhelm II và biến Falkenhayn thành một sủng thần của nhà vua. Falkenhayn được thăng tiến nhanh chóng sau cuộc chiến ở Trung Hoa: năm 1902, ông được triệu về nước làm chỉ huy một tiểu đoàn bộ binh, và đến năm 1906 ông lãnh chức Tham mưu trưởng Quân đoàn XVI. Sau đó, Falkenhayn thụ phong cấp hàm Thiếu tướng năm 1912. Do khéo lấy lòng Hoàng đế và các đại thần, Falkenhayn được chỉ định làm Bộ trưởng Chiến tranh Phổ sau khi vượt qua 30 ứng viên cao niên hơn vào năm 1913. Sự thăng tiến này đã làm cho Falkenhayn bị nhiều tướng lĩnh khác đố kỵ, ganh ghét.

Tổng Tham mưu trưởng quân đội Đức
Sau vụ ám sát thái tử Áo-Hung vào mùa thu năm 1914, Falkenhayn cùng Đại tướng Tổng tham mưu trưởng Helmuth von Moltke và nhiều tướng lĩnh khác ủng hộ Wilhelm II tuyên chiến với nước khối Hiệp ước, mở màn Chiến tranh thế giới thứ nhất. Wilhelm và Moltke triển khai kế hoạch Schlieffen nhằm hạ gục Pháp trong vòng 6 tuần, sau đó dồn quân sang phía đông đánh dứt điểm Nga. Kế hoạch bị phá sản sau khi quân đội Pháp-Anh phản kích đánh lui quân Đức trên sông Marne đầu tháng 9 năm 1914. Do thất bại này, Wilhelm II sa thải Moltke và bổ nhiệm Falkenhayn làm Tổng tham mưu trưởng quân đội Đức vào ngày 14 tháng 9 năm 1914. Falkenhayn lên nhậm chức tổng tham mưu trưởng trong bối cảnh quân Đức trên các mặt trận đang rơi vào bế tắc: ở Tây Âu, quân Đức đã chuyển sang thế phòng ngự trước sự phản công mạnh mẽ của Anh-Pháp, và ở Đông Âu, quân Đức đã đập tan cuộc tấn công của Nga vào Đông Phổ, nhưng đồng minh của Đức là Áo-Hung bị Nga và Serbia đánh thảm bại trong các chiến dịch Galicia và Serbia. Các cuộc phản kích của liên quân Pháp-Anh ở Tây Âu cũng không mấy thành công. Trước cục diện đó, Falkenhayn quyết định xoáy trọng tâm vào mặt trận Tây Âu, thực hiện các cuộc tấn công lớn vào sườn trái quân Anh-Pháp tại Flanders nhằm khôi phục thế chủ động của quân Đức và đánh dứt điểm Pháp, Anh trước khi năm 1914 kết thúc. Các đợt tấn công này đều bị chặn đứng với thương vong rất lớn cho quân đội hai phe

Ngày 20 tháng 1 năm 1915, Falkenhayn được thăng quân hàm Thượng tướng Bộ binh. Tại thời điểm đó, quân đội hai bên đều đã kiệt sức và chuyển sang cầm cự trên mặt trận Tây Âu. Falkenhayn đề ra chiến lược cố thủ tại Tây Âu và tấn công tổng lực tại Đông Âu đặng loại Nga khỏi vòng chiến ngay trong năm 1915. Bằng hàng loạt chiến dịch tấn công quy mô lớn từ đầu tháng 5 đến tháng 9 năm 1915, tiêu biểu là Chiến dịch Gorlice–Tarnów, quân Đức đã chinh phục một vùng lãnh thổ rộng lớn của Nga và loại hơn 2 triệu sĩ quan, binh sĩ Nga khỏi vòng chiến. Sau đó, Falkenhayn huy động 20 sư đoàn Đức-Áo-Hung-Bulgaria tấn công và chinh phục hoàn toàn Serbia trong tháng 10 – 11 năm 1915. Ở phía Tây, quân Đức cũng đẩy lùi các cuộc tấn công của quân Pháp-Anh ở Champagne và Artois. Mặc dù các chiến dịch tại Đông Âu không đạt được mục tiêu chiến lược chính là buộc Nga phải rút khỏi Liên minh Hiệp Ước, Falkenhayn tin rằng các cuộc tấn công này đã khiến Nga suy yếu đến mức họ không còn là một mối đe dọa lớn đối với liên minh Đức-Áo-Hung. Một lần nữa, Falkenhayn chuyển trọng tâm sang chiến trường Tây Âu với hy vọng đạt được một thắng lợi quyết định tại khu vực này vào năm 1916. Falkenhayn xác định Anh là kẻ thù số một của Đức, nhưng ông tin rằng việc đánh bại các đạo quân Anh trên lục địa châu Âu sẽ không thể buộc Anh phải giảng hòa với Đức. Thêm vào đó, quân đội Pháp đã bị tổn thất hết sức nặng nề sau các trận đánh dữ dội năm 1914-1915. Do vậy Falkenhayn quyết định tập trung tấn công quân đội Pháp nhằm loại nước này khỏi vòng chiến trong năm 1916. Với việc Pháp đầu hàng Đức và Nga suy yếu sau những trận thua năm 1914-15, nước Anh sẽ bị cô lập và không còn khả năng tiếp tục chiến tranh. Nhận thấy quân đội Đức không đủ sức đập vỡ phòng tuyến Pháp bằng một trận đánh cơ động, Falkenhayn chủ trương mở một trận đánh tiêu hao lớn nhằm tàn phá sinh lực quân Pháp đến mức họ không còn đủ khả năng tiếp tục chiến tranh. Falkenhayn chọn thành cổ Verdun làm mục tiêu cho trận đánh này. Theo nhận định của ông, Verdun là một địa danh có truyền thống lịch sử hào hùng của Pháp, nên một khi Verdun bị tiến công, quân Pháp sẽ kiên quyết chống trả và vô hình trung tự vùi mình trong biển lửa của pháo binh Đức..

Ngày 21 tháng 2 năm 1916, Falkenhayn triển khai Tập đoàn quân số 5 (Tư lệnh: Thái tử Wilhelm) mở Chiến dịch Verdun. Quân Pháp đã chặn được các đợt tấn công ban đầu của Đức, làm Falkenhayn trở nên do dự không biết nên tiếp tục hay ngừng tấn công. Trung tướng Konstantin Schmidt von Knobelsdorf - Tham mưu trưởng Tập đoàn quân số 5 đã thuyết phục được Falkenhayn kéo dài chiến dịch 5 tháng nữa. Việc quân Đức không chiếm được các cao điểm trên tả ngạn sông Meuse đã đem lại hậu quả tai hại cho họ, do quân Pháp nhanh chóng tập trung các trận địa pháo dày đặc trên các cao điểm đó và mặc sức cày phá các đội hình tấn công của Đức. Phía Đức lại huy động các lực lượng lớn mở nhiều cuộc tấn công ác liệt hòng bức rút pháo binh Pháp khỏi tả ngạn sông Meuse vào tháng 3 – tháng 5. Đúng như Falkenhayn dự đoán, người Pháp đã bám giữ Verdun bằng mọi giá và chịu thiệt hại ghê gớm, nhưng tổn thất của quân Đức cũng không kém là bao. Verdun vẫn đứng vững khi quân đội Nga mở Chiến dịch Brusilov (4 tháng 6 – 20 tháng 9 năm 1916) tiêu diệt quân Áo-Hung ở Galicia, buộc Falkenhayn phải chia quân từ Verdun sang Đông Âu tăng viện cho đồng minh của mình. Đến tháng 7, quân Anh và một bộ phận quân đội Pháp phát động chiến dịch đánh chiếm phòng tuyến quân Đức trên sông Somme, buộc Falkenhayn phải đình chỉ tấn công Verdun và cho Tập đoàn quân số 5 chuyển sang thế phòng ngự. Do sự phá sản của chiến dịch Verdun và sự hồi sinh nhanh chóng của Nga, ngày 29 tháng 8 năm 1916, Wilhelm II bãi chức Falkenhayn và cử Thống chế Paul von Hindenburg làm Tổng tham mưu trưởng quân đội Đức.

Giai đoạn cuối đời
Sau khi thua trận Verdun, Falkenhayn bị giáng chức làm Tư lệnh Tập đoàn quân số 9 tại Đông Âu, có nhiệm vụ chinh phục Romania - nước vừa mới tuyên chiến với Đức vào tháng 8 năm 1916. Trong chiến dịch xâm chiếm Romania vào tháng 9, Tập đoàn quân 9 đã nhanh chóng đánh chiếm Transylvannia, vượt dãy Karpat và đánh tan quân đội Romania. Tướng Romania đem quân trốn vào đất Nga. Sau đó, Falkenhayn được điều sang Palestine và Tiểu Á nhận chức Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Yildirim của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày 9 tháng 7 năm 1917, Falkenhayn thụ phong quân hàm Nguyên soái Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày 30 tháng 10 năm 1917, quân Thổ do Falkenhayn chỉ huy bị quân Anh của tướng Edmund Allenby đánh bại trong trận Gazala lần thứ ba. Do không ngăn được quân Anh chiếm Jerusalem vào tháng 12 năm 1917, Falkenhayn bị thay chức bằng tướng Otto Liman von Sanders vào tháng 2 năm 1918. Falkenhayn trở thành Tư lệnh Tập đoàn quân số 10 tại Belarus cho đến khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc. Năm 1919, ông rời quân ngũ và về sống tại điền trang của mình ở thủ đô Berlin. Trong những ngày cuối đời, Falkenhayn đã viết một số cuốn sách về chiến tranh, chiến lược quân sự và tự truyện của đời mình. Falkenhayn mất ngày 8 tháng 4 năm 1922 tại Schloss Lindstedt gần Potsdam, hưởng thọ 61 tuổi.

Chú thích

Tham khảo

Sinh năm 1861
Mất năm 1922
Tướng Đức
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Tướng Phổ
Người từ Grudziądz


title: Psychomyia palawarella

text:
Psychomyia palawarella là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Protoptila spirifera

text:
Protoptila spirifera là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Physorhinus stellatus

text:
Physorhinus stellatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: 25469 Ransohoff

text:
25469 Ransohoff (tên chỉ định: 1999 XC34) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 6 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Julia Dory Ransohoff, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: (282357) 2003 HL1

text:
{{DISPLAYTITLE:(282357) 2003 HL1}}(282357) 2003 HL1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 22 tháng 4 năm 2003.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 282001–283000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2003
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Neuvy-Bouin

text:
Neuvy-Bouin là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 179 mét trên mực nước biển.

Thị trấn này có khoảng cách khoảng 8 8 km về phía bắc Secondigny, 19 km về phía tây Parthenay và 20 km về phía nam Bressuire.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Estrées-Deniécourt

text:
Estrées-Deniécourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này mằ trên quốc lộ N29, tại giao lộ với đường ô tô A1, về phía tây của sông Somme, 28 dặm Anh về phía đông của Amiens

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Estrées-Deniécourt trên trang mạng của INSEE
 Estrées-Deniécourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Dead week

text:
"Dead week" (tức tuần chết) là từ lóng trong tiếng Anh chỉ đến tuần trước các thi cử cuối cùng trong học kỳ tại các trường cao đẳng và trường đại học Mỹ. Tùy trường, nó còn có tên "Hell Week" (Tuần Địa ngục), "các ngày đọc" (reading days), hay "Thời kỳ Cuối Học kỳ" (End-Quarter Period). Sinh viên hay chần chừ đọc sách vở cho mãi đến tuần này, và nhiều khi phải nộp các bài luận cuối cùng. Tên của tuần này có thể bắt nguồn từ trạng thái "gần chết" của các sinh viên hay sự yên lặng tại trường trong tuần. Các sinh viên sửa soạn cho bài thi và bài luận bằng cách học tập suốt đêm, thường uống cà phê, viên caffein, hoặc thức uống tăng lực để thức. Trong thời gian này, những sinh viên có thể bị mất ngủ, dễ nổi cơn, và stress.

Một số trường cũng ra lệnh cấm giáo viên không được bắt sinh viên phải nộp bài hay lấy bài thi và cấm tổ chức sinh viên không được hội họp vào tuần chết. Nhiều ký túc xá bắt các sinh viên phải im lặng phần lớn các ngày trong tuần, để giúp những người muốn sửa soạn cho thi cử hoặc đang viết bài luận. Ngược lại, nhiều trường có truyền thống điên điên để giảm căng thẳng: thí dụ các sinh viên mở cửa sổ vào lúc nửa đêm và hò hét một hay các đêm trong tuần; trò này có nhiều tên như "Tiếng hét Nguyên thủy" (Primal Scream) hay "Chứng điên Nửa đêm" (Midnight Madness). Tại Đại học Harvard, "Tiếng hét Nguyên thủy" chỉ đến truyền thống chạy cởi trần ở trung tâm khu trường vào đêm trước kỳ thi.

Từ "tuần chết" cũng chỉ đến một giai đoạn trong quá trình tham gia sinh hoạt hội sinh viên (fraternity) tại trường đại học.

Tham khảo

Xem thêm
Hell week (Tuần Địa ngục)
Tech week (Tuần kỹ thuật)

Văn hóa sinh viên
Tiếng lóng
Trường đại học và cao đẳng Hoa Kỳ
Tuần


title: Boa Vista, Roraima

text:
Boa Vista (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [boɐ vistɐ]) là thủ phủ bang Roraima của Brasil. Nằm trên bờ phía tây của sông Branco, thành phố nằm 220 km (136 dặm) từ biên giới của Brazil với Venezuela. Thành phố là thủ phủ bang Brasil duy nhất nằm hoàn toàn trên đường xích đạo. Boa Vista có khí hậu xích đạo, với nhiệt độ cao trong suốt cả năm và một phạm vi rất hẹp về nhiệt độ, với nhiệt độ trung bình khoảng 30 °C. Nó cũng nằm trong một khí hậu rất ẩm ướt với lượng mưa hàng năm thường hơn 2000 mm. Những điều kiện nóng và ẩm ướt là lý tưởng cho sự phát triển của nhà máy, do đó, các thảm thực vật được tìm thấy trong thành phố dày đặc và đa dạng. Rừng mưa nhiệt đới xích đạo cũng có một hệ động vật vô cùng đa dạng.

Boa Vista là thành phố đông dân nhất trong tiểu bang Roraima, gần một nửa dân số của nhà nước sống trong thành phố. Thương mại chủ yếu tiến hành với Manaus, thủ phủ của bang Amazonas. Kinh doanh cũng diễn ra giữa Boa Vista và với các thành phố của Lethem, Guyana và Santa Elena de Uairén, Venezuela. Hai thành phố nước ngoài chỉ có các thành phố lớn có thể được truy cập từ Boa Vista bằng đường bộ, mặc dù các đường kết nối đô thị nhà nước khác nhỏ hơn với thành phố vốn. Du lịch bằng máy bay là phương tiện duy nhất của giao thông vận tải với các vùng khác của đất nước.

Chính phủ liên bang đã bắt đầu một dự án liên kết Boa Vista bằng đường bộ Manaus và sau đó mở rộng các trung tâm lớn của Brazil, nhựa hóa 319 BR và xây dựng các cây cầu một số trong rừng Amazon, cho phép một đường liên kết trực tiếp đến Manaus và sau đó khu vực trung tâm và phía nam của Brazil.

Là một thành phố hiện đại, Boa Vista nổi bật trong số các thủ phủ bang khác của khu vực phía Bắc của Brazil vì nó là một thành phố được quy hoạch với một quy hoạch bố trí hình tròn. Nó đã được lên kế hoạch Darci kiến trúc sư Aleixo Derenusson người dựa trên thiết kế của mình cho thành phố ngày một trong đó là tương tự như của Paris, Pháp. Thành phố được xây dựng dưới sự chỉ đạo của đại úy Giêng Garcez, thống đốc đầu tiên của Roraima. Các con đường chính hội tụ tại Civic Center Plaza, nơi trụ sở chính của ba ngành chính phủ (lập pháp, tư pháp, và điều hành) cư trú. Ngoài điểm tham quan văn hóa (nhà hát và cung điện), khách sạn, ngân hàng, bưu điện, và nhà thờ.

Chú thích

Thành phố quy hoạch Brasil


title: Avernes-Saint-Gourgon

text:
Avernes-Saint-Gourgon là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 242 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Avernessaintgourgon


title: Craugastor trachydermus

text:
Craugastor trachydermus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Guatemala.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Acevedo, M. & Smith, E. 2004. Craugastor trachydermus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Craugastor
Động vật đặc hữu Guatemala
Động vật lưỡng cư Guatemala


title: Condé-sur-Huisne

text:
Condé-sur-Huisne là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 107 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Condesurhuisne


title: Hypnoidus tilloae

text:
Hypnoidus tilloae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Stibick miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus