title: Chiến thắng kiểu Pyrros

text:
Chiến thắng kiểu Pyrros hay Chiến thắng kiểu Pyrrhic là một thành ngữ để chỉ một thắng lợi gây ra những tổn thất khủng khiếp ở phe chiến thắng mà nó tương  đương với thất bại. Một người nào đó nhận chiến thắng kiểu Pyrros cũng đã phải chịu những thiệt hại nặng nề hoặc ảnh hưởng đến sự tiến bộ lâu dài.

Thuật ngữ này được đặt tên theo vị vua - chiến binh kiệt xuất xứ Ipiros (Hy Lạp) là Pyrros. Trong cuộc chiến tranh cùng tên, ông đánh tan tác quân La Mã trong trận đánh tại Heraclea vào năm 280 trước Công nguyên, và mất không ít cận tướng trung thành và xuất sắc hơn cả trong trận thắng này. Sau đó, ông lại một lần nữa đánh tan tác quân La Mã trong trận đánh tại Asculum vào năm 279 trước Công nguyên. Bản thân ông cũng bị thương ở tay do trúng lao. Sau chiến thắng tại Asculum, khi có ai đó tôn vinh chiến công của ông, nhà vua - do phải chịu tổn thất thật nặng nề - nên hồi đáp:

Trong cả hai chiến thắng nêu trên, quân đội La Mã đều chịu thương vong nặng hơn rất nhiều so với quân Ipiros. Tuy nhiên, quân La Mã có nguồn binh lực dồi dào và những tổn thất đó không gây ảnh hưởng lớn đến nỗ lực chiến tranh của họ. Trong khi đó, một phần đáng kể các chiến binh của Pyrros đều hy sinh, mà phần lớn trong số các chiến binh trận vong này lại là các bạn hữu và tướng lĩnh hàng đầu của nhà vua. Nhà vua không thể tuyển mộ tân binh, chưa kể các đồng minh của ông cũng không thực sự đoàn kết. Cứ sau mỗi thất bại, người La Mã lại càng tiến gần hơn đến thắng lợi. Cuối cùng, chỉ bốn năm sau chiến thắng tại Asculum, đội quân kiệt quệ của Pyrros đã chịu một thất bại quyết định tại Beneventum vào năm 275 trước Công nguyên, do đó cuộc chiến tranh Pyrros kết thúc với việc quân La Mã toàn thắng.

Nhiều sử liệu thuật lại câu nói của vua Ipiros sau trận thắng tại Asculum là: "Sau một chiến thắng kiểu này nữa, Ta sẽ đơn thương độc mã quay về xứ Ipiros", hoặc là "Nếu quân ta đánh thắng giặc La Mã thêm một trận nữa, hẳn là quân ta sẽ nhận lấy thất bại."

Một vài ví dụ về "chiến thắng kiểu Pyrros"
 Vào năm 1288 trước Công Nguyên, vua Ai Cập là Ramesses II thân chinh cầm binh đến Kadesh ở phía Bắc giao chiến với quân Hittite do vua Muwatalli II chỉ huy. Quân Ai Cập bị quân Hittite vây hãm nên thất thế. Tuy nhiên, Ramesses II xoay chuyển tình hình và đánh tan tác quân Hittite. Tuy nhiên, đây là một chiến thắng kiểu Pyrros vì ông không thể chiếm nổi Kadesh.
 Vào năm 394 trước Công Nguyên, vua xứ Sparta là Agesilaos II giành chiến thắng kiểu Pyrros trước liên quân Thebes - Argos trong Koronea vào năm 394 trước Công Nguyên, trong cuộc chiến tranh Kórinthos giữa các thị quốc Hy Lạp cổ đại.
 Vào năm 362 trước Công Nguyên, trong trận Mantinea, quân Thebes giành chiến thắng kiểu Pyrros trước quân Sparta. Cái giá của chiến thắng này là thất bại trong tham vọng bành trướng của người Thebes, kết thúc những năm tháng bá chủ của họ trên toàn cõi Hy Lạp. Danh tướng Thebes là Epaminondas cũng hy sinh trong trận đánh này.
 Trong trận Heraclea vào năm 280 trước Công Nguyên (cuộc Chiến tranh Pyrros tại Ý), vua xứ Ipiros là Pyrros cùng với quân dân Tarentum đại thắng quân La Mã. Quân La Mã tổn thất nhiều hơn, nhưng binh lực của Pyrros cũng hao tổn cao và trong số đó có biết bao nhiêu là cận tướng của ông.
 Vào năm 279 trước Công Nguyên, Pyrros cùng với quân dân Đại Hy Lạp một lần nữa đánh bại quân La Mã trong trận Asculum. Cả hai bên đều hứng chịu tổn thất kinh hoàng, nhưng Pyrros không thể có thêm tiếp tế về binh lực và hậu cần do đó đứng bên bờ thất bại. Chính thuật ngữ "chiến thắng kiểu Pyrros" xuất phát từ biển cố này.
 Trong cuộc Thập tự chinh lần thứ nhất vào năm 1099 do Giáo hội La Mã phát động chống lại các Vương triều Hồi giáo, các Vương quốc Tây Âu đã chiếm lĩnh được thánh địa Jerusalem. Tuy nhiên, họ mắc những vấn đề nghiêm trọng: để thắng lợi, họ phải chịu thương vong khủng khiếp, và làm mất uy tín của Giáo hội phong kiến như một thế lực bảo vệ bình yên.
 Tuy giành được nhiều chiến thắng quan trọng trong cuộc Thập tự chinh thứ ba và lấy lại được một vài lãnh thổ tại Levant, nhưng quân Thập tự không thể nào lấy lại được thánh địa Jerusalem như kế hoạch ban đầu và các lãnh thổ quan trọng khác tại Levant. Điều này khiến Các quốc gia Thập tự chinh không thể khôi phục lại được sức mạnh trước đây và càng ngày càng bị lấn áp trước người Hồi giáo, cuối cùng dẫn tới sự suy vong của những quốc gia này
Trong cuộc Chiến tranh Ottoman-Habsburg, khi hạm đội Ottoman tấn công xứ Malta và vây hãm pháo đài Thánh Elmo của quân dân Malta (1565), Bộ Tư lệnh quân Ottoman đã mắc phải sai lầm nghiêm trọng. Tuy họ vẫn kiên quyết đánh chiếm Malta, quân Ottoman chịu tổn thất nặng nề và quan Tổng đốc quân sự Turgut Reis cũng hy sinh. Thành thử, dù thành Thánh Elmo thất thủ, sau cùng quân Ottoman không thể thắng nổi Malta.
Trong cuộc Chiến tranh Ottoman-Venezia lần thứ năm, hạm đội Liên minh thần thánh đại thắng thủy binh Ottoman trong Lepanto vào năm 1571. Tuy chiến thắng này mang lại vinh dự cho Ki-tô giáo, người Ottoman quyết tâm phục thù. Trong khi ấy, Liên minh thần thánh đã hứng chịu tổn thất nặng nề và gặp nhiều khó khăn. Vào năm 1574, triều đình Ottoman phái một hạm đội đổ bộ lên xứ Tunis ở Phi châu và quét sạch quân Tây Ban Nha tại đây.
Trận Lützen (1632) - Chiến tranh Ba mươi năm
Trận Friedlingen (1702) – Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha
Trận Malplaquet (1709) – Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Quân Pháp mặc dù thua trận nhưng vẫn bảo toàn được lực lượng, trong khi liên quân Anh-Áo-Hà Lan chịu thiệt hại quá nặng (gấp đôi quân Pháp). Điều này đã thúc đẩy Anh đàm phán riêng rẽ với Pháp, rút lui khỏi chiến tranh và là tiền đề cho đại thắng Denain của người Pháp một năm sau đó.
Trận Fontenoy (1745) - Chiến tranh Kế vị Áo
 Vào năm 1758, trong cuộc Chiến tranh Bảy Năm vua nước Phổ là Friedrich II Đại Đế giành chiến thắng quyết định trước quân Nga trong trận Zorndorf tàn khốc, kéo dài hai ngày. Tuy quân Nga phải rút lui, đồng thời hứng chịu thương vong khủng khiếp và không thể hợp binh với đồng minh của mình, quân Phổ cũng phải hứng chịu không biết bao nhiêu là mất mát.
Vào năm 1759, trong trận Kunersdorf, Nguyên soái Nga là Pyotr Semonoyovich Saltykov suýt thua quân Phổ của Friedrich II Đại Đế. Sau liên quân Nga - Áo hợp lực đánh thắng Phổ, nhưng Saltykov nhận thấy quân Nga chịu tổn thất quá kinh hoàng nên không thể truy kích quân Phổ, tạo điều kiện cho vua Phổ gây dựng lại binh lực của ông
Sang năm 1760 thì vua Friedrich II Đại Đế lại thân chinh đem binh đi đánh tan nát quân Áo trong trận Torgau kịch liệt. Tuy nhiên, để đạt được chiến thắng này thì ông phải hứng chịu vô vàn thương vong. Do đó, sau khi thắng trận tại Torgau thì nhà vua không còn có tư tưởng chủ động tấn công các cường địch nữa, mà thay vì đó ông tổ chức phòng thủ, mặc dù chiến thắng tại Torgau cũng khiến cho người Áo tuyệt vọng vì họ cảm thấy mình khó thể nào đánh bại các dũng sĩ Phổ.
Trận Bunker Hill (1775) – Cách mạng Mỹ
Trận Tòa án Guilford (1781) – Cách mạng Mỹ
Trận Crête à Pierrot (1802) - Cách mạng Haiti
Trận Borodino (1812) - Chiến tranh Pháp-Nga, 1812
Trận Lützen (1813) - Chiến tranh Liên quân lần thứ sáu
Trận Bautzen (1813) - Chiến tranh Liên quân lần thứ sáu
Trận Dresden (1813) - Chiến tranh Liên quân lần thứ sáu
Trận Alamo (1836) - Cách mạng Texas
Trận Solferino (1859) - Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai
Trận Antietam (1862) - Nội chiến Hoa Kỳ
Trận Chancellorsville (1863) - Nội chiến Hoa Kỳ
Trận Chickamauga (1863) - Nội chiến Hoa Kỳ
Trận Isandlwana (1879) - Chiến tranh Anh-Zulu
Trận Phụng Thiên (1905) - Chiến tranh Nga-Nhật
Cuộc tổng tấn công của Brusilov (1916) - Chiến tranh thế giới lần thứ nhất
Trận Vũ Hán (1938) – Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai
Trận Crete (1941) – Chiến tranh thế giới lần thứ hai
Trận Thành cổ Quảng Trị (1972) - Chiến tranh Việt Nam
Trận Vukovar (1991) – Chiến tranh giành độc lập Croatia

Chú thích

Xem thêm
 Denson, John, The Costs of War: America's Pyrrhic Victories. Transaction Publishers (1997). ISBN 1-560-00319-7.

Chiến tranh Pyrros
Chiến tranh tiêu hao
Pyrros
Chiến lược quân sự
Ẩn dụ liên quan tới chiến tranh và bạo lực
Thuật ngữ quân sự

fi:Pyrrhos#Pyrrhoksen voitto


title: Andrena wollastoni

text:
Andrena wollastoni là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật được mô tả năm 1922


title: Bulbophyllum mystax

text:
Bulbophyllum mystax là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mystax]]

M


title: Ectoedemia peterseni

text:
Ectoedemia peterseni là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Puplesis năm 1985. Loài này có ở vùng Viễn Đông Nga và Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Brusasco

text:
Brusasco là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 30 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.679 người và diện tích là 14,4 km².

Brusasco giáp các đô thị: Crescentino, Verolengo, Verrua Savoia, Monteu da Po, Cavagnolo, Moransengo, và Brozolo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Phan Thành Tài

text:
Phan Thành Tài (1878 - 1916), một nhà yêu nước Việt Nam trong thời Pháp thuộc. Và là một trong những yếu nhân của cuộc khởi nghĩa Việt Nam Quang Phục Hội (thường gọi là cuộc khởi nghĩa của vua Duy Tân) tháng 5 năm 1916.

Tóm tắt tiểu sử
Phan Thành Tài là người làng Bảo An; nay là xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Mặc dù xuất thân trong một gia đình nho học, nhưng ông theo Tây học khá sớm. Khi trưởng thành, ông từng làm thầy giáo dạy Pháp văn  tại các trường nghĩa thục như Diên Phong, Quảng Cái...

Từ năm 1900-1904, ông tham gia tích cực phong trào Duy Tân tại Quảng Nam.

Năm 1908, phong trào này bị khủng bố trắng, nhiều các chiến sĩ bị thực dân Pháp lưu đày đi Lao Bảo, Côn Đảo. Lúc ấy, ông cũng bị bắt giam tại nhà lao Quảng Nam ở Hội An. Đến khi ra tù, ông sống ẩn dật ở quê nhà một thời gian.

Sau đó, ông cùng với Thái Phiên và Trần Cao Vân tham gia tổ chức Việt Nam Quang Phục Hội tại miền Trung. Đầu năm 1916, Thái Phiên và Trần Cao Vân gặp vua Duy Tân để cùng mưu việc lật đổ chính quyền thực dân Pháp.
Theo kế hoạch, cuộc khởi nghĩa sẽ diễn ra vào ngày 3 tháng 5 năm 1916 nhưng bị bại lộ. Vua Duy Tân, Thái Phiên, Trần Cao Vân...đều bị quân Pháp bắt; còn Phan Thành Tài thì chạy thoát được.

Ở ẩn tại miền Hiên, Giằng (hai huyện xưa) thuộc miền Tây Quảng Nam một thời gian ngắn, ông bị thực dân Pháp bắt, đưa về xử chém tại chợ Cũi (Vĩnh Điện, Điện Bàn, Quảng Nam) ngày 9 tháng 6 năm 1916, hưởng dương 48 tuổi.
(Nếu chợ Cũi thì ở gần cầu Mống xã Điện Phương!. Tại đây triều đình nhà Nguyễn và thực dân Pháp cũng đã xử chém ngang lưng và cắt đầu chí sĩ Đỗ Đăng Xuân tục gọi Tú Xuân người làng Bàn Lãnh [nay là thôn Đông Lãnh xã Điện Trung thị xã Điện Bàn] cắm tại chợ Cũi khi ông tham gia Nghĩa hội Quảng Nam của chí sĩ Nguyễn Duy Hiệu (tục gọi Hường Hiệu).

Mộ ông Phan Thành Tài hiện ở đầu cầu Vĩnh Điện ở gần Quốc lộ 1.

Hai bài thơ nổi tiếng

Trong thời gian nằm trong nhà lao Vĩnh Điện, ông biết trước sau bọn giặc sẽ giết mình, nên đã viết lại bài thơ cho vợ con và cho các anh em, đồng bào, đồng chí khẳng định ý chí đấu tranh bất khuất của mình. Dưới đây là một bài thơ ông gởi cho vợ con.

Con còn bụng mẹ cha đã mấtCon bước vào đời nước đã suyThù nhà, nhục nước con nên biếtChẳng đội trời chung chữ ấy ghi!Cha muốn gây ra đoá tự doMáu đem làm nước, xác làm troVun cho hoa nở, hoa chưa nởCon hãy vì cha, thế mặt lo...Trước lúc vĩnh viễn ra đi, với lòng yêu nước, thương dân ông đã có bài thơ nhắn nhủ với đồng bào, đồng chí:Nay nói với anh em lớn nhỏ

Có chịu khó mới nên khôn

Phải lo cho hết việc nước non

Tiến bộ hề tiến bộ

Mau mau theo trái đất lăn tròn

Dặn anh, dặn cháu, dặn con

Còn trời, còn nước, còn non

Nước Nam là nước Nam ta.

Thương tiếc và ghi công
Nghe tin Phan Thành Tài và Thái Phiên bị xử chém, chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng có bài thơ khóc hai ông như sau:

Ghi nhận công lao, tên Phan Thành Tài đã được dùng để đặt tên cho một đường phố và một trường Trung học Phổ thông tại thành phố Đà Nẵng.

Từ tháng 12 năm 2011, tại thị trấn Vĩnh Điện, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam có đường phố mang tên ông.

Về người vợ của ông
Vợ Phan Thành Tài là bà Bùi Thị Hậu (1881-1967); là người ở làng Vĩnh Trinh, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.

Là một người phụ nữ yêu nước và đảm đang, bà đã hết sức cùng chồng lo việc cứu nước. Theo kế hoạch, bà phụ trách việc dệt vải rằn may đồng phục cho nghĩa quân.
Việc khởi nghĩa không thành, khiến chồng bà phải thọ tử khi bà mới 35 tuổi. Song bà vẫn ở vậy nuôi 7 người con ăn học cho đến khi thành tài.

Năm Đinh Mùi (1967), bà mất, thọ 86 tuổi, được chôn cất tại đất thánh ở Đa Kao (Sài Gòn, nay là Thành phố Hồ Chí Minh) .

Sách tham khảo
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.

Chú thích

Người Quảng Nam
Phong trào Duy Tân
Việt Nam Quang phục Hội
Nghĩa quân chống Pháp


title: Biển Đỏ (tỉnh)

text:
Tỉnh Biển Đỏ ( ) là một tỉnh của Ai Cập. Tỉnh nằm giữa vùng đất giữa sông Nin và Biển Đỏ ở phía đông nam đất nước, biên giới phía nam của tỉnh đang tranh chấp với Sudan. Thủ phủ của tỉnh là thành phố Hurghada.

Địa lý
Tỉnh Biển Đỏ giáp với tỉnh Suez ở phía bắc, phía đông là biển Đỏ, và phía tây là các tỉnh Aswan, Qena, Sauhag, Asyut, al-Minya và Beni Suef. Ở phía nam, tỉnh giáp với Bang Biển Đỏ của Sudan. Tỉnh bao gồm các lãnh thổ đang tranh chấp giữa hai nước là Tam giác Hala'ib, gồm cả Quần đảo Siyal.

Dân cư
Ngoài trung tâm hành chính Hurghada, tỉnh có khoảng khoảng 60.000 cư dân sinh sống tại các đô thị Ras Gharib, Safaga, Al-Qusair, Marsa Alam, và Bir Shalatein. Dân số năm 2006 là 288.233 người, trong đó 275.000 sống trong một vài đô thị dọc theo bờ biển. Nhìn chung, các hoạt động kinh tế và du lịch của tỉnh thường chỉ diễn ra ở các khu vực ven biển. Tình hình dân số của tỉnh từ năm 1937 như sau:

1937: 9.914
1947: 15.929
1966: 38.000
1976: 56.191
1986: 90.491
1996: 155.695
2006: 288.233

Kinh tế
Bờ biển Đỏ có một tiềm năng lớn về du lịch. Kể từ những năm đầu thập niên 80, Hurghada đã trở thành một điểm đến phổ biến cho những người yêu biển và lặn biển. Du lịch cũng ngày càng phát triển ở các thành phố phía nam như Al-Qusair, Safaga và Marsa Alam. Bên cạnh một ngành công nghiệp du lịch mạnh mẽ, cũng có một ngành đánh bắt xa bờ phát triển. Các khu vực trên địa bàn tỉnh được cho là giàu khonags sản, chẳng hạn như phosphat. Vùng Ras Gharib chứa tới 70% lượng dầu sản xuất của Ai Cập.

Tham khảo

Tỉnh của Ai Cập


title: (17680) 1997 AW5

text:
{{DISPLAYTITLE:(17680) 1997 AW5}}

(17680) 1997 AW5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 1 tháng 1 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hổ Sumatra

text:
Hổ Sumatra (danh pháp hai phần: Panthera tigris sumatrae) là một phân loài hổ nhỏ nhất còn sống sót, được tìm thấy ở đảo Sumatra (Indonesia). Theo Sách đỏ IUCN, chúng là loài cực kỳ nguy cấp khi quần thể hoang dã chỉ còn khoảng 441 đến 678 cá thể, chủ yếu sinh sống ở 5 vườn quốc gia trên đảo. Hổ Sumatra không có quần thể phụ lớn hơn 50 cá thể và đang có xu hướng giảm dần.

Hổ Sumatra là quần thể hổ duy nhất còn sót lại ở quần đảo Sunda, nơi loài hổ Bali và hổ Java đã tuyệt chủng. Trình tự từ các DNA ty thể hoàn chỉnh của 34 con hổ ủng hộ giả thuyết rằng hổ Sumatra khác biệt về mặt chẩn đoán với các phân loài ở đại lục châu Á. Năm 2017, Lực lượng chuyên trách phân loại mèo của nhóm chuyên gia mèo đã tự ý sửa đổi phân loại họ mèo và công nhận các quần thể hổ còn sống và tuyệt chủng ở Indonesia là P. t. sondaica.

Phân loài
Felis tigris sondaicus là tên khoa học được đề xuất bởi Coenraad Jacob Temminck vào năm 1844 cho một mẫu hổ từ Java.

Chi Panthera được đề xuất bởi Reginald Innes Pocock vào năm 1929, người đã mô tả một bộ da và hộp sọ của một mẫu hổ từ Sumatra sử dụng tên Panthera tigris sumatrae. Mô hình hộp sọ và xương chậu của mẫu vật hổ từ Java và Sumatra không khác biệt đáng kể. P. t. sondaica do đó được coi là tên hợp lệ của quần thể hổ đang sinh sống và đã tuyệt chủng ở Indonesia.

Tiến hóa
Phân tích ADN phù hợp với giả thuyết rằng loài hổ Sumatra đã bị phân lập từ các quần thể hổ khác sau khi mực nước biển dâng lên ở biên giới Pleistocen và Holocen khoảng 12.000-6.000 năm trước. Trong thỏa thuận với lịch sử tiến hóa này, loài hổ Sumatra bị cô lập về mặt di truyền từ tất cả các loài hổ sống trên đất liền, tạo thành một nhóm riêng biệt liên quan chặt chẽ với nhau.

Điểm đặc trưng
Hổ Sumatra có kích thước nhỏ nhất trong các loài hổ, cơ thể của chúng chỉ nhỉnh hơn một con báo hoa mai. Con đực có chiều dài 2.2-2.55 m (87 đến 100 in) từ đầu đến thân và nặng từ 100–140 kg (220 đến 310 lb), chiều dài hộp sọ là từ 295–335 mm (11,6 đến 13,2 in). Con cái nhỏ hơn, dài từ 215–230 cm (85 đến 91 in) và nặng từ 75–110 kg (165 đến 243 lb) với chiều dài hộp sọ từ 263–294 mm (10,4 đến 11,6 in).

Hổ Sumatra được mô tả dựa trên hai mẫu vật động vật khác nhau về kích thước hộp sọ và kiểu sọc từ mẫu vật của hổ Bengal và Java. Chúng có màu lông sẫm hơn và có sọc rộng hơn hổ Java. Các sọc có xu hướng hòa lẫn vào các điểm gần đầu của chúng, và trên lưng, sườn và chân sau là các đốm nhỏ, tối giữa các sọc thông thường. Tần số của các sọc cao hơn so với các phân loài khác. Con đực có túm lông quanh cổ nổi bật, một chi tiết đặc biệt ở hổ Sumatra.

Phân bố và môi trường sống

Loài hổ Sumatran tồn tại trong quần thể cô lập trên khắp đảo Sumatra. Chúng chiếm một phạm vi rộng của môi trường sống, từ rừng đất thấp ven biển của Vườn quốc gia Bukit Barisan Selatan ở mũi phía đông nam của tỉnh Lampung đến khu vực có độ cao 3.200 m so với mực nước biển (10.500 ft) trong rừng núi của Vườn quốc gia Gunung Leuser ở tỉnh Aceh. Chúng đã được chụp liên tục ở độ cao 2.600 m (8.500 ft) trong một khu vực gồ ghề của miền bắc Sumatra, và hiện diện trong 27 sinh cảnh khác nhau trên diện tích hơn 250 km2 (97 dặm vuông). Hổ Sumatra thích rừng ở vùng đất thấp và đồi, nơi có tới ba con hổ sống trong một khu vực rộng 100 km2 (39 dặm vuông). Chúng sử dụng môi trường sống không có rừng và cảnh quan do con người thống trị ở rìa của các khu vực được bảo vệ ở mức độ thấp hơn.

Hổ Sumatra rất thích những khu rừng hoang và ít khi xuất hiện ở đồn điền trồng keo và cọ dầu ngay cả khi chúng có sẵn. Trong các khu vực rừng tự nhiên, chúng có xu hướng hoạt động trong các khu vực có độ cao lớn hơn, lượng mưa hàng năm thấp hơn, nằm xa bìa rừng và gần giữa rừng hơn. Chúng thích rừng có độ che phủ dày đặc và độ dốc cao, và chúng luôn tránh các khu vực rừng có ảnh hưởng của con người cao trong các hình thức xâm lấn và định cư. Trong các đồn điền keo, hổ Sumatra có xu hướng sinh sống các khu vực gần nước hơn và thích các khu vực có cây cối già hơn, nhiều lá hơn và lớp phủ dày hơn. Hồ sơ về hổ trong các đồn điền cọ dầu và đồn điền cao su đang khan hiếm.

Sự sẵn có của thảm thực vật đầy đủ trên mặt đất đóng vai trò là điều kiện môi trường cần thiết về cơ bản bởi hổ bất kể vị trí. Nếu không có vỏ bọc đầy đủ, hổ thậm chí còn dễ bị đàn áp hơn bởi con người. Các biến số liên quan đến xáo trộn của con người ảnh hưởng tiêu cực đến việc chiếm dụng và sử dụng môi trường sống của hổ. Các biến có tác động mạnh bao gồm định cư và xâm lấn trong khu vực rừng, khai thác gỗ và cường độ bảo trì trong các đồn điền keo. Các cuộc điều tra bẫy ảnh được thực hiện ở miền nam Riau cho thấy lượng con mồi tiềm năng rất thấp và mật độ hổ thấp ở các khu vực rừng đầm lầy than bùn. Lấy mẫu lặp đi lặp lại ở Công viên quốc gia Tesso Nilo mới thành lập đã ghi nhận xu hướng tăng mật độ hổ từ 0,90 cá thể trên 100 km2 (39 dặm vuông) vào năm 2005 lên 1,70 cá thể trên 100 km2 (39 dặm vuông) trong năm 2008.

Năm 1978, số lượng hổ Sumatra được ước tính là 1.000 cá thể, dựa trên một cuộc khảo sát. Năm 1985, tổng cộng 26 khu bảo tồn trên khắp đảo Sumatra có khoảng 800 con hổ đã được xác định. Vào năm 1992, ước tính có 400-500 con hổ sống trong năm vườn quốc gia và hai khu bảo tồn. Vào thời điểm đó, quần thể lớn nhất, bao gồm 110-180 cá thể, được báo cáo từ Vườn quốc gia Gunung Leuser. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây cho thấy Vườn quốc gia Kerinci Seblat ở miền trung Sumatra có số lượng hổ cao nhất trên đảo, ước tính là 165-190 cá thể. Công viên cũng được chứng minh là có mật độ quần thể hổ cao nhất trong các khu bảo tồn, với 83% công viên có dấu vết của hổ. Có nhiều cá thể hổ ở Vườn Quốc gia Kerinci Seblat hơn cả ở Nepal, và nhiều hơn ở Trung Quốc, Lào, Campuchia và Việt Nam cộng lại. Tổng số hổ Sumatra được ước tính là 618 ± 290 cá thể trong năm 2017.

Tập tính

Như loài báo đốm Mỹ và tất cả các phân loài hổ thì hổ Sumatra không sợ nước và bơi giỏi. Đặc biệt của loại này là nó có màng chân giữa các ngón chân. Hiện nay các nông dân đã nhận ra lợi ích của hổ Sumatra khi chúng săn những con lợn rừng hay phá hoại mùa màng.

Dù có ngoại hình không lớn, hổ Sumatra đủ sức săn được những con mồi lớn như đồng loại của nó ở những nơi khác. Cú đánh từ chi trước của nó có thể làm gãy chân của những loài gia súc lớn như trâu hay ngựa. Nhờ đó, hổ Sumatra vẫn là loài động vật ăn thịt đầu bảng trong môi trường sống của mình. Trong vườn quốc gia Bukit Barisan Selatan, chúng có thể săn bất cứ con mồi nào nặng hơn 1 kg (2,2 lb), nên có chế độ ăn rất đa dạng. Con mồi của chúng bao gồm hươu, nai, lợn rừng Malaysia, heo vòi Malaysia, mang Ấn Độ, trĩ sao lớn, khỉ đuôi lợn, khỉ Macaca, nhím đuôi ngắn, cheo cheo Napu và cheo cheo Nam Dương. Chúng đặc biệt ưa thích môi trường sống ở các khu vực có nhiều sông, hồ, ẩm ướt và có nhiều bụi rậm.

Mối đe dọa

Việc thử nghiệm gen gần đây đã phát hiện ra sự tồn tại của các dấu hiệu gen duy nhất, chỉ ra rằng nó có thể phát triển thành các loài riêng biệt, nếu nó không bị làm cho tuyệt chủng. Điều này dẫn tới giả thiết là hổ Sumatra có tầm quan trọng lớn hơn trong việc bảo tồn hơn bất kỳ một nòi nào khác. Sự phá hủy môi trường sống là mối đe dọa chính tới sự tồn tại của quần thể này (việc săn bắt thậm chí còn diễn ra trong các vườn quốc gia nằm dưới sự bảo vệ), 66 con đã bị bắn giết trong những năm từ 1998 tới 2000 - gần 20% của tổng số hổ. Khoảng 400-500 cá thể hổ Sumatra hoang dã được cho là tồn tại tại thời điểm năm 1998 nhưng số lượng liên tục sụt giảm.

Việc mất môi trường sống của hổ Sumatra là do sự mở rộng các đồn điền dầu cọ và trồng các đồn điền keo, cạn kiệt nguồn con mồi và buôn bán bất hợp pháp chủ yếu cho thị trường nội địa. Ngoài ra, hổ Sumatra thường bị mắc bẫy của người dân đặt để giết heo rừng và những cái bẫy của những tên săn trộm. Chúng còn thường xuyên bị đánh độc và bắn giết tàn bạo bởi con người.

Hổ cần những khối rừng lớn tiếp giáp để phát triển mạnh. Từ năm 1985 đến năm 1999, rừng trong Vườn quốc gia Bukit Barisan Selatan trung bình giảm đi 2% mỗi năm. Tổng cộng 661 km2 (255 dặm vuông) rừng đã biến mất bên trong khu bảo tồn và 318 km2 (123 dặm vuông) bị mất trong vùng đệm 10 km, loại bỏ rừng bên ngoài vườn quốc gia. Rừng ở vùng đất thấp biến mất nhanh hơn rừng trên núi và rừng trên sườn dốc biến mất nhanh hơn rừng trên sườn dốc. Hầu hết các chuyển đổi rừng là kết quả của phát triển nông nghiệp, dẫn đến dự đoán rằng vào năm 2010, 70% vườn quốc gia sẽ biến thành nơi canh tác nông nghiệp. Dữ liệu bẫy ảnh cho thấy việc tránh ranh giới rừng của hổ. Phân loại rừng thành rừng lõi và rừng ngoại vi dựa trên phân bố động vật có vú cho thấy đến năm 2010, diện tích rừng lõi của hổ sẽ bị chia cắt và giảm xuống 20% diện tích rừng còn lại.

Quần thể hổ lớn nhất của Sumatra trong Vườn quốc gia Kerinci Seblat đang bị đe dọa bởi tỷ lệ phá rừng cao ở các khu vực bên ngoài. Các tài xế là một nhu cầu không bền vững đối với tài nguyên thiên nhiên do dân số tạo ra với tốc độ tăng trưởng cao nhất ở Indonesia, và một sáng kiến của chính phủ nhằm tăng cường trồng cây và khai thác gỗ thương mại cường độ cao, cuối cùng dẫn đến cháy rừng. Phần lớn những con hổ được tìm thấy trong vườn quốc gia đã được chuyển đến trung tâm của khu vực, nơi các nỗ lực bảo tồn được tập trung, nhưng vấn đề ở các khu rừng đồi thấp ở vùng ngoại ô vẫn còn. Mặc dù là môi trường sống của loài hổ rất phù hợp, những khu vực này cũng được nhắm mục tiêu rất nhiều bởi những nỗ lực khai thác gỗ, điều này góp phần đáng kể vào việc giảm số lượng hổ địa phương.

Việc mở rộng các đồn điền cũng làm tăng lượng khí thải nhà kính, góp phần vào sự biến đổi khí hậu do con người gây ra, do đó càng làm tăng thêm áp lực môi trường đối với các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Sự di chuyển dựa trên khí hậu của hổ về phía bắc có thể dẫn đến sự xung đột gia tăng giữa chúng với con người. Từ năm 1987 đến năm 1997, hổ Sumatra đã giết chết 146 người và ít nhất 870 gia súc. Ở Tây Sumatra, Riau và Aceh, có tổng cộng 128 sự cố đã được báo cáo; 265 con hổ đã bị giết và 97 con bị bắt để trả thù, và thêm 35 con hổ bị giết từ năm 1998 đến 2002. Từ năm 2007 đến 2010, những con hổ đã gây ra cái chết của 9 người và thêm 25 con hổ nữa bị giết.

Năm 1997, ước tính có 53 con hổ đã bị giết bởi những kẻ săn trộm và các bộ phận của chúng được bán trên hầu hết miền bắc Sumatra. Con số cho tất cả số hổ bị giết ở Sumatra có khả năng cao hơn. Nông dân đã giết nhiều hổ để ngăn chặn thiệt hại vật nuôi. Họ đã bán chúng cho các cửa hàng vàng và đồ lưu niệm và các hiệu thuốc. Năm 2006, thị trường động vật hoang dã đã được khảo sát tại 28 thành phố và chín cảng biển ở bảy tỉnh Sumatra; 33 trên 326 cửa hàng bán lẻ cung cấp các bộ phận của hổ như da, răng nanh, xương và râu ria. Xương hổ lấy giá trung bình cao nhất là 116 đô la Mỹ mỗi kg, tiếp theo là răng nanh. Có bằng chứng cho thấy các bộ phận của hổ được nhập lậu ra khỏi Indonesia. Vào tháng 7 năm 2005, hơn 140 kg (310 lb) xương hổ và 24 hộp sọ đã bị tịch thu ở Đài Loan trong một chuyến hàng từ Jakarta.

Vào năm 2013-2015, Công viên quốc gia Kerinci Seblat đã trải qua một cuộc bùng nổ về nạn săn trộm, với số lượng bẫy hàng năm cao nhất đã được gỡ bỏ cho một nỗ lực tuần tra tương tự như những năm trước. Bằng chứng này khan hiếm và bị hiểu lầm về việc các chiến lược được thực hiện để giảm bớt nạn săn trộm có thành công hay không mặc dù đã đầu tư hàng triệu đô la hàng năm vào các chiến lược bảo tồn.

Bảo tồn

Panthera tigris được liệt kê trong Phụ lục I của CITES. Săn bắn dưới mọi hình thức đều bị cấm ở Indonesia.

Năm 1994, Chiến lược bảo tồn loài hổ Sumatra của Indonesia đã giải quyết cuộc khủng hoảng tiềm tàng mà hổ phải đối mặt ở Sumatra. Dự án hổ Sumatra (STP) được khởi xướng vào tháng 6 năm 1995 tại và xung quanh Vườn quốc gia Way Kambas để đảm bảo khả năng tồn tại lâu dài của hổ Sumatra hoang dã và tích lũy dữ liệu về đặc điểm lịch sử của hổ trong việc quản lý các quần thể hoang dã. Đến tháng 8 năm 1999, các đội của STP đã đánh giá 52 địa điểm sinh sống tiềm năng cho loài hổ ở tỉnh Lampung, trong đó chỉ có 15 khu vực còn nguyên vẹn để chứa hổ. Trong khuôn khổ của STP, một chương trình bảo tồn dựa vào cộng đồng đã được khởi xướng để ghi lại dân số con người trong vườn quốc gia để cho phép các cơ quan bảo tồn giải quyết xung đột giữa người và hổ dựa trên cơ sở dữ liệu toàn diện thay vì giai thoại và ý kiến.

Năm 2007, Bộ Lâm nghiệp Indonesia và Công viên Safari đã thiết lập hợp tác với Sở thú Úc để bảo tồn hổ Sumatra và các loài có nguy cơ tuyệt chủng khác. Chương trình bao gồm bảo tồn hổ Sumatra và các loài có nguy cơ tuyệt chủng khác trong tự nhiên, nỗ lực giảm xung đột giữa hổ và người, và phục hồi hổ Sumatra và đưa chúng trở lại sinh cảnh tự nhiên của chúng. Một héc ta đất của Taman Safari 186 ha là trung tâm nuôi nhốt hổ Sumatra duy nhất trên thế giới cũng có ngân hàng tinh trùng.

Cuộc đấu tranh với bảo tồn của Indonesia đã gây ra một sự bùng nổ trong động lực chính trị để bảo vệ và bảo tồn động vật hoang dã và đa dạng sinh học. Năm 2009, tổng thống Indonesia cam kết giảm đáng kể nạn phá rừng và các chính sách trên toàn quốc đòi hỏi các kế hoạch không gian sẽ bền vững với môi trường ở cấp quốc gia, tỉnh và huyện.

Kể từ khoảng năm 2005, khoảng 210 triệu đô la Mỹ đã được đầu tư vào các hoạt động thực thi pháp luật hổ hỗ trợ tuần tra kiểm lâm, cũng như triển khai các hoạt động thực thi pháp luật tiền tuyến của Kế hoạch phục hồi hổ toàn cầu, nhằm mục đích tăng gấp đôi số lượng hổ hoang dã vào năm 2020.

Một nghiên cứu năm 2010 đã xem xét một chiến lược khác nhau để thúc đẩy bảo tồn hổ Sumatra trong khi đồng thời thu được lợi nhuận tài chính, bằng cách thúc đẩy bơ thực vật "thân thiện với hổ" thay thế cho dầu cọ. Nghiên cứu kết luận rằng người tiêu dùng sẵn sàng trả phí bảo hiểm cho bơ thực vật chất lượng cao có liên quan đến bảo tồn hổ.

Một khu bảo tồn và trung tâm phục hồi 110.000 mẫu Anh, Bảo tồn thiên nhiên hoang dã Tamble, đã được thiết lập ở rìa của một công viên quốc gia ở mũi phía nam Sumatra (Lampung). Vào ngày 26 tháng 10 năm 2011, một con hổ cái đã bị bắt với một chân bị thương vào đầu tháng 10 đã sinh ba con đực trong một cái lồng tạm thời trong khi chờ được thả ra sau khi hồi phục.

Do nhu cầu của Indonesia cần thêm các khu bảo tồn cho hổ Sumatra, voi Sumatra, đười ươi Sumatra và tê giác Sumatra, chính phủ đã mở Khu bảo tồn động vật Batu Nanggar cho hổ Sumatra tại Bắc Padang Lawas, Bắc Sumatera vào tháng 11 năm 2016.

Trong điều kiện nuôi nhốt

Vào tháng 8 năm 2011, hai con đực và một con cái đã được sinh ra tại Vườn thú Taronga ở Sydney, Úc. Vào ngày 6 tháng 2 năm 2019, hai con cái và một con đực khác đã được sinh ra tại vườn thú.

Vào tháng 9 năm 2013, hai con được sinh ra trong Sở thú Luân Đôn, nhưng một con bị chết đuối trong một hồ bơi hai tuần sau đó. Vào tháng 2 năm 2014, con cái đã sinh con lần nữa, với ba con. Vào tháng 6 năm 2016, nó đã sinh hai con. Vào tháng 8 năm 2017, hai con được sinh ra tại Vương quốc Động vật của Disney ở Orlando, Florida. Vào tháng 2 năm 2019, một con hổ đực được cho mượn từ công viên Safari của Đan Mạch đến Sở thú Luân Đôn đã giết chết người bạn đời dự định của mình trong cuộc gặp đầu tiên của chúng.

Chú thích

Xem thêm
 Hổ ở Indonesia mắc bệnh trầm trọng

Hổ
Động vật có vú Đông Nam Á
Động vật có vú Indonesia
Động vật Sumatra
Động vật được mô tả năm 1929


title: Coelioxys planidens

text:
Coelioxys planidens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1904.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1904


title: Pheosia gnoma

text:
Pheosia gnoma (tên tiếng Anh: Lesser Swallow Prominent) là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae.

Chúng có thể tìm thấy ở vùng Cổ Bắc Giới (Bắc và Trung Âu, Nha, Đông Siberia, Viễn Đông Nga, Amur). Chiều dài sải cánh của nó từ 20–26 mm.

Chú thích

Đọc thêm
South R. (1907) The Moths of the British Isles, (First Series), Frederick Warne & Co. Ltd., London & NY: 359 pp. online

Liên kết ngoài

Lepiforum

Pheosia
Côn trùng châu Âu


title: Lực lượng Vũ trang Singapore

text:
Lực lượng vũ trang Singapore (Viết tắt: SAF, tiếng Mã Lai: Angkatan Bersenjata Singapura, tiếng Trung giản thể: ) gồm ba nhánh: Lục quân Singapore, Không quân Singapore (RSAF) và Hải quân Singapore (RSN). Đa số các lính trong Lực lượng vũ trang Singapore là những người phục vụ theo nghĩa vụ bắt buộc. Thời gian phục vụ trong quân ngũ theo luật định là 24 tháng. Lực lượng vũ trang Singapore có khoảng 72.500 người đang phục vụ trực tiếp và có thể huy động trên 300.000 người thuộc dự bị cho quốc phòng của Singapore. Ngân sách quốc phòng của Singapore là 10,58 tỷ USD, chiếm khoảng 5% GDP. Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Singapore là Tổng thống Singapore. Tuy nhiên vai trò của Tổng thống mang tính nghi lễ. Thực tế Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm điều hành và quản lý quân đội. Ngoài ra còn có Tư lệnh Quốc phòng (tương đương Tổng Tham mưu trưởng) phụ trách chuyên môn quân sự.

Chính sách quốc phòng
Ngăn chặn và ngoại giao là nguyên tắc cơ bản trong chính sách quân sự của Singapore. Theo năm tháng, quân đội đã được phát triển và mở rộng mối liên kết với các lực lượng vũ trang của nhiều nước. Trong những năm gần đây, quân đội Singapore đã có sự tăng lên đáng kể các hoạt động gìn giữ hòa bình và làm nhiệm vụ quốc tế, đáng chú ý là các hoạt động gìn giữ hòa bình ở Đông Timor và Persian Gulf, hay các hoạt động cứu trợ thảm họa do dư trấn của trận động đất gây nên sóng thần ở Ấn Độ Dương năm 2004, Trận động đất Sumatra năm 2005 và trận động đất Yogyakarta năm 2006 ở Indonesia.

Nhân lực
Quân đội Singapore có 72.500 quân thường trực, 90 xe tăng chiến đấu chủ lực, 500 xe tăng hạng nhẹ, 1.200 xe thiết giáp, 200 pháo, 130 máy bay chiến đấu (bao gồm các máy bay F-16, F-15, F-5, A-4...), 6 tàu chiến tàng hình Lafayette, một số tàu tuần tra, 6 tàu ngầm.

Quan hệ quốc phòng với các nước
Singapore là thành viên của nhóm gồm 5 nước Vương quốc Anh, Australia, New Zealand, và Malaysia.
Singapore luôn ủng hộ mạnh mẽ sự hiện diện của lực lượng quân sự Hoa Kỳ ở vùng Châu Á - Thái Bình Dương. Năm 1990, Hoa Kỳ và Singapore đã ký một bản ghi nhớ sơ bộ cho phép Hoa Kỳ quyền sử dụng các cơ sở tại Paya Lebar Airbase và tại cảng Sembawang của Singapore. Theo thỏa thuận này, một đơn vị quân đội trong lực lượng Hải quân Hoa Kỳ đã được thiết lập ở Singapore vào năm 1992; các máy bay chiến đấu Hoa Kỳ được triển khai theo định kỳ đến Singapore cho việc diễn tập và một tàu quân sự của Hoa Kỳ cũng thường xuyên đến Singapore. Thỏa thuận trên đã được sửa đổi vào năm 1999 cho phép các tàu Hải quân Hoa Kỳ đậu ở Cơ sở Hải quân Changi, việc này được hoàn thành vào đầu năm 2001.

Các nguồn lực quốc phòng của Singapore cũng được sử dụng cho các nhiệm vụ cứu trợ nhân đạo quốc tế. Các nhiệm vụ này bao gồm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc ở nước ngoài như Kosovo, Kuwait và Đông Timor,,tham gia lực lượng đa quốc gia ở Iraq , giữ các trang thiết bị quân sự và con người đến hỗ trợ cho công việc hỗ trợ nhân đao khắc phục hâu quả thiên tai ở Hoa Kỳ sau cơn Bão Katrina, thiết lập các cơ sở y khoa hỗ trợ người Afghan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Websites chính thức: MINDEF, Singapore Army, Singapore Navy, Singapore Air Force
 The 3rd Generation SAF
 Journal of the Singapore Armed Forces - Contains scholarly articles on military issues, including those pertaining to the SAF's transformation into a 3rd Generation Fighting Force

Quân đội Singapore
Chính trị Singapore

bn:সিঙ্গাপুরের সামরিক বাহিনী


title: Âm giai Dōrieus

text:
Âm giai Dōrieus () là âm giai được xây dựng bằng cách nâng cao bậc VI của âm giai Thứ tự nhiên lên 1/2 cung và giữ nguyên các bậc khác.

Âm giai Trưởng và âm giai Thứ khác nhau chủ yếu ở bậc III. Do được xây dựng từ âm giai Thứ và bậc III không đổi nên âm giai Dorian về căn bản mang tính chất Thứ.

Tham khảo

D


title: Tricentrogyna

text:
Tricentrogyna là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Sterrhini


title: Chlerogas cooperi

text:
Chlerogas cooperi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel, Oliveira & Smith-Pardo mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Chlerogas
Động vật được mô tả năm 2006


title: Paracardiophorus eucalypti

text:
Paracardiophorus eucalypti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Bellegarde-en-Marche

text:
Bellegarde-en-Marche là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.

Dân số

Twin town
 Chamblon, Thụy Sĩ

Xem thêm
Xã của tỉnh Creuse

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bellegarde-en-Marche on the Quid website

Xã của Creuse


title: Merobruchus porphyreus

text:
Merobruchus porphyreus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Merobruchus


title: Rhaebus lukjanovitschi

text:
Rhaebus lukjanovitschi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ter-Minassian miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Rhaebus


title: Lisa Fonssagrives

text:
Lisa Fonssagrives (17 tháng 5 năm 1911 – 4 tháng 2 năm 1992), tên khai sinh là Lisa Birgitta Bernstone là người mẫu người Thụy Điển được coi là siêu mẫu đầu tiên.

Cuộc đời và sự nghiệp
Fonssagrives sinh tại Västra Götaland, Thụy Điển (các nguồn khác nói là ở Göteborg hoặc Uddevalla) và lớn lên ở Uddevalla. Khi còn nhỏ, bà đã thích hội họa, điêu khắc và nhảy múa. Bà sang Berlin học nghệ thuật và nhảy múa ở trường của Mary Wigman. Khi trở về Thụy Điển, bà đã mở một trường dạy nhảy múa.

Sau đó bà sang Paris để học múa ba lê (sau khi tham gia một cuộc thi quốc tế với biên đạo múa Astrid Malmborg) và làm việc như một giáo viên nhảy múa tư với Fernand Fonssagrives, người mà sau đó dẫn bà đến sự nghiệp người mẫu, và bà nói rằng việc làm người mẫu là "việc nhảy múa yên lặng" (still dancing).

Khi ở Paris năm 1936, nhiếp ảnh gia Willy Maywald phát hiện ra bà trong một thang máy và yêu cầu bà làm người mẫu đội mũ cho ông ta. Các ảnh của Fonssagrives sau đó được gửi tới tạp chí thời trang Vogue, và nhiếp ảnh gia Horst của Vogue đã chụp thử một số ảnh của bà. Trước khi Fonssagrives sang Hoa Kỳ năm 1939, bà đã là một người mẫu thời trang hàng đầu. Hình của bà đã xuất hiện trên bìa của nhiều tạp chí trong các thập niên 1930, 1940 và 1950, trong đó có tạp chí Town & Country, Life, Time, Vogue, và Vanity Fair. Bà được coi là "người được trả tiền cao nhất, được ca tụng nhất, là người mẫu thời trang cao cấp trong kinh doanh". Fonssagrives đã có lần mô tả mình là một "good clothes hanger" (cái mắc để treo quần áo đẹp).

Bà làm việc với các nhiếp ảnh gia thời trang, trong đó có George Hoyningen-Huene, Man Ray, Horst, Erwin Blumenfeld, George Platt Lynes, Richard Avedon và Edgar de Evia.

Đời tư
Bà kết hôn với nhiếp ảnh gia người Paris Fernand Fonssagrives năm 1935; họ đã ly dị năm 1950. Sau đó bà kết hôn với Irving Penn, một nhiếp ảnh gia khác cùng năm 1950. Thập niên 1960, bà trở thành nhà điêu khắc và có tác phẩm được trưng bày ở Marlborough Gallery tại Manhattan.

Fonssagrives qua đời năm 80 tuổi ở New York. Bà có hai người con: người con gái Mia Fonssagrives-Solow là nhà thiết kế trang phục, và người con trai Tom Penn, một nhà thiết kế.

Trong việc bán đấu giá bộ sưu tập ảnh của Elton John do Christie's tổ chức ngày 15.10.2004, một bức ảnh của Irving Penn chụp bà vợ Lisa Fonssagrives năm 1950 đã được bán với giá 57.360 dollar Mỹ.

Xem thêm
 Gross, Michael: Model: The Ugly Business of Beautiful Women, New York: W. Morrow, 1995, ISBN 0-688-12659-6
 Seidner, David (ed): Lisa Fonssagrives: Three Decades of Classic Fashion Photography, New York: Vendome Press, 1996, ISBN 0-86565-978-8

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Internet Fashion Database
 Lisa Fonssagrives three-page photo gallery

Sinh năm 1911
Mất năm 1992
Nữ người mẫu Thụy Điển


title: Corserey

text:
Corserey là một đô thị trong huyện Sarine thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị của bang Fribourg


title: Sân bay Frans Kaisiepo

text:
Sân bay Frans Kaisiepo ()  là một sân bay ở Biak, Papua, Indonesia. Sân bay này cũng có tên Sân bay Mokmer.
Sân bay này có 1 đường băng dài 3571 m, bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Garuda Indonesia (Jayapura, Ujung Pandang)
Merpati Nusantara Airlines (Jayapura, Ujung Pandang)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Frans Kaisiepo Airport @ Angkasa Pura II
  Frans Kaisiepo Airport @ Directorate General of Civil Aviation

Sân bay Indonesia


title: Carrascal del Río

text:
Carrascal del Río là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 201 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Oecetis morsei

text:
Oecetis morsei là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Oecetis


title: Diplectrona inermis

text:
Diplectrona inermis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Diplectrona


title: Cầu hành

text:
Cầu hành (danh pháp hai phần: Bulbophyllum morphologorum) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Loài này phân bố ở Thái Lan và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

M
Thực vật Việt Nam
Thực vật Thái Lan


title: Lasionycta pulverea

text:
Lasionycta pulverea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. It is has a restricted range ở Rocky Mountain foothills của Alberta from Nordegg to Blairmore, with a single specimen from Lethbridge.

Nó được tìm thấy ở subalpine parkland và is nocturnal.

Sải cánh dài 29–34 mm đối với con đực và 32 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào đầu và giữa tháng 7

Liên kết ngoài
A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Chú thích

Lasionycta


title: Temara

text:
Temara (tiếng Ả Rập: تمارة) là một thành phố ven biển ở Maroc. Nó là một phần của Wilaya Rabat-Salé, và nằm trực tiếp ở phía nam của Rabat bên bờ biển Đại Tây Dương, ở khu vực ngoại ô của thủ đô. Thành phố có 250.000 dân năm 2010. Nó là kết nghĩa với Saint Germain en Laye, Pháp. Thành phố có những bãi biển.

Temara được thành lập vào thế kỷ thứ mười hai (1130-1163) bởi Sultan Almohad Abd al-Mumin, người đã xây dựng một nhà thờ Hồi giáo ở đó. Năm thế kỷ sau đó, Mulai Ismail xây dựng bức tường nay vẫn còn. Sau đó, Mulai Abd ar-Rahman (1822-1859) và Moulay Abdul Aziz (1894-1908), hoàn thành (Kasbah de guiche Oudaïa) làm trại tôn giáo và quân sự.
Temara là gần với hai thành phố chính của Maroc, Rabat, thủ đô và trung tâm kinh tế Casablanca.

Có hai khu vực công nghiệp chính của thành phố Temara. Khu vực đầu tiên nằm về hướng Casablanca, và, với tổng diện tích 120 ha, có thể mở rộng lên 300 ha với 55 đơn vị công nghiệp trong khu vực này, bao gồm các lĩnh vực ngành công nghiệp sạch hơn (dệt may, bao bì, in ấn, thực phẩm). Khu công nghiệp thứ hai là ở đầu kia của thị trấn về hướng Rabat. Nó là Attasnia, khu công nghiệp, với tổng cộng 20 ha, có 23 đơn vị công nghiệp (như dệt may, điện tử, hóa chất).

Tham khảo

Vùng.
Thành phố Maroc
Temara


title: Tortricidiosis

text:
{{Bảng phân loại
| name = Tortricidiosis'
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Lepidoptera
| subordo = Apoditrysia
| superfamilia = Tortricoidea
| familia = Tortricidae
| subfamilia =
| tribus =
| genus = Tortricidiosis| genus_authority = Skalski, 1973
| subdivision_ranks = Species
| subdivision =
}}Tortricidiosis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

 Các loài Tortricidiosis inclusa'' Skalski, 1973

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Tortricidae


title: 231 Vindobona

text:
Vindobona  (định danh hành tinh vi hình: 231 Vindobona) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Ngày 10 tháng 9 năm 1882, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Vindobona khi ông thực hiện quan sát ở Viên và đặt tên nó theo tên tiếng Latinh của thành phố Viên.

Bề mặt tối của nó cho thấy nó được cấu tạo bằng vật liệu giàu cacbon.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 The Asteroid Orbital Elements Database
 Minor Planet Discovery Circumstances
 Asteroid Lightcurve Data File

Vindobona
18820910
Vindobona
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Trébabu

text:
Trébabu () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Trébabu được gọi là Trébabusiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Trébabu

Xã của Finistère


title: (22280) 1985 CD2

text:
{{DISPLAYTITLE:(22280) 1985 CD2}}

(22280) 1985 CD2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 2 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Trichopilia laxa

text:
Trichopilia laxa là một loài lan được tìm thấy ở miền tây Nam Mỹ đến Venezuela.

Chú thích

Tham khảo

l


title: Plovdiv

text:
Plovdiv () là thành phố lớn thứ hai ở Bulgaria với dân số 331.796 người theo điều tra dân số mới nhất năm 2011, thành phố Plovdiv lớn thứ hai ở quốc gia này sau thủ đô Sofia. Plovdiv có lịch sử kéo dài khoảng 6.000 năm, với dấu vết của một khu định cư thời kỳ đồ đá mới có niên đại khoảng 4000 TCN. Một số nguồn tin đáng tin cậy cho rằng Plovdiv là thành phố có người định cư lien tục lâu đời nhất của châu Âu. Trung tâm hành chính Plovdiv tỉnh ở phía nam Bulgaria và ba thành phố Plovdiv, Maritsa và Rodopi và Bulgaria Yuzhen khu vực quy hoạch tsentralen (NUTS II), cũng như thành phố của quan trọng nhất ở miền Bắc Thrace và vùng lịch sử quốc tế rộng hơn Thrace. Thành phố là một trung tâm kinh tế, giao thông vận tải, văn hóa và giáo dục quan trọng. Tổ chức giáo dục Mỹ lâu đời nhất bên ngoài nước Mỹ được thành lập trong Plovdiv năm 1860, sau đó được chuyển đến Sofia – Trường Cao đẳng Sofia Mỹ ngày nay của Sofia.

Được biết đến ở phương Tây đối với hầu hết lịch sử của nó với tên Hy Lạp Philippopolis, ban đầu nó là một khu định cư Thracia trước khi trở thành một thành phố La Mã lớn. Trong thời Trung cổ, nó giữ lại tầm quan trọng chiến lược trong khu vực, thay đổi tay giữa các đế chế Byzantine và Bungaria. Nó thuộc cai trị của đế chế Ottoman vào thế kỷ 14. Năm 1878, Plovdiv đã được chọn làm thủ phủ của khu vực tự trị của Ottoman Đông Rumelia, vào năm 1885, nó trở thành một phần của Bulgaria với sự thống nhất của khu vực đó và Công quốc Bulgaria.
Thành phố có sân bay quốc tế Plovdiv.

Khí hậu
Plovdiv có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Köppen Cfa) với ảnh hưởng của lục địa. Thành phố có bốn mùa rõ rệt với sự biến đổi nhiệt độ lớn giữa các mùa.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Thành phố kết nghĩa
Plovdiv kết nghĩa với:

 Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ
 Trường Xuân, Trung Quốc
 Columbia, Hoa Kỳ
 Daegu, Hàn Quốc
 Donetsk, Ukraina
 Gyumri, Armenia
 Jeddah, Ả Rập Xê Út
 Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ
 Ivanovo, Nga
 Kastoria, Hy Lạp
 Košice, Slovakia
 Kumanovo, Bắc Macedonia
 Kutaisi, Gruzia
 Leskovac, Serbia
 Lạc Dương, Trung Quốc
 Ohrid, Bắc Macedonia
 Okayama, Nhật Bản
 Petra, Jordan
 Roma, Ý
 Saint Petersburg, Nga
 Samarkand, Uzbekistan
 Thâm Quyến, Trung Quốc
 Thessaloniki, Hy Lạp
 Valencia, Venezuela
 Yekaterinburg, Nga

Tham khảo

Plovdiv
Thành phố của Bulgaria


title: Northwest Airlines

text:
Northwest Airlines, Inc. (thường viết tắt NWA), là một công ty con 100% sở hữu của Delta Air Lines, Inc., là một hãng hàng không lớn của Hoa Kỳ có trụ sở ở Eagan, Minnesota, gần Sân bay Minneapolis-St. Paul Hoa Kỳ. Northwest có 3 trung tâm hoạt động ở Mỹ là: Sân bay hạt Detroit Metropolitan Wayne, Sân bay quốc tế Minneapolis-Saint Paul, và Sân bay quốc tế Memphis. Northwest cũng hoạt động từ một trung tâm ở châu Á tại Sân bay quốc tế Narita gần Tokyo và cũng có các chuyến bay xuyên lục địa hợp tác với hãng đối tác KLM từ Sân bay Amsterdam Schiphol tại Amsterdam, Hà Lan. Ngoài ra, hãng còn hoạt động tại điểm đến quan trọng tại Sân bay quốc tế Seattle-Tacoma.
Đến thời điểm năm 2006, Northwest là hãng hàng không lớn thứ 6 thế giới về lượng khách-cây số nội địa và quốc tế bay theo lịch trình, xếp hạng sáu ở Hoa Kỳ về tiêu chí này. Hãng này vận chuyển khách vượt Thái Bình Dương nhiều hơn bất kỳ hãng hàng không nào của Mỹ (5,1 triệu lượt) năm 2004) và vận chuyển nhiều hàng hoá nội địa hơn bất cứ hãng hàng không vận chuyển hành khách nào khác của Mỹ. Đây là hãng hàng không kết hợp duy nhất của Mỹ (vừa vận chuyển hành khách và hàng hoá) sử dụng máy bay Boeing 747..
Bắt đầu từ ngày 1 tháng 6 năm 2009, hãng này sẽ cung cấp dịch vụ bay vận chuyển hành khách nối Việt Nam và Hoa Kỳ theo lộ trình Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất - trung chuyển ở Sân bay quốc tế Narita - Sân bay quốc tế Los Angeles đi đến các thành phố khác Hoa Kỳ.

Đội tàu bay của Northwest Airlines

Đội tàu bay đang sử dụng
*Hạng nhất dành cho phần lớn các tuyến bay nội địa. Hạng thương gia thế giới dành cho các tuyến bay xuyên Đại Tây Dương và xuyên Thái Bình Dương.

Đội tàu bay ngưng sử dụng

Tham khảo

Hãng hàng không Hoa Kỳ


title: Anthophora vernalis

text:
Anthophora vernalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1878


title: Pijnacker-Nootdorp

text:
Pijnacker-Nootdorp () là một đô thị ngoại ô ở Randstad, Hà Lan, tỉnh Zuid-Holland. Đô thị này có diện tích 38,60 km² (trong đó có 0,95 km² mặt nước).

Đô thị Pijnacker-Nootdorp gồm các thị xã, thị trấn trấn và làng: Delfgauw, Nootdorp, Oude Leede, Pijnacker và một phần của Ypenburg. Đây là kết quả của việc sáp nhập các đô thị Pijnacker và Nootdorp 2002, với một số khu vực được sáp nhập vào Den Haag.

Nootdorp được kết nối với Den Haag qua hệ thống giao thông công cộng Randstadrail (xe điện) và tàu điện. Pijnacker nằm sát với Delft.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức
News from Pijnacker
Maps: ,  ,  , Map of Delft with Delfgauw

Đô thị Zuid-Holland


title: Đom đóm

text:
Đom đóm hay bọ phát sáng là những loài côn trùng cánh cứng nhỏ được gọi chung là họ Đom đóm (Lampyridae) có khả năng phát quang. Đom đóm là động vật tiêu biểu cho vùng ôn đới mặc dù phần lớn các loài sống ở vùng nhiệt và cận nhiệt đới (khoảng 2000 loài).Chúng là loài động vật ăn thịt nên ăn sâu bọ hoặc các loại ốc. Chúng là những sinh vật có tập tính hoạt động về ban đêm, con đực thường có cánh và bay vào những đêm đầu mùa hạ. Nhiều loài, con cái không có cánh. Con đực, con cái và ấu trùng phát ra ánh sáng lạnh và thường có màu đỏ cam hay vàng xanh (bước sóng 510 - 670 nm); một số loài thậm chí trứng cũng phát quang. Người ta cho rằng, ánh sáng giữ vai trò quan trọng trong tập tính sinh sản của chúng với mục đích hấp dẫn con khác giới. Tuy nhiên, ở ấu trùng thì sự phát sáng nhằm mục đích cảnh báo các động vật ăn thịt là chủ yếu, do ấu trùng đom đóm chứa các hóa chất có mùi vị khó chịu và có thể là độc hại đối với các động vật ăn thịt khác.

Sinh học
Đom đóm có màu nâu và thân mềm, thường có cánh cứng dai hơn các loài bọ cánh cứng khác. Dù những con cái ở một số cá thể trông tương tự các con đực, những con cái giống ấu trùng đã được tìm thấy trong nhiều loại đom đóm khác. Những con cái này có thể được phân biệt với ấu trùng vì chúng có các mắt kép. Các loại đom đóm phổ biến nhất sống về đêm, mặc dù có những loại sống vào ban ngày. Hầu hết những loại sống vào ban ngày đều ở trong vùng tối để có thể phát sáng.

Ít ngày sau giao phối, con cái đẻ trứng lên trên hoặc ngay dưới bề mặt mặt đất. Trứng nở sau 3 - 4 tuần và ấu trùng kiếm ăn đến hết mùa hè. Ấu trùng thường được gọi là sâu sáng (glowworm), không nên nhầm lẫn với gia đình bọ cánh cứng Phengodidae hoặc loài ruồi Arachnocampa. Ấu trùng đom đóm có đôi mắt đơn giản. Cụm từ sâu sáng cũng được dùng cho cả những con trưởng thành và ấu trùng của các loài như Lampyris noctiluca, sâu sáng phổ biến ở châu Âu, chỉ những con cái trưởng thành không bay được phát sáng và những con đực bay được phát sáng chỉ khoảng 1 tuần và ngắt quãng.

Đom đóm ngủ đông qua mùa đông trong suốt giai đoạn ấu trùng, một số loài kéo dài mấy năm liền. Một số thực hiện việc này bằng cách đào hang xuống dưới đất, trong khi nhóm khác tìm những nơi cao ráo hay trốn dưới vỏ cây. Chúng phá kén vào mùa xuân. Sau vài tuần kiếm ăn, chúng hóa nhộng trong khoảng từ 1 đến 2 tuần rưỡi và trưởng thành. Ấu trùng của hầu hết các loài bị các loài ăn thịt ăn hoặc ăn ấu trùng khác, sên đất, hay sên trần. Một số chuyên biệt hóa, có khe rãnh hàm trên (ngàm) bắn dịch tiêu hóa vào con mồi của chúng. Con trưởng thành thay đổi loại thức ăn. Một số ăn thịt, trong khi những loại khác ăn phấn hay mật hoa thực vật.

Hầu hết đom đóm là khá khó chịu và có khi là độc hại với những loài ăn thịt có xương sống. Điều này ít nhất một phần là do nhóm các pyron steroit được biết đến như lucibufagin (LBG), tương tự như các bufadienolit kích thích tim mạch được tìm thấy ở một số loài cóc độc.

Sản sinh ánh sáng và yếu tố hóa học

Sự phát sáng ở đom đóm là nhờ một loại phản ứng hóa học gọi là phát quang sinh học (phát sáng sinh học). Tiến trình này xảy ra trong cơ quan phát sáng chuyên biệt, thường nằm ở dưới bụng đom đóm. Enzym luciferase tác động vào luceferin, với sự có mặt của các ion magie, ATP và oxi để tạo ra ánh sáng. Các gen mã hóa cho những chất này được chèn vào trong nhiều cơ quan khác nhau (xem Luciferase - Các ứng dụng). Luciferase đom đóm được sử dụng trong khoa học pháp y và enzym có những ứng dụng y học - cụ thể là phát hiện sự có mặt của ATP hay magnesi. Những họa sĩ thời kỳ Phục Hưng đã dùng một loại bột của đom đóm đã sấy khô để tạo ra một hỗn hợp cảm quang. Caravaggio có thể đã dùng bột này trong cách tạo sáng độc nhất của ông.

Tất cả các loài đom đóm đều phát sáng từ thời kỳ ấu trùng. Nhưng phát sáng sinh học ở ấu trùng đom đóm có chức năng khác biệt với chức năng của đom đóm trưởng thành. Nó dường như là tín hiệu cảnh báo tới những loài ăn thịt, do nhiều ấu trùng đom đóm chứa các chất hóa học khó chịu hay độc hại.

Ban đầu người ta cho rằng phát sáng ở đom đóm trưởng thành cũng xuất phát từ mục đích cảnh báo, nhưng các nghiên cứu sau này cho thấy phát sáng được dùng cho việc lựa chọn bạn tình. Người ta chứng minh rằng phát sáng sinh học ấu trùng ban đầu cũng có ở đom đóm trưởng thành và nó thu được hoặc mất đi lặp đi lặp lại cho tới khi trở thành cố định và kết quả thu được là một cơ chế liên lạc sinh dục ở nhiều loài. Đom đóm trưởng thành có một loạt các cách liên lạc với bạn tình trong quá trình ve vãn. Từ sự phát sáng đều đặn, lập lòe đến sử dụng các tín hiệu hóa học không liên quan đến các hệ thống phát sáng.

Một số loài, đặc biệt là đom đóm thuộc các chi Photinus, Photuris và Pyractomena, được phân biệt bởi những kiểu lập lòe tán tỉnh duy nhất được phát ra từ những con đực đang bay trong cuộc tìm kiếm các con cái. Những con cái của chi Photinus không bay được, nhưng có thể phát sáng lập lòe để thu hút những con đực cùng loài.

Đom đóm nhiệt đới, cụ thể ở Đông Nam Á, thông thường nhấp nháy đồng thời thành các nhóm lớn, một ví dụ trong sinh học về sự đồng bộ. Ở một số vùng, hiện tượng này được giải thích như là sự đồng bộ pha và trật tự tự phát. Ban đêm dọc các bờ sông trong rừng rậm nhiệt đới Malaysia (hầu hết tìm thấy gần Kuala Selangor), đom đóm ("kelip-kelip" trong ngôn ngữ Malay hay Bahasa Malaysia) đồng bộ chính xác những đợt phát sáng của chúng. Giả thiết hiện tại về những nguyên do của hành vi này gồm cả chế độ ăn, sự tương tác xã hội, và độ cao. Ở Philippin, hàng ngàn con đom đóm có thể được ngắm mọi lúc trong năm ở thị trấn Donsol (được gọi là aninipot hay totonbalagon trong tiếng Bicol). Ở Hoa Kỳ, một trong số những quan sát nổi tiếng nhất về sự lập lòe đồng thời của đom đóm diễn ra hàng năm gần Elkmont, Tennessee trong dãy núi Great Smoky trong suốt những tuần đầu tháng 6. Vườn quốc gia Congaree ở Nam Carolina là địa danh khác có hiện tượng này.

Đom đóm cái của chi Photuris nổi tiếng vì sự bắt chước kiểu phát sáng lập lòe của những loài đom đóm khác nhằm mục đích duy nhất là săn mồi; chúng thường săn những con đom đóm Photinus nhỏ hơn. Những con đực mục tiêu bị cuốn hút với những gì tưởng như là bạn tình thích hợp để sau đó bị ăn thịt. Vì lý do này mà các loài Photuris đôi khi được gọi là "đom đóm mụ bà bùa mê".

Nhiều loài đom đóm không sản sinh ra ánh sáng. Thường thì những loài này hoạt động ban ngày, hay bay ngày, như chi Ellychnia. Có rất ít loài đom đóm hoạt động ban ngày và sinh sống ở những nơi râm mát như dưới tán cây, là phát sáng. Một chi như vậy là Lucidota. Những loài đom đóm không phát sáng sinh học này dùng pheromon làm tín hiệu hẹn hò. Điều này được hỗ trợ bởi một thực tế là các nhóm cơ sở không biểu thị phát sáng sinh học và thay vì thế sử dụng tín hiệu hóa học. Xem pheromon trong Phosphaenus hemipterus. P. hemipterus có những cơ quan phát sáng, nhưng lại là đom đóm ngày có râu lớn cùng mắt nhỏ. Những đặc điểm này cho thấy việc sử dụng pheromon cho chọn lọc sinh dục, trong khi những cơ quan phát sáng được dùng làm tín hiệu cảnh báo. Trong thử nghiệm được kiểm soát, những con đực từ cuối gió bay ngược chiều gió vẫn sà xuống những con cái trước tiên.

Cơ quan này cấu tạo từ vài lớp tế bào nhỏ phản xạ ánh sáng và một lớp tế bào phát sáng. Tế bào phát sáng được điều khiển bởi thần kinh và các ống khí; oxy được cung cấp bởi các ống khí chuyển hóa luciferin của tế bào phát sáng thành oxyluciferin. Quá trình oxy hóa này được xúc tác bởi enzym luciferase đã giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng. Côn trùng kiểm soát việc phát sáng bằng cách điều hòa lượng không khí cung cấp cho tế bào. Cường độ và tần số phát sáng rất đa dạng phụ thuộc vào loài và đặc biệt là để phân biệt con đực với con cái. Sự nhấp nháy đồng bộ là đặc trưng của một số loài nhiệt đới. Có người cho rằng mục đích của việc nhấp nháy của đom đóm là để tìm bạn tình và không cho chim đi ăn đêm tấn công.

Một số loài thì cả những ấu trùng của nó cũng phát quang. Tuy nhiên có một số loài, con trưởng thành không phát quang nhưng ấu trùng của chúng lại phát quang.

Đom đóm trưởng thành của nhiều loài thường không đi kiếm ăn, mục tiêu duy nhất là thực hiện hành vi sinh sản. Thông thường, đom đóm trưởng thành chọn các vùng đất ẩm ướt, rồi đẻ trứng lên mình các loại ốc và giun đất bằng cách tiêm lên con mồi dung dịch thủy phân. Ấu trùng nở từ trứng sẽ sử dụng trên dinh dưỡng trực tiếp từ các cơ thể con mồi sống. Ấu trùng hóa nhộng sau khoảng 1 - 2 năm. Cả ấu trùng và con cái không cánh đều được gọi là giun phát sáng (glowworms). Loài giun phát sáng phổ biến ở châu Âu là Lampyris noctiluca. Những loài này được coi là có lợi vì chúng tiêu diệt những tác nhân phá hoại mùa màng như ốc và ốc. Trong bộ cánh cứng, ngoài đom đóm còn có nhiều loài côn trùng có khả năng phát sáng khác.

Ở thời xưa, hoặc một số vùng nông thôn ở Việt Nam hay Trung Quốc ngày nay, người dân (đặc biệt là trẻ em) thường bắt đóm đóm bỏ vào những vật dụng trong suốt (ví dụ vỏ trứng) để làm trò chơi hoặc vật dụng chiếu sáng như đèn lồng (sử dụng ngắn hạn).

Phát sinh chủng loài
Dựa theo Martin et al. (2019)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 TSN: 113836
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi

Liên kết ngoài

 Facts about Lampyridae
 Nitric oxide and Firefly Flashing has a detailed molecular description.

Sinh vật phát quang
Họ côn trùng
Đêm


title: VTC5

text:
VTC5 lên sóng vào ngày 1 tháng 8 năm 2006, và chính thức ra mắt khán giả cả nước từ ngày 17 tháng 7 năm 2007 với vai trò ban đầu là kênh truyền hình chuyên biệt về Khoa học - Công nghệ & Đời sống, từ tháng 2 năm 2008 kênh được hoán đổi nội dung với VTC2, trở thành kênh phim truyện, phát sóng phim nước ngoài, phim điện ảnh Việt Nam kinh điển và một số chương trình thể thao tường thuật (F1, quần vợt,...). Sau đó. kênh được Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC liên kết sản xuất chương trình với nhiều đối tác khác nhau.

Lịch sử

 5/6/2009 - 1/3/2012: Hợp tác với Công ty Cổ phần Truyền thông Việt Nam phát triển thương hiệu VBC.
 15/12/2015 - 9/4/2017: Hợp tác với SCTV phát triển thương hiệu SofaTV.
 10/4/2017 - 1/7/2018: Hợp tác với CJ Entertainment & Media (Hàn Quốc) phát triển thương hiệu tvBlue
 2/7/2018 - nay: Phát lại các chương trình mới của SCTV

Chương trình

Kênh công nghệ (2006–2009)

 Bạn có thể?
 Cafe @
 Thông điệp từ quá khứ
 Xe 360°
 Bí ẩn không xa lạ
 Doanh nghiệp 24G
 Thế giới Mobile
 Xã hội thông tin
 Thế giới GAME
 Chat với 8x
 Hành tinh số
 Chiếc hộp âm nhạc
 Văn hóa Game
 Hội tụ số
 Nhạc cổ điển
 Di sản kiến trúc
 Khoa học kỳ thú
 Chuyện lạ
 Ngộ nghĩnh
 Thế giới quanh ta
 Nhật ký bác sĩ
 Địa chỉ thiên hà
 Thời sự tổng hợp
 Khoảnh khắc vàng
 Bản tin Giờ vàng
 Việt Nam online
 Thông điệp cuộc sống
 Đêm của game

VBC

 Phim truyện
 Hành trình bốn phương
 Chuyện bốn phương
 Cán cân công lý
 Cẩm nang cuộc sống
 10 sự kiện đáng chú ý tuần qua
 Giải mã tội ác
 Group X – Khỏe & năng động
 Nhảy cùng Fimbles
 Bác sĩ tình yêu
 Mở cửa trái tim
 Chuyện to chuyện nhỏ
 Phù thủy tóc
 VBC Cười
 Ô cửa ABC
 Hoàng tử bóng đá – Soccer Prince
 10 sự kiện dở nhất tuần qua
 Những giá trị của thời gian
 Khỏe đẹp mỗi ngày
 Giai điệu trẻ
 Tin tức đó đây
 Úm ba la...măm măm
 Anh hùng tứ phương
 Hẹn hò bí mật
 Tin tức giải trí
 Cửa sổ thứ 7
 1357
 Bà kể cháu nghe
 Hoa khéo tay
 113 online
 Top Hit Music
 VBC Music
 Nhịp sống hôm nay
 Tiếng nói người dân
 Vì sự nghiệp trồng người
 Bước chân thần tốc
 Music Stories
 Sức khỏe vàng
 Yoga của tôi
 Blog âm nhạc
 Sắc màu không gian
 Timeless Melody
 Sao 360
 Hát cùng VBC

SofaTV

 Phim truyện
 Nụ cười vàng
 Đẹp
 Nhanh vào bếp
 Tận hưởng cuộc sống
 Điểm hẹn du lịch

tvBlue

 Vô địch hài
 V Playlist
 Bạn có bình thường? (phát lại)
 Trẻ em luôn đúng
 Nhịp đập K-pop
 Đánh thức cơ thể
 Khám phá ASEAN
 Vị khách bí ẩn
 Món ăn của ngôi sao
 Ẩm thực bốn phương
 Taxi Show
 Đại chiến Rapper
 Nhóm nhạc Stray Kids
 Ca sĩ ẩn danh
 Thử tài Yang Nam
 Học viện thần tượng
 Mộc
 Giọng hát bí ẩn
 Đấu trường âm nhạc – 101 - Produce 101
 Bếp nhà làm
 Tân tây du ký
 Đẹp cùng sao Hàn
 Đánh thức cơ thể
 Phim truyền hình

SCTV (SCTV & VTC)

 Cười đa cảm xúc
 Tour de Vietnam
 Sống ở Việt Nam
 Chuyến xe mê ly

Thời lượng phát sóng
 01/08/2006 - 14/12/2015: 06h00 - 24h00 hàng ngày.
 15/12/2015 - nay: 24/24h hàng ngày.

Xem thêm
 Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Kỹ thuật số Việt Nam (VTC)

Tham khảo

Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC
Kênh truyền hình Việt Nam
Kênh địa phương


title: Diplectrona flavospilota

text:
Diplectrona flavospilota là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Diplectrona


title: Lâm Hạ (định hướng)

text:
Lâm Hạ có thể là:
Châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ, một châu tự trị tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Thành phố cấp huyện Lâm Hạ (臨夏市), một đơn vị hành chính trực thuộc châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ
Huyện Lâm Hạ (臨夏縣), một đơn vị hành chính trực thuộc châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ


title: Scrapter carysomus

text:
Scrapter carysomus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Davies mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 2005


title: Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt

text:
Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt là một cơ sở cao cấp đào tạo sĩ quan của Quân đội Quốc gia Việt Nam và Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Ngoài mục đích chính là huấn luyện quân sự, Trường còn có giáo trình phổ thông ngang bậc Đại học song song với giáo trình Quân sự để đào tạo học viên. Do đó, học viên được đào tạo ở Trường được gọi là Sinh viên sĩ quan. Trường tồn tại và hoạt động trong 25 năm từ năm 1950 cho đến năm 1975 thì chấm dứt.

Lịch sử hình thành
Ngày 1 tháng 12 năm 1948, Chính phủ Quốc gia Việt Nam thành lập Trường Sĩ quan Việt Nam ở địa danh Đập Đá, Huế (trên hữu ngạn sông Hương), với sự hỗ trợ của Quân đội Pháp. Mục đích đào tạo sĩ quan chỉ huy cho Quân đội Quốc gia Việt Nam. Sau hai năm, khi đã đào tạo được 2 khóa là khóa 1 Phan Bội Châu (1948-1949) và khóa 2 Quang Trung (1949-1950) tại Huế, trường sở được chuyển về Đà Lạt sáp nhập với Trường Võ bị Liên quân Viễn Đông của Quân đội Pháp và đổi tên thành Trường Võ bị Liên quân Đà Lạt, ngày 1 tháng 10 năm 1950 khai giảng khóa 3 Trần Hưng Đạo. Nhiệm vụ của trường (khi ở Huế và sau đó về Đà Lạt) là đào tạo sĩ quan Trung đội trưởng. Khóa 1 và khóa 2 (Huế), hơn 150 sĩ quan tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy và Chuẩn úy. Ở Đà Lạt các khóa từ khóa 3 đến khóa 12 tuỳ theo nhu cầu, các sinh viên sĩ quan học từ 7 tháng đến hơn 1 năm.

Sang thời Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam, Chính phủ Ngô Đình Diệm cải tổ lại và kể từ ngày 29 tháng 7 năm 1959 theo nghị định của Bộ Quốc phòng đổi tên thành trường Võ bị Quốc gia Việt Nam với nhiệm vụ huấn luyện sĩ quan hiện dịch để cung cấp cho ba Quân chủng: Hải quân, Lục quân, và Không quân của Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Khác với Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức huấn luyện sĩ quan trừ bị, trường Võ bị Đà Lạt đào tạo sĩ quan võ bị, chọn binh nghiệp làm chính. Cùng với năm cơ sở khác đào tạo sĩ quan cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa là Đại học Chiến tranh Chính trị ở Đà Lạt, Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức ở Gia Định, Trường Sĩ quan Không quân, Trường Sĩ quan Hải quân và Trường Hạ sĩ quan Đồng Đế ở Nha Trang. Năm 1961, cơ sở học đường mới của trường Võ bị Quốc gia được xây cất trên ngọn đồi 1515 ở phía bắc Thành phố Đà Lạt.

Khóa học

Khi mới thành lập năm 1948 thời gian huấn luyện và đào tạo là chín tháng. Năm 1957 tăng lên thành 12 tháng rồi đến năm 1961 là hai năm. Đến giữa thập niên 1960, khóa học của trường Võ bị Đà Lạt là chương trình 3 năm sau lại tăng lên 4 năm (bắt đầu áp dụng từ năm 1966). Học trình lúc đầu tương đương với hệ Cao đẳng, sinh viên mãn khóa coi như hoàn tất bằng Tú tài toàn phần và được nhận chứng chỉ tốt nghiệp tương đương với bằng Kỹ sư. Đến năm 1966 thì chứng chỉ tốt nghiệp ngang hàng với bằng Cử nhân Đại học, tương đương với các trường Võ bị Quốc tế. Hai năm đầu sinh viên mang cấp Trung sĩ, hai năm sau là Chuẩn úy. Sinh viên học xong 4 năm thì tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy.

Khóa học có những môn vũ khí, truyền tin, tác chiến. Lý thuyết được bổ túc với phần thực tập. Trường lấy Học viện West Point của Hoa Kỳ làm mẫu.

Hai năm đầu chương trình học cho các sinh viên đều giống nhau. Bắt đầu từ năm thứ ba trở đi thì tách ra ba Quân chủng riêng biệt, trong đó tỷ số 1/8 thuộc Không quân, 1/8 thuộc Hải quân và 3/4 thuộc Lục quân.

Khóa Võ bị từ Huế đến Đà Lạt

Thành quả
Trong một thời gian dài Trường Võ bị Quốc gia Việt Nam (kể cả hai khóa ở Huế) đã huấn luyện và đào tạo cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa được 35 khóa, 33 khóa đã thực sự ra trường với 6.583 sĩ quan hiện dịch (không tính số khóa sinh đang thụ huấn ở 2 khóa 30 và 31). Trong số đó có được 61 vị tướng lãnh (tại Huế 19 vị, tại Đà Lạt 42 vị).

Tướng lãnh xuất thân từ Võ bị Quốc gia Huế

Tướng lãnh xuất thân từ Võ bị Quốc gia Đà Lạt

Chỉ huy trưởng qua các thời kỳ

Tướng lãnh xuất thân từ các trường Võ bị khác
Nội ứng Nghĩa Đinh (Trường Huấn luyện Quân sự Cái Vồn)

Võ bị TÔNG Sơn Tây

Võ bị Liên quân Viễn Đông Đà Lạt

Trường Võ bị Địa phương

 Huy hiệu
Huy hiệu của Trường được thực hiện từ lúc Trường di chuyển về Đà Lạt, do SVSQ Đỗ Ngọc Thuận Khóa 3, sáng tác khi đang học trong Trường. Huy hiệu mang ý nghĩa:

 Người SVSQ mang bầu nhiệt huyết của con Rồng cháu Tiên, ôm trọn giang sơn gấm vóc từ Ải Nam Quan đến Mũi Cà Mau.
 Thanh kiếm thẳng đứng biểu trưng lời thề nguyền thi hành đại nghĩa của người SVSQ.
 Màu xanh tượng trưng cho ý chí kiêu hùng của người SVSQ.
 Màu đỏ tượng trưng sự hy sinh của dân tộc Việt trong việc bảo vệ quê hương.

 Phương châm của SVSQ
Tự thắng để chỉ huy là phương châm của SVSQ và cũng là kim chỉ nam của nghệ thuật chỉ huy. Hay nói cách khác, muốn chỉ huy thuộc cấp phải tự thắng mình trước.

 Chú thích

Xem thêm
Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức-Nam Định
Trường Hạ sĩ quan Đồng Đế, Nha Trang

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Trường quân sự Việt Nam Cộng hòa
Đại học Quân sự Việt Nam Cộng Hòa
Sinh viên sĩ quan Hiện dịch


title: Sở hữu

text:
Sở hữu trong kinh tế chính trị, là một phạm trù cơ bản, chỉ mối quan hệ giữa người với người trong việc chiếm dụng của cải. Nó là hình thức xã hội của sự chiếm hữu của cải. Nó có thể được luật hóa thành quyền sở hữu và được thực hiện theo cơ chế nhất định gọi là chế độ sở hữu.

Một vài loại hình sở hữu: sở hữu tập thể, sở hữu nhà nước, sở hữu cá nhân, sở hữu trí tuệ.

Quyền sở hữu bao gồm 3 quyền sau: chiếm hữu, sử dụng và định đoạt

- Chiếm hữu: quyền nắm giữ tài sản/tiêu sản trong tay

- Sử dụng: quyền sử dụng tài sản/tiêu sản theo ý muốn

- Định đoạt: quyền quyết định cho mượn, cho thuê, bán, cầm cố, thế chấp, phá hủy

Khi cho người khác/tổ chức khác mượn hoặc thuê tài sản/tiêu sản thì ta đã trao cho họ 2 quyền: chiếm hữu và sử dụng. Còn quyền định đoạt vẫn nằm trong tay ta. Người khác/tổ chức khác đó sẽ vi phạm pháp luật nếu họ sử dụng quyền định đoạt (bán, cầm cố, thế chấp, phá hủy) đối với tài sản/tiêu sản của ta.

Tham khảo

Thuật ngữ pháp lý


title: Setodes klakahanus

text:
Setodes klakahanus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Nephrotoma nigrocostalis

text:
Nephrotoma nigrocostalis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Núi Vesuvius

text:
Núi Vesuvius (, , phát âm tiếng Việt: Vê-suy-vơ) là một núi lửa tầng nằm ở vịnh Naples, Ý, cách Naples  về phía đông và gần bờ biển. Đây là núi lửa duy nhất ở châu Âu nằm trên đất liền đã từng phun trong vòng hàng trăm năm qua, mặc dù hiện nay không còn ghi nhận thêm những đợt phun trào mới. Hai ngọn núi lửa lớn khác ở Ý là núi Etna và Stromboli, nằm trên đảo.

Núi Vesuvius nổi tiếng với lần phun trào vào năm 79 sau Công nguyên đã vùi lấp, phá hủy các thành phố La Mã cổ đại là Pompeii, Herculaneum, Oplontis và Stabiae, ngoài ra còn chôn vùi vài vùng định cư nhỏ lẻ khác. Các thành phố này chưa được xây dựng lại mặc dù vẫn còn những cư dân sống sót sau khi thành phố bị phá hủy. Vị trí của các thành phố dần bị bỏ quên cho đến khi chúng được phát hiện một cách tình cờ vào thế kỷ 18.

Đợt phun trào cũng làm thay đổi dòng chảy của sông Sarno và nâng cao đáy bờ biển, do đó Pompeii lúc này không nằm cạnh sông cũng không gần bờ biển. Vesuvius đã trải qua những sự thay đổi lớn – sườn dốc nơi thảm thực vật biến mất và đỉnh của nó bị thay đổi đáng kể do tác động của đợt phun trào.

Vesuvius đã phun trào một vài lần sau đó và ngày nay nó được xem là một trong những ngọn núi lửa nguy hiểm nhất trên thế giới vì vẫn còn khoảng 3.000.000 người sống gần đây, cũng như đang có xu hướng dẫn tới đợt phun trào mạnh mẽ (Plinian). Nơi đây cũng là khu vực núi lửa có đông người dân sinh sống nhất trên thế giới. Lần phun trào cuối cùng diễn ra vào năm 1944.

Thần thoại
Núi Vesuvius có một truyền thống lịch sử và văn hóa lâu đời. Ngọn núi được cho là cơn thịnh nộ của thần thánh vào thời điểm phun trào năm 79: nó xuất hiện dưới cái tên Vesuvius qua vai trò là một con rắn trong bức bích họa trang trí của nhiều những lararia, hoặc trên các bàn thờ gia đình của những người sống sót từ Pompeii. Một câu khắc ở Capua ghi IOVI VESVVIO ngụ ý rằng nó được tôn thờ như một quyền năng của Jupiter; và đó là Jupiter Vesuvius.

Người La Mã xem ngọn núi Vesuvius được dâng hiến cho Hercules. Nhà sử học Diodorus Siculus thuật lại một truyền thuyết về Hercules rằng, trong những kỳ công của mình, chàng đã băng qua một đất nước gần với Cumae trên đường đi đến Sicilia. Tại đây, chàng trông thấy một nơi có tên gọi là "Thảo nguyên Phlegraean" (Φλεγραῖον πεδίον, "thảo nguyên lửa"), "từ một ngọn đồi xưa tuôn ra lửa... nay được đặt tên là Vesuvius.". Nó là nơi ở của những kẻ cướp, "những đứa con của Địa cầu." những kẻ trở thành khổng lồ. Nhờ sự giúp đỡ của các vị thần, chàng đã bình định được vùng đất ấy rồi rời đi. Sự thật đằng sau truyền thuyết này vẫn chưa được nắm rõ, cũng như về nguồn gốc của cái tên Herculaneum liệu có phải từ đó mà ra. Một câu thơ trào phúng viết bởi thi sĩ Martial vào năm 88 sau công nguyên đưa ra giả thiết rằng cả hai Venus, người bảo hộ của Pompeli, và Hercules đều được tôn thờ trong vùng đất bị tàn phá bởi núi lửa phun trào vào năm 79.

Lịch sử

Đợt phun trào cuối cùng

Giữa tháng 3 năm 1944 là lần cuối Vesuvius lại phun trào. Giai đoạn hoạt động cao nhất từ ngày 18 đến ngày 29 tháng 3 đã mang theo những dòng dung nham và những mảnh cùng tro núi lửa rơi xuống, một đài phun dung nham và dòng nham nhỏ xuất hiện. Mặc dù 12.000 người đã được sơ tán, 26 người bị thiệt mạng, thị trấn Massa di Somma và San Sebastiano lại lần nữa gần như hoàn toàn bị chôn vùi dưới nham thạch. Trên sân bay quân sự, sân bay Pompeii ở Terzigno, những mảnh núi lửa rơi xuống phá hủy khoảng 80 máy bay ném bom B-25 của Không quân Hoa Kỳ.

Tình hình hiện tại

Kể từ năm 1944, Vesuvius đã trở về trạng thái tĩnh lặng, chỉ còn phun hơi nước và rung nhẹ. Tuy nhiên núi lửa chưa tắt hẳn và vẫn còn có nguy cơ hiểm họa. Mặc dù đã có kế hoạch sơ tán cho hơn một triệu dân, phòng trường hợp bùng phát đe dọa trực tiếp như vào năm 79, nhưng cho đến ngày nay các cảnh báo thiên tai của những nhà nghiên cứu núi lửa là không đủ tin cậy cũng như chưa đủ sớm. Các kế hoạch này dựa trên thời gian cảnh báo trước là hai tuần, nhưng không đạt kết quả. Khu vực dân cư đông đúc hiện nay, nằm ngay trên các sườn núi Vesuvius, trong khu vực của Herculaneum cổ đại. Trung tâm thành phố Naples và các tòa nhà cao tầng mới trong khu vực ga xe lửa nằm ở khoảng cách tương tự như khi Stabiae bị phá hủy, nhưng do Sommawall, phần còn lại của vành miệng núi lửa cũ, được bảo hộ phần nào. Kế hoạch sơ tán hiện tại, Il Programma Vesuvia - la scelta possibile của chính phủ địa phương vùng Campania có mục tiêu, giảm dân số tại khu vực đỏ của núi lửa. Trong khu vực có diện tích 200 km vuông với mức độ nguy hại cao nhất có 600.000 dân; 150.000 người nên di dời trong vòng 15 năm tới. Với số tiền lên tới € 30.000 một gia đình để huy động người dân di cư, nhưng đến nay vẫn chưa thành công tốt đẹp. Ngược lại, mặc dù bằng chứng mới đây cho thấy rằng buồng magma của Vesuvius đã "tỉnh dậy", theo tổ chức môi trường Legambiente, chỉ trong hai mươi năm qua trong Khu vực đỏ đã có thêm 50.000 ngôi nhà được xây dựng trái phép.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Cung núi lửa Campanian
Núi lửa hỗn hợp
Núi lửa dạng tầng
Núi lửa tại Ý
Núi lửa còn hoạt động
V
Núi lửa VEI-6


title: Malbrans

text:
Malbrans là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

 INSEE
 IGN
 Malbrans on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: San Zeno Naviglio

text:
San Zeno Naviglio là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 6 km², dân số 3812 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Aspes, Caselle, Garza, Sörèc. Các đô thị giáp ranh gồm: Borgosatollo, Brescia, Flero, Poncarale

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Hồ Hữu Tường

text:
Hồ Hữu Tường (1910-1980) là một chính trị gia, nhà văn, nhà báo Việt Nam.

Tiểu sử
Ông sinh tại làng Thường Thạnh, quận Cái Răng, tỉnh Cần Thơ.

Năm 1926, Hồ Hữu Tường sang Pháp học tại trường Đại học Marseille và nạp luận án thi Cao học Toán tại Đại học Lyon. Tại Pháp ông kết bạn và tham gia hoạt động chính trị với những nhà ái quốc lưu vong như Nguyễn Thế Truyền, Phan Văn Trường, Nguyễn Văn Tạo, Tạ Thu Thâu, Phan Văn Hùm, Phan Văn Chánh v.v. và gia nhập Đệ Tứ Quốc tế.

Vận động thời Pháp thuộc
Năm 1930, Hồ Hữu Tường được giao làm chủ nhiệm tờ báo bí mật tên là Tiền quân. Thành viên của ban biên tập là những chính khách sau này như Tạ Thu Thâu, Hồ Văn Ngà, Phan Văn Chánh, Huỳnh Văn Phương, Lê Bá Cang... Báo chưa phát hành số đầu thì ban biên tập bị bắt vì tổ chức cuộc biểu tình ngày 22 tháng 5 năm 1930 trước điện Élysée (dinh Tổng thống Pháp) để xin giảm án cho các liệt sĩ trong cuộc Khởi nghĩa Yên Bái bị kết tội tử hình. Cả nhóm bị trục xuất về Việt Nam, ngoại trừ Phan Văn Hùm và Hồ Hữu Tường trốn thoát sang Bỉ. Sau đó ông về nước.

Tháng 11 năm 1932, Hồ Hữu Tường bị Pháp bắt vì phụ trách tạp chí lý luận chính trị bí mật Tháng Mười (theo xu hướng Trotsky chỉ trích hoạt động của đảng Cộng sản Đông Dương), đến ngày 1 tháng 5 năm 1933 bị xử án treo ba năm. Sau đó ông được mời gia nhập ban biên tập của nhật báo Công luận và tuần báo Đồng Nai.

Năm 1936, Hồ Hữu Tường xuất bản tạp chí Thường trực Cách mạng, một tạp chí bí mật duy nhất trong nước được in bằng chữ in. Tạp chí này được dùng làm công cụ đối lập với Đảng Cộng sản Đông Dương. Cũng trong thời gian này ông bỏ nhóm La Lutte và cho xuất bản một tuần báo tiếng Pháp tên là Le Militant (Chiến sĩ), công khai công kích chủ nghĩa Stalin. Cùng với Đào Hưng Long ông cho ra tờ Thày Thợ cổ xúy đường lối của Đệ Tứ Quốc tế.

Từ bỏ chủ nghĩa Cộng sản
Tháng 6 năm 1939, ông tuyên bố từ bỏ Đệ Tứ và chủ nghĩa Mác. Ngày 29 tháng 9 năm 1939, chính phủ thuộc địa mở chiến dịch tổng đàn áp, bắt hết những đảng phái đối lập. Đến cuối năm 1940 Hồ Hữu Tường bị đày ra Côn Đảo cùng với các nhà cách mạng chống Pháp khác như Nguyễn An Ninh, Phan Văn Hùm, Tạ Thu Thâu... Năm 1944, ông được trả tự do. Trong thời gian ở tù, Hồ Hữu Tường đã hình thành một hệ thống tư tưởng mới: chủ nghĩa dân tộc, không lệ thuộc Tây, Tàu, Nga, Mỹ. Ông tuyên bố: "Tôi trở về con đường dân tộc; tôi cho rằng việc giai cấp vô sản giải phóng nhân loại là một huyền thoại lớn của thế kỷ XIX và tiềm năng cách mạng của giai cấp vô sản ở châu Âu và Bắc Mỹ là một huyền thoại lớn của thế kỷ XX."

Năm 1945, Hồ Hữu Tường ra Bắc Kỳ. Trong thời gian này ông viết Xã hội học nhập môn, chống lại phép biện chứng và một loạt sách chính trị, kinh tế khác như: Muốn hiểu chánh trị, Kinh tế học, Kinh tế chánh trị nhập môn, Tương lai kinh tế Việt Nam, Vấn đề dân tộc, Tương lai văn hóa Việt Nam. Tháng 8 cùng năm ông cùng với các nhà trí thức Nguyễn Văn Huyên, Ngụy Như Kon Tum, Nguyễn Xiển đã cùng ký tên vào bức điện gửi cho vua Bảo Đại yêu cầu thoái vị

Năm 1946, Hồ Hữu Tường được mời tham dự hội nghị Đà Lạt với tư cách cố vấn trong phái đoàn Việt Nam đang điều đình với Pháp. Sau đó, ông tham gia soạn chương trình sách giáo khoa bằng tiếng Việt cho bậc trung học cho bộ Giáo dục Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

Năm 1947, Hồ Hữu Tường bị Pháp bắt trong lúc tản cư về Hải Dương. Sau đó ông trở về Sài Gòn viết văn, làm báo. Năm 1948, Hồ Hữu Tường hợp tác với báo Sài Gòn Mới và bắt đầu viết tiểu thuyết Phi Lạc sang Tầu.

Cổ võ con đường Trung lập
Năm 1953, Hồ Hữu Tường đưa ra giải pháp Trung lập chế (Neutrality). Năm sau ông sang dự hội nghị Genève, ra sức vận động cho giải pháp trung lập Việt Nam nhưng không thành công.

Tháng 3 năm 1955, Hồ Hữu Tường bị bắt vì làm cố vấn cho Mặt trận Thống nhứt Toàn lực Quốc gia (Cao Đài, Hòa Hảo, Lực lượng Bình Xuyên) chống lại chính phủ của Thủ tướng Ngô Đình Diệm.

Năm 1957, Hồ Hữu Tường bị kết án tử hình, nhưng nhờ Albert Camus và những trí thức khác như thủ tướng Ấn Độ Nehru viết thư can thiệp nên chỉ bị đày ra Côn Đảo. Ngày 31 tháng 1 năm 1964 (sau khi Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam sụp đổ) Hồ Hữu Tường được trả tự do rồi được đại xá ngày 14 Tháng Bảy 1967. Ra tù, ông viết bài cho tờ Ánh Sáng và đưa ra giải pháp: đề nghị Liên Hợp Quốc hóa miền Nam Việt Nam.

Năm 1965, ông làm Phó Viện trưởng Viện Đại học Vạn Hạnh và vào chủ bút tuần báo Hòa đồng'.

Năm 1967, Hồ Hữu Tường trúng cử dân biểu đối lập trong Hạ viện Quốc hội Việt Nam Cộng Hòa, thời gian này ông tham gia viết bài cho các tờ báo: Tiếng Nói Dân tộc, Quyết Tiến, Đuốc Nhà Nam, Tin Sáng, Sài gòn Mới, Điện Tín v.v...

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Hồ Hữu Tường chưa bị chính quyền mới bắt đưa đi học tập cải tạo cho đến khi ông có sáng kiến là in một tập tài liệu gởi trực tiếp bằng đường bưu điện cho giới lãnh đạo Đảng về nhu cầu bắt buộc Việt Nam phải trung lập trong bối cảnh tình hình của khu vực Á Châu, vào năm 1978. Khi ông bệnh nặng, khó có thể cứu chữa thì được trả tự do và mất vài ngày sau đó (26 tháng 6 năm 1980) tại Sài Gòn.

Giai thoại
Khi bị giam ở phòng giam tập thể, một người tù hỏi Hồ Hữu Tường:
Bác Tường ơi! Thời Tây, thời Ngô Đình Diệm và cả thời này nữa, thời nào bác cũng đi tù. Bác có hiểu tại sao bác cứ ở tù hoài vậy không ?
Hồ Hữu Tường nhìn anh ta, vừa cười, vừa hỏi:
Mày trả lời giùm tao đi, tại sao ?
Anh ta nhanh nhẩu trả lời:
Dễ quá mà! Tên bác là " Hữu Tường" nên bác phải "hưởng tù" dài dài!
Hồ Hữu Tường cười buồn:
Có thể thằng nầy nói đúng!

Tác phẩm
Chính trị, kinh tế, triết học:Xã hội học nhập môn (Minh Đức, 1945)Kinh tế học và kinh tế chánh trị nhập môn (Tân Việt, 1945)Tương lai kinh tế Việt-nam (Hàn Thuyên, 1945)Phong kiến là gì? (Minh Đức,1946)Vấn đề dân tộc (Minh Đức,1946)Muốn tìm hiểu chánh trị (Minh Đức,1946)Tương lai văn hóa Việt-nam (Minh Đức,1946, Huệ Minh, 1965).
Văn học sử:Lịch sử văn chương Việt-nam (quyển 1) (Lê Lợi, 1950).
Văn phạm:Phép nói và viết hỏi ngã (1950)Em học tiếng mẹ (1950)Em tập đọc (1951).
Dịch:Tam quốc chí (quyển 1, 1951)
Truyện:
Bộ Một thuở ngàn năm (truyện trào phúng chính trị) gồm có: Phi Lạc sang Tàu (Sống Chung, 1949), Phi Lạc náo Hoa Kỳ (Vannay, Paris, 1955), Tiểu Phi Lạc náo Sàigòn (Nam Cường, 1966), Diễm Hồng xuất giá (Nam Cường, 1966).
Bộ Hồn bướm mơ hoa (tiểu thuyết lịch sử xã hội, miền Hậu Giang) gồm 4 tập: Mai Thoại Dung, Tam nhơn đồng hành, Ông thầy Quảng, Bủa lưới người (Nam Cường, 1966).
Bộ Gái nước Nam làm gì? (tiểu thuyết tranh đấu chống Pháp) gồm Thu Hương và Chị Tập (Sống Chung, 1949).Nỗi lòng thằng Hiệp (Lê Lợi, 1949).Kế thế (tiểu thuyết dã sử) (Huệ Minh, 1964).
Bộ Thuốc trường sanh gồm 3 tập: Xây mộng, Phúc đức và Vẹn nguyền (Huệ Minh, 1964). Hoa dinh cẩm trận (tiếp theo Thuốc trường sanh).Người Mỹ ưu tư (tác giả xuất bản, Paris, 1968)
...
Tiểu luận: "Những kỹ thuật căn bản của nghề làm báo (in tại Paris, 1951, Hòa Đồng, 1965), "Trầm tư của một tên tội tử hình" (Lá Bối, 1965), "Luận lâm I" (Huệ Minh, 1965), "Nói tại Phú Xuân" (những bài tham luận đọc tại Đại học Huế) (Huệ Minh, 1965).
Truyện ngắn, tạp văn: "Quả trứng thần" (1952), Kể chuyện (Huệ Minh, 1965), Nợ tinh thần (Huệ Minh, 1965).
Tự truyện và hồi ký: Thằng Thuộc con nhà nông (An Tiêm, 1966), 41 năm làm báo'' (Trí Đăng, Đông Nam Á tái bản tại Paris, 1984), "Un fétu de paille dans la tourmente" (Paris, 1969, chưa in).

Tham khảo và chú thích

Hémery, Révolutionnaires vietnamiens et pouvoir colonial en Indochine, Francois Maspero, Paris Vè, 1975
Đỗ Thái Nhiên, Hồ Hữu Tường: Người Chết U Uẩn, Tài liệu chép trên Internet, VMAFORUM, 2-18-02
Hồ Hữu Tường, 41 Năm Làm Báo, Hồi Ký, ISBN 2-85881-011-7, Đông Nam Á, Imprimerie Sudestasie, 17 rue Cardinal Lemoine-75005, Paris, 1984.
Ngô Văn, Việt Nam 1920-1945, ISBN 2-908744-14-7, L’Insomniaque, Paris, juillet 1995.
Ngô Văn, VIỆT NAM 1920-1945, ISBN 2-908744-40-06, Chuông Rè-L’Insomniaque, California, USA, 2000.

Liên kết ngoài
Hồ Hữu Tường - Những ngày cuối đời
Ngô Văn nhớ về Hồ Hữu Tường

Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà báo Việt Nam
Nhân vật Cộng sản Đệ Tứ Việt Nam
Người Cần Thơ


title: Bolitoglossa diaphora

text:
Bolitoglossa diaphora là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Honduras.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Cruz, G., Wilson, L.D. & McCranie, R. 2004. Bolitoglossa diaphora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu Honduras


title: Quận 18, Paris

text:
Quận 18 nằm ở phía bắc Paris, tả ngạn sông Seine; quận còn có tên là Butte-Montmartre, nhưng tên gọi này ít được dùng trong đời sống thường nhật. Nó tiếp giáp với các quận 19, 10, 9 và 17. Phía còn lại sát với Seine-Saint-Denis.

Phía bắc Quận 18 là đồi Montmartre, trên đỉnh có Nhà thờ Sacré-Cœur nổi tiếng. Ngoài ra Quận 18 còn có quán Moulin rouge ở khu phố Pigalle. Moulin de la Galette và Nghĩa trang Montmartre cũng nằm ở quận này.

Quận 18 là quận đông thứ hai Paris, sau Quận 15. Năm 1999, dân số của quận là 188.500 người với diện tích 601 ha, tức 31.416 người/km².

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận nội thị của Pháp
Montmartre


title: Bạch Dương (chiêm tinh)

text:
Bạch Dương - Aries biểu tượng ♈  (còn gọi là Dương Cưu)   (21/3 - 20/4), là cung chiêm tinh đầu tiên của vòng Hoàng Đạo, ở giữa độ thứ 30 đầu tiên của kinh độ thiên thể. Biểu tượng cho cung này là con cừu đực. Bạch Dương thuộc nguyên tố Lửa (cùng với Sư Tử và Nhân Mã) và là một trong 4 cung Thống lĩnh (cùng với Thiên Bình, Ma Kết và Cự Giải). Sao chiếu mệnh là Sao Hỏa (chiếu mệnh chính) và Sao Diêm Vương (chiếu mệnh phụ); chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ từ Mặt Trời. Khắc với Thiên Bình (♎). Mạnh mẽ , sôi nổi , không thích bị bắt buộc , ưa tự do , tự lập và có tố chất lãnh đạo .

Sự tích chòm sao Bạch Dương
Có nhiều sự tích về cung Bạch Dương. Trong đó, điển tích này phổ biến hơn cả:

𝐓𝐡𝐞𝐨 thần thoại Hy Lạp, ngày xửa ngày xưa, vua xứ Beotie là Athamas có con trai Phrixus và con gái Helle với người vợ đầu Nephele - con gái của nữ thần mây. Như các vị vua khác ham mê nhan sắc, khi chán vợ, Athamas đuổi Nephele đi để cưới Ino, con gái vua Cadmus xứ Thebes.

Khi có con với nhà vua, Ino ghen với con đầu của Nephele và tìm mọi cách để con mình được kế vị ngôi báu. Lúc đó, ngô là mùa màng chính của xứ Croneus cho người và thú vật. Ino làm cho ngô không nảy mầm bằng cách kín đáo thuyết phục phụ nữ của vương quốc rang nó lên trước khi gieo trồng, đồng thời bà ta còn hối lộ cho nhà tiên tri được nhà vua sai đi hỏi các vị thần về hiện tượng này để ông ta nói dối rằng hai con của Nephele chính là nguồn gốc hiểm họa. Nhà vua phải tế thần bọn trẻ thì mùa màng mới trở lại tốt tươi.

Thương con nhưng để cứu vương quốc, Athamas nghe theo lời khuyên từ Ino. May mắn thay, vì lo cho sự an toàn của con, mẹ của hai đứa trẻ là Nephele đã phái đến một người bảo vệ đội lốt con cừu có bộ lông bằng vàng gọi là Aries do thần Zeus tặng cho bà. Ngày tế lễ đến, con cừu bảo Phrixus và Helle ngồi trên lưng và bỏ chạy khỏi Hy Lạp, bay qua đại dương. Chẳng may Helle bị rơi chết ở một eo biển (nơi nàng chết được gọi là Hellesponte). Phrixus sống sót, được con cừu đưa đến vương quốc Colchis ở châu Á xa xôi. Vua Aietes và hoàng hậu ở đây hiếm muộn, chỉ có một con trai duy nhất nên nhận chàng làm con nuôi. Aietes có hai con gái và một con trai. Sau khi đã trưởng thành, Phrixus cưới đại công chúa của vương triều Colchis là Chalciope.

Để tạ ơn thần Zeus, chàng tế lễ con cừu và treo bộ lông cừu ở vị trí đặc biệt có con rồng không bao giờ ngủ canh giữ tại Colchis. Còn Zeus thì đem Aries lên bầu trời làm một chòm sao (có hình dáng phá cách của cái sừng cừu) để tôn vinh lòng can đảm của con vật. Dân gian đồn rằng quốc gia nào có bộ lông cừu vàng, quốc gia đó sẽ mãi mãi sống trong thái bình thịnh trị. Vì thế, chàng Jason từ Hy Lạp đã cùng những vị anh hùng khác thực hiện chuyến viễn du tới phương Đông bằng chiếc tàu Argo (Ἀργώ), hòng chiếm được bộ lông quý báu. Câu chuyện của những thủy thủ Argonos bắt đầu từ đây.

Ý nghĩa chung
Cung Bạch Dương là cung đứng đầu của Hoàng đạo, nó biểu trưng cho Sự sống và ánh sáng.

Bạch Dương tượng trưng cho sự hy sinh và chung thủy. Những loài thú sinh nở nhiều trong khoảng thời gian vầng mặt trời ngự ở tuổi này. Dấu hiệu của tuổi Bạch Dương là con cừu đực tượng trưng cho mùa xuân, mùa mà nhân loại được ban phát tình yêu ánh sáng qua biểu tượng mặt trời.

Những người nổi tiếng có cung Bạch Dương

 Nikolai Vasilievich Gogol ( 20/3 /1809 - 21/ 2 /1852) văn sĩ, thi sĩ, kịch tác gia người Nga gốc Ukraina - Ba Lan.
 Emile Zola (2/4/1840 - 29/9/1902) nhà văn nổi tiếng của văn học Pháp trong thế kỉ 19, người được coi là nhà văn tiên phong của chủ nghĩa tự nhiên
 Hans Christian Andersen (2/4/1805 - 4/4/1875) nhà văn, nhà thơ cổ tích người Đan Mạch, được nhớ đến nhiều nhất với những câu chuyện cổ tích văn học của mình.
 Anatole France (16/4/1844 - 12/10/1924) nhà thơ, nhà báo và tiểu thuyết gia người Pháp, có nhiều cuốn sách bán chạy nhất.
 Emma Thompson (15/4/1959) nữ diễn viên người Anh.
 Emma Watson (15/4/1990) nữ diễn viên, người mẫu và nhà hoạt động xã hội người Anh.
 Joan Crawford (23/3/1904 - 10/5/1977) nữ diễn viên điện ảnh, truyền hình và sân khấu người Mỹ.
 Lucy Lawless (29/3/1968) diễn viên kiêm ca sĩ người New Zealand
 Shannon Doherty (12/4/1971) nữ diễn viên và tác giả người Mỹ gốc Ai-len.
 Jennifer Garner (17/4/1972) nữ diễn viên người Mỹ
 Simone Signoret (25/3/1921 - 30/9/1985) nữ diễn viên , thường được biết đến như một trong những minh tinh màn bạc vĩ đại nhất của nước Pháp.

 Claudia Cardinale (15/4/1938) nữ diễn viên người Ý.
 Bette Davis (5/4/1908 - 6/10/1989) một nữ diễn viên điện ảnh,  truyền hình và sân khấu người Mỹ, từng hai lần đoạt tượng vàng giải Oscar.
 Claire Danes (12/4/1979) nữ diễn viên truyền hình, sân khấu và điện ảnh người Mỹ.
 Kate Hudson (19/4/1979)  nữ diễn viên người Mỹ.
 Keira Knightley (26/3/1986) diễn viên, người mẫu người Anh.
 Reese Witherspoon (22/3/1976) nữ diễn viên người Mỹ
 Anastasia Zavorotnyuk (3/4/1971)  nữ diễn viên, người dẫn chương trình và là nghệ sĩ ưu tú người Nga.
 John Bartram (23/3/1699 - 22/11/1777) nhà thực vật học, lâm nghiệp và nhà thám hiểm người Mỹ. Carolus Linnaeus đã từng có nhận xét ông là "nhà thực vật học tự nhiên vĩ đại nhất thế giới."
 Henry Weed Fowler (23/3/1878 - 21/6/1965) nhà động vật học người Mỹ

Các bài liên quan
Cung chiêm tinh
Bạch Dương (chòm sao)

Tham khảo

Cung Hoàng Đạo
Chiêm tinh học


title: Dungeons & Dragons

text:
Dungeons & Dragons (tạm dịch: Rồng và Hầm Ngục) là một trò chơi nhập vai kỳ ảo, được thiết kế bởi Gary Gygax và Dave Arneson. Công ty Tactical Studies Rules, Inc. phát hành Dungeons & Dragons (DnD/D&D) lần đầu vào năm 1974. Trong những năm 1990, công ty TSR cạnh tranh thất bại và bị Wizards of the Coast mua lại (1997).

D&D được chơi dưới hình thức giấy và bút, xoay quanh một nhóm bao gồm 1 Quản trò và 1 lượng người chơi nhất định. Quản trò đóng vai trò một người dẫn chuyện, một trọng tài. Trong khi đó người chơi được tự do sáng tạo nhân vật cho riêng mình, nhập vai, cùng nhau khám phá thế giới, giải quyết các rắc rối, chiến đấu và truy tìm các báu vật.

Tổng quan
Dungeons & Dragons là một trò chơi nhập vai có hệ thống luật lệ chặt chẽ nhưng lại cho phép người chơi tự do với các lựa chọn của mình trong thế giới phiêu lưu kỳ ảo mà họ đang tham gia. D&D thường được chơi trong nhà và các người tham gia sẽ ngồi quanh một chiếc bàn. Thông thường, một người sẽ đảm nhiệm vai trò của Dungeon Master (DM) là người quản trò kiêm kể chuyện trong khi mỗi cá nhân tham gia sẽ điều khiển một nhân vật trong thế giới kỳ ảo. Các nhân vật này khi hoạt động cùng nhau sẽ được gọi là "tổ đội" các nhà mạo hiểm giả và mỗi thành viên đều có các sở trường khác nhau để giúp tổ đội thành công trong chuyến phiêu lưu. Trong quá trình chơi, mỗi người chơi điều khiển các nhân vật của họ để tương tác với thế giới cũng như những nhân vật khác trong trò chơi. Để làm được việc này, các người chơi sẽ phải nhập vai bằng lời nói cùng với giọng điệu hoặc cử chỉ; thêm vào đó, kỹ năng về giao tiếp xã hội và các kinh nghiệm hữu ích. chẳng hạn như logic, tính toán cơ bản và trí tưởng tượng đều là những yếu tố quan trọng của D&D. Một cuộc chơi thông thường sẽ gồm nhiều cuộc gặp mặt và chơi cùng nhau để kết thúc một chuyến phiêu lưu, nhiều chuyến phiêu lưu xuyên suốt về một câu chuyện sẽ được gọi là một "chiến dịch".

Kết quả từ các lựa chọn của người chơi và mạch truyện chung của chuyến phiêu lưu đều do người quản trò (DM) quyết định, sách luật của D&D và các người quản trò diễn giải sẽ chi phối các quyết định trên. DM sẽ lựa chọn và miêu tả các nhân vật không do người chơi điều khiển (NPC), người chơi sẽ điều khiển nhân vật của mình và tương tác với các nhân vật của DM ở các bối cảnh được đưa ra, kết quả của các cuộc gặp gỡ này hoàn toàn dựa vào hành động và lựa chọn của các người chơi. Các cuộc gặp gỡ này thường là những trận giao tranh nảy lửa với "quái vật" - một cụm từ miêu tả các sinh vật thù đich như động vật, các cá thể bất thường hay các sinh vật huyền bí. Phần luật chơi mở rộng  – gồm nhiều chủ đề đa dạng như giao tiếp xã hội, sử dụng phép thuật và đánh nhau cũng như tác động môi trường lên nhân vật của người chơi  –  là những yếu tố giúp quản trò (DM) ra quyết định cho những hành động trên.

Luật chơi của những phiên bản gần đây nhất đều được ghi đầy đủ trong 3 cuốn sách luật bắt buộc phải có: Player's Handbook, Dungeon Master's Guide và Monster Manual. Cả 3 cuốn sách đều chưa có bản Việt hóa.

Những món đồ cần thiết để chơi gồm sách luật chơi, bảng nhân vật cho mỗi người tham gia và xúc xắc đa diện (tối thiểu 7 loại). Nhiều người chơi còn sử dụng các tượng nhỏ và bản đồ có kẻ ô để thêm phần sinh động, đặt biệt là khi đánh nhau với quái vật. Điều này chỉ thực sự cần thiết trong một số phiên bản. Ngoài ra cũng có nhiều món đồ khác để giúp hỗ trợ cho trò chơi, như sách luật bổ trợ, các cuộc phiêu lưu được thiết kế sẵn hay các bối cảnh khác nhau cho nhiều chiến dịch.

Quy luật của trò chơi
Bài viết chi tiết: Lối chơi của Dungeons and Dragons

Trước khi bắt đầu trò chơi, mỗi người tham gia sẽ tạo một nhân vật và ghi lại các chi tiết (được ghi bên dưới) vào tờ nhân vật. Đầu tiên, người chơi sẽ quyết định chỉ số năng lực của nhân vật, bao gồm Sức Mạnh (Strength), Linh Hoạt (Dexterity), Thể Trạng (Constitution), Trí Tuệ (Intelligence), Thông Thái (Wisdom), và Sức Thu Hút (Charisma). Mỗi phiên bản của trò chơi đều có các phương pháp khác nhau để quyết định những chỉ số này. Người chơi sau đó sẽ chọn một chủng tộc (loài), một lớp nhân vật (công việc, như fighter - chiến binh, cleric - giáo sĩ, bard - người hát rong/thi sĩ), một tư tưởng (quan điểm đạo đức và nguyên tắc xử thế), cuối cùng là cốt truyện và những năng lực của nhân vật, những thứ đã thay đổi qua nhiều phiên bản.

Khi chơi, người tham gia sẽ miêu tả hành động mà nhân vật muốn thực hiện cho quản trò (DM), người sẽ miêu tả lại kết quả hoặc phản hồi. Những hành động không đáng kể, như cầm lá thư lên hay mở một cánh cửa không khóa, thường sẽ được mặc định là luôn thành công.  Đối với những hành động phức tạp hoặc mạo hiểm hơn, như treo mình bên vách đá hoặc phá khóa, đều được quyết định bằng cách đổ xúc xắc. Mỗi viên xúc xắc đa diện sẽ được dùng cho một hành động tương ứng, ví dụ viên xúc xắc 20 mặt (d20) dùng để xác định đòn tấn công có trúng hay không, còn viên 8 mặt (d8) sẽ quyết định lượng sát thương gây ra. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của hành động bao gồm chỉ số năng lực nhân vật, kỹ năng, và độ khó của công việc. Trong những tình huống mà nhân vật muốn tránh kết quả không mong muốn, chẳng hạn né tránh cạm bẫy chống lại hiệu ứng phép thuật, cứu nguy (saving throws) - là thuật ngữ miêu tả việc tung/đổ xúc xắc để xác định giảm hoặc tránh được hiệu ứng bất lợi đó. Trong trường hợp này thì yếu tố thành công sẽ được quyết định bởi lớp nhân vật, cấp độ, và chỉ số năng lực.

Trong quá trình chơi, mỗi nhân vật sẽ thay đổi theo thời gian và các năng lực cũng mạnh lên. Nhân vật nhận (hoặc có khi mất) kinh nghiệm, kỹ năng và của cải, đôi lúc thay đổi cả tư tưởng hoặc thêm nhiều lớp nhân vật. Cách thức cốt lõi để nhân vật mạnh lên đó là kiếm điểm kinh nghiệm (XP), nó thường là phần thưởng sau khi tiêu diệt được quái vật hay hoàn thành một công việc khó khăn. Kiếm đủ điểm kinh nghiệm (XP) sẽ giúp nhân vật lên được 1 cấp độ, điều này giúp nhân vật nhận được các tính năng, năng lực và kỹ năng tốt hơn. XP có thể bị mất trong một số trường hợp, như đối đầu với các sinh vật có khả năng hút sinh lực, hoặc sử dụng một số phép thuật phải tốn XP để sử dụng.

Máu (Hit point - HP) là thước đo sức sống và sức khỏe của nhân vật và được quyết định bởi lớp nhân vật, cấp độ và Thể Trạng (Constitution) của từng nhân vật. Chỉ số máu có thể bị mất tạm thời khi nhân vật phải chịu đựng vết thương hoặc bị sát thương, và việc mất máu là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tử vong trong trò chơi. Chết cũng có thể là nguyên nhân của việc bị mất chỉ số năng lực hoặc cấp độ nhân vật. Khi nhân vật mà người chơi điều khiển bị chết, hồi sinh cho nhân vật này bằng phép thuật là điều hoàn toàn khả thi, tuy nhiên một số hình phạt/bất lợi sẽ bị áp đặt lên nhân vật. Nếu không thể hoặc không muốn hồi sinh nhân vật, người chơi có thể tạo nhân vật mới và tiếp tục cuộc hành trình.

Lịch sử phát triển

Trong văn hóa đại chúng

Xem thêm

 Trò chơi nhập vai
Các vị thần trong Forgotten Realms

Tham khảo

Trò chơi nhập vai
Trò chơi trên bàn


title: Orléat

text:
Orléat  (Orlhat in occitan) là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Ranoidea daviesae

text:
Ranoidea daviesae là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Mahony, M. 2004. Litoria daviesae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

D
Động vật lưỡng cư New South Wales


title: Marinduque

text:
Marinduque là một tỉnh đảo của Philippines thuộc vùng MIMAROPA. Tỉnh lị là Boac. Marinduque nằm giữa vịnh Tayabas ở phía bắc và biển Sibuyan ớ phía nam. Tỉnh nằm ở phía nam và tây của tỉnh Quezon, phía tây của đảo Mindoro và phía bắc của Romblon

Địa lý
Mảinduque là hòn đảo có hình trái tim. Đảo tách khỏi bán đảo Bondoc ở Quezon bởi eo biển nhỏ Monpog. Một vài hòn đảo nhỏ hơn ở phía đông bắc như Maniuayan, Santa Cruz, Mompog cũng thuôj về tỉnh. Điểm cao nhất ở Marinduque là Núi Malindig cao tới 1.157 mét. Hòn đảo có 2 mùa, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 2 và mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 10, và môth thời kỳ chuyển tiếp giữa 2 mùa trên.

Nhân khẩu
Người Marinduqueños trên đảo có nguồn gốc Tagalog và sử dụng tiếng Tagalog, phương ngữ của tỉnh mang nhiều yếu tố của tiếng Tagalog cổ và có một đóng góp lớn trong việc hình thành ngôn ngữ chuẩn Quốc gia của Philippines.

Kinh tế
Marinduque là một tỉnh nông nghiệp, chủ yếu là trông lúa gạo và dừa. Du lịch cũng đang trở thành một ngành kinh tế lớn trên đảo đặc biệt là tuần ăn chay trước lễ Phục Sinh. Ngoài ra cũng có ngành khai mỏ nhưng đã ngưng khai thác.

Hành chính
Tỉnh có 6 đô thị tự trị và được chia tiếp thành 218 barangay
Boac
Buenavista
Gasan
Mogpog
Santa Cruz
Torrijos

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Chính quyền Marinduque
Du lịch Marinduque

Tỉnh của Philippines
Tỉnh đảo của Philippines


title: 4926 Smoktunovskij

text:
4926 Smoktunovskij (1982 ST6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1982 bởi L. I. Chernykh ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4926 Smoktunovskij

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Cầu Hổ Môn

text:
Cầu Hổ Môn () là một cầu treo vượt qua sông Châu Giang trong địa phận tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc. Nó nối quận Nam Sa của Quảng Châu với trấn Hổ Môn của Đông Hoản. Cầu được hoàn thành năm 1997 với nhịp cầu chính dài 888 m.

Tầm quan trọng kinh tế
Cầu Hổ Môn vượt qua khu vực của sông Châu Giang rộng khoảng 3 km, gọi là Hổ Môn thủy đạo, một phần tại cửa sông Châu Giang. Nó là kết nối quan trọng trong mạng lưới đường cao tốc trong tỉnh Quảng Đông, nối liền các đặc khu kinh tế Thâm Quyến và Châu Hải, cũng như các khu vực khác tại vùng duyên hải với Hồng Kông và Ma Cao.

Đặc trưng
Cầu dài 4.588 m, được chia ra thành 5 đoạn: đoạn lên cầu phía đông, đoạn thông thuyền chính, đoạn giữa, đoạn thông thuyền phụ và đoạn lên cầu phía tây. Các điều kiện địa chất tại khu vực cầu là tương đối tốt, với lớp đất mỏng nằm trên tầng đá mẹ, mặc dù các điều kiện này nói chung là khác biệt trên mỗi phía của cầu. Các trận bão cũng thường xuyên xảy ra và đổ bộ vào khu vực này, vì thế tốc độ gió thiết kế tại mặt cầu được tính toán ở mức 61 m/s. Tổng chiều dài các đoạn đường dẫn lên cầu ở hai bên là 11.172 m.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hình ảnh về cầu Hổ Môn

Cầu qua sông Châu Giang (Trung Quốc)
Cầu dây võng tại Trung Quốc
Công trình xây dựng Đông Hoản
Cầu Quảng Châu
Đồng bằng Châu Giang


title: Giải LVFCS cho nhạc phim hay nhất

text:
Giải LVFCS cho nhạc phim hay nhất là một trong các giải của LVFCS dành cho nhạc phim được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 1997.

Các phim đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng LVFCS