title: Giáo hoàng Nicôla I

text:
Nicôla I (Latinh: Nicolaus I) là vị giáo hoàng thứ 105 của giáo hội Công giáo. Là người kế nhiệm Giáo hoàng Benedict III, Giáo hoàng Nicolau I được giáo hội suy tôn là thánh sau khi qua đời. Ông là người đã đưa quyền Giáo hoàng trở lại độc lập và nhiều khi còn vượt lên cả quyền lực trần thế.

Giáo hoàng Nicolaus I sinh tại Roma. Ông là vị Giáo hoàng oai hùng nhất ở khoảng giữa Gregory I và Gregory VII. Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 858 và cai quản Giáo hội trong 9 năm 6 tháng 20 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông bắt đầu vào ngày 24 tháng 4 năm 858 và kết thúc khi ông qua đời ngày 13 tháng 11 năm 867. Ông mở đầu ý tưởng quyền lực thần quyền chính trị. Ông cư xử như một nhà chuyên chế tuyệt đối ra luật pháp và điều kiện cho các Giám mục, hồng y và hoàng đế. Nicôla là người rất mạnh mẽ với cái bề ngoài khiêm tốn. Ông đầy nghị lực, can đảm và hết sức khôn ngoan. Mục đích của ông rất rõ: thiết lập quyền Giáo hoàng trên hết mọi quyền bính dưới đất.

Trong nội bộ giáo hội
Ông làm hết sức để quyền Giáo hoàng được kính trọng. Ông duy trì quyền kiểm soát của tòa thánh ở khắp nơi.

 Tại Ý, Tổng Giám mục Gioan thành Ravenna đòi tự trị, tịch thu các địa phận chung quanh và áp bức thần dân của Quốc gia Giáo hoàng, liền bị mời trình diện Roma. Gioan thành Ravenna định tránh né, liền bị Nicôla ra lệnh lên án! Lu-y can thiệp, Đức Giáo hoàng nói với những người Hoàng Đế phái đến "quý vị dám bảo vệ một kẻ bị tuyệt thông ư?" rồi đích thân người đến Ravenna, trục xuất Tổng Giám mục Gioan, sửa lại những bất công do ông gây ra, một cách rất can đảm, khiến Tổng Giám mục phải nhượng bộ.
 Tại Pháp, Ông đưa ra thượng quyền Toà Thánh để chống lại chủ trương quyền của các công đồng tỉnh và các Tổng Giám mục Pháp.Tổng Giám mục có thế lực nhất ở xứ Gaule người Francs là Hincmarô thành Reims bãi chức Giám mục dưới quyền là Rothade thành Soissons mà không cho ông ta được khiếu nại với Pháp Luật La mã. Đức Nicôla I phản đối và dọa treo chức (a divinis) tổng Giám mục của Hincmarô. Ông triệu Rothade đến Rôma và quyết định phục chức cho ông này.

Vụ ly dị của Lôthariô II
Giáo hoàng Nicolau I cứng rắn với các vua chúa. Ông can thiệp vào vụ li dị của Hoàng Đế Lôthariô II. Lôthariô đã sống chung nhiều năm với một cung phi, tên là Walđrađa (mà ông ban cho một Đan viện… nam để làm Đức Viện Mẫu) có nhiều mặt con. Vì lý do chính trị, Hoàng Đế lại kết hôn với Thêuberga, em một công tước. Ông này cũng là Đan viện trưởng… thường dân của Đan viện Thánh Mauriciô-ở-Valais, mất phẩm chất.

Mấy tháng sau Waldrada nổi cơn ghen với Hoàng Hậu chính thức, sui Hoàng Đế bỏ bà ấy đi. Lôthariô cũng kiếm được mấy Giám mục dễ bảo cho vụ này. Hoàng hậu Thêuberga "thú nhận" nhiều tội lỗi, mà bà quả quyết đã phạm với ông anh gian ác, và hôn nhân bị huỷ bỏ. Nhưng khi tỉnh trí lại, bà liền phản cung, khiếu nại lên Đức Giáo hoàng.

Trong vụ này, bà được Đức Tổng Giám mục Reims, là Hincmarô ủng hộ. Đức Nicôla cũng ủng hộ hoàng hậu bị truất phế; trước mặt Lôthariô ngài khẳng định, hôn nhân bất khả phân, và buộc Lôthariô buộc phải nhận hoàng hậu trở lại. Ông cũng truất quyền hai Giám mục bênh vực việc hoàng đế li dị. Nhưng, đồng thời vụ này trở thành gút mắt trong chính trị Tây Phương, vì nếu Lôthariô không có con với Thêuberga, chết không hoàng tử nối ngôi, thì hàng xóm sẽ chia quyền kế vị của ông.

Nhưng Nicôla vẫn ngoan cường, dã man tàn bạo không làm ông sợ, có đêm một mình ông chèo thuyền qua sông Tibrô, để thoát tay kẻ thù và trốn vào đền Thánh Phêrô. Cuối cùng Lôthariô phải nhận lại hoàng hậu, và không bao giờ dám đưa đức Đan Viện Mẫu Waldrada của ông lên ngôi. Tại công đồng Roma 865 Đức Giáo hoàng là trọng tài Âu Châu, người ta phải nhận các phán quyết của ngài.

Hoàng Đế Lôthariô II tôn vinh ông bằng những nghi thức xưa kia các vị lãnh đạo phần đời vẫn bầy tỏ trước các nhà lãnh đạo tinh thần, như phủ phục, dắt ngựa(mà từ thời Đức Hađrianô I, người ta không còn giữ nữa).

Các giáo lệnh giả
Đáng lưu ý là khi đến Rôma, Rothade đã đưa cho Giáo hoàng một tài liệu rất kỳ lạ được soạn thảo ở bên Pháp, tập Các Giáo lệnh giả, một sưu tập những quyết định của Giáo hoàng từ thời rất xưa. Nó chứa tài liệu có vẻ như là những bức thư của các Giám mục và Giáo hội nghị thế kỷ thứ 2, thứ 3, hết thảy có khuynh hướng tôn cao quyền lực của Giáo hoàng. Những văn bản này, rõ ràng được thảo ra vào khoảng năm 830, có nội dung khẳng định một cách chính xác vị thế thượng đẳng của Roma.

Quyển sách nầy xuất hiện lần đầu tiên năm 857 và người ta đã cố ý giả mạo và sửa đổi nhiều tài liệu lịch sử thời xưa, nhưng mãi đến mấy thế kỷ sau (thế kỷ XVI), người ta mới khám phá ra nó là giả mạo. Để ủng hộ yêu sách cầm quyền trên cả thế giới của mình, ngài đã dùng quyển "Giáo lệnh tập" rất có hiệu lực.

Dầu Nicolas biết nó là giả mạo hay không, song ông đã quả quyết rằng nó đã được giữ gìn trong văn khố của Hội Thánh tại La-mã từ thời xưa. "Giáo lệnh tập" nầy gồm có "Chiếu chỉ ban tặng của Constantin," tỏ ra ông đã cho Giám mục thành La-mã những tỉnh miền Tây với tất cả phù hiệu của đế quốc.

Truyền đạo cho dân Slavian
Hai anh em Constantinô (sau đổi thành Cyrillô) và Mêthôđiô sinh tại Thessalonica, nơi có đông người Slavia ở. Cả hai nói rành tiếng ấy. Cyrillô còn trẻ, rất thông minh, chính ông đã tìm thấy hài cốt thánh Clêmentê Giáo hoàng ở Cherson, nơi ông này qua đời, trong khi lưu đày. Cyrillô chế ra cho họ một mẫu tự pha phách tiếng Hylạp, Hipri và Copte (Aicập) đó là mẫu tự Glagolitique tổ tiên của mẫu tự Nga ngày nay. Người dịch Phụng vụ ra tiếng Slavia và viết bằng mẫu tự Glagolitique người vừa chế ra. Năm 863 hai anh em tới Moravia.

Công việc không dễ dàng gì. Các thừa sai Latinh, nghĩa là người Nhật Nhĩ Man, gây khó dễ và việc các vua Carôlô người Đức can thiệp không ngừng bằng vũ lực vào xứ này rất nguy hiểm cho Cyrillô và Mêthôđiô. Bất chấp tất cả, và nhờ biết tiếng, hai ông đã đạt được nhiều tiến bộ nhanh chóng: quần chúng bắt đầu lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội. Việc này làm người Tây Phương đâm lo – đối với họ việc dùng tiếng Slavia trong Phụng vụ có vẻ phạm thượng và họ tố cáo lên Đức Giáo hoàng rằng, những người đang cạnh tranh với họ kia là những kẻ rối đạo nguy hiểm.

Năm 868, trong khi hai anh em chờ tàu ở Vênêzia để đưa mấy môn đệ của họ về Byzancia xin chịu chức, bản thân hai ông chưa phải là Giám mục. Đúng lúc này thì cho họ nhận được lệnh Đức Nicôla I mời đến Roma để biện minh. Khi hai đấng đến Roma, trong hành lý có một món quà đẹp nhất mà người ta có thể dâng lên Đức Giáo hoàng là hài cốt Thánh Clêmentê. Thế là mọi sự êm xuôi.

Vụ Photinus
Chẳng những chiến đấu chống các vua chúa Tây Phương, Giáo hoàng còn đương đầu với triều đình Byzancia trong suốt triều đại:ông từ chối chuẩn y việc truất phế thượng phụ Inhã và đưa Phôtiô lên thay. Hoàng đế Michael III đặt Photius (858-891) làm giáo chủ Constan-tinople, thay thế giáo chủ Ignatio vẫn đang sống. Cho đến lúc này tất cả các Thượng Phụ, khi đắc cử, đều viết thư cho các Thượng Phụ ở bốn toà kia, giải thích việc mình đã được chọn và tấn phong như thế nào và tuyên xưng Đức Tin.

Đối với các Thượng Phụ Alexandria, Antiôkia, và Giêrusalem việc thông báo chỉ có tính cách hình thức, vì các vị ấy đang là tù nhân của Hồi Giáo, nhưng với Roma việc này cực kỳ là quan trọng. Thư trả lời của Giáo Triều là một sự công nhận chính thức. Đức Giáo hoàng nhận thư của Phôtiô là Đức Nicôla I (858–867). Ông liền sử dụng quyền kiểm tra của Thượng Quyền Roma. Dù khôn khéo thế mấy, thư của Phôtiô vẫn có kẽ hở, vẫn lòi đuôi. Đức Nicôla trả lời bằng một bức thư dè dật, đồng thời gửi hai đặc sứ tới Hoàng Đế Micae, với trọng trách điều tra về việc bầu cử thượng phụ vừa qua.

Bức thư hai vị đặc sứ mang theo nhấn mạnh tình bất hợp quy tắc của việc bầu cử, nhân thể cũng yêu cầu Hoàng đế trả lời Giáo hội Tây Phương các phần lãnh thổ ngày xưa đã bị Đức Lêô III người Isaurianô tước khỏi quyền tài phán của người. Hai đặc sứ tới Byzancia, hoặc bị Photinus lung lạc, hoặc vì lý do nào khác, hai ông chủ toạ một Công Đồng, chẳng những công nhân Photinus, mà Đức I-Nhã, một lần nữa, lại bị kết án.

Khi Đức Nicôla nghe các đặc sứ của mình báo cáo, không một giây do dự, ông liền cách chức các vị, vì đã vượt quá quyền hành. Trong khi đó một phái đoàn thuộc phe Đức I-Nhã tới Roma (nhưng không phải do vị thượng phụ bị truất phế này cử đi) mang theo tất cả tư liệu về thảm kịch và kêu nài công lý. Một Công Đồng họp tại Roma năm 863 và các nghị quyết được gửi tới Byzancia và ba toà thượng phụ khác được cho biết là Đức Giáo hoàng từ chối không công nhận Photinus. Một bản án Photinus lời lẽ rõ ràng hơn nữa được gửi tới Hoàng Đế.

Vấn đề Bulgaria
Cuộc tranh chấp trở nên căng vì vấn đề Bulgaria. Vụ Photinus xảy ra đúng vào lúc Vua Bôrisô lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội (863-864) và đang phân vân lựa chọn giữa lễ nghi Latinh và lễ nghi Hylạp giữa sự thần phục Đức Giáo hoàng, ở xa hơn và tự do hơn, và vị Cêsar – Giáo hoàng Đông Phương ở cạnh. Nicôla I không để lỡ cơ hội, ông đã lợi dụng sự vụng về của Photinus trong vụ này, để tỏ ra hết sức ưu ái đối với Bôrisô.

Môn đệ hai thánh Cyrillô và Mêthôđiô di tản đến Bulgaria, đã gặp thấy nơi đây một cộng đồng Kitô giáo vững mạnh. Khoảng vài chục năm trước, vua Bôrisô đã lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội, năm 863 hoặc 864 và người đã bắt hàng quý tộc phải noi gương người. Nhưng người lại sợ theo đạo rồi Vương Quốc người sẽ lọt vào quỹ đạo Byzancia, nên người xin thành lập một toà Thượng Phụ độc lập cho Giáo hội Bulgaria.

Thượng Phụ Constantinôpôli, Photinus, chỉ trả lời bằng những trang tư duy siêu hình. Bôrisô, lúc đó liền quay về Giáo hoàng Nicôla I, xin ông ban cho ơn ấy, đồng thời hỏi ông về nhiều điều vua còn thắc mắc, như Rửa Tội rồi người còn được phép mặc quần theo kiểu truyền thống của dân tộc người chăng ? Còn được lấy đuôi ngựa làm cờ chăng ? Còn được lấy nhiều vợ chăng? Đức Nicôla I trả lời vô cùng khôn ngoan và hứa ban cho một Toà Giám mục, gửi cho vua nhiều sách Latinh và cho hai Giám mục Paulus thánh Populonia (Piombin) và Formosus thành Porto sang Bulgaria, khiến Bôrisô thích trí, xua đuổi hết thừa sai Byzancia khỏi Vương Quốc của ông.

Việc đuổi các thừa sai Hy Lạp ra khỏi nước Bulgaria đã là dư luận Byzancia bất mãn và Đức Thượng Phụ đã khai thác ngay sự việc này. Một phái bộ Giáo hoàng được gửi sang Constantinôpôli để cho Hoàng đế biết rằng nước Bulgaria từ nay thuộc về Lamã. Phái bộ bị ngược đãi bỏ tù một thời gian rồi lại bị trục xuất. Năm 866 đức Nicolas I cử hai Giám mục Formosus và Paulus, đặt tòa ở Bungari.

Photinus biết được những khó khăn Nicôla lúc đó đang gặp phải, như việc ông vừa cách chức các Tổng Giám mục đã chấp thuận việc ly dị của Vua Lôthariô II 1, ông ta liền lãnh đạo cuộc tiến công chống Đức Nicôla I, tố cáo người nuôi dưỡng các "ý đồ không thể biện minh được" và đã có những sáng kiến nguy hiểm về tín điều.

Ông liền họp các Giám mục đế đô năm 865 đòi cách chức Giáo hoàng, tuyên bố Giáo hội độc lập, bác bỏ nhiều tập tục Tây phương như vấn đề giữ chay, việc dâng lễ với bánh không men, luật độc thân giáo sĩ, việc thêm Filioque vào Kinh Tin Kính (Chúa Thánh Thần bởi Chúa Cha và Chúa Con mà ra).

Giáo hội Byzancia tuyên bố truất phế Đức Giáo hoàng. Tháng 11 năm 876 bầu khí Roma – Byzancia, đang căng tới cực điểm, thì dùng một cái, cách nhau có 10 ngày, cả hai đều qua đời. Đức Nicôla I qua đời ngày 13 và Photinus bị hạ bệ ngày 23.

Qua đời
Nicoola I qua đời ngày 13 tháng 10 năm 867.

Chỉ trong 9 năm, vị Giáo hoàng đã đặt Toà Thánh Phêrô vào một địa vị chưa từng có. Thoát khỏi sự thống trị của Byzancia, thoát ách chư hầu Đế quốc Carôlô, Giáo hoàng Chế quả đã lên đến thượng đỉnh thế giới Kitô giáo. Ông tuyên bố: các đặc quyền của Giáo hoàng đã được đức Kitô ban cho Hội thánh này, chứ không phải do các thượng hội đồng Giám mục ban cho nhưng đơn thuần chúng được các thượng hội đồng Giám mục công bố và tôn vinh" (Ep. Ad Michaelem Imp." Trong P.L. CXIX, 948).

Nicôla I là vị Giáo hoàng đầu tiên được nền văn minh Âu châu nhìn nhận là vị lãnh đạo của mình, là vị Giáo hoàng Trung Cổ đầu tiên, tổ tiên trực tiếp của các Đức Grêgôriô VII và Innôcentê III. Ông ấn định lễ Đức Mẹ Lên Trời vào ngày 15-8.Ông cũng là Giáo hoàng đầu tiên đội mũ triều thiên.

Một nhà ký sự đã viết: "Từ thời Thánh Grêgôriô, không Giáo hoàng nào so được với Đức Nicôla, người ngự trị trên các vua, các bạo chúa và bắt họ phục quyền người, như thể người là chủ thế giới vậy"

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

N
Sinh năm 820
Mất năm 867
Giáo hoàng người Ý


title: Phrynobatrachus albomarginatus

text:
Phrynobatrachus albomarginatus là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Chúng là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Nguồn
 Pickersgill, M. 2004. Phrynobatrachus albomarginatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Phrynobatrachus
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo


title: Prasyptera varicolor

text:
Prasyptera varicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Prasyptera


title: 22294 Simmons

text:
22294 Simmons (1989 SC8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1989 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 22294 Simmons

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Điện trở và điện dẫn

text:
Trong điện tử và điện từ học, điện trở của một vật là đặc trưng cho tính chất cản trở dòng điện của vật đó. Đại lượng nghịch đảo của điện trở là  hay độ dẫn điện, và là đặc trưng cho khả năng cho dòng điện chạy qua. Điện trở có một số tính chất tương tự như ma sát trong cơ học. Đơn vị SI của điện trở là ohm (), còn của điện dẫn là siemens (S) (trước gọi là "mho" và ký hiệu bằng ).

Điện trở của một vật chủ yếu phụ thuộc vào chất liệu làm nên nó. Những vật làm từ chất cách điện như cao su thường có điện trở cao và điện dẫn thấp, trong khi những vật làm từ chất dẫn điện như kim loại thì có điện trở thấp và điện dẫn cao. Mối quan hệ này được biểu diễn bằng điện trở suất và điện dẫn suất. Tuy nhiên, điện trở và điện dẫn không chỉ phụ thuộc vào bản chất của vật liệu mà còn thay đổi theo hình dạng và kích thước của vật thể bởi chúng là những đại lượng ngoại diên chứ không nội hàm. Ví dụ, một dây dẫn dài và mảnh có điện trở lớn hơn dây dẫn ngắn và dày. Mọi vật đều cản trở dòng điện ở mức độ nhất định, trừ chất siêu dẫn có điện trở bằng không.

Điện trở  của một vật được định nghĩa bằng tỉ số giữa điện áp  và dòng điện  qua nó, còn điện dẫn  thì ngược lại:

Đối với nhiều vật liệu và điều kiện,  và  tỉ lệ thuận với nhau, và do đó  và  là hằng số (mặc dù chúng vẫn phụ thuộc vào hình dạng, kích thước, chất liệu của vật và những yếu tố khác như nhiệt độ hay biến dạng). Quan hệ tỉ lệ này được gọi là định luật Ohm, và những vật liệu tuân theo nó được gọi là vật liệu ohmic.

Với một số linh kiện, như máy biến áp, diode hay pin,  và  không hoàn toàn tỉ lệ thuận với nhau. Đôi khi tỉ số  vẫn có ích, và được gọi là điện trở dây cung hay điện trở tĩnh, bởi chúng tương ứng với nghịch đảo độ dốc của một dây cung giữa gốc tọa độ và đặc tuyến V–A. Trong những trường hợp khác, đạo hàm  thường được sử dụng; đại lượng này được gọi là điện trở vi sai.

Giới thiệu

Trong mối tương quan thủy lực, dòng điện chạy trong dây (hoặc điện trở) giống như nước chảy trong ống, và độ giảm điện áp trên dây giống như độ giảm áp suất đẩy nước qua ống. Điện dẫn tỉ lệ với tốc độ dòng chảy với một áp suất cho trước, và điện trở tỉ lệ với áp suất cần để đạt được một dòng chảy.

Điện trở và điện dẫn của một dây dẫn, điện trở hay linh kiện khác thường phụ thuộc vào hai yếu tố chính:
 hình học (hình dạng), và
 vật liệu

Hình học bởi khó đẩy nước qua một ống dài, nhỏ, hơn là một ống ngắn, dày. Tương tự, một dây đồng dài mảnh có điện trở cao hơn (độ dẫn điện thấp hơn) một dây đồng ngắn, dày.

Vật liệu cũng quan trọng vì một ống chứa đầy tóc sẽ ngăn cản dòng chảy của nước hơn là một ống rỗng với cùng hình dạng và chiều kích. Tương tự, electron có thể dễ dàng chạy qua một dây đồng, nhưng khó chạy qua một dây thép cùng hình dạng và kích cỡ, và hầu như không thể chạy qua một chất cách điện như cao su. Sự khác nhau giữa đồng, thép và cao su là do cấu trúc hiển vi và cấu hình electron của chúng, và được đặc trưng bởi điện trở suất.

Điện trở và điện dẫn

Những vật cho dòng điện chạy qua được gọi là vật dẫn điện (). Một thiết bị với điện trở nhất định để dùng trong mạch được gọi là một điện trở (). Vật dẫn điện được làm từ những vật liệu có độ dẫn điện cao như kim loại, nhất là đồng và nhôm. Mặt khác, điện trở được làm từ nhiều loại vật liệu tùy thuộc vào điện trở cần có, lượng năng lượng phân tán, độ chính xác và giá thành.

Định luật Ohm

Với nhiều vật liệu, cường độ dòng điện  qua vật tỉ lệ thuận với điện áp  trên nó:

với một khoảng rộng các điện áp và dòng điện. Do đó, điện trở và điện dẫn của những vật hay linh kiện đó không thay đổi. Quan hệ này được gọi là định luật Ohm, và những vật liệu tuân theo nó được gọi là vật liệu ohmic. Dây dẫn và điện trở là những ví dụ của linh kiện ohmic. Đồ thị biểu diễn dòng điện–điện áp của một thiết bị ohmic là một đường thẳng đi qua gốc tọa độ với độ dốc dương.

Nhiều linh kiện và vật liệu dùng trong điện tử không tuân theo định luật Ohm; dòng điện không tỉ lệ thuận với điện áp, do đó điện trở thay đổi phụ thuộc vào điện áp và dòng điện đi qua nó. Chúng được gọi là phi tuyến tính hay phi ohmic. Diode và đèn huỳnh quang là một số ví dụ của thiết bị không ohmic. Đặc tuyến V–A của chúng là một đường cong.

Liên hệ với điện trở suất và điện dẫn suất

Điện trở của một vật phụ thuộc chủ yếu vào hai yếu tố: vật liệu và hình dạng của nó. Với một vật liệu cho trước, điện trở của vật tỉ lệ nghịch với diện tích tiết diện và tỉ lệ thuận với chiều dài của vật. Do đó, trong trường hợp vật có tiết diện không đổi, điện trở  và điện dẫn  của vật có thể được tính bằng

trong đó
 là chiều dài vật dẫn, tính bằng mét (m),
 là diện tích tiết diện của vật, tính bằng mét vuông (m²),
 (rho) là điện trở suất của chất làm nên vật, tính bằng ohm-mét (Ω·m),
 (sigma) là điện dẫn suất của chất làm nên vật, tính bằng siemens trên mét (S·m−1).

Điện trở suất là đại lượng biểu thị khả năng cản trở dòng điện của một vật liệu. Điện trở suất và điện dẫn suất là những hằng số tỉ lệ nên chỉ phụ thuộc vào chất liệu của vật mà không phụ thuộc vào hình dạng của vật. Điện dẫn suất là nghịch đảo của điện trở suất:

Công thức trên không hoàn toàn chính xác và chỉ đúng trong trường hợp mật độ dòng điện là như nhau ở mọi nơi trong vật. Tuy nhiên, công thức là một xấp xỉ tốt đối với những vật dẫn dài như dây điện.

Một trường hợp khác mà công thức trên không chính xác là với dòng điện xoay chiều (AC), bởi hiệu ứng bề mặt ngay dòng điện chạy ở trung tâm vật dẫn. Vì lý do này, tiết diện hình học của vật khác với tiết diện hiệu dụng mà dòng điện chạy qua, nên điện trở cao hơn so với bình thường. Tương tự, nếu hai vật dẫn đặt gần nhau có dòng điện AC chạy qua, điện trở của chúng sẽ tăng do hiệu ứng lân cận. Ở tần số điện thương mại, những hiệu ứng này tác động lớn với những dây dẫn cường độ cao, như những busbar ở các phân trạm điện, hoặc những cáp điện vói cường độ cỡ vài trăm ampe.

Điện trở suất của những vật liệu khác nhau có thể chênh lệch rất lớn. Ví dụ như điện dẫn suất của teflon thấp hơn của đồng khoảng 1030 lần, còn bán dẫn nằm ở khoảng giữa và thay đổi phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Đo lường

Dụng cụ để đo điện trở được gọi là ohm kế. Những ohm kế đơn giản không thể đo chính xác điện trở thấp vì điện trở của chính ohm kế làm gián đoạn việc đo lường, nên những thiết bị chính xác hơn như four-terminal sensing được dùng.

Điện trở tĩnh và vi sai

Nhiều linh kiện điện tử như diode và pin điện không tuân theo định luật Ohm. Chúng được gọi là không ohmic hay phi tuyến tính, và đặc tuyến Volt–Ampere của chúng không phải là đường thẳng đi qua gốc tọa độ.

Điện trở và điện dẫn vẫn có thể được định nghĩa cho những linh kiện không ohmic. Tuy nhiên, khác với điện trở ohmic, điện trở phi tuyến tính không phải là hằng số mà thay đổi phụ thuộc vào điện áp hay dòng điện qua vật. Hai loại điện trở khi ấy là:

Mạch điện xoay chiều

Trở kháng và dẫn nạp

Khi dòng điện xoay chiều chạy trong mạch, mối quan hệ giữa cường độ và điện áp qua các linh kiện không chỉ phụ thuộc vào tỉ số độ lớn, mà còn phụ thuộc vào độ lệch pha giữa chúng. Ví dụ, trong một điện trở lý tưởng, khi điện áp đạt cực đại thì dòng điện cũng đạt cực đại (cường độ và điện áp cùng pha). Nhưng với một tụ điện hay cuộn cảm, dòng điện đạt cực đại khi điện áp bằng không và ngược lại (cường độ và điện áp vuông pha). Để biểu diễn cả biên độ và pha của dòng điện và điện áp, ta dùng số phức:

trong đó
 là thời gian,
 và  là các hàm số theo thời gian,
 và  là biên độ của điện áp và cường độ,
 là tần số góc của dòng điện xoay chiều,
 là độ lệch pha,
 là đơn vị ảo.

Khi ấy điện áp và cường độ dòng điện là phần thực của  và . Nếu xét tỉ số giữa  và :

 được gọi là trở kháng hay tổng trở, còn  được gọi là dẫn nạp hay tổng dẫn. Trở kháng và dẫn nạp có thể được phân tích thành phần thực và phần ảo tương ứng:

trong đó  là điện trở,  là điện dẫn,  là điện kháng và  là điện nạp. Đối với điện trở lý tưởng,  và  tinh giản và lần lượt bằng  và , nhưng đối với mạch AC chứa tụ điện và cuộn cảm,  và  là khác không.

Trong mạch xoay chiều, ta có  tương tự như  trong mạch một chiều.

Tính chất vật lý
Tính chất dẫn điện, hay cản trở điện, của nhiều vật liệu có thể giải thích bằng cơ học lượng tử. Mọi vật liệu đều được tạo nên từ mạng lưới các nguyên tử. Các nguyên tử chứa các electron, có năng lượng gắn kết với hạt nhân nguyên tử nhận các giá trị rời rạc trên các mức cố định. Các mức này có thể được nhóm thành 2 nhóm: vùng dẫn và vùng hóa trị thường có năng lượng thấp hơn vùng dẫn. Các electron có năng lượng nằm trong vùng dẫn có thể di chuyển dễ dàng giữa mạng lưới các nguyên tử.

Khi có hiệu điện thế giữa hai đầu miếng vật liệu, một điện trường được thiết lập, kéo các electron ở vùng dẫn di chuyển nhờ lực Coulomb, tạo ra dòng điện. Dòng điện mạnh hay yếu phụ thuộc vào số lượng electron ở vùng dẫn.

Các electron nói chung sắp xếp trong nguyên tử từ mức năng lượng thấp đến cao, do vậy hầu hết nằm ở vùng hóa trị. Số lượng electron nằm ở vùng dẫn tùy thuộc vật liệu và điều kiện kích thích năng lượng (nhiệt độ, bức xạ điện từ từ môi trường). Chia theo tính chất các mức năng lượng của electron, có sáu loại vật liệu chính sau:

{| class="wikitable"
|-
!Vật liệu!!Điện trở suất, ρ (Ωm)
|-
|Siêu dẫn
|0
|-
|Kim loại ||
|-
|Bán dẫn || thay đổi mạnh
|-
|Chất điện phân
|thay đổi mạnh
|-
|Cách điện ||
|-
|Superinsulators
|
|}

Lý thuyết vừa nêu không giải thích tính chất dẫn điện cho mọi vật liệu. Vật liệu như siêu dẫn có cơ chế dẫn điện khác, nhưng không nêu ở đây do vật liệu này không có điện trở.

Sự phụ thuộc nhiệt độ

Thay đổi điện trở theo nhiệt độ
Điện trở của kim loại tăng lên khi bị nung nóng. Hệ số nhiệt độ (Alpha) của điện trở là lượng tăng điện trở của một dây dẫn có điện trở 1 ôm khi nhiệt độ tăng lên 1 độ C (hệ số alpha được ghi ở bảng)

Điện trở của một chất bán dẫn điển hình giảm theo cơ số mũ với sự tăng lên của nhiệt độ

Năng lượng điện thất thoát dưới dạng nhiệt
Khi dòng điện có cường độ I chạy qua một vật có điện trở R, điện năng được chuyển thành nhiệt năng thất thoát có công suất

trong đó:
PR là công suất, đo theo W
I là cường độ dòng điện, đo bằng A
R(T) là điện trở, đo theo Ω

Hiệu ứng này có ích trong một số ứng dụng như đèn điện dây tóc hay các thiết bị cung cấp nhiệt bằng điện, nhưng nó lại là không mong muốn trong việc truyền tải điện năng. Các phương thức chung để giảm tổn thất điện năng là: sử dụng vật liệu dẫn điện tốt hơn, hay vật liệu có tiết diện lớn hơn hoặc sử dụng hiệu điện thế cao. Các dây siêu dẫn được sử dụng trong một số ứng dụng đặc biệt, nhưng khó có thể phổ biến vì giá thành cao và nền công nghệ vẫn chưa phát triển.

Năng lượng điện truyền
Năng lượng điện truyền không có thất thoát dưới dạng nhiệt

Xem thêm
 Bộ chia điện thế
 Điện áp rơi
 Điện trở suất và điện dẫn suất
 Đơn vị điện từ SI
 Hiệu ứng Hall lượng tử
 Lượng tử dẫn
 Mạch nối tiếp và song song
 Nhiệt trở
 Nhiễu Johnson–Nyquist

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Điện trở
 Sách học điện tử trên Wikibooks

Đại lượng vật lý
Điện học
Điện từ học
Điện trở và điện dẫn
Linh kiện điện tử


title: Aichi M6A

text:
Chiếc Aichi M6A Seiran (晴嵐, "Tình Sơn") là một kiểu thủy phi cơ tấn công được phóng đi từ tàu ngầm được thiết kế cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản.

Thiết kế và phát triển
Chúng được dự định để sử dụng trên những chiếc tàu ngầm I-400, một loại tàu ngầm tải trọng 4500 tấn còn được biết như là "tàu sân bay ngầm". Hai đến ba chiếc máy bay sẽ được chứa dưới dạng các phần tháo rời, và sẽ được phóng lên bằng máy phóng. Cặp phao nổi có thể được vứt bỏ, và chiếc máy bay được hiểu như là phải hạ cánh xuống biển sau khi hoàn thành phi vụ.

Một phiên bản với bộ càng đáp thay vì các phao nổi được phát triển với tên gọi M6A1-K Nanzan (南山, "Nam Sơn"). Trong khi hầu hết đều mô tả chúng như một phiên bản huấn luyện đặt căn cứ trên đất liền, một số nguồn cho rằng nó được thiết kế cho vai trò tấn công, được phóng từ tàu ngầm và hạ cánh trên đất liền. Bên cạnh khác biệt về bộ càng đáp, phần trên của cánh đuôi đứng, vốn được xếp lại được trên phiên bản Seiran, bị tháo bỏ.

Lịch sử hoạt động
Chiếc M6A1 đầu tiên được hoàn tất vào tháng 11 năm 1943, và tổng cộng có 28 chiếc (bao gồm phiên bản M6A1-K) được chế tạo cho đến năm 1945. Chúng chưa bao giờ được đưa vào sử dụng trong chiến đấu.

Các phiên bản
M6A1 Nguyên mẫu Trang bị động cơ Atsuta 30/31 công suất 1.400 mã lực và phao tháo rời được. Có tám chiếc được chế tạo.
M6A1 Seiran Máy bay ném bom tấn công đặc biệt. Có 18 chiếc được chế tạo.
M6A1-K Nanzan Nguyên mẫu phiên bản huấn luyện, bộ càng đáp xếp được. Có hai chiếc được chế tạo.
M6A2 Nguyên mẫu trang bị động cơ Mitsubishi Kinsei MK8P 62 công suất 1.560 mã lực và bộ cánh quạt ba cánh kim loại tốc độ không đổi. Có một chiếc được chế tạo.

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (M6A1)
Dữ liệu được lấy từ Japanese Aircraft of the Pacific War

Đặc tính chung
 Đội bay: 2 người
 Chiều dài: 10,63 m (34 ft 11 in)
 Sải cánh: 12,26 m (40 ft 3 in)
 Chiều cao: 4,58 m (15 ft 1 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 27,0 m² (291 ft²)
 Lực nâng của cánh: 157 kg/m² (32,2 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 3.362 kg (7.412 lb)
 Trọng lượng có tải: 4.250 kg (9.370 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 4.445 kg (9.800 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Aichi Atsuta Kiểu 32 bố trí hình tròn, công suất 1.400 mã lực (1.000 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 474 km/h (256 knot, 295 mph) tại 5.200 m (17.060 ft)
 Tốc độ bay đường trường: 296 km/h (160 knots, 184 mph) ở 3.000 m (9.850 ft)
 Tầm bay tối đa: 2.000 km (1.100 nm, 1.200 mi)
 Trần bay: 9.900 m (32.000 ft)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,246 kW/kg (0,15 hp/lb)

Vũ khí
 1 x súng máy Kiểu 2 13 mm (0,50 inch) gắn trên buồng lái
 1× ngư lôi hoặc
 2 × 250 kg (551 lb) hoặc 1× 850 kg (1,874 lb) bom

Tham khảo

Francillon, R.J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London:Putnam, 1970. ISBN 0-370-00033-1.
 Januszewski, Tadeusz. Japanese Submarine Aircraft. Sandomierz, Poland/Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2002. ISBN 83-91632-72-5.
 Ogawa, Toshihiko. Nihon Kōkūki Daizukan, 1910-1945. Tokyo, 1993.
 Mikesh, Robert C. Aichi M6A1 Seiran, Japan's Submarine-Launched Panama Canal Bomber. Bolyston, MA: Monogram Aviation Publications, 1975. ISBN 0-914144-13-8.

Liên kết ngoài
AirToAirCombat.com: Aichi M6A Seiran

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
Arado Ar 231
Cox-Klemin XS
Mureaux-Besson MB 411
Parnall Peto
Watanabe E9W1
Yokosuka E14Y

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II

M6A
M6A, Aichi
Máy bay quân sự
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom bổ nhào
Máy bay cường kích
Thủy phi cơ
Máy bay cánh dưới
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Gajah Mada

text:
Gajah Mada (được dịch là Tướng Voi) (mất khoảng năm 1364), theo các văn bản bản viết tay tiếng Java cũ cũng như thi ca và chuyện thần thoại, là một lãnh đạo mạnh quân sự và mahapatih của Đế quốc Majapahit, được sử sách ghi nhận là có công trong việc đưa đế chế để đỉnh điểm của vinh quang. Ông đưa ra một lời tuyên thệ được gọi là Sumpah Palapa, trong đó ông tuyên bố sẽ không ăn bất kỳ thực phẩm có gia vị cho đến khi ông đã chinh phục tất cả các quần đảo Đông Nam Á Nusantara về cho Majapahit. Tại Indonesia ngày nay, ông được xem là một anh hùng quốc gia quan trọng và là một biểu tượng của lòng yêu nước.

Tham khảo

Mất năm 1364
Người Java


title: Ctenolimnophila fuscoanalis

text:
Ctenolimnophila fuscoanalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ctenolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Helpaphorus

text:
Helpaphorus là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Helpaphorus boby Gibeaux, 1994
Helpaphorus festivus (Bigot, 1964)
Helpaphorus griveaudi (Bigot, 1964)
Helpaphorus imaitso Gibeaux, 1994
Helpaphorus testaceus Gibeaux, 1994

Chú thích

Tham khảo

Oidaematophorini


title: Dufourea orovada

text:
Dufourea orovada là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bohart mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1980


title: Disca thailandi

text:
Disca thailandi là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở giữa-miền tây Thái Lan.

Sải cánh dài 11–13 mm. Cánh trước khá rộng và màu nâu hơi xám. Cánh sau nâu hơi xám phía dưới nâu hơi xám đồng nhất.

Tham khảo

  2007: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 1, Taxonomy of the Pollexinae. Zootaxa, 1567: 1-116. Abstract & excerpt

Disca


title: Landéhen

text:
Landéhen () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Landéhen được gọi là Landéhennais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Landehen


title: Calais crucifer

text:
Calais crucifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: Lục bộ (Việt Nam)

text:
Lục bộ hay sáu bộ là thuật ngữ chỉ sáu cơ quan chức năng cao cấp trong tổ chức triều đình quân chủ Á Đông (hoàn chỉnh nhất ở thời Lê sơ, vua Lê Thánh Tông).

Việt Nam

Đứng đầu mỗi bộ là thượng thư, giúp việc có tả thị lang, hữu thị lang (thời Lý - Trần - Lê) hoặc tham tri (thời Nguyễn). Chức vị hàng thứ ba thời Nguyễn là thị lang.

Dưới cấp bộ là ty. Đứng đầu mỗi ty là lang trung với viên ngoại lang và chủ sự giúp sức.

Năm 1089, Lý Nhân Tông bắt đầu đặt các bộ nhưng chưa đủ. Đời Trần có các bộ đặt dưới quyền điều khiển của tướng quốc.

Đầu thời Lê sơ, có hai bộ là Lại bộ và Lễ bộ.

Đến đời Lê Nghi Dân (1459) triều đình nước Việt được tổ chức dựa theo hệ thống của Trung Hoa mới chính thức đặt đủ Lục bộ.

Thời Lê Thánh Tông vẫn giữ nguyên và đặt dưới quyền điều khiển trực tiếp của hoàng đế. Các triều đại sau tiếp tục duy trì.

Quan văn, quan võ được xếp theo 6 bộ: Lại bộ; Lễ bộ; Hộ bộ; Binh bộ; Hình bộ và Công bộ. Đến thời vua Duy Tân, Lễ bộ được thay thế bởi Học bộ.

Lại bộ

Bộ Lại (Bộ Nội vụ) hoặc Lại bộ là bộ giữ việc quan tước, phong tước, ân ban thuyên chuyển, lựa chọn, xét công, bãi truất và thăng thưởng, bổ sung quan lại, cung cấp người cho các nha môn. Đứng đầu Bộ Lại là Thượng thư bộ Lại (Lại bộ Thượng thư).

Những quan Lại bộ danh tiếng
 Nguyễn Cư Trinh (1716 - 1767): Danh thần đời Nguyễn Phúc Khoát, quê Thừa Thiên, Huế. Ông là người văn võ song toàn, đỗ hương cống, làm Lại bộ thượng thư. Nhiều lần cầm binh đánh dẹp, khai hoang lập ấp, phát triển bờ cõi phía Nam, lập công lớn trong việc chiêu dụ, mở nước, an dân. Ông rất được trọng vọng bởi am tường chính trị, doanh điền, ngoại giao, có bản tính liêm khiết và phong thái tao nhã. Thơ văn ông còn truyền tụng nhiều, cả chữ Hán lẫn chữ Nôm, độc đáo nhất là Độc Am thi tập và bài vè 340 câu Sãi vãi.

Lễ bộ

Lễ bộ giữ việc lễ nghi, tế tự, khánh tiết, yến tiệc, trường học, thi cử, áo mũ, ấn tín, phù hiệu, chương tấu, biểu văn, sứ thần cống nạp, các quan chầu mừng, tư thiên giám, thuốc thang, bói toán, tăng lục, đạo lục, giáo phường, đồng văn nhã nhạc. Bộ này trông coi việc tổ chức và kiểm soát vấn đề thi cử (thi Nho học khoa cử) chọn người tài ra giúp triều đình. Bộ này tương đương với Học bộ thời cận đại và các bộ: Bộ giáo dục và Đào tạo, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền thông ngày nay.

Đến thời vua Duy Tân, Lễ bộ được thay thế bởi Học bộ để cai quản việc học hành, thi cử.

Những quan Lễ bộ danh tiếng
Quách Đình Bảo đỗ Thám hoa khoa Quý Mùi (1463), được cử đi sứ Trung Quốc năm 1470, được thăng lên Lễ bộ Thượng thư năm 1483 (niên hiệu Hồng Đức 14), người khởi xướng việc chuẩn hóa định danh tiến sĩ theo quy định năm 1472 của vua Lê Thánh Tông, một trong những người lập nên các bia tiến sĩ đầu tiên ở Văn miếu - Quốc tử giám, thành viên của Tao đàn nhị thập bát tú.
Nguyễn Sư Mạnh đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa Giáp Thìn niên hiệu Hồng Đức 15 (1484) đời Lê Thánh Tông. Được bổ làm Lễ bộ thương thư, tước Sùng Tín hầu, cử đi sứ Trung Quốc năm 1500.
Phạm Gia Mỗ (1476 - 1548): Văn thần thời Lê sơ và Mạc, quê Hải Dương. Giỏi ứng biến, nhiều mưu lược, đỗ tiến sĩ năm 1505, làm Lễ bộ thượng thư. Nhà Lê suy yếu, ông kết thông gia và ngầm giúp đỡ Mạc Đăng Dung lộng quyền, đảo chính, lập ra nhà Mạc, nên được thăng tới chức Thái sư (Tể tướng). Ông nổi tiếng bởi bản tính hoạt bát và tác phong quyết đoán.
Phan Huy Vịnh (1800 - 1870): Danh sĩ đời Tự Đức, quê Hà Tĩnh. Đỗ cử nhân năm 1828, làm quan Lễ bộ thượng thư. Am hiểu văn hoá, có tài thi ca, lại từng hai lần đi sứ Trung Quốc, ông để lại nhiều bài thơ du ký rất hay và bản dịch Tỳ bà hành (của Bạch Cư Dị) được coi là tác phẩm dịch thuật thành công nhất của văn học Việt Nam.
Cao Xuân Dục (1843–1923) là một quan đại thần của triều đình nhà Nguyễn, Việt Nam, từng làm tổng đốc, thượng thư và Đông các đại học sĩ, tổng tài Quốc sử quán và Học bộ thượng thư đầu tiên.

Hộ bộ
Chi tiết hơn xem tại bài bộ Hộ

Hộ bộ thời Lê giữ việc ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thu phát, bổng lộc, đồ cống nạp, thuế khoá, muối và sắt. Bộ Hộ thời Nguyễn giữ chính sách điền thổ, hộ khẩu, tiền thóc, điều hòa nguồn của cải nhà nước. Ngày nay Hộ Bộ tương đương với các bộ: Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương và Bộ NN và PTNT.

Những quan bộ Hộ danh tiếng
 Nguyễn Tông Khuê (1692-1766): Danh thần thời Lê Mạc, quê Thái Bình. Rất giỏi văn chương, đỗ tiến sĩ năm 29 tuổi, làm quan đến Hộ bộ Thị lang và từng hai lần thống lĩnh đoàn đi sứ Trung Quốc. Khẳng khái, cương trực và tài hoa, ông được sĩ phu đương thời ngưỡng mộ, đánh giá là một trong bốn người giỏi nhất kinh đô (Tràng An tứ hổ).
 Nguyễn Huy Lượng (? - 1808): Văn thần, danh sỹ, quê làng Sủi, Gia Lâm, Chương lĩnh hầu, Hữu Thị lang Bộ Hộ. Năm 1801, vua Cảnh Thịnh làm lễ tế giao ở một địa điểm gần hồ Tây, đã giao cho Nguyễn Huy Lượng, bấy giờ đang làHộ bộ Hữu Thị lang (Hộ bộ thời Lê giữ việc ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thu phát, bổng lộc, đồ cống nạp, thuế khoá, muối và sắt. Hộ bộ thời Nguyễn giữ chính sách điền thổ, hộ khẩu, tiền thóc, điều hòa nguồn của cải nhà nước, ngoài ra bộ Hộ còn được xem là bộ Lao động Sản Xuất) soạn một bài thơ và một bài phú tiến dâng, và bài kiệt tác Tụng Tây Hồ phú đã ra đời nhân dịp này.
Phạm Phú Thứ (chữ Hán: 范富恕; 1820–1883) là một đại thần triều nhà Nguyễn. Ông cùng với Nguyễn Trường Tộ là những người có quan điểm canh tân đất nước trong những năm cuối thế kỷ 19. Năm 1863, ông được bổ nhiệm chức Lại bộ Tham tri, Tòng Nhị phẩm hàm. Cùng năm đó, ông được cử làm phó sứ trong phái bộ Phan Thanh Giản sang Pháp chuộc 3 tỉnh miền đông Nam kỳ.Trong khi ở Pháp ông còn đi thăm các nước châu Âu khác như Anh, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha. Qua chuyến đi này, ông rút ra được nhận thức rằng, chỉ có con đường canh tân mới giúp đất nước thoát khỏi thảm họa lạc hậu. Sau khi về nước, năm 1866 ông được thăng chức Hộ bộ Thượng thư.

Binh bộ

Binh bộ giữ việc binh nhung, quân cấm vệ, xe ngựa, đồ nghí trượng, khí giới, giữ việc biên giới, lính thú, nhà trạm, phố xá, nơi hiểm yếu, việc khẩn cấp, tuyển dụng chức võ, tương đương với bộ Quốc phòng.

Thời nhà Nguyễn, Binh bộ gồm có bốn ty và một xứ. Bốn ty là ty Võ tuyển, ty Kinh kỳ, ty Trực tỉnh, ty Khảo công. Một xứ là xứ Binh trực. Mỗi ty có các quan lang trung, viên ngoại, chủ sự, và tư vụ cùng các thư lại phụ tá.

Ty Võ tuyển trông coi quan chế, phẩm trật, tuyển bổ, xét thưởng.

Ty Kinh kỳ riêng giám sát các võ quan cũng như các việc phòng thủ, diễn tập tại kinh thành. Công việc hầu giá khi vua đi tuần du và công nhu ở Bộ đường cũng do ty này đảm nhiệm.

Ty Trực tỉnh trông coi võ bị ở các tỉnh.

Ty Khảo công được giao việc quản lý các trạm dịch.

Xứ Binh trực là cơ quan trừ bị với nhân sự là thư lại chưa vào ngạch. Xứ này chủ yếu đảm nhiệm các việc thư tịch và khi cần thì chịu lệnh từ các ty.

Những quan bộ Binh danh tiếng
Lê Văn Thịnh (1050 -?): giữ chức Thái sư dưới thời Lý Nhân Tông. Năm 1075, ông đỗ đầu kỳ thi Minh kinh Bác học và trở thành Thị độc (hầu đọc) của ấu đế. Năm 1084, ông đến trại Vĩnh Bình để bàn việc cương giới lãnh thổ với nhà Tống, đòi lại được đất Quảng Nguyên. Tuy nhiên vì án Dâm Đàn mà bị bãi chức về quê.

Hình bộ
Chi tiết hơn xem tại bài Bộ Hình

Hình bộ giữ việc luật lệnh, hình phạt án tù, ngục tụng và xét xử người phạm tội ngũ hình. Ngày nay, Hình Bộ tương đương với các cơ quan sau: Toà án ND Tối cao, Viện Kiểm sát ND Tối cao, Bộ Tư pháp, một phần Bộ Công an…

Những quan Hình bộ danh tiếng
Nguyễn Huy Nhuận (1677-1758), Đại Tư Mã Triệu Quận Công, Tham tụng, danh sỹ triều Lê, quê làng Phú Thị (làng Sủi), Gia Lâm, đỗ tiến sĩ năm 1703, Hình bộ Thượng thư, văn chương giỏi, võ nghệ giỏi, chúa Trịnh đánh giá "nhân kiệt chốn Đẩu Nam", sau kiêm Tế tửu Quốc Tử Giám.
Lê Trọng Thứ (1704 - 1783). Danh sĩ thời Lê Mạt, quê Thái Bình. Nổi tiếng văn thơ, giỏi việc chính trị, đỗ đồng tiến sĩ năm 1724, làm Hình bộ Thượng thư. Thông thái, nhiệt tình, giao lưu rộng, ông được sĩ phu khắp nơi quý mến. Ông là cha của nhà bác học thiên tài Lê Quý Đôn.

Công bộ
Chi tiết hơn xem tại bài Bộ Công (工部)

Công bộ coi việc xây dựng thành hào, cầu cống đường sá, việc thổ mộc, thợ thuyền, tu sửa xây dựng, thi hành lệnh cấm về núi rừng, vườn tược và sông ngòi. Có thể xem là tương đương với bộ Giao thông Vận tải và bộ Xây dựng ngày nay.

Những quan Công bộ danh tiếng
 Phạm Thiệu (1512 - 1584): Văn thần thời nhà Mạc, quê Bắc Ninh. Đỗ hoàng giáp năm 1553, làm quan Công bộ Thượng thư. Nổi tiếng văn thơ, lão luyện chính trị, ông giúp nhà Mạc đắc lực trong việc tổ chức bộ máy nhà nước, mở mang văn hóa và phát triển giáo dục.

Xem thêm
Ngoài những bộ điều hành trên, triều đình còn có những cơ quan chuyên trách như:
Hàn lâm viện lo biên soạn văn thư;
Quốc tử giám lo dạy dỗ đào tạo con em giới cầm quyền;
Khâm thiên giám coi thiên văn, lịch pháp;
Thái y viện lo việc thuốc men;
Cơ mật viện tư vấn cho vua về các việc hệ trọng...
Quan chế nhà Nguyễn

Chú thích

Tham khảo
Tuổi Thân với danh nhân Việt Nam
 Từ điển chức quan Việt Nam, tác giả Đỗ Văn Ninh, Nhà xuất bản Thanh niên 2006.
 Thưởng ngoạn bộ tranh “Triều đình Huế” của họa sĩ Nguyễn Văn Nhân năm Ất Mùi 1895

Quân chủ
Chức quan phong kiến
Tam tỉnh lục bộ


title: 11090 Popelin

text:
11090 Popelin (1994 CT12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 2 năm 1994 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Lasioglossum rufomarginatum

text:
Lasioglossum rufomarginatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1853


title: Vieilley

text:
Vieilley là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Libnotes alexanderi

text:
Libnotes alexanderi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Belaturricula gaini

text:
Belaturricula gaini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Belaturricula


title: 4493 Naitomitsu

text:
4393 Naitomitsu (tên chỉ định: 1988 TG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Takuo Kojima ở YGCO Chiyoda Station ở Nhật Bản ngày 14 tháng 10 năm 1988. Nó được đặt theo tên Mitsu Naito, the mother thuộc Chiaki Mukai, the first Japanese astronaut.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 4001–5000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1988
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hydaticus apiatus

text:
Hydaticus apiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D

text:
The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D là một trò chơi phiêu lưu-hành động do Grezzo và Nintendo phối hợp sản xuất, dành riêng cho hệ máy cầm tay Nintendo 3DS, là phiên bản remake của The Legend of Zelda: Ocarina of Time trên hệ máy cầm tay Nintendo 64. Nó được phát hành lần lượt 16, 17, 19 và 30 tháng 6 ở Nhật Bản, châu Âu, Bắc Mỹ và Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
Official Japanese website

Trò chơi Nintendo 3DS
Trò chơi điện tử năm 2011
Trò chơi điện tử hành động
Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản
Trò chơi điện tử thế giới mở
Trò chơi Nintendo

ja:ゼルダの伝説 時のオカリナ#ゼルダの伝説 時のオカリナ 3D
sv:The Legend of Zelda: Ocarina of Time#The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D


title: Fuente el Olmo de Fuentidueña

text:
Fuente el Olmo de Fuentidueña là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 124 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: 3421 Yangchenning

text:
3421 Yangchenning (1975 WK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 11 năm 1975 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3421 Yangchenning

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Cây Trường II

text:
Cây Trường II (còn được viết là Cây Trường 2 hay vắn tắt là Cây Trường) là một xã thuộc huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Địa lý
Xã Cây Trường II nằm ở phía bắc huyện Bàu Bàng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Trừ Văn Thố và thị trấn Lai Uyên
Phía nam giáp huyện Dầu Tiếng và thị trấn Lai Uyên
Phía tây giáp huyện Dầu Tiếng
Phía bắc giáp tỉnh Bình Phước và huyện Dầu Tiếng.

Xã Cây Trường II có diện tích 44,64 km², dân số năm 2021 là 6.484 người, mật độ dân số đạt 145 người/km².

Hành chính
Xã Cây Trường II được chia thành 4 ấp: Bà Tứ, Ông Chài, Ông Thanh, Suối Cạn.

Lịch sử
Xã Cây Trường II là một trong 10 xã được thành lập năm 1979 từ vùng kinh tế mới của huyện Bàu Bàng.

Giao thông
Xã Cây Trường II nằm ở phía tây Quốc lộ 13. Đường ĐT 750 giao cắt với Quốc lộ 13 tại ngã ba Trừ Văn Thố ( thuộc xã Trừ Văn Thố), chạy  khoảng 7 km là đến xã Cây Trường II. Hệ thống giao thông của xã bao gồm: đường DT 750, đường Hồ Chí Minh, DH 614 nối với xã Long Tân, huyện Dầu Tiếng, đường 6A, 6B, chạy song song với DT 750 và các đường nhánh kết nối.

Chú thích

Tham khảo


title: Rhophitulus argentinus

text:
Rhophitulus argentinus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Rhophitulus
Động vật được mô tả năm 1910


title: Bésingrand

text:
Bésingrand là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 119 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Krone Đan Mạch

text:
Krone Đan Mạch (ký hiệu: kr; mã  ISO 4217: DKK) là đơn vị tiền tệ của Đan Mạch bao gồm cả các lãnh thổ tự trị Greenland và Quần đảo Faroe. Đồng Krone Đan Mạch gắn liền với đồng Euro thông qua cơ chế giao hoán của Liên minh châu Âu. Một krone được chia thành 100 øre (tương đương xu).

Lịch sử

Cho tới cuối thế kỷ 18, đồng Krone được định giá trị bằng 8 đồng Rigsdaler Đan Mạch. Đồng Krone mới được đưa ra lưu hành vào năm 1873, thay cho đồng Rigsdaler Đan Mạch với tỷ giá 2 kroner = 1 rigsdaler. Đồng Krone Đan Mạch được lưu hành là kết quả của Liên minh tiền tệ Scandinavia, gồm các nước Đan Mạch, Thụy Điển và 2 năm sau thêm Na Uy gia nhập. Tổ chức này tồn tại tới Thế chiến thứ nhất. Đồng krone Đan Mạch dựa trên bản vị vàng với tỷ lệ 2.480 kroner = 1 kilogram vàng nguyên chất.

Sau khi Liên minh tiền tệ Scandinavia giải thể vào năm 1914 thì Đan Mạch, Thụy Điển và Na Uy đều quyết định thay đổi tên tiền riêng của mình.

Đan Mạch quay trở lại bản vị vàng năm 1924, nhưng tới năm 1931 thì từ bỏ vĩnh viễn. Từ năm1940 tới 1945, đồng krone Đan Mạch gắn chặt với đồng Reichsmark Đức.

Sau khi chấm dứt cuộc chiếm đóng của Đức quốc xã năm 1945, thì tỷ giá hối đoái được ấn định là 24 Kroner = 1 bảng Anh, tới tháng 8 cùng năm thì tỷ giá giảm xuống còn  19,34 (4,8 Kroner = 1 Dollar Mỹ). Trong hệ thống Bretton Woods, Đan Mạch phá giá tiền của mình so với đồng bảng Anh và dollar Mỹ vào năm 1949 với tỷ giá 6,91 Kroner = 1 Dollar Mỹ. Tới năm 1967 lại phá giá lần nữa dẫn tới tỷ giá là 7,5 kroner = 1 dollar Mỹ và 18 kroner = 1 bảng Anh.

Quần đảo Faroe và Greenland
Quần đảo Faroe sử dụng đồng Krone kim loại của Đan Mạch, nhưng sử dụng các tiền giấy khác

Tiền giấy mới của quần đảo Faroe được phát hành trong thập niên 1950. Mặc dù có sự nhận thức sai thông thường, đồng króna Faroe không phải là loại tiền tệ độc lập, nhưng là bộ tiền giấy riêng của đồng krone Đan Mạch với mẫu thiết kế khác.

Tại Greenland, chính quyền thuộc địa phát hành loại tiền giấy riêng giữa năm 1803 và 1968, cùng với tiền kim loại giữa năm 1926 và 1964 (xem rigsdaler Greenland và krone Greenland). Năm 2006, chính phủ Đan Mạch và chính phủ tự trị Greenland công bố là sẽ cho lưu hành tiền giấy riêng của Greenland. Tiền này – cũng như tiền của Quần đảo Faroe - sẽ có cương vị như loại biến thể của tiền krone bằng giấy. Tuy nhiên, tới nay là năm 2009, các tiền này vẫn chưa được phát hành mà theo kế hoạch, sẽ được phát hành vào năm 2011.

Do vậy, tiền giấy của Đan Mạch vẫn được lưu hành hợp pháp ở cả Greenland và quần đảo Faroe, và Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch qui đổi tiền giấy phát hành ở 2 lãnh thổ này lấy tiền krone Đan Mạch với tỷ giá 1:1.

Quan hệ với đồng Euro
Khi ký hiệp ước Maastricht Đan Mạch đã thương thuyết một số điều khoản bảo lưu, không tham gia chung với các nước khác trong Liên minh châu Âu một số lãnh vực, trong đó có tiền tệ, do đó Đan Mạch vẫn giữ riêng tiền krone của mình, chưa sử dụng đồng  Euro như phần lớn các nước khác trong Liên minh. Một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề gia nhập khối euro được tổ chức năm 2000 đã bị đa số cử tri bác bỏ.

Thông qua Cơ chế Tỷ giá Hối đoái châu Âu (European Exchange Rate Mechanism, viết tắt là ERM II), đồng krone Đan Mạch có tỷ giá hối đoái cố định so với đồng Euro. Trước đó, đồng krone Đan Mạch gắn chặt với đồng Mark Đức để giữ cho đồng krone được ổn định.

Tiền kim loại

Tiền krone kim loại được Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch phát hành. Trong đợt đúc tiền vào thập niên 1870, các tiền kim loại được đúc với các mệnh giá 1, 2, 5, 10, 25 øre và 1, 2, 10, 20 kroner. Các đồng 1, 2, 5 øre được đúc bằng đồng thiếc, các đồng 10, 25 øre, cùng đồng 1 và 2 kroner đúc bằng bạc, còn đồng 10 và 20 kroner bằng vàng. Việc đúc tiền bằng vàng chấm dứt năm 1917, sau đó tiền kim loại bằng bạc cũng ngưng đúc từ năm 1919. Tiền sắt thay tiền bằng đồng thiếc trong năm 1918 và 1919. Năm 1920, đồng 10 và 25 øre được đúc bằng đồng-kền, sau đó, năm 1924, đồng 1 và 2 kroner bằng nhôm-đồng thiếc ½.

Năm 1941, phát hành các đồng 1, 10, 25 øre bằng kẽm; các đồng 2 và 5 øre bằng nhôm, năm 1942 các đồng 2 và 5 øre bằng kẽm. Đồng 50 øre không được đúc vì thiếu kim loại và trong các năm Đức quốc xã chiếm đóng thì đồng 2 krone không được đúc.  Các đồng 10 và 25 øre bằng đồng-kền lại được đúc năm 1946; năm 1947 đúc đồng 2 krone bằng nhôm-đồng thiếc. Năm 1960, đúc đồng 5 krone và ngưng phát hành đồng 2 krone. Các đồng 1 và 2 øre được thu hồi năm 1973
, và đồng 10 krone được phát hành năm 1979. Năm 1989 thu hồi các đồng 5 và 10 øre (không sử dụng nữa). Giữa năm 1989 và 1992, phát hành các đồng 50 øre, 2 krone, 20 krone; và năm 2008  thì đồng 25 øre không còn lưu hành hợp pháp nữa. Từ đây chỉ còn lưu hành các tiền kim loại sau:

Việc thu hồi đồng 25 øre có hiệu lực từ ngày 1.10.2008, do giá hàng hóa tăng cao và mãi lực của đồng tiền này quá thấp. Có thể đổi đồng 25 øre này tại Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch tới ngày 1.10. 2011.

Tiền giấy

Năm 1875, Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch phát hành các loại tiền giấy mệnh giá 10, 50, 100, 500 kroner; năm 1898 phát hành đồng 5 kroner. Từ năm 1891, một số ngân hàng tư cũng phát hành tiền giấy, trong đó có ngân hàng tín dụng Aalborg, ngân hàng tín dụng Aarhus, ngân hàng Thương gia Đan Mạch, ngân hàng tín dụng Esbjerg, ngân hàng tín dụng Fredrikshavn, ngân hàng tín dụng Hjørring, ngân hàng tín dụng Odense, ngân hàng tín dụng Randers, ngân hàng tín dụng  Thisted, ngân hàng tín dụng Varde và ngân hàng tín dụng Vejle với các tiền mệnh giá 10 øre,  25 øre, 1 krone, 2 kroner, 5 kroner, 10 kroner, 20 kroner, 25 kroner và 50 kroner.

Năm 1914, phát hành tiền giấy 1 krone do nổ ra Thế chiến thứ nhất và được lưu hành tới năm 1921. Năm 1945, Lực lượng Đồng Minh của Thế chiến thứ hai phát hành tiền giấy 25 øre, 1 krone, 5 kroner, 10 kroner, 50 kroner và 100 kroner.

Tiền giấy 5 kroner được thay bằng tiền kim loại năm 1960. Năm 1972, bắt đầu phát hành tiền giấy mệnh giá 1.000 kroner. Năm 1979, tiền giấy 10 kroner được thay bằng tiền kim loại, và phát hành tiền giấy 20 kroner, mặc dù đã có tiền kim loại cùng mệnh giá, rồi sau đó được thay thế bằng tiền kim loại.

Năm 1997, một loạt tiền mới từ 50 tới 1.000 kroner được phát hành. Từ năm 2002-2005, các dấu an toàn phụ được in thêm vào tiền giấy.

Loạt tiền giấy in hình các cầu
Các mẫu thiết kế tiền giấy của Đan Mạch hiện hành sẽ được thay thế bằng các mẫu mới từ năm 2009 tới 2012 . Các chủ đề mới trên tiền giấy là các cầu của Đan Mạch. Quá trình thiết kế các mẫu mới được bắt đầu từ năm 2006 bởi Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch.

Xem thêm

 Kinh tế Đan Mạch
 krone Na Uy
 krona Thụy Điển
 Liên minh tiền tệ Scandinavia

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng DKK

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch
 Trang lịch sử Ngân hàng Quốc gia Đan Mạch  (tiếng Đan Mạch)
 Royal Mint of Denmark xem Loạt tiền của Đan Mạch.

Tiền tệ châu Âu
Đơn vị tiền tệ đang lưu thông
Kinh tế Đan Mạch
Đơn vị tiền tệ Bắc Mỹ
Tỷ giá hối đoái cố định


title: Xyletobius serricornis

text:
Xyletobius serricornis là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

serricornis


title: Dicranomyia swezeyi

text:
Dicranomyia swezeyi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Acrobyla

text:
Acrobyla là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
Acrobyla draudti (Brandt, 1939)
Acrobyla eylandti (Christoph, 1884)
Acrobyla kneuckeri Rebel, 1903

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Castnia

text:
Castnia là một chi bướm đêm thuộc họ Castniidae. Nó được Fabricius miêu tả năm 1807.

Các loài
 Castnia estherae Miller, 1976
 Castnia eudesmia Gray, 1838
 Castnia fernandezi González, 1992
 Castnia invaria Walker, 1854
 Castnia juturna Hopffer, 1856
 Castnia lecerfi Dalla Torre, 1913

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Castniidae


title: Braine (tổng)

text:
Tổng Braine là một tổng ở tỉnh Aisne trong vùng Hauts-de-France.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Braine thuộc quận Soissons. Độ cao thay đổi từ 42 m (Acy) đến 208 m (Mont-Saint-Martin) với độ cao trung bình 98 m.

Histoire

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Braine gồm 41 xã với dân số là 10 228 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Acy || align="right" | 951 || align="right" | 2200 || align="right" | 02003
|-
| Augy || align="right" | 70 || align="right" | 2220 || align="right" | 02036
|-
| Bazoches-sur-Vesles || align="right" | 383 || align="right" | 2220 || align="right" | 02054
|-
| Blanzy-lès-Fismes || align="right" | 94 || align="right" | 2160 || align="right" | 02091
|-
| Braine || align="right" | 2 069 || align="right" | 2220 || align="right" | 02110
|-
| Brenelle || align="right" | 190 || align="right" | 2220 || align="right" | 02120
|-
| Bruys || align="right" | 19 || align="right" | 2220 || align="right" | 02129
|-
| Cerseuil || align="right" | 80 || align="right" | 2220 || align="right" | 02152
|-
| Chassemy || align="right" | 709 || align="right" | 2370 || align="right" | 02167
|-
| Chéry-Chartreuve || align="right" | 309 || align="right" | 2220 || align="right" | 02179
|-
| Ciry-Salsogne || align="right" | 649 || align="right" | 2220 || align="right" | 02195
|-
| Courcelles-sur-Vesle || align="right" | 295 || align="right" | 2220 || align="right" | 02224
|-
| Couvrelles || align="right" | 190 || align="right" | 2220 || align="right" | 02230
|-
| Cys-la-Commune || align="right" | 127 || align="right" | 2220 || align="right" | 02255
|-
| Dhuizel || align="right" | 102 || align="right" | 2220 || align="right" | 02263
|-
| Glennes || align="right" | 143 || align="right" | 2160 || align="right" | 02348
|-
| Jouaignes || align="right" | 151 || align="right" | 2220 || align="right" | 02393
|-
| Lesges || align="right" | 81 || align="right" | 2220 || align="right" | 02421
|-
| Lhuys || align="right" | 115 || align="right" | 2220 || align="right" | 02427
|-
| Limé || align="right" | 153 || align="right" | 2220 || align="right" | 02432
|-
| Longueval-Barbonval || align="right" | 406 || align="right" | 2160 || align="right" | 02439
|-
| Merval || align="right" | 69 || align="right" | 2160 || align="right" | 02479
|-
| Mont-Notre-Dame || align="right" | 633 || align="right" | 2220 || align="right" | 02520
|-
| Mont-Saint-Martin || align="right" | 40 || align="right" | 2220 || align="right" | 02523
|-
| Paars || align="right" | 210 || align="right" | 2220 || align="right" | 02581
|-
| Perles || align="right" | 66 || align="right" | 2160 || align="right" | 02597
|-
| Presles-et-Boves || align="right" | 343 || align="right" | 2370 || align="right" | 02620
|-
| Quincy-sous-le-Mont || align="right" | 52 || align="right" | 2220 || align="right" | 02633
|-
| Révillon || align="right" | 41 || align="right" | 2160 || align="right" | 02646
|-
| Saint-Mard || align="right" | 113 || align="right" | 2220 || align="right" | 02682
|-
| Saint-Thibaut || align="right" | 57 || align="right" | 2220 || align="right" | 02695
|-
| Serches || align="right" | 293 || align="right" | 2220 || align="right" | 02711
|-
| Sermoise || align="right" | 341 || align="right" | 2220 || align="right" | 02714
|-
| Serval || align="right" | 43 || align="right" | 2160 || align="right" | 02715
|-
| Tannières || align="right" | 24 || align="right" | 2220 || align="right" | 02735
|-
| Vasseny || align="right" | 153 || align="right" | 2220 || align="right" | 02763
|-
| Vauxcéré || align="right" | 96 || align="right" | 2160 || align="right" | 02771
|-
| Vauxtin || align="right" | 51 || align="right" | 2220 || align="right" | 02773
|-
| Viel-Arcy || align="right" | 151 || align="right" | 2160 || align="right" | 02797
|-
| Villers-en-Prayères || align="right" | 108 || align="right" | 2160 || align="right" | 02811
|-
| Ville-Savoye || align="right" | 58 || align="right" | 2220 || align="right" | 02817
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Braine trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Braine sur Mapquest
 Vị trí của tổng Braine trên một bưu thiếp của Pháp

Braine]]

Tổng của Aisne


title: Gonomyia mizoensis

text:
Gonomyia mizoensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Gracilancilla lindae

text:
Gracilancilla lindae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gracilancilla


title: Nyctiophylax traunensis

text:
Nyctiophylax traunensis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Nguyễn Kim

text:
Nguyễn Kim (chữ Hán: 阮淦, 1468–1545), là một nhà chính trị và quân sự giai đoạn Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông được xem là người lãnh đạo trên thực tế của chính quyền và quân đội Lê trung hưng, đã tích cực đối kháng nhà Mạc sau khi nhà Lê sơ sụp đổ. Ông đã đem các con em chạy sang Ai Lao, chiêu tập binh mã, tôn lập vua Lê Trang Tông, đặt nền móng gây dựng lại nhà Lê và mở đầu thời kỳ Nam–Bắc triều (1533–1592). Ông là nội tổ phụ của các chúa Nguyễn và vua Nguyễn sau này, đồng thời cũng là ngoại tổ phụ của các chúa Trịnh. Các vua Hậu Lê từ Lê Thần Tông (cháu ruột Trịnh Tùng) cũng là hậu duệ trực tiếp bên họ ngoại của ông. Miếu hiệu của ông là Triệu Tổ, thụy là Tĩnh Hoàng đế dù ông không phải là vua hoặc chúa nào ở nhà Nguyễn.

Thân thế
Theo Đại Nam thực lục (bộ sử của nhà Nguyễn soạn), tổ tiên họ Nguyễn trước là một họ có danh gia vọng tộc ở xứ Thanh Hóa Cha của Nguyễn Kim là Trừng Quốc công Nguyễn Văn Lưu, ông nội của Nguyễn Kim là Phó Quốc công Nguyễn Như Trác. Nguyễn Kim là con trưởng, làm quan triều Lê, chức Hữu vệ điện tiền tướng quân, tước An Thanh hầu.

Theo sách Đại Việt thông sử, dưới triều Mạc Đăng Dung: Hữu vệ Điện tiền tướng quân An Thanh hầu Nguyễn Kim là anh của Nguyễn Hoằng Dụ.

Theo nhóm tác giả Đinh Công Vỹ, Phan Duy Kha, Lã Duy Lan, trong cuốn sách Nhìn lại lịch sử, nhóm tác giả này nghiên cứu phả hệ họ Nguyễn- Gia Miêu cho rằng Nguyễn Kim và Nguyễn Hoằng Dụ chỉ là anh em họ. Người sinh ra Nguyễn Kim là Nguyễn Văn Lưu, anh Nguyễn Văn Lang và bác Nguyễn Hoằng Dụ.

Sách Nguyễn Phước Tộc Thế Phả do Hội Đồng Trị Sự Nguyễn Phúc Tộc Huế ấn hành năm 1995, trong phần Thủy Tổ phả ghi Thân phụ ngài Nguyễn Kim là Trừng Quốc công Nguyễn Văn Lưu, ông nội ngài là Phó Quốc công Nguyễn Như Trác. Hội Đồng Nguyễn Phước Tộc Hải Ngoại ở Hoa Kỳ ghi nhận Thân phụ ngài Nguyễn Kim là ngài Nguyễn Hoằng Dụ, tức ngài Nguyễn Văn Lưu, ông nội ngài là ngài Nguyễn Văn Lang. Một số Hội Đồng Nguyễn Phước Tộc Hải Ngoại khác lại chỉ ghi là Trừng Quốc công Nguyễn Văn Lưu và vài nơi còn ghi chú rõ không phải là ngài Nguyễn Hoằng Dụ.

Khởi binh chống nhà Mạc

Bối cảnh
Năm Canh Dần (1530), Mạc Đăng Dung chiếm ngôi vua được 3 năm, sợ nhân tâm không ổn định, bèn truyền ngôi cho con là Mạc Đăng Doanh. Tháng Giêng năm 1530, Mạc Đăng Doanh lên ngôi vua, đổi niên hiệu là Đại Chính, tôn Mạc Đăng Dung làm Thái thượng hoàng.

Lê Ý, con trai An Thái công chúa khởi binh chống lại, xưng niên hiệu Quang Thiệu, hiệu triệu tướng sĩ các xứ Thanh Hóa, Nghệ An hợp binh đánh nhà Mạc. Lê Ý bị Mạc Quốc Trinh bắt vào tháng 11.

Thời ấy cha con Mạc Đăng Doanh do thoán nghịch, nên hào kiệt không phục, thổ tù các nơi khởi binh. Nguyễn Kim đóng ở nước Ai Lao, Trịnh Ngung, Trịnh Ngang chiếm cứ xứ Thái Nguyên, Vũ Văn Uyên chiếm cứ xứ Tuyên Quang; các tướng đều danh nghĩa phục quốc. Các xứ Thanh, Nghệ, Tuyên, Hưng đều không theo họ Mạc.

Khởi binh chống nhà Mạc

Năm 1529, Nguyễn Kim ở Thanh Hoa lúc ấy giữ chức Hữu vệ Điện tiền tướng quân An Thanh hầu, đem con em chạy sang nước Ai Lao. Chúa nước Sạ Đầu cho rằng Đại Việt và nước họ có quan hệ môi răng, mới đem nhân dân và đất đai Sầm Châu cấp cho Nguyễn Kim. Từ đó Nguyễn Kim nuôi dưỡng sĩ tốt, chiêu nạp kẻ chạy trốn, làm phản, ngấm tìm con cháu họ Lê lập nên để mưu khôi phục.

Tháng 12 năm 1530, Nguyễn Kim lánh nạn ở châu Sầm Thượng, Sầm Hạ nước Ai Lao thu dụng được vài nghìn người, 30 con voi và 300 con ngựa. Theo lời thỉnh cầu của các tướng, bèn dẫn quân về Thanh Hoa. Nguyễn Kim đóng quân ở Lôi Dương, bị phục binh của Ngọc Trục hầu, tướng của Mạc Đăng Doanh đánh bại.

Mùa xuân năm Tân Mão (1531), Mạc Đăng Doanh sai tướng Tây Quốc công Nguyễn Kính đánh Nguyễn Kim ở xứ Thanh Hoa. Nguyễn Kim đón đánh, phá tan quân của Nguyễn Kính, sai quân đóng giữ các huyện.

Nguyễn Kính lại đánh vào Đông Sơn, Nguyễn Kim phá được, giết và bắt sống vài trăm người, rồi dẫn quân ra Gia Viễn, Điềm Độ chiêu dụ và chiếm đất.

Tháng 9 năm 1531, trời đổ mưa nhiều, nước sông dâng tràn, nhà Mạc dùng chiến thuyền tiến đánh, quân Nguyễn Kim tán loạn, không thể cố thủ. Nguyễn Kim dẫn quân trở về Ai Lao. Xứ Thanh Hoa bị đói to.

Lập vua Lê Trang Tông
Năm 1533, cựu thần nhà Lê gồm An Thanh hầu Nguyễn Kim, Hòa Trung hầu Lại Thế Vinh, Lỵ quốc công Trịnh Duy Thuận, Phúc Hưng hầu Trịnh Duy Duyệt và Tả Đô đốc Trịnh Duy Liệu dựng người con rốt của vua Lê Chiêu Tông tên Duy Ninh làm vua Trang Tông; lên ngôi vua tại Ai Lao, đặt niên hiệu là Nguyên Hòa.

Vua Lê Trang Tông tấn phong cho tứ vị công thần khai quốc. Nguyễn Kim là Thượng phụ Thái sư Hưng Quốc công; Trịnh Kiểm là Dực Quận công, Trịnh Công Năng là Tuyên Quận công; Lại Thế Vinh là Hòa Quận công lại ban cho mỗi vị một quả ấn và một thanh gươm để làm tướng soái tự mang quan bản bộ đi tiêu diệt quân Mạc và phủ dụ dân chúng ở các địa phương hướng về nhà Lê trung hưng.

Sau khi phong Nguyễn Kim làm Thái sư Hưng Quốc công Chưởng nội ngoại sự, lấy Trung nhân Đinh Công làm Thiếu úy Hùng Quốc Công, còn lại, người nào cũng được phong thưởng, vua Trang Tông sai Trịnh Duy Liệu vượt biển sang nhà Minh, tâu cáo tội trạng của Mạc Đăng Dung và xin nhà Minh đánh dẹp. Vua Minh nhận tờ tấu, giao xuống đình nghị, định cất quân sang hỏi tội Mạc Đăng Dung.

Mạc Đăng Dung nghe tin liền viết thư cho vua nhà Minh, triều Minh cho Mạc Đăng Dung là dối trá nhưng đạo quân của tướng Minh là Cừu Loan, tuy kéo đến sát biên giới, vẫn do dự không tiến.

Tiến quân về nước
Mùa xuân năm Kỷ Hợi 1539, vua Lê Trang Tông phong Đại tướng quân Dực Nghĩa hầu Trịnh Kiểm, tước Dực Quận công. Trịnh Kiểm vốn theo Thái sư Nguyễn Kim đi đánh dẹp, lập nhiều chiến công. Nguyễn Kim thấy có tài, bèn gả con gái cho. Lại phong tước cho các tướng khác, sai họ đem quân chia đường tiến binh, thanh thế lẫy lừng. Đánh vào vùng Lôi Dương, đánh bại quân nhà Mạc.

Năm 1542, vua Lê Trang Tông lấy Thuỵ quận công Hà Thọ Tường làm Ngự doanh đề thống ngự giá để mưu việc tiến đánh, sai Thái sư Hưng quốc công Nguyễn Kim thống đốc tướng sĩ các dinh đi trước, tiến đánh các nơi ở Thanh Hoa, Nghệ An. Tướng lĩnh cũ và hào kiệt hai trấn này phần nhiều theo về, thế quân càng thêm mạnh.

Năm 1543, Mạc Đăng Dung, Mạc Đăng Doanh đều đã chết, Mạc Phúc Hải lên ngôi vua. Vua Lê Trang Tông thân chinh đánh Mạc Phúc Hải, lấy được Tây Đô, phá quân của Hoằng vương Mạc Chính Trung, Tổng trấn Thanh Hoa là Đại tướng quân Trung Hậu hầu dẫn quân đầu hàng. Bấy giờ, Thái sư Hưng Quốc công Nguyễn Kim còn ở Ai Lao chưa theo đi. Vua Lê Trang Tông sai Tuyên quận công Trịnh Công Năng mang chiếu thư về gọi. Nguyễn Kim bèn chỉnh đốn bộ ngũ lên đường ngay, bái yết vua ở hành tại sông Nghĩa Lộ. Lê Trang Tông gia thăng Kim làm thái tể, sai làm đô tướng, tiết chế tướng sĩ các dinh, chia đường cùng tiến, bình định vùng tây nam.

Cái chết
Nguyễn Kim bị Trung Hậu hầu Dương Chấp Nhất đầu độc vào năm Ất Tỵ (1545). Trung Hậu hầu vốn là hàng tướng nhà Mạc, xuất thân hoạn quan, làm quan đến chức Chưởng bộ, nghe tin vua Lê Trang Tông nổi quân, liền dùng kế trá hàng, muốn hại vua Lê Trang Tông. Việc không thành, Trung Hậu hầu mời Thái tể Nguyễn Kim đến dinh, bỏ ngầm thuốc độc trong quả dưa dâng lên trước mâm cỗ. Nguyễn Kim tin thật, ăn dưa, bị trúng độc, đến khi về thấy trong người khó chịu rồi mất. Hôm đó là ngày 20 tháng 5 năm Ất Tỵ (1545), niên hiệu Nguyên Hòa thứ 14. Trung Hậu hầu liền trốn đi, sau lại về với Mạc Phúc Hải. Vua Lê Trang Tông vô cùng thương tiếc, truy tặng là Chiêu Huân Tĩnh công, đặt tên thụy là Trung Hiến, sai quan đem về quê ở Tống Sơn mai táng.

Nhận định
Lê Quý Đôn nhận định trong sách Đại Việt thông sử:

Gia đình
Triệu Tổ Tĩnh Hoàng Đế có 3 vị phu nhân

• Chánh thất phu nhân Nguyễn Thị Mai (阮氏梅) (không rõ năm sinh, năm mất) về sau được truy tôn là Triệu Tổ Tĩnh Hoàng hậu bà vốn có xuất thân cao quý, con ông Nguyễn Minh Biện (người quê ở Phạm Xá, Hải Dương) làm quan nhà Lê chức Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng Tướng Quân Thư Vệ Sự. Bà sinh ra Nguyễn Hoàng và mất vào ngày 23 tháng Giêng âm lịch (không rõ năm) táng chung vào lăng Trường Nguyên ở núi Thiên Tôn, tỉnh Thanh Hóa.
Năm Giáp Tý (1748) đời chúa Nguyễn Phúc Khoát truy tôn bà : Từ Tín Chiêu Đức Ý Phi đến năm Bính Dần (1806) Hoàng đế Gia Long chính thức truy tôn thụy hiệu đầy đủ là Từ Tín Chiêu Ý Hoằng Nhân Thục Tức Tĩnh Hoàng hậu (慈信昭懿弘仁淑德靖皇后), bà phối thờ với Triệu Tổ ở Triệu Miếu trong Hoàng thành.

• Thứ phu nhân Đỗ Thị Tín (杜氏信) không rõ tiểu sử, Sinh ra Nguyễn Thị Ngọc Bảo.

• Thứ phu nhân (Khuyết danh) không rõ tiểu sử, sinh ra Nguyễn Uông.

Con cái

• Nguyễn Uông (mất 1545), được vua Lê Trang Tông phong làm Lãng Quận công sau khi Nguyễn Kim bị hạ độc chết (nhưng Nguyễn Uông về sau bị em rể Trịnh Kiểm giết trừ hậu hoạ).

• Nguyễn Hoàng (1525 - 1613) mẹ là chánh thất Nguyễn Thị Mai Triệu Tổ Tĩnh Hoàng hậu ông được vua Lê Trang Tông phong làm Hạ Khê hầu, sai đem quân đi đánh giặc. Về sau Nguyễn Hoàng trở thành người mở đầu cho sự nghiệp của các chúa Nguyễn ở miền nam Việt Nam.

• Nguyễn Thị Ngọc Bảo (mất 1586) mẹ là Thứ phu nhân Đỗ Thị Tín, về sau lấy Trịnh Kiểm sinh ra Trịnh Tùng rồi chết cháy trong cơn hoả hoạn ở phủ đệ của Trịnh Tùng tại An Trường được phong thụy là Từ Nghi Vương Thái Phi (慈儀王太妃).

Truy tặng

Thời chúa Tiên Nguyễn Hoàng, tôn thụy hiệu là Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Vĩ Tích Chiêu Huân Tĩnh vương.

Đến đời Chúa Vũ Nguyễn Phúc Khoát thì cải thụy thành Di Mưu Thùy Dụ Khâm Cung Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Vĩ Tích Chiêu Huân Tĩnh vương, và truy tôn phi là Từ Tín Chiêu Ý Đức phi.

Đời vua Gia Long năm thứ 5 lại truy tôn là Di Mưu Thùy Dụ Khâm Cung Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Khải Vận Nhân Thánh Tĩnh Hoàng đế, miếu hiệu là Triệu Tổ, lăng gọi là Trường Nguyên, và truy tôn phi là Từ Tín Chiêu Ý Hoằng Nhân Thục Đức Tĩnh Hoàng hậu.

Lăng Triệu Tường, tên lăng chính thức là Trường Nguyên. Lăng tọa lạc tại vùng núi Triệu Tường nên thường gọi là lăng Triệu Tường, nơi hợp táng Nguyễn Kim và vợ. Từ sau ngày nhà Nguyễn cáo chung (1945) rồi chiến tranh liên miên, khu vực lăng Trường Nguyên không được chăm sóc, dân Mường được dồn về đây lập nghiệp, thiếu ý thức tôn trọng di tích nên các kiến trúc xưa bị vi phạm hầu như không còn gì. Vào hai năm 2006–2007, dòng họ Nguyễn Phúc ở Huế đã đích thân về đây trùng tu khôi phục lại nơi thờ vọng, bia và nhà bia ở chân núi Triệu Tường. Khu vực lăng Triệu Tường mở ra một địa điểm du lịch sinh thái tâm linh.

Không gian bên trong thành Triệu Tường chia làm 3 khu vực: Khu vực chính ở giữa xây Miếu Triệu Tường thờ Nguyễn Kim và Nguyễn Hoàng. Khu vực phía đông dựng miếu thờ Trừng Quốc công (Nguyễn Văn Lưu – thân phụ của Nguyễn Kim), khu vực phía tây dành làm nơi trú ngụ của các quan và gia đình hộ lăng và trại lính canh lăng.

Xem thêm

 Chúa Nguyễn
 Nam Bắc triều
 Nhà Hậu Lê
Nguyễn Hoàng
Nguyễn Hoằng Dụ
Nguyễn Văn Lang

Tham khảo

Đọc thêm
Đại Việt sử ký toàn thư, soạn giả Ngô Sĩ Liên, Lê Văn Hưu...; Nhà xuất bản khoa học xã hội Hà Nội, 1993, dịch giả Viện sử học Việt Nam
Đại Việt thông sử, Soạn giả Lê Quý Đôn, Dịch giả Ngô Thế Long, Nhà xuất bản văn hóa thông tin, 2007
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục
Đại Nam thực lục; Soạn giả Quốc sử quán triều Nguyễn; Nhà xuất bản giáo dục;Phiên dịch: Nguyễn Ngọc Tỉnh, Hiệu đính: Đào Duy Anh, quyển I
Phủ biên tạp lục, soạn giả Lê Quý Đôn, Dịch giả Ngô Lập Chí, Khoa Xã hội Trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội, 1959
Việt Nam sử lược, Trần Trọng Kim.
Phan Duy Kha, Lã Duy Lan, Đinh Công Vĩ (2003), Nhìn lại lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

Liên kết ngoài

Tướng nhà Lê sơ
Võ tướng nhà Lê trung hưng
Người Thanh Hóa
Chúa Nguyễn
Chính khách Việt Nam bị ám sát
Hầu tước nhà Lê trung hưng
Hoàng đế truy tôn Việt Nam


title: Saint-André-le-Désert

text:
Saint-André-le-Désert là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 261 người.Con số ước tính năm 2005 là 262 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Và nơi đây bình minh yên tĩnh

text:
Và nơi đây bình minh yên tĩnh (tiếng Nga: А зори здесь тихие) là một tiểu thuyết Liên Xô của nhà văn Boris Vasilyev được xuất bản lần đầu năm 1969. Lấy bối cảnh Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại của Liên Xô, tác phẩm nói về cuộc chiến đấu ở hậu phương của một nhóm pháo thủ nữ Hồng quân nhằm ngăn cản âm mưu phá hoại của một tiểu đội lính dù Đức Quốc xã. Khi được tạp chí Thanh niên xuất bản vào năm 1969, tiểu thuyết đã ngay lập tức được độc giả đón nhận và trở thành một trong những tác phẩm văn học về đề tài chiến tranh nổi bật nhất thập niên 1960 và 1970 ở Liên Xô. Cùng với Tên anh không có trong danh sách, đây được coi là tiểu thuyết ngắn xuất sắc nhất của Boris Vasilyev nói về Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Bản dịch tiếng Việt của tiểu thuyết này được Nhà xuất bản Cầu vồng in chung cùng Tên anh chưa có trong danh sách với dịch giả Lê Đức Mẫn.

Tác phẩm đã nhiều lần được chuyển thể thành phim điện ảnh, trong đó bộ phim cùng tên sản xuất năm 1972 đã được đại diện cho điện ảnh Liên Xô tranh Giải Oscar cho phim ngoại ngữ xuất sắc nhất.

Nội dung
Ở hậu phương của Liên Xô ở phía xa chiến tuyến, Hồng quân vào năm 1941 quyết định thành lập một tiểu đội pháo cao xạ toàn nữ để bảo vệ vùng trời Karelia. Chỉ huy nhóm chiến sĩ nữ này là Vaskov, sĩ quan dự bị duy nhất còn lành lặn mà chưa bị điều ra tiền tuyến. Sau những khó khăn làm quen ban đầu, viên sĩ quan cứng nhắc bắt đầu hòa nhập được với những người lình trẻ trung của mình, họ sống trong cảnh bình yên không hề có tiếng súng trong khi cả đất nước khi đó đang ở vào thời khắc hiểm nghèo nhất của chiến tranh.

Một ngày, các chiến sĩ nữ của Vaskov phát hiện dấu vết của hai lính dù Đức Quốc xã ở khu rừng gần nơi đóng quân của đơn vị. Vaskov quyết định dẫn năm chiến sĩ nữ là Komelkova, Brichkina, Osyanin, Chetvertak, Gurvich đi sâu vào rừng để ngăn chặn âm mưu phá hoại của người Đức. Nhưng tới vị trí phục kích, họ bất ngờ phát hiện ra rằng mình phải đối mặt không chỉ với hai, mà là cả một tiểu đội 16 lính dù Đức thiện chiến và được trang bị mạnh gấp bội. Vaskov quyết định cử một thành viên trong nhóm trở về báo tin còn anh cùng bốn chiến sĩ còn lại tiếp tục phục kích chỉ bằng súng trường và vài quả lựu đạn với hy vọng sẽ chờ được tiếp viện. Vaskov không ngờ rằng cô gái anh cử đi đã không bao giờ đến được đích, cô bị lạc và chết đuối trong vùng bùn lầy giữa rừng. Nhóm 5 chiến sĩ Hồng quân vừa đánh tỉa, vừa rút lui nhưng cũng không tránh khỏi thương vong, lần lượt từng cô gái của Vaskov hy sinh, chỉ còn lại một mình, Vaskov đã lừa được hai tên lính Đức cuối cùng tự trói trước khi lả đi vì vết thương nặng.

Tiểu thuyết kết thúc bằng chuyến viếng thăm của Vaskov cùng người con trai nuôi tới chiến trường xưa hai mươi năm sau cuộc chiến đấu cũ.

Chuyển thể
Ngoài một chuyển thể sân khấu do Yuri Lyubimov thực hiện tại Moskva năm 1971, Và nơi đây bình minh yên tĩnh đã nhiều lần được chuyển thể thành phim. Năm 1972, bộ phim được Xưởng phim Gorky chuyển thể thành phim điện ảnh của đạo diễn Stanislav Rostotsky với phần kịch bản do Rostotsky và chính Boris Vasilyev chấp bút. Năm 2003 tới lượt Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc chuyển thể Và nơi đây bình minh yên tĩnh thành loạt phim truyền hình dài 19 tập.

Một bản phim mới của Nga, công chiếu đầu hè năm 2015.

Phim điện ảnh

Phim truyền hình
Tại Trung Quốc, Và nơi đây bình minh yên tĩnh cùng Thép đã tôi thế đấy được coi là những tác phẩm Xô viết yêu thích của Đặng Tiểu Bình . Năm 2005 nhân kỉ niệm 60 năm ngày chiến thắng Phát xít Đức, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đã chuyển thể Và nơi đây bình minh yên tĩnh thành loạt phim truyền hình dài 19 tập với dàn diễn viên là người Nga. Trước đó vào năm 2003, Thép đã tôi thế đấy cũng đã được CCTV chuyển thể thành phim truyền hình với dàn diễn viên người Ukraina.

Phim truyền hình Và nơi đây bình minh yên tĩnh sau khi công chiếu đã được khán giả Trung Quốc đón nhận đồng thời có được nhiều lời khen từ phía Nga.

Tham khảo

Tiểu thuyết của Boris Vasilyev
Tiểu thuyết chiến tranh
Tiểu thuyết Liên Xô
Phim năm 1972
Phim Liên Xô
Phim của Gorkyfilm
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim tiếng Nga
Phim chiến tranh Liên Xô


title: Cymatosyrinx parciplicata

text:
Cymatosyrinx parciplicata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymatosyrinx


title: Thóc lép

text:
Thóc lép (danh pháp: Desmodium gangeticum) là loài thực vật thuộc họ Fabaceae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Contains a detailed monograph on Desmodium gangeticum (Shalaparni) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/329-shalaparni

G


title: RSS (định dạng tập tin)

text:
RSS là một định dạng tập tin thuộc họ XML dùng trong việc chia sẻ tin tức Web (Web syndication) được dùng bởi nhiều website tin tức và weblog.

Công nghệ của RSS cho phép người dùng Internet có thể đặt mua thông tin từ các websites có cung cấp khả năng RSS (RSS feeds); chúng thường là các site có nội dung thay đổi và được thêm vào thường xuyên. Để có thể dùng công nghệ này, người quản trị site đó tạo ra hay quản lý một phần mềm chuyên dụng (như là một hệ thống quản lý nội dung - content management system-CMS), mà với định dạng XML máy có thể đọc được, có thể biểu diễn các bài tin mới thành một danh sách, với một hoặc hai dòng cho mỗi bài tin và một liên kết đến bài tin đầy đủ đó. Khác với việc mua nhiều ấn bản của các tờ báo hay tạp chí in giấy, hầu hết việc mua RSS là miễn phí.

Định dạng RSS cung cấp nội dung web và tóm lược nội dung web cùng với các liên kết đến phiên bản đầy đủ của nội dung tin đó, và các siêu-dữ-liệu (meta-data) khác. Thông tin này được cung cấp dưới dạng một tập tin XML được gọi là một RSS feed, webfeed, RSS stream, hay RSS channel.  Cùng với việc hỗ trợ cung cấp chia sẻ thông tin, RSS cho phép những độc giả thường xuyên của một website có thể theo dõi các cập nhật của site đó dùng aggregator.

Cách sử dụng
RSS được dùng phổ biến bởi cộng đồng weblog để chia sẻ những tiêu đề tin tức mới nhất hay toàn bộ nội dung của nó, và ngay cả các tập tin đa phương tiện đính kèm. (Xem podcasting, vodcasting, broadcasting, screencasting, Vloging, và MP3 blogs.)  Vào giữa năm 2000, việc sử dụng RSS trở nên phổ biến đối với hãng tin tức lớn, bao gồm Reuters, CNN, và BBC. Những nhà cung cấp tin này cho phép các website khác tổng hợp những tiêu đề tin tức "được chia sẻ" hay cung cấp các tóm tắt ngắn gọn của các bản tin chính dưới nhiều hình thức thỏa hiệp khác nhau. RSS ngày nay được dùng cho nhiều mục đích, bao gồm tiếp thị, báo cáo lỗi (bug-reports), hay các hoạt động khác bao gồm cập nhật hay xuất bản định kì.

Một chương trình gọi là một feed reader hay aggregator có thể kiểm tra xem một website có hỗ trợ RSS cho người dùng không và, nếu có, hiển thị những bài viết cập nhật nhất mà nó tìm thấy từ website đó. Ngày nay có thể tìm thấy RSS feeds trên rất nhiều Web sites lớn, cũng như nhiều những site nhỏ.

Các công cụ đọc tin phía trình khách và công cụ aggregators thường được xây dựng thành một chương trình độc lập hoặc là một phần mở rộng của các chương trình có sẵn như trình duyệt web. Những chương trình như vậy có mặt trên nhiều hệ điều hành khác nhau. Xem danh sách các aggregators chuyên về tin tức.

Các phần mềm thu thập tin tức như trên không đòi hỏi phải cài đặt và có thể sử dụng trên các máy tính có kết nối Internet. Một số aggregators kết hợp khả năng chia sẻ tin tức, ví dụ: lấy mọi thông tin bóng đá từ nhiều nguồn tin và cung cấp thành một nguồn tin mới. Đây cũng chính là các động cơ tìm kiếm nội dung được đăng tải thông qua RSS feeds như Feedster hay Blogdigger.

Trên các trang web, RSS feeds thường được liên kết bằng một hình chữ nhật màu cam , có thể kèm theo các ký tự XML  hay RSS .

Lịch sử
Trước RSS, có nhiều định dạng khác cũng từng được dùng cho vấn đề chia sẻ thông tin, nhưng không có định dạng nào được dùng rộng rãi cho đến ngày nay, vì hầu hết chủ yếu dùng cho từng dịch vụ đơn. Ví dụ, năm 1997 Microsoft tạo ra Channel Definition Format cho chức năng Active Channel của Internet Explorer 4.0. Dave Winer cũng đã thiết kế định dạng XML cho việc chia sẻ thông tin riêng cho Scripting News weblog, ra đời năm 1997.

RDF (Resource Description Framework) Site Summary, phiên bản đầu tiên của RSS, được tạo ra bởi Dan Libby của Netscape vào tháng 3 năm 1999 dùng cho cổng điện tử My Netscape. Phiên bản này trở thành RSS 0.9. Vào tháng 7 năm 1999, đáp trả lại các đề nghị và góp ý, Libby đưa ra bản phác thảo ban đầu đặt tên là RSS 0.91 (RSS viết tắt của Rich Site Summary), nhằm đơn giản hóa định dạng và tích hợp một số phần trong định dạng scriptingNews của Winer. Từ đó, Libby đề xuất ra định dạng tương tự-RSS 1.0 thông qua cái gọi là Futures Document.

Chẳng bao lâu sau, Netscape không còn tập trung vào RSS/XML, bỏ rơi định dạng đó. Một nhóm làm việc và danh sách địa chỉ mail, RSS-DEV, được thành lập bởi nhiều người dùng và cộng đồng XML để tiếp tục phát triển nó. Cùng thời điểm, Winer đưa ra phiên bản sửa đổi của RSS 0.91 cho website Userland,  vì nó đang được dùng trong sản phẩm của họ. Ông ta cho rằng đặc tả kĩ thuật của RSS 0.91 là tài sản riêng của công ty ông, UserLand Software. Vì chẳng có bên nào có tuyên bố chính thức về tên của định dạng, cho nên bây giờ có nhiều tên gọi.

Nhóm RSS-DEV tiếp tục đưa ra RSS 1.0 vào tháng 12 năm 2000 dựa trên bản phác thảo góp ý sửa đổi cho bản đặc tả kĩ thuật đưa ra bởi Tristan Louis. Giống với RSS 0.9 (không phải 0.91) bản này dựa vào đặc tả kĩ thuật của RDF, nhưng có tính khả mở hơn, với nhiều mục bắt nguồn từ các từ vựng metadata chuẩn như Dublin Core.

Mười chín ngày sau, Winer cho ra phiên bản RSS 0.92, a một vài chỉnh sửa có tính tương thích với các thay đổi của RSS 0.91 dựa trên cùng bản góp ý. Vào tháng 4 năm 2001, ông đưa ra bản phác thảo của RSS 0.93 mà hầu hết là giống với bản 0.92. Bản thảo RSS 0.94 ra đời vào tháng Tám, phục hồi lại những thay đổi trong bản 0.93, và thêm vào thuộc tính (attribute) type cho thành phần (element) description.

Vào tháng 9 năm 2002, Winer cho ra bản cuối cùng của RSS 0.92, bây giờ gọi là RSS 2.0 và nhấn mạnh "Really Simple Syndication" là nghĩa của ba ký tự viết tắt RSS. Đặc tả kĩ thuật của RSS 2.0 loại bỏ thuộc tính type từng được thêm vào trong RSS 0.94 và cho phép người dùng có thể thêm thành phần mở rộng nhờ dùng XML namespaces. Nhiều phiên bản của RSS 2.0 đã được ra đời, nhưng chỉ số của phiên bản thì vẫn không thay đổi.

Vào tháng Mười Một, 2002, Thời báo New York đã bắt đầu cung cấp cho người đọc khả năng mục các tin có hỗ trợ RSS feeds liên quan đến nhiều chủ đề khác nhau. Vào tháng Giêng, 2003, David Winer đã gọi việc dùng RSS của Thời báo New York Time là một "điểm  nhấn" (tipping point) trong việc đưa định dạng RSS trở thành một chuẩn.

Vào tháng Bảy, 2003, Winer và Userland Software được cấp quyền sở hữu của đặc tả kĩ thuật RSS 2.0, Trung tâm Berkman về Xã hội và Internet của Harvard .

Winer đã bị phê bình vì đã đơn phương tạo ra định dạng mới và tự đưa ra số của phiên bản. Để đáp lại, đồng tác giả của RSS 1.0 Aaron Swartz đã đưa ra RSS 3.0, một định dạng văn bản không dựa trên XML. Định dạng đó chỉ là một sự bắt chước và chỉ được dùng rất ít.

Vào tháng Giêng 2005, Sean B. Palmer và Christopher Schmidt đã cho ra bản sơ thảo đầu tiên của RSS 1.1. Nó là bản sửa lỗi cho 1.0, loại bỏ những đặc tính ít dùng, đơn giản hóa cú pháp và nâng cao đặc tả kĩ thuật dựa vào các đặc tả RDF. Vào tháng 7 năm 2005, RSS 1.1 chỉ hơn một bài tập mang tính học thuật một ít.

Ví dụ
Đây là ví dụ về tập tin RSS 1.0.

<?xml version="1.0"?>

<rdf:RDF
  xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
  xmlns="http://purl.org/rss/1.0/">

  <channel rdf:about="http://www.xml.com/xml/news.rss">
    <title>XML.com</title>
    <link>http://xml.com/pub</link>
    <description>
      XML.com features a rich mix of information and services
      for the XML community.
    </description>
    <image rdf:resource="http://xml.com/universal/images/xml_tiny.gif" />
    <items>
      <rdf:Seq>
        <rdf:li resource="http://xml.com/pub/2000/08/09/xslt/xslt.html" />
        <rdf:li resource="http://xml.com/pub/2000/08/09/rdfdb/index.html" />
      </rdf:Seq>
    </items>
    <textinput rdf:resource="http://search.xml.com" />
  </channel>

  <image rdf:about="http://xml.com/universal/images/xml_tiny.gif">
    <title>XML.com</title>
    <link>http://www.xml.com</link>
    <url>http://xml.com/universal/images/xml_tiny.gif</url>
  </image>

  <item rdf:about="http://xml.com/pub/2000/08/09/xslt/xslt.html">
    <title>Processing Inclusions with XSLT</title>
    <link>http://xml.com/pub/2000/08/09/xslt/xslt.html</link>
    <description>
     Processing document inclusions with general XML tools can be
     problematic. This article proposes a way of preserving inclusion
     information through SAX-based processing.
    </description>
  </item>

  <item rdf:about="http://xml.com/pub/2000/08/09/rdfdb/index.html">
    <title>Putting RDF to Work</title>
    <link>http://xml.com/pub/2000/08/09/rdfdb/index.html</link>
    <description>
     Tool and API support for the Resource Description Framework
     is slowly coming of age. Edd Dumbill takes a look at RDFDB,
     one of the most exciting new RDF toolkits.
    </description>
  </item>

  <textinput rdf:about="http://search.xml.com">
    <title>Search XML.com</title>
    <description>Search XML.com's XML collection</description>
    <name>s</name>
    <link>http://search.xml.com</link>
  </textinput>
</rdf:RDF>

Đây là ví dụ về tập tin RSS 2.0.

 <?xml version="1.0"?>
 <rss version="2.0">
   <channel>
     <title>Birthday Bash Interviews</title>
     <link>http://kccnfm100.com/</link>
     <description>Natural Vibrations.</description>
     <language>en-us</language>
     <pubDate>Tue, 10 Jun 2003 04:00:00 GMT</pubDate>

     <lastBuildDate>Tue, 10 Jun 2003 09:41:01 GMT</lastBuildDate>
     <docs>http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss</docs>
     <generator>Weblog Editor 2.0</generator>
     <managingEditor>editor@example.com</managingEditor>
     <webMaster>webmaster@example.com</webMaster>

     <item>
       <title>Star City</title>
       <link>http://liftoff.msfc.nasa.gov/news/2003/news-starcity.asp</link>
       <description>How do Americans get ready to work with Russians aboard the
         International Space Station? They take a crash course in culture, language
         and protocol at Russia's Star City.</description>
       <pubDate>Tue, 03 Jun 2003 09:39:21 GMT</pubDate>
       <guid>http://liftoff.msfc.nasa.gov/2003/06/03.html#item573</guid>
     </item>

     <item>
       <description>Sky watchers in Europe, Asia, and parts of Alaska and Canada
         will experience a partial eclipse of the Sun on Saturday, May 31st.</description>
       <pubDate>Fri, ngày 30 tháng 5 năm 2003 11:06:42 GMT</pubDate>
       <guid>http://liftoff.msfc.nasa.gov/2003/05/30.html#item572</guid>
     </item>

     <item>
       <title>The Engine That Does More</title>
       <link>http://liftoff.msfc.nasa.gov/news/2003/news-VASIMR.asp</link>
       <description>Before man travels to Mars, NASA hopes to design new engines
         that will let us fly through the Solar System more quickly.  The proposed
         VASIMR engine would do that.</description>
       <pubDate>Tue, ngày 27 tháng 5 năm 2003 08:37:32 GMT</pubDate>
       <guid>http://liftoff.msfc.nasa.gov/2003/05/27.html#item571</guid>
     </item>

     <item>
       <title>Astronauts' Dirty Laundry</title>
       <link>http://liftoff.msfc.nasa.gov/news/2003/news-laundry.asp</link>
       <description>Compared to earlier spacecraft, the International Space
         Station has many luxuries, but laundry facilities are not one of them.
         Instead, astronauts have other options.</description>
       <pubDate>Tue, ngày 20 tháng 5 năm 2003 08:56:02 GMT</pubDate>
       <guid>http://liftoff.msfc.nasa.gov/2003/05/20.html#item570</guid>
     </item>
   </channel>
 </rss>

Xem thêm
 OPML
 News aggregator
 Push technology
 Atom (standard)
 danh sách các ngôn ngữ đánh dấu chia sẻ nội dung
 danh sách các aggregators chuyên về tin tức
 Media RSS
 Semantic Web

Chú thích
  Winer, Dave, 12 December, 1997. Scripting.com: Scripting News in XML
  Libby, Dan, 10 July, 1999. RSS 0.91 Spec, revision 3
  Libby, Dan, 24 August, 2000. Syndication Mailing List:  Introducing Myself
  Winer, Dave, 4 June, 2000. RSS 0.91: Copyright and Disclaimer
  RSS-DEV Working Group, December 9, 2000. RDF Site Summary (RSS) 1.0   Louis, Tristan, 13 October 2000. Suggestion for RSS 0.92 specification  Winer, Dave, 25 December, 2000. RSS 0.92 Specification  Winer, Dave, 20 April, 2001. RSS 0.93 Specification  Berkman Center, 15 July, 2003. RSS 2.0 Specification moves to Berkman  Swartz, Aaron, 6 September, 2002. The Road to RSS 3.0 and RSS 3.0   Palmer, Sean B. and Christopher Schmidt, 23 January, 2005. RSS 1.1: RDF Site Summary  Avidan, Jonathan, August 2005. RSS 3 Project  Palmer, Sean B., 20 August, 2005. RSS 3: Cease and Desist Notice

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đặc tả kĩ thuật
 RSS 0.91 Spec, revision 3
 RSS 1.0 Specifications (RDF Site Summary 1.0) Modules
 RSS 2.0 Specifications Modules
 (proposed) Simple Sharing Extensions to RSS (Microsoft)
 rss-extensions.org , a proposed list of RSS extensions by companies such as Microsoft, Apple and others
 [en]United Nations RSS

Hoàn cảnh lịch sử và Nguồn tài nguyên
 RSS History  (Joseph Reagle)
 RSS History (Dave Winer)
 RSS Political Faq (Dave Winer)
 History of the RSS Fork  (Mark Pilgrim)
 The Myth of RSS Compatibility  (Mark Pilgrim)
 RSS Quick Summary (Sam Ruby)
 RSS 2.0 And Atom 1.0 Compared (various/wiki)
 Content feeds with RSS 2.0
 Usage Study, RSS—Crossing into the Mainstream  (Ipsos Insight/Yahoo!), PDF

Định dạng chia sẻ thông tin Web
RSS
Chuẩn dựa trên XML
Định dạng tập tin
Tiêu chuẩn dựa trên XML


title: Marquefave

text:
Marquefave là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 207 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Tupolev Tu-244

text:
Tupolev Tu-244 là một máy bay vận tải siêu thanh được đề xuất phát triển từ thiết kế Tu-144 sản xuất năm 1967. Tupolev ước tính nó sẽ sẵn sàng khoảng năm 2010-2015. Chiếc máy bay này có nhiều đặc điểm mới chỉ có trong tiểu thuyết như sử dụng nhiên liệu cryogenic cho phép đạt tầm bay tới 10,000 km (6,214 dặm) và có thể chở tới 300 hành khách. Nếu được chế tạo nó sẽ là chiê s máy bay phản lực thương mại siêu âm thứ hai của Nga.

Lịch sử
Việc thiết kế bắt đầu năm 1979, và khi dự án chấm dứt năm 1993 nó đã đạt một số thành quả quan trọng. Đặc biệt, sức cản không khí ở tốc độ Mach 2 chỉ bằng 50% so với một máy bay chở khách thông thường ở tốc độ Mach 0.9.

Thân hầu như tròn (3.9 m rộng, 4.1 m cao) và phần cánh hầu như được làm từ các vật liệu titan composite. Các động cơ sẽ là những phiên bản có tính năng cao hơn của loại Samara NK-321-Turbofan, cũng được dùng trên chiếc Tu-160. Các cửa hút khí có thể điều chỉnh từ chiếc Tu-160 cũng có thể được đưa vào. Sức chở theo dự kiến là 311 khách.

Hệ thống Fly-by-wire được dự định sử dụng để kiểm soát bay. Thay vì một chiếc mũi cong, các camera video sẽ cung cấp cho tổ lái hình ảnh cần thiết để hạ cánh.

Đặc điểm kỹ thuật (đề xuất)

Xem thêm

Tham khảo

 Specs
 Gordon, Yefim and Vladimir Rigamant. OKB Tupolev: A History of the Design Bureau and its Aircraft. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2005. ISBN 1-85780-214-4.

Tu-0244
Máy bay chở khách Liên Xô 1980–1989
Vận tải siêu thanh
Máy bay dân sự
Máy bay chở khách
Máy bay bốn động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh tam giác
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Protoptila arca

text:
Protoptila arca là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Protoptila


title: Gundheim

text:
Gundheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Gundheim có diện tích 4,61 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Massazza

text:
Massazza là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 4 km về phía đông nam của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 534 người và diện tích là 11,7 km².

Massazza giáp các đô thị: Benna, Cossato, Mottalciata, Salussola, Verrone, Villanova Biellese.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Keitheatus histrio

text:
Keitheatus histrio là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Keitheatus


title: Kheda

text:
Kheda là một thành phố và khu đô thị của quận Kheda thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Kheda có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 21 mét (68 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kheda có dân số 24.034 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Kheda có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Kheda, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Heriades discrepans

text:
Heriades discrepans là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1938


title: Melitturga penrithorum

text:
Melitturga penrithorum là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Melitturga
Động vật được mô tả năm 1991


title: Bannost-Villegagnon

text:
Bannost-Villegagnon là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Bannostiens-Villegagnonnais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 482 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Bannost-Villegagnon
Map of Bannost-Villegagnon on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Cladura recurvalis

text:
Cladura recurvalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Cladura
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bruchus aestuosus

text:
Bruchus aestuosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Isotes cyaneoplagiata

text:
Isotes cyaneoplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Hổ phách (màu)

text:
Màu hổ phách (tên tiếng Anh: Amber) là màu vàng ánh da cam, có tên gọi từ một loại vật liệu là hổ phách (một loại nhựa cây lâu năm hóa thạch dùng làm đồ trang sức. Mặc dù nó không phải là khoáng chất, nhưng nó có thể được sử dụng như đá quý.)

Tọa độ màu
 Số Hex = #FFBF00
 RGB    (r, g, b)    =  (255, 191, 0)
 CMYK   (c, m, y, k) =  (0, 25, 100, 0)
 HSV (h, s, v) =  (45, 100, 100)
 HLS (h, l, s) =  (30, 240, 120)

Xem thêm
 Danh sách màu

Tham khảo

Màu sắc


title: Siêu nhân Trung Quốc

text:
Siêu nhân Trung Quốc () là một bộ phim nhựa siêu anh hùng dạng tokusatsu của Hồng Kông sản xuất bởi Hãng phim Anh em Shaw 1975. Phim dựa trên những chương trình tokusatsu thành công lớn của Nhật Bản là Ultraman và Kamen Rider.

Bộ phim có vai trò quan trọng:
Là phim siêu anh hùng đầu tiên của Trung Quốc
Là phim đầu tiên ở Hồng Kông dùng khí cầu khí nóng

Đạo diễn bộ phim là Hua Shan, viết bởi nhà văn viễn tưởng Ni Kuang, sản xuất bởi Runme Shaw và thuật quay phim bởi Tadashi Nishimoto (vai Lan Shan Ho). Có một sự giúp đỡ nhỏ từ Nhật Bản, như nhạc phim lấy từ Ultra Seven (1967) và Mirrorman (1971)

Năm tiếp theo, Joseph Brenner mang phim này tới Mỹ, và đổi tên thành Infra-Man (hay Inframan).

Nhân vật

Vai chính

 Lei Ma/Inframan (雷馬/中国超人) Anh hùng. Thể hiện bởi Danny Lee (vai Li Hsiu Hsien)
 Giaó sư Liu Ying De (劉英徳) Thể hiện bởi Wang Hsieh
 Mei Mei (美美) Diễn bởi Yuen Man Chi
 Xiao Hu (小虎)
 Lin Lin (琳琳)
 Zhu Qi Guang (朱啓光)
 Lu Xiao Long (呂小龍) Thể hiện bởi Bruce Le
 Zhu Ming (祝明) Thể hiện bởi Lam Man Wai

Phản diện
Công chúa quỷ Elzebub (冰河魔主) Phản diện chính, thủ lĩnh của Inner-Earth.
Diễn bởi Terry Lau Wai Yue
Mắt phù thủy (電眼魔女)
Cốt tinh (白骨幽靈)

Băng quái (冰河怪獸)
Hoả Long (噴火龍)
Nhện tinh (蜘蛛怪)
Mộc tinh (植物怪)
Tay khoan (穿山怪)
Yêu quái tóc dài (長髮怪)
Thiết giáp tinh (鐵甲怪)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tokusatsu
Phim năm 1975
Phim Hồng Kông
Phim Siêu anh hùng
Phim Kung fu
Phim siêu anh hùng
Phim hành động khoa học viễn tưởng
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 1970
Phim tiếng Quảng Đông
Phim quay tại Hồng Kông
Phim hành động Hồng Kông
Phim võ thuật Hồng Kông
Phim võ thuật khoa học viễn tưởng


title: Ramillies

text:
Ramillieslà một đô thị ở tỉnh Walloon Brabant. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Ramillies có dân số 5.756 người. Tổng diện tích là 48,68 km² với mật độ dân số là 118 người trên mỗi km².

Xem thêm
 Trận Ramillies

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Đô thị của Walloon Brabant


title: Coleophora japonicella

text:
Coleophora japonicella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản.

Sải cánh dài khoảng 10.5 mm đối với con đực and 11–13 mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn Ulmus davidiana var. japonica. They create a brownish-grey leaf-case which is slightly bent towards the base and 11–12 mm. The larvae mine into the leaf of their host plant until giữa tháng 6, but some are full-grown before hibernation.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora


title: Raubach

text:
Raubach là một đô thị thuộc huyện Neuwied, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Raubach có diện tích 7,83 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1960 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Sombreffe

text:
Sombreffelà một đô thị ở tỉnh Namur. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 7.615 người. Tổng diện tích là 35,78 km², với mật độ dân số 213 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (bằng tiếng Pháp)

Đô thị của Namur


title: Geany

text:
Geany là chương trình soạn thảo văn bản đa hệ sử dụng nền tảng GTK+ dựa trên Scintilla với Môi trường phát triển tích hợp (IDE) cơ bản. Nó được thiết kế giới hạn phụ thuộc vào các gói riêng lẻ để có thời gian nạp ngắn. Nó có mặt rộng rãi trên các hệ điều hành, như Windows, Linux, BSD và Solaris. Các ngôn ngữ lập trình được hỗ trợ (theo tài liệu) là C, Java, PHP, HTML, Python, Perl và Pascal.

Geany là một trong những trình soạn thảo đầy đủ chức năng cho Linux, vì các trình soạn thảo văn bản cho Linux thường có mức đơn giản tối đa. Nó gần giống với các trình soạn thảo văn bản cho Windows như NoteTab hoặc ConTEXT

Geany là phần mềm tự do được cấp theo giấy phép GNU GPL.

Chức năng
 Tự động hoàn thành
 Hỗ trợ nhiều tài liệu
 Hỗ trợ dự án
 Tô sáng cú pháp
 Phân tách mã
 Danh sách các ký tự biểu tượng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Trang dự án Freshmeat
 Đánh giá Geany
 Bài đánh giá khác về Geany trên Ubuntunews
 Một bài đánh giá về Geany

Môi trường phát triển tích hợp
Trình soạn thảo văn bản
Phần mềm miễn phí viết bằng C