title: Fulgoraria mentiens

text:
Fulgoraria mentiens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fulgoraria


title: Quận của tỉnh Pyrénées-Orientales

text:
3 '''quận của tỉnh Pyrénées-Orientales gồm:
 Quận Céret, (quận lỵ: Céret) với 5 tổng và 40 xã. Dân số của quận này là 61.056 người năm 1990, 66.624 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 9.12%.
 Quận Perpignan, (tỉnh lỵ của tỉnh Pyrénées-Orientales: Perpignan) với 20 tổng và 86 xã. Dân số của quận này là 265.223 người năm 1990, và 287.272 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 8.31%.
 Quận Prades, (quận lỵ: Prades) với 6 tổng và 100 xã. Dân số của quận này là 37.517 người năm 1990, và 38.907 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 3.7%.

Tham khảo

Pyrénées-Orientales


title: Dicronychus abyssinus

text:
Dicronychus abyssinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Emplocia

text:
Emplocia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ourapterygini
Ennominae


title: Coupeville, Washington

text:
Coupeville là một thành phố nằm trong và là quận lỵ của quận Island thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số 1723 người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Gibbula tumida

text:
Gibbula tumida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Gibbula


title: La Redonda

text:
La Redonda là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 100 người.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: One More Chance (bài hát của Madonna)

text:
"One More Chance" là ca khúc của nữ ca sĩ nhạc pop người Mỹ Madonna.

Danh sách track và định dạng
CD single
"One More Chance" (Album Version) – 4:25
"You'll See" (Spanish Version) – 4:20
"You'll See" (Spanglish Version) – 4:20

Cassette single
"One More Chance" (Album Version) – 4:25
"You'll See" (Spanish Version) – 4:20

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Bài hát của Madonna
Pop ballad
Bài hát năm 1995
Đĩa đơn năm 1996


title: Chaetocnema montenegrina

text:
Chaetocnema montenegrina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Bài Tiến lên

text:
Tiến lên là một cách chơi bài từ Phương Tây truyền sang Việt Nam, được chơi bởi hai đến bốn người. Trò chơi này sử dụng bộ bài Tây để chơi và cũng tương tự với cách chơi bài President.

Lịch sử
Ai là người đầu tiên nghĩ ra cách chơi này, và khi nào thì quả thật hiện chưa có nghiên cứu nào đề cập tới; chỉ biết rằng trò chơi này rộ lên vào khoảng những năm 80 của thế kỷ XX.

Luật định chơi bài

Các lá bài
Trò chơi sử dụng bộ bài Tây tiêu chuẩn (gồm 52 lá bài). Giá trị (độ mạnh) của các quân bài phụ thuộc trước tiên vào số, nếu 2 quân bài cùng số thì sẽ so sánh theo chất. Xếp hạng "độ mạnh" giảm dần theo số và chất như sau:

 2 (heo) > A (ách) > K (già) > Q (đầm) > J (bồi) > 10 > 9 > 8 > 7 > 6 > 5 > 4 > 3.
 ♥ (cơ) > ♦ (rô) > ♣ (chuồn) > ♠ (bích).

Vì vậy:
 lá ♥2 (heo cơ) là lá bài lớn nhất trong trò chơi
 lá ♠3 (ba bích) là lá bài nhỏ nhất trong trò chơi
 lá ♣10 (mười chuồn) lớn hơn lá ♠10 (mười bích).

Chia bài
Trước khi chia bài phải xáo bài, người có kỹ năng thường dùng thuật chẻ bài. Những người chơi có thể tự thỏa thuận xem ai là người chia bài (cho ván khởi đầu); những ván bài sau, người chia bài thường là người đã thắng nhất ở ván liền trước. Thông thường, bài được chia theo ngược chiều kim đồng hồ, người chia bài nhận lá bài đầu tiên. Một bộ bài tiêu chuẩn (52 lá) được chia đều cho bốn người chơi, mỗi người 13 lá bài (trường hợp chơi không đủ bốn người thì mỗi người cũng chỉ được nhận 13 lá, các lá còn dư đặt úp hết xuống ở giữa bàn).

Kết hợp

Các kết hợp đơn giản

 Khi so sánh các nhóm (đôi, sám cô, sảnh,..) bài với nhau, giá trị của nhóm được định đoạt bởi giá trị của quân bài mạnh nhất trong nhóm. Ví dụ:
 Bộ đôi: Trong cách chơi miền Bắc phải cùng màu: ♦5♥5 thắng ♦4♥4. Trong cách chơi miền Nam không cần cùng màu: ♦5♣5 thắng ♦4♥4.
 Bộ ba: Cả miền Bắc và Nam đều như nhau: ♠5♦5♥5 thắng ♠4♦4♥4.
 Sảnh: Trong cách chơi miền Bắc phải cùng chất ♥J♥Q♥K thắng ♥8♥9♥10. Trong cách chơi miền Nam tính cả: ♥Q♦K♠A thắng ♣10♦J♥Q (♠A thắng ♥Q) hoặc ♦5♠6♣7 thắng ♥5♥6♠7 (♣7 thắng ♠7).

Các kết hợp đặc biệt

Hàng có khả năng đánh thắng đặc biệt gọi là chặt, chẳng hạn bốn đôi thông hay tứ quý có thể chặt đôi heo và ba đôi thông có thể chặt được một heo. Khi đó, người chặt sẽ được thưởng & người bị chặt sẽ bị phạt. Hàng cũng có thể bị thối khi người có hàng về bét mà vẫn còn hàng trên tay (sẽ bị phạt)

Luật chơi

Luật chung
Đây là kiểu chơi giải phóng bài, nghĩa là ai hết bài trước thì thắng.

Ván khởi đầu: là ván bắt đầu cuộc chơi, hoặc là ván bắt đầu chơi lại khi có người "tới trắng". Trong ván khởi đầu, ai sở hữu lá ♠3 (ba bích) thì được ra bài đầu tiên, nhưng lượt ra bài này phải có lá ♠3 trong đó. Những ván đầu không được về lăng hoặc cướp cái. Những ván không phải ván khởi đầu thì người thắng ván trước được ra bài đầu tiên.

Lượt bài (còn gọi là vòng bài): Một người thực hiện việc ra bài đầu tiên, người được quyền ra một kiểu kết hợp tùy ý (rác, đôi, ba hay sảnh). Lần lượt theo chiều ngược chiều kim đồng hồ (chiều tay phải), các người chơi khác có quyền đè bài người bên trái mình. Bài người ra sau phải cùng kiểu kết hợp và lớn hơn bài người trước mới được coi là đè bài (cùng kiểu nghĩa là cùng là rác, đôi, sảnh... trừ trường hợp "chặt" heo). Trong cùng một lượt bài, việc đè bài có thể xảy ra trong nhiều vòng chứ không bó hẹp 1 vòng duy nhất nên một người có thể đè nhiều hơn 1 lần. Tuy nhiên, nếu người chơi bỏ lượt ở vòng trước thì ở vòng tiếp theo của lượt hiện tại người chơi không được quyền đè nữa. Quyền đè bài chỉ được khôi phục khi lượt bài mới được thực hiện.

Nếu không có ai ra bài để đè được một người ở lượt bài hiện tại, người đó sẽ thực hiện quyền đánh lượt/vòng bài mới, với bất kỳ kiểu kết hợp bài nào họ muốn. Nếu người ra bài cuối cùng ấy đã hết bài (đã tới) mà 3 người còn lại không ai bắt được lượt bài này thì người gần nhất bên phải họ được ra bài bất kỳ (luật này gọi là "hưởng sái" đối với người ngồi kế). Mỗi khu vực, mỗi vùng miền có luật chơi riêng, tùy vào sự thỏa thuận ban đầu của những người chơi. Nếu có 4 cây heo trong bộ thì chia lại bài. Nếu tới cuối bộ bài mà người chơi lại có lá bài 2 thì họ sẽ về bét.

Kiểu miền Nam (phổ biến ở các tỉnh từ Bình Thuận, Lâm Đồng trở vào)

Tới trắng
Là 1 kiểu thắng (tới) rất đặc biệt: Thắng ngay sau khi chia bài (không cần đánh), khi người chơi có một bộ quân đặc biệt nào đó, chẳng hạn có tứ quý heo.

(Có nơi quy định thêm 2 trường hợp của tới trắng là: có đếm heo hoặc không. Đếm heo (đúng ra là đếm heo & hàng) nghĩa là những người thua nếu có heo, hàng thì sẽ tính là bị thối & bị phạt cho người tới trắng. Vì tới trắng đếm heo được thưởng nhiều hơn nên yêu cầu phải khắt khe hơn, theo nghĩa xác suất xảy ra là khó hơn. Chẳng hạn 6 đôi thì tới trắng không đếm heo, còn 6 đôi thông thì tới trắng có đếm heo)

Khi người chơi có một trong các bộ quân đặc biệt sau họ sẽ được tới trắng:

 Tại các ván khởi đầu:
 Tứ quý 3
 3 đôi thông có ♠3
 4 đôi thông có ♠3
 3 sám cô 444,555,666
 4 sám cô 444,555,666,777
 3 tứ quý 4444,5555,6666
 5 đôi 1 sám 33,66,88,99,JJ,AAA
 5 đôi thông 1 sám 44,55,66,77,88,JJJ
 Tại các ván khác:
 Tứ quý heo: ♥2♦2♣2♠2.
 5 đôi thông: ♥5♠5♦6♥6♦7♣7♥8♣8♥9♦9
 6 đôi bất kì: ♥3♣3♦5♥5♥6♠6♣8♠8♣9♦9♣Q♠Q hoặc ♥3♦3♣3♠3♥5♦5♣5♠5♥8♣8♦10♠10
 Sảnh rồng: ♥3♣4♦5♥6♥7♠8♦9♠10♣J♦Q♣K♥A
 Đồng chất đồng màu ♣♠ (đen) hoặc ♥♦ (đỏ)

Cháy bài
Một người chơi nào đó chưa đánh ra được một lá bài nào trong lúc người khác đã đánh hết bài (trừ khi thắng trắng), sẽ bị "thua cóng". Người này sẽ bị phạt thua 2 lần tiền cược và bị kiểm bài, đếm số lượng "heo", "hàng" còn trên bài để phạt thêm. Người ăn cóng là người tới nhất.
Luật quy định:
"Cóng" 1 nhà xét bài, hai người còn lại vẫn tiếp tục chơi để tranh vị thứ 2,3.
”Cóng” 2 nhà xét bài,người còn lại về nhì và không xét đền
"Cóng" 3 nhà: Lúc này sẽ xét đến việc "đền bài". Nguyên tắc xét đền bài: Khi đến lượt mình, có bài đánh được mà không đem ra đánh thì bị đền bài. Như vậy người thua nhì cũng có thể bị đền bài. Ai bị "đền bài" sẽ phải bị phạt thay cho cả "làng". Nghĩa là người tới nhất sẽ vẫn được thưởng 1 lượng điểm như trong trường hợp không có ai đền bài. Tuy nhiên hai người còn lại (không đền bài và cũng không tới nhất) sẽ không được thưởng & không mất gì. Ở ván sau, người đền bài sẽ được đi trước (ra bài đầu tiên).
Còn một cách tính khác là 1 nhà bị cóng cũng như cả làng. Nghĩa là:
"Cóng" 1 nhà (một người bị "cóng"): thì nhà bị cóng đền tới trắng cho nhà được cóng rồi đền luôn cho 2 nhà còn lại rồi qua ván.
"Cóng" 2 nhà: thì 2 nhà bị cóng đền tới trắng nhà được cóng rồi đền luôn nhà còn lại rồi qua ván.
"Cóng" 3 nhà: lúc này cả ba nhà đền tới trắng rồi qua ván khác.
Đền bài là khi 1 người có bài đánh chặn mà không muốn đánh để người khác bị cóng thì sẽ bị "đền bài".
Chú ý các quân đen hết 1 đỏ sẽ ăn trắng và ngược lại.

Chặt
"Chặt" là khái niệm để chỉ việc người chơi dùng những kết hợp đặc biệt (hàng) để đem ra đánh "heo" (vốn rất có ưu thế) hoặc "hàng". Nguyên tắc "chặt":
3 đôi thông được chặt một heo, hoặc 3 đôi thông nhỏ hơn.
4 đôi thông được heo, đôi heo, 3 đôi thông, tứ quý, 4 đôi thông nhỏ hơn
4 đôi thông bất kì sẽ chặt bất kì heo hay hàng nhỏ hơn (theo vòng hoặc không tùy vùng)
Tứ quý được chặt heo hoặc đôi heo, 3 đôi thông, tứ quý nhỏ hơn (không cần vòng)
3 con heo thì không có hàng nào chặt được.
Tứ quý heo (tới trắng)

"Chặt chồng" cuối cùng là tổng kết tất cả các hành vi "chặt" trước đó. Người bị chặt sau cùng sẽ phải chịu toàn bộ tiền chặt.

Thúi
Đây là trường hợp xảy ra cuối một ván bài. Người về bét nếu còn "heo" hoặc "hàng" thì sẽ bị phạt. Người được hưởng là người về thứ ba (trừ trường hợp tới trắng có quy định riêng)

Cách tính thưởng/ phạt khi chặt/ thúi heo/ hàng
Phạt thúi heo bao nhiêu thì phạt chặt heo bấy nhiêu.
Nếu lấy 1 ván bét làm đơn vị (ta gọi là 1 cược) thì:
Heo đen (♣2 hoặc ♠2)  = 1/2 cược
Heo đỏ (♥2 hoặc ♦2) = 1 cược
3 đôi thông = 20 cược
Tứ quý = 10 cược
4 đôi thông = 30 cược

Nếu lấy điểm làm đơn vị thì:
Heo bích (♠2) = 1 điểm
Heo chuồn (♣2) hoặc) = 2 điểm
Heo rô (♦2) = 3 điểm
Heo cơ (♥2) = 4 điểm.
Hàng (3 đôi thông, tứ quý, 4 đôi thông) = 4 điểm.
Nếu người bị "chặt" cuối mà tới luôn (tức đánh heo/ hàng cuối cùng và có người "chặt" con heo/ hàng này) thì không ai bị phạt/ thưởng gì hết.

Các luật bên lề
Khi đến lượt mình ra bài mà có lời nói hoặc động tác khiến những người chơi còn lại hiểu là cho qua lượt thì mặc nhiên không được hồi lại.
Khi đến lượt mình ra bài mà có lời nói về lá bài định ra thì phải hạ lá bài đó xuống, không được thay đổi.
Khi người đi trước chưa quyết định chính thức hạ bài mà người đi sau vội vàng hay hấp tấp hạ bài của mình thì người đi trước có quyền yêu cầu người đi sau cầm lại bài lên, như vậy, người đi sau đã bị lộ bài (với một số nơi, thì việc này đồng nghĩa với đền bài và không được đánh tiếp).
Người chơi không được có động tác đếm, kiểm tra các lá bài đã được hạ xuống, chỉ được tính nhẩm.
Người chơi có quyền không cho người khác biết mình còn bao nhiêu lá bài trong tay nhưng khi đã hết bài thì phải báo.
Được phép đánh 3, 4 đôi thông ở cuối bài.

Kiểu Huế (Phổ biến ở các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế)
Tại các tỉnh Bình Trị Thiên, ♣3 được đánh đầu tiên chứ không phải ♠3. ♣3 đánh trước có thể kèm theo với những con phụ (như sảnh, đôi...)
Nếu ván đầu tiên một người có tứ quý 3 hay 4 đôi thông thì vẫn phải đánh sao cho ♣3 đầu tiên.
Trong ván đánh có luật "qua tay": nếu như trong quá trình đi bài, không đỡ mà để người cạnh mình đi thì đến lượt đánh tiếp theo của lần đi bài đó sẽ không được vào tay, tức sẽ mất lượt đánh trong lần đánh đó.
Tứ quý chặt được một "heo", 4 đôi thông chặt được "heo" và đôi "heo"
Trong trường hợp chặt "heo" mà đó là con cuối cùng của đối phương (tức đi "heo" về bài) thì vẫn được tính điểm còn người bị chặt đó thì không bị mất điểm.
Ba đôi thông có quyền "cướp cái": người không về nhất nhưng có 3 đôi thông thì đánh 3 đôi thông ra rồi sẽ có quyền đi trước (nếu có người bắt lại 3 đôi thông hơn thì phải nhường người đó đi lại) thay vì người thắng ván trước được phép đi đầu tiên. (ở Huế 3 đôi thông không thể chặt được "heo")
"Âm mưu ba mù": Nếu 1 người về nhất với con ♠3 (gọi là "ba mù") ở cuối cùng thì tính 3 người kia thua chót.
Thúi 3 bích: Nếu 1 người về chót còn cầm ♠3 trên tay (chỉ cầm duy nhất con ♠3) thì sẽ bị phạt tùy vào kiểu chơi và thường là tính điểm (phạt cúng heo, phạt quỳ, phạt điểm...). Thường thì trường hợp này là do "âm mưu ba mù" bị phá sản.
Được phép đánh 3 đôi thông cuối bài.

Kiểu Đà Nẵng (Phổ biến ở các tỉnh từ Đà Nẵng trở vào đến Ninh Thuận, Đắk Nông)

Luật chung
Ba đôi thông chỉ có thể được dùng để cướp cái, không có tác dụng chặt heo.
Tứ quý chỉ chặt được 1 heo, không thể chặt đôi heo.
"Bốn đôi thông ngồi không cũng hưởng" và chặt đôi heo hoặc tứ quý bất cứ lúc nào mà không cần biết mình có lượt hay không nhưng không thể chặt được 1 heo.
Không cóng bài (đối với 2 nhà chưa ra bài): Nếu 1 người về nhất nhưng vẫn còn 2 nhà chưa ra được lá bài nào thì vẫn đánh tiếp.
Cúng heo thì trả dưới 10, cúng xì thì trả dưới 5

Luật riêng
"Về ba mù": Nếu 1 người về nhất với duy nhất con ♠3 (gọi là "ba mù") ở lượt cuối cùng thì tính 3 người kia thua chót.
Thối 3 bích: Nếu 1 người về chót còn cầm ♠3 trên tay (chỉ cầm duy nhất con ♠3) thì sẽ bị phạt tùy vào kiểu chơi (phạt cúng heo, phạt quỳ, phạt điểm...), nhưng thông thường là phạt điểm. Thường thì trường hợp này là do "âm mưu ba mù" bị phá sản, hoặc trường hợp còn 1 nước nữa là về được ♠3 hoặc về trắng nhưng bị người chơi khác chặn bài lại thì xem như bị phạt đền ♠3 và được tính là thua chót cho cả ba nhà còn lại (trừ điểm).
Không cháy bài (đối với 2 nhà chưa ra bài): Nếu 1 người về nhất nhưng vẫn còn 2 nhà chưa ra được lá bài nào thì vẫn đánh tiếp.

Kiểu miền Bắc (Phổ biến ở các tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra)

Đồng chất, đồng màu
Là một kiểu đánh bài khác so với những vùng miền khác làm nên đặc trưng riêng của Tiến lên miền Bắc so với các vùng khác.

Trong Tiến lên miền Bắc, người chơi phải đánh các cây đồng chất, đồng màu. Ví dụ như:
A đánh ♦4, B phải chặn những cây đồng chất ♦ nếu có (VD: ♦6), C chặn ♦7...)
A đánh ♥6♦6 (gọi là đôi 6 đỏ), B phải chặn những đôi đồng màu nếu có (trong trường hợp này có cùng màu đỏ, VD:♥9♦9)
A đánh ♥5♦5♠5 (gọi là ba thằng 5 lẻ bích), B phải chặn những sám cô đồng chất nếu có (trong trường hợp này có cùng ♠, VD:♥10♦10♠10)
A đánh ♣5♣6♣7 (gọi là 5, 6, 7 nhép), B phải chặn những sảnh đồng chất có số lá bằng nhau, lớn hơn nếu có (trong trường hợp này có cùng ♣, số lá phải là 3, không thể có ♣7♣8♣9, VD:♣9♣10♣J)

Luật chặt 2
Chặt hai (heo) là khái niệm chỉ người chơi dùng những kết hợp đặc biệt ("hàng") hoặc "hai" để đem ra đánh "hàng" hoặc "hai" (heo) nhỏ chất hơn (vốn rất có ưu thế). Nguyên tắc "chặt" của Tiến lên miền Bắc:

1.Thứ tự các giá trị của chất trong Tiến Lên miền Bắc: ♠<♣<♦<♥.

2.Tứ quý chặn được 1 cây heo hoặc chặn được đôi heo.

3.Tiến lên miền Bắc không chơi 3 đôi thông đồng màu.

4.Ở một số nơi, sảnh có 5 cây trở lên được dùng để chặn 2 (Thùng phá sảnh). VD:♦5♦6♦7♦8♦9 chặn được hai, ♣6♣7♣8♣9♣10♣J chặn được đôi hai...). và ngược lại.

Các luật bên lề
Không được về hai (heo) nước cuối
Về hai, tứ quý nước cuối xem như thua chót.
Đền cả làng, khi một nhà chỉ còn 1 nước nữa là đánh tới trắng, nếu lúc đó có người chặn bài được thì sẽ đền cả làng (tới trắng ngược, tức thua mỗi nhà một ván nhất).
Những người chơi có thể thống nhất có góp 3 hay không, nếu có góp 3 thì người chơi nào có ♠3 sẽ được ưu tiên đánh trước. Vì góp 3 nên Tiến lên miền Bắc có thể có dưới 10 cây bài trong bộ bài (tối thiểu 9).
Nếu người chơi nào có tứ quý 3 thì tất cả những người chơi ván đó phải hạ hết hai.
Tiến lên miền Bắc không chơi tới trắng.
Khi cúng bài, con heo thì trả từ 10 trở xuống, con xì thì trả từ 5 trở xuống
Tiến lên miền Bắc khồng có cóng.
Nếu 3 người chơi kia đã đánh hết bài mà người chơi còn lại còn hai trong bài thì người chơi đó bị tính là thối hai (đền tiền cược tương đương 13 cây của Tiến lên miền Nam).
Nếu có người chơi có điểm < 0, thì người đó thua hết.

Xem thêm
Tráo bài
Phím

Tham khảo

Trò chơi dân gian Việt Nam
Trò chơi đánh bạc
Bộ bài Tây
Chơi bài
Trò chơi Việt Nam


title: Conus atlanticoselvagem

text:
Conus atlanticoselvagem là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

atlanticoselvagem


title: Tiếng Mã Lai

text:
Tiếng Malay hay tiếng Mã Lai ("Ma-lây"; chữ Latinh: ; chữ cái Jawi: بهاس ملايو) là một ngôn ngữ chính của ngữ hệ Nam Đảo (Austronesian). Tiếng Mã Lai là ngôn ngữ quốc gia của Indonesia (với tên tiếng Indonesia), Malaysia (với tên tiếng Malaysia), và Brunei, và là một trong bốn ngôn ngữ chính thức của Singapore. Tiếng Malay là tiếng mẹ đẻ của 40 triệu người hai bên eo biển Malacca, bao gồm các vùng ven biển của bán đảo Malaysia của Malaysia và vùng ven biển phía đông đảo Sumatra của Indonesia, và cũng trở thành ngôn ngữ bản địa tại một phần vùng bờ biển phía tây của Sarawak và Tây Kalimantan trên đảo Borneo. Tổng số người nói tiếng Mã Lai là trên 215 triệu người.

Do là ngôn ngữ quốc gia của một vài nước, tiếng Malay tiêu chuẩn cũng có vài tên chính thức. Tại Singapore và Brunei, nó được gọi là Bahasa Melayu (tiếng Mã Lai); tại Malaysia là Bahasa Malaysia (tiếng Malaysia); và tại Indonesia là Bahasa Indonesia (tiếng Indonesia). Tuy nhiên, ở các khu vực trung bộ và nam bộ của đảo Sumatra, tức những nơi mà tiếng Mã Lai là ngôn ngữ bản địa, người dân Indonesia tại đó gọi ngôn ngữ của họ là Bahasa Melayu và xem nó là một ngôn ngữ khu vực.

Tiếng Mã Lai tiêu chuẩn dựa theo tiêu chuẩn văn chương của các vương quốc Hồi giáo Malacca và Johor và thời kỳ tiền thuộc địa, và ngôn ngữ này đôi khi cũng được gọi là tiếng Malay Malacca, Johor, hay Riau (hay kết hợp các tên này) để phân biệt với các biến thể khác của nhóm ngôn ngữ Malay. Theo Ethnologue 16, một vài biến thể của tiếng Malay nay được liệt vào danh sách các ngôn ngữ riêng biệt, bao gồm các biến thể Orang Asli của tiếng Malay Bán đảo. Cũng có một vài ngôn ngữ bồi hay ngôn ngữ pha trộn dựa trên cơ sở tiếng Malay.

Nguồn gốc
Các nhà ngôn ngữ học lịch sử Malaysia cho rằng khả năng quê hương tiếng Malay nằm ở phía tây Borneo kéo dài đến bờ biển Brunei. Một dạng được gọi là ngôn ngữ Malay nguyên thủy đã được nói ở Borneo ít nhất năm 1.000 TCN và nó được cho là ngôn ngữ tổ tiên của tất cả các ngôn ngữ Malay tiếp theo. Tổ tiên của nó, ngôn ngữ Malay-Polynesia nguyên thủy, hậu duệ của ngôn ngữ Nam Đảo nguyên thủy, bắt đầu phân tách ít nhất năm 2.000 TCN, có thể là kết quả của sự mở rộng về phía nam của các dân tộc Austronesia vào Đông Nam Á hải đảo từ đảo Đài Loan.

Lịch sử

Lịch sử của ngôn ngữ Malay có thể được chia thành năm thời kỳ: Malaysia cổ, thời kỳ chuyển tiếp, thời kỳ Malacca (Malaysia cổ điển), Malaysia cận hiện đại và Malaysia hiện đại. Không rõ rằng tiếng Malay cổ có thực sự là tiền thân của tiếng Malay cổ điển hay không, nhưng điều này được cho là hoàn toàn có thể.

Tiếng Malay cổ chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ văn học tiếng Phạn của Ấn Độ cổ điển và ngôn ngữ kinh sách của Ấn Độ giáo và Phật giáo. Từ mượn tiếng Phạn có thể được tìm thấy trong từ vựng tiếng Malay cổ. Bản khắc có niên đại cổ nhất của tiếng Malay cổ được tìm thấy ở Sumatra, được viết bằng biến thể Pallava của chữ Grantha và có từ thế kỷ thứ 7. Được biết đến với tên là bản khắc Kedukan Bukit, nó được M. Batenburg, một người Hà Lan, phát hiện vào ngày 29 tháng 11 năm 1920 tại Kedukan Bukit, Nam Sumatra, trên bờ sông Tatang, một nhánh của sông Musi. Bản khắc nằm trên một hòn đá nhỏ cỡ  .

Bản thảo sớm nhất còn tồn tại bằng tiếng Malay là Luật Tanjung Tanah viết bằng chữ hậu Pallava. Văn bản giáo lý tiền Hồi giáo thế kỷ 14 này được tạo ra trong thời kỳ Adityawarman (1345-1377) của Dharmasraya, một vương quốc Phật giáo-Ấn Độ giáo hình thành sau khi sự thống trị của Srivijaya ở Sumatra kết thúc. Luật pháp dành cho người Minangkabau, ngày nay vẫn sống ở vùng cao Sumatra.

Tiếng Malay được sử dụng rộng rãi như ngôn ngữ chung của Vương quốc Malacca (1402-1511). Trong thời kỳ này, tiếng Malay phát triển nhanh chóng dưới ảnh hưởng của văn học Hồi giáo. Sự phát triển đã thay đổi bản chất của ngôn ngữ với sự thu nhận từ vựng tiếng Ả Rập, tiếng Tamil và tiếng Phạn, biến nó thành tiếng Malay cổ điển. Dưới thời Vương quốc Malacca, ngôn ngữ phát triển thành một dạng mà người nói tiếng Malay hiện đại có thể phần nào hiểu được. Khi triều đình chuyển sang thành lập Vương quốc Johor, tiếng Malay cổ điển vẫn tiếp tục được sử dụng.

Một trong những lá thư cổ nhất còn sót lại được viết bằng tiếng Malay là một lá thư của Quốc vương Abu Hayat của Ternate, quần đảo Maluku ở Indonesia ngày nay, vào khoảng năm 1521-1522. Bức thư được gửi đến nhà vua Bồ Đào Nha, sau cuộc tiếp xúc với nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha Francisco Serrão. Lá thư này cho thấy dấu hiệu rằng người viết không phải người bổn ngữ tiếng Malay; người Ternate đã (và vẫn sử dụng) tiếng Ternate, một ngôn ngữ Tây Papua không liên quan, làm tiếng mẹ đẻ. Tiếng Malay chỉ được sử dụng như một ngôn ngữ chung khi giao tiếp liên sắc tộc.

Phân loại
Tiếng Malay là thành viên của ngữ hệ Austronesia, bao gồm các ngôn ngữ từ Đông Nam Á và Thái Bình Dương, với số lượng nhỏ hơn ở lục địa châu Á. Tiếng Malagasy, nằm cách biệt về mặt địa lý được nói ở Madagascar ở Ấn Độ Dương, cũng là một thành viên của hệ ngôn ngữ này. Mặc dù các ngôn ngữ này không nhất thiết thông hiểu lẫn nhau ở bất kỳ mức độ nào, điểm tương đồng giữa chúng khá nổi bật. Nhiều gốc từ hầu như không thay đổi so với tổ tiên chung của chúng, ngôn ngữ Austronesia nguyên thủy. Có rất nhiều từ cùng gốc trong những từ quan hệ họ hàng, sức khoẻ, bộ phận cơ thể và động vật thông thường. Đặc biệt, số đếm cho thấy sự tương đồng đáng chú ý.

Trong ngữ hệ Austronesia, tiếng Malay là một phần của một nhóm các ngôn ngữ/phương ngữ/tiếng nói có liên quan chặt chẽ được gọi là nhóm ngôn ngữ Malay, được thương nhân Malay từ Sumatra mang đi khắp Malaya và quần đảo Indonesia. Có sự bất đồng về việc trong các thổ ngữ hay gọi là "Malay" này, tiếng nào nên được coi là phương ngữ tiếng Malay, tiếng nào nên được coi là một ngôn ngữ riêng biệt. Ví dụ, tiếng địa phương của Brunei—tiếng Brunei Malay, không thông hiểu hoàn toàn với tiếng Malay chuẩn, và điều tương tự cũng xảy ra với một số khẩu ngữ trên bán đảo Malaysia, chẳng hạn tiếng Kedah Malay. Tuy nhiên, cả tiếng Brunei Malay và tiếng Kedah Malay đều khá gần nhau.

Họ hàng gần nhất của tiếng Malay là những ngôn ngữ còn lại trên Sumatra, như tiếng Minangkabau, với 5,5 triệu người nói ở miền duyên hải phía tây.

Chữ viết

Tiếng Malay hiện tại được viết chủ yếu bằng chữ Latinh, hay gọi là Tulisan Rumi ("chữ Rumi", có nghĩa là "chữ Roma") trong tiếng Mã Lai, sau sự đô hộ của Đế quốc Anh giúp cho bảng chữ cái Latinh từ tiếng Anh trở nên phổ biến. Trước đây Tiếng Malay được viết phổ biến bằng một phiên bản chữ Ả Rập có tên Arab Melayu hoặc Jawi, nhờ sự lan tỏa của Hồi giáo. Rumi là chính thức tại Malaysia, Singapore và Indonesia. Tiếng Malay sử dụng chữ số Hindu-Ả Rập.

Rumi và Jawi chỉ cùng chính thức ở Brunei. Tên của các tổ chức và tổ chức phải sử dụng các tập lệnh Jawi và Rumi (Latin). Jawi được sử dụng đầy đủ trong các trường học, đặc biệt là Trường tôn giáo, Sekolah Agama, đây là điều bắt buộc trong buổi chiều đối với học sinh Hồi giáo từ khoảng 6-7 đến 12-14.

Những nỗ lực hiện đang được thực hiện để bảo tồn Jawi ở các vùng nông thôn của Malaysia và học sinh tham gia kỳ thi tiếng Malay ở Malaysia có tùy chọn trả lời các câu hỏi bằng cách sử dụng Jawi.

Chữ viết Latinh, tuy nhiên, được sử dụng phổ biến nhất ở Brunei và Malaysia, cho cả mục đích chính thức và không chính thức.

Trong lịch sử, tiếng Malay đã được viết bằng nhiều kịch bản khác nhau. Trước khi giới thiệu tập lệnh tiếng Ả Rập ở khu vực Malay, tiếng Malay đã được viết bằng cách sử dụng các tập lệnh Pallava, Kawi và chữ cái Rencong; những thứ này vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay, chẳng hạn như Bảng chữ cái tiếng Chăm được sử dụng bởi người Chăm ở Việt Nam và Campuchia. Tiếng Malay cổ được viết bằng kịch bản Pallava và Kawi, hiển nhiên từ một số viên đá khắc ở vùng Malay. Bắt đầu từ kỷ nguyên của vương quốc Pasai và trong suốt thời kỳ hoàng kim của Vương quốc Malacca, Jawi dần thay thế các kịch bản này như là kịch bản được sử dụng phổ biến nhất ở khu vực Malay. Bắt đầu từ thế kỷ 17, dưới tiếng Hà Lan và ảnh hưởng của Anh, Jawi dần được thay thế bằng chữ viết Rumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ngôn ngữ chắp dính
Ngôn ngữ tại Malaysia
Ngôn ngữ tại Brunei
Ngôn ngữ tại Singapore
Ngôn ngữ tại Indonesia
Ngôn ngữ tại Thái Lan

Ngôn ngữ gốc Mã Lai
Ngôn ngữ Mã Lai ở Singapore


title: Rhipidia griseipennis

text:
Rhipidia griseipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Miltonia regnellii

text:
Miltonia regnellii (tên tiếng Anh: Regnell's Miltonia) là một loài phong lan có ở đông nam và miền nam Brasil.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

regnellii


title: Bulbophyllum trachyglossum

text:
Bulbophyllum trachyglossum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

trachyglossum]]

T


title: Thiền uyển tập anh

text:
Thiền uyển tập anh (chữ Hán: 禪苑集英), còn gọi là Thiền uyển tập anh ngữ lục (禪苑集英語錄), Đại Nam thiền uyển truyền đăng tập lục (大南禪宛傳燈集錄), Đại Nam thiền uyển truyền đăng (大南禪宛傳燈), Thiền uyển truyền đăng lục (禪苑傳燈錄) là một tác phẩm văn xuôi viết bằng chữ Hán ghi lại tương đối hệ thống các tông phái Thiền học và sự tích các vị Thiền sư nổi tiếng vào cuối thời Bắc thuộc cho đến thời Đinh, Lê, Lý và một số ít vị lớp sau còn sống đến đầu triều Trần; tức từ cuối thế kỷ 6 đến thế kỷ 13. Đây là tài liệu lịch sử cổ nhất của Phật giáo Việt Nam hiện có .

Tên và ý nghĩa
Trong bài Tựa cho lần khắc in năm 1715, Hòa thượng Thích Minh Trí đã giải thích tên và ý nghĩa của sách như sau:
Tại sao lại lấy nghĩa là Thiền uyển tập anh? Đáp rằng: "Đó là lấy nghĩa lựa chọn những bậc anh tú trong vườn Thiền. Tại sao lại như vậy? Bởi vì môn đồ của Thiền tông thì nhiều mà những bậc thấu hiểu lý huyền vi thì không có mấy, quả thật như phượng giữa đàn gà, lan trong bụi cỏ. Nếu không phải là những người có thiên tư lỗi lạc, hiểu biết hơn người thì làm sao thấu suốt được những yếu chỉ huyền vi đủ làm kẻ lãnh tụ cho người học đạo, làm khuôn mẫu cho người đời sau? Đúng là trong vườn Thiền những người anh kỳ không phải nhiều, do đó phải chọn lấy những bậc danh cao đức trọng để tiện cho những người học Phật noi theo. Cái nghĩa của "tập anh" là như thế, do đó được dùng để đặt tên cho tập sách này...

Quá trình hình thành

Về tác giả
Theo một số nhà nghiên cứu trước đây, thì Thiền uyển tập anh do một người đời Trần biên soạn. Sách Đại Việt thông sử (thiên "Nghệ văn chí", ở loại truyện ký) của Lê Quý Đôn chép:
Thiền uyển tập anh, một quyển, người đời Trần soạn, ghi tông phái Thiền học và sự tích các nhà sư nổi tiếng ở nước ta từ đời Đường, Tống, trải đến các đời Đinh, Lê, Lý, Trần.

Sách Lịch triều hiến chương loại chí (ở phần "Văn tịch chí") của Phan Huy Chú chép:
Thiền uyển tập, 6 quyển. Người đời Trần soạn. Ghi chép sự tích, và tông phái về thiền học của nước ta, từ cuối đời Đường, qua các đời Đinh-Lê đến đời Lý-Trần

Tuy nhiên, theo một số nhà nghiên cứu gần đây, thì người khởi soạn rất có thể là Thông Biện (? - 1134), một thiền sư thời Lý thuộc thiền phái Vô Ngôn Thông, đã được vua Lý Nhân Tông phong Quốc sư, và là người có nhiều sở trường về sử học và biết nhiều về lịch sử truyền bá Phật giáo ở Việt Nam.

Trong Việt Nam Phật giáo sử luận (Tập I), GS. Nguyễn Lang, đã trưng ra hai bằng chứng như sau:
Khi trả lời hoàng hậu Ỷ Lan, thiền sư đã nói về lai lịch của phái Tỳ Ni Đa Lưu Chi một cách khá rõ rệt.
Trong Thiền uyển tập anh có đoạn nói về thiền sư Thần Nghi (? - 1216) như sau:Thiền sư Thần Nghi thưa (với thiền sư Thường Chiếu): "Con theo phụng sự hòa thượng đã lâu nhưng chưa rõ những nhân vật nào đã truyền thừa đạo này đầu tiên, xin hòa thượng chỉ bày cho con những thế hệ đã truyền thừa khiến cho học giả biết được nguyên lưu của mình". Thường Chiếu (? - 1203) thấy thái độ khẩn thiết ấy đưa cho Thần Nghi xem một tài liệu của Thông Biện trong đó có ghi chép về các tông phái và sự truyền thừa của các thế hệ. Thần Nghi đọc xong hỏi: "Tại sao hai hệ phái Nguyễn Đại Điên và hệ phái Nguyễn Bát Nhã  không được chép vào đây?" Thường Chiếu trả lời: "Thông Biện đã suy nghĩ kỹ rồi mới không chép hai hệ phái ấy"...
Căn cứ hai chứng cứ trên GS. Nguyễn Lang đã quả quyết rằng chính thiền sư Thông Biện là người bắt đầu biên tập Thiền uyển tập anh. Sau đó, tập tài liệu này truyền qua các thiền sư là Đạo Huệ (? - 1073), Minh Trí (? - 1196), Thường Chiếu, Thần Nghi (? - 1216) và cuối cùng là Ẩn Không (? - ?). Và cũng theo giáo sư, chắc hẳn là mỗi vị khi nhận được sách đã ghi chép về những gì mình nghe thấy về đạo Phật trong thời đại mình. Vậy ta có thể kết luận là tác giả "Thiền uyển tập anh" gồm nhiều người, trong đó những vị sau đây là quan trọng nhất: Thông Biện, Thường Chiếu, Thần Nghi và Ẩn Không .

Tương tự, trong Lời Tựa cho lần in năm 1990, Thượng tọa Thích Thanh Tứ cũng đã viết rằng: Tuy cuốn Thiền uyển tập anh không ghi rõ tên soạn giả, nhưng qua các tài liệu tham khảo chúng ta có thể xác định tác phẩm này đã được ngài Thông Biện thiền sư khởi thảo từ thời Lý đến ngài Biện Tài, Thường Chiếu, Thần Nghi... Trải qua một quá trình biên soạn rồi đến thiền sư Ẩn Không là người hoàn tất việc biên soạn cuối cùng .

Thiền sư Ẩn Không, trong Thiền uyển tập anh không có truyện, nên không biết gì về ông. Tuy nhiên, nhờ một câu chú thích do người sau thêm vào sau truyện Thiền sư Thần Nghi, mà biết được ông là người ở tại Lượng Châu, huyện Na Ngạn (khi ấy bao gồm miền đất thuộc Lục Nam, Lục Ngạn và một phần huyện Yên Dũng của tỉnh Bắc Giang ngày nay), nên còn được đời gọi là Na Ngạn đại sư, thuộc thế hệ thứ 14 của phái thiền Vô Ngôn Thông. Ông được thầy trao truyền tập sử liệu vào năm 1216. Đến năm 1225, nhà Trần thành lập. Rất có thể sau năm này ông hoặc đệ tử của ông cho khắc in Thiền uyển tập anh (hoàn thành từ tập sử liệu vừa kể), cho nên Lê Quý Đôn và Phan Huy Chú đều chép là "do người đời Trần soạn".

Về văn bản
Không rõ Thiền uyển tập anh được khắc in lần vào năm nào, chỉ biết rằng đến đời vua Tự Đức chỉ còn bản trùng san (khắc in lại) do hòa thượng Thích Như Trí và các môn đồ khắc in ở chùa Tiên Sơn (Từ Sơn, Hà Bắc; nay thuộc Bắc Ninh) vào năm Vĩnh Thịnh thứ 11 (1715) đời vua Lê Dụ Tông.

Và cũng vì bản in này "trong đó có nhiều chỗ lầm từ chữ này sang chữ nọ, sai lầm khó đọc ra chữ gì" (Tựu trung lỗ ngư bất nhất, vận suyển san danh"), nên lúc bấy giờ có hòa thượng Thích Phúc Điền ở Bồ Sơn (Bắc Ninh) đã ra công hiệu chỉnh, làm thành quyển Thượng trong bộ sách gồm 2 quyển có tên là Trùng khắc Đại Nam thiền uyển truyền đăng tập lục, và cho khắc in vào đầu năm Kỷ Mùi (1859).

Trong quyển Thượng, có dòng phụ chú: "Thất tập nhân danh, cựu bản Tiên Sơn tự" (tên người biên tập đã thất truyền, căn cứ theo bản cũ ở chùa Tiêu Sơn). Riêng quyển Hạ không phải là quyển tiếp nối Thiền uyển tập anh, mà là hai cuốn khác cũng nói về Thiền học Việt Nam, đó là cuốn Tam tổ thực lục (nói về ba vị tổ Trúc Lâm đời Trần) và cuốn Ngự chế Thiền điển thống yếu kế đăng lục (do thiền sư Như Sơn ở chùa Hồng Phúc, ấn hành năm 1734).

Ngoài ra trước khi in, hòa thượng Phúc Điền đã viết thêm tiểu sử của năm vị thiền sư sống gần ông nhất vào tác phẩm của Như Sơn, đồng thời cũng ghi chép thêm những điều ông nghe về việc truyền thừa của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử đời Trần.

Giới thiệu sơ lược bản in 1715
Bản Thiền uyển tập anh được khắc in năm 1715, gồm 2 quyển. Đầu sách có một bài Tựa viết năm 1715 trong dịp khắc bản. Bài tựa này không mang tên tác giả, nhưng có mang ngày tháng là: "Khắc lại vào một ngày tháng Tư niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 11 triều Lê" (tức năm 1715). Sau bài Tựa có danh sách 14 người đã góp công và của vào việc ấn loát. Tiếp theo là 68 thiên truyện, gồm:
37 thiên chép tiểu truyện của 38 vị (truyện 11 chép chung hai vị) thiền sư thuộc phái Vô Ngôn Thông.
29 thiên chép tiểu truyện của 39 vị thiền sư thuộc phái Tỳ-ni-đa-lưu-chi.
Một thiên chép tiểu truyện của thiền sư Thảo Đường cùng danh sách gồm 18 vị thuộc thiền phái này.

Theo bản khắc in năm 1715 do Ngô Đức Thọ và Nguyễn Thúy Nga dịch, thì thứ tự các tiểu truyện như sau:

Mỗi tiểu truyện trên gần như là một tác phẩm độc lập, được trình bày khá thống nhất hành trạng của mỗi vị: lai lịch xuất thân, xuất gia, quá trình hành đạo và cuối cùng là viên tịch. Đặc biệt, ở mỗi tiểu truyện còn có những mẫu đối thoại về giáo lý, kệ thị tịch, các bài thơ đề tặng hay xướng họa...

Tuy nhiên vì những lý do nào đó, vẫn có một số tăng sĩ khá nổi danh nhưng không được Thiền uyển tập anh biên chép hay nhắc đến, như: Thiền sư Vô Ngại, Pháp sư Phụng Đình, Pháp sư Duy Giám, Thiền sư Tam Mạch, Thiền sư Vô Châu, v.v....

Nhận xét
Thiền uyển tập anh là một tác phẩm không những có giá trị về lịch sử Phật giáo Việt Nam mà còn là một tác phẩm truyện ký có giá trị về mặt văn học, triết học và văn hóa dân gian .

Tuy nhiên, bên cạnh một số tiểu truyện đã có vẻ là một đoản văn xuôi hoàn chỉnh, có khi in đậm màu sắc kỳ ảo và phần nào mang dáng dấp của truyện cổ tích hay truyện truyền kỳ (như truyện TS. Từ Đạo Hạnh, truyện TS. Ma Ha...), lại là những tiểu truyện quá vắn tắt và khô khan (như các truyện: TS. Biện Tài, TS. Định Huệ, TS. Đạo Lâm,...) thực sự không mấy hấp dẫn .

Chú thích

Sách tham khảo chính
 Nguyễn Lang (tức Thiền sư Thích Nhất Hạnh), Việt Nam Phật giáo sử luận (Tập 1). Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1992. Bản điện tử ở đây:  .
Phạm Ngọc Lan, mục từ "Thiền uyển tập anh" trong Từ điển văn học (bô mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nguyễn Đăng Na, Văn học thế kỷ X-XIV. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
Nhiều người soạn, Thiền uyển tập anh (Ngô Đức Thọ và Nguyễn Thúy Nga dịch từ bản chữ Hán được khắc in năm 1715). Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1990.
Nhiều người soạn, Thiền uyển tập anh (Lê Mạnh Thát dịch). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1999.

Tác phẩm Phật giáo Việt Nam
Thiền ngữ


title: Lasioglossum microsellatum

text:
Lasioglossum microsellatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1945