title: Núi Carmel

text:
Núi Carmel (tiếng Hebrew הַר הַכַּרְמֶל), Har HaKarmel, phiên âm tiếng Việt: Các-men, Ca-mê-lô, Cạc-mên, Cát Minh, nghĩa đen: vườn nho của Chúa); , Kármēlos; , Kurmul) là một dãy núi ven bờ biển ở miền bắc Israel, trải dài từ Địa Trung Hải về phía đông nam. Các nhà khảo cổ học đã phát hiện rượu nho cổ và các dụng cụ ép dầu ở nhiều địa điểm trên núi Carmel. Dãy núi này là khu dự trữ sinh quyển thế giới của UNESCO và một số thành phố nằm ở đây, đáng kể nhất là thành phố Haifa – thành phố lớn thứ ba của Israel - nằm ở sườn dốc phía bắc.

Địa lý và địa chất
Nhóm từ Núi Carmel được sử dụng trong 3 cách khác nhau:
 chỉ rặng núi dài 39 km (24 dặm), trải dài tới Jenin ở đông nam.
 chỉ rặng núi tây bắc dài 19 km (12 dặm) của dãy núi này.
 chỉ mũi đất cao ở đầu phía tây bắc của dãy núi này.

Dãy núi Carmel rộng xấp xỉ từ 6,5 tới 8 km (4 tới 5 dặm), dốc xuống phía tây nam dần dần, nhưng tạo thành một chỏm dốc ở mặt đông bắc cao 546 m (1.810 ft). Nó được gọi là Rom Carmel. Thung lũng Jezreel nằm ở ngay phía đông bắc. Dãy núi này hình thành một chướng ngại vật tự nhiên, cũng như thung lũng Jezreel tạo thành một hành lang tự nhiên, và do đó dãy núi và thung lũng đã có ảnh hưởng lớn đối với việc di trú và các sự xâm lược qua vùng Cận Đông qua thời gian. Thành hệ của núi là một hỗn hợp của đá vôi và đá lửa, chứa nhiều hang động và, được bao bọc trong nhiều đá núi lửa. Cạnh dốc của núi được bao phủ bởi các cây cối um tùm, trong đó có cây sồi, cây thông, cây olive và cây nguyệt quế.

Nhiều thành phố hiện đại nằm trên dãy núi này, trong đó có thành phố Yokneam ở ngọn phía đông, Zikhron Ya'aqov ở sườn dốc phía nam, thị trấn Druze của thành phố Carmel ở phần giữa của ngọn núi, và các thị trấn Nesher, Tirat Hakarmel cùng thành phố Haifa, ở mũi đất và chân của nó phía tây bắc. Cũng có một kibbutz (nông trường tập thể) nhỏ gọi là Bet Oren, nằm ở một trong các điểm cao nhất trong dãy núi về phía đông nam thành phố Haifa.

Lịch sử thời đồ đá cũ
Từ năm 1930 tới 1932, Dorothy Garrod đã khai quật 4 hang động và một số nơi ẩn náu bằng đá ở dãy núi Carmel tại el-Wad, el-Tabun và Es Skhul. Garrod đã phát hiện các di tích của người Neanderthal và người hiện đại thời đầu, trong đó có bộ xương của một phụ nữ người Neanderthal, gọi là Tabun I, được coi như một trong các vật hóa thạch của con người quan trọng nhất từ xưa tới nay được tìm thấy. Việc khai quật ở el-Tabun đã đem lại kỷ lục địa tầng học lâu nhất trong vùng, kéo dài 600.000 năm hoặc hơn nữa của hoạt động con người, từ đầu thời kỳ đồ đá cũ tới ngày nay, tiêu biểu cho khoảng 1 triệu năm tiến hóa nhân loại. Cũng có nhiều mộ mai táng người Neanderthals và loài người được bảo quản tốt, từ nhóm người du mục săn bắn, hái nhặt tới các xã hội nông nghiệp định cư tại chỗ ở đây, đều có tài liệu chứng minh. Xét chung (cả hai nhóm), các điều này nhấn mạnh ý nghĩa tột bậc của các hang động núi Carmel đối với việc nghiên cứu tiến hóa sinh học, văn hóa của con người trong khuôn khổ các sự thay đổi cổ-sinh thái."

Như một vị trí chiến lược
Do có các cây cối rậm rạp sum suê ở sườn đồi dốc và nhiều hang động ở sườn dốc hơn, núi Carmel trở thành sào huyệt của bọn tội phạm. Núi Carmel được coi là một nơi để trốn tránh Yahweh , như đã được ám chỉ trong sách Amos. Theo sách các Vua, Elisha đã đi thẳng tới núi Carmel sau khi nguyền rủa một nhóm trai trẻ vì họ chế nhạo ông và sự lên trời của tiên tri Elijah bằng lời nhạo báng: "Hãy lên đi, ông hói đầu!" Sau đó các con gấu đã từ rừng đi ra và xé xác 42 đứa trong bọn chúng. Điều này không nhất thiết ám chỉ là Elisha đã tìm nơi nương náu ở đây nhằm tránh sự trả thù của bọn chúng có thể xảy ra, mặc dù sự mô tả của sách Amos, về vị trí là nơi ẩn náu, theo đúng nguyên văn có niên đại sớm hơn chuyện kể về Elisha trong sách các Vua, và theo Strabo nó đã tiếp tục là nơi ẩn náu ít nhất cho tới thế kỷ thứ nhất.

Theo Epiphanius, và Josephus, núi Carmel đã là thành lũy của các người Essenes tới từ một nơi trong miền Galilee gọi là Nazareth.

Trong Thế chiến thứ nhất, núi Carmel đóng vai trò chiến lược quan trọng. Trận Megiddo (1918) diễn ra ở đầu một đèo xuyên qua núi Carmel, trông xuống thung lũng Jezreel từ hướng nam. Tướng Edmund Allenby chỉ huy quân Anh trong trận đánh này, trận đánh là bước ngoặt trong chiến tranh chống đế quốc Ottoman. Thung lũng Jezreel đã là nơi diễn ra nhiều trận đánh trước đây, trong đó có Trận Megiddo thế kỷ 15 trước Công Nguyên, rất có ý nghĩa lịch sử giữa người Ai Cập và người Canaan, nhưng chỉ do trận Megiddo năm 1918 mà núi Carmel tự nó đóng vai quan trọng, do các việc phát triển vũ khí đạn dược.

Như một vị trí thiêng liêng
Trong văn hóa của người Canaan cổ, các nơi cao thường được coi là linh thiêng, do đó cũng không ngoại trừ núi Carmel; Thutmose III ghi một mũi đất cao thiêng liêng trong lãnh thổ Canaan của ông, và nếu nó được coi ngang hàng với núi Carmel, như các nhà Ai Cập học (chẳng hạn như Maspero) tin tưởng, thì nó chỉ cho biết là núi đã được coi là thiêng liêng ít là từ thế kỷ 15 trước CN. Theo sách các Vua, có một bàn thờ Yahweh (GiaVê) trên núi này, đã bị đổ nát trong thời Ahab, nhưng được tiên tri Elijah dựng lại. Iamblichus mô tả Pythagoras tới thăm núi này vì tiếng tăm thiêng liêng của nó, nói rằng nó là núi thiêng liêng nhất trong các núi, và nhiều người bị cấm không được tới, trong khi Tacitus nói rằng có một oracle trên núi này, mà Vespasian đã tới xin ý kiến; Tacitus kể rằng có một bàn thờ ở đây, nhưng không có ảnh tượng gì trên bàn thờ, và không có một đền thờ nào chung quanh bàn thờ.

Tiên tri Elijah

Trong xu hướng chủ đạo Do Thái giáo, Kitô giáo, và Hồi giáo thì không thể phủ nhận là tiên tri Elijah có liên quan tới núi này, và ông được coi như thỉnh thoảng có cư ngụ trong một hang động trên núi. Trong sách các Vua, Elijah thách thức 450 tiên tri của thần Baal tới tranh cãi ở bàn thờ trên núi Carmel để xác định xem vị Chúa nào đích thực kiểm soát vương quốc Israel; vì chuyện kể được đặt trong thời cai trị của Ahab và sự liên kết của ông với các người Phoenicia, nên các học giả Kinh Thánh nghi ngờ vị thần Baal ở đây có thể là Melqart.

Theo sách các Vua I (đoạn 18:22-39), thì việc thách thức là xem vị chúa nào có thể khiến lửa đốt cháy hy lễ (dâng trên đống củi). Sau khi các tiên tri của thần Baal kêu cầu thất bại, thì tiên tri đã kêu cầu Chúa của mình khiến lửa từ trời xuống đốt cháy hy lễ (là một con bò giết thịt) trên đống củi đã tưới đẫm nước. Trong trình thuật này, thì sau khi đốt cháy hy lễ, các đám mây tụ lại, bầu trời đen ngòm rồi mưa đổ xuống xối xả, chấm dứt kỳ hạn hán kéo dài.

Truyền thuyết Hồi giáo đặt núi này ở một điểm gọi là El-Maharrakah, nghĩa là sự thiêu đốt. Năm 1958, các nhà khảo cổ học phát hiện một cái gì đó trên dãy núi này, giống như một bàn thờ, mà họ cho rằng có thể là bàn thờ của Elijah .

Dòng Carmel

Một dòng tu Công giáo đã được thiết lập trên núi Carmel trong thế kỷ 12, gọi là dòng Carmel. Người sáng lập là thánh Berthold (qua đời tại một nơi không biết rõ, sau năm 1185), ông là một người hành hương hoặc một người Thập tự chinh. Dòng được thiết lập trên nơi được cho rằng từng là vị trí hang động của Elijah, ở đầu tây bắc của dãy núi, cao trên mực nước biển; đây - có thể không trùng hợp – cũng là điểm thiên nhiên cao nhất của toàn dãy núi. Mặc dù không có chứng cứ tài liệu, nhưng truyền thuyết dòng Carmel cho rằng một cộng đoàn các ẩn sĩ người Do Thái đã sống tại nơi này từ thời tiên tri Elijah tới khi lập dòng ở đây.

Một tu viện Stella Maris (tu viện Đức Mẹ Sao Biển) được thành lập ở địa điểm này ngay sau khi thành lập Dòng để cung hiến Maria dưới dạng Đức Bà, Ngôi sao Biển. Vua Louis IX của Pháp đã từng tới thăm nơi này năm 1252. Dòng Carmel lớn mạnh, trở thành một trong các dòng tu Công giáo chủ yếu trên khắp thế giới. Trong thời Thập tự chinh tu viện này thường hay đổi chủ (giữa người Kitô giáo và người Hồi giáo). Dưới thời người Hồi giáo kiểm soát, nơi này được gọi là El-Maharrakah, nghĩa là nơi thiêu đốt, có ý ám chỉ tới trình thuật tiên tri Elijah thách thức các tiên tri của thần Baal nói trên. Năm 1799 tòa nhà được Napoléon biến thành một bệnh viện, nhưng năm 1821 nó bị phá hủy bởi pasha của Damascus. Sau đó một tu viện mới được xây dựng ngay trên hang động kế bên, hang đó nay hình thành hầm mộ dưới lòng nhà thờ của tu viện, được các tu sĩ gọi là hang Elijah.

Tôn giáo Baha'i

Núi Carmel được coi như nơi thiêng liêng đối với tôn giáo Baha'i trên khắp thế giới và là địa điểm của Trung tâm Bahá'í thế giới (Bahá’i World Centre) và Đền thờ Báb. Vị trí các nơi thiêng liêng của đạo Baha'i bắt nguồn từ việc bỏ tù người sáng lập tôn giáo này, Bahá'u'lláh, gần Haifa bởi đế quốc Ottoman trong thời dế quốc Ottoman cai trị Palestine.

Đền thờ Báb là kiến trúc trong đó đặt di hài của Báb, người sáng lập Bábism và người tiên phong của Bahá'u'lláh trong tôn giáo Baha'i. Vị trí chính xác của điện thờ trên núi Carmel do Bahá'u'lláh đích thân chỉ định và di hài của Báb được đặt yên nghỉ ngày 21.3.1909 trong một lăng tẩm gồm 6 phòng làm bằng đá địa phương. Kiến trúc của điện thờ với một mái vòm màu vàng bên trên lăng tẩm được hoàn thành năm 1953, và một loạt dãy terraces trang trí chung quanh điện thờ được hoàn thành năm 2001. Các đá cẩm thạch màu trắng được sử dụng ở đây cũng lấy từ núi Penteliko (Hy Lạp) mà các kiệt tác của thành Athen đã dùng.

Bahá'u'lláh, người sáng lập đạo Bahá'í, viết trên các tấm văn bản Lawh-i-Karmil, chỉ định khu vực chung quanh điện thờ làm vị trí của Trung tâm Bahá'í thế giới, cơ quan quản lý của đạo này; các tòa nhà của Trung tâm Bahá'i thế giới được xây sát bên các terraces trang trí, và được coi là the Arc.

Cộng đồng Hồi giáo Ahmadiyya
Cộng đồng Hồi giáo Ahmadiyya có một đền thờ Hồi giáo lớn nhất Israel ở núi Carmel gọi là đền thờ Mahmood.

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài

 Mount Carmel - BiblePlaces.com , pictures and text illuminating the biblical site

Khu bảo tồn sinh quyển của Israel
Núi của Israel
Vị trí khảo cổ ở Israel
Địa lý Israel
Kinh Thánh
Dòng Carmel
Đạo Baha'i
C
Di sản thế giới tại Israel
Haifa


title: Acalymma satellitium

text:
Acalymma satellitium là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Buri, São Paulo

text:
Buri là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 23º47'51" độ vĩ nam và kinh độ 48º35'34" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 590 m. Dân số năm 2004 ước tính là 19.324 người.

Địa lý

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 17.629
Dân số thành thị: 13.656
Dân số nông thôn: 3.973
 Nam giới: 9.270
 Nữ giới: 8.359

Mật độ dân số (người/km²): 14,75

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 29,34

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 65,27

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 3,20

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 86,96%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,701
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,636
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,671
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,797
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông Apiaí-Guaçu
 Sông Paranapitanga

Các xa lộ
 SP-189

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Buri trên WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Vĩnh Lợi (định hướng)

text:
Vĩnh Lợi có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu
 Phường Vĩnh Lợi, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
 Xã Vĩnh Lợi, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang
 Xã Vĩnh Lợi, huyện Tân Hưng, tỉnh Long An
 Xã Vĩnh Lợi, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng
 Xã Vĩnh Lợi, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang
 Phường cũ Vĩnh Lợi thuộc thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay tương ứng với hai phường Phú Hội và Phú Nhuận
 Xã cũ Vĩnh Lợi thuộc huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Minh Hải; nay tương ứng với một phần thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu.
 Tên cũ của xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.


title: Colostethus furviventris

text:
Colostethus furviventris là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Grant, T. & Castro, F. 2004. Colostethus furviventris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Động vật lưỡng cư Colombia


title: America's Next Top Model, Mùa thi 10

text:
{{Thông tin truyền hình
| show_name = America's Next Top Model, Mùa thi 10
| image =
| caption = Ảnh quảng cáo cho Mùa 10 của America's Next Top Model
| format = Truyền hình thực tế
| runtime = 60 phút
| creator = Tyra Banks
| judges = Tyra Banks Nigel Barker J. Alexander Paulina Porizkova
'''Nhạc chủ đề"Feedback"
Thể hiệnJanet Jackson</td>
| developer = Ken MokKenya Barris
| executive_producer = Tyra BanksKen MokDaniel Soiseth
| country =  Mỹ
| network = The CW
| network_vn = Channel V
| first_aired = 20 tháng 2
| last_aired = 14 tháng 5, 2008
| first_aired_vn = 11 tháng 1
| last_aired_vn = 5 tháng 4, 2009
| num_episodes = 13
| preceded_by = Mùa 9
| followed_by = Mùa 11
| website = http://cwtv.com/shows/americas-next-top-model10
| imdb_id = 0363307
| tv_com_id = 14888
}}America's Next Top Model, Mùa thi 10 là chương trình thứ mười của loạt chương trình America's Next Top Model và là mùa thi thứ tư lên sóng của kênh The CW. Biểu ngữ mùa này là: "Gương mặt mới, Phong cách mới, New York". Bài hát "Feedback" được chọn làm nhạc nền cổ động mùa thi, do Janet Jackson thể hiện.

Điểm đến quốc tế đó là thành Roma cho top 6, đây cũng đã từng là điểm dừng chân cho mùa thi thứ hai.
Mùa thi này có một số thay đổi:
 Nhà chung được dời trở về New York (sau khi được đặt ở Los Angeles kể từ mùa thi 4).
 Số lượng thí sinh cũng tăng lên con số 14 (ngay sau khi giảm xuống 13 kể từ mùa thi 5).
 Người mẫu người Séc Paulina Porizkova thay thế vị trí của Twiggy vì Twiggy có chút rắc rối trong thời gian biểu..

Người chiến thắng được nhận các giải thưởng như sau:
 Một hợp đồng với công ty đào tạo người mẫu hàng đầu thế giới Elite Model Management
 Người mẫu trang bìa cho tạp chí Seventeen cùng 6 trang báo đặc biệt.
 Một hợp đồng quảng cáo giá trị hơn của thương hiệu mỹ phẩm CoverGirl trị giá $100.000 và xuất hiện trên tấm bảng quảng cáo mỹ phẩm CoverGirl treo tại quảng trường Thời đại ở New York.

Quán quân mùa 10 là Whitney Thompson, 20 tuổi, đến từ Atlantic Beach, tiểu bang Florida. Thompson là người mẫu ngoại cỡ đầu tiên giành được chiến thắng.

 Thí sinh
(Tính tuổi lúc tham gia chương trình)

 Hội đồng giám khảo
Tyra Banks
J. Alexander
Nigel Barker
Paulina Porizkova

 Thành viên khác trong đoàn làm phim
 Jay Manuel, đạo diễn nghệ thuật
 Sutan, chuyên viên trang điểm
 Christian Marc, nhà tạo mẫu tóc
 Anda & Masha, chuyên viên phục trang

 Thứ tự gọi tên

 Thí sinh quyết định ngừng thi
 Thí sinh bị loại
 Thí sinh chiến thắng chung cuộc

Trong tập 1, từ 21 cô gái được giảm xuống còn 13 người. Sau khi Anya được chọn, Tyra quyết định chọn thêm một người nữa là Dominique.
Tập 8 là tập tổng kết về những sự kiện đáng nhớ của mùa.

 Hướng dẫn chụp ảnh Tập 1: Thẻ học sinh; Ảnh nghệ thuật (casting) Tập 2: Vô gia cư Tập 3: Đồ lót do Elle Macpherson thiết kếTập 4: Công nghiệp đóng gói thịt bò Tập 5: Ảnh đẹp với sơn nước Tập 6: Âm nhạc đa thể loại Tập 7: Fuerzabrut trong hồ bằng mylarTập 9: Hành khách của chuyến bay quốc tế Tập 10: Phim quảng cáo cho CoverGirl Vibrant Hue Lipstick bằng tiếng Ý Tập 11: Thiết kế cho thành Rome Tập 12: Bức ảnh của Paparazzi – Thợ săn ảnhTập 13: Quảng cáo cho CoverGirl LashBlast Mascara; Chụp ảnh bìa cho tạp chí Seventeen

 Thay đổi vẻ ngoài Aimee: Nhuộm đỏ và thêm mái ngốAllison: Nhuộm màu đồng và làm dày tócAmis: Nối nhiều gợn tóc vàngAnya: Nhuộm màu bạc kimClaire: Cắt tóc hai bên mang tai và nhuộm trắng (tẩy tóc)Dominique: Cắt ngắn và nhuộm nâu sẫm; sau đó chuyển sang nhuộm màu vàng nâuFatima: Nối dây tóc màu nâu hạt dẻ, tóc nâu đen dài và gợi cảmKatarzyna: Nhuộm đen; sau đó đổi thành cắt ngắnLauren: Nối dây tóc vàng và đỏ highlightMarvita: Tóc bờm ngựaStacy Ann: Tóc ngắnWhitney:''' Nối tóc

Liên kết ngoài
 Khoảnh khắc Top Model 10

Chú thích

10
Truyền hình năm 2008


title: Palaeorhiza ferruginea

text:
Palaeorhiza ferruginea là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1911


title: Mirosternus peles

text:
Mirosternus peles là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

peles


title: Danh sách tiểu hành tinh: 9801–9900

text:
|-
| 9801 - ||  || 31 tháng 3 năm 1997 || Socorro || LINEAR
|-
| 9802 - ||  || 2 tháng 4 năm 1997 || Socorro || LINEAR
|-
| 9803 - ||  || 2 tháng 4 năm 1997 || Socorro || LINEAR
|-
| 9804 - || 1997 NU || 1 tháng 7 năm 1997 || Wise || E. O. Ofek
|-
| 9805 - || 1997 NZ || 1 tháng 7 năm 1997 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 9806 - ||  || 10 tháng 7 năm 1997 || Xinglong || Beijing Schmidt CCD Asteroid Program
|-
| 9807 - ||  || 27 tháng 9 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9808 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9809 Jimdarwin ||  || 13 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 9810 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9811 Cavadore || 1998 ST || 16 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 9812 Danco ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9813 Rozgaj ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 9814 Ivobenko ||  || 23 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 9815 Mariakirch || 2079 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9816 von Matt || 2643 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9817 Thersander || 6540 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9818 Eurymachos || 6591 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9819 Sangerhausen || 2172 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9820 Hempel || 3064 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9821 Gitakresáková || 4033 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9822 Hajduková || 4114 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9823 Annantalová || 4271 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9824 Marylea || 3033 T-2 || 30 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9825 Oetken || 1214 T-3 || 17 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9826 Ehrenfreund || 2114 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9827 - ||  || 8 tháng 10 năm 1958 || Flagstaff || LONEOS
|-
| 9828 Antimachos || 1973 SS || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9829 Murillo ||  || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9830 - ||  || 7 tháng 11 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 9831 Simongreen || 1979 QZ || 22 tháng 8 năm 1979 || La Silla || C.-I. Lagerkvist
|-
| 9832 ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 9833 Rilke ||  || 21 tháng 2 năm 1982 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 9834 Kirsanov ||  || 14 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 9835 - || 1984 UD || 17 tháng 10 năm 1984 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 9836 Aarseth || 1985 TU || 15 tháng 10 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 9837 - ||  || 12 tháng 1 năm 1986 || Anderson Mesa || I. K. Horowitz
|-
| 9838 Falz-Fein ||  || 4 tháng 9 năm 1987 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 9839 Crabbegat ||  || 11 tháng 2 năm 1988 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9840 - ||  || 8 tháng 9 năm 1988 || Đài thiên văn Brorfelde || P. Jensen
|-
| 9841 - || 1988 UT || 18 tháng 10 năm 1988 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 9842 Funakoshi ||  || 15 tháng 1 năm 1989 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 9843 - ||  || 4 tháng 1 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9844 Otani ||  || 23 tháng 11 năm 1989 || Yatsugatake || Y. Kushida, O. Muramatsu
|-
| 9845 Okamuraosamu ||  || 27 tháng 3 năm 1990 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 9846 - ||  || 29 tháng 7 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9847 - ||  || 25 tháng 8 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9848 Yugra ||  || 26 tháng 8 năm 1990 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 9849 - ||  || 14 tháng 9 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9850 - ||  || 9 tháng 10 năm 1990 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9851 Sakamoto ||  || 24 tháng 10 năm 1990 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 9852 - || 1990 YX || 24 tháng 12 năm 1990 || Geisei || T. Seki
|-
| 9853 - ||  || 7 tháng 1 năm 1991 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9854 Karlheinz ||  || 15 tháng 1 năm 1991 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 9855 - || 1991 CU || 7 tháng 2 năm 1991 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9856 - || 1991 EE || 13 tháng 3 năm 1991 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 9857 - || 1991 EN || 10 tháng 3 năm 1991 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9858 - ||  || 18 tháng 7 năm 1991 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 9859 Van Lierde ||  || 3 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9860 Archaeopteryx ||  || 6 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9861 Jahreiss ||  || 9 tháng 9 năm 1991 || Đài quan sát Tautenburg || L. D. Schmadel, F. Börngen
|-
| 9862 - ||  || 13 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9863 Reichardt ||  || 13 tháng 9 năm 1991 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen, L. D. Schmadel
|-
| 9864 - ||  || 13 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9865 Akiraohta ||  || 3 tháng 10 năm 1991 || Toyota || |K. Suzuki, T. Urata
|-
| 9866 Kanaimitsuo ||  || 15 tháng 10 năm 1991 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 9867 - || 1991 VM || 3 tháng 11 năm 1991 || Yakiimo || A. Natori, T. Urata
|-
| 9868 - ||  || 4 tháng 11 năm 1991 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9869 Yadoumaru ||  || 9 tháng 2 năm 1992 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 9870 Maehata || 1992 DA || 24 tháng 2 năm 1992 || Geisei || T. Seki
|-
| 9871 Jeon ||  || 28 tháng 2 năm 1992 || Kitami || T. Fujii, K. Watanabe
|-
| 9872 Solf ||  || 27 tháng 2 năm 1992 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 9873 - || 1992 GH || 9 tháng 4 năm 1992 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9874 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 9875 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 9876 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 9877 - ||  || 18 tháng 9 năm 1993 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9878 Sostero || 1994 FQ || 17 tháng 3 năm 1994 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo
|-
| 9879 Mammuthus ||  || 12 tháng 8 năm 1994 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9880 Stegosaurus ||  || 12 tháng 8 năm 1994 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9881 - || 1994 SE || 25 tháng 9 năm 1994 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9882 Stallman ||  || 28 tháng 9 năm 1994 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 9883 - ||  || 8 tháng 10 năm 1994 || Camarillo || J. E. Rogers
|-
| 9884 Příbram ||  || 12 tháng 10 năm 1994 || Kleť || M. Tichý, Z. Moravec
|-
| 9885 Linux ||  || 12 tháng 10 năm 1994 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 9886 Aoyagi ||  || 8 tháng 11 năm 1994 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 9887 - || 1995 AH || 2 tháng 1 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9888 - || 1995 CD || 1 tháng 2 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9889 - ||  || 28 tháng 3 năm 1995 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9890 - ||  || 20 tháng 9 năm 1995 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9891 Stephensmith ||  || 15 tháng 12 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9892 - ||  || 27 tháng 12 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9893 - ||  || 12 tháng 1 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9894 - ||  || 23 tháng 1 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9895 - ||  || 27 tháng 1 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9896 - ||  || 22 tháng 1 năm 1996 || Socorro || Lincoln Laboratory ETS
|-
| 9897 Malerba ||  || 14 tháng 2 năm 1996 || Asiago || M. Tombelli, U. Munari
|-
| 9898 - || 1996 DF || 18 tháng 2 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9899 - || 1996 EH || 12 tháng 3 năm 1996 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 9900 Llull ||  || 13 tháng 6 năm 1997 || Majorca || M. Blasco
|-

Tham khảo


title: Heterocrepidius granulatus

text:
Heterocrepidius granulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Heterocrepidius


title: (48561) 1993 UZ2

text:
{{DISPLAYTITLE:(48561) 1993 UZ2}}

(48561) 1993 UZ2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 21 tháng 10 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 48001–49000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Habropoda dammersi

text:
Habropoda dammersi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Habropoda
Động vật được mô tả năm 1937


title: Copelatus collarti

text:
Copelatus collarti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Hoằng Nhẫn

text:
Hoằng Nhẫn (zh. hóngrěn 弘忍, ja. gunin), cũng được gọi là Hoằng Nhẫn Hoàng Mai , là Thiền sư Trung Quốc, vị Tổ thứ năm của Thiền tông. Sư kế thừa tổ nghiệp từ Tứ Tổ Đạo Tín, dưới sự giáo hóa của sư, Thiền Tông phát triển thịnh hành, có nhiều người đắc pháp nên người đời tôn xưng là Pháp Môn Đông Sơn, lấy tư tưởng của Kinh Kim Cương Bát Nhã thay thế cho Kinh Nhập Lăng Già. Sư có nhiều môn đệ, trong đó nổi bật nhất là hai vị đại sư hình thành nên hai tư tưởng Thiền khác nhau: Lục Tổ Huệ Năng sáng lập Thiền Nam Tông, chủ trương Đốn Ngộ, về sau trở thành Thiền Tông chính tông và Hòa Thượng Thần Tú sáng lập Thiền Bắc Tông, chủ trương Tiệm Tu.

Cơ duyên
Sư họ Chu, quê ở Hoàng Long Mai (Kỳ Châu), khi sinh ra đã có dị tướng. Lúc trẻ, sư đi chơi gặp một vị đại sư khen rằng: “Đứa trẻ này chỉ kém Như Lai có bảy tướng”.

Ngày nọ, Tứ Tổ Đạo Tín đến huyện Hoàng Mai, trên đường gặp sư, khi ấy sư còn là đứa trẻ 7 tuổi. Thấy sư thanh tú, kỳ lạ, khác hẳn những trẻ bình thường khác. Tổ hỏi:“Con tính (họ) gì?“, Sư đáp: “Tình thì có, nhưng không phải tính thường“. Tổ hỏi: “ Là tánh gì?“, Sư đáp: “Là tính Phật“. Tổ hỏi: “Con không có tính (họ) à?“, Sư đáp:“ Tính vốn không, nên không có“.

Tổ biết ngay đây là pháp khí. Ngài bảo thị giả đến nhà sư , xin cho sư được phép xuất gia. Người mẹ cho là vốn có duyên xưa , mặt không lộ vẻ từ chối, liền cho con xuất gia theo Tổ làm đệ tử cho đến khi được phó Pháp, truyền Y.

Một hôm Tổ đọc kệ truyền pháp cho sư :

Phiên âm:

Hoa chủng hữu sinh tính

Nhân địa hoa sinh sinh

Đại duyên dữ tánh hợp

Đương sinh, sinh bất sinh.

Tạm dịch:

Giống hoa có tính sinh

Do đất hóa nảy sinh

Đại duyên cùng tính hợp

Đương sinh, sinh chẳng sinh.

Hoằng pháp
Sau khi Tứ tổ qua đời, sư thành lập một Thiền viện trên núi Hoàng Mai. Nơi đây xảy ra chuyện truyền y bát cho Huệ Năng và sự phân chia của Thiền tông ra Nam thiền và Bắc thiền, biểu hiệu của một bước ngoặt lớn trong lịch sử Thiền tông Trung Quốc.

Niên hiệu Thượng Nguyên năm thứ hai, sư nói với các môn đệ: "Việc ta nay đã xong, đến lúc phải đi thôi". Rồi vào thất, ngồi an nhiên thị tịch, thọ 74 tuổi. Đệ tử xây tháp thờ núi tại Đông Sơn, Hoàng Mai. Vua Đường Đại Tông ban hiệu là Đại Mãn Thiền sư, tháp hiệu Pháp Vũ.

Pháp ngữ
Có người hỏi rằng: “Người học tập Phật pháp sao không ở chốn thành thị, tại nơi mọi người tụ tập, mà phải cư trú chốn núi non?“. Sư đáp: “ Cây gỗ dùng để cất nhà lớn, bổn lai phải xuất xứ từ sơn cốc âm u, không thể ở tại nơi người tụ hội mà trưởng thành. Bởi vì xa nhân quần thì không bị dao búa chặt róc tổn thương, có thể từ từ lớn lên thành đại thọ, ngày sau mới có thể dùng làm rường cột. Do đó mà người học tập Phật pháp nên ở tại hang hốc mà di dưỡng tinh thần, xa lánh trần thế phiền não huyên náo, nên tại chôn núi sâu tu dưỡng tính tình, lâu dài từ biệt tạp nhiễm của thế tục. Trước mắt không có tục vật, trong tâm tự nhiên an ninh. Việc học Thiền giống như trồng cây, khiến cho ra hoa kết quả".

Sách tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Thích Thanh Từ: Thiền sư Trung Hoa I-III. TP HCM 1990, 1995.
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Trung Quốc
Đại sư Phật giáo
Sinh năm 601
Mất năm 674


title: ISDN

text:
Trong lĩnh vực viễn thông, ISDN (Integrated Services Digital Network-Mạng số tích hợp đa dịch vụ) là công nghệ băng hẹp được sử dụng rộng rãi, cho phép truyền dữ liệu số hóa từ một hệ thống cuối (máy chủ) gia đình qua đường điện thoại ISDN tới một công ty điện thoại. Ban đầu, ISDN ra đời vào năm 1976 được thiết kế cho việc truyền dữ liệu số giữa hai đầu của một hệ thống điện thoại, nó còn là một công nghệ mạng quan trọng cho phép truy nhập tốc độ cao (ví dụ 128 Kbps) từ nhà tới một mạng dữ liệu (ví dụ Internet).

Nhược điểm của công nghệ là chỉ truyền dịch vụ thoại và chuyển mạch gói tốc độ thấp. Nó không thích hợp cho chuyển mạch gói tốc độ cao và thời gian chiếm giữ lâu dài.

Kiến trúc giao thức
Từ quan điểm của tiêu chuẩn OSI, pin ISDN bao gồm ba giao thức:

 Lớp vật lý
 Lớp liên kết dữ liệu (lớp liên kết dữ liệu, 'DLL').
 Lớp mạng (lớp mạng), giao thức ISDN,

Từ quan điểm của giao diện với người dùng, các giao thức cho tương tác mạng người dùng và các giao thức cho tương tác người dùng-người dùng được bao gồm trên lớp mạng.

Trong ngữ cảnh của mô hình OSI, các giao thức được xác định hoặc được tham chiếu trong ISDN. Vì ISDN về cơ bản không khác biệt với các lớp người dùng từ 4 đến 7, nên chỉ truy cập các lớp từ 1 đến 3. Lớp 1, được định nghĩa trong I.430 và I.431, chỉ định giao diện vật lý cho cả truy cập cơ bản là chính.

Sự khác biệt với mô hình OSI là:

Nhiều giao thức liên quan đến nhau.
Cuộc gọi đa phương tiện.
Kết nối đa điểm.
Đối với kênh D, chuẩn hóa lớp liên kết dữ liệu mới đã được xác định, LAPD (thủ tục truy cập liên kết trên kênh D), giao thức của lớp liên kết ISDN xuất phát từ LAP-B (thủ tục truy cập liên kết, cân bằng). Tiêu chuẩn hóa này dựa trên HDLC, được sửa đổi để đáp ứng các yêu cầu của ISDN. Tất cả truyền trên kênh D xảy ra ở dạng khung LAPD được tăng giữa thiết bị thuê bao và phần tử chuyển mạch ISDN. Ba ứng dụng được xem xét: báo hiệu điều khiển, chuyển mạch gói và đo từ xa.

Kênh B có thể được sử dụng để chuyển mạch, mạch bán cố định và chuyển mạch gói. Đối với chuyển mạch, một mạch được xây dựng trên kênh B theo yêu cầu.

Mạch bán cố định là mạch kênh B đã được thiết lập thỏa thuận trước giữa người dùng được kết nối và mạng. Cả kết nối chuyển mạch và mạch bán cố định, các trạm được kết nối trao đổi thông tin như thể một liên kết trực tiếp song công hoàn toàn đã được thiết lập.

Trong trường hợp chuyển mạch gói, kết nối chuyển mạch được thiết lập trên kênh B giữa người dùng và nút chuyển gói bằng giao thức kênh D.

Tham khảo

 Kurose, James F.; Keith W. Ross: Computer Networking: A Top-down Approach Featuring the Internet. Addison-Wesley.

Internet
Viễn thông
Điện thoại
Truy cập mạng
Tầng liên kết (Bộ giao thức Internet)


title: Eufriesea combinata

text:
Eufriesea combinata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1897


title: Argia kokama

text:
Argia kokama là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia kokama được Calvert miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: Isotes propinqua

text:
Isotes propinqua là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Luperus acutipennis

text:
Luperus acutipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1867.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Coelioxys grindeliae

text:
Coelioxys grindeliae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1900


title: Idia parvulalis

text:
Idia parvulalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm nơi đặc trưng của nó, the Santa Catalina Mountains ở tây nam Arizona.

Liên kết ngoài
Moths of Southeastern Arizona

Chú thích

Idia
Santa Catalina Mountains


title: Chiến dịch Bắc Tây Nguyên 1972

text:
Chiến dịch Tây Nguyên hay Chiến dịch Bắc Tây Nguyên là một chiến dịch tiến công của các lực lượng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam vào Quân lực Việt Nam Cộng hòa diễn ra tại Bắc Tây Nguyên trong Chiến dịch Xuân Hè 1972.

Hoàn cảnh trước khi chiến sự xảy ra
Theo dự đoán của các tướng lĩnh Hoa Kỳ tại Việt Nam, vào năm 1972 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGP) sẽ mở nhiều mặt trận lớn tại khu vực thuộc Vùng I và Vùng II chiến thuật của VNCH, vì thế kế hoạch bình định và phát triển phải nhanh chóng hoàn thành trong năm 1971, để các đơn vị chính quy của Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) có thể rảnh tay đối đầu với Quân Giải phóng vào năm 1972.

Bộ tham mưu của MACV nhận định cho rằng, mũi tiến công chính QGP sẽ nhằm vào Vùng II. Chính vì thế, tháng 5 năm 1971, John Paul Vann, một cựu Trung tá Lục quân Hoa Kỳ được đánh giá là có nhiều kinh nghiệm về bình định phát triển, được tướng Creighton Abrams, tư lệnh MACV, bổ nhiệm làm cố vấn cho Tư lệnh Quân đoàn II và Quân khu II, Trung tướng Ngô Du.

Khi nhận vai trò Cố vấn toàn quyền cả về quân sự lẫn dân sự của Vùng II, dựa vào những cung cấp tình báo, John Paul Vann đưa ra phán đoán sư đoàn 312 Quân đội Nhân dân Việt Nam đang dưỡng quân tại Thanh Hóa, trong tháng 2 năm 1972 sẽ di chuyển vào vùng 3 biên giới để tham chiến. Do đó, để tăng khả năng xác thực, tháng 1 năm 1972, phía Mỹ và VNCH đã cho tăng cường các hoạt động trinh sát và thu thập thông tin về hoạt động của đối phương. Nhờ bắt được một tân binh QGP, họ đã nắm được thông tin Sư đoàn 320 QGP (còn gọi là Sư đoàn 320A) vừa được bổ sung thêm quân số từ Thanh Hóa vào khu vực Ngã 3 biên giới.

Được củng cố bởi phán đoán QGP sẽ tập trung tấn công chính tại chiến trường Tây Nguyên trong năm 1972, John Paul Vann cho xây dựng một kế hoạch phản kích tương tự kế hoạch mà tướng Walton Walker đã dùng đánh bại quân Bắc Triều Tiên năm 1953. Theo đó, QLVNCH sẽ thực hiện các động thái nhằm bẫy Sư đoàn 320 đối phương tiến sâu vùng Tân Cảnh - Dakto thuộc Kon Tum rồi sẽ tiêu hao sinh lực sư đoàn này bằng hỏa lực pháo đài bay B-52. Sau đó, các lực lượng QLVNCH sẽ tấn công xóa sổ đối phương trong khu vực.

Bố trí binh lực hai bên
Dựa trên kế hoạch này, đầu tháng 2 năm 1972, tướng Ngô Du đã ra lệnh cho di chuyển 2 trung đoàn bộ binh 42 và 47, cùng với Sở chỉ huy tiền phương và toàn bộ lực lượng pháo binh (khoảng 10 tiểu đoàn) và chiến xa (khoảng 10 chi đoàn) của Sư đoàn 22 Bộ binh, lên Tân Cảnh để giao chiến với Sư đoàn 320 đối phương. Ngoài ra, Liên đoàn 22 Biệt động quân được tăng cường tại các căn cứ biên phòng, đặc biệt là đồn Ben Het, để bảo vệ các tuyến giao thông đi vào Vùng II.

Ban cố vấn và bộ tham mưu của tướng Ngô Du cũng đề phòng đối phương sẽ dùng Sư đoàn 2 để tập kích vào Kontum nên cũng đã yêu cầu Bộ Tổng tham mưu VNCH tăng cường thêm lữ đoàn Nhảy dù số 2 để làm lực lượng trừ bị tại Kontum và sẵng sàng ứng cứu cho Tân Cảnh khi cần thiết.

Để dễ dàng chỉ huy, tướng Ngô Du đã cho điều động Đại tá Lý Tòng Bá vào chức vụ Tư lệnh Sư đoàn 23 và Đại tá Lê Đức Đạt làm Tư lệnh Sư đoàn 22. Toàn bộ Vùng II được đưa vào tình huống chuẩn bị.

Về phía QGP, các kế hoạch chuẩn bị cho việc mở cuộc tấn công chiến lược năm 1972 trên toàn miền Nam đã hoàn tất, trong đó mặt trận Trị - Thiên được chọn là hướng tấn công chủ yếu. Mục tiêu của QGP là tấn công thẳng vào các hệ thống phòng thủ chiến lược của Việt Nam Cộng hòa, nhằm làm mất uy tín chính sách Việt Nam hóa chiến tranh và cầm chân tối đa các lực lượng chủ lực của đối phương, phá vỡ chương trình bình định nông thôn của chính phủ Việt Nam Cộng hòa, và nâng cao vị thế trước khi diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình cuối cùng.

Phối hợp với chiến trường chính, tại Tây Nguyên, Thiếu tướng Hoàng Minh Thảo, Tư lệnh Mặt trận B3, đã điều động binh lực của 2 sư đoàn 320 (gồm 3 trung đoàn 52, 64 và 48) và 2 (gồm 2 trung đoàn 1 và 141), 4 trung đoàn bộ binh độc lập (66, 95, 28 và 24), trung đoàn đặc công 400, 2 trung đoàn pháo binh, 1 tiểu đoàn tăng thiết giáp (37 xe) và 6 tiểu đoàn pháo phòng không. Ngoài ra còn có sự tham gia của các lực lượng vũ trang tại địa phương. Tổng binh lực tham gia khoảng 47.000 người.

Từ ngày 15 đến ngày 25 tháng 3, tiểu đoàn công binh thuộc sư đoàn 320A QGP đã làm giả hai con đường cơ giới phía Tây Bắc thị xã Kon Tum. Tướng Ngô Du liền điều Lữ đoàn dù 2 ra phá đường. Sư 320A dùng Trung đoàn 52 chặn đánh nhưng không truy kích. Ngày 23 tháng 3, Liên đoàn 22 Biệt động quân tiếp tục tiến ra phá đường, cũng bị Trung đoàn 52 chặn đánh.. Ngày 24 tháng 3, Trung đoàn 28 (độc lập) cắt đứt đường 14 ở Diên Bình, bao vây Võ Định. Ngày 26 tháng 3, Trung đoàn 95, Tiểu đoàn 6 (bảo vệ 559) và Đại đội 1 (địa phương) cắt đường 14 ở Chư Thoi, Tân Phú (nam Kon Tum).

Trong hồi ký "Kon Tum trong ký ức tôi" của thiếu tướng Vương Tuấn Kiệt - nguyên tham mưu trưởng Mặt trận Tây Nguyên, đã nói lên đóng góp to lớn của nhân dân Đăk Tô đối với Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong chiến dịch này: "… Ngày ấy các phương tiện cơ giới rất hạn chế, tất cả chỉ nhờ vào đôi vai của bộ đội mình và đồng bào địa phương. Mà bộ đội thì còn phải lo cho công tác chiến đấu. Do đó hầu như tất cả công việc chuẩn bị đều dựa vào dân (mà cụ thể là dân công). Họ mở đường, kéo pháo, lo vận chuyển vũ khí đạn dược, gùi gạo vào các vị trí tập kết... Đồng bào các dân tộc H80 qua đôi vai của mình đã gùi hàng trăm tấn vũ khí đạn dược, lương thực phục vụ cho trận đánh… Chính nhờ có công tác chuẩn bị tích cực chu đáo đó mà bộ đội ta đã đánh thắng giòn dã, đập tan tuyến phòng ngự Đăk Tô - Tân Cảnh tháng 4/1972…"

Diễn biến chiến dịch

Hướng cụm cứ điểm biên phòng phía Tây sông Poko
Ngày 30 tháng 3, 2 trung đoàn 52 và 64 cùng một tiểu đoàn của trung đoàn 48, sư 320 (QGP), đồng loạt tấn công 5 tiền đồn phía Tây sông Poko do 3 tiểu đoàn Biệt động quân QLVNCH đóng giữ. Tướng Ngô Du điều 2 tiểu đoàn của Lữ đoàn dù 2 từ Tân Cảnh về các cứ điểm phía Tây sông Poko để tăng cường phòng thủ, điều Trung đoàn 47 đánh ra tăng phái cho 2 đại đội quân địa phương chốt giữ Ngọc Rinh Rua và Ngọc Bờ Biêng, lập 2 căn cứ hỏa lực đặt tên là "Delta" và "Charlie", trang bị pháo Bofors và đại liên Vulcan trên các sườn đồi phía Nam Tân Cảnh để yểm trợ hỏa lực chống lại sự tấn công của QGP. John Paul Vann cũng cho gọi thêm máy bay cường kích Hoa Kỳ từ Thái Lan đến ném bom xung quanh các cứ điểm này. Do bị lộ trận địa, công tác chỉ huy, phối hợp hiệp đồng pháo binh - bộ binh - phòng không chưa chặt chẽ, thông tin liên lạc kém, bị không quân Mỹ và pháo binh QLVNCH oanh tạc mạnh mẽ, Trung đoàn 52 bị thương vong nhiều. Bộ chỉ huy QLVNCH cho rằng "kế hoạch này phối trí tốt đẹp lúc đầu".

Sau khi bổ sung quân số và điều chỉnh lại đội hình, ngày 31 tháng 3, Trung đoàn 52 (QGP) tiếp tục tấn công, chiếm các cứ điểm Ngọc Rinh Rua và Ngọc Bờ Biêng, cô lập 3 cứ điểm khác ở tây sông Poko..

Từ ngày 3 tháng 4 đến ngày 11 tháng 4, Trung đoàn 52 (sư 320A) tiếp tục tấn công cứ điểm "Charlie" (1049), Trung đoàn 64 QGP tấn công cứ điểm "Rocket Ridge" (1015). Các cứ điểm khi đó đều đã được tăng viện bằng các tiểu đoàn của Lữ đoàn 2 Dù. Cuộc tấn công diễn ra nhiều đợt, bị pháo binh, không quân, đặc biệt là các phi cơ AC-130 Spectre gắn súng máy bắn ngăn chặn suốt ngày đêm, phía QGP chỉ có pháo phòng không tầm thấp 12,7 và 14,5 mm nên khả năng ngăn chặn hỏa lực phòng không là khá yếu. Đến lúc 22h30 ngày 11 tháng 4, Trung đoàn 52 (sư 320A) chiếm được căn cứ "Charlie". Tiểu đoàn dù 11 (QLVNCH) bị thiệt hại phải rút về Võ Định; tiểu đoàn trưởng Nguyễn Đình Bảo bị tử thương.

Cố vấn John Paul Vann yêu cầu Sư đoàn 22 QLVNCH phải dụ Sư đoàn 320A QGP vào thật sâu để dùng B-52 tiêu diệt. Ngày 14 tháng 4, 9 máy bay B-52 ném bom hủy diệt căn cứ "Charlie" trong khi nhiều thương binh QLVNCH còn đang ở đó và các tử sĩ QLVNCH chưa được chôn cất. Trung đoàn 52 cũng bị thiệt hại do không kịp rút ra phòng tránh..

Ngày 15 tháng 4, Trung đoàn 64 (Sư 320A) đánh chiếm cứ điểm "Rocket Ridge" (1015), đánh tan Tiểu đoàn dù 11 (Lữ dù 3), bắn rơi 9 máy bay trực thăng. Cùng ngày, trung đoàn 48 (sư 320A) chiếm cứ điểm "Delta" (1338) và phục kích toán quân còn lại của tiểu đoàn dù 11 chạy về đây. Ngày 19 tháng 4, trung đoàn 24 (độc lập) Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công tuyến Plei Cần - Đắc Moi, tiêu diệt 287 quân trong số 350 quân của tiểu đoàn 1, trung đoàn 42 QLVNCH đóng tại đây. Ngày 20 tháng 4, để tăng cường cho mặt trận Quảng Trị, Bộ Tổng Tham mưu VNCH đã rút Lữ Dù 2 ra khỏi mặt trận này và được không vận ra Huế. Trung đoàn 53 (Sư đoàn 23) và Liên đoàn 6 Biệt động quân được đưa vào Kontum để thay thế. Các lực lượng của Sư 320 cũng thiệt hại nặng nề nên cũng không đủ sức phát triển tấn công, đành chuyển sang thế phòng ngự.

Hướng Đăk Tô - Tân Cảnh
Xem thêm Trận Đắk Tô - Tân Cảnh, 1972

Quân VNCH chỉ tổ chức tuyến phòng ngự vòng ngoài ở phía tây đường 14 từ thị trấn Tân Cảnh đến thị xã Plâyku, bảo đảm cho trận địa phòng ngự có chiều sâu ở trên khu vực đó. Như thế là hợp với lô gíc quân sự của phương Tây, nhưng VNCH không thể phân tích được cách đánh của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, do đó tuyến phòng ngự cơ bản bị bỏ hở, không được che chở ở phía đông.

Trong khi nghiên cứu, phân tích thế trận và cách đánh của địch, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã phát hiện ra chỗ sơ hở, chỗ yếu nguy hiểm đó. Về hình thái thế trận, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã đứng ở góc độ các chiều của thế trận mà nghiên cứu, phân tích tìm ra các đường tuyến cấu thành thế trận của địch và đường tuyến nào là đường tuyến cơ bản của thế trận: "Ta đánh vào đường tuyến nào, đảo lộn được góc cạnh nào, cắt được cái nút nào thì toàn bộ thế trận của VNCH sẽ bị xiêu vẹo, lung lay và đổ vỡ. Ta đã tìm ra chiều ngang và chiều dọc trong thế trận của địch và thấy rằng chiều dọc thế trận của địch là cái rường cột cho toàn bộ thế trận của địch, cũng là một sự bắt buộc đối với địch vì chúng phải chịu sự tác động của quy luật chiến tranh nhân dân của ta. Thế trận chiều dọc bị đánh nhão, bị đập nát thì toàn bộ thế trận của địch sẽ bị lung lay hoặc bị phá vỡ."

Mưu kế chiến dịch của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là thu hút đội dự bị chiến lược của VNCH về phía Kon Tum để sơ hở ở hướng Tân Cảnh. Muốn thu hút hai lữ đoàn dù về phía Kon Tum, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam làm giả hai con đường cơ giới ở phía tây bắc thị xã Kon Tum khoảng 20–30 km buộc sư dù (thiếu) phải ra ngăn chặn và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bố trí Sư đoàn 320 để đánh sư dù đó. Quả nhiên, một lữ đoàn dù ra ngăn chặn, phá đường. Trung đoàn 64 Sư đoàn 320 đánh ngay và Sư đoàn 320 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cùng sư đoàn dù (thiếu) cùng liên đoàn biệt động quân VNCH số 22 giao chiến ở đó.

Đến đây coi như QLVNCH đã mắc mưu. Lúc này, Sư đoàn 2 (thiếu), Quân khu 5, do tướng Nguyễn Chơn làm Sư đoàn trưởng, Trung đoàn 66 và tiểu đoàn đặc công B3 cùng các binh chủng pháo binh, pháo cao xạ (đặc biệt có pháo cao xạ tự hành 57 mm) và xe tăng bí mật tiến vào phía đông Tân Cảnh. VNCH chú ý phía tây Tân Cảnh, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam lại bất ngờ cơ động vào phía đông Tân Cảnh, nơi ít đề phòng mà mở mũi tiến công chủ yếu.

Ngày 24 tháng 4, lúc 4g30, quân Giải phóng tấn công vào các căn cứ vành đai của cụm cứ điểm Dakto-Tân Cảnh-Võ Định do 2 Trung đoàn 42 và 47, cùng Bộ Tư lệnh tiền phương của sư đoàn 22. Tham chiến phía quân Giải phóng là đội hình của Sư đoàn 2 (gồm 2 trung đoàn bộ binh là 1 và 141) tăng cường thêm trung đoàn 66 độc lập, tiểu đoàn đặc công 37 và một đại đội xe tăng T-54, cùng một đại đội hỏa tiễn chống tăng AT-3 Sagger (Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam gọi là B-72) lần đầu tiên có mặt tại chiến trường (Có cả tại Quảng Trị và trận An Lộc). Lúc 8 giờ sáng, căn cứ trung đoàn 47 VNCH cũng bị tấn công.

Đến 11 gờ, căn cứ Sở chỉ huy tiền phương và trung đoàn 42 sư đoàn 22 QLVNCH đã bị thất thủ. Đại tá Lê Đức Đạt, Tư lệnh sư 22 tử thương. Ngày 23 tháng 4, Sư đoàn 10 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chiếm được Dakto và các căn cứ bên ngoài Tân Cảnh. Đúng 15 giờ ngày 23-4-1972, pháo binh quân Giải phóng nã đạn dồn dập vào căn cứ Tân Cảnh, cứ điểm mạnh nhất của quân VNCH. 1 giờ sáng 24-4-1972, 9 xe tăng T-54 xông thẳng qua thị trấn Tân Cảnh, lao lên mở cửa phía Đông căn cứ. 5 giờ 55 phút ngày 24-4-1972 thị trấn Tân Cảnh thất thủ. Lúc này cuộc chiến đấu ở căn cứ E42 Tân Cảnh diễn ra dữ dội.

Mưu kế của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là lừa địch, đánh vào chỗ sơ hở, địch ít đề phòng. Lừa địch ở Kon Tum bằng cách làm đường giả để dụ QLVNCH đề phòng phía tây Tân Cảnh, trong khi đó Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam lại đánh vào phía đông Tân Cảnh. Do thực hiện thành công kế "nghi binh" nên chỉ trong một ngày Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tiêu diệt xong cứ điểm ở Tân Cảnh.

Ngay khi Tân Cảnh sắp bị tiêu diệt, Bộ Tư lệnh quân giải phóng mặt trận cánh Đông đã cho pháo binh bắn phá phi trường Phượng Hoàng. 8 giờ sáng 24-4-1972, Trung đoàn 1 (sư đoàn 2 QGPMN) đánh thẳng vào Sở Chỉ huy E47 ngay ở phi trường Phượng Hoàng, 4 xe tăng T-54 và một pháo tự hành cấp tốc rời căn cứ Tân Cảnh chi viện cho mũi tấn công tại căn cứ Dakto 2.

Xe tăng Type-59 số hiệu 377 của quân Giải phóng đã tiêu diệt 7 xe tăng M41 của QLVNCH trước khi bị súng chống tăng bắn cháy. Bộ đội dần dần làm chủ tình hình. 11 giờ trưa 24-4-1972, trung đoàn 66 hoàn toàn làm chủ căn cứ Tân Cảnh. Theo quân Giải phóng thì họ đã bắn rơi 8 máy bay, thu giữ 9 xe tăng, 20 khẩu pháo 105 ly và 155 ly, gần 100 xe quân sự, hàng vạn quả đạn pháo và toàn bộ phương tiện chiến tranh của đối phương, bắt 429 tù binh. Đại tá Lê Đức Đạt Sư đoàn trưởng 22 tử trận, phần còn lại của sư đoàn rút vào rừng tìm đường về Kontum.

Sau khi chiếm được Tân Cảnh và các căn cứ khác dọc đường 14 bắc thị xã Kontum, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng bị thiệt hại đáng kể, nhiều xe tăng bị cháy, hậu cần thiếu, đặc biệt là đạn pháo nên 20 ngày sau mới tổ chức tấn công tiếp vào Kontum. Lúc đó phía QLVNCH cũng có nhiều thay đổi, 2 trung đoàn của sư đoàn 23 được đưa lên thay thế sư đoàn 22, Tướng Lý Tòng Bá, tư lệnh sư đoàn 23 được cử làm Tư lệnh mặt trận Kontum, tướng Ngô Du tư lệnh Quân khu II bị thay bằng Tướng Nguyễn Văn Toàn.

Hướng Kotum
Ngày 7 tháng 4, trung đoàn 28 pháo kích Võ Định phá hủy 9 pháo, 20 xe vận tải và 3 kho đạn của QLVNCH ở Kong Trang Lang Loi. Ngày 10 tháng 4, các đơn vị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chuẩn bị tấn công Đắc Tô - Tân Cảnh đã tập kết xong ở Đông Bắc Tân Cảnh trong khi tướng Ngô Du vẫn cho rằng sư 320(A) sẽ đánh Kontum từ phía Tây.

Ở nam Kon Tum, trung đoàn 95 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tổ chức 7 chốt hỏa lực cắt đường 14 ở Chư Thoi. Tướng Ngô Du điều các trung đoàn 45 và 52 (sư 23) và 2 chi đoàn thiết giáp ra giải tỏa nhưng lại bị giam chân ở đây.

Về lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công Kontum gồm các trung đoàn chủ lực của Tây Nguyên: 28, 66, 95, 24B (Sư đoàn 10 - Đoàn Đăktô ngày nay) phối hợp với bộ đội địa phương tỉnh Kontum. Ngày 24-4, Sư đoàn bộ binh 2 (Trung đoàn 1 và Trung đoàn 141) được tăng cường Trung đoàn bộ binh 66, Tiểu đoàn đặc công 37, một đại đội xe tăng và một bộ phận pháo binh, pháo phòng không cùng lực lượng vũ trang địa phương tiến công cứ điểm Dakto- Tân Cảnh.

Kế hoạch phòng thủ Kontum được giao cho Sư đoàn 23BB của Đại tá Lý Tòng Bá. Sư đoàn này có nhiệm vụ đảm trách 3 mặt nặng nhất của tỉnh là Đông, Tây và Bắc. Hướng Nam có phần nhẹ hơn nhờ có chướng ngại vật của thiên nhiên là con sông Dakbla, nên giao cho Địa Phương Quân và Nghĩa Quân đảm nhiệm.

Tướng Hoàng Minh Thảo đoán rằng có thể kỹ thuật rà bắt điện đài của đối phương khá cao nên đã bắt được tất cả những mật lệnh mà Bộ tư lệnh B3 của ông đã đánh đi. Rút kinh nghiệm, Tướng Thảo không sử dụng điện đài nữa mà xử dùng điện thoại và người để liên lạc. Vì thế, sau ngày 14/5/72, cả toán kỹ thuật của Quân đoàn II đều ngạc nhiên không thấy đối phương lên máy nữa.

Khi đánh trận then chốt đầu tiên bộ đội đã tiêu diệt cụm phòng ngự Dakto-Tân Cảnh (ngày 24-4-1972), một căn cứ phòng ngự quy mô sư đoàn của VNCH, chiếm được một vùng tương đối rộng, tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho chiến dịch tiến công thị xã Kontum thực hiện trận then chốt quyết định. Lúc này, lực lượng VNCH ở thị xã Kontum rất mỏng và yếu, trong thị xã chỉ có hai tiểu đoàn chủ lực và một số đơn vị Địa Phương Quân. Nhưng lúc đó Bộ tư lệnh chiến dịch lại nhận định: "Tuy địch ở Kontum rất hoang mang, sơ hở và mỏng yếu, nhưng ta chưa có đủ điều kiện để phát triển tiến công một cách nhanh chóng, mạnh mẽ vì đường cơ động chưa làm xong, việc bảo đảm cơ sở vật chất và triển khai binh khí kỹ thuật gặp khó khăn, nên quyết định mở đường để vận chuyển vật chất, đồng thời bổ sung cơ sở vật chất cho các đơn vị chuẩn bị tiến công Kontum."

Trong thời gian trên Quân lực Việt Nam Cộng Hòa đã tập trung Trung đoàn 53, Tiểu đoàn 7 Dù cùng lực lượng địa phương tổ chức phòng thủ. Tuyến phòng thủ mới ở bắc thị xã Kontum, lấy lực lượng của Sư đoàn 23 làm nòng cốt, bố trí thành nhiều trận địa phòng ngự nhỏ, dựa vào công sự vững chắc, liên kết với nhau chặt chẽ bằng cả xung lực và hỏa lực, có thể cơ động đội hình để tránh đạn pháo của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam; đồng thời chúng tăng cường các hoạt động của pháo binh, không quân, đặc biệt là B52 ném bom rải thảm.

Từ đêm 14 đến ngày 15-5, bộ đội sử dụng một số đơn vị tiến công ở ngã ba Trung Tín-Đường Ngang, Côn Tiêu, Lôi Hổ, quân VNCH tập trung 2 Liên Đoàn Biệt Động Quân, một tiểu đoàn Bảo an cùng Trung đoàn 3 Thiết Giáp mở cuộc hành quân "Bắc Bình Vương 7/2" tăng viện cho Kontum, tuy lực lượng này đã bị quân Giải phóng ngăn chặn và phá vỡ nhưng các cứ điểm vòng ngoài của Nam Việt Nam vẫn chưa tiêu diệt được hoàn toàn. Ở thị xã Kontum binh sĩ VNCH vẫn tăng cường được lực lượng, tổ chức phòng ngự liên hoàn, vững chắc do quân miền Bắc không triệt được tiếp tế bằng đường không.

Trung đoàn 64 và Trung đoàn 28 quân Giải phóng tiến đánh Kontum ngày 14-5-1972. Lúc 5 giờ cùng ngày, cả 25 box B-52 do Mỹ thực hiện đồng loạt thả xuống hơn 3.000 quả bom đủ các loại trên đầu Sư đoàn 320 và Sư đoàn 2 của Quân giải phóng. Tiếng bom nổ long trời lở đất, khói bụi bay mịt mù. Diện tích rải thảm của 25 box B-52 là 75 km². Tiếp theo từng đoàn A37 và AD6 của Sư đoàn 6 Không Quân bay vào mục tiêu, tiếp tục bắn vào các xe tăng và các khẩu đội phòng không. Trực thăng vũ trang Cobra còn tập hậu bắn vào đội hình của bộ đội.

Ngày 20/5/72, 2 tiểu đoàn đặc công của quân Giải phóng đã lợi dụng đêm tối có nhiều sương mù, lội qua sông và tiến chiếm được phi trường, kho đạn và khu Tòa Giám mục, coi như họ đã chiếm được gần nửa thành phố. Cuộc giao tranh giữa Địa Phương Quân và Nghĩa Quân của Tiểu khu với đặc công của quân Giải phóng rất dữ dội. Khu dân chúng và khu Tòa Hành chính vẫn do VNCH chiếm giữ.

Khu nghĩa địa của thành phố cách hầm chỉ huy của tướng Lý Tòng Bá độ 300 m và một đại đội đặc công đã đánh chiếm và cố thủ ở đó. Quân VNCH sử dụng một đại đội trinh sát tinh nhuệ nhất của sư đoàn vào nằm chiếm lại khu vực này nhưng gặp sự kháng cự rất mãnh liệt, 2 chiến xa bị cháy, đại đội trinh sát không tiến lên được.

Lúc 6g sáng ngày 20/5/72, Tướng Toàn bay lên Kontum. Thiếu tướng Toàn quan sát mặt trận và chỉ thị thêm cho Đại tá Bá đề phòng tuyến đầu vì địch có ý định tấn công phía trước trong khi ta đang bấn loạn bên trong. Ông cũng ra lệnh phải thanh toán hết tốp đặc công đang cố thủ trong nghĩa trang.

Trong khi đặc công tràn vào thành phố, Chuẩn tướng John Hill dùng trực thăng có gắn 2 khẩu đại liên 12.7 ly bay quan sát vùng Võ Định (Bắc Kontum 15 km) và thấy nhiều đơn vị quân Giải phóng di chuyển về hướng Nam, ông liền tác xạ liên tục và báo cho Paul Vann biết để sử dụng B52. Ngay hôm đó, Paul Vann đã sử dụng trên 10 Box B52 để làm giảm áp lực của đối phương.

Đại tá Nguyễn Bá Long Tỉnh trưởng Kontum hướng dẫn Tướng Toàn đến quan sát các ổ kháng cự của đặc công trong các tòa nhà được xây cất kiên cố từ thời Pháp trong khu Tòa Giám mục, đang chống trả với Địa Phương Quân. Tướng Toàn liền tăng cường cho Đại tá Long 5 chiến xa, một Liên đoàn Biệt Động Quân, và chỉ thị nếu cần phải bắn sập một vài tòa nhà trong khu Tòa Giám mục để tiêu diệt đặc công thì cứ làm, sau này chính phủ sẽ xây cất lại, chỉ cần hạn chế việc bắn trúng khu thường dân. Tuy có lực lượng áp đảo nhưng phải hai ngày sau, Đại tá Bá và Đại tá Long mới thanh toán được lực lượng đặc công trong thành phố.

Cuộc tấn công đợt 2 của Tướng Hoàng Minh Thảo tiến chiếm Kontum coi như thất bại. Họ trả đũa trong những ngày kế tiếp bằng những hỏa tiễn 122 ly rót vào thị xã liên tục ngày đêm, bất kể khu quân sự hay dân sự. Kontum luôn luôn ở trong tình trạng căng thẳng.

Phía VNCH ước tính bộ đội còn khả năng tấn công đợt 3 trong vòng 10 ngày tới. Sư đoàn 968 trừ bị của mặt trận B3 của Tướng Hoàng Minh Thảo còn chưa ra quân. Ước tính mức độ và cường độ đợt 3 yếu hơn đợt 1. Tướng Toàn và Paul Vann tiếp tục nghiên cứu và sử dụng kế hoạc 100 Box B52 mà tôi đã trình khi Tướng Toàn mới nhận chức. Paul Van có uy tín với Đại tướng Abrams nên được sử dụng nhiều Box B52 hơn các Quân đoàn khác.

Đúng 5g sáng ngày 28/5/72, bộ đội tấn công đợt 3 vào Kontum bằng 3 mũi chính:

- Mũi một từ hướng Bắc do lực lượng Sư đoàn 2.

- Mũi 2 từ hướng Tây Bắc do lực lượng Sư đoàn 320.

- Mũi 3 từ hướng Nam do lực lượng Sư đoàn 968.

Trong đợt tấn công này quân Giải phóng không dùng chiến xa T54.

Mũi một và 2 đã gặp sự kháng cự mãnh liệt của Sư đoàn 23BB, đã xung phong nhiều đợt để cố chiếm tuyến phòng thủ đầu nhưng bị đẩy lui. Phi cơ chiến đấu của Sư đoàn 6 Không Quân tại Pleiku xuất trận liên tục để yểm trợ quân VNCH tại tuyến đầu.

Mũi 3 do lực lượng Sư đoàn 968, một lực lượng trừ bị của Tướng Hoàng Minh Thảo phụ trách. Lực lượng này mới tham gia trận Kontum lần đầu, chưa tổn thất do B52 nên khí thế có vẻ mạnh hơn mũi 1 và 2. Sông Dakbla bọc quanh phía Nam thị xã là một chướng ngại vật thiên nhiên ngăn chặn không cho họ tiến quân một các dễ dàng. Sư đoàn 968 cố gắng vượt sông nhưng bị các phòng tuyến của Địa Phương Quân và Nghĩa Quân ngăn chặn. Paul Vann đã sử dụng các phi tuần của Không Quân Hoa Kỳ cất cánh từ Thái Lan trợ chiến, sau đó ông mới gọi các phi vụ B52 đến trải thảm.

Trong ngày 28/5/72 này, Paul Vann cũng đã được Đại tướng Abrams cấp hết 25 Box B52 cho mặt trận Kontum. Hai bên quần thảo nhau suốt ngày; đến tối bộ đội vẫn không chiếm được vị trí nào của VNCH.

Theo tài liệu từ quân Giải phóng thì:
Trước tình hình trên, để chiếm được Kontum, Bộ tư lệnh chiến dịch chủ trương nhanh chóng bổ sung vật chất cho các đơn vị kiên quyết tiến công địch trong thị xã kết hợp với tiêu diệt lực lượng của chúng ở ngoài thị xã. Từ ngày 25-5, quân ta nổ súng tiến công, đã đánh chiếm được một số khu vực, nhưng không phát triển được, đến ngày 26, 27 rạng ngày 28 ta tiếp tục tiến công, ở các hướng đều bị địch ngăn chặn và phản kích, thương vong lớn, sức chiến đấu giảm dần, đến đêm 5-6, ta lui quân.

Mặt trận thứ ba tại Vùng 2 Chiến thuật khai diễn ngày 6/4/1972, nỗ lực chính với 3 Sư đoàn: Sư đoàn 2 của mặt trận B3, Sư đoàn 32O, Sư đoàn Sao Vàng và nhiều Tiểu đoàn biệt lập tấn công Kontum, Dakto, Tân Cảnh, đèo Mang Yang và nhắm cắt đứt quốc lộ một nơi giáp ranh 2 tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định. Với chủ đích tách rời Vùng I khỏi lãnh thổ miền Nam để Mặt trận Giải phóng Miền Nam có đất, có dân và có thế đứng thương thuyết tại Paris.

Ngày 20/4/1972, tình hình tại Quảng Trị (Quân đoàn I) quá nặng, nên Đại tướng Viên phải rút Lữ đoàn Dù tại Kontum để tăng cường cho mặt trận Quảng Trị làm quân Việt Nam Cộng hòa suy yếu rõ rệt.

Ngày 28/4/1972, Quân Giải phóng tấn công đồn này bằng 10 chiến xa T54, nhưng đã bị Paul Vann điều động 2 trực thăng vũ trang Cobra trang bị hỏa tiễn chống chiến xa, được điều khiển bằng tia laser tiêu diệt 5 chiến xa T54 tại chỗ. Sau đó quân Việt Nam Cộng hòa rút quân khỏi đồn này, vì vị trí quá xa và hẻo lánh.

Tướng Hoàng Minh Thảo thấy Lữ đoàn Dù đã rút, nên ông có kế hoạch tấn công cấp tốc để dứt điểm Sư đoàn 22 BB tại Tân Cảnh bằng Sư đoàn 320 và Sư đoàn 2 Sao Vàng với chiến xa T-54 và hỏa tiễn Sagger do Liên Xô chế tạo. Chiến xa T54 và hoả tiễn Sagger là hai loại vũ khí tối tân được sử dụng lần đầu tiên tại chiến trường miền Nam trong Mùa Hè Đỏ Lửa 1972. T-54 là loại chiến xa bọc sắt cứng, dày, tương đương với chiến xa M-48 của Hoa Kỳ. Hỏa tiễn Sagger mà phương Tây gọi là AT-3, là loại hoả tiễn chống chiến xa giống như hỏa tiễn TOW của Mỹ, nhưng tầm xa kém hơn (hỏa tiễn Tow tầm xa 3000 m; hoả tiễn Sagger 2700 m).

Trong những ngày 20, 21 và 22/4/1972, các sư đoàn Quân Giải phóng áp sát bao vây Tân Cảnh. Trong lúc này, Paul Vann dùng trực thăng bay xuống mặt Bắc Bình Định cũng rất sôi động. Đại tá Trần Hiếu Đức, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 40 thuộc Sư đoàn 22BB làm Tư lệnh chiến trường, chịu trách nhiệm bảo vệ 3 quận Hoài Ân, Bồng Sơn và Tam Quan. Sư đoàn 2 Sao Vàng phối hợp nhịp nhàng với các mặt trận khác nên đã tung quân bao vây quận Hoài Ân. Tại đây, quân Việt Nam Cộng hòa rút bỏ quận Hoài Ân để cố thủ quận Bồng Sơn. Ngày 21/4/1972, Paul Vann bay lên Tân Cảnh thăm Đại tá Philip Kaplan, cố vấn cho Đại tá Lê Đức Đạt.

Ngày 23/4/1972, một tiểu đoàn bộ binh của Sư đoàn 22 chạm súng với đối phương rất sớm, không quá xa bộ tư lệnh sư đoàn, đồng thời họ bị pháo kích tới tấp vào căn cứ Tân Cảnh bằng hỏa tiễn 122 ly. Chiến xa Việt Nam Cộng hòa gồm 10 chiếc được điều động ra để chống lại, đã bị hỏa tiễn Sagger bắn cháy mất 8 chiếc, còn lại 2 chiếc thì bị đứt xích. Thiếu tá Như cùng Đại úy Kenneth Yonan, 23 tuổi, xuất thân từ trường Wespoint, đã leo lên tháp nước cao tại căn cứ, sử dụng đại liên 12.7 ly để tấn công, cũng bị hỏa tiễn Sagger bắn, bồn nước nổ tung và cả hai người chết tại chỗ. Không quân sử dụng tối đa hỏa lực để yểm trợ cho Đại tá Đạt.

Khoảng 10g tối ngày 23/4/1972, quận Dakto cách Tân Cảnh 2 km về phía Bắc, do Địa Pương Quân và Nghĩa Quân người Thượng bảo vệ, đã quan sát thấy đèn của 11 chiến xa T-54 đang tiến về hướng quận. Quân đoàn liền điều động C-130 Spectre lên tả trái sáng. Lính Việt Nam Cộng hòa trong các hầm chiến đấu cá nhân đã thấy tất cả 15 chiếc chiến xa T-54 của Quân Giải phóng xếp hàng dọc chạy tiến về Tân Cảnh. Phi cơ C-130 tác xạ để ngăn không cho chiến xa đối phuơng tiến lên, nhưng vô hiệu quả, vì loại phi cơ này không có loại đạn chống chiến xa.

Khoảng 2g sáng ngày 24/4/1972, 15 chiến xa Quân Giải phóng đã bao vây căn cứ Tân Cảnh. Đại tá Philip Kaplan yêu cầu Paul Vann lên cứu ông vào lúc 4g khi trời chưa sáng tại bãi đáp rất nhỏ bên cạnh bãi mìn. Đại tá Kaplan cho Đại tá Đạt biết và yêu cầu cùng lên trực tăng cấp cứu của Paul Vann nhưng Đại tá Đạt từ chối. Đại tá Đạt biết tình hình rất bi đát, Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam sẽ tràn ngập căn cứ vào khoảng 7g sáng. Ông ra lệnh cho tất cả các sĩ quan và binh sĩ còn lại tìm cách thoát ra ngoài trước khi trời sáng.

Đại tá Lê Đức Đạt đã ở lại trong căn cứ Tân Cảnh. Theo lời Đại tá Kaplan, có lẽ Đại tá Lê Đức Đạt đã tự sát sau khi đồn Tân Cảnh bị tràn ngập. Đó là ngày 24/4/1972, lúc 10g sáng.

Sau khi mặt trận Tân Cảnh bị thảm bại, Tư lệnh Sư đoàn 22 BB chết mất xác tại mặt trận, thành phần bộ tham mưu sư đoàn và chỉ huy trưởng các cấp cũng như binh sĩ bị bắt làm tù binh hay bị chết, chỉ một số rất ít chạy được về Kontum. Sư đoàn 22B tan rã. Vì thế, phòng tuyến kiên cố nhất để bảo vệ thị xã Kontum coi như không còn nữa. Tòa hành chính tỉnh Kontum với dân số 25.000 người sống trong thị xã đã chuẩn bị tản cư.

Quân Việt Nam Cộng hòa không loại bỏ giả thuyết Quân Giải phóng sẽ đánh Kontum, vì nơi đây chỉ có Địa Phương Quân và Nghĩa Quân trấn giữ. Họ phải cho tái phối trí lực lượng, điều động 2 trung đoàn bộ binh từ Ban Mê Thuột lên cố thủ Kontum, chỉ để lại một trung đoàn phòng thủ 7 tỉnh phía Nam của quân đoàn.

Đại tá Lý Tòng Bá, Tư lệnh Sư đoàn 23 BB, được chỉ định làm Tư lệnh mặt trận Kontum. Đường chuyển quân và tiếp vận chính giữa Pleiku - Kontum là Quốc lộ 14 rất yên tĩnh trong 3 ngày đầu, đến ngày thứ tư thì Quân Giải phóng chiếm và đóng chốt đèo Chu Pao, giao thông bị gián đoạn. Tuy nhiên lúc này quân Việt Nam Cộng hòa đã di chuyển xong. Quân của tướng Hoàng Minh Thảo không tiến quân tiếp vào Kontum sau 5 ngày như Tướng Ngô Du dự tính mà đến 20 ngày sau. Như vậy, có thể tin rằng Sư đoàn 320 và Sư đoàn 2 của Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam đã bị tổn thất khá nặng trong các cuộc chạm súng trước đây với Lữ đoàn Dù và Sư đoàn 22BB. Các chiến xa T-54 cũng bị tiêu hao một số tại phi trường Dakto do Không quân Việt Nam Cộng hòa bắn cháy và một số tại đồn Ben Het do Cobra của Hoa Kỳ phá hủy. Vì thế, Tướng Hoàng Minh Thảo cần có thời gian củng cố lại đơn vị của ông chớ không thể mở cuộc tấn công mới ngay được.

Phối trí quân xong tại Kontum, Tướng Ngô Du ngã bệnh nặng nên tại Sài Gòn, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và Đại tướng Cao Văn Viên đã gọi nhiều Trung tướng nhưng họ từ chối nhiệm vụ, và cuối cùng ông chọn Thiếu tướng Nguyễn Văn Toàn, vì tướng Toàn đồng ý tử thủ tại Kontum.

Quân Giải phóng ở mặt trận Kontum có đến 3 sư đoàn (Sư đoàn 320, Sư đoàn 2 và Sư đoàn 968), quân Việt Nam Cộng hòa chỉ có một (Sư đoàn 23BB). Trong lúc này Paul Vann nhớ đến Đại tá Rhotenberry là người làm cố vấn cho Đại tá Bá tại Bình Dương. Khi đưa Đại tá Rhotenberry đến Kontum, Paul Vann nói: "Ông và tôi phải hết sức yểm trợ Đại tá Bá vì tôi đã hứa với Đại tướng Abrams là không để mất Kontum. Nếu mất Kontum, thì Kissinger, Trưởng phái đoàn Hoa Kỳ tại Hoà đàm Paris, sẽ gặp nhiều khó khăn".

Đầu tháng 5/1972, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bổ nhiệm Thiếu tướng Nguyễn Văn Toàn giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn II thay thế Trung tướng Ngô Du. Trước khi nhận nhiệm vụ, Tướng Nguyễn Văn Toàn trình diện Đại tướng Cao Văn Viên và yêu cầu Đại tướng thỏa mãn cho ông về những thay đổi nhân sự.
.
Ông chỉ thị cho Đại tá Lý Tòng Bá và các Trung đoàn trưởng, Tiểu đoàn trưởng phải chọn một số binh sĩ can đảm để thành lập ngay các tổ chống chiến xa bằng súng M-72 Law, cho các binh sĩ này thực tập tác xạ vào các chiến xa hư của Việt Nam Cộng hòa vào ngày kế để họ tin rằng súng M72 Law của Mỹ có thể tiêu diệt được các chiến xa T-54 của Quân Giải phóng. Tướng Toàn còn chỉ thị Trung tá Nguyễn Đức Dung chỉ huy Lữ đoàn 2 Thiết Giáp với một Liên đoàn Biệt Động Quân tăng cường phải đem các chiến xa lên Kontum bằng mọi giá. Ông nói rằng không cần thanh toán các lực lượng đối phương chốt tại đèo Chu Pao mất thời giờ, phải mở Quốc lộ 14bis vòng quanh sau lưng địch để đi. Cuộc hành quân của Trung tá Dung gặp rất nhiều khó khăn vì sức kháng cự của Quân Giải phóng rất mãnh liệt nhưng Lữ đoàn 2 Thiết Giáp và Biệt Động Quân đã mở được Quốc lộ 14bis quanh đèo Chu Pao đem nhiều chiến xa lên mặt trận Kontum đúng ngày N+3.

Tướng Toàn đã tăng cường cho Đại tá Lý Tòng Bá một Trung đoàn Bộ Binh, một Liên đoàn Biệt Động Quân, trên 20 chiếc xa thiết giáp, nhiều đạn dược, nguyên liệu và thuốc men mới được không vận từ Sài Gòn lên. Số đạn dược và nhiên liệu này đủ để bảo đảm cho các đơn vị Việt Nam Cộng hòa tại Kontum phòng thủ trong thời gian một tháng.

Ngày 13/5/72, nhân viên kỹ thuật của Việt Nam Cộng hòa báo cáo đã bắt được mật điện của B3. Trong mật điện này, Bộ tư lệnh B3 đã ra lệnh như sau: "Mũi tấn công hướng Bắc - Sư đoàn 2 - Stop - Tăng cường mỗi sư đoàn 10 T54 - Stop - Ngày giờ tấn công hướng Tây Bắc Sư đoàn 320 - Stop - Ngày giờ tấn công 05g00 ngày 14/5/72 - Stop".

Tại hầm chỉ huy Sư đoàn 23, Paul Vann gọi máy yêu cầu Trung tướng chỉ huy Không quân chiến lược Hoa Kỳ (Strategic Air Command) tại Thái Lan để thảo luận với ông về thể tức chuyển đổi các Box B52 cho thật hợp với tình hình mặt trận dưới đất. Paul Vann cũng điện đàm với Đại tướng Abrams tại Sài Gòn khẩn khoản cho ông được sử dụng hết tất cả 25 Box B52. (Mỗi "Box" B-52, bề dài 3 km, bề ngang một km, được thả bằng 3 chiếc B-52 chứa trên 100 quả bom đủ loại, từ 100 lbs đến 500 lbs) dành để yểm trợ cho 4 vùng chiến thuật trong ngày 14/5/72, để Quân đoàn II có thể tiêu địch tối đa. Đề nghị này được Đại tướng Abrams chấp thuận. Đêm 13 rạng 14/2/72, kém 5 phút đến 5g, Đại tá Bá báo cáo trên máy rất lớn, đối phương đã bắt đầu nổ súng. Trực thăng của Chuẩn tướng John Hill với 2 đại liên 12.7 ly cất cánh đầu tiên, tiếp theo là trực thăng của Paul Vann và sau cùng là trực thăng chỉ huy của Tướng Toàn bay về hướng Kontum trong sương mù. Paul Vann ra lịnh cho phi hành đoàn B52 vào vùng đúng 5g ngày 14/2/72. Tất cả 25 Box B52 đồng loạt bấm nút thả xuống trên 3000 quả bom đủ loại, từ 100 lbs đến 500 lbs, trên đầu Sư đoàn 320 và Sư đoàn 2 Sao Vàng. Diện tích trải thảm của các B52 tổng cộng là 75 km². Tiếp theo từng đoàn A37 và AD6 của Sư đoàn 6 Không quân Việt Nam Cộng hòa bay vào mục tiêu tiếp tục bắn vào các chiến xa và các ổ phòng không. Vì bị áp lực quá mạnh của bom, bộ đội phải lui về phía sau, lại bị trực thăng tấn công bọc hậu.

Tại tuyến đầu, 9 chiến xa T-54 nằm ngoài khu ném bom của B52 tiếp tục tấn công, sau trận giao tranh thì bị quân Việt Nam Cộng hòa bắn cháy mất 6 chiếc, 3 chiếc còn lại bị bắt giữ. Một giờ sau, Tướng Nguyễn Văn Toàn và Paul Vann bay vào vùng thả bom B52 để kiểm soát thì thấy nhiều xác của bộ đội trong các hố bom. Paul Vann thấy một số đang lảo đảo đi trong các hố bom B52, đã hạ thấp trực thăng xuống cho Trung úy Huỳnh Văn Cai, Trung úy tùy viên, dùng M16 tấn công.

Không lực Việt Nam Cộng hòa và Không quân Hoa Kỳ tiếp tục oanh kích vào các ổ phòng không trong vùng suốt ngày 14/5/72. Trong các cuộc oanh kích này, Không quân Việt Nam Cộng hòa bị bắn rơi một chiếc AD6 do Thiếu tá Phạm Thặng làm hoa tiêu. Phòng không đã bắn trúng chiếc phi cơ do Thiếu tá Phạm Thặng lái khiến ông bị tử thương và chiếc phi cơ rớt ở phía Nam Kontum.

Kế hoạch trải thảm B52 đã dứt điểm cuộc tấn công đầu tiên của hai sư đoàn vào Kontum. Theo ước tính về phía Hoa Kỳ, trong cuộc tấn công này, đối phương đã thiệt hại 1000 người và 20 chiến xa T-54. Các chiến xa T-54 mà Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã bắt giữ được mang về triển lãm tại Sài Gòn. Sau trận đánh này, các binh sĩ Việt Nam Cộng hòa đã đặt tên cho Paul Vann là "ông B52".

Kết thúc
Trận chiến Kontum kéo dài 3 tháng (3, 4, 5/72) khiến hai bên bị thiệt hại một số quân khá lớn. Theo ước tính của giới chức quân sự Hoa Kỳ, trong trận đánh kéo dài này, mặt trận B3 của Tướng Hoàng Minh Thảo bị thiệt hại khoảng một sư đoàn rưỡi, 30 chiến xa T54 và nhiều đại pháo, phòng không bị thiêu hủy.

Ngày 31/5/72, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu lên Kontum ủy lạo binh sĩ và gắn cấp bậc Chuẩn tướng cho Đại tá Lý Tòng Bá.

Các cuộc chiến đấu Đắc Tô - Tân Cảnh

Lực lượng chủ công Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công Đắc Tô - Tân Cảnh gồm trung đoàn 66, tiểu đoàn 37 đặc công, đại đội 7 xe tăng, đại đội 53 cao xạ tự hành "ZSU-57-2".(Trinh sát đường không của QLVNCH cho rằng "ZSU-57-2" là xe tăng), đại đội 29 tên lửa chống tăng B-72, 4 đại đội cối 81 và 120. Trung đoàn 675 pháo binh chiến dịch có nhiệm vụ pháo kích mở màn và yểm hộ tấn công. Bộ tư lệnh Mặt trận B3 sử dụng trung đoàn 141 để tấn công quận lỵ Đắc Tô, trung đoàn 1 tấn công Đắc Tô 2. Trung đoàn 40 pháo binh yểm hộ hướng này.

Cứ điểm Đắc Tô (bắc Tân Cảnh) gồm quận lỵ Đắc Tô, chốt Ngọc Tu, có các tiểu đoàn 4, 8 (trung đoàn 47), tiểu đoàn 9 (lữ đoàn dù 3) và 1 chi đội xe tăng bảo vệ. Cứ điểm Tân Cảnh của QLVNCH có trung đoàn 42 (sư 22) gồm 3 tiểu đoàn 1, 2, 4; thiết đoàn 14 (20 xe tăng M-41, 21 xe bọc thép M-113); 1 tiểu đoàn pháo (4 khẩu 155 mm, 6 khẩu 105 mm); 1 đại đội vệ binh; 1 đại đội trinh sát; 1 đại đội công binh, bố trí thành 13 khu phòng thủ.

Sáng 24 tháng 4, tiểu đoàn 8, trung đoàn 47, sư đoàn 22 QLVNCH bất ngờ chạm súng với các đơn vị đi đầu của trung đoàn 141 sư đoàn 2 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đang chiếm lĩnh vị trí xuất phát. Trung đoàn 675 pháo binh (Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam) được lệnh khai hỏa, pháo kích tất cả các vị trí của cụm phòng ngự Đắc Tô - Tân Cảnh bằng pháo 122 mm và hỏa tiễn H12. Đại tá Lê Đức Đạt điều 10 xe tăng ra phản kích thì bị tên lửa B-72 bắn cháy 8 chiếc, đứt xích 2 chiếc (trước ngày này, QLVNCH ở Kon tum chưa biết đến B-72 mà cho rằng đây chỉ là loại đạn chống tăng B-41.

Lúc 10h30 sáng ngày 24 tháng 4, sở chỉ huy tiền phương sư đoàn 22 QLVNCH tại Tân Cảnh bị pháo binh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bắn trúng, 20 sĩ quan QLVNCH chết và bị thương, các phương tiện thông tin liên lạc bị phá hủy. Tân Cảnh mất liên lạc với Kon Tum và không thể chỉ huy được các đơn vị thuộc quyền. Các chi đội thiết giáp 1 và 2 (thiết đoàn 14 QLVNCH) đang phòng ngự Bến Hét xin đại tá Đạt cho rút về phòng ngự Tân Cảnh nhưng liên lạc bị đứt, hai đơn vị này tự rút về Tân Cảnh. Chi đội 1 bị tiểu đoàn 7, trung đoàn 24 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phục kích ở cầu Đắc Mốt, 5 xe tăng M-41 bị phá hỏng, chi đội trưởng (thiếu úy Nguyễn Thi) và các binh sĩ dưới quyền bị bắt. Chiều 24 tháng 4, thêm 12 xe thiết giáp của QLVNCH bị diệt trong đó có 2 chiếc M-41 bị 2 chiếc T-54 hạ tại Đắc Tô. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam mất 3 xe tăng PT-76 ở Đắc B'Rung do trúng tên lửa TOW từ máy bay AH-1 Cobra. Tuy nhiên, 15 chiếc T-54 và PT-76 còn lại vẫn tiếp tục tấn công. Lúc 17 giờ chiều 24 tháng 4, Sư đoàn 2 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chiếm được cứ điểm Đắc Moi và quận lỵ Đắc Tô (Đắc Tô I). Các trung đoàn 41, 47, 2 chi đội thiết giáp (1 và 14), một tiểu đoàn của trung đoàn 42, tiểu đoàn 9 (lữ dù 3), 2 tiểu đoàn pháo binh QLVNCH mất sức chiến đấu và tan rã. Đại tá Lê Đức Đạt, sư đoàn trưởng sư đoàn 22 và 1 cố vấn Mỹ tử thương. Sư đoàn phó Vi Văn Bình và khoảng 1.000 binh sĩ QLVNCH bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bắt sống. Cùng ngày, trung đoàn đặc công 400 (chủ lực khu 5) phối hợp với trung đoàn 28 tấn công Võ Định, buộc sở chỉ huy lữ dù 3 (QLVNCH) phải rút về Kon Tum.

Tướng Ngô Du và ban tham mưu quân đoàn 2 không thể tăng viện cho Đắc Tô - Tân Cảnh vì đường 14 đã bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cắt đức ở Diên Bình. Căn cứ Võ Định, tiền đồn phía Bắc của Kon Tum đã bị mất. Lúc này, sư đoàn 22 QLVNCH chỉ còn lại trung đoàn 42 (thiếu) đang phòng thủ Bình Định, Quân đoàn 2 (QLVNCH) chỉ còn sư đoàn 23 để phòng thủ Kon Tum. Ngày 27 tháng 4, Đại tá Lý Tòng Bá tư lệnh sư 23 được chỉ định làm tư lệnh mặt trận Kon Tum. Tướng Ngô Du bị lên cơn đau tim cấp, không chỉ huy được. Nguyễn Văn Thiệu và Cao Văn Viên đề nghị một số Trung tướng ở Sài Gòn lên thay nhưng không ai chịu lên. Cuối cùng tổng thống Thiệu chọn thiếu tướng Nguyễn Văn Toàn. Tướng Toàn hứa với Nguyễn Văn Thiệu và Cao Văn Viên sẽ tử thủ tại Kon Tum. John Paul Vann cử Rhotenberry là cố vấn trưởng cho sư 23. Để chống lại xe tăng T-54 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, Lý Tòng Bá lệnh cho các tiểu đoàn lập các tổ chống tăng và tập bắn súng M72 LAW vào các xe tăng M-41 đã bị cháy. Ngày 30 tháng 4, tướng Toàn tăng viện cho sư 23 thêm 1 trung đoàn bộ binh, 1 liên đoàn biệt động quân, 20 xe tăng M-48 và nhiều phương tiện, đạn dược... Cố vấn John Paul Vann hứa cấp đủ 100 box B-52 (300 lần chiếc) yểm hộ từ trên không..

Các cuộc chiến đấu trong thị xã Kon Tum
Từ ngày 26 tháng 4 đến ngày 10 tháng 5, các trung đoàn 28 (độc lập), 1 và 3 (sư đoàn 320A) đánh thiệt hại nặng liên đoàn 6 biệt động quân QLVNCH ở căn cứ Biển Hồ, hình thành thế vây ép cụm phòng ngự Kon Tum từ hướng Đông Bắc. Trung đoàn 95 (độc lập) chốt chặn đường 14 ở Chư Thoi, đánh tan 4 đại đội bộ binh QLVNCH thuộc các trung đoàn 45 và 53 nhưng không chặn được các trung đoàn 44, 45 và 53 (sư 23 QLVNCH) tăng viện cho Kon Tum. Trung đoàn 52 (320A) đánh chiếm cứ điểm K'Leng, diệt tiểu đoàn 62 biệt động quân QLVNCH áp sát phía Tây Kon Tum. Riêng Trung đoàn 66 do chủ quan, khinh địch, hiệp đồng lỏng lẻo, cán bộ không sâu sát, báo cáo sai tình hình... nên khi đánh tiểu khu Plei Cần bị thiệt hại nặng, phải rút ra củng cố.

Từ ngày 3 đến ngày 13 tháng 5, trung đoàn 54 pháo binh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam liên tục bắn phá thị xã Kon Tum bằng pháo 130 mm, 122 mm và hỏa tiễn H12. Mục tiêu đánh nhiều nhất là sân bay Phượng Hoàng (TX Kon Tum), gây khó khăn cho tiếp vận hậu cần của QLVNCH. Ngày 13 tháng 5, mạng lưới do thám điện đài (SIGINT) của Mỹ chặn bắt được bức điện của Bộ Tư lệnh B3: "Mũi tấn công hướng Bắc - Sư đoàn 2 - stop - hướng Tây Bắc - sư đoàn 320 - stop - Tăng cường mỗi sư đoàn 10 T54 - stop - G - 05h00 - stop - N - 14-5 - stop". Cũng trong ngày 13 tháng 5, tướng Nguyễn Văn Toàn bố trí lại lực lượng phòng thủ Kon Tum với 3 trung đoàn 44, 45 và 53 được tăng viện nhưng cũng bị Sái Gòn rút lữ đoàn dù ném ra mặt trận Trị Thiên-Huế. Đại tá Lý Tòng Bá được lệnh đưa trung đoàn 53 giữ hướng bắc, đông và nam dọc sông Đắc B'La; trung đoàn 44 giữ ngã ba Trung Tín-Đường Ngang ở Tây Bắc. Trung đoàn 45 giữ căn cứ Lôi Hổ làm lực lượng dự bị. Thiết đoàn 14 mới được phục hồi làm lực lượng cơ động tăng cường cho hướng bị uy hiếp mạnh nhất. Số quân còn lại của liên đoàn 6 biệt động quân phòng thủ vòng trong thị xã. Tướng Toàn và đại tá Bá lệnh cho các đơn vị phòng thủ không được ra khỏi hầm khi đối phương nổ súng tấn công để B-52 ném bom rải thảm vào đội hình của họ.

17h ngày 13 tháng 5, 75 lần chiếc B-52 và hơn 100 lần chiếc cường kích A-37 Dragonfly và AD-6 của sư đoàn 6 không quân QLVNCH ném hơn 3.000 quả bom từ 50 kg đến 250 kg vào khu vực Bắc Kon Tum, đánh đòn phản chuẩn bị từ trên không vào đội hình sư đoàn 320 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Không quân VNCH bị mất một chiếc AD-6. Tuy không rõ số thương vong cụ thể nhưng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phải tạm dừng kế hoạch tấn công. Tướng Hoàng Minh Thảo ra lệnh cho các đơn vị thuộc quyền niêm phong tất cả các điện đài, chuyển sang sử dụng điện thoại hữu tuyến và liên lạc viên. Bộ tư lệnh B3 phải điều chỉnh lại kế hoạch đánh Kon Tum, chia làm hai bước: Bước 1: bóc các tuyến phòng ngự vòng ngoài; bước 2: tiến đánh các mục tiêu trong thị xã.

Từ ngày 15 đến ngày 23 tháng 5, trung đoàn 3, sư 320A có 1 đại đội xe tăng yểm hộ đánh thiệt hai nặng trung đoàn 44 ở Trung Tín nhưng bị máy bay B-52 ném bom ngăn chặn, không giữ được trận địa. Trung đoàn 1 tấn công căn cứ Lôi Hổ cũng bị QLVNCH có không quân yểm hộ đẩy lùi, thương vong lớn. Hai trung đoàn 28 và 141 (sư đoàn 2 QLVNCH) đánh chiếm được hai cứ điểm Kon Tiêu và Kon Kơ Pát nhưng bị trung đoàn 53 dùng chiến thuật phòng ngự phân tán và vận động chiến cầm chân. Ở phía Nam, các trung đoàn 95 và 24 tập trung lực lượng cắt đứt hẳn đường 14 ở ba đoạn: Chư Thoi, Chư Pao và Tân Phú. Kon Tum hoàn toàn bị cô lập bằng đường bộ, QLVNCH phải tổ chức cầu hàng không đường ngắn, dùng trực thăng vận tải CH-47 Chinook của sư đoàn 6 không quân từ sân bay Plei Ku tiếp tế cho Kon Tum.

Ngày 23 tháng 5, Quân đoàn 2 QLVNCH điều 2 liên đoàn biệt động quân (2, 6), 1 tiểu đoàn biệt động biên phòng, 1 chi đoàn thiết giáp, có pháo và không quân yểm hộ mở cuộc hành quân "Bắc Bình Vương 72" đánh ra phía Nam Kon Tum nhưng không mở thông được đường 14, 1.000 quân bị thương vong, trong đó có phó tư lệnh sư đoàn 23 Tạ Đình Liên và chi đoàn trưởng chi đoàn thiết giáp Diêm Phú Hưng. QLVNCH mất 62 xe, (trong đó có 2 xe M-48 và 11 xe M-113, 4 pháo 105 mm.

Đêm 24 rạng ngày 25 tháng 5, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam mở cuộc tổng công kích TX Kon Tum. Các tiểu đoàn 3 (trung đoàn 3), 6 (trung đoàn 141), 1 trung đoàn 1 và đại đội 209 đặc công vượt sông Đắc B'La đánh sân bay, khu cơ giới và dinh tỉnh trưởng và trụ lại đánh QLVNCH phản kích. Đại tá Nguyễn Bá Long, tỉnh trưởng Kon Tum phải rút sang sở chỉ huy sư đoàn 23. Trung đoàn 1, sư đoàn 2 có xe tăng yểm hộ đánh chiếm sở chỉ huy trung đoàn 53 (QLVNCH) ở Ngọc Hồi, chiếm khu kho 41 và bệnh viện dã chiến ở bắc Biệt khu 24. Ngày 25/5, QLVNCH phản kích chiếm lại 1/3 sân bay, 1/2 khu cơ giới, dùng 1 đại đội trinh sát quân báo của sư đoàn 23 tấn công đại đội đặc công 209 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trụ ở nghĩa địa nhưng không thành công, QLVNCH mất 2 xe tăng. Sở chỉ huy sư đoàn 23 phải rời về Nam thị xã, sở chỉ huy trung đoàn 44 phải lui về trận địa của tiểu đoàn pháo 43.

Trong ngày, Không lực Hoa Kỳ sử dụng 10 box B-52 (30 lần chiếc) ném bom vào đội hình tấn công của trung đoàn 3 và trung đoàn 52. Hai đơn vị này bị tổn thất, không đột phá được trận địa phòng ngự của trung đoàn 44 QLVNCH ở ngã ba Trung Tín. Các đơn vị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã vào được thị xã bị máy bay cường kích của Không lực Hoa Kỳ và các máy bay A-37 Dragonfly, UH-1 Iroquois của sư đoàn 6 không quân liên tục ném bom, bắn phá gây thương vong nặng. Để chi viện cho mặt trận Kon Tum, Bộ tư lệnh B3 sử dụng 1 đại đội đặc công địa phương đánh sân bay Plei Ku, phá hủy 3 máy bay vận tải C-130, đốt cháy 1 kho xăng, phá nổ 1 kho đạn.

Ngày 6 tháng 6, xét thấy không còn khả năng đánh chiếm thị xã Kon Tum do quân số thương vong lớn, gạo thiếu, đạn dược không đủ, Bộ tư lệnh B3 tung trung đoàn 66 là lực lượng dự bị cuối cùng vào trận, yểm hộ cho các đơn vị đã vào trong thị xã rút ra ngoài.

Ngày 9 tháng 6, trên đường bay thị sát căn cứ của sư đoàn 23 trở về Plei Ku, chiếc UH-1 chở cố vấn Hoa Kỳ John Paul Vann bị trúng đạn phòng không của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và rơi. John Paul Vann chết ở khu B1-Gia Lai.

Chiến dịch Bắc Tây nguyên 1972 kết thúc. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam giữ được cụm cứ điểm Đắc Tô - Tân Cảnh chiếm được từ đầu chiến dịch. QLVNCH giữ được thị xã Kon Tum.

Chú thích

Tham khảo
 Chiến đấu ở Tây Nguyên. Hoàng Minh Thảo. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 2009
 Bộ đội chủ lực mặt trận Tây Nguyên - Quân đoàn 3 - 1966-2005. Nguyễn Văn Biều. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 2005
 Chớp thời cơ sau trận then chốt - Lê Văn Bảo
 Mặt Trận Tân Cảnh, Kontum 1972 - Trịnh Tiếu.
 VỀ KONTUM - Bùi Đức Lạc.
 Trận Tân Cảnh, kẽm gai bọc thây anh hùng - Bùi Đức Lạc.

Liên kết ngoài
Trận Kontum 1972

B
Chiến dịch quân sự liên quan tới Việt Nam

en:Battle of Kontum


title: Konstantin Ustinovich Chernenko

text:
Konstantin Ustinovich Chernenko (, Konstantin Ustinovič Černenko; 24 tháng 9 năm 1911 – 10 tháng 3 năm 1985) là một chính trị gia và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô. Ông đã lãnh đạo Liên Xô từ ngày 13 tháng 2 năm 1984, tới khi ông mất chỉ 13 tháng sau ngày 10 tháng 3 năm 1985. Chernenko cũng là Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao từ 11 tháng 4 năm 1984, tới khi ông mất.

Tuổi trẻ
Chernenko sinh ra trong một gia đình nghèo tại làng Bolshaya Tes (hiện ở Novosyolovo Rayon, Krasnoyarsk Krai). Cha ông, Ustin Demidovich, làm việc tại các mỏ đồng và mỏ vàng còn mẹ ông làm nông nghiệp.
Chernenko gia nhập Komsomol (Liên Đoàn Thanh niên Cộng sản) năm 1929, và trở thành thành viên chính thức của Đảng Cộng sản năm 1931. Từ năm 1930 tới năm 1933, ông phục vụ trong lực lượng biên phòng tại biên giới Trung Quốc-Liên Xô. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ông quay trở lại Krasnoyarsk và trở thành một người tuyên truyền. Năm 1933 ông làm việc tại Sở Tuyên truyền của Ủy ban Đảng Quận Novoselovo. Vài năm sau ông được thăng chức lãnh đạo sở này tại Uyarsk Raykom. Chernenko sau đó dần thăng tiến vững chắc qua các cấp bậc đảng; trở thành giám đốc Krasnoyarsk House của Party Enlightenment sau đó vào năm 1939, Phó lãnh đạo Sở AgitProp của Ủy ban Lãnh thổ Krasnoyarsk và cuối cùng, vào năm 1941 ông được chỉ định làm Bí thư Ủy ban Tuyên truyền Đảng Lãnh thổ. Năm 1945, ông hoàn thành một bằng cấp tại một trường huấn luyện của đảng tại Moskva, và vào năm 1953 ông hoàn thành một bằng hàm thụ cho giáo viên.

Thời điểm quyết định trong sự nghiệp của Chernenko là khi ông được chỉ định làm lãnh đạo Sở Tuyên truyền Đảng tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Moldova năm 1948. Tại đây, ông đã gặp và giành được sự tin cậy của Leonid Brezhnev, Bí thư thứ nhất Cộng hòa Moldova từ năm 1950 tới năm 1952 và lãnh đạo tương lai của Liên Xô.
Chernenko theo Brezhnev năm 1956 để giữ một chức vụ tuyên truyền tương đương trong Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô tại Moskva. Năm 1960, sau khi Brezhnev được phong làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao (chức vụ lãnh đạo nhà nước Liên Xô trên danh nghĩa), Chernenko trở thành lãnh đạo bộ máy nhân sự của ông.

Trong bộ chính trị
Năm 1964 lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev bị hạ bệ và được thay thế bởi Leonid Brezhnev. Trong thời Brezhnev giữ chức lãnh đạo Đảng, sự nghiệp của Chernenko tiếp tục thăng tiến. Ông được chỉ định làm lãnh đạo Ban Tổng quát của Uỷ ban Trung ương năm 1965 và được trao trách nhiệm thiết lập chương trình nghị sự của Bộ Chính trị, và chuẩn bị các bản thảo cho các nghị quyết và nghị định của Uỷ ban Trung ương. Ông cũng giám sát các thiết bị điện thoại và truyền tin tại nhiều văn phòng của các thành viên lãnh đạo cấp cao của Đảng. Một trong những công việc khác nữa của ông là ký hàng trăm tài liệu hàng ngày của Đảng, một công việc ông đã làm trong 20 năm tiếp theo. Thậm chí sau khi đã trở thành Tổng Bí thư Đảng, ông vẫn tiếp tục ký các giấy tờ của Ban Tổng quát (khi ông không còn có thể tự ký các tài liệu, một bản fax được dùng thay thế).

Năm 1971 Chernenko trở thành thành viên đầy đủ của Uỷ ban Trung ương: giám sát công việc của Đảng với Phòng thư tín, giải quyết các công việc thư từ. Năm 1976 ông được bầu làm Thư ký Phòng thư tín. Từ năm 1976 trở về sau, ông là một thành viên đầy đủ của Bộ Chính trị, là Ủy viên thường trực của Ban Bí thư, đứng thứ hai sau Tổng bí thư về chức vụ trong Đảng.

Trong những năm cầm quyền cuối cùng của Brezhnev, Chernenko hoàn toàn đảm trách công việc tư tưởng của Đảng: Lãnh đạo các phái đoàn của Liên Xô ở nước ngoài, tháp tùng Brezhnev tới các cuộc gặp gỡ và hội nghị quan trọng, và là một thành viên của Ủy ban sửa đổi Hiến pháp Liên Xô năm 1977. Năm 1979 ông tham gia vào các cuộc đàm phán giới hạn vũ khí tại Vienna.

Sau cái chết của Brezhnev tháng 11 năm 1982, đã có suy đoán rằng vị trí Tổng Bí thư sẽ thuộc về Chernenko, tuy nhiên ông không thu hút đủ sự ủng hộ cho mình bên trong đảng, và vị trí này đã thuộc về cựu lãnh đạo KGB Yuri Andropov.

Lãnh đạo Liên Xô
Yuri Andropov qua đời tháng 2 năm 1984, chỉ sau 15 tháng cầm quyền. Sau đó Chernenko được bầu thay thế Andropov, dù có những lo ngại về sức khoẻ kém của ông, và trái ngược lại với những mong muốn của Andropov (ông nói ông muốn Gorbachev kế vị mình). Yegor Ligachev viết trong hồi ký của mình rằng Chernenko được bầu làm Tổng Bí thư mà không gặp cản trở nào. Tại phiên họp toàn thể của Uỷ ban Trung ương ngày 13 tháng 2 năm 1984, bốn ngày sau khi Andropov qua đời, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô và thành viên Bộ Chính trị Nikolai Tikhonov đề nghị bầu Chernenko làm Tổng Bí thư và Uỷ ban đã thống nhất bầu ông.

Arkady Volsky, một trợ lý của Andropov và các Tổng Bí thư khác, thuật lại về một thời điểm xảy ra sau một cuộc họp của Bộ Chính trị ngay sau ngày Andropov chết: Khi các thành viên Bộ Chính trị ra khỏi phòng họp, cả Andrei Gromyko hay (trong những tường thuật sau này) Dmitry Ustinov đều được kể rằng đã nắm tay Nikolai Tikhonov và nói: "Tốt rồi, Kostya là một người thích hợp (pokladisty muzhik), mọi người có thể làm việc với anh ta...." Thậm chí điều gây khó chịu lớn hơn là thất bại của Bộ Chính trị trong việc thông qua quyết định cho ông để điều khiển các cuộc họp của Bộ Chính trị khi vắng mặt Chernenko, người có thể được dự đoán là đã bắt đầu bỏ lỡ các phiên họp đó với tần suất ngày càng lớn. Như Nikolai Ryzhkov miêu tả trong hồi ký của mình, "mọi sáng thứ 5 (Mikhail Gorbachev) sẽ ngồi trong văn phòng của mình như một đứa trẻ mồ côi nhỏ - tôi thường hiện diện trong quá trình buồn tẻ đó – chờ đợi một cách lo lắng một cuộc điện thoại gọi tới từ Chernenko đang ốm yếu: Liệu ông có đích thân tới Bộ Chính trị hay sẽ yêu cầu Gorbachev thay mặt cho ông một lần nữa?"

Tại lễ tang Andropov, ông chỉ có thể đọc bài điếu văn. Những người có mặt cố sức hiểu nghĩa của điều ông đang cố diễn đạt trong đó. Ông nói nhanh, nuốt từ, húng hắng và dừng lại nhiều lần để quệt môi và trán. Ông lên trên lễ đài trên Lăng Lenin theo một chiếc thang máy mới được lắp đặt và đi xuống với sự trợ giúp của hai vệ sĩ. Chernenko đã thể hiện một sự quay lại với những chính sách của thời kỳ Brezhnev. Quả thực, ông ủng hộ một vai trò lớn hơn của các Liên đoàn Lao động, và cải cách trong giáo dục và tuyên truyền. Thay đổi nhân sự quan trọng đầu tiên thời Chernenko là việc ông sa thải lãnh đạo General Staff, Nikolay Ogarkov, người đã ủng hộ giảm chi tiêu cho hàng hoá tiêu thụ để dành tiền cho các chi tiêu vào nghiên cứu và phát triển vũ khí.

Về chính sách đối ngoại, ông đã đàm phán một Hiệp ước Thương mại với Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Dù có những kêu gọi quay lại thời giảm căng thẳng, Chernenko không hành động nhiều để ngăn chặn sự leo thang của Chiến tranh Lạnh với Hoa Kỳ. Ví dụ, năm 1984, Liên bang Xô viết đã ngăn chặn một chuyến thăm tới Tây Đức của lãnh đạo Đông Đức Erich Honecker. Tuy nhiên, cuối mùa thu năm 1984, Hoa Kỳ và Liên Xô đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí vào đầu năm 1985. Tháng 11 năm 1984 Chernenko gặp lãnh đạo Công Đảng, Neil Kinnock.

Vì Hoa Kỳ đã tẩy chay Olympic mùa hè năm 1980 được tổ chức tại Moskva, Liên Xô, khi đang ở dưới sự lãnh đạo của bộ máy Chernenko, đã tẩy chay thế vận hội mùa hè năm 1984 được tổ chức tại Los Angeles. Cuộc tẩy chay khiến 14 quốc gia thuộc Khối Đông Âu và các đồng minh gồm cả Liên Xô, Cuba và Đông Đức (nhưng không có Romania) tẩy chay thế vận hội đó. Liên Xô thông báo ý định không tham gia ngày 8 tháng 5 năm 1984, nêu ra những lo ngại về an ninh và nói rằng, "những tình cảm sô vanh và hội chứng chống Liên Xô đang được tạo nên ở Hoa Kỳ", nhưng một số người coi đó là sự trả đũa cho việc Hoa Kỳ tẩy chay Moskva Thế vận hội. Trong số những người phản đối nguyên nhân trả đũa có Peter Ueberroth, người lãnh đạo tổ chức sự kiện, trong một cuộc họp báo và sau khi việc tẩy chay đã được thông báo. Iran là quốc gia duy nhất không tham gia cả Olympic Moskva hay Los Angeles. Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tham gia thi tài tại Los Angeles sau khi tẩy chay Olympic Moskva. Vì các lý do khác nhau, Iran và Libya cũng tẩy chay. Việc tẩy chay được thông báo cùng ngày với sự kiện cuộc Rước đuốc Olympic xuyên Hoa Kỳ bắt đầu diễn ra tại Thành phố New York.

Cuộc tẩy chay đã ảnh hưởng đến một số lượng lớn các cuộc thi của Thế vận hội vốn thường có sự thống trị của các quốc gia vắng mặt. Các quốc gia tẩy chay đã tổ chức một sự kiện khác vào tháng 7-8 năm 1984, gọi là Thế vận hội Hữu nghị.

Qua đời và Di sản
Mùa thu năm 1984, Chernenko phải vào bệnh viện trong hơn một tháng, nhưng vẫn làm việc như gửi thư tới Bộ Chính trị. Vào mùa hè cùng năm, Chernenko đã đi đến con suối Kislovodsk để dưỡng bệnh, nhưng sức khoẻ của ông vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện. Ông đã bị viêm phổi sau chuyến đi này. Chernenko mãi tới cuối mùa thu năm 1984 mới được quay trở về Moskva. Ông trao huân chương cho các nhà du hành vũ trụ và các tác gia trong văn phòng của mình, nhưng không thể đi qua các hành lăng văn phòng và phải ngồi trên chiếc xe lăn.

Tới cuối năm 1984, Chernenko không thể rời Bệnh viện Trung tâm, một cơ sở được canh gác cẩn mật ở tây Moskva, và Bộ Chính trị gắn một chữ ký của fax của ông vào mọi bức thư, như Chernenko đã làm với Andropov khi ông ta đang hấp hối.
Trong cái được đa số mọi người coi là, thậm chí cả các đối thủ của ông, một hành động độc ác chống lại Chernenko, thành viên Bộ chính trị Viktor Grishin đã lôi Chernenko đang ốm nặng từ giường bệnh tới một phòng bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử đầu năm 1985.

Khí thủng của hai lá phổi và lá phổi đã bị hư hại nặng cùng tình trạng bệnh tim trở nên xấu đi đặc biệt nhanh trong ba tuần cuối cùng của tháng 2 năm 1985. Một chứng bệnh khác, bệnh viêm gan mãn tính, hay hỏng gan, phát triển và nó chuyển thành xơ gan. Chứng bệnh này và những thay đổi loạn dưỡng trong các cơ quan và tế bào khiến sức khoẻ của ông ngày càng kém đi. Lúc 3:00 giờ chiều ngày 10 tháng 3 ông rơi vào một cơn hôn mê, và lúc 7:20 tối ông đã trút hơi thở cuối cùng vì suy tim. Ông trở thành lãnh đạo thứ ba của Liên Xô qua đời chỉ trong hai năm, và ngay khi được thông báo vào lúc nửa đêm về cái chết của ông, Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan đã phản ứng: "Làm sao mà tôi có thể tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với người Nga khi bọn họ cứ liên tục chết đi như vậy?"

Ông được chôn cất với tang lễ cấp nhà nước và được chôn tại Nghĩa trang Kremlin.

Dấu ấn của Chernenko—hay sự vắng mặt của nó—là rõ ràng trong cách miêu tả cái chết của ông trên báo chí Liên Xô. Các tờ báo Liên Xô tường thuật những câu chuyện về cái chết của ông và việc lựa chọn Gorbachev trong cùng một ngày. Các tờ báo đều có một khuôn mẫu chung: trang một thông báo phiên họp toàn thể của Uỷ ban Trung ương ngày 11 tháng 3 bầu Gorbachev và in tiểu sử vị lãnh đạo mới cùng một bức ảnh lớn của ông; trang 2 thông báo cái chết của Chernenko và thông cáo chính thức.

Sau cái chết của một lãnh đạo Liên Xô những người kế tục ông theo phong tục phải mở két của người tiền nhiệm và xem xét bên trong đó. Khi Gorbachev mở két của Chernenko, trong đó có một cặp file nhỏ gồm các giấy tờ cá nhân và nhiều tập tiền lớn, tiền cũng được tìm thấy trong ngăn bàn ông.
Chernenko được tặng thưởng Huân chương Lao động Cờ đỏ; 1976, năm 1981 và năm 1984 ông được tặng Anh hùng Lao động Xã hội chủ nghĩa: trong dịp này, Bộ trưởng quốc phòng Ustinov đã coi vai trò của ông như một "nhân vật chính trị kiệt xuất, người kế tục và trung thành với lý tưởng của Lenin vĩ đại"; năm 1981 ông được tặng thưởng huân chương cao quý nhất của Bulgaria và vào năm 1982 ông được nhận Giải thưởng Lenin vì đóng góp vào "Nhân quyền trong Xã hội Xô viết" của ông.

Trong cuộc hôn nhân đầu tiên ông có một con trai, Albert, người sau này nổi tiếng ở Liên Xô với tư cách một nhà lý thuyết pháp luật. Người vợ thứ hai của ông, Anna Dmitrevna Lyubimova (sinh năm 1913), lấy ông năm 1944, sinh cho ông hai con gái, Yelena (làm việc trong Viện lịch sử Đảng), Vera (làm việc tại Đại sứ quán Liên Xô ở Washington, DC tại Hoa Kỳ), và một con trai, Vladimir, là một biên tập viên của Goskino.

Ông có một Gosdacha tại Troitse-Lykovo được đặt tên là Sosnovka-3 bên dòng sông Moskva với một bãi tắm riêng, còn Sosnovka-1 là của Mikhail Suslov.

Xem thêm
Albert Chernenko

Nguồn chính

Tham khảo

Brown, Archie. "The Soviet Succession: From Andropov to Chernenko," World Today, 40, tháng 4 năm 1984, 134-41.
 Daniels, Robert V. "The Chernenko Comeback," New Leader, 67, 20 tháng 2 năm 1984, 3-5.
Halstead, John. "Chernenko in Office," International Perspectives, May-tháng 6 năm 1984, 19-21.
Meissner, Boris. "Soviet Policy: From Chernenko to Gorbachev," Aussenpolitik [Bonn], 36, No. 4, tháng 4 năm 1985, 357-75.
Urban, Michael E. "From Chernenko to Gorbachev: A Repolitization of Official Soviet Discourse," Soviet Union/Union Soviétique, 13, No. 2, 1986, 131-61.
Pribytkov, Victor, "Soviet-U.S. Relations: The Selected Writings and Speeches of Konstantin U. Chernenko", The American Political Science Review, Vol. 79, No. 4 (December, 1985), p. 1277

Sinh năm 1911
Mất năm 1985
Lãnh đạo thời Chiến tranh Lạnh
Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Lãnh đạo nhà nước Liên Xô
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô
Người được chôn trong Nghĩa trang bức tường điện Kremlin
Người liên quan tới cuộc Chiến tranh Xô viết tại Afghanistan
Người vô thần Nga
Người Nga gốc Ukraina
Người tuyên truyền Nga
Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô
Chính khách Liên Xô
Thành viên Xô viết tối cao


title: Cyrtonus minor

text:
Cyrtonus minor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonus


title: Melanempis atra

text:
Melanempis atra là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Saussure mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Melanempis
Động vật được mô tả năm 1890


title: 11855 Preller

text:
11855 Preller (1988 RS3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1988 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11855 Preller

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Phan Kế Bính

text:
Phan Kế Bính (chữ Hán: 潘繼炳; 1875 – 1921), hiệu là Bưu Văn, bút hiệu Liên Hồ Tử, là một nhà báo, nhà văn nổi tiếng của Việt Nam đầu thế kỷ 20.

Tiểu sử
Phan Kế Bính quê ở làng Thụy Khê, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội). Năm Bính Ngọ (1906), Phan Kế Bính dự thi Nho học và đỗ cử nhân, nhưng không ra làm quan, mà ở nhà dạy học. Trong thời gian này, ông công khai hưởng ứng phong trào Duy Tân, nhưng không trực tiếp chỉ đạo. Từ 1907, ông bắt đầu viết báo cho nhiều tờ báo trong nước, trong vai trò là một trợ bút, chủ yếu là dịch thuật, biên khảo sách chữ Hán. Sau đó ông lần lượt cộng tác với các tờ báo: Đông Dương tạp chí, Lục tỉnh tân văn, Trung Bắc tân văn. Đặc biệt là với tờ Đông Dương tạp chí, ông có thời gian làm trong ban biên tập Đông Dương tạp chí, và tác phẩm của ông phần lớn đều từng đăng trên tạp chí này.

Tác phẩm
Các sách biên khảo:
"Việt Nam phong tục" (1915): nghiên cứu nghiêm túc, có tính phản biện, về thuần phong mỹ tục của Việt Nam;
"Việt Hán văn khảo" (1918): bàn về văn chương chữ Hán ở Trung Quốc, Việt Nam và triết học Trung Quốc;
Các sách viết về danh nhân Việt Nam: "Nam Hải dị nhân liệt truyện" (1909), "Hưng Đạo vương" (1914, viết chung với Lê Văn Phúc).

Sách dịch thuật:
"Đại Nam nhất thống chí" (1916);
"Đại nam điển lệ toát yếu" (1915 - 1916);
"Việt Nam khai quốc chí truyện" (1917);
"Đại Nam liệt truyện tiền biên" (1918);
"Đại Nam liệt truyện chỉnh biên" (1919);
Đặc biệt là bộ "Tam quốc chí diễn nghĩa" dịch chung với Nguyễn Văn Vĩnh.

Phan Kế Bính mất lúc mới 46 tuổi vào năm Tân Dậu (1921).

Vinh danh
Tên của ông hiện được đặt cho một con đường ở phường Cống Vị quận Ba Đình Hà Nội, cắt vuông góc với đường Liễu Giai. Ở Thành phố Hồ Chí Minh tên ông được đặt cho một con đường nhỏ ở phường Đa Kao, quận 1,kéo dài từ ngã ba Nguyễn Đình Chiểu đến Điện Biên Phủ. Ngày 29 tháng 5 năm 2005, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã tổ chức Lễ tưởng niệm 130 năm ngày sinh và 85 năm ngày mất của ông.

Tham khảo

Người Hà Nội
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà báo Việt Nam
Dịch giả Việt Nam
Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam


title: Hạch

text:
Hạch trong tiếng Việt có thể đề cập đến những khái niệm sau:
Dịch hạch (định hướng)
Quả hạch
 Trong toán học:
 Hạch (toán học)
 Hạch (đại số)
Hạch có thể là bệnh tật: hạch lao, hạch ung thư, hạch lympho, hạch tăng sinh


title: Chè lá mỏng

text:
Chè lá mỏng hay trà hoa trái mỏng, trà hoa quả bẹt, chè trái mỏng (danh pháp khoa học: Camellia pleurocarpa) là loài thực vật thuộc họ Chè (Theaceae). Đây là loài đặc hữu của Việt Nam. Cây chè lá mỏng có tên trong sách đỏ Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Camellia pleurocarpa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21/8/2007.

Thực vật đặc hữu Việt Nam
P
Thực vật Việt Nam
Thực vật dễ tổn thương


title: Pacé, Ille-et-Vilaine

text:
Pacé (, Gallo: Paczaé) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Pacé được gọi là Pacéens.

Xem thêm

Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Pacé

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Longchamp-sous-Châtenois

text:
Longchamp-sous-Châtenois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Longchamp-sous-Châtenois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Longchamp-sous-Chatenois


title: Metrioptera

text:
Metrioptera là một chi côn trùng thuộc họ Tettigoniidae. Chi này có các loài sau:
 Metrioptera domogledi
 Roesel's bush-cricket

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Metrioptera


title: Brokdorf

text:
Brokdorf là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là người.

Nhà máy điện hạt nhân Brokdorf tọa lạc ở Brokdorf. Trong quá trình xây dựng vào thập niên 1970 và 1980 đã vấp phải phản đổi của phong trào chống hạt nhân ở Đức. Các cuộc phản đối lớn nhất diễn ra vào tháng 11 năm 1976, tháng 2 năm 1977, tháng 1 năm 1981 và tháng 6 năm 1986.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Ea Súp

text:
Ea Súp (còn được viết là Ea Soup) là một huyện thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Ea Súp nằm ở phía tây bắc của tỉnh Đắk Lắk. Huyện lỵ của huyện là thị trấn Ea Súp, nằm cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng 70 km. Huyện có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Ea H'leo và huyện Cư M'gar
Phía tây giáp Vương quốc Campuchia
Phía nam giáp huyện Buôn Đôn
Phía bắc giáp huyện Chư Prông và huyện Chư Pưh thuộc tỉnh Gia Lai.

Hành chính
Huyện Ea Súp có 10 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Ea Súp (huyện lỵ) và 9 xã: Cư Kbang, Cư M'Lan, Ea Bung, Ea Lê, Ea Rốk, Ia Jlơi, Ia Lốp, Ia Rvê, Ya Tờ Mốt.

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn huyện Ea Súp hiện nay thuộc quận Buôn Hồ, tỉnh Darlac.

Sau năm 1975, quận Buôn Hồ được chuyển thành huyện Krông Búk.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 230-CP. Theo đó, tách 6 xã: Ea Pốk, Quảng Phú, Ea H’đinh, Ea Súp, Krông Na và Cư Suê thuộc huyện Krông Búk để thành lập huyện Ea Súp.

Khi mới thành lập, huyện có 6 xã nói trên. Huyện lỵ đặt tại xã Ea Súp.

Ngày 3 tháng 4 năm 1980, thành lập 2 xã mới: Ea Tar và Cư M'gar.

Ngày 17 tháng 1 năm 1984, chia xã Ea Súp thành 3 xã: Ea Súp, Ea Bung và Ea Lê.

Ngày 23 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 15-HĐBT. Theo đó, tách 6 xã: Cư M'gar, Cư Suê, Ea H'đing, Ea Pốk, Ea Tar và Quảng Phú để thành lập huyện Cư M'gar.

Huyện Ea Súp còn lại 4 xã: Ea Bung, Ea Lê, Ea Súp và Krông Na.

Trong giai đoạn 1988-1994, huyện thành lập thêm 3 xã: Ea Huar, Ea Rốk và Ea Wer.

Ngày 21 tháng 1 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 08/CP. Theo đó, chuyển 3 xã: Cuôr Knia, Ea Bar và Ea Nuôl thuộc thành phố Buôn Ma Thuột về huyện Ea Súp quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Ea Súp có 10 xã: Cuôr Knia, Ea Bar, Ea Bung, Ea Huar, Ea Lê, Ea Nuôl, Ea Rốk, Ea Súp, Ea Wer và Krông Na.

Ngày 7 tháng 10 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 61-CP. Theo đó:
Chia xã Ea Bung thành hai xã Ea Bung và Ya Tờ Mốt
Tách 6 xã: Cuôr Knia, Ea Bar, Ea Huar, Ea Nuôl, Ea Wer, Krông Na để thành lập huyện Buôn Đôn.

Huyện Ea Súp còn lại 5 xã: Ea Bung, Ea Lê, Ea Rốk, Ea Súp, Ea Wer và Ya Tờ Mốt.

Ngày 24 tháng 3 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định 18/1998/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Cư Kbang trên cơ sở 8.060 ha diện tích tự nhiên và 2.435 nhân khẩu của xã Ea Lê
Chia xã Ea Súp thành hai đơn vị hành chính: thị trấn Ea Súp và xã Cư M'Lan
Thành lập xã Ia Lốp trên cơ sở 46.573 ha diện tích tự nhiên và 2.256 nhân khẩu của xã Ea Rốk.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện Ea Súp thuộc tỉnh Đăk Lăk.

Ngày 16 tháng 5 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 47/2006/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Ia Jlơi trên cơ sở 27.320 ha diện tích tự nhiên và 5.789 nhân khẩu của xã Ia Lốp
Thành lập xã Ia Rvê trên cơ sở:
11.316 ha diện tích tự nhiên và 1.082 nhân khẩu của xã Ea Bung
11.398 ha diện tích tự nhiên và 2.201 nhân khẩu của xã Ya Tờ Mốt.

Huyện Ea Súp có 1 thị trấn và 9 xã như hiện nay.

Du lịch
Tháp Yang Prong

Chú thích

Tham khảo

Huyện biên giới Việt Nam với Campuchia