title: Nakajima E8N

text:
Chiếc Nakajima E8N là một kiểu thủy phi cơ trinh sát Nhật Bản được phóng lên bằng máy phóng từ tàu chiến từng tham gia Chiến tranh Trung-Nhật. Nó là kiểu máy bay hai tầng cánh một động cơ hai chỗ ngồi với phao nổi chính ở trung tâm và các phao phụ dưới cánh. Trong Chiến tranh Thái Bình Dương, phe Đồng Minh đặt tên mã cho nó là "Dave".

Thiết kế và phát triển
Chiếc E8N được thiết kế nhằm thay thế kiểu E4N của cùng công ty và là một sự phát triển đáng kể so với kiểu trước với cải tiến diện tích cánh nhỏ và đuôi được nâng cao. Có bảy chiếc nguyên mẫu được chế tạo dưới tên gọi nội bộ công ty là MS, và nó bay chuyến bay đầu tiên vào tháng 3 năm 1934. Nó được đưa ra bay thử nghiệm cạnh tranh cùng các thiết kế của Aichi và Kawanishi.

Lịch sử hoạt động
Kiểu MS bắt đầu được đưa vào sản xuất dưới tên gọi Thủy phi cơ Trinh sát Hải quân Loại 95 Kiểu 1 vào tháng 10 năm 1935. Đã có tổng cộng 755 chiếc E8N được sản xuất bởi Nakajima và Kawanishi cho đến năm 1940. Nó sau đó được bố trí đến mọi chiếc chiến hạm chủ lực đang hoạt động, mười sáu tàu tuần dương và năm tàu chở thủy phi cơ.

Nó hoạt động khá thành công trong Chiến tranh Trung-Nhật không chỉ trong vai trò trinh sát mà còn trong vai trò ném bom bổ nhào và chỉ điểm cho pháo binh. Một số máy bay vẫn còn đang hoạt động trong các hạm đội vào lúc Chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra nhưng chúng nhanh chóng được thay thế bằng các máy bay hiện đại hơn như Aichi E13A và Mitsubishi F1M, và đưa về hoạt động ở tuyến sau.

Các phiên bản
E8N1
Phiên bản sản xuất đầu tiên, trang bị động cơ Nakajima Kotobuki 2 Kai 1 433 kW (580 mã lực).
E8N2
Phiên bản cải tiến, với động cơ Nakajima Kotobuki Kai 2 mạnh hơn (470 kW/630 mã lực).

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (E8N2)
Tham khảo:

Đặc tính chung
 Đội bay: 2 người
 Chiều dài: 8,81 m (28 ft 11 in)
 Sải cánh: 10,98 m (36 ft 0 in)
 Chiều cao: 3,84 m (12 ft 7 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 26,5 m² (285,14 ft²)
 Lực nâng của cánh: 71,7 kg/m² (14,66 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 1.320 kg (2.904 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.900 kg (4.180 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Nakajima Kotobuki-2 KAI-2 9 xy lanh bố trí hình tròn, công suất 630 mã lực (470 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 301 km/h (162 knot, 186 mph)
 Tốc độ bay đường trường: 186 km/h (100 knots, 115 mph)
 Tầm bay tối đa: 904 km (485 nm, 558 mi)
 Trần bay: 7.270 m (23.845 ft)
 Tốc độ lên cao: 7,67 m/s (1.510 ft/min)

Vũ khí
 2 x súng máy 7,7 mm
 2 x bom 30 kg (66 lb)

Tham khảo

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
 Fairey Seafox

Trình tự thiết kế
E5K/E5Y - E6Y - E7K - E8A/E8K/E8N - E9W - E10A/E10K - E11A/E11K

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản

E08N
E08N, Nakajima
Thủy phi cơ
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Xiphocentron sturmi

text:
Xiphocentron sturmi là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Xiphocentron


title: Nanodectes

text:
Nanodectes là một chi côn trùng thuộc họ Tettigoniidae. Chi này có các loài sau:
 Nanodectes bulbicercus

Chú thích

Tham khảo

Nanodectes


title: Gambusia hurtadoi

text:
Gambusia hurtadoi là một loài cá thuộc họ Poeciliidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Gambusia hurtadoi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật đặc hữu México
H
Cá México
Loài cực kỳ nguy cấp theo Sách đỏ IUCN


title: Illinois

text:
Illinois là tiểu bang thứ 21 của Hoa Kỳ, được gia nhập Liên bang vào năm 1818. Illinois là tiểu bang đông dân nhất vùng Trung Tây nước Mỹ và đứng thứ năm toàn liên bang về dân số. Chicago nằm ở phía đông bắc là thành phố lớn nhất và trung tâm kinh tế hàng đầu tại Illinois. Đây cũng là thành phố lớn thứ ba nước Mỹ, chỉ sau thành phố New York và Los Angeles. Thủ phủ của tiểu bang đặt tại thành phố nhỏ Springfield.

Giữa những năm 1300 và 1400, thành phố Cahokia của người da đỏ là thành phố đông dân nhất trên lãnh thổ đất nước Hoa Kỳ sau đó với tổng dân số 40.000 người, trước khi bị thành phố New York vượt qua vào cuối thế kỉ 18. Khoảng 2000 người thổ dân da đỏ và những thợ săn thú người Pháp sống tại Illinois khi cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 bang thuộc địa nước Mỹ nổ ra. Trước thế kỉ 19, Illinois vẫn là một vùng đất hoang vu, dân cư thưa thớt. Nhưng bắt đầu từ thập niên 1810, dân cư từ bang Kentucky bắt đầu đổ vào Illinois và những người này chính thức được cấp quyền công dân một tiểu bang mới vào năm 1818. Khu vực đại đô thị tương lai Chicago được thành lập bên bờ con sông Chicago, một trong số ít những cảng tự nhiên ở miền nam bờ hồ Michigan và đóng một vai trò huyết mạch trong giao thông tại vùng Ngũ Đại Hồ. Những phát minh quan trọng trong thập niên 1830 như đường sắt và máy cày đã biến những đồng cỏ của Illinois thành một vùng nông nghiệp trù phú, thu hút dân nhập cư đến từ các nước châu Âu như Đức và Thụy Điển. Nhân dân Illinois đã dành sự ủng hộ rất lớn đối với tổng thống Abraham Lincoln và tướng Ulysses S. Grant (cả hai đều là người Illinois) trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Từ năm 1900, sự phát triển mạnh mẽ của những thành phố công nghiệp phía bắc tiểu bang cũng như những mỏ khai thác khoáng sản tại miền trung và miền nam đã thu hút thêm dân nhập cư đến từ các nước Đông Âu và Nam Âu. Dòng người da đen di cư lên miền bắc sau cuộc Nội chiến Mỹ cũng góp phần làm nên sự đa dạng chủng tộc tại Illinois và đóng góp cho nền văn hóa tại đây nhạc jazz và nhạc blue, những thể loại âm nhạc ngày nay phổ biến khắp nước Mỹ.

Tiểu bang Illinois còn có tên gọi là "Quê hương của Lincoln" (Land of Lincoln), vị tổng thống đã có công xóa bỏ chế độ nô lệ và giữ vững sự thống nhất nước Mỹ trong thế kỉ 19. Ngoài ra, Illinois còn có tên gọi là "Tiểu bang Đồng cỏ" (The Prairie State).

Đây là nơi sinh của Tổng thống Ronald Reagan (tại Tampico).

Tên gọi
Có hai giả thuyết về nguồn gốc tên gọi của tiểu bang Illinois. Giải thuyết thứ nhất cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ chữ ilenweewa trong tiếng thổ dân Algonquian (hay còn gọi là người Miami-Illinois) có nghĩa là "Anh/cô ấy nói bình thường". Tuy nhiên một giả thuyết khác lại cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ tên bộ lạc thổ dân da đỏ Illiniwek một thời từng phát triển thịnh vượng tại vùng đất này. Cái tên Illiniwek có nghĩa là "những con người siêu đẳng" hoặc "con người".

Địa lý

Nằm ở phía đông bắc tiểu bang Illinois là hồ Michigan. Illinois giáp với Indiana về phía đông, giáp với Wisconsin về phía bắc. Biên giới với hai tiểu bang Missouri về phia tây nam và Iowa về phis tây bắc là con sông Mississippi. Illinois giáp với Kentucky về phía đông nam qua sông Ohio. Ngoài ra tiểu bang này còn giáp với Michigan nhưng chỉ qua đường biên giới nước trên hồ Michigan.

Mặc dù Illinois nằm hoàn toàn trong khu vực Đồng bằng Trung tâm, nhưng tiểu bang này vẫn được chia làm 3 vùng địa lý với nhiều đặc điểm khác biệt nhau:

 Khu vực Bắc Illinois, hay khu vực đại đô thị Chicago bao gồm thành phố Chicago lớn thứ ba nước Mỹ, các vùng ngoại ô và những khu vực đô thị mở rộng bên cạnh. Theo quy hoạch của chính phủ liên bang, khu vực đại đô thị Chicago bao gồm hầu như toàn bộ vùng tây bắc của tiểu bang Illinois và cả một số quận thuộc hai bang láng giềng là Indiana và Wisconsin. Đây là một khu vực có mật độ dân số cao, được công nghiệp hóa với lối sống đô thị và đồng thời tập trung nhiều chủng tộc khác nhau.
 Đi về phía tây và phía nam là khu vực địa lý thứ hai của Illinois. Đó là khu vực Trung Illinois và được mệnh danh là trái tim của tiểu bang này. Đây là khu vực đặc trưng bởi những thị trấn nhỏ và những thành phố cỡ trung bình. Đây là một vùng nông nghiệp trù phú của Illinois với những ruộng ngô và đậu tương rộng lớn, cho năng suất cao và cũng là nơi tập trung nhiều viện giáo dục và trung tâm nghiên cứu của tiểu bang. Nhiều thành phố quan trọng tập trung tại miền trung Illinois là Peoria (khu vực đại đô thị lớn thứ ba tại Illinois với dân số 370.000 người) và thủ phủ Springfield.
 Khu vực Nam Illinois bao gồm vùng đất phía nam quốc lộ 50 và bao gồm cả khu vực Tiểu Ai Cập (Little Egypt). Khu vực này có một số đặc điểm khác với các khu vực trên ở chỗ có khí hậu ấm áp hơn, về nông nghiệp có ngành canh tác bông từ lâu đời. Là một vùng đất với địa hình tương đối gồ ghề so với những đồng cỏ bằng phẳng ở miền trung, Nam Illinois có thêm một số mỏ dầu, than và khoáng sản quý giá. St. Louis là khu vực đại đô thi lớn thứ hai tại tiểu bang Illinois, với dân số lên đến 600.000 người. Mật độ dân số tại vùng này cao hơn một chút so với Trung Illinois.

Khu vực ngoài đại đô thị Chicago thường được gọi là "Hạ Illinois". Tuy nhiên cư dân ở miền Trung và Nam Illinois coi khu vực của họ là một vùng địa lý và văn hóa riêng biệt nên không sử dụng tên gọi này.

Khí hậu
Với chiều dài từ bắc đến nam trải dài 640 km và nằm ở vị trí trung tâm lục địa Bắc Mỹ, khí hậu Illinois thay đổi giữa các vùng miền khác nhau. Phần lớn lãnh thổ bang Illinois có khí hậu lục địa ẩm với mùa hè nóng và ẩm còn mùa đông thì lạnh giá. Miền nam Illinois tiếp giáp với khu vực có khí hậu cận nhiệt đới ẩm nên có mùa đông ôn hòa hơn đôi chút. Lượng mưa trung bình của Illinois dao động từ nơi cao nhất là miền nam (1220 mm) đến nơi thấp nhất ở miền bắc là 890 mm. Khu vực thành phố Chicago thường có tuyết rơi dày vào mùa đông với lượng mưa tuyết đo được trung bình là 96 cm, trong khi ở miền nam tiểu bang lượng mưa tuyết thường ít hơn 35 cm.

Nhiệt độ cao nhất ghi được tại Illinois là 47 °C vào ngày 14 tháng 7 năm 1954 tại East St. Louis. Còn nhiệt độ thấp nhất ghi được là -38 °C vòa ngày 5 tháng 1 năm 1999 tại Congerville.

Trung bình hàng năm, Illinois phải chịu khoảng 50 ngày mưa bão, cao hơn so với bình quân toàn nước Mỹ. Illinois là nơi thường xảy ra lốc xoáy, trung bình 35 cơn một năm. Vụ lốc xoáy gây chết người nhiều nhất trong lịch sử nước Mỹ đã xảy ra tại Illinois và hai bang kế cận vào năm 1925 làm cho 695 người chết, trong đó có 613 người sống tại Illinois.

Các thành phố lớn nhất
Thành phố Chicago là trung tâm kinh tế lớn nhất của tiểu bang Illinois cũng như của miền Trung Tây nước Mỹ. Tuy nhiên thủ phủ của tiểu bang Illinois lại đặt ở thành phố nhỏ Springfield.

Lịch sử

Thời kỳ Tiền Colombo

Trước khi người châu Âu đến khai phá nước Mỹ, tại Illinois đã từng tồn tại một nền văn hóa với tên gọi Cahokia. Tuy nhiên nền văn minh này đã bị biến mất vào thế kỉ 15 mà không rõ lý do. Những người chủ tiếp theo của Illinois là người Illini, một liên minh chính trị giữa các bộ lạc da đỏ bản địa. Năm 1700, ước tính có khoảng 25.000 người da đỏ Illinois bản địa nhưng những cuộc tấn công của bộ lạc Iroquois đã khiến dân số của người Illini giảm đi nhiều. Thành viên của các bộ lạc Potawatomi, Miami, Sauk cũng đến định cư tại miền đông và miền bắc Illinois.

Người châu Âu khai phá
Năm 1673, hai nhà thám hiểm người Pháp là Jacques Marquette và Louis Jolliet đã khám phá ra sông Illinois. Năm 1680, người Pháp đã xây dựng đồn lũy đầu tiên của họ tại nơi mà ngày nay là thành phố Peoria. Illinois được duy trì là một lãnh thổ của Đế chế Pháp cho tới tận năm 1763, khi nó bị nhượng lại cho người Anh. Năm 1778, George Rogers Clark tuyên bố vùng Illinois thuộc về Virginia. Năm 1783, Virginia chuyển vùng đất này cho liên bang quản lý và Illinois được sáp nhập vào Lãnh thổ tây bắc.

Thế kỉ 19

Ngày 3 tháng 2 năm 1809, vùng lãnh thổ Illinois được thành lập với thủ phủ đặt tại thành phố Kaskaskia. Năm 1818, Illinois chính thức được gia nhập Hoa Kỳ và trở thành tiểu bang thứ 21. Một lượng lớn người nhập cư từ Kentucky đã đổ vào tiểu bang mới này. Những thay đổi về địa giới hành chính sau đó đã khiến Illinois mở rộng lên phía bắc để bao gồm cả hải cảng Chicago, nay là thành phố lớn nhất Illinois.

Những cuộc chiến tranh giữa những bộ tộc da đỏ bản địa với người da trắng đến sau vẫn tiếp diễn. Năm 1832, cuộc chiến tranh Diều Hâu Đen (Black Hawk War) bùng nổ tại Illinois và Wisconsin. Quân đội chính phủ Mỹ được cử tới và đã đẩy người da đỏ sang vùng Iowa.

Illinois nổi tiếng với việc chống lại chế độ nô lệ. Ngay từ khi gia nhập liên bang, tiểu bang Illinois đã tuyên bố bãi bỏ chế độ nô lệ. Tổng thống Abraham Lincoln đến từ Illnois là một trong những nhân vật vĩ đại nhất lịch sử nước Mỹ khi ông tuyên bố xóa bỏ chế độ nô lệ và giữ vững sự thống nhất đất nước trước việc các bang theo chế độ nô lệ ở miền Nam đòi ly khai. Trong cuộc nội chiến, đã có 250.000 đàn ông Illinois tham gia vào quân đội của Liên bang, nhiều thứ 4 cả nước.

Sau cuộc nội chiến, nền công nghiệp của Illinois phát triển mạnh mẽ với những ngành như cơ khí, luyện kim, chế biến lương thực thực phẩm... Đây cũng là nơi phong trào công nhân phát triển mạnh nhất nước Mỹ. Ngày 1 tháng 5 năm 1886, cuộc Tổng bãi công của công nhân thành phố Chicago nổ ra đòi ngày làm 8 giờ đã buộc giới chủ phải nhượng bộ. Về sau ngày này được lấy làm ngày Quốc tế lao động.

Thế kỉ 20
Bước sang thế kỉ 20, kinh tế Illinois tiếp tục phát triển cho đến cuộc Đại khủng hoảng 1929 làm một nửa số công nhân tại Illinois thất nghiệp. "Chính sách mới" của tổng thống Franklin Roosevelt đã góp phần làm ổn định lại nền kinh tế. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, nhu cầu chiến trường tăng mạnh đã dẫn đến sự hồi phục của nền kinh tế Illinois. Illinois đã đóng góp rất nhiều sức người và sức của trong hai cuộc thế chiến.

Trong thập niên 1960 và thập niên 1970, kinh tế Illinois bắt đầu có biểu hiện suy thoái. Ngày nay, bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống như luyện kim, cơ khí, chế biến lương thực thực phẩm, Illinois đang nỗ lực xây dựng một nền kinh tế hậu công nghiệp với những ngành công nghệ cao như điện tử, tin học, tài chính...

Năm 1970, Hội nghị Hiến pháp lần thứ 6 được tổ chức nhằm soạn thảo một hiến pháp mới cho tiểu bang Illinois thay thế bản hiến pháp cũ có từ năm 1870. Trận lũ lịch sử tại vùng thượng sông Mississippi năm 1993 đã nhấn chìm nhiều nhà cửa và gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho tiểu bang này.

Nhân khẩu

Theo số liệu năm 2006, dân số của Illinois là 12,8 triệu người, đứng hàng thứ 5 nước Mỹ sau California, Texas, New York và Florida. So với năm trước, dân số Illinois tăng thêm 65.000 người. Sự gia tăng dân số tại Illinois bao gồm cả sự gia tăng dân số tự nhiên và quá trình nhập cư của người dân các nơi khác, đặc biệt là người nước ngoài vào tiểu bang này. Thống kê năm 2004 cho biết 13,3% dân số Illinois được sinh ra tại ngoại quốc.

Phân bố chủng tộc của Illinois trong năm 2005 như sau:

 80,34% người da trắng
 15,63% người da đen
 0,62% người da đỏ bản địa
 4,45% người gốc Á
 0,11% người các đảo Thái Bình Dương

Trong đó, người Latinh (Hispanic) thuộc mọi sắc tộc trên chiếm tỉ lệ 14,44%.

Có tới gần 30% người Illinois da trắng thừa nhận có nguồn gốc Đức. Cộng đồng người Mỹ gốc Phi tập trung đông nhất tại hai thành phố Chicago và East St. Louis. Người Mỹ và người Mỹ gốc Anh tập trung nhiều ở vùng phía đông nam trong khi vùng đại đô thị Chicago lại có một lượng lớn các sắc dân gốc Ireland, México và Ba Lan. Theo thống kê, có 10,85% dân số Illinois nói tiếng Tây Ban Nha tại nhà, và 1,6% nói tiếng Ba Lan.

Tôn giáo
Đạo Thiên chúa và Đạo Tin lành là những tôn giáo phổ biến tại Illinois. Cộng đồng người theo Đạo Thiên chúa tập trung chủ yếu quanh khu vực thành phố Chicago và chiếm khoảng 30% dân số, trong khi đó cộng đồng người theo các giáo phái khác nhau của đạo Tin lành chiếm 49%. Thành phố Chicago với sự đa văn hóa của mình cũng là nơi tập trung nhiều tôn giáo của các cộng đồng nhập cư như đạo Hindu, đạo Sikh, đạo Hồi, đạo Do Thái và nhiều tôn giáo khác nữa.

Kinh tế

Với nguồn đất đai màu mỡ, Illinois có một nền nông nghiệp khá phát triển. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của Illinois là ngô, đậu tương, lợn, gia cầm, các sản phẩm từ sữa. Illinois là tiểu bang dẫn đầu nước Mỹ về xuất đậu tương, đạt khoảng 500 triệu giạ vào năm 2004. Illinois cũng xếp thứ hai cả nước về sản lượng ngô. Các trường đại học của Illinois cũng đang xúc tiến áp dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp để tạo ra nhiều loại sản phẩm nông nghiệp đa dạng hơn nữa.

Về công nghiệp, Illinois có nhiều lợi thế với những mỏ than, dầu hỏa, khoáng sản trữ lượng lớn ở phía nam, thúc đầy nền công nghiệp Illinois phát triển mạnh. Những ngành công nghiệp truyền thống của Illinois là cơ khí, luyện kim, hóa chất, chế biến lương thực thực phẩm... nhưng ngày nay đang phát triển những ngành công nghệ cao và du lịch. Chicago là trung tâm kinh tế và tài chính lớn nhất tiểu bang.

Chính trị

Chính quyền của tiểu bang Illinois được tổ chức thành ba nhánh là lập pháp, hành pháp và tư pháp. Nhánh tư pháp bao gồm Quốc hội lưỡng viện của Illinois gồm 118 ghế tại hạ viện và 59 ghế tại thượng viện. Đứng đầu nhánh hành pháp là thống đốc Illinois còn đứng đầu nhánh tư pháp là tòa án tối cao.

Suốt chiều dài lịch sử, Illinois là một chiến trường tranh đấu quyết liệt giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ. Tuy nhiên trong những năm gần đây, Đảng Dân chủ đang có xu hướng chiếm ưu thế tại Illinois, đặc biệt là tại thành phố Chicago và khiến cho Illinois trở thành bang có tỉ lệ ủng hộ Đảng Dân chủ cao nhất tại vùng Trung Tây. Liên tục trong năm kỳ bầu cử tổng thống vừa qua, Illinois đã bầu cho các thượng nghị sĩ của Đảng Dân chủ làm tổng thống.

Illinois đã đóng góp cho nước Mỹ hai vị tổng thống. Đó là Abraham Lincoln (sinh ở Kentucky), người đã có công xóa bỏ chế độ nô lệ và thống nhất nước Mỹ và tướng Ulysses Grant (sinh tại Ohio). Tổng thống Ronald Reagan là người sinh ra ở Illinois nhưng lại tranh cử tại tiểu bang California.

Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2008, cả hai ứng cử viên của Đảng Dân chủ đều có xuất xứ từ Illinois. Thượng nghị sĩ Hillary Clinton sinh tại Illinois nhưng tranh cử với tư cách thượng nghị sĩ bang New York. Còn ứng cử viên Barack Obama sinh tại Honolulu, Hawaii tranh cử với tư cách thượng nghị sĩ bang Illinois. Ông Barack Obama đã làm nên lịch sử khi trở thành vị tổng thống thứ ba của tiểu bang Illinois và cùng là tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của tiểu bang Illinois
 Hội Người Việt Illinois  (tiếng Việt, Anh)

Tiểu bang Hoa Kỳ
Cựu thuộc địa của Pháp
Trung Tây Hoa Kỳ


title: Tillandsia monadelpha

text:
Tillandsia monadelpha là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Costa Rica, Venezuela và Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Catalogue of Vascular Plants of Ecuador  Truy cập 12 tháng 10 năm 2009

M
Thực vật Costa Rica
Thực vật Venezuela
Thực vật Ecuador
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật được mô tả năm 1882


title: Tây Nam Trung Quốc

text:
Miền Tây Nam Trung Quốc bao gồm các địa phương: Khu tự trị Tây Tạng, các tỉnh Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên và thành phố Trùng Khánh.

Đây là khu vực có nhiều tộc người khác nhau sinh sống. Người Hán sống chủ yếu ở các vùng đô thị. Các tộc người Tây Tạng và người Đông Nam Á sống ở các vùng nông thôn. Do có vĩ độ thấp, lại có địa hình đa dạng từ núi cao đến bồn địa trũng, nên khu vực này có tính đa dạng sinh học cao.

Tham khảo

Khu vực địa lý của Trung Quốc
Địa lý Hoa Nam
Miền Tây Trung Quốc
Hoa Nam
Địa lý Tây Trung Quốc


title: 1439

text:
Năm 1439 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
Tướng Mộc Thạnh

Tham khảo

Năm 1439


title: Cantrainea nuda

text:
Cantrainea nuda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Colloniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cantrainea


title: Campagnac, Aveyron

text:
Campagnac  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Saint-Maximin-la-Sainte-Baume

text:
Saint-Maximin-la-Sainte-Baume () là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur miền đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Var

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài

Official website
Website about Saint-Maximin-la-Sainte-Baume
Pierre Chéron: history of the basilica with special reference to the organ by Isnard, 1772

Xã của Var
French Riviera


title: Andrena hippotes

text:
Andrena hippotes là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1895.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1895


title: Oecetis iapetos

text:
Oecetis iapetos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Ecklak

text:
Ecklak là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 15,59 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 359 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Niger

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Niger  () là đội tuyển cấp quốc gia của Niger do Liên đoàn bóng đá Niger quản lý.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Niger là trận gặp đội tuyển Tchad vào năm 1961. Đội đã hai lần tham dự Cúp bóng đá châu Phi vào các năm 2012 và 2013, tuy nhiên đều không vượt qua được vòng bảng.

Thành tích quốc tế

Giải bóng đá vô địch thế giới
 1930 đến 1974 - Không tham dự
 1978 đến 1982 - Không vượt qua vòng loại
 1986 - Bỏ cuộc
 1990 - Không tham dự
 1994 - Không vượt qua vòng loại
 1998 - Bỏ cuộc
 2002 - Không tham dự
 2006 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Cúp bóng đá châu Phi

Đội hình
Đội hình dưới đây được triệu tập cho vòng loại World Cup 2022 gặp  và  vào tháng 11 năm 2021.

Cập nhật kết quả tính đến ngày 15 tháng 11 năm 2021 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Các cầu thủ dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.

INJ Rút lui do chấn thương.
PRE Đội hình sơ bộ.
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Niger  trên trang chủ của FIFA

Niger
Bóng đá


title: Seilhan

text:
Seilhan là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 470 mét trên mực nước biển. Diện tích là 4,68 km2.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Seilhan (Haute-Garonne)
 Esbareich
 Noms de famille (commençant par S)

Xã của Haute-Garonne


title: Nội chiến Sudan lần thứ hai

text:
Nội chiến Sudan lần thứ hai bắt đầu vào năm 1983, mặc dù phần lớn là một sự tiếp nối của cuộc nội chiến Sudan lần thứ nhất giai đoạn 1955-1972. Mặc dù nó có nguồn gốc ở miền nam Sudan, các cuộc nội chiến lan rộng đến vùng các núi Nuba và Nin Xanh vào cuối những năm 1980.

Khoảng hai triệu người đã thiệt mạng do chiến tranh, nạn đói và bệnh tật gây ra bởi cuộc xung đột. Bốn triệu người ở miền nam Sudan đã bị thay đổi chỗ ở ít nhất một lần (và thường là nhiều lần) trong chiến tranh. Số dân thường thiệt mạng là một trong những số liệu cao nhất của bất kỳ cuộc chiến tranh nào kể từ thế chiến 2. Cuộc xung đột chính thức kết thúc với việc ký kết một thỏa thuận hòa bình vào tháng 1 năm 2005.

Bối cảnh và diễn biến

Trong mười năm đình chiến từ 1972 đến 1982, chính quyền miền Nam Sudan được rộng quyền tự trị nhưng Tổng thống Nimeiry năm 1983 đòi đẩy mạnh chính sách "Hồi hóa" toàn quốc bằng cách ban hành bộ luật mới căn cứ theo luật Shari'a của đạo Hồi. Ở miền Bắc Nimeiry tuyên bố thiết quân luật để được rộng quyền áp dụng Shari'a. Theo luật mới thì kẻ trộm cắp bị hình phạt chặt tay. Ai chứa chấp rượu thì bị đánh bằng roi bất kể người đó có theo đạo hay không.

Dân miền Nam Sudan chống lại chính sách mới của chính phủ Khartoum. Cũng năm 1983 tổ chức SSPDF (Sudan People's Liberation Army, "Quân đội Giải phóng Nhân dân Sudan") ra đời do John Garang lãnh đạo với yêu sách độc lập cho miền Nam Sudan. Tháng Chín năm 1984 Nimeiry tuyên bố sẽ miễn không áp dụng Shari'a cho những ai không theo đạo Hồi nhưng nhóm SPLA vẫn không giải giáp. Dựa trên chủ thuyết Mác-xít lực lượng SPLA được khối Cộng sản gồm Liên Xô và Ethiopia viện trợ vũ khí và quân nhu.

Cuộc chiến thêm cam go vì hạn hán và nạn đói hoành hành miền Nam Sudan. Tháng Tư năm 1985 trong khi Nimeiry xuất ngoại, tướng Abdul Rahman Suwar ad-Dahhab mở cuộc đảo chánh, hủy bỏ chính sách "Hồi hóa". Tuy nhiên bộ luật Shari'a vẫn để nguyên. Chính phủ kế tiếp là do thủ tướng dân lập Sadiq al-Mahdi ra chấp chính đại diện liên minh ba đảng:
 Hizb al-Umma (đảng Umma);
 Al Hizb Al-Ittihadi Al-Dimuqrati, thường viết tắt là DUP (Democratic Unionsit Party, "Đảng Thống nhất Dân chủ") và
 Al-Jabhah al-Islamiyah al-Qawmiyah, viết tắt là NIF (National Islamic Front, "Mặt trận Hồi giáo Quốc gia").
Sang năm 1986 thì Khartoum mở hòa đàm với nhóm SPLA của Garang để vãn hồi hòa bình. Năm 1988 đảng DUP cùng SPLA ký chung một thỏa thuận dựa trên hội nghị Koka Dam trước kia tại Ethiopia, trong đó có ba điểm chính:

 Ngưng bắn
 Ngưng áp dụng luật Shari'a
 Chấm dứt thiết quân luật. Sau đó sẽ tổ chức hội nghị lập hiến để vạch một đường đi mới cho cả nước Sudan.

Trong khi đó chiến tranh càng thêm khốc liệt. Tình hình kinh tế càng khó khăn vì vật giá tăng nhanh. Vì không muốn nhượng bộ phe miền Nam, thủ tướng Sadiq al-Mahdi không chịu thông qua hòa ước giữa DUP và SPLA. Kết quả là Tháng Mười Một năm 1988 đảng DUP rút khỏi liên minh chính phủ. Đầu năm 1989 phe quân đội ra tối hậu thư đòi chính phủ phải xúc tiến hòa đàm nếu không sẽ đảo chính. Dưới áp lực đó Sadiq al-Mahdi đành thông qua hòa ước, đợi ngày hội nghị lập hiến Tháng Chín.

Tháng Sáu năm 1989 Omar Hassan al-Bashir với sự hậu thuẫn của đảng NIF cướp chính quyền. Nhóm quân phiệt 15 người (năm 1991 rút thành 12) lên nắm quyền dưới danh nghĩa RCC (Revolutionary Command Council for National Salvation, tức "Hội đồng Chỉ huy Cách mạng Cứu Quốc"). Tiếp theo là một cuộc thanh trừng dân sự lẫn quân sự. Các nghiệp đoàn, đảng phái chính trị và các tổ chức phi tôn giáo đều bị cấm hoạt động.

Ngoài lực lượng quân đội chính quy, chính phủ quân phiệt còn dùng nhóm al-Difaa al-Shaabi, viết tắt là PDF (People's Defense Forces, "Lực lượng Phòng vệ Nhân dân") để càn quét các tỉnh miền Nam. Quân Sudan kiểm soát những thị trấn lớn như Juba, Wau, và Malakal nhưng quân SPLA thì vẫn chiếm đóng phần lớn các tỉnh phía Nam. Tình hình thêm rối loạn khi quân SPLA vì bất đồng nội bộ phân hóa thành mấy nhóm: nhóm Nasir, nhóm của Bany và nhóm Bol.

Dù vậy các cuộc hòa đàm dần dần có kết quả và Hiệp ước Hòa bình Tổng thể được ký ở Nairobi vào Tháng Giêng năm 2005. Hiệp ước đó cho phép quân đội hai miền không phải giải giới và được giữ nguyên vị trí nhưng miền Nam được sáu năm tự trị. Tiếp theo đó là cuộc trưng cầu dân ý để quyết định chính thể cho miền Nam. Lợi tức tài nguyên dầu lửa sẽ được chia đôi. Để hợp nhất hai chính phủ, Garang được thâu nạp làm một trong hai phó tổng thống Sudan. Tiếc thay Tháng Tám năm 2005 trong một phi vụ trực thăng, máy bay rớt và Garang tử thương. Phe SPLA nổi dậy làm loạn đốt phá nhưng tình hình dần lắng dịu. Liên hiệp Quốc cũng giúp sức với các dự án cứu trợ nhân đạo và phổ biến nhân quyền ở Sudan, làm ổn định xã hội. Vấn đề chưa giải quyết là chủ quyền hạt Abyei với nhiều mỏ dầu thô. Cả hai phe Bắc và Nam đều đòi quyền cai trị khu vực này. Năm 2011, Nam Sudan tuyên bố ly khai khỏi miền Bắc để thành lập quốc gia riêng.

Chú thích

Tham khảo

Chiến tranh liên quan tới Nam Sudan
Chiến tranh liên quan tới Sudan


title: Breitenbrunn, Unterallgäu

text:
Breitenbrunn là một đô thị ở huyện Unterallgäu bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Coelioxys postponenda

text:
Coelioxys postponenda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schulz mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1906


title: Herguijuela de la Sierra

text:
Herguijuela de la Sierra là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, thuộc cộng đồng tự trị Castilla và León. Đô thị này có cự ly 86 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 299 người.
Đô thị này có diện tích 31.52 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 800 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37619.
Công viên Sierra de Francia tọa lạc ở đây.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: 5274 Degewij

text:
5274 Degewij (1985 RS) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 9 năm 1985 bởi Bowell, E. ở Flagstaff.

Ghi chú

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5274 Degewij

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Chartuzac

text:
Chartuzac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Chartuzac nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: LATAM Chile

text:
LATAM Chile, tên cũ LAN Airlines S.A.  (mã IATA = LA, mã ICAO = LAN) là hãng hàng không, trụ sở ở Santiago, Chile. LAN Airlines là một trong các hãng hàng không chính của Chile và là một trong số hãng hàng không lớn nhất Nam Mỹ với các chuyến bay tới châu Mỹ Latin, Hoa Kỳ, vùng Caribbe, châu Đại Dương và châu Âu. Hãng là hội viên của Liên minh Oneworld.

Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Arturo Merino Benítez, Santiago, với các căn cứ khác ở Sân bay quốc tế Ministro Pistarini tại Buenos Aires, Sân bay quốc tế Mariscal Sucre tại Quito, Sân bay quốc tế Jose Joaquin de Olmedo tại Guayaquil, Sân bay quốc tế Jorge Chávez tại Lima, và Sân bay quốc tế Miami tại Miami.

Lịch sử

Hãng được viên tướng chỉ huy Không quân Chile Arturo Merino Benitez thành lập năm 1929 (người mà sau này tên được đặt cho Sân bay quốc tế Arturo Merino Benítez), và bắt đầu hoạt động từ ngày 5.3.1929 dưới tên Línea Aeropostal Santiago-Arica. Năm 1932 hãng đổi tên thành "Línea Aérea Nacional de Chile" (LAN Chile). Tháng 9/1989, chính phủ Chile tư nhân hóa hãng, bán đa số cổ phần cho Icarosan và Scandinavian Airlines System.

Ngày 11.8.1995 LAN Chile nắm quyền kiểm soát hãng hàng không thứ nhì trong nước Ladeco. Tháng 10/1998 LAN Chile hợp nhất hãng "Fast Air" với Ladeco thành LAN Express. Tháng 3/2004 LAN Chile và các hãng phụ thuộc LAN Peru, LAN Ecuador, LAN Dominicana và LAN Express dùng tên thống nhất LAN, thay cho tên Linea Aerea Nacional trước kia. Ngày 17.6.2004 LAN Chile đổi tên thành LAN Airlines (viết tắt chữ đầu của Latin American Network Airlines). Giữa năm 2005 LAN Airlines mở các hãng con LAN Argentina ở Argentina với các tuyến đường quốc nội và quốc tế từ Buenos Aires, và là hãng hàng không địa phương lớn thứ ba sau Aerolíneas Argentinas và Austral.

LAN Airlines có các hãng phụ thuộc và cổ phần như sau: LAN Cargo (99.4%), LANExpress (99.4%), ABSA - Aerolinhas Brasileiras (73.3%), LAN Peru (70%), LAN Dominicana (49%), LAN Ecuador (45%), LAN Argentina (49%), MasAir (39.5%) và Florida West International Airways (25%) cùng tổng số 11.173 nhân viên.

LAN Airlines liên danh với American Airlines tới các điểm đến ở Hoa Kỳ, với British Airways và Iberia tới các điểm đến ở châu Âu, với Tam Linhas Aereas tới các điểm đến quốc tế của Brazil, với Korean Air tới các điểm đến ở châu Á, cùng một số điểm đến ở Úc và New Zealand với Qantas.

Từ 1.8.2006, LAN Airlines hợp nhất vé hạng nhất với hạng business thành một với tên Premium Business.

Các hãng phụ thuộc
  LAN Argentina
  LAN Cargo
  LAN Ecuador
  LAN Express
  LAN Peru

Các nơi đến
Các nơi đến của LAN Airlines kể cả của LAN Express, LAN Argentina, LAN Peru và LAN Ecuador như sau:

châu Âu

 Đức
 Frankfurt
 Tây Ban Nha
Madrid

Bắc Mỹ
 Canada
 Toronto
 México
 Cancún
 Mexico City
 Hoa Kỳ
 Los Angeles
 Miami (Focus City)
 New York

Vùng Caribbe
 Cuba
 La Habana
 Cộng hòa Dominican
 Punta Cana
 Santo Domingo

châu Đại Dương
 Úc
 Sydney
 Polynésie thuộc Pháp
 Papeete
 New Zealand
 Auckland

Nam Mỹ
 Argentina
 Buenos Aires
 Comodoro Rivadavia
 Córdoba
 El Calafate
 Mendoza
 Neuquén
 Puerto Iguazú
 Río Gallegos
 Rosario
 San Carlos de Bariloche
 San Juan
 Salta
 Ushuaia
 Bolivia
 La Paz
 Santa Cruz de la Sierra
 Brasil
 Rio de Janeiro
 São Paulo
 Chile
 Antofagasta
 Arica
 Balmaceda
 Calama
 Concepción
 Copiapó
 El Salvador, Chile
 Hanga Roa
 Iquique
 La Serena
 Osorno
 Pucón
 Puerto Montt
 Punta Arenas
 Santiago
 Temuco
 Valdivia
 Colombia
 Bogotá
 Medellín
 Ecuador
 Guayaquil
 Quito
 Quần đảo Falkland
 Stanley

 Peru
 Arequipa
 Cusco
 Chiclayo
 Iquitos
 Juliaca/Puno
 Lima
 Pucallpa
 Puerto Maldonado
 Piura
 Tarapoto
 Tacna
 Trujillo
 Tumbes
 Uruguay
 Montevideo
 Venezuela
 Caracas

Đội bay

Tính đến tháng 12/2021:
Theo AirFleets.net, đến thời điểm tháng 12 năm 2021, tuổi trung bình của đội tàu bay của LATAM Chile là 10 năm.

Đội máy bay ngưng hoạt động
 McDonnell Douglas DC-10
 Boeing 747-100
 Boeing 767-200ER
 Boeing 707
 Boeing 727
 BAe 146
 Boeing 737-200
Boeing 747-100
Boeing 747-400

LATAM Pass

LATAM Chile giới thiệu chương trình khách hàng thường xuyên LANPASS để thưởng cho lòng trung thành của khách hàng. Hiện có hơn bốn triệu thành viên. Hàng năm, hơn 250.000 thành viên LANPASS bay miễn phí. Các thành viên của LANPASS được tích lũy dặm bay mỗi khi họ bay với LATAM Chile, một hãng hàng không liên kết với LANPASS hoặc bằng cách sử dụng dịch vụ của bất kỳ doanh nghiệp nào có liên kết với LANPASS trên khắp thế giới.

Các hạng thẻ LANPASS:

 Gold
 Gold Plus
 Platinum
 Black
 Black Signature

Thỏa thuận liên danh

Aeroméxico
Air China
Alaska Airlines
British Airways
Cathay Pacific
Finnair
Iberia
Japan Airlines
Jetstar Airways
Korean Air
LATAM Brasil
LATAM Paraguay
Malaysia Airlines
Qantas
Qatar Airways
WestJet

Tai nạn

 Ngày 20.2.1991, máy bay BAe146-200 của LAN Chile chở khách thuê bao (ký danh CC-CET, trước kia là N403XV)  đã trượt khỏi phi đạo khi đáp xuống Puerto Williams ở Nam Chile và lao xuống nước gần đó. 20 trong số 66 hành khách bị thiệt mạng.
 Ngày 4.8.1987, máy bay Boeing B737-200, khi đáp xuống Sân bay Calama/El Loa, đã đáp lộng trước ngưỡng phi đạo số 27. Càng bánh phía mũi bị gãy, máy bay bị vỡ đôi và bốc cháy, 1 người bị thiệt mạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 LAN Airlines

Hãng hàng không Chile
Công ty đa quốc gia
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York


title: Ipiguá

text:
Ipiguá là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º39'24" độ vĩ nam và kinh độ 49º23'14" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 508 m. Dân số năm 2004 ước tính là 4.060 người.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 3.476
 Dân số thành thị: 1.944
 Dân số nông thôn: 1.532
 Nam giới: 1.791
 Nữ giới: 1.685
Mật độ dân số (người/km²): 25,94

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 9,92

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 74,76

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,56

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,17%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,790
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,697
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,829
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,844
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài

 Ipiguá trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Rubroporus

text:
Rubroporus là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rubroporus at Index Fungorum

Polyporaceae


title: Roveredo di Guà

text:
Roveredo di Guà là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía tây của Venice và khoảng 40 km về phía đông nam của Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.437 người và diện tích là 10,2 km².

Roveredo di Guà giáp các đô thị: Cologna Veneta, Montagnana, Poiana Maggiore và Pressana.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comuneroveredo.vr.it/

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Melanotus kolleri

text:
Melanotus kolleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Russula albonigra

text:
Russula albonigra là một loài nấm trong chi Russula.

Xem thêm
Danh sách các loài Russula

Tham khảo

albonigra


title: Paratuerta

text:
Paratuerta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Paratuerta abrupta Rothschild, 1924
 Paratuerta featheri Fawcett, 1915
 Paratuerta marshalli Hampson, 1902
 Paratuerta undulata Berio, 1970

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Paratuerta at funet.fi

Agaristinae


title: Selatosomus lemniscatus

text:
Selatosomus lemniscatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Denisova miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Họ Lộc vừng

text:
Họ Lộc vừng (danh pháp khoa học: Lecythidaceae) là một họ của khoảng 25 chi và 310-322 loài thực vật thân gỗ, chủ yếu là bản địa của vùng nhiệt đới Nam Mỹ và Madagascar.

Hệ thống học
Theo nghiên cứu phân tích phân tử gần đây về họ Lecythidaceae của Scott A. Mori và ctv thì họ này chứa 3 phân họ:
 Foetidioideae (đồng nghĩa: Foetidiaceae). Phân bố tại Đông Phi, Madagascar, Mauritius. Chỉ bao gồm chi Foetidia với khoảng 17 loài.
 Planchonioideae (bao gồm cả họ Barringtoniaceae trước đây). Chỉ hạn chế trong khu vực nhiệt đới Cựu thế giới với 6 chi và 58 loài. Chi đa dạng nhất là Barringtonia (40 loài).
 Lecythidoideae (bao gồm cả họ Lecythidaceae cũ, đồng nghĩa Gustaviaceae Burnett). Hạn chế trong khu vực nhiệt đới Tân thế giới với 10 chi và 215 loài. Các chi đa dạng nhất là: Eschweilera (khoảng 100 loài), Gustavia (40 loài)

Trong nghiên cứu của Mori và ctv. năm 2007, họ coi 2 họ Napoleonaeaceae và Scytopetalaceae là các họ hàng gần gũi nhất của họ Lecythidaceae. Như thế họ Lecythidaceae chỉ chứa 17 chi và 290 loài. Tuy nhiên trên website của APG, truy cập ngày 14-5-2009 thì chúng vẫn được coi tương ứng là 2 phân họ trong họ Lecythidaceae. Cụ thể như sau:
 Napoleonaeoideae. Phân bố tại vùng nhiệt đới Tây Phi với 2 chi và 11 loài.
 Scytopetaloideae. Phân bố tại Tây Phi và Nam Mỹ (đông bắc Brasil) với 6 chi và 21 loài.

Thông tin chi tiết hơn về họ Lecythidaceae, đặc biệt là các đơn vị phân loại thuộc Tân thế giới, có thể tìm thấy tại trang về Lecythidaceae.

Các thành viên có tầm quan trọng lớn nhất trong họ này khi tính theo quy mô trong thương mại thế giới là dẻ Brasil (Bertholletia excelsa), có giá trị vì quả ăn được; dẻ thiên đường (Lecythis spp.) cũng cho quả ăn được.

Danh sách các chi
 Foetidioideae:
 Foetidia Comm. ex Lam., coi là thuộc Foetidiaceae.
 Planchonioideae:
 Abdulmajidia Whitmore, coi là thuộc Barringtoniaceae nghĩa Takhtajan 1997
 Barringtonia J.R.Forst. & G.Forst., coi là thuộc Barringtoniaceae (bao gồm cả Butonica, Stravadium).
 Careya Roxb., coi là thuộc Barringtoniaceae  (bao gồm cả Cumbia).
 Chydenanthus Miers, coi là thuộc Barringtoniaceae.
 Petersianthus Merr., coi là thuộc Barringtoniaceae, (bao gồm cả Combretodendron, Petersia).
 Planchonia Blume, coi là thuộc Barringtoniaceae.
 Lecythidoideae:
 Allantoma Miers (bao gồm cả Goeldinia).
 Bertholletia Bonpl. (bao gồm cả Barthollesia).
 Cariniana Casar. (bao gồm cả Amphoricarpus).
 Corythophora R.Knuth.
 Couratari Aubl. (bao gồm cả Curatari, Curataria, Lecythopsis).
 Couroupita Aubl. (bao gồm cả Pontopidana).
 Eschweilera Mart. ex DC. (bao gồm cả Jugastrum, Neohuberia).
 Grias L..
 Gustavia L. (bao gồm cả Japarandiba, Perigaria, Pirigara, Teichmeyeria).
 Lecythis Loefl. (bao gồm cả Bergena, Cercophora, Chytroma, Holopyxidium, Pachylecythis, Sapucaya, Strailia).
 Napoleonaeoideae:
 Crateranthus Baker f., incertae sedis theo Takhtadjan, thuộc họ Napoleonaeaceae cũ.
 Napoleonaea P. Beauv., coi là thuộc Napoleonaeaceae, (bao gồm cả Belvisia, Napoleona).
 Scytopetaloideae:
 Asteranthos Desf., coi là thuộc Asteranthaceae (bao gồm cả Asteranthus). Quan hệ không chắc chắn.
 Brazzeia Baillon. (bao gồm cả Erythropyxis, Erytropyxis, Pseudobrazzeia)
 Oubanguia Baillon
 Pierrina Engl.
 Rhaptopetalum Oliv.
 Scytopetalum Pierre ex Engl.

Theo GRIN thì các chi Brazzeia, Oubanguia, Pierrina, Rhaptopetalum tạo thành phân họ Rhaptopetaloideae.

Hình ảnh
Lộc vừng hoa đỏ (Barringtonia acutangula) bên hồ Gươm:

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lecythidaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com
 Barringtoniaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com
 Foetidiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com
 Asteranthaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com
 Napoleonaeaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com
 Trang về Lecythidaceae của Scott A. Mori và Ghillean T. Prance
 4 loài họ Lộc vừng Lecythidaceae trên trang SVRVN
 Lộc vừng hoa đỏ


title: Lichtenau, Mittelsachsen

text:
Lichtenau là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Lichtenau, Mittelsachsen có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là người.

Tham khảo


title: Taiwanina pandoxa

text:
Taiwanina pandoxa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Taiwanina
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Scaptotrigona hellwegeri

text:
Scaptotrigona hellwegeri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Scaptotrigona
Động vật được mô tả năm 1900


title: Audigny

text:
Audigny là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Không lực chiến thuật

text:
Thuật từ Không lực chiến thuật (tiếng Anh:Tactical Air Force) được một số lực lượng không quân các quốc gia Khối thịnh vượng chung Anh sử dụng trong những giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai để chỉ các đội hình có hơn một liên đoàn khu trục cơ. Một không lực chiến thuật được sử dụng nhằm ý đồ thống lĩnh bầu trời và thực hiện các sứ mệnh tấn công mặt đất. Không giống như các không lực mang số (numbered air force) của Không lực Lục quân Hoa Kỳ, các không lực chiến thuật không bao gồm các oanh tạc cơ hạng nặng và oanh tạc cơ chiến lược.

Bốn không lực chiến thuật là:
Đệ nhất Không lực Chiến thuật Úc
Không lực Sa mạc (Desert Air Force) - Bắc phi và sau này Ý
Đệ nhị Không lực Chiến thuật Không quân Hoàng gia Anh - Bắc Âu
Đệ tam Không lực Chiến thuật Không quân Hoàng gia Anh - Nam Á

Tham khảo

Không quân
Sơ khai hàng không


title: Fusivoluta barnardi

text:
Fusivoluta barnardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusivoluta


title: Hemipyxis rarashana

text:
Hemipyxis rarashana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Hemipyxis


title: Syngamoneura

text:
Syngamoneura là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Syngamoneura rubronotana Mabille, 1900

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: 9531 Jean-Luc

text:
9531 Jean-Luc là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1220.0360832 ngày (3.34 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1981. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học Jean-Luc Margot.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Chauvetia turritellata

text:
Chauvetia turritellata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chauvetia


title: Oides foevicollis

text:
Oides foevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Phrynobatrachus perpalmatus

text:
Phrynobatrachus perpalmatus là một loài ếch trong họ Petropedetidae.
Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Malawi, Mozambique, Sudan, Tanzania, Zambia, có thể cả Burundi, và có thể cả Zimbabwe.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, các đồn điền, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, ao, đất nông nghiệp có lụt theo mùa, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Pickersgill, M. & Channing, A. 2004. Phrynobatrachus perpalmatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Phrynobatrachus


title: Gomoh

text:
Gomoh là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dhanbad thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Địa lý
Gomoh có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 245 mét (803 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gomoh có dân số 28.576 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Gomoh có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Gomoh, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Spilocephalus bipunctatus

text:
Spilocephalus bipunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Spilocephalus


title: Luật hình sự

text:
Khái niệm luật hình sự nói về những luật có chung tính chất là xác định những hành vi (tội) mà xã hội đó không muốn xảy ra, và đề ra những hình phạt riêng biệt và nặng nề hơn bình thường nếu thành viên xã hội đó phạm vào.

Tùy theo loại tội và thẩm quyền, sự trừng phạt (về mặt) hình sự bao gồm tử hình, giam giữ, bị quản thúc hoặc bị phạt vạ. Những tội cổ xưa như sát nhân (giết người), phản quốc.v.v. luật hình sự nơi nào cũng có. Nhưng cũng có nhiều tội ở nước này đưa vào luật hình sự mà nước khác thì không. Ngay cả trong các bộ luật đôi khi cũng không rõ ràng về ranh giới giữa dân sự và hình sự.

Luật hình sự thường được tiến hành khởi tố bởi chính quyền, không giống như luật dân sự thường được tiến hành khởi tố bởi người dân hay các pháp nhân khác.

Lịch sử Luật Hình sự (Hình Luật) ở Phương Tây
Những nền văn minh xa xưa nói chung không phân biệt dân sự hay hình sự. Di chỉ khảo cổ tìm thấy những bộ luật đầu tiên của người Sumerians (khu vực Iran và Iraq ngày nay) soạn thảo. Khoảng thế kỷ 21 trước công nguyên (2000 năm trước CN), một người Sumerian (Ur) là vua Ur-Nammu đã ban hành bộ luật cổ nhất được phát hiện cho đến hôm nay - gọi là luật Ur-Nammu - dù rằng có nhiều tài liệu cho biết còn có một bộ luật cổ xưa hơn gọi là Urukagina xứ Lagash đã ra đời trước đó. Trong số các bộ luật cổ còn có Luật Hammurabi của người Babylon. Những bộ luật này không có phân biệt khái niệm dân sự và hình sự.

Những bộ luật sau đó như Thập Nhị Bảng (Twelve Tables) của đế chế La Mã đã có chuyển biến trong việc phân biệt tuy chưa rõ ràng. Ví dụ, tội ăn trộm là một sự sai trái dân sự. Đánh người và cướp có bạo lực được xem như là xâm phạm tài sản. Phạm các luật này thì phải bị phạt vạ (phạt tiền).

Những tín hiệu của sự phân biệt về án hình sự và án dân sự được nổi lên trong cuộc xâm chiếm Vương Quốc Anh năm 1066 của bộ tộc Norman (bộ tộc ở vùng Normandy, Pháp ngày nay). Về sau, khi phong trào Hậu Trí thức Tây Ban Nha (xem Alfonso de Castro) lan sang Âu Châu, khái niệm thần học về Sự Trừng Phạt Của Thượng đế lên những tâm hồn tội lỗi (luật ở thượng giới) được mang đưa vào giới luật (canon law) trước. Sau đó, khái niệm này được vay mượn đưa vào nhân luật (secular law) thành ra luật hình sự để trừng trị các hành vi phạm tội của con người.

Tuy vậy, phải đến thế kỷ 18, khái niệm về hình luật - trong đó bộ phận tòa án đóng vai trò bảo vệ công lý - được phát triển rõ rệt khi các quốc gia ở Âu châu thành lập lực lượng cảnh sát. Từ đó, luật hình sự (hình luật) đã nhanh chóng hình thành. Luật hình sự đã giúp hoàn thiện các cơ chế thực thi luật pháp của lực lượng cảnh sát và giúp lực lượng này trở thành một bộ phận thiết yếu của nhà nước phương Tây.

Hình phạt trong Luật Hình sự
Luật hình sự mang đặc tính riêng của nó, đó là (1) Nêu ra cụ thể những hậu quả có thể xảy ra cho những ai không chấp hành nghiêm chỉnh và (2) nêu ra các yếu tố cấu thành tội. Những hậu quả có thể bao gồm tử hình, khổ sai (đánh đòn, hành hạ), cải tạo giam giữ hoặc không giam giữ (án treo cho tại ngoại) tùy theo các cấp thẩm quyền khác nhau. Thời gian cải tạo có thể từ vài ngày cho đến chung thân. Khi ra ngoài, tội nhân có thể còn chịu thêm thời gian quản thúc tại gia, hay phải báo cáo định kỳ với nhân viên tòa án tùy vào bản án. Phạm nhân có thể thương lượng với chính quyền về mức độ phạm tội, tội danh, án phạt... để đổi lại sự hợp tác, chỉ chứng hay cung cấp thông tin cho cơ quan tố tụng. Phạt và đền tiền cũng là một hình phạt phổ biến.

Tuy ở nhiều mức độ khác nhau, nhưng năm mục đích sau đây được chấp nhận rộng rãi trong hầu hết các bộ luật hình sự về mặt trừng trị tội phạm: báo oán (trả oán), răn đe, vô hiệu hóa, giúp cải tà quy chánh và đền bù thiệt hại.

 Báo oán (trả oán) - Phạm nhân phải chịu đau khổ dằn vặt trừng phạt do tội mình làm ra. Đây là một mục đích thường thấy nhất. Vì phạm nhân đã lạm dụng sai trái, hay gây ra tổn thất không đáng có cho những bên thiệt hại (làm lệch cán cân công bình xã hội) do đó luật hình sự phải đưa phạm nhân vào những tình huống khổ sai để làm quân bình cán cân công lý. Lý giải này dựa trên nguyên tắc: mọi công dân tuân theo luật pháp để mong được sự bảo vệ không bị giết hại, vì vậy nếu người nào bị kết tội giết người thì sẽ bị tước quyền được luật pháp che chở. Một người đi giết người thì có thể bị (nhà nước) xử tử. Giống như một cán cân bị lệch vì nhân mạng phải được đền bù bằng nhân mạng.
 Răn đe - Có hai loại: răn đe cá nhân nhằm vào các phạm nhân với mục đích đưa ra mức phạt đủ nặng khiến những người này không dám phạm tội từ đây về sau. Còn răn đe xã hội nhằm vào toàn thể các công dân không trừ một ai với mục đích trừng phạt những ai đã phạm tội lẫn răn đe những ai có khả năng phạm tội.
 Vô hiệu hóa - được thiết kế với mục đích đơn giản là đưa người phạm tội ra khỏi xã hội để bảo vệ xã hội khỏi bị ảnh hưởng bởi những tội phạm do phạm nhân gây ra, thể hiện bằng án tù. Đây là lý do chính quyền cho xây các nhà tù, các trại tập trung cải tạo giam giữ. Các án tử hình và các lệnh cấm (quản chế) cũng nhằm mục đích này.
 Giúp cải tà quy chính - nhằm mục đích cải hóa phạm nhân trở lại thành một thành viên hữu ích trong xã hội. Phạm nhân phải trải qua một chương trình học tập, cải huấn (có hay không kèm giam giữ) ở nhiều mặt khác nhau để giúp phạm nhân nhận thức được sự sai trái những việc mình đã làm.
 Đền bù thiệt hại  - đây là một lý thuyết về trừng phạt hướng về nạn nhân. Mục tiêu là nhà nước đứng ra quyết định loại hình và mức độ đền bù cho những đau khổ thiệt hại lên mình nạn nhân. Ví dụ, phạm nhân trộm công quỹ thường bị phạt phải trả lại tiền đã biển thủ. Đền bù thiệt hại thường được kết hợp với các mục đích khác của luật hình sự và bắt nguồn từ các khái niệm tương tự trong luật dân sự.

Những khía cạnh và yếu tố cấu thành tội Hình sự
Theo nhiều bộ luật hình sự ở các nước, chính quyền (nhà nước) thực thi luật hình sự bằng cách đề ra những đe dọa hình sự. Hình thức và mức độ đe dọa khác nhau tùy theo văn hóa, lịch sử tư pháp và tôn giáo của mỗi nước.

Các bộ luật hình sự trên thế giới thể hiện hàng trăm quan điểm, lý luận khác nhau. Trong khuôn khổ giới hạn này rất khó thống kê hoàn chỉnh và đầy đủ mà không bị thiếu sót. Tuy vậy, những yếu tố và khía cạnh sau đây xuất hiện phổ biến trong các luật hình sự: hành vi cấm, sự cố ý, đối tượng bị thiệt hại, yếu tố đồng lõa, các yếu tố bào chữa, và mối liên hệ giữa các yếu tố nói trên.

Hành vi cấm
Luật hình sự thường cấm những hành vi cụ thể. Do đó, chứng cứ phạm tội phải hợp lý minh chứng hành động do chính can phạm gây ra. Hành động cụ thể này gọi là hành vi phạm tội (guilty act - Latin: actus reus)

Hành vi phạm tội (hành vi cấm) có thể cấu thành bởi một hành động hay một hành động đe dọa, hay trong một số trường hợp hạn hữu, sự bất hành động (tức không làm một việc do mình chuyên trách) cũng là hành vi cấm. Ví dụ: cha mẹ bỏ đói trẻ sơ sinh, cũng là một hành vi cấm.

Nếu hành vi phạm tội là một sự bất hành động như nêu trên, thì cần phải đi kèm một trách nhiệm (duty). Trách nhiệm này có thể là do hợp đồng, do tự nguyện dấn thân, quan hệ huyết mạch và đôi khi là do chức vụ được giao. Trách nhiệm còn có thể hình thành nếu anh tự tạo ra một điều kiện nguy hiểm. Đôi khi, ở Mỹ hay Âu châu còn ràng buộc người qua đường phải giúp - trong một số trường hợp rất cụ thể - những người trong những tình huống bất khả kháng (ví dụ: giúp kêu xe cứu thương hay giúp trẻ em đang chết chìm ở sông cạn).

Một hành vi phạm tội có thể được bào chữa (hay được hủy bỏ) nếu cơ quan công tố không thể chứng minh liên hệ nhân quả của hành vi phạm tội của phạm nhân này đối với thiệt hại gây ra (causation). Nói cách khác, luật sư biện hộ có thể chỉ ra các yếu tố chứng minh hành vi của người này không phải là nguyên nhân duy nhất và trực tiếp nhất gây ra thiệt hại. Xem thêm phần yếu tố bào chữa ở dưới.

Sự cố ý
Vì hình phạt nghiêm khắc của luật hình sự, các thẩm phán công minh đều đòi hỏi bên công tố phải chứng minh một ý thức cố ý phạm tội (guilty mind, Latin: mens rea). Ý thức phạm tội này được giải thích là sự cố ý trong khi làm một hành vi sai trái. Chú ý rằng trong luật hình sự, ý thức phạm tội hoàn toàn được tách ra khỏi ý đồ, động lực (motive) của nghi can. Nếu A cướp tài sản của B chia cho dân nghèo (cướp phú tế bần), thì hành động lấy đồ của B trong lúc A không phải là chủ sở hữu chứng tỏ A đã có ý thức cố ý muốn cướp tài sản của B. Ý đồ động lực giúp người nghèo tuy là ý tốt, nhưng không thể thay đổi sự cố ý phạm tội của A trong việc đánh cướp tài sản.

Sự cố ý phạm tội dễ dàng bị bên công tố chứng minh hơn nếu nghi can biết hành vi của mình sẽ gây nguy hiểm nhưng vẫn cứ tiến hành. Ví dụ: nghi can A xả chất thải độc hại xuống dòng sông và biết rằng các chất này có thể gây nhiễm độc nguồn nước cho dân cư 2 bên bờ sông, nhưng A vẫn cứ làm. Bị truy tố, A có thể bào chữa là mình không hề muốn đầu độc dòng sông (tức là không cố ý phạm tội), nhưng khi bên công tố dễ dàng chứng minh rằng, với cương vị của mình, A thừa biết các chất xả thải kia gây độc hại, là đã đủ cơ sở chứng minh A có yếu tố "cố ý phạm tội".

Khi xem xét yếu tố cố ý phạm tội, tòa án Phương Tây phải xét thêm khía cạnh nghi can khi hành động có thực sự "muốn" gây ra hậu quả cụ thể hay không. Ví dụ: trong tội giết người, sự "muốn" hay "không muốn" nạn nhân tử vong có thể chuyển từ tội cố sát (tử hình) sang tội ngộ sát (ở tù). Đây là một lãnh vực hết sức khó khăn để chứng minh lẫn bào chữa.

Mặt khác yếu tố cố ý phạm tội có thể bị "chuyển sang" nạn nhân thứ ba, dù rằng nghi can không hề cố ý gây hại cho người thứ ba (transfer malice). Ví dụ: A dùng súng bắn B đang đứng trong đám đông, nhưng không trúng B. Viên đạn lạc sang phía C và giết chết C. A có thể nói rằng mình không hề biết C và không có ý đồ giết C. Nhưng vì A chĩa súng vào đám đông có C nên ý đồ giết người của A đã được "chuyển sang" C, vì bất cứ ai trong đám đông ấy cũng có khả năng bị trúng đạn. A có thể bị truy tố tội cố ý giết C.

Đối tượng của xâm phạm
Công dân hy sinh một phần quyền lợi của mình để tuân thủ luật pháp nhà nước nhằm mục đích được pháp luật bảo hộ không bị các hành vi phạm tội xâm phạm:
 Nhân Mạng - sát nhân (homocide) là một tội danh cổ xưa khi nghi can giết người phi pháp. Đây là một hành vi được các bộ luật hình sự rất chú trọng và thường được chia ra làm nhiều mức độ khác nhau với mức án khác nhau dựa trên việc có hay không có yếu tố "cố ý phạm tội". Nếu có thì tội và hình phạt trở đặc biệt nghiêm trọng (murder) và nếu không có thì có thể chỉ phạm vào tội ngộ sát. Trong trường hợp thiếu hẳn yếu tố "cố ý phạm tội", phía công tố có thể chuyển qua truy tố tội ngộ sát (manslaughter) hay là bất cẩn gây chết người (involuntary manslaugher) là những tội với hình phạt nhẹ hơn.
 Thân Thể - hầu hết các luật hình sự bảo vệ sự bất khả xâm phạm của cơ thể công dân nói chung. Hành vi "đánh người" (battery) là tội do bởi sự đụng chạm phi pháp và không được phép. Tội này không bao gồm các hành động đánh nhau khi thi đấu trên võ đài khi 2 người im lặng đồng ý khi đánh nhau trước đám đông. Mặc dù không đánh, nhưng nghi phạm vẫn có thể bị truy tố tội "tấn công" người khác (assault) nếu hành động của nghi phạm khiến nạn nhân có cảm giác "sợ bị đánh ngay lập tức" (fear of imminent battery). Quan hệ tình dục không đồng thuận hay quan hệ tình dục với trẻ em vị thành niên thường bị truy tố tội hiếp dâm (rape) - trong đó luật rất cụ thể chi li về các hành vi thể hiện sự hiếp dâm. Hiếp dâm là một dạng của tội đánh người.
 Tài Sản & Nơi Cư Trú - ở các nước Phương Tây, tài sản và nơi cư trú được bảo vệ bởi luật hình sự. Hành vi xuất hiện hay bước vào khu vực, đất, tư gia hay văn phòng không có phép của chủ nhân có thể bị truy tố tội xâm nhập trái phép (trespassing). Hành vi trộm cắp (theft), biển thủ công quỹ (embezzlement), lường gạt (conversion) đều liên quan đến sự cố ý chuyển nhượng, sử dụng trái phép tài sản thuộc chủ quyền của người khác. Nếu các hành vi trên có kèm sử dụng vũ lực thì lập tức chuyển thành tội danh ăn cướp (robbery). Với công chức Tây Phương còn có thêm hành vi gian dối, lợi dụng chức quyền lừa gạt (fraud) cũng bị truy tố hình sự.
 Đạo Đức - luật hình sự kế thừa vai trò lịch sử của các tổ chức tôn giáo trong việc điều chỉnh các hành vi con người theo giáo luật đã có từ ngàn xưa, khi nhà nước chưa tồn tại. Những hành vi tội phạm bị đa số các tôn giáo cấm như ngoại tình (adultery), đa phu hay đa thê (polygamy), loạn luân (incest), dụ dỗ tình dục (seduction), quan hệ tình dục trái tự nhiên (sodomy), bán dâm (prostitution), các hành vi tục tĩu (obscenity and indecency)... ngày nay được hầu hết các bộ luật hình sự ghi nhận.
 Trật Tự Công Cộng - luật hình sự đóng vai trò đảm bảo quyền công dân được sống trong một xã hội có trật tự và ổn định chung. Luật sẽ phạt những hành vi cố ý xâm phạm một cách không chính đáng và không hợp lệ các quyền lợi này. Những tội như đánh nhau ở nơi công cộng (public fighting), hù dọa (affray), bạo loạn (riot), phá hoại hội họp công cộng (disturbance of public assembly), bê bối nơi ở (disorderly house),  xâm nhập và bắt người trái phép (forcible entry and detainer), lăng mạ xúc phạm nhân phẩm (libel/defamation), giấu vũ khí trái phép (illegal concealed weapon)... nhằm bảo vệ trị an cuộc sống.
 Quốc gia và Cơ quan Nhà nước - những hoạt động chính đáng của các cơ quan nhà nước nhằm phục vụ công dân và xã hội cần các cơ chế đảm bảo ổn định và trong sạch. Ví dụ các hệ thống tòa án phải có cơ chế đảm bảo tính công minh và độc lập, các cơ quan nhà nước dính líu đến việc quản lý phân phối tài sản có giá trị cần phải được minh bạch và tránh nạn tham nhũng từ bên ngoài lẫn từ bên trong. Xuất phát từ quá trình đấu tranh xây dựng bảo vệ tổ quốc, các bộ luật hình sự ngoài việc duy trì các hình phạt cổ xưa còn thiết lập thêm một số tội phạm hiện đại nhằm đảm bảo các hoạt động của các cơ quan nhà nước. Điển hình như các tội phạm phản quốc (treason), che giấu phản tặc (misprision of treason), lật đổ chính phủ (overthrow of government), gián điệp (espionage), thề dối (perjury), hối lộ (bribery), lạm dụng quyền hạn chức vụ (official misconduct), ảnh hưởng công chánh tư pháp (embracery), làm tiền giả (counterfeit), cưỡng lệnh (tòa) (contempt), phá hoại quá trình tư pháp (obstruction of justice), che giấu tội phạm (misprision of felony), cướp biển (piracy),... Tuy nhiên, cần đảm bảo quyền lợi của công dân không bị các quyền lợi nhà nước xâm phạm lẫn nhau.

Đồng lõa
Một số luật hình sự trừng phạt sự liên kết phạm tội, dính líu đến hành vi phạm tội, hoặc ngay cả khi hành vi đó dính líu đến các tội phạm nhưng không thành công. Một số tội danh thông thường là: đồng phạm, giúp đỡ và che giấu tội phạm, xúi giục người khác phạm tội và cố ý phạm tội nhưng không thành công.

Các yếu tố bào chữa và tình tiết giảm nhẹ
Trong các vụ án hình sự, Thẩm phán, công tố và luật sư biện hộ thường không có mặt lúc án xảy ra, cho nên việc xử đúng người đúng tội phải dựa vào lời khai các nhân chứng và nghi can, giá trị tang vật, lập luận của bên công tố và của luật sư biện hộ trên nguyên tắc "qua tranh luận thì sự thật sẽ sáng tỏ."

Do tính chất nặng nề của hình phạt tội bị hình sự hóa và nhằm giảm thiểu oan sai, luật hình sự thường quy định rất nhiều yếu tố bào chữa và tình tiết giảm nhẹ, nhằm giúp cho vụ án được xét xử công minh. Các yếu tố bào chữa này giúp bên công tố truy tố đúng người đúng tội; giúp bên luật sư biện hộ chỉ ra sự bất cập của bên công tố; và giúp thẩm phán có căn cứ phán xét tính hợp lệ của cáo trạng cùng các nghi vấn và lập luận của bên công tố. Nơi đây chỉ giới thiệu một vài khía cạnh tiêu biểu.
 Đối với hành vi phạm tội - Hành vi phạm tội có thể được bào chữa (hay được hủy bỏ) nếu thiếu vắng mối liên hệ nhân quả của hành vi phạm tội đối với thiệt hại gây ra (causation). Chứng minh mối liên hệ này luôn là trách nhiệm của cơ quan công tố. Hành vi phạm tội phải là (1) nguyên nhân duy nhất (hoặc là đủ lớn) và (2) gần gũi trực tiếp nhất của sự thiệt hại. Thiếu vắng một trong 2 yếu tố này thì mối liên hệ nhân quả không thể xác định, và vì thế hành vi phạm tội phải bị hủy bỏ và hậu quả là tội danh không thành lập. Mối liên hệ nhân quả này có nhiều yếu tố cấu thành tùy theo loại hành vi tội phạm, và thường rất là phức tạp, nhất là khi có những tình tiết đan xen vào quá trình gây án - thì rất có thể một trong những tình tiết ấy đã khiến mối liên hệ nhân quả bị gãy đổ. Ví dụ: người A đánh người B xỉu nằm trên lề đường và A bỏ đi. Sau đó, người C điều khiển xe hơi do say rượu lạc tay lái leo lên lề cán B gây tử vong. Sự xuất hiện của C trực tiếp cán qua B gây ra cái chết cho B là một tình tiết đan xen có thể giúp A thoát tội cố ý giết người. Ngoài ra còn rất nhiều các loại tình tiết khác khiến cho việc xác định hành vi phạm tội gặp nhiều khó khăn, mở ra cơ hội cho các luật sư biện hộ.
 Hành vi giết người - nếu chứng minh đầy đủ các yếu tố quy định cho thấy nghi can bị điên loạn thần kinh trong lúc giết người thì điên loạn thần kinh (insanity) có thể là một yếu tố bào chữa hữu hiệu. Tuy nhiên, các quan tòa Phương Tây có hẳn một quy chế cụ thể để "giám định tâm thần" của nghi can và đôi khi kết quả giám định của tòa rất bất ngờ so với khái niệm "bị bệnh tâm thần" của y khoa.
 Các yếu tố bào chữa khác - có rất nhiều yếu tố bào chữa liên quan đến toàn bộ giai đoạn của quy trình điều tra tố tụng. Mỗi một giai đoạn, cơ quan điều tra tố tụng đều có thể mắc sơ hở thiếu sót và có thể bỏ sót tội hay gây ra oan sai. Các yếu tố bào chữa tập trung vào các định nghĩa hành vi phạm tội của bộ luật hình sự để xem cơ quan công tố có chứng minh điều kiện cần và đủ của các yếu tố cấu thành tội hay không. Nhân chứng mục kích, nhân chứng chuyên gia và tang chứng cũng được 2 bên xem xét cụ thể trong việc tranh luận trước tòa liên quan đến các yếu tố cấu thành tội. Hiện trường cũng là một khía cạnh quan trọng của vụ án. Phía công tố phải cung cấp toàn bộ tài liệu điều tra liên quan cho bên luật sư biện hộ xem xét nghiên cứu và từ đó bên luật sư biện hộ có thể mời chuyên gia để xem xét và làm chứng trước tòa. Ngoài ra, lời khai của chính nghi can cũng sẽ được sử dụng làm chứng trước tòa. Do đó, nghi can có quyền yêu cầu luật sư tham gia, và hiến pháp bảo hộ quyền được tư vấn luật sư trong quá trình điều tra.
 Mối liên hệ phải có - Trong một số tội phạm đòi hỏi phải hội đủ cả hai yếu tố hành vi phạm tội và cố ý phạm tội, các thẩm phán công minh bao giờ cũng phải yêu cầu bên công tố chứng tỏ 2 yếu tố này xảy ra cùng một thời điểm phạm tội. Các thẩm phán công minh luôn bác bỏ những suy diễn "nhân quả" tùy tiện của bên công tố nếu 2 yếu tố này không xảy ra cùng một thời điểm phạm tội.

Quy trình thủ tục tố tụng Hình sự

Đây là những quy định cụ thể, xuyên suốt quá trình truy tố cáo buộc và xét xử cá nhân vi phạm luật hình sự. Có 2 trường phái.

Ở nhiều quốc gia theo hệ thống thẩm tra (inquisitional system) thường hiểu là hệ thống của Pháp, sự xem xét đánh giá quy trình tố tụng, xét xử do quan kiểm sát (hay một thẩm phán độc lập) đóng vai trò tích cực trong việc giám sát cơ quan điều tra, xem xét cáo trạng, các chứng cứ trước tòa và viết báo cáo nhận định quy trình điều tra, và tố tụng. Quan chức này thẩm tra nhân chứng, nghi can, ra lệnh khám xét, tạm giam và quyết định tính hợp lệ của các chứng cứ. Nếu báo cáo của quan kiểm sát thấy có cơ sở khởi tố thì vụ án sẽ được chuyển qua cho bên tòa án để xử. Nếu không vụ án sẽ bị đình chỉ điều tra mà không bị đưa ra xét xử. Trong lúc xét xử, tòa sẽ sử dụng phương thức của "hệ thống tranh cãi" giữa 2 bên công tố và luật sư biện hộ.

Với các quốc gia không theo hệ thống thẩm tra, quan tòa xử án, cơ quan điều tra và cơ quan công tố tiến hành những chức năng riêng biệt khác nhau. Theo hệ thống tranh cãi (adversarial system) này, sau khi cơ quan điều tra hoàn tất và đưa ra cáo trạng, quan tòa chủ tọa phiên xử chỉ đóng vai trò "trọng tài không thiên vị" để mặc cho 2 bên công tố và luật sư biện hộ "đấu đá nhau" nhằm phơi bày sự thật. Quan tòa sẽ quyết định chấp thuận hay bác các lập luận của mỗi bên dựa trên các thủ tục tranh luận định sẵn.

Lịch sử luật quy trình tố tụng

Thời trung cổ, các quan chỉ xét xử các tội phạm bị bắt tại trận hoặc các tội phạm bị tố cáo bởi nạn nhân hoặc nhân chứng. Nếu không bị bắt tại trận hoặc không bị ai tố cáo, phạm nhân sẽ mãi mãi ở ngoài vòng pháp luật. Hệ thống thời trung cổ này có nhiều điểm yếu vì phải lệ thuộc vào đơn tố cáo và hơn nữa, hình phạt cho việc làm chứng dối và vu cáo rất nặng nề khiến người ta hoặc không dám tố cáo, hoặc chỉ dùng đơn nặc danh. Tuy nhiên đơn nặc danh không có giá trị pháp lý.

Khoảng thế kỷ 13, lúc khái niệm quốc gia và nhà nước còn chưa hình thành và giáo hội còn quyền lực rất mạnh, Giáo hoàng Innocent Đệ Tam ban các sắc lệnh cải tổ hệ thống xét xử của giáo hội theo đó hệ thống thẩm tra lần đầu tiên được thiết lập. Theo đó cơ quan điều tra của giáo hội (tòa Đức Thánh Thần - ecclesiastical court) có thể thẩm vấn các nhân chứng và mở các cuộc điều tra không cần đơn tố cáo. Nếu kết quả điều tra cho thấy có cơ sở kết tội, thì cơ quan điều tra sẽ khởi tố.

Suốt nhiều thế kỷ sau đó, các quốc gia từ chỗ hoàn thiện hệ thống pháp luật của mình qua việc ban hành các đạo luật đến việc ban hành các luật về quy trình tố tụng dân sự và hình sự đã tạo một điểm son nổi bật cho ngành tư pháp Châu Âu.

Xem thêm
 Luật hình sự Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

Luật hình sự


title: 7749 Jackschmitt

text:
7749 Jackschmitt (1988 JP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 5 năm 1988 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7749 Jackschmitt

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Megadytes glaucus

text:
Megadytes glaucus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brullé miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes
Động vật được mô tả năm 1837


title: Berberis hirtellipes

text:
Berberis hirtellipes là một loài thực vật thuộc họ Berberidaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Nguồn
 Ulloa Ulloa, C. & Pitman, N. 2003. Berberis hirtellipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Ecuador
H


title: (7091) 1992 JA

text:
(7091) 1992 JA là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kenneth J. Lawrence và Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 1 tháng 5 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sân bay quốc tế mới Islamabad

text:
Sân bay quốc tế mới Islamabad là một sân bay có diện tích 3600 mẫu đang được xây để phục vụ thủ đô Islamabad, thành phố Rawalpindi và các khu vực xung quanh thủ đô của Pakistan. Sân bay này sẽ thay thế sân bay hiện hữu ở Rawalpindi. Vị trí sân bay mới nằm ở Fateh Jang, cự ly 30 km về phía tây nam thủ đô Islamabad. Việc xây dựng bắt đầu tháng 4 năm 2007 sau một thập kỷ trì hoãn, thời gian thi công dự kiến 3 năm. Sân bay này sẽ thay thế sân bay quốc tế Islamabad, dự kiến có tên sân bay quốc tế Gandhara theo tên vương quốc Phật giáo Gandhara.

Sân bay này sẽ có diện tích 13 km² đất đã được Cục hàng không dân dụng nước này mua thập niên 1980 tại Pind Ranjha gần Fateh Jang, cách 23 km so với Saddar, Rawalpindi.
Cục hàng không dân dụng nước này thông báo sân bay mới sẽ có tên "sân bay quốc tế Gandhara" theo vương quốc theo Phật giáo cổ.

Sân bay sẽ được xây theo nhiều giai đoạn..

Hai đường băng sẽ có chiều dài 4000 mét.

Tham khảo

Liên kết ngoài
New Islamabad International Airport

Islamabad
Sân bay Pakistan


title: 13531 Weizsäcker

text:
13531 Weizsäcker là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1943.3637932 ngày (5.32 năm).

Nó được phát hiện ngày 13 tháng 9 năm 1991. Nó được đặt theo tên German physicist và philosopher Carl Friedrich von Weizsäcker.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: 17197 Matjazbone

text:
17197 Matjazbone (2000 AC12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 1 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17197 Matjazbone

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: L'Hospitalet

text:
L'Hospitalet là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Hospitalet


title: Augochloropsis proserpina

text:
Augochloropsis proserpina là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Brèthes mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1909


title: Mai Năng

text:
Mai Năng (1930 – 15 tháng 12 năm 2019) là sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Tư lệnh Binh chủng Đặc công.

Cuộc đời
Mai Năng tên thật là Tạ Văn Thiều, sinh năm 1930 tại xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Ông nhập ngũ từ năm 1950 và tham gia Chiến tranh Việt Nam. Ông là người chỉ huy phân đội trinh sát tìm đường đánh vào sân bay Cát Bi, sau đó trực tiếp chỉ huy một mũi tấn công tham dự trận Cát Bi (7 tháng 3 năm 1954). Năm 1969, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đang là đại úy, đội trưởng Đội I đặc công nước Đoàn 126. Trong cuộc chiến tranh Việt Nam, ông đã có công tham gia xây dựng ngành đặc công của hải quân, nghiên cứu phát triển cách đánh mới độc đáo, đạt hiệu suất chiến đấu cao. Chỉ huy Đội 1 đặc công đánh chìm và đánh hỏng 30 tàu đối phương (3 lần Đội được tuyên dương Anh hùng), tham gia chỉ huy Đoàn 126 đánh chìm nhiều tàu địch trên tuyến Cửa Việt – Đông Hà từ 14 đến 28 tháng 4 năm 1975), chỉ huy bộ đội đặc công chiến đấu giải phóng quần đảo Trường Sa.

Sau tháng 4 năm 1975, ông về tham gia Chiến dịch biên giới Tây Nam rồi Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979. Năm 1992, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng và bổ nhiệm làm Tư lệnh Binh chủng Đặc công. Sau khi về hưu, ông là Ủy viên Thường vụ Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hải Phòng. Ngày 15 tháng 12 năm 2019, ông qua đời tại nhà riêng, thọ 90 tuổi.

Khen thưởng
 Huân chương Kháng chiến (1 hạng nhất, 1 hạng nhì),
 Huân chương Quân công (1 hạng nhì, 1 hạng ba),
 Huân chương Chiến công (1 hạng nhất, 1 hạng nhì).

Chú thích

Người Hải Phòng
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1990
Tư lệnh Binh chủng Đặc công, Quân đội nhân dân Việt Nam
Huân chương Quân công hạng Nhì
Huân chương Chiến công hạng Nhất


title: 1967

text:
Sự kiện

Tháng 2
 22 tháng 2: Liên quân Mỹ và Việt Nam cộng hòa mở cuộc tấn công chiến khu C tại Tây Ninh.

Tháng 3
 13 tháng 3: Liên quân Mỹ Nam Việt rút quân khỏi căn cư ở Việt Nam
.

Tháng 6
 5 tháng 6: Bùng nổ chiến tranh 6 ngày.
 10 tháng 6: Kết thúc chiến tranh 6 ngày.

Tháng 7
 1 tháng 7: Thành lập Cộng đồng châu Âu (EC).
 5 tháng 7: Israel đánh chiếm dãy Gaza.

Tháng 8
 8 tháng 8: Thành lập Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) với 5 thành viên Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan.
21 tháng 8:Các tướng Hi Lạp lật đổ nền quân chủ Hi Lạp,bắt đầu chế độ 7 năm độc tài ở Hi Lạp do Mỹ hậu thuẫn

Sinh

1 tháng 1 - Trần Cẩm Hồng, nghệ sĩ nam ở Hồng Kông
8 tháng 1 - R. Kelly, tội phạm, ca sĩ hip hop và R&B, nhạc sĩ, thỉnh thoảng là rapper, nhà sản xuất đĩa nhạc người Mỹ
13 tháng 1 - Annie Jones, dien viên Australia
28 tháng 1 - Lâm Hải Phong, DJ, ca sĩ và diễn viên người Hồng Kông, chồng của nữ ca sĩ nổi tiếng Hồng Kông Bành Linh
31 tháng 1 - Vương Tổ Hiền, diễn viên và ca sĩ Đài Loan và Hồng Kông
2 tháng 2 - Lê Công Tuấn Anh, diễn viên điện ảnh nổi tiếng của Việt Nam (m. 1996)
6 tháng 2 - Phượng Hằng, nghệ sĩ cải lương người Việt Nam
 10 tháng 2 - Laura Dern, nữ diễn viên người Mỹ
18 tháng 2 - Roberto Baggio, cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ý
20 tháng 2:
Vũ Minh, đạo diễn sân khấu người Việt Nam (m. 2022)
Kurt Cobain, nhạc sĩ người Mỹ (m. 1994)
11 tháng 3 - Phương Quý Duy, nữ ca sĩ Đài Loan
13 tháng 3 - Andrés Escobar, cầu thủ bóng đá người Colombia (m. 1994)
15 tháng 3 - Takeuchi Naoko, họa sĩ manga sống tại Tokyo, Nhật Bản
26 tháng 3 - Trương Tín Triết, ca sĩ Đài Loan
27 tháng 4 - Willem-Alexander của Hà Lan, quốc vương của Hà Lan, con trai trưởng của Nữ hoàng Beatrix và Hoàng thân Claus
30 tháng 4 - Trương Vũ, nam ca sĩ người Đài Loan
19 tháng 5 - Triệu Vịnh Hoa, nữ ca sĩ Đài Loan
23 tháng 5 - Nguyễn Thiệu Tường, diễn viên Hồng Kông
 19 tháng 6 - Mia Sara, nữ diễn viên Mỹ
 20 tháng 6 - Nicole Kidman, nữ diễn viên Mỹ
 30 tháng 6: Quốc Bảo, nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc người Việt Nam
6 tháng 7 -
Vạn Phương, ca sĩ và diễn viên người Đài Loan
Giang Hân Yến, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
8 tháng 7 - Trần Tiểu Xuân, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
15 tháng 7 - Tạ Thiên Hoa, diễn viên Hồng Kông
18 tháng 7 - Trương Lập Cơ, ca sĩ Hồng Kông
23 tháng 7 - Philip Seymour Hoffman, diễn viên và đạo diễn người Mỹ (m. 2014)
27 tháng 7 - Vương Hỉ, nam nghệ sĩ và ca sĩ Hồng Kông
31 tháng 7 - Minako Honda, ca sĩ Nhật Bản (m. 2005)
8 tháng 8 - Amami Yūki, nữ diễn viên Nhật Bản
12 tháng 8 - Hứa Chí An, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
14 tháng 8 - Tăng Thục Cần, nữ ca sĩ Đài Loan
22 tháng 8 - Okada Yukiko, ca sĩ người Nhật (m. 1986)
27 tháng 8 - Siu Black, ca sĩ nhạc nhẹ Việt Nam theo phong cách rock
3 tháng 9 - Daron Acemoglu, nhà kinh tế học người Thổ Nhĩ Kỳ-Hoa Kỳ
16 tháng 9 - Ngọc Châu, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2022)
21 tháng 9 - Suman Pokhrel, nhà thơ, nhà viết kịch, dịch giả và nghệ sĩ
21 tháng 9 - Lâm Gia Đống, diễn viên, nhà sản xuất phim và nhà biên kịch người Hồng Kông
22 tháng 9 - Patricia Lewis, ca sĩ, diễn viên và nhân vật truyền hình người Nam Phi
24 tháng 9 - Tô Vĩnh Khang, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
4 tháng 10 - Trịnh Y Kiện, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
10 tháng 10 - Gavin Newsom
19 tháng 10 - Long Nhật, nam ca sĩ người Việt Nam chuyên hát dòng nhạc quê hương và nhạc trữ tình
20 tháng 10 - Nguỵ Tuấn Kiệt, diễn viên Hồng Kông
 28 tháng 10 - Julia Roberts, nu dien viên Mỹ
 7 tháng 11 -
David Guetta, ca sĩ, DJ Pháp
Tiêu Ân Tuấn, nam diễn viên người Đài Loan
10 tháng 11 - Châu Huệ Mẫn, diễn viên và ca sĩ Hồng Kông
27 tháng 11 - Na Anh, nữ ca sĩ người Trung Quốc
6 tháng 12 - Lý Khắc Cần, ca sĩ Hồng Kông
18 tháng 12 - Mạch Trường Thanh, diễn viên Hồng Kông
19 tháng 12 - Lâm Văn Long, diễn viên Hồng Kông
21 tháng 12 - Mikheil Saakashvili, cựu Tổng thống Georgia
22 tháng 12 - Hiền Mai, nữ diễn viên và người mẫu ảnh Việt Nam.

Mất
 6 tháng 7 - Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam (s. 1914)
8 tháng 7 - Vivien Leigh, diễn viên điện ảnh người Anh (s. 1913)
9 tháng 10 – Che Guevara, nhà cách mạng Marxist người Argentina
21 tháng 12 - Nam Trân, nhà thơ Việt Nam (s. 1907).
31 tháng 12 - Hoàng Việt, Nhạc sĩ Việt Nam (s. 1928)

Giải Nobel
 Vật lý - Hans Albrecht Bethe
 Hóa học - Manfred Eigen, Ronald George Wreyford Norrish, George Porter
 Y học - Ragnar Granit, Haldan Keffer Hartline, George Wald
 Văn học - Miguel Ángel Asturias
 Hòa bình - không có giải

Xem thêm

Tham khảo

007


title: Chi phí biên

text:
Chi phí biên là mức thay đổi trong tổng chi phí khi hãng tăng sản lượng thêm một đơn vị. Ở đây, chúng ta giả thiết là trang thiết bị sản xuất của hãng không thay đổi. Chi phí biên chính bằng đạo hàm của tổng chi phí theo sản lượng. Gọi tổng chi phí là TC, sản lượng là Q, còn chi phí biên là MC. Khi đó:

Biểu diễn bằng hình vẽ, chi phí biên là đường có dạng hình chữ U.

Hãng có thể thực hiện được tối đa hóa lợi nhuận khi làm cho chi phí biên, doanh thu biên và giá thành sản phẩm bằng nhau.

Nếu doanh thu biên lớn hơn chi phí biên thì nó sẽ cho phép tăng sản lượng vì điều đó sẽ làm tăng thêm tổng lợi nhuận. Tương tự, nếu doanh thu biên nhỏ hơn chi phí biên thì lợi nhuận có thể tăng lên bằng cách giảm sản lượng.

Tham khảo

Biên
Kinh tế học vi mô
Kinh tế sản phẩm


title: Gibbula turbinoides

text:
Gibbula turbinoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibbula


title: Type 86S

text:
Súng trường tự động kiểu 86S (86S式自動步槍, 86S thức tự động bộ thương), còn được các tài liệu tiếng Anh viết tắt là Type 86S, là một loại súng trường tấn công do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sản xuất dựa theo kiểu súng AKM nhưng với cấu hình là bullpup. Cách hoạt động của nó tương tự như khẩu AKM với vài khác biệt nhỏ. Rất nhiều linh kiện của loại súng này có thể thay bằng linh kiện của súng trường Kalashnikov khác.

Thiết kế
Type 86S có thiết kế khác khẩu AK-47 vài chỗ nhưng hầu hết là giống. Hệ thống kích hoạt búa điểm hỏa được đặc ở phần kéo dài phía sau của cò súng. Các bộ phận khác của súng hoàn toàn giống với AK-47/AKM với một thanh nối giữa cò súng và búa điểm hỏa. Nút chọn chế độ bắn hay khóa an toàn nằm ở vị trí hơi thấp hơn và thiết kế hơi khác so với AK-47/AKM. Nút chọn chế độ hay khóa an toàn của Type 86S có hình ngón tay ở phía bên phải cò súng. Tay cầm phụ dùng để nắm bắn nằm ngay phía dưới tay cầm, khi không sử dụng tay cầm này có thể bẻ lên phía trước. Khi sử dụng có thể bẻ nó xuống thành một tay cầm thẳng đứng. Hộp đạn gắn đằng sau cò súng loại có thể chứa từ 10-30 viên đạn cũng như có thể gắn hộp đạn tròn. Chế độ ngắm nó có một điểm ruồi nằm trong khung phía trên có thể di chuyển giữa hai lỗ ngắm giữa và đầu súng giống như một thước ngắm khi sử dụng tầm ngắm có thể dao động từ 100-300 mét khi không sử dụng có thể gấp điểm ruồi này vào thân súng. Khung phía trên súng có thể gắn thêm ống ngắm.

Sử dụng
Type 86S từng được nhập khẩu vào Hoa Kỳ bởi China Sports (công ty chuyên xuất nhập khẩu vũ khí ra vào Hoa Kỳ) và được bán trên thị trường vũ khí tự do cho dân chúng. Khoảng ít hơn 2.000 khẩu Type 86S đã được bán trên thị trường Hoa Kỳ trong những năm 1980 trước khi lệnh cấm bán súng công kích được ban hành tháng 9 năm 1994.

Chú thích

Tham khảo
 http://www.enemyforces.net/firearms/type86s.htm
 http://world.guns.ru/assault/as28-e.htm
 http://www.enemyforces.net/firearms/type86s.htm
 Bắn thử Thức 86S

Súng trường tấn công
Súng trường bullpup
Vũ khí Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
Súng 7,62 mm


title: Berrac

text:
Berrac  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 187 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Ochreinauclea

text:
Ochreinauclea là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Ochreinauclea missionis, (Wall. ex G. Don) Ridsd.

Tham khảo

Ochreinauclea


title: Sphingonaepiopsis malgassica

text:
Sphingonaepiopsis malgassica là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Sphingonaepiopsis


title: Lasioderma haemorrhoidale

text:
Lasioderma haemorrhoidale là một loài bọ cánh cứng thuộc chi Lasioderma trong họ Ptinidae.

Chú thích

Lasioderma


title: Camiguin

text:
Camiguin là một tỉnh đảo ở Philippines nằm ở biển Bohol, cách 10 km về phía bắc bờ biển của tỉnh Misamis Oriental thuộc Bắc Mindanao. Đây là tỉnh nhỏ thứ hai cả nước cả về diện tích lẫn dân số sau Batanes. Tỉnh lỵ là Mambajao

Cái tên Camiguin có nguồn gốc từ ngông ngữ bản địa "Kamagong", một loài cây gỗ mun mọc nhiều ở gần hồ Maibit ở tỉnh Surigao del Norte. Những người nhập cư đầu tiên đến đảo là người Manobos có nguồn gốc từ vùng Surigao.

Địa lý
Camiguin được tạo thành từ các hoạt động của núi lửa. Ngọn núi lửa phun trào gần đây nhất là núi Hibok-Hibok vào năm 1953.

Lịch sử
Ngày 04/07/1946, Philippines được độc lập khỏi Hoa Kỳ và trở thành Cộng hòa Philippines. Hòn đảo Camiguin là một phần của tỉnh Misamis Oriental cho đến năm 1958 khi đảo trở thành một phó tỉnh. Đảo được tách ra làm một tỉnh riêng vào ngày 18/06/1966 nhưng đi vào hoạt động từ năm 1968.

Nhân khẩu
Người Camiguin còn được gọi là "Camiguingnon". Dân tộc nguyên trú tại Camiguin là "Manobos" đến từ Surigao. Hiện nay, dân số chủ yếu là người có nguồn gốc từ Visayas và ngôn ngữ Visayas cũng như tiếng Cebuano được sử dụng rộng rãi. Một số vẫn nói tiếng Kinamigin, một phương ngữ bản địa tại Camiguin, tương tự như thứ ngôn ngữ được sử dụng tại Surigao. Gần như mọi người đều nói tiếng Anh trôi chảy.

Hành chính

Camiguin có 5 đô thị tự trị:
Catarman
Guinsiliban
Manihog
Mambajao
Sagay

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức Camiguin

Tỉnh của Philippines
Tỉnh đảo của Philippines


title: Chaeridiona

text:
Chaeridiona là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1869.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Chaeridiona angulata Staines, 1932
 Chaeridiona cupreovirida (Gressitt, 1950)
 Chaeridiona feae (Gestro, 1890)
 Chaeridiona metallica (Baly, 1869)
 Chaeridiona picea (Baly, 1869)
 Chaeridiona pseudometallica (Basu, 1999)
 Chaeridiona semiviridis (Pic, 1935)
 Chaeridiona thailandica Kimoto, 1998
 Chaeridiona tuberculata (Uhmann, 1961)

Chú thích

Tham khảo

Oncocephalini


title: Montiel

text:
Montiel là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 2.401.

Dân số

Tham khảo

Đô thị ở Ciudad Real


title: (7135) 1993 VO

text:
(7135) 1993 VO là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama Prefecture, Nhật Bản, ngày 5 tháng 11 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Anachis avaroides

text:
Anachis avaroides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Anachis


title: Prionolabis dis

text:
Prionolabis dis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Loranca de Tajuña

text:
Loranca de Tajuña là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 575 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Monolepta semihumeralis

text:
Monolepta semihumeralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Blou

text:
Blou là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 67 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Cleptotrigona cubiceps

text:
Cleptotrigona cubiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Cleptotrigona
Động vật được mô tả năm 1912


title: Bhavanisagar

text:
Bhavanisagar là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhavanisagar có dân số 4156 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bhavanisagar có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Bhavanisagar, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Diplodesma

text:
Diplodesma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hemitheini


title: Cancellopollia gracilis

text:
Cancellopollia gracilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cancellopollia


title: Nemesia violiflora

text:
Nemesia violiflora là một loài thực vật thuộc họ Scrophulariaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Tham khảo

 Craven, P. 2004. Nemesia violiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Namibia
Nemesia (Scrophulariaceae)