title: Đế quốc thực dân Pháp

text:
Đế quốc thực dân Pháp bao gồm các thuộc địa hải ngoại, xứ bảo hộ và lãnh thổ ủy thác nằm dưới sự cai trị của Pháp từ thế kỷ 16 trở đi. Các nhà sử học thường phân biệt "Đế quốc thực dân Pháp thứ nhất" tồn tại cho đến năm 1814, khi phần lớn lãnh thổ hải ngoại bị mất hoặc bị bán và "Đế quốc thực dân Pháp thứ hai" kể từ cuộc xâm lược Algérie năm 1830. Khi đỉnh điểm, đế quốc Pháp là một trong những đế quốc lớn nhất, bao gồm cả chính quốc Pháp. Tổng diện tích của toàn đế quốc đạt 13,500,000 km² vào năm 1920, với dân số 150 triệu người vào năm 1936.

Các kình địch chính bao gồm Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh và Nga. Pháp bắt đầu thiết lập các thuộc địa ở Bắc Mỹ, biển Ca-ri-bê và Ấn Độ vào thế kỷ 17 nhưng mất hết đất trong chiến tranh Bảy năm. Đất ở Bắc Mỹ bị nhượng lại cho Anh và Tây Ban Nha, nhưng Tây Ban Nha sau đó trả Louisiana cho Pháp (Tân Pháp) vào năm 1800. Lãnh thổ này sau đó lại bị bán cho Hoa Kỳ vào năm 1803 (Cấu địa Louisiana). Pháp xây dựng lại một đế quốc mới sau năm 1850, tập trung chủ yếu ở Châu Phi cũng như Đông Dương và Nam Thái Bình Dương. Lúc đầu Đảng Cộng hòa phản đối ý tưởng về một đế chế thực dân nhưng lại nhiệt liệt ủng hộ ý tưởng này khi thấy Đức kiến thiết một đế quốc thực dân sau năm 1880. Đế chế mới của Pháp đảm nhận vai trò thương mại với chính quốc, cung cấp nguyên liệu thô và mua lại các mặt hàng sản xuất. Xây dựng lại một đế chế nghĩa là xây dựng lại uy tín của Pháp, đặc biệt là về mặt sức mạnh quốc tế và truyền bá tiếng Pháp lẫn Công giáo. Trong các Thế chiến, đế quốc Pháp là một trong những nguồn binh lực chính.

Mục đích của đế quốc Pháp là Mission civilisatrice hay "Sứ mệnh khai sáng văn minh". "Văn minh hóa" thông qua đồng hóa ngôn ngữ và tôn giáo, được người Pháp sử dụng như một lời biện minh để bao che, một thứ công cụ để gây ra tội ác đi kèm với dự án thuộc địa của họ. Năm 1884, người ủng hộ chủ nghĩa thực dân, ông Jules Ferry, có tuyên bố; "Các chủng tộc cao hơn có quyền đối với các chủng tộc thấp hơn, họ có nhiệm vụ văn minh hóa các chủng tộc thấp kém." Quyền công dân đầy đủ đồng hóa được ban phát, mặc dù trên thực tế "quá trình đồng hóa luôn luôn thoái trào và người dân ở các thuộc địa bị đối xử không như các công dân."

Trong Thế chiến II, Charles de Gaulle và phe Pháp tự do nắm quyền kiểm soát nhiều thuộc địa hải ngoại và sử dụng chúng làm căn cứ để chuẩn bị giải phóng Pháp. Nhà sử học Tony Chafer lập luận: "Trong nỗ lực khôi phục vị thế cường quốc thế giới sau sự thất bại và bị chiếm đóng một cách tủi nhục, Pháp đã mong muốn duy trì đế chế hải ngoại của mình vào cuối Thế chiến thứ hai." Tuy nhiên, sau năm 1945, các phong trào dân tộc bắt đầu thách thức chính quyền thực dân châu Âu. Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất và chiến tranh Algérie nổ ra đã khiến Pháp mất cả hai thuộc địa. Các chiến dịch phi thuộc địa hóa châu Phi ở những nơi khác sau năm 1960 diễn ra khá êm đẹp. Hiến pháp Pháp ngày 27 tháng 10 năm 1946 (Cộng hòa đệ tứ), thành lập Liên minh Pháp tồn tại đến năm 1958. Những tàn dư mới của đế quốc thực dân được sáp nhập vào Pháp trở thành các bộ phận và lãnh thổ hải ngoại của Cộng hòa Pháp. Đất hải ngoại hiện nay có diện tích 119.394 km² với 2,8 triệu người vào năm 2020.

Lịch sử

Đế quốc thực dân Pháp thứ nhất

Tân Pháp

Vào thế kỷ 16, thực dân Pháp bắt đầu xây dựng thuộc địa ở châu Mỹ. Các chuyến thám hiểm của Giovanni da Verrazzano và Jacques Cartier đầu thế kỷ 16 đã mở đường cho các tàu đánh cá của ngư dân Pháp đến vùng nước Grand Banks ngoài khơi Newfoundland trong thế kỷ đó. Tuy nhiên, sự độc quyền của Tây Ban Nha ở châu Mỹ và cuộc chiến tranh tôn giáo Pháp trong thế kỷ 16 đã gây cản trở quá trình xây dựng thuộc địa của Pháp. Những nỗ lực ban đầu của Pháp tập trung ở Brazil, Rio de Janeiro ("Pháp Antarctique") năm 1555, Florida (bao gồm Fort Caroline) năm 1562 và São Luís ("France Équinoxiale") năm 1612, đều bất thành do thiếu sự quan tâm từ chính phủ và sự cảnh giác với hai đế quốc Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha.

Đế quốc thực dân Pháp thực sự bắt đầu vào ngày 27 tháng 7 năm 1605, với nền tảng là Port Royal ở thuộc địa Acadia, Bắc Mỹ, ngày nay là Nova Scotia, Canada. Vài năm sau, vào năm 1608, Samuel De Champlain thành lập thị trấn Quebec, nơi trở thành thủ đô của Tân Pháp rộng lớn nhưng thưa thớt với kinh tế phụ thuộc vào buôn bán lông thú.

Tân Pháp có dân số thấp do dân chủ yếu tới đây để buôn bán lông thú chứ không có ý định an cư. Do đó, người Pháp có chính sách chung sống hòa bình, thân thiện với cộng đồng Quốc gia đầu tiên (First Nations). Không muốn đất đai, Pháp chỉ muốn dân bản địa cung cấp cho họ lông thú tại các thương điếm, những vị trí đó kết nối quân sự, thương mại và ngoại giao. Đây là những liên minh lâu dài nhất giữa cộng đồng người Pháp và dân bản xứ. Tuy vậy, người Pháp bị giới Công giáo ép phải thực hiện cải đảo người bản xứ.

Thông qua liên minh với nhiều bộ tộc người bản xứ, người Pháp đã có thể kiểm soát được phần lớn lục địa Bắc Mỹ một cách lỏng lẻo. Các khu vực định cư của Pháp nói chung chỉ giới hạn trong Thung lũng sông St. Lawrence. Trước khi thành lập Hội đồng chủ quyền năm 1663, các lãnh thổ của Tân Pháp là các thuộc địa thương mại. Chỉ sau khi Jean Talon tới đây vào năm 1665, Pháp mới triển khai kế hoạch thuộc địa hóa vùng đất này theo mô hình thuộc địa của người Anh. Bản thân thuộc địa Acadia đã mất vào tay người Anh trong Hiệp ước Utrecht vào năm 1713. Pháp ít quan tâm đến hoạt động ở Tân Thế giới, tập trung hơn ở chính trường châu Âu, Tân Pháp tụt xa phía sau thuộc địa Bắc Mỹ của Anh cả về dân số lẫn kinh tế.

Năm 1699, tuyên bố lãnh thổ của Pháp ở Bắc Mỹ mở rộng hơn nữa, với nền tảng của Louisiana trong lưu vực sông Mississippi. Mạng lưới giao dịch rộng khắp khu vực kết nối với Canada qua Ngũ Hồ, được bảo vệ bởi một hệ thống pháo đài rộng lớn, tập trung ở Illinois Country và Arkansas ngày nay.

Khi đế quốc thuộc địa Pháp ở Bắc Mỹ phát triển, họ cũng bắt đầu xây dựng thuộc địa nhỏ nhưng béo bở hơn ở Tây Ấn. Pháp định cư dọc bờ biển Nam Mỹ ở vị trí ngày nay là Guiana thuộc Pháp bắt đầu vào năm 1624, và thuộc địa được thành lập trên đảo Saint Kitts năm 1625 (hòn đảo này được chia sẻ với người Anh cho đến Hiệp ước Utrecht năm 1713, khi nó bị nhượng đi hoàn toàn). Compagnie des Îles de l'Amérique thành lập các thuộc địa ở Guadeloupe và Martinique vào năm 1635, và một thuộc địa sau này được thành lập trên đảo Saint Lucia vào năm 1650. Các đồn điền sản xuất thực phẩm ở đó được xây dựng và duy trì bởi nô lệ. Cuộc khởi nghĩa của dân bản địa dẫn đến diệt chủng Carib năm 1660. Thuộc địa quan trọng nhất ở vùng Caribê được thành lập năm 1664, thuộc địa Saint-Domingue (Haiti ngày nay) ở nửa phía tây đảo Hispaniola thuộc đế quốc Tây Ban Nha. Vào thế kỷ 18, Saint-Domingue trở thành thuộc địa sản xuất đường rất lời ở vùng biển Caribbean. Nửa phía đông của Hispaniola (Cộng hòa Dominica ngày nay) từng nằm dưới sự cai trị của Pháp tạm thời sau khi được Tây Ban Nha trao cho năm 1795.

Châu Phi

Việc mở rộng thuộc địa Pháp không chỉ giới hạn ở châu Mỹ. Tại Senegal ở Tây Phi, người Pháp bắt đầu thiết lập các điểm giao dịch dọc theo bờ biển năm 1624. Năm 1664, Công ty Đông Ấn của Pháp được thành lập để cạnh tranh thương mại ở phía đông. Với sự phân rã của Đế quốc Ottoman, năm 1830 người Pháp chiếm được Algiers, do đó bắt đầu hoạt động thực dân Pháp ở Bắc Phi.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, sau khi Pháp chịu thương vong nặng nề trên Mặt trận phía Tây, họ bắt đầu tuyển mộ binh sĩ từ đế chế châu Phi của họ. Đến năm 1917, Pháp đã tuyển dụng 270.000 binh sĩ châu Phi. Trung đoàn được tuyển dụng nhiều nhất đến từ Morocco, nhưng do cuộc chiến tranh Zaian đang diễn ra, họ chỉ có thể tuyển 23.000 người Ma-rốc. Những người lính châu Phi đã thành công trong Trận Verdun và thất bại trong cuộc tấn công Nivelle, nhưng nói chung bất kể tính hữu ích của họ, các tướng lĩnh Pháp đánh giá cao quân đội châu Phi của họ.

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, hoạt động chiến tranh ở châu Phi của Pháp không được quyết định bởi nội các Pháp hoặc Bộ thuộc địa, mà là các nhà lãnh đạo của phong trào thuộc địa ở châu Phi thuộc Pháp. Lần đầu tiên là vào năm 1915–1916, khi Francois Georges-Picot gặp người Anh để thảo luận về sự phân chia Cameroon của Đức. Picot tiến hành đàm phán với sự giám sát của Tổng thống Pháp. Kết quả là Anh chấp nhận 9/10 của Cameroon cho người Pháp. Picot nhấn mạnh nhu cầu của thực dân Pháp trên Nội các của Pháp. Chính sách này của các nhà lãnh đạo thuộc địa Pháp xác định mục tiêu chiến tranh châu Phi của Pháp có thể được nhìn thấy trên khắp đế quốc Pháp.

Châu Á
Các thuộc địa được thành lập tại Chandernagore (1673) và Pondichéry ở phía đông nam (1674) của Ấn Độ, và sau đó là Yanam (1723), Mahe (1725) và Karikal (1739). Các thuộc địa cũng được thành lập ở Ấn Độ Dương, trên Île de Bourbon (Réunion, 1664), Isle de France (Mauritius, 1718) và Seychelles (1756).

Xung đột với Anh

Vào giữa thế kỷ 18, một loạt các cuộc xung đột thuộc địa bắt đầu giữa Pháp và Anh, cuối cùng dẫn đến sự tàn phá của hầu hết đế chế thuộc địa đầu tiên của Pháp và việc trục xuất gần như hoàn toàn Pháp từ châu Mỹ. Những cuộc chiến tranh này là Chiến tranh Kế vị Áo (1744–1748), Chiến tranh Bảy năm (1756–1763), Cách mạng Mỹ (1765–1783), Cuộc cách mạng Pháp (1793–1802) và Chiến tranh Napoleon (1803-1815) và chiến tranh Pháp - Ấn Độ. Xung đột tuần hoàn này đôi khi được gọi là Chiến tranh Trăm năm thứ hai.

Mặc dù cuộc chiến tranh ở Áo không mang tính quyết định - bất chấp những thành công của Pháp ở Ấn Độ dưới thời Tổng thống Pháp Joseph François Dupleix và ở Châu Âu dưới thời Marshal Saxe - Chiến tranh Bảy năm, sau những thành công của Pháp tại Menorca và Bắc Mỹ, Pháp cuối cùng thất bại, người Anh có ưu thế hơn, với 1 triệu dân so với 50.000 của Pháp. Họ chinh phục không chỉ Tân Pháp (ngoại trừ các hòn đảo nhỏ của Saint Pierre và Miquelon), mà còn hầu hết các thuộc địa Tây Ấn (Caribbean) của Pháp, và tất cả tiền đồn của Pháp ở Ấn Độ.

Trong khi hiệp ước hòa bình dẫn đến các tiền đồn của Ấn Độ và các đảo Caribe là Martinique, Guadeloupe đã trả lại Pháp, sự cạnh tranh về ảnh hưởng ở Ấn Độ của Pháp mất đi trước ưu thắng của Anh - phần lớn Tân Pháp chuyển sang Anh Quốc (gọi là Anh Bắc Mỹ). Ngoại trừ Louisiana, Pháp nhượng lại cho Tây Ban Nha như là khoản thanh toán cho việc gia nhập của Tây Ban Nha vào cuối chiến tranh (và như là khoản bồi thường cho việc sáp nhập của Anh ở Florida thuộc Tây Ban Nha). Pháp nhượng lại cho người Anh là Grenada và Saint Lucia ở Tây Ấn. Mặc dù sự mất mát của Canada sẽ gây ra nhiều hối hận trong các thế hệ tương lai, nhưng lúc đó nó rất ít bất hạnh; chủ nghĩa thực dân được coi là không quan trọng đối với Pháp.

Một số sự phục hồi thuộc địa của Pháp đã được thực hiện bởi sự can thiệp của Pháp trong cuộc cách mạng Mỹ, với Saint Lucia được trở về Pháp bởi Hiệp ước Paris năm 1783. Thảm họa thực sự đã đến với đế chế thuộc địa của Pháp vào năm 1791 khi Saint Domingue (miền tây của đảo Hispaniola), thuộc địa giàu có và quan trọng nhất của Pháp bị một cuộc nổi dậy nô lệ lớn gây ra.

Các nô lệ, dẫn đầu bởi Toussaint L'Ouverture và sau đó vào năm 1801, bởi Jean-Jacques Dessalines, tổ chức chống lại Pháp và Anh, và cuối cùng giành được độc lập, thành lập Đế quốc Haiti năm 1804 (Haiti đã trở thành nước cộng hòa đen đầu tiên trên thế giới, tiếp theo là Liberia năm 1847). Dân số da đen và mulatto của hòn đảo đã giảm từ 700.000 năm 1789 xuống còn 351.819 vào năm 1804. Khoảng 80.000 người Haiti đã chết trong chiến sự 1802–1803. Trong số 55.131 binh lính Pháp được cử đến Haiti năm 1802–1803, 45.000, trong đó có 18 vị tướng đã chết, cùng với 10.000 thủy thủ, phần lớn là do bệnh tật. Thuyền trưởng Sorrell của hải quân Anh bình luận, "Pháp đã đánh mất một trong những đội quân tốt nhất mà họ từng gửi đến, bao gồm các cựu chiến binh được chọn, những kẻ chinh phục Ý và quân đoàn Đức. Họ bây giờ hoàn toàn bị tước đoạt đi ảnh hưởng và quyền lực của họ ở Tây Ấn. "

Trong khi đó, cuộc chiến mới được nối lại với Anh bởi người Pháp, dẫn đến việc Anh chiếm giữ tất cả các thuộc địa còn lại của Pháp. Chúng được khôi phục lại tại Hiệp ước Amiens năm 1802, nhưng khi chiến tranh tiếp tục vào năm 1803, người Anh nhanh chóng chiếm lại chúng. Việc mua lại Louisiana của Pháp vào năm 1800 không thành công, vì sự thành công của Cách mạng Haiti đã thuyết phục Napoléon rằng việc nắm giữ Louisiana sẽ không đáng giá, dẫn đến việc bán nó sang Hoa Kỳ vào năm 1803. Pháp cố gắng thiết lập một thuộc địa ở Ai Cập năm 1798–1801 đã không thành công. Thương vong cho chiến dịch là ít nhất 15.000 người thiệt mạng hoặc bị thương và 8.500 tù nhân Pháp; 50.000 người bị giết hoặc bị thương và 15.000 tù nhân vào tay Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, các vùng đất Ottoman khác, và cả người Anh.

Mở rộng của Đệ nhất Đế chế Pháp

Thời đó, nước Pháp đã trải qua cuộc Cách mạng, rồi Chế độ đốc chính (Directoire). Ngày 18 tháng Sương mù, tức ngày 9.11.1799, Napoléon làm một cuộc đảo chính và lập ra Chế độ tổng tài (Consulat) gồm 3 người cai trị nước Pháp do Napoléon làm Đệ Nhất tổng tài (Premier consul), cùng với Emmanuel J. Sieyès và Roger Ducos.

Cuộc trưng cầu dân ý (plébiscite) ngày 6 tháng 11 năm 1804 đã hợp thức hóa việc chuyển sang Đệ Nhất đế chế. Nghị viện nguyên lão công bố nghị quyết tôn Napoléon lên làm hoàng đế nước Pháp từ ngày 18.5.1804. Napoléon Bonaparte được giáo hoàng Pius VII làm lễ phong vương tại Nhà thờ Đức Bà Paris ngày 2 tháng 12 năm 1804 với danh hiệu Napoléon Đệ Nhất. Tuy nhiên, khi đội vương miện thì chính Napoléon đã giật lấy từ tay giáo hoàng và tự đội lên đầu mình.

Tiếp theo cuộc chiến tranh với một số vương quốc ở châu Âu trong Liên minh thứ nhất từ thời Cách mạng, rồi sau đó với Liên minh thứ hai, nên ngay từ ngày đầu, Đệ Nhất Đế chế đã phải đương đầu với Liên minh thứ ba. Chiến thắng quyết định của Napoléon trong trận Austerlitz đã chỉ có thể làm giảm sự đe dọa đó trong một thời gian ngắn.

Năm 1806, Đại quân Pháp đã khuất phục được nước Phổ trước khi vào Ba Lan, và cuối cùng đánh bại Nga trong trận Friedland (nay là Pravdinsk, Nga) ngày 14.6.1807. Trên nền tảng này Napoléon đã buộc Nga phải ký hòa ước Tilsit ngày 7.7.1807, tạm chấm dứt 2 năm chiến tranh liên tục trên lục địa châu Âu.

Việc chen chân của Pháp vào bán đảo Iberia đã gây ra cuộc chiến tranh giành độc lập của Tây Ban Nha, một cuộc chiến tranh tàn bạo, kéo dài xấp xỉ 6 năm (từ 24.5.1808 tới 10.4.1814) làm cho đế quốc Pháp bị suy yếu trầm trọng.

Năm 1809, Pháp lại đánh nhau với Áo trong Liên minh thứ năm. Pháp thắng và Áo phải ký hiệp ước Schönbrunn (Viên) ngày 14.10.1809.

Năm 1812, các căng thẳng ngoại giao với Nga, khiến Pháp xâm lấn Nga. Đây là thảm họa cho Napoléon và Đế chế, vì hao tổn rất nhiều quân sĩ trong các trận chiến và dịch bệnh, đói rét

Năm 1813, trận chiến với Liên minh thứ sáu khiến Pháp bị đuổi ra khỏi Đức và ngày 6.4.1814 hoàng đế Napoléon phải thoái vị, chịu đi đày ở đảo Elba (Ý)

Tiếp theo Đệ Nhất Đế chế là Thời Phục hưng thứ nhất (Première Restauration) ngắn ngủi của vương triều Bourbons từ 6.4.1814 tới 20.3.1815. Napoléon mưu toan trốn khỏi đảo Elba, quay về Pháp lấy lại quyền hành từ tay vua Louis XVIII, đây là Thời kỳ 100 ngày (Cent-Jours), từ 20.3.1815 tới 22.6.1815. Napoléon lại đối đầu với Liên minh thứ bảy và cuộc đại bại của quân Pháp trong Trận Waterloo đã chấm dứt hẳn những gì còn sót lại của Đệ Nhất đế chế. Trở về Pháp 3 ngày sau, hoàng đế Napoléon Đệ Nhất lại phải thoái vị lần thứ hai và bị đưa đi đày ở đảo Saint Helena trên Đại Tây Dương cho tới chết.

Vào thời cực thịnh - năm 1812 - Đế quốc Pháp có 130 tỉnh (Départements), cai trị trên 44 triệu dân, có các đội quân trú đóng ở các nước Ý, Đức, Tây Ban Nha và đại công quốc Warsawa (Ba Lan ngày nay).

Đế chế cũng mang đậm nét bành trướng bá quyền (xâm lấn nhiều nước châu Âu) và gia đình trị. Các anh em, họ hàng của hoàng đế Napoléon Đệ Nhất được phong làm vua ở một số nước châu Âu.

Đế quốc thực dân Pháp thứ hai
Đế chế thứ hai bắt đầu từ năm 1830 khi Pháp xâm chiếm Algérie, cuộc xâm lăng kéo dài 17 năm. Trong khoảng thời gian 1861-1867, hoàng đế Napoléon III muốn biến México thành một đất bảo hộ, nhưng sau nội chiến Hoa Kỳ, Tổng thống 17 của Hoa Kỳ là Andrew Johnson dùng học thuyết Monroe mà cấm cản nên Pháp bỏ ý định này. Chính quyền Napoléon III cũng cho quân xâm chiếm Nam Kỳ (Việt Nam) vào những năm 1867-1874, và năm 1863 đặt chế độ bảo hộ trên đất Campuchia.

Lập ra Đông Dương
Napoleon III cũng tìm cách gia tăng ảnh hưởng ở Đông Nam Á. Một yếu tố quan trọng trong quyết định của ông ta là sự tin tưởng của Pháp sẽ chỉ là cường quốc hạng nhì nếu không lan rộng ảnh hưởng ở Đông Á. Người Pháp cũng cho là họ có nghĩa vụ phải khai hóa thế giới.

Những nhà truyền đạo người Pháp đã hoạt động ở Việt Nam từ thế kỷ XVII, khi nhà tu Dòng Tên Alexandre de Rhodes mở một cơ sở truyền đạo ở đây. Năm 1858 vua Việt Nam cảm thấy bị đe dọa bởi ảnh hưởng của người Pháp và tìm cách đuổi các nhà truyền đạo. Napoleon III đã gởi một lực lượng hải quân với 14 tàu có đại bác, mang theo 3 ngàn lính Pháp và 3 ngàn lính người Philippines được cung cấp bởi Tây Ban Nha, dưới sự lãnh đạo của Charles Rigault de Genouilly, để bắt buộc triều đình Nguyễn phải chấp nhận các nhà truyền đạo và ngưng ngay việc ngược đãi người Công giáo Rôma. Vào tháng 9 năm 1858 lực lượng xâm lăng Pháp đã không chiếm được cảng Đà Nẵng, vào tháng 2 năm 1859, họ di chuyển về phía Nam và đánh chiếm Gia Định. Triều đình nhà Nguyễn bị buộc phải nhường 3 tỉnh cho Pháp và phải cho người Công giáo truyền đạo tự do. Quân đội Pháp sau đó đã rút lượng lớn quân khỏi Việt Nam tiến sang Trung Quốc, nhưng sau hiệp ước Thiên Tân năm 1862, họ trở lại. Nhà vua bị buộc phải mở các cảng ở An Nam (Trung Kỳ) và Tonkin (Bắc Kỳ), và toàn thể Cochinchina trở thành lãnh thổ Pháp vào năm 1864.

Năm 1863, vua của Campuchia, Norodom, mà được đưa lên nắm quyền bởi chính phủ Thái Lan, chống lại người đỡ đầu và tìm sự bảo vệ bởi người Pháp. Vua Thái Lan đã trao quyền lực đối với Campuchia cho Pháp, đổi lại họ được 2 tỉnh của Lào, mà Campuchia đã nhượng cho Thái Lan. Năm 1867, Campuchia đã chính thức trở thành một nước bảo hộ của Pháp.

Đế quốc Pháp thứ hai bành trướng mạnh nhất sau Chiến tranh Pháp-Phổ 1870-1871 và trong thời Đệ Tam Cộng hòa (1871-1940). Sau khi chiếm Nam Kỳ làm thuộc địa, Pháp từ từ tiến ra Bắc Kỳ (1884) và Trung Kỳ (1885) để lập ra chế độ bảo hộ. Cộng hai đất này với Campuchia và Nam Kỳ, Pháp đã lập ra Đông Dương thuộc Pháp năm 1887 (năm 1893 thêm Lào và năm 1900 thêm Quảng Châu Loan). Năm 1849, Pháp chiếm thêm một khu nhượng địa ở Thượng Hải cho đến năm 1946.

Châu Phi
Ảnh hưởng Pháp cũng lan tràn sang Bắc Phi, thiết lập bảo hộ ở Tunisia năm 1881 (Hiệp ước Bardo). Dần dần lan tràn khắp Bắc, Tây, và Trung Phi trong cuối thế kỷ XIX (gồm các quốc gia ngày nay là Mauritanie, Sénégal, Guinée, Mali, Bờ Biển Ngà, Bénin, Niger, Tchad, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo), và một thuộc địa nhỏ ở bờ biển Đông Phi là Djibouti. Một cuộc viễn chinh có tên là Sứ mệnh Voulet-Chanoine được gửi đến Sénégal năm 1898 hầu chinh phục khu lòng chảo Tchad và thống nhất tất cả các thuộc địa Pháp ở Tây Phi.

Đế quốc tan rã

Đế quốc thực dân Pháp bắt đầu đổ vỡ trong thế chiến thứ hai, khi các bộ phận khác nhau của đế chế của họ đã bị chiếm đóng bởi nước ngoài Nhật Bản ở Đông Dương, Anh tại Syria, Liban và Madagascar, Mỹ và Anh tại Maroc và Algérie, Đức và Ý ở Tunisia. Tuy nhiên, quyền kiểm soát của Pháp được tái lập bởi Charles de Gaulle. Liên hiệp Pháp được thành lập theo Hiến pháp mới năm 1946, thay thế đế quốc thực dân cũ. Tuy nhiên, Pháp đã ngay lập tức phải đối mặt với sự khởi đầu của phi thực dân hóa. Ở châu Á, Hồ Chí Minh lãnh đạo Việt Minh tuyên bố Việt Nam độc lập ngay từ năm 1945, dù rất mềm mỏng nhưng cương quyết không thừa nhận quyền thống trị của Pháp, dẫn đến cuộc chiến tranh Pháp-Việt. Năm 1947, nội các của thủ tướng Paul Ramadier đã rất vất vả để đàn áp các cuộc nổi dậy vùng Thượng Malagasy (nay phần lớn là Madagascar), mở đầu cho sự tan rã thuộc địa tại châu Phi.

Chiến tranh Đông Dương kết thúc với thất bại của Pháp, người Việt Nam thu hồi lại quyền kiểm soát của đất nước mình từ năm 1954. Liên bang Đông Dương thuộc Pháp sụp đổ hoàn toàn. Người Pháp gần như ngay lập tức phải đối đầu với phong trào độc lập mới tại châu Phi. Cameroon khởi nghĩa dưới sự lãnh đạo của Ruben Um Nyobé. Ngay cả chính thuộc địa lâu đời nhất của Pháp cũng chống lại họ: Algérie. Năm 1956, cả Maroc và Tunisia tuyên bố độc lập. Dù Charles de Gaulle trở lại nắm quyền lực vào năm 1958, với sự tái lập Liên hiệp Pháp sau đó đổi tên thành Cộng đồng Pháp (Communauté française) theo mô hình Khối Thịnh vượng chung Anh, đã đưa ra những nhân nhượng với các thuộc địa nhằm giữ gìn quyền lợi của Pháp, cuộc khủng hoảng giữa chính quốc với thuộc địa vẫn không thể hòa giải. Năm 1960, Madagascar và Cameroon độc lập; Algérie vào năm 1962. Trên thực tế, Cộng đồng Pháp tự giải thể từ giữa Chiến tranh Algérie. Một số ít thuộc địa đã chọn hình thức tự trị như là vùng lãnh thổ hải ngoại (départements d'outre-mer) thay cho cai trị trực tiếp như là một phần của chính quốc Pháp. Đế quốc thực dân Pháp chỉ còn lại cái bóng của ánh hào quang cũ.

Phạm vi mở rộng
Danh sách sau đây cho thấy phạm vi của Đế quốc thực dân Pháp trong 500 năm qua, không bao gồm một số khu vực không trực tiếp cai trị.phải|nhỏ|500x500px|Bản đồ đế quốc thực dân Pháp<big><span style="font-size:smaller;">Đỏ: Chính quốc PhápXanh lá: Phạm vi thuộc địa của Đế quốc thuộc địa thứ nhấtXanh biển: Phạm vi thuộc địa của Đế quốc thuộc địa thứ hai.Lưu ý: Cả hai không trùng nhau từ đầu và mỗi cái có mức tăng giảm riêng
nhỏ|450x450px|Sự tiến hóa thuộc địa của Pháp
phải|nhỏ|450x450px|Đế quốc thực dân Pháp năm 1920

Đế quốc thực dân Pháp đầu tiên

Châu Mỹ
Bắc Mỹ
  (, )
  (Louisiana)

Caribe

  (Nhất thời ai trị)

Nam Mỹ

Châu Phi
Tây Phi
 .

Ấn Độ Dương

Châu Á

Nam Á
Ấn Độ thuộc Pháp

Đế quốc thuộc địa thứ hai

Châu Mỹ
Bắc Mỹ

Caribe

Nam Mỹ

Châu Phi
Bắc Phi

Tây Phi

Xích đạo châu Phi

Ấn Độ Dương

  Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương

Biển Đỏ

Châu Á
Trung Đông

Nam Á
Ấn Độ thuộc Pháp

Đông Á
Quảng Châu Loan

(Các thuộc địa trên được gọi chung là  được cai trị tại Phủ Toàn quyền Đông Dương)

Châu Đại Dương

Châu Nam Cực
Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương

Lãnh thổ ngày nay

Châu Mỹ

Bắc Mỹ

Caribe

Nam Mỹ

Ấn Độ Dương

Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương

Châu Đại Dương

Châu Nam Cực

Xem thêm

 Đế quốc Pháp
 Liên hiệp Pháp
 Tỉnh hải ngoại và lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp
 Mở rộng của Pháp dưới thời Louis XIV

Tham khảo

Đọc thêm
 Bennington, Alice. "Writing Empire? The Reception of Post-Colonial Studies in France." Historical Journal (2016) 59#4: 1157–1186. abstract
 Dubois, Laurent. "The French Atlantic," in Atlantic History: A Critical Appraisal, ed. by Jack P. Greene and Philip D. Morgan, (Oxford UP, 2009) pp 137–61
 Dwyer, Philip. "Remembering and Forgetting in Contemporary France: Napoleon, Slavery, and the French History Wars," French Politics, Culture & Society (2008) 26#3 pp 110–122.
 .
 Greer, Allan. "National, Transnational, and Hypernational Historiographies: New France Meets Early American History," Canadian Historical Review, (2010) 91#4 pp 695–724, in Project MUSE
 Hodson, Christopher, and Brett Rushforth, "Absolutely Atlantic: Colonialism and the Early Modern French State in Recent Historiography," History Compass, (January 2010) 8#1 pp 101–117
 Lawrence, Adria K. Imperial Rule and the Politics of Nationalism: Anti-Colonial Protest in the French Empire (Cambridge UP, 2013) online reviews

Liên kết ngoài
 L'Afrique francophone
 Đe dọa độc lập dân tộc Thái Lan, trên trang Bộ Ngoại giao Thái Lan

Pháp
P
Pháp
Cựu thuộc địa của Pháp


title: Triplectides ciuskus

text:
Triplectides ciuskus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triplectides


title: Kiều Tây

text:
Kiều Tây có thể chỉ:

 Quận Kiều Tây thuộc thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
 Quận Kiều Tây thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
 Quận Kiều Tây thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.


title: Spessa

text:
Spessa là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 40 km về phía đông nam của Milan và khoảng 15 km về phía đông nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 545 người và diện tích là 12,2 km².

Spessa giáp các đô thị sau: Arena Po, Belgioioso, Costa de' Nobili, Portalbera, San Cipriano Po, San Zenone al Po, Stradella, Torre de' Negri.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ansfelden

text:
Ansfelden là một thị xã trong bang Thượng Áo, Áo, nằm ở khu vực có độ cao 289 mét trên mực nước biển, với dân số khoảng 15.300 người. Sông Traun và Krems chảy qua đô thị. Đây là nơi sinh của Anton Bruckner.

Ansfelden có hai viện bảo tàng, viện bảo tàng Anton Bruckner và viện bảo tàng nhạc cụ.

Tham khảo


title: Cephaloleia vittata

text:
Cephaloleia vittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Staines miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Ninh Hải, Ninh Ba

text:
Ninh Hải (宁海县) là một huyện thuộc địa cấp thị Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ninh Hải nằm ở duyên hải phía đông của Chiết Giang, giữa cảng Tượng Sơn và vịnh Tam Môn. Huyện này giáp các đơn vị cấp huyện khác: Phụng Hóa, Tân Xương, Thiên Đài, Tam Môn, Tượng Sơn. Diện tích của Ninh Hải là 1931,22 km², dân số năm 2001 là 580.000. Mã số bưu chính của Ninh Hải là 315614, chính quyền huyện đóng ở số 18, phố Huyện Tiền, trấn Thành Quan. Huyện được thành lập năm 280 (năm đầu Thái Khang nhà Tấn). Huyện Hải Ninh được chia thành 4 nhai đạo, 11 trấn và 3 hương.
Nhai đạo: Dược Long, Đào Nguyên, Mai Lâm, Kiều Đầu Hồ.
Trấn: Trường Nhai, Lực Dương, Nhất Thị, Tang Châu, Xóa Lộ, Tiền Đồng, Hoàng Đàn, Cường Giao, Đại Giai Hà, Tây Điếm, Thâm 甽.
Hương: Trà Viện, Hồ Trần, Việt Khê.

Tham khảo

Ninh Ba
Đơn vị cấp huyện Chiết Giang


title: Pérignat-lès-Sarliève

text:
Pérignat-lès-Sarliève  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Perignatlessarlieve


title: Elatichrosis impressa

text:
Elatichrosis impressa là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Elatichrosis


title: Ilyushin Il-76

text:
Ilyushin Il-76 (tên hiệu của NATO: Candid) là một máy bay vận tải hạng nặng đa năng bốn động cơ phản lực do Ilyushin thiết kế và sản xuất với mục đích vận chuyển máy móc, thiết bị nặng đến các khu vực xa xôi có dịch vụ kém thuộc Liên bang Xô viết. Nó lần đầu được lên kế hoạch lắp ráp như một máy bay vận chuyển thương mại năm 1967, thay thế cho Antonov An-12 với trọng tải lên tới 40.000 kg (88.000 lb), tầm hoạt động 5.000 km tương đương (2.700 hải lý; 3.100 dặm) trong ít hơn sáu giờ,có khả năng hoạt động tại các sân bay dã chiến chưa được chuẩn bị và không gặp trở ngại về thời tiết xấu như những vùng tại Siberia và vùng cực của Liên bang Xô viết. Những phiên bản quân sự của Il-76 đã được sử dụng rộng rãi tại châu Âu, châu Á và châu Phi, bao gồm cả việc sử dụng như một máy bay tiếp nhiên liệu trên không hay trung tâm chỉ huy và cảnh báo sớm trên không. Sơ đồ bố trí căn bản của loại này tương tự với chiếc C-141 Starlifter của Mỹ do Lockheed Martin chế tạo, nhưng cải tiến của nó có diện tích chở hàng và động cơ mạnh hơn nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động mới. Chiếc máy bay này cất cánh lần đầu vào ngày 25 tháng 3 năm 1971 và hiện vẫn đang được sản xuất tại Tashkent, Uzbekistan.

Biến thể

Mẫu thử và mẫu phát triển

 Izdeliye-176: mẫu thử Il-76PP.
 Izdeliye-576:
 Izdeliye-676:
 Izdeliye-776:
 IZdeliye-976 ("SKIP") - (СКИП - Самолетный Контрольно-Измерительный Пункт, Airborne Check-Measure-and-Control Center):
 Izdeliye-1076:
 Izdeliye-1176: Il-76-11
 Il-76TD-90 / Il-76MD-90:
 Il-76 firebomber:
 Il-76PSD: Il-76MF
 Il-96:
 Il-150:
 Beriev A-60: (Il-76 version 1A)

Biến thể quân sự

 Il-76-Tu160:
 Il-76D: ('D' viết tắt của từ "Desantnyi", Десантный - "Chở lính dù")
 Il-76K/Il-76MDK/Il-76MDK-II:
 Il-76LL:
 Il-76M:
 Il-76MD:
 Il-76MD Skal'pel-MT:
 Il-76M / Il-76MD:
 Il-76MD-90:
 Il-76MF:
 Il-76PP:
 Il-76MD PS:
 Il-76T/Il-76TD:
 Il-78 / Il-78M:
 Il-78 MKI:
 Il-82:
 Beriev A-50/Beriev A-50M/Beriev A-50I/Beriev A-50E:
 Il-76MDM:
 Il-76MD-90A (còn gọi là Il-476 khi phát triển):.

Biến thể dân sự

 Il-76MGA:
 Il-76MD tới Il-76TD:

 Il-76P / Il-76TP / Il-76TDP / Il-76MDP:
 Il-76T:
 Il-76TD:
 Il-76TD-90VD:
 Il-76TD-S:
 Il-76TF:
 Il-76MD-90A (còn gọi là Il-476 khi phát triển):

Biến thể của nước ngoài

 A-50E/I Phalcon: biến thể cho Không quân Ấn Độ.
 Máy bay chở dầu Il-76MD: biến thể cho Không quân Iraq.
 KJ-2000: Mẫu sao chép của Trung Quốc.
 Mẫu máy bay chuyên dùng thử động cơ CFTE:
 Baghdad-1:
 Baghdad-2:

Il-76 phun nước là một phiên bản VAP-2 với bộ phận chứa nước có thể tháo/lắp đặt trong 1.5 giờ. Trong nhiều thập kỷ nó đã khiến phương Tây phải tranh cãi về việc có cần thiết phải chế tạo những chiếc máy bay phun nước mạnh hơn nữa. Il-76 có thể mang 11.000 U.S. gallons (41.600 lít) nước; dung tích gấp ba lần chiếc C-130 Hercules nhưng C-130 có kích thước nhỏ hơn Il-76 rất nhiều. Cơ quan cứu hỏa Australia cho rằng Il-76 là một "máy bay chữa cháy rất, rất tốt".

Bị loại thầu ở Ấn Độ
Ấn Độ đã âm thầm loại máy bay tiếp dầu trên không IL-78 (biến thể của IL-76) ra khỏi chương trình mua sắm 6 máy bay tiếp dầu trên không của nước này và quyết định mua Airbus A-330 MRTT vì qua quá trình đánh giá cho thấy IL-78 ngốn nhiên liệu nhiều hơn,chi phí bảo trì cao hơn nên khi tính chi phí cho quá trình hoạt động 30 năm IL-78 tiêu tốn kinh phí hơn rất nhiều so với A-330 còn tính năng kỹ thuật thua A-330 gần như mọi chỉ số.Tải trọng nhiên liệu của IL-78 chỉ có 85,7 tấn trong khi A-330 tới 110 tấn.Trần bay của IL-78 là 12km trong khi A-330 là 12,7km,tốc độ tối đa của IL-78 là 850km,A-330 tối đa 880km.Phạm vi hoạt động IL-78 là 7.300 trong khi đối thủ có phạm vi hoạt động hơn gấp đôi,tới 14.800km.

Tốc độ tiếp nhiên liệu của IL-78 cũng chỉ 2900 lít/phút còn A-330 lên tới 4600 lít/phút.Chi phí hoạt động là nguyên nhân chính dẫn đến sự thất bại của IL-78 cũng như các vũ khí khác của Nga tại Ấn Độ vì các loại động cơ do Nga sản xuất thường ngốn quá nhiều nhiên liệu trong khi quy trình bảo trì của các loại vũ khí Nga khá rườm rà và tốn kém,việc cung cấp phụ tùng thay thế thường xuyên bị chậm tiến độ và khan hiếm liên tục.

Tai nạn
Il-76 có tiền sử tần suất tai nạn dày đặc trong khi sử dụng bởi rất nhiều lý do chủ quan lẫn khách quan

Ngày 23 tháng 11 năm 1979, một Il-76 thuộc lực lượng Không quân Liên Xô, đăng ký CCCP-86714 khi tiếp cận sân bay Vitebsk đã bị mất kiểm soát và máy bay rơi, giết chết một người.
Ngày 11 Tháng 12 năm 1988, một Il-76 của Aeroflot đã bị rơi ở Leninakan, Armenia giết chết tất cả 78 người.
Ngày 19 tháng 8 năm 1996, một Il-76T bị rơi trong khi cố gắng hạ cánh tại sân bay Nikola Tesla ở Belgrade, giết chết tất cả 14 người.
Ngày 12 Tháng 11 năm 1996, một Il-76 của Kazakhstan đã có một vụ va chạm giữa không trung gần New Delhi, Ấn Độ với 1 Boeing 747 Saudi Arabian Airlines, kết quả là thiệt mạng toàn bộ 349 người. Vụ tai nạn đã được coi như là lỗi của phi công Il-76 không làm theo hướng dẫn điều khiển không lưu.
Ngày 27 tháng 11 năm 1996, Không quân Nga Ilyushin Il-76MD, đăng ký RA-78804, bay vào các sườn đồi một phút sau khi nó rời sân bay và bị rơi 14 km (8,7 mi) ra xa khỏi sân bay. Tất cả 21 người ngồi trên máy bay thiệt mạng trong vụ tai nạn.
Ngày 13 Tháng 7 năm 1998, một Il-76MD, đăng ký UR-76424 bị rơi ở Vịnh Ba Tư trong thời gian ngắn sau khi rời sân bay Ra'sal-Khaymah. Phi hành đoàn 8 người thiệt mạng trong vụ tai nạn.
Ngày 02 Tháng 12 năm 2001, chuyến bay Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga 9064 bị rơi tại Novaya Inya, Nga giết chết 18 người.
Ngày 19 tháng 2 năm 2003, một chiếc Ilyushin Il-76 đã bị rơi gần Kerman, Iran với lý do không xác định giết chết 275 người, bao gồm hàng trăm các Vệ binh Cách mạng Iran.
Ngày 8 tháng năm 2003, đoạn đường nối tải phía sau của một Il-76 của chính phủ Congo bất ngờ mở tại 10.000 feet sau khi cất cánh từ thủ đô Kinshasa. Báo cáo ban đầu đã có hơn 120 cảnh sát và gia đình của họ đã bị hút ra trong 45 phút nhưng thiệt hại thực tế là chỉ có 14.
Ngày 11 tháng 11 năm 2005, Il-76MD của Royal Airlines Cargo đâm vào một ngọn đồi về phía tây bắc thủ đô Kabul, Afghanistan.
Ngày 30 tháng 6 năm 2008, một chiếc Ilyushin Il-76 đã bùng nổ thành một quả cầu lửa khi cất cánh từ sân bay quốc tế Khartoum ở Sudan. Tất cả phi hành đoàn đã thiệt mạng.
Ngày 15 tháng 1 năm 2009, 2 chiếc Il-76MD của Bộ Nội vụ Nga đã có va chạm mặt đất tại sân bay Makhachkala. Một trong những chiếc máy bay, đăng ký RA-76825, đã sẵn sàng để khởi hành và được vị trí ở cuối đường băng khi một trong những khác, RA-76827, đi vào. Có ba trường hợp tử vong trong các máy bay khởi hành, trong số bảy người ngồi trên máy bay.
Ngày 09 tháng ba 2009 Aerolift Il-76 S9-SAB đâm vào hồ Victoria ngay sau khi cất cánh từ sân bay Entebbe, Uganda, giết chết tất cả 11 người. Hai trong số các động cơ đã bốc cháy khi cất cánh. Vụ tai nạn đã được điều tra bởi Bộ Giao thông vận tải Uganda, trong đó kết luận rằng tất cả bốn động cơ hết hạn.
Ngày 22 tháng 9 năm 2009, Il76-MD "5-8208" của Cộng hòa Hồi giáo Iran đã bị rơi gần Varamin giết chết tất cả bảy người trên máy bay.
Ngày 01 tháng 11 năm 2009, Il-76MD (số đuôi RF-76801) của Bộ Nội vụ Nga bị rơi ngay sau khi cất cánh từ Mirny ở Yakutia giết chết tất cả 11 người trên máy bay.
Ngày 28 tháng 11 năm 2010 một Il-76 4L-GNI đã bị rơi trong một khu vực đông dân cư của Karachi, Pakistan ngay sau khi cất cánh từ Sân bay Quốc tế Jinnah. Tất cả tám người trên khoang thiệt mạng, cùng với hai người trên mặt đất. Chiếc máy bay được cho là đã cố gắng để trở về Jinnah sau khi bị một đám cháy động cơ.
Ngày 06 tháng 7 năm 2011 một Il-76, số đuôi 4K-AZ55, đâm vào một ngọn núi ở Afghanistan. Tám người trên máy bay ban đầu được xác nhận là thiệt mạng, với một mất tích.
Ngày 14 tháng 8 năm 2012 một Il-76TD-90VD của Volga-Dnepr Airlines gặp tai nạn trong khi hạ cánh tại Newfoundland, Canada
Ngày 30 tháng 11 năm 2012 một Il-76T đang được vận hành bởi Trans Air Congo đã bị rơi ở Brazzaville trong khi hạ cánh làm chết 32 người, trong đó có 5 nhân viên phục vụ, một người khác trên tàu và 26 người trên mặt đất.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Algeria: 18 Il-76, gồm 3 Il-76MD, 9 Il-76TD, và 6 Il-78 Midas.

 Không quân Angola: 1 Il-76 đã rơi ngày 27/08/09 gần sân bay quốc tế 4 de Fevereiro
 Gira Globo: 1 Il-76.

 Air Highnesses: sở hữu và điều hành Il-76T (EK-76300) thay mặt Aéro-Service.
 Không quân Armenia: 3 Il-76s.
 Dvin Airlines: 1 Il-76TD.
 Yerevan-Avia: 2 Il-76 (EK86724 và EK86817).

 Azal Avia Cargo: 1 Il-76TD.
 Không quân Azerbaijan
 Azerbaijan Airlines: 1 Il-76M.
 Silk Way Airlines: 7, gồm 5 Il-76TD và 2 Il-76TD-90.

 Không quân Belarusia: 4
 Belavia
 TransAVIAexport Airlines
 Gomelavia: 5 Il-76TD.

 Faso Airways: 1 Il-76TD.

 Imtrec Aviation

 Không quân Quân giải phóng nhân dân: 17 Il-76, gồm 3 chiếc KJ-2000 AEW&C và Il-78 chở dầu.
 China United Airlines

 Air Congo

Cubana: 2 Il-76

 Ecuatorial Cargo: 1 Il-76TD.
 Express International Cargo

Sun Way

 Atlant Hungary: Il-76.
 Hungarian Ukrainian Air Cargo: Il-76

 Không quân Ấn Độ: 24 Il-76 và trên 100 AN-32. 17 Il-76MD, 6 Il-78MKI và 2 A-50 với radar Phalcon của Israel cho phiên bản AEW&C.

 Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran: 15 Il-76.
 Không quân Quân đoàn Cận vệ Cách mạng Hồi giáo: 2 Il-76.
 Atlas Air: 8 Il-76TD.
 Mahan Air
 Payam Air: 2 Il-76TD.
 Qeshm Air: 2 Il-76TD.
 Safiran Airlines
 Yas Air: 2 Il-76TD

 Không quân Iraq
 Iraqi Airways: 1 Il-76.

 Jordan International Air Cargo - 2 Il-76MF giao năm 2011 và phục vụ cho cả Không quân Hoàng gia Jordan.

 Chính phủ Kazakhstan: 1 Il-76.
 Air Almaty: Il-76TD.
 Air Kazakhstan: Il-76
 GST Aero: 1 Il-76T.
 Kazakhstan Airlines: Il-76TD
 Sayakhat Airlines: Il-76

 Botir Avia: 3, gồm 1 Il-76MD và 2 Il-76TD.
 Kyrgyzstan Airlines: 1 Il-76TD.
 Reem Air
 Imtrec aviation thuộc Cambodia sử dụng Il-76TD của Lào.

 Inversija: 3, gồm 2 Il-76T và 1 Il-76TD.

 Không quân Libya
 Jamahiria Air Transport: Il-76M, Il-76TD, và Il-78.
 Libyan Air Cargo, công ty vận tải thuộc Libyan Arab Airlines: 21, gồm 1 Il-76M và 15 Il-76TD.

 Transafrica Airlines
 Aerocom: 1 Il-76MD và 1 Il-76T.
 Airline Transport
 Jet Line International: Il-76
 Tiramavia

 Không quân Bắc Triều Tiên Air Koryo
 Không quân Nga: 119.
 Bộ các tình trạng khẩn cấp: 1 Il-76TD.
 Abakan Avia: 3 Il-76TD.
 Aeroflot
 Air STAN: Il-76TD.
 'Airlines 400: 2 Il-76TD.
 Airstars Airways: 4 Il-76TD.
 ALAK: Il-76
 Alrosa-Avia: 4 Il-76TD
 Aram Air
 Atlant-Soyuz Airlines: 6, gồm 2 Il-76MD và 4 Il-76TD.
 ATRAN Cargo Airlines" 5, gồm 3 Il-76T và 2 Il-76TD.
 Atruvera Aviation: 3, gồm 1 Il-76MD và 2 Il-76TD.
 Aviacon Zitotrans: 5, gồm 4 Il-76TD.
 Aviaenergo
 Aviast: 4, gồm 1 Il-76MD và 3 Il-76TD.
 Lực lượng biên phòng Nga
 Continental Airways
 Dacono Air
 Domodedovo Airlines
 East Line
 Ilavia Airline: 6, gồm 2 Il-76MD và 4 Il-76TD.
 KrasAir
 Krylo Airlines: 2 Il-76TD
 Magadan Avia Leasing
 Moscow Airways
 Novosibirsk Air Enterprise
 Pulkovo Aviation Enterprise
 Samara Airlines: 2 Il-76TD.
 Spair Airlines
 Tesis Aviation Enterprise: 9 Il-76TD.
 Tyumen Airlines
 Uralinteravia
 Volga-Dnepr: 12 Il-76TD và 4 Il-76TD-90VD.

 Air Tomisko
 Kosmas Air

 Aerolift Sierra Leone

 Không quân Liên Xô
 Aeroflot
 Jet Air Cargo

 Air West
 Azza Transport: 2 Il-76TD.
 East West Cargo
 Juba Cargo
 Badr Airlines
 Trans Attico
 Alfa Airlines
 Green Flag Airlines

 Không quân Syria
 Syrian Arab Airlines

 Turkmenistan Airlines

 Không quân Ukraina
 Air Service Ukraine
 Air Ukraine
 ATI Aircompany
 Azov Avia Airlines
 BSL Airline
 Busol Airlines
 Khors Aircompany
 Lviv Airlines
 South Airlines
 Ukraine Air Alliance
 Ukrainian Cargo Airways
 Veteran Airlines
 Volare Airlines
 Yuzhmashavia

 United Nations Humanitarian Air Service

 Air Support Systems, LLC

 Gulf Aviation Technology and Services
 Phoenix Aviation

 Quân đội Uzbekistan: 6.
 Avialeasing
 Uzbekistan Airways

 Không quân Yemen
 Yemenia: 2 Il-76TD.

Tính năng kỹ chiến thuật (Il-76TD-90)

Xem thêm

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Il-76TD , Il-76TD-90 , and Il-76TF pages on Ilyushin's web site
 Ilyushin beriev Il-76 Candid(Gajraj) at indian military database
 The Ilyushin Il-76 and its variants on Vectorsite.net
 Training aircraft at Yuri Gagarin Cosmonauts Training Center.
 Il-476 production line photos via englishrussia.com

Il-076
Máy bay chở hàng Liên Xô 1970–1979
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1970
Máy bay vận tải dân sự Liên Xô 1970–1979
Máy bay chỉ huy và kiểm soát trên không Liên Xô 1970–1979
Máy bay chở dầu quân sự Liên Xô
Máy bay AWACS
Máy bay chở hàng
Máy bay vận tải
Máy bay vận tải chiến lược
Máy bay chở dầu
Máy bay bốn động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Discodoris edwardsi

text:
Discodoris edwardsi là một loài sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea, là động vật thân mềm chân bụng không vỏ sống ở biển trong họ Discodorididae.

Chú thích

Tham khảo

Discodoris


title: Gynoplistia habbemae

text:
Gynoplistia habbemae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Perrinia stellata

text:
Perrinia stellata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Chilodontidae.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 9 mm and 14 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Red Sea

Tham khảo

 Vine, P. (1986). Red Sea Invertebrates. Immel Publishing, London. 224 pp

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Perrinia stellata; accessed: 15 tháng 2 năm 2011

Perrinia


title: Edgar von Gierke

text:
Edgar Otto Conrad von Gierke (9 tháng 2 năm 1877, Breslau - 21 tháng 10 năm 1945) là một bác sĩ người Đức, chuyên về lĩnh vực tổng hợp glycogen. Các nghiên cứu của ông đã giúp khám phá ra bệnh ứ đọng glycogen loại I.

Ông kết hôn với Julie Brown vào năm 1912 và có bốn con.

Bệnh ứ đọng glycogen loại I được đặt theo tên ông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1877
Mất năm 1945
Người Wrocław
Bác sĩ Đức
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg


title: 19575 Feeny

text:
19575 Feeny (1999 LB22) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 6 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19575 Feeny

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Tập mờ

text:
Các tập mờ hay tập hợp mờ (tiếng Anh: Fuzzy set) là một mở rộng của lý thuyết tập hợp cổ điển và được dùng trong lôgic mờ. Trong lý thuyết tập hợp cổ điển, quan hệ thành viên của các phần tử trong một tập hợp được đánh giá theo kiểu nhị phân theo một điều kiện rõ ràng — một phần tử hoặc thuộc hoặc không thuộc về tập hợp. Ngược lại, lý thuyết tập mờ cho phép đánh giá từ từ về quan hệ thành viên giữa một phần tử và một tập hợp; quan hệ này được mô tả bằng một hàm liên thuộc (membership function) . Các tập mờ được coi là một mở rộng của lý thuyết tập hợp cổ điển là vì, với một universe nhất định, một hàm liên thuộc có thể giữ vai trò của một hàm đặc trưng (indicator function) ánh xạ mỗi phần tử tới một giá trị 0 hoặc 1 như trong khái niệm cổ điển.

Định nghĩa

Một tập mờ A trên một không gian nền được định nghĩa như sau:

Hàm thuộc  lượng hóa mức độ mà các phần tử  thuộc về tập cơ sở . Nếu hàm cho kết quả 0 đối với một phần tử thì phần tử đó không có trong tập đã cho, kết quả 1 mô tả một thành viên toàn phần của tập hợp. Các giá trị trong khoảng mở từ 0 đến 1 đặc trưng cho các thành viên mờ.

Tập mờ và tập rõ

Hàm liên thuộc  thỏa mãn các điều kiện sau

Ứng dụng
Tập mờ B, liệt kê theo ký hiệu mờ chuẩn là B = {0.3/3, 0.7/4, 1/5, 0.4/6}, có nghĩa rằng giá trị của hàm liên thuộc cho phần tử 3 là 0,3, cho phần tử 4 là 0,7, v.v... Lưu ý rằng các giá trị với độ liên thuộc bằng 0 không được liệt kê trong biểu diễn tập hợp. Ký hiệu chuẩn cho độ liên thuộc của phần tử 6 trong tập B là μB(6) = 0,4.

Lôgic mờ
Là một mở rộng của lôgic đa trị (multi-valued logic), các hàm () ánh xạ các biến mệnh đề () vào một tập các độ liên thuộc () có thể được xem là các hàm liên thuộc ánh xạ các mệnh đề lôgic bậc một vào các tập mờ (hay nói một cách chính thức hơn, ánh xạ vào một tập có thứ tự bao gồm các cặp mờ, gọi là quan hệ mờ). Với cách tính giá trị này, lôgic đa trị có thể được mở rộng để tính đến các tiền đề mờ mà từ đó có thể rút ra các kết luận được đánh giá.

Mở rộng này đôi khi được gọi là "lôgic mờ nghĩa hẹp" (fuzzy logic in the narrow sense) để đối với "lôgic mờ nghĩa rộng" (fuzzy logic in the wider sense) xuất phát từ các lĩnh vực kỹ thuật về điều khiển tự động và kỹ nghệ tri thức, và là loại lôgic bao hàm nhiều chủ đề có liên quan đến tập mờ và lập luận xấp xỉ (approximated reasoning).

Các ứng dụng công nghiệp của tập mờ trong ngữ cảnh của "lôgic mờ nghĩa rộng" được nói đến trong bài lôgic mờ.

Số mờ
Xem bài chính Số mờ.
Một số mờ là một tập mờ lồi được chuẩn hóa

hàm liên thuộc của hàm này có tính chất liên tục ít nhất tại từng đoạn, và hàm có giá trị  tại đúng một phần tử.

Khoảng mờ
Khoảng mờ (fuzzy interval) là một tập không chắc chắn  với một khoảng trung bình (mean interval) mà các phần tử của nó có giá trị hàm liên thuộc . Cũng như đối với các số mờ, hàm liên thuộc phải có tính chất lồi, chuẩn hóa, và có tính liên tục ít nhất trên từng đoạn.

Xem thêm
 Lý thuyết độ đo mờ (Fuzzy measure theory)
 Lý thuyết tập hợp thay thế (Alternative set theory)
 Defuzzification
 Lôgic mờ
 Các phép toán trên tập mờ
 Neuro-fuzzy
 Rough set
 Uncertainty
 Rough fuzzy hybridization
 Fuzzy subalgebra
 Bài toán bờ

Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
 Uncertainty model Fuzziness
 The Algorithm of Fuzzy Analysis
 Fuzzy Image Processing

Tham khảo

 Gottwald, Siegfried, A Treatise on Many-Valued Logics. Research Studies Press LTD. (2001) Baldock, Hertfordshire, England.
 Zadeh, L. A., Fuzzy sets. Information and Control, Vol. 8, pp. 338–353. (1965).
 Zadeh, L. A., The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning. Information Sciences, Vol. 8, pp. 199–249, 301–357; Vol. 9, pp. 43–80. (1975).
 Zadeh, L. A., Fuzzy Sets as a Basis for a Theory of Possibility, Fuzzy Sets and Systems, Vol. 1, No. 1, pp. 3–28 (1978).

Logic mờ
Các hệ thống lý thuyết tập hợp
Tập hợp


title: Corno di Rosazzo

text:
Corno di Rosazzo là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 20 km về phía đông nam của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.313 người và diện tích là 12,5 km².

Corno di Rosazzo giáp các đô thị: Cividale del Friuli, Cormons, Dolegna del Collio, Manzano, Premariacco, Prepotto, San Giovanni al Natisone.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Udine


title: Bourbach-le-Bas

text:
Bourbach-le-Bas là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 6,04 km², dân số năm 1999 là 632 người. Khu vực này có độ cao trung bình 380 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Haut-Rhin


title: Guimaëc

text:
Guimaëc () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Guimaëc được gọi là Guimaëcois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Guimaëc

Xã của Finistère


title: Monticello Conte Otto

text:
Monticello Conte Otto là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích 10 km2, dân số là 9082 người (thời điểm 28 tháng 2 năm 2007). Công trình nổi bật chính là Villa Valmarana Bressan, của Andrea Palladio.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Saint-Arroman, Hautes-Pyrénées

text:
Saint-Arroman là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Pyrénées

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: You and I Both

text:
"You and I Both" là ca khúc của ca sĩ/nhạc sĩ người Mỹ Jason Mraz, phát hành như đĩa đơn thứ ba và cuối cùng từ album đầu tay Waiting for My Rocket to Come.

Danh sách track
 "You and I Both" (Album version)
 "Common Pleasure" (Live)
 "You and I Both" (Live)
 "Rainbow Connection" (Live)

Video âm nhạc
Mraz vào ngân hàng và gặp một cô gái đang làm việc ở đây. Anh ta ghi dòng chữ "Give me what I want." (Trao cho tôi những gì tôi muốn) và đưa cho cô. Ngay lập tức, ông chủ của cô đến đọc dòng chữ và gọi cảnh sát. Những viên cảnh sát đến và bắt đầu nhảy, cô gái chạy ra ngoài ngân hàng và cầm theo con lợn đất của anh ta. Sau đó, Mraz bị nhốt trong tù. Đến cuối video, anh ta trở lại ngân hàng và nhìn vào cửa sổ để xem cô gái anh ta thích còn làm việc hay không. Mraz nhìn thấy cô ấy trong xe hơi và họ đi cùng nhau. Đoạn video kết thúc với chiếc khung hình trái tim quang chiếc xe hơi trong khi nó đang chạy xa dần với dòng chữ "The End" giữa màn hình.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2004
Bài hát của Jason Mraz
Bài hát năm 2002


title: Pointvillers

text:
Pointvillers là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Laccophilus minutus

text:
Laccophilus minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus
Động vật được mô tả năm 1758


title: Torres del Carrizal

text:
Torres del Carrizal là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 501 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Craspedostethus bicoloratus

text:
Craspedostethus bicoloratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Craspedostethus


title: Malesherbia

text:
Malesherbia là một chi thực vật hạt kín và từng được coi là chi duy nhất của họ Malesherbiaceae D.Don, bao gồm khoảng 24-27 loài cây thân thảo hay cây bụi. Nhóm cây này chịu khô hạn, đặc hữu của các sa mạc thuộc Peru và Chile cũng như các khu vực cận kề thuộc Argentina. Hệ thống APG III gộp họ này trong họ Passifloraceae như là phân họ Malesherbioideae.

Tham khảo

Họ Lạc tiên


title: Caleta celebensis

text:
Caleta celebensis là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó được tìm thấy ở Southeastern Sulawesi.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1889


title: Sân bay Kerama

text:
phục vụ quần đảo Kerama thuộc huyện Shimajiri, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Sân bay nằm tại , là một phần của làng Zamami. Sân bay được nối bằng các cầu đường bộ với các đảo Geruma và Aka.

Chính quyền tỉnh điều hành hoạt của sân bay Kerama và nó được phân loại là sân bay hạng 3. Kerama đã liên tục có các chuyến bay thương mại xuất phát từ năm 1984. Năm 2006 Ryukyu Air Commuter đã treo các chuyến bay đến sân bay này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay Kerama

Kerama
Kerama


title: Mesoplia simillima

text:
Mesoplia simillima là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Mesoplia
Động vật được mô tả năm 1920


title: Lasioglossum erythrurum

text:
Lasioglossum erythrurum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Mortoniella buenoi

text:
Mortoniella buenoi là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Mortoniella


title: Umbrella Beach

text:
"Umbrella Beach" là ca khúc của Owl City. Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn thứ ba từ album thứ hai của anh, Ocean Eyes. Đây là đĩa đơn quốc tế thứ hai từ album với ngày ra mắt 17 tháng 5 năm 2010 tại Liên hiệp Anh.

Xếp hạng
"Umbrella Beach" xuất hiện trên UK Dance Chart vào tuần của ngày 8 tháng 5 năm 2010 với vị trí #25 và đã đạt vị trí cao nhất #12.

Chú thích

Bài hát của Owl City
Đĩa đơn năm 2010
Bài hát năm 2009
Bài hát synthpop


title: (44389) 1998 SO63

text:
{{DISPLAYTITLE:(44389) 1998 SO63}}

(44389) 1998 SO63 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 44001–45000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Neolimonia macintyrei

text:
Neolimonia macintyrei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Neolimonia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chirixalus doriae

text:
Chirixalus doriae là một loài ếch trong họ Rhacophoridae.
Nó được tìm thấy ở Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanma, Thái Lan, và Việt Nam.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, ao, đất có tưới tiêu, và đất nông nghiệp có lụt theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Wenhao, C., Haitao, S., Datong, Y., Shunqing, L., van Dijk, P.P., Ohler, A., Dutta, S. & Borah, M.M. 2004. Chirixalus doriae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

D
Ếch Ấn Độ
Động vật lưỡng cư Campuchia
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Lào
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật lưỡng cư Thái Lan
Động vật lưỡng cư Việt Nam
Động vật lưỡng cư Bangladesh


title: Gerbstedt

text:
Gerbstedt là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz bang Saxony-Anhalt, của Đức. Trong lịch sử đây là thị xã khai thác khoáng sản đồng và thuộc da.
Dân số cuối năm 2006 là 2993 người.
Gerbstedt là thủ phủ của Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Gerbstedt.

Tham khảo


title: Allobosca

text:
Allobosca là một chi ruồi hút máu thuộc họ ruồi rận Hippoboscidae. Chỉ có duy nhất một loài được biết cho đến nay là Allobosca crassipes Speiser, 1899.. Chúng sống ký sinh trên loài vượn cáo..

Phân bố
Chi này chỉ tìm thấy ở Madagascar.. Các động vật chủ của chúng gồm các loài Eulemur macaco, Eulemur rubriventer, Lepilemur mustelinus, Avahi laniger, Propithecus diadema.

Phân loại
Allobosca crassipes Speiser, 1899

Chú thích

Tham khảo

Vật ký sinh


title: Anopinella parambana

text:
Anopinella parambana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Ecuador.

Chiều dài cánh trước khoảng 7.5 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Systematic revision of Anopinella Powell (Lepidoptera: Tortricidae: Euliini) and phylogenetic analysis of the Apolychrosis group of genera

Anopinella


title: Cryptocephalus lostiai

text:
Cryptocephalus lostiai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Burlini miêu tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

L


title: Bozzole

text:
Bozzole là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông của Torino và khoảng 15 km về phía bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 311 người và diện tích là 9,4 km².

Bozzole giáp các đô thị: Pomaro Monferrato, Sartirana Lomellina, Torre Beretti e Castellaro, Valenza, và Valmacca.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: VGA

text:
VGA có thể là:
 Video Graphics Array: một chuẩn hiển thị đồ họa máy tính.
 Video Graphics Adapter, hay còn gọi là card màn hình: thiết bị đồ họa, bộ điều hợp đồ họa video.


title: Lalevade-d'Ardèche

text:
Lalevade-d'Ardèche  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Lalevadedardeche


title: Pseudostenophylax szetschwanensis

text:
Pseudostenophylax szetschwanensis là một loài Trichoptera uit
de familie Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: Tipula tanyrhina

text:
Tipula tanyrhina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Offranville

text:
Offranville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official website of Offranville
Offranville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Paonias myops

text:
Paonias myops là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Con bướm lớn sinh hoạt về đêm, chúng bay suốt đêm.

Phụ loài
Paonias myops myops
Paonias myops occidentalis Clark, 1919

Hình ảnh

Tham khảo

 Fullard, James H. & Napoleone, Nadia (2001): Diel flight periodicity và the evolution of auditory defences in the Macrolepidoptera. Animal Behaviour 62(2): 349–368. PDF fulltext

Liên kết ngoài
Small-Eyed Sphinx  on Butterflies và Moths of America.
Midnight racer on National Geographic.

Động vật được mô tả năm 1797
Paonias
Bướm đêm Bắc Mỹ


title: Kellinghusen

text:
Kellinghusen () là một thị xã ở huyện Steinburg ở bang Schleswig-Holstein.

Kellinghusen nằm ở đông bắc Itzehoe và được đề cập lần đầu trong tài liệu vào thế kỷ 11. Thị trấn nổi tiếng trong thế kỷ 18 với đồ sứ. Khu vực này có nhiều đất sét phù hợp cho sản xuất đồ sứ phát triển.

Luftkurort Kellinghusen, một khu nghỉ dưỡng ở vùng quê Holstein, một cửa ngõ vào Công viên tự nhiên Aukrug.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Nước từ

text:
Nước từ (tiếng Anh: ferrofluid), viết đầy đủ là nước sắt từ (ferromagnetic fluid) hoặc chất lỏng từ (magnetic fluid), là một loại chất lỏng có từ tính duy nhất trong điều kiện bình thường. Chất lỏng này được sáng chế vào năm 1960 bởi NASA với mục đích kiểm soát dòng chảy của nhiên liệu lỏng tại môi trường không trọng lực.

Hầu hết các vật liệu có tính sắt từ đều là các vật liệu ở trạng thái rắn như là các nam châm vĩnh cửu, nam châm điện bởi vì, nói chung, các vật liệu từ có nhiệt độ Curie (nhiệt độ mà tại đó vật liệu mất đi tính chất sắt từ để chuyển sang tính thuận từ) nhỏ hơn nhiều nhiệt độ nóng chảy của chúng. Ở nhiệt độ rất thấp, Helium³ có từ tính khi nhiệt độ dưới 2,7 mK. Ở nhiệt độ rất cao, hợp kim dạng lỏng có thành phần Co80Pd20 cũng có từ tính tốt. Tuy nhiên, các chất đó không thể có những ứng dụng thực tế. Nước từ là chất từ duy nhất ở trạng thái lỏng trong điều kiện bình thường. Không giống như He3 và Co80Pd20, nước từ là một chất lỏng có cấu trúc, đó là một sản phẩm hoàn toàn nhân tạo mà từ trước đến nay, người ta chưa thấy có trong tự nhiên.

Thành phần của nước từ
Chất lỏng bình thường được tạo thành từ các phân tử hoặc các ion. Các phần tử tạo nên nước từ lại hoàn toàn khác, bên cạnh các phân tử và ion, nước từ còn có một thành phần, đó là các hạt chất rắn có kích thước vài chục cho đến vài trăm nm. Nước từ gồm ba thành phần chính là hạt từ tính (chất rắn), chất bao phủ bề mặt (còn gọi là chất hoạt hóa bề mặt, là chất rắn hoặc chất lỏng) và dung môi (chất lỏng). Các hạt từ cần được phân tán trong chất lỏng tạo nên một thể được gọi là huyền phù để có thể có được các tính chất đặc biệt.

Hạt từ tính
Hạt từ tính là thành phần quan trọng nhất trong nước từ, tính chất đặc biệt của nước từ phụ thuộc chủ yếu vào tính chất của hạt từ. Hạt từ có kích thước từ vài nm (nanômét) đến vài chục nm.

Bất kỳ một vật liệu nào đều hưởng ứng dưới tác động của một từ trường (thường được ký hiệu là H) bên ngoài thể hiện bằng một đại lượng vật lý được gọi là từ độ (còn gọi là độ từ hóa, thường được ký hiệu là M). Đại lượng vật lý  = M/H được gọi là độ cảm từ của vật liệu. Tùy theo cách mà vật liệu hưởng ứng từ trường ngoài mà người ta chia thành vật liệu thuận từ, nghịch từ, sắt từ, ferri từ và phản sắt từ. Vật liệu thuận từ là vật liệu có  nhỏ và dương, cỡ 10−6; vật liệu thuận từ có  nhỏ và âm, cỡ -10−6; vật liệu sắt từ, ferri từ, phản sắt từ là các vật liệu có  rất lớn và dương, giá trị của  có thể lớn hơn vật liệu thuận từ hàng vạn lần. Ta quy định, vật liệu từ tính là vật liệu sắt từ, ferri từ và phản sắt từ. Đối với vật liệu sắt từ và ferri từ, kích thước hạt của vật liệu còn ảnh hưởng mạnh đến từ tính của chúng. Khi kích thước giảm đến một giá trị tới hạn phụ thuộc vào từng vật liệu, tính sắt từ bị mất đi mà thay vào đó, vật liệu tồn tại ở một trạng thái từ tính khác được gọi là siêu thuận từ.

Đối với nước từ, các hạt từ tính là sắt từ hoặc siêu thuận từ. Chúng được tạo thành từ các hợp chất của các kim loại chuyển tiếp hoặc kim loại đất hiếm. Nước từ thường được dùng nhất là hạt oxide sắt -Fe2O3 (maghemite), Fe3O4 (magnetite) vì từ độ bão hòa (từ độ khi từ trường ngoài lớn) lớn, rẻ tiền, ổn định khi làm việc.

Chất bao phủ bề mặt
Khi phân tán trong chất lỏng, các hạt từ tính nói trên sẽ chịu tác dụng của các lực sau:
Lực hấp dẫn của Trái Đất có xu hướng làm cho các hạt lắng đọng.
Nếu có một gradient từ trường thì các hạt sẽ có xu hướng co cụm lại vùng có từ trường lớn.
Lực Van der Walls và lực lưỡng cực từ làm cho các hạt kết tụ lại với nhau.

Để hệ ở trạng thái huyền phù thì các hạt phải có một năng lượng chuyển động nhiệt (chuyển động Brown) thắng được năng lượng hấp dẫn và năng lượng tương tác từ.
Năng lượng chuyển động nhiệt: kBT
Năng lượng hấp dẫn của trái đất: Vgl
Năng lượng tương tác từ: 0mH

Trong đó, kB là hằng số Boltzmann; T là nhiệt độ tuyệt đối;  là sự khác biệt về khối lượng riêng của hạt từ tính và chất lỏng; g là gia tốc trọng trường; l là độ cao của chất lỏng trong trường hấp dẫn; 0 là độ từ thẩm của chân không; m là mô men từ của hạt từ tính (m = MSV, với MS là từ độ bão hòa của vật liệu tạo nên hạt từ tính, V là thể tích của hạt).

Nếu năng lượng nhiệt không đủ để thắng năng lượng hấp dẫn và năng lượng từ thì người ta phải bổ sung cho các hạt những loại năng lượng mới như năng lượng tĩnh điện hoặc năng lượng đẩy không gian (steric force). Năng lượng tĩnh điện có thể xuất hiện do bề mặt các hạt bị tích điện cùng dấu sẽ đẩy nhau. Năng lượng đẩy không gian thường xuyên được sử dụng để phân tán các hạt. Nó xuất hiện do hạt được bao phủ bởi một lớp bề mặt như là các chất hoạt hóa bề mặt, cao phân tử,... Chất hoạt hóa bề mặt được dùng phổ biến nhất vì phân tử chất hoạt hóa bề mặt là một phân tử dài gồm một đầu bị phân cực như các nhóm chức -COOH, -NH2,... và một đầu không bị phân cực gồm các chuỗi hyđrôcácbon. Khi có mặt trong nước từ, tùy vào bản chất dung môi mà các đầu các hạt này sẽ bám lên bề mặt hạt từ tính hoặc quay ra dung môi để tạo nên một lực đẩy không gian giữa các hạt.

Dung môi
Dung môi là môi trường chứa hạt từ và chất bao phủ bề mặt. Nếu từ tính của nước từ do hạt từ quyết định thì tính lỏng của nó do dung môi quyết định. Dung môi có thể là các chất phân cực như nước, cồn,.. hoặc các chất không phân cực như dầu, dung môi hữu cơ. Dung môi có thể có độ nhớt rất khác nhau hoặc có thể có khả năng bay hơi dưới điều kiện bình thường cũng khác nhau. Tùy thuộc vào các ứng dụng cụ thể mà người ta dùng dung môi thích hợp. Các ứng dụng sinh hóa thường dùng dung môi là nước vì nước có tính tương hợp sinh học. Với các ứng dụng vật lý, dung môi thường dùng là dầu vì dầu rất ổn định trong môi trường làm việc.

Xem thêm

Tham khảo

Từ học
Chất lỏng
Vật lý huyết tương
Ung thư học
Vật liệu từ
Vật liệu nano
Vật lý plasma
Cơ học môi trường liên tục


title: Vĩ tuyến 38 Bắc

text:
Vĩ tuyến 38 Bắc là đường vĩ tuyến nằm ở độ số 38 trên bán cầu bắc. Vĩ tuyến này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử của bán đảo Triều Tiên.

Tính từ kinh độ gốc tiến về phía đông, vĩ tuyến 38 đi qua:
Địa Trung Hải
Ý (lãnh thổ chính và đảo Sicilia)
Biển Ionian
Hy Lạp
Biển Aegea
Thổ Nhĩ Kỳ
Iran
Biển Caspi
 Turkmenistan
 Uzbekistan
 Tajikistan
 Afghanistan
 Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Hoàng Hải
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Đại Hàn Dân Quốc
 Biển Nhật Bản
 Nhật Bản (đảo Honshū)
 Thái Bình Dương
 Hoa Kỳ
 Đại Tây Dương
 Bồ Đào Nha
 Tây Ban Nha.

Bán đảo Triều Tiên
Vĩ tuyến 38 lần đầu tiên được đề xuất là đường chia cắt bán đảo Triều Tiên vào năm 1902. Đế quốc Nga khi đó muốn đặt Triều Tiên dưới sự quản lý của mình, nhưng Đế quốc Nhật Bản lại được Đế quốc Anh thừa nhận những quyền lợi của họ ở đây. Trong một nỗ lực nhằm tránh xung đột quân sự, Nhật Bản đề nghị lấy vĩ tuyến 38 làm đường ranh giới ảnh hưởng giữa hai đế quốc. Tuy nhiên, không hề có một thỏa thuận chính thức nào được ký kết và Nhật Bản sau đó kiểm soát toàn bộ bán đảo Triều Tiên.

Sau khi Nhật Bản đầu hàng Đồng Minh năm 1945, vĩ tuyến này được xác định là ranh giới ngăn cách vùng kiểm soát của Liên Xô ở phía bắc với vùng kiểm soát của Hoa Kỳ ở phía nam theo đề xuất của nhà ngoại giao Dean Rusk và tướng Charles Bonesteel (đều của Hoa Kỳ). Đường vĩ tuyến này chia bán đảo Triều Tiên thành hai nửa khá đều nhau. Đến năm 1948, đường phân cách này trở thành biên giới giữa hai quốc gia mới được thành lập trên bán đảo Triều Tiên là Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Đại Hàn Dân Quốc. Sau cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), đường biên giới mới được ấn định là vùng phi quân sự cắt chéo qua vĩ tuyến 38 theo hướng đông-bắc tây-nam.

Tham khảo

Xem thêm
 Vĩ tuyến 17

Địa lý học
Triều Tiên
Vĩ tuyến
Địa lý Triều Tiên


title: Thuận Châu

text:
Thuận Châu là một huyện miền núi nằm ở phía tây tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Thuận Châu nằm ở phía tây bắc của tỉnh Sơn La, có diện tích 153.507,24 ha, nằm dọc trên đường Quốc lộ 6 (Hà Nội - Hoà Bình - Sơn La- Điện Biên), cách Thành phố Sơn La 34 Km, cách huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên 52 Km.

Toạ độ địa lý: 21°12’ đến 21°41’ vĩ độ bắc, 103°20’đến 103°59’ kinh độ đông.

Huyện có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Mường La và Thành phố Sơn La.
Phía tây giáp huyện Điện Biên Đông, huyện Mường Ảng và huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên.
Phía nam giáp huyện Mai Sơn và huyện Sông Mã
Phía bắc giáp huyện Quỳnh Nhai.

Tổng diện tích tự nhiên: 154.126 ha.

- Đất nông nghiệp 91.195,54 ha chiếm 59,17%.

- Đất phi nông nghiệp 3.143,93 ha chiếm 2,04%.

- Đất chưa sử dụng 59.786,53 chiếm 38,79%.

Tổng dân số 147.073 người, bao gồm 6 dân tộc anh em cùng chung sống. Trong đó dân tộc Thái: 102.788 người; dân tộc Mông: 15.643 người; dân tộc Kinh: 5019 người; dân tộc Khơ Mú: 1956 người; dân tộc Kháng: 3388 người; dân tộc La Ha: 2399 người; dân tộc khác: 137 người.

Hành chính
Huyện Thuận Châu có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thuận Châu (huyện lỵ) và 28 xã: Bản Lầm, Bó Mười, Bon Phặng, Chiềng Bôm, Chiềng La, Chiềng Ly, Chiềng Ngàm, Chiềng Pấc, Chiềng Pha, Co Mạ, Co Tòng, É Tòng, Liệp Tè, Long Hẹ, Muổi Nọi, Mường Bám, Mường É, Mường Khiêng, Nậm Lầu, Nong Lay, Pá Lông, Phổng Lái, Phổng Lăng, Phổng Lập, Púng Tra, Thôm Mòn, Tông Cọ, Tông Lạnh.

Lịch sử
Thuận Châu tên địa phương còn gọi là Mường Muổi là một mảnh đất hình thành từ rất sớm. Một loạt các di chí khảo cổ thuộc loại hình di chỉ thềm sông, hang động, mái đá được phát hiện ở Thuận Châu cho ta thấy những đặc điểm cư trú của các bộ lạc săn bắn, hái lượm của thời đại đá mới, điều đó chứng tỏ nơi đây đã có người Việt cổ sinh sống.

Dưới thời Pháp thuộc, có một thời gian Thuận Châu bị đặt dưới chế độ quân quản. Năm 1895, Thuận Châu thuộc tỉnh Vạn Bú (được tách từ tỉnh Hưng Hoá); năm 1904 tỉnh Vạn Bú đổi thành tỉnh Sơn La. Sau chiến dịch Tây Bắc 1952, Thuận Châu trực thuộc tỉnh Lai Châu. Đến tháng 2 năm 1954, Thuận Châu trực thuộc tỉnh Sơn La.

Đến năm 1955 thành lập khu Tự trị Thái - Mèo, bỏ cấp tỉnh, Thuận Châu trực thuộc khu Tự trị.

Ngày 27 tháng 12 năm 1962, tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa II đã ra Nghị quyết đổi tên khu Tự trị Thái - Mèo thành khu tự trị Tây Bắc, lập lại 2 tỉnh Sơn La, Lai Châu và thành lập tỉnh Nghĩa Lộ; huyện Thuận Châu thuộc tỉnh Sơn La.

Ngày 25 tháng 7 năm 1978, đổi tên xã Tranh Đấu thành xã Nậm Lầu và đổi tên xã Chiềng An thành xã Phổng Lập.

Đến năm 2002, huyện Thuận Châu bao gồm thị trấn Thuận Châu và 34 xã: Bản Lầm, Bó Mười, Bon Phặng, Chiềng Bằng, Chiềng Bôm, Chiềng Khoang, Chiềng La, Chiềng Ly, Chiềng Ngàm, Chiềng Pấc, Chiềng Pha, Co Mạ, Co Tòng, É Tòng, Liệp Muội, Liệp Tè, Long Hẹ, Muổi Nọi, Mường Bám, Mường Giàng, Mường Khiêng, Mường É, Mường Sại, Nậm Ét, Nậm Lầu, Nong Lay, Pá Lông, Phổng Lái, Phổng Lăng, Phổng Lập, Púng Tra, Thôm Mòn, Tông Cọ, Tông Lạnh.

Ngày 2 tháng 12 năm 2003, chuyển 25.911 ha diện tích tự nhiên và 26.659 người (gồm toàn bộ diện tích và dân số của 6 xã: Mường Giàng, Chiềng Bằng, Mường Sại, Liệp Muội, Nặm Ét và Chiềng Khoang) về huyện Quỳnh Nhai quản lý.

Huyện Thuận Châu có 1 thị trấn và 28 xã như hiện nay.

Du lịch

Di tích lịch sử kỳ đài Thuận Châu
Trong kháng chiến chống Pháp và sau hoà bình lập lại trên Miền Bắc, mặc dù bận trăm công ngàn việc của đất nước, Bác Hồ - Vị cha già kính yêu của dân tộc luôn quan tâm tới nhân dân các dân tộc Tây Bắc.

Đáp lại lòng tin của Bác, nhân dân các dân tộc Tây Bắc đã dũng cảm trong chiến đấu, hăng hái thi đua lao động sản xuất và mong ước được đón Bác lên thăm và được báo cáo với Bác những thành tích đã đạt được.

Ngày 7/5/1959, mong ước của nhân dân các dân tộc Tây Bắc đã trở thành hiện thực. Quảng trường của thủ phủ khu tự trị Thái - Mèo rực rỡ cờ hoa, biểu ngữ khẩu hiệu và hơn 1 vạn người đại diện cho 43 vạn nhân dân các dân tộc Tây Bắc hân hoan đón chào Bác dẫn đầu phái đoàn của Đảng - Chính phủ lên thăm.

Bằng cử chỉ vô cùng giản dị, thân mật và gần gũi, Bác đã ghi nhận, biểu dương sự hy sinh và những đóng góp hết sức to lớn của nhân dân các dân tộc Tây bắc trong kháng chiến chống pháp, trong khôi phục kinh tế sau chiến tranh. Người đã thay mặt Chính phủ tặng nhân dân các dân tộc Tây Bắc tấm Huân chương lao động hạng nhất. Người căn dặn: Phải hăng hái thi đua phát triển kinh tế - xã hội, củng cố các thành phần kinh tế, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển mạng lưới giáo dục - y tế, củng cố an ninh quốc phòng.

Hơn 40 năm đã trôi qua, lời dặn của Người đã được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Sơn La bền bỉ phấn đấu thực hiện, đã và đang làm cho vùng đất Miền Tây của Tổ quốc có những đổi thay to lớn.

Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận châu nằm ngay trong khuôn viên sân vận động huyện Thuận Châu.

Đèo Pha Đin
Đèo Pha Đin là đèo dài thứ 2 tại Việt Nam sau đèo Ô Quy Hồ (32 km), là ranh giới hai huyện Thuận Châu (Sơn La) và Tuần Giáo (Điện Biên).

Chú thích

Xem thể


title: Andrey Nikolaevich Kolmogorov

text:
Andrey Nikolaevich Kolmogorov (tiếng Nga: Андре́й Никола́евич Колмого́ров; 25 tháng 4 năm 1903 – 20 tháng 10 năm 1987) là một nhà toán học Liên Xô đã có nhiều đóng góp lớn trong lý thuyết xác suất và tô pô. Sinh ra trong một gia đình người Nga ở Tambov, Nga, ban đầu của sự nghiệp ông làm về logic, và chuỗi Fourier. Ông cũng làm về chuyển động hỗn loạn, cơ học cổ điển, và tin học. Tuy nhiên, công trình quan trọng nhất của ông là các đóng góp trong lý thuyết xác suất, các biến ngẫu nhiên, và quá trình ngẫu nhiên và đặt chúng lên một nền tảng toán học vững chắc. Một phương trình quan trọng ông phát triển trong các quá trình ngẫu nhiên gọi là phương trình Chapman-Kolmogorov, với sự quan trọng trong ngành này tương tự như là phương trình E = mc2 trong vật lý.

Kolmogorov làm việc tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva mang tên M. V. Lomonosov. Ông nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của Nikolai Luzin, lấy được bằng Tiến sĩ Khoa học vào năm 1929. Vào năm 1931 ông trở thành giáo sư tại đại học này. Vào năm 1939 ông nhận danh hiệu Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô. Ông là người sáng lập ra lý thuyết độ phức tạp của thuật toán mà thường được nhắc đến đơn thuần là độ phức tạp Kolmogorov. Ông qua đời ở Moskva vào năm 1987.

Câu nói nổi tiếng:

"Lý thuyết xác suất như là một ngành của toán học có thể và nên được phát triển từ các tiên đề trong một cách thức chính xác như là Hình học và Đại số."

Xem thêm
 Các tiên đề Kolmogorov
 Phương trình ngược Kolmogorov
 Chiều Kolmogorov (chiều hình hộp bên trên)
 Độ phức tạp Kolmogorov
 Định lý liên tục Kolmogorov
 Định lý mở rộng Kolmogorov
 Bất đẳng thức Kolmogorov
 Không gian Kolmogorov
 Thử nghiệm Kolmogorov-Smirnov
 Định lý Kolmogorov-Arnold-Moser
 Quy luật 0-1 của Kolmogorov
 Nghịch lý Borel-Kolmogorov
 Phương trình Chapman-Kolmogorov
 Sự ngẫu nhiên Chaitin-Kolmogorov
 Định lý Hahn-Kolmogorov
 Các quan sát thiên văn mô tả bởi định luật của Kolmogorov về chuyển động hỗn loạn

Sách vở

Dịch ra tiếng Anh
 1991-93. Selected works of A.N. Kolmogorov, 3 vols. Tikhomirov, V. M., ed., Volosov, V. M., trans. Kluwer Academic Publishers.
 1925. "On the principle of excluded middle" in Jean van Heijenoort, 1967. A Source Book in Mathematical Logic, 1879-1931. Harvard Univ. Press: 414-37.

Giới thiệu về các công trình khoa học của ông xuất hiện trong The Annals of Probability, 17(3): 945–964 (tháng 7 năm 1989).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Legacy of Andrei Nikolaevich Kolmogorov Tiểu sử và lý lịch khoa học. Trường Kolmogorov. Các nghiên cứu sinh của A.N. Kolmogorov. Công trình khoa học của A.N. Kolmogorov. Ảnh, chân dung của A.N. Kolmogorov.
 The origins and legacy of Kolmogorov's Grundbegriffe

 Tiểu sử của A.N. Kolmogorov, Viện Toán-tin Hà Lan.
 Tập hợp các đường link đến Kolmogorov
 Andrei Nikolaevich Kolmogorov  (tiếng Nga)
 Kolmogorov School tại Đại học Moscow

Kolmogorov, Andrey Nikolaevich
Kolmogorov, Andrey Nikolaevich
Người đoạt giải Wolf Toán học
Nhà toán học thế kỷ 20
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Mất năm 1987
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Giải thưởng Lenin


title: Acidocroton gentryi

text:
Acidocroton gentryi là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Nó là loài đặc hữu của Colombia.

Tham khảo

 Calderon, E. 1998. Acidocroton gentryi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

gentryi
Thực vật đặc hữu Colombia


title: Định lý Birkhoff (định hướng)

text:
Thuật ngữ định lý Birkhoff có thể được dùng cho nhiều lãnh vực của toán học và vật lý học bao gồm:

 Định lý về ergodic  do George David Birkhoff tìm ra liên hệ các trung bình giữa thời gian và không gian.
 Định lý HSP của Garrett Birkhoff về đặc điểm của các cấu trúc đại số; xem thêm Đa tạp (Đại số phổ dụng).
 Định lý biểu diễn về các mạng phân phối  của Garrett Birkhoff thiết lập một song ánh giữa các poset hữu hạn và các mạng phân phối hữu hạn; xem Mạng phân phối.
 Định lý Birkhoff của thuyết tương đối, được chứng minh trong năm 1923 bởi George David Birkhoff và Rudolph Langer rằng giải pháp tổng quát đối xứng cầu của phương trình Einstein chân không là giải pháp Schwarzschild. Các bàn luận về định lý Birkhoff có thể tìm thấy trong bài Định lý Birkhoff (thuyết tương đối).
 Định lý birkhoff về điện từ học phát biểu rằng một giải pháp đối xứng cầu cho các phương trình Maxwell nguồn tự do là tĩnh. Bàn thảo của định lý này có thể tìm thấy trong Định lý Birkhoff (điện từ học).


title: Epermenia illigerella

text:
Epermenia illigerella là một loài bướm đêm thuộc họ Epermeniidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, ngoại trừ bán đảo Iberia và miền tây và khu vực miền nam của bán đảo Balkan.

Sải cánh dài 12–13 mm.

Ấu trùng ăn Aegopodium podagrariae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
lepiforum.de

Epermeniidae
Côn trùng châu Âu


title: Cardiophorus tenuipes

text:
Cardiophorus tenuipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Réveillon, Marne

text:
Réveillon  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Ashmeadiella clypeodentata

text:
Ashmeadiella clypeodentata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1936


title: Lasioglossum biciliatum

text:
Lasioglossum biciliatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1917


title: Quận Meade, South Dakota

text:
Quận Meade là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

M


title: Diabrotica atriscutata

text:
Diabrotica atriscutata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Bdelyrus

text:
Bdelyrus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Ateuchini


title: Manila LRT

text:
Manila LRT (Manila Light Rail Transit System) hay được gọi tắt là LRT là hệ thống giao thông đường sắt đô thị trên cao của vùng đô thị Manila. Đây là hệ thống giao thông đường sắt đô thị đầu tiên ở Đông Nam Á. Nó được xây dựng trước hệ thống Singapore MRT 3 năm, và bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 12 năm 1984. Hệ thống này được điều hành bởi một doanh nghiệp nhà nước của Philippines.

Hệ thống này có hai tuyến (LRT 1 hay tuyến Vàng và MRT 2 hay tuyến Tím), có 29 ga tại các thành phố Caloocan, Manila, Marikina, Pasay, Pasig, Quezon, và San Juan. Hai tuyến của hệ thống có một số ga chung để phục vụ hành khách đổi tuyến. Ngoài ra còn có hai ga chung với hệ thống Manila MRT.

Tham khảo

Manila
Giao thông Philippines


title: Mimachrostia fasciata

text:
Mimachrostia fasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Triều Tiên, Hàn Quốc, các quần đảo Hokkaido, Honshu và Tsushima của Nhật Bản, vùng Viễn Đông Nga và Trung Quốc. Nơi sinh sống gồm những khu rừng lá rộng phong phú.
Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9. Mỗi năm loài này có thể có vài thế hệ.

Sải cánh dài 13–15 mm đối với phân loài fasciata và 10–12 mm đối với phân loài minimus. Cánh trước khá hẹp màu nâu sáng.

Phân loài
Mimachrostia fasciata fasciata
Mimachrostia fasciata minimus Fibiger, 2010 (Tsushima)

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Mimachrostia


title: Ville-du-Pont

text:
Ville-du-Pont là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Lindau

text:
Lindau từng là một thành phố hoàng gia tự do (cho tới 1802), hiện là thủ phủ của huyện cùng tên Lindau thuộc bang Bayern. Thị trấn nằm ở phía bờ đông của Bodensee. Trung tâm lịch sử Lindau có diện tích 0.68 km2 nằm trên một hòn đảo được nối với đất liền bởi các cây cầu và đường sắt. Dân số tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2021 của thị trấn là 25,547 người.

Địa lý
Phố cổ lịch sử của Lindau nằm ở một đảo có cùng tên trong Bodensee, có diện tích 0,68 km² và có khoảng 3.000 người. Dân số ở khu này có lúc đã đông hơn rất nhiều, theo kiểm tra dân số vào ngày 16 tháng 6 năm 1925 thì số dân là 5.968. Đảo này nối với đất liền bằng một đê xe lửa và một cầu đường. Thuộc Lindau còn có đảo Hoy, mà trong thập niên 1920 được lập nên nhân tạo để bơi lội.
Chỉ riêng những khu vực thành phố như Schachen, Aeschach, Reutin và Zech (từ tây sang đông) Lindau có bờ hồ dài hơn 7 km và có ranh giới với Thụy Sĩ và Áo. Ở bờ hồ thường có một vòng đai cỏ sậy, sau đó là một cánh đồng ngập nước rồi bãi đất.

Lịch sử

Tên gọi Lindau lần đầu tiên được nhắc đến trong một quyển viết năm 882 của một tu sĩ dòng Thánh St. Gallen, nói là ông Adalbert, thuộc tổng Raetia, đã lập ra một tu viện trên hòn đảo này. Tuy vậy, nhiều di tích từ thời đế chế La Mã thế kỷ 1 đã được tìm thấy ở huyện Aeschach có liên quan đến tên gọi này.

Năm 1180, nhà thờ thánh St. Stephan được xây dựng. Năm 1224, những người theo dòng thánh St. Francis của Assisi đã lập ra một tu viện trên đảo này. Khoảng năm 1274/75 Lindau trở thành thành phốddee quốc tự do dưới thời vua Rudolph I. Năm 1430, khoảng 15 người theo đạo do thái trong thành phố bị thiêu hỏa sau khi bị buộc tội giết chết một đứa trẻ Công giáo. Năm 1528, Lindau theo phong trào tin lành. Ban đầu thành phố theo nhánh Tetrapolitan, sau đó nhánh Augsburg.
Sau khi Đế quốc La Mã Thần thánh giải tán, Lindau mất quyền lợi là một thành phố tự do 1802, cả tu viện nữ mà đã có từ ngàn năm nay cũng bị thế tục hóa. Thành phố rơi vào tay công tước Karl August von Bretzenheim mà đã giao thành phố này cho vương quốc Áo 1804. 1805 theo hiệp ước Pressburg Áo đã trả thành phố này lại cho Bayern.

Điểm du lịch

Lindau nằm gần điểm 3 biên giới Thụy Sĩ, Áo, Đức giáp nhau. Nó nằm cạnh bờ hồ Bodensee dưới ngọn núi Pfänder. Lindau rất được ưa thích bởi du khách vì thành phố thời Trung cổ và vị trí rất thoải mái ở hồ. Sòng bạc của bang Bayern cũng là một chỗ lôi cuốn khác.

 Ngọn hải đăng và hình điêu khắc sư tử Bayern tại lối vào cảng
 Nhà thờ thánh St. Stephan
 Peterskirche (nhà thờ thánh St. Peter)
 Nhà thờ "Unserer Lieben Frau"
 Maximilianstraße (con đường chính tập trung buôn bán)
 Tòa thị chính cổ
 Đường đi dạo bên hồ Aeschach

Kinh tế

Trong lịch sử, tuyến đường thương mại từ Nürnberg tới Ý đã đi qua Lindau; sản lượng cá từ bodensee cũng đóng vai trò quan trọng trong kinh tế của thành phố. Trong thế kỷ 19, Lindau là một trong địa điểm quan trọng của công nghiệp dệt. Ngày nay có một số công ty hoạt động tại thị trấn gồm:

 Lindauer DORNIER GmbH (nhà máy dệt)
 Liebherr (Điện tử)
 Hệ thống tự động hóa Metzeler
 Tủ lạnh Axima  (trước đây là Sulzer-Escher-Wyss, sản xuất thiết bị điều hòa không khí và tủ lạnh)
 Lindauer Fruchtgarten (trước là Lindavia, đồ uống trái cây)
 Tanner AG
 infolox GmbH (sản phẩm về catalô)
 IPS Intelligent Process Solutions GmbH (phần mềm)
 Continental Automotive

Trường học
Lindau có 2 trường phổ thông: Bodensee-Gymnasium và Valentin-Heider-Gymnasium.

Phả hệ
Lindau được cho là nguồn gốc của tên họ Lindauer trong các nước Đức, Thụy Sĩ, vùng Alsace-Lorraine, Áo và Cộng hòa Séc.

Hợp tác quốc tế

Từ năm 1964, Lindau đã kết nghĩa với thị trấn Chelles là nơi mà binh sĩ Pháp đã trở về đầu tiên sau chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Lindau kết nghĩa với các thị trấn:
  Serpukhov (Nga)
  Chelles (Pháp)
  Reitnau (Thụy Sĩ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website
 Free Pictures Lindau
 A Week with Nobel Laureates at Lindau, free video from the Vega Science Trust]
 Interviews with Nobel Laureates at Lindau, free videos from the Vega Science Trust]
 Lindau photo gallery

Đảo trong hồ
Đảo của Đức


title: Xenophora tenuis

text:
Xenophora tenuis là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Xenophoridae, the carrier shells.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xenophora
Động vật được mô tả năm 1983


title: Kinh Tứ niệm xứ

text:
Kinh Tứ niệm xứ (tiếng Pali: Satipaṭṭhāna-sutta, được trình bày trong Trung bộ kinh) và sau đó là Kinh Đại niệm xứ (tiếng Pali: Mahāsatipaṭṭhāna-sutta, được trình bày trong Trường bộ kinh) là hai bài kinh giảng rõ phép quán Tứ niệm xứ, một trong những phép thiền quán quan trọng của Phật giáo nguyên thủy.

Kinh Tứ Niệm Xứ là cốt lõi của Thiền Phật Giáo, có thể nói nếu không thông suốt tinh yếu của kinh này thì việc hành thiền sẽ như người lạc trong rừng sâu chỉ đi loanh quanh, khó tìm lối thoát.

Kinh Tứ Niệm Xứ rất đơn giản, ngôn từ chỉ là phương tiện để chỉ thẳng thực tại, rất cụ thể, không ngụ ý, không ẩn dụ, không biểu tượng cho bất cứ điều gì huyền bí bên ngoài, nên không cần phải tưởng tượng, suy luận, ức đoán hay đào sâu để tìm tòi ý nghĩa bí ẩn nào trong kinh văn, mà chính là phải thấy ra bản chất thật của thực tại được Đức Phật chỉ thẳng ngay nơi hiện trạng của mỗi người. Vì vậy, người giảng kinh không thể là một học giả chỉ y cứ trên ngôn từ mà phải là những thiền sư có thể nghiệm thực chứng.

Thực chứng phải chăng là kinh nghiệm pháp hành một cách phong phú mỗi cá nhân ? Dĩ nhiên là như vậy, vì chính Đức Phật cũng đã dạy: "accattaṃ veditabbo viññūhi". Nhưng thực tế cho thấy chúng ta cần phải thận trọng vì đã có nhiều người có kinh nghiệm pháp hành khá phong phú, rồi tuyên bố lung tung như đã chứng ngộ, nhưng thật ra đó chỉ là những kinh nghiệm cá nhân phiến diện và cục bộ, không phản ánh được toàn bộ sự thật mà Đức Phật muốn khai thị.

Trong giai đoạn pháp học, cách thận trọng nhất là đọc nhiều bản dịch giải của nhiều vị thiền sư nổi tiếng có uy tín về pháp hành. Nhiều vị có chứng nghiệm sâu về niệm thân, nhiều vị sở trường về niệm thọ, hoặc niệm tâm, niệm pháp v.v… trong bản dịch giải của họ dù trung thực với kinh văn đến đâu cũng có ít nhiều phản ánh kinh nghiệm riêng của họ, nhờ vậy chúng ta thấy ra được nhiều khía cạnh thâm sâu trên phương diện pháp hành.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Tứ Niệm Xứ Giảng Giải ( Tác giả: Goenka Dịch giả: Pháp Thông )
Đại Niệm Xứ ( Thiền sư U Silananda Tỳ kheo Khánh Hỷ dịch Việt )

Triết lý Phật giáo
T
T


title: Đề Thám (định hướng)

text:
Đề Thám là một biệt danh của Hoàng Hoa Thám (1858–1913), người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống Pháp. Tên gọi này còn được đặt tên cho một số địa danh sau:

 Phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng
 Phường Đề Thám, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình
 Xã Đề Thám, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.


title: Globia subflava

text:
Globia subflava là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Nova Scotia phía tây đến British Columbia, phía nam đến New Jersey ở phía đông và Utah và California ở phía tây.

Sải cánh dài 35–40 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.

Ấu trùng đục thân các loài Typha và Scirpus.

Chú thích

Tham khảo

Species info
Images
The Lepidoptera Of Wayne County, Ohio

Động vật được mô tả năm 1882
S
S
S


title: An Bình (định hướng)

text:
An Bình có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Phường An Bình, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
 Phường An Bình, thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương
 Phường An Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
 Phường An Bình, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
 Phường An Bình, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
 Phường An Bình, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk
 Phường An Bình, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
 Xã An Bình, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang
 Xã An Bình, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương
 Xã An Bình, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
 Xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
 Xã An Bình, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình
 Xã An Bình, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh
 Xã An Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
 Xã An Bình, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long
 Xã An Bình, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Phường An Bình A, thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp
 Phường An Bình B, thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp
 Xã An Bình Tây, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
 Đá An Bình, quần đảo Trường Sa
Xã cũ An Bình, Lý Sơn  thuộc huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; nay đã giải thể để thực hiện mô hình chính quyền một cấp.

Đài Loan
 Khu An Bình thuộc thành phố Đài Nam.

Trung Quốc
 Huyện An Bình thuộc địa cấp thị Hành Thủy, tỉnh Hà Bắc.

Xem thêm
Yên Bình (định hướng)


title: Limours

text:
Limours là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2004 là .

Danh xưng cư dân địa phương Limours trong tiếng Pháp là Limouriens.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

Limours city council website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Aspilaria

text:
Aspilaria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Ennominae


title: Rödinghausen

text:
Rödinghausen là một đô thị ở huyện Herford, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Rödinghausen tọa lạc ở sườn nam của Wiehengebirge, khoảng 20 km về phía tây bắc của Herford và 25 km về phía bắc Bielefeld.

Các đô thị giáp ranh
 Bünde
 Melle
 Preußisch Oldendorf
 Hüllhorst

Các khu dân cư
Rödinghausen có 5 làng:
 Bieren (1.299 dân)
 Bruchmühlen (3.378 dân); (tên gọi Westkilver cho đến năm 1969)
 Ostkilver (1.876 dân)
 Rödinghausen (1.644 dân)
 Schwenningdorf (2.356 dân)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Merrey-sur-Arce

text:
Merrey-sur-Arce là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Merrey-sur-Arce sur le site de l'Institut géographique national

Merrey-sur-Arce


title: Belgrandiella ganslmayri

text:
Belgrandiella ganslmayri s a loài của ốc nước ngọt cỡ nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Áo.

Chú thích

Tham khảo

Belgrandiella
Động vật đặc hữu Áo


title: Nangal Dewat

text:
Nangal Dewat là một thị trấn thống kê (census town) của quận South West thuộc bang Delhi, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nangal Dewat có dân số 13.168 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Nangal Dewat có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Nangal Dewat, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi


title: Elodina

text:
Elodina là một chi bướm ngày thuộc họ Pieridae. Chi này có 30 loài.

Các loài
Elodina padusa (Hewitson, 1853)
Elodina parthia (Hewitson, 1853)
Elodina walkeri  Butler, 1898
Elodina angulipennis (Lucas, 1852)
Elodina queenslandica De Baar & Hancock, 1993
Elodina tongura Tindale, 1923
Elodina claudia De Baar & Hancock, 1993
Elodina perdita Miskin, 1889
Elodina egnatia Godart
Elodina andropis Butler, 1876
Elodina namatia Fruhstorfer, 1910
Elodina anticyra (Fruhstorfer, 1910)
Elodina argypheus Grose-Smith, 1890
Elodina biaka  Joicey & Noakes, 1915
Elodina dispar Röber, 1887
Elodina effeminata (Fruhstorfer, 1910)
Elodina hypatia (C. & R. Felder, 1865)
Elodina invisiblis Fruhstorfer
Elodina primularis Butler, 1882
Elodina pseudanops Butler, 1882
Elodina signata Wallace, 1867
Elodina sota Eliot, 1956
Elodina therasia C. & R. Felder, [1865]
Elodina umbratica Grose-Smith, 1889
Elodina denita Joicey & Talbot, 1916
Elodina pura Grose-Smith, 1895
Elodina velleda Felder
Elodina padusa (Hewitson, 1853)
Elodina parthia (Hewitson, 1853)
Elodina perdita Miskin, 1889

Hình ảnh

Tham khảo

Pieridae


title: OKB

text:
OKB là chữ chuyển tự từ viết tắt tiếng Nga "Опытное конструкторское бюро" - Opytnoe Konstructorskoe Byuro, nghĩa là Cục thiết kế thí nghiệm (hay Phòng thiết kế thí nghiệm) là những cơ quan chuyên thiết kế các thiết bị quân sự dưới thời Liên Xô cũ. Trong suốt thời kỳ Xô viết, các phòng thiết kế OKB là những cơ quan khép kín được bảo vệ, các phòng đặc biệt này làm việc với các thiết kế và các mẫu vũ khí, khí tài thử nghiệm với kỹ thuật tiên tiến, thông thường các thiết kế này phục vụ cho quân đội.

Một văn phòng chính thức được nhận biết bằng các số thứ tự, và nửa chính thức bằng tên người đứng đầu, ví dụ OKB-51 do Pavel Sukhoi đứng đầu, và dần dần được biết đến với tên gọi OKB Sukhoi. Các phòng thiết kế thành công và nổi tiếng thường giữ lại tên người đứng đầu sau khi họ qua đời hay khi thay thế.

Những tổ chức tương đối nhỏ này không phải được dùng để sản xuất hàng loạt máy bay, tên lửa, hay các phương tiện hay thiết bị mà họ thiết kế. Tuy nhiên họ thường có những điều kiện về phương tiện và tài nguyên để chế tạo những mẫu thử nghiệm. Những thiết kế được chấp nhận bởi các cơ quan thẩm định nhà nước, sau đó chúng được sản xuất hàng loạt tại các nhà máy lớn.

Các phòng thiết kế OKB trong công nghiệp hàng không-vũ trụ
KB-1 - V.M. Shabanov
OKB-1 - Korolev
OKB-2 - tên gần đây là MKB Raduga (OKB-155-2)
OKB-4 - Molniya
OKB-19 - Shvetsov, Soloviev. Bây giờ là: "Perm MKB".
OKB-20 - Klimov, Omsk-Motors
OKB-23 - Myasishchev (hay còn gọi OKB-482)
OKB-24 - Mikulin
OKB-26 - Klimov
OKB-39 - Ilyushin
OKB-45 - Klimov
OKB-49 - Beriev
OKB-51 - Sukhoi
OKB-52 - Chelomei
OKB-86 - Bartini
OKB-115 - Yakovlev
OKB-117 - Klimov
OKB-120 - Zhdanov
OKB-124 - N/A (sản xuất hệ thống làm lạnh cho Tupolev)
OKB-134 - Vympel
OKB-140 - N/A (những máy phát điện bằng cồn-hydro cho Tupolev)
OKB-153 - Antonov
OKB-155 - Mikoyan (Trước đây là Mikoyan-Gurevich)
OKB-155-2 - (đôi lúc được gọi là OKB-2-155) chi nhánh của OKB-155 ở Dubna. Gurevich, Berezniak-Isaev (BI)... Bây giờ là MKB Raduga.
OKB-156 - Tupolev
OKB-165 - Lyulka
OKB-207 - Borovkov và Florov
OKB-240 - Yermolaev
OKB-256 - Tsybin
OKB-276 - Kuznetsov
OKB-300 - Tumansky
OKB-301 - Lavochkin
OKB-329 - Mil
SKB-385 - Makeev
OKB-458 - Tschetverikov
OKB-478 - Ivtschenko
OKB-586 - Yangel
OKB-938 - Kamov

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aviation.ru - "OKBs"

Khoa học công nghệ Liên Xô
Khoa học công nghệ Nga
Khoa học và công nghệ Nga
Khoa học và công nghệ tại Liên Xô


title: Sale delle Langhe

text:
Sale delle Langhe là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 80 km về phía đông nam của  Torino và khoảng  45 km về phía đông của  Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 509 người và diện tích 10,9 km².

Đô thị Sale delle Langhe có các   frazione (đơn vị cấp dưới) Arbi.

Sale delle Langhe giáp các đô thị: Camerana, Ceva, Montezemolo, Priero và   Sale San Giovanni.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.saledellelanghe.cn.it/

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Dolichopeza amisca

text:
Dolichopeza amisca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: René van de Kerkhof

text:
René van de Kerkhof (sinh 16 tháng 9 năm 1951 tại Helmond, Noord-Brabant), tên thường gọi là René, là một cựu cầu thủ bóng đá Hà Lan, từng chơi cho các câu lạc bộ Hà Lan như FC Twente và PSV Eindhoven.

René và người anh em song sinh Willy đều là thành viên của đội tuyển Hà Lan có mặt trong trận chung kết World Cup 1974 và là những cầu thủ chủ chốt giúp Hà Lan lọt vào trận chung kết World Cup 1978. Ngoài ra, ông cũng cùng Hà Lan tham dự 2 Euro: 1976 và 1980. Tổng cộng, René khoác áo đội tuyển quốc gia 47 trận và ghi được 5 bàn thắng.

Không như Willy chỉ chơi bóng ở Hà Lan, René còn chơi bóng ở các câu lạc bộ ngoại quốc. Mùa bóng 1984-85, ông còn sang châu Á thi đấu ở câu lạc bộ Seiko ở Hồng Kông.

Ông có tên trong danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất do Pelé lựa chọn tháng 3 năm 2004.

Tham khảo

FIFA 100
Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan
Cầu thủ bóng đá PSV Eindhoven
Cầu thủ bóng đá FC Twente
Nhân vật thể thao sinh đôi

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hy Lạp

Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978


title: Rochetrejoux

text:
Rochetrejoux là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 10,92 km², dân số năm 2006 là 772 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 112 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rochetrejoux trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Rochetrejoux


title: Striatoguraleus himaeformis

text:
Striatoguraleus himaeformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Striatoguraleus


title: Rampura

text:
Rampura là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Neemuch thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Rampura có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 391 mét (1282 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rampura có dân số 17.761 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Rampura có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Rampura, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: François, Deux-Sèvres

text:
François là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 36 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: USS Estero

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Estero:

 USS Estero (CVE-42) là một tàu sân bay hộ tống lớp Bogue được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh năm 1943 và phục vụ như là chiếc HMS Premier
 USS Estero (AG-134) nguyên phục vụ cho Lục quân Hoa Kỳ dưới tên gọi FS-275, được Hải quân sở hữu năm 1947.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Conomitra lindae

text:
Conomitra lindae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutomitridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Conomitra


title: Sericus gorodinskii

text:
Sericus gorodinskii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Sericus


title: Lankanaltica

text:
Lankanaltica là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2003 bởi Kimoto.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Lankanaltica fulva Kimoto, 2003

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Crepidodera ovata

text:
Crepidodera ovata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Crepidodera


title: Sao chổi Halley

text:
Sao chổi Halley  (tên định danh chính thức: 1P/Halley) là một sao chổi được đặt tên theo nhà thiên văn học người Anh Edmund Halley, là một sao chổi quỹ đạo ngắn có thể nhìn thấy cứ mỗi 75 đến 79 năm. Nó là sao chổi nổi tiếng nhất trong các sao chổi theo chu kỳ. Dù trong mỗi thế kỷ đều có nhiều sao chổi có chu kỳ dài xuất hiện với độ sáng và ngoạn mục hơn nhưng sao chổi Halley là một ngôi sao chổi chu kỳ ngắn có thể thấy rõ bằng mắt thường và do đó, là sao chổi có thể nhìn thấy bằng mắt thường chắc chắn có thể trở lại trong một đời người. Sao chổi Halley xuất hiện lần cuối bên trong Hệ Mặt Trời vào năm 1986, và sẽ xuất hiện trở lại vào giữa năm 2061.

Lịch sử quan sát sao chổi Halley

Chu kỳ sao chổi Halley

Theo thuyết Newton, một số sao chổi quay chung quanh Mặt trời trên những quỹ đạo hình ellip. Nhà thiên văn học Edmund Halley, người Anh (thế kỷ thứ 17-18) áp dụng định luật Newton để tính quỹ đạo cho biết là các sao chổi hiện ra những năm 1531, 1607 và 1682, có quỹ đạo giống nhau và chỉ là một thiên thể. Cứ khoảng 74-76 năm thì sao chổi lại quay trở lại gần Mặt trời và được nhìn thấy từ Trái Đất. Ông tiên đoán là sao chổi này sẽ trở lại năm 1758.

Đúng hôm lễ Giáng sinh năm đó, sao chổi hiện lên bầu trời, nhưng tiếc thay ông đã mất trước và không được biết là tiên đoán của ông được xác minh. Sao chổi này được đặt tên là sao chổi Halley để ghi nhớ thành tích khoa học của ông.

Quỹ đạo

Sao chổi Halley chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời, hình elip dẹt, điểm cận nhật 90 triệu km, giữa Sao Thủy và Sao Kim với tốc độ 54,3 km/s, điểm viễn nhật 5 tỷ 295 triệu km, xa hơn Hải Vương tinh (4,5 tỷ km) với tốc độ 0,91 km/s.

Hình ảnh

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Synopsis of the Astronomy of Comets (1706 reprint of Halley's 1705 paper)
 Halley's nucleus by Giotto spacecraft (ESA link)
 Image of Halley in 1986 by Giotto spacecraft (NASA link)
 cometography.com
 1P/Halley at CometBase database
 seds.org
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
  Donald Keith Yeomans, "Great Comets in History"
 A brief history of Halley's Comet (Ian Ridpath)
 Photographs of 1910 approach taken from the Lick Observatory from the Lick Observatory Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collections

0001
001P

Sao chổi tuần hoàn


title: Haplochromis chromogynos

text:
Haplochromis chromogynos là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Kenya, Tanzania, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

Haplochromis
Động vật được mô tả năm 1959


title: Vietoluperus alleculoides

text:
Vietoluperus alleculoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Dang miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1981


title: Podeonius riesei

text:
Podeonius riesei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Podeonius


title: Sierraia

text:
Sierraia là một chi ốc nước ngọt có vảy, là động vật thân mềm chân bụng thuộc phân lớp mang trước sống dưới nước trong họ Bithyniidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Sierraia bao gồm:
 Sierraia expansilabrum Brown, 1988 - bị đe dọa, từ Sierra Leone
 Sierraia leonensis Connolly, 1929 - bị đe dọa, từ Sierra Leone
 Sierraia outambensis Brown, 1988 - cực kì nguy cấp, từ Sierra Leone
 Sierraia whitei Brown, 1988 - ít quan tâm, từ Sierra Leone

Phân bố
Chi này có ở Sierra Leone.

Chú thích

Tham khảo

Bithyniidae


title: Beesel

text:
Beesel () là một đô thị ở đông nam Hà Lan. Đô thị này có diện tích 29,21  km², trong đó có 0,89  km² là diện tích mặt nước.

Các trung tâm dân cư
 Beesel
 Offenbeek
 Reuver

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị Limburg Hà Lan


title: Melissoptila catamarcensis

text:
Melissoptila catamarcensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998