title: Chúa tể Voldemort

text:
Voldemort (,  trong phim) là biệt hiệu của Tom Marvolo Riddle, một nhân vật hư cấu và là nhân vật phản diện chính trong loạt tiểu thuyết Harry Potter của nhà văn nữ người Anh, J. K. Rowling. Voldemort xuất hiện lần đầu trong Harry Potter và Hòn đá phù thủy, được xuất bản vào năm 1997. Voldemort xuất hiện trực tiếp hoặc trong các đoạn hồi tưởng trong mỗi cuốn sách và loạt phim chuyển thể cùng tên ngoại trừ phần ba, Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban, trong đó hắn chỉ được nhắc đến chứ không lộ diện.

Voldemort là kẻ thù không đội trời chung của Harry Potter, người mà theo lời tiên tri có "sức mạnh đánh bại Chúa tể Hắc ám". Hắn ta cố gắng giết cậu bé, nhưng thay vào đó lại giết cha mẹ của cậu, Lily và James Potter, và để lại cho Harry một vết sẹo trên đầu dưới hình dạng một tia chớp. Gần như mọi phù thủy hoặc pháp sư không dám thốt ra tên của hắn và thay vào đó gọi hắn bằng những biệt hiệu như "Kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai-đấy", "Kẻ-chớ-gọi-tên-ra". Nỗi ám ảnh của Voldemort với sự thuần khiết của dòng máu cho thấy mục tiêu của hắn ta là loại bỏ dòng dõi Muggle (không có phép thuật) trong thế giới phù thủy và chinh phục cả hai thế giới, Muggle và phù thủy, để đạt được sự thống trị của dòng máu thuần chủng. Thông qua gia đình bên ngoại, Voldemort là hậu duệ cuối cùng của pháp sư Salazar Slytherin, một trong bốn người sáng lập Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Hắn là thủ lĩnh của Tử thần Thực tử, một nhóm các pháp sư và phù thủy độc ác chuyên tiêu diệt Thế giới Phù thủy của Muggles và đưa Voldemort trở thành kẻ thống trị tối cao tại đây.

Phát triển nhân vật
Trong một cuộc phỏng vấn năm 1999, Rowling cho biết Voldemort được coi là kẻ thù không đội trời chung của Harry Potter, và lúc đầu bà cố ý không tiết lộ cốt truyện của Voldemort. "Ý tưởng cơ bản là Harry không biết bản thân là một phù thủy ... Và vì vậy tôi đã làm việc ngược lại từ vị trí đó để tìm hiểu xem điều đó có thể xảy ra như thế nào, rằng cậu bé sẽ không biết mình là người như thế nào. ... Khi cậu được một tuổi, tên phù thủy độc ác nhất hàng trăm năm đã định giết cậu. Hắn ta đã giết cha mẹ của Harry, và sau đó cố gắng giết Harry - hắn cố gắng tạo lời nguyền lên cậu bé. ... Harry phải tìm ra trước chúng ta. Và — vậy — nhưng vì một lý do bí ẩn mà không ai biết được tại sao lời nguyền không có tác dụng với Harry. Vì vậy, hắn đã để lại với vết sẹo hình tia chớp này trên trán cậu bé và lời nguyền dội lại lên tên phù thủy độc ác, kẻ đã lẩn trốn kể từ đó.

Trong cuốn thứ hai, Rowling khẳng định rằng Voldemort ghét những pháp sư không thuần huyết, mặc dù bản thân là một đứa trẻ lai giữa dòng máu phù thủy và Muggles.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2000 với BBC, Rowling mô tả Voldemort là một kẻ có xu hướng tự đày đọa bản thân: "Tôi nghĩ thường xảy ra trường hợp những kẻ bắt nạt mạnh nhất coi những gì họ biết là khuyết điểm của chính mình, vì họ hiểu điều đó, và họ áp những thứ đó lên người khác và sau đó họ cố gắng tiêu diệt người kia và đó là những gì Voldemort làm." Cùng năm đó, Rowling nói chính xác hơn về Voldemort. Cô bắt đầu liên tưởng Voldemort tới những bạo chúa ngoài đời thực, mô tả nhân vật này là "một kẻ tâm thần cuồng nộ, không có phản ứng bình thường của con người trước sự đau khổ của người khác". Tuy nhiên, vào năm 2004, Rowling nói rằng cô không xây dựng Voldemort dựa trên bất kỳ nhân vật nào ngoài đời thực. Năm 2006, Rowling còn chia sẻ rằng Voldemort trong thâm tâm có một nỗi sợ hãi của con người: "nỗi sợ cái chết". Tác giả chia sẻ: "Nỗi sợ hãi của Voldemort là cái chết, cái chết ô nhục. Ý tôi là, hắn coi cái chết là điều ô nhục. Hắn cho rằng đó là một điểm yếu đáng xấu hổ của con người, như bạn biết. Nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của hắn là cái chết."

Xuyên suốt loạt truyện, Rowling khẳng định rằng Voldemort rất đáng sợ trong thế giới phù thủy đến mức ngay cả khi nói tên hắn cũng bị coi là nguy hiểm. Hầu hết các nhân vật trong tiểu thuyết đều gọi hắn bằng biệt danh thay vì gọi to tên của hắn. Trong Harry Potter và Bảo bối Tử thần, một câu thần chú "cấm kỵ" được đặt theo tên, để Voldemort hoặc những kẻ lựa chọn đi theo hắn có thể truy tìm bất cứ ai nói ra nó. Bằng cách này, những kẻ theo chân Voldemort cuối cùng đã tìm thấy và bắt được Harry cùng những người bạn Ron Weasley và Hermione Granger. Trong cuốn sách thứ hai, Rowling tiết lộ rằng Ta là Chúa tể Voldemort là một phép đảo chữ cái tên khai sinh của nhân vật, Tom Marvolo Riddle. Theo tác giả, tên của Voldemort là một từ được phát minh ra. Một số nhà phân tích văn học đã xem xét các ý nghĩa có thể có trong tên: Philip Nel tin rằng Voldemort có nguồn gốc từ tiếng Pháp «vol de mort» có nghĩa là "chuyến bay của cái chết", và trong một bài báo năm 2002, Nilsen và Nilsen gợi ý rằng độc giả có "cảm giác rùng rợn" từ cái tên Voldemort, vì từ tiếng Pháp "mort" ("cái chết") trong nó và sự liên kết của từ đó với các từ tiếng Anh ghép lại có nguồn gốc từ tiếng Latinh mors.

Về tên gọi
Nhà văn J.K. Rowling đã chơi chữ, khi sắp xếp các chữ cái trong tên Tom Marvolo Riddle sẽ ra câu: “I am Lord Voldemort”. "Marvolo” là từ kết hợp giữa “Marvelous” (tuyệt vời) và thuật ngữ “volo” trong tiếng Latin, có nghĩa là “khao khát” hoặc là “biến đổi một cách nhanh chóng”. Lý giải cho cái tên này, là việc danh tiếng của Voldemort tăng đột biến kèm với đó là hiểm họa đáng sợ mà hắn mang lại.

Về phía cái tên mới “Voldemort”, có thể được liên tưởng đến "bay đến cái chết" hay là "kẻ trộm chết chóc" trong tiếng Pháp (Vol de Mort).

Ở bản dịch của nhiều nước, tên của nhân vật đã phải đổi để sau khi đảo chữ cái cũng ra được câu: “Ta là Chúa tể Voldemort” trong ngôn ngữ của họ. Cụ thể:

- Tiếng Tây Ban Nha: Tom Sorvolo Ryddle → Soy Lord Voldemort

- Tiếng Pháp: Tom Elvis Jedusor → Je suis Voldemort

- Tiếng Hà Lan: Marten Asmodom Vilijin → Mijn naam is Voldemort

- Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Tom Marvoldo Riddle → Adim Lord Voldemort

- Tiếng Bồ Đào Nha: Tom Servolo Riddle → Eis Lord Voldemort

- Tiếng Đan Mạch: Romeo G. Detlev Jr. → Jeg er Voldemort

- Tiếng Ý: Tom Orvoloson Riddle → Son io Lord Voldemort

- Tiếng Séc: Tom Rojvol Raddle → Já, Lord Voldemort

- Tiếng Phần Lan và tiếng Thụy Điển: Tom Gus Mervolo Dolder → Ego sum Lord Voldemort.

Ngoại hình

Harry Potter và Hòn đá phù thủy
Voldemort xuất hiện lần đầu trong Harry Potter và Hòn đá phù thủy. Trong câu chuyện này, Rowling giới thiệu hắn ta là Chúa tể Voldemort, kẻ đã cố gắng giết Harry Potter vì cậu bé được tiên tri sẽ tiêu diệt hắn. Voldemort đã sát hại cha mẹ của Harry, James và Lily, nhưng kết quả của tình yêu và sự sẵn sàng hy sinh của mẹ vì con trai nên Harry đã sống sót khi Voldemort cố gắng giết cậu bằng Lời nguyền giết chóc. Voldemort bị biến mất, và kết quả là Harry bị để lại một vết sẹo bí ẩn hình tia chớp trên giữa trán.

Trong cuốn sách, Voldemort cố gắng lấy lại cơ thể đã tan biến của mình nhưng không thành công bằng cách đánh cắp Hòn đá Phù thủy. Để đạt được mục tiêu của mình, Voldemort sử dụng sự trợ giúp của Giáo sư Quirrell bằng cách bám vào phía sau đầu của người này. Tuy nhiên, ở đoạn cao trào của cuốn sách, Harry đã ngăn được Voldemort ăn cắp viên đá.

Harry Potter và phòng chứa bí mật
Trong phần thứ hai, Harry Potter và Phòng chứa bí mật, Rowling giới thiệu Tom Marvolo Riddle, hiện thân của một Voldemort tuổi thiếu niên sống trong một cuốn nhật ký ma thuật do Ginny Weasley tìm thấy. Trong cuốn sách này, Ginny được viết là một cô bé nhút nhát có tình cảm với Harry. Cảm thấy lo lắng và cô đơn, cô bắt đầu viết nhật ký và chia sẻ nỗi sợ hãi sâu sắc nhất của mình và nhận thấy sự đồng cảm (giả vờ) từ Tom. Tuy nhiên, ở cao trào của câu chuyện, khi Tom sắp xếp lại các chữ cái trong tên của mình để viết "Ta là Chúa tể Voldemort", Riddle được tiết lộ là biểu hiện phép thuật của một chàng trai mà sau này lớn lên trở thành Chúa tể Hắc ám. Riddle nói rằng hắn đã trở nên mạnh mẽ trước nỗi sợ hãi của Ginny và cuối cùng bắt cóc cô bé, sử dụng cô bé như một con tốt để mở Phòng chứa Bí mật, khi một con rắn Tử xà (Basilisk) được thả tự do và hóa đá một số học sinh Hogwarts. Harry đánh bại sự hiện ra của Riddle khỏi cuốn nhật ký và Tử xà. Trong Harry Potter và Hoàng tử lai, thầy hiệu trưởng Albus Dumbledore đã nói cho Harry biết rằng cuốn nhật ký này là một trong 7 Trường sinh linh giá của Voldemort.

Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban
Voldemort không xuất hiện trong phần 3, Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban, dù là trực diện hay dưới dạng một phép thuật. Tuy nhiên, hắn chỉ được nghe thấy khi Harry bất tỉnh do tác động khắc nghiệt của một Giám ngục. Vào cuối câu chuyện, Sybill Trelawney, giáo sư Bói toán, đưa ra một lời tiên tri thực sự hiếm có: "Chúa tể Hắc Ám nằm một mình và không có bạn bè, bị bỏ rơi bởi những người theo của mình. Kẻ phụng sự hắn đã bị xiềng xích trong mười hai năm. Đêm nay, trước nửa đêm, người đầy tớ sẽ được tự do và lên đường để gặp lại chủ. Chúa tể Hắc ám sẽ sống lại với sự trợ giúp của đầy tớ của hắn, vĩ đại và khủng khiếp hơn bao giờ hết. Tối nay ... trước nửa đêm ... người hầu ... sẽ lên đường ... tái hợp ... chủ nhân ..." Mặc dù ban đầu người ta ngụ ý rằng lời tiên tri ám chỉ đến Sirius Black, nhân vật tưởng chừng như là phản diện trong cuốn sách, người hầu cuối cùng được tiết lộ là Peter Pettigrew, kẻ đó trong 12 năm kể từ khi Voldemort sụp đổ, đã được cải trang thành con chuột cưng của Ron, Scabbers.

Harry Potter và chiếc cốc lửa
Trong phần thứ tư của bộ truyện, Harry Potter và Chiếc cốc lửa, Voldemort xuất hiện trở lại trong phần đầu và phần cuối của cuốn sách. Rowling cho phép nhiều yếu tố cốt truyện dường như không liên quan đến trật tự. Nó được tiết lộ rằng tay sai của Voldemort Barty Crouch Jr, cải trang thành giáo sư Hogwarts là Moody Mắt điên (Mad-Eye Moody), đã thao túng các sự kiện của Giải đấu Tam pháp thuật (Triwizard) có lợi cho Harry. Mục tiêu của Voldemort là dịch chuyển Harry dưới sự giám sát của cụ Dumbledore với tư cách là một người tham gia bất đắc dĩ đến nghĩa địa Hangleton Nhỏ, nơi chôn cất gia đình Riddle. Harry bị bắt và, sau khi Pettigrew sử dụng máu của Harry để thực hiện một nghi lễ ma thuật khủng khiếp, Voldemort lấy lại cơ thể và khôi phục toàn bộ sức mạnh của mình. Lần đầu tiên trong loạt phim, Rowling mô tả ngoại hình của hắn: "cao và gầy như bộ xương", với khuôn mặt "trắng hơn đầu lâu, với đôi mắt to, màu đỏ tươi và chiếc mũi tẹt như một con rắn không lỗ mũi" . Rowling viết rằng "bàn tay hắn giống như những con nhện lớn và nhợt nhạt; những ngón tay dài trắng bệch của hắn vuốt ve ngực, cánh tay, khuôn mặt của mình; đôi mắt đỏ, với đồng tử có vết rạn như mắt mèo, vẫn sáng hơn trong bóng tối". Ngoài ra cũng tiết lộ rằng, trong khi ở Albania, Pettigrew đã bắt giữ viên chức Bộ Pháp thuật Bertha Jorkins, đã bị tra tấn để biết thông tin về Bộ. Sau khi chúng biết rằng Barty Crouch Jr, một Tử thần Thực tử trung thành, đã bị đưa ra khỏi Azkaban và bị giam riêng tại nhà của cha mình, chúng đã giết cô. Với sự giúp đỡ của Pettigrew, Voldemort tạo ra một cơ thể nhỏ bé, thô sơ, đủ thể chất để đi lại và thực hiện phép thuật, đồng thời lập kế hoạch khôi phục cơ thể của chính mình bằng cách bắt giữ Harry. Một phần của kế hoạch đã bị nghe lén bởi Frank Bryce, một người làm vườn, người mà sau đó Voldemort đã giết chết.

Voldemort sau đó hoàn thành kế hoạch và trở lại cuộc sống trong cơ thể đầy đủ của mình do kết quả của nghi lễ với máu của Harry. Sau đó, hắn triệu tập các Tử thần Thực tử của mình đến nghĩa địa để chứng kiến cái chết của Harry khi thách đấu với Harry trong một trận đấu tay đôi. Tuy nhiên, khi Voldemort đấu với Harry, cây đũa phép của họ bị khóa với nhau một cách kỳ diệu do lõi của hai cây đũa phép đều làm từ lông đuôi của một con phượng hoàng. Tiếp đó một hiện tượng được tiết lộ là Priori Incantatem, những biểu hiện giống như bóng ma của những nạn nhân gần đây nhất của Voldemort (bao gồm cả cha mẹ của Harry) đã xuất hiện và đánh lạc hướng Voldemort, cho phép Harry có đủ thời gian để trốn thoát qua Portkey cùng với xác của bạn học, Cedric Diggory, người đã bị Pettigrew sát hại theo lệnh của Voldemort.

Harry Potter và Hội Phượng Hoàng
Voldemort xuất hiện ở đoạn cao trào của cuốn thứ năm, Harry Potter và Hội Phượng hoàng, một lần nữa âm mưu chống lại Harry. Trong cuốn sách này, Harry phải trải qua những căng thẳng tột độ về cảm xúc, và theo Rowling, cần phải chứng minh rằng Harry là người dễ bị tổn thương về mặt tình cảm và do đó là con người, trái ngược với kẻ thù không đội trời chung Voldemort, kẻ vô cảm và vô nhân đạo: "[Harry là] một anh hùng rất con người và điều này rõ ràng là có một sự tương phản, giữa cậu bé, với tư cách là một anh hùng rất con người, và Voldemort, kẻ đã cố tình  hủy hoại  bản thân. […]  và Harry do đó, đã phải đạt đến một điểm mà hắn gần như sụp đổ". "
Trong cuốn sách này, Voldemort tận dụng việc Bộ Pháp thuật từ chối tin rằng hắn ta đã trở lại. Voldemort tạo ra một âm mưu giải phóng Bellatrix Lestrange và các Tử thần Thực tử khác khỏi Azkaban và sau đó bắt tay vào một kế hoạch lấy lại toàn bộ hồ sơ của một lời tiên tri được lưu trữ trong Bộ Pháp thuật về Harry và chính hắn. Hắn gửi một nhóm Tử thần Thực tử để lấy lại lời tiên tri, nơi Hội Phượng hoàng gặp chúng. Tất cả trừ Bellatrix đều bị bắt, và Voldemort tham gia vào một cuộc đấu tay đôi dữ dội với Dumbledore. Khi cụ Dumbledore chiếm được ưu thế, Voldemort cố gắng chiếm hữu Harry nhưng không thể; Harry có quá nhiều thứ mà Voldemort thấy không thể hiểu nổi, và thứ mà hắn ghét là sự yếu đuối: tình yêu. Cảm thấy rằng cụ Dumbledore sẽ chiến thắng, Voldemort biến mất, nhưng không phải trước khi Bộ trưởng Bộ Pháp thuật gặp trực tiếp hắn, khiến hắn trở lại công khai trong cuốn sách tiếp theo.

Nhà Gaunt
Gia đình Gaunt xuất hiện lần đầu trong Harry Potter và hoàng tử lai là một trong những gia đình phù thủy hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Đây là gia đình phù thủy thuần chủng. Gia đình Gaunt là một dòng họ pháp sư rất lâu đời nổi tiếng về tính khí hung tợn và bất thường truyền qua nhiều thế hệ do tập quán kết hôn với bà con họ hàng. Thiếu hiểu biết cộng với kiểu cách quý tộc phô trương bởi trong mình mang dòng máu của Salazar Slytherin đã đưa tới hậu quả là của cải của dòng họ bị hoang phí qua rất nhiều thế hệ trước khi hậu duệ cuối cùng của dòng họ là Marvolo, Morfin và Merope chào đời. Gia đình của Marvolo phải sống trong một căn chòi đổ nát với di sản của dòng họ là chiếc dây chuyền của Salazar Slytherin và chiếc nhẫn cẩn đá đen của anh em nhà Peverell.

Thành viên chính:
 Marvolo Gaunt: chủ gia đình Gaunt. Ông đã bị tuyên án 6 tháng tù trong ngục Azkaban vì tội tấn công ông Ogden - Trưởng đội thi hành Pháp thuật ở Bộ Pháp thuật. Ông Ogden trong lúc tới gia đình Gaunt để mời con trai Marvolo - Morfin về hầu tòa vì tội tấn công Muggle đã bất đồng ý kiến với Marvolo về dòng máu thuần chủng. Sau khi từ Azkaban trở về, ông chỉ thấy được bức thư từ biệt của con gái - Merope, không lâu sau đó ông đã chết.
 Morfin Gaunt: con trai của Marvolo. Ông đã bị kết án ba năm tù vì tội tấn công Muggle và ông Ogden. Sau khi ông trở về thì cha ông đã chết, còn em gái thì đã bỏ đi để cưới một Muggle là Tom Riddle. Sau đó, ông lại bị buộc tội giết cả nhà Riddle mà thực ra hung thủ là đứa cháu Tom Marvolo Riddle của ông và ông đã chết ở trong ngục.
 Merope Gaunt: Merope đã phải trải qua 18 năm trong cuộc đời không dễ chịu gì. Bị cha và anh trai xem là vô dụng và không có mẹ chăm sóc, bà bị đối xử không khác gì nô lệ trong gia đình. Bà bị khinh mạt đến tột đỉnh và buộc phải làm mọi công việc trong nhà cho Marvolo và Morfin, trong khi họ chẳng làm gì khác ngoài việc đóng đinh những con rắn vào cánh cửa và thể hiện sự căm ghét Muggle cũng như Máu bùn. Bà thường bị hành hạ cả thể xác lẫn tinh thần bởi ông Marvolo, người thường la hét, đánh đập bà và xem đó như việc làm thoải mái nhất trong ngày. Vì thế mà, đến năm 18 tuổi, bà dường như kiệt sức và thảm hại. Nguồn hy vọng duy nhất trong đời và chính là một chàng trai Muggle trẻ tuổi, khôi ngô tên là Tom Riddle, mà từng di ngang qua căn nhà của bà – bà thường chăm chú dõi theo anh ta khi anh ta đi qua và mơ ước một cuộc sống với mọi thứ đều thay đổi. Sau khi cả Marvolo và Morfin đã bị bắt và nhốt trong ngục Azkaban. Merope bắt đầu kế hoạch để thoát khỏi tình trạng khốn khổ hiện thời. Bà đã chuẩn bị một liều Tình Dược, mà bà đã làm cho Riddle phải uống, ngay sau đó, liều thuốc đã có tác dụng. Dưới ảnh hưởng của liều thuốc, Riddle đã yêu bà, và cả hai đã bỏ nhà ra đi, trước sự kinh ngạc của người dân ở Hangleton nhỏ. Bởi vì không đơn giản khi con trai của một điền chủ lại ra đi với con gái của một tên điên.

Họ đã nhanh chóng cưới nhau, với ảnh hưởng liều thuốc của Merope, và bà đã mang thai sau một năm cưới Tom Riddle. Tuy nhiên, thời gian đó bà đã phạm một sai lầm lớn. Không thỏa mãn với tình yêu dựa trên ma thuật và dối trá cùng với việc nô dịch chồng bằng phương tiện pháp thuật, bà đã ngừng sử dụng liều thuốc, bởi vì bà tin rằng Riddle đã thực sự yêu thương bà hoặc hẳn là nếu anh ta biết sự thật thì vẫn sẽ ở lại với bà vì đứa con mà Merope mang trong bụng. Nhưng đáng buồn thay, bà đã tính toán sai trong cả hai trường hợp. Riddle khi thoát khỏi tác dụng của Tình dược đã ra đi và trở về căn nhà của gia đình, lý giải mọi việc đều là dối trá. Merope bị bỏ lại một mình, đang mang thai và cô độc. Chính lúc này, Merope, ghê tởm cuộc đời của bà, không bao giờ sử dụng ma thuật nữa. Không ai biết bà đã đi đâu, nhưng vào đêm Giáng Sinh năm 1926, bà đã xuất hiện ở tiệm Borgin và Burkes ở Hẻm Xéo, mang thai, thiếu tiền và cố gắng bán đi vật gia truyền, chiếc mề đay của Salazar Slytherin. Ông Burke đã trả bà 10 đồng vàng Galleon và bà đã biến mất một lần nữa, xuất hiện kế tiếp trên bậc thềm của một trại mồ côi vào năm mới. Bà đã hạ sinh một bé trai sau khi đến đó được một giờ, và một giờ sau, bà đã chết. Bà đã cố gắng sống để đặt tên cho con là Tom Marvolo Riddle và tất nhiên bà có thể sử dụng phép thuật để cứu mình nhưng với Merope Gaunt, niềm hy vọng có được một cuộc sống hạnh phúc đã trôi qua, tất cả những điều ấy đã tan thành mây khói, không còn gì cả. Không muốn dùng đũa phép để cứu lấy bản thân, bà đã chấp nhận ra đi, bất chấp đứa con trai bé bỏng đang cần đến mình

Thời niên thiếu
Chúa tể Voldemort được sinh ra dưới cái tên Tom Marvolo Riddle vào đêm cuối năm 1926, con của Tom Riddle và Merope Riddle (có họ Gaunt trước khi lấy chồng). Tom Riddle cha là "Muggle", còn Merope là một nữ phù thủy chính gốc, mang dòng máu của vị cố tổ Salazar Slytherin, nhưng quyền năng phép thuật của bà chỉ được phát huy tối đa khi không bị cha mình khủng bố. Tất cả các con cháu của Salazar Slytherin đều không còn, nên Voldemort trở thành người thừa kế cuối cùng của ông ta.

Ở Hogwarts

Trong thời gian là học sinh tại Hogwarts, Tom đã khá thành công trong việc che đậy động cơ gây tội ác của hắn và bằng cách trở thành một học sinh xuất sắc ở mọi môn, một huynh trưởng có trách nhiệm và kỉ luật. Mặc dù Dumbledore chưa bao giờ quên những gì Riddle đã tự thú nhận với ông, nên Dumbledore cũng chưa bao giờ hoàn toàn tin tưởng hắn. Cái tên Tom Marvolo Riddle nhanh chóng bị sắp xếp lại thành I am Lord Voldemort (Ta là Chúa tể Voldemort). Sau khi rời khỏi Hogwarts, Tom đã từ bỏ hẳn tên thật của mình và sử dụng tên tự đặt rộng rãi hơn - Chúa tể Voldemort. Ngay từ lúc Tom còn ở trong Hogwarts, hắn bao bọc bản thân bằng một nhóm bè đảng cùng nhà Slytherin, những kẻ hắn gọi là bạn bè, nhưng thật sự là những kẻ hắn không hề có lòng trắc ẩn. Rất nhiều kẻ trong số đó đã trở thành Tử Thần Thực Tử. Trong năm thứ sáu của Tom tại Hogwarts, hắn đã mở Phòng chứa bí mật, giải phóng con Tử xà (Basilisk) và giết Myrtle, một học sinh có dòng máu Muggle. Chỉ có giáo sư Dumbledore là nghi ngờ hắn (tập 2 Harry Potter và phòng chứa bí mật) dù Tom đã nhận được rất nhiều tình thương yêu và tin tưởng từ những giáo viên khác, bao gồm cả thầy Độc dược, giáo sư Horace Slughorn (tập 6) và đổ tội cho một học sinh năm thứ 3 là Rubeus Hagrid. Bởi vì lúc đó chưa ai từng đặt chân đến Phòng chứa bí mật mà cũng không biết trong đó có gì nên cứ nghĩ kẻ giết Myrtle là con Nhền nhện 8 mắt khổng lồ mà Hagrid lén nuôi.

Con đường riêng
Sau khi hoàn thành chương trình học của mình, Voldemort nộp đơn xin trở thành một giáo sư tại trường Hogwarts. Dumbledore phán đoán việc này nhằm mục đích để đạt được những đồ vật thuộc về Godric Gryffindor hoặc Rowena Ravenclaw. Voldemort bị từ chối bởi thầy hiệu trưởng lúc bấy giờ là Dippet, với lý do còn quá trẻ. Thay vào đó, hắn tạm thời làm việc tại tiệm Borgin và Burkes, nhưng lại bỏ đi sau khi chiếm được, bằng cách trộm cắp và ám sát, cái dây chuyền của Slytherin và cái cúp có huy hiệu hình con lửng của Hufflepuff, có nhiều khả năng là để dùng làm "Trường sinh Linh giá" (Horcrux). Sau đó hắn biệt tăm và không còn được nhắc đến trong vòng nhiều năm. Mười năm sau, hắn trở lại Hogwarts để yêu cầu công việc làm giáo viên môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám, nhưng lại bị thầy hiệu trưởng Dumbledore từ chối bởi vì hắn đã tự chứng tỏ mình không đáng tin cậy. Vào lúc này Voldemort mang ngoại hình rất ít giống con người, và yêu cầu được gọi bằng cái tên mà hắn tự đặt thay vì Tom Riddle, nhưng Dumbledore đã từ chối. Và kể từ đó không giáo viên nào có thể giữ được công việc này quá 1 năm.

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích

Nhân vật trong Harry Potter
Nhân vật giả tưởng dùng phép thuật
Bất tử

de:Figuren der Harry-Potter-Romane#Lord Voldemort


title: Pusillina sufflava

text:
Pusillina sufflava là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pusillina


title: Kaiparapelta askewi

text:
Kaiparapelta askewi là một loài ốc biển trong họ Pseudococculinidae.

Chú thích

Tham khảo

Kaiparapelta


title: La Sauve

text:
La Sauve là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1213 người (thời điểm 1999). Trong khi La Sauve trong năm 1962 còn có trên 793 dân cư thì 1999 đã có dân số là 1.213 người. La Sauve là một phần của vùng Entre-Deux-Mers.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Dicranomyia albitarsis

text:
Dicranomyia albitarsis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Edmund Phelps

text:
Edmund Strother Phelps (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1933) là nhà kinh tế học người Mỹ, sinh ra tại gần Chicago tại Evanston, Illinois. Ông là giáo sư ngành kinh tế học của trường Đại học Columbia. Năm 2006, ông được Ngân hàng Thụy Điển trao tặng giải thưởng Tưởng nhớ về Alfred Nobel trong lĩnh vực Khoa học Kinh tế (thường được coi là Giải thưởng Nobel về kinh tế) do công trình nghiên cứu trong thập niên 1960 ở Đại học Yale về mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Edmund Strother Phelps đoạt giải Nobel kinh tế 2006  trên VietnamNet
 Giải Nobel kinh tế năm 2006: Edmund Phelps trên Thời báo kinh tế Sài Gòn.

Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Yale
Sinh năm 1933
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21


title: Xylocopa unicolor

text:
Xylocopa unicolor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1861


title: Cesson-Sévigné

text:
Cesson-Sévigné là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số

Người dân ở Cesson-Sévigné được gọi là Cessonnais.

Thị trấn kết nghĩa
  Waltrop, Đức
  Carrick-on-Shannon, Ireland

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Town official website
 Cultural Heritage

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Laccophilus guignoti

text:
Laccophilus guignoti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Legros miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Courson-Monteloup

text:
Courson-Monteloup là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 586 người. Ước tính dân số năm 2007 là 582.

Danh xưng cư dân địa phương Courson-Monteloup trong tiếng Pháp là Montelupins.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Lasioglossum veronicae

text:
Lasioglossum veronicae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1926.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1926


title: Tatebayashi, Gunma

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Gunma, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Gunma


title: Nguyễn Đăng Lành

text:
Nguyễn Đăng Lành (1935 - 1949) là một trong số ít các thiếu niên Việt Nam được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân bởi Chủ tịch nước Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Đăng Lành sinh năm 1935 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Nam Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

Năm 13 tuổi, anh tham gia du kích địa phương, hoạt động cho lực lượng vũ trang của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Từ tháng 1 năm 1948, anh theo dõi hoạt động của quân Pháp tại bốt Linh Xá, lấy đạn của Pháp cho du kích, cung cấp số liệu, vị trí hỏa lực và cách phòng thủ của quân Pháp, giúp xã đội có phương án đánh bốt. Từ tháng 8 năm 1948 đến 30 tháng 8 năm 1949, anh tham gia hoạt động liên lạc cho Ủy ban Kháng chiến và Xã đội xã Nam Hưng, hướng dẫn các cán bộ vượt qua Quốc lộ 17 để hoạt động trong vùng tạm chiếm. Anh cũng tham gia rải truyền đơn trong vùng tạm chiếm, đánh quân Pháp trên Quốc lộ 17.

Sáng ngày 30 tháng 8 năm 1949, trên đường đưa tài liệu từ xã Hợp Tiến về, Nguyễn Đăng Lành phát hiện quân Pháp đang bao vây càn quét làng mình. Anh đã phát tín hiệu cho cán bộ xuống hầm, nhường hầm của mình cho cán bộ mới về, ngụy trang cho họ rồi về nấp ở góc ao xóm Trình. Anh bị quân Pháp phát hiện và bị bắt. Chúng đã tra tấn anh cựu kỳ dã man và tàn bạo, chúng dùng báng súng đánh vào người và làm anh gãy xương sườn, nhưng anh vẫn không khai nửa lời. Chúng dồn toàn bộ nhân dân về khu văn chỉ (mẫu giáo thôn Trần Xá - xã Nam Hưng - Nam Sách - Hải Dương) trong đó có cả cán bộ Việt Minh (cụ Mạc Đăng Chơ - Xã Đội trưởng) chúng đưa anh Lành về đó và dụ dỗ chỉ ra ai là cán bộ, ai là Việt Minh, nhưng anh chỉ nhìn bà con hàng xóm, chúng không khai thác được gì và đã treo anh lên cành của cây Quéo (hiện cây vẫn còn)tiếp tục đánh đập và tra tấn anh. Biết là sẽ chết, nên anh nói với chúng rằng "Chúng may đưa tao đi, tao chỉ chỗ cán bộ cho" chúng đã dẫn anh đi khắp làng Trần Xá, mục đích anh muốn nhìn lại làng quê lần cuối cùng trước khi chết. Khi chúng biết bị lừa, chúng đã đưa anh lên bốt Linh Xá và tiếp tục bị tra tấn bởi một quan hai Pháp cho đến lúc chết do các chấn thương của vụ tra tấn.

Ngày 25 tháng 3 năm 1997, Chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng anh danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tại thị trấn Nam Sách, có một con đường mang tên Nguyễn Đăng Lành để vinh danh anh.

Tham khảo

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Hải Dương


title: Saint-Remy-sur-Bussy

text:
Saint-Remy-sur-Bussy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 147 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintremysurbussy


title: Yên Lâm, Yên Mô

text:
Yên Lâm là một xã miền núi nằm ở cực nam huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Yên Lâm nằm ở cực nam huyện Yên Mô, cách trung tâm thành phố Ninh Bình 30 km, cách thị trấn Phát Diệm 6 km, thị trấn Yên Thịnh 12 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Kim Sơn
Phía nam giáp tỉnh Thanh Hóa
Phía tây giáp xã Yên Thái
Phía bắc giáp xã Yên Mạc.

Xã Yên Lâm có diện tích 7,84 km², dân số là 7.794 người, mật độ dân số đạt 994 người/km².

Xã này có quốc lộ 12B (tỉnh lộ 480 cũ) nối từ Quốc lộ 1 tại Mai Sơn qua thị trấn Yên Thịnh đến Quốc lộ 10 tại Lai Thành.

Văn hóa
Xã Yên Lâm là địa bàn chính của địa danh cửa biển Thần Phù xưa, nơi ghi dấu nhiều sự kiện văn hóa lịch sử của Việt Nam. Xã Yên Lâm cũng có đền Vua Lê Đại Hành, tương truyền khi Ngô Nhật Khánh đưa Chiêm Thành tấn công thành Thiên Phúc ở đây bị bão dìm chết và xưa kia những người dân xã Trường Yên, Hoa Lư đi lập nghiệp tại đây đã mang theo truyền thống sinh hoạt ở cố đô Hoa Lư khi lập nên đền này.

Yên Lâm cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình.

Xã Yên Lâm nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

Chú thích

Tham khảo


title: Salon-de-Provence

text:
Salon-de-Provence là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Những người nổi tiếng
 Nostradamus
 Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet, nhà thám hiểm và thực vật học người Pháp
 Joan Montseny
 Christine Boisson, diễn viên Pháp
 Franck Esposito vận động viên bơi Pháp
 Daniel Goossens họa sĩ tranh biếm họa

Thành phố kết nghĩa
Wertheim am Main, Đức
Huntingdon, Cambridgeshire, Vương quốc Anh
Gubbio, Ý
Szentendre, Hungary

Xem thêm
Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
International Salon-de-Provence Music Festival: 'Musique à l'Emperi'

Xã của Bouches-du-Rhône
Nostradamus


title: Augochloropsis hebescens

text:
Augochloropsis hebescens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1879


title: Heriades angusticeps

text:
Heriades angusticeps là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1937


title: Macroglossum clemensi

text:
Macroglossum clemensi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: (30859) 1992 BM

text:
(30859) 1992 BM là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 28 tháng 1 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 30001–31000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Champlat-et-Boujacourt

text:
Champlat-et-Boujacourt  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 214 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Champlatetboujacourt


title: (8630) 1981 EY35

text:
{{DISPLAYTITLE:(8630) 1981 EY35}}

(8630) 1981 EY35 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 29829 Engels

text:
29829 Engels (tên chỉ định: 1999 EK3) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Matteo M. M. Santangelo ở Osservatorio Astronomico di Monte Agliale in Italy ngày 14 tháng 3 năm 1999. Nó được đặt theo tên Friedrich Engels, a German philosopher of the 19th century.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Tầng Assel

text:
Tầng Assel là một tầng động vật thuộc thế Cisural (hay Hạ Permi) của kỷ Permi trong đại Cổ Sinh của liên đại Hiển Sinh, kéo dài từ khoảng 299±0,8 triệu năm trước (Ma) tới 294,6±0,8 Ma. Nó là tầng đầu tiên của kỷ Permi. Tầng Assel kế tiếp tầng Gzhel của thế Pennsylvania trong kỷ Than Đá và đứng ngay trước tầng Sakmara cùng thế Cisural. Tên gọi của tầng này đặt theo tên sông Assel ở miền nam dãy núi Ural, do V.E. Ruzhentsev đặt năm 1954.

GSSP chính thức của ICS nằm tại thung lũng Aidaralash thuộc dãy núi Ural, gần thành phố Aktobe (Aktyubinsk) của Kazakhstan. Mốc đánh dấu sự bắt đầu của tầng này thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón Streptognathodus isolatus trong kiểu hình Streptognathodus wabaunsensis. Mốc đánh dấu sự kết thúc của tầng này gần với thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón Streptognathodus postfusus.

Tham khảo

Kỷ Permi
Niên đại địa chất


title: Lacon avitus

text:
Lacon avitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Cerro Tanaro

text:
Cerro Tanaro là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 60 km về phía đông nam của Torino và khoảng 14 km về phía đông nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 615 người và diện tích là 4,7 km².

Cerro Tanaro giáp các đô thị: Castello di Annone, Masio, Quattordio và Rocchetta Tanaro.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cerrotanaro.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Gironcourt-sur-Vraine

text:
Gironcourt-sur-Vraine là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Gironcourtiens.

Démographie

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site personnel sur le village
 Gironcourt-sur-Vraine trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Không–thời gian

text:
Trong vật lý, không–thời gian là một mô hình toán học kết hợp không gian ba chiều và 1 chiều thời gian để trở thành một không gian bốn chiều. Sơ đồ không–thời gian có thể được sử dụng để hình dung các hiệu ứng tương đối tính, chẳng hạn như tại sao những người quan sát khác nhau lại nhận thức khác nhau về địa điểm và thời điểm xảy ra các sự kiện.

Cơ bản

Định nghĩa
Cơ học cổ điển phi tương đối coi thời gian như một đại lượng đo lường phổ quát, thống nhất trong toàn bộ không gian và tách biệt khỏi không gian. Cơ học cổ điển giả định rằng thời gian có tốc độ trôi qua không đổi, không phụ thuộc vào trạng thái chuyển động của người quan sát hoặc bất kỳ yếu tố bên ngoài nào. Hơn nữa, cơ học cổ điển giả định rằng không gian là Euclid; giả định rằng không gian tuân theo hình học của lẽ thường.

Trong bối cảnh của thuyết tương đối hẹp, thời gian không thể tách rời khỏi ba chiều của không gian, bởi vì observed rate khi thời gian trôi qua đối với một vật thể phụ thuộc vào vận tốc của vật thể đó so với người quan sát. Thuyết tương đối rộng cũng đưa ra lời giải thích về việc trường hấp dẫn có thể làm chậm thời gian trôi qua của một vật thể như thế nào khi người quan sát ở bên ngoài trường hấp dẫn nhìn thấy.

Cách mô tả các sự việc được thực hiện chính xác trên một hệ thống hình học được sáng tạo bởi Hermann Minkowski, ở đó không gian và thời gian được xem như là một cặp. Đây là hình học Minkowski, nơi một sự kiện được nhận dạng bằng một thế giới điểm của 4 chiều không–thời gian liên tục.

Chiều thời gian thường được đặt là ct với c là tốc độ ánh sáng, t là thời gian, để có cùng thứ nguyên với các chiều không gian. Tuy nhiên chiều thời gian là một chiều đặc biệt và ct không hoàn toàn giống các chiều không gian khác. Ví dụ, đối với không gian ba chiều cổ điển, chiều dài của một thước kẻ không thay đổi và không phụ thuộc hệ quy chiếu; bình phương của nó luôn là:
dl2 = dx2 + dy2 + dz2
Ở đây, dx, dy, dz là hình chiếu của thước kẻ lên ba chiều x, y và z của không gian. Trong không–thời gian phẳng (mêtric Minkowski); khi thay đổi hệ quy chiếu, chiều dài thước kẻ thay đổi, nhưng đại lượng sau không thay đổi:
ds2 = dl2 - c2dt2
Ở đây dt là chênh lệch thời gian trong quan sát hai đầu thước kẻ trong không–thời gian. Công thức trên cho thấy, chiều thời gian không đối xứng (không tráo đổi tùy ý) với các chiều không gian.

Không–thời gian phẳng
Xem thêm: Mêtric Minkowski, Vectơ-4
Trong lý thuyết tương đối hẹp, không–thời gian là không–thời gian phẳng. Nhiều đại lượng vật lý ở dạng vectơ trong không gian ba chiều được mở rộng ra thành vectơ-4. Một vectơ-4 là một bộ gồm 3 thành phần, gọi là thành phần không gian, cùng với 1 thành phần, gọi là thành phần thời gian: V = [vt, vx, vy, vz] = [vt, v]. Bình phương của độ lớn của vectơ-4 được tính theo công thức:
V2 = v.v - vt2
V2 = vx2 + vy2 + vz2 - vt2

Khi chuyển đổi hệ quy chiếu trong không–thời gian, các thành phần của vectơ-4 được biến đổi theo biến đổi Lorentz. Có một thuộc tính của các vectơ-4 không bị biến đổi bởi biến đổi Lorentz, đó chính là độ lớn của các vectơ-4 này. Điều này tương tự như khi thay đổi hệ quy chiếu trong không gian ba chiều, độ lớn của các vectơ vị trí ba chiều không đổi.

Ví dụ trong phần giới thiệu cho thấy đại lượng khoảng cách hay vị trí trong không gian ba chiều được tổng quát hóa thành vectơ-4 [ct, x, y, z]. Nhiều đại lượng vật lý vectơ khác cũng đều có vectơ-4 tương ứng. Ví dụ như động lượng cổ điển được mở rộng thành động lượng-4 [E/c, p] với E là năng lượng tương đối tính và p là động lượng tương đối tính.

Không–thời gian cong
Trong lý thuyết tương đối rộng, không–thời gian có thể cong, tuỳ thuộc vào vật chất xung quanh nó. Sự cong của không–thời gian gây ra bởi sự có mặt của vật chất, tóm tắt trong phương trình Einstein. Các không–thời gian cong được đặc trưng bởi tenxơ mêtric của không–thời gian, nghiệm của phương trình Einstein khi cho biết một sự sắp đặt của vật chất.

Một số không–thời gian cong ứng với các trường hợp đặc biệt có thể kể đến là mêtric Schwarzschild, mêtric Reissner–Nordström hay mêtric Kerr. Mêtric Schwarzschild mô tả chân không quanh một hành tinh, ngôi sao hay một hố đen không quay và không tích điện, và là ví dụ đơn giản nhất về không–thời gian quanh hố đen.

Khi không có vật chất, lời giải phương trình Einstein trở về thời không gian phẳng như trong lý thuyết tương đối hẹp.

Sự kiện, vũ trụ tuyến, thời gian riêng và đường trắc địa

Trong không–thời gian, mỗi một điểm gọi là một sự kiện (do xảy ra tại một thời điểm và vị trí xác định).

Bình phương khoảng cách giữa hai sự kiện trong không–thời gian, h2, có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn 0, và khiến cho khoảng cách giữa hai sự kiện được chia làm ba loại:
 Kiểu thời gian: h2 < 0.
 Kiểu ánh sáng: h2 = 0.
 Kiểu không gian: h2 > 0.

Giữa hai sự kiện có nhiều đường nối, nhưng đường nối ngắn nhất gọi là đường trắc địa.

Trong cả hai lý thuyết tương đối, một vật thể trong không–thời gian đi theo vũ trụ tuyến hướng từ quá khứ tới tương lai. Vũ trụ tuyến của hạt photon là đường nối giữa các sự kiện liên tục có khoảng cách kiểu ánh sáng (s2 = 0); vũ trụ tuyến của các vật thể có khối lượng có kiểu thời gian. Khoảng cách giữa hai sự kiện trên một vũ trụ tuyến còn gọi là thời gian riêng, thời gian giữa hai sự kiện đo được bởi một quan sát viên đi theo vũ trụ tuyến này từ sự kiện này tới sự kiện kia.

Trong lý thuyết tương đối rộng, vật thể chuyển động theo quán tính đi theo đường trắc địa kiểu thời gian.

Xem thêm
 Hệ quy chiếu
 Hệ toạ độ Descartes
 Không gian nhiều chiều
 Không gian Hilbert
 Hình học phi Euclid
 Lý thuyết tương đối

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Albert Einstein on space–time 13th edition Encyclopædia Britannica Historical: Albert Einstein's 1926 article
 Encyclopedia of Space–time and gravitation. Scholarpedia Expert articles
 Stanford Encyclopedia of Philosophy: "Space and Time: Inertial Frames" by Robert DiSalle.

Thuyết tương đối
Thời gian
Không gian
Thuật ngữ thiên văn học
Khái niệm vật lý


title: Bergerac, Dordogne

text:
Bergerac là một xã trong tỉnh Dordogne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 26.053 người (thời điểm 1999).

Khí hậu

Tham khảo

Xã của Dordogne


title: 5220 Vika

text:
5220 Vika là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1247.9367446 ngày (3.42 năm).

Nó được phát hiện ngày 23 tháng 9 năm 1979.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Ommatophora

text:
Ommatophora là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ommatophorini


title: Ceratina triangulifera

text:
Ceratina triangulifera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1914


title: Dactylispa taursama

text:
Dactylispa taursama là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Trox striatus

text:
Trox striatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.

Chú thích

Tham khảo

Trox


title: Bolitoglossa orestes

text:
Bolitoglossa orestes (tên tiếng Anh: Salamandra Meridena) là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Venezuela.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 La Marca, E. & García-Pérez, J.E. 2004. Bolitoglossa orestes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Venezuela
Bolitoglossa
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Couvin

text:
Couvin là một đô thị ở tỉnh Namur.

Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 13.476 người. Couvin là đô thị lớn thứ nhì ở Bỉ về dân số, sau Tournai. Tổng diện tích là 206,93 km², với mật độ dân số 65 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
<div class="plainlinks">
Trang mạng chính thức

Đô thị của Namur


title: Cicerale

text:
Cicerale là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Cicerale có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Bulbophyllum longipetalum

text:
Bulbophyllum longipetalum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

longipetalum]]

L


title: Chavigny, Aisne

text:
Chavigny là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Xylocopa smithii

text:
Xylocopa smithii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ritsema mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1876


title: Cục Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ

text:
Cục Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ, Cục Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ hay Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (, viết tắt là EPA) là một cơ quan thuộc chính phủ liên bang Hoa Kỳ với nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe con người và giữ gìn môi trường sống.

Cơ quan này giúp ngành lập pháp soạn các điều luật liên quan đến môi sinh và giúp ngành hành pháp thực thi những điều lệ ví dụ như điều hành chương trình Energy Star, ghi danh các hóa chất diệt trùng, và soạn định kỳ bản tường trình tổng kết hậu quả môi sinh.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tổ chức có trụ sở tại Washington, D.C.
Môi trường Mỹ
Môi trường năm 1970

Hoa Kỳ
Cơ quan môi trường Hoa Kỳ
Tổ chức chính sách môi trường


title: Annitella obscurata

text:
Annitella obscurata là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Annitella


title: Manduca violaalba

text:
Manduca violaalba là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Brasil.

Chiều dài cánh trước khoảng 39 mm. Đây là loài duy nhất thuộc chi Manduca, do chúng khác các loài khác ở chỗ cánh trước sậm hơn, cánh dưới hơi trắng.

Chú thích

Tham khảo

Manduca


title: Apache

text:
Apache là tên gọi chung của một số nhóm thổ dân da đỏ Mỹ có quan hệ gần gũi về văn hóa.

Các thổ dân Bắc Mỹ này sử dụng một ngôn ngữ các ngôn ngữ Nam Athabaskan (tiếng Apache), và có quan hệ về ngôn ngữ học với những người nói tiếng Athabaskan ở Alaska và miền Tây Canada. Các nhóm dân tộc Apache từng sống ở vùng Đông Arizona, Tây Bắc México, New Mexico, và nhiều vùng ở Texas và Đại Bình nguyên (Great Plains).

Có rất ít sự đoàn kết về chính trị giữa các nhóm người Apache, Các nhóm này sử dụng 7 ngôn ngữ khác nhau. Phân loại hiện nay của các nhóm Apache bao gồm: Navajo, Tây Apache, Chiricahua, Mescalero, Jicarilla, Lipan, và Plains Apache (trước là Kiowa-Apache). Hiện nay các nhóm Apache sống ở Oklahoma và Texas và tại các khu bảo tồn ở Arizona và New Mexico. Nhiều người Navajo sống ở một khu bảo tồn rộng 16 triệu acre tại vùng Four Corners ở Mỹ. Một số người Apache đã chuyển đến các khu đô thị lớn, chẳng hạn như thành phố New York.

Trong lịch sử, các bộ lạc Apache từng rất hùng mạnh, thường xuyên ở tình thế thù địch với người Tây Ban Nha và người Mehico trong hàng thế kỷ. Trong nhiều cuộc chạm trán, Quân đội Hoa Kỳ đã đánh giá những người Apache là những chiến binh dữ tợn và những nhà chiến thuật tài năng.

Chú thích

Người da đỏ


title: Wolpertshausen

text:
Wolpertshausen là một thị xã ở huyện Schwäbisch Hall trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Vương cung thánh đường Đức Bà Cả

text:
Vương cung thánh đường Đức Bà Cả (tiếng Ý: Basilica Papale di Santa Maria Maggiore, Latinh: Basilica Sanctae Mariae Maioris) là một nhà thờ của Giáo hội Công giáo Rôma. Đây cũng là một trong bốn vương cung thánh đường lớn ở Vatican.

Chú thích

Đ
Đ
V
Di sản thế giới tại Ý
Đức Mẹ hiện ra


title: Coelioxys abdominalis

text:
Coelioxys abdominalis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Guérin-Méneville mô tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1845


title: Stolas armirantensis

text:
Stolas armirantensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Stolas


title: Ormosia proxima

text:
Ormosia proxima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Goniocanthon

text:
Goniocanthon là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: (9740) 1987 ST11

text:
{{DISPLAYTITLE:(9740) 1987 ST11}}

(9740) 1987 ST11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 23 tháng 9 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Baeoura schachti

text:
Baeoura schachti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Agrypnus adelaidae

text:
Agrypnus adelaidae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Ratia

text:
Ratia là một thành phố và là nơi đặt ủy ban đô thị (municipal committee) của quận Fatehabad thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Ratia có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 210 mét (688 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ratia có dân số 23.821 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Ratia có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Ratia, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Blommersia grandisonae

text:
Blommersia grandisonae là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các đồn điền.

Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Nussbaum, R. & Vallan, D. 2008. Blommersia grandisonae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2008.

Xem thêm
Động vật lưỡng cư Madagascar

Liên kết ngoài

G
Động vật lưỡng cư Madagascar
G
Mantellidae


title: Night Of Champions

text:
Night Of Champions là 1 sự kiện PPV do WWE tổ chức vào ngày ngày 18 tháng 9 năm 2011 tại HSBC Arena, Buffalo, New York. Đây là PPV thay thế cho PPV WWE Vengeance. Năm nay là năm thứ 4 Nights Of Champions được tổ chức. Riêng Vengeance năm nay sẽ tái ra mắt vào ngày ngày 23 tháng 10 năm 2011.

Các trận đấu

+WWE Championship:Block lésner (C) vs John Cena

Tại PPV Summer Slam 2014, Del Rio đã cash in và thắng WWE Champion theo cách mà Daniel Bryan đã nói là "như mọi MITB winner khác, cash in khi champ vừa bị tấn công và đang bị kiệt sức". Liệu John Cena có thể giành lại WWE Champ sau khi trở thành No.1 Contender ko?

+No DQ Match: CM Punk vs Triple H (Nếu Triple H thua. ông sẽ từ bỏ chức COO)

Trong thời gian vừa qua, những sự việc liên quan giữa CM Punk, Triple H và Kevin Nash liên tiếp diễn ra. Đây là lần đầu tiên HHH trở lại sau trận thua Undertaker tại WM27. Và đối thủ của COO mới chính và người đang được fan đặc biệt yêu mến - CM Punk. Việc thua John Cena và mất đi quyền tranh đai WWE quả thật là một nỗi tức giận trong Punk. Trong lần chạm trán với cựu thành viên DX này, ta sẽ chứng kiến một Go To Sleep khiến đối thủ chìm vào giấc ngủ hay một Pedigree dũng mãnh. Và HHH sẽ từ bỏ chức COO hay CM Punk sẽ từ bỏ danh hiệu Best In The World, đây là những chức vụ và danh hiệu đầy kiêu hãnh. Ai sẽ là người mạnh hơn trong cuộc đối đầu này...........??

+World Heavyweight Championship: Randy Orton (C) vs Mark Henry

Thù này vừa qua, thù khác đã tới. Sau những rắc rối với Christian, "The Viper" lại đối đầu với địch thủ mới, "The World Strongest Man" Mark Henry. Trận Battle Royal vừa qua đã giúp "World Strongest Man" có dịp so tài với "Viper" để tranh chiếc đai WHC mà bất cứ ai cũng thèm khát. Trong các cuộc đối đầu giữa Mark và Randy trước đây, ta cũng thấy ưu thế luôn thuộc về Randy nhưng Mark bây giờ đã không còn là Mark trước kia, Mark chứng tỏ mình đang trở thành một thế lực tại Smackdown. Tại SummerSlam, ta đã chứng kiến Mark Henry hủy diệt Sheamus với một sức mạnh đáng nể. Tất cả làm cho cuộc đối đầu này hứa hẹn sẽ rất hấp dẫn

+WWE Tag Team Championship: Air Boom (Evan Bourne & Kofi Kingston) (C) vs The Miz & R-Truth

Đây đều là những Team mới toanh vừa được lập. Air Boom với sự kết hợp giữa 2 superstar thuộc dạng high flyer đã nhanh chóng giành được chức vô địch đồng đội từ tay của David Otunga & Michael McGillicutty. Để bắt đầu hành trình bảo vệ chức vô địch, Air Boom sẽ phải đối đầu với một team cũng vừa ra mắt bao gồm The Miz (cựu WWE Champion) và R-Truth (cựu US Champion). Trong lần đối đầu này, Air Boom sẽ tiếp tục thống trị làng Tag Team hay The Miz sẽ có chức vô địch cùng R-Truth?

+WWE Divas Championship: Kelly Kelly (C) vs Beth Phoenix

Sau một chiến thắng bằng pin fall tại SummerSlam mà chưa tung ra finish move, mối thù giữa 2K và Beth chưa chấm dứt. Với sự ủng hộ của khán giả, Kelly có một sức mạnh tinh thần rất lớn. Liệu sức mạnh này có chống lại nổi cơn thịnh nộ của Beth?

+Fatal 4-Way WWE United States Championship Match
Dolph Ziggler (C) vs Alex Riley vs Jack Swagger vs John Morrison

Sau một thời gian không thành công khi theo đuổi WHC, Dolph Ziggler đã tạm hài lòng với chiếc vô địch US giành được từ tay Kofi Kingston. Alex Riley cũng đã có một khoảng thời gian tương đối thành công khi tách khỏi The Miz. Cựu WHC - Jack Swagger bắt đầu tìm lại hương vị vô địch khi có cơ hội tham gia trận đấu này. Và người khán giả chờ đợi nhất, không ai khác là John Morrison. JoMo đã có sự trở lại không mấy thành công, bởi vậy một chức vô địch sẽ lấy lại lòng tin nơi khán giả

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official Night of Champions website

Sự kiện định kỳ thành lập năm 2007