title: Tô Trung Từ

text:
Tô Trung Từ (chữ Hán: 蘇忠詞, ?-1211) là tướng cuối thời nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

Phò Lý thái tử
Sử sách không chép rõ về xuất thân của Tô Trung Từ, chỉ biết ông là em vợ của Trần Lý, hào trưởng vùng Hải Ấp (Nam Định, Thái Bình) và là người cùng họ với quan phụ chính Tô Hiến Thành. Khoảng thời gian trước khi xảy ra loạn Quách Bốc, ông làm chức quan nhỏ trong triều, có quen biết với thái tử Lý Hạo Sảm con vua Lý Cao Tông.

Thời đó vua Lý Cao Tông chơi bời, chính sự rối ren, giặc giã nổi dậy. Năm 1209, vua Cao Tông nghe lời gian thần Phạm Du, giết trung thần Phạm Bỉnh Di. Bộ tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc khởi binh báo thù cho chủ, đánh vào kinh thành, lập con thứ của vua là Lý Thầm làm vua. Vua Cao Tông chạy lên Quy Hoá, thái tử Sảm cùng mẹ và hai em gái chạy về Hải Ấp, nơi Trần Lý cai quản. Một thủ hạ của thái tử Sảm là Lưu Thiệu đi theo Trần Lý.

Nghe theo lời khuyên của Phạm Ngu, Trần Lý và Tô Trung Từ bèn đón thái tử Sảm về Lý Nhân lập làm vua, tôn xưng là Thắng Vương, ra lệnh giáng Lý Thầm làm vương. Sau đó thái tử Sảm lại trở về ở thôn Lưu Gia quê Tô Trung Từ. Thấy con gái của Trần Lý là Trần Thị Dung có nhan sắc, Lý Sảm bèn lấy làm vợ. Trần Thị Dung tức là cháu gọi Trung Từ bằng cậu. Nhân đó Trần Lý được phong làm Minh Tự, Phạm Ngu làm Thượng phẩm phụng ngự, Tô Trung Từ làm Điện tiền chỉ huy sứ.

Biết tin thái tử Sảm lập triều đình riêng và tự ý phong tước cho Trần Lý, Tô Trung Từ, Phạm Ngu... nên vua Lý Cao Tông ở Quy Hoá muốn đánh dẹp, bèn sai Phạm Du đi để liên lạc với họ Đoàn (Đoàn Thượng, Đoàn Văn Lôi) ở vùng Hồng. Nhưng Du lại ham sắc, tư thông với công chúa Thiên Cực, nên lỡ hẹn với họ Đoàn. Khi Du lên thuyền đi gặp họ Đoàn, tới Ma Lãng thì bị quân của hào trưởng Bắc Giang là Nguyễn Nậu và Nguyễn Nải đón bắt và giết chết.

Trần Lý và Tô Trung Từ bèn mang quân đánh về kinh thành dẹp Quách Bốc để lập công với nhà Lý. Cuối năm 1209, loạn Quách Bốc bị dẹp, Trần Lý tử trận, Tô Trung Từ đón vua Cao Tông về cung. Do Phạm Du đã chết mà thế lực Trung Từ mạnh nên vua Cao Tông buộc phải dựa vào Trung Từ.

Thao túng triều Lý

Đón rước thái tử Sảm
Tô Trung Từ phò vua Cao Tông ở kinh thành, trong khi thái tử Sảm vẫn ở Hải Ấp cùng các con Trần Lý là Trần Thừa và Trần Tự Khánh. Trung Từ muốn một mình cầm quyền nên quyết định giành lấy thái tử Sảm từ tay hai người cháu họ Trần.

Đầu năm 1210, nhân vua Cao Tông bệnh nặng, muốn đón thái tử Sảm về kinh, Tô Trung Từ bèn giả mang quân bản bộ đi đánh quân phiến loạn ở Khoái châu, nhân đó ông về Hải Ấp nắm lấy thái tử Sảm. Không lâu sau, vua Cao Tông sai Đỗ Quảng tới chỗ ông để đón Lý Sảm.

Cuối năm 1210, Lý Cao Tông chết, uỷ thác cho đế sư Đỗ Kính Tu chăm lo cho thái tử. Thái tử Sảm lên ngôi, tức là Lý Huệ Tông. Tuy nhiên, không phải Đỗ Kính Tu mà Tô Trung Từ mới thực sự trở thành người nắm quyền trong triều.

Vừa lên ngôi, vua Huệ Tông sai đón vợ là Trần Thị Dung, nhưng Trần Tự Khánh không cho. Do lúc trước Trung Từ giành lấy Huệ Tông từ tay anh em họ Trần nên nảy sinh mâu thuẫn với Tự Khánh.

Xung đột với cựu thần nhà Lý
Huệ Tông dùng quan Thái phó Đỗ Kính Tu làm Thái uý theo lời vua cha Cao Tông. Thấy quyền hành của Trung Từ quá lớn, Đỗ Kính Tu cố tìm cách chống lại ông.

Tháng 12 năm 1210, quan Chi hậu Phụng ngự là bọn Đỗ Quảng bắt Kính Tu đưa cho Tô Trung Từ. Ông sai dìm Kính Tu xuống nước cho chết ở bến Đại Thông.

Nhưng các quan cựu thần nhà Lý vẫn tiếp tục mưu chống Trung Từ. Ít lâu sau, ông lại nghe tin Quan nội hầu Đỗ Thế Quy, Phí Liệt và chính Đỗ Quảng âm mưu phát binh để đánh mình, ông bèn dẫn quân đánh úp những người này trước. Tuy nhiên khi sắp đánh, Trung Từ mới biết là quân số của ông ít hơn đám quân của Đỗ Quảng, Phí Liệt quá nhiều. Trung Từ bèn lập mưu lừa mấy người đó để tìm cách tăng thêm viện binh.

Ông sai người đến nói với Quảng và Liệt rằng:
"Chúa thượng mới vừa an táng, dân tình chưa yên, sao chẳng lui giáp binh đi, rồi tự về triều xem xét mà đồng mưu hiệp lực để khuông phò vương thất thì cũng không phải việc hay đó hay sao?"

Đỗ Quảng, Phí Liệt cho là phải, bèn đồng ý. Lúc đó ngày đã về chiều, mới ước hẹn để sáng sớm hôm sau. Đêm đó, Tô Trung Từ bèn tăng thêm quân sĩ nhiều hơn ngày trước và sắp mưu đánh Quảng, Liệt.

Ngày hôm sau, Đỗ Quảng, Phí Liệt đúng như lời hẹn, họp lại ở Bí thư Các để đợi Trung Từ. Tô Trung Từ đến đình Tứ Đạt trước, sai tỳ tướng là Đào Phán đem binh theo cửa nách phía bên phải mà vào đóng quân ở Sa Trì  và ở Long Trì (thềm rồng), lại sai bộ tướng Nguyễn Tự và con rể là Nguyễn Ma La đóng quân ở cửa Thiên Thu.

Lúc đó, Quảng và Liệt vừa ăn cơm, nghe quan Liệt hầu Cao Kha vào báo việc Tô Trung Từ đã sắp đông quân để đánh, mới ném đũa mà đứng dậy cầm kích đến Long môn dòm xem thì thấy quân lính của Đào Phán đánh trống, reo hò. Quảng và Liệt tiến lên đánh lui được Đào Phán, nhân đó chạy đến cửa Thiên Thu mới thoát.

Đào Phán bèn đem quân đánh lén Đỗ Thế Quy. Đỗ Thế Quy chạy trốn ở dưới cái linh cữu của vua Cao Tông. Tô Trung Từ đến nơi lục soát, cuối cùng bắt được Đỗ Thế Quy. Ông sai giết Đỗ Thế Quy ở chợ Đông, trước hết sai chặt hai chân Thế Quy, thứ đến là mổ ngực thấu đến tận xương sống và chặt tay, nhưng thần sắc của Đỗ Thế Quy vẫn tự nhiên. Đến lúc mổ bụng thì Thế Quy chết.

Nghe tin vua Cao Tông mất, Trần Tự Khánh đem thủy quân đến bến Tế Giang (Mỹ Văn, Hưng Yên) xin với Tô Trung Từ cho cùng dự tang lễ Cao Tông, nhưng Trung Từ không cho vì sợ Tự Khánh đốt phá kinh thành. Tự Khánh phải đem quân về Thuận Lưu.

Đầu năm 1211, Huệ Tông lại sai người đi đón Trần Thị Dung. Lần này thì Trần Tự Khánh đồng ý để em gái về triều, sai hai tỳ tướng Phan Lân, Nguyễn Ngạnh cầm quân hộ tống. Khi quân hộ tống tới Thăng Long, đúng lúc Tô Trung Từ đang đánh nhau to với Đỗ Quảng. Trung Từ hợp binh với hai tướng Phan, Nguyễn phá tan quân của Quảng. Tới tháng sau thì Quảng bị bắt và bị xử chém.

Ham sắc hại thân
Tạm dẹp được các cựu thần nhà Lý nhưng chính nội bộ của Tô Trung Từ cũng không yên ổn. Bộ tướng của ông là Nguyễn Tự muốn giết con rể ông là Nguyễn Ma La và định phản ông. Tướng dưới quyền của Tự là Nguyễn Giai báo cho Trung Từ biết. Ông bèn tước binh quyền của Nguyễn Tự. Tự sợ hãi bỏ trốn sang Quốc Oai và sau này cát cứ tại đây.

Tình hình tạm yên, Tô Trung Từ lại sa vào thanh sắc. Ông say mê công chúa Thiên Cực là vợ của quan nội hầu Vương Thượng và là người từng quan hệ bất chính với gian thần Phạm Du trước đây. Một đêm tháng 6 năm 1211, ông sang Gia Lâm tư thông với công chúa Thiên Cực, bị Vương Thượng bắt quả tang và giết chết. Theo luật pháp nhà Lý khi đó, nếu nam nữ tư thông mà bị bắt quả tang thì người chồng có thể giết tình địch mà không bị tội.

Sau khi ông chết, kinh thành hỗn loạn. Con rể ông là Nguyễn Ma La thấy cha vợ bị giết, thế cô, bèn mưu dựa vào họ Trần. Ma La sang nói với Trần Thừa, xin tiến binh dẹp yên ấp Khoái. Nguyễn Ma La cùng với vợ là Tô thị (em họ Tự Khánh) lên thuyền sang đạo Thuận Lưu để gặp bộ tướng của Tô Trung Từ là Nguyễn Trinh thì bị Nguyễn Trinh giết rồi cướp lấy Tô thị đem về. Tô thị sai người tố cáo với Trần Thừa. Trần Thừa bèn sai Tô thị dụ được Trinh và giết chết. Lực lượng của Tô Trung Từ tan rã hoàn toàn.

Trần Tự Khánh nhân lúc Ma La kéo đi, kinh thành bỏ trống, lập tức mang quân về kinh sư và an táng Tô Trung Từ ở làng Hoạch. Từ đó, chiến sự giữa các sứ quân ngày càng ác liệt và cuối cùng đánh dấu bằng sự thắng thế của Trần Tự Khánh cùng sự khống chế triều đình nhà Lý của anh em họ Trần.

Bình luận
Tô Trung Từ khá giống với Đổng Trác trong lịch sử Trung Quốc. Nhân lúc loạn lạc để nắm binh quyền, trở thành quyền thần nhà Lý. Một loạt tướng lĩnh, quan lại nhà Lý mưu chống lại ông đều bị đánh bại, tựa như 18 đạo quân chư hầu đánh Đổng Trác không thành. Tuy nhiên, sau đó ông lại vì một người đàn bà mà mất mạng, như Đổng Trác chết bởi mỹ nhân Điêu Thuyền. Có ý kiến cho rằng chính các quan lại nhà Lý, trong đó có cả phò mã Vương Thượng - chồng công chúa Thiên Cực - là những người chủ mưu cho biến cố ở Gia Lâm để diệt Trung Từ.

Trước Trung Từ, gian thần Phạm Du cũng chính vì tư thông với công chúa Thiên Cực mà hỏng việc, mất mạng. Trung Từ không rút được ra bài học của kẻ đi trước, lại dẫm theo vết xe đổ đó. Tô Trung Từ cũng chết vì ham sắc nhưng cái chết của ông ô danh, đáng hổ thẹn hơn cái chết của Đổng Trác. Cái chết đó càng cho thấy ông không đủ khả năng ngồi ở vị trí của đại thần đầu triều, "gian hùng thời loạn" mượn tiếng thiên tử để sai khiến chư hầu. Sau này người cháu Trần Tự Khánh đã tự mình thay thế vai trò của ông để xác lập cơ nghiệp của họ Trần.

Trong văn hoá đại chúng

Tham khảo
Đại Việt sử lược, Nguyễn Gia Tường dịch, NXB Thành phố Hồ Chí Minh, 1993
Đại Việt Sử ký Toàn thư

Xem thêm
Nhà Lý
Sự suy vong của nhà Lý
Lý Cao Tông
Lý Huệ Tông
Trần Tự Khánh

Ghi chú

Võ tướng nhà Lý
Mất năm 1211
Người Nam Định
Người Thái Bình
Người họ Tô tại Việt Nam


title: Greenwich

text:
Greenwich (, ,  hoặc ) là một quận nằm ở phía nam Luân Đôn, Anh, cách khu vực trung tâm Charing Cross 5,5 dặm (8.9 km). Quận được lấy từ Khu Greenwich của Luân Đôn.

Greenwich thường được mô tả như là một phần Đông nam Luân Đôn, đôi khi như một phần Đông Luân Đôn. Nó cũng là một trong năm quận của khu vực London Docklands, kết nối với các khu vực bến tàu lịch sử của Luân Đôn dọc theo bờ sông, và ngày nay là Canary Wharf với các tòa nhà khác bởi tuyến đường sắt Đông Luân Đôn.

Greenwich nổi tiếng nhất về lịch sử hàng hải và tên gọi "kinh tuyến Greenwich" (kinh tuyến gốc) và "giờ trung bình Greenwich" (GMT). Kinh tuyến gốc đi ngang qua Đài thiên văn Hoàng gia tại đây. Đây là nơi toạ lạc lâu đài hoàng gia, lâu đài Placentia từ thế kỷ 15, là nơi ra đời của nhiều vị vua trong triều đại Tudor, bao gồm Henry VIII và Elizabeth I. Lâu đài rơi vào tình trạng đổ nát trong Nội chiến Anh và được xây dựng lại thành Bệnh viện Greenwich. Sau đó trở thành Cao đẳng Hải quân Hoàng gia vào năm 1873, và tiếp tục là nơi đào tạo quân sự cho đến năm 1998 khi thuộc quản lý của Greenwich Foundation. Những căn phòng lịch sử trong lâu đài mở cửa cho công chúng tham quan, các công trình khác được Đại học Greenwich và Cao đẳng âm nhạc Trinity sử dụng.

Greenwich là một phần của hạt Kent cho tới khi Hạt London thành lập vào năm 1889.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu vực của Luân Đôn
Cảng Luân Đôn


title: Melanotus garretai

text:
Melanotus garretai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Sa thạch

text:
Sa thạch hay cát kết là đá trầm tích vụn cơ học với thành phần gồm các hạt cát chủ yếu là felspat và thạch anh được gắn kết bởi xi măng silic, calci, oxit sắt... Tuỳ theo từng loại xi măng mà sa thạch có màu sáng, xám, lục đỏ. sa thạch là loại đá nằm giữa đá vôi và đá bùn.Do sa thạch thông thường tạo ra các vách đá dễ nhận thấy và các hình khối tự nhiên bằng đá khác nên màu sắc của đá cát có thể coi giống hệt như là màu sắc của khu vực đó. Vì các phân tử của sa thạch có sắc tố phụ bị biến dạng theo màu sắc của khu vực. Ví dụ, phần lớn khu vực miền tây Bắc Mỹ được biết đến là có màu đỏ do đá cát màu đỏ ở đây.

Sa thạch thông thường tương đối mềm và dễ gia công, vì thế chúng là loại vật liệu xây dựng và vật liệu lát đường phổ biến. Do độ cứng của các hạt riêng rẽ và tính đồng nhất của kích thước hạt, cũng như bản chất dễ vụn của đá cát nên nó là khoáng chất được ưa chuộng để sản xuất đá mài (làm sắc lưỡi dao và các dụng cụ khác).

Các hình khối tự nhiên bằng đá mà chủ yếu chứa sa thạch thông thường cho nước thấm qua và là đủ xốp để lưu trữ một lượng lớn nước, điều này làm cho chúng trở thành lớp ngậm nước quan trọng. Các lớp ngậm nước hạt mịn, chẳng hạn như đá cát, là thích hợp để lọc bỏ các chất gây ô nhiễm từ bề mặt hơn nhiều so với các loại đá có các vết nứt và các kẽ hở như đá vôi hay các loại đá khác bị nứt nẻ do các hoạt động địa chấn.

Nguồn gốc

Sa thạch là đá trầm tích mảnh vụn khác với các loại đá hữu cơ, như đá phấn hay than. Chúng được tạo thành từ các hạt bị gắn kết mà các hạt này lại có thể là các mảnh vỡ của đá đã tồn tại trước đó hoặc là đơn tinh thể của các khoáng vật. Các chất kết dính hay còn gọi là xi măng gắn kết có tác dụng gắn các hạt này với nhau chủ yếu là calcit, các khoáng vật sét và các khoáng vật silica. Kích thước các hạt cát trong đá cát nằm trong khoảng 0,1 mm tới 2 mm. Các loại đá với kích thước hạt nhỏ hơn, bao gồm bột kết và sét kết. Các loại đá có kích thước hạt lớn hơn, bao gồm đá dăm kết và sỏi kết và được gọi chung là cuội kết.

Sa thạch được hình thành qua hai giai đoạn. Đầu tiên là quá trình lắng đọng các hạt cát thành các lớp trầm tích. Các trầm tích cát này có thể được　lắng đọng trong các môi trường như sông, hồ, biển hay không khí. Sau khi lắng đọng, các hạt cát bị nén ép bởi các lớp đất nằm bên trên và được liên kết với nhau bởi các vật liệu khác (xi măng) lắng đọng cùng lúc với chúng. Các loại xi măng phổ biến nhất là silica và cacbonat calci vì chúng được tạo ra từ sự hòa tan hoặc thay thế của cát khi chúng bị chôn vùi. Sa thạch nằm ở trong vỏ Trái Đất khoảng giữa lớp Đá Bùn & Đá Vôi.

Môi trường trầm tích sẽ quyết định các đặc trưng của đá cát được tạo ra như kích thước hạt, độ chọn lọc, thành phần ở mức độ vi mô (kiến trúc) và cấu tạo của đá ở mức độ vĩ mô như tính phân lớp... Các môi trường chủ yếu của quá trình trầm tích là môi trường lục địa (lục nguyên) và môi trường biển, được chia ra thành các nhóm chủ yếu sau:

 Môi trường lục địa
 Sông (đê tự nhiên, doi cát)
 Nón phóng vật
 Băng tích (các trầm tích lắng đọng do băng tan chảy)
 Hồ
 Sa mạc (cồn cát)
 Môi trường biển
 Cát bờ biển
 Châu thổ
 Turbidit
 Bãi triều
 Đê cát ngầm

Các loại sa thạch

Sa thạch được phân thành một số nhóm chính dựa trên thành phần khoáng vật và cấu trúc như sau:
 Sa thạch Acco, có hàm lượng felspat lớn hơn >25%. Độ mài tròn và chọn lọc kém so với sa thạch thạch anh. Các loại đá sa thạch giàu fenspat thường có nguồn gốc từ sự phong hóa cơ học hoặc phong hóa hóa học các đá granit và đá biến chất.
 Sa thạch thạch anh, có hàm lượng thạch anh trên >90%, có độ mài tròn và chọn lọc tốt. Cát chỉ toàn thạch anh thường được hình thành trong môi trường xa nguồn cung cấp thạch anh, do thạch anh là một khoáng vật bền nhất. Đôi khi sa thạch thuộc loại này được gọi là sa thạch "dạng quartzit", ví dụ Quartzit Tuscarora của các khu vực thuộc dãy núi An pơ.
 Sa thạch lithic được hình thành từ các mảnh vụn của các đá hạt mịn như đá phiến sét, đá núi lửa và đá biến chất hạt mịn.
 Đá xám greywacke, là gồm các mảnh vụn đá, thạch anh và fenspat góc cạnh. Các hạt này thường được bao bọc bên ngoài bởi cấu trúc hạt mịn giống sét phong hóa từ đá phiến sét và một số đá núi lửa
 Sa thạch Aeolian là loại đá thường được hình thành từ trầm tích gió trong môi trường sa mạc.
 Đá dholpur màu be, rajpura màu hồng, marson màu đồng và khatu màu gỗ tếch là một số loại đá cát.

Xem thêm

 Sa thạch đỏ cổ
 Đá bagat
 Địa chất học
 Danh sách khoáng vật
 Danh sách các loại đá
 Bồn trũng trầm tích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thạch luận
Đá trầm tích
Cát
Đá xây dựng


title: Pontigny

text:
Pontigny là một xã trong tỉnh Yonne, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 748 người (thời điểm 1999). Xã nổi tiếng vì có tu viện Pontigny và trụ sở của Mission de France.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Yonne


title: Andrena glandaria

text:
Andrena glandaria là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1975


title: Micragrotis strigibasis

text:
Micragrotis strigibasis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Phi, bao gồm Nam Phi.

Liên kết ngoài
 Checklist of Lepidoptera of South Africa

Chú thích

Micragrotis
Động vật Lesotho


title: Carinerland

text:
Carinerland là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Bad Doberan), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 37,85 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1219 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Bulbophyllum wadsworthii

text:
Bulbophyllum wadsworthii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tham khảo
 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

W


title: Andrena bulgariensis

text:
Andrena bulgariensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1965


title: Manzonia vigoensis

text:
Manzonia vigoensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: Ancylolomia tentaculella

text:
Ancylolomia tentaculella là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Loài này có ở Nam và Trung Âu, Anatolia và Trung Đông.

Sải cánh dài 30–34 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loại cỏ lớn.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ancylolomia tentaculella at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1796
Ancylolomia


title: Clathrodrillia chaaci

text:
Clathrodrillia chaaci là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clathrodrillia


title: Cupra Marittima

text:
Cupra Marittima là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùngMarche, cách khoảng 70 km về phía đông nam của Ancona và khoảng30 km northeast of Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005, đô thị này có dân số là 5.166 người và diện tích là 17,2 km².

Cupra Marittima giáp các đô thị: Grottammare, Massignano, Ripatransone.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cupra-marittima.ap.it/

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Coswig (Anhalt)

text:
Coswig là một đô thị thuộc huyện Wittenberg, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Thành phố kết nghĩa
  Stadtallendorf, Hesse, từ năm 1993

Tham khảo

Liên kết ngoài
 coswiganhalt.de - Coswig (Anhalt)
 nakcoswig.de - New Apostolic Church Coswig


title: Asterisk (PBX)

text:
Xem các nghĩa khác tại Asterisk (định hướng).

Asterisk là một phần mềm tự do nguồn mở, ban đầu do Mark Spencer viết, với mục đích tạo nên một hệ thống tổng đài cá nhân (PBX - private branch exchange) kết nối đến hầu hết các mạng có sẵn như IP, PSTN, và sử dụng các chuẩn SIP, MGCP, H323. Asterisk còn có giao thức riêng là IAX (Inter-Asterisk eXchange).

Như các PBX khác, Asterisk cho phép các máy điện thoại gắn kết với nhau qua phần mềm này thực hiện các cuộc gọi với nhau, và cho phép kết nối với các dịch vụ điện thoại khác, trong đó có mạng điện thoại chuyển mạch công cộng (PSTN).

Asterisk đem đến cho người sử dụng các tính năng và ứng dụng của hệ thống tổng đài PBX và cung cấp nhiều tính năng mà tổng đài PBX không có, như sự kết hợp giữa chuyển mạch VOIP và chuyển mạch TDM, đó là khả năng mở rộng đáp ứng nhu cầu cho từng ứng dụng…

Asterisk là hệ thống chuyển mạch mềm, là phần mềm nguồn mở được viết bằng ngôn ngữ C chạy trên hệ điều hành Linux thực hiện tất cả các tính năng của tổng đài PBX và hơn thế. Asterisk ra đời vào năm 1999 bởi Mark Spencer, anh viết phần mềm này ban đầu không ngoài mục đích hỗ trợ cho công ty của mình trong việc liên lạc đàm thoại hỗ trợ cộng đồng người sử dụng và phát triển Linux.

Asterisk thoạt đầu được phát triển trên GNU/Linux nền x86 (Intel), nhưng giờ đây nó cũng có thể biên dịch và chạy trên OpenBSD, FreeBSD và Mac OS X và Microsoft Window.

Asterisk có thể được sử dụng cho nhiều thứ và có các đặc trưng bao gồm:
Private Branch Exchange (PBX)
Voicemail Services with Directory
Conferencing Server
Packet Voice Server
Encryption of Telephone or Fax Calls
Heterogeneous Voice over IP gateway (H.323, SIP, MGCP, IAX)
Custom Interactive Voice Response (IVR) system
Soft switch
Number Translation
Calling Card Server
Predictive Dialer
Call Queueing with Remote Agents
Gateway and Aggregation for Legacy PBX systems
Remote Office or User Telephone Services
PBX long distance Gateway
Telemarketing Block
Standalone Voicemail System

Không gói gọn thông tin liên lạc trong công ty mà các ứng dụng giao tiếp với mạng PSTN hoặc mạng VOIP (như voice777) cho phép gọi ra bất cứ số điện thoại nào có trên mạng PSTN.

Ngoài ra việc tích hợp vào các ứng dụng như CRM và hệ thống Outlook làm cho khả năng ứng dụng của Asterisk linh hoạt hơn đáp ứng nhu cầu cần thiết cho người sử dụng điện thoại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Asterisk home page
 Asterisk Documentation Project (download the O'Reilly book for free)
 Forbes article about Mark Spencer and Asterisk
 #asterisk on freenode
 Interview with Mark Spencer on Leo Laporte's TWIT.TV FLOSS Weekly podcast
 Selector Free MeetMe GUI
 AppKonference High-performance Asterisk conferencing module, is a fork of ("MeetMe" alternative)

Phần mềm VoIP tự do
Tổng đài điện thoại
Phần mềm năm 1999


title: Pavetta brachycalyx

text:
Pavetta brachycalyx là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek. M. 2004. Pavetta brachycalyx. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cameroon
B


title: Óleo

text:
Óleo là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Địa lý
Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º56'29" độ vĩ nam và kinh độ 49º20'31" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 682 m. Dân số năm 2004 ước tính là 3.093 người.
Đô thị này có diện tích 197,9 km².

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 2.994
 Dân số thành thị: 1.773
 Dân số nông thôn: 1.221
 Nam giới: 1.533
 Nữ giới: 1.461
Mật độ dân số (người/km²): 15,13

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 17,56

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,34

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,45

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 91,01%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,761
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,665
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,756
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,862
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Rio Pardo

Các xa lộ
nhỏ|260px|Rodovia SP-280 qua thành phố
 SP-245
 SP-280

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Óleo trên WikiMapia

Tham khảo

Oleo


title: Tsitana wallacei

text:
Tsitana wallacei là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở Africa, bao gồm the Mwinilunga area of tây bắc Zambia and the Katavi National Park in miền tây Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

Tsitana


title: Dương Như Ngọc

text:
Xem nghĩa khác tại bài Dương hậu

Dương Quốc mẫu (chữ Hán: 楊國母), tên thật là Dương Thị Vy hoặc Dương Thị Như Ngọc, là một người vợ của Tiền Ngô vương Ngô Quyền, và là Vương hậu nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Lịch sử không ghi nhận nhiều về hành trạng của bà. Bà là con gái của Dương Đình Nghệ, được gả cho Ngô Quyền trước khi Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn giết hại và là mẹ của Ngô Xương Văn, không có chứng minh nào bà là mẹ của Ngô Xương Ngập. Bà không có tên rõ ràng trong chính sử. Theo nhà sử học Lê Văn Lan, tên gọi Dương Như Ngọc được đặt theo dân gian mang màu sắc Đạo giáo, như trường hợp một bà Dương hậu khác cũng được đặt tên văn nghệ, là Dương Vân Nga.

Bà trở thành Vương hậu của nhà Ngô năm 939, là vị vương hậu đầu tiên được chép vào sử sách trong lịch sử Việt Nam, vì trước Ngô Quyền, đã có nhiều vua Việt Nam xưng hiệu nhưng không thấy sử sách chép vợ của các vua này (An Dương Vương, Lý Nam Đế, Triệu Việt Vương, Hậu Lý Nam Đế, Mai Hắc Đế).

Những suy đoán về tuổi tác của Ngô Quyền, Ngô Xương Ngập và con cả Xương Ngập là Ngô Xương Tỷ (tức Khuông Việt đại sư) cho thấy bà không phải là người sinh ra Ngô Xương Ngập còn vì Xương Ngập ra đời khoảng năm 915 khi Ngô Quyền chưa gặp bà và hơn Xương Văn khá nhiều tuổi.

Theo một số giai thoại, Ngô Quyền còn một người vợ họ Đỗ, tên thật là Đỗ Thị Sa quê ở Cổ Loa, nhưng bà Đỗ không có con. Do đó có thể cả ba người con sau của Ngô Quyền là Xương Văn, Nam Hưng và Càn Hưng đều là con đẻ của Dương hậu.

Bà sống tới khi Ngô Xương Văn phục hồi ngôi báu từ tay em (hay anh) bà là Dương Tam Kha và cũng trở thành Thái hậu đầu tiên được ghi trong sử sách Việt Nam. Sau đó không rõ bà mất khi nào. Có thể bà mất trước khi Xương Văn tử trận năm 965.

Xem thêm
Dương Đình Nghệ
Nhà Ngô
Ngô Quyền
Dương Tam Kha
Ngô Xương Ngập
Ngô Xương Văn

Tham khảo
 Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
 Báo Khoa học & đời sống (2004), Lịch sử Việt Nam - hỏi và đáp (tập hợp các bài trả lời của GS sử học Lê Văn Lan).
Thiền Uyển Tập Anh - Bản tiếng Việt

Chú thích

Hoàng hậu nhà Ngô
Người Thanh Hóa
Hoàng thái hậu Việt Nam


title: Swan (mô hình)

text:
Swan, hay SWAN (tên đầy đủ Simulating WAve Nearshore - mô phỏng sóng vùng ven bờ) là mô hình toán được phát triển bởi trường Đại học công nghệ Delft. Mô hình nhằm mục đích tính toán sự lan truyền của sóng từ ngoài khơi vào bờ biển.

Tính năng
Swan có khả năng mô phỏng các quá trình sau:
 Truyền sóng, ảnh hưởng của nước nông, khúc xạ
 Tương tác ba sóng, bốn sóng
 Tiêu tán năng lượng gây ra trong sóng bạc đầu, do ma sát đáy, do sóng vỡ
 Sóng dềnh
 Phản xạ
 Nhiễu xạ

Phần mềm
Swan là phần mềm tự do với giấy phép GPL. Mã nguồn của nó (viết bằng ngôn ngữ lập trình Fortran) có thể được tải về từ trang chủ. Swan có thể được chạy song song nhờ MPI hoặc OpenMP.

Phiên bản hiện hành là Swan 40.72.

Tham khảo

Mô hình hóa toán học
Sóng nước
Hải dương học vật lý


title: Wierden

text:
Wierden là một đô thị ở tỉnh Overijssel phía đông Hà Lan. Đô thị Wierden cũng bao gồm các làng và thị trấn sau:
Enter, Hoge Hexel, Ypelo, Notter, Rectum, Zuna.

Kết nghĩa
  Maldegem ở Bỉ
  Ermont ở Pháp
  Lampertheim ở Đức

Tham khảo

Đô thị Overijssel
Thành phố của Hà Lan
Twente


title: Thư viện Anh

text:
Thư viện Anh (British Library, BL) là thư viện quốc gia của Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland. Có trụ sở ở London, Thư viện Anh hiện lưu trữ 150 triệu tài liệu gồm đủ các dạng sách, báo, tạp chí, bản ghi âm, bản đồ, bản vẽ... Bộ sưu tập sách của Thư viện Anh đứng thư hai thế giới, sau Thư viện quốc hội của Mỹ.

Giám đốc hiện nay của thư viện là bà Lynne Brindley.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The British Library homepage
 The British Library Catalogue
 The King's Library  contained within The British Library
 The 'Bibliotheca Universalis' homepage
 The World's Earliest Dated Printed Book
 Virtual books (Turning the Pages), digitised versions of a few important books, with commentary
 The British Library Act, 1972
 The Business & IP Centre homepage
 Blog on entrepreneurship, innovation and business information by Neil Infield, Business & Ip Centre Manager at the British Library

Anh
Công trình văn hóa và giáo dục Luân Đôn
Sơ khai văn hóa


title: Chlidanota

text:
Chlidanota là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Chlidanota thriambis Meyrick, 1906

Tham khảo

tortricidae.com

Chlidanotini


title: Du lịch Trung Quốc

text:
Du lịch Trung Quốc đã phát triển đáng kể trong vài thập kỷ qua kể từ khi bắt đầu thực thi chính sách cải cách và mở cửa. Sự nổi lên của một tầng lớp trung lưu giàu có đồng thời với việc giảm bớt một số hạn chế di chuyển của nhà cầm quyền Trung Quốc là hai nhân tố thúc đẩy sự bùng nổ của ngành du lịch. Trung Quốc đã trở thành một thị trường du lịch hàng đầu thế giới.

Trung Quốc là nước lớn thứ tư trên thế giới đối với du lịch đến. Số lượng khách du lịch quốc tế đã đạt mức 55 triệu trong năm 2007. Doanh thu ngoại hối đạt 41,9 tỷ đô-la Mỹ, xếp thứ năm trên thế giới trong năm 2007. Số lượt khách du lịch nội địa đạt 1,61 tỷ lượt khách, với tổng thu nhập 777,1 tỷ nhân dân tệ.

Theo WTO, đến năm 2020, Trung Quốc sẽ trở thành quốc gia du lịch lớn nhất thế giới về du lịch đến và xếp thứ tư về du lịch ra nước ngoài. Xét về tổng chi tiêu du lịch ra, Trung Quốc hiện đang xếp hạng thứ năm và dự kiến sẽ được phát triển nhanh nhất trên thế giới trong thời kỳ 2006-2015, sẽ đạt vị trí thứ nhì đối với tiêu chí tổng chi tiêu du lịch vào năm 2015.
Doanh thu ngành du lịch Trung Quốc đại 185 tỷ USD trong năm 2009.

Tại Trung Quốc Quý khách có thể thăm quan các điểm đến sau: Tô Châu, Thành Đô, Tây An, Đại Hồng Bào, Thiên Đảo Hồ, Thanh Tú Sơn, Thạch Lâm, Viên Gia Giới, Hương Sơn, Bắc Hải, Trịnh Châu, Thiếu lâm Tự, Đảo Cổ Lãng Tự, Thẩm Quyến, Lạc Sơn, Trương Gia Giới, Nga My Sơn, Vô Tích, Chu Hải, Trùng Khánh, Tam Á, Hạ Môn, Thiên Tân, Phủ Khai Phong, Thủy Liêm Động, Côn Minh, Quế Lâm, Lệ Giang, Đại Lý, Vạn Lý Trường Thành, Mâu Ni Câu, Phúc Kiến, Thổ Lâu, Ninh Ba, Hải Khẩu, Hoành Điếm, Nam Ninh, Quảng Châu, Trung Sơn, Thượng Hải, Khai Phong, Bắc Kinh, Phúc Châu, Vũ Di Sơn, Thành Cổ Phượng Hoàng, Cáp Nhĩ Tân, Lạc Dương, Ô Trấn, Hàng Châu.

Thời điểm lý tưởng để khám phá Trung Quốc
Mùa xuân từ tháng 3 đến tháng 5 là thời điểm lãng mạn để đến Trung Quốc. Thời tiết ấm áp với cây cối, hoa cỏ bừng nở tạo nên cảnh sắc tuyệt đẹp. Bên cạnh đó, bạn có thể tham gia các lễ hội địa phương và trải nghiệm những nghi thức truyền thống độc đáo. Các thành phố đáng ghé thăm vào mùa xuân bao gồm Côn Minh, Hàng Châu, Phượng Hoàng Cố Trấn và nhiều địa điểm khác.

Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 8, bên cạnh khí hậu nóng bức, nếu bạn đến phía Tây, thời tiết sẽ mát mẻ hơn và thiên nhiên xanh tươi. Những địa điểm nên ghé thăm trong mùa hè là Trương Gia Giới với núi sa thạch, Bắc Kinh với cung điện mùa hè, Tây Tạng và Mông Cổ với cao nguyên trải dài.

Mùa thu từ tháng 9 đến tháng 11 là thời điểm đẹp nhất trong năm ở Trung Quốc. Thời tiết mát mẻ, khô ráo, và có lễ hội Trung Thu hoành tráng. Bạn sẽ được ngắm nhìn cảnh sắc lãng mạn với cây cối đỏ rực rỡ khi đến Bắc Kinh, Tứ Xuyên và nhiều địa điểm khác.

Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 2 là thời điểm du lịch thấp điểm tại Trung Quốc với nhiệt độ rất thấp và tuyết phủ đầy. Tuy nhiên, nếu bạn muốn trải nghiệm những hoạt động thú vị như ngắm tuyết hay trượt tuyết.

Kinh nghiệm du lịch Trung Quốc
Hãy chuẩn bị trước tại Việt Nam một số lượng tiền Nhân dân tệ để tiện chi tiêu.

Chọn nhà hàng, quán ăn có nhiều khách hàng và có bảng giá rõ ràng sẽ giúp bạn ăn uống ngon và an toàn hơn.

Chuẩn bị vật dụng cần thiết là đồ dùng vệ sinh cá nhân, quần áo, giày thể thao. Trung Quốc có hệ thống phương tiện giao thông khá phát triển, bạn có thể sử dụng tàu hỏa, tàu cao tốc, xe buýt, taxi,... để di chuyển giữa các thành phố hoặc địa phương.

Tham khảo

Trung Quốc
Công nghiệp Trung Quốc


Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thượng Hiền  là một trường trung học phổ thông công lập có lớp chuyên tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trường được thành lập vào cuối năm 1969, với tên gọi ban đầu là Trường Trung học Tân Bình.

Trường hiện có gần 2000 học sinh học ở ba khối lớp 10, 11 và 12 gồm các học sinh lớp chuyên, lớp chọn, lớp tích hợp (học các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh) và các lớp thường. Hiện nay, tất cả học sinh của trường đều được học tăng cường tiếng Anh.

Nhà trường tổ chức hoạt động phong trào sôi nổi cùng với chất lượng đào tạo hàng đầu thành phố, tỉ lệ học sinh giỏi cấp quốc gia, cấp thành phố và tỉ lệ đậu đại học rất cao. Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền cũng là trường THPT có điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 công lập đứng đầu thành phố trong suốt hơn 20 năm liên tục.

Ngoài cổng chính, trường có cổng tại địa chỉ 649 Hoàng Văn Thụ, phường 4, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử

Trước 1975

Tháng 11 năm 1969, trường Trung học Tân Bình (tên trước đây của trường)  khai giảng niên khóa đầu tiên tại một ngôi trường đi thuê để học tạm là Trường tư thục Nhân Văn (nay là trường tiểu học Bành Văn Trân). Lúc ấy, trường Tân Bình mới thu nhận mười lớp học ở bậc Trung học đệ nhất cấp (cấp hai). Giáo viên khoảng hơn mười người.

Năm thứ hai, niên khóa 1970-1971, trường mới được xây xong. Thầy trò trường Tân Bình dời về ngôi trường mới chính là vị trí của trường THPT Nguyễn Thượng Hiền ngày nay, tọa lạc tại số 544 đường Lê Văn Duyệt, quận Tân Bình (nay là 544 đường Cách mạng Tháng 8). Trường gồm một dãy lầu hai tầng, 12 phòng. Tám phòng ở hai tầng trên dùng làm phòng học, bốn phòng dãy trệt làm khu hành chính.

Năm thứ ba, cơ sở trường xây dựng bổ sung thêm dãy lầu bên phải, hai tầng, 12 phòng. Lúc này, cả 24 phòng đều được sử dụng làm phòng học và ngày nay thường được gọi là khu A hay khu Cách mạng Tháng Tám.

Khoảng năm 1973, khi quân đội viễn chinh Ðại Hàn rút về nước, các khoảng đất trước đây do quân Hàn Quốc chiếm đóng làm doanh trại, nay được giao cho trường Tân Bình sử dụng. Từ đó, diện tích của trường mở rộng hơn. Ngày nay đó là khu vực thể thao và dãy lớp khu B của trường. Trường mở thêm các lớp đệ nhị cấp (cấp ba).

Niên khóa 1973-1974, trường đổi tên mới là Trường Trung học Nguyễn Thượng Hiền.

Từ 1975 đến nay
Năm 1985, Nhà nước quyết định đổi tên trường thành Trường Cấp ba Nguyễn Văn Trỗi.
Sau đó vào năm 1987 đến nay, nhà trường lại được đổi tên thành Trường Trung học Phổ thông Nguyễn Thượng Hiền, vinh danh nhà nho học giỏi, hiếu nghĩa và yêu nước Nguyễn Thượng Hiền.

Từ năm 1984, trường đã ổn định và bắt đầu nhận bằng khen trường xuất sắc của ngành giáo dục thành phố, luôn đạt danh hiệu trường tiên tiến, lá cờ đầu của ngành, lá cờ đầu toàn quốc, các Huân chương Lao động hạng nhất, nhì, ba... Trường có tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông thuộc loại cao nhất, điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 cao nhất thành phố trong suốt hơn 20 năm liên tục, tỉ lệ đỗ đại học cao, các giải cao trong các cuộc thi các thành phố, quốc gia và quốc tế. Ngoài ra trường cũng đạt nhiều thành tích xuất sắc trong các hoạt động về văn thể khác.

Năm 1997, trường xây dựng khu thí nghiệm và hành chính đối diện nằm với tòa nhà thư viện và hội trường ngày nay bằng kinh phí tự túc. Một số phòng hiện đã thay đổi chức năng. Thư viện ngoại văn của trường cũng thuộc khu này.

Năm 1999, trường được nhà nước đầu tư cho xây dựng, mở rộng, nâng cấp để trở thành một trường hoàn chỉnh, quy mô lớn. Nhà trường đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm thành lập trường vào năm 2000.

Các thành tích nổi bật của nhà trường
Ngày 20 tháng 11 năm 2008, trường đón nhận Huân chương lao động hạng Nhất do Nhà nước trao tặng. Cùng năm đó, nhà trường tiến hành nâng cấp phòng học vi tính, khu bán trú, xây dựng nhà thi đấu thể thao, xây mới hồ bơi và phòng tập thể hình với tổng kinh phí 33 tỷ đồng và khánh thành các hạng mục này tại lễ kỷ niệm 40 năm thành lập trường vào ngày 24 tháng 4 năm 2010.

Năm 2012, trường là cơ sở giáo dục đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh được công nhận đạt tiêu chuẩn 'Chất lượng giáo dục cấp độ ba' - cấp độ cao nhất trong các cấp độ kết quả kiểm định chất lượng giáo dục của cơ sở giáo dục phổ thông.

Năm học 2012-2013, nhà trường được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba, là một trong số ít trường THPT tại thành phố được nhận vinh dự này.

Trong các buổi lễ khai giảng, bế giảng và kỷ niệm Ngày nhà giáo Việt Nam, trường luôn được sự quan tâm của lãnh đạo thành phố. Trong buổi lễ khai giảng năm học 2012 - 2013, trường vinh hạnh được đón tiếp đồng chí Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Thành Ủy thành phố và ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo. Tại buổi lễ, Bí thư Thành Ủy Lê Thanh Hải tin tưởng và mong muốn học sinh trường Trung học phổ thông Nguyễn Thượng Hiền luôn luôn học tập và làm theo lời Bác Hồ dạy, say mê học tập, rèn luyện đạo đức và lối sống để báo hiếu gia đình, trở thành người công dân ưu tú của Thành phố Hồ Chí Minh, của đất nước Việt Nam.

Cơ sở vật chất

Tính đến năm học 2020-2021, cả trường có tất cả là 52 lớp, trong đó có 15 lớp chuyên, 8 lớp tích hợp và 33 lớp thường.

Phòng học
Trường có 60 phòng học dành cho cả ba khối lớp, hiện tại chỉ có 50 phòng đang sử dụng, các phòng còn lại dùng làm phòng học ngoại khóa, một số không sử dụng. Trước đây, trung bình mỗi lớp có 45 đến 50 học sinh. Tuy nhiên, từ năm học 2010-2011, trường giảm bớt chỉ tiêu nhằm giảm sĩ số của mỗi lớp xuống còn 40 đến 45 học sinh mỗi lớp thường và khoảng 30 đến 40 học sinh mỗi lớp chuyên và tích hợp.
Từ năm học 2012 - 2013, trong mỗi phòng học đều được trang bị một bộ máy vi tính và một tivi LCD khổ lớn kết nối với máy tính để thực hiện việc trình chiếu trong giảng dạy.

Khu vi tính

Khu vi tính bao gồm 4 phòng vi tính riêng biệt để các học sinh thực hành môn tin học. Thế nhưng chỉ có 3 phòng được sử dụng, phòng còn lại nằm bên phải cửa vào khu vi tính có diện tích nhỏ, không còn đáp ứng được sĩ số các lớp nên không được sử dụng.

Phòng thí nghiệm, thực hành
Trường có 3 phòng thí nghiệm, thực hành dành cho môn Vật lý, Hóa học và Sinh học ở tầng 3 và 4 của khu B với nhiều thiết bị chuyên dụng.

Thư viện
Thư viện chính của trường nằm đằng sau phòng giáo viên, bao gồm rất nhiều đầu sách thuộc nhiều thể loại khác nhau đáp ứng nhu cầu tra cứu, tìm hiểu của học sinh. Học sinh được yêu cầu làm thẻ thư viện để mượn sách.
Thư viện ngoại văn của trường nằm trên tầng một của khu hành chính, bên cạnh phòng nghe nhìn số 1.

Khu vực thể thao

Khu vực thể thao được nhà trường cho thuê, mở các lớp học dành cho mọi người chứ không chỉ riêng cho học sinh trong trường.

Nhà thể thao đa năng

Nhà thi đấu của trường có diện tích 800 m², có mái che toàn bộ và khán đài lớn hai bên, dùng chủ yếu cho các môn bóng rổ và cầu lông. Nhà thi đấu còn được sử dụng cho để dạy học môn thể dục và giáo dục quốc phòng - an ninh, bên cạnh chức năng thi đấu thể thao. Bên trong nhà thi đấu còn các phòng dùng riêng cho bộ môn khiêu vũ, võ thuật, và các kho chứa đồ.

Nhà thi đấu có một tầng hầm được sử dụng làm bãi giữ xe đạp và xe đạp điện cho học sinh.

Phòng tập thể hình và hồ bơi

Phòng tập thể hình nằm ở tầng trệt, thường được sử dụng cho môn ngoại khóa là thể hình và được trường cho thuê.
Nằm ở tầng trên của phòng tập thể hình là hồ bơi. Cầu thang lên hồ bơi được lắp đặt ở bên ngoài phòng tập thể hình.

Sân bóng đá

Năm học 2010 - 2011, nhà trường nâng cấp sân bóng đá bằng việc lát mới loại cỏ nhân tạo, lắp đặt dàn đèn và lưới bảo vệ xung quanh sân. Sân có diện tích 1125 m².

Khác
Trường còn có một phòng y tế bên cạnh phòng giáo viên, 4 phòng bộ môn được chia theo khối và 3 hội trường. Ngoài ra còn có một dãy phòng bán trú nằm phía sau nhà thi đấu.

Các đời Hiệu trưởng - Hiệu phó

Hoạt động ngoại khóa
Trường có mở nhiều lớp ngoại khóa cho học sinh trong năm học. Những hoạt động ngoại khóa này là bắt buộc và học sinh được lựa chọn những môn học yêu thích để đăng ký, bao gồm:

Bóng chuyền
Bóng đá
Bóng rổ
Câu lạc bộ Hoá học
Bơi lội

Nữ công
Hội họa
Organ
Thanh nhạc
Ghita
Kịch

Cheerleading
Nhảy hiện đại
Múa bụng
Taekwondo
Karate
Nhiếp ảnh
Múa

Bóng bàn
Thể hình
Câu lạc bộ Tiếng Anh
Câu lạc bộ Tin học
Câu lạc bộ Vật lý
Câu lạc bộ Sinh học

Đây cũng là một trong những ngôi trường hiếm hoi nổi tiếng trên cả phương diện học tập lẫn phong trào thể thao, nghệ thuật. Trường luôn tiên phong, đạt nhiều thành tích lớn nhỏ trên toàn thành phố và cả nước, nổi tiếng trong số đó có Đội tuyển Bóng rổ nữ, Đội tuyển Bơi, Đội tuyển Cheerleading (LCT),..
</div>

Tham khảo

Liên kết ngoài

Facebook Ban chấp hành đoàn trường Trung học phổ thông Nguyễn Thượng Hiền
Facebook Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thượng Hiền

Nguyễn Thượng Hiền
Trường có lớp chuyên
Tân Bình


title: Bagnolo Cremasco

text:
Bagnolo Cremasco là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia. Đô thị này có diện tích 10 km2, dân số tại thời điểm cuối năm 2005 là 4554 người. Bagnolo Cremaso có các đơn vị trực thuộc là Gattolino và Moso.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Quận Franklin, Florida

text:
Quận Franklin là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Apalachicola.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 11549 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 2660 km2, trong đó có 1270 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Lãnh thổ Florida 1832
Khu dân cư thành lập năm 1832
Bắc Florida


title: Vĩ độ ngựa

text:
Vĩ độ ngựa hay đới áp cao cận nhiệt đới là các vĩ độ cận nhiệt đới nằm trong khoảng từ vĩ độ 25 tới vĩ độ 35 ở cả hai bán cầu. Khu vực này, nằm dưới một dải áp cao, gọi là dải áp cao cận nhiệt đới, là khu vực nhận được ít mưa và có các luồng gió hay thay đổi xen giữa những khoảng thời gian dài lặng gió. Nó nằm giữa đới gió tây (ở các vĩ độ từ 30 tới 60 của mỗi bán cầu, thổi cơ bản theo hướng từ tây sang đông về phía cực Trái Đất) và đới gió đông (hay gió mậu dịch, thổi cơ bản theo hướng từ đông sang tây tại vùng nhiệt đới gần xích đạo).

Nguyên nhân
Nguyên nhân lặng gió trong khu vực này là do đới hội tụ liên chí tuyến, một dải rộng vài trăm kilômét ở các vĩ độ gần xích đạo, nơi các luồng gió mậu dịch hội tụ. Tại khu vực này, các luồng gió lạnh bốc lên, trở thành khô và thổi ở độ cao khoảng 10–15 km từ xích đạo về hai phía bắc và nam, hướng về vùng cực. Tại các vĩ độ khoảng 30, các luồng gió hướng về vùng cực này hạ thấp xuống bề mặt tới đới áp cao cận nhiệt đới và ấm dần lên. Luồng không khí này là rất khô do hơi ẩm mà nó mang theo đã được giải phóng phía trên xích đạo, gần các khu rừng mưa nhiệt đới. Cụ thể xem Quyển hoàn lưu Hadley.

Tên gọi
Sự hiểu sai phổ biến cho rằng tên gọi này có nguồn gốc từ thực tiễn đáng ngờ trong thế kỷ 17 là việc ném những con ngựa trên tàu thuyền ra khỏi boong tàu khi thời gian lặng gió quá dài nhằm tiết kiệm nước uống. Điều này khá phi lý do thịt ngựa tươi là tương đối tốt hơn so với các khẩu phần ăn trên tàu (thường là các loại thịt ướp muối) và việc ăn thịt bất kỳ loại gia súc nào có trên tàu thay vì ăn các khẩu phần ăn định sẵn có thể thực sự giúp tiết kiệm nước, do nước ngọt là cần thiết để làm cho các loại thịt lợn hay bò ướp muối trở thành dễ ăn hơn.
Thuật ngữ này có lẽ có nguồn gốc từ nghi lễ "ngựa chết", một thực tiễn mà trong đó những người đi biển (các thủy thủ) cho những hình nộm ngựa nhồi rơm diễu hành xung quanh boong tàu trước khi ném chúng xuống biển. Các thủy thủ thường được ứng trước một phần tiền công (tiền công của khoảng 1-2 tháng đầu làm việc) trước mỗi chuyến đi dài và phần lớn trong họ đã tiêu hết số tiền đó, thậm chí là trước cả khi họ đặt chân lên boong tàu nơi họ sẽ phải làm việc. Thành ngữ tiếng Anh "Beating a dead horse" hay "Flogging a dead horse" đều có nghĩa đen là đánh một con ngựa [đã] chết, hàm ý một việc làm phí công vô ích và "ngựa chết" chính là khoảng thời gian mà họ đã nhận trước tiền công, do họ cảm thấy là mình đang làm việc không công. Nghi lễ này là để kỷ niệm sự bắt buộc phải làm việc vì món nợ "ngựa chết". Do tàu thuyền từ vùng bờ biển phương Tây có thể đi tới các vĩ độ thuộc vùng cận nhiệt đới phương Đông vào khoảng thời gian mà công việc "ngựa chết" đã được hoàn thành, do vậy mà khu vực này gắn liền với nghi thức đó

Ảnh hưởng
Các điều kiện khô, ấm ổn định của các vĩ độ ngựa cũng góp phần vào sự tồn tại của các sa mạc cận nhiệt đới/ôn đới, chẳng hạn như sa mạc Sahara ở châu Phi, các sa mạc tây nam Hoa Kỳ và miền bắc México, các phần của Trung Đông ở Bắc bán cầu, cũng như sa mạc Atacama, sa mạc Kalahari và sa mạc Australia ở Nam bán cầu.

Xem thêm
Hoàn lưu khí quyển
Vĩ độ
Đới lặng gió xích đạo
Đới hội tụ liên chí tuyến (ITCZ)
Dải áp cao cận nhiệt đới

Chú thích

Tham khảo
 Bách khoa Toàn thư điện tử Columbia, ấn bản lần thứ 6, nhà in Đại học Columbia, 2003.

Vĩ độ
Vĩ tuyến


title: Miltonia spectabilis

text:
Miltonia spectabilis là một loài lan ở cực đông Brasil và có thể có ở Venezuela. Đây là loài điển hình của chi Miltonia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

spectabilis


title: Hannelly Quintero

text:
Hannelly Quintero, tên đầy đủ là Hannelly Zulami Quintero Ledezma , (sinh ngày 22 tháng 11 năm 1985) là một người mẫu và hoa hậu của Venezuela. Cô đại diện cho Venezuela tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2008 diễn ra tại Nam Phi.

Tại cuộc thi Hoa hậu Venezuela 2007, cô giành vị trí thứ nhì với danh hiệu Hoa hậu Thế giới Venezuela, xếp sau Dayana Mendoza, người đã trở thành Hoa hậu Hoàn vũ 2008. Khi đăng quang, một khán giả quá khích đã nhảy lên sân khấu cướp vương miện của cô.

Tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2008 diễn ra tại Nam Phi, cô đã lọt vào Top 15 thí sinh đẹp nhất.

Sau đó, cô tiếp tục đại diện Venezuela tại Hoa hậu Liên lục địa 2009 và xuất sắc đoạt ngôi vị cao nhất.

Tham khảo

Hoa hậu Venezuela
Thí sinh Hoa hậu Thế giới 2008
Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống


title: Lepidochrysops lotana

text:
The Lotana Blue (Lepidochrysops lotana) là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi, ở đó nó is only known from two localities in the Limpopo Province, miền tây slope of the Ysterberg and from Moria to Serala Forest in the Wolkberg area.

Sải cánh dài 42–44 mm đối với con đực and 42–46 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến đầu tháng 11. Có một lứa một năm.

Ấu trùng có thể ăn Becium grandiflorum.

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Lepidochrysops lotana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Lepidochrysops
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Bulbophyllum fasciculiferum

text:
Bulbophyllum fasciculiferum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

fasciculiferum]]

F


title: Dorsanum miran

text:
Dorsanum miran, tên tiếng Anh: Moroccan bullia, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc khoảng 20 mm và 30 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở Đại Tây Dương dọc theo Maroc, Senegal và Angola.

Chú thích

Tham khảo
 Allmon W.D., 1990 [12 tháng 12]. Review of the Bullia group (Gastropoda: Nassariidae) with comments on its evolution, biogeography, và phylogeny. Bulletins of American Paleontology 99(335): 179 pp., 15 pls

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Bullia miran; truy cập: 4 tháng 2 năm 2011

Động vật được mô tả năm 1789
Dorsanum


title: Osmia nigrifrons

text:
Osmia nigrifrons là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1878


title: Großensee, Wartburg

text:
Großensee là một đô thị trong huyện Wartburg ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 3,27 km².

Tham khảo


title: Weinbourg

text:
Weinbourg là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Chanh

text:
Chanh là một số loài thực vật cho quả nhỏ, thuộc chi Cam chanh (Citrus), khi chín có màu xanh hoặc vàng, thịt quả có vị chua. Quả chanh được sử dụng làm thực phẩm trên khắp thế giới - chủ yếu dùng nước ép của nó, thế nhưng phần cơm (các múi của chanh) và vỏ (zest) cũng được sử dụng, chủ yếu là trong nấu ăn và nướng bánh. Nước ép chanh chứa khoảng 5% (khoảng 0,3 mol / lít) axit citric, điều này giúp chanh có vị chua, và độ pH của chanh từ 2-3. Điều này làm cho nước ép chanh không đắt, có thể sử dụng thay axít cho các thí nghiệm khoa học trong giáo dục. Bởi vì có vị chua, nhiều thức uống và kẹo có mùi vị đã xuất hiện, bao gồm cả nước chanh.

Hình ảnh

Xem thêm
Chanh ta
Chanh vàng
Chanh dây
Nước chanh

Tham khảo

 Citrus aurantifolia Swingle
 Tahiti Lime
 Hort 403 - Lecture32

Liên kết ngoài

Ẩm thực Việt Nam
Chi Cam chanh
Cây trồng


title: Albano Vercellese

text:
Albano Vercellese là một đô thị ở Province of Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 13 km về phia bắc của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 330 người và diện tích là 13,8 km².

Albano Vercellese giáp các đô thị: Collobiano, Greggio, Oldenico, San Nazzaro Sesia, và Villarboit.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Meghnagar

text:
Meghnagar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Jhabua thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Meghnagar có dân số 10.316 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Meghnagar có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Meghnagar, 18% dân số nhỏ hơn 2 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: 22618 Silva Nortica

text:
22618 Silva Nortica là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1294.0918202 ngày (3.54 năm).

Nó được phát hiện ngày 28 tháng 5 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ko Lanta

text:
Ko Lanta (, cũng viết Koh Lanta) là một huyện (amphoe) ở tỉnh Krabi, Thái Lan.

Huyện được thành lập vào tháng 12 năm 1901. Huyện này cách thị xã Krabi 70 km, bao gồm 2 đảo chính Ko Lanta Yai (thường gọi là Ko Lanta) và đảo nhỏ hơn Ko Lanta Noi, cũng như nhiều đảo nhỏ khác. Các đảo này có nhiều bãi biển đẹp, là các địa điểm du lịch biển.
Các huyện giáp ranh: Nuea Khlong về phía tây bắc và Khlong Thom về phía đông bắc và đông. Phần còn lại là biển Andaman bao quanh.

134 km² của huyện này nằm tron Vườn quốc gia Ko Lanta được thành lập vào năm 1990.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 37 làng (muban). Ko Lanta Yai là thị trấn (thesaban tambon)  nằm trên một phần của tambon Ko Lanta Yai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lanta Map

Lanta
Ko Lanta


title: Castel San Vincenzo

text:
Castel San Vincenzo là một đô thị ở tỉnh Isernia trong vùng Molise, có cự ly khoảng 50 km về phía tây của Campobasso và khoảng 15 km về phía tây bắc của Isernia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 567 và diện tích là 22,4 km².

Castel San Vincenzo giáp các đô thị: Cerro al Volturno, Montenero Val Cocchiara, Pizzone, Rocchetta a Volturno, San Biagio Saracinisco.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Isernia


title: Cryptocephalus virens

text:
Cryptocephalus virens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

V
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Rollinia ecuadorensis

text:
Rollinia ecuadorensis là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Muriel, P. & Pitman, N. 2003. Rollinia ecuadorensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

ecuadorensis
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Euthria amorimi

text:
Euthria amorimi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euthria


title: (12712) 1991 EY3

text:
{{DISPLAYTITLE:(12712) 1991 EY3}}

(12712) 1991 EY3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 3 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Euvrilletta texana

text:
Euvrilletta texana là một loài bọ cánh cứng thuộc chi Euvrilletta trong họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Euvrilletta


title: Quận Arlington, Virginia

text:
Quận Arlington là một quận ở tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố cùng tên. Dân số năm 2009 là 209.300 người.
Quận Arlington được bao quanh bởi quận Fairfax ở phía bắc, phía tây và phía nam.
Quận này nằm trực tiếp qua sông Potomac về phía tây nam của Washington, DC. Trước đây một phần của đặc khu Columbia. Nó được gọi là quận Alexandria từ khi tách riêng cho đến ngày 16 tháng 3 năm 1920, khi một đạo luật Đại hội đồng đổi tên thành quận Arlington.

Tham khảo

Quận của Virginia
Quận của Bắc Virginia
Quận của Virginia trên sông Potomac
Vùng đô thị Washington
Lịch sử Đặc khu Columbia


title: Mstislav Leopoldovich Rostropovich

text:
Mstislav Leopoldovich Rostropovich (tiếng Nga: Мстисла́в Леопо́льдович Ростропо́вич) (27 tháng 3 năm 1927 - 27 tháng 4 năm 2007) là một nghệ sĩ đàn cello và nhạc trưởng người Nga.

Tiểu sử
Mstislav Leopoldovich Rostropovich (27 tháng 3 năm 1927 - 27 tháng 4 năm 2007) sinh tại thành phố Baku (Azerbaijan). Mẹ ông là nghệ sĩ piano, còn cha ông chơi cello. Ông chơi piano từ năm lên 4 và bắt đầu làm quen với cello từ năm lên 7 tuổi. Ông kể: "Ngay khi tập đàn cello, tôi đã mê cây đàn này vì nó giống như một giọng nói - giọng của tôi". Khi mới 24 tuổi, ông được New York Times đánh giá là một nghệ sĩ hàng đầu với cách chơi đàn nồng nàn, đầy nhiệt huyết. Năm 1987, ông được nhận Huân chương Tự do của Mỹ và được Anh Quốc phong tước Hiệp sĩ vào sinh nhật lần 60.

Sinh thời, ông đã đi biểu diễn tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam (năm 1996). Ông chỉ huy dàn nhạc giao hưởng Mỹ từ năm 1977 đến 1994. Lần cuối ông xuất hiện là ngày 27 tháng 3 tại điện Kremlin Moskva, trong lễ mừng sinh nhật lần 80 của ông.

Lúc đó, Rostropovich phát biểu: "Tôi thấy mình là người hạnh phúc nhất thế giới. Tôi sẽ hạnh phúc hơn nữa nếu làm các bạn vui trong buổi tối hôm nay"

Ông qua đời ngày 27 tháng 4 do ung thư sau nhiều năm sống tại Paris, Pháp, thọ 80 tuổi, được an táng tại nghĩa trang Novodevichy. Ông yên nghỉ cùng thầy Dmitry Shostakovich và thầy Sergei Prokofiev. Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, cái chết của Rostropovich khiến nền văn hóa Nga đã bị mất đi một cây đại thụ. Có khoảng 10.000 người Nga đã tới tiễn biệt thần tượng của họ. Hoàng hậu Sofia của vương quốc Tây Ban Nha, Đệ nhất phu nhân Pháp Bernadette Chirac, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và nhiều tay cello trẻ tuổi tới dự lễ an táng.

Giải thưởng
 1987: Huân chương tự do của Mỹ
 1987: Tước Hiệp sĩ của Anh Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ‘Người khổng lồ’ của âm nhạc Nga qua đời

Nghệ sĩ cello Nga
Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô
Người đoạt giải Grammy
Nhạc trưởng Nga
Kennedy Center
Hiệp sĩ Hoàng gia Anh
Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga
Người Mỹ gốc Nga
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Chết vì ung thư đại trực tràng
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS


title: Les Loges (Alta Marna)

text:
Les Loges là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 332 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Loges


title: Ventenac

text:
Ventenac  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: San Luca

text:
San Luca là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 100 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 35 km về phía đông của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.186 người và diện tích là 104,2 km².

Đô thị San Luca có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ientile, Ricciolio, Vorea, và Polsi.

The important Italian author Corrado Alvaro was born in San Luca in 1895. His hand-written notes are now kept by a foundation in San Luca.

San Luca giáp các đô thị: Benestare, Bovalino, Careri, Casignana, Cosoleto, Delianuova, Samo, Sant'Agata del Bianco, Santa Cristina d'Aspromonte, Scido.

Biến động dân số

Tham khảo

Paoli, Letizia (2003). Mafia Brotherhoods: Organized Crime, Italian Style, New York: Oxford University Press ISBN 0-19-515724-9 (Review by Klaus Von Lampe) (Review  by Alexandra V. Orlova)

Liên kết ngoài
All In The Famiglia: Cracking omertà in Calabria

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Badménil-aux-Bois

text:
Badménil-aux-Bois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,14 km², dân số năm 1999 là 122 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Badménil-aux-Bois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Badménil-aux-Bois trên trang mạng của Insee

Badmenil-aux-Bois


title: Cầu máng Segovia

text:
Cầu máng ở Segovia là cây cầu dẫn nước dài nhất được xây dựng từ thời La Mã cổ đại và theo phong cách Kiến trúc La Mã cổ đại còn lưu giữ ở Tây Ban Nha (Tây Âu) tại thành phố Segovia. Cầu có chiều dài 728m và chiều cao 28m.
Đây là công trình đã được UNESCO công nhận là di sản kiến trúc thế giới năm 1985.

Cầu được xây dựng từ thời kỳ hoàng kim của đế chế La Mã và trong nhiều thế kỷ dẫn nước từ sông Río Frío và vùng núi Sierra de Fuenfría cách đó 17 km vào thành phố.

Cầu có lẽ do Hoàng đế Domitianus (trị vì từ năm 81-96) cho phép xây dựng và hoàn thành năm 98 vào đời hoàng đế La Mã Traianus. Trong thời kỳ Hồi giáo Moor (1072), máng nước đã bị hư hại một phần; và được sửa chữa trong những năm cuối thế kỷ 15 thời Quân chủ Công giáo bằng cách chèn cẩn thận 36 vòm Gothic. Các cầu máng còn hoạt động cho đến năm 1974.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Old Town of Segovia and its Aqueduct

Di sản thế giới tại Tây Ban Nha
Công trình xây dựng ở Segovia
Kiến trúc La Mã cổ đại
Segovia
Segovia
Cầu dẫn nước


title: Faerberia carbonaria

text:
Faerberia là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae. Là một chi đơn loài, nó chứa loài duy nhất Faerberia carbonaria.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Faerberia at Index Fungorum

Faerberia


title: Harvest Moon: Friends of Mineral Town

text:
là một trò chơi video mô phỏng nông trại trên hệ máy Game Boy Advance do Marvelous Interactive phát triển và xuất bản ở Nhật Bản vào tháng 4 năm 2003, Natsume phát hành ở Bắc Mỹ vào tháng 11 năm 2003 và ở Châu Âu vào tháng 3 năm 2004.

Nhiều nhà phê bình ca ngợi đây là tác phẩm xuất sắc nhất của loạt, kết hợp các yếu tố từ những trò chơi bán chạy nhất cũng như giới thiệu một loạt trò chơi đáng chú ý. Sau đó trò chơi phát hành trên Virtual Console cho Wii U vào tháng 6 năm 2015.

Harvest Moon: Friends of Mineral Town là trò chơi Game Boy Advance đầu tiên của loạt Story of Seasons và là phiên bản làm lại của Harvest Moon: Back to Nature.

Bản làm lại 3D có tên là Story of Seasons: Friends of Mineral Town được Xseed Games phát hành cho Nintendo Switch tại Nhật Bản tháng 10 năm 2019 và trên toàn thế giới tháng 7 năm 2020, với phiên bản Microsoft Windows bổ sung. Bản làm lại dự kiến sẽ được phát hành cho Xbox One tháng 10 năm 2021 và PlayStation 4 tháng 10 và tháng 11 năm 2021.

Cốt chuyện
Nhân vật người chơi không có tên mặc định. Trong phân cảnh mở đầu, người chơi vào vai một cậu bé sống ở thành phố, được cha mẹ đưa về miền quê chơi. Trong chuyến đi, cậu bé bị lạc và thấy mình đang ở trong trang trại của một ông già ở Mineral Town. Ông giúp người chơi liên lạc với cha mẹ, ông đề nghị cậu và gia đình ở lại chơi vài ngày, vì ông không có gia đình riêng. Cha mẹ của cậu đồng ý, và người chơi ở lại trang trại một thời gian. Trong trang trại, cậu đi chơi với một cô gái và sau đó trở thành bạn thân. Sau khi cậu bé rời khỏi Mineral Town, cậu tiếp tục viết thư cho ông lão.

Một ngày nọ, khi đã trưởng thành, những bức thư từ ông lão bỗng nhiên dừng lại. Cậu quay lại Mineral Town, chỉ còn lại một trang trại bị bỏ hoang từ lâu còn ông lão đã qua đời nửa năm trước. Thị trưởng của Mineral Town báo cho cậu biết di nguyện của ông lão là để lại toàn bộ trang trại cho cậu. Cậu quyết định khôi phục lại trang trại và mọi thứ bắt đầu từ đó.

Lối chơi

Người chơi vào vai một nông dân với mục tiêu chính là kiếm lợi nhuận từ trang trại mà anh ta điều hành, bằng cách sản xuất cây trồng và chăn nuôi.

Người chơi có sẵn trong tay một số công cụ đơn giản, và phải tự kiếm tiền sau khi dọn sạch cánh đồng rộng lớn trong trang trại qua việc trồng cây, khai thác quặng mỏ, câu cá, tìm kiếm thức ăn và nấu ăn. Số tiền kiếm được có thể dùng để mua những thứ khác, chẳng hạn như chăn nuôi, và mở rộng trang trại.

Như trong mọi phần của loạt Story of Seasons, bán hàng cũng được tính là một dạng sưu tập các loại cây trồng, hoa, vật phẩm từ động vật và những thứ khác.

Trò chơi có thể kết nối với Harvest Moon: A Wonderful Life trên Nintendo GameCube bằng cách sử dụng cáp liên kết giữa Game Boy Advance và GameCube.

Trồng trọt
Phần lớn thu nhập của người chơi sẽ là từ các loại cây trồng vào mùa Xuân, Hè và Thu. Người chơi sẽ phải mua hạt giống và trồng chúng trong những ô đất đã được xới.

Mỗi túi hạt giống có thể bao phủ một mảnh đất 3 x 3 vuông (tổng cộng là 9 ô đất), lưu ý bạn sẽ không thể thu hoạch cây trồng ở ô giữa. Trước khi có thể gieo hạt, người chơi sẽ phải dọn sạch những đá nhỏ, gỗ vụn và cỏ dại trên mảnh đất bằng những công cụ có thể nâng cấp sau này như búa, liềm, cuốc và bình tưới.

Động vật
Người chơi ban đầu có một con chó con, nó sẽ trưởng thành hoàn toàn sau hai tháng và có thể đuổi chó hoang. Người chơi có thể mua đồ chơi cho nó và huýt sáo để gọi, chó cần được ẵm và nói chuyện hàng ngày để duy trì tình cảm.

Ngay sau khi gặp Barley lần đầu tiên, ông sẽ ghé vào trang trại cùng với một con ngựa non và hỏi liệu người chơi có thể chăm sóc nó giúp không. Nếu người chơi chấp nhận, Barley sẽ trở lại sau một năm, và có thể lấy ngựa lại nếu người chơi không thể hiện đủ tình cảm cho nó bằng cách nói chuyện và chải lông hàng ngày.

Có ba loại vật nuôi cơ bản trong nông trại là bò, gà và cừu, tất cả đều yêu cầu được chăm sóc hàng ngày, có thể là nói chuyện, chải lông, vắt sữa, xem lông. Bò cho sữa (yêu cầu đồ vắt sữa), gà đẻ trứng và cừu cho len (yêu cầu kéo cắt), có thể đem đi bán hoặc chế biến thành sản phẩm khác.

Đào mỏ
Có hai mỏ khác nhau, mỏ Mùa xuân nằm bên cạnh ao của Nữ thần và mỏ Hồ nằm trên một hòn đảo trong cái hồ trên Đồi của Mẹ. Mỏ Hồ chỉ có thể đi vào mùa đông khi nước trong hồ đóng băng. Để xuống tầng tiếp theo, người chơi phải tìm lối ra ẩn dưới mặt đất, trong mỏ có cái loại quặng và đá quý.

Kết bạn và hẹn hò
Khía cạnh xã hội của Friends of Mineral Town là phần quan trọng trong trò chơi. Có rất nhiều dân làng để kết bạn, bằng cách tặng quà hàng ngày cho các dân làng và trò chuyện với họ. Khi đã trở nên thân thiết hơn họ sẽ tiết lộ các công thức nấu ăn và khám phá tiểu sử của họ thông qua những sự kiện thú vị.

Không bắt buộc phải kết hôn Friends of Mineral Town, nhưng có sáu cô nàng độc thân để làm quen và kết hôn cũng như sinh con. Sau khi đã xem hết những sự kiện tim (màu sắc sẽ thay đổi bắt đầu bằng đen, tím, xanh lam, xanh lục, vàng, cam và cuối cùng là đỏ) của một cô gái, người chơi sẽ có thể cầu hôn với cô ấy bằng "Blue feather". Nếu cô ấy chấp nhận thì 7 ngày sau hai người sẽ diễn ra sự kiện đám cưới. Khi người chơi đã ổn định cuộc sống gia đình với một cô gái, sẽ mở khóa những sự kiện kết hôn của những tình địch lúc trước.

Nếu người chơi kết hôn với Elli hoặc Mary, cô ấy sẽ nói muốn tiếp tục đi làm, nếu là những cô gái khác thì người chơi có thể chọn xem cô ấy nên ở nhà hay đi làm. Người vợ nấu vào những dịp đặc biệt như sinh nhật và kỷ niệm ngày cưới. Hầu hết thời gian cô ấy sẽ chỉ đi quanh bàn suốt ngày. Cô ấy cũng sẽ không giúp người chơi làm bất cứ công việc đồng áng nào. Một số lễ hội cũng sẽ thay đổi sau khi người chơi kết hôn.

Tiếp nhận

Friends of Mineral Town trên Game Boy Advance nhận được đánh giá "yêu thích chung" với số điểm 81/100 theo chuyên trang tổng hợp đánh giá Metacritic.

IGN đánh giá trò chơi ở mức 8,9 hoặc "tuyệt vời", nói rằng trò chơi "hấp dẫn một cách không thể tin nỗi" và đồ họa của các chu kỳ ngày đêm được thực hiện rất tốt.

GameRankings cho tổng điểm là 82% từ 31 bài đánh giá.

Tim Latshaw của Nintendo Life cho Friends of Mineral Town 8/10 điểm, khen ngợi hệ thống điều khiển và nói "đây là một lựa chọn tốt cho những người đam mê trồng trọt và yêu thích lối chơi Harvest Moon truyền thống" cũng như "đầy những niềm vui nhưng không bị ngợp với những sự lộn xộn hoặc mánh lới quảng cáo". Ông nhấn mạnh "game là một điểm nhấn tuyệt vời cho bất kỳ ai mới làm quen với loạt".

Tạp chí Gamesradar+ xếp Harvest Moon: Friends of Mineral Town đứng thứ 20 trong danh sách "25 trò chơi GBA hay nhất mọi thời đại".

Harvest Moon: More Friends of Mineral Town
 là phiên bản nữ của Harvest Moon: Friends of Mineral Town, trò chơi phát hành tại Nhật Bản tháng 12 năm 2003 và ở Bắc Mỹ tháng 7 năm 2005.

Những thay đổi
Trong trò chơi này, nhân vật chính là một cô gái, và có thể kết hôn với một trong tám anh chàng độc thân. Ban đầu cô gái sống trong thành phố và vô tình thấy tin quảng cáo về một trang trại tuyệt đẹp trên một tờ báo, phấn khích trước viễn cảnh cuộc sống nông thôn tươi đẹp, cô quyết định mua trang trại. Khi cô đến thăm trang trại thì phát hiện ra mình đã bị lừa, vì trang trại đã bị bỏ hoang từ lâu và cần phải gầy dựng lại từ đầu. Vì đã lỡ nghỉ việc và bán căn hộ, cô quyết tâm làm cho trang trại trở nên thịnh vượng nhất có thể, và bắt đầu trò chơi.

Cách chơi cơ bản hầu như không thay đổi, ngoại trừ một số cải tiến và sửa lỗi trong lối chơi.

Tiếp nhận

IGN đánh giá Harvest Moon: More Friends of Mineral Town 8,5/10 điểm. Lưu ý rằng về cơ bản đây là một bản làm lại của Harvest Moon: Friends of Mineral Town, nhưng "đó vẫn là một trải nghiệm tuyệt vời và rất đáng để chơi".

GameRankings cho tổng điểm 79% từ 14 bài đánh giá.

Story of Seasons: Friends of Mineral Town
Story of Seasons: Friends of Mineral Town là bản làm lại 3D phát hành cho Nintendo Switch ở Nhật Bản ngày 17 tháng 10 năm 2019, ở Châu Âu ngày 10 tháng 7 năm 2020 và ở Bắc Mỹ ngày 14 tháng 7 năm 2020. Một phiên bản Microsoft Windows là cũng được phát hành ngày 14 tháng 7. Bản làm lại dự tính sẽ ra mắt trên Xbox One ngày 27 tháng 10 năm 2021 và PlayStation 4 ngày 25 tháng 11 năm 2021. Cả hai phiên bản sẽ phát hành trên toàn thế giới vào cuối năm 2021.

Những thay đổi

 Người chơi hiện có thể chọn giữa bốn nhân vật chính mới, cả nam và nữ, không giống như trong trò chơi gốc, nơi người chơi thích nhân vật nữ hơn sẽ phải mua riêng phiên bản dành cho nữ của Friends of Mineral Town là More Friends of Mineral Town.
 Bổ sung thêm 12 bộ trang phục mới để người chơi có thể thay đổi thường xuyên tùy thích bằng cách sử dụng chiếc gương bên trong nhà. Ngoài ra, những người chơi đặt hàng trước trò chơi sẽ nhận được một trang phục bò miễn phí và trang phục này, cùng với nhiều trang phục khác, có thể được mua riêng tại Nintendo eShop.
 Tất cả các nhân vật từ trò chơi gốc sẽ trở lại trong bản làm lại và Marvelous đã cập nhật thiết kế nhân vật và chân dung nhân vật. Tuy nhiên, điều thay đổi duy nhất chính là đổi tên của một số nhân vật, vì Marvelous muốn tên tiếng Anh của những nhân vật này gần với tên tiếng Nhật của họ hơn. Thêm hai nhân vật độc thân để hẹn hò mới là Brandon and Jennifer.
 Giới thiệu nhiều loại vật nuôi mới như gà nâu, bò cà phê, bò dâu, bò trái cây, thỏ Angora, lạc đà Alpaca, cũng như bổ sung thêm nhiều loài chó, mèo, chim cánh cụt và capybaras.
 Trong trò chơi gốc, người chơi chỉ có thể lãng mạn với một người khác giới trong làng. Tuy nhiên, trong phiên bản làm lại, người chơi có thể hẹn hò, kết hôn và chứng kiến các sự kiện trái tim của tất cả những dân làng bất kể giới tính của nhân vật người chơi. Điều này cung cấp cho người chơi số lượng sự kiện tim gấp đôi so với bản gốc. Phiên bản phương Tây của Story of Seasons: Friends of Mineral Town là tựa game đầu tiên trong loạt cho phép kết hôn đồng giới. Trong khi đó thuật ngữ được sử dụng trong phiên bản tiếng Nhật vẫn gọi là "hệ thống bạn thân nhất" từng xuất hiện trong Harvest Moon DS Cute (2005).
 Người chơi có thể lưu và tải tiến trình tại bất kỳ thời điểm nào trong trò chơi.
 Thêm các lễ hội mới, cơ chế câu cá, khai thác và nấu ăn đều đã được cập nhật. Trò chơi hiện có hai tùy chọn độ khó với chế độ Đơn giản và chế độ Bình thường.

Tiếp nhận
Story of Seasons: Friends of Mineral Town nhận được đánh giá "yêu thích chung" với số điểm 77/100 theo chuyên trang tổng hợp đánh giá Metacritic.

Mitch Vogel của Nintendo Life đánh giá 7.6/10 điểm và nói Friends of Mineral Town mang đến "một trải nghiệm hoàn toàn hài lòng và đơn giản về thể loại mô phỏng nông trại. Các tương tác nhân vật ấm áp, cơ chế canh tác dễ nắm bắt và một loạt các hoạt động phụ tốt đã chứng minh rằng bản phát hành này trở thành một mục mạnh mẽ và đáng giá trong loạt game dài tập này. Mặc dù không có quá nhiều nội dung mới được thêm vào cho bản làm lại này."

CJ Andriessen của Destructoid đánh giá Friends of Mineral Town với 7/10 điểm, nói trò chơi "có thay đổi nhưng không quá nhiều so với những kế nhiệm và đối thủ của nó."

Daniella Lucas của PC Gamer nói mặc dù Friends of Mineral Town "đã được hiện đại hóa nhiều thứ nhưng không quá nhiều và cảm thấy bị thiếu tính thực tế khi so sánh nó với Stardew Valley", cũng chính là tựa game được truyền cảm hứng sau này.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web FoMT của Natsume, lưu trữ ngày 31 tháng 3 năm 2010.
 (bằng tiếng Nhật)

(bằng tiếng Nhật)

Trò chơi trên Windows
Trò chơi Virtual Console
Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản
Trò chơi Nintendo Switch
Trò chơi Game Boy Advance
Trò chơi điện tử năm 2003
Trò chơi điện tử năm 2019
Trò chơi Story of Seasons
Trò chơi điện tử với các phiên bản thay thế
Trò chơi Virtual Console cho Wii U


title: Hyposmocoma quinquemaculata

text:
Hyposmocoma quinquemaculata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kona, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Leucosyrinx macroberstoni

text:
Leucosyrinx macroberstoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leucosyrinx


title: Pusillina harpula

text:
Pusillina harpula là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pusillina


title: Xuân Lâm, Sông Cầu

text:
Xuân Lâm là một xã thuộc thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Xuân Lâm nằm ở phía tây thị xã Sông Cầu, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Xuân Phú, Xuân Thành và xã Xuân Phương
Phía tây giáp huyện Đồng Xuân
Phía nam giáp xã Xuân Thọ 1
Phía bắc giáp các xã Xuân Bình, Xuân Lộc và tỉnh Bình Định.

Xã có diện tích 130,91 km², dân số năm 2009 là 3.963 người, mật độ dân số đạt 30 người/km².

Hành chính
Xã Xuân Lâm được chia thành 4 thôn: Bình Nông, Bình Tây, Cao Phong, Long Phước.

Lịch sử
Xã Xuân Lâm được thành lập vào ngày 16 tháng 5 năm 2005 trên cơ sở điều chỉnh 13.038 ha diện tích tự nhiên và 4.003 người của thị trấn Sông Cầu.

Ngày 27 tháng 8 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 42/NQ-CP. Theo đó, chuyển huyện Sông Cầu thành thị xã Sông Cầu, đồng thời điều chỉnh 9,08 ha diện tích tự nhiên và 120 người của xã Xuân Lâm để thành lập phường Xuân Thành.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Xuân Lâm còn lại 13.090,84 ha diện tích tự nhiên và 3.963 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Quittengo

text:
Quittengo là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 4 km về phía tây bắc của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 221 người và diện tích là 8,0 km².

Quittengo giáp các đô thị: Campiglia Cervo, Mosso, Sagliano Micca, San Paolo Cervo, Veglio.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Conand, Ain

text:
Conand là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gazetteer Entry

Xã của Ain


title: Diphylax

text:
Diphylax là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Diphylax
Danh sách các chi phong lan


title: 16246 Cantor

text:
16246 Cantor là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.7152179 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1814788 và chu kỳ quỹ đạo là 1991.6050528 ngày (5.45 năm).
Cantor có vận tốc quỹ đạo trung bình là 16.9258793 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 0.41811°.

Nó được phát hiện ngày 27 tháng 4 năm 2000 ở Đài thiên văn Prescott.

Nó được đặt theo tên Georg Cantor, a German nhà toán học.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Alzey-Worms

text:
Alzey-Worms () là một huyện trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Huyện này giáp các đơn vị (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ): huyện Groß-Gerau (Hesse), thành phố Worms và các huyện Bad Dürkheim, Donnersbergkreis, Bad Kreuznach và Mainz-Bingen.

Lịch sử

Lãnh thổ này vào thời La Mã thuộc tỉnh Germania Superior. Các thị xã Worms và Alzey đã là các trại quân đội. Trong thời kỳ Trung cổ, khu vực này thuộc Palatine. Sau khi Pháp chiếm đóng (1797-1814), khu vực này được nhập vào Đại Công quốc Hesse và tạo thành một phần tỉnh Rhenish Hesse.

Hai huyện có tên Alzey và Worms đã được lập năm 1835. Trong cuộc cải cách tổ chức các huyện ở Rheinland-Pfalz năm 1969, huyện mới Alzey-Worms đã được lập thông qua việc hợp nhất hai huyện cũ.

Địa lý

Huyện được đặt tên theo thành phố Worms (giáp huyện này nhưng không thuộc huyện quản lý) và thị xã Alzey (thủ phủ của huyện). Sông Rhine tạo thành ranh giới phía đông. Ở khu vực này có núi Alzey Uplands (Alzeyer Hügelland) ở phía tây, là phần kéo dài cực nam của rừng Palatinate. Phần cực tây của huyện có nhiều rạch và rừng, có tên Rheinhessische Schweiz (Rhenish-Hessian Switzerland).

Thị xã và đô thị
Thị xã không thuộc Verband:
Alzey
Osthofen

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Rheinland-Pfalz
Alzey-Worms


title: ISO (định hướng)

text:
ISO có thể là:
Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế
Olympic Khoa học Quốc tế


title: Calliostoma cochlias

text:
Calliostoma cochlias là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

C


title: Heyrovskaya gomerensis

text:
Heyrovskaya gomerensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev & Petitpierre miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Heyrovskaya


title: Cybister smaragdinus

text:
Cybister smaragdinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Stenobothrus

text:
Stenobothrus là một chi côn trùng thuộc họ Acrididae.

Các loài
Chi này có các loài sau:
 Stenobothrus eurasius

Chú thích

Tham khảo

Acrididae


title: Lasioglossum duckei

text:
Lasioglossum duckei là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1909


title: 4101 Ruikou

text:
4101 Ruikou (1988 CE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 2 năm 1988 bởi Tsutomu Seki ở Geisei Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4101 Ruikou

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Holorusia nimba

text:
Holorusia nimba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Holorusia


title: Priocycla

text:
Priocycla là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Grépiac

text:
Grépiac  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 185 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Kappa (sinh vật truyền thuyết)

text:
Kappa (河童 Hà Đồng), là một loài thủy quái trong truyền thuyết của người Nhật. Kappa là âm đọc tỉnh lược của Kawa wappa, cũng bắt nguồn từ chữ Kawa warawa, đôi khi còn được gọi là Gataro (川太郎 Xuyên thái lang) đều chỉ đứa trẻ con sống ở ngoài sông hay hồ chuôm, hoặc Suiko (Thủy hổ), do mặt của nó nhìn chính diện có hình tròn gần giống mặt hổ. Một con kappa có tóc được gọi là . Có hơn 8 tên khác của kappa ở các vùng khác nhau của Nhật Bản bao gồm  kawappa, gawappa, kōgo, mizushi, mizuchi, enkō, kawaso, suitengu, và dangame.

Đặc điểm
Kappa được miêu tả như một tiểu yêu, một quái vật cao cỡ như đứa trẻ bốn hoặc năm tuổi nặng khoảng trên dưới 20 kg, hình dạng gần giống loài tinh tinh, đầu bờm xờm tóc, mũi dài khoằm,miệng như mỏ quạ, mặt và mắt tròn, có râu màu nâu dưới cằm, da xanh xám có thể thay đổi màu sắc tùy theo môi trường, tay chân có 5 ngón và có màng, bụng có một chiếc túi đựng đồ vật, thân thể có mùi tanh như cá. Kappa sống được cả ở dưới nước và trên cạn. Trên đỉnh đầu có một cái đĩa hình bầu dục đựng nước, khi lên trên cạn nếu cái đĩa này còn đầy nước thì Kappa vẫn còn có sức mạnh. Kappa rất thích ăn dưa chuột, trứng, trái cây và gan người. Môi trường sống của kappa chủ yếu là ở các dòng sông, kênh nước nên Kappa là một con vật bơi rất giỏi, nhưng cũng rất nhanh nhẹn khi lên trên cạn. Kappa được biết đến với hành động lôi người xuống nước và rút gan của họ qua đường hậu môn. Chúng thường gọi nhau bằng âm điệu "quắc, quắc". Nếu trêu chọc chúng sẽ khóc như một đứa trẻ, nếu làm vừa lòng chúng sẽ đền ơn. Mặc dù kappa thỉnh thoảng hãm hại mọi người, nhưng cũng có những câu chuyện về việc Kappa giúp con người.

Trong văn hóa
Trong đời sống văn hóa của người Nhật Bản Kappa hiện hữu trong nhiều trường hợp, Kappa bơi lội rất giỏi nên người ta hay ví những người bơi giỏi là kappa. Cũng có một câu thành ngữ là "Kappa no kawa nagare" nghĩa là "thậm chí bơi giỏi như kappa cũng có lúc chết đuối". Vì kappa thích ăn dưa chuột, ngày nay trẻ em thôn quê Nhật Bản trước khi ra sông bơi thường quẳng dưa chuột xuống sông làm lễ vật lấy lòng kappa, tránh khỏi bị chúng trêu ghẹo. Trong ẩm thực Nhật có một món Sushi cuộn dưa chuột có tên là kappa maki. Kiểu tóc "Okappa" là một kiểu tóc ở Nhật Bản vì nó trông giống tóc bù xù của loài kappa. Kappa còn là một nhân vật phổ biến trong nhiều truyện tranh (emaki), truyện ngắn, phim hoạt hình của Nhật Bản. Du khách tới Nhật có thể thêm mục đi tìm kappa trong chương trình thăm thú ngoạn cảnh của mình, bằng cách đến vùng Mito hay đi bơi ở trên sông Oise gần Nagoya. Và đặc biệt, Kappa là nhân vật chính trong tiểu thuyết trào phúng xuất sắc mang tên Kappa của nhà văn Nhật Bản Akutagawa Ryunosuke (1892-1927). Trong truyện Tây Du Ký (phiên bản của Nhật), nhân vật Sa Tăng là một kappa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mark Schumacher (2004). Kappa – River Imp or Sprite. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2006.
Garth Haslam (2000). Kappa Quest 2000. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2006.
Kirainet (2007). For a look at Kappa in popular culture Kirainet. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2007.
Hyakumonogatari.com Translated kappa stories from Hyakumonogatari.com
Kappa  Unknown Explorers
Underwater Love (2011)
The Great Yokai War (2005)
Summer Days with Coo (2009) Animation film featuring a Kappa as main character.

Yêu quái Nhật Bản
Thần đạo
Kappa
Động vật thần thoại Nhật Bản


title: Jübar

text:
Jübar là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Papilionini

text:
Papilionini là một tông bướm trong họ Papilionidae.

Phân loại
Tông này gồm các chi bướm sau:
 Chilasa
 Meandrusa
 Papilio

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Butterflies of North America, James A. Scott, ISBN 0-8047-1205-0, 1986


title: Leptispa nigra

text:
Leptispa nigra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Lòng đào

text:
Màu lòng đào (peach) là màu vàng ánh hồng. Nó có tên gọi như vậy do giống màu của ruột quả đào (một loại cây họ Rosaceae giống Prunus loại P. persica) và cũng giống với nước da trung bình của người Kavkaz.

Tọa độ màu
 Số Hex = #FFE5B4
 RGB (r, g, b) = (255, 229, 180)
 CMYK (c, m, y, k) = (0, 10, 29, 0)
 HSV (h, s, v) = (40, 29, 100)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo

Màu sắc


title: Sơn La

text:
Sơn La là một tỉnh miền núi, vùng cao, nằm ở vùng Tây Bắc Việt Nam.

Năm 2018, Sơn La là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 31 về số dân, xếp thứ 40 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 49 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 63 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1.242.700 người dân, GRDP đạt 47.223 tỉ Đồng (tương ứng với 2,0509 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 38 triệu đồng (tương ứng với 1.650 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 5,59%. Sơn La cũng là tỉnh có diện tích lớn nhất Bắc Bộ.

Lịch sử

Vào thời nhà Lý, thế kỷ 11-12, vùng trung tâm tỉnh Sơn La ngày nay (gồm thành phố Sơn La, các huyện Mường La, Thuận Châu (Mường Muổi), Mai Sơn,...) là khu vực lãnh thổ định cư của một vương quốc được ghi nhận trong Đại Việt sủ ký toàn thư tên là Ngưu Hống.

Ngày 24 tháng 5 năm 1886, thành lập châu Sơn La (thuộc phủ Gia Hưng, tỉnh Hưng Hoá), tách từ tỉnh Hưng Hóa thành cấp tương đương với tỉnh. Thiếu tá De Chateaurochet làm Phó công sứ Sơn La. Kế nhiệm là Moulié (11/1886). Ngày 9 tháng 9 năm 1891, thuộc Đạo Quan binh 4.

Ngày 27 tháng 2 năm 1892, thành lập tiểu quân khu Vạn Bú gồm 2 phủ và 8 châu, do thiếu tá Pennequin làm chỉ huy trưởng. Kế nhiệm ông là Đại uý Diguet (1893 - 1895) và thiếu tá Norminot (1895). Ngày 10 tháng 10 năm 1895, thành lập tỉnh Vạn Bú, tỉnh lỵ ở Vạn Bú (tức Tạ Bú). Lúc này M.Caillat lên thay thiếu tá Norminot làm Công sứ Pháp ở tỉnh Vạn Bú.

Ngày 23 tháng 8 năm 1904, đổi tên thành tỉnh Sơn La, tỉnh lỵ chuyển về nơi ngày nay là thành phố Sơn La. Công sứ Pháp đầu tiên là Jean G. Monpeyrat, lên cầm quyền thay công sứ Sévénier từ năm 1902 đến năm 1909. Kế nhiệm ông là các công sứ Pháp như Hernandez (1909 - 1911), Fillion, Bonnermain, Louis Rene, Pierre Grossin, Nempont, Romanetti, Saint Poulof (1928 - 1933), Cousseau, Gabon, Robert. Năm 1907, công sứ Monpeyrat cho xây dựng nhà tù Sơn La. Năm 1917, công sứ Pháp Laumet mở trường dạy chữ quốc ngữ và chữ Pháp. Năm 1933, công sứ Gabriel M. de Saint-Poulof (cầm quyền thay Romanetti từ năm 1928) bị đầu độc chết trong cuộc chiến đấu đòi vượt ngục của tù nhân ở Sơn La. Năm 1939, công sứ Cousseau lên thay. Năm 1944, Robert thay ông ta làm công sứ Sơn La và cai trị đến tận năm 1945.

Sau năm 1946, tỉnh Sơn La cùng với hai tỉnh Lai Châu và Phong Thổ (do Pháp lập ra) lập thành "Xứ Thái tự trị"nằm dưới sự chỉ đạo của Pháp. Bạc Cầm Quý làm tỉnh trưởng Sơn La. Từ nằm 1948 đến 1953, thuộc Liên khu Việt Bắc. Lúc này tỉnh Sơn La có 6 huyện: Mường La, Thuận Châu, Phù Yên, Mai Sơn, Yên Châu, Mộc Châu.

Từ năn 1953 đến 1955, Sơn La thuộc Khu Tây Bắc. Từ năm 1955 đến 1962, bỏ cấp tỉnh, thuộc Khu tự trị Thái Mèo. Từ năm 1962 đến 1975, tái lập tỉnh, thuộc Khu tự trị Tây Bắc (đổi tên từ Khu tự trị Thái Mèo), có 7 huyện: thêm huyện Quỳnh Nhai và Sông Mã, còn huyện Phù Yên chuyển sang tỉnh Nghĩa Lộ mới thành lập.

Đến cuối năm 1975, tỉnh Sơn La có tỉnh lị là thị xã Sơn La và 7 huyện: Mai Sơn, Mộc Châu, Mường La, Quỳnh Nhai, Sông Mã, Thuận Châu, Yên Châu. Sau khi giải thể Khu tự trị Tây Bắc, tỉnh Sơn La nhập thêm 2 huyện của tỉnh Nghĩa Lộ vừa giải thể là Phù Yên và Bắc Yên. Từ đó, tỉnh Sơn La có tỉnh lị là thị xã Sơn La và 9 huyện: Bắc Yên, Mai Sơn, Mộc Châu, Mường La, Phù Yên, Quỳnh Nhai, Sông Mã, Thuận Châu, Yên Châu. Ngày 2 tháng 12 năm 2003, chia huyện Sông Mã thành 2 huyện: Sông Mã và Sốp Cộp.

Ngày 3 tháng 9 năm 2008, chuyển thị xã Sơn La thành thành phố Sơn La. Ngày 10 tháng 6 năm 2013, chia huyện Mộc Châu thành 2 huyện: Mộc Châu và Vân Hồ. Tỉnh Sơn La có 1 thành phố và 11 huyện như hiện nay.

Địa lý

Vị trí và lãnh thổ
Tỉnh Sơn La có diện tích 14.174,5 km² chiếm 4,27% tổng diện tích Việt Nam, đứng thứ 3 trong số 63 tỉnh thành phố. Toạ độ địa lý: 20o37' - 22o02' vĩ độ Bắc và 103o11’ - 105o02' kinh độ Đông.

Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Sơn La, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 302 km, có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp tỉnh Yên Bái và tỉnh Lai Châu.
 Phía đông giáp tỉnh Phú Thọ và tỉnh Hoà Bình.
 Phía tây giáp tỉnh Điện Biên và tỉnh Luangprabang (Lào).
 Phía nam giáp với tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Huaphanh (Lào).

Sơn La có đường biên giới quốc gia dài 250 km, chiều dài giáp ranh với các tỉnh khác là 628 km.

Các điểm cực của tỉnh Sơn La:

 Điểm cực bắc tại: xã Cà Nàng, huyện Quỳnh Nhai.
 Điểm cực đông tại: xã Chiềng Yên, huyện Vân Hồ.
 Điểm cực tây tại: xã Mường Lèo, huyện Sốp Cộp.
 Điểm cực nam tại: xã Tân Xuân, huyện Vân Hồ.

Địa hình
Sơn La nằm cách Hà Nội 302 km trên trục Quốc lộ 6 Hà Nội - Sơn La - Điện Biên, Sơn La là một tỉnh nằm sâu trong nội địa. Tỉnh này có 3 cửa khẩu với Lào là cửa khẩu quốc tế Chiềng Khương, Cửa khẩu Lóng Sập và Nà Cài.

Sơn La có độ cao trung bình 600 - 700m so với mặt biển, địa hình chia cắt sâu và mạnh, 97% diện tích tự nhiên thuộc lưu vực sông Đà, sông Mã, có 2 cao nguyên là Cao nguyên Mộc Châu và Cao nguyên Sơn La, địa hình tương đối bằng phẳng. Cùng với các tỉnh Hòa Bình, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La là mái nhà của khu vực Bắc Bộ. Địa hình phần lớn là đồi núi, trong đó các đồi núi cao tập trung ở các huyện Sốp Cộp, Thuận Châu, Bắc Yên,... Sơn La có dòng sông Mã, sông Đà đi qua, phù sa từ hai con sông này đã bồi nên những thung lũng, 2 dòng sông này còn gây ra tình trạng xâm thực, sức nước mạnh khoét sâu vào các ngọn đồi, làm sụp những phần đất cao và mở rộng thung lũng ra. Phía Đông là các cao nguyên rộng lớn như cao nguyên Mộc Châu, đây là nơi có đồng cỏ lớn, là nơi chăn nuôi gia súc phù hợp.
Địa hình bị chia cắt mạnh, sông suối nhiều, lắm thác ghềnh, nên đây là nơi có nguồn thủy điện dồi dào, nhà máy thủy điện Sơn La được xây dựng ở đây là nhà máy lớn nhất Đông Nam Á hiện tại.
Phía Bắc và Đông là những dãy núi cao vắt ngang chắn lại các lối giao thông, vì thế đã tạo ra các đèo như đèo Pha Đin, đèo Tà Xùa, đèo Chiềng Đông, đèo Cón, đèo Lũng Lô...

Khí hậu
Sơn La có khí hậu cận nhiệt đới ẩm vùng núi, mùa đông phi nhiệt đới lạnh khô, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều. Do địa hình bị chia cắt sâu và mạnh nên hình thành nhiều tiểu vùng khí hậu, cho phép phát triển một nền sản xuất nông - lâm nghiệp phong phú. Vùng cao nguyên Mộc Châu phù hợp với cây trồng và vật nuôi vùng ôn đới. Vùng dọc sông Đà phù hợp với cây rừng nhiệt đới xanh quanh năm.

Thống kê nhiệt độ trung bình năm của Sơn La có xu hướng tăng trong 20 năm lại đây với mức tăng 0,5 °C - 0,6 °C, nhiệt độ trung bình năm của Thành phố Sơn La hiện ở mức 21,1 °C, Yên Châu 23 °C; lượng mưa trung bình năm có xu hướng giảm (thành phố hiện ở mức 1.402 mm, Mộc Châu 1.563 mm); độ ẩm không khí trung bình năm cũng giảm. Mùa mưa kết thúc khá sớm vào khoảng đầu tháng 9 và bắt đầu một mùa khô kéo dài khốc liệt đến tận cuối tháng 4 năm sau gây ra tình trạng khô hạn và thiếu nước, gió tây khô nóng vào những tháng cuối mùa khô đầu mùa mưa (tháng 4-6) là yếu tố gây ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Sương muối, mưa đá, lũ quét là yếu tố bất lợi.

Dân số
Theo kết quả điều tra dân số ngày 1/4/2019, tỉnh Sơn La có 1.248.415 người, tổng số hộ là 289,516 hộ, nam có 632,598 người, nữ có 615,917 người. Sơn La là tỉnh đông dân nhất vùng Tây Bắc Bộ. 16.6% dân số sống ở thành thị và 83,4% dân số sống ở nông thôn.

Sơn La có tổng cộng 39 dân tộc anh em, trong đó người Thái là nhiều nhất với 669,265 người, người Kinh 203,008 người, người Mông 200,480 người.

Hành chính

Tỉnh Sơn La có 12 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 1 thành phố và 11 huyện; 204 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 188 xã, 7 phường và 9 thị trấn.

Văn hóa, du lịch
Sơn La là tỉnh có nhiều dân tộc cư trú nên có sự đa dạng về văn hoá truyền thống, đời sống, tập tục.

Sơn La có nhiều lễ hội của các dân tộc, mỗi lễ hội đều có nét đặc sắc riêng như Tết cơm mới của người Khơ Mú, Lễ hội hoa ban, Lễ hội Pang Cẩu Nỏ của dân tộc Khơ Mú, Xinh Mun; Lễ hội dâng hoa măng của người La Ha; Lễ cầu phúc của người Mường; Lễ hội xên bản, cầu mưa của người Thái, Lễ mừng măng mọc của nhiều dân tộc vùng Tây Bắc...

Sơn La còn có các di tích như Nhà tù Sơn La, bảo tàng Sơn La ở thành phố Sơn La, chùa Chiền Viện ở Mộc Châu...

Bên cạnh đó thiên nhiên còn tạo hóa cho Sơn La nhiều khu du lịch, khu danh thắng đẹp rất thích hợp với loại hình du lịch nghỉ dưỡng, dã ngoại và khám phá như: Suối nước nóng Bản Mòng (Hua La), danh thắng Yên Châu, các hang Thẩm Tát, Thẩm Ké... ở Chiềng An, Bản Hìn, cao nguyên Mộc Châu, khám phá chinh phục các đỉnh núi ở Bắc Yên...

Ẩm thực
Các đặc sản, ẩm thực địa phương trong tỉnh: táo mèo Bắc Yên, bánh dày Mông, rượu chuối Yên Châu, nộm da trâu, pa tỉnh tộp, măng trúc muối ớt Háng Đồng, nhót xanh chấm chéo, mận Phiêng Khoài, canh mọ, rượu thóc men lá Hang Chú, thảo quả Bắc Yên, mẳm cá, long nhãn Chiềng Khoong, cà rừng, cá ngần sông Đà, cam Phù Yên, hoa gừng, rượu hoẵng Mộc Châu, tỏi Chiềng Đông, thịt thối, trám, pa giảng, khoai sọ Cụ Cang, bọ xít rang, chè Mộc Châu, mắc ten, nậm pịa, quýt Chiềng Cọ, canh bon, tỏi tía Phù Yên, thịt trâu gác bếp, gỏi cá Thái, na dai Mai Sơn, ốc đá suối Bàng, nộm hoa ban, gà đen Mông, vịt Chiềng Mai, ớt ngâm Na Viên, mơ Mộc Châu, rau thối, thịt chua người Dao, dưa mèo, gân bò xé Mường Tấc, hạt dổi, mắc khén, thịt dơi Chiềng Khoi, nhãn Sông Mã, xôi sắn, cháo mắc nhung, nếp tan Mường Và, đào Mộc Châu, mẳm hén, bánh gai Hát Lót, măng, xôi ngũ sắc, cá tép dầu Quỳnh Nhai, xoài tròn Yên Châu, đọt song mây, rượu cần Thái, núc nác, xôi trám, mận hậu Mộc Châu, hoa đu đủ đực, bê chao Mộc Châu, chẳm chéo, cốm Mường Tấc, rêu đá, khoai sọ Thuận Châu, chè Tà Xùa.

Chè Tà Xùa

Chè Tà Xùa là loại búp trắng cánh vàng xuất xứ từ xã vùng cao Tà Xùa (Bắc Yên). Chè được bà con dân tộc Mèo sao tẩm trực tiếp. Nước chè vị đắng chát khi mới nhấp nhưng lại ngọt dần. Chè Tà Xùa kén nước, tốt nhất là pha bằng nước suối vùng này, nếu dưới xuôi phải là nước khoáng đun sôi mới ngon.

Thịt dơi Chiềng Khoi

Tại bản người Thái, bản Hiêm, Chiềng Khoi (Yên Châu) có một hang đá là hang Dơi. Đây là hang rộng, nhiều ngách rất nhiều Dơi. Từ xưa, người Thái nơi đây đã bắt Dơi về chế biến các món ăn như: Hăm pịch kia, Lám kia... Đây là món được coi là quý hiếm để biếu cha mẹ. Theo dân gian người Thái trẻ em ăn thịt Dơi thì chóng lớn, nhanh nhẹn, người già ăn thì khỏe mạnh, kéo dài tuổi thọ.

Sơn tra

Sơn tra ở đây có vị đậm đà hương thơm đặc trưng. Càng lên cao, khí hậu lạnh táo mèo sơn tra càng vàng tươi, thơm hơn và có vị chua ngọt. Sơn tra tiếng dân tộc Mông gọi là Tu Di. Mùa sơn tra ra hoa, màu trắng thấp thoáng giữa khu rừng trên những dãy núi cao càng làm vẻ đẹp nơi đây thêm thi vị.

Rêu Sông Mã

Người Thái ở đây chế biến rêu từ những tảng đá ngầm ở thượng nguồn sông Mã (thuộc huyện Sông Mã) thành món nướng, món xào ăn vừa thơm, vừa ngọt mát. Tháng giêng, sông Mã chỉ như một con suối hiền hòa, nước mát rượi, tinh khiết, xanh trong đó cũng là bắt đầu mùa rêu, một loại đặc sản của người Thái.

Kinh tế

Sơn La là một tỉnh thuộc Trung du và miền núi phía Bắc, rất khó khăn về mặt kinh tế.

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2018 ước tính tăng 5,59% so với năm 2017, trong đó 6 tháng đầu năm tăng 5,62%, mức tăng trưởng năm nay tuy không đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5% đề ra nhưng trong bối cảnh kinh tế địa phương gặp nhiều khó khăn do thời tiết và biến đổi khí hậu thì đạt được mức tăng trưởng trên cũng đã khẳng định tính đúng đắn, kịp thời, hiệu quả của các biện pháp, giải pháp được Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành, các địa phương cùng thực hiện.

Trong mức tăng trưởng chung của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 6,18%, đóng góp 1,40 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp, xây dựng tăng 4,33%, đóng góp 1,44 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 6,33%, đóng góp 2,40 điểm phần trăm; thuế sản phẩm tăng 5,67%, đóng góp 0,35 điểm phần trăm.

Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp tăng 3,67% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp 0,97 điểm phần trăm vào mức tăng chung, trong đó sản xuất và phân phối điện đạt mức tăng 2,53%, đóng góp 0,57 điểm phần trăm; ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng 9,87%, đóng góp 0,32 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước và hoạt động xử lý rác thải, nước thải giảm 1,69%, làm giảm 0,005 điểm phần trăm; ngành khai khoáng tăng 34,66%, làm tăng 0,08 điểm phần trăm mức tăng trưởng chung. Ngành xây dựng tăng trưởng khá với tốc độ 6,95%, đóng góp 0,46 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Trong khu vực dịch vụ, các ngành vẫn giữ mức tăng ổn định so với cùng kỳ năm trước đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của nền kinh tế, trong đó đóng góp của một số ngành có tỷ trọng lớn vào mức tăng trưởng chung như sau: Ngành giáo dục và đào tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt mức tăng 5,52% so với năm 2017, đóng góp 0,44 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung; ngành bán buôn và bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy năm nay có mức tăng trưởng khá cao 7,62%, đóng góp 0,43 điểm phần trăm; hoạt động của Đảng cộng sản, tổ chức chính trị xã hội tăng 6,02%, đóng góp 0,33 điểm phần trăm; hoạt động kinh doanh bất động sản tăng 4,27%, đóng góp 0,19 điểm phần trăm...

Về cơ cấu kinh tế năm nay, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 22,28%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 33,44%; khu vực dịch vụ chiếm 38,11%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 6,17% (cơ cấu tương ứng của năm 2017 là 21,88%; 34,59%; 37,36%; 6,17%). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp thủy sản, tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.

Giao thông
Sơn La là một trong những tỉnh có hệ  thống giao thông chưa đồng bộ, thiếu sót: đường bộ, đường thủy và đường hàng không.

Trên toàn tỉnh có 4 tuyến đường bộ của Việt Nam: Quốc lộ 6 (AH13) mở rộng, Quốc lộ 37, Quốc lộ 43, Quốc lộ 279, Quốc lộ 32B và đường tỉnh lộ, huyện lộ.

Đường thủy của Sơn La còn hạn chế chủ yếu dọc sông Đà bởi cảng Tà Hộc tại huyện Mai Sơn.

Đường hàng không của tỉnh Sơn La hiện tại đã ngừng hoạt động từ năm 2004 với sân bay Nà Sản đặt tại huyện Mai Sơn, cách thành phố Sơn La khoảng 20 km. Sân bay Nà Sản hiện đang trong quá trình trùng tu và nâng cấp, dự kiến sẽ hoàn thành trước năm 2020. Mục tiêu quy hoạch đến năm 2020 là sân bay nội địa cấp 4C theo quy định Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) với mức khai thác ban đầu đạt 0,9 triệu hành khách/năm.

Vận tải công cộng, đến năm 2019, Sơn La đã phát triển mạng lưới xe buýt tư nhân gồm 6 tuyến kết nối Thành phố Sơn La đi các huyện lân cận.
 Tuyến số 1: Mai Sơn - Thành phố Sơn La với tần suất 30 phút/1 chuyến:
Ngã ba Cò Nòi - Thống Nhất - 19/5 - thị trấn Hát Lót - sân bay Nà Sản - Chiềng Mung - Bệnh viện Đa khoa Sơn La khu vực Tây Bắc - ngã tư Quốc lộ 4G - Đại học Tây Bắc - Vincom Center Plaza Sơn La - Bệnh viện Đa khoa Sơn La - Bản Cá
 Tuyến số 2: Thuận Châu - Thành phố Sơn La
 Tuyến số 3: Mường La - Thành phố Sơn La
 Tuyến số 4: Sông Mã - Thành phố Sơn La
 Tuyến số 5: Quỳnh Nhai - Thành phố Sơn La
 Tuyến số 6: Bắc Yên - Thành phố Sơn La

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khởi đầu năm 1895
Tây Bắc Bộ


title: Coelioxys tenacior

text:
Coelioxys tenacior là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1916


title: Le Rove

text:
Le Rove là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Rove


title: 12513 Niven

text:
12513 Niven (1998 HC20) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 4 năm 1998 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12513 Niven

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Bouhey

text:
Bouhey  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 420 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Mehren, Vulkaneifel

text:
Mehren là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 12,95 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1402 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Montastruc-la-Conseillère

text:
Montastruc-la-Conseillère là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Garonne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Garonne


title: Aphaenogaster bidentatus

text:
Aphaenogaster bidentatus là một loài của kiến thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Social Insects Specialist Group 1996. Aphaenogaster bidentatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

B
Động vật cánh màng Bắc Mỹ
Động vật Mỹ


title: Tarenna nilagirica

text:
Tarenna nilagirica là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Tarenna nilagirica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Ấn Độ
Tarenna
Thực vật dễ tổn thương


title: Bawani Khera

text:
Bawani Khera là một thành phố và là nơi đặt ủy ban đô thị (municipal committee) của quận Bhiwani thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bawani Khera có dân số 17.438 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bawani Khera có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 44%. Tại Bawani Khera, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Hydropsyche simulata

text:
Hydropsyche simulata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Viuz-en-Sallaz

text:
Viuz-en-Sallaz là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Batrachuperus taibaiensis

text:
Batrachuperus taibaiensis là một loài kỳ giông thuộc họ Hynobiidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Feng, X. 2004. Batrachuperus taibaiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Batrachuperus


title: Le Poizat

text:
Le Poizat là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Poizat


title: Afroheriades reicherti

text:
Afroheriades reicherti là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Brauns mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Afroheriades
Động vật được mô tả năm 1929


title: Rubrapterus

text:
Pseudophilotes là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Họ Bướm xanh
Polyommatini


title: Helicoverpa fletcheri

text:
Helicoverpa fletcheri là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Sudan.
Nó được xem là loài gây hại nhỏ của Sesamum indicum.

Liên kết ngoài
New Records of Helicoverpa Fletcheri Hardwick from the Sudan Gezira và Observations on Diapause in the American Bollworm
Sesamum indicum info, bao gồm pest species

Chú thích

Helicoverpa


title: Phrynobatrachus keniensis

text:
Phrynobatrachus keniensis là một loài ếch trong họ Petropedetidae.
Nó được tìm thấy ở Kenya và Tanzania.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và đầm nước. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Msuya, C., Howell, K., Pickersgill, M., Drewes, R. & Lötters, S. 2004. Phrynobatrachus keniensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Phrynobatrachus


title: Polyplectropus antinoos

text:
Polyplectropus antinoos là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus