title: Chiến dịch Trị Thiên

text:
Chiến dịch Trị Thiên là một chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam do Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thực hiện vào năm 1972. Đây là một phần trong Chiến dịch Xuân hè 1972 mà Quân lực Việt Nam Cộng hòa gọi là Mùa Hè Đỏ Lửa.

Kế hoạch của hai bên

Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Chiến trường Trị - Thiên có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng ngự chiến lược ở miền Trung và Tây Nguyên của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hoà. Từ đầu năm 1970 đến giữa năm 1971, mặc dù liên tục bị tập kích, binh lực hao hụt nặng, nhất là ở vùng đường 9 - bắc Quảng Trị, QLViệt Nam Cộng hòa vẫn không rút bỏ bất cứ một cứ điểm nào trong hệ thống phòng thủ chiến lược trọng yếu Trị - Thiên. Cuối năm 1971, mặc dù phán đoán hướng tiến công chiến lược chính năm 1972 của Quân Giải phóng không phải là Trị - Thiên, nhưng do tầm quan trọng của địa bàn chiến lược này nên Bộ Chỉ huy Vùng chiến thuật I vẫn ráo riết tăng cường lực lượng đẩy mạnh các cuộc "hành quân tảo thanh Việt cộng" trong địa phận đảm nhiệm, tung biệt kích, thám báo nhằm thăm dò, phát hiện lực lượng và sự chuẩn bị của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Cho đến giữa tháng 3-1972, lực lượng Việt Nam Cộng hòa ở Trị - Thiên gồm có 2 sư đoàn bộ binh (1, 3), 2 lữ đoàn thủy quân lục chiến (147, 258), 3 thiết đoàn xe tăng, xe bọc thép (11,20, 17), 17 tiểu đoàn pháo binh từ 105 mm đến 175 mm (258 khẩu), 4 tiểu đoàn, 94 đại đội bảo an, 302 trung đội dân vệ, 5.000 cảmh sát. Với lực lượng trên đây, Việt Nam Cộng hòa tập trung bố phòng trên hai hướng Quảng Trị và Thừa Thiên. Đặc biệt ở Quảng Trị, Việt Nam Cộng hòa liên tục duy trì Sư đoàn bộ binh 3, hai lữ đoàn 147 và 258, hai thiết đoàn 11 và 20 (chưa kể lực lượng bảo an dân vệ địa phương). Tổng cộng khoảng 50.000 quân chủ lực, 100.000 quân địa phương quân và Bảo an. Xét về mật độ thì đây là nơi tập trung quân mạnh và dày đặc nhất trên toàn chiến trường.

Lực lượng Việt Nam Cộng hòa ở Quảng Trị được phân chia thành ba tuyến:
 Tuyến ngoài cùng (tuyến giáp ranh), bố trí tương đối liên hoàn, chặt chẽ, có không gian rất rộng, kéo dài từ biển Đông đến gần biên giới Việt - Lào, có nhiệm vụ phát hiện, ngăn chặn, phá hoại sự chuẩn bị của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam từ xa. Lực lượng bảo vệ tuyến này chủ yếu là không quân, pháo binh, biệt kích; trong trường hợp khẩn cấp, một bộ phận quân chủ lực sẽ được điều động làm nhiệm vụ nống lấn càn quét.
 Tuyến giữa, tuyến phòng thủ quan trọng nhất gồm hệ thống các điểm cao, các căn cứ mà từ lâu Mỹ - Thiệu đã từng tuyên bố và vững tin là "bất khả xâm phạm". Hệ thống đó gồm: động Ông Do, điểm cao 3654, 548, 597, 241, 544… kéo đến Cồn Tiên, Dốc Miếu, Quáng Ngang, đồi 31. Nhiệm vụ của tuyến này là ngăn chặn các cuộc tiến công của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, bảo vệ các thị xã, thị trấn, các căn cứ, đường giao thông quan trọng và các vùng đã được bình định. Để thực hiện nhiệm vụ đó, Việt Nam Cộng hòa thường xuyên tổ chức thành từng khu vực phòng thủ cấp trung đoàn, tiểu đoàn hoặc tương đương vừa có thể liên kết phòng giữ vừa có thể độc lập tác chiến.
 Tuyến trong cùng, còn gọi là tuyến phòng ngự dự phòng - kéo dài từ đường số 1 ra biển Đông, gồm các thị trấn, thị xã đông dân Đông Hà, Cửa Việt, Ái Tử, Quảng Trị. Các đơn vị chủ lực ở tuyến này có nhiệm vụ vừa sẵn sàng đánh trả các cuộc tiến công lớn của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, vừa phối hợp chặt chẽ với bảo an, dân vệ,, đánh phá các phong trào đấu tranh, hoặc nổi dậy của dân chúng.

Trên cơ sở phân chia tuyến, vùng hoạt động, Sư đoàn 3 và các lữ đoàn, thiết đoàn phối thuộc tổ chức phòng thủ ở Quảng Trị thành năm khu vực cấp trung đoàn: Trung đoàn 57 bố trí ở Quán Ngang, Dốc miếu xuống đồi 31; Trung đoàn 2 từ Bái Sơn đến Cồn Tiên; Trung đoàn 56 từ điểm cao 241 đến Tân Lâm; Lữ đoàn 147 từ Mai Lộc đến Động Toàn; Lữ đoàn 258 từ Tân Điền đến điểm cao 367; Thiết đoàn 17 có ba chi đoàn đóng ở Gia Lệ Thượng, Đông Lâm, Nhị Thượng. Sở chỉ huy Sư đoàn 3 do viên chuẩn tướng Vũ Văn Giai chỉ huy, đóng tại Ái Tử...

Nhìn chung, chỗ mạnh của Việt Nam Cộng hòa ở khu vực đường 9 - bắc Quảng Trị là hệ thống phòng ngự kiên cố, vững chắc, được xây dựng và hoàn chỉnh từng bước trong hai năm 1970-1971. Đây là những cứ điểm lợi hại, có hệ thống hỏa lực mạnh, được tính toán phần tử bắn theo tọa độ lưới rất kỹ cho pháo binh, pháo hạm và không quân (kể cả máy bay chiến lược B-52). Do đó, hệ thống hỏa lực tại đây có thể khống chế được một vùng rộng lớn hai bên nam - bắc sông Bến Hải. Nhưng chỗ yếu cơ bản của hệ thống phòng ngự là bên ngoài mạnh, bên trong sơ hở, nhất là khu vực rừng núi phía tây từ Ba Lòng đến núi Cái Mương (Huế). Hơn nữa, từ khi bộ binh Mỹ rút, tinh thần binh sĩ Sài Gòn hoang mang, quân dự bị (kể cả dự bị chiến lược) thiếu, mỏng, dàn trải ở khắp nơi.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
Trên cơ sở nắm bắt sát diễn biến thực tế, lường định xu thế phát triển của tình hình và quyết định thay đổi hướng tiến công chiến lược chủ yếu năm 1972 (từ chiến trường Đông Nam Bộ sang chiến trường Trị - Thiên) của Thường vụ Quân ủy Trung ương, ngày 23-3-1972, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp thảo luận, nhất trí phê duyệt kế hoạch tiến công cho 1972.

Căn cứ nhiệm vụ của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương giao, ngày 16/3/1972, tại Bãi Hà (phía tây huyện Vĩnh Linh), Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch Trị - Thiên họp bàn triển khai kế hoạch tác chiến. Sau khi nghiên cứu phân tích thêm về nhiệm vụ chiến lược năm 1972 của Bộ chính trị và Quân ủy Trung ương trên chiến trường miền Nam và trên chiến trường Quảng Trị, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định phân chia chiến trường Quảng Trị thành bốn cánh tác chiến và sử dụng lực lượng chiến đấu trên từng cánh như sau:

 Cánh Bắc, cánh chủ yếu của chiến dịch, sử dụng Sư đoàn 308 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (thiếu một trung đoàn), hai trung đoàn bộ binh (48, 27), hai trung đoàn pháo mặt đất (164, 84), trung đoàn pháo cao xạ, hai tiểu đoàn xe tăng, xe bọc thép, hai tiểu đoàn công binh, Tiểu đoàn đặc công 33, ba trung đội hóa học, trinh sát, súng phun lửa… do Phạm Hồng Sơn, Phó Tư lệnh chiến dịch và đồng chí Hoàng Minh Thi, Phó Chính ủy chiến dịch trực tiếp chỉ huy, được các lực lượng vũ trang địa phương phối hợp, có nhiệm vụ tiêu diệt Trung đoàn 57 và Trung đoàn 2 bộ binh (thuộc Sư đoàn bộ binh 3 Sài Gòn) ở điểm cao 544, Đồi Tròn, Động Mã, Cồn Tiên; thừa thắng bao vây tiêu diệt miếu Bái Sơn, Quán Ngang; sẵn sàng diệt địch ở Hồ Khê, Đá Bạc, Thiện Xuân, Lăng Cô, Gia Bình… Sau khi đã tiêu diệt được toàn bộ các mục tiêu nói trên, các đơn vị nhanh chóng chuyển sang bao vây tài chính cụm cứ điểm Đông Hà, kiên quyết không cho địch co cụm đối phó.
 Cánh Tây, sử dụng Sư đoàn 304 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, bốn trung đoàn pháo cao xạ (230, 232, 241, 280), Trung đoàn 38 pháo binh, hai tiểu đoàn tên lửa, một tiểu đoàn xe tăng, một tiểu đoàn công binh do Đại tá Hoàng Đan - Sư đoàn trưởng sư đoàn 304 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chỉ huy, đảm nhận tiến công tuyến phòng ngự phía tây ở Động Toàn, Ba Tum, Ba Hồ, nếu địch phản ứng có thể tổ chức tiêu diệt trước thời hạn quy định, nhằm thu hút địch tạo điều kiện cho các cánh khác chuẩn bị. Sau đó, toàn cánh phối hợp với cánh Bắc đánh chiếm Núi Kiếm, bao vây tiêu diệt các căn cứ 241, Mai Lộc, Đầu Mầu, sẵn sàng tiến công tiêu diệt Ái Tử.
 Cánh Nam, do Sư đoàn 324 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cùng các đơn vị phối thuộc (tiểu đoàn thông tin, tiểu đoàn công binh) được sự hỗ trợ của hai tiểu đoàn địa phương tỉnh Quảng Trị, do đại tá Giáp Văn Cương, Phó Tư lệnh và đại tá Lê Tự Đồng, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh chiến dịch chỉ huy, có nhiệm vụ tấn công ở phía đông dãy Thượng Nguyên, chủ yếu từ khu vực động Ông Do xuống đoạn đường số 1 (nam thị xã Quảng Trị đến bắc sông Mỹ Chánh, thực hiện chia cắt chiến dịch, hỗ trợ cho nhân dân Triệu Phong, Hải Lăng nổi dậy giành quyền làm chủ.
 Cánh Đông, cánh thứ yếu của chiến dịch, kéo dài từ Hoàng Hà, Mai Xá, Cửa Việt lên ngã ba Gia Độ (bắc sông Hiếu). Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định sử dụng Đoàn 126 đặc công hải quân, hai tiểu đoàn đặc công trên bộ (31, 25), Tiểu đoàn 47 Vĩnh Linh, một tiểu đoàn pháo mang vác, hai đại đội địa phương Quảng Trị, do Bùi Thúc Dưỡng, Tham mưu phó chiến dịch chỉ huy, làm nhiệm vụ bao vây Dốc Miếu, Quán Ngang từ phía đông, tiến công quân cảng Cửa Việt, sau đó phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương tiêu diệt và làm tan rã lực lượng bảo an, hỗ trợ nhân dân các xã ven biển Gio Linh, Triệu Phong nổi dậy giành quyền làm chủ.

Về phương châm chỉ đạo tác chiến, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch chủ trương: "tranh thủ đánh địch ngoài công sự để tiêu diệt sinh lực và phương tiện chiến tranh, tạo thời cơ đánh những trận quyết định tiêu diệt từng trung đoàn, lữ đoàn địch, phá vỡ tuyến phòng thủ, nhanh chóng đột phá tung thâm, không cho chúng đối phó, phát huy cao độ uy lực của mọi loại binh khí kỹ thuật hiện có, đánh tập trung hiệp đồng binh chủng quy mô lớn, coi trọng đánh vừa và nhỏ, đánh sâu và hiểm bằng những lực lượng tinh nhuệ, hỗ trợ cho nhân dân Quảng Trị, Thừa Thiên nổi dậy giành quyền làm chủ."

Khi các binh đoàn chủ lực của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã ở tư thế sẵn sàng tiến công thì phía đối phương vẫn không hề đoán định được hướng chính của cuộc tiến công chiến lược năm 1972. Ngày 18-3-1972, viên trung tướng Hoàng Xuân Lãm - Tư lệnh Vùng I chiến thuật cùng viên chuẩn tướng Vũ Văn Giai - Tư lệnh Sư đoàn 3 và viên đại tá Phan Bá Hòa - Tỉnh trưởng Quảng Trị, sau khi dùng máy bay trực thăng kiểm tra khu vực đường 9 - bắc Quảng Trị, đã thống nhất nhận định: đối phương chưa thể mở chiến dịch lớn ở Quảng Trị. Vì vậy, theo kế hoạch quân sự hình thành từ trước, ngày 25-3, Bộ Chỉ huy Sư đoàn 3 quân lực Việt Nam Cộng hòa vẫn cho các đơn vị đóng chốt ở phía trước thay quân. Tiểu đoàn 2 (Trung đoàn 2) từ Đông Hà ra Cồn Tiên; Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 56) từ Cồn Tiên vào Tân Lâm; Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 2) thay tiểu đoàn 1 ở điểm cao 541; Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 57) ở Mai Xá Thị, Tân Hà thay Tiểu đoàn 2 ở Dốc Sỏi, Xuân Hải; Tiểu đoàn 1 (Lữ đoàn 147) thay Tiểu đoàn 4 ở Động Toàn.

Lực lượng tham chiến

Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa
2 sư đoàn bộ binh 1 và 3; về sau được tăng viện thêm một số sư đoàn khác
Liên đoàn dù biệt kích 81;
2 lữ đoàn thủy quân lục chiến 147 và 258;
4 trung đoàn và 2 chi đoàn tăng thiết giáp: thiết đoàn 7, 18 kị binh, trung đoàn 51 bộ binh. Tổng cộng có khoảng 500 xe tăng - xe thiết giáp.
17 tiểu đoàn pháo binh và một số tiểu đoàn công binh, gồm 258 khẩu đại bác cỡ 105mm trở lên (chưa kể các loại pháo nhỏ hơn, súng không giật và súng cối hạng nặng)
1 sư đoàn không quân
4 tiểu đoàn và 94 đại đội bảo an; 302 trung đội dân vệ; 5.100 cảnh sát.
Pháo hạm từ tàu chiến Hạm đội 7 Hoa Kỳ và không quân Hoa Kỳ với 1.000 máy bay và 100 ném bom chiến lược B-52 yểm trợ. Trong toàn chiến dịch, máy bay Mỹ đã ném xuống 328.000 tấn bom.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
Các sư đoàn bộ binh: 324, 308, 320B. Đến giai đoạn 2 được tăng cường sư đoàn 304 và sư đoàn 325.
2 trung đoàn tăng thiết giáp: 202 và 203, với 136 xe tăng - xe thiết giáp (xe tăng T-34, T-54, PT-76, xe tăng hạng nhẹ kiểu 63, xe thiết giáp BTR-50)
Một số tiểu đoàn đặc công
Bốn trung đoàn pháo binh với 408 khẩu gồm: 63 khẩu pháo chiến dịch M-46 130mm, 93 khẩu pháo cấp sư đoàn (122 ly và 105 ly) và 247 khẩu pháo mang vác cỡ nhỏ hơn (sơn pháo 76mm hoặc 85mm, súng không giật 75mm hoặc 82mm, súng cối 120mm...).
Hai sư đoàn phòng không: sư đoàn 367 và 376 với 3 trung đoàn pháo phòng không 282, 284, 224 và hai trung đoàn tên lửa 238, 237 với tên lửa đất đối không SA-2
Các lực lượng tại chỗ của B5, B4 và Đoàn 559

Tổng cục Hậu cần quân Giải phóng đã lập kế hoạch tổ chức chi viện cho các chiến trường 163.000 tấn vật chất các loại. Trong đó, chi viện cho Mặt trận Trị - Thiên 16.100 tấn nhằm thực hiện nhiệm vụ giải phóng Quảng Trị, và 9500 tấn cho nhiệm vụ phát triển tiếp theo. Cuối tháng 3/1972, hậu cần chiến dịch đã chuẩn bị được 18.385 tấn vật chất (đạt 112,5% kế hoạch). Ngoài ra, ở tuyến tiền phương có 9.000 tấn dự trữ cho kế hoạch tiếp theo. Trong tháng 4, hậu cần chiến lược đã chi viện cho chiến dịch 4.860 tấn vật chất; hậu cần chiến dịch đã chuyển cho các đơn vị 1.500 viên đạn pháo 122mm, 300 viên đạn pháo 130mm và 6.088 tấn vật chất khác, với tổn thất là 52 xe tải (20% số xe). Trong đợt 2 (từ 2/4 tới 2/5), hậu cần đã cung ứng 7.530 tấn vật chất các loại, trong đó có 3.677 tấn đạn dược, 1.120 tấn xăng dầu, 30 tấn vật tư kỹ thuật, 2.640 tấn lương thực thực phẩm, cứu chữa 4.619 thương binh. Trong đợt 3 (2/5 đến 27/6/1972), hậu cần đã cung ứng 6.600 tấn vật chất trong đó có 1.668 tấn đạn, 1.140 tấn xăng dầu, 3.590 tấn lương thực thực phẩm và cứu chữa 4.203 thương binh. Các trạm sửa chữa xe đã trung tu 311 lượt chiếc, sửa chữa nhỏ 1.452 lượt xe các loại Trong giai đoạn phòng ngự thị xã và Thành cổ Quảng Trị (28-6 đến 16-9-1972), hậu cần cung ứng 12.500 tấn vật chất, trong đó có 4.696 tấn đạn; các trạm bảo đảm kỹ thuật đã sửa chữa được 824 lượt xe ô tô, 151 lượt xe xích và nhiều súng, pháo. Trong giai đoạn phòng ngự tiếp theo (từ ngày 17-9-1972 đến 25-1-1973), hậu cần đã cung ứng 14.600 tấn vật chất, trong đó có 4.271 tấn đạn dược (29,3%), 1.360 tấn xăng dầu (9,3%), 440 tấn vũ khí và vật tư kỹ thuật (3%); 8.320 tấn lương thực thực phẩm (56,9%); cứu chữa 8.967 thương binh

Xét về tương quan lực lượng, quân Giải phóng bất lợi hơn về mọi mặt, cả về quân số lẫn trang bị (ít hơn 2 lần về quân số, ít hơn 5 lần về tăng - thiết giáp, ít hơn tuyệt đối về không quân và hải quân). Tuy vậy, Quân Giải phóng cũng có lợi thế, đó là tinh thần chiến đấu và khả năng chỉ huy tốt hơn Quân lực VNCH, và trong giai đoạn đầu quân Giải phóng nắm thế tiến công bất ngờ.

Diễn biến

Năm 1972, nhằm tạo áp lực lên bàn đàm phán hiệp định Paris 1973, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã mở một chiến dịch lớn đánh vào Quảng Trị (Chiến dịch Trị Thiên), chọc thủng phòng tuyến của Việt Nam Cộng hòa (VNCH), chiếm được thị xã Quảng Trị và thành cổ, tiến đến bờ bắc sông Mỹ Chánh, uy hiếp Thừa Thiên-Huế. Nhận thấy nguy cơ vùng 1 chiến thuật bị mất vào tay Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã huy động toàn bộ lực lượng chiếm lại Quảng Trị với sự yểm trợ của quân Mỹ. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt và đẫm máu, quân Việt Nam Cộng hòa dưới sự yểm trợ của quân Mỹ (kết hợp pháo hạm và pháo trên bộ, dùng cả B-52 ném bom trải thảm, cứ 30 phút 1 đợt B-52, độ tàn phá bằng 8 quả bom nguyên tử đã thả ở Hiroshima), huy động bộ binh, lính dù, thủy quân lục chiến tấn công dữ dội hòng chiếm lại thành cổ Quảng Trị và cuộc chiến này đã diễn ra suốt 81 ngày đêm từ ngày 28 tháng 6 năm 1972 đến 16 tháng 9 năm 1972, cuối cùng quân Giải phóng chủ động bỏ khu Thành cổ, rút lui về phía bờ bắc sông Thạch Hãn. Từ cuối tháng 9/1972 đến tháng 1/1973, quân Giải phóng tổ chức phòng ngự, đánh bại các cuộc tấn công của QLVNCH để giữ vững nửa phía Bắc tỉnh Quảng Trị cho tới khi Hiệp định Paris được ký kết.

Giai đoạn 1: Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công

Bão táp 1
Chiến dịch Xuân - Hè 1972 có 3 chiến trường chính: Quảng Trị, Bắc Tây Nguyên (Kontum - Pleiku), và Đông Nam Bộ (Bình Long, Bình Phước). Trong đó hướng chủ yếu là Quảng Trị.

Sáng ngày 30-3-1972, nhận được tin do lực lượng quân báo mặt trận báo cáo về việc Trung đoàn 56 Quân lực VNCH trên hướng chủ yếu của chiến dịch đang cho các tiểu đoàn vào thay quân ở điểm cao 541 và Đồi Tròn, Bộ Tư lệnh chiến dịch Trị - Thiên thống nhất đề nghị Bộ Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cho bộ đội nổ súng vào 11 giờ 30 phút (thay vì 16 giờ của kế hoạch cũ). Đề nghị được chấp nhận. Ngày 31-3-1972, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam ra lời kêu gọi: "Trước nhiệm vụ lịch sử trọng đại đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc, Trung ương Đảng kêu gọi các cấp ủy đảng, các cấp chỉ huy, toàn thể đảng viên, đoàn viên, cán bộ, chiến sĩ hãy ra sức thực hiện Di chúc thiêng liêng của Hồ Chủ tịch kính yêu, có quyết tâm cao nhất, đem hết sức mình, kiên quyết chiến đấu, cống hiến lớn nhất cho Tổ quốc."

11 giờ ngày 30/3/1972, Tư lệnh mặt trận Lê Trọng Tấn hạ lệnh: "Bão táp I". Mở màn chiến dịch, năm cụm pháo binh gồm hàng trăm khẩu bố trí trận địa từ Trung Hải, Lăng Cô (đông bắc) tới Sa Pa, Ba Hi (hướng nam), với phần tử xạ kích đã được tính toán kỹ, tới tấp nã đạn vào các mục tiêu Dốc Miếu, Dốc Sỏi, Cồn Tiên, miếu Bái Sơn, Đồi Tròn, Đầu Mầu, Tân Lâm, Động Toàn, Đông Hà, Cam Lộ, Ái Tử… Tổng cộng 247 khẩu pháo, súng cối các loại của bộ đội pháo binh đồng loạt bắn vào 19 căn cứ trên tuyến phòng thủ vòng ngoài của địch.

Sau cuộc bắn phá của pháo binh kéo dài 36 tiếng đồng hồ với gần 8.000 viên đạn các loại, các lực lượng binh chủng hợp thành gồm bộ binh, xe tăng xuất phát tiến công. Hỏa lực chế áp của pháo binh tạo điều kiện cho bộ binh và xe tăng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nhanh chóng xông lên, ấp sát mục tiêu.

 Cánh Bắc do trung đoàn 27 và trung đoàn 48 bộ binh (Sư đoàn 320) đảm nhiệm. Ở hướng tiến công của Trung đoàn 27, pháo vừa chuyển làn, tiểu đoàn 2 đã ào lên đánh chiếm điểm cao 544 chỉ 20 phút. Tiếp đó, Tiểu đoàn 2 tràn xuống bao vây công kích ở Đồi Tròn. Trong lúc hỏa lực súng cối, ĐKZ, 12.7 mm bắn phá mãnh liệt, một bộ phận lực lượng các trung đoàn được lệnh sử dụng hai bộ vũ khí FR đánh phá nhiều lớp rào kẽm gai mở cửa vào căn cứ, bộ đội đánh tràn lên. Đến 10 giờ 30 phút ngày 31-3, Trung đoàn 27 đã chiếm Đồi Tròn, diệt gọn 2 tiểu đoàn và một đại đội thuộc sư đoàn 3 VNCH, đánh thiệt hại nặng một tiểu đoàn và một đại đội khác, bắt sống 130 lính, trong đó có tiểu đoàn trưởng, phá hủy 5 xe tăng, thu một xe tăng M41 và một xe GMC. Hai căn cứ tiền tiêu cực kỳ quan trọng ở bắc đường số 9 đã bị hạ một cách nhanh chóng.

Cùng thời gian này, ở khu vực Cồn Tiên, Đoàn bộ binh 31 nhanh chóng bao vây, chia cắt, tiêu diệt quân cơ động ở vòng ngoài; sau đó, cùng lực lượng vũ trang địa phương vây hãm căn cứ. Lo sợ những đòn tiến công sắp tới, ngay chiều ngày 31-3, quân Việt Nam Cộng hòa ở Cồn Tiên bỏ căn cứ chạy về miếu Bái Sơn, mở đầu cuộc rút chạy trên tuyến phòng thủ vòng ngoài.

Cánh Tây - cánh trọng yếu của chiến dịch do Sư đoàn 304 đảm nhiệm, sáng 30-3, 11 giờ 45 phút, pháo binh tới tấp dội đạn xuống hàng loạt các căn cứ rải dọc hai bên đường 9, dọc hàng rào điện tử McNamara. Tại khu vực điểm cao 252, chớp thời cơ quân Việt Nam Cộng hòa hoảng loạn do bị hỏa lực pháo binh chế áp, Bộ Tư lệnh Sư đoàn 304 lệnh cho Trung đoàn 66 sử dụng Tiểu đoàn 2 dâng cao đội hình công kích điểm cao này. Sau một ngày chiến đấu quyết liệt, Tiểu đoàn 2 và bộ phận tăng cường đã làm chủ điểm cao 252, diệt và bắt sống 150 lính. Trưa ngày 31-3, Tiểu đoàn 2 và lực lượng phối thuộc tiếp tục tiến công cứ điểm Đầu Mầu, sau hai giờ chiến đấu đã làm chủ căn cứ, diệt gọn Tiểu đoàn 3 Trung đoàn 56 quân lực Việt Nam Cộng hòa. Cùng thời gian, Trung đoàn 24 Sư đoàn 304 ở cánh Tây Bắc cũng xiết chặt vòng vây, công kích mãnh liệt ở Tân Lâm và căn cứ ở điểm cao 241. Trước nguy cơ bị tiêu diệt, toàn bộ trung đoàn 56 Việt Nam Cộng hòa gồm 2.000 quân trong căn cứ Caroll và các trận địa hỏa lực trực thuộc (gồm 4 khẩu pháo 155 ly và 4 khẩu "vua chiến trường" M107 cỡ 175 ly) do viên trung tá Phạm Văn Đính chỉ huy ra đầu hàng quân Giải phóng
 Cánh Đông, Đoàn đặc công hải quân 126 táo bạo tiến công Duyên đoàn 11 quân lực Việt Nam Cộng hòa ở Cảng Cửa Việt, sau đó triển khai đội hình khóa chặt quân cảng này. Căn cứ Dốc Miếu nằm bên trục đường 1 bị pháo ta bắn phá thiệt hại nặng nề và bị vây hãm từ ba phía. Sáng ngày 1-4, Tiểu đoàn 47 Vĩnh Linh phối hợp chặt chẽ với bộ đội đặc công và dân quân, du kích địa phương tiến công tiêu diệt các lực lượng bảo an, dân vệ ở các thôn ấp, tiểu khu, giải phóng quận lỵ Gio Linh, khu tập trung Bến Ngự, Mai Xá Thị, Hà Thượng, Xuân Khánh…
 Cánh Nam do Sư đoàn 324 đảm nhiệm. Gần 11 giờ trưa ngày 30-3-1972, có 2 máy bay trực thăng tiếp tế cho lực lượng đang chốt giữ điểm cao 365. Khi máy may trực thăng vừa đáp xuống hai bãi đỗ thì lệnh tiến công trên toàn tuyến phát ra. Ngay từ loạt đạn đầu, hai chiếc trực thăng và một số mục tiêu lộ đã bị trúng đạn, bốc cháy. Đến 1 giờ, hầu hết hỏa điểm lộ trong căn cứ 365 bị phá. Trung đoàn 1 lần lượt xung phong tiêu diệt những ổ kháng cự. 19 giờ thì làm chủ trận địa. Mất điểm cao 365, quân Việt Nam Cộng hòa ở điểm cao 367 rút chạy về căn cứ Phượng Hoàng.

Cùng thời gian, Trung đoàn 24 Sư đoàn 304 ở cánh Tây Bắc cũng xiết chặt vòng vây, công kích mãnh liệt ở Tân Lâm và căn cứ ở điểm cao 241. Trước nguy cơ bị tiêu diệt, toàn bộ trung đoàn 56 Việt Nam Cộng hòa gồm 2.000 quân trong căn cứ và các trận địa hỏa lực trực thuộc (gồm 4 khẩu pháo 155 ly và 4 khẩu "vua chiến trường" M107 cỡ 175 ly) do viên trung tá Phạm Văn Đính chỉ huy chấp nhận đầu hàng..

Trưởng cố vấn Mỹ của Sư đoàn 3 QLVNCH và tư lệnh sư đoàn lên trực thăng bỏ chạy. Sĩ quan cố vấn Gerry Turley mô tả: "Các sĩ quan tham mưu QĐVNCH và binh sĩ đơn giản bật dậy, chụp lấy đồ dùng cá nhân của mình, rồi chạy ra khỏi boongke. Các sĩ quan cao cấp nhất chạy trước. Các máy truyền tin mặc nhiên bị bỏ lại; bản đồ và tài liệu đã phân loại vẫn nằm tại nơi chúng được sử dụng lần cuối cùng. Trật tự tan chảy thành hỗn loạn khi những con người sợ hãi đã không còn là chiến binh, chạy nhanh đến các xe cộ gần nhất. Những binh sĩ Mỹ hoảng sợ mang đài và thiết bị âm thanh nổi phóng đến bãi đáp gương mặt lộ vẻ tuyệt vọng. Thật là một ngày tối tăm và bi thảm." Tại căn cứ yểm trợ hỏa lực Sarge, phía tây trại Carrol, 1 tiểu đoàn đóng ở đây đã thương vong một nửa quân số và phải bỏ căn cứ, khi bị truy kích thì phần lớn số lính còn lại cũng chạy tán loạn, vứt bỏ cả thương binh

12 giờ 45 phút ngày 2-4, toàn bộ khu vực phòng thủ cánh Tây Bắc của Việt Nam Cộng hòa bị phá vỡ. Đến ngày 4-4-1972, tuyến phòng thủ vững chắc vòng ngoài được gọi là "lá chắn thép" đã bị phá vỡ, buộc Việt Nam Cộng hòa phải bỏ toàn bộ tuyến phòng thủ đường 9 - bắc Quảng Trị và bốn căn cứ trung đoàn, bảy căn cứ tiểu đoàn. Ba huyện Hướng Hóa, Cam Lộ, Gio Linh với hơn mười vạn dân đã thuộc về Quân Giải phóng. Trưa ngày 4/4, Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp gọi điện tới Sở chỉ huy chiến dịch biểu dương quân dân Quảng Trị đã đánh thắng trận đầu.

Trong 1 diễn biến liên quan, tại Quảng Trị thời điểm này đã xảy ra chiến dịch Bat 21, phi vụ cứu hộ đắt giá nhất của Mỹ trong cuộc chiến Việt Nam. Ngày 2/4, một máy bay tác chiến điện tử EB-66 bị hỏa tiễn SAM-2 của Việt Nam bắn rơi, 5 trên 6 phi công tử trận, chỉ còn Trung Tá Iceal Hambleton nhảy dù an toàn. Từng là phó giám đốc hoạt động của Bộ chỉ huy Không quân Chiến lược Hoa Kỳ, Hambleton nắm nhiều thông tin tối mật về các dự án tên lửa đạn đạo liên lục địa và là chuyên gia về chống tên lửa phòng không, nên Hoa Kỳ quyết không để ông ta bị bắt. Quân Giải Phóng bắt được sóng vô tuyến của quân Mỹ và quyết định dùng Hambleton như là mồi nhử, kết quả là các phi vụ cứu hộ bằng đường không của Mỹ bị phục kích và thiệt hại nặng. Sau 10 ngày sử dụng hơn 850 phi vụ cấp cứu, yểm trợ và hàng triệu USD bom đạn mà vẫn vô ích, sau cùng Mỹ phải cử 1 toán biệt kích đi luồn rừng mới giải cứu được Hambleton vào ngày 14/4. Nhưng cái giá phải trả là rất đắt: 6 máy bay bị bắn rơi (2 trực thăng UH-1, 1 trực thăng CH-53 Sea Stallion, 2 máy bay trinh sát OV-10 Bronco, 1 chiếc A-1 Skyraider), hơn 10 máy bay khác bị hư hại, 11 quân nhân tử trận, hai phi công bị bắt sống

Mặt khác, trong quá trình giải cứu, chỉ huy Mỹ đặt ra một vùng không bắn phá (no fire zone) với bán kính 24 km quanh Hambleton để tránh bắn nhầm, kết quả là quân Giải phóng trong khu vực này thoải tác chiến mà không cần ẩn nấp trước hỏa lực Mỹ. Để giải cứu cho Hambleton, quân Mỹ đã mặc kệ tình hình nguy cấp của quân VNCH trong khu vực này, kết quả là Sư đoàn 3 QLVNCH đã phải trả giá đắt. Các sĩ quan của Sư đoàn 3 VNCH đã tỏ ra phẫn nộ trước việc Không quân Mỹ bỏ mặc hàng ngàn binh sĩ của họ chỉ vì 1 phi công, nhưng điều này không có tác dụng vì quyền quyết định thuộc về bộ chỉ huy Mỹ

Bão táp 2

Bị mất tuyến phòng thủ vòng ngoài, quân Việt Nam Cộng hòa vội vã tăng cường lực lượng đối phó. Ngày 2 tháng 4 năm 1972, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ Sài Gòn bay ra Huế thị sát và vội mở cuộc họp với các Tư lệnh quân khu, sư đoàn, lữ đoàn để bàn cách cố thủ. Ngày 4 tháng 4, Mỹ cho không vận lữ đoàn 369 thủy quân lục chiến từ Sài Gòn ra Mỹ Chánh. Ngày 5 tháng 4, điều tiếp ba liên đoàn biệt động quân số 4, 5, 6 từ quân khu 2, quân khu 4 ra tăng cường cho Đông Hà, Quảng Trị. Như vậy chỉ trong hai ngày, bằng sự nỗ lực cao nhất, quân đội Sài Gòn đã điều thêm 9 tiểu đoàn tới chiến trường nóng bỏng Quảng Trị.

15 giờ ngày 8-4, pháo binh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thực hiện kế hoạch "Bão táp 2", giáng xuống các sở chỉ huy, trận địa pháo, kho tàng, vị trí tập kết ở Đông Hà, Ái Tử... tổng cộng 2.713 viên đạn pháo cỡ lớn.

5 giờ sáng ngày 9 tháng 4 năm 1972, trên hướng Đông Hà do Sư đoàn 308 đảm nhiệm, Trung đoàn 36, Trung đoàn 102 được 2 đại đội xe tăng yểm trợ đã đột phá mãnh liệt trên một cánh cung dài khoảng 8 km từ chùa Tám Mái tây bắc Đông Hà đến điểm cao 32, qua dãy Động Quai Vạc. Sau 2 giờ chiến đấu đã chiếm được một số mỏm đồi phía bắc và phía tây, tiêu diệt một loạt tổ chốt hỗn hợp bộ binh và xe tăng. Nhưng sau đó, quân đội Sài Gòn phản kích quyết liệt. Trung đoàn 36 phải điều phân đội xe tăng dự bị từ phía sau lên tổ chức đột phá nhưng bị 8 xe tăng M48 Patton của đối phương bí mật mai phục trong công sự bắn cháy 5 xe tăng T-54 và bắn hỏng 1 xe khác, phải dừng tiến công (để truyên truyền, quân đội Sài Gòn phóng đại rằng trong trận này họ đã bắn cháy tới 16 xe tăng T-54 và thu giữ 1 xe khác).

Ở phía tây Ái Tử, 5 giờ sáng ngày 9 tháng 4, Trung đoàn 24, Sư đoàn 304 được xe tăng yểm trợ đánh chiếm căn cứ Phượng Hoàng. Chiều hôm đó, Việt Nam Cộng hòa phản kích chiếm lại căn cứ.

Như vậy qua hai ngày chiến đấu, tiến công quân địch trên tuyến phòng thủ Đông Hà, Ái Tử, Quảng Trị, các đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam không những không làm chủ được các mục tiêu được giao, ngược lại còn bị tổn thất về sinh lực và phương tiện chiến đấu. Bộ Tư lệnh chiến dịch chỉ đạo các đơn vị rút kinh nghiệm, đặc biệt là khắc phục tư tưởng chủ quan, nóng vội, không nắm chắc địch. Tướng Lê Trọng Tấn chỉ đạo: Đối với các cụm Đông Hà, Ái Tử không dùng lối đánh ồ ạt chớp nhoáng, mà phải đánh nhiều đòn liên tục, làm rạn vỡ từng đoạn, tiến tới đập tan bằng một đòn quyết định.

Thực hiện chủ trương của Tư lệnh chiến dịch, từ ngày 10 đến ngày 25 tháng 4, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam một mặt vừa chuẩn bị cơ sở vật chất cho một đợt chiến đấu lớn, mặt khác, tổ chức những trận đánh nhỏ và vừa nhằm tiêu hao sinh lực địch, giữ vững vị trí đứng chân.

Từ ngày 12 đến ngày 25-4-1972, trên hướng Đông Hà, Sư đoàn 308 chỉ thị cho Trung đoàn 36 chốt giữ khu vực Tây Trì tổ chức các trận đánh tập kích tiêu hao lực lượng bộ binh và xe tăng, sau đó tiến công tiêu diệt Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 57 quân Sài Gòn ở điểm cao 30, 28. Trung đoàn 102 khẩn trương xây dựng lực lượng mạnh để đột phá các mục tiêu chủ yếu, trước mắt tổ chức đánh nhỏ lẻ bóc vỏ các điểm cao 25, 30, 36; tạo lập bàn đạp chuẩn bị đột phá phía nam Đông Hà và bắc cầu Lai Phước. Trung đoàn 48 (đơn vị tăng cường) tích cực hoạt động ở tây và nam Tân Vĩnh. Trung đoàn 58 pháo binh đưa Tiểu đoàn 10 lựu pháo 122 ly vào động Quai Vạc để vươn tầm bắn tới thị xã Quảng Trị.

Trên hướng Ái Tử, Trung đoàn 9 Sư đoàn 304 đánh một số trận vào An Đông, Nhan Biều, áp sát cầu Quảng Trị. Ngày 10-4-1972, tại cầu Quảng Trị đã diễn ra trận chiến đấu ác liệt của Trung đội 2 (thuộc C11 D3 E9 F304), do Trung đội trưởng - thượng sĩ Mai Quốc Ca chỉ huy. Sau khi cùng đại đội đánh sập cầu Quảng Trị, Trung đội 2 đã bám trụ tại đây, đương đầu với 3 tiểu đoàn (có xe tăng, máy bay, pháo binh yểm trợ). Với 20 tay súng, trong suốt một ngày cán bộ, chiến sĩ Trung đội 2 đã đẩy lùi nhiều đợt tiến công. 19 chiến sĩ đã hy sinh, 1 bị bắt sau khi đã hạ khoảng 100 lính và diệt 1 xe quân sự. Trung đội 2 được trao tặng danh hiệu "Trung đội 1 thắng 100" - Trung đội Mai Quốc Ca.

Quân đội Sài Gòn cũng thay đổi chiến thuật phòng ngự, kết hợp giữa xe tăng và bộ binh tạo thành từng cụm phòng ngự di động, luôn thay đổi vị trí, tránh bị tập kích diệt gọn. Để đánh bại chiến thuật "trâu rừng", "xe tăng bầy", "vỏ thép cứng di động" và phá vỡ hệ thống phòng ngự này, Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định tạm ngừng tiến công, mở một đợt "đệm", phát động phong trào "săn xe tăng địch", tổ chức các trận đánh nhỏ, vừa tiêu hao sinh lực địch vừa khẩn trương chuẩn bị cho cuộc tiến công quyết định. Ngày 27/4/1972, xe tăng T-54 của Quân Giải phóng dùng chiến thuật bí mật áp sát đã bắn cháy hàng loạt xe tăng địch, trong đó có nhiều chiếc M48 Patton, trong đó riêng Đại đội trưởng Nguyễn Văn Thái với 7 phát đạn đã diệt được 5 chiếc ở Tây Đông Hà, khiến quân địch phòng ngự trên dãy điểm cao 32, 37 kéo nhau bỏ chạy.

Đặc biệt, trong đợt hoạt động này, lần đầu tiên Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đưa vào sử dụng tên lửa chống tăng AT-3 Sagger (VN gọi là B-72), gồm 23 bảng bắn, 50 bệ, 500 viên đạn cùng với hỏa lực B-40, B-41, ĐKZ, sơn pháo 85 ly để diệt xe tăng. Trong trận đánh ngày 23-4, các khẩu đội B-72 Lục Vĩnh Tưởng và Lê Văn Trung, với 32 viên đạn và được sự hỗ trợ đắc lực của các phân đội bộ binh, bắn cháy 14 xe tăng, xe thiết giáp, trong đó có 5 chiếc tăng hạng nặng M48 Patton và 3 chiếc M-113.

Bão táp 3
5 giờ sáng ngày 27/4, quân Giải phóng mở đợt tiến công quyết định chiến trường. Mục tiêu là tiêu diệt tập đoàn phòng ngự mạnh của địch ở Đông Hà, Ái Tử, La Vang - Quảng Trị, hỗ trợ cho nhân dân Triệu Phong, Hải Lăng nổi dậy, giải phòng hoàn toàn tỉnh Quảng Trị, sau đó nắm thời cơ, phát triển tiến công địch ở Thừa Thiên.

Sáng ngày 28-4-1972, cuộc tiến công quy mô lớn tiếp tục diễn ra. Mở màn, pháo binh chiến dịch trút đạn xuống trận địa. Bốn cụm mục tiêu Đông Hà, Ái Tử, La Vang, thị xã Quảng Trị chìm trong khói lửa. Nửa giờ sau, các sư đoàn bộ binh, các trung đoàn độc lập có xe tăng yểm trợ đồng loạt tiến công. Hướng Sư đoàn 304, Trung đoàn 24 đang triển khai đội hình phát triển vào Ái Tử thì cụm hỗn hợp bộ binh và xe tăng chốt vòng ngoài ngăn chặn. Chỉ huy Trung đoàn cho một phân đội dựa vào bình đội khuất, vòng trái nổ súng thu hút địch. Quân Việt Nam Cộng hòa cho 10 xe tăng, xe thiết giáp và nhiều bộ binh dàn hàng ngang xông thẳng vào phân đội nghi binh. Theo kế hoạch hiệp đồng, hai tiểu đội tên lửa chống tăng B-72 được lệnh phát hỏa. Sáu chiếc xe tăng M48 Patton bốc cháy. Những chiếc xe còn lại vội vã quay đầu rút lui. Cùng lúc, Trung đoàn 48 (sau khi tiêu diệt căn cứ Tân Vĩnh ngày 27-4) đã chia làm hai mũi, một mũi phát triển xuống phía nam Tân Vĩnh hỗ trợ lực lượng vũ trang địa phương giải phóng xã Triệu Giang, Triệu Ái (Triệu Phong); một mũi tiến xuống nam cầu Lai Phước tiêu diệt các ổ kháng cự trên đưởng rồi thọc thẳng ra sân bay.

10 giờ, pháo binh chiến dịch bắn phá mãnh liệt khu vực cầu Lai Phước. Pháo vừa dứt, bộ binh và thiết giáp của Trung đoàn 102 ồ ạt phát triển qua đường sắt, chiếm khu vực ven sông, khống chế hai đầu cầu, bắn cháy một lúc ba xe tăng. Tổ bộc phá công binh cảm tử bao gồm Bùi Minh Quyết, Hoàng Xuân Lạng, Phạm Công Dũng thay nhau lao lên mặt cầu liên kết và cho nổ khối bộc phá 120 kg, phá sập cầu Lai Phước. Cầu Lai Phước bị cắt đứt báo hiệu giờ cáo chung của căn cứ Đông Hà. Trước 30-4, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chiếm thị xã Đông Hà, ngày 30/4 chiếm Thị xã Quảng Trị, thu được khá nhiều xe tăng, pháo, đạn dược và sử dụng ngay vào cuộc chiến.

Ngày 1-5, các cụm cứ điểm ở bắc sông Thạch Hãn bị thất thủ, quân Việt Nam Cộng hòa ở thị xã Quảng Trị hoang mang cực độ, bắt đầu "rút lui theo kế hoạch", nhưng bị Sư đoàn 324 chặn đánh quyết liệt ở cầu Nhùng, cầu Bến Đà, cầu Đài. Hơn 100 xe tăng - thiết giáp dồn ứ tại La Vang Thượng. Quân Giải phóng điều Sư đoàn 324 (thiếu) cắt đường số 1. Trong 3 ngày từ 30/4 tới 2/5, pháo binh quân Giải phóng liên tục bắn vào các toán quân địch đang rút chạy trên Đường số 1 chạy vào Huế. Lúc 12 giờ ngày 1/5, đài quan sát pháo binh chiến dịch phát hiện hàng trăm xe tập trung ở La Vang, Bộ Chỉ huy chiến dịch lệnh cho các đơn vị pháo binh 38, 164, 368, BM, 14 tập trung hỏa lực bắn vào La Vang Thượng, đạn pháo khiến hàng chục xe quân sự (khoảng 50 chiếc) bốc cháy. Khi qua cầu Nhùng, cầu Mỹ Chánh, thêm 80 xe các loại bị pháo binh quân Giải phóng bắn cháy, hàng trăm binh lính bị thương vong

Không thực hiện được ý định "rút lui có tổ chức", gần 20.000 quân Sài Gòn phải vứt bỏ lại toàn bộ xe pháo, tan rã không còn hàng ngũ. Sư đoàn 3 Việt Nam Cộng hòa phải rút hết các lực lượng còn lại về bên kia sông Mỹ Chánh. Trung đoàn xe tăng số 20 gồm 57 xe tăng M48 Patton (loại hiện đại nhất của Mỹ thời bấy giờ), đến ngày 30/4/1972 chỉ còn lại 16 xe tăng, và đến này hôm sau thì toàn bộ số xe tăng còn lại này cũng bị các tổ lái vứt bỏ. Đến ngày 2-5-1972, tỉnh Quảng Trị được hoàn toàn giải phóng.

Các cố vấn Mỹ lên máy bay chạy về Sài Gòn. Viên chuẩn tướng Vũ Văn Giai, Tư lệnh Mặt trận Quảng Trị cũng dùng trực thăng chạy về Đà Nẵng. Trước thất bại nặng ở Trị - Thiên (đặc biệt là Quảng Trị), Vũ Văn Giai Tư lệnh sư đoàn 3 Bộ binh bị cách chức và bị tòa án binh kết án 6 năm tù. Nguyễn Văn Thiệu cũng cách chức Hoàng Xuân Lãm - Tư lệnh Quân khu 1, đưa Ngô Quang Trưởng - Tư lệnh Quân khu 4 ra thay, đồng thời điều thêm 5 lữ đoàn, trung đoàn từ Sài Gòn và Đà Nẵng ra Huế lập tuyến phòng thủ mới kéo dài từ nam sông Mỹ Chánh đến tây đường 12, hòng ngăn chặn quân Giải phóng tiến công vào Huế, tạo lập bàn đạp phản kích, lấn chiếm lại vùng vừa rơi vào tay Quân giải phóng.

Tổng kết đợt 1
Nhìn chung cuộc tấn công của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã đạt thành công lớn. Toàn bộ phòng tuyến phía Bắc Quảng Trị do Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa dày công xây dựng đã bị chọc thủng, cùng với đó là tổn thất nặng nề về quân số và trang bị. Chỉ tính riêng Lữ đoàn 1 thiết giáp thuộc Sư đoàn 3 Việt Nam Cộng hòa đã tổn thất như sau: 1.171 chết, mất tích hoặc bị thương, mất 43 xe tăng M48 Patton (loại xe tăng hiện đại bậc nhất của Mỹ khi đó), 66 xe tăng M41 và 103 xe thiết giáp M113. Các đơn vị pháo binh của quân Việt Nam Cộng hòa bị mất 140 đại bác các loại. Trung đoàn xe tăng số 20 gồm 57 xe tăng M48 Patton (cũng thuộc Sư đoàn 3 VNCH) thì bị mất toàn bộ số xe.

Chỉ trong hơn 2 tháng tiến công, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố đã diệt và làm bị thương 27.458 lính, bắt 3.388 lính, trong đó có Sư đoàn 3 Bến Hải, Lữ đoàn 147 TQLC, 2 liên đoàn biệt động quân, 4 thiết đoàn và nhiều đơn vị khác bị thiệt hại nặng. Phá hủy hoặc thu giữ 636 xe tăng, xe thiết giáp (thu 36 xe), 1.870 xe quân sự, 429 pháo hoặc súng cối các loại, bắn rơi và phá hủy 340 máy bay, thu gần 3000 súng bộ binh, 310 máy vô tuyến điện. Tổn thất của Quân Giải phóng chỉ ở mức khá nhẹ (khoảng 2.000 hy sinh và 4.619 bị thương). Bộ chỉ huy nhận định: "Chiến dịch tiến công Trị - Thiên (Hè 1972) đạt hiệu quả lớn. Trên chiến trường miền Nam lần đầu tiên ta đã tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh, tiêu diệt nhiều trung đoàn, đánh quỵ một sư đoàn quân ngụy, lần đầu tiên ta giải phóng hoàn toàn một tỉnh Quảng Trị"

Tại Sài Gòn, đại tướng Creighton Abrams vô cùng tức giận khi các tướng QLVNCH đổ lỗi thất bại cho việc thiếu vũ khí và trang bị. Ông quát tháo QLVNCH: "Họ không mất xe tăng vì bị quân địch phá hủy. Họ mất xe tăng vì, mẹ kiếp, họ vứt bỏ chúng. Như vậy, chết tiệt, cho dù có xe tăng IS-3, nó cũng chẳng ích lợi gì." Abrams cũng to tiếng với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và tham mưu trưởng Cao Văn Viên: "Trang thiết bị không phải là điều các ông cần. Cái các ông cần là những sĩ quan chỉ huy và binh sĩ dám chiến đấu... Các ông đã nhận được mọi trang bị cần thiết… Các ông đã đánh mất gần hết đại bác vì chúng bị vứt bỏ."

Tuy nhiên phía Quân Giải phóng sau các trận đánh cũng bị hao hụt nhiều về dự trữ đạn dược. Không quân Hoa Kỳ oanh tạc các tuyến vận tải kể cả ở miền Bắc, đánh vào các căn cứ tập kết quân, kho hàng, đường giao thông nên Quân Giải phóng không kịp bổ sung hậu cần, đặc biệt là đạn pháo và nhiên liệu cho xe tăng. Đặc biệt các đơn vị tập kết ở phía tây Huế để chuẩn bị tấn công còn thiếu cả đường đưa xe pháo vào vị trí tập kết, Cầu Quảng Trị qua sông Mỹ Chánh đã bị quân Mỹ cho đặt thuốc nổ phá hủy khiến xe tăng không vượt sông được.

Nhân lúc Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam không đủ sức tấn công tiếp, quân Việt Nam Cộng hòa với phương tiện vận chuyển và tiếp tế hậu cần dồi dào do Hoa Kỳ cung cấp đã đưa được 2 sư đoàn Dù và Thủy quân lục chiến (mỗi sư đoàn có trên 15.000 quân) ra Vùng 1 cùng với sư đoàn 3 vừa tái tổ chức, đưa lực lượng quân chính quy ở Thừa Thiên Huế từ 2 sư đoàn tăng lên 4 sư đoàn. Sư đoàn trừ bị chiến lược Thủy Quân Lục Chiến được trực thăng chở ra để lập thành phòng tuyến để ngằn chặn bộ binh và xe tăng Quân Giải phóng. Các đơn vị pháo binh, tăng - thiết giáp của QLVNCH cũng được Hoa Kỳ tái bổ sung số trang bị đã mất. Tướng Thomas Bowen, cố vấn quân sự Mỹ tại Quân khu 1 cho biết, quân Mỹ đã lập cầu vận tải khẩn cấp để thay thế số lượng xe tăng và đại bác mà QLVNCH bị mất tại Quảng Trị. Hàng trăm đại bác được chở thẳng từ Mỹ sang, hàng trăm xe tăng - xe thiết giáp được tàu hải quân chở từ căn cứ Mỹ tại Nhật Bản tới. Quân VNCH với sự hỗ trợ của không quân, hải quân Mỹ chuẩn bị tổ chức phản kích.

Giai đoạn 2: Quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa phản kích
Trước những tổn thất to lớn về lực lượng và phương tiện chiến tranh, đặc biệt là việc để mất tỉnh Quảng Trị, quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) tỏ ra hoang mang, dao động mạnh. Tổng Tham mưu trưởng QLVNCH, tướng Cao Văn Viên viết: "Cuộc tiến công 1972 của địch đã làm nổi bật lên một cách bi thảm nhất sự yếu kém cơ bản của quá trình Việt Nam hóa"

Để cứu nguy cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa, ngày 2-4-1972, Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon quyết định sử dụng một lực lượng lớn không quân và hải quân Mỹ trở lại đánh phá dữ dội miền Bắc. Trên chiến trường miền Nam, không quân và hải quân Mỹ cũng được huy động tối đa để bắn phá nhằm tiêu hao sinh lực và ngăn chặn các cuộc tiến công của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, chi viện cho QLVNCH hòa phản kích chiếm lại các vị trí đã mất.

Hoa Kỳ tiến hành chiến dịch tiếp vận quy mô lớn để bổ sung cho những thiệt hại của quân VNCH thông qua 2 chiến dịch Tăng cường (Operations Enhance và Enhance Plus), được tiến hành từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1972. Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon vào ngày 17/5 đã chỉ đạo phải cung cấp tối đa trang bị và vật chất cho quân VNCH càng nhanh càng tốt. Cụ thể:
"Chiến dịch Tăng cường" đã cung cấp cho quân VNCH hàng nghìn vũ khí chống tăng, 69 trực thăng, 55 máy bay chiến đấu phản lực, 100 máy bay khác và 7 tàu tuần tra Trang bị cho lục quân bao gồm 2 tiểu đoàn pháo phòng không, 3 tiểu đoàn pháo tự hành 175mm, 2 tiểu đoàn xe tăng M48A3 và 141 bệ phóng tên lửa chống tăng BGM-71 TOW
"Chiến dịch Tăng cường Plus" từ tháng 10 tới tháng 12/1972 cũng viện trợ rất lớn, bao gồm 234 máy bay chiến đấu phản lực F-5A và A-37 Dragonfly, 32 máy bay vận tải C-130, 277 trực thăng UH-1H , 72 xe tăng, 117 xe bọc thép chở quân, nhiều đại bác và 1.726 xe tải Chi phí trang bị lên tới khoảng 750 triệu đôla (~7 tỷ đôla thời giá năm 2023).
Ngoài ra, khi hai sư đoàn Hàn Quốc (khoảng 38.000 quân) rút khỏi Việt Nam thì phần lớn trang bị của họ cũng được trao lại cho quân VNCH. Thêm nữa, trong quá trình quân viễn chinh Mỹ rút khỏi Việt Nam, phần lớn vũ khí trong các căn cứ Mỹ đều được chuyển giao cho quân VNCH chứ không đưa về Mỹ Kết quả của số viện trợ rất lớn này là quân VNCH vào cuối năm 1972 đã có lực lượng không quân lớn thứ 4 và lục quân lớn thứ 5 trên thế giới xét về số lượng trang bị.

Kế hoạch tái chiếm Quảng Trị theo kế hoạch gồm 3 giai đoạn.
Từ 1 tới 10 tháng 6: Tướng Trưởng cho thay đổi các lực lượng trên những vị trí tiền phương, Mỹ sẽ giúp không vận các đơn vị dự bị chiến lược được trang bị và huấn luyện tốt từ Sài Gòn ra tăng cường.
Từ 11 tới 18-6: Sư đoàn 1 tấn công vào căn cứ Veghel trong khi Sư đoàn Thủy quân lục chiến và Sư đoàn Dù tấn công dò hướng bắc Mỹ Chánh dễ thăm dò lực lượng địch.
Từ 19 đến 27-6: Việt Nam Cộng hòa sẽ nghi binh để đánh lừa các lực lượng đối phương về thời điểm và hướng tiến quân. Mục tiêu là đẩy lùi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ra phía bắc sông Thạch Hãn, sau đó sẽ tấn công Cam Lộ và đổ bộ lên Cửa Việt và khoảng giữa tháng 7.
Trong các giai đoạn, Không quân và hải quân Mỹ sẽ huy động tối đa máy bay ném bom hạng nặng B-52, máy bay cường kích và pháo hạm bắn phá nhằm yểm trợ cho lực lượng trên bộ.
Xem chi tiết: Trận Thành cổ Quảng Trị

Quân Giải phóng phòng ngự Quảng Trị do Thiếu tướng Trần Quý Hai làm Tư lệnh, Trung tướng Song Hào làm chính ủy, Bí thư Đảng ủy Mặt trận. Để bảo vệ Thành Cổ, quân Giải phóng có 2 sư đoàn bộ binh (325, 312), Trung đoàn 27 và 6 trung đoàn bộ binh độc lập, 3 trung đoàn pháo binh, 4 trung đoàn pháo cao xạ, Trung đoàn Tên lửa Phòng không 236, Trung đoàn Thiết giáp 203, 2 trung đoàn Công binh, 5 tiểu đoàn đặc công vào Quảng Trị, kết hợp với sự tham gia của lực lượng vũ trang trên địa bàn.

Ngày 28/6, quân Việt Nam Cộng hòa mở cuộc hành quân "Lam Sơn 72" với sư đoàn dù (3 lữ đoàn), sư đoàn Thủy quân lục chiến (3 lữ đoàn), Liên Đoàn Biệt Động Quân, Liên đoàn 81 Biệt cách dù, Lữ đoàn 1 Kỵ Binh vượt sông Mỹ Chánh tiến về Quảng Trị dưới sự yểm trợ mãnh liệt của pháo binh, B52, không quân Mỹ và VNCH, hải pháo của Hạm đội 7 Hoa Kỳ.

Hai ngày trước cuộc tấn công, pháo đài bay B-52, Hải pháo, Không quân chiến thuật và pháo binh oanh kích dữ dội các vùng tập trung quân của Quân Giải phóng. Chiến dịch Lam Sơn 72 gồm 2 gọng kìm và một nỗ lực phụ Tây Nam Huế, Sư đoàn Dù tấn công từ Tây Nam Quốc lộ 1 về La Vang, sư đoàn TQLC tiến quân bên phải hướng Bắc Quốc lộ một trong khi đó Sư đoàn 1 có nhiệm vụ kìm chặt Quân Giải phóng tại Tây Nam Huế, Sư đoàn 3 bảo đảm an ninh Đà Nẵng, Sư đoàn 2 lùng diệt đối phương tại Quảng Ngãi.

Khi Chiến dịch Lam Sơn 72 bắt đầu thì các đơn vị Dù và TQLC đều tiến hành chậm hơn dự định. Tại Thạch Hãn, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phản ứng dữ dội, quyết tâm cố thủ. Được pháo binh yểm trợ mạnh, một tiểu đoàn TQLC được trực thăng vận về Đông Bắc thành phố để cắt đường tiếp vận của đối phương. Quân Giải phóng quyết tâm tử thủ khu thành cổ Quảng Trị, khiến các mũi tấn công của Việt Nam Cộng hòa bị khựng lại.

Tướng Ngô Quang Trưởng quyết tâm tái chiếm Quảng Trị, đến giữa tháng 7 sư đoàn TQLC được giao nhiệm vụ này, thay thế sư đoàn Dù đã bị thiệt hại nặng. Sư đoàn TQLC được giao trách nhiệm tiêu diệt Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong thành cổ, nhưng vì Quân Giải phóng cố thủ rất kiên trì nên mục tiêu chiếm thành cổ trong 2 tuần rốt cuộc đã bị kéo dài thành 12 tuần. Theo kế hoạch, QLVNCH phải chiếm xong thành cổ vào cuối tháng 6, thực tế phải đến giữa tháng 9 mới hoàn thành, khi đối phương đã rút quân.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tăng cường liên tiếp cho quân đóng trong Thành cổ để chống lại lần lượt 2 Sư đoàn tổng trừ bị của Việt Nam Cộng hòa được hỏa lực Mỹ chi viện tối đa. Hai bên đụng độ dữ dội, pháo kích dữ dội hàng nghìn quả mỗi ngày lên một khu vực có diện tích chỉ vài km vuông. Đại bác và phi cơ Mỹ ném xuống lượng bom đạn tương đương 7 quả bom nguyên tử. Mỗi ngày, khu vực Thành cổ hứng chịu 8.000 - 15.000 viên đạn pháo, có ngày hơn 30.000 viên (cao điểm là 30 và 31/7 bắn khoảng 36.000 viên mỗi ngày), số phi vụ rải bom của B-52 tăng lên 60-70 lần/ngày, số phi vụ máy bay phản lực thả bom vào khu vực Thành cổ cũng tăng lên 40-60 lần/ngày. Trong khi ấy Quân đoàn 1 Việt Nam Cộng hòa tấn công liên tục, các đơn vị tiền phương được hoán chuyển liên tục để bổ sung thiệt hại. Tướng Trưởng định xin tăng viện một sư đoàn từ Vùng 4 nhưng hoàn cảnh không cho phép. Sự tập trung nhiều đơn vị quân Giải phóng tại Quảng Trị đã trở thành mục tiêu cho máy bay B-52 trải thảm, không quân chiến thuật và pháo binh Hoa Kỳ oanh kích bắn phá. Hoa Kỳ cho rằng đó là sai lầm chiến thuật của Quân Giải phóng, nhưng phía Quân Giải phóng thì cho rằng nỗ lực đó là cần thiết để duy trì thế mạnh của họ tại bàn đàm phán ở Paris.

Ngày 11-7, thủy quân lục chiến Mỹ tiến hành trực thăng vận đưa 840 lính của Tiểu Đoàn 1 TQLC QLVNCH (biệt danh "Quái Điểu") và 5,5 tấn vũ khí đổ xuống Triệu Phong nhằm cắt đứt tiếp vận từ căn cứ Cửa Việt đến Thị xã và Thành cổ Quảng Trị. Đoàn trực thăng vận tải của Mỹ có 30 chiếc: 6 chiếc CH-53 chở 50 lính/chiếc, 22 chiếc CH-46 chở được 20 lính/chiếc, và 2 chiếc UH-1E, ngoài ra còn có 6 trực thăng vũ trang của lục quân Mỹ bay theo hộ tống Mặc dù đã oanh tạc trước bằng pháo binh và B-52, đoàn trực thăng vẫn bị đón đánh bởi súng bộ binh và 1 quả tên lửa vác vai SA-7. Trong vòng 15 phút, 29 trực thăng trúng đạn, trong đó 3 chiếc hỏng nặng phải hạ cánh khẩn cấp ra tàu Mỹ ngoài biển, 3 chiếc CH-46 rơi, 1 chiếc CH-53 khác nổ tung ngay trên trời bị do trúng tên lửa SA-7 (56 lính và phi công trên chiếc CH-53 này chỉ còn 10 sống sót). Cuộc đổ quân khiến Tiểu Đoàn 1 bị mất trên 100 lính chết hoặc bị thương khi chưa kịp giao chiến. Sau 3 ngày giao tranh liên tục, Tiểu Đoàn 1 thiệt hại nặng phải rút về, Tiểu Đoàn 2 (biệt danh "Trâu Điên") lên thay thế. Quân VNCH bắc cầu phao qua sông Vĩnh Định để cho các chiến xa M48 Patton của Thiết Đoàn 20 tiến vào

Thời hạn chiếm Thành cổ là ngày 13/7 đã sắp hết mà QLVNCH vẫn chưa chiếm được một góc thành nào. Đêm 12-7-1972, tướng Trưởng ra lệnh cho quân dù phải cắm được cờ trong Thành cổ. Rạng sáng 14 tháng 7, một đội biệt kích VNCH đột nhập vào phía đông Thành cổ bằng cách luồn qua một khu nghĩa địa Thiên chúa giáo phía Nhà thờ Tri Bưu rồi men theo các đường cống thoát nước để leo lên Thành cổ, định cắm cờ và chụp ảnh để tuyên truyền, nhưng chưa kịp cắm thì bị quân Giải phóng phát hiện và tiêu diệt một số, số còn lại vứt lá cờ bỏ chạy. Do không thực hiện được mục tiêu “cắm cờ” trên Thành Cổ trước ngày 13-7, quân VNCH phải đắp một ụ thành giả tại làng Trâm Lý (cách Thành Cổ Quảng Trị hơn 2 km) rồi quay phim chụp ảnh, tuyên bố đã "chiếm lại được Thành Cổ Quảng Trị" tại Hội nghị Paris. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc làm chủ Thành Cổ Quảng Trị trong thời điểm Hội nghị Paris đang trong thời điểm đàm phán gay go.

Đến 27/7 Thủy quân lục chiến QLVNCH đổ 2 tiểu đoàn xuống huyện Triệu phong phía sau để cắt đường tiếp tế, đồng thời hoả lực không quân/pháo binh bắn phá phía sau để ngăn chặn việc tiếp tế của đối phương. Tại thành cổ có lúc bộ đội bổ sung 100 tay súng mỗi ngày nhưng cũng không đủ thay thế tổn thất, thành cổ mỗi bề khoảng 500 mét đã hứng chịu hoả lực khủng khiếp của cả đôi bên. Những cuộc đọ súng ác liệt trong thị xã khiến QLVNCH thiệt hại rất nhiều mà không đẩy lui được đối phương ra khỏi trận địa chính.

Riêng trong tháng 7, Hoa Kỳ đã thực hiện 5.461 phi vụ chiến thuật và 2.054 phi vụ B-52 rải thảm, hải quân Hoa Kỳ cũng vận hành 5 tàu sân bay để hỗ trợ cuộc phản công Lượng bom mà máy bay Mỹ thả xuống Quảng Trị ước tính khoảng 75.000 tấn chỉ riêng trong tháng này.

Chiến dịch tấn công đã kéo dài 10 tuần, đến tháng 9 vẫn không được kết quả cụ thể nào. Dựa vào hỏa lực yểm trợ không giới hạn của Hoa Kỳ, QLVNCH quyết định tiếp tục tràn vào tấn công. Còn Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, sau hơn 2 tháng rưỡi phòng ngự, đã tính đến hướng rút lui theo lệnh của tướng Trần Quý Hai vào giữa tháng 9.

Ngày 8-9, sư đoàn Dù chiếm 3 căn cứ La Vang phía Nam thị xã. Ngày 9-9 Sư đoàn TQLC tấn công vào thành cổ nhưng bị chặn lại, không tiến vào được. Quân Việt Nam Cộng hòa và Hoa Kỳ tấn công nghi binh vào bãi Bắc sông Cửa Việt. Lữ đoàn 147 TQLC từ Đông Bắc đánh xuống, Lữ đoàn 258 từ Đông Nam đánh lên. Khuya 14-9, Tiểu đoàn 6 TQLC đột nhập một vách tường Đông Nam thành cổ rồi đánh vào bên trong, sáng 15/9 các tiểu đoàn TQLC đánh vào phía Tây. Cùng thời điểm đó, Trung đoàn 18 Quân Giải phóng (đơn vị được lệnh chi viện trực tiếp cho thành cổ) vẫn đang hành quân thì được lệnh ngừng lại, tổ chức phòng ngự ở bờ bắc sông Thạch Hãn và đón lực lượng từ thành cổ rút ra.

Do lực lượng đã rút đi một phần nên trong ngày 15/9, Quân Giải phóng tiếp tục bị mất nhiều chốt. Bộ Chỉ huy thành cổ có lệnh cho các đơn vị còn lại rút lui. Sáng sớm 16/9, Quân Giải phóng rút lui hoàn toàn khỏi thị xã, một toán Cọp Biển đã leo vào cắm cờ trên nóc một bức tường thành sau hơn 2 tháng tấn công và trễ hạn. Trong 10 ngày cuối cùng, theo quân Việt Nam Cộng hòa tuyên bố thì đã có 2.700 bộ đội tử trận, trong khi quân Việt Nam Cộng hòa thiệt mạng khoảng 150 Thủy quân lục chiến mỗi ngày (chưa kể số thiệt mạng của các đơn vị khác).

Đến đây Quân lực Việt Nam Cộng hòa cũng kiệt sức không thể tấn công tiếp. Quân Giải phóng miền Nam củng cố nhằm giữ bằng được trận địa và các lãnh thổ ở bờ bên kia sông Thạch Hãn. Chiến sự trở về thế cầm cự trong gần 1 tháng.

Để chiếm lại thành cổ, chỉ riêng Sư đoàn Thủy quân Lục chiến QLVNCH đã có hơn 5.200 binh sĩ thương vong (trong đó riêng 7 tuần cuối trận đánh đã có 3.658 thương vong, chiếm 25% quân số toàn sư đoàn). Con số này còn chưa tính vài nghìn thương vong của các đơn vị khác như Sư đoàn Dù, Liên đoàn biệt cách dù, các trung đoàn pháo binh, thiết giáp... Chỉ tính riêng Lữ Đoàn 258 (1 trong 3 lữ đoàn thuộc sư đoàn TQLC), từ ngày 28-6 đến ngày 16-9-1972, tổng số thương vong chính thức là 431 tử trận và 2.507 bị thương (trong số thuơng binh này, khoảng mấy trăm sau này sẽ chết do vết thương quá nặng). Sư đoàn Dù QLVNCH cũng bị tổn thất nặng. Lữ đoàn 2 của sư đoàn Dù gần như bị xóa sổ chỉ sau 2 tuần giao chiến: Tiểu đoàn 5 bị thiệt hại nặng nề nhất (có 600 quân thì mất 98 tử trận và 400 bị thương, tỷ lệ thương vong 83%), hai tiểu đoàn còn lại của lữ đoàn này cũng không khá hơn, 4 trên 6 sĩ quan cố vấn Mỹ của lữ đoàn này đã bị thương trong chiến sự. Theo quân Giải phóng thì tổng số thiệt mạng của tất cả các đơn vị QLVNCH là 7.756, cùng với hàng ngàn lính khác bị thương. Phía Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tử trận hơn 4.000 bộ đội, hầu hết là do bị bom, pháo của Mỹ bắn phá.

Giai đoạn 3: Chiến sự ở bờ bắc sông Thạch Hãn
Sau khi rút khỏi khu vực thị xã và Thành cổ, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương yêu cầu bộ Chỉ huy chiến dịch nhanh chóng hình thành cách đánh mới, nhằm bảo đảm giữ vững thế trận; đồng thời, phải có phương án bố trí hệ thống trận địa phòng giữ hậu phương trực tiếp chiến dịch, đặc biệt là khu vực Ái Tử - Đông Hà - Cửa Việt. Bên cạnh đó, cần có phương án luân phiên tác chiến, đưa lần lượt đơn vị cũ ra phía sau để củng cố

Từ cuối tháng 9 cho đến giữa tháng 10-1972, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã hình thành ba khu vực phòng ngự cơ bản: khu vực phía đông do Sư đoàn 320 phụ trách gồm Triệu Phong, Gio Linh; khu vực phía tây, do Sư đoàn 308 và 304 đảm nhiệm bao gồm phía tây đường số 1 từ bắc Mỹ Chánh đến phía nam Thạch Hãn; Khu Giữa - khu phòng ngự chủ yếu, gồm phía tả ngạn sông Thạch Hãn, từ Nhan Biều, Ái Tử, Phượng Hoàng đến Đông Hà, Cam Lộ do Sư đoàn 325 đảm nhiệm. Các khu vực, các hướng hợp thành hệ thống phòng ngự hoàn chỉnh, vững chắc. Tướng Lê Trọng Tấn tiếp tục chỉ huy thay cho tướng Trần Quý Hai (Tư lệnh mặt trận B5).

Sau khi tái chiếm được Thành cổ Quảng Trị, quân lực Việt Nam Cộng hòa bị tổn thất lớn, cần phải mất nhiều tháng bổ sung lực lượng và phương tiện chiến đấu. Nhưng do bị thúc ép về chính trị (cuộc đàm phán Paris về Việt Nam), QLVNCH vẫn tiếp tục tập trung lực lượng, gấp rút hoàn chỉnh phương án hòng vượt sông Thạch Hãn đánh chiếm tiếp Ái Tử, Đông Hà nhằm đánh chiếm toàn bộ tỉnh Quảng Trị, khôi phục lại tuyến phòng thủ Đường 9 như trước ngày 30-3-1972.

Bằng cuộc hành quân mang tên Lam Sơn 72A với lực lượng chủ yếu là sư đoàn TQLC, sư Dù, từ nửa cuối tháng 9-1972, QLVNCH đẩy mạnh nỗ lực quân sự trên hai hướng là đông và tây, hòng mở rộng bàn đạp để tiến lên chiếm khu vực Ái Tử, Đông Hà. Ở hướng đông, Sư đoàn thủy quân lục chiến tiến công các mục tiêu như An Lộng, An Hòa, Bích La, Cửa Việt; trên hướng tây, Sư đoàn dù tiến chiếm điểm cao 367, động Ông Do và tuyến nam sông Thạch Hãn, khu vực Tích Tường, Như Lệ, Đá Đứng.

Ngày 1-11-1972, Bộ Tư lệnh Mặt trận B5 thông báo cho Sư đoàn 325: QLVNCH có ý định vượt sông Thạch Hãn tấn công Nhan Biều, Ái Tử. 4 giờ sáng ngày 2-11-1972, đã có hai đại đội và cơ quan chỉ huy Tiểu đoàn 6 thủy quân lục chiến QLVNCH vượt sang bờ tây sông đang triển khai đội hình trước chính diện phòng ngự của tiểu đoàn 8, Trung đoàn 18 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. 5 giờ sáng, các trận địa pháo của Mỹ-QLVNCH ở La Vang, thị xã Quảng Trị và pháo hạm từ biển bắn hàng nghìn quả đạn vào khu vực phòng ngự của trung đoàn 18, tập trung chủ yếu vào trận địa phòng ngự của Tiểu đoàn 8 ở Nhan Biều. Không quân Hoa Kỳ dùng máy bay phản lực ném bom xuống khu vực Ái Tử và phía sau làng Nhan Biều 1, máy bay B-52 rải 2 đợt bom vào dọc bờ sông Lai Phước.

8 giờ sáng ngày 2-11-1972, QLVNCH tổ chức tiến công gồm 3 mũi. Chiến sự diễn ra ác liệt. Sau gần 20 phút chiến đấu, bị thiệt hại nặng, QLVNCH phải lui về củng cố và yêu cầu pháo binh và không quân tiếp tục đánh phá. Sau đó tiếp tục tổ chức hai đợt xung phong nữa nhưng đều bị bẻ gãy. Đến khoảng 10 giờ trưa, số quân còn lại phải co thành hai cụm ven sông, mỗi cụm khoảng 30-40 lính chống cự và chờ quân phía sau vượt sông tăng viện. Khoảng 10 giờ 30 phút, Trung đoàn 18 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn 8 tổ chức phản kích. Sau gần 20 phút đã tiêu diệt gần hết số quân đang co cụm. Quân Việt Nam Cộng hòa còn lại khoảng 30-40 lính cố chống cự, nhưng đến sáng 3-11-1972 cũng bị tiêu diệt nốt. Như vậy sau hai ngày chiến đấu, lực lượng vượt sông gồm hai đại đội và Ban chỉ huy Tiểu đoàn 6 thuộc Lữ đoàn 369 thủy quân lục chiến, trong đó có tiểu đoàn trưởng đều bị diệt; Tiểu đoàn 6 thủy quân lục chiến bị xóa sổ. 5 tàu thuyền, 5 xe tăng-xe bọc thép, 8 ôtô bên bờ hữu ngạn sông bị bắn cháy. Cuộc hành quân Sóng thần 9 đã thất bại

Giữa tháng 11-1972, quân lực Việt Nam Cộng hòa tiếp tục nỗ lực tiến công quân sự. Lúc này, QLVNCH dồn sức tiến công sang hướng thứ yếu. Trong cuộc hành quân mang tên Sóng thần 36, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa tập trung hỏa lực với mật độ cao (50 lần chiếc cường kích, 18 phi vụ B52, 3.000 - 4.000 viên đạn pháo một ngày), đánh phá khu vực Long Quang, Thanh Hội. Quân Việt Nam Cộng hòa sử dụng các tiểu đoàn 6, 2 và 8 thuộc Lữ đoàn 367 lính thủy đánh bộ có thiết giáp và xe tăng M48 Patton yểm trợ, liên tiếp mở các đợt tiến công vào các vị trí phòng ngự của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ở khu vực Long Quang - Thanh Hội.

Trước tình hình đó, Bộ Chỉ huy chiến dịch lệnh cho Trung đoàn 48 vượt sông sang bờ nam sông Thạch Hãn, cùng với lực lượng ở đây chặn đứng cuộc hành quân. Chiến sự ở khu vực bờ nam sông Thạch Hãn diễn ra ác liệt. Các lữ đoàn TQLC không vượt qua được các chốt Long Quang, Thanh Hội, các tiểu đoàn 1, 2, 8 TQLC mất sức chiến đấu phải rút ra củng cố. Ngày 4/12, Bộ Tư lệnh B5 điều trung đoàn 48 (thiếu tiểu đoàn 2) và tiểu đoàn 3 (Quảng Trị) vượt sông phối hợp với quân giữ chốt phản kích, đẩy sư đoàn TQLC lùi về Bình An, Gia Đẳng, Ba Lang. Trong các trận này sư đoàn TQLC bị tổn thất nặng, thương vong 3.200 binh-sĩ, mất 49 xe tăng và xe bọc thép, 16 trực thăng.

Mặc dù bị thiệt hại lớn, nhưng QLVNCH vẫn quyết tâm tìm kiếm một thắng lợi quân sự để giành ưu thế trên bàn đàm phán ở Hiệp định Paris. Từ ngày 15/12, Việt Nam Cộng hòa mở tiếp cuộc hành quân "Sóng thần 45" đánh ra khu vực Cửa Việt. Lần này huy động một lực lượng quân sự và xe pháo lớn tham chiến, bao gồm: Tiểu đoàn 4 và 579 thủy quân lục chiến, 3 chi đoàn xe tăng - thiết giáp, 15 đại đội bảo an theo hướng Linh An, Thạch Hội tiến ra Cửa Việt. Đương đầu với lực lượng tiến công này, Sư đoàn 320, trong vòng 11 ngày (từ 15 đến 25-12), đã chiến đấu quyết liệt chặn đánh tiêu hao, tiêu diệt hơn 1 nghìn lính, phá hỏng, phá hủy 23 xe quân sự, bắn rơi 11 máy bay các loại, thu 39 súng. Việt Nam Cộng hòa buộc phải chấm dứt cuộc hành quân và đưa lực lượng còn lại về phía sau củng cố. Cho đến trước ngày ký Hiệp định Paris, quân lực Việt Nam Cộng hòa còn mở cuộc hành quân Sóng thần 18 (từ ngày 17-1 đến ngày 20-1-1973) đánh ra Cửa Việt. Nhưng cũng như các cuộc hành quân mang tên Sóng thần trước đó, một lần nữa lại thất bại.

Ngày 21/1/1973, tướng Abrams, tướng Heige và tướng Ngô Quang Trưởng nhất trí với kế hoạch hành quân Tangocyti (tên gọi trận tấn công Cửa Việt-1972 của QLVNCH do các cố vấn Hoa Kỳ đặt). Đêm 25/1/1973, các tiểu đoàn 9 (lữ đặc nhiệm), 3 (lữ 258), lữ 147 và hơn 140 xe tăng nổ súng tấn công. Không lực Hoa Kỳ điều động 80 phi vụ B-52, pháo binh từ hạm đội 7 Hoa Kỳ và 4 tiểu đoàn pháo ở thị xã Quảng Trị bắn hơn 60.000 viên đạn pháo yểm hộ cho QLVNCH. Các đơn vị TQLC thay đổi hẳn cách đánh so với "Lam Sơn 72", không tấn công vỗ mặt mà luồn qua các chốt của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam để nhanh chóng tiếp cận mục tiêu Cửa Việt.

23 giờ ngày 27/1, lữ đoàn đặc nhiệm đã tiếp cận cảng Cửa Việt. Đến 1 giờ ngày 28/1, Bộ Tư lệnh B5 mới biết tin và ngay lập tức, điều trung đoàn 101 và 5 xe tăng đánh vào sườn Lữ đặc nhiệm ở Đông Hòa, Vĩnh Hòa, bắn cháy 8 xe tăng của thiết đoàn 17 nhưng không ngăn được đối phương tiến về cảng Cửa Việt. Rạng sáng ngày 28/1, Bộ Tư lệnh B5 tiếp tục điều 5 tiểu đoàn tăng viện cho các lực lượng giữ Cửa Việt. Đến trưa 28/1, B5 điều tiếp Trung đoàn 24 (sư đoàn 304) và 1 đại đội xe tăng (thuộc trung đoàn 203) tấn công phía sau cánh quân của lữ đoàn đặc nhiệm VNCH.

Ngày 30/1/1973, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nổ súng tấn công nhưng các hướng không phối hợp được với nhau nên bị lữ đoàn đặc nhiệm và lữ đoàn 147 TQLC đẩy lùi. Rạng sáng 31/1, Quân Giải phóng tổ chức tổng công kích đồng loạt vào 5 cụm quân của QLVNCH. 8h30 sáng 31/1, ba cụm quân QLVNCH ở cảng bị diệt, hai cụm quân còn lại chạy về Mỹ Thủy. Tuyến phòng thủ Vĩnh Hòa, Thanh Hội, Long Quang, Chợ Sãi của mặt trận B5 được khôi phục. Cuộc hành quân Tangocyti thất bại và không thu được kết quả nào.

Nhìn lại trên toàn bộ mặt trận Trị - Thiên, từ sau khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam rút khỏi thị xã - Thành cổ Quảng Trị (16-9-1972) đến cuối tháng 1-1973, mặc dù quân lực VNCH liên tiếp mở các cuộc hành quân Lam Sơn 72A, Sóng thần 9, Sóng thần 36, Sóng thần 45, Sóng thần 18 nhằm tái chiếm lại nửa phía bắc tỉnh Quảng Trị, nhưng đều bị đẩy lùi. Kế hoạch chiếm lại và tái lập vùng chiếm đóng như trước tháng 3-1972 đã bị thất bại. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phòng thủ thành công phía bờ bắc sông Thạch Hãn, tuyên bố tiêu diệt 29.822 lính, diệt gọn 12 đại đội, đánh thiệt hại nặng 15 tiểu đoàn và 2 chi đoàn xe tăng - thiết giáp, bắn rơi hơn 100 máy bay, phá hỏng, phá hủy 345 xe quân sự các loại (trong đó có 221 xe tăng và xe thiết giáp), hơn 350 khẩu pháo các loại, 38 kho xăng, đạn, đánh sập 8 cầu, bắn cháy 8 tàu, 13 xuồng, thu 650 súng các loại và 24 máy thông tin…

Kết quả và ý nghĩa
Trong giai đoạn 1 chiến dịch, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã loại khỏi chiến đấu 27.458 lính, bắt 3.388 lính, phá hủy và thu giữ 636 xe tăng - xe thiết giáp, 1.870 xe quân sự các loại, 429 khẩu pháo và súng cối các loại, bắn rơi và phá hủy 340 máy bay và trực thăng. QLVNCH thất bại nặng, phải bỏ chạy về Huế. Quân Giải phóng kiểm soát hoàn toàn tỉnh Quảng Trị và 3 xã thuộc huyện Hương Điền, tỉnh Thừa Thiên, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến lược đề ra.

Đây là lần đầu tiên Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành thắng lợi một chiến dịch tiến công binh chủng hợp thành quy mô lớn, tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực, phương tiện chiến tranh của Mỹ-VNCH; tiêu diệt nhiều trung đoàn, đánh quỵ một sư đoàn quân VNCH; kiểm soát hoàn toàn một tỉnh.

Trong giai đoạn sau, quân Mỹ-Việt Nam Cộng hòa huy động lực lượng rất lớn để phản công, đặc biệt là Mỹ huy động không quân, hải quân đánh phá rất ác liệt. Thiệt hại của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam khá lớn, tổng quân số tham gia chiến dịch là khoảng 105.650 người thì đã có trên 14.000 người tử trận trong toàn chiến dịch. Về số bị thương, toàn chiến dịch Quân Giải phóng có 31.309 lượt thương binh (trừ đi những người không qua khỏi đã tính vào số tử trận thì số thương binh vào khoảng 27.000 người), trong đó: giai đoạn chuẩn bị chiến dịch - 378 thương binh, giai đoạn tiến công Quảng Trị từ 30/3 tới 2/5 - 4.619 thương binh, giai đoạn tiến công Thừa Thiên Huế từ 3/5 tới 27/6 - 4.203 thương binh, giai đoạn phòng ngự Quảng Trị từ 28/6 tới 16/9 - 13.142 thương binh, giai đoạn phòng ngự vùng giải phóng từ 17/9 tới 31/1/1972 - 8.967 thương binh).

Trong giai đoạn phản kích (tính từ 28/6/1972 đến 31/1/1973), QLVNCH cũng bị thiệt hại nặng. Theo quân Giải phóng, trong giai đoạn này họ đã gây thương vong cho 29.000 quân VNCH, phá hủy 345 xe tăng - thiết giáp, 273 khẩu pháo, bắn rơi 169 máy bay, bắn chìm 9 tàu chiến, thu gần 1.000 súng các loại QLVNCH bị kiệt sức, không chiếm lại được Đông Hà và cảng Cửa Việt, cũng như phía bắc sông Thạch Hãn.

Nhìn chung, Mỹ - QLVNCH chỉ ngăn được bước tiến của Quân Giải phóng, việc không chiếm lại được nửa phía Bắc tỉnh Quảng Trị là một thất bại về chiến lược. Điều đó giải thích tại sau sau Hiệp định Paris, Nguyễn Văn Thiệu liên tục thực hiện các biện pháp quân sự (các kế hoạch Lý Thường Kiệt) - dù đó là sự vi phạm Hiệp định Paris, nhằm cố chiếm những bàn đạp tấn công của quân Giải phóng. Mặc dù trong cuộc duyệt binh mừng chiến dịch Lam Sơn 72 tổ chức tại Sài Gòn hồi tháng 9, Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố "chiến thắng" khi đã chiếm lại được khu Thành cổ Quảng Trị, nhưng chính bản thân ông ta cũng tự thấy rằng quân VNCH không thể đạt được kết quả này nếu không có hỏa lực dữ dội của Không quân Hoa Kỳ và những khoản viện trợ quân sự to lớn. Ông ta từng nói: "Nếu Hoa Kỳ mà không viện trợ cho chúng tôi nữa thì không phải là một ngày, một tháng hay một năm mà chỉ sau 3 giờ, chúng tôi sẽ rời khỏi Dinh Độc Lập!"

Thắng lợi của chiến dịch tiến công Trị Thiên cùng với các hướng tiến công khác tạo ra cục diện mới trên chiến trường ngày càng có lợi cho Quân Giải phóng trong cuộc tiến công chiến lược 1972, trong đó trực tiếp là tạo thế và lực cho Quân Giải phóng tiến hành chiến dịch phòng ngự Quảng Trị (28-6-1972 đến 31-1-1973) thắng lợi, góp phần buộc Mỹ và chính quyền Sài Gòn phải ký kết Hiệp địch Paris chấm dứt chiến tranh, lập lại hoàn bình ở Việt Nam.

Sau 1 năm chiến đấu ở cả ba chiến trường chính và những hướng phối hợp, cùng với cả ba mặt trận đấu tranh (chính trị, quân sự, ngoại giao), đi đến lệnh ngừng bắn vào tháng 1/1973. Ba kết quả chính trị quan trọng nhất mà Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đạt được là: Cộng hòa Miền Nam Việt Nam có được địa vị chính trị hợp pháp đối với quốc tế và ở miền Nam, Quân đội Hoa Kỳ phải rút về nước trong khi quy chế của Quân đội Nhân dân Việt Nam ở miền Nam không được Hiệp định Paris đề cập. Điều này được phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam coi là một thắng lợi về tiến hành chiến tranh phối hợp giữa các hoạt động: quân sự - chính trị - ngoại giao chứ không đơn thuần chỉ là thành quả về quân sự.

Về quân sự, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng nhanh chóng tận dụng được những gì giành được trong chiến dịch. Họ lập tức bắt đầu mở rộng các hành lang hậu cần từ Lào và Campuchia vào miền Nam Việt Nam. Các cơ sở tại Cửa Việt và Đông Hà được nhanh chóng mở rộng, trong vòng 1 năm, tạo điều kiện để hơn 20% hàng hóa chuyển vào cho chiến trường miền Nam đã được đi qua đây.

Chú thích

Liên kết ngoài
Từ "Bão táp 1" đến "Bão táp 2"
"Đại-lộ Kinh-hoàng"
Một số chi tiết trong cuốn sách về tỉnh Quảng Trị cần được sửa lại

Trị Thiên
Lịch sử Quảng Trị
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Xung đột năm 1972


title: Eßweiler

text:
Eßweiler là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Eßweiler có diện tích 8,10 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 445 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Meriania kirkbridei

text:
Meriania kirkbridei là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meriania
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Macroglossum nigellum

text:
Macroglossum nigellum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Phụ loài
Macroglossum nigellum nigellum
Macroglossum nigellum integrifasciatum Hogenes & Treadaway, 1996
Macroglossum nigellum speideli Eitschberger, 2006

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Sân bay quốc tế General Lucio Blanco

text:
Sân bay General Lucio Blanco  là một sân bay quốc tế ở Reynosa, Tamaulipas, México, gần biên giới giữa Mexico và Hoa Kỳ. Sân bay này được đặt tên theo tướng Lucio Blanco, một nhân vật lớn trong cuộc cách mạng Mexico giai đoạn 1910 đến 1920.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
Aeroméxico (Thành phố Mexico)
Aeroméxico Connect (Thành phố Mexico)
ALMA de Mexico (Guadalajara, Poza Rica, Tampico, Villahermosa)
Mexicana
Click Mexicana (Thành phố Mexico)
Volaris (Toluca)

Các tuyến thuê bao
Tropicharters (Cancun)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay México
Tamaulipas


title: Ngọc Hà, Ba Đình

text:
Ngọc Hà là một phường thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Phường Ngọc Hà có diện tích 0,8 km², dân số năm 2022 là 19.479 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Địa giới hành chính
Địa giới hành chính phường Ngọc Hà như sau:
Phía đông giáp các phường Quán Thánh và Điện Biên
Phía nam giáp phường Đội Cấn
Phía tây giáp phường Liễu Giai
Phía bắc giáp phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ.

Đường phố

 Đội Cấn
 Hoàng Hoa Thám
 Hùng Vương
 La Pho
 Ngọc Hà

Lịch sử
Xưa kia, nơi đây là phần đất của thập tam trại- mười ba làng bao quanh hồ Tây, chuyên sản xuất những nhu yếu phẩm cung cấp cho kinh thành Thăng Long trước kia: Ngọc Hà, Thụy Khuê,... Địa bàn của phường Ngọc Hà ngày nay tương ứng với các làng Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Đại Yên, nổi tiếng với nghề trồng hoa và làm thuốc nam. Trong đợt khai quật hoàng thành Thăng Long, các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu tích một con sông cổ chảy ngang qua kinh thành theo hướng Đông - Tây, về phía làng Ngọc Hà xưa, và họ cho rằng đây là con sông mang tên sông ngọc (Ngọc Hà), làm nên tên làng Ngọc Hà.

Cuối thế kỷ 19, chính quyền thực dân Pháp chiếm một phần đất của làng Ngọc Hà để xây dựng Phủ Toàn quyền và Vườn hoa Bách Thảo. Do ở gần Phủ Toàn quyền nên ở đầu phố Ngọc Hà có một đồn lính khố xanh làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh vùng ven của Phủ.

Năm 1981, làng Ngọc Hà trở thành phường thuộc quận Ba Đình.

Năm 2005, 19,90 ha diện tích tự nhiên và 5.226 nhân khẩu của phường Ngọc Hà được điều chỉnh về phường Liễu Giai mới thành lập.

Di tích lịch sử, văn hóa
Ngọc Hà có ngôi đình ở phía Đông Bắc làng, chính giữa một hồ nước, rộng trên một bán đảo, cách Vườn Bách Thảo một con đường cái. Đình thờ Huyền Thiên Hắc Đế - một nhân vật truyền thuyết đã âm phù vua nhà Lý đánh thắng giặc ngoại xâm. Đình đã bị huỷ hoại trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thủ đô cuối năm 1946, đầu năm 1947. Đến năm 1952 dân làng dựng lại đình.

Hội làng
Hội làng Ngọc Hà được tổ chức vào ngày 19 tháng Giêng, chung với làng Hữu Tiệp. Hai làng rước bài vị của thần đến Núi Sưa (trong vườn Bách Thảo hiện nay) để tế chung.

Làng Hữu Tiệp
Làng Hữu Tiệp nằm sát đường Hoàng Hoa Thám, ở phía Bắc làng Ngọc Hà.

Lịch sử
Đầu thế kỷ XIX là một trại thuộc tổng Nội, huyện Vĩnh Thuận, phủ Hoài Đức; đầu thế kỷ XX là một xã thuộc phủ Hoài Đức, mặc dầu vậy, đây là một làng nhỏ, chỉ có hơn 30 mẫu đất, dân số (năm 1926) chỉ có 445 nhân khẩu.

Làng Hữu Tiệp có ba xóm: xóm Bảo Vân ở sát Đường Thành (đường Hoàng Hoa Thám), xóm Đình và xóm Thượng. Cư dân trong làng thuộc các họ gốc là: họ Tống, họ Lê và họ Trịnh. Ba họ này đều từ Tống Sơn (Thanh Hóa) và Hoa Lư (Ninh Bình) chuyển cư ra vào khoảng thế kỷ XI - XV. Về sau có thêm các họ: Phan, Phạm, Nguyễn, Dương, An.

Nhắc đến Hữu tiệp, người ta không thể quên được sự kiện đáng ghi nhớ. Đó là ngày 28 - 12 - 1972, một máy bay B. 52 của giặc Mỹ đã bị quân và dân Thủ đô bắn rơi xuống khu vực xóm Thượng của làng. Xác chiếc máy bay này hiện vẫn được bảo tồn, như là minh chứng cho cuộc chiến đấu kiên cường của quân và dân ta trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" cuối tháng 12 - 1972.

Làng nghề
Giống như làng Ngọc Hà, làng Hữu Tiệp chỉ có đất để trồng hoa, không có ruộng đất để cấy lúa. Nhà và vườn trồng hoa đan xen nhau. Hai làng lại ở sát nhau, nên không có địa giới tự nhiên rành rọt. Do những đặc điểm chung này mà người Hà Nội trước đây gọi chung hai làng Hữu Tiệp - Ngọc Hà bằng một tên chung: Trại Hàng Hoa.

Nghề chính của làng Hữu Tiệp là trồng hoa, lúc đầu trồng các loại hoa nội, từ đầu thế kỷ XX bắt đầu trồng các loại hoa ngoại mà những người học được đầu tiên là các ông Phạm Văn Tỉnh và Trịnh Văn Quang. Người Hữu Tiệp còn biết kết hoa cho các xe tay, xe ô tô để dùng trong các dịp lễ tết, hội hay cưới xin, tang ma. Nghề trồng hoa làm cho cuộc sống của dân làng dễ chịu hơn so với các làng trồng lúa trong khu "Thập tam trại". Nhà cửa trong làng xưa kia phần lớn là nhà gạch hoặc nhà ngói. Ngoài trồng hoa, phụ nữ trong làng còn buôn bán hoa, nam giới đi làm thợ nề, thợ mộc, làm cai hoặc làm công nhân, số người đi học để làm công chức rất ít.

Di tích lịch sử, văn hóa
Làng có ngôi đình thờ Huyền Thiên Hắc Đế - một nhân vật truyền thuyết đã âm phù vua nhà Lý đánh thắng giặc ngoại xâm, giống như làng Ngọc Hà. Làng có chùa Bát Mẫu quy mô khá lớn. Làng có hai ngôi đền: đền Cát Triệu thờ mẹ thành hoàng, đền Trường Dược thờ Cửu Thiên Huyền Nữ, tục truyền là bà chúa giữ kho thuốc súng, về sau thờ cả Mẫu Liễu Hạnh và Thủy Tinh (Mẫu Thoải). Hội làng được tổ chức vào ngày 19 tháng Giêng, chung với làng Ngọc Hà. Hai làng rước bài vị của thần đến Núi Sưa (trong vườn Bách Thảo hiên nay) để tế chung.

Làng Đại Yên
Đại Yên cũng là một làng nằm trong khu vực Thập tam trại. Làng tiếp giáp đường Hoàng Hoa Thám (Đường Thành cũ) về phía Bắc, làng Ngọc Hà, Hữu Tiệp về phía Đông, làng Vĩnh Phúc về phía Tây và đường Quần Ngựa (hay Đường Mới, tức phố Đội Cấn) về phía Nam.

Lịch sử
Hồi cuối Lê, đầu Nguyễn, làng là một trại thuộc tổng Nội, huyện Vĩnh Thuận, phủ Hoài Đức, đến năm 1915 nâng lên thành một xã thuộc huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông (năm 1941 đổi làm Đại lý đặc biệt Hà Nội). Năm 1926, làng có 376 nhân khẩu. Trong làng có các họ lớn là Hoàng (gốc làng Lệ Mật), Trần, Ngô, Trưng, Nguyễn, trước đây đều có nhà thờ họ. Nhà thờ họ Hoàng được đặt nơi tổ họ này từ Lệ Mật sang sinh cư lập nghiệp đầu tiên tại Đại Yên.

Làng nghề
Dân làng Đại Yên xưa kia sống bằng nghề trồng lúa, một bộ phận lớn dân làng có nghề trồng, khai cây thuốc Nam và chế biến các bài thuốc Nam. Nhiều gia đình chuyên bán thuốc Nam trong các chợ lớn ở thành phố. Để có được các gói thuốc Nam, người làng phi đi khắp các vùng quê, nhiều khi phi lên tận các vùng rừng núi để hái, có khi đánh cây về thuần dưỡng. Về sau, khi người Pháp vào, phố phường Hà Nội được mở rộng, người làng học thêm nghề trồng hoa. Hiện nay, do đất đai thu hẹp, nghề trồng hoa không còn, nghề trồng thuốc, làm thuốc Nam cũng đang mai một dần. Trước đây, một bộ phận nam giới trong làng rất thạo nghề xây dựng.

Di tích lịch sử, văn hóa
Trong địa phận làng Đại Yên xưa có gò đất cao rộng, gọi là núi Voi, tương truyền là nơi nuôi voi của triều đình xưa. Trên núi trước đây có một ngôi chùa. Vào năm 1892, tư sản Pháp Hômen đã câu kết với Chánh tổng tổng Nội để mua đứt quả núi này, đặt chỗ làm nhà máy rượu bia (nay là Công ty bia Hà Nội trên đường Hoàng Hoa Thám). Dân làng phản đối không được. Hôm Hômen chỉ huy lính khố xanh đến dỡ chùa, cụ Thủ từ và các bô lão trong làng ra cản nhưng không có kết quả.

Làng Đại Yên có ngôi đình ở giữa làng, nhìn hướng Tây về phía núi Cung và núi Cột Cờ, thờ vị thành hoàng là Công chúa Ngọc Hoa thờ Lý, có công đánh giặc phương Nam.

Cuối làng Đại Yên, ngay sát phố Đội Cấn có một ngôi chùa lớn là chùa Bát Tháp. Tương truyền, khu đất có ngôi chùa này chính là núi Vạn Bảo được ghi trong sử sách. Chùa Bát Tháp mới được đại tu năm Bính Thìn niên hiệu Khi Định (1916) vốn do ba chùa: Vạn Bo, Chéo Vang, và chùa Voi trên núi Voi nhập thành. Dựa vào ghi chép trong sách Thiền uyển tập anh, một số nhà nghiên cứu cho rằng, chùa Vạn Bo chính là chùa Chân Giáo - một ngôi chùa lớn của Kinh thành Thăng Long được xây năm Bính Tý (năm 1024) để Vua Lý Thái Tổ đến nghe tụng kinh và là nơi Vua Lý Huệ Tông tự vẫn vào năm Bính Tuất (1226) mà sử cũ đã ghi. Ngày nay, làng Đại Yên đã trở thành phố phường đông đúc.

Chú thích

Tham khảo

Ngọc Hà


title: Chuyến bay 883 của Aero Caribean

text:
Chuyến bay số 883 của Aero Caribbean là một chuyến bay thường lệ từ Port-au-Prince, Haiti, đến La Habana, Cuba, thông qua Santiago de Cuba. Ngày 4 tháng 11 năm 2010, chiếc máy bay ATR-72-212, số đăng ký là CU-T1549,, đã rơi ở tỉnh miền trung Cuba Sancti Spíritus, làm tất cả 61 hành khách và 7 phi hành đoàn thiệt mạng. Cho đến ngày 5 tháng 11 năm 2010, đây là tai nại thảm khốc nhất liên quan đến máy bay ATR 72, và là tai nạn máy bay thứ ba ở Cuba.
Đây là một trong những chuyến bay cuối cùng rời thành phố Santiago de Cuba đến La Habana trước cơn bão Tomas dự kiến sẽ quét qua phía đông Cuba và bờ biển phía tây Haiti.

Hành khách và phi hành đoàn
Danh sách nạn nhân theo quốc tịch

Tham khảo

Aero Caribean
Aero Caribean


title: Epidendrum pseudodifforme

text:
Epidendrum pseudodifforme  Hoehne & Schltr., 1925 là một loài lan epiphytic hiện diện ở Brasil. Không nên nhầm loài lan này với Epidendrum pseudodifforme  Hoehne & Schltr., 1926 nom. illeg., là đồng âm với Epidendrum umbelliferum J.F.Gmel. 1791

Chú thích

Tham khảo

P


title: Trần Ích Tắc

text:
Trần Ích Tắc (chữ Hán: 陳益稷, 1254 – 1329), thường được biết đến với tước hiệu Chiêu Quốc vương (昭國王), là một hoàng tử nhà Trần. Ông là con của Trần Thái Tông, em cùng cha khác mẹ với Trần Thánh Tông và Chiêu Minh đại vương Trần Quang Khải. Ngoài ra, ông cũng là chú của Trần Nhân Tông.

Là hoàng thân nhà Trần, nhưng Trần Ích Tắc là một người tham vọng và muốn thay thế ngôi vị của Thánh Tông và Nhân Tông. Khi nhà Nguyên xâm lược đến Đại Việt năm 1285, ông đã dẫn gia quyến xin hàng và được cải phong làm An Nam quốc vương; 安南國王. Tuy nhiên, quân đội nhà Nguyên liên tiếp thất bại khiến Trần Ích Tắc tan vỡ kế hoạch và phải sống lưu vong ở Đại Nguyên.

Tiểu sử
Trần Ích Tắc là con thứ 5, hoặc thứ 8 của Trần Thái Tông, là anh em cùng mẹ với Chiêu Đạo vương Trần Quang Xưởng (陈光昶) và Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật. Không rõ mẹ của ba người là ai, chắc chắn không phải là Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu Lý thị vì bà đã qua đời năm 1248, cách khi Ích Tắc và Nhật Duật sinh ra khoảng hơn 6 năm.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Trần Ích Tắc thông minh hiếu học, thông hiểu lịch sử, lục nghệ, văn chương nhất đời, là Hoàng tử được Trần Thái Tông yêu mến nhất. Dù nghề vặt như đá cầu, đánh cờ, không nghề gì không thông thạo; từng mở học đường ở bên hữu phủ đệ, tập hợp văn sĩ bốn phương cho học tập, cấp cho ăn mặc, đào tạo thành tài như bọn Mạc Đĩnh Chi ở Bàng Hà, Bùi Phóng ở Hồng Châu,... gồm 20 người, đều được dùng cho đời. Đến 15 tuổi, thông minh hơn người, làu thông kinh sử và các thuật, vẫn còn có ý tranh đoạt ngôi trưởng đích. Ích Tắc đã từng gửi thư riêng cho khách buôn ở Vân Đồn xin quân Nguyên xuống phía Nam.

Năm 1267, tháng 5, vào lúc 14 tuổi ông được anh là Thánh Tông phong làm Chiêu Quốc vương [昭國王].

Khi quân Nguyên Mông sang xâm lược Việt Nam lần thứ hai (1285), ngày 15 tháng 3, Ích Tắc đem cả gia đình đi hàng giặc, được đưa về Trung Quốc và được Hốt Tất Liệt phong làm An Nam quốc vương và chờ ngày đưa trở về nước. Sau khi quân Nguyên Mông đại bại, Trần Ích Tắc ở lại Ngạc Châu (鄂州; nay thuộc tỉnh Hồ Bắc), giữ chức quan Hồ Quảng bình chương chính sự, gia phong tới Ngân Thanh vinh lộc đại phu rồi Kim tử quang lộc đại phu, Nghi đồng tam tư và mất ở Trung Quốc vào mùa hè năm Thiên Lịch thứ 2 (1329) đời Nguyên Văn Tông, hưởng thọ 76 tuổi.

Năm Chí Thuận thứ nhất (1330), ông được nhà Nguyên truy tặng tước Trung Ý vương (忠懿王).

Vì sự phản bội này mà sau này nhà Trần đã loại Ích Tắc ra khỏi tông thất, cho đổi tên thành Ả Trần (妸陳). Việc này cũng được ghi lại trong ĐVSKTT: "Năm [1289], tháng 5, sau khi đánh thắng quân Nguyên lần thứ ba, bắt được cả một hòm biểu xin hàng. Thượng hoàng [Trần Thánh Tông] sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản trắc. Chỉ có kẻ nào đầu hàng trước đây, thì dẫu bản thân ở triều đình giặc, cũng kết án vắng mặt, xử tội đi đày hoặc tử hình, tịch thu điền sản, sung công, tước bỏ quốc tính. Ích Tắc là chỗ tình thân cốt nhục, tuy trị tội cũng thế, nhưng không nỡ đổi họ xóa tên, chỉ gọi là Ả Trần, có ý chê hắn hèn nhát như đàn bà vậy. Vì thế, những ghi chép đương thời đều gọi là Ả Trần...".

Năm 1292, vua Trần Nhân Tông sai Nguyễn Đại Phạp đi sứ sang Nguyên, nhân đó lấy cớ nước đang có tang thoái thác việc vua Trần sang chầu. Khi Nguyễn Đại Phạp đến Ngạc Châu, vào tỉnh đường gặp các quan hành tỉnh nước Nguyên, có chạm mặt Trần Ích Tắc. Đại Phạp chào tất cả mọi người, chỉ không chào Ích Tắc. Tắc bèn hỏi: "Ngươi không phải là tên biên chép ở nhà Chiêu Đạo Vương đó ư?" Phạp trả lời: "Việc đời đổi thay, Đại Phạp trước vốn là tên biên chép cho Chiêu Đạo Vương, nay là sứ giả, cũng như Bình chương xưa kia là con vua, nay lại là người đầu hàng giặc" Từ đó về sau, Ích Tắc luôn tìm cách tránh mặt sứ giả Đại Việt sang, không dám ngồi ở tỉnh đường nữa.

Quan hệ với Trần Hữu Lượng
Đại Việt Sử ký Toàn thư có viết "Giáp Ngọ, [Thiệu Phong] năm thứ 14 [1354], (Nguyên Chí Chính năm thứ 14). Mùa xuân, tháng 2, quan trấn giữ biên giới phía bắc cho chạy trạm tâu việc Trần Hữu Lượng nước Nguyên dấy binh, sai sứ sang xin hòa thân (Hữu Lượng là con Trần Ích Tắc)".

Ở đây, rất có thể là do Trần Hữu Lượng (1316–1363) muốn mượn quân đội của nhà Trần nhằm phục vụ cho quyền lợi của mình nên nói phao lên như vậy, bởi theo Minh sử (quyển 123, liệt truyện 11) thì cha của Trần Hữu Lượng sau năm 1364 vẫn còn sống và được phong làm Thừa Ân hầu. còn Trần Ích Tắc thì đã chết từ năm 1329.

Ghi chú

Liên kết ngoài

Sinh năm 1254
Mất năm 1329
Hoàng tử nhà Trần
Vương tước nhà Trần
Quan lại nhà Nguyên
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Nhà văn Trung Quốc thời Nguyên
An Nam quốc vương


title: Cardiophorus procerus

text:
Cardiophorus procerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saint-Martin-de-Saint-Maixent

text:
Saint-Martin-de-Saint-Maixent là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 128 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Oxytrigona obscura

text:
Oxytrigona obscura là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Oxytrigona
Động vật được mô tả năm 1900


title: Bathybalia

text:
Syntomaula là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae

en:Bathybalia


title: Calliostoma xylocinnamomum

text:
Calliostoma xylocinnamomum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

X


title: Troides miranda

text:
Troides miranda là một loài bướm ngày sinh sống ở Borneo và Sumatra. Loài này thuộc Họ Bướm phượng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trides miranda tại Ngypal

Troides


title: Molophilus itoanus

text:
Molophilus itoanus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Strumigenys godeffroyi

text:
Strumigenys godeffroyi là một loài kiến.
Nó có ở South Đông Á, đông nam Ấn Độ và Sri Lanka, và Indonesia, Philippines, Đài Loan, New Guinea, phía bắc Úc và châu Đại Dương.

Chú thích

Tham khảo

Strumigenys
Động vật mô tả năm 1866


title: Noyant

text:
Noyant là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Cabizuela

text:
Cabizuela là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 127.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Tân Hóa (xã)

text:
Tân Hóa là một xã thuộc huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Hóa nằm ở phía đông huyện Minh Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Tuyên Hóa
Phía tây giáp xã Minh Hóa
Phía nam giáp các xã Thượng Hóa và Trung Hóa
Phía bắc giáp xã Yên Hóa và huyện Tuyên Hóa.

Xã Tân Hóa có diện tích 71,85 km², dân số năm 2019 là 2.842 người, mật độ dân số đạt 40 người/km².

Hành chính
Xã Tân Hóa được chia thành 6 thôn: 1 Yên Thọ, 2 Yên Thọ, 3 Yên Thọ, 4 Yên Thọ, 5 Yên Thọ, Cổ Liêm.

Chú thích

Tham khảo


title: Hachan

text:
Hachan là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 267 mét trên mực nước biển.
Sông Petite Baïse tạo thành một phần ranh giới phía đông thị trấn.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Exora signifera

text:
Exora signifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Exora


title: Kỷ Tây Lâu công

text:
Kỷ Tây Lâu công (chữ Hán: 杞西楼公), là vị vua thứ hai của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Kỷ Đông Lâu công, họ Tự.

Sử ký không nêu rõ thời gian ông làm vua nước Kỷ bắt đầu và kết thúc khi nào. Các sự kiện lịch sử trong thời gian ông làm vua cũng không rõ. Sau khi ông mất, con ông là Kỷ Đề công lên nối ngôi vua.

Xem thêm
 Kỷ (nước)
 Kỷ Đề công
 Kỷ Đông Lâu công

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia

Vua nước Kỷ
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Bematistes

text:
Bematistes là một chi bướm trong họ Nymphalidae.

Loài
Nhóm umbra:
Bematistes adrasta (Weymer, 1892)
Bematistes aganice (Hewitson, 1852)
Bematistes alcinoe (Felder, 1865)
Bematistes consanguinea (Aurivillius, 1893)
Bematistes consanguinoides Le Doux
Bematistes elgonense (Poulton, 1929)
Bematistes elongata (Butler, 1874)
Bematistes epiprotea (Butler, 1874)
Bematistes excisa (Butler, 1874)
Bematistes formosa (Butler, 1874)
Bematistes macaria (Fabricius, 1793)
Bematistes macarista (Sharpe, 1906)
Bematistes obliqua (Aurivillius, 1913)
Bematistes persanguinea (Rebel, 1914)
Bematistes poggei (Dewitz, 1879)
Bematistes pseudeuryta (Godman & Salvin, 1890)
Bematistes quadricolor Rogenhöfer, 1891
Bematistes scalivittata (Butler, 1896)
Bematistes simulata (Le Doux, 1932)
Bematistes umbra (Drury, [1782])
Bematistes vestalis (Felder, 1865)
epaea species-group:
Bematistes epaea (Cramer, 1779)
Bematistes tellus (Aurivillius, 1893)
incertae sedis:
Bematistes indentata (Butler, 1895)
Bematistes leopoldina (Aurivillius, 1895)

Chú thích

Tham khảo

Bematistes at funet


title: Bursa luteostoma

text:
Bursa luteostoma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1861


title: El Castillo de las Guardas

text:
El Castillo de las Guardas là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 1619 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 El Castillo de las Guardas  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Fala (bướm đêm)

text:
Fala là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Fala ptychophora Grote, 1875

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Fala at funet

Noctuidae
Hadeninae


title: Selatosomus blanditus

text:
Selatosomus blanditus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Tigbao

text:
Tigbao là một đô thị cấp năm ở tỉnh Zamboanga del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 16.914 người trong 3.089 hộ.
Núi Timolan, đỉnh cao nhất ở Zamboanga del Sur đối diện với thị xã.

Các đơn vị hành chính

Tigbao, về mặt hành chính, được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Zamboanga del Sur


title: Villanueva de la Sierra

text:
Villanueva de la Sierra là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 577 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Happy Birthday to You

text:
"Happy Birthday to You" (Chúc mừng sinh nhật) là một bài hát được hát lên trong các dịp kỷ niệm sinh nhật. Theo Sách Kỷ lục Guinness, "Happy Birthday to You" là bài hát phổ biến nhất trong tiếng Anh, tiếp theo là bài "For He's a Jolly Good Fellow" và "Auld Lang Syne". Bài hát được dịch ra nhiều thứ tiếng, dù nó được hát bằng tiếng Anh thậm chí ở những nước mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ.

Nguồn gốc
Giai điệu của bài "Happy Birthday to You" được chị em nhà Patty Hill và Mildred J. Hill (1859-1916) người Mỹ viết năm 1893 khi họ là giáo viên phổ thông ở Louisville, Kentucky. Bài thơ ban đầu chỉ có ý làm một lời chào với tựa "Good Morning to All".

Năm 2015, bản thảo viết tay ban đầu từ thế kỷ 19 của bài hát này được tìm thấy. Ông James Procell, giám đốc thư viện âm nhạc của Đại học Louisville tại bang Kentucky (Mỹ), cho biết khi đang tiến hành lưu trữ lại tài liệu trong thư viện âm nhạc từ những năm 1950, ông phát hiện bản thảo "Happy Birthday to You" viết tay đã 120 tuổi cùng 30 bài hát khác. Bà Hill từng sống tại Louisville và toàn bộ các bản thảo cũng như tài liệu của bà là một phần trong bộ sưu tập lưu trữ của thư viện nơi đây. Dù vậy, phần bản thảo hầu hết các bài hát nổi tiếng nhất của bà đã không được ai để mắt tới trong ít nhất sáu thập kỷ qua.

Tuyên bố bản quyền
Bản mà chúng ta đang biết hiện nay đã được đăng ký bản quyền năm 1935 bởi Công ty Summy theo một thỏa thuận bởi Preston Ware Orem và sẽ hết hạn bảo hộ bản quyền vào năm 2030. Bản này là bản viết được biết đến đầu tiên có bao gồm ca từ. Công ty giữ bản quyền này đã được Warner Chappell mua lại năm 1990 với giá 15 triệu dollar Mỹ, với giá trị bài "Happy Birthday to You" ước tính khoảng 5 triệu dollar Mỹ.

Theo thống kê, đây là bài hát đắt giá nhất trong lịch sử, với ước tính lợi nhuận từ khi sáng tác đến nay đã lên đến 50 triệu đô-la Mỹ. Trong khi tình trạng bản quyền hiện nay của bài hát không rõ ràng, Warner vào năm 2013 tuyên bố rằng các cuộc biểu diễn bài hát này ở nơi công cộng không được ủy nhiệm theo nguyên tắc là bất hợp pháp trừ phi trả tiền hoa hồng cho họ.

Ngày 22 tháng 9 năm 2015, thẩm phán George H. King tại tòa án liên bang Los Angeles (Mỹ) đã ra phán quyết bài hát này không thuộc sở hữu của Công ty Warner/Chappell mà thuộc về cộng đồng, khẳng định hãng chỉ được giữ bản quyền tác phẩm cải biên dương cầm của bài hát này mà không liên quan đến lời và giai điệu. Với phán quyết trên, "Happy Birthday to You" trở thành một bài hát "công cộng" khi bất cứ ai cũng có thể sử dụng mà không phải mất tiền. Phán quyết được đưa ra sau khi nhà làm phim Jennifer Nelson đệ đơn kiện Warner/Chappell khi công ty này đòi tiền bản quyền lên đến 1.500 USD khi cô sử dụng ca khúc "Happy Birthday to You" trong một bộ phim tài liệu lịch sử của bài hát nổi tiếng trên. Bên khởi kiện cho rằng việc gia hạn thời gian bảo hộ bản quyền vào năm 1963 cho ca khúc "Happy Birthday to You" (được cấp bản quyền từ năm 1935) là không đúng.

Lời bài hát

Happy birthday to you,
Happy birthday to you,
Happy birthday dear (tên của người sinh nhật),
Happy birthday to you.

Lời bài hát với giai điệu

Các dạng biến thể
Tại Vương quốc Anh, Ireland, Úc và New Zealand, sau khi hát "Happy Birthday to You", nó là truyền thống cho một trong những khách nhiệt tình dẫn đầu với "Hip hip..." và sau đó cho tất cả các khách khác mời và nói "... Hooray!" Điều này thường được lặp lại ba lần. Tại Canada, sau khi hát "Happy Birthday to You", họ hát thành "How old are you now? How old are you now? How old are you now-ow, how old are you now?" và sau đó đếm: "Are you one? Are you two? Are you..." cho đến khi họ đến tuổi thích hợp, ở đó chủ tế nói "yes", và mọi người khác, có lẽ đã biết đúng số, tất cả cổ vũ.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 The original edition of Song Stories For The Kindergarten in PDF (public domain). It contains the song "Good morning to you".
 The Happy Birthday Song and The Little Loomhouse
 Bosko's Party on YouTube.
  in 2013
 The Happy Birthday Song  provides access to the "Good Morning and Birthday Song" from the 1927 edition of The Everyday Song Book held by the University of Pittsburgh Library System.

Sinh nhật
Dân ca
Bài hát năm 1912
Bài hát Mỹ
Tranh cãi
Vi phạm bản quyền


title: SOS

text:
SOS (mã Morse: ... ---...; ) được sử dụng quốc tế, mà ban đầu được thành lập để sử dụng chỉ trong lĩnh vực hàng hải. Trong ký hiệu chính thức,  được viết với một dòng gạch chéo, để chỉ ra rằng mã Morse tương đương cho các chữ cái riêng lẻ của "SOS" được truyền dưới dạng một chuỗi ba chấm / ba dấu gạch ngang/ ba chấm liên tục, không có khoảng cách giữa các chữ cái. Trong Mã Morse quốc tế, ba dấu chấm tạo thành chữ "S" và ba dấu gạch ngang tạo thành chữ "O", vì vậy "S O S "đã trở thành một cách phổ biến để ghi nhớ thứ tự của các dấu chấm và dấu gạch ngang. (, , , ,  tạo thành các chuỗi tương đương, nhưng theo truyền thống  là dễ nhớ nhất.)

Mặc dù  chính thức chỉ là một chuỗi mã Morse đặc biệt không phải là chữ viết tắt của bất cứ thứ gì, nhưng trong cách sử dụng phổ biến, nó được liên kết với các cụm từ như "Save Our Souls" và "Save Our Ship". Hơn nữa, do được sử dụng phổ biến trong các trường hợp khẩn cấp, cụm từ "SOS" đã được sử dụng phổ biến để chỉ một cách không chính thức về một cuộc khủng hoảng hoặc nhu cầu hành động.

“SOS” có nguồn gốc từ các quy định về vô tuyến điện hàng hải của chính phủ Đức được thông qua có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 1905. Nó đã trở thành một tiêu chuẩn trên toàn thế giới khi nó được đưa vào các quy định về dịch vụ của Công ước Máy đo vô tuyến điện quốc tế đầu tiên được ký vào ngày 03 tháng 11 năm 1906, có hiệu lực vào ngày 01 tháng 7 năm 1908, SOS là một "tín hiệu thủ tục" hoặc "prosign" Morse, được sử dụng như một dấu hiệu bắt đầu thông báo cho các đường truyền yêu cầu hỗ trợ khi sắp xảy ra thiệt hại về người hoặc mất tài sản. Các tiền tố khác được sử dụng cho sự cố cơ học, yêu cầu hỗ trợ y tế và tín hiệu cấp cứu được chuyển tiếp do một trạm khác gửi ban đầu. SOS vẫn là tín hiệu cứu nạn vô tuyến hàng hải cho đến năm 1999, khi nó được thay thế bằng Hệ thống An toàn và Ứng phó Hàng hải Toàn cầu.

“SOS” không còn được công nhận là một tín hiệu cấp cứu tiêu chuẩn có thể được sử dụng với bất kỳ phương pháp báo hiệu nào. Nó đã được sử dụng như một tín hiệu cảnh báo nguy hiểm trực quan, bao gồm ba tia sáng ngắn / ba dài / ba chớp ngắn, chẳng hạn như từ một chiếc gương sinh tồn. Trong một số trường hợp, các chữ cái riêng lẻ "S O S" đã được viết ra, ví dụ, được đóng dấu trong một bờ tuyết hoặc được tạo thành từ các tấm gỗ trên bãi biển. Thực tế là "SOS" có thể được đọc từ bên phải lên cũng như lộn ngược (như một ambigram) là một lợi thế để nhận dạng trực quan.

Một biến thể khác của “SOS” là số 505, do đó con người có thể ra hiệu từ xa bằng cách dùng 1 bàn tay giơ đủ 5 ngón lên, nắm lại thành nắm đấm và mở ra đủ 5 ngón để phát tín hiệu “SOS” cầu cứu.

Lịch sử

Vô tuyến điện (ban đầu được gọi là "điện báo không dây") được phát triển vào cuối những năm 1890, và nhanh chóng được công nhận là một trợ giúp quan trọng cho thông tin liên lạc hàng hải. Trước đây, các tàu biển đã áp dụng nhiều loại tín hiệu báo hiệu sự cố bằng hình ảnh và âm thanh được tiêu chuẩn hóa, sử dụng những thứ như cờ hiệu, pháo hiệu, chuông và sương mù. Tuy nhiên, sự hợp tác ban đầu trong việc tiêu chuẩn hóa tín hiệu vô tuyến bị hạn chế bởi sự khác biệt quốc gia và sự cạnh tranh giữa các công ty vô tuyến cạnh tranh.

Năm 1903, một đại diện của Ý tại Hội nghị Sơ bộ Berlin về Điện tín Không dây, Thuyền trưởng Quintino Bonomo, đã thảo luận về sự cần thiết của các quy trình vận hành chung, trong đó có đề xuất rằng "các tàu gặp nạn... nên gửi tín hiệu SSS DDD trong khoảng thời gian vài phút ". Tuy nhiên, các câu hỏi về thủ tục nằm ngoài phạm vi của hội nghị này, vì vậy không có tín hiệu tiêu chuẩn nào được thông qua vào thời điểm đó, mặc dù Điều IV của Nghị định thư cuối cùng của hội nghị quy định rằng "Các trạm điện báo không dây, trừ khi thực tế là không thể, ưu tiên cho các cuộc gọi trợ giúp nhận được từ tàu trên biển".

Khi không có các quy định quốc tế, các tổ chức cá nhân buộc phải phát triển các thực hành của riêng họ. Trên 7 Tháng 1 năm 1904, Công ty Truyền thông Hàng hải Quốc tế Marconi ban hành "Thông tư 57", trong đó quy định rằng, đối với việc lắp đặt trên toàn thế giới của công ty, bắt đầu từ 1 Tháng 2 năm 1904 "lời kêu gọi từ các tàu gặp nạn hoặc theo bất kỳ cách nào cần hỗ trợ sẽ là 'CQD' ". Một đề xuất thay thế, được đưa ra vào năm 1906 bởi Hải quân Hoa Kỳ, cho rằng tín hiệu cờ của Bộ luật Tín hiệu Quốc tế nên được thông qua để sử dụng vô tuyến, bao gồm cả "NC", viết tắt của "Đang gặp nạn; muốn được hỗ trợ ngay lập tức".

Đức là quốc gia đầu tiên áp dụng tín hiệu báo động , mà nước này gọi là tín hiệu Notzeichen, là một trong ba chuỗi mã Morse có trong quy định vô tuyến quốc gia có hiệu lực từ ngày 1 Tháng 4 năm 1905. Năm 1906, Công ước Máy đo điện tử Quốc tế đầu tiên đã họp tại Berlin, thỏa thuận được ký kết vào ngày 3 Tháng 11 năm 1906 có hiệu lực vào ngày 1 Tháng 7 năm 1908. Công ước đã thông qua một loạt các Quy định Dịch vụ, bao gồm Điều XVI, mà đọc: "Tàu bị nạn có trách nhiệm sử dụng các tín hiệu sau:mã Morse: ... ---...; lặp đi lặp lại trong khoảng thời gian ngắn".

Trong cả một Tháng 4 năm 1905 Luật pháp Đức và các quy định quốc tế năm 1906, tín hiệu cứu nạn được quy định là một chuỗi mã Morse liên tục gồm ba dấu chấm / ba dấu gạch ngang / ba chấm, không đề cập đến bất kỳ chữ cái tương đương nào. Tuy nhiên, trong International Morse, ba dấu chấm bao gồm chữ "S", và ba dấu gạch ngang chữ "O", và nó nhanh chóng trở nên phổ biến để chỉ tín hiệu cứu nạn là "S" O S ", với số ra 12 Tháng 1 năm 1907 của Electrical World nói rằng "Các tàu gặp nạn sử dụng tín hiệu đặc biệt, SOS, lặp lại trong khoảng thời gian ngắn."  (Trong mã Morse của Mỹ, được sử dụng bởi nhiều tàu ven biển ở Hoa Kỳ trong suốt phần đầu của thế kỷ XX, ba dấu gạch ngang là đại diện cho chữ số "5", vì vậy trong một số trường hợp, tín hiệu báo hiệu được gọi một cách không chính thức là "S 5 S".)

Những con tàu đầu tiên được báo cáo là đã phát đi một cuộc gọi cứu nạn  là tàu Cunard liner  trên 10 Tháng 6 năm 1909 khi đi thuyền Azores, và tàu hơi nước SS Arapahoe vào ngày 11 Tháng 8 năm 1909 khi ở ngoài khơi bờ biển Bắc Carolina. Tín hiệu của Arapahoe đã được trạm của United Wireless Telegraph Company tại Hatteras, North Carolina nhận được và chuyển tiếp đến các văn phòng của công ty tàu hơi nước. Tuy nhiên, có một số phản đối giữa các nhà khai thác Marconi trong việc áp dụng tín hiệu mới và muộn nhất là vào tháng 4 Năm 1912 đánh chìm  các nhà điều hành Marconi của con tàu đã kết hợp các cuộc gọi cứu nạn của CQD và . Vì lợi ích của tính nhất quán và an toàn đường thủy, việc sử dụng cụm từ CQD dường như đã không được dùng sau đó.

Nghĩa của SOS
Với mục đích dễ nhớ, SOS có thể được hiểu như là "Hãy cứu tàu chúng tôi" (Save our Ship), "Hãy cứu lấy những linh hồn của chúng tôi" (Save our Souls) hay "Gửi cứu trợ" (Send out Succour), “Tiếng gọi giải cứu” (“Sound of Save”), "Save Our Shelby", "Shoot Our Ship", "Sinking Our Ship", "Survivors On Shore"... thực ra, không có một ý nghĩa đặc biệt nào trong bản thân các chữ cái và hoàn toàn sai khi đặt các dấu chấm giữa các chữ cái này.

SOS được chọn đơn giản vì đây là những tín hiệu ngắn, dễ nhận biết và có thể gửi đi nhanh chóng. Khi xoay ngược lại thì từ SOS vẫn không đổi, giúp nhận diện từ khoảng cách xa như từ trên máy bay cứu nạn. Khi được phát âm, tín hiệu SOS có thể được quan sát từ xa khi người phát tín hiệu có sự thay đổi khẩu hình rõ ràng.

Tham khảo

Vô tuyến điện
Tai nạn
Kỹ năng sinh tồn
Mã Morse
Cứu nạn
Mã hóa

de:Morsecode#SOS


title: Cnodocentron brogimarus

text:
Cnodocentron brogimarus là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cnodocentron


title: 23 tháng 7

text:
Ngày 23 tháng 7 là ngày thứ 204 (205 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 161 ngày trong năm.

Sự kiện
1759 – Chiến tranh Bảy Năm: Quân Nga giành thắng lợi trước quân Phổ trong trận Züllichau, có điều kiện tiến sâu vào lãnh thổ của Phổ-Brandenburg.
1785 – Ba phiên quốc Tin Lành của La Mã Thần thánh là Phổ, Hannover và Sachsen thiết lập Liên minh các Vương hầu nhằm chống lại họ Habsburg trong đế quốc.
1862 – Henry Halleck nắm quyền chỉ huy quân miền Bắc trong Nội chiến Hoa Kỳ.
1883 – Vua Dục Đức bị quyền thần Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết phế truất, bắt giam ở Dục Đức đường.
1921 – Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc khai mạc trong địa phận tô giới Pháp tại Thượng Hải.
1942 – Holocaust: Các phòng hơi ngạt tại Trại hủy diệt Treblinka bắt đầu hoạt động để tàn sát người Do Thái.
1952 – Hiệp định Paris năm 1951 có hiệu lực, Cộng đồng Than Thép châu Âu được hình thành với các thành viên là Pháp, Tây Đức, Ý và ba quốc gia Benelux.
1980 – Phạm Tuân được tàu Soyuz 37 phóng lên không gian, trở thành người Việt Nam và Châu Á đầu tiên bay vào không gian.
1988 – Nhà lãnh đạo trên thực tế của Miến Điện từ năm 1962, tướng Ne Win, từ chức sau các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ.
1992 – Abkhazia đơn phương tuyên bố độc lập khỏi Gruzia.
2001 – Megawati Sukarnoputri trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Indonesia.

Sinh
 1989 – Daniel Radcliffe, diễn viên người Anh, người thủ vai Harry Potter trong loạt phim cùng tên.
 1995 – Hwasa, ca sĩ, rapper người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc nữ Mamamoo
 1996 – Danielle Bradbery, ca sĩ người Mỹ

Mất
 907 – Khúc Thừa Dụ, Tiết độ sứ dành độc lập cho Tĩnh hải quân (Việt Nam) (s. 830)
1739 – Nguyễn Phúc Điền, tước phong Dận Quốc công, công tử con chúa Nguyễn Phúc Chu (m. 1700).
1865 – Nguyễn Phúc Miên Sủng, tước phong Tuy Biên Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1831)
 1951 – Hồ Tùng Mậu, nhà hoạt động chính trị Việt Nam (s. 1896)
 2002 – Phan Đình Thứ, tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa (s. 1919)
2011 – Amy Winehouse, ca sĩ người Anh (s. 1983)
2014 – Quỳnh Giao, ca sĩ người Việt Nam (s. 1946).

Những ngày lễ và kỷ niệm
 Ai Cập: Quốc khánh

Tham khảo

Tháng bảy
Ngày trong năm


title: Molophilus mouldsi

text:
Molophilus mouldsi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Diacantha fenestrata

text:
Diacantha fenestrata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Mimastra grahami

text:
Mimastra grahami là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Mimastra


title: NavagamGhed

text:
NavagamGhed là một thành phố và khu đô thị của quận Jamnagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, NavagamGhed có dân số 39.483 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. NavagamGhed có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại NavagamGhed, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: La Bezole

text:
La Bezole là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Bezolais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Bezole trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Des photos de La Bezole

Bezole


title: Dolophilodes flaviventris

text:
Dolophilodes flaviventris là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolophilodes


title: Caryedes longicollis

text:
Caryedes longicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Caryedes


title: Centromyrmex ereptor

text:
Centromyrmex ereptor được phát hiện và công bố bởi Bolton, B. & Fisher, B. L. vào năm 2008..

Chú thích

Tham khảo

Centromyrmex