title: Vergilius

text:
Publius Vergilius Maro (; lịch cũ ngày 15 tháng 10 70 BC - 21 ngày 19 tháng 9 TCN), thường được gọi là Virgil hoặc Vergil ( ) bằng tiếng Anh, là một nhà thơ La Mã cổ đại của thời kỳ Augustus. Ông đã viết ba trong số những bài thơ nổi tiếng nhất trong văn học Latinh: Eclogues (hay Bucolics), Georgics, và sử thi Aeneid. Một số bài thơ nhỏ, được thu thập trong Phụ lục Vergiliana, đôi khi cũng được cho là của ông.

Theo truyền thống, Virgil được xếp hạng là một trong những nhà thơ vĩ đại nhất của Rome. Tác phẩm Aeneid của ông đã được coi là sử thi quốc gia của La Mã cổ đại kể từ thời điểm sáng tác. Được sao chép mô hình từ Iliad và Odyssey của Homer, Aeneid theo những người tị nạn Aeneas khi ông phải đấu tranh để hoàn thành sứ mệnh của mình và tới được nước Ý, nơi hậu duệ của ông Romulus và Remus đã tìm ra thành phố Rome. Công việc Virgil đã có rộng và ảnh hưởng sâu sắc đối với văn học phương Tây, đặc biệt là tác phẩm Thần khúc của Dante trong đó Virgil xuất hiện như người đưa đường cho Dante qua địa ngục và luyện ngục.

Tiểu sử và tác phẩm

Tuổi thơ và tiểu sử dân gian
Tiểu sử theo dân gian của Virgil được cho là phụ thuộc vào một tiểu sử đã mất của Varius, biên tập viên của Virgil, được Suetonius đưa vào tiểu sử và các bài bình luận của Servius và Donatus, hai nhà bình luận lớn về thơ của Virgil. Mặc dù các bài bình luận chắc chắn ghi lại nhiều thông tin thực tế về Virgil, nhưng một số bằng chứng của chúng có thể được chỉ ra dựa trên những suy luận được đúc kết từ thơ của anh ấy và thuật luận; do đó, tiểu sử của Virgil vẫn còn vấn đề cần làm rõ.

Dân gian cho rằng Virgil sinh ra ở làng Andes, gần Mantua  ở Cisalpine Gaul (miền bắc nước Ý, được thêm vào nước Ý ngay trong cuộc đời của ông). Phân tích về tên của ông đã khiến một số người tin rằng ông là hậu duệ của những người thuộc địa La Mã trước đó. Tuy nhiên, suy đoán hiện đại cuối cùng không được hỗ trợ bởi bằng chứng tường thuật từ các tác phẩm của chính ông hoặc các tiểu sử sau này của ông. Macrobius nói rằng cha của Virgil có xuất thân khiêm tốn, mặc dù các học giả thường tin rằng Virgil xuất thân từ một gia đình địa chủ, mà có thể đủ khả năng cho anh học hành. Virgil đã theo học các trường học ở Cremona, Mediolanum, Rome và Naples. Sau khi cân nhắc trong thời gian ngắn về nghề nghiệp hùng biện và luật, chàng trai trẻ Virgil đã chuyển tài năng của mình sang làm thơ.

Theo Robert Seymour Conway, nguồn cổ xưa duy nhất báo cáo khoảng cách thực tế giữa Andes và Mantua là một mảnh vỡ còn sót lại từ các tác phẩm của Marcus Valerius Probus. Probus phát triển mạnh mẽ dưới thời trị vì của Nero (54–68 sau Công nguyên). Probus báo cáo rằng Andes nằm 30 dặm La Mã tính từ Mantua. Conway diễn dịch thành một khoảng cách khoảng

Có tương đối ít thông tin về gia đình Virgil. Theo báo cáo, cha anh thuộc thị tộc Vergilia, và mẹ anh thuộc thị tộc Magia. Theo Conway, thị tộc Vergilia được chứng thực khá ít trong các bia ký từ toàn bộ miền Bắc nước Ý, nơi có Mantua. Trong số hàng nghìn bản khắc cổ còn sót lại từ vùng này, chỉ có 8 hoặc 9 đề cập đến các cá nhân được gọi là "Vergilius" (nam tính) hoặc "Vergilia" (nữ tính). Trong số những đề cập này, có ba lần đề cập tới ông xuất hiện trong bia ký từ Verona và một trong bia ký từ Calvisano.

Conway đưa ra giả thuyết rằng bản khắc từ Calvisano có liên quan đến một bộ kinswoman của Virgil. Calvisano nằm từ Mantua 30 dặm La Mã, và sẽ phù hợp với mô tả Probus' của Andes. Dòng chữ, trong trường hợp này, là một món đồ vàng mã do một người phụ nữ tên là Vergilia dâng lên Matronae (một nhóm các vị thần), yêu cầu các nữ thần giải cứu một người phụ nữ khác, được gọi là Munatia. Conway lưu ý rằng lễ vật thuộc về một loại hình phổ biến cho thời đại này, nơi phụ nữ yêu cầu các vị thần để bảo vệ mạng sống của những người thân yêu nữ đang mang thai và sắp sinh. Trong hầu hết các trường hợp, người phụ nữ đưa ra yêu cầu là mẹ của một phụ nữ đang mang thai hoặc đang gặp nguy hiểm. Mặc dù có một ghi chép khác từ Calvisano, nơi một người phụ nữ yêu cầu các vị thần bảo tồn mạng sống của em gái mình. Munatia, người phụ nữ mà Vergilia muốn bảo vệ, có khả năng là một người thân của Vergilia, có thể là con gái của cô ấy. Cái tên "Munatia" chỉ ra rằng người phụ nữ này là thành viên của thị tộc Munatia, và có khả năng là Vergilia đã kết hôn với gia đình này.

Các nghiên cứu khác  cho rằng ngày nay nên tìm kiếm tác phẩm Andes cổ đại trong khu vực Castel Goffredo.

Các tác phẩm ban đầu
Theo các nhà bình luận, Virgil được đi học khi mới 5 tuổi và sau đó anh đến Cremona, Milan, và cuối cùng là Rome để học hùng biện, y học và thiên văn học, những thứ mà anh sớm bỏ dở để chuyển qua học triết học. Từ tài liệu tham khảo khen ngợi Virgil đến các nhà văn Pollio và Cinna, người ta đã suy ra rằng ông có một thời gian kết hợp với hội nhóm Catullus. Theo Servius, các bạn cùng trường đánh giá Virgil cực kỳ nhút nhát và dè dặt, và anh được đặt biệt danh là "Parthenias" hay "thiếu nữ" vì sự xa cách với xã hội của mình. Virgil dường như cũng có một sức khỏe tồi tệ trong suốt cuộc đời của mình và theo một cách nào đó đã sống cuộc sống của một kẻ tàn tật. Theo Catalepton, ông bắt đầu làm thơ khi còn học tại trường Epicurean của Siro the Epicurean tại Naples. Một nhóm các tác phẩm nhỏ do các nhà bình luận cho là Virgil thời trẻ còn tồn tại được thu thập dưới tiêu đề Phụ lục Vergiliana, nhưng phần lớn bị các học giả coi là giả mạo. Một tác phẩm như vậy, Catalepton, bao gồm mười bốn bài thơ ngắn,  một số trong số đó có thể là của Virgil, và một bài thơ tự sự ngắn có tựa đề Culex ("The Gnat"), được cho là của Virgil vào đầu thế kỷ thứ nhất sau công nguyên.

Eclogues

Tiểu sử theo dân gian khẳng định rằng Virgil đã bắt đầu viết tác phẩm lục ngôn thi Eclogues (hoặc Bucolics) vào năm 42 TCN và người ta cho rằng bộ sưu tập được xuất bản khoảng 39-38 TCN, mặc dù điều này còn đang được tranh cãi.  The Eclogues (từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "tuyển chọn") là một nhóm mười bài thơ được mô phỏng gần như dựa trên thể thơ lục bát bucolic ("thơ mục vụ") của nhà thơ Hy Lạp Theocritus. Sau chiến thắng của mình trong trận Philippi năm 42 trước Công nguyên, chiến đấu chống lại đội quân do những kẻ ám sát Julius Caesar chỉ huy, Octavian đã cố gắng trả nợ cho các cựu chiến binh của mình bằng đất đai bị tịch thu từ các thị trấn ở miền bắc nước Ý, theo truyền thống, được cho là một điền trang. gần Mantua thuộc Virgil. Việc mất trang trại gia đình và nỗ lực lấy lại tài sản của mình bằng những lời kêu gọi hùng hồn theo truyền thống được coi là động cơ của Virgil trong quá trình sáng tác của Eclogues. Ngày nay việc này được cho là một suy luận không được các diễn giải của Eclogues ủng hộ. Trong Eclogues 1 và 9, Virgil thực sự đã kịch tính hóa những cảm xúc tương phản gây ra bởi sự tàn bạo của việc chiếm đoạt đất đai thông qua thành ngữ mục vụ nhưng không đưa ra bằng chứng không thể chối cãi về sự cố tiểu sử được cho là. Trong khi một số độc giả đã xác định chính nhà thơ với nhiều nhân vật khác nhau và những thăng trầm của họ, cho dù lòng biết ơn của một người mộc mạc cũ đối với một vị thần mới (Ecl. 1), tình yêu thất vọng của một ca sĩ mộc mạc dành cho một chàng trai xa xôi (con cưng của chủ nhân của anh ta, Ecl. 2), hoặc tuyên bố của một ca sĩ bậc thầy đã sáng tác một số tác phẩm sinh thái (Ecl. 5), các học giả hiện đại phần lớn bác bỏ những nỗ lực như vậy để thu thập các chi tiết tiểu sử từ các tác phẩm hư cấu, họ thích giải thích các nhân vật và chủ đề của tác giả như những minh họa về cuộc sống và tư tưởng đương đại. Mười Eclogues trình bày các chủ đề mục vụ truyền thống với một góc nhìn mới mẻ. Sinh thái 1 và 9 đề cập đến việc tịch thu đất và ảnh hưởng của chúng đối với vùng nông thôn Ý. 2 và 3 là mục vụ và khiêu dâm, thảo luận về cả tình yêu đồng giới (Ecl. 2) và sự hấp dẫn đối với những người thuộc bất kỳ giới tính nào (Ecl. 3). Eclogue 4, gửi đến Asinius Pollio, cái gọi là "Messianic Eclogue", sử dụng hình ảnh của thời kỳ hoàng kim liên quan đến sự ra đời của một đứa trẻ (đứa trẻ sinh ra là chủ đề tranh luận). 5 và 8 mô tả thần thoại về Daphnis trong một cuộc thi hát, 6, bài hát vũ trụ và thần thoại của Silenus; 7, một cuộc thi thơ nóng bỏng, và 10 nỗi khổ của nhà thơ Elegiac đương thời Cornelius Gallus. Virgil được ghi nhận công sức với việc Eclogues đã đưa Arcadia trở thành một lý tưởng thơ ca, mà vẫn còn được văn học và nghệ thuật thị giác phương Tây áp dụng, đồng thời tạo tiền đề cho sự phát triển mục vụ Latinh của Calpurnius Siculus, Nemesianus và các nhà văn sau này.

Georgics
Đôi khi sau khi công bố tác phẩm Eclogues (có thể là trước 37 TCN),  Virgil đã trở thành một phần của nhóm thân hữu của Maecenas, lãnh đạo đối ngoại người Octavian quyền lực mà đã tìm cách thông cảm cho Antony, một trong những gia đình hàng đầu của các danh nhân văn học La Mã ngả về phía Octavian. Virgil quen biết nhiều nhân vật văn học hàng đầu thời bấy giờ, bao gồm cả Horace, người mà ông thường nhắc đến trong thơ của mình, và Varius Rufus, người sau này đã giúp ông hoàn thành tác phẩm Aeneid.

Trước sự khăng khăng của Maecenas (theo dân gian), Virgil đã dành những năm sau đó (có lẽ là 37–29 TCN) để làm bài thơ lục ngôn giáo huấn dài có tên là Georgics (từ tiếng Hy Lạp là "Làm việc trên Trái đất") mà ông dành tặng cho Maecenas. Chủ đề bề ngoài của Georgics là hướng dẫn các phương pháp điều hành một trang trại. Khi xử lý chủ đề này, Virgil tuân theo truyền thống giáo huấn ("làm thế nào để") của Tác phẩm và Ngày của nhà thơ Hy Lạp Hesiod và một số tác phẩm của các nhà thơ Hy Lạp sau này. Bốn cuốn sách của Georgics lần lượt tập trung vào việc chăn nuôi trồng trọt và cây cối (1 và 2), chăn nuôi và ngựa (3), nuôi ong và phẩm chất của loài ong (4). Các đoạn văn nổi tiếng bao gồm Laus Italiae yêu dấu của Quyển 2, mô tả phần mở đầu của ngôi đền trong Quyển 3 và mô tả về bệnh dịch ở cuối Quyển 3. Quyển 4 kết thúc bằng một câu chuyện thần thoại dài, dưới dạng một sử thi mô tả một cách sinh động việc phát hiện ra nghề nuôi ong của Aristaeus và câu chuyện về cuộc hành trình đến thế giới ngầm của Orpheus. Các học giả cổ đại, chẳng hạn như Servius, phỏng đoán rằng tập phim Aristaeus đã thay thế, theo yêu cầu của hoàng đế, một đoạn dài ca ngợi bạn của Virgil, nhà thơ Gallus, người bị Augustus thất sủng và đã tự sát vào năm 26 trước Công nguyên.

Aeneid

Aeneid được nhiều người coi là tác phẩm hay nhất của Virgil và là một trong những bài thơ quan trọng nhất trong lịch sử văn học phương Tây (TS Eliot gọi nó là 'tác phẩm kinh điển của toàn châu Âu'). Virgil làm việc trên Aeneid trong mười năm cuối cùng của cuộc đời mình (29-19 TCN), ủy quyền, theo Propertius, bởi Augustus. Bản anh hùng ca bao gồm 12 cuốn sách bằng thể thơ lục bát dactylic mô tả hành trình của Aeneas, một chiến binh chạy trốn khỏi cuộc chiến thành Troy, đến Ý, trận chiến của anh với hoàng tử Ý Turnus, và nền tảng của một thành phố mà từ đó Rome sẽ hình thành. Aeneid của sáu cuốn sách đầu tiên mô tả cuộc hành trình của Aeneas từ Troy đến Rome. Virgil đã sử dụng một số mô hình trong tác phẩm sử thi của mình;  Homer, tác giả nổi tiếng của sử thi cổ điển, có mặt ở khắp mọi nơi, nhưng Virgil cũng đặc biệt sử dụng nhà thơ Latinh Ennius và nhà thơ Hy Lạp Apollonius của Rhodes trong số các nhà văn khác mà ông ám chỉ. Mặc dù Aeneid gắn bó với thể loại sử thi, nó thường tìm cách mở rộng thể loại này bằng cách đưa vào các yếu tố của các thể loại khác như bi kịch và thơ ca bệnh. Các nhà bình luận cổ đại lưu ý rằng dường như Virgil chia Aeneid thành hai phần dựa trên thơ của Homer; sáu phần đầu tiên được coi là sử dụng Odyssey làm mô hình trong khi sáu phần cuối cùng được kết nối với Iliad.

Quyển 1  (ở đầu phần Odyssey) mở đầu bằng một cơn bão mà Juno, kẻ thù của Aeneas trong suốt bài thơ, xông lên chống lại hạm đội. Cơn bão đẩy người anh hùng đến bờ biển Carthage, nơi trong lịch sử là kẻ thù chết chóc nhất của Rome. Nữ hoàng, Dido, chào đón tổ tiên của người La Mã, và dưới ảnh hưởng của các vị thần, đã yêu anh ta sâu sắc. Tại một bữa tiệc trong Quyển 2, Aeneas kể câu chuyện về chiếc bao tải của thành Troy, cái chết của vợ anh và cuộc chạy trốn của anh ta, cho những người Carthage say mê, trong khi trong Quyển 3, anh kể lại cho họ những chuyến đi lang thang trên Địa Trung Hải để tìm kiếm một người thích hợp. nhà mới. Jupiter trong Quyển 4 kể lại việc Aeneas sống sót trong nhiệm vụ tìm thành phố mới, và anh ta trốn khỏi Carthage, khiến Dido phải tự sát, nguyền rủa Aeneas và kêu gọi trả thù với ý nghĩa tượng trưng cho cuộc chiến khốc liệt giữa Carthage và Rome. Trong Quyển 5, các trò chơi tang lễ được tổ chức cho Anchises, cha của Aeneas, người đã qua đời một năm trước đó. Khi đến được Cumae, ở Ý trong Quyển 6, Aeneas tham khảo ý kiến của Cumaean Sibyl, người dẫn anh ta qua Underworld, nơi Aeneas gặp các Anchises đã chết, người tiết lộ số phận của Rome cho con trai mình.

Quyển 7 (bắt đầu nửa Iliad) mở đầu bằng lời ngỏ với nàng thơ và kể lại việc Aeneas đến Ý và đính hôn với Lavinia, con gái của Vua Latinus. Lavinia đã được hứa hẹn với Turnus, vua của Rutulians, người đang bị kích động bởi Fury Allecto, và mẹ của Amata Lavinia. Trong Quyển 8, Aeneas liên minh với Vua Evander, người chiếm đóng địa điểm tương lai của La Mã, và được ban cho bộ giáp mới và một chiếc khiên mô tả lịch sử La Mã. Quyển 9 ghi lại một cuộc tấn công của Nisus và Euryalus vào Rutulians, Quyển 10, cái chết của Pallas, con trai nhỏ của Evander, và 11 cái chết của công chúa chiến binh Volscian Camilla và quyết định dàn xếp chiến tranh bằng một trận đấu tay đôi giữa Aeneas và Turnus. Aeneid kết thúc trong Quyển 12 với việc chiếm thành phố của Latinus, cái chết của Amata, và việc Aeneas đánh bại và giết Turnus, người mà những lời cầu xin lòng thương xót bị từ chối. Cuốn sách cuối cùng kết thúc với hình ảnh linh hồn của Turnus than thở khi nó chạy trốn xuống thế giới ngầm.

Đón nhận của Aeneid

Các nhà phê bình của Aeneid tập trung vào nhiều vấn đề. Giọng điệu của toàn bộ bài thơ là một vấn đề cụ thể của cuộc tranh luận; một số người xem bài thơ cuối cùng là bi quan và lật đổ chính trị đối với chế độ Augustan, trong khi những người khác xem nó như một sự kỷ niệm của triều đại mới. Virgil sử dụng biểu tượng của chế độ Augustus, và một số học giả nhận thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa Augustus và Aeneas, một người là người sáng lập và người kia là người tái lập thành Rome. Một mạnh mục đích luận, hoặc ổ đĩa hướng tới một cao trào, đã được phát hiện trong bài thơ. Aeneid chứa đầy những lời tiên tri về tương lai của La Mã, những việc làm của Augustus, tổ tiên của ông, và những người La Mã nổi tiếng, và các cuộc Chiến tranh Carthage; Chiếc khiên của Aeneas thậm chí còn mô tả chiến thắng của Augustus tại Actium chống lại Mark Antony và Cleopatra VII vào năm 31 trước Công nguyên. Một trọng tâm nghiên cứu nữa là tính cách của Aeneas. Là nhân vật chính của bài thơ, Aeneas dường như luôn dao động giữa cảm xúc và cam kết thực hiện nghĩa vụ tiên tri của mình là thành lập Rome; các nhà phê bình ghi nhận sự phá vỡ khả năng kiểm soát cảm xúc của Aeneas trong phần cuối của bài thơ, nơi Aeneas "ngoan đạo" và "chính trực" giết Turnus một cách không thương tiếc.

Aeneid dường như đã thành công rực rỡ. Virgil được cho là đã đọc các Quyển 2, 4 và 6 cho Augustus;  và Quyển 6 dường như đã khiến chị gái của Augustus là Octavia ngất xỉu. Mặc dù sự thật của tuyên bố này có thể gây ra sự hoài nghi của giới học thuật, nhưng nó đã được dùng làm cơ sở cho nghệ thuật sau này, chẳng hạn như cuốn sách Virgil Reading the Aeneid của Jean-Baptiste Wicar.

Thật không may, một số dòng của bài thơ đã bị bỏ dở, và toàn bộ chưa được chỉnh sửa, khi Virgil qua đời vào năm 19 TCN.

Cái chết của Virgil và việc chỉnh sửa Aeneid
Theo truyền thống, Virgil du hành đến Hy Lạp vào khoảng năm 19 trước Công nguyên để sửa đổi Aeneid. Sau khi gặp Augustus ở Athens và quyết định trở về nhà, Virgil bị sốt khi đến thăm một thị trấn gần Megara. Sau khi đến Ý bằng tàu thủy, suy yếu vì bệnh tật, Virgil qua đời tại bến cảng Brundisium vào ngày 21 tháng 9 năm 19 trước Công nguyên. Augustus đã ra lệnh cho những người thực thi văn học của Virgil, Lucius Varius Rufus và Plotius Tucca, không quan tâm đến mong muốn của chính Virgil rằng bài thơ được đốt đi, thay vì ra lệnh xuất bản với càng ít thay đổi biên tập càng tốt. Do đó, văn bản của Aeneid tồn tại có thể chứa những lỗi mà Virgil đã định sửa trước khi xuất bản. Tuy nhiên, điểm không hoàn hảo rõ ràng duy nhất là một vài dòng thơ chưa hoàn thành về mặt số liệu (nghĩa là không phải là một dòng hoàn chỉnh của hexameter dactylic). Một số học giả đã lập luận rằng Virgil cố tình để lại những dòng không đầy đủ về số liệu này để tạo hiệu ứng ấn tượng. Những sự không hoàn hảo bị cáo buộc khác là đối tượng của cuộc tranh luận học thuật.

Các quan điểm sau này

Trong thời cổ đại
Các tác phẩm của Virgil gần như ngay từ khi xuất bản đã tạo nên một cuộc cách mạng cho nền thơ Latinh. Eclogues, Georgics, và trên hết là Aeneid đã trở thành những văn bản tiêu chuẩn trong chương trình giảng dạy ở trường mà tất cả những người La Mã có học thức đều quen thuộc. Những nhà thơ theo dõi Virgil thường đề cập liên văn bản đến các tác phẩm của ông để tạo ra ý nghĩa trong thơ của họ. Nhà thơ Augustan Ovid nhại lại những dòng mở đầu của Aeneid ở Amores 1.1.1–2, và phần tóm tắt của ông về câu chuyện Aeneas trong Quyển 14 của các Hóa Thân, cái gọi là "Aeneid nhỏ", đã được xem là đặc biệt quan trọng ví dụ về phản ứng hậu Virgilian đối với thể loại sử thi. Sử thi của Lucan, Bellum Civile, đã được coi là một sử thi chống lại Virgilian, loại bỏ cơ chế thần thánh, xử lý các sự kiện lịch sử và khác biệt rõ rệt với sử thi Virgilian. Nhà thơ Flavian Statius trong 12 cuốn sử thi Thebaid của ông gắn bó mật thiết với thơ của Virgil; trong phần kết của mình, ông khuyên bài thơ của mình không nên "sánh ngang với thần thánh Aeneid, nhưng hãy theo dõi từ xa và luôn tôn kính bước chân của nó."  Ở Silius Italicus, Virgil tìm thấy một trong những người ngưỡng mộ nhiệt thành nhất của mình. Với hầu hết mọi dòng của Punica sử thi của mình, Silius đều nhắc đến Virgil. Thật vậy, Silius được biết là người đã mua ngôi mộ của Virgil và tôn thờ nhà thơ. Một phần là kết quả của cái gọi là Sinh thái thứ tư "Đấng Mê-si" - được giải thích rộng rãi sau này là dự đoán sự ra đời của Chúa Giê-xu Christ - Virgil ở thời cổ đại sau này được cho là có khả năng ma thuật của một nhà tiên tri; The Sortes Vergilianae, quá trình sử dụng thơ của Virgil như một công cụ bói toán, được tìm thấy vào thời Hadrian, và tiếp tục đến thời Trung Cổ. Trong một mạch tương tự, Macrobius ở Saturnalia cho rằng công trình của Virgil là hiện thân của kiến thức và kinh nghiệm của con người, phản ánh quan niệm của người Hy Lạp về Homer.  Virgil cũng phát hiện các nhà bình luận trong thời cổ đại. Servius, một nhà bình luận của thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên, đã dựa trên tác phẩm của ông về lời bình của Donatus. Bài bình luận của Servius cung cấp cho chúng ta rất nhiều thông tin về cuộc đời, các nguồn và tài liệu tham khảo của Virgil; tuy nhiên, nhiều học giả hiện đại nhận thấy chất lượng tác phẩm của ông có thể thay đổi và những diễn giải đơn giản thường gây khó chịu.

Hậu cổ đại, thời Trung cổ và sau đó

Ngay cả khi Đế chế Tây La Mã sụp đổ, những người đàn ông biết chữ vẫn thừa nhận rằng Virgil là một nhà thơ bậc thầy - ví dụ như Thánh Augustine, thú nhận rằng ông đã khóc khi đọc cái chết của Dido. Gregory of Tours đã đọc Virgil, người mà ông trích dẫn ở một số nơi, cùng với một số nhà thơ Latinh khác, mặc dù ông cảnh báo rằng "chúng ta không nên kể lại những câu chuyện ngụ ngôn dối trá của họ, kẻo chúng ta phải chịu án tử hình vĩnh viễn".  Vào thời kỳ Phục hưng của thế kỷ 12, Alexander Neckham đã đưa Aeneid "thần thánh" vào chương trình giảng dạy nghệ thuật tiêu chuẩn của mình, và Dido trở thành nữ anh hùng lãng mạn của thời đại. Các nhà sư như Maiolus of Cluny có thể từ chối cái mà họ gọi là "tài hùng biện xa xỉ của Virgil", nhưng họ không thể phủ nhận sức mạnh của sự hấp dẫn của ông.

Dante đã biến Virgil trở thành người dẫn đường cho anh ta trong Địa ngục và phần lớn hơn của Luyện ngục trong Divine Comedy. Dante cũng đề cập đến Virgil trong De vulgari eloquentia, cùng với Ovid, Lucan và Statius, là một trong bốn nhà thơ chính quy (ii, vi, 7).

Thời kỳ Phục hưng chứng kiến một số tác giả được truyền cảm hứng để viết sử thi sau sự đánh thức của Virgil: Edmund Spenser tự gọi mình là Virgil người Anh; Paradise Lost được gọi là Aeneid; và các nghệ sĩ sau này chịu ảnh hưởng của Virgil bao gồm Berlioz và Hermann Broch.

Các bản thảo nổi tiếng nhất còn sót lại của các tác phẩm của Virgil bao gồm Vergilius Augusteus, Vergilius Vaticanus và Vergilius Romanus.

Huyền thoại
Truyền thuyết về "Virgil trong chiếc giỏ" xuất hiện từ thời Trung cổ, và thường được thấy trong nghệ thuật và được đề cập trong văn học như một phần của topos văn học Quyền lực của phụ nữ, thể hiện sức hấp dẫn của phụ nữ đối với nam giới. Trong câu chuyện này, Virgil trở nên say mê một phụ nữ xinh đẹp, đôi khi được miêu tả là con gái hoặc tình nhân của hoàng đế và được gọi là Lucretia. Cô đã chơi cùng anh ta và đồng ý một nhiệm vụ tại nhà của cô, mà anh ta sẽ lẻn vào vào ban đêm bằng cách trèo vào một cái giỏ lớn thả xuống từ cửa sổ. Khi làm như vậy, anh ta chỉ được treo lên nửa bức tường và sau đó bị mắc kẹt ở đó vào ngày hôm sau, trước sự chế giễu của công chúng. Câu chuyện song song với câu chuyện Phyllis cưỡi Aristotle. Trong số các nghệ sĩ khác miêu tả cảnh này, Lucas van Leyden đã thực hiện một bức tranh khắc gỗ và sau đó là một bức tranh khắc.

Vào thời Trung cổ, danh tiếng của Virgil nổi tiếng đến mức nó truyền cảm hứng cho những truyền thuyết liên kết giữa ông với ma thuật và tiên tri. Ít nhất là từ thế kỷ thứ 3, các nhà tư tưởng Cơ đốc đã giải thích Eclogues 4, mô tả sự ra đời của một cậu bé mở ra thời kỳ vàng son, như một lời tiên đoán về sự ra đời của Chúa Giê-su. Do đó, Virgil được nhìn nhận ở cấp độ tương tự như các nhà tiên tri Hebrew trong Kinh thánh như một người đã báo trước cho Cơ đốc giáo. Liên quan, The Do Thái Encyclopedia cho rằng truyền thuyết thời Trung cổ về con golem có thể được truyền cảm hứng từ truyền thuyết của Virgilian về khả năng ngụy tạo của nhà thơ để mang những vật vô tri vô giác vào cuộc sống.

Có thể ngay từ thế kỷ thứ hai sau Công nguyên, các tác phẩm của Virgil đã được coi là có tính chất ma thuật và được sử dụng để bói toán. Trong cái được gọi là Sortes Vergilianae ('Virgilian Lots'), các đoạn văn sẽ được chọn ngẫu nhiên và diễn giải để trả lời các câu hỏi. Vào thế kỷ 12, bắt đầu quanh Naples nhưng cuối cùng đã lan rộng khắp châu Âu, một truyền thống đã phát triển trong đó Virgil được coi là một pháp sư vĩ đại. Truyền thuyết về Virgil và sức mạnh ma thuật của anh ta vẫn phổ biến trong hơn hai trăm năm, được cho là trở nên nổi bật như chính các bài viết của anh ta. Di sản của Virgil ở xứ Wales thời trung cổ đến nỗi phiên bản tiếng Wales của tên anh ta, Fferyllt hoặc Pheryllt, đã trở thành một thuật ngữ chung cho người làm phép thuật, và tồn tại trong từ tiếng Wales hiện đại cho dược sĩ, fferyllydd.

Ngôi mộ của Virgil

Cấu trúc được gọi là " lăng mộ của Virgil " được tìm thấy ở lối vào của một đường hầm La Mã cổ đại (còn gọi là "grotta vecchia") ở Piedigrotta, một quận  từ trung tâm của Naples, gần bến cảng Mergellina, trên con đường đi về phía bắc dọc theo bờ biển đến Pozzuoli. Trong khi Virgil vốn đã là đối tượng được giới văn học ngưỡng mộ và tôn kính trước khi qua đời, thì vào thời Trung cổ, tên tuổi của ông đã gắn liền với sức mạnh kỳ diệu, và trong vài thế kỷ, lăng mộ của ông là điểm đến của các cuộc hành hương và tôn kính.

Chú thích
 Nữ hoàng của vương quốc Carthage, vợ góa của Sychaeus. Khi thành Troia thất thủ, Aeneas theo lệnh các thánh thần, dẫn bộ tộc mình đi tìm vùng đất mới. Sau nhiều năm lênh đênh trên biển cả, Aeneas bị dạt vào xứ Carthage do nữ hoàng Dido cai trị. Dido yêu Aeneas say đắm nhưng Aeneas phải tiếp tục ra đi để tìm vùng đất mới, tuyệt vọng Dido đã tự tử.

Đọc thêm
 Buckham, Philip Wentworth; Spence, Joseph; Holdsworth, Edward; Warburton, William; Jortin, John. Miscellanea Virgiliana: In Scriptis Maxime Eruditorum Virorum Varie Dispersa, in Unum Fasciculum Collecta. Cambridge: Printed for W. P. Grant, 1825.
 Ziolkowski, Jan M., and Michael C. J. Putnam, eds. The Virgilian Tradition: The First Fifteen Hundred Years. New Haven: Yale University Press, 2008. ISBN 978-0-300-10822-4

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Works of Virgil at Theoi Project
 Collected Works
 PerseusAuthor|P.+Vergilius+Maro
 Latin texts & commentaries
 Aeneid translated by T. C. Williams, 1910
 Aeneid translated by John Dryden, 1697
 Aeneid, Eclogues & Georgics translated by J. C. Greenough, 1900
 Aeneid, Eclogues & Georgics translated by H. R. Fairclough, 1916
 Works of Virgil at Sacred Texts
 Aeneid translated by John Dryden, 1697
 Eclogues & Georgics translated by J.W. MacKail, 1934
 P. Vergilivs Maro at The Latin Library
 Latin texts

 Latin texts
 Aeneid translated by E. Fairfax Taylor, 1907
 Aeneid, Georgics & Eclogues translated by (unnamed)
 Virgil's works: text, concordances and frequency list.

Nhà thơ Ý
Nhà thơ La Mã cổ đại
Mất thập niên 10 TCN


title: Braunsapis elizabethana

text:
Braunsapis elizabethana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1915


title: Cardiophorus scriptus

text:
Cardiophorus scriptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Mẹ Việt Nam (trường ca)

text:
Mẹ Việt Nam là tên một bản trường ca của Phạm Duy, khởi soạn tháng 11, năm 1963 và hoàn tất vào tháng 5 năm 1964. Đây là trường ca thứ hai của Phạm Duy sau Con đường cái quan và cùng với Con đường cái quan là 2 trường ca nổi tiếng nhất của ông.

Tại Việt Nam, từ sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, cũng như những ca khúc khác của Phạm Duy, Trường ca này bị cấm lưu hành và đến nay vẫn chưa được phép trình diễn, tuy một số ca khúc khác của Phạm Duy đã được cấp phép.

Nội dung
Bài trường ca mang hình ảnh mẹ Việt Nam, một khái niệm trừu tượng trong dân gian, qua đó đã đồng hóa thành lịch sử Việt Nam và gửi gắm thông điệp tình thương dân tộc. Theo lời tác giả mô tả, đây

Trường ca gồm 4 phần: Đất mẹ, Núi mẹ, Sông mẹ và Biển mẹ, mỗi phần có nhiều bài, tổng cộng là 21 bài hát, những bài này cũng thường được các ca sĩ hát như bài độc lập.

Đất mẹ

Phần Đất mẹ gồm 3 đoạn, chia làm 5 bài:

Đoạn 1 gồm 2 bài: Mẹ ta, Mẹ xinh đẹp
Đoạn 2 gồm 2 bài: Mẹ chờ mong, Lúa mẹ
Đoạn 3: Mẹ đón cha về

Trong đó, đoạn 1 tả hình dáng và đặc điểm của mẹ, đoạn này ca ngợi sự giản dị của người mẹ Việt Nam tuy xinh đẹp (má tươi hồng, bàn tay trắng, nhỏ người vai lẳn, vú căng tròn, tròn lưng ong, tóc mây ngàn...) nhưng vẫn phục sức mộc mạc:

Mẹ Việt Nam, không son không phấn
Mẹ Việt Nam, chân lấm tay bùn
Mẹ Việt Nam, không mang nhung gấm
Mẹ Việt Nam, mang tấm nâu sồng.

Bốn câu này được Xuân Vũ, trong cuốn Nửa thế kỷ Phạm Duy nhận xét: "Tôi xin chịu. Không có ai mô tả Mẹ Việt Nam nổi đến thế. Mà chỉ trong có 16 chữ! Như thế là quá tài tình vì tả thể chất mà người đọc nhận thấy cả tâm hồn. Tấm áo nâu, rướn mình đi từ núi rừng cao ở bản Tình Ca càng nổi bật ở đây, vì là tấm nâu sồng của Mẹ Việt Nam là tấm áo nâu mang hồn sông núi. Những ý tưởng cao đẹp tuôn trào ra ngón đàn."

Trong đoạn 2, hình ảnh Mẹ mong chồng đã được nhắc tới. Mẹ được mô tả bằng những hình ảnh quen thuộc của đất nước Việt Nam như: ruộng, lưỡi cầy, đất... Mẹ mang hình ảnh của Nữ Oa, tiểu Kính Tâm, Châu Long, là những tiêu biểu về đức tính tốt đẹp được truyền tụng trong dân gian. Đoạn 3 tả niềm vui của mẹ khi đón cha về, đồng thời ca ngợi sự tảo tần, chịu thương chịu khó, từ bi, của người mẹ (Năm tháng lo gánh gạo  nuôi chồng), và làm nổi bật công lao của mẹ trong những cuộc kháng chiến của dân tộc:

Việt Nam có anh hùng, mắt nhung và môi son
Giữa mùa Xuân giết giặc
Yêu nước non, hé môi cười
Nụ cười thanh bình
Mẹ Việt Nam.

Núi mẹ

Phần Núi mẹ gồm 3 đoạn, chia ra làm 5 bài:
Đoạn 1 gồm 2 bài: Mẹ hỏi, Mẹ bỏ cuộc chơi
Đoạn 2: Mẹ trong lòng người đi
Đoạn 3 gồm 2 bài: Mẹ trả lời, Mẹ hóa đá

Phần này lấy hình ảnh của núi để nói về sự chờ đợi của Mẹ, chờ đợi chồng về, chờ đợi một cái gì đó tốt đẹp sẽ quay trở lại sau cơn binh lửa dằng dai. Mấy câu lục bát biến thể mở đầu khắc hoạ nỗi đau của mẹ khi chiến cuộc xảy ra, chồng phải đi lính:

Lính vua ! Lính chúa ! Lính làng !
Trời ơi ! Giết bao nhiêu giặc
Cho chàng, chàng phải đi ?

Núi mẹ mang nhiều hình ảnh nói lên cảm xúc và tâm trạng người chinh phụ, lấy 4 mùa của năm ra để lột tả dòng tâm trạng biến đổi của mẹ:

Mùa xuân và mùa hạ (trong bài 1):

Gió mùa Xuân, Mẹ bâng khuâng hỏi:
Hoa trên đồi, hoa trên đồi sớm tối còn tươi
Giữa ngày xuân mới, giữa hội mùa vui
Sao vắng tiếng cười ?
Sao vắng bóng người ?

Gió hè qua, Mẹ ra con hỏi
Khi trên đồi, khi trên đồi nắng quái chiều hôm

Mùa thu và mùa đông (trong bài 3):

Gió mùa Thu, Mẹ ru con ngủ
Con vẫn chờ bóng cũ người xưa
Bốn nghìn năm qua, bóng về rồi đi
Bóng ngã chiến trường làm phân bón cánh đồng

Gió mùa Đông, Mẹ không thấy mỏi
Đứng trông về, đứng trông về bốn cõi trời xa

Bốn đoạn này được viết trên nền làn điệu Ru con phổ biến ở Việt Nam. Trong đoạn mùa Thu có hình ảnh đứa con và chiếc bóng đi về, gợi nên câu chuyện Thiếu phụ Nam Xương của Nguyễn Dữ.

Riêng đoạn 2 nói lên tấm lòng người ra đi, những lời dặn dò, nguyện ước của họ với người ở lại và những khó khăn người đó gặp phải trên con đường cứu quốc, cứu quốc ở đây cũng là cứu đất Mẹ, cứu mẹ Việt Nam. Trong bài mang nhiều tên núi nổi tiếng của tổ quốc Việt Nam như Thất Sơn, núi Lam...

Câu cuối cùng của phân khúc này, qua bao sóng gió và hy sinh gian khổ, mẹ lại trở lại là người mẹ bình dị, lo lắng trước hết cho gia đình, mặc cho chàng mang những hoài bão lớn lao, mẹ chỉ mong chàng giữ thân để nàng lấy đó làm gương dạy con, như ước mơ bình dị của những phụ nữ:
Giữ dân ! Giữ nước ! Giữ làng !
Chàng ơi, giữ thân cho Mẹ !
Cho nàng dạy con.

Sông mẹ

Phần Sông mẹ gồm 4 đoạn, chia ra làm 5 bài:
Đoạn 1 gồm 2 bài: Muốn về quê mẹ, Sông còn mải mê
Đoạn 2: Sông vùi chôn mẹ
Đoạn 3: Sông không đường về
Đoạn 4: Những dòng sông chia rẽ

Mở đầu của phần này là câu ca dao được ngắt ra, ẩn dụ sự chia cắt trên dòng sông đất nước:

Chiều chiều ra đứng bờ sông
Muốn về quê Mẹ
Muốn về quê Mẹ
Mà không có đò !

Sau đó là những ngổn ngang, bất ổn trên những dòng sông đất nước, mà chúng ẩn dụ cho những đứa con của mẹ Việt Nam, cũng như tình hình đất nước vào thời kỳ đó:
Sông Hồng cuộn sóng lôi cuốn Sông Lô
Sông Đà, Sông Đuống trôi xuống Sông Cầu
Nghe Bạch Đằng Giang chôn bao nhiêu xác quân Tàu
Sông nào cũng muốn đến trước tranh lấy công đầu

Vì còn mải mê giành giật như vậy nên sông không cùng nhau chảy về quê Mẹ được. Phần bài hát này mang tính thời cuộc cao.

Xuân Vũ khi viết về phần này cũng nói: "Trong phần III của Trường Ca, phần Sông mẹ, Phạm Duy đã nói lên được nỗi bi đát, niềm đau thương của dân tộc ta sau những lúc vinh quang. Có những con sông lịch sử với chiến công oanh liệt như Bạch Đằng Giang thì cũng có những con sông ô nhục như sông Gianh, Bến Hải. Và có những con sông nhuộm màu chủ nghĩa này, chủ nghĩa nọ, tranh giành lẫn nhau"

Sự tranh giành giữa các dòng sông dẫn đến vùi chôn hình ảnh Mẹ trong đoạn thứ 2. Trong bài này còn có đoạn mẹ ôm sóng vớt củi sông dài, và chìm nghỉm, gợi đến câu chuyện Anh phải sống của Khái Hưng.

Mẹ đã bị chôn vùi, thế nhưng những dòng sông vẫn còn tiếp tục tranh giành, vì không còn đường về, sự việc cứ diễn ra như những đợt sóng cuồng điên, mù mịt (Đoạn 3). Dần dần, dẫn đến những dòng sông chia rẽ (Đoạn 4):

Nước đi là nước không về
Chia đôi dòng nước chia lìa dòng sông

Những dòng sông chia rẽ ở đây ám chỉ sự chia cắt ở đất nước Việt Nam vào thời điểm bài hát được sáng tác.

Biển mẹ

Phần Biển mẹ gồm 6 đoạn, chia ra làm 7 bài:
Đoạn 1: Mẹ trùng dương
Đoạn 2: Biển đông sóng gợn
Đoạn 3: Thênh thang thuyền về
Đoạn 4: Chớp bể mưa nguồn
Đoạn 5: Phù sa lớp lớp mây trời cuộn bay
Đoạn 6 chia ra làm 2 bài: Mẹ Việt Nam ơi, Việt Nam - Việt Nam

Đây là phần dài nhất của trường ca, mở đầu là Mẹ Trùng Dương với âm điệu miên man, ấm áp và lời ca đằm thắm nhẹ nhàng:

Sóng vỗ miên man như câu ru êm của Mẹ dịu dàng
Nước biếc mênh mông như đôi tay ôm của Mẹ trùng dương

Đó là tiếng vỗ về của mẹ khuyên con trở về, sau khi đã tìm con trong gió phương Bắc, nắng phương Nam. Hình ảnh mẹ đồng hóa với biển, buổi sớm vươn vai đón ánh dương, chiều chơi vơi như nằm trong nỗi thương nhớ những đứa con xa, mẹ cho con tôm to, cá lớn thơm ngon đầy thuyền, mẹ tạo nên mưa gió hiền khô...

Đoạn 1 này thường được các ca sĩ hát riêng thành bài Mẹ Trùng Dương. Đây cũng là phần được nhiều người đánh giá cao nhất. Các phần tiếp theo cũng là những lời khuyên nhủ của biển mẹ đối với những đứa con lạc lối. Bài 3 (Thênh thang thuyền về) kể chuyện các con thuyền, con sông đã nghe được tiếng biển mẹ và quay về trong niềm nhớ quê, nhớ mẹ, nhớ nước. Phần 4 nối tiếp bằng việc tả ngoại cảnh lúc mẹ chờ con về. Bài 5 tả quang cảnh lúc những đứa con quay về, có đứa nhỏ ra ngoài trời ngắm cảnh mây bay và kể với bà của nó.

Đoạn 5 là phần kết thúc, gồm 2 bài: Mẹ Việt Nam ơi và Việt Nam, Việt Nam. Phần Mẹ Việt Nam ơi ngắn ngủi, âm điệu du dương tha thiết mang lời thề của đứa con "giữ thơm quê mẹ", khi đã về nhà "khát khao hơi mẹ", và hiểu rằng cuộc đời dù phai tàn thì thế giới sẽ vẫn "còn tình yêu mẹ mà thôi".

Phần tiếp theo là bài hát Việt Nam, Việt Nam

Bài này không nói tới chữ mẹ mà nhắc tới Việt Nam 21 lần, xét về nội dung thì không phụ thuộc vào phần "Biển mẹ" nói trên. Phần này chủ yếu ca ngợi hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, cùng với chí hướng, ước mơ vươn đến những điều tốt đẹp.

Âm nhạc

Theo hồi ký Phạm Duy, do muốn trường ca mang tính chất tượng trưng, ông đã dùng âm thể chính là Mi giáng trưởng với những nốt nhạc có dấu giảm. Theo ông: "Về hình thức nghĩa là về nhạc lý, theo tôi, Mẹ Việt Nam mang nhiều tính chất dân ca hơn Con Đường Cái Quan. Vì bài này mang tính chất tả thực (réaliste) nên nó được xây dựng trên âm giai LA MAJEUR nghĩa là với những nốt nhạc có dấu thăng (dièse). Tôi muốn Mẹ Việt Nam mang tính chất tượng trưng (symbolique) nên bây giờ tôi dùng âm thể MIb với những nốt nhạc có dấu giảm (bémol)".

Nhà nghiên cứu Georges Gauthier, tác giả cuốn "Một người Gia Nã Đại và âm nhạc Phạm Duy", sau khi nghe trường ca đã có nhiều khen ngợi. Theo Gauthier, hiếm khi trong tác phẩm của Phạm Duy mà kỹ thuật và súc cảm, lý trí và tình cảm lại hòa hợp với nhau trong một vẻ vĩ đại và toàn hảo vững vàng được như trong bản Mẹ Việt Nam. Gauthier gọi cái đẹp của bản liên-hợp-phổ ấy là cái đẹp cổ điển, một cái đẹp phổ quát, và đoán chừng chỉ có bản trường ca tiếp theo mới có thể so sánh được.

Âm nhạc của trường ca Mẹ Việt Nam, cũng theo Georges Etienne Gauthier, được cấu trí và hòa điệu phong phú hơn, nhưng mang ít tính dân gian hơn so với trường ca Con đường cái quan.

Bắt đầu với cung Cm trong đoạn "Mẹ ta", "Mẹ xinh đẹp", Phạm Duy đã đưa giai điệu qua nhiều cung bậc khác nhau: "Lúa mẹ" bắt đầu bằng cung Emb và kết thúc bằng Cm, sang phần "Sông vùi chôn mẹ" chuyển sang cung Bb. Đến "Dòng sông chia rẽ", giai điệu biến đổi lần lượt, bắt đầu ở cung Bmb, rồi qua Dmb, Fm, Bmb, Emb và Gb. Phần "Biển mẹ" bắt đầu một cách tươi tắn bằng cung Eb trong Mẹ trùng dương, dần chuyển sang đoạn kết ở cung Ab.

Trong trường ca, Phạm Duy đã sử dụng một số điệu lý, điệu hát ru, điệu hò... quen thuộc trong dân gian, đa phần nằm ở chỗ tiếp nối các đoạn nhạc.

Phổ biến
Trường ca Mẹ Việt Nam từng được phổ biến rộng khắp miền Nam Việt Nam từ khi nó ra đời cho đến khi miền Nam sụp đổ. Những ca sĩ hát nó thường hát theo từng phần, trong đó những bài "Mẹ trùng dương", "Mẹ xinh đẹp", "Việt Nam, Việt Nam" được thể hiện qua nhiều giọng ca sĩ. Riêng chung khúc "Việt Nam, Việt Nam" đã trở nên rất nổi tiếng và có thời được đưa ra ứng cử làm bài quốc ca của Việt Nam Cộng hòa.

Cũng như những ca khúc khác của Phạm Duy, trường ca bị cấm trên toàn cõi Việt Nam từ sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Đến nay dù nhiều ca khúc của Phạm Duy đã được hát lại, thì toàn bộ trường ca Mẹ Việt Nam vẫn chưa được phép phổ biến ở Việt Nam.

Thu âm
Trường ca Mẹ Việt Nam từng được thu âm vào năm 1965 tại đài phát thanh Sài Gòn bởi ban ca Hoa Xuân, gồm 2 giọng chính đảm nhận đơn ca, lĩnh xướng là Thái Thanh, Duy Khánh, cùng với nhóm hợp ca: Thái Hằng, Kim Tước, Nhật Trường và Trần Ngọc. Phần hòa âm được đảm nhận bởi: Nghiêm Phú Phi, Y Vân, Đan Thọ. Phạm Duy chỉ đạo nghệ thuật.

Nói về nhạc phẩm
Phạm Duy:

Xuân Vũ:

Trần Văn Ân:

Georges Etienne Gauthier:

Chú thích

Liên kết ngoài
 Phạm Duy viết về Mẹ Việt Nam
 Phạm Quang Tuấn, Me Vietnam: An Introduction
 Georges Etienne Gauthier, Một Người Gia-Nã-Đại và Nghệ thuật của Phạm Duy, bài 16: Phần viết về Mẹ Việt Nam , Võ Phiến dịch, Báo Bách Khoa - Tháng 2, 1972
 Trường ca Mẹ Việt Nam- trên dactrung.net

Trường ca Phạm Duy
Bài hát tiếng Việt
Nhạc Việt Nam


title: Pha Khao (huyện)

text:
Pha Khao () là một huyện (amphoe) của tỉnh Loei, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Phu Kradueng, Nong Hin, Wang Saphung và Erawan của tỉnh Loei, và Si Bun Rueang của tỉnh Nongbua Lamphu.

Lịch sử
Tiểu huyện (King Amphoe) được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1988, khi 4 tambon Pha Khao, Tha Chang Khlong, Non Po Daeng và Non Pa Sang được tách khỏi Phu Kradueng. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 3 tháng 11 năm 1993.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 64 làng (muban). Không có khu vực đô thị (thesaban), có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Pha Khao


title: Casimiro de Abreu, Rio de Janeiro

text:
Casimiro de Abreu là một đô thị thuộc bang Rio de Janeiro, Brasil. Đô thị này có diện tích 460,843 km², dân số năm 2007 là 26978 người, mật độ 58,5 người/km².

Casimiro de Abreu giáp các đô thị: Cabo Frio, Macaé, Nova Friburgo, Rio Bonito, Rio das Ostras e Silva Jardim. Casimiro de Abreu nằm ở độ cao 17 m, cách thủ phủ bang Rio de Janeiro 127 km.

Các phường của Casimiro de Abreu
Casimiro de Abreu (sede)
Barra de São João
Professor Souza
Rio Dourado
Barra do Sana
Cascata
São Romão
Quartéis

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cơ sở dữ liệu các đô thị của Brasil
Inwonertallen 2009

Đô thị bang Rio de Janeiro
Thành phố ven biển Rio de Janeiro (bang)


title: Failly-Vrémy

text:
Failly-Vrémy là một xã trong vùng hành chính Lorraine, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Failly-Vrémy nằm trên độ cao trung bình là 200 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 6,74 km², dân số vào thời điểm 2004 là 559 người; mật độ dân số là 83,4 người/km². Xã nằm về phía đông bắc của Metz.

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Truyện tranh

text:
Truyện tranh hay mạn họa là một phương tiện được sử dụng để diễn đạt ý tưởng bằng hình ảnh, thường kết hợp với văn bản hoặc thông tin hình ảnh khác. Thông thường, nó  dạng một chuỗi các khung hình liên tiếp. Các yếu tố văn bản như ô bóng chữ, chú thích, và Từ tượng thanh có thể chỉ ra đối thoại, diễn đạt, hiệu ứng âm thanh hoặc thông tin khác. Không có sự đồng thuận trong số các nhà lý thuyết và nhà sử học về một định nghĩa của truyện tranh; một số nhấn mạnh sự kết hợp giữa hình ảnh và văn bản, một số nhấn mạnh sự tuần tự hoặc mối quan hệ hình ảnh khác, và một số nhấn mạnh các khía cạnh lịch sử như sao chép hàng loạt hoặc việc sử dụng nhân vật tái diễn. Việc vẽ tranh và các hình thức khác của hình ảnh là các phương tiện tạo hình phổ biến nhất trong truyện tranh; fumetti là một hình thức sử dụng hình ảnh nhiếp ảnh. Các dạng phổ biến bao gồm comic strip, truyện tranh chính trị và truyện tranh nghịch ngợm, và sách truyện tranh. Kể từ cuối thế kỷ 20, các tập sách bìa cứng như tiểu thuyết đồ họa, album truyện tranh và tankōbon ngày càng phổ biến, trong khi truyện tranh trực tuyến đã tăng trưởng mạnh trong thế kỷ 21.

Lịch sử truyện tranh đã đi theo những con đường khác nhau trong các nền văn hóa khác nhau. Học giả đã đặt ra một tiền sử từ xa trở lại như tranh tường Lascaux. Vào giữa thế kỷ 20, truyện tranh phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là ở Hoa Kỳ, Tây Âu (đặc biệt là Pháp và Bỉ) và Nhật Bản. Lịch sử Truyện tranh Châu Âu thường được truy vết từ những dải tranh của Rodolphe Töpffer vào những năm 1830, và trở nên phổ biến sau thành công vào những năm 1930 của những dải tranh và sách như The Adventures of Tintin. Truyện tranh Hoa Kỳ trỗi dậy như một phương tiện truyền thông đại chúng vào đầu thế kỷ 20 với sự xuất hiện của dải tranh trên báo; sách truyện tranh comic books theo kiểu tạp chí xuất hiện vào những năm 1930, trong đó thể loại siêu anh hùng trở nên nổi bật sau khi Superman xuất hiện vào năm 1938. Lịch sử truyện tranh và hoạt hình Nhật Bản (manga) đề xuất nguồn gốc từ thế kỷ 12. Các dải tranh hiện đại xuất hiện ở Nhật Bản vào đầu thế kỷ 20, và sản lượng của các tạp chí và sách truyện tranh mở rộng nhanh chóng trong thời kỳ sau Chiến tranh thế giới II (1945-) với sự phổ biến của các họa sĩ truyện tranh như Osamu Tezuka.  đã có một sự danh tiếng thấp trong phần lớn lịch sử của họ, nhưng vào cuối thế kỷ 20, nó bắt đầu được chấp nhận nhiều hơn với công chúng và các nhà học giả.

Thuật ngữ tiếng Anh comics được sử dụng như một danh từ số ít khi nó ám chỉ đến chính phương tiện này (ví dụ: "Truyện tranh là một hình thức nghệ thuật trực quan."), nhưng trở thành số nhiều khi ám chỉ đến các tác phẩm tổng hợp (ví dụ: "Truyện tranh là tài liệu đọc phổ biến.").

Truyện tranh không chỉ dành cho giải trí, mà còn được sử dụng như một phương tiện giáo dục (ví dụ: truyện tranh y khoa, RadioComics).

Thuật ngữ

Thuật ngữ "truyện tranh" được áp dụng cho phương tiện truyện tranh khi được sử dụng như một danh từ không đếm được, do đó nó được dùng số ít: "truyện tranh là một phương tiện" thay vì "truyện tranh là một phương tiện". Khi từ "truyện tranh" xuất hiện dưới dạng danh từ đếm được, nó chỉ đến các trường hợp của phương tiện truyện tranh, chẳng hạn như các dải truyện tranh riêng lẻ hoặc sách truyện tranh: "Những truyện tranh của Tom nằm trong tầng hầm."

Các bức tranh là những hình ảnh riêng lẻ chứa một phân đoạn hành động, thường được bao quanh bởi một viền. Các khoảnh khắc quan trọng trong một câu chuyện được chia thành các bức tranh thông qua quá trình đóng gói. Người đọc ghép các mảnh vụn lại thông qua quá trình đóng lại bằng cách sử dụng kiến thức cơ bản và hiểu biết về mối quan hệ giữa các bức tranh để tưởng tượng sự kiện diễn ra. Kích thước, hình dạng và bố trí của các bức tranh ảnh hưởng đến thời gian và nhịp độ của câu chuyện. Nội dung của một bức tranh có thể không đồng bộ, trong đó các sự kiện được miêu tả trong cùng một hình ảnh không nhất thiết xảy ra cùng một thời điểm.

Văn bản thường được tích hợp vào truyện tranh thông qua các bong nói, phụ đề và hiệu ứng âm thanh. Bong nói chỉ định đoạn hội thoại (hoặc suy nghĩ, trong trường hợp của bong suy nghĩ), với đuôi chỉ người nói tương ứng. Phụ đề có thể mang giọng của người kể chuyện, truyền đạt hội thoại hoặc suy nghĩ của nhân vật, hoặc chỉ địa điểm hoặc thời gian. Chính bong nói đã trở thành biểu tượng mạnh liên quan đến truyện tranh, đến mức chỉ cần thêm một bong nói vào hình ảnh đã đủ để biến nó thành truyện tranh. Hiệu ứng âm thanh mô phỏng các âm thanh không phải tiếng nói bằng cách sử dụng từ ngữ tượng thanh.

Cartooning thường được sử dụng rộng rãi trong việc tạo ra truyện tranh, truyền thống sử dụng mực (đặc biệt là mực Ấn Độ) với bút mực hoặc bút lông; các công nghệ trộn và công nghệ kỹ thuật số đã trở nên phổ biến. Các kỹ thuật vẽ như các "đường chạy" và các biểu tượng trừu tượng thường được sử dụng.

Mặc dù truyện tranh thường là tác phẩm của một người sáng tạo, công việc tạo ra chúng thường được chia thành nhiều chuyên gia. Có thể có các nhà văn và nghệ sĩ riêng biệt, và nghệ sĩ có thể chuyên môn hóa vào các phần của tác phẩm nghệ thuật như nhân vật hoặc phông nền, như phổ biến ở Nhật Bản. Đặc biệt trong sách truyện siêu anh hùng Mỹ, nghệ thuật có thể được chia thành người vẽ bút chì, người hoàn thiện nghệ thuật bằng mực, người làm màu; và người chèn chữ, người thêm bong nói và phụ đề.

Nguyên gốc từ

Thuật ngữ tiếng Anh "comics" bắt nguồn từ công việc mang tính hài hước (hoặc "comic") chiếm ưu thế trong các dải truyện tranh báo Mỹ đầu tiên, nhưng việc sử dụng thuật ngữ này đã trở thành tiêu chuẩn cho các tác phẩm không hài hước cũng. Cách viết thay thế "comix" - được tạo ra bởi phong trào comix ngầm - đôi khi được sử dụng để giải quyết các trường hợp không rõ ràng như vậy. Thuật ngữ "comic book" có một lịch sử phức tạp tương tự vì chúng thường không hài hước và là các tạp chí, không phải là sách thông thường. Trong tiếng Anh, việc đề cập đến truyện tranh của các nền văn hóa khác nhau thông qua thuật ngữ được sử dụng trong ngôn ngữ của họ là phổ biến, chẳng hạn như  cho truyện tranh Nhật Bản, hoặc  cho truyện tranh tiếng Pháp Franco-Belgian comics.

Nhiều nền văn hóa đã mượn từ tiếng Anh để chỉ truyện tranh, bao gồm tiếng Nga (, ) và tiếng Đức (). Tương tự, thuật ngữ tiếng Trung  và tiếng Hàn  bắt nguồn từ các ký tự Trung Quốc mà thuật ngữ tiếng Nhật  được viết bằng.

Nguồn gốc và truyền thống

Các truyền thống truyện tranh của châu Âu, Mỹ và Nhật Bản đã đi theo những con đường khác nhau. Người châu Âu xem truyền thống của họ bắt đầu với người Thụy Sĩ Rodolphe Töpffer từ thế kỷ 19 và người Mỹ xem nguồn gốc của mình từ dải tranh báo của Richard F. Outcault trong những năm 1890 The Yellow Kid, mặc dù nhiều người Mỹ đã nhận ra sự ưu tiên của Töpffer. Nhật Bản có một lịch sử dài về các họa vẽ châm biếm và truyện tranh dẫn đến thời kỳ Chiến tranh Thế giới II. Họa sĩ ukiyo-e Hokusai đã phổ biến thuật ngữ tiếng Nhật cho truyện tranh và họa truyện, , vào đầu thế kỷ 19. Vào những năm 1930, Harry "A" Chesler thành lập một hãng truyện tranh, mà trong đỉnh cao của nó đã thuê 40 họa sĩ làm việc cho 50 nhà xuất bản khác nhau, giúp cho phương tiện truyện tranh phát triển trong "Thời kỳ Vàng của Truyện tranh" sau Chiến tranh Thế giới II. Trong thời kỳ hậu chiến tranh, truyện tranh Nhật Bản hiện đại đã phát triển mạnh mẽ khi Osamu Tezuka sáng tác một số lượng lớn tác phẩm. Gần cuối thế kỷ 20, ba truyền thống này đã hội tụ trong xu hướng truyện tranh dài: truyện tranh album ở châu Âu,  ở Nhật Bản và tiểu thuyết đồ họa ở các nước nói tiếng Anh.

Bên ngoài những dòng họ này, các nhà lý thuyết và nhà sử học truyện tranh đã nhìn thấy các tiền thân cho truyện tranh trong các bức vẽ hang Lascaux ở Pháp (một số trong đó dường như là các trình tự hình ảnh theo thời gian), các chữ cái hieroglyphic Ai Cập, Cột Trajan ở Rome, thảm Bayeux của người Norman thế kỷ 11, khắc gỗ  năm 1370,  và sách khắc mặt chặt, Bức tranh The Last Judgment của Michelangelo trong Capella Sistina, và bức tranh sắp xếp theo trình tự của William Hogarth trong thế kỷ 18, và nhiều trường hợp khác nữa.

Truyện tranh tiếng Anh

Trong thế kỷ 19, các tờ tạp chí minh họa hài hước được ưa chuộng ở Anh, trong đó tờ The Glasgow Looking Glass vào năm 1825 là một trong những tờ tồn tại ngắn nhất. Tạp chí phổ biến nhất là Punch, đã phổ biến thuật ngữ hoạt họa cho những hình caricature hài hước. Thỉnh thoảng, những hình hoạ trong các tạp chí này xuất hiện theo chuỗi; nhân vật Ally Sloper xuất hiện trong dãy truyện tranh liên tiếp sớm nhất khi nhân vật bắt đầu xuất hiện trên tạp chí hàng tuần riêng của mình vào năm 1884.

Truyện tranh Mỹ phát triển từ các tạp chí như Puck, Judge và Life. Sự thành công của các phần bổ sung hài hước minh họa trong New York World và sau đó là New York American, đặc biệt là truyện tranh The Yellow Kid của Outcault, đã dẫn đến sự phát triển của truyện tranh báo. Các dải truyện tranh ngày Chủ nhật ban đầu có trang đầy đủ và thường được in màu. Từ năm 1896 đến 1901, các họa sĩ truyện tranh đã thử nghiệm với sự liên tục, chuyển động và bong bóng lời nói. Một ví dụ là Gustave Verbeek, người đã viết chuỗi truyện tranh "The Upside Downs of Old Man Muffaroo and Little Lady Lovekins" từ năm 1903 đến 1905. Những truyện tranh này được tạo ra sao cho người đọc có thể đọc 6 tấm truyện tranh, lật sách và tiếp tục đọc. Ông đã làm tổng cộng 64 truyện tranh như vậy. Năm 2012, Marcus Ivarsson đã làm lại một số truyện tranh trong cuốn sách 'In Uppåner med Lilla Lisen & Gamle Muppen'. ()

Những dải truyện tranh hàng ngày ngắn gọn, đen trắng bắt đầu xuất hiện sớm trong thế kỷ 20 và đã được thiết lập trên các tờ báo sau sự thành công của Mutt and Jeff của Bud Fisher vào năm 1907. Ở Anh, Amalgamated Press đã thiết lập một phong cách phổ biến với chuỗi hình ảnh và văn bản bên dưới, bao gồm Illustrated Chips và Comic Cuts. Ban đầu, dải truyện tranh hài hước chiếm ưu thế, và trong những năm 1920 và 1930, các dải truyện tranh có câu chuyện liên tục thuộc các thể loại như phiêu lưu và kịch cũng trở nên phổ biến.

Những cuốn tạp chí mỏng gọi là comic books xuất hiện vào những năm 1930, ban đầu là tái bản truyện tranh báo; vào cuối thập kỷ, nội dung gốc bắt đầu chiếm ưu thế. Sự thành công của Action Comics và siêu anh hùng Superman vào năm 1938 đánh dấu sự khởi đầu của Thời kỳ vàng của truyện tranh, trong đó thể loại siêu anh hùng trở nên nổi bật. Ở Vương quốc Anh và Cộng đồng quốc gia, Dandy (1937) và Beano (1938) do DC Thomson sáng tạo đã trở thành các tiêu đề hài hước thành công, với tổng phân phối lên đến hơn 2 triệu bản vào những năm 1950. Nhân vật của họ, bao gồm "Dennis the Menace", "Desperate Dan" và "The Bash Street Kids", đã được đọc bởi nhiều thế hệ trẻ em Anh. Truyện tranh ban đầu đã thử nghiệm với siêu anh hùng và câu chuyện hành động trước khi chuyển sang dải truyện tranh hài hước kết hợp giữa phong cách của Amalgamated Press và truyện tranh Mỹ.

Sự phổ biến của truyện tranh siêu anh hùng giảm sau Chiến tranh thế giới II, trong khi doanh số truyện tranh tiếp tục tăng lên khi các thể loại khác như tình yêu, phương Tây, tội phạm, kinh dị và hài hước lan rộng. Sau đỉnh cao doanh số vào đầu những năm 1950, nội dung của truyện tranh (đặc biệt là truyện tội ác và kinh dị) đã bị kiểm duyệt kỹ càng bởi các nhóm phụ huynh và cơ quan chính phủ, dẫn đến các cuộc điều trần ở Hạ viện Hoa Kỳ và thành lập cơ quan tự kiểm duyệt Comics Code Authority. Cơ quan này đã bị chỉ trích vì làm trì hoãn sự phát triển của truyện tranh Mỹ và duy trì địa vị thấp trong xã hội Mỹ trong phần lớn thế kỷ còn lại. Siêu anh hùng đã tái thiết lập mình là thể loại truyện tranh nổi bật nhất vào đầu những năm 1960. Comix ngầm đã thách thức Cơ quan kiểm duyệt và người đọc với nội dung người lớn, phản văn hoá vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970. Cuộc phát triển truyện tranh ngầm đã sinh ra phong trào truyện tranh thay thế vào những năm 1980 với nội dung chín chắn, thường là thử nghiệm trong các thể loại không phải siêu anh hùng.

Truyện tranh ở Mỹ đã có một danh tiếng thấp hạng bắt nguồn từ nguồn gốc của nó trong văn hóa đại chúng; tầng lớp văn hóa thường nhìn thấy văn hóa phổ biến là đe dọa văn hóa và xã hội. Trong nửa sau của thế kỷ 20, văn hóa phổ biến đã được chấp nhận nhiều hơn, và ranh giới giữa văn hóa cao và văn hóa thấp bắt đầu mờ đi. Tuy nhiên, truyện tranh vẫn tiếp tục bị kỳ thị, vì được xem là giải trí cho trẻ em và người không biết đọc.

Truyện tranh đồ họa - truyện tranh dài - bắt đầu thu hút sự chú ý sau khi Will Eisner phổ biến thuật ngữ này với cuốn sách A Contract with God (1978). Thuật ngữ này trở nên rộng rãi biết đến với công chúng sau sự thành công thương mại của Maus, Watchmen và The Dark Knight Returns vào giữa những năm 1980. Vào thế kỷ 21, truyện tranh đồ họa đã được thiết lập trong các cửa hàng sách chínhstream và thư viện và truyện tranh web trở nên phổ biến.

Truyện tranh Bỉ-Pháp và châu Âu

Nhà vẽ truyện tranh người Thụy Sĩ nói tiếng Pháp Rodolphe Töpffer đã tạo ra các đoạn truyện tranh từ năm 1827, và công bố các lý thuyết về hình thức này. Truyện tranh đã xuất hiện rộng rãi trên các báo và tạp chí từ thế kỷ 19. Sự thành công của tác phẩm Zig et Puce năm 1925 đã phổ biến việc sử dụng bong bóng thoại trong truyện tranh châu Âu, sau đó truyện tranh Bỉ-Pháp đã trở nên ưu ái. The Adventures of Tintin, với phong cách nét vẽ rõ ràng đặc trưng, lần đầu tiên được đăng tải trên phần bổ sung truyện tranh của các tờ báo từ năm 1929, và trở thành biểu tượng của truyện tranh Bỉ-Pháp.

Sau thành công của tạp chí  (thành lập năm 1934), các tạp chí truyện tranh riêng biệt như Spirou (thành lập năm 1938) và Tintin (1946-1993), và các tập truyện tranh đầy màu sắc đã trở thành phương tiện chính cho truyện tranh trong giai đoạn giữa thế kỷ 20. Giống như ở Hoa Kỳ, vào thời điểm đó truyện tranh được coi là thiếu nhi và đe dọa văn hóa và học vấn; các nhà bình luận cho rằng "không một tác phẩm nào chịu được phân tích nghiêm túc nhất", và rằng truyện tranh "phá hoại mọi nghệ thuật và văn học".

Vào những năm 1960, thuật ngữ  ("đoạn truyện tranh") trở nên phổ biến ở Pháp để chỉ loại hình này. Những nhà vẽ truyện tranh bắt đầu tạo ra các tác phẩm dành cho công chúng trưởng thành, và thuật ngữ "Nghệ thuật thứ chín" được đặt ra, khi truyện tranh bắt đầu thu hút sự chú ý của công chúng và học thuật như một hình thức nghệ thuật. Một nhóm gồm René Goscinny và Albert Uderzo thành lập tạp chí Pilote vào năm 1959 để đưa cho các nghệ sĩ tự do hơn trong công việc của mình. Cuộc phiêu lưu của Asterix của Goscinny và Uderzo xuất hiện trên tạp chí này và trở thành bộ truyện tranh tiếng Pháp bán chạy nhất. Từ năm 1960, tạp chí châm biếm và phá vỡ các luật lệ kiểm duyệt Hara-Kiri thách thức các luật pháp kiểm duyệt theo tinh thần đối kháng dẫn đến sự kiện Tháng Năm 1968.

Sự chán nản với kiểm duyệt và sự can thiệp biên tập đã dẫn đến việc một nhóm nhà vẽ truyện tranh của Pilote thành lập tạp chí dành cho người trưởng thành L'Écho des savanes vào năm 1972. Truyện tranh dành cho người lớn và thử nghiệm phát triển mạnh vào những năm 1970, ví dụ như trong thể loại khoa học viễn tưởng thử nghiệm của Mœbius và các tác giả khác trong Métal hurlant, ngay cả các nhà xuất bản chủ yếu cũng bắt đầu xuất bản truyện tranh dành cho người lớn định dạng danh giá.

Từ những năm 1980, nhận thức chung trở lại và việc phân tập truyện trở nên ít phổ biến hơn khi số lượng tạp chí truyện tranh giảm đi và nhiều tác phẩm truyện tranh bắt đầu được xuất bản trực tiếp dưới dạng tập truyện. Các nhà xuất bản nhỏ như L'Association xuất bản các tác phẩm dài hơn trong định dạng phi truyền thống của các tác giả theo trường phái auteur cũng trở nên phổ biến. Kể từ những năm 1990, việc sáp nhập đã dẫn đến ít nhà xuất bản lớn hơn, trong khi những nhà xuất bản nhỏ như nấm mọc nhiều lên. Doanh số bán hàng tổng thể tiếp tục tăng trưởng mặc dù xu hướng thu nhỏ thị trường in ấn.

Truyện tranh Nhật Bản

Truyện tranh và hoạt hình Nhật Bản (), có một lịch sử được xem là đã tồn tại từ thời kỳ nhân vật hóa trong  (thế kỷ 12-13), các cuốn sách tranh  và  thế kỷ 17, và các tranh khắc gỗ như ukiyo-e rất phổ biến từ thế kỷ 17 đến 20.  chứa các ví dụ về hình ảnh tuần tự, đường chuyển động và hiệu ứng âm thanh.

Các tạp chí minh họa cho người nước ngoài ở Nhật đã giới thiệu các hình vẽ châm biếm theo phong cách phương Tây vào cuối thế kỷ 19. Các ấn phẩm mới cả theo phong cách phương Tây và Nhật Bản trở nên phổ biến, và vào cuối thập kỷ 1890, các bản phụ trang truyện tranh theo phong cách báo chí Mỹ bắt đầu xuất hiện ở Nhật, cũng như một số dải truyện tranh Mỹ. Năm 1900, Jiji Manga được xuất hiện trên báo Jiji Shinpō - sự xuất hiện đầu tiên của từ "manga" với ý nghĩa hiện đại của nó, và nơi mà vào năm 1902, Rakuten Kitazawa đã tạo ra dòng truyện tranh Nhật Bản hiện đại đầu tiên. Đến những năm 1930, các dải truyện tranh được đăng ký trong các tạp chí hàng tháng dành cho các bé trai và bé gái và được tập hợp thành những tập sách cứng.

Thời đại hiện đại của truyện tranh Nhật Bản bắt đầu sau Chiến tranh thế giới thứ hai, được thúc đẩy bởi sự thành công của các truyện tranh liên tiếp của nhà vẽ nổi tiếng Osamu Tezuka và dải truyện Sazae-san. Thể loại và khán giả đa dạng hóa trong những thập kỷ tiếp theo. Câu chuyện thường được đăng ký trước trên các tạp chí có độ dày hàng trăm trang và có thể chứa hơn mười câu chuyện; sau đó chúng được biên soạn thành sách định dạng . Vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, gần một phần tư tất cả tài liệu in ấn ở Nhật Bản là truyện tranh. Sách truyện được dịch nổi tiếng ở các thị trường nước ngoài - trong một số trường hợp ngang hoặc vượt qua doanh số bán hàng của truyện tranh nội địa.

Tại Việt Nam

Truyện tranh Việt Nam đã xuất hiện tương đối lâu với những phong cách dân dã đậm truyền thống và có kết hợp với phong cách nước ngoài.

Một số nhà giáo dục và ngôn ngữ học lên tiếng cảnh báo về tác hại của truyện tranh tại Việt Nam. Ngôn ngữ truyện tranh tồn tại ba vấn đề. Thứ nhất, nhiều cuốn truyện tranh đưa sự không chuẩn hóa của tiếng Việt vào sách. Ngôn ngữ đó là ngôn ngữ chợ búa chứ không phải là ngôn ngữ văn hóa. Thứ hai, phần lớn truyện tranh trên thị trường hiện nay là truyện dịch, ngôn ngữ trong truyện đã mang phong thái của nước ngoài, chưa được chuẩn về ngôn ngữ. Thứ ba, truyện tranh còn chạy theo lợi nhuận. Truyện tranh cũng có chức năng giáo dục nhưng hiện nay ở ta đang đặt lợi nhuận cao hơn chức năng giáo dục.

Ở Việt Nam, truyện tranh là sản phẩm văn hóa được giới trẻ, từ nhi đồng đến thanh thiếu niên đọc rất nhiều nên được đánh giá có tầm ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nhân cách những truyện tranh ngoại nhập vào Việt Nam hiện nay ngoài các tác phẩm nổi tiếng mang tính nghệ thuật thật sự cũng có nhiều tác phẩm chưa phù hợp với Việt Nam như các truyện tranh ít tính văn học, thẩm mỹ, có tác dụng kích động bạo lực đối với tuổi mới lớn vào đời những truyện tranh dung tục, khiêu dâm, phản cảm xuất hiện ngày càng nhiều và công khai.

Đây là một vấn đề được nhiều bậc phụ huynh cũng như xã hội quan tâm cảnh báo. Một thực tế hiện nay ở Việt Nam là truyện tranh thiếu nhi có hình ảnh nhạy cảm, kích dục, đang tác động đến trẻ nhỏ và rất khó ngăn chặn trẻ tiếp xúc với truyện tranh ngoại, đó là hiện tượng truyện tranh ngoại nhập đang bị ô nhiễm. Một số khía cạnh đáng chú ý của vấn đề này là truyện tranh dần trở thành truyện kích dục, truyện thiếu nhi, nội dung người lớn, truyện thiếu đứng đắn, những truyện tranh là văn hóa phẩm đồi trụy được xuất bản một cách thiếu thận trọng cũng như nhập lậu và in lập tràn lan với những hình ảnh, lời thoại không dành cho học sinh, được dán nhãn cho độc giả trưởng thành với những hình ảnh minh họa nhạy cảm, thô tục. Những trang bìa truyện gợi cảm, nội dung thiếu đứng đắn, phần lớn truyện tranh tại các cửa hàng đều không có bản quyền. Điều đáng quan tâm là nhiều độc giả thiếu nhi khi được hỏi, đều tỏ ra thích thú với truyện tranh nhạy cảm thậm chí có trường hợp nghiện và có những bi kịch.

Các hình thức và định dạng

Truyện tranh ngắn thường là những bức tranh truyện ngắn, thường xuất hiện nhiều nhất trên báo. Ở Mỹ, các dải truyện hàng ngày thường chiếm một hàng, trong khi các dải truyện ngày Chủ nhật thường có nhiều hàng. Vào đầu thế kỷ 20, các dải truyện hàng ngày thường làm bằng trắng đen và các ngày Chủ nhật thường có màu và thường chiếm một trang đầy đủ.

Các định dạng tạp chí truyện tranh chuyên biệt khác nhau ở các nền văn hóa khác nhau. Sách truyện tranh, chủ yếu là một định dạng Mỹ, là những tạp chí mỏng thường được xuất bản màu sắc. Truyện tranh châu Âu và Nhật Bản thường được đăng trên các tạp chí - hàng tháng hoặc hàng tuần ở Châu Âu, và thường làm bằng trắng đen và hàng tuần ở Nhật Bản. Các tạp chí truyện tranh Nhật Bản thường có hàng trăm trang.

Các sách truyện tranh có độ dài sách khác nhau trong các nền văn hóa khác nhau. Album truyện tranh châu Âu thường được in kích thước A4 có màu sắc. Ở các nước nói tiếng Anh, định dạng sách mềm (trade paperback) gốc từ việc thu thập các cuốn sách truyện tranh cũng được chọn cho các tác phẩm gốc. Nếu không, các tập truyện tranh được đóng cuốn được gọi là tiểu thuyết đồ họa (graphic novels) và có sẵn ở các định dạng khác nhau. Mặc dù có thuật ngữ "tiểu thuyết" - một thuật ngữ thường được liên kết với tiểu thuyết - "tiểu thuyết đồ họa" cũng ám chỉ đến sách không hư cấu và các tuyển tập tác phẩm ngắn. Truyện tranh Nhật Bản được tập hợp trong các tập sách gọi là  sau khi được đăng trên tạp chí.

Truyện tranh hài và truyện tranh biên tập thường bao gồm một bức tranh đơn, thường kết hợp với một chú thích hoặc bong bóng lời thoại. Định nghĩa truyện tranh nhấn mạnh trình tự thường loại trừ truyện hài, biên tập và các bức tranh đơn khác; chúng có thể được bao gồm trong các định nghĩa nhấn mạnh sự kết hợp giữa từ ngữ và hình ảnh. Truyện tranh hài bắt đầu phổ biến trên các tờ broadsheet xuất bản ở châu Âu trong thế kỷ 18 và 19, và thuật ngữ "cartoon" lần đầu tiên được sử dụng để miêu tả chúng vào năm 1843 trong tạp chí hài hước Anh Punch.

Webcomic là truyện tranh có sẵn trên internet. Chúng có thể tiếp cận được độc giả mới và thông thường có thể xem các phần truyện đã được lưu trữ. Webcomics có thể sử dụng một infinite canvas - có nghĩa là chúng không bị ràng buộc bởi kích thước hoặc kích thước của một trang.

Một số người coi storyboard và wordless novel là truyện tranh. Các hãng phim, đặc biệt là trong hoạt hình, thường sử dụng chuỗi hình ảnh như hướng dẫn cho các cảnh quay phim. Những bản storyboard này không được dùng để sản phẩm cuối và hiếm khi được công chúng nhìn thấy. Wordless novel là các cuốn sách sử dụng chuỗi hình ảnh không có chú thích để kể câu chuyện.

Tác động

Doanh số
Truyện tranh có ảnh hưởng lớn tới thế giới hiện nay. Chỉ tính riêng doanh thu của truyện tranh Nhật Bản những năm 1990 đã đạt khoảng 6000 tỉ yên(khoảng 1200000 tỉ VND) chưa kể doanh thu của truyện được đăng trên báo. Trên thế giới, bạn có thể thấy hàng nghìn người ăn, ngủ và sống với truyện tranh. Ở châu Á, hàng nghìn người luôn ăn và ngủ cùng manga.

Có thể tìm ra chúng tại các trung tâm thương mại trong thành phố lớn. Những người hâm mộ truyện tranh sẵn sàng "mất ngủ" để chờ phần mới của bộ truyện tranh mà họ yêu thích. Truyện tranh có những tác động tiêu cực lẫn tích cực tới con người nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng truyện tranh đã len lỏi vào mọi nơi mọi chỗ.

Tại một số lễ hội truyện tranh lượng người tham gia mua truyện có thể lên tới hơn nửa triệu người.

Đón nhận
Truyện tranh không chỉ là thứ để giải trí, chúng còn có thể được dùng cho mục đích giáo dục, cũng như là món ăn và là người bạn tinh thần không thể thiếu đối với nhiều người khi còn ở lứa tuổi trẻ thơ .

Chúng cũng được đánh giá là có tác động tốt với tinh thần, tâm hồn và hành vi của trẻ em khi mà các nhân vật luôn cho trẻ em thấy những mặt tốt và ấn tượng, chúng sẽ bắt chước theo như thế với tính học hỏi và bắt chước vốn có của mình. Như các nhân vật siêu anh hùng được phương Tây dùng để giáo dục tiềm năng đạo đức của trẻ em.

Nó cũng là một cách để trẻ em rèn thói quen đọc sách. Đây cũng là sở thích của các em, cũng là thú vui thư giãn, giải trí sau những giờ phút học tập căng thẳng. Với những cuốn truyện tranh bổ ích và lý thú có thể giúp giáo dục và giáo dưỡng trẻ, giúp trẻ phát huy khả năng sáng tạo phong phú, phát triển năng khiếu... Nó cũng là cách tốt để truyền tải các kiến thức khô khan như lịch sử Tại khoa HIV của Bệnh viện Nhi đồng Tygerberg của Nam Phi, một bộ truyện tranh có nội dung giới thiệu các kiến thức về HIV/AIDS đã được phân phát cho các bệnh nhi nhiễm HIV để giúp chúng có thể đối phó với căn bệnh thế kỷ này.

Với sự phát triển trí tuệ thì truyện tranh được đánh giá là: mặc dù chưa hiểu được về nội dung của truyện, nhưng với những cuốn truyện tranh về con vật, nhiều màu sắc hấp dẫn, truyện có nhiều tranh ảnh phong phú…cũng giúp trẻ phát triển khả năng nhận thức được màu sắc, thiên nhiên… kích thích trẻ nhận biết và quan sát đồ vật, tạo đà cho trẻ khám phá thế giới xung quanh. Khi bé lớn hơn, với hình thức vừa đọc truyện cho bé vừa đặt câu hỏi diễn biến tiếp theo của truyện giúp trẻ phát triển tư duy phán đoán và trí tưởng tượng phong phú. Việc khuyến khích trẻ kể lại truyện đã được nghe cũng giúp cho trẻ phát triển được trí nhớ tốt, những lời khen ngợi khi bé trả lời những câu hỏi đúng khi phán đoán đồ vật, nhận vật, kết quả... trong truyện sẽ động viên và khuyến khích được trẻ yêu thích được nghe và đọc sách sau này. Truyện tranh cũng giúp trẻ em tập đọc và có vốn từ phong phú hơn khi đọc.

Truyện tranh cũng là một hình thức để quản bá văn hóa của các quốc gia ra thế giới bên ngoài. Như một cửa ngỏ tiếp cận với văn hóa Nhật Bản manga đã tạo ra được một số lượng lớn người hâm mộ trên khắp thế giới và là một trong những sản phẩm xuất khẩu văn hóa thịnh hành nhất của đất nước này và góp phần giúp Nhật Bản trở thành thành một trong những nước xuất khẩu văn hóa hàng đầu thế giới. Nó có quy mô lớn đến nỗi làm lưu mờ cả thị trường truyện tranh phương Tây. Có nhiều người trên thế giới đã học tiếng Nhật để có thể đọc được manga.

Tại Nhật Bản các thể loại manga khác nhau được chia ra theo đối tượng mà chúng sẽ giúp phát triển tâm lý tối đa như shōnen manga dành cho thanh niên chủ yếu là robot, du hành không gian, khoa học giả tưởng, khoa học kỹ thuật... Sự hoàn thiện cá nhân, kỷ luật thép, hy sinh vì sứ mệnh và vinh dự phục vụ xã hội, cộng đồng, gia đình và bạn bè. Còn shojo dành cho thiếu nữ thì tập trung vào cuộc sống nội tâm của nhân vật nữ chính với các hình ảnh vừa nhẹ nhàng vừa phức tạp và thường bỏ qua ranh giới của các khuôn hình để tạo ra một mạch thời gian liên tục mà không hề có sự tự sự. Thể loại kodomo dành cho thiếu nhi mang tính giáo dục rất cao nói về đạo đức, lẽ phải của cuộc sống, cách cư xử như những người tốt và chu đáo...

Về vấn đề bạo lực trong truyện tranh, có những ý kiến cho rằng, thật ra những nhận định tiêu cực về truyện tranh bắt nguồn tự hiểu biết không đúng về loại hình văn hóa này. Những người phê phán truyện tranh đã không để ý đến sự phân cấp về lứa tuổi trong thể loại truyện tranh, về xu hướng hình thành phát triển của các truyện tranh dành cho người lớn tuổi, và về các truyện tranh miêu tả sự chuyển biến tâm lý của thanh thiếu niên, một lứa tuổi nằm giữa lằn ranh "trẻ con" và "người lớn".

Truyện tranh được đánh giá là có ích cho sự phát triển trí tưởng tượng của người đọc. Với các ý kiến về việc đọc truyện tranh hạn chế trí tưởng tượng của người đọc do hình ảnh thì cũng có ý kiến là các môn nghệ thuật có hình ảnh khác như kịch nghệ, phim ảnh... cũng sẽ độc hại không kém nếu như nó đúng.

Từ ngày 30 tháng 5 đến 4 tháng 6 tại Thư viện Hà Nội (47 Bà Triệu, Hà Nội) một lễ hội truyện tranh đã được tổ chức với mục đích giới thiệu các giá trị chân chính của truyện tranh và chứng tỏ cho công chúng thấy truyện tranh xứng đáng là một thể loại nghệ thuật thật sự.

Chỉ trích
Về tác hại, dưới góc nhìn của các giáo sư đầu ngành ngôn ngữ học, các nhà báo, nhà văn, ngôn ngữ của trẻ ngay từ đầu đời đã bị ảnh hưởng xấu sẽ dẫn tới những hậu quả lâu dài. Đặc biệt, ngôn ngữ của nhiều truyện mang tính "chợ búa" không chỉ tác động đến việc hành văn mà còn ảnh hưởng xấu đến tâm hồn và nhân cách của người đọc trẻ tuổi (đặc biệt trẻ con).

Ngay tại Nhật Bản, xứ sở của truyện tranh, những mặt trái do tác hại của truyện tranh gây ra cho giới trẻ Nhật Bản cũng không hề nhỏ. Nhiều phương tiện thông tin đại chúng của Nhật Bản đã lo ngại khi lên tiếng cảnh báo về những truyện tranh có nội dung không lành mạnh đang ngấm ngầm đục khoét tâm hồn giới trẻ nước này.

Đã có những tranh cãi quyết liệt về giới hạn nào của mức độ bạo lực nên xuất hiện trong các tác phẩm truyện tranh. Và thực tế về sự nổi tiếng của một số bộ truyện tranh có nội dung bạo lực cao độ cho thấy tính lưỡng chuẩn của độc giả khi đánh giá vấn đề này. Ron Goulart chỉ ra rằng những yếu tố bạo lực và phản giáo dục, mà mọi người phàn nàn ở các bộ truyện tranh quá đà, có thể được tìm thấy trong các chương trình truyền hình và truyền thông khác mà mọi người có thể thấy hàng ngày. Nội dung của những chương trình truyền thông các loại thực sự đã đẩy con người đi tới gần đến mức giới hạn và điều này đã châm ngòi cho các cuộc tranh luận về mối tương quan giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm của mỗi người. Một ý kiến khác cho rằng hiện tượng này cho thấy độc giả đã "mất cảm giác" trước nạn bạo lực trong truyện tranh. Còn họa sĩ Rick Veitch thì nhận định: một trong những đặc tính của truyện tranh là xuyên phá vào trong bản ngã của mỗi người, nơi tất cả những thứ bị đè nén đều tích chứa trong đó.

Theo PGS.TS Phạm Văn Tình, Viện từ điển và Bách khoa thư, đọc nhiều truyện tranh sẽ tác động sâu sắc đến tư duy của người đọc. Truyện tranh khiến trẻ lười tưởng tượng, điều đó dần dần hình thành thói quen lười suy nghĩ, thích cái có sẵn.

Theo nhà văn Văn Giá, truyện tranh không có lỗi, lỗi là ở người viết loại truyện ấy. Để trẻ em được đọc những cuốn truyện tranh hữu ích thì nhà xuất bản cần chỉnh đốn truyện tranh. Truyện phải cung cấp những truyện có chất lượng cả phần hình lẫn phần lời mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Bên cạnh đó, nhà trường và gia đình cần có những hoạt động khích lệ trẻ đọc những tác phẩm viết về các danh nhân, lịch sử, để tăng vốn hiểu biết, tích lũy vốn ngôn ngữ.

Nghiên cứu về truyện tranh

Tương tự như vấn đề định nghĩa văn học và phim, chưa có sự đồng thuận nào về định nghĩa của phương tiện truyện tranh, và các định nghĩa và mô tả đã rơi vào nhiều trường hợp ngoại lệ. Các nhà lý thuyết như Töpffer, R.C. Harvey, Will Eisner, David Carrier, Alain Rey, và Lawrence Grove nhấn mạnh sự kết hợp giữa văn bản và hình ảnh, mặc dù có những ví dụ nổi bật về truyện tranh không lời trong lịch sử của nó. Các nhà phê bình khác, như Thierry Groensteen và Scott McCloud, đã nhấn mạnh sự ưu tiên của các trình tự hình ảnh. Về cuối thế kỷ 20, việc khám phá các truyền thống truyện tranh của các nền văn hóa khác nhau, việc khám phá lại các hình thức truyện tranh sớm bị lãng quên và sự phát triển của các hình thức mới làm cho việc định nghĩa truyện tranh trở thành một nhiệm vụ phức tạp hơn.

Nghiên cứu về truyện tranh châu Âu bắt đầu với các lý thuyết của Töpffer về công việc của mình vào những năm 1840, với sự nhấn mạnh vào các chuyển tiếp của bảng và sự kết hợp giữa hình ảnh và văn bản. Không có tiến bộ nào được đạt được cho đến những năm 1970. Sau đó, Pierre Fresnault-Deruelle sử dụng phương pháp ngữ nghĩa trong việc nghiên cứu về truyện tranh, phân tích mối quan hệ giữa văn bản và hình ảnh, mối quan hệ hình ảnh trên cùng một trang và sự gián đoạn hình ảnh, hoặc những gì Scott McCloud sau đó gọi là "closure". Vào năm 1987, Henri Vanlier giới thiệu thuật ngữ multicadre, hay "multiframe", để chỉ trang truyện tranh như một đơn vị ngữ nghĩa. Đến những năm 1990, các nhà lý thuyết như Benoît Peeters và Thierry Groensteen chuyển sự chú ý vào các lựa chọn sáng tạo poïetic của các nghệ sĩ. Thierry Smolderen và Harry Morgan đã có quan điểm tương đối về định nghĩa của truyện tranh, một phương tiện đã có nhiều hình thức khác nhau và ngang nhau trong suốt lịch sử của nó. Morgan xem truyện tranh là một phần của "les littératures dessinées" (hoặc "văn học vẽ"). Lý thuyết Pháp đã đặc biệt chú trọng vào trang, khác biệt với các lý thuyết Mỹ như của McCloud tập trung vào các chuyển tiếp từ khung hình này sang khung hình khác. Vào giữa những năm 2000, Neil Cohn bắt đầu phân tích cách truyện tranh được hiểu bằng cách sử dụng các công cụ từ khoa học nhận thức, vượt ra khỏi lý thuyết bằng việc sử dụng các thí nghiệm tâm lý học và thần kinh thực tế. Công trình này đã lập luận rằng các hình ảnh tuần tự và cấu trúc trang sử dụng cách "ngữ pháp" riêng biệt và tuân thủ các quy tắc để hiểu ngoài chuyển tiếp từ khung hình này sang khung hình khác và phân biệt các loại cấu trúc, và sự hiểu biết của não về truyện tranh tương tự như hiểu biết về các lĩnh vực khác như ngôn ngữ và âm nhạc.

Câu chuyện lịch sử về manga thường tập trung vào lịch sử gần đây sau Chiến tranh thế giới thứ hai, hoặc cố gắng chứng minh rằng nó có nguồn gốc sâu trong quá khứ, chẳng hạn như trong cuộc trưng bày tranh  vào thế kỷ 12 và 13, hoặc tranh Hokusai Manga của thế kỷ 19. Tổng quan lịch sử truyện tranh Nhật Bản đầu tiên là  của Seiki Hosokibara vào năm 1924. Nhận định về truyện tranh Nhật Bản sau chiến tranh đầu kỷ là chủ yếu của một bản chất chính trị thuận tay trái cho đến khi cuốn Truyện tranh hiện đại: Bức tranh toàn cảnh của Tomofusa Kure được xuất bản vào năm 1986, trong đó không đặt nặng vấn đề chính trị mà tập trung vào các khía cạnh hình thức, như cấu trúc và "ngữ pháp" của truyện tranh. Lĩnh vực nghiên cứu về  đã tăng nhanh, với nhiều sách về chủ đề này xuất hiện trong những năm 1990. Các lý thuyết hình thức của  tập trung vào việc phát triển một "lý thuyết biểu đạt manga", với sự nhấn mạnh vào mối quan hệ không gian trong cấu trúc hình ảnh trên trang, phân biệt phương tiện này với phim hoặc văn học, trong đó dòng thời gian là yếu tố tổ chức cơ bản. Các khóa học về nghiên cứu truyện tranh đã lan rộng ở các trường đại học Nhật Bản, và Hội nghiên cứu về Truyện tranh và Hoạt hình Nhật Bản  được thành lập vào năm 2001 để thúc đẩy nghiên cứu truyện tranh. Xuất bản cuốn Manga! Manga! The World of Japanese Comics của Frederik L. Schodt vào năm 1983 đã khiến từ manga được sử dụng ngoài Nhật Bản để chỉ "truyện tranh Nhật Bản" hoặc "truyện tranh theo phong cách Nhật Bản".

Coulton Waugh đã cố gắng viết một bản sử thi toàn diện về truyện tranh Mỹ với cuốn The Comics (1947). Comics and Sequential Art của Will Eisner (1985) và Understanding Comics của Scott McCloud (1993) là những nỗ lực đầu tiên bằng tiếng Anh để hình thành nghiên cứu về truyện tranh. The Aesthetics of Comics của David Carrier (2000) là cuốn sách đầu tiên về toàn bộ quyển truyện tranh từ góc độ triết học. Các nỗ lực quan trọng của Mỹ trong việc định nghĩa truyện tranh bao gồm định nghĩa của Eisner, McCloud và Harvey. Eisner mô tả những gì ông gọi là "nghệ thuật tuần tự" như "sự sắp xếp các bức tranh hoặc hình ảnh và từ để kể một câu chuyện hoặc thể hiện một ý tưởng"; Scott McCloud định nghĩa truyện tranh là "sự sắp xếp các hình ảnh và các hình ảnh khác xen kẽ theo trình tự, nhằm truyền tải thông tin và/hoặc tạo ra phản ứng thẩm mỹ trong người xem", định nghĩa một cách hình thức chặt chẽ mà tách biệt truyện tranh khỏi các vấn đề lịch sử và văn hóa. R.C. Harvey định nghĩa truyện tranh là "câu chuyện hoặc bài diễn thuyết hình ảnh trong đó từ (thường được viết vào khu vực hình ảnh bằng phông chữ) thường đóng góp vào ý nghĩa của hình ảnh và ngược lại". Mỗi định nghĩa đã gặp phải những người phản đối. Harvey coi định nghĩa của McCloud không bao gồm những hình ảnh đơn và phản đối việc McCloud giảm thiểu yếu tố từ ngôn ngữ, và nhấn mạnh "đặc điểm quan trọng của truyện tranh là sự kết hợp của nội dung từ văn bản". Aaron Meskin xem các lý thuyết của McCloud là một cố gắng nhân tạo để xác nhận vị trí của truyện tranh trong lịch sử nghệ thuật.

Nghiên cứu truyện tranh trên phạm vi văn hóa là phức tạp do sự khác biệt lớn về ý nghĩa và phạm vi của từ "truyện tranh" trong các ngôn ngữ khác nhau. Thuật ngữ tiếng Pháp cho truyện tranh,  ("dải vẽ") nhấn mạnh sự xen kẽ giữa các hình ảnh vẽ là một yếu tố xác định, điều có thể ám chỉ việc loại trừ truyện tranh dựa trên hình ảnh thực. Thuật ngữ  được sử dụng trong tiếng Nhật để chỉ tất cả các hình thức của truyện tranh, phim hoạt hình, và châm biếm.

Chú thích

Ghi chú

Đọc thêm

Truyện tranh
Bài cơ bản dài trung bình
Các hình thức kể chuyện


title: (8621) 1981 EK7

text:
{{DISPLAYTITLE:(8621) 1981 EK7}}

(8621) 1981 EK7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 1 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hệ thống Định vị Toàn cầu vi sai

text:
Hệ thống Định vị Toàn cầu vi sai (DGPS) là một dạng nâng cao của Hệ thống Định vị Toàn cầu, trong đó sử dụng thêm một mạng lưới các trạm mặt đất cố định để phát tín hiệu làm căn cứ cho các thiết bị định vị nhận biết sự khác biệt giữa các vị trí của các trạm đo theo hai cách: được chỉ định bởi hệ thống vệ tinh và số liệu đo đạc chính xác đã biết từ trước. Từ sai khác giữa vị trí đo bởi vệ tinh và vị trí chính xác đã biết, các thiết bị định vị có thể hiệu chỉnh vị trí chính xác của chúng.

Các tín hiệu hiệu chỉnh thường được phát ở dạng sóng radio UHF. Ví dụ, Tuần duyên Hoa Kỳ và Canada chạy một hệ thống như vậy ở Mỹ và Canada, sử dụng dải tần vô tuyến sóng dài giữa 285 kHz và 325 kHz. Các tần số này cũng thường được sử dụng cho đài phát thanh gần biển, gần sông lớn và bến cảng. Úc chạy hai hệ thống DGPS: một là chủ yếu cho hàng hải, phát tín hiệu trên dải sóng dài; một hệ thống khác được sử dụng cho điều tra đất đai và di chuyển trên mặt đất, sử dụng băng tần FM radio thương mại.

Lịch sử

Khi GPS lần đầu tiên được đưa vào dịch vụ, quân đội Mỹ lo ngại về khả năng các lực lượng đối phương sử dụng tín hiệu GPS có sẵn trên toàn cầu để hướng dẫn hệ thống vũ khí của riêng họ. Để tránh điều này, các tín hiệu "thô" (C/A) truyền đi trên các tần số L1 (1575,42 MHz) đã cố tình bị làm giảm chất lượng, bằng cách gây ra sai lệch ngẫu nhiên trong tín hiệu đồng hồ, tương đương với sai số khoảng 100 mét về khoảng cách. Kỹ thuật này, được gọi là "cung cấp chọn lọc", hay gọi tắt là SA, gây ra sự xuống cấp nghiêm trọng cho người sử dụng GPS trong mục đích phi quân sự. Các thông tin chính xác dành cho người sử dụng tần số kép GPS, nhận thêm tín hiệu từ tần số L2 (1227,6 MHz); nhưng L2, dự định sử dụng cho quân sự, được mã hóa và chỉ có sẵn cho người dùng có quyền truy cập và sở hữu mã khóa thích hợp.

Đến giữa thập niên 1980, một số cơ quan phát triển một vài giải pháp cho các vấn đề SA. Vì tín hiệu SA được làm lệch từ từ, giá trị sai lệch là tương đối cố định trên một vùng lãnh thổ rộng. Điều này gợi ý rằng phát sóng về sự sai lệch cho khu vực địa phương thu GPS có thể loại bỏ ảnh hưởng của SA, kết quả đo có sai số gần hơn với giá trị lý thuyết của GPS, khoảng 15 mét. Ngoài ra, một nguồn của sai sót trong GPS là do sự chậm trễ truyền tín hiệu trong tầng điện ly, cũng có thể được đo và sửa chữa bằng phương pháp này. Kết quả là sai số giảm xuống khoảng 5 mét.

Hoạt động

Một trạm tham chiếu tính toán và sửa chữa sai lệch với địa điểm và thời gian riêng của nó. Người dùng trong vùng bán kính lên đến 200 hải lý (370 km) từ trạm tham chiếu, có thể nhận báo cáo về sai lệch đã được tính toán bởi trạm tham chiếu và hiệu chỉnh lại giá trị vị trí và thời gian chính xác cho họ. Tuy nhiên, độ chính xác của DGPS giảm theo khoảng cách tới trạm tham khảo.

Tham khảo

Hệ thống định vị toàn cầu


title: 17941 Horbatt

text:
17941 Horbatt (1999 JW2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 5 năm 1999 bởi R. A. Tucker ở Goodricke-Pigott Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17941 Horbatt

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hiên (huyện)

text:
Hiên là tên một huyện cũ thuộc miền núi ở phía tây bắc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Huyện Hiên tồn tại đến ngày 20 tháng 6 năm 2003.

Địa lý
Huyện Hiên nằm ở phía tây bắc tỉnh Quảng Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Đà Nẵng và huyện Đại Lộc
Phía tây giáp Lào
Phía nam giáp huyện Nam Giang
Phía bắc giáp tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trước khi giải thể vào năm 2003, huyện có diện tích 1.712,40 km², dân số là 34.203 người, mật độ dân số đạt 20 người/km².

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Hiên thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, gồm 14 xã: A Rooi, A Tiêng, A Vương, A Xan, Ba, Bha Lêê, Ch’ơm, Dang, Ka Dăng, Lăng, Mà Cooih, Sông Kôn, Tà Lu và Tư.

Ngày 25 tháng 7 năm 1978, chia xã Sông Kôn thành 2 xã: Sông Kôn và A Ting.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 102-CP:
 Chia xã Tà Lu thành 3 đơn vị hành chính: 2 xã: Tà Lu, Za Hung và thị trấn Prao
 Chia xã A Xan thành 2 xã: A Xan và Tr'Hy.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Hiên thuộc tỉnh Quảng Nam vừa được tái lập.

Ngày 16 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 71/1999/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Ga Ri trên cơ sở 4.703 ha diện tích tự nhiên và 1.004 người của xã Ch'ơm
Thành lập xã A Nông trên cơ sở 5.164 ha diện tích tự nhiên và 853 người của xã A Tiêng
Thành lập xã Jơ Ngây trên cơ sở 5.574 ha diện tích tự nhiên và 1.740 người của xã Sông Kôn.

Cuối năm 2002, huyện Hiên có thị trấn Prao và 20 xã: A Nông, A Rooi, A Tiêng, A Ting, A Vương, A Xan, Ba, Bha Lêê, Ch’ơm, Dang, Ga Ri, Jơ Ngây, Ka Dăng, Lăng, Mà Cooih, Sông Kôn, Tà Lu, Tr'Hy, Tư, Za Hung.

Ngày 20 tháng 6 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2003/NĐ-CP. Theo đó, chia huyện Hiên thành hai huyện Đông Giang và Tây Giang:
 Huyện Đông Giang có thị trấn Prao và 10 xã: A Rooi, A Ting, Ba, Jơ Ngây, Ka Dăng, Mà Cooih, Sông Kôn, Tà Lu, Tư, Za Hung.
 Huyện Tây Giang có 10 xã: A Nông, A Tiêng, A Vương, A Xan, Bha Lêê, Ch’ơm, Dang, Ga Ri, Lăng và Tr'Hy.

Chú thích

Xem thêm

Huyện cũ Việt Nam
Hành chính Quảng Nam


title: Dmytro Chygrynskiy

text:
Dmytro Anatoluyovych Chygrynskiy (; sinh ngày 7 tháng 11 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Ukraina hiện đang thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Ionikos F.C..

Anh dành phần lớn sự nghiệp, từ 2002 tới 2015, thi đấu cho Shakhtar Donetsk. Anh giành năm chức vô địch Giải bóng đá vô địch quốc gia Ukraina, cùng với đó là nhiều cúp quốc gia, và danh hiệu Cúp UEFA năm 2009. Mùa 2009-10 anh thi đấu cho Barcelona tại Tây Ban Nha nhưng hiếm khi được ra sân.

Chygrynskiy khoác áo Đội tuyển bóng đá quốc gia Ukraina từ 2007 tới 2011, có 29 lần ra sân. Anh góp mặt trong đội hình Ukraina tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006, tuy nhiên không thể ra sân vì chấn thương.

Giai đoạn đầu
Chygrynskiy được sinh ra ở Iziaslav, Ukraina. Anh là cầu thủ của đội trẻ Karpaty Lviv trước khi chuyển về Donetsk ở tuổi 14. Anh có bằng tiến sĩ về hội họa.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Shakhtar Donetsk
Chygrynskiy có trận ra mắt ở Giải vô địch quốc gia Ukraine vào năm 2004 ở tuổi 17. Vào năm 2005, anh được đen cho Metalurh Zaporizhzhya mượn, nơi anh được trải nghiệm môi trường bóng đá đỉnh cao. Sau một mùa giải thành công cùng Metalurh, Dymytro trở lại Donetsk. Anh nhanh chóng trở thành chỗ dựa vững chắc ở hàng thủ và có lần đầu ra sân ở cúp C1 gặp chính FC Barcelona.

Vào mùa giải 2007-08, Chygrynskiy được bầu là đội phó của đội bóng. Mùa giải đó anh đã cùng Shakhtar vô địch giải vô địch quốc gia.

Đầu mùa giải 2008-09, Chygrynskiy giúp đội bóng vô địch siêu cúp Ukraine. Sau đó, anh cùng đội bóng vô địch cúp UEFA và cũng là đội bóng cuối cùng vô địch danh hiệu này sau khi đấnh bại Werder Bremen 2-1 ở trận chung kết.

Barcelona
Vào ngày 26 tháng 8 năm 2009, Shakhtar và Barcelona đạt được thoả thuận về Chygrynskiy. Mức giá để anh chuyển về đội bóng xứ Catalan vào khoảng 25 triệu euro, và anh vẫn được phép chơi trận cuối cùng cho Shakhtar ở siêu cúp châu Âu gặp chính Barca. Vào ngày 31 tháng 8 năm 2009, Barcelona xác nhận Chygrynskiy đã vượt qua cuộc kiểm tra y tế và ký hợp đồng 5 năm. Anh trở thành cầu thủ Ukraine đầu tiên chơi cho Barca. Tuy nhiên tại đây anh chơi kém thuyết phục, chỉ ra sân có 12 trận và không ghi được bàn nào, anh được đánh giá là một trong những bản hợp đồng tệ nhất của câu lạc bộ, sau đó anh bị bán lại cho câu lạc bộ Shakhtar Donetsk với giá 15 triệu euro.

Thi đấu quốc tế
Chygrynskiy được triệu tập vào đội tuyển Ukraina ở World Cup 2006. Không lâu trước World Cup, Chygrynskiy là thành viên đội U21 Ukraine về nhì ở giải vô địch U21 châu Âu. Với màn trình diễn ấn tượng, anh được bầu vào đội hình tiêu biểu của giải đấu. Tuy nhiên, do một chấn thương ngay trước World Cup, anh đã phải rời khỏi đội tuyển.

Danh hiệu
Shakhtar Donetsk
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Ukraina: 2005–06, 2007–08, 2010-11, 2012-13
 Cúp bóng đá Ukraina: 2007-08, 2012-13
 Siêu cúp bóng đá Ukraina: 2008, 2013
 UEFA Cup: 2008–09

Barcelona
La Liga: 2009-10
 FIFA Club World Cup: 2009

Cá nhân
 Đội hình tiêu biểu giải U21 châu Âu: 2006

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dmytro Chygrynskiy FC Barcelona

Dmytro Chigrinskiy - Shakhtar Donetsk  VotePlayers.com

Sinh năm 1986
Người Izyaslav
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Ukraina
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ukraina
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Ukraina
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ukraina
Cầu thủ bóng đá Ukraina ở nước ngoài
Vận động viên Ukraina ở Tây Ban Nha
Vận động viên Ukraina ở Hy Lạp
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hy Lạp
Cầu thủ bóng đá Shakhtar Donetsk
Cầu thủ bóng đá FC Shakhtar-2 Donetsk
Cầu thủ bóng đá FC Metalurh Zaporizhya
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá FC Dnipro
Cầu thủ bóng đá AEK Athens F.C.
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Ukraina
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Hy Lạp


title: Đạo Lý (xã)

text:
Đạo Lý là xã thuộc huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, Việt Nam. Xã có 8 thôn, trong đó thôn Thọ Chương là trung tâm của xã Đạo Lý, là địa điểm vui chơi và là trung tâm văn hóa của xã.

Xã có nghề đan cót tranh thủ lúc nông nhàn cũng từ nghề này đã đem lại nguồn thu nhập đáng kể giúp người dân cải thiện nâng cao đời sống.

Xã có dòng sông Hồng chảy qua tạo điều kiện cho nghề khai thác cát phát triển góp phần vào việc xây dựng giao thông, cơ sở hạ tầng trong xã cũng như các khu vực lân cận. Những năm qua nhiều thôn, nhiều dòng họ đã thành lập quỹ khuyến học. Phong trào thi đua học tập được phát huy chính vì vậy nhiều con em của xã đã thi đỗ các trường đại học, cao đẳng.

Tham khảo


title: Liễu sam

text:
Cryptomeria là một chi thực vật hạt trần trong họ Hoàng đàn (Cupressaceae), trước đây được phân loại trong họ Bụt mọc (Taxodiaceae). Chi này chỉ có một loài duy nhất với danh pháp hai phần là Cryptomeria japonica (đồng nghĩa: Cupressus japonica L.f.). Đây là loài đặc hữu của Nhật Bản, người Nhật gọi là sugi (tiếng Nhật: 杉-sam); tên gọi bản địa này ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các tài liệu về thực vật học, để thay thế cho tên gọi cũ không chính xác về mặt thực vật học là "tuyết tùng Nhật Bản" - loài này thật ra không phải là loài cận chủng với nhóm tuyết tùng (chi Cedrus). Tiếng Việt gọi cây này là liễu sam hay bách Nhật Bản.

Nó là một loài cây thân gỗ lớn và lá thường xanh, cao tới 70 m (230 ft) và đường kính thân đạt tới 4 m (12 ft), với vỏ màu nâu đỏ dễ bóc theo chiều dọc. Các lá mọc xoắn, hình kim, dài 0,5–1 cm; các nón hạt hình cầu, đường kính 1–2 cm với khoảng 20-40 vảy. Nó rất giống với loài cự sam (Sequoiadendron giganteum) có quan hệ họ hàng gần. Có thể phân biệt hai loài theo kích thước lá (dưới 0,5 cm ở cự sam) hay nón (4–6 cm ở cự sam) cũng như vỏ gỗ cứng của nó (ở cự sam vỏ dày nhưng xốp).

Liễu sam đã được trồng từ lâu ở Trung Quốc và một số người cho rằng nó có nguồn gốc ở đây. Các dạng được chọn lọc để trồng làm cây cảnh hay lấy gỗ ở Trung Quốc được miêu tả như là một thứ khác biệt Cryptomeria japonica thứ sinensis (hoặc thậm chí là một loài riêng biệt là Cryptomeria fortunei), nhưng trên thực tế nó không khác gì với một loạt các biến thể được tìm thấy trong tự nhiên ở Nhật Bản, và cũng không có chứng cứ rõ ràng là loài này đã từng tồn tại trong tự nhiên ở Trung Quốc.

Biểu tượng và sử dụng

Liễu sam là quốc thụ của Nhật Bản, nói chung hay được trồng xung quanh các đền miếu, với nhiều cây có kích thước to lớn đầy ấn tượng đã được trồng hàng thế kỷ trước. Sargent trong The Forest Flora of Japan (1894) đã ghi chép lại ví dụ về một daimyo (đại danh) vì quá nghèo để có thể phúng viếng cửa trời bằng đá tại lễ tang của tướng quân Tokugawa Ieyasu (Đức Xuyên Gia Khang, 1543-1616) ở thần xã Nikkō Tōshō-gū (Nhật quang Đông chiếu cung), nhưng đã đề nghị thay vì điều đó là được trồng một hàng cây liễu sam, 'để những người viếng thăm trong tương lai không bị nắng'. Lời đề nghị này đã được chấp nhận và hàng cây này còn tồn tại tới ngày nay, nó dài trên 65 km (40 dặm), và 'không có gì sánh được với nó về độ hùng vĩ trang nghiêm'.

Nó cũng được sử dụng rộng rãi trong lâm nghiệp tại Nhật Bản và Trung Quốc, cũng như được trồng rộng rãi tại các khu vực ôn đới khác để làm cây cảnh, bao gồm Anh, châu Âu đại lục và Bắc Mỹ.

Một dạng cây cảnh phổ biến là giống 'Elegans', nó đáng chú ý vì giữ lại được kiểu tán lá non trong suốt thời gian tồn tại của mình, thay vì phát triển kiểu tán lá trưởng thành thông thường khi được một năm tuổi. Ảnh chụp tại hình bên phải trên đây là của giống này. Nó tạo thành một dạng cây bụi nhỏ cao khoảng 5-10m.

Gỗ của nó có hương thơm, màu hồng ánh đỏ, nhẹ nhưng cứng, không thấm nước và chống chịu được sâu mục. Nó được ưa thích tại Nhật Bản cho mọi loại công trình xây dựng cũng như làm gỗ lót ván bên trong các công trình đó.

Cryptomeria bị ấu trùng của một số loài nhậy thuộc chi Endoclita phá hoại, chẳng hạn E. auratus, E. punctimargo và E. undulifer.

Vấn đề
Phấn hoa của liễu sam và cối bách (Chamaecyparis obtusa) là nguồn chính để gây ra bệnh sốt cỏ khô tại Nhật Bản.

Tham khảo

 Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần: Cryptomeria

J


title: Prionolabis sounkyana

text:
Prionolabis sounkyana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Lucius Verus

text:
Lucius Aurelius Verus (ngày 15 tháng 12 năm 130-169), sinh là Lucius Ceionius Commodus, được gọi đơn giản là Lucius Verus, là hoàng đế La Mã cùng với Marcus Aurelius (161-180), từ năm 161 cho đến khi ông qua đời.

Thời niên thiếu và nghề nghiệp
Verus là con trai của Avidia Plautia và Aelius Lucius Caesar, ông cũng là con nuôi, được dự định kế vị hoàng đế Hadrian (117-138).

Khi Aelius Caesar mất năm 138, Hadrian đã chọn Antoninus Pius (138-161) là người kế nhiệm của mình, với điều kiện là Antoninus nhận con nuôi là Verus(lúc đó 7 tuổi) và Marcus Aurelius, cháu của Hadrian. Như một hoàng tử hoàng gia, Verus nhận được sự giáo dục cẩn thận từ nhà văn nổi tiếng nhất, Marcus Cornelius Fronto. Ông được báo cáo là một học sinh xuất sắc, thích làm thơ và có những bài phát biểu thuyết phục.

Verus có hai chị em. Một chị Ceionia Fabia đã đính hôn với Marcus Aurelius năm 136. Tuy nhiên năm 138, Marcus Aurelius đã phá vỡ hôn ước với Fabia. Aurelius đã được nhận làm con nuôi bởi Hoàng đế Antoninus Pius và đã đính hôn với con gái của Antoninus Faustina Trẻ người mà sau này ông đã lập gia đình. Lucius có thêm một em gái Ceionia Plautia, nhưng ít được biết đến.

Sự nghiệp chính trị của Verus bắt đầu với chức quan coi quốc khố năm 153 và sau đó là chấp chính quan năm 154. Năm 161, ông một lần nữa được bầu làm chấp chính quan với Marcus Aurelius.

Hoàng đế

Sự lên ngôi của Lucius và Marcus năm 161
Antoninus qua đời vào ngày 7 tháng 3 năm 161, sau đó ngai vàng được thừa kế bởi Marcus Aurelius. Mặc dù viện nguyên lão lên kế hoạch để chấp nhận Marcus cai trị một mình, ông đã từ chối nắm quyền trừ khi Lucius nhận được quyền hạn như ông. Viện nguyên lão chấp nhận, phong cho Lucius danh hiệu Imperium, quyền lực của quan bảo dân, và tên Augustus. Đây là lần đầu tiên Rome được cai trị bởi hai vị hoàng đế

Ngay sau khi viện nguyên lão công nhận họ, hai hoàng đế tiến đến Castra Praetoria, trại của lực lượng cận vệ pháp quan. Lucius đã đọc diễn văn trước toàn bộ số quân tụ họp, sau đó họ tung hô cả hai là imperatores. Sau đó, giống như tất cả các hoàng đế mới kể từ thời Claudius, Lucius đã hứa quân đội một khoản thưởng đặc biệt Tuy nhiên, khoản thưởng này đã tăng gấp hai lần so với trước đây: 20.000 sesterces (5.000 denarii) bình quân đầu người, mỗi quan chức. Đổi lại khoản tiền thưởng, tương đương với vài năm lương, quân đội đã thề một lời tuyên thệ để bảo vệ các hoàng đế. Nghi lễ có lẽ không hoàn toàn cần thiết, vì sự kế vị của Marcus đã hòa bình và không có sự kháng cự nào, nhưng nó là sự bảo đảm tốt chống lại những rắc rối quân sự sau đó .

Thời kì đầu 161-162
Ngay sau khi lên ngôi hoàng đế, con gái mới 11 tuổi của Marcus, Annia Lucilla, đã đính hôn với Lucius (mặc dù thực tế ông chính thức là chú của cô).

Chú thích

Hoàng đế La Mã
Sinh năm 130
Mất năm 169
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Triều đại Nerva-Antoninus


title: Basilepta punctifrons

text:
Basilepta punctifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được An miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Hespera mimica

text:
Hespera mimica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Hespera


title: Platerodrilus ruficollis

text:
Platerodrilus ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Nó có các phần giống như áo giáp để bảo vệ trước các loài săn mồi và thể cuộn tròn giống như quả banh khi bị các loài săn mồi đe dọa. Loài này có màu nâu đỏ sáng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Duliticola hoiseni picture

the above states it can roll into a ball, http://delta-intkey.com/elateria/www/lycidlf.htm  states that it is not capable of conglobation

Platerodrilus


title: Esclainvillers

text:
Esclainvillers là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D118, khoảng 15 dặm Anh về phía nam của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Esclainvillers trên trang mạng của INSEE
 Esclainvillers trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Sân bay Guillermo León Valencia

text:
Sân bay Guillermo León Valencia ()  là một sân bay phục vụ Popayán, thủ phủ của tỉnh Cauca ở Colombia.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:
 Avianca (Bogotá)
 AIRES (Bogotá)
 SATENA (Bogotá, Guapi)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Colombia


title: Kim So-eun

text:
Kim So Eun (sinh ngày 6 tháng 9 năm 1990) là nữ diễn viên Hàn Quốc được biết đến với vai Ga Eul trong phim truyền hình Vườn sao băng.

Tiểu sử
Kim So-eun theo học tại Đại học Chung-Ang chuyên ngành sân khấu điện ảnh cùng với Choi Woo-hyuk, Go Ara và Kim Bum.

Sự nghiệp
Kim So-eun lần đầu bước vào nghề diễn viên là vào năm 2004 với vai phụ trong phim điện ảnh Two Guys khi cô mới là học sinh cấp 2. Kể từ đó cô góp mặt trong nhiều phim điện ảnh như Fly, Daddy, Fly và The Show Must Go On nhưng được biết đến nhiều hơn cả qua các phim truyền hình.

Vai diễn đáng chú ý nhất của Kim So-eun là Chu Ga-eul, người yêu của nhân vật So Yi-jung vai của Kim Bum trong phim truyền hình ăn khách Vườn sao băng năm 2009. Năm 2009 cô tham gai vai chính trong He Who Can't Marry.

Ngoài ra cô còn tham gia đóng vai chính trong các clip ca nhạc của SHINee and 8eight, và là người mẫu quảng cáo cho sản phẩm Clean and Clear và Pocari Sweat. Năm 2009, cô được chọn làm đại sứ cho 5th Korea International Youth Film Festival.

Danh sách phim

Phin truyền hình

Chương trình truyền hình

Phim điện ảnh

Video âm nhạc

Giải thưởng và đề cử

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Cyworld
 Kim_So Eun trên HanCinema
 Official Daum Cafe

Tham khảo

Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nữ diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21


title: Mật (định hướng)

text:
Mật trong tiếng Việt là một từ đa nghĩa. Việc sử dụng và hiểu nó phụ thuộc vào ngữ cảnh của từ trong câu. Nó có thể là:
Loại nước sánh, màu nâu đỏ, vị ngọt từ cây mía, sản xuất theo phương pháp thủ công, chủ yếu là sacaroza. Ví dụ: thắng mật, nấu kẹo lạc đường mật. Xem bài Mật mía.
Chất lỏng tương tự mật mía, là sản phẩm phụ trong công nghiệp chế biến đường, có nguồn gốc từ dịch mía đường, củ cải đường... Xem bài Rỉ mật.
Các chất lỏng có vị ngọt, do các tuyến ở đáy một số loài thực vật có hoa tiết ra, chủ yếu là fructôza, glucôza và nước, với một chút mantôza, sucrôza. Xem bài Mật (hoa).
Mật ong-là chất lỏng nhớt và sệt do ong hút từ mật hoa để chế tạo. Ví dụ: gấu ăn mật.
Chất lỏng màu xanh vàng, có vị đắng do gan tiết ra để tiêu hoá các chất mỡ. Xem bài Mật.
Gọi tắt của túi mật trong cơ thể động vật. Ví dụ: mua mật gấu (hoang).


title: Anachis richardi

text:
Anachis richardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Anachis


title: Gonomyia oliveri

text:
Gonomyia oliveri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Oryctes nasicornis

text:
Oryctes nasicornis (tên tiếng Anh: Bọ cánh cứng tê giác châu Âu) là một loài bọ cánh cứng bay lớn (dài 6 cm) sinh sống ở miền Cổ bắc. Nó là đại diện duy nhất của họ Dynastinae tìm thấy ở Bắc Âu.
Bọ cánh cứng tê giác sinh sống trên các khúc gỗ và ấu trùng lớn có thể được tìm thấy ở các khúc gỗ thối rữa, do vậy nó thường được tìm thấy xung quanh nhà máy cưa và các đường đua ngựa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Dechambre (R.-P.) & Lachaume (G.), 2001 - The Beetles of the World, volume 27, Chi Oryctes (Dynastidae), Hillside Books, Canterbury.

Liên kết ngoài
 Oryctes nasicornis ondrejanus
 BioLib - Taxonomic tree of plants and animals with photos
 Butterfly photo, print and images , Oryctes nasicornis

N
Động vật được mô tả năm 1758
Bọ cánh cứng châu Âu