title: Nghịch lý Fermi

text:
Nghịch lý Fermi nói đến sự đối nghịch về việc thiếu những bằng chứng rõ ràng về tồn tại của các nền văn minh ngoài Trái Đất và khả năng tồn tại cao của các nền văn minh đó.

Độ tuổi rất lớn của vũ trụ và số lượng lớn các ngôi sao cho thấy nếu Trái Đất là một ví dụ điển hình cho sự sống thì sự sống ngoài Trái Đất cũng phải rất phổ biến. Trong một cuộc tranh luận không chính thức vào năm 1950, nhà vật lý Enrico Fermi đã đặt ra câu hỏi, nếu nhiều nền văn minh tiên tiến ngoài Trái Đất tồn tại trong thiên hà, Ngân hà thì các tàu vũ trụ hay các máy thăm dò lại không thu được bằng chứng. Một cuộc kiểm tra chi tiết hơn về những hàm ý của chủ đề bắt đầu với một văn bản của Michael H. Hart năm 1975, và thỉnh thoảng được gọi là Nghịch lý Fermi-Hart. Một câu hỏi liên quan khác là Sự Im lặng Vĩ đại—thậm chí nếu việc di chuyển trong vũ trụ là khó khăn, nếu sự sống có nhiều, tại sao chúng ta không phát hiện được những truyền phát radio của họ?

Đã có những nỗ lực nhằm giải quyết Nghịch lý Fermi bằng cách xác định bằng chứng về những nền văn minh ngoài Trái Đất, cùng với các đề xuất rằng những sự sống như vậy có thể tồn tại mà không được con người biết tới. Những lời tranh luận phản đối cho rằng sự sống thông minh ngoài Trái Đất không tồn tại hay xảy ra vì thế hiếm có khả năng con người sẽ tiếp xúc được với nó.

Bắt đầu từ Hart, một nỗ lực lớn đã được thực hiện trong việc phát triển các lý thuyết khoa học, và các mô hình có thể của về sự sống ngoài Trái Đất, và nghịch lý Fermi đã trở thành một điểm tham khảo lý thuyết trong hầu hết các nỗ lực đó. Vấn đề đã khiến nhiều nỗ lực khoa học tìm cách giải quyết trực tiếp nó, trong khi nhiều câu hỏi khác liên quan tới nó đã được giải quyết trong các lĩnh vực khác nhau như thiên văn học, sinh học, sinh thái học, và triết học. Lĩnh vực sinh học vũ trụ đang xuất hiện đã thực hiện nhiều tiếp cận đa học thuật tới nghịch lý Fermi và vấn đề sự sống ngoài Trái Đất.

Cơ sở của nghịch lý
Nghịch lý Fermi là sự xung đột giữa độ lớn và các tỷ lệ dường như ủng hộ sự sống thông minh phổ biến trong vũ trụ và một sự thiếu hụt bằng chứng. Một định nghĩa đầy đủ hơn vì thế có thể được viết là:

Khía cạnh đầu tiên của nghịch lý, "tranh cãi theo tầm mức", là một chức năng của các con số thô có liên quan: ước tính có 250 tỷ (2.5 x 1011) ngôi sao trong Ngân hà và 70 nghìn tỷ tỷ (7 x 1022) ngôi sao trong vũ trụ nhìn thấy được. Thậm chí nếu sự sống thông minh xảy ra chỉ ở một tỷ lệ rất nhỏ các hành tinh xung quanh những ngôi sao đó, vẫn có một lượng lớn nền văn minh hiện có chỉ riêng trong thiên hà Ngân hà. Lý lẽ này cũng thừa nhận nguyên tắc thông thường, cho rằng Trái Đất không đặc biệt, mà chỉ đơn giản là một hành tinh tiêu biểu, đối tượng của một số quy luật, hiệu ứng và dường như giống với bất kỳ thế giới nào khác. Một số ước tính sử dụng phương trình Drake ủng hộ lý lẽ này, dù chính những giả định phía sau những tính toán đó cũng bị đặt vấn đề.

Lý lẽ căn bản thứ hai của nghịch lý Fermi là một sự tranh cãi cho lý lẽ theo tỷ lệ: nếu khả năng của sự sống thông minh lớn hơn sự khan hiếm, và khuynh hướng của nó là thực dân hoá các môi trường sống, dường như bất kỳ một nền văn minh tiên tiến nào cũng sẽ tìm kiếm các nguồn tài nguyên mới và đầu tiên thực dân hoá chính hệ sao của họ, và sau đó là các hệ sao xung quanh. Bởi không có bằng chứng xác định hay chứng nhận trên Trái Đất hay ở bất kỳ đâu trong vũ trụ đã được biết về sự sống thông minh khác sau 13.7 tỷ năm lịch sử vũ trụ, có thể giả định rằng sự sống là hiếm hay các giả định của chúng ta về cách cư xử chung của các loài thông minh là sai lầm.

Nghịch lý Fermi có thể được hỏi theo hai cách. Cách thứ nhất là, "Tại sao không có người ngoài Trái Đất, hay đồ tạo tác tự nhiên của họ ở đây?" Nếu việc du lịch liên sao là có thể, thậm chí theo kiểu "chậm" gần như tầm vóc kỹ thuật của Trái Đất, thì cũng chỉ mất 5 triệu tới 50 triệu năm để thực dân hoá ngân hà. Đây là một lượng thời gian khá nhỏ theo quy mô thời gian địa chất, chưa nói đến quy mô thời gian vũ trụ. Bởi có rất nhiều ngôi sao già hơn mặt trời, hay bởi sự sống thông minh có thể đã tiến hoá sớm hơn ở một nơi nào đó, thì câu hỏi sẽ trở thành tại sao thiên hà đã không bị thực dân hoá xong. Thậm chí nếu việc thực dân hoá là không hiện thực hay là không mong muốn với mọi nền văn minh ngoài Trái Đất, việc thám hiểm thiên hà ở tầm mức lớn vẫn là có thể; các phương tiện thám hiểm và các tàu thăm dò lý thuyết liên quan được bàn luận rất nhiều dưới đây. Tuy nhiên, không có dấu hiệu về việc thực dân hoá hay thám hiểm từng nói chung được biết tới.

Cuộc tranh cãi bên trên có thể không coi vũ trụ là một tổng thể, bởi thời gian du lịch có thể giải thích tốt cho sự thiếu hụt sự hiện diện vật chất trên Trái Đất của người ngoài Trái Đất từ các thiên hà xa xôi. Tuy nhiên, câu hỏi khi đó lại trở thành "Tại sao chúng ta không thấy các dấu hiệu của sự sống thông minh?" như một nền văn minh đủ tiên tiến có khả năng được quan sát thấy trên một phân số khá lớn của kích thước của vũ trụ quan sát được. Thậm chí nếu những nền văn minh như vậy là hiếm, phạm vi cuộc tranh cãi cho thấy chúng phải tồn tại ở một nơi nào đó ở một số địa điểm trong lịch sử vũ trụ, và bởi chúng có thể được thám sát từ xa trong một khoảng thời gian khá lớn, nhiều địa điểm tiềm năng cho nguồn gốc của chúng nằm trong tầm quan sát của chúng ta. Tuy nhiên, không có những dấu hiệu không thể chối cãi của những nền văn minh như vậy từng được phát hiện.

Hiện không rõ phiên bản nào của nghịch lý mạnh hơn.

Tên gọi
Năm 1950, khi đang làm việc tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos, nhà vật lý Enrico Fermi đã có một cuộc đối thoại không chủ định khi đang đi ăn trưa với các đồng nghiệp Emil Konopinski, Edward Teller và Herbert York. Ba người nói chuyện qua về sự xuất hiện gần đó của những báo cáo Vật thể bay không xác định (UFO) và một tranh biếm hoạ của Alan Dunn dí dỏm khiển trách sự biến mất những thùng rác thành phố do những kẻ cướp ngoài hành tinh. Sau đó họ có một cuộc thảo luận nghiêm túc hơn về những cơ hội để loài người quan sát thấy sự du lịch nhanh hơn ánh sáng của một số vật thể vật chất trong mười năm tới, mà Teller cho là một phần triệu, nhưng Fermi cho là lớn hơn ở mức một phần mười. Cuộc nói chuyện chuyển sang các chủ đề khác, cho tới khi trong bữa ăn bất ngờ Fermi la lên, "Họ đâu?" (có thể là, "Mọi người đâu?") Một người tham gia nhớ lại rằng sau đó Fermi thực hiện một loạt tính toán nhanh bằng các con số ước tính (Fermi nổi tiếng về khả năng đưa ra ước tính chính xác từ các nguyên tắc đầu tiên và dữ liệu tối thiểu, xem vấn đề Fermi.) Theo lời kể này, sau đó ông kết luận rằng Trái Đất đã phải bị viếng thăm từ lâu rồi và nhiều lần.

Phương trình Drake

Tuy nhiều lý thuyết và nguyên tắc có liên quan tới nghịch lý Fermi, thứ liên quan gần nhất là phương trình Drake.

Phương trình được Tiến sĩ Frank Drake lập năm 1960, một thập kỷ sau những sự phản đối do Enrico Fermi đưa ra, trong một nỗ lực nhằm tìm kiếm một phương tiện có phương pháp để đánh giá nhiều khả năng có liên quan tới sự sống ngoài Trái Đất. Các hệ số suy đoán của phương trình: tỷ lệ thành tạo sao trong thiên hà; số lượng các ngôi sao với các hành tinh và số lượng hành tinh có thể ở được; số lượng những hành tinh đó phát triển sự sống và sự sống thông minh sau đó; và cuối cùng là tuổi thọ ước tính của những nền văn minh đó. Vấn đề cốt lõi là bốn khoản cuối cùng (số hành tinh với sự sống, tỷ lệ sự sống trở nên thông minh, tỷ lệ sự sống thông minh trở nên có thể liên lạc được, và tuổi thọ của nền văn minh đang liên lạc) hiện hoà toàn không được biết. Chúng ta chỉ có một ví dụ, nêu ra những ước tính thống kê không thể, và thậm chí ví dụ chúng ta có là đối tượng của một thành kiến loài người mạnh.

Một sự phản đối sâu hơn là hình thức đầu tiên của phương trình Drake cho rằng các nền văn minh xuất hiện sau đó mất đi trong những hệ mặt trời nguyên gốc của họ. Nếu việc thực dân hoá liên sao là có thể, thì giả định đó là vô giá trị, và các phương trình của sự vận động dân số phải được áp dụng thay thế.

Phương trình Drake đã được sử dụng bởi cả những người lạc quan và bi quan với các kết quả hoàn toàn khác nhau. Tiến sĩ Carl Sagan, sử dụng những con số lạc quan, cho rằng có tới một triệu nền văn minh có thể liên lạc trong Ngân hà năm 1966, dù sau này ông cho rằng con số đó phải nhỏ hơn rất nhiều. Những người hoài nghi, như Frank Tipler, đã đưa ra những con số bi quan và kết luận rằng con số trung bình của các nền văn minh trong một thiên hà nhỏ hơn một. (Lưu ý rằng, thấm chí có ít nhất một nền văn minh trong thiên hà của chúng ta, số trung bình hay số "có thể nhất" của các nền văn minh trong thiên hà của chúng ta được miêu tả bởi phương trình này vẫn có thể nhỏ hơn một. Nói cách khác, thực tế rằng có ít nhất một nền văn minh trong thiên hà của chúng ta không có nghĩa rằng điều này dường như là một kết quả. Đây là một ví dụ tuyệt vời về thành kiến loài người. Không nền văn minh nào có thể sử dụng mình để tính toán số lượng trung bình của các nền văn minh trong một thiên hà, bởi nếu không có ít nhất một nền văn minh câu hỏi không thể được đặt ra.)

Chính Frank Drake đã bình luận rằng Phương trình Drake dường như không thể giải quyết nghịch lý Fermi; thay vào đó nó chỉ là một cách tổ chức sự dốt nát của chúng ta trong chủ đề này.

Giải quyết nghịch lý theo kinh nghiệm

Một cách rõ ràng để giải quyết nghịch lý Fermi là tìm ra bằng chứng mang tính quyết định về sự sống thông minh ngoài Trái Đất. Nhiều nỗ lực tìm kiếm bằng chứng như vậy đã được thực hiện từ năm 1960, và nhiều nỗ lực khác vẫn đang tiếp tục. Bởi con người không có khả năng du lịch liên sao, những cuộc tìm kiếm đó chỉ đang được thực hiện từ những khoảng cách rất xa dựa trên những phân tích cẩn thận những bằng chứng rất tinh vi. Điều này làm hạn chế những khám phá có thể với những nền văn minh đã biến đổi môi trường của mình theo một cách có thể phát hiện, hay tạo ra những hiệu ứng có thể phát hiện từ một khoảng cách, như phát xạ radio. Dường như sẽ không có những nền văn minh phi kỹ thuật sẽ được phát hiện từ Trái Đất trong tương lai gần.

Một khó khăn trong việc tìm kiếm là tránh quan điểm quá đặt con người làm trung tâm. Phỏng đoán về kiểu bằng chứng dường như sẽ được tìm thấy thường tập trung vào những hoạt động mà con người đã từng thực hiện, hay dường như sẽ thực hiện khi có kỹ thuật tiên tiến hơn. Những người thông minh ngoài hành tinh có thể tránh những hoạt động "được dự đoán" này, hay thực hiện những hành vi hoàn toàn mới đối với con người.

Phát xạ radio

Công nghệ radio và khả năng xây dựng một kính viễn vọng radio được cho là một tiến bộ tự nhiên cho các giống loài có kỹ thuật về mặt lý thuyết tạo ra các hiệu ứng có thể bị phát hiện từ các khoảng cách liên sao.
Ví dụ, những nhà quan sát nhạy cảm của hệ mặt trời, sẽ thường lưu ý tới các sóng radio mạnh của một sao G2 vì việc truyền phát vô tuyến và viễn thông của Trái Đất. Vì thiếu một bằng chứng tự nhiên rõ ràng, những nhà quan sát ngoài hành tinh có thể nghĩ tới sự tồn tại của nền văn minh Trái Đất.

Vì thế, việc tìm kiếm cẩn thận các phát xạ radio từ vũ trụ với những tín hiệu phi tự nhiên có thể dẫn tới việc phát hiện các nền văn minh ngoài Trái Đất. Những tín hiệu như vậy có thể hoặc là các sản phẩm "không chủ đích" của một nền văn minh, hoặc những nỗ lực có chủ địch để liên lạc, như thông điệp Arecibo để liên lạc với sự sống thông minh ngoài Trái Đất. Một số nhà thiên văn học và đài quan sát đã nỗ lực và đang nỗ lực phát hiện bằng chứng như vậy, chủ yếu thông qua tổ chức SETI, dù những cách tiếp cận khác như
SETI quang học cũng có tồn tại.

Nhiều thập kỷ phân tích của SETI vẫn chưa cho thấy bất kỳ ngôi sao dãy chính nào có ánh sáng bất thường hay phát xạ radio lặp lại có chủ ý, dù đã có một số tín hiệu tiềm năng. Ngày 15 tháng 8 năm 1977 "Wow! signal" được thu bởi kính viễn vọng radio The Big Ear. Tuy nhiên, Big Ear chỉ quan sát mỗi điểm trên bầu trời trong 72 giây, và việc tái giám sát điểm này đã không tìm thấy gì nữa. Năm 2003, nguồn radio SHGb02+14a đã được phân tích của SETI@home cô lập, dù nó đã hầu như không được chú ý đến trong các nghiên cứu tiếp sau. Có nhiều giả định kỹ thuật bên dưới SETI có thể khiến loài người bỏ qua những phát xạ radio với các kỹ thuật tìm kiếm hiện nay, chúng được thảo luận dưới đây.

Quan sát hành tinh trực tiếp

Việc tìm kiếm và xếp hạng các hành tinh ngoài hệ mặt trời đã được tính đến trong những cải tiến gần đây trong việc chế tạo thiết bị và phân tích của thiên văn học. Tuy đây là một lĩnh vực mới của thiên văn học – tài liệu xuất bản đầu tiên tuyên bố đã phát hiện một hành tinh ngoài hệ mặt trời xuất hiện năm 1989 — có lẽ các hành tinh dường như thích hợp cho sự sống phát triển sẽ được tìm thấy trong tương lai gần.

Bằng chứng trực tiếp về sự tồn tại của sự sống có thể cuối cùng sẽ được quan sát, như việc phát hiện các khí mang dấu hiệu sinh học (như methane và oxy) — hay thập chí cả việc ô nhiễm không khí công nghiệp của một nền văn minh có kỹ thuật tiên tiến – trong một khí quyển của một hành tinh ngoài hệ mặt trời bằng cách phương tiện phân tích quang phổ. Với những cải tiến trong khả năng quan sát của chúng ta, cuối cùng thậm chí có thể tìm kiếm trực tiếp bằng chứng như thứ mà con người tạo ra (xem bên phải).

Tuy nhiên, các hành tinh ngoài hệ mặt trời hiếm khi được quan sát trực tiếp (tuyên bố đầu tiên về việc đã thực hiện được hành vi như vậy diễn ra năm 2004); đúng hơn, sự tồn tại của chúng thường được suy luận từ những hiệu ứng chúng tạo ra trên một hay các ngôi sao mà chúng quay quanh. Điều này có nghĩa là thường chỉ khối lượng và quỹ đạo của một hành tinh ngoài Trái Đất là có thể được suy luận. Thông tin này, cùng với xếp hạng sao của mặt trời của nó, và thành phần dự đoán của nó (thường dựa trên khối lượng của hành tinh, và khoảng cách tới mặt trời của nó), chỉ cho phép ước tính sơ về môi trường hành tinh.

Trước năm 2009, các biện phán tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời dường như không tìm kiếm các thế giới có sự sống kiểu Trái Đất. Các biện pháp như vi thấu kính hấp dẫn có thể phát hiện sự hiện diện của những thế giới "nhỏ", có thể thậm chí còn nhỏ hơn Trái Đất, nhưng chỉ có thể phát hiện những thế giới như vậy trong những khoảng thời gian rất ngắn, và việc tiếp tục là không thể. Các biện pháp khác như tốc độ xuyên tâm, thuật đo sao, và biện pháp đi qua cho phép những quan sát dài hơn về những hiệu ứng hành tinh ngoài Trái Đất, nhưng chỉ thực hiện được với các thế giới lớn hơn nhiều lần khối lượng của Trái Đất, ít nhất khi được thực hiện khi nhìn xuyên qua khí quyển. Những biện pháp này dường như không phải là cách che giấu sự sống kiểu Trái Đất. Tuy nhiên, việc tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời và xếp hạng chúng là một lĩnh vực nhỏ rất sôi động của thiên văn học, với 241 hành tinh như vậy đã được phát hiện trong giai đoạn 1988 và 2007, và hành tinh kiểu Trái Đất đầu tiên đã được phát hiện trong vùng ở được của một ngôi sao được tìm thấy năm 2007. Những cải tiến trong các biện pháp tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời, và việc sử dụng những biện pháp sẵn có từ vũ trụ, (như Phi vụ Kepler, phóng đi năm 2009) được chờ đợi sẽ tìm kiếm và mô tả các hành tinh cỡ Trái Đất, và xác định xem chúng có nằm trong những vùng ở được của các ngôi sao của chúng hay không. Những cải tiến quan sát đó có thể cho phép chúng ta tính toán tốt hơn về mức độ tiềm năng của các thế giới có thể ở được, và vì thế cho phép chúng ta có một ý tưởng chính xác hơn về sự phổ biến của sự sống trong vũ trụ; điều này sẽ có tác động lớn tới những sự quan tâm phía sau chính nghịch lý Fermi.

Những đồ tạo tác của người ngoài Trái Đất

Các tàu thám sát, thuộc địa và các đồ tạo tác khác

Như đã được lưu ý, với kích thước và tuổi đã biết của vũ trụ, và sự phân bố khá nhanh của sự sống có thể diễn ra, bằng chứng về những nỗ lực thực dân hoá của người ngoài hành tinh có thể được phát hiện. Tương tự, bằng chứng về việc thám hiểm không chứa sự sống thông minh ngoài Trái Đất, như các tàu vũ trụ và các thiết bị thu thập thông tin, có thể chờ đợi sự khám phá.

Một số kỹ thuật thám hiểm lý thuyết như tàu thám sát Von Neumann có thể thám hiểm tường tận một thiên hà có kích thước như Ngân hà chỉ trong nửa triệu năm, với một khoản đầu tư khá nhỏ về vật liệu và năng lượng so với các kết quả thu được. Nếu thậm chí một nền văn minh duy nhất trong Ngân hà nỗ lực thực hiện điều này, những tàu thám sát như vậy cho thể đi qua toàn bộ thiên hà. Bằng chứng về những tàu thám sát như thế có thể được tìm thấy trong hệ mặt trời – có lẽ trong vành đai tiểu hành tinh nơi các vật liệu có thể có nhiều và dễ dàng tiếp cận.

Một khả năng cho việc tiếp xúc với tàu thám sát ngoài hành tinh—một tàu như vậy có thể đang tìm cách tìm kiếm con người—là một tàu thám sát Bracewell của người ngoài hành tinh. Một bằng chứng như vậy có thể là một tàu thám sát vũ trụ tự động có mục đích tìm kiếm và liên lạc với những nền văn minh khác (đối lập với các tàu thám sát Von Neumann, thường được miêu tả là chỉ có mục đích khám phá). Chúng được đề xuất như một giải pháp thay thế để thực hiện một cuộc đối thoại chậm tốc độ ánh sáng giữa những người hàng xóm cách rất xa nhau. Tốt hơn là giả định với sự trễ dài mà một cuộc đối thoại radio có thể phải chịu, một tàu thám sát với một đồ tạo tác thông minh sẽ tìm kiếm nền văn minh khác để thực hiện những cuộc giao tiếp gần với nền văn minh được khám phá. Những kết quả của một tàu thám sát như vậy có thể vẫn được truyền tiếp về nền văn minh của nó với tốc độ ánh sáng, nhưng một cuộc đối thoại thu thập thông tin có thể được thực hiện trong thời gian thực.

Từ thập niên 1950 việc thám hiểm trực tiếp đã được tiến hành trên những phần nhỏ của hệ mặt trời và chưa từng có bằng chứng cho thấy nó từng được viếng thăm bởi những kẻ thực dân ngoài Trái Đất, hay tàu vũ trụ. Các cuộc thám hiểm chi tiết các vùng của hệ mặt trời nơi các dồi dào các nguồn tài nguyên—như các tiểu hành tinh, vành đai Kuiper, mây Oort và nhiều hệ thống vành đai hành tinh—có thể đưa ra bằng chứng về việc thám hiểm ngoài hành tinh, dù những vùng đó rất rộng lớn và khó khám phá. Đã có những nỗ lực đầu tiên theo hướng này dưới hình thức các dự án SETA và SETV để tìm kiếm những đồ tạo tác của những hành tinh ngoài hệ mặt trời hay bằng chứng khác về sự viếng thăm của sự sống ngoài hành tinh trong hệ mặt trời. Cũng đã có những nỗ lực gửi tín hiệu, thu hút, hay chế tạo các tàu thám sát Bracewell trong vùng lân cận Trái Đất, gồm cả những nỗ lực của các nhà khoa học Robert Freitas và Francisco Valdes. Nhiều dự án trong lĩnh vực này được các nhà thiên văn học coi là khoa học "rìa" và không một dự án nào từng xác định được bất kỳ đồ tạo tác nào.

Nếu những đồ tạo tác của người ngoài hành tinh được khám phá, thậm chí ở ngay trên Trái Đất, có thể chúng không được công nhận như vậy. Các sản phẩm của người ngoài hành tinh và kỹ thuật tiên tiến của người ngoài hành tinh có thể không thể được cảm giác hay ghi nhận là những sản phẩm tạo tác ngoài hành tinh. Các thiết bị thám hiểm dưới hình thức các hình thức sự sống sinh học được tạo ra thông qua sinh học nhân tạo có thể bị tan rã sau một thời điểm, không để lại bằng chứng; một hệ thống thu thập thông tin của người ngoài hành tinh dựa trên kỹ thuật nano phân tử có thể đang ở quanh chúng ta ở thời điểm này, và hoàn toàn không bị khám phá. Định luật thứ ba của Clarke cho rằng một nền văn minh ngoài Trái Đất có kỹ thuật phát triển cao hơn có thể có các phương tiện khám phá mà con người chưa thể nhận thức được.

Những đồ tạo tác tiên tiến theo tầm mức sao

Năm 1959, tiến sĩ Freeman Dyson quan sát thấy rằng mọi nền văn minh đang phát triển của nhân loại liên tục tạo ra việc tiêu thụ nhiên liệu, và trên lý thuyết, một nền văn minh với độ tuổi đủ lớn sẽ cần mọi năng lượng do mặt trời của nó tạo ra. Quả cầu Dyson là thực nghiệm tư duy mà ông như một giải pháp: một cấu trúc hình vỏ hay đám mây của các vật thể bao quanh một ngôi sao để khai thác càng nhiều năng lượng bức xạ càng tốt. Một kỳ công kỹ thuật vũ trụ như vậy có thể thay đổi hoàn toàn quang phổ được quan sát của mặt trời, ít nhất thay đổi nó một phần so với các đường bức xạ thông thường của một khí quyển sao tự nhiên, thành các đường bức xạ của một vật thể tối, có thể với đỉnh nằm trong vùng hồng ngoại. Chính Dyson suy đoán rằng những nền văn minh tiên tiến ngoài Trái Đất có thể được phát hiện bằng cách xem xét quang phổ các ngôi sao, tìm kiếm một sự thay đổi quang phổ như vậy.

Từ thời điểm đó, nhiều siêu cấu trúc lý thuyết tầm mức sao đã được đề xuất, nhưng ý tưởng chính vẫn là một nền văn minh phát triển cao — Kiểu II hay lớn hơn trên thang Kardashev — có thể thay đổi môi trường của nó đủ mạnh để có thể bị phát hiện từ các khoảng cách liên sao.

Tuy nhiên, những công trình như thế có thể khó bị phát hiện hơn suy nghĩ ban đầu. Các quả cầu Dyson có thể có phát xạ quang phổ khác nhau dựa trên môi trường mong muốn bên trong, cuộc sống dựa trên các phản ứng nhiệt độ cao có thể đòi hỏi một môi trường nhiệt độ cao, với kết quả là "bức xạ rác" trong quang phổ nhìn thấy được, chứ không phải hồng ngoại. Ngoài ra, một biến thể của quả cầu Dyson có đã được đề xuất và có thể khó bị quan sát từ khoảng cách lớn; một Não Matrioshka là một loạt các quả cầu đồng tâm, mỗi quả bức xạ ít năng lượng trên diện tích hơn quả cầu ở bên trong. Quả cầu ở ngoài cùng bên ngoài của một cấu trúc như vậy có thể là đóng với nhiệt độ của màn bức xạ liên sao, và vì thế là một tổng thể không thể nhìn thấy được.

Đã có một số nỗ lực đầu tiên nhằm tìm kiếm bằng chứng sự tồn tại của các quả cầu Dyson hay các đồ tạo tác lớn Kiểu II hay Kiểu III trên thang Kardashev có thể làm thay đổi quang phổ của các ngôi sao ở lõi của nó, nhưng những cuộc quan sát quang học chưa tìm được bất kỳ thứ gì. Fermilab có một chương trình đang được tiến hành nhằm tìm kiếm các quả cầu Dyson, nhưng những cuộc tìm kiếm đó mới ở giai đoạn ban đầu và chưa hoàn thành.

Một biến thể của chủ đề này là các công trình tầm mức thiên hà. Bằng chứng này thậm chí còn bất lợi hơn cho lý thuyết "sự sống là phổ biến". Sự quan sát trực tiếp hàng nghìn thiên hà không cho thấy bằng chứng về một đồ tạo tác hay sửa đổi hữu ý. Điều này khiến xuất hiện giả định rằng tỷ lệ tiến hoá của các giống loài có thể tạo ra các siêu cấu trúc cỡ thiên hà chưa tới một trên 10,000 thiên hà trên 13 tỷ năm hay 10^-18 mỗi năm.

Giải thích nghịch lý theo lý thuyết

Một số nhà lý thuyết chấp nhận rằng sự vắng mặt rõ ràng của bằng chứng cho thấy sự vắng mặt của sự sống ngoài Trái Đất và nỗ lực tìm cách giải thích tại sao. Những cơ cấu đề xuất có khả năng khác trong đó sự im lặng có thể được giải thích mà không bỏ đi khả năng về sự sống như vậy, gồm những giả định về cách xử sự và kỹ thuật của sự sống ngoài Trái Đất. Mỗi cách giải thích lý thuyết đó đều là một lý do cho việc giảm giá trị của một hay nhiều số hạng trong phương trình Drake. Nói chung, những cách giải thích không loại trừ lẫn nhau. Ví dụ, nó có thể là cả sự sống là hiếm và những nền văn minh có kỹ thuật tiên tiến thường có xu hướng tự huỷ diệt, hay nhiều sự tổng hợp của những cách giải thích dưới đây.

Không có sự tồn tại hiện tại của nền văn minh khác

Một cách giải thích là nền văn minh nhân loại là độc nhất trong thiên hà. Nhiều lý thuyết theo hướng này đã được đề xuất, giải thích tại sao sự sống thông minh có thể làm hoặc rất hiếm hay tồn tại rất ngắn. Những giả định của những giả thiết này được gọi là Sàng lọc lớn.

Không có nền văn minh khác từng xuất hiện

Những người không tin rằng sự sống thông minh ngoài Trái Đất thực sự có tồn tại đưa ra lý luận rằng các điều kiện cần thiết cho sự sống—hay ít nhất sự sống phức tạp—tiến hoá là hiếm hay thậm chí chỉ riêng có trên Trái Đất. Điều này được gọi là lý thuyết Trái Đất hiếm, nó tìm cách giải quyết nghịch lý Fermi bằng cách chối bỏ nguyên tắc thông thường, và xác nhận rằng Trái Đất không phải là điển hình, mà là bất thường hay thậm chí duy nhất. Tuy một Trái Đất duy nhất về lịch sử từng được giả thiết về triết học và tôn giáo, Lý thuyết Trái Đất Hiếm sử dụng những lý lẽ thống kê và có thể định lượng để cho rằng sự sống đa bào cực kỳ hiếm trong vũ trụ bởi các hành tinh kiểu Trái Đất chính chúng cũng rất hiếm và/hay nhiều sự trùng hợp ngẫu nhiên không chắc chắn đã hội tụ để khiến sự sống phức tạp trên Trái Đất có thể diễn ra. Tuy một số người đã chỉ ra rằng sự sống phức tạp có thể tiến hoá qua những cơ cấu khác với những cơ cấu đã được tìm thấy tại đây trên Trái Đất, thực tế rằng trong lịch sử rất dài của sự sống trên Trái Đất chỉ các giiống loài đã phát triển một nền văn minh tức mới có khả năng bay vào vũ trụ và có kỹ thuật radio dường như mới có niềm tin vào ý tưởng nền văn minh có kỹ thuật tiên tiến là hiếm trong vũ trụ.

Ví dụ, sự xuất hiện của trí tuệ thông minh có thể là một sự bất thường của tiến hoá. Geoffrey Miller đề xuất rằng con người thông minh là kết quả của một sự lựa chọn sinh sản rất dễ dàng, theo các hướng không thể đoán trước. Steven Pinker, trong cuốn sách How the Mind Works của mình khuyến cáo rằng ý tưởng rằng sự tiến hoá của sự sống (một khi đã đạt tới một mức độ phức tạp tối thiểu) phát triển nhảy vọt để tạo ra các sinh vật thông minh, dựa trên ý kiến sai lầm về "thang tiến hoá": Bởi sự tiến hoá không cố gắng đạt tới một mục đích mà đơn giản chỉ xảy ra, nó sử dụng sự thích nghi hữu ích nhất với một sự thích hợp sinh thái, và thực tế rằng, trên Trái Đất, điều này dẫn tới một khả năng tri giác có ngôn ngữ chỉ một lần khiến nhiều người cho rằng sự thích nghi này chỉ là một lựa chọn hiếm và vì thế không có cách nào để biết một điểm chất dứt chắc chắn của sự tiến hoá của một cây sự sống.

Một lý thuyết khác ngoài những ý tưởng này là thậm chí nếu các điều kiện cần thiết cho sự sống có thể là phổ biến trong vũ trụ, tới mức sự thành tạo của chính sự sống, một mạng phức tạp của những phân tử là có thể sinh sản đồng thời, có nguồn gốc từ các thành phần cơ bản từ môi trường, và có được năng lượng dưới một hình thức mà sự sống có thể sử dụng để duy trì phản ứng (hay sự phát sinh tự nhiên ban đầu trên một hành tinh có khả năng duy trì sự sống), có thể là rất hiếm.

Ngoài ra, trong sự biến đổi phi hướng từ sự sống ban đầu tới con người, các diễn biến khả năng thấp khác có thể là sự chuyển tiếp từ các tế bào chưa có nhân điển hình tới các tế bào có nhân và sự chuyển tiếp từ sự sống đơn bào sang sự sống đa bào.

Cũng có thể rằng sự sống thông minh là phổ biến, nhưng nền văn minh công nhiệp lại không phổ biến. Ví dụ, sự xuất hiện của công nghiệp trên Trái Đất được điều khiển bởi sự hiện diện của các nguồn năng lượng quy ước như các nhiên liệu hoá thạch. Nếu những nguồn năng lượng như vậy là hiếm hay không tồn tại ở nơi khác, thì có thể rất khó khăn để giống loài thông minh tiến bộ về mặt kỹ thuật tới một điểm để ta có thể liên lạc với họ. Cũng có thể có những yếu tố duy nhất khác mà nền văn minh của chúng ta phụ thuộc vào nó.

Tới mức như Lý thuyết Trái Đất Hiếm trao đặc quyền cho sự sống trên Trái Đất và quá trình hình thành của nó, nó là một biến thể của nguyên tắc loài người. Biến thể của nguyên tắc loài người cho rằng vũ trụ dường như đơn nhất thích hợp cho sự phát triển của loài người thông minh. Quan điểm triết học này đối lập không chỉ với sự thông thường, và nói chung hơn với cả nguyên tắc Copernicus, vốn cho rằng không có địa điểm ưu tiên trong vũ trụ. Nó cũng bị chống đối bởi bằng chứng ngày càng tăng rằng con người không phải là giống loài thông minh/có ngôn ngữ/sử dụng công cụ/chế tạo duy nhất (hay theo bất kỳ cách định nghĩa ý tưởng nào của bạn) trên hành tinh của chúng ta.

Những người phản đối bác bỏ cả Trái Đất hiếm và nguyên tắc loài người coi chúng là sự lặp thừa — nếu một điều kiện phải tồn tại trong vũ trụ để loài người xuất hiện, thì vũ trụ đã phải đáp ứng điều kiện đó, bởi sự sống của con người có tồn tại — và như một lý lẽ có thực. Theo phân tích này, lý thuyết Trái Đất hiếm lầm lẫn một miêu tả về cách làm thế nào sự sống xuất hiện trên Trái Đất với một kết luận không thể thay đổi về cách làm thế nào sự sống phải xuất hiện. Tuy khả năng của các điều kiện đặc biệt trên Trái Đất được lặp lại ở nhiều nơi là thấp, chúng ta không biết sự sống phức tạp có thể cần cái gì để tiến hoá.

Bản chất của sự sống thông minh là tự huỷ diệt

Các nền văn minh kỹ thuật có thể thường hay không thể tránh được việc tự huỷ diệt trước khi hay chỉ một thời gian ngắn sau khi phát triển kỹ thuật radio hay bay vào vũ trụ. Các phương tiện có thể của sự huỷ diệt gồm chiến tranh hạt nhân, chiến tranh sinh học hay sự nhiễm bệnh ngẫu nhiên, thảm hoạ kỹ thuật nano, các cuộc thực nghiệm vật lý khờ dại, một chương trình siêu thông minh được lập kế hoạch kém cỏi, hay một thảm hoạ man tuýt sau sự hư hỏng của sinh quyển của một hành tinh. Đề tài chung này được thám hiểm cả trong viễn tưởng và trong khoa học lý thuyết. Quả thực, có những lý lẽ có thể cho rằng sự chấm dứt của loài người có thể xảy ra sớm chứ không muộn. Năm 1966 Sagan và Shklovskii cho rằng các nền văn minh kỹ thuật sẽ hoặc có xu hướng tự huỷ diệt trong một thế kỷ của khả năng phát triển liên lạc liên sao hay điều khiển các khuynh hướng tự huỷ diệt của mình và tồn tại trong thời gian hàng tỷ năm. Sự tự huỷ diệt cũng có thể được quan sát dưới các quan điểm nhiệt động lực học: khi sự sống là một hệ thống có trật tự có thể duy trì nó chống lại khuynh hướng mất trật tự, sự "chuyển tiếp bên ngoài" hay giai đoạn liên lạc liên sao có thể là điểm tại đó hệ thống trở nên mất ổn định và tự huỷ diệt.

Từ một viễn cảnh Darwin, sự tự huỷ diệt sẽ là một khả năng nghịch lý của thành công tiến hoá. Tâm lý tiến hoá đã được phát triển trong sự cạnh tranh giành các nguồn tài nguyên hiếm trong quá trình tiến hoá của loài người đã khiến các giống loài trở nên có hành động hiếu chiến, phi bản năng. Loài người bị điều khiển bởi nó tiêu thụ các nguồn tài nguyên, tăng tuổi thọ và sinh sản — một phần, các động cơ lớn nhất dẫn tới sự phát triển xã hội kỹ thuật. Dường như sự sống thông minh ngoài Trái Đất sẽ phát triển tương tự và vì thế đối mặt với cùng khả năng tự huỷ diệt. Và quả thực như vậy, các giống loài tự huỷ diệt cung cấp một câu trả lời tốt cho Câu hỏi của Fermi, và nó có thể là phổ biến trong vũ trụ. Có nghĩa là, khả năng này có khả năng xảy ra tới gần 1.0. Đã có đề xuất rằng một giống loài ngoài hành tinh phát triển thành công sẽ là một kẻ siêu huỷ diệt, như là Người thông minh.

Lý lẽ này không yêu cầu nền văn minh phải hoàn toàn tự huỷ diệt, chỉ một lần nữa trở thành chưa phát triển về kỹ thuật. Theo những cách khác nó có thể tiếp tục và thậm chí thịnh vượng theo các tiêu chuẩn tiến hoá, mà mặc nhiên công nhận việc tạo ra kết quả là mục tiêu duy nhất của sự sống - phi "tiến bộ," kỹ thuật và thậm chí cả sự thông minh.

Bản chất của sự sống thông minh là huỷ diệt sự sống khác

Một khả năng khác là các giống loài thông minh vượt quá một điểm nhất định của khả năng kỹ thuật sẽ tiêu diệt sự sống thông minh khác khi nó xuất hiện. Ý tưởng rằng một ai đó, hay một thứ gì đó, đang phá hủy sự sống thông minh trong vũ trụ đã được xem xét kỹ trong khoa học viễn tưởng và văn chương khoa học. Một giống loài có thể thực hiện việc hủy diệt như vậy mà không cần các động cơ mở rộng, đa nghi, hay sự xâm lược đơn giản. Năm 1981, nhà vũ trụ học Edward Harrison cho rằng cách cư xử như vậy có thể là một hành động của sự thận trọng: một giống loài thông minh đã vượt qua các khuynh hướng tự huỷ diệt của mình có thể cho rằng bất kỳ giống loài nào khác nhất quyết mở rộng trong thiên hà đều giống như một loại virus.

Lý thuyết này đòi hỏi ít nhất một nền văn minh phải đã xuất hiện trong quá khứ, và nền văn minh đầu tiên sẽ không phải đối mặt với vấn đề này. Tuy nhiên, vẫn có thể là Trái Đất hiện đang đơn độc. Như sự khám phá, sự huỷ diệt các nền văn minh khác có thể được tiến hành với tàu vũ trụ tự tái tạo. Theo một kịch bản như vậy, thậm chí một nền văn minh đã tạo ra các máy móc như thế đã biến mất, các tàu vũ trụ vẫn có thể tồn tại sau khi kẻ tạo ra nó đã biến mất, phá huỷ các nền văn minh sau này trong tương lai. Nếu bất kỳ điều gì như vậy xảy ra thì biện pháp săn lùng của họ dường như không sử dụng mồi
.

Nếu đúng, lý lẽ này giảm bớt số lượng nền văn minh có thể quan sát theo hai cách – bằng việc phá huỷ một số nền văn minh, và buộc những nền văn minh khác im lặng, với sự lo sợ bị phát hiện. (xem Họ lựa chọn không tương tác với chúng ta) vì thế chung ta không thấy các dấu hiệu của họ.

Con người được tạo ra một mình
Suy đoán tôn giáo và triết học về sự sống ngoài Trái Đất khiến việc tìm hiểu vấn đề của khoa học hiện đại với chủ đề này đã xuất hiện từ lâu. Một số nhà tư tưởng tôn giáo, gồm cả nhà bình luận duy lý người Do Thái Rabbi Hasdai Crescas (khoảng 1340–1410/1411) và nhà triết học Thiên chúa giáo Nicholas de Cusa (1401–1464), xác định khả năng của sự sống thông minh ngoài Trái Đất như vậy. Mặt khác, ít nhất một số chiều hướng bên trong nhiều truyền thống tôn giáo phương Tây ủng hộ sự duy nhất của loài người trong kế hoạch kế hoạch thần thành và sẽ chỉ bảo chống lại niềm tin ở sự sống thông minh trên các thế giới khác.

Các lý do tôn giáo cho việc nghi ngờ sự tồn tại của sự sống thông minh ngoài Trái Đất giống với một số hình thức của Lý thuyết Trái Đất hiếm. Cuộc tranh cãi ở đây có thể là một hình thức mục đích luận của nguyên tắc loài người mạnh: vũ trụ được thiết kế cho mục đích tạo ra loài người (và chỉ loài người) thông minh.

Họ có tồn tại, nhưng chúng ta không thấy bằng chứng

Có thể các nền văn minh kỹ thuật ngoài Trái Đất có tồn tại, nhưng con người không thể liên lạc với họ bởi nhiều trở ngại: các vấn đề về tầm mức hay kỹ thuật; bởi trạng thái của họ xa lạ cho việc liên lạc có ý nghĩa; hay bởi xã hội con người từ chối chấp nhận bằng chứng về sự hiện diện của họ.

Không thể liên lạc vì các vấn đề tầm mức

Các nền văn minh thông minh ở quá xa trong không gian hay thời gian

Có thể rằng những nền văn minh có kỹ thuật chưa đủ tầm thực dân hoá vũ trụ có tồn tại, nhưng đơn giản bởi họ ở quá xa cho những cuộc liên lạc có nghĩa hai chiều. Nếu hai nền văn minh bị chia tách bởi nhiều nghìn năm ánh sáng, rất có thể một hay cả hai nền văn minh bị tuyệt chủng trước khi việc đối thoại có nghĩa được thiết lập. Việc tìm kiếm của con người có thể phát hiện sự tồn tại của họ, nhưng việc liên lạc vẫn là không thể bởi khoảng cách. Vấn đề này có thể được cải thiện một chút nếu việc tiếp xúc/liên lạc được thực hiện thông qua một tàu vũ trụ Bracewell. Trong trường hợp này ít nhất một bên tham gia trong cuộc trao đổi có thể thu được thông tin có ý nghĩa. Hoặc, một nền văn minh có thể đơn giản thông báo kiến thức của mình, và để cho bên tiếp nhận xử lý thông tin đó theo ý của mình. Điều này tương tự việc truyền thông tin từ các nền văn minh cổ tới hiện tại.

Vấn đề khoảng cách càng trở nên phức tạp bởi thực tế các quy mô thời gian thích hợp cho một "cửa sổ cơ hội" cho việc tìm kiếm hay tiếp xúc có thể khá nhỏ. Các nền văn minh tiên tiến có thể định kỳ xuất hiện và sụp đổ trong khắp thiên hà của chúng ta, nhưng đây có thể là một sự kiện hiếm; nói theo cách tương đối, những cơ hội để hai hay nhiều nền văn minh như vậy cùng tồn tại là thấp. Có thể từng có những nền văn minh thông minh trong thiên hà trước khi sự sống thông minh trên Trái Đất xuất hiện, và có thể có những nền văn minh thông minh sau khi sự sống trên Trái Đất đã mất, nhưng có lẽ con người là nền văn minh thông minh duy nhất tồn tại hiện nay. Thuật ngữ "hiện nay" là một thứ khá phức tạp theo sự vô hạn của tốc độ ánh sáng và bản chất của không thời gian theo sự tương đối. Giả sử rằng một sự sống thông minh ngoài Trái Đất không thể đi tới chúng ta với những tốc độ nhanh hơn ánh sáng, để có thể phát hiện một sự sống thông minh ở khoảng cách 1,000 năm ánh sáng, nền văn minh đó sẽ cần phải thực hiện điều này từ 1,000 năm trước. Nói chính xác hơn, chỉ các phần của vũ trụ nằm trong nón ánh sáng quá khứ của Trái Đất là cần được xem xét, bởi bất kỳ nền văn minh nào khác ở bên ngoài nó sẽ không thể bị phát hiện.

Có một khả năng rằng bằng chứng khảo cổ về những nền văn minh quá khứ có thể được phát hiện nhờ những cuộc quan sát sâu bên trong vũ trụ — đặc biệt nếu nó để lại những vật tạo tác lớn như các quả cầu Dyson — nhưng điều này có vẻ không bằng việc tìm kiếm thông tin đang phát ra từ một nền văn minh đang phát triển.

Một cuộc tranh cãi liên quan cho rằng các nền văn minh khác có tồn tại, và đang truyền phát và khám phá, nhưng các tín hiệu và tàu vụ trụ của họ đơn giản là vẫn chưa tới. Tuy nhiên, những chỉ trích đã lưu ý rằng điều này khó xảy ra, bởi nó đòi hỏi chúng ta hiện tại ở một điểm rất đặc biệt trong thời gian, khi thiên hà đang chuyển tiếp từ trống rỗng sang đầy. Tỷ lệ đặc biệt này chỉ là một phần nhỏ của cuộc đời một thiên hà, vì thế các tỷ lệ chúng ta tồn tại ở một thời điểm như vậy là thấp.

Quá đắt để mở rộng về mặt vật chất ra toàn bộ thiên hà

Nhiều giả thiết về khả năng của một nền văn minh ngoài Trái Đất thực dân hoá các ngôi sao khác dựa trên ý tưởng rằng việc du lịch liên sao về kỹ thuật là khả thi. Tuy hiểu biết hiện tại của vật lý loại trừ khả năng du lịch nhanh hơn ánh sáng, có vẻ rằng không có những chướng ngại lý thuyết lớn nào cho việc xây dựng các tàu vũ trụ liên sao "chậm". Ý tưởng này nhấn mạnh ý tưởng tàu vũ trụ Von Neumann và tàu vũ trụ Bracewell như bằng chứng về sự sống thông minh ngoài Trái Đất.

Tuy nhiên, có thể rằng hiểu biết khoa học hiện nay không thể xác định chính xác khả năng và chi phí cho việc thực dân hoá liên sao như vậy. Các rào cản lý thuyết có thể chưa được hiểu và chi phí nguyên liệu và năng lượng cho những công việc như thế có thể cao tới mức khiến dường như không một nền văn minh nào có khả năng thực hiện nó. Thập chí nếu việc du lịch liên sao và thực dân hoá là có thể, chúng có thể là khó, dẫn tới một mô hình thực dân hoá dựa trên lý thuyết thấm qua. Các nỗ lực thực dân hoá có thể không xảy ra như một sự hấp tấp không thể ngăn cản, mà thực sự là một khuynh hướng không đều để "thấm qua" ra bên ngoài, bên trong một nỗ lực chậm và sẽ chấm dứt với những chi phí to lớn cho nó và thực tế rằng các thuộc địa cuối cùng đương nhiên sẽ phát triển một nền văn hoá và văn minh của riêng mình. Việc thực dân hoá vì thế có thể diễn ra trong "các cụm," với những diện tích lớn vẫn chưa bị thực dân hoá ở bất kỳ một thời điểm nào.

Một cuộc tranh cãi tương tự cho rằng việc du lịch liên sao về vật lý có thể diễn ra, nhưng nó đắt hơn rất nhiều so với việc liên lạc liên sao. Hơn nữa, với một nền văn minh tiên tiến, việc du lịch có thể được thay thế bằng việc liên lạc, thông qua mind uploading và các kỹ thuật tương tự. Vì thế nền văn minh đầu tiên có thể đã khám phá hay thực dân hoá về mặt vật lý thiên hà, nhưng những nền văn minh sau đó thấy rằng việc thu thập thông tin thông qua tiếp xúc với những nền văn minh đang tồn tại sẽ rẻ hơn, nhanh hơn và dễ hơn so với việc du lịch hay thám hiểm về vật lý. Theo cách này, bởi có ít hay không có việc du lịch vật chất, và những cuộc liên lạc trực tiếp là khó khăn, ngoại trừ với một đối tác có chủ định, có thể có nhiều văn minh đang tiến hành giao tiếp nhưng với rất ít tín hiệu nhìn thấy được trong các khoảng cách liên sao.

Con người chưa tìm kiếm đủ lâu

Khả năng của con người tìm kiếm và nhận thức sự sống thông minh ngoài Trái Đất đã tồn tại trong một giai đoạn rất ngắn — từ năm 1937 trở về sau, nếu sự phát minh kính viễn vọng radio được lấy làm đường phân chia — và Loài người thông minh là một giống loài gần đây về địa chất. Tổng giai đoạn tồn tại của loài người hiện đại tới nay (khoảng 200,000 năm) là một giai đoạn rất ngắn trên quy mô vũ trụ, trong khi việc truyền phát radio chỉ bắt đầu phổ biến từ năm 1895. Vì thế có lẽ con người hoặc chưa tìm kiếm đủ lâu để thấy các sự sống thông minh khác, hoặc chưa tồn tại đủ lâu để được tìm thấy.

Một triệu năm trước sẽ không có bất kỳ một người nào để các sứ giả ngoài Trái Đất gặp gỡ. Với mỗi bước lùi trong thời gian, ngày càng có ít dấu hiệu cho vị sứ giả đó thấy rằng sự sống thông minh có thể phát triển trên Trái Đất. Trong một vũ trụ lớn và đã cổ, các giiống loài ngoài Trái Đất có thể có nhiều thế giới hứa hẹn khác để tới thăm và quay trở lại. Thậm chí nếu các sứ giả ngoài Trái Đất tới thăm trong những khoảng thời gian gần đây hơn, họ có thể đã bị các nền văn minh buổi đầu của con người hiểu sai coi như các thực thể siêu nhiên. (Như Erich von Däniken đề xuất)

Giả thuyết này là có thể hơn nếu các nền văn minh ngoài Trái Đất thường có xu hướng đình trệ hay mất đi, hơn là mở rộng ra. Ngoài ra, "khả năng một địa điểm không bao giờ được viếng thăm, thậm chí [với một] giới hạn thời gian vô cùng, là một giá trị lớn hơn 0." Vì thế kể cả nếu sự sống thông minh mở rộng ở một nơi nào khác, về mặt thống kê vẫn có thể sự sống thông minh đó không bao giờ khám phá Trái Đất.

Không thể liên lạc vì các lý do kỹ thuật

Con người không lắng nghe đúng cách

Có một số giả thuyết nhấn mạnh các chương trình tìm kiếm SETI có thể khiến những người tìm kiếm bỏ qua các tín hiệu đang hiện diện. Ví dụ, việc tìm kiếm radio cho tới nay có thể hoàn toàn bỏ qua các dòng dữ liệu độ nén cao (nó hầu như không thể phân biệt với "tiếng ồn trắng" với bất kỳ ai không hiểu việc nén thuật toán). Những người ngoài Trái Đất cũng có thể sử dụng các tần số mà các nhà khoa học cho là dường như không thích hợp để tải tín hiệu, hay không thâm nhập vào khí quyển của chúng ta, hay sử dụng các chiến lược điều biến hiện không được tìm kiếm. Các tín hiệu có thể ở một tỷ lệ dữ liệu quá nhanh để các máy móc điện tử của chúng ta có thể xử lý, hay quá chậm để có thể được ghi nhận như những nỗ lực giao tiếp. Các kỹ thuật truyền phát "đơn giản" có thể được sử dụng, nhưng được gửi từ các ngôi sao không thuộc dãy chính đang ít được tìm kiếm, các chương trình hiện tại cho rằng hầu hết sự sống thông minh ngoài Trái Đất sẽ ở trên quỹ đạo của ngôi sao kiểu Mặt trời.

Vấn đề lớn nhất là kích thước tuyệt đối mà cuộc tìm kiếm radio cần để tìm kiếm tín hiệu, số lượng hạn chế các nguồn tài nguyên cung cấp cho SETI, và sự nhạy cảm của các thiết bị hiện đại. Ví dụ, SETI ước tính rằng với một kính viễn vọng radio có độ nhạy như Đài quan sát Arecibo, các sóng truyền phát vô tuyến và radio của Trái Đất chỉ có thể được phát hiện ở các khoảng cách lên tới 0.3 năm ánh sáng. Rõ ràng việc phát hiện một nền văn minh kiểu Trái Đất ở những khoảng cách lớn là khó khăn. Một tín hiệu sẽ dễ dàng bị phát hiện hơn nếu năng lượng tín hiệu tập trung hoặc trong một dải tần số hẹp (truyền phát băng hẹp), và/hay được hướng về một vùng riêng biệt của bầu trời. Những tín hiệu như vậy có thể được phát hiện ở những khoảng cách hàng trăm tới hàng nghìn năm ánh sáng. Tuy nhiên, điều này có nghĩa rằng những máy thám sát phải nghe ở một dài tần số thích hợp, và ở trong vùng vũ trụ nơi dòng tín hiệu đang được gửi đi. Nhiều cuộc nghiên cứu của SETI, bắt đầu với Dự án Cyclops, đi xa tới mức cho rằng các nền văn minh ngoài Trái Đất sẽ phát một tín hiệu có chủ ý (như thông báo Arecibo), để được phát hiện.

Vì thế để thám sát các nền văn minh ngoài Trái Đất thông qua phát xạ radio của họ, những nhà quan sát trên Trái Đất cần nhiều thiết bị nhạy cảm hơn hay phải hy vọng có những cơ hội ngẫu nhiên: rằng việc truyền phát radio băng thông rộng của kỹ thuật radio ngoài Trái Đất mạnh hơn của chúng ta; rằng một trong các chương trình SETI đang theo dõi đúng tần số từ đúng vùng của vũ trụ; hay rằng người ngoài hành tinh đang gửi những truyền phát tập trung như thông báo Arecibo về hướng chúng ta.

Các nền văn minh chỉ phát các tín hiệu radio có thể thám sát trong một khoảng thời gian ngắn

Có thể rằng các nền văn minh ngoài Trái Đất có thể được thám sát thông qua những phát xạ radio của họ trong một khoảng thời gian ngắn, làm giảm cơ hội tìm thấy họ. Có hai khả năng theo hướng này: các nền văn minh có kỹ thuật tiên tiến vượt qua kỹ thuật radio hay, ngược lại, nguồn suy tàn khiến thời gian một giống loài phát sóng ngắn đi.

Ý tưởng đầu tiên, rằng các nền văn minh tiên tiến vượt qua kỹ thuật radio, một phần dựa trên "sự phản đối cáp quang": việc sử dụng radio năng lượng cao với các ăng ten thu nhận thấp tới trung bình (ví dụ, vô hướng) cho việc truyền phát khoảng cách lớn là lãng phí quang phổ, quả thực sự "lãng phí" này chính xác là cái tạo ra nhữn hệ thống dễ thấy ở các khoảng cách liên sao. Con người đang tiến tới việc truyền phát các kênh có hướng hay có dẫn đường như cáp điện, cáp quang, vi sóng chùm hẹp và laser, và radio quy ước với các ăng ten vô hướng ngày càng chỉ được dành cho những ứng dụng năng lượng thấp, tầm ngắn như điện thoại di động và các mạng Wi-Fi. Những tín hiệu này rất khó bị thám sát từ vũ trụ. Vô tuyến tương tự, được phát triển giữa thế kỷ mười chín, có chừa vật mang mạnh để hỗ trợ việc tiếp nhận và phân tích. Vật mang là các dải quang phổ rất dễ bị thám sát và không truyền bất kỳ một thông tin nào ngoài bản chất rất nhân tạo của chúng. Hầu như mọi dự án SETI đều đang tìm kiếm vật mang vì lý do này, và những vật mang UHF TV hiện là các tín hiệu dễ thấy và nhân tạo nhất từ Trái Đất có thể bị thám sát từ các khoảng cách liên sao. Nhưng những phát triển trong kỹ thuật đang thay thế TV tương tự bằng vô tuyến số sử dụng quang phổ chính xác và có hiệu suất cao hơn bằng cách hạn chế hay giảm bớt các thành phần như vật mang khiến chúng dễ bị phát hiện. Sử dụng kinh nghiệm riêng của chúng ta như một ví dụ, chúng ta có thể đặt ra ngày Trái Đất có thể bị thám sát radio là ngày 12 tháng 12 năm 1901, khi Guglielmo Marconi gửi các tín hiệu radio từ Cornwall, Anh Quốc tới Newfoundland, Canada.. Khả năng quan sát hiện đã chấm dứt, hay ít nhất trở nên khó khăn hơn, bởi TV tương tự đang bị loại bỏ. Và vì thế, nếu kinh nghiệm của chúng ta là điển hình, một nền văn minh sẽ ở trong tình trạng quan sát radio được trong xấp xỉ 100 năm. Vì thế một nền văn minh có thể được quan sát từ 1325 tới 1483, nhưng ở thời gian đó chúng ta lại không lắng nghe. Đây là giải pháp bản chất, "Mọi người lắng nghe, không ai gửi đi."

Mang nhiều tính giả thiết hơn, các nền văn minh tiên tiến ngoài Trái Đất phát triển vượt quá việc truyền phát trong quang phổ điện từ và liên lạc bằng các nguyên tắc vật lý chúng ta vẫn chưa hiểu. Một số nhà khoa học đã đặt ra giả thiết rằng các nền văn minh tiên tiến có thể gửi các tín hiệu neutrino. Nếu những tín hiệu như vậy tồn tại chúng có thể bị thám sát bởi máy thám sát neutrino hiện đang được xây dựng. Nếu các hố giun ổn định có thể được tạo ra và sử dụng cho liên lạc thì khi ấy việc truyền phát liên sao có thể rất phong phú. Vì thế có thể rằng các nền văn minh khác chỉ có thể bị phát hiện trong một giai đoạn thời gian khá ngắn giữa sự phát hiện radio và bước tiến tới những kỹ thuật tiên tiến hơn.

Một cuộc tranh cãi khác cho rằng việc suy kiệt tài nguyên sẽ nhanh chóng dẫn đến sự suy tàn trong khả năng kỹ thuật. Nền văn minh loài người mới có khả năng liên lạc radio liên sao chỉ trong vài thế kỷ và hiện đang nhanh chóng cạn kiệt các nguồn nguyên liệu hoá thạch và phải đương đầu với các vấn đề có thể xảy ra như đỉnh dầu mỏ. Có thể chỉ còn vài thập kỷ nữa trước khi năng lượng trở nên quá đắt, và các thiết bị điện cũng như máy tính cần thiết trở nên quá khó để chế tạo, với những xã hội tiếp tục tìm kiếm. Nếu những điều kiện tương đương về nguồn cung cấp năng lượng là đúng với cả những nền văn minh khác, thì kỹ thuật radio có thể là một hiện tượng diễn ra trong thời gian ngắn. Trừ khi hai nền văn minh ở gần nhau và phát triển khả năng giao tiếp cùng lúc rõ ràng bất kỳ một nền văn minh nào đều không thể "nói chuyện" với nền văn minh kia.

Những lời chỉ trích quan điệm suy kiệt tài nguyên chỉ ra rằng nền văn minh tiêu thụ năng lượng không phụ thuộc duy nhất vào nhiên liệu hoá thạch. Các nguồn tài nguyên thay thế thực sự có tồn tại, như năng lượng mặt trời có thể tái tạo và có nhiều tiềm năng to lớn so với các rào cản kỹ thuật. Với lý do cạn kiệt các nguồn nguyên liệu hoá thạch để chấm dứt "giai đoạn kỹ thuật" của một nền văn minh, một số hình thức thoái lui kỹ thuật có thể luôn xảy ra, ngăn cản việc khai phá các nguồn năng lượng tái tạo.

Họ dường như đang trải qua một điểm kỳ dị kỹ thuật

Một khả năng khác là các nền văn minh kỹ thuật không tránh khỏi rơi vào một điểm kỳ dị kỹ thuật và đạt tới một giai đoạn Hậu nhân loại (hay hậu người ngoài hành tinh. Các nền văn minh lý thuyết dạng này có thể đã thay đổi quá nhiều khiến việc thực hiện liên lạc là không thể. Ví dụ, những dạng thông minh của một nền văn minh hậu kỳ dị có thể cần nhiều sự trao đổi thông tin hơn khả năng có thể thông qua liên lạc liên sao. Hay có lẽ bất kỳ loài thông tin nào nhân loại có thể cung cấp dường như mới chỉ ở dạng sơ khai, và vì thế họ không tìm cách liên lạc, không khác kiểu loài người không nỗ lực nói chuyện với loài kiến.

Những hình thức thậm chí còn cực đoan hơn của hậu kì dị đã được đề xuất, đặc biệt trong khoa học viễn tưởng: các loài tự tước đoạt hình thức vật chất của mình, tạo ra các môi trường nhân tạo ảo rất lớn, đưa mình vào những môi trường đó thông qua việc truyền tri giác, và tồn tại hoàn toàn bên trong các môi trường ảo, bỏ qua vũ trụ vật lý bên ngoài. Đáng ngạc nhiên những cuộc bàn luận đầu tiên, như truyện ngắn Mimsy were the Borogoves (1943) của Lewis Padgett, nói về một cuộc di cư của những sinh vật tiên tiến ra ngoài vũ trụ vật lý đã biết hiện tại vào một vũ trụ khác biệt và dễ chịu hơn.

Một phiên bản của kiểu này, đưa ra những dự đoán cho các tìm kiếm tương lai của SETI về sự vượt hơn "hóa thạch" và gồm một số biến đổi của lý thuyết Vườn thú bên dưới, đã được đề xuất bởi một học giả kỳ lạ John Smart.

Họ lựa chọn không tương tác với chúng ta

Các nền văn minh đều im lặng
Có khả năng là hầu hết nền văn minh đều chỉ nghĩ tới việc lắng nghe từ vũ trụ, mà không phải phát tín hiệu. "Mọi người im lặng lắng nghe, nhưng không ai phát biểu". Đây gọi là Nghịch lý SETI

Trái Đất bị cô lập một cách hữu ý (Giả thuyết Vườn thú)

Có thể, niềm tin rằng các giống loài ngoài Trái Đất sẽ tiếp xúc với loài người chỉ đơn giản là một giả định, và rằng các nền văn minh ngoài Trái Đất có thể không muốn liên lạc, thậm chí khi họ có khả năng kỹ thuật. Một lý do riêng biệt rằng các nền văn minh ngoài Trái Đất có thể lựa chọn không liên lạc với chúng ta là cái được gọi là Giả thuyết vườn thú: ý tưởng rằng các nền văn minh ngoài Trái Đất tránh tiếp xúc với Trái Đất để không can thiệp vào sự phát triển riêng của chúng ta, hay để bảo tồn một "vườn thú hay vùng hoang dã" tách biệt. Một lý do có thể khác đã được thảo luận ở trên theo sự kỳ dị kỹ thuật – họ có thể quá chú ý tới việc theo đuổi những đồ tạo tác của riêng mình.

Nhiều lý do khác rằng giống loài ngoài Trái Đất có thể tránh tiếp xúc đã được đề xuất. Người ngoài Trái Đất có thể chỉ lựa chọn cho phép tiếp xúc một khi loài người đã vượt quá một số tiêu chuẩn sắc tộc, chính trị hay kỹ thuật, ví dụ chấm dứt sự nghèo đói/chiến tranh hay có thể thực hiện việc du lịch liên sao. Họ có thể không muốn can thiệp vào quá trình phát triển tự nhiên độc lập của chúng ta, hay Trái Đất có thể đã được tạo ra như một cuộc thực nghiệm và việc tiếp xúc có thể làm thui chột nó.

Những ý tưởng đó dễ xảy ra nhất nếu có một nền văn minh ngoài Trái Đất duy nhất trong tầm tiếp xúc, hay có một nền văn hoá hay luật pháp đồng nhất bên trong các nền văn minh ngoài Trái Đất cho rằng Trái Đất cần được bảo vệ. Tuy nhiên, nếu có ít nhất hai nền văn minh ngoài Trái Đất, lý thuyết này có thể bị phá vỡ theo sai sót động cơ đồng nhất: nó cho rằng một nền văn hoá hay văn minh duy nhất quyết định hành động trái ngược với mệnh lệnh bên trong tầm phát hiện của chúng ta để nó có thể bị loại trừ, và khả năng về một sự vi phạm như vậy gia tăng với số lượng nền văn minh. Ý tưởng này, và nhiều ý tưởng khác, trở nên có thể hơn nếu chúng ta ước tính rằng thiên hà của chúng ta chỉ có một số khá nhỏ các nền văn minh, hay rằng toàn bộ các nền văn minh có xu hướng phát triển các giá trị văn hoá tương tự về việc tiếp xúc, hay toàn bộ các nền văn minh theo sự hướng dẫn của một số nền văn minh nổi bật (một sự bá chủ).

Một ý tưởng liên quan là việc lĩnh hội vũ trụ là một thực tế tái tạo. Lý thuyết cung thiên văn cho rằng một loài có thể tái tạo một vũ trụ cho chúng ta và theo thiết kế vũ trụ đó có vẻ trống rỗng với những sự sống khác. Tranh cãi tái tạo bởi Bostrom cho rằng dù một sự tái tạo như vậy có thể chứa sự sống khác, sự sống đó không thể tiên tiến hơn chúng ta nhiều bởi một nền văn minh tiến bộ quá xa cũng sẽ rất khó để được tái tạo.

Quá nguy hiểm để liên lạc

Một nền văn minh ngoài Trái Đất có thể cảm thấy nó quá nguy hiểm để liên lạc, hoặc cho chúng ta hoặc cho họ. Sau cùng, khi nhiều nền văn minh khác nhau đã gặp mặt trên Trái Đất, các kết quả thường là thảm hoạ cho phía này hay phía kia, và sự kiện như thế cũng có thể áp dụng cho việc tiếp xúc liên sao. Thậm chí tiếp xúc ở một khoảng cách an toàn có thể dẫn tới sự nhiễm độc bởi mã máy tính, hay thậm chí bởi chính các ý tưởng (xem meme). Có lẽ các nền văn minh hành động thận trọng không chỉ giấu mình khỏi chúng ta mà khỏi tất cả những nền văn minh khác, bởi họ sợ bản chất của sự sống thông minh là huỷ diệt sự sống khác.

Có lẽ chính nghịch lý Fermi – hay định lý tương tự của người ngoài hành tinh cho nó – là lý do duy nhất để bất kỳ nền văn minh nào tránh tiếp xúc với những nền văn minh khác, thậm chí nếu không có sự tồn tại của các trở ngại. Từ bất kỳ quan điểm nào của một nền văn minh, không có khả năng họ là nền văn minh đầu tiên thực hiện tiếp xúc đầu tiên và vì thế có lẽ họ sẽ đối mặt với cùng khả năng các vấn đề tiền định dường như đã ngăn cản các nền văn minh sớm hơn tiếp xúc với mình. Vì thế có lẽ mọi nền văn minh giữ im lặng bởi khả năng có một lý do thực tế để những nền văn minh khác làm như vậy.

Họ quá khác biệt

Một khả năng khác là các nhà lý thuyết của loài người đã đánh giá thấp sự khác biệt của sự sống của người ngoài hành tinh với sự sống trên Trái Đất. Tâm sinh lý người ngoài Trái Đất có thể đơn giản quá khác biệt để liên lạc với con người – hay thậm chí hiểu được ý tưởng liên lạc – và họ không có khả năng hay không muốn thực hiện nỗ lực đó. Các thành tựu phương pháp toán học, ngôn ngữ, công cụ loài người sử dụng, và các ý tưởng khác và khả năng liên lạc có thể là thiển cận với Trái Đất và không được chia sẻ bởi sự sống khác.

Ví dụ, trong tiểu thuyết Tiếp xúc của Carl Sagan, các loài ngoài hành tinh có thể suy nghĩ với tốc độ rất nhanh (hoặc rất chậm) so với con người. Như một loài có thể phải mất vài năm để nói một câu đơn giản như "Xin chào!". Các thông điệp gửi đi từ những loài này có thể bị loài người đồng nhất với tiếng ồn ngẫu nhiên, và do đó không bị phát hiện.

Họ phi kỹ thuật

Không rõ rằng liệu một nền văn minh của các sinh vật thông minh có bắt buộc phải là kỹ thuật hay không. Nếu một giống loài ngoài Trái Đất không phát triển kỹ thuật, bởi những khó khăn trong môi trường của họ, bởi họ không lựa chọn làm như vậy, hay bởi bất kỳ lý do nào khác, sẽ rất khó để con người phát hiện ra họ. Chỉ riêng sự sống thông minh, như trái ngược với sự sống, không cần thiết phải bị nhìn thấy ở những khoảng cách liên sao. Tuy có nhiều kỹ thuật cảm biến từ xa có lẽ có thể khám phá ra các hành tinh có sự sống, không một kỹ thuật nào có khả năng phân biệt sự sống thông minh phi kỹ thuật với sự sống không thông minh. Thậm chí không có bất kỳ biện pháp lý thuyết nào khác có thể làm như vậy từng được đề xuất, vì thiếu một cuộc viếng thăm thực tế bởi một nhà vũ trụ hay một tàu vũ trụ. Điều này thỉnh thoảng được gọi là vấn đề "algae vs. alumnae".

Họ ở đây và không thể bị quan sát

Có thể các hình thức sự sống thông minh ngoài Trái Đất không chỉ tồn tại, mà còn đã hiện diện trên Trái Đất. Họ không thể bị phát hiện bởi họ không muốn thế, con người về kỹ thuật không thể làm được điều này, hay bởi các xã hội từ chối chấp nhận bằng chứng.

Có thể rằng một hình thức sự sống về kỹ thuật đủ tiên tiến để du lịch tới Trái Đất cũng sẽ đủ tiên tiến để tồn tại ở đây mà không bị phát hiện. Theo quan điểm này, người ngoài hành tinh đã tới Trái Đất, hay hệ mặt trời của chúng ta, và đang quan sát hành tinh, trong khi giấu diếm sự hiện diện của mình. Việc quan sát có thể hình dung có thể được tiến hành theo một số cách có thể là khó bị phát hiện. Ví dụ, một hệ phức tạp các thiết bị giám sát hiển vi được chế tạo bằng công nghệ nano phân tử có thể được triển khai trên Trái Đất mà không thể bị phát hiện, hay các phương tiện tinh vi có thể tiến hành việc giám sát trên diện rộng từ một nơi nào đó.

Nhiều nhà nghiên cứu và quan sát UFO cho rằng xã hội như một tổng thể là có thành kiến không đúng về những tuyên bố về các vụ bắt cóc của người ngoài hành tinh, vụ quan sát, và những lần gặp mặt, và vì vậy không thể hoàn toàn tiếp nhận những tuyên bố về bằng chứng rằng người ngoài hành tinh đang tới thăm chúng ta. Những người khác sử dụng các lý thuyết âm mưu phức tạp để cho rằng bằng chứng về các vụ viếng thăm của người ngoài Trái Đất đang bị tầng lớp đầu não chính trị che giấu khỏi công chúng. Các kịch bản như từng được thể hiện trong văn hóa đại chúng trong nhiều thập kỷ, ví dụ như bộ phim Men in Black.

Lý thuyết này đã được một nhà vật lý đồng nghiệp của Fermi, Leó Szilárd, đề xuất (đùa vui) với ông, Leó cho rằng "họ đã đang ở giữa chúng ta – nhưng họ tự gọi mình là người Hungary", một kiểu ám chỉ hài hước tới sự khác thường của tiếng Hungary, không hề liên quan tới hầu hết ngôn ngữ được sử dụng ở châu Âu.

Xem thêm
 Nguyên lý vị nhân
 Du lịch liên sao

Tham khảo

Đọc thêm
 Ben Zuckerman and Michael H. Hart, Extraterrestrials: Where Are They? ISBN 0-521-44803-4 Amazon

 Evolving the Alien: The Science of Extraterrestrial Life

Liên kết ngoài
 They're Made Out Of Meat
 So much space, so little time: why aliens haven't found us yet by Ian Sample,The Guardian January 18, 2007
 The Possibilities of FTL: Or Fermi's Paradox Reconsidered by F.E. Freiheit IV
 Fermi's Paradox (i.e. Where are They?) by
 Life in the Universe , by Eric Schulman, Mercury Magazine (May/June to November/December 2000)
 Answering the Fermi Paradox: Exploring the Mechanisms of Universal Transcension  by John Smart
 Extraterrestrial Intelligence in the Solar System: Resolving the Fermi Paradox, which argues that our observations are incomplete, and There Is No Fermi Paradox, arguing that the paradox is based on a logical flaw, both by Robert Freitas
 Exotic Civilizations: Possible Answer to Fermi's Paradox  by Paul Hughes
 Fermi Paradox debate Astrobiology Magazine July 2002. Michael Meyer, Frank Drake, Christopher McKay, Donald Brownlee, & David Grinspoon.
 Introduction and Drake equations for the Fermi paradox
 The Fermi Paradox: Back With a Vengeance by George Dvorsky.
 Virtual Reality Could Explain the Fermi Paradox by Michael Graham Richard
 Songs about Fermi's Paradox

Sinh vật ngoài Trái Đất
Nghịch lý vật lý
SETI
Vấn đề chưa được giải quyết trong thiên văn học
Sinh học vũ trụ
Enrico Fermi
Nghịch lý Fermi
Tranh cãi khoa học


title: Langdon, North Dakota

text:
Langdon là một đô thị, quận lỵ quận Cavalier , tiểu bang Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố này có dân số người .
Thành phố này có diện tích km², trong đó có km² là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận Cavalier, North Dakota


title: Hóa sinh

text:
Hóa sinh ( hay ) là phân ngành nghiên cứu các quá trình hóa học bên trong và liên quan tới sinh vật sống. Là một phân ngành của cả hóa học và sinh học, hóa sinh có thể thể được chia làm ba lĩnh vực: sinh học cấu trúc, enzym và trao đổi chất. Suốt những thập niên cuối của thế kỷ 20, ngành hóa sinh đã thành công trong việc giải thích các quá trình sống nhờ ba phân ngành kể trên. Hầu hết mọi lĩnh vực của các môn khoa học sự sống đang được khám phá và phát triển nhờ nghiên cứu và phương pháp hóa sinh học. Hóa sinh chú trọng vào vốn hiểu biết về cơ sở hóa học cho phép những phân tử sinh học tạo nên các quá trình xảy trong tế bào sống và giữa các tế bào, đổi lại liên quan mật thiết tới vốn hiểu biết về mô và cơ quan, cũng như cấu trúc và chức năng của sinh vật. Hóa sinh có mối quan hệ mật thiết tới sinh học phân tử, ngành nghiên cứu các cơ chế phân tử của hiện tượng sinh học.

Phần lớn hóa sinh liên quan tới các cấu trúc, liên kết, chức năng, tương tác của những đại phân tử sinh học, chẳng hạn như protein, acid nucleic, carbohydrate và lipid. Chúng cung cấp cấu trúc của tế bào và thực hiện nhiều chức năng liên quan tới sự sống. Mảng hóa học của tế bào còn phụ thuộc vào phản ứng của những phân tử và ion nhỏ. Chúng có thể là hợp chất vô cơ (ví dụ như nước và ion kim loại) hoặc hữu cơ (ví dụ acid amin, chất được dùng để tổng hợp các protein). Những cơ chế mà tế bào sử dụng để chuyển hóa năng lượng từ môi trường thông qua các phản ứng hóa học được gọi là trao đổi chất. Những phát hiện trong môn hóa sinh được ứng dụng chủ yếu trong y học, dinh dưỡng và nông nghiệp. Trong y học, các nhà hóa sinh nghiên cứu nguyên nhân gây bệnh và các liều thuốc trị bệnh. Dinh dưỡng thì nghiên cứu cách duy trì sức khỏe và thể trạng và cả những hệ quả của kém dinh dưỡng. Trong nông nghiệp, các nhà hóa sinh nghiên cứu đất và phân bón, bên cạnh đó là các mục tiêu cải thiện canh tác, bảo quản cây trồng và kiểm soát loài gây hại.

Lịch sử

Theo định nghĩa bao hàm trọn vẹn nhất, hóa sinh có thể được xem là ngành nghiên cứu các thành phần và cấu tạo của sinh vật, cách chúng kết hợp với nhau để trở thành sự sống. Theo nghĩa này, do đó lịch sử hóa sinh có thể truy ngược về thời Hy Lạp cổ đại. Tuy nhiên, hóa sinh dưới dạng một phân ngành khoa học chuyên biết bắt đầu vào khoảng thế kỷ 19 (hoặc sớm hơn một chút), phụ thuộc vào khía cạnh nào mà hóa sinh đang chú trọng tới. Một số người cho rằng khởi đầu của hóa sinh có thể là phát hiện enzyme đầu tiên, diastase (nay được gọi là amylase) của Anselme Payen vào năm 1833, trong khi một bộ phận khác xem màn trình bày một quá trình lên men rượu hóa sinh phức tạp của Eduard Buchner trong các chiết xuất không tế bào vào năm 1897 là sự ra đời của hóa sinh. Một số người khác cũng chỉ ra rằng hóa sinh khởi đầu bằng một công trình giàu ảnh hưởng của Justus von Liebig vào năm 1842, Animal chemistry, or, Organic chemistry in its applications to physiology and pathology - tác phẩm trình bày lý thuyết hóa học về trao đổi chất, hay thậm chí sớm hơn nữa là những nghiên cứu về lên men và hô hấp của Antoine Lavoisier vào thế kỷ 18. Nhiều nhà tiên phong trong mảng hóa sinh đã giúp tầng phức tạp của hóa sinh và họ được xem là những người đặt nền móng cho hóa sinh hiện đại. Emil Fischer (tác giả nghiên cứu hóa học của protein) và F. Gowland Hopkins (tác giả nghiên cứu enzyme và bản chất động lực học của hóa sinh) là hai ví dụ đại diện cho hóa sinh thời kì đầu.

Bản thân thuật ngữ "biochemistry" (hóa sinh) xuất phát từ sự kết hợp giữa sinh học và hóa học. Năm 1877, Felix Hoppe-Seyler sử dụng thuật ngữ (biochemie trong tiếng Đức) như một từ đồng nghĩa với hóa sinh lý trong phần lời tựa đầu cho số đầu tiên của Zeitschrift für Physiologische Chemie (Tạp chí hóa sinh lý học), nơi ông lập luận cho việc thành lập các viện nghiên cứu dành riêng cho lĩnh vực này. Tuy nhiên nhà hóa học người Đức Carl Neuberg thường được xem là người đặt ra từ này vào năm 1903, trong khi ấy một số người lại ghi công cho Franz Hofmeister.

Người ta thường tin rằng sự sống và các vật chất có một số thuộc tính hoặc chất thiết yếu (thường được xem là "sinh lực luận"), khác với bất kì thứ gì được tìm thấy ở vật thể không sống, và người ta cho rằng chỉ vật thể sống mới có thể tạo ra các phân tử của sự sống. Năm 1828, Friedrich Wöhler xuất bản một bài báo về quá trình tổng hợp ure tình cờ của ông từ potassium cyanat và ammonium sulfat; một số người coi đấy là bàn đạp đổ trực tiếp lên sinh lực luận và thành lập nên hóa học hữu cơ. Tuy nhiên, phép tổng hợp của Wöhler gây tranh cãi vì một số người bác bỏ cái chết của sinh lực luận trên bàn tay ông. Kể từ ấy, hóa sinh đã tiến bộ vượt bậc, đặc biệt từ giữa thế kỷ 20, với sự phát triển của những kỹ thuật mới như sắc ký, tinh thể học tia X, phép đo giao thoa phân cực kép, quang phổ NMR, dán nhãn đồng vị, dùng kính hiển vi điện tử và mô phỏng động lực học phân tử. Những kỹ thuật này cho phép khám phá và phân tích chi tiết nhiều phân tử và các con đường trao đổi chất của tế bào, ví dụ như đường phân và chu trình Krebs (chu trình acid citric), và dẫn tới vốn hiểu biết hóa sinh ở cấp độ phân tử.

Một sự kiện bước ngoặt khác trong lịch sử hóa sinh là việc khám phá ra gen và vai trò của nó trong việc truyền thông tin trong tế bào. Ở thập niên 1950, James D. Watson, Francis Crick, Rosalind Franklin và Maurice Wilkins là những người có công trong việc giải cấu trúc DNA và trình bày mối quan hệ của nó với vận chuyển thông tin di truyền. Năm 1958, George Beadle và Edward Tatum nhận giải Nobel vì công trình nghiên cứu nấm thể hiện một gen tạo ra một enzym. Năm 1988, Colin Pitchfork là người đầu tiên bị kết tội ám sát bằng bằng chứng DNA, dẫn tới sự phát triển của ngành khoa học pháp y. Gần đây hơn, Andrew Z. Fire và Craig C. Mello nhận giải Nobel 2006 vì phát hiện ra vai trò can thiệp RNA (RNAi), trong việc làm vô hiệu biểu hiện gen.

Nguyên vật liệu khởi đầu: những nguyên tố hóa học của sự sống

Khoảng hai tá nguyên tố hóa học là thiết yếu với nhiều kiểu sống sinh học. Hầu hết các nguyên tố hiếm trên Trái Đất không cần thiết đối với sự sống (ngoại trừ seleni và iod), trong khi một số ít loại nguyên tố thông thường (nhôm và titani) không được dùng đến. Hầu hết sinh vật có chung nhu cầu dùng tới nguyên tố, song có một số ít khác biệt giữa thực vật và động vật. Ví dụ, tảo biển sử dụng brom, nhưng thực vật trên cạn và động vật dường như không cần tới nguyên tố ấy. Tất cả động vật đều cần natri, nhưng một vài thực vật thì không. Thực vật cần đến bor và silic, nhưng thực vật có thể không cần (hoặc có thể cần một lượng rất ít).

Chỉ có 6 nguyên tố—carbon, hydro, nitro, oxy, calci và phosphor—chiếm gần 99% khối lượng tế bào sống, tính cả những tế bào ở cơ thể người (xem danh sách hoàn chỉnh ở bài thành phần cơ thể người). Ngoài 6 nguyên tố chính cấu thành nên phần lớn cơ thể người, thì con người cần tới một lượng nhỏ gồm 18 nguyên tố trở lên.

Phân tử sinh học

4 lớp phân tử chính trong ngành hóa sinh (thường gọi là phân tử sinh học) là carbohydrat, lipid, protein và acid nucleic. Nhiều phân tử sinh học là các polymer: theo thuật ngữ này, monomer là những đại phân tử tương đối nhỏ liên kết với nhau để tạo ra đại phân tử lớn còn gọi là các polymer. Khi các monomer liên kết với nhau để tổng hợp một polymer sinh học, chúng trải qua một quá trình gọi là tổng hợp khử nước. Những đại phân tử khác nhau có thể tập hợp ở các phức hợp to hơn, thường để phục vụ hoạt tính sinh học.

Carbohydrat

Hai trong số những chức năng chính của carbohydrat là dự trữ năng lượng và cung cấp cấu trúc. Một trong những loại đường phổ biến nhất, glucose là carbohydrat, nhưng không phải tất cả carbohydrat đều là đường. Có nhiều carbohydrat trên Trái Đất hơn bất kì loại phân tử sinh học nào được biết tới; chúng được dùng để dự trữ năng lượng và thông tin di truyền, cũng như đóng vai trò quan trọng trong các tương tác và liên hệ của tế bào.

Loại carbohydrat đơn giản nhất là monosaccharide, với đặc tính chứa carbon, hydro và oxyg, chủ yếu theo tỷ lệ 1:2:1 (công thức tổng quát là CnH2nOn, n ít nhất từ 3 trở lên). Glucose  (C6H12O6) là một trong những carbohydrat quan trọng nhất; những loại khác gồm fructose (C6H12O6) – loại đường thường liên quan tới vị ngọt của trái cây, và deoxyribose (C5H10O4), một thành phần của DNA. Một monosaccharide có thể chuyển đổi giữa dạng mạch hở và mạch vòng. Dạng mạch hở có thể biến thành một vòng nguyên tử carbon, với cầu nối là một nguyên tử oxygen được tạo ra từ nhóm chức carbonyl của nguyên tử cuối và nhóm hydroxyl của một nguyên tử nữa. Phân tử mạch vòng mang nhóm chức hemiacetal hoặc hemiketal, phụ thuộc vào dạng mạch thẳng là một aldose hay một ketose.

Ở những dạng mạch vòng này, vòng thường có 5 hoặc 6 nguyên tử. Những dạng này được gọi là furanose và pyranose — lần lượt tương đương với furan và pyran, những hợp chất đơn giản nhất cùng mang vòng carbon-oxy (mặc dù chúng thiếu liên kết đôi carbon-carbon của hai phân tử này). Ví dụ, aldohexose glucose có thể hình thành một liên kết hemiacetal giữa nhóm hydroxyl trên carbon 1 và oxy trên carbon 4, tạo ra phân tử mang vòng 5-cạnh, gọi là glucofuranose. Phản ứng tương tự có thể xảy ra giữa các carbon 1 và 5 để hình thành nên một phân tử mang vòng 6-cạnh, gọi là glucopyranose. Những dạng mạch vòng có 7-cạnh gọi là heptoses thì hiếm.

Lipid

Lipid tập hợp một lượng lớn phân tử và ở mức độ nào đấy là chất xúc tác đối với các hợp chất không tan trong nước hoặc phi phân cực có nguồn gốc sinh học, bao gồm sáp, acid béo, phospholipid, sphingolipid, glycolipid và terpenoid bắt nguồn từ acid béo (ví dụ, retinoid và steroid). Một số lipid là các phân tử không vòng, mạch hở và thẳng, trong khi số khác có cấu trúc mạch vòng. Một vài là chất thơm (mang cấu trúc mạch vòng và mạch thẳng) trong khi số khác thì không. Một số chất thì ling hoạt, trong khi số khác thì cố định.

Lipid thường được làm một phân tử glycerol kết hợp với các phân tử khác. Trong triglyceride (nhóm chính của lipid lớn), có một phân tử glycerol và ba acid béo. Trong trường hợp ấy, các acid béo được xem là monomer, và có thể là hợp chất bão hòa (không liên kết đôi trong chuỗi carbon) hoặc không bão hòa (một hoặc nhiều liên kết đôi trong chuỗi carbon).

Hầu hết lipid có vài đặc tính phân cực ngoài đa phần là phi phân cực. Nhìn chung, số lượng lớn cấu trúc của chúng là phi phân cực hoặc là chất kị nước, tức là nó không tương tác tốt với các dung môi phân cực như nước. Phần khác trong cấu trúc của chúng là phân cực hoặc chất ưa nước và sẽ có xu hướng liên kết với các dung môi phân cực như nước. Điều này biến chúng thành các phân tử lưỡng phần (tức có cả phần ưa nước lẫn kị nước). Trong trường hợp của cholesterol, nhóm phân cực chỉ là –OH (hydroxyl hoặc alcohol). Trong trường hợp của phospholipid, nhóm phân cực lớn hơn đáng kể và có tính phân cực hơn.

Protein

Protein là những phân tử rất lớn—đại-polymer sinh học—được tạo ra từ những monomer là amino acid. Một amino acid tập hợp gồm một nguyên tử alpha carbon gắn với một nhóm amino, –NH2, một nhóm carboxylic acid, –COOH (mặc dù chúng tồi tại dưới dạng –NH3+ và –COO− trong điều kiện sinh lý), một nguyên tử hydro đơn giản, và một nhánh bên ghi là "–R". Nhánh bên "R" khác nhau với từng amino acid vốn có tới 20 nhóm chuẩn. Chính nhóm "R" này làm từng amino acid khác biệt, và đặc tính của các nhánh bên có ảnh hưởng rất lớn tới hình dạng ba chiều của một protein. Một vài amino acid tự mang chức năng hoặc ở dạng biến đổi; ví dụ, chức năng của glutamic là một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng. Những amino acid có thể tương tác thông qua một liên kết peptide. Trong phép tổng hợp khử nước này, một phân tử nước bị loại bỏ và liên kết peptide kết nối nitơ của một nhóm amino thuộc amino tới carbon thuộc nhóm acid carboxylic của một amino acid khác. Phân tử ra đời được gọi là một dipeptide, còn các đoạn ngắn của amino acid (thông thường từ 30 trở xuống) được gọi là các peptide hay polypeptide. Những đoạn dài hơn thì được chọn làm các protein chủ đạo. Lấy ví dụ, albumin protein huyết tương chứa 585 gốc amino acid.

Tham khảo

Sách tham khảo

Đọc thêm

 Keith Roberts, Martin Raff, Bruce Alberts, Peter Walter, Julian Lewis and Alexander Johnson, Molecular Biology of the Cell
4th Edition, Routledge, March, 2002, hardcover, 1616 pages, 7.6 pounds, ISBN 0-8153-3218-1
3rd Edition, Garland, 1994, ISBN 0-8153-1620-8
2nd Edition, Garland, 1989, ISBN 0-8240-3695-6
 Fruton, Joseph S. Proteins, Enzymes, Genes: The Interplay of Chemistry and Biology. Yale University Press: New Haven, 1999. ISBN 0-300-07608-8
 Kohler, Robert. From Medical Chemistry to Biochemistry: The Making of a Biomedical Discipline. Cambridge University Press, 1982.

Liên kết ngoài

 The Virtual Library of Biochemistry and Cell Biology
 Biochemistry, 5th ed. Full text of Berg, Tymoczko, and Stryer, courtesy of NCBI.
 SystemsX.ch - The Swiss Initiative in Systems Biology
 Full text of Biochemistry by Kevin and Indira, an introductory biochemistry textbook.

Hóa sinh
Sinh học
Công nghệ sinh học


title: Diplotaxodon apogon

text:
Diplotaxodon apogon là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Diplotaxodon apogon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Diplotaxodon
Động vật được mô tả năm 1998


title: Saint-Mard, Somme

text:
Saint-Mard là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 25 dặm Anh về phía đông nam của Amiens, trên đường D54a.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Xã của Somme


title: Anicla infecta

text:
Anicla infecta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở tây nam Canada (Nova Scotia và Quebec) qua miền đông Hoa Kỳ và phía nam đến Brasil.

Sải cánh dài 30–35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn beets, cỏ và thuốc lá.

Liên kết ngoài
Image
Bug Guide

Chú thích

Anicla


title: Rhyacophila aphrodite

text:
Rhyacophila aphrodite là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Beyrie-en-Béarn

text:
Beyrie-en-Béarn là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 178 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Dân trí (báo)

text:
Dân Trí là một tờ báo điện tử trực thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Từ ngày 14/7/2020).

Theo thống kê của Google, đến nay, mỗi tháng có bình quân Dân trí có 900 triệu lượt đọc; mỗi ngày có bình quân trên 10 triệu lượt người truy cập vào báo Dân trí tiếng Việt và tiếng Anh, trong đó 20% người truy cập từ nước ngoài (con số mới đây của Google cho biết 173 nước trên thế giới có người truy cập đọc Dân trí và DTINews). Cũng theo thống kê của Google, địa chỉ của tờ báo này xếp thứ 9 trong Top 10 từ khóa có tốc độ "tăng trưởng tìm kiếm nhanh nhất toàn cầu". Đây cũng là từ khóa mang tên Việt Nam duy nhất trong bảng xếp hạng.

Dân Trí có các mục về các vấn đề kinh tế, chính trị, thể thao, văn hóa và một Quỹ Nhân ái hoạt động với mục đích làm cầu nối cho những tấm lòng hảo tâm tới những hoàn cảnh khó khăn.

Đặc biệt là Giải thưởng Nhân tài Đất Việt đã trở thành giải thưởng uy tín mang tầm vóc quốc gia và là bệ phóng vững chắc cho các tài năng Việt.

Báo điện tử Dân trí ra mắt bạn đọc vào tháng 4/2005, từng kế thừa phần giao diện và bố cục nội dung của trang tin tổng hợp Tintucvietnam.com. Năm 2009, báo điện tử Dân trí lần đầu tiên thay đổi giao diện.

Người có vai trò lớn nhất trong việc gây dựng và phát triển báo điện tử Dân trí là ông Phạm Huy Hoàn, nguyên Tổng Biên tập.

Từ tháng 7/2020, báo điện tử Dân trí tách khỏi Hội Khuyến học Việt Nam và chuyển sang trực thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Tòa soạn của báo tọa lạc tại số 48 đường Giảng Võ, phường Kim Mã, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.

Ban Lãnh đạo
 Tổng Biên tập: Phạm Tuấn Anh
 Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Xuân Toàn

Giải thưởng
Trong 7 năm, Dân trí đã nhận được 9 giải thưởng báo chí lớn và nhiều giải thưởng khác:

* Năm 2012: Vượt qua hơn 1000 tác phẩm, bốn loạt bài của báo Dân trí đã lọt vào vòng chung khảo giải báo chí quốc gia lần VI, trong đó loạt bài "Nỗi gian truân khi làm sổ đỏ" của tác giả Vũ Văn Tiến đoạt giải B và "Câu chuyện từ vị "sứ thần" 10 tháng tuổi" giành giải C.

* Năm 2010, 4 tác giả của Dân trí được trao Giải báo chí Quốc gia. Đó là Cấn Mạnh Cường - Phương Thảo đoạt Giải B (không có giải A) loạt bài về xây dựng khách sạn tại Công viên Thống nhất. Tác giả Hồng Hạnh với tác phẩm 23 khoản thu đầu năm học và tác giả Tuấn Hợp với loạt bài về Embé đánh giày chờ chết trên hè phố đoạt giải Khuyến khích.

* Năm 2009: Năm 2009, tác giả Phạm Phúc Hưng với loạt bài về đại hồng thủy Hà Nội đoạt Giải Khuyến khích và Bùi Hoàng Tám được lọt vào vòng Chung khảo Giải thưởng Báo chí quốc gia Báo chí quốc gia với loạt bài về Giáo dục. Cùng năm 2009, tác phẩm Thủ tục để làm người còn sống - Quả bom thời hậu chiến còn được trao Giải A đề tài Lực lượng vũ trang và Chiến tranh cách mạng 5 năm (2004 - 2009)

* Năm 2008: tác phẩm "Thủ tục làm người còn sống - Quả bom thời hậu chiến" của tác giả Bùi Hoàng Tám lọt vào vòng Chung khảo Giải thưởng Báo chí Quốc gia.

* Năm 2019: Với tác phẩm báo chí mang tên "9X Việt điển trai phát hiện 8 loài vi khuẩn mới gây ấn tượng giới khoa học", phóng viên báo điện tử Dân trí Trịnh Thị Lệ Thu đã xuất sắc đạt giải ba Giải thưởng báo chí Khoa học và Công nghệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Báo Dân trí
Báo Dân trí (tiếng Anh) - DTINews
Giải báo chí quốc gia lần thứ VI: Dân trí đoạt 2 giải thưởng lớn, 22 tháng 6 năm 2012
Ông Phạm Tuấn Anh được bổ nhiệm làm Tổng Biên tập báo điện tử Dân trí, 15/07/2020
Giải thưởng Nhân tài Đất Việt: Tôn vinh tri thức thời đại và trí tuệ Việt, 15/07/2020

Báo chí Việt Nam
Báo điện tử Việt Nam


title: Tienen

text:
Tienen hay Thienen () là một thành phố  và đô thị trong tỉnh Vlaams-Brabant, vùng Flanders, một trong ba vùng của Bỉ. Đô thị này bao gồm thành phố  of Tienen và các thị xã Bost, Goetsenhoven, Hakendover, Kumtich, Oorbeek, Oplinter, Sint-Margriete-Houtem và Vissenaken. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,  Tienen có tổng dân số 31.835 người. Tổng diện tích là 71,77 km² với mật độ dân số là 444 người trên mỗi km².

Tienen nổi tiếng ở Bỉ là trung tâm sản xuất đường ăn.

Tienen cũng nổi tiếng với lễ hội rock mùa Hè

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
 Suikerrock

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: 8378 Sweeney

text:
8378 Sweeney (1992 SN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 9 năm 1992 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8378 Sweeney

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Eucera chinensis

text:
Eucera chinensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1854


title: Anse la Raye (quận)

text:
Anse la Raye là một quận ở phía tây đảo quốc Saint Lucia ở Caribe. Năm 2001, dân số của quận là 6.071 người, và chủ yếu là các ngư dân và lao động nông nghiệp. Thị trấn chính của quận có cùng tên và nằm ở phía tây thủ đô Castries.

Thị trấn
Anse La Raye
Canaries

Quận liền kề

Tham khảo

Quận của Saint Lucia

nl:Anse-la-Raye


title: Vaudringhem

text:
Vaudringhem là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Vaudringhem có cự ly 14 dặm Anh (23 km) về phía tây nam của Saint-Omer, trên đường D203.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ Saint Leger, thế kỷ 18.

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Vaudringhem on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Alexandros I của Macedonia

text:
Alexandros I là vua của Macedonia từ 498 TCN đến 454 TCN. Ông là con của Amyntas I, vua Macedonia và Eurydice.

Theo sử gia Herodotus, Alexandros I là kẻ thù của người Ba Tư, và đã giết các sứ thần của hoàng đế Darius I khi họ đến Macedonia để yết kiến cha ông, trong cuộc khởi nghĩa Ionian. Dù vậy, ông bị buộc phải thần phục Ba Tư khi con trai Darius I là hoàng đế Xerxes I xâm lăng Hy Lạp, và ông là đại diện của tổng tư lệnh Ba Tư Mardonius trong cuộc đàm phán hòa bình sau khi quân Ba Tư đại bại trong trận Salamis năm 480 TCN. Mặc dù thần phục Ba Tư, ông cung cấp lương thực và advice cho quân đội Hy Lạp, and warned them of Mardonius'plans before trận Plataea năm 479 TCN. Sau khi thua trong trận Plataea, tướng Artabazus cho rút toàn bộ quân đội Ba Tư về Tiểu Á. Có khoảng 43.000 quân Ba Tư thiệt mạng trong trận phục kích của Alexandros và quân đội ở cửa sông Strymon. Alexandros cuối cùng đã giành được độc lập cho Macedonia thoát khỏi tay người Ba Tư.

Vào năm 450 TCN ông đã được kế vị bởi con trai là Perdiccas II.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vua Macedonia
Mất năm 454 TCN
Mất năm 450 TCN
Năm 450 TCN
Mất thập niên 450 TCN


title: (9271) 1978 VT8

text:
{{DISPLAYTITLE:(9271) 1978 VT8}}

(9271) 1978 VT8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Maromme

text:
Maromme là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Thành phố kết nghĩa
 Norderstedt, Đức
 Signa, Ý
 Binche, Bỉ
 Oadby and Wigston, Anh

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Maromme on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Nassarius arcadioi

text:
Nassarius arcadioi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 2005


title: Trichochrysea fortipunctata

text:
Trichochrysea fortipunctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Trichochrysea


title: Miesterhorst

text:
Miesterhorst là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Dicranomyia nephelodes

text:
Dicranomyia nephelodes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Scelidacantha

text:
Scelidacantha là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Scelidacantha narosa
 Scelidacantha triseriata
 Scelidacantha virginata

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Mancioux

text:
Mancioux  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Nguyễn Quỳ

text:
Giáo sư, Tiến sĩ hóa lý Nguyễn Quỳ (born 1930) là một nhà khoa học kỹ thuật quân sự của Việt Nam, từng được giải thưởng nhà nước, nguyên Thiếu tướng, Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự, nguyên Phó Viện trưởng Viện Hạt nhân Đà Lạt, phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng Việt Nam. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực "vật liệu bảo quản vũ khí, khí tài, trang bị vật tư kỹ thuật quân sự; sản xuất các chất phát sáng mạnh".

Tiểu sử
 Ông sinh ngày 28 tháng 12 năm 1930 tại xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.
 Từ năm 1954-1962, ông được nhà nước cử đi du học từ đại học đến Tiến sĩ tại Cộng hòa Dân chủ Đức.
 Năm 1962, về nước, ông gia nhập quân đội và làm nghiên cứu viên tại Viện Kỹ thuật Quân sự Hà Nội.
 Ông được cấp bằng Tiến sĩ năm 1962, được công nhận chức danh Phó giáo sư năm 1980, chức danh Giáo sư Hóa học năm 1984, chuyên ngành Hóa lý.
 Từ năm 1977 đến năm 1980, ông là phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật Quân sự.
 Từ năm 1980 đến năm 1989, là Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự.
 Từ năm 1989 đến năm 1998, là phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng Việt Nam.
 Năm 1998, ông nghỉ hưu tại Hà Nội.

Thành tích và Khen thưởng
 Đã công bố trên 20 công trình khoa học. Trong đó có thể kể đến:
 Công trình nghiên cứu bảo quản Nhà sàn và các di vật của Hồ Chủ tịch.
 Công trình nghiên cứu sản xuất chất phát sáng lạnh, phục vụ ban đêm cho quân đội (kết hợp với Viện hóa học công nghiệp để tổ chức sản xuất).
 Nghiên cứu chế tạo một số vật liệu và dụng cụ, phục vụ binh chủng đạc công như: ngòi điện hóa, vật liệu ngụy trang, thuốc nổ lỏng.
 Chủ trì biên soạn 2 cuốn sách: Ăn mòn kim loại trong công tác bảo quản (1965). Sổ tây bảo quản (1970).
 Được Nhà nước tặng thưởng:
 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất,
 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì,
 Giải thưởng Nhà nước về Khoa học (tập thể)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 GS.TS.NGUYỄN QUỲ

Người Bình Định
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Giải thưởng Nhà nước
Giáo sư Việt Nam
Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980


title: 1346 Gotha

text:
1346 Gotha (1929 CY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 2 năm 1929 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1346 Gotha

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1929


title: 9602 Oya

text:
9602 Oya (1991 UU3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 10 năm 1991 bởi T. Fujii và K. Watanabe ở Kitami.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9602 Oya

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Daphnella elata

text:
Daphnella elata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố
Chúng phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Mauritius.

Chú thích

Tham khảo

elata


title: Gymnopilus subfulvus

text:
Gymnopilus subfulvus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae. Nó được nhà nghiên cứu về nấm người Mỹ Murrill đặt tên vào năm 1917.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus subfulvus at Index Fungorum

subfulvus


title: Colias stoliczkana

text:
Orange Clouded Yellow, Colias stoliczkana là một loài bướm nhỏ thuộc họ Pieridae, có màu vàng và trắng, được tìm thấy ở India.

Tham khảo

 Evans, W.H. (1932) The Identification of Indian Butterflies. (2nd Ed), Bombay Natural History Society, Mumbai, India
 Wynter-Blyth, M.A. (1957) Butterflies of the Indian Region, Bombay Natural History Society, Mumbai, India.

Xem thêm
Pieridae
List of butterflies of India
List of butterflies of India (Pieridae)

Liên kết ngoài

Colias
Bướm tại Ấn Độ


title: Kaiyō (tàu sân bay Nhật)

text:
Kaiyō () là một tàu sân bay hộ tống của Hải quân Đế quốc Nhật Bản hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế và chế tạo
Chiếc tàu được hạ thủy vào ngày 9 tháng 12 năm 1938 như chiếc tàu chở hành khách Argentina Maru. Sau khi bị thiệt hại các tàu sân bay hạm đội trong trận Midway, Hải quân Nhật có nhu cầu bổ sung gấp kiểu tàu chiến này, nên đã quyết định cải tạo Argentina Maru thành một tàu sân bay bắt đầu từ ngày 10 tháng 12 năm 1942. Các động cơ diesel của nó được thay thế bằng các turbine kiểu tàu khu trục. Sau khi việc cải tạo hoàn tất vào ngày 23 tháng 11 năm 1943, con tàu được đặt lại tên là Kaiyō.

Lịch sử hoạt động
Trong chiến tranh, Kaiyō được sử dụng chủ yếu như một tàu vận chuyển máy bay. Vào ngày 10 tháng 2 năm 1944, tàu ngầm Mỹ Permit thực hiện một cú tấn công ban đêm nhắm vào nó, nhưng những quả ngư lôi đã bị trượt. Vào ngày 19 tháng 3 năm 1945, trong khi neo đậu tại Căn cứ hải quân Kure, Kaiyō bị máy bay Mỹ đánh trúng khiến nó bị ngập nước. Sang ngày 18 tháng 7 năm 1945, Kaiyō trúng phải một quả thủy lôi gây hư hại đáng kể. Vài ngày sau đó, 24 tháng 7 năm 1945, con tàu lại bị trúng bom, lần này là bởi máy bay Anh, một lần nữa lại bị ngập nước khiến thủy thủ đoàn phải cho nó mắc cạn để tránh bị chìm. Các cuộc không kích tiếp theo sau gây thêm nhiều thiệt hại cho nó. Sau chiến tranh Kaiyō được cho nổi trở lại và được cho tháo dỡ từ năm 1946 đến năm 1948.

Tham khảo

Tàu sân bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay trong Thế Chiến II


title: Lasioglossum australe

text:
Lasioglossum australe là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1903


title: Bồng Sơn

text:
Bồng Sơn là một phường thuộc thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, Việt Nam.

Địa lý

Phường Bồng Sơn nằm ở phía tây nam thị xã Hoài Nhơn, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp các phường Hoài Tân và Hoài Xuân
Phía nam giáp phường Hoài Đức
Phía tây nam giáp huyện Hoài Ân.

Phường Bồng Sơn có diện tích 17,39 km², dân số năm 2019 là 18.390 người, mật độ dân số đạt 1.058 người/km².

Địa bàn phường nằm gần sông Lại Giang, cách thành phố Quy Nhơn 85 km về phía bắc. Quốc lộ 1 đi qua trung tâm phường.

Hành chính
Phường Bồng Sơn được chia thành 11 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Liêm Bình, Phụ Đức, Thiết Đính Bắc, Thiết Đính Nam, Trung Lương.

Lịch sử
Bồng Sơn xưa thuộc về vương quốc Chiêm Thành. Năm 1470 vua Lê Thánh Tông xuất quân đánh Chiêm Thành, chiếm được thì đặt thành huyện Bồng Sơn. Tên gọi Bồng Sơn vì đó đã có từ hơn 500 năm nay.

Năm 1826, nhà Nguyễn đặt tri phủ phủ Quy Nhơn lãnh coi 3 huyện Bồng Sơn, Tuy Viễn, Phù Ly. Năm 1832 thì chia huyện Phù Ly thành hai huyện Phù Cát và Phù Mỹ đều thuộc phủ Hoài Nhơn như năm trước, coi cả huyện Bồng Sơn. Năm 1890, đặt châu Hoài Ân ở thượng du huyện Bồng Sơn.

Sau năm 1975, Bồng Sơn là một xã thuộc huyện Hoài Nhơn và là huyện lỵ huyện Hoài Nhơn.

Ngày 19 tháng 2 năm 1986, chia xã Bồng Sơn thành thị trấn Bồng Sơn và xã Hoài Tiến.

Ngày 3 tháng 6 năm 1993, xã Hoài Tiến đổi tên thành xã Bồng Sơn Tây.

Ngày 11 tháng 7 năm 1994, sáp nhập xã Bồng Sơn Tây vào thị trấn Bồng Sơn.

Ngày 30 tháng 12 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1174/QĐ-BXD công nhận thị trấn Bồng Sơn mở rộng là đô thị loại IV.

Ngày 22 tháng 4 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 932/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị xã Hoài Nhơn và các phường thuộc thị xã Hoài Nhơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2020). Theo đó, thành lập phường Bồng Sơn thuộc thị xã Hoài Nhơn trên cơ sở toàn bộ 17,39 km² diện tích tự nhiên và 18.390 người của thị trấn Bồng Sơn.

Chú thích

Xem thêm