title: 9482 Rubéndarío

text:
9482 Rubéndarío là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1265.4676618 ngày (3.46 năm).

Nó được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Caloptilia bipunctata

text:
Caloptilia bipunctata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū).

Sải cánh dài 10.2-11.5 mm.

Ấu trùng ăn Neolitsea sericea. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: (17480) 1991 PE10

text:
{{DISPLAYTITLE:(17480) 1991 PE10}}

(17480) 1991 PE10 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Neu Zauche

text:
Neu Zauche là một đô thị thuộc huyện Dahme-Spreewald, bang Brandenburg, Đức. Đô thị Neu Zauche có diện tích 38,69 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1244 người.

Tham khảo


title: Họ Suyên biển

text:
Họ Suyên biển (danh pháp khoa học: Surianaceae, đồng nghĩa: Stylobasiaceae J. Agardh) là một họ thực vật hạt kín trong bộ Fabales. Nó có sự phân bố rất bất thường: chi Recchia là bản địa của México, còn loài duy nhất của chi Suriana là suyên biển (Suriana maritima) lại là loài thực vật duyên hải có sự phân bố rộng khắp vùng nhiệt đới; còn 3 chi còn lại lại là đặc hữu của Australia. Tổng cộng, họ này có khoảng 8 loài.

Các loài trong họ này là cây bụi nhỏ tới dạng cây gỗ cao.

Các chi
 Cadellia
 Guilfoylia
 Recchia (bao gồm cả Rigiostachys)
 Stylobasium
 Suriana: 1 loài, suyên biển (S. maritima).

Phát sinh chủng loài
Về các mối quan hệ phát sinh chủng loài, xem Forest và ctv. (2007); [[Recchia + Cadellia]] [Suriana [Guilfoylia + Stylobasium]] dường như là cấu trúc phân chia nhánh trong nội bộ họ này. Mặc dù các thể hạt ống sàng của Stylobasium là khác biệt, do có các hạt tinh bột sàng và các sợi protein tạo thành một lớp vỏ ngoại biên, nhưng dường như có rất ít lý do để công nhận Stylobasiaceae như là họ đơn chi.

Họ Surianaceae từng được gộp trong bộ Rosales, họ Simaroubaceae (họ này trong Wikipedia coi là thuộc bộ Sapindales theo phân loại của APG) trong hệ thống Cronquist năm 1981 và trong bộ Rutales như là một họ tách biệt.

Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Forest và ctv. (2007).

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Surianaceae  trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com


title: Gripport

text:
Gripport  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Pteleon californicus

text:
Pteleon californicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wilcox miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Pteleon


title: Hylaeus atripes

text:
Hylaeus atripes là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1901


title: Astronidium degeneri

text:
Astronidium degeneri là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Astronidium degeneri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
degeneri
Thực vật dễ tổn thương


title: Siptah

text:
Akhenre Setepenre Siptah hay Merneptah Siptah là vị vua áp chót của Vương triều thứ 19, cai trị được 7 năm, 1197 – 1191 TCN. Thân thế của ông đến nay vẫn còn là bí ẩn.

Ông lên ngôi khi còn nhỏ, ngay sau khi Seti II qua đời với sự nhiếp chính của nữ hoàng Twosret.

Thân thế
Ban đầu, mẹ của Siptah được tin là Tiaa, một thứ phi người Syria của Seti II. Niềm tin này đã bị chấm dứt khi người ta phát hiện tấm bia mang số hiệu E 26901 (thuộc Bảo tàng Louvre) có ghi tên người mẹ của ông, Sutailja (hoặc Shoteraja). Sutailja là một thứ thiếp đến từ Canaan của một vị vua không rõ tên. Tuy nhiên, cả Dodson và Hilton đều phủ nhận điều này, và cho ông là con của Ramesses II.

Người ta vẫn chưa thể xác định được cha đẻ của Siptah. Các nhà Ai Cập học nghĩ rằng, Amenmesse mới là cha của Siptah chứ không phải Seti II, bởi vì Amenmesse và Siptah đều lớn lên tại Akhmim và cả hai đều không có mặt trong cảnh rước tượng của các vị vua thuộc thời kỳ Tân vương quốc (cảnh trên đền thờ của Ramesses III ở Medinet Habu). Chính vì vậy mà cả hai vị vua được cho là "những kẻ soán ngôi và vì thế mà họ là cha con với nhau".

Một lý giải khác cho việc Siptah là vua không chính thống bởi các vua đời sau là vì Siptah đã yêu cầu sự trợ giúp từ Đại pháp quan Bay để bảo vệ ngai vàng của mình. Nếu Siptah thực sự là con của vua tiền nhiệm Seti II, thì do còn khá nhỏ và là con của tỳ thiếp, ông được đặt dưới sự nhiếp chính của người mẹ kế, nữ hoàng Twosret.

Một bức tượng không đầu của Siptah tại Munich cho thấy ông đang ngồi trên lòng một pharaon khác, có thể đoán là cha của ông.

Trị vì
Đại pháp quan Bay đã tự hào cho rằng, mình là người có công trong việc đưa Siptah lên ngôi. Một cảnh vẽ trên tường tại lối vào đền thờ của vua Horemheb (Gebel el-Silsila) có ghi dòng chữ như sau:"Linh hồn vĩ đại của Giám quan của con những con dấu trên toàn bộ vùng đất, người đưa nhà vua [Siptah] kế vị cha của ngài, được yêu mến bởi hoàng thượng, Bay"Tuy nhiên, vì sự tự cao tự đại của mình mà Bay đã bị hành quyết theo lệnh của Siptah vào năm trị vì thứ năm của ông. Tin tức này sau đó được lan truyền đến những công nhân tại Deir el-Medina. Nhà vua còn ban chỉ thị, dừng mọi hoạt động xây mộ của Bay vì hắn là kẻ phản bội.

Siptah xuất hiện lần cuối cùng vào năm trị vì thứ sáu của mình trên một bức vẽ tại phía nam ngôi đền Buhen. Sau khi ông băng hà, Twosret đã thiết lập một triều đại riêng biệt cho bà, kéo khoảng từ 1 - 2 năm. Thời gian này, Setnakhte đã nổi dậy để đoạt ngai vàng từ tay nữ hoàng. Twosret là pharaon cuối cùng của Vương triều thứ 19, và Setnakhte đã kế vị ngai vàng, lập ra Vương triều thứ 20.

Qua đời
Siptah được an táng tại ngôi mộ KV47 nhưng xác ướp của ông được tìm thấy tại KV35, mộ của Amenhotep II.

Xác ướp của Siptah cho thấy rằng ông mất khi mới 16 tuổi. Ông cai trị Ai Cập trong 6 - 7 năm nên ông lên ngôi khi được 10, 11 tuổi. Siptah cao 1.6 mét, mái tóc xoăn màu nâu đỏ và có dị tật ở chân trái do bại liệt.

Chú thích

Vua chết trẻ
Năm sinh không rõ
Pharaon Vương triều thứ Mười chín của Ai Cập
Tân Vương quốc


title: Danh sách chuyến lưu diễn của Michael Jackson và the Jackson 5

text:
Dưới đây là danh sách các chuyến lưu diễn của ca sĩ thu âm người Mỹ, Michael Jackson, vừa dưới danh nghĩa là thành viên của nhóm nhạc gia đình The Jackson 5/The Jacksons, vừa dưới danh nghĩa là ca sĩ solo.

The Jackson 5 (1970 - 1975)

1970–1971 - The Jackson 5 First and Second National Tour
Tour diễn đầu tiên trong sự nghiệp nhóm The Jackson 5 và Michael Jackson để quảng bá cho các album: Diana Ross Presents The Jackson 5, ABC và Third Album.

1971–1972 - The Jackson 5 US Tour
Tour diễn biểu diễn ở Mỹ để quảng bá album Maybe Tomorrow, Goin' Back to Indiana và Got to Be There, album phòng thu đầu tiên của ông dưới danh nghĩa ca sĩ solo.

1972–1973 - The Jackson 5 International Tour
Tour diễn này để quảng bá cho album Greatest Hits and Ben tại Liverpool, Anh, nơi sản sinh nhóm nhạc The Beatles.

1973 - The Jackson 5 1973 Tours
Quảng bá album Skywriter và G.I.T.: Get It Together.

1974 - The Jackson 5 1974 Tours
Tour diễn quảng bá album G.I.T.: Get It Together và Dancing Machine.

1975-1976 - The Jackson 5 1975-1976 Tours
Quảng bá album Moving Violation tại Jamaica, México, Philippines, Vùng caribe.

The Jacksons (1975 - 1984)

1977-1978 - The Jacksons Tour
Quảng bá album The Jacksons và Goin' Places tại Los Angeles.

1979-1980 - Destiny Tour
Quảng bá album Destiny tại London.

1981 - Triumph Tour
Quảng bá cho album Triumph và Off the Wall của Michael.

1984 - Victory Tour
Quảng bá 2 album: Victory và album Thriller.

Các ca khúc sử dụng trong các tour diễn trên
{| class="wikitable sortable"
|-
! Bài hát
! Destiny! Triumph! Victory! Số lượt diễn|-
| ABC| 6
| 8
|
| 2

|-
| All Night Dancing'| 12*
|
|
| 1

|-
| Beat It|
|
| 17
| 1

|-
| Ben| 3
| 4
| 4
| 3

|-
| Billie Jean|
|
| 18
| 1

|-
| Blame It On The Boogie| 13*
|
|
| 1

|-
| Can You Feel It|
| 1
|
| 1

|-
| Dancing Machine| 1
|
|
| 1

|-
| Destiny| 10*
|
|
| 1

|-
| Don't Stop 'Til You Get Enough| 11*
| 14
|
| 2

|-
| Enjoy Yourself| 9
|
|
| 1

|-
| Human Nature|
|
| 5
| 1

|-
| I'll Be There| 8
| 10
| 13
| 3

|-
| I Want You Back| 5
| 7
| 11
| 3

|-
| Keep On Dancing| 4*
|
|
| 1

|-
| Let's Get Serious - Jermaine
|
|
| 8
| 1

|-
| Lovely One|
| 12
| 15
| 2

|-
| Off the Wall| 3*
| 3
| 3
| 3

|-
| Rock With You| 9*
| 11
| 14
| 3

|-
| Shake Your Body (Down to the Ground)| 12*
| 15
| 19
| 3

|-
| She's Out of My Life|
| 6
| 7
| 2

|-
| Show You the Way to Go| 11*
|
|
| 1

|-
| Tell Me I'm Not Dreamin' (Too Good to Be True) - Jermaine/Michael
|
|
| 10
| 1

|-
| The Love You Save| 7
| 9
| 12
| 3

|-
| Things I Do For You| 2
| 2
| 2
| 3

|-
| This Place Hotel|
| 5
| 6
| 2

|-
| Wanna Be Startin' Somethin'|
|
| 1
| 1

|-
| Workin' Day and Night|
| 13
| 16
| 2

|-
| You Like Me, Don't You? - Jermaine
|
|
| 9
| 1

|-
| Phim ngắn / Rap (bao gồm: I Want You Back/Never Can Say Goodbye/Got to Be There)|
| 6
|
| 1

|}

 Tour diễn solo
 1987-1989 - Bad World Tour
Tour diễn vòng quanh thế giới đầu tiên của ông nhằm quảng bá album Bad, thu về cho ông 125 triệu đô la và được chứng nhận là tour diễn có số lượng khán giả lớn nhất trong một buổi tại London.Grant, pp. 104–105

 1992 - 1993 - Dangerous World Tour
Vì muốn giúp những trẻ em nghèo trong quỹ Heal The World Foundation và cũng để quảng bá album Dangerous nên Michael Jackson đã làm tour diễn này, thu về hàng chục triệu USD.Grant, p. 149Taraborrelli, p. 504 Năm 1993, ông quyết định kết thúc tour diễn sau khi ông bị ốm và phải nhập viện.

 1996 - 1997 - HIStory World Tour
Chuyến lưu diễn cuối của Michael Jackson để quảng bá album HIStory, thu về 238 triệu USD tại 58 nước và 35 thành phố.Grant, p. 188

 2009 - 2010 - This Is It
Tour diễn đánh dấu sự trở lại của ông. Tuy nhiên, Michael Jackson qua đời và chuyến lưu diễn bị hoãn lại. Tuy nhiên, những hình ảnh diễn tập của anh cho tour diễn đã được dựng thành phim Michael Jackson's This is It được chiếu tại Mỹ và phát hành DVD vào tháng 10.

Tham khảo

Tài liệu

George, Nelson (2004). Michael Jackson: The Ultimate Collection'' booklet. Sony BMG.

J
Chuyến lưu diễn hòa nhạc của Michael Jackson


title: Myrsine longifolia

text:
Rapanea longifolia là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Myrsine longifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Myrsine


title: Dicranomyia rapax

text:
Dicranomyia rapax là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Breitenfeld an der Rittschein

text:
Breitenfeld an der Rittschein là một đô thị thuộc huyện Feldbach trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Breitenfeld an der Rittschein có diện tích 13,22 km², dân số cuối năm 2005 là 281 người.

Tham khảo


title: Vicenza

text:
Vicenza (;  ) là một thành phố nằm tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, đông bắc Ý. Vicenza nằm bên bờ sông Bacchiglione và là thủ phủ tỉnh Vicenza. Thành phố nằm về phía tây Venezia khoảng khoảng 60 km và về phía đông của Milano 200 km.

Đây là một thành phố thịnh vượng và đa văn hóa, với một lịch sử và văn hóa phong phú, là nơi có nhiều bảo tàng, phòng trưng bày nghệ thuật, quảng trường, dinh thự, nhà thờ, cung điện thời Phục Hưng. Cùng với Các biệt thự do Palladio thiết kế ở Veneto nằm ở xung quanh nhà hát Olympic nổi tiếng của ông, thì "thành phố của Palladio" đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1994.

Tính đến tháng 12 năm 2008, thành phố có dân số là 115.927 người và dân số toàn vùng đô thị là 270.000 người.
Vicenza là trung tâm công nghiệp lớn thứ ba của Ý về giá trị xuất khẩu, và là một trong những thành phố giàu có nhất của Ý, phần lớn là nhờ vào ngành dệt may sử dụng hàng chục ngàn người. Ngoài ra, một phần năm lượng vàng và trang sức của đất nước làm tại Vicenza, đóng góp rất lớn vào kinh tế của thành phố. Một lĩnh vực quan trọng khác là sản xuất linh kiện và kỹ thuật máy tính. Vicenza chính là quê hương của nhà đồng phát minh ra bộ vi xử lý máy tính, Federico Faggin.

Lịch sử
Vicenza từng được định cư bởi nhóm bộ tộc Euganei và sau đó là Paleo-Veneti trong thế kỷ thứ 3 và 2 TCN. Người La Mã đã liên minh với Paleo-Veneti chống lại các bộ lạc người Celt sinh sống ở phía tây bắc Ý. Sự hiện diện của người La Mã tăng dần theo thời gian và những người Paleo-Veneti (có nền văn hóa Etruscan và Hy Lạp) dần bị đồng hóa. Vào năm 157 TCN, thành phố là một trung tâm La Mã trên thực tế với tên gọi là Vicetia hoặc Vincentia, nghĩa là "chiến thắng".

Những người Vicetia nhận được quyền công dân La Mã. Nó được biết đến với nền nông nghiệp, những công trình gạch, mỏ đá cẩm thạch và ngành công nghiệp len có tầm quan trọng như là một điểm quan trọng trên con đường từ Mediolanum đến Aquileia, nhưng sau đó dần bị lu mờ bởi thành phố Patavium gần đó. Nó là một trong số ít những thành phố La Mã còn xót lại với ba trong số những cây cầu bắc qua sông Bacchiglione và Retrone có từ thời La Mã và các vòm, cầu máng nước.

Sự suy giảm trong thời kỳ Đế quốc Tây La Mã, Herules, Vandal, Alaric của Visigoth, và Hung dẫn đến thành phố bị bỏ hoang nhưng sau đó đã phục hồi khi người Ostrogoth chinh phục vào năm 489 trước khi thuộc Đế quốc Đông La Mã. Vicenza là một thành phố quan trọng của Bologna và sau đó là một trung tâm của người Frank. Nhiều tu viện dòng Biển Đức từ thế kỷ 6 được xây dựng tại đây.

Năm 899, thành phố bị phá hủy bởi những kẻ Magyar.Năm 1001, Otto III đã trao lại chính quyền của thành phố cho giám mục, và nó đã có cơ hội phát triển để sau đó tách khỏi chính quyền giám mục. Thành phố tham gia tích cực vào Liên minh với Verona và chủ yếu là trong Liên minh Lombard (1164-1167) chống lại Hoàng đế Frederick I Barbarossa buộc Padova và Treviso tham gia, đứng đầu là Ezzelino III. Tuy nhiên khi hòa bình được lập lại, Vicenza vấp phải tranh chấp với Padova trong quá khứ, Bassano và các thành phố khác đã đổi mới, cùng với tranh chấp phe phái nội bộ giữa Vivaresi nhà Ghibellines và Maltraversi nhà Guelphs (Cuộc chiến Guelphs và Ghibellines).

Kiến trúc
"Vicenza, Thành phố của Palladio" được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1994. Đến năm 1996, di sản này được mở rộng bao gồm thêm các công trình của Palladio nằm bên ngoài thành phố thuộc Veneto để trở thành Thành phố Vicenza và các biệt thự do Palladio thiết kế ở Veneto.

Các tác phẩm của Palladio
Vicenza là nơi có 23 tòa nhà được thiết kế bởi Palladio. Có thể kể đến một số công trình nổi bật nhất như:
 Villa Almerico Capra (còn được gọi là "La Rotonda") là một dinh thự nằm ngay ngoại ô thành phố
 Vương cung thánh đường Palladio, nằm ở trung tâm quảng trường Piazza dei Signori.
 Teatro Olimpico (Nhà hát Olympic) là công trình được thiết kế dành cho Học viện Olympic ở Vicenza nhưng nó được xây dựng vào năm 1580, khi Palladio đã qua đời. Cấu trúc gỗ là của Vincenzo Scamozzi.
 Cung điện Chiericati
 Cung điện Barbaran da Porto
 Cung điện Capitaniato
 Cung điện Porto
 Cung điện Porto tại Quảng trường Castello
 Cung điện Thiene Bonin Longare
 Cung điện Thiene
 Dinh thự Gazzotti Grimani

Địa điểm khác
 Nhà thờ chính tòa Vicenza: có niên đại từ đầu thế kỷ 11, là nơi sở hữu một số bức tranh và điêu khắc, gần như tất cả chúng của các nghệ sĩ người Vicenza; mái vòm và cửa phía bắc được thiết kế bởi kiến trúc sư Andrea Palladio.
 Vương cung thánh đường Thánh Maria của Monte Berico là một nhà thờ mang hai phong cách kiến trúc Gothic và Baroque muộn. Tu viện liền kề là nơi lữu giữ bức tranh Bữa ăn tối của Thánh Grêgôriô vĩ đại của danh họa Paolo Veronese. Tháp chuông được xây dựng năm 1826 là tác phẩm của Antonio Piovene. Vương cung thánh đường tưởng niệm hai lần Đức Mẹ đến với Vincenza Pasini sống ở một ngôi làng và giúp thành phố thoát khỏi một bệnh dịch khủng khiếp.
 Vương cung thánh đường Santi Felice và Fortunato là một công trình được xây dựng thế kỷ 4 trong một nghĩa trang La Mã sau đó được mở rộng vào thế kỷ thứ 5 để lưu giữ các thánh tích của của hai tử đạo Felice và Fortunato
 Nhà thờ Santa Corona, một trong những nhà thờ lâu đời nhất thành phố có niên đại thế kỷ 13.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site of the comune
Heraldica.org Napoleonic heraldry
Video introduction to Teatro Olimpico by Andrea Palladio
Vicenza city web Portal | VICENZA.COM
Guide of Vicenza | VICENZA.COM
Webcam on Vicenza's main square Piazza dei Signori, viewing the Basilica Palladiana of Andrea Palladio | VICENZA.COM
Vicenza events calendar | VICENZA.COM
Vicenza Outdoor Activities

Di sản thế giới tại Ý
Thành phố của Ý
Đô thị tỉnh Vicenza


title: 6522 Aci

text:
6522 Aci (1991 NQ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 7 năm 1991 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Ghi chú

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Chérisay

text:
Chérisay là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 89-152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Melanotus blaisei

text:
Melanotus blaisei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Plesiocystiscus bavayi

text:
Plesiocystiscus bavayi là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Plesiocystiscus


title: Sainte-Solange

text:
Sainte-Solange  là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintesolange


title: Dicranomyia neomorio

text:
Dicranomyia neomorio là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Lưu Thiện

text:
Lưu Thiện (Trung văn giản thể: 刘禅, phồn thể: 劉禪, bính âm: Liú Shàn), 207 - 271), thụy hiệu là Hán Hoài đế (懷帝), hay An Lạc Tư công (安樂思公), hoặc  (Thục) Hán Hậu chủ (蜀漢後主) tên tự là Công Tự (公嗣), tiểu tự A Đẩu (阿斗), là vị hoàng đế thứ hai và cũng là cuối cùng của nhà Thục Hán dưới thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thời thiếu niên

Theo Tam quốc chí của sử gia Trần Thọ, Lưu Thiện là con trai của Hán Chiêu Liệt đế Lưu Bị, vua đầu tiên của nhà Thục Hán với người thiếp là Cam phu nhân, tuy nhiên không cho biết rõ ông là con trai thứ mấy của Lưu Bị. Lưu Thiện chào đời vào năm 207, thời Đông Hán, khi cha ông đã 45 tuổi và còn đang nương nhờ thế lực quân phiệt của Lưu Biểu ở Kinh châu.

Năm 208, sau cái chết của Lưu Biểu, Tào Tháo, người đang nắm giữ quyền lực ở miền bắc mang quân đánh chiếm Kinh châu. Lưu Bị giao tranh với Tào Tháo, bị thua to ở Đơn Dương và Tràng Bản, đành phải đưa quân chạy về phía nam, bỏ lại mẹ con Cam phu nhân và Lưu Thiện. May thay ông được tướng dưới quyền Lưu Bị là Triệu Vân cứu thoát khỏi vòng vây của Tào Tháo trở về đoàn tụ với Lưu Bị.
Nguỵ lược có chép lại một câu chuyện đồn thổi rằng sau trận Đương Dương, Lưu Thiện bị thất tán và lưu lạc ở Hán Trung, nhưng vẫn nhớ được cha mình tên là Huyền Đức, khi trưởng thành mới đoàn tụ với cha. Bùi Tùng Chi khi chú giải Tam quốc chí đã bác bỏ câu chuyện này, bởi khi trận Đương Dương diễn ra thì Lưu Thiện mới 1 tuổi, không thể có chuyện "nhớ được cha mình tên là Huyền Đức".

Những năm tiếp theo, Lưu Bị liên tiếp giành được nhiều vùng đất ở Kinh châu và tiến quân sang khu vực Tây Xuyên. Lúc đó, Tôn Quyền ở Giang Đông vốn đã gả cho em gái cho Lưu Bị, nghe tin Lưu Bị không có ở Kinh châu bèn phái một đội thuyền đến Kinh châu đón em gái về. Tôn phu nhân muốn mang cả Lưu Thiện, khi đó mới 7 tuổi, cùng về Đông Ngô nhưng Triệu Vân và Trương Phi được tin bèn mang quân ra chặn sông, ép Tôn phu nhân trả Lưu Thiện về.

Lên ngôi hoàng đế

Về sau, Lưu Bị chiếm được toàn bộ miền Tây Xuyên và Hán Trung. Năm 219, Lưu Bị làm lễ xưng là Hán Trung vương và cho lập Lưu Thiện làm Vương thái tử.

Năm 221, Lưu Bị lên ngôi hoàng đế, tức Hán Chiêu Liệt đế, lập Lưu Thiện làm Hoàng thái tử và giao phó ông cho thừa tướng Gia Cát Lượng.

Năm 223, Hán Chiêu Liệt đế băng hà ở thành Bạch Đế. Đến tháng 5 năm Lưu Thiện, năm ấy 17 tuổi lên nối ngôi hoàng đế ở Thành Đô. Ông đổi niên hiệu là Kiến Hưng và tôn Ngô hoàng hậu làm Hoàng thái hậu.

Gia Cát Lượng chấp chính

Lưu Thiện phong cho Gia Cát Lượng làm Thừa tướng Vũ Hương hầu. Trong suốt 11 năm đầu tiên dưới triều đại Lưu Thiện, việc triều chính đều do Gia Cát Lượng quyết đoán.

Mùa hạ năm 223, thái thú quận Tang Kha Chu Bảo khởi binh chống lại triều đình Thục Hán, nhưng nhanh chóng bị đánh dẹp. Ít lâu sau, Lưu Thiện cho lập Trương thị trẻ tuổi, hiền hậu, con gái của Trương Phi, người em kết nghĩa cùng Lưu Bị làm hoàng hậu và sai Thượng thư lang Đặng Chi sang giảng hòa với nước Ngô sau mấy năm chiến tranh. Từ đó hai nước lập lại hòa hảo.

Những năm tiếp theo, các bộ tộc ở miền nam nổi lên chống lại Thục Hán. Gia Cát Lượng đem binh xuống miền nam bình loạn, ổn định lại tình hình.

Từ năm 227, Gia Cát Lượng bắt đầu tiến hành Bắc phạt, ra khỏi Kì Sơn, giao chiến với quân đội của nhà Ngụy ở phía bắc nhưng hầu như không thu được kết quả.

Năm 234, Gia Cát Lượng tiến hành cuộc bắc phạt lần thứ bảy, giữa đường thì lâm bệnh nặng. Lưu Thiện nghe tin,bèn gửi thư đến để hỏi Gia Cát Lượng về người sẽ thay thế ông ta nắm quyền triều chính. Gia Cát Lượng đề cử Tưởng Uyển.

Không bao lâu sau Gia Cát Lượng mất trong quân doanh. Tướng quân Ngụy Diên nhân cơ hội đó dẫn quân làm phản, không chịu rút lui về nước để an táng Gia Cát Lượng, bị Dương Nghi và Phí Vĩ lập mưu giết chết. Hậu chủ Lưu Thiện chuẩn theo lời thỉnh cầu của Dương Nghi và Phí Y, khép Ngụy Diên tội mưu phản và ra lệnh tru di tam tộc nhà Ngụy Diên.

Sau cái chết của Gia Cát Lượng, Lưu Thiện phong cho Tả tướng quân Ngô Nhất làm Xa kị tướng quân, Tưởng Uyển làm Thượng thư lệnh, nắm giữ quyền bính trong nước theo đúng lời đề nghị của Gia Cát Lượng. Sang tháng 4 năm 235, triều đình thăng Tương Uyển làm Đại tướng quân. Từ đó quyền lực trong triều nằm trong tay Tưởng Uyển.

Tưởng Uyển và Phí Y chấp chính

Tưởng Uyển tiếp tục thực hiện chính sách giống như thời Gia Cát Lượng còn sống, do đó việc triều chính vẫn tương đối ổn định.

Về chính sách đối ngoại, Tưởng Uyển tạm ngưng tiến hành chiến tranh với Tào Ngụy, cho rút binh đồn trú ở Hán Trung về Phù huyện, chuyển sang thế cầm cự đối với nhà Ngụy. Sang năm 237, hoàng hậu Trương thị qua đời, được ban thụy là Kính Ai hoàng hậu và được an táng ở Nam Lăng.
Đến tháng 1 năm sau, 238, Lưu Thiện lại lấy người em gái của Trương hậu lên làm hoàng hậu và lập người con trai trưởng là Lưu Duệ làm thái tử, con nhỏ Lưu Dao làm An Định vương.

Năm 239, Lưu Thiện phong Tưởng Uyển lên chức Đại tư mã, nắm quyền điều hành triều đình và quân đội. Sang năm 240, triều đình Thục Hán cử Trương Nghi làm thái thú Việt Thường, đem quân bình định các cuộc nổi dậy ở quận Việt Thường. Về sau sức khỏe Tưởng Uyển không tốt, bèn giao quyền hành lại cho Phí Y. Năm 243, Lưu Thiện phong cho Phí Y làm Đại tướng quân, nắm quyền trong triều.

Năm 244, Tào Sảng và Hạ Hầu Bá dẫn quân Ngụy tấn công vào khu vực Hán Trung. Đại tướng quân Phí Y đưa quân ra chống cự, buộc quân Ngụy lui quân. Đến tháng 11 năm 246, Tưởng Uyển lâm bệnh qua đời. Từ thời điểm này, Lưu Thiện tự mình nắm quyền triều chính, còn Phí Y tuy giữ chức Đại tướng quân nhưng chỉ lo việc quân, vì thế Lưu Thiện lại tin dùng hoạn quan Hoàng Hạo. Từ đó thế lực của Hoàng Hạo bắt đầu tăng lên, chi phối triều chính.

Năm 249, Thái phó Tư Mã Ý ở nước Ngụy làm đảo chính, giết chết quan phụ chính Tào Sảng. Tướng Hạ Hầu Bá sợ bị liên lụy, bèn trốn sang hàng Thục. Mùa thu cùng năm, đại tướng quân Khương Duy tiến hành bắc phạt, nhưng không thành công, hai tướng Cấu An và Lý Thiều đầu hàng quân Ngụy. Năm 251 Khương Duy một lần nữa đưa quân tấn công Tây Bình của nhà Ngụy, nhưng không thắng phải rút quân về. Năm 252, Lưu Thiện phong cho người con thứ là Lưu Tông làm Tây Hà vương.

Năm 253, Phí Y bị hàng tướng của nhà Ngụy là Quách Tuần sát hại. Từ đó Khương Duy trở thành người thống lĩnh quân đội. Trong các năm từ 253 đến 256, Khương Duy nhiều lần đưa quân bắc phạt song hầu như không thu được kết quả đáng kể.

Tin dùng hoạn quan

Năm 256, Lưu Thiện chính thức phong cho Khương Duy làm Đại tướng quân. Duy định ước với Hồ Tế hội quân ở Thượng Khuê để cùng chống Ngụy nhưng Hồ Tế không đến. Khương Duy một mình lãnh quân giao chiến với Đặng Ngải ở Đoạn Cốc và thua trận, thương vong rất nhiều. Lưu Thiện theo lời thỉnh tội của Khương Duy, giáng ông ta làm Hậu tướng quân. Cùng năm đó, ông lại phong cho người con là Lưu Toản làm Tân Bình vương.

Năm 257, Khương Duy nhân cơ hội quyền thần nước Ngụy Tư Mã Chiêu đang giao tranh với Hạ Hầu Bá bèn đem quân ra Kì Sơn đánh Ngụy, nhưng không thắng phải rút về.

Năm 259, Lưu Thiện tiếp tục phong vương cho các con: Lưu Kham làm Bắc Địa vương, Lưu Tuân làm Tân Hưng vương, Lưu Kiền làm Thượng Đảng vương.

Năm 262, Khương Duy tiếp tục tiến đánh vùng Thao Dương. Đặng Ngải đưa quân phá tan quân Thục ở Hầu Hòa, quân Thục bị tổn thất nghiêm trọng. Khương Duy đành phải lui về.

Khương Duy ghét Hoàng Hạo chuyên quyền, bẩm với Lưu Thiện muốn giết đi. Lưu Thiện nói:

"Hạo chỉ là đứa tiểu thần để sai khiến, trước đây Đổng Doãn cứ nghiến răng căm tức, ta vẫn hận việc ấy. Ngươi cần gì phải để ý".

Rồi sai Hoàng Hạo đến tạ tội với Khương Duy, Khương Duy sợ bị trả thù bèn nói với Hoàng Hạo rằng muốn ra Đạp Trung lập đồn điền để tránh tai vạ. Cuộc bắc phạt chấm dứt.

Mất nước, hàng Ngụy

Mùa thu năm 263, Tư Mã Chiêu ở nước Ngụy phái Đặng Ngải cùng với Chung Hội dẫn đại quân đánh Thục.

Khương Duy ở Đạp Trung được tin, bèn viết biểu về triều, đề nghị Lưu Thiện điều động Trương Dực, Liêu Hóa bảo vệ Dương An và Âm Bình. Nhưng Lưu Thiện tin theo Hoàng Hạo, không nghe theo những tờ thư của Khương Duy, nên quân Thục không được điều động đi phòng thủ. Mãi đến khi Đặng Ngải sắp kéo đến Đạp Trung, Chung Hội sắp tiến vào Lạc Cốc, triều đình Thục Hán mới cho Trương Dực, Đổng Quyết dẫn quân tới Dương An lập trại tiếp ứng.

Khương Duy dẫn quân ra chống cự, bị dồn vào Khổng U Cốc tuy nhiên sau đó trốn thoát, ẫn quân đuổi đánh cánh quân của Khương Duy. Cùng lúc đó cánh quân ba vạn người khác do Gia Cát Tự chỉ huy cũng chiếm được vùng Vũ Đô, tiến gần đến Âm Bình, cắt đường rút lui của Khương Duy và dồn ông ta Khổng U Cốc, tuy nhiên sau đó Khương Duy trốn thoát rồi tiếp tục giao tranh với Chung Hội.

Trong khi đó Chung Hội tấn công Hán Trung và Lạc Thành. Tướng giữ ải Dương Quan là Tưởng Thư đầu hàng, phó tướng Phó Thiêm tử trận. Chung Hôi tiến vào Quan Khẩu và cầm cự với Khương Duy trong một thời gian.

Về cánh quân của Đặng Ngải, đến tháng 10 năm 263, Đặng Ngải cho tiến quân theo đường núi Âm Bình, vượt qua Cảnh Cốc, đánh nhau với tướng Thục là Gia Cát Chiêm (con trai của Gia Cát Lượng) và con là Gia Cát Thượng ở Miên Trúc. Ngải đem quân đi lẻn về phía Âm Bình Sơn, một vùng núi non hiểm trở, nơi mà quân Thục không phòng bị. Quân Ngụy ra khỏi 800 dặm đường núi hoang vắng, xuống đồng bằng phá thành Miên Trúc. Đặng Trung và Tư Mã Sư Toản đưa hai cánh quân tả hữu ra giao chiến với Gia Cát Chiêm, gặp bất lợi định quay về. Đặng Ngải không chịu và phái trở lại tham chiến. Lần này quân Ngụy giết chết cha con Gia Cát Chiêm vào thẳng Thành Đô. Tình hình vô cùng nguy cấp.

Tại Thành Đô, Lưu Thiện nghe theo lời của Tiều Chu và Đặng Lượng, muốn ra hàng quân Ngụy. Bắc Địa vương Lưu Kham cầu xin tiếp tục giao chiến nhưng Lưu Thiện không chịu. Kham tuyệt vọng, giết chết cả gia quyến rồi tự sát..

Lưu Thiện Trương Thiệu, Tiều Chu và Đặng Lương mang thư đến quân doanh Đặng Ngải xin hàng. Mấy hôm sau, quân Đặng Ngải tiến vào Thành Đô, Lưu Thiện ra thành đầu hàng. Nước Thục diệt vong.

Không nhớ đất Thục
Đặng Ngải bái Lưu Thiện làm Phiêu kị tướng quân và cho đưa ông về Lạc Dương. Ông viết thư khuyên Khương Duy đầu hàng. Về sau Duy dùng kế trá hàng và dụ Chung Hội tạo phản để chống lại Tư Mã Chiêu nhưng không thành và bị giết.

Lưu Thiện được đưa về Lạc Dương, kinh đô nhà Ngụy. Triều đình nhà Ngụy phong cho ông làm An Lạc huyện công. Những người con của Lưu Thiện đều được phong cho chức tước.

Tư Mã Chiêu vẫn còn đề phòng Lưu Thiện. Theo Hán Tấn Xuân Thu thì một hôm Chiêu mời Lưu Thiện đến phủ của mình. Trong buổi tiệc, Tư Mã Chiêu cho cung nữ múa điệu múa ở nước Thục làm rất nhiều quan lại nước Thục trước đây cảm động phát khóc. Nhân đó, Tư Mã Chiêu hỏi ông có còn nhớ đất Thục không. Lưu Thiện nói:

Ở đây rất vui. Tôi không còn nhớ gì đến đất Thục nữa.

Khước Chính nghe thấy lời nói của Lưu Thiện thì không hài lòng và khuyên ông nếu Tư Mã Chiêu có còn hỏi thì nên nói rằng mồ mả tổ tiên vẫn còn ở Lũng Thục nên không ngày nào không nhớ. Lát sau Tư Mã Chiêu lại hỏi, Lưu Thiện đáp y như vậy. Chiêu bèn bảo:
Sao giống lời Khước Chính thế.

Lưu Thiện thất kinh, thú nhận hết việc này. Mọi người xung quanh đều chê cười ông. Đến cả Tư Mã Chiêu vốn là người đa nghi, cũng nghĩ ông quá ngô nghê nên không còn bận tâm tới nữa.

Năm 271 đời Thái Thủy nhà Tấn, Lưu Thiện mất ở Lạc Dương, thụy là Tư công. Con trai ông là Lưu Tuân lên kế nhiệm tước vị An Lạc công.. Nước An Lạc kéo dài nhiều thế hệ dưới thời triều đại kế tục của nhà Ngụy là nhà Tấn, trước khi bị diệt vong trong loạn Ngũ Hồ. Lưu Uyên, người sáng lập ra Hán Triệu, một trong những quốc gia thời Thập lục quốc, tự xưng là người kế vị hợp pháp của nhà Hán. Ông phong thụy hiệu cho Lưu Thiện là "Hiếu Hoài Hoàng đế" (孝懷皇帝).

Đánh giá
Nhiều nhà sử học thời xưa thường nhìn nhận Lưu Thiện là một vị vua kém cỏi, là "dung chủ" (ông vua mất nước). Nhà thơ Lưu Vũ Tích đời Đường từng làm bài thơ "Thục Tiên chủ miếu", trong đó ca ngợi tài năng của Lưu Bị và chê trách Lưu Thiện đã không giữ được cơ đồ của cha mình:
Anh khí bao trùm trời đất rộng,
Oai linh còn mãi đến ngàn sau.
Dư đồ chia rõ ba chân vạc,
Cơ nghiệp đem về tiền Ngũ châu.
Tìm tướng, mở mang nên nghiệp nước;
Sinh con, tài cán kém xa cha!
Ngậm ngùi, ca vũ trong cung Thục,
Cung Ngụy giờ đây đến múa hầu.

Những nhà sử học hiện tại thì nhìn nhận Lưu Thiện không hẳn là một vị vua kém. Trong giai đoạn đầu nắm quyền, ông cũng có một số thành tích. Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, Lưu Thiện vẫn có thể tiếp tục lãnh đạo nhà Thục Hán yên ổn trong 30 năm mà không xảy ra đại loạn gì lớn, có thể thấy Lưu Thiện vốn không phải là hồ đồ. Sau này về già, ông tin cậy hoạn quan Hoàng Hạo thì chính sự nước Thục Hán mới suy yếu.

Sau này, khi Lưu Thiện nói với Tư Mã Chiêu rằng ông không nhớ đất Thục, đó không hẳn là do ông ngô nghê, mà đó là để cho Tư Mã Chiêu nghĩ rằng ông là 1 kẻ nhu nhược, nên không cần phải bận tâm chi nữa. Đó là cách để Lưu Thiện xóa đi nghi ngờ của Tư Mã Chiêu, tránh được họa diệt tộc cho bản thân và gia đình. Sách "Tam Quốc tập giải" của Chu Thọ Xương đánh giá cao hành động này: "Những lời đồn đại (về Lưu Thiện) là hoàn toàn sai sự thực. Chẳng qua, A Đẩu tự ẩn mình đi để bảo toàn chính mình trong hoàn cảnh hiểm nghèo mà thôi".

Gia đình
Cha: Hán Chiêu Liệt đế Lưu Bị
Mẹ: Cam phu nhân
Thê thiếp
Kính Ai hoàng hậu Trương thị trẻ tuổi, hiền hậu, được Gia Cát Lượng tiến cử.
Hoàng hậu Trương thị (em Kính Ai). Điểm đặc biệt của bà đó là tính cách khác xa so với cha mình, đa mưu túc trí và luôn luôn bình tĩnh trước mọi việc.
Vương quý nhân, nguyên là thị nữ của Trương hậu
Lý Chiêu nghi, tự sát khi nước Thục Hán diệt vong.
Con cái
Lưu Tuyền, chết năm 264 trong cuộc binh biến liên quan đến Chung Hội, Đặng Ngải và Khương Duy.
Lưu Dao
Lưu Tông
Lưu Toản
Lưu Kham: tước Bắc Địa Vương, tự sát cùng vợ con khi nước Thục Hán diệt vong. Tam quốc chí chép: Hậu Chủ thuận theo Tiếu Chu và quyết định đầu hàng. Bắc Địa Vương Lưu Kham giận nói: "Nếu như lý đuối lực tàn, hoạ hoạn khó tránh, dù cho cha con vua tôi dựa lưng vào tường thành mà đánh một trận, chết cùng xã tắc, cũng có thể gặp mặt Tiên Đế vậy". Hậu Chủ không chấp thuận. Hôm ấy, Kham khóc trong Chiêu Liệt miếu (nơi thờ Lưu Bị), rồi trước giết vợ con sau tự sát chết. Tả hữu không ai không rơi lệ khóc.
Lưu Tông
Lưu Cừ

Mao Tôn Cương trong Thánh thán ngoại thư có lời khen ngợi Lưu Kham:
Vũ Hầu (Gia Cát Lượng) có con trung dũng, lại thêm có cháu trung liệt. Đời cho như vậy là Vũ Hầu không chết. Tiên chúa (Chiêu Liệt Đế Lưu Bị) tuy không có con anh hùng, nhưng có cháu (Bắc Địa vương Lưu Kham) khảng khái, cháu thay cho con, đời cũng cho là Tiên chúa không chết. Nếu Hậu chúa Lưu Thiện cũng có khí phách như Bắc Địa vương thì có thể nuốt Ngô diệt Ngụy. Nhà Hán đâu đến nỗi bại vong? Khi Thành Đô thất thủ, Lưu Kham biết uất ức vì cha mà chết, lại khiến ta thấy cái di phong của Chiêu Liệt Đế. Ôi! Nhà Thục Hán mất rồi, nhưng ta vẫn thấy rờ rờ có sinh khí hơn các triều đại khác.
Nhà Tây Hán mất ở cậu bé con Lưu Anh (nhụ tử Anh). Nhà Đông Hán mất ở vua Hiến Đế. Nhưng việc mất ngôi chỉ im lìm, chứ không có gì chấn động. Đến khi mà Thục Hán mất, Lưu Thiện tuy hèn, nhưng có con là Bắc Địa vương biết chết vì trung hiếu. Đó là suy vong mà vẫn có sinh sắc vậy.
Khi nhà Tây Hán mất ngôi có Vương hoàng hậu biết mắng Vương Mãng. Khi nhà Đông Hán mất ngôi có Tào hoàng hậu biết mắng Tào Phi. Hai người đó mới biết mắng gian thần, chứ chưa biết chết để nêu gương trung liệt. Duy lúc nhà Thục Hán mất ngôi, có Bắc Địa vương "biết chết", rồi Thôi phu nhân cũng "biết chết". Hai chữ "năng tử" đủ làm "sinh sắc" cho Hán triều vậy.

Đến sau  loạn Vĩnh Gia thì dòng dõi Lưu Thiện không còn được sử sách nhắc tới. Một người cháu của Lưu Vĩnh (em trai Lưu Thiện) là Lưu Huyền chạy vào Thục, kế thừa dòng dõi Lưu Bị. Vào năm Vĩnh Hoà thứ ba, thảo phạt Lý Thế, Tôn Thịnh có gặp Lưu Huyền ở Thành Đô. Bùi Tùng Chi dẫn Thục Thế phổ của Tôn Thịnh viết rằng: "Các em của [Lưu] Tuyền là Dao, Tông, Toản, Kham, Tuân, Cừ sáu người. Thục bại, Kham Tự sát, những người còn lại đều chấp thuận thay đổi chỗ ở. Gặp cơn đại loạn thời Vĩnh Gia, con cháu đều chết cả. Riêng cháu Vĩnh là Huyền chạy vào Thục, giữ một mạch nam đinh kế thừa An Lạc công nhà Ngụy sau (Lưu) Thiện. Vào năm Vĩnh Hoà thứ ba, thảo phát Lý Thế, (Tôn) Thịnh tham dự việc quân, có gặp Huyền ở Thành Đô."

Xem thêm
Lưu Bị
Gia Cát Lượng
Khương Duy

Tham khảo
Tam quốc chí

Chú thích

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Hoàng đế Thục Hán
Sinh năm 207
Mất năm 271
Nhân vật được tiểu thuyết hóa
Người Hồ Bắc


title: Tuân Nghĩa

text:
Tuân Nghĩa (tiếng Trung: 遵义市, bính âm: Zūnyì Shì) là một địa cấp thị tại tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tuân Nghĩa được biết đến là địa điểm diễn ra Hội nghị Tuân Nghĩa năm 1935, nơi Mao Trạch Đông lần đầu tiên được bầu vào vị trí lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc trong cuộc Vạn lý Trường chinh.

Lịch sử

Khu vực Tuân Nghĩa ban đầu là nơi sinh sống của người Đồng Tử trong thời kỳ đồ đá cũ. Sau đó, nó là một phần của một số vương quốc. Tuân Nghĩa được coi là trung tâm của vương quốc Dạ Lang. Khu vực xung quanh Tuân Nghĩa lần đầu tiên nằm dưới sự cai trị của Trung Quốc vào thời nhà Hán, dưới thời trị vì của Hán Vũ Đế. Sau khi nhà Hán sụp đổ, khu vực này trên danh nghĩa vẫn nằm dưới sự kiểm soát của người Trung Quốc, nhưng phần lớn quyền quản lý được giao cho các thủ lĩnh địa phương không phải người Hán. Vào thế kỷ thứ VII, khu vực này nằm dưới sự quản lý chính thức của Trung Quốc dưới thời nhà Đường, Tuân Nghĩa trực thuộc địa khu Bá mới (Bá Châu).

Đến cuối đời Đường, Bá Châu bị Nam Chiếu chinh phục. Tuy nhiên, nó nhanh chóng giành được độc lập với tư cách là Thổ ty Bá Châu vào năm 876 sau Công nguyên. Thổ ty này trở thành một địa khu tự trị của nhà Tống và các triều đại tiếp theo, trong khi gia đình Yang cầm quyền nắm quyền lực ở Tuân Nghĩa trong hơn bảy thế kỷ. Bá Châu nổi dậy chống lại nhà Minh vào năm 1589, kéo dài trong hơn một thập kỷ trước khi bị tiêu diệt vào năm 1600. Sau đó, địa khu Tuân Nghĩa được thành lập, với thành phố Tuân Nghĩa ngày nay trở thành trụ sở của chính quyền địa khu. Tuân Nghĩa vẫn giữ được vị thế là một trụ sở của chính quyền địa khu trong suốt triều đại nhà Thanh. Sau Cách mạng Tân Hợi, Tuân Nghĩa trở thành huyện vào năm 1914.

Năm 1935, Hội nghị Tuân Nghĩa diễn ra tại thành phố, dẫn đến việc Mao Trạch Đông trở thành nhà lãnh đạo trên thực tế của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Trong Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, Tuân Nghĩa trở thành thành phố và trải qua sự tăng trưởng và chuyển đổi đáng kể.

Hành chính
Địa cấp thị Tuân Nghĩa quản lý các đơn vị cấp huyện sau:

Quận nội thành
Hồng Hoa Cương khu (红花岗区, Hónghuāgǎng Qū)
Hối Xuyên khu, (汇川区, Huìchuān Qū)
Bá Châu khu (播州区)

Huyện cấp thị
Thành phố cấp huyện Xích Thủy (赤水市, Chìshuǐ Shì)
Thành phố cấp huyện Nhân Hoài (仁怀市, Rénhuái Shì)

Huyện
Huyện Đồng Tử (桐梓县, Tóngzǐ Xiàn)
Huyện Tuy Dương (绥阳县, Suíyáng Xiàn)
Huyện Chính An (正安县, Zhèng'ān Xiàn)
Huyện Phụng Cương (凤冈县, Fènggāng Xiàn)
Huyện Mi Đàm (湄潭县, Méitán Xiàn)
Huyện Dư Khánh (余庆县, Yúqìng Xiàn)
Huyện Tập Thủy (习水县, Xíshuǐ Xiàn)

Huyện tự trị

 Huyện tự trị dân tộc Ngật Lão và Miêu Đạo Chân (道真仡佬族苗族自治县, Dàozhēn Gēlǎozú Miáozú Zìzhìxiàn)
 Huyện tự trị dân tộc Ngật Lão và Miêu Vụ Xuyên (务川仡佬族苗族自治县, Wùchuān GēlǎozúMiáozú Zìzhìxiàn)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính phủ

Thành phố tỉnh Quý Châu

Đơn vị hành chính cấp địa khu ở Quý Châu
Các thành phố có rừng quốc gia ở Trung Quốc


title: Sideroxylon contrerasii

text:
Sideroxylon contrerasii là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Costa Rica, Guatemala, México, và Panama.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Sideroxylon contrerasii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Sideroxylon
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật México


title: L'amour est bleu

text:
L'amour est bleu (Tên tiếng Anh: Love is blue, tạm dịch: "Tình yêu màu xanh") là một bài hát trữ tình lãng mạn được sáng tác bởi André Popp, và lời bài hát được viết bởi Pierre Cour vào năm 1967, Sau này Brian Blackburn đã viết lời bài hát bằng tiếng Anh. Bài hát lần đầu tiên được thực hiện bằng tiếng Pháp do ca sĩ người Luxembourg Vicky Leandros trình bày trong Eurovision Song Contest 1967, bài hát này đã trở nên nổi tiếng và được nhạc trưởng người Pháp là Paul Mauriat trình diễn và nhanh chóng được công chúng yêu thích, nhất là những giai điệu không lời của bài hát này.

Lời bài hát
Bài hát mô tả một cách tinh tế và trữ tình về những niềm vui và nỗi đau của tình yêu hòa quyện trong những lời ca mang đầy màu sắc (màu xanh và màu xám) cùng với các yếu tố (nước và gió). Lời bài hát tiếng Anh ("Blue, màu xanh, thế giới của tôi là màu xanh...") tập trung chỉ về màu sắc (xanh, xám, đỏ, xanh lá cây, và màu đen), vận dụng chúng một cách tinh tế để mô tả tâm trạng của một tình yêu đã đánh mất. Phiên bản tiếng Anh bởi Vicky Leandros cũng được trình diễn rộng rãi bao gồm Vương quốc Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Eurovision Song Contest site, history by year, 1967.
 Detailed info and lyrics, The Diggiloo Thrush, "L'amour est bleu".

Bài hát tiếng Pháp
Bài hát Luxembourg
Đĩa đơn năm 1967
Bài hát năm 1967
Bài hát của Andy Williams
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Bài hát Eurovision của Luxembourg


title: Linaeidea pacei

text:
Linaeidea pacei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Linaeidea


title: Maclas

text:
Maclas là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Maclas is located near the villages of Véranne and Saint-Appolinard, approximately 50 kilometres south of Lyon. Vị trí của xã ở dãy núi Pilat. Công nghiệp chính của xã là nông nghiệp và công nghiệp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gazetteer Entry

Xã của Loire


title: Eumseong

text:
Eumseong (Eumseong-gun, âm Hán Việt: Âm Thành quận) là một huyện của tỉnh Chungcheong Bắc, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 521,05 km², dân số năm 2001 là 169 người.
Năm 1956, thị trấn Eumseong thành thị xã Eumseong. Năm 1973, thị trấn Geumwang được nâng thành thị xã.

Thành phố kết nghĩa
 Gangdong-gu, Hàn Quốc
 Thái Châu, Trung Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền huyện

Huyện Hàn Quốc
Chungcheong Bắc


title: Nicrophorus pliozaenicus

text:
{{Bảng phân loại
| name = Nicrophorus pliozaenicus
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Silphidae
| subfamilia = Nicrophorinae
| tribus = Nicrophorini
| genus = Nicrophorus
| species = N. pliozaenicus
| binomial = Nicrophorus pliozaenicus| binomial_authority = Gersdorf, 1969
}}Nicrophorus pliozaenicus''' là một loài bọ cánh cứng tuyệt chủng được miêu tả bởi Erasmus Gersdorf năm 1969.

Tham khảo

http://collections2.eeb.uconn.edu/nicroweb/PDFs/Sikes_et_al_2002.pdf

Nicrophorus


title: Pareuthria hoshiaii

text:
Pareuthria hoshiaii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pareuthria


title: Eleutherodactylus bresslerae

text:
Eleutherodactylus bresslerae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng nhiều đá. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus bresslerae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

bresslerae
Động vật đặc hữu Cuba


title: Cochlespira radiata

text:
Cochlespira radiata là một loài ốc biển, một động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cochlespiridae.

Mô tả
Kích thước của vỏ trưởng thành dao động từ 9 mm đến 32 mm.

(Mô tả gốc) Vỏ có nhiều mây không đều với màu nâu nhạt và trắng, hoặc màu nâu nhạt lan tỏa. Protoconch chứa hai đường xoắn, đường xoắn đầu tiên rất nhỏ, tròn, đặt xiên và chìm một phần, làm dấy lên khi kiểm tra thông thường sự nghi ngờ vô căn cứ rằng nó là bên trái. Khối chóp nhọn. Các đường ngoằn ngoèo tiếp theo (chín hoặc mười) trên teleoconch lúc đầu cho thấy một ke ngoại vi hình răng giả sắc nét, sau đó trở nên hình gai nhọn và ít nhiều hướng ra phía sau. Tác phẩm điêu khắc xoắn ốc bao gồm rất nhiều sợi nhỏ được tách ra khá rộng rãi, không phải dạng hạt, nhưng đi qua các đường tăng trưởng khá thô và ít đông đúc hơn gần keel. Carina trên đường lượn thứ mười cho thấy khoảng 26 gai nhọn hình tam giác ngắn, ít nhiều hếch lên; nửa giữa keel và carina là một keel thứ hai được nâng cao, không nhấp nhô hoặc răng giả nhưng cao hơn nhiều so với ở Cochlespira elegans. Phía sau là cái xoang, được thụt vào khoảng 1/8 vòng xoay. Mép là lõm. Tác phẩm điêu khắc ngang bao gồm các đường mọc nổi bật khá thô thường được đánh dấu mạnh mẽ. Khẩu độ hẹp, dài, có khía đối với xoang, ống sipho và carina; Ống xi phông dài, hẹp, khá hở và hơi cong ở đầu. Phần đáy của vỏ có hình dạng phụ và hầu như không tròn. Toàn bộ bề mặt của vỏ có vẻ ngoài bóng bẩy như kẹo lúa mạch.

Các bộ phận mềm của loài này có màu hơi trắng hoặc màu rơm nhạt. Các xúc tu nhỏ, mắt to và đen. Quả nang, mỏng và có màu vàng, giống với quả Drillia. Hai bên bàn chân trơn, mang như bình thường.

Phân bố
Loài này sinh sống ở Vịnh Mexico, Biển Caribê và Quần đảo Antilles ít hơn.

Chú thích

Tham khảo

Cochlespira


title: Årø

text:
Årø là 1 đảo nhỏ của Đan Mạch nằm trong Eo biển Lillebælt ở cửa vịnh hẹp Haderslev Fjord, cách bán đảo Jutland khoảng 1,5 km. Đảo có bờ biển dài tổng cộng khoảng 21,9 km và diện tích là 5,66 km² với 180 cư dân, phần lớn cư ngụ trong làng mang cùng tên Årø. Có 1 cảng ở Eo biển nhỏ Årøsund sâu 20 m và 1 tháp hải đăng bằng sắt cao 13 m do chính quyền Đức lập năm 1915.

Về lịch sử, từ năm 1864 tới 1920, Årø trực thuộc vùng Schleswig-Holstein của Đức. Sau năm 1920, đảo trở về thuộc chủ quyền Đan Mạch.

Về hành chính Årø trực thuộc thị xã Haderslev và Vùng Nam Đan Mạch.

Về giao thông, có tuyến tàu phà từ Jutland tới đảo, mất khoảng 7 phút.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website của Årø (tiếng Đan Mạch)
 Årø, en turistmæssig beskrivelse - fra Ø-riget
 Hình ảnh về Årø

Đảo Đan Mạch


title: Helius phasmatis

text:
Helius phasmatis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Fontevivo

text:
Fontevivo là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna của Italia, tọa lạc cách khoảng 100 km về phía tây bắc của Bologna và khoảng 14 km về phía tây bắc của Parma. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.337 và diện tích là 25,9 km².

Đô thị Fontevivo bao gồmfrazioni (đơn vị trực thuộc, làng) Bellena, Bianconese, Case Cantarana, Case Gaiffa, Case Massi, Fienilnuovo, Fondo Fontana, Fontane, Molinetto, Ponte Recchio, Ponte Taro, Recchio di Sotto, Romitaggio, Stazione Castelguelfo, Tarona, and Torchio.

Fontevivo tiếp giáp các đô thị sau đây: Fontanellato, Noceto, Parma.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.fontevivo.pr.it

Đô thị tỉnh Parma


title: Mai (họ người)

text:
Mai (chữ Hán: 枚 hoặc 梅) là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam (tuy rất hiếm, Hangul: 매, Romaja quốc ngữ: Mae). Họ Mai ở Việt Nam tập trung nhiều ở các tỉnh miền Bắc Trung Bộ như Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Trị và khu vực Bắc Bộ như Nam Định, Hưng Yên,... ở Việt Nam, những quý tộc họ Trần đầu hàng và cộng tác với quân Nguyên Mông bị nhà Trần đổi thành họ Mai, nổi tiếng là Trần Kiện bị đổi thành Mai Kiện.

Người Việt Nam họ Mai nổi tiếng

Triều Đại Phong Kiến Việt Nam
 Vua Mai Thúc Loan (670-723) Vua Đầu Của Họ Mai Đóng Đô Tại Kinh Đô Vạn An Tại Nam Đàn Nghệ An, lãnh tụ khởi nghĩa thời nhà Đường, tự xưng là Mai Hắc Đế năm 722

 Mai Thúc Huy Vị Vua Thứ 2 Của Họ Mai

Nhân Vật Nổi Tiếng Mọ Mai

Cổ Đại
 Mai An Tiêm (thế kỷ 3 TCN), nhân vật truyền thuyết thời Hùng Vương có công khai phá đất Nga Sơn, hiện vẫn còn tồn tại dòng họ Mai tại Nga Sơn, Thanh Hóa

Mai Đức Nghị, võ tướng của chúa Nguyễn Ánh.
 Mai Xuân Thưởng (1860–1887), một trong các lãnh tụ của phong trào Cần Vương
 Duy Tân Mai hoàng hậu (1899-1980), húy Mai Thị Vàng, hoàng quý phi của vua Duy Tân

Hiện Đại
 Mai Hữu Xuân (1917-?), Thiếu tướng quân đội Việt Nam Cộng hòa
 Mai Thúc Lân (1935-2014), cựu phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam
 Mai Văn Dâu (sinh 1941) nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại, bị án về tội nhận hối lộ năm 2007
 Ba anh em Mai Kỷ, Mai Liêm Trực và Mai Ái Trực đều là cán bộ cao cấp trong chính phủ CHXHCN Việt Nam
 Mai Liêm Trực (sinh 1944), Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông, được coi là người mở đường cho bùng nổ Internet tại Việt Nam
 Mai Ái Trực (sinh 1946), Ủy viên BCHTW ĐCSVN khóa 9, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (2002-2007)
 Mai Tiến Dũng (sinh 1959), Nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam
 Mai Đức Chung (sinh 1951), cầu thủ, huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
 Mai Trọng Nhuận (sinh 1952), GS.TS, nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
Mai Văn Thủy (sinh 1987), là nhà thơ Việt Nam thời kỳ hiện đại (1945 đến nay) với các tác phẩm tiêu biểu như Nón mê đời mẹ, Trắng trời quê ngoại, Góc bếp của bà, Cặp ba lá, Xà cạp đồng chiêm,...
 Mai Kiều Liên (sinh 1953), chủ tịch kiêm tổng giám đốc công ty sữa Việt Nam Vinamilk
 Mai Đình Tới (sinh 1959), "thầy phù thủy" nhạc cụ Việt Nam
 Quyền Linh tên thật Mai Huyền Linh (sinh 1969) , diễn viên , MC Việt Nam
 Mai Thu Huyền (sinh 1979), người mẫu, diễn viên điện ảnh, doanh nhân người Việt Nam
 Mai Phương Thúy (sinh 1988), hoa hậu Việt Nam năm 2006
 Maya tên thật Mai Thu Hường diễn viên, Ca Sĩ Nhạc Trẻ Việt Nam
 Đông Nhi tên thật là Mai Hồng Ngọc - ca sĩ Việt Nam.
Mai Hồng Bàng, Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Giám đốc bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Mai Quốc Việt, ca sĩ tự do Việt Nam - thành viên của nhóm It's Time, quân Gương Mặt Thân Quen 2015
 Mai Trung Hiếu (1992-2021), nghệ sĩ múa Việt Nam
 Mai Thiên Vân tên thật là Mai Thị Hậu, ca sĩ
 Mai Nhi, nghệ sĩ ảo thuật Việt Nam, nữ ảo thuật gia Việt Nam đầu tiên nhận Master of Magic của hiệp hội ảo thuật Quốc tế International Magicians Society (IMS), huy chương bạc Liên hoan ảo thuật toàn quốc 2018

Người Trung Quốc họ Mai nổi tiếng
 Mai Nghiêu Thần, nhà thơ thời Bắc Tống
 Mai Lan Phương, nghệ sĩ kịch đầu thế kỷ XX ở Trung Quốc
 Mai Đạt Phu, thiếu tướng của quân đội Quốc dân đảng Trung Quốc
 Mai Diễm Phương, ca sĩ, diễn viên Hồng Kông
Mai Siêu Phong, nhân vật hư cấu trong chuyện tiểu thuyết kiếm hiệp của nhà văn Kim Dung

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên

en:Mai (Vietnamese surname)


title: Oidaematophorus borbonicus

text:
Oidaematophorus borbonicus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được biết đến ở La Réunion.

Chú thích

Tham khảo

Oidaematophorus
Động vật châu Phi
Côn trùng châu Phi


title: Spermophagus multilineolatus

text:
Spermophagus multilineolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Dasyatis geijskesi

text:
Dasyatis geijskesi là một loài cá đuối trong họ Dasyatidae, được tìm thấy từ Venezuela đến miền bắc Brazil.

Chú thích

Tham khảo

Dasyatis
Động vật được mô tả năm 1948


title: Nevşehir (tỉnh)

text:
Nevşehir là một tỉnh ở miền trung Thổ Nhĩ Kỳ với tỉnh lỵ là Nevşehir. Các tỉnh giáp ranh là: Kırşehir về phía tây bắc, Aksaray về phía tây nam, Niğde về phía nam, Kayseri về phía đông nam, và Yozgat về phía đông bắc. Nevşehir bao gồm khu vực có tên Cappadocia - một địa điểm thu hút du khách ở Thổ Nhĩ Kỳ. Thị xã Göreme nổi tiếng cũng nằm ở Nevşehir.

Các huyện
Nevşehir được chia thành 8 đơn vị cấp huyện (tỉnh lỵ được bôi đậm):
Acıgöl
Avanos
Derinkuyu
Gülşehir
Hacıbektaş
Kozaklı
Nevşehir
Ürgüp

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nevşehir Weather Forecast Information

Tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ


title: Baone

text:
Baone là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, tọa lạc khoảng 50 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 25 km về phía tây nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.133 người và diện tích 24,4 km².

Baone giáp các đô thị: Arquà Petrarca, Cinto Euganeo, Este, Galzignano Terme, Lozzo Atestino, Monselice.
Đô thị Baone có ba frazioni (đơn vị hành chính ngoài xa): Calaone, Rivadolmo và Valle San Giorgio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: (91606) 1999 TE20

text:
{{DISPLAYTITLE:(91606) 1999 TE20}}

(91606) 1999 TE20 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 91001–92000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 3581 Alvarez

text:
3581 Alvarez (1985 HC) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 23 tháng 4 năm 1985 bởi Shoemaker, C. và Shoemaker, E. ở Palomar.

Liên kết ngoài

Được phát hiện bởi Eugene M. Shoemaker
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Crassocephalum bougheyanum

text:
Crassocephalum bougheyanum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này có ở Cameroon và Guinea Xích Đạo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Crassocephalum bougheyanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Crassocephalum
Thực vật Cameroon
Thực vật Guinea Xích Đạo


title: 13009 Voloshchuk

text:
13009 Voloshchuk là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1526.7830833 ngày (4.18 năm).

Nó được phát hiện ngày 13 tháng 8 năm 1985.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Vùng của Triều Tiên

text:
Triều Tiên theo truyền thống được chia thành một số vùng không chính thức, phản ánh ranh giới lịch sử, địa lý và phương ngữ trên bán đảo.  Nhiều tên vùng ngày nay không còn được sử dụng. Honam, Yeongdong, Yeongnam, và thuật ngữ hiện đại Sudogwon là những từ duy nhất được sử dụng rộng rãi tại Hàn Quốc.

Tên gọi của bát đạo Triều Tiên cũng thường được sử dụng với vai trò là biệt danh của vùng.

Danh sách tám vùng

Các vùng khác

Xem thêm
Triều Tiên bát đạo
Phương ngữ tiếng Triều Tiên
Các tỉnh của Triều Tiên
Châu tự trị dân tộc Triều Tiên Diên Biên

Tham khảo

Địa lý Triều Tiên


title: 592 Bathseba

text:
592 Bathseba

592 Bathseba là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 18.3.1906 ở Heidelberg và được đặt theo tên Bathsheba, vợ của Urias, và là mẹ của vua Solomon trong Cựu Ước

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
592
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1906
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Trần Khánh Viêm

text:
Tony Trần Khánh Viêm (chữ Hán giản thể: 陈庆炎; chữ Hán phồn thể: 陳慶炎; Pinyin: Chén Qìngyán; phiên âm tiếng Anh: Tony Tan Keng Yam, sinh ngày 7 tháng 2 năm 1940) là tổng thống thứ 7 của Cộng hòa Singapore.

Cho đến ngày 1 tháng 7 năm 2011, ông đã đảm nhận các chức vụ Tổng giám đốc điều hành và Phó chủ tịch của Công ty đầu tư chính phủ Singapore Temasek và Chủ tịch của Singapore Press Holdings Limited (SPH). Ông cũng đã đảm nhận chức Chủ tịch Quỹ nghiên cứu quốc gia Singapore và Phó chủ tịch của Hội đồng doanh nghiệp, nghiên cứu và đổi mới.

Trong cuối thập niên 1980, ông là sự lựa chọn thứ nhất của Lý Quang Diệu để kế vị chức Thủ tướng Singapore nhưng ông đã từ chối. Sau đó ông đã quay lại nội các làm Phó thủ tướng Singapore từ năm 1995 đến năm 2005, và Bộ trưởng Quốc phòng từ năm 1995 đến 2003.
Ông là một ứng viên cho cuộc bầu cử tổng thống tháng 8 năm 2011, đã chiến thắng sát sao trong cuộc bầu cử với hơn 0,35%. Ông nhậm chức vào ngày 1 tháng 9 năm 2011.

Tham khảo

Tổng thống Singapore
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Singapore
Người Singapore gốc Hoa
Người Mân Nam
Sinh năm 1940
Nhân vật còn sống


title: Heuzecourt

text:
Heuzecourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D99, khoảng 17 dặm Anh về phía đông bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Heuzecourt trên trang mạng của INSEE
 Heuzecourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Barbourula busuangensis

text:
Barbourula busuangensis là một loài cóc trong họ Bombinatoridae. Trong tiếng Anh, nó có tên gọi là Philippine flat-headed frog (cóc đầu bẹt Philippines), Palawan flat-headed frog (cóc đầu bẹt Palawan), Busuanga jungle toad (cóc rừng Busuanga), Busuanga disk-tongued toad (cóc lưỡi đĩa Busuanga), Philippine aquatic frog (ếch thủy sinh Philippines). Đây là loài đặc hữu Busuanga, Culion, Balabac, và Palawan của Philippines. Nó sống trong những dòng suối nước trong và đang dần mất môi trường sống.

Mô tả
Barbourula busuangensis là một loài lưỡng cư không đuôi chủ yếu sống thủy sinh. Cơ thể nó dẹp theo chiều lưng-bụng với mắt, mũi nằm trên đỉnh đầu. Nó không có tai ngoài. Cả chân trước và sau đều khoẻ, giữa mỗi ngón chân đều có màng bơi. Bề mặt cơ thể phủ mụt lồi nhỏ. Loài này có màu đen-xanh đen với vài vạt da màu lục mờ.

Phân bố và môi trường sống
Đây là loài đặc hữu Philippines, có mặt trên các đảo Busuanga, Culion, Balabac, Palawan miền tây đất nước. Môi trường sống của B. busuangensis là những dòng suối sạch, nước chảy nhanh trong rừng mưa đất bằng ở độ cao dưới  trên mực nước biển. Nó thường nổi trên mặt nước, nhưng rất nhút nhát và nhanh chóng lặn xuống khi có động.

Sinh sản
Người ta không biết gì nhiều về tập tính sinh sản của B. busuangensis và cũng chưa quan sát được nòng nọc. Con cái mang bầu trứng to nhưng ít trứng, trong suốt. Điều này làm một số học giả phỏng đoán rằng cá thể loài này không trải qua giai đoạn nòng nọc. Nỗ lực làm loài này sinh sản trong phòng thí nghiệm đến nay vẫn chưa thành công.

Tình trạng
IUCN coi đây là "loài sắp bị đe dọa". Lý do là B. busuangensis chỉ sống tại một vài nơi, các quần thể lại tách biệt nhau, và số lượng ngày một giảm. Các mối đe doạ chính là môi trường sống suy thoái và ảnh hưởng từ sự thay đổi tập quán canh tác nông nghiệp, cùng việc khai thác đá, khai thác mỏ.

Chú thích

Liên kết ngoài

B
Động vật lưỡng cư Philippines
Động vật được mô tả năm 1924
Động vật đặc hữu Philippines


title: Berjaya Times Square

text:
Berjaya Times Square là một tổ hợp tháp đôi gồm một khu trung tâm mua sắm và hai khách sạn năm sao tại Kuala Lumpur, Malaysia. Tổ hợp này được mở cửa vào tháng 10 năm 2003 bởi thủ tướng Malaysia lúc bấy giờ là YAB Datuk Seri Dr Mahathir bin Mohamad. Hai tòa tháp của tổ hợp này cùng có chiều cao là 203 m (666 ft) với 48 tầng.

Tham khảo

Tháp đôi


title: Gonnosnò

text:
Gonnosnò là một đô thị ở tỉnh Oristano trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 60 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 30 km southvề phía đông của Oristano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 848 người và diện tích là 15,4 km².

Gonnosnò giáp các đô thị: Albagiara, Ales, Baradili, Baressa, Curcuris, Genoni, Simala, Sini, Usellus.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Oristano


title: Maranthes

text:
Maranthes là một chi thực vật thuộc họ Chrysobalanaceae.

Bao gồm các loài:
 Maranthes corymbosa, Bl.

Chú thích

Tham khảo

Họ Cám


title: 1017 Jacqueline

text:
1017 Jacqueline là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Benjamin Jekhowsky ngày 4 tháng 2 năm 1924. Tên ban đầu của nó là 1924 QL. Nó được đặt theo tên a Jacqueline Zadoc-Kahn, học trò của Benjamin Jekhowsky.

Chú thích

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1924
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Mitra retusa

text:
Mitra retusa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: Melanotus takaoanus

text:
Melanotus takaoanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Psylliodes submontanus

text:
Psylliodes submontanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Nadein miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Leitza

text:
Leitza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 58,49 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Exora encaustica

text:
Exora encaustica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Exora