title: Định luật Gay-Lussac 2

text:
Định luật Gay-Lussac 2 được phát biểu gần như định luật Gay-Lussac:
 ''với lượng khí n không đổi ở thể tích V không đổi thì tỉ số giữa áp suất p và nhiệt độ T không đổi

Lượng khí không đổi cùng thể tích ở trạng thái 1 và 2 thì hay .
Đây là 1 trường hợp đặc biệt của phương trình khí lý tưởng pV = nRT.

Định luật này còn có tên là định luật Amontons, do Guillaume Amontons cũng tìm ra được mối liên hệ giữa p và T. Tương tự định luật Gay-Lussac, mối liên hệ này có thể được trình bày qua:

hay cho khí lý tưởng ở nhiệt độ T1, T2 bất kì:

Xem thêm
 Phương trình khí lý tưởng
 Định luật Boyle-Mariotte
 Định luật Gay-Lussac
 Định luật Avogadro

Tham khảo

Gay-Lussac 2
Khí lý tưởng


title: Atarba mesocera

text:
Atarba mesocera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Yumekui Merry

text:
là một loạt manga hành động kỳ ảo được viết và minh hoạ bởi Ushiki Yoshitaka. Loạt manga được đăng định kỳ trên tạp chí seinen manga của Houbunsha Manga Time Kirara Forward. Bộ manga đã được chuyển thể thành seri anime truyền hình bởi J.C. Staff và bắt đầu được phát sóng vào ngày 7 tháng 1 năm 2011.

Câu chuyện
Yumeji Fujiwara, là một nam sinh bình thường như bao người khác, sau một sự kiện xảy ra 10 năm trước, đã nhận được khả năng nhìn thấy năng lượng thoát ra từ giấc mơ của mọi người, và có thể đoán trước kiểu giấc mơ nào mà họ sẽ gặp trong đêm tiếp theo. Từ đó, anh ta bắt đầu có những giấc mơ kỳ lạ thấy mình bị mèo đuổi bắt, và sau đó cậu biết được rằng chủ nhân của quân đội mèo, John Doe, muốn dùng cơ thể anh để xâm nhập vào thế giới thực. Một ngày nọ, khi đang trên đường về nhà, một cô gái bí ẩn rời từ trên cao xuống đè lên người anh. Cô gái này, tên là Merry Nightmare, chính là một , đang cố tìm cách quay về thế giới của mình.

Nhân vật

Chú thích

Tham khảo
 Yumekui Merry Website chính thức
 Yumekui Merry trên Tokyo Broadcasting System

Anime và manga hành động
Anime năm 2011
Anime và manga kỳ ảo
Manga năm 2010
Sentai Filmworks
Manga năm 2008
Manga dài tập
Seinen manga
Chương trình Tokyo Broadcasting System


title: Fougerolles, Haute-Saône

text:
Fougerolles là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Opsaridium tweddleorum

text:
Opsaridium tweddleorum là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Chúng được tìm thấy ở Malawi và Mozambique.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các con sông.

Chú thích

Tham khảo
 Vreven, E. 2005. Opsaridium tweddleorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

Opsaridium
Động vật được mô tả năm 1996


title: Wisconsin

text:
Wisconsin (tiếng Anh phát âm: ) là một tiểu bang miền Trung Tây của Hoa Kỳ. Nền kinh tế vùng đồng quê vốn dựa vào lông thú, sau đó là khai thác gỗ, trồng trọt, chăn nuôi bò. Việc công nghiệp hóa bắt đầu vào cuối thế kỉ 19 tại vùng đông nam, với Milwaukee là một trung tâm chính. Trong những thập kỉ gần đây những kỹ nghệ dịch vụ, đặc biệt là giáo dục và y khoa, đã phát triển khá mạnh.

Từ lúc thành lập tiểu bang, Wisconsin đã là một cộng đồng đa chủng. Người Mỹ là nhóm người đầu tiên di cư đến đây từ New York và New England. Họ thống trị trong ngành công nghiệp nặng, tài chính, chính trị và giáo dục. Sau đó, nhiều người Âu Châu kéo đến, trong đó có người Đức, phần lớn đến giữa năm 1850 và 1900, những người Scandinavia (đa số là Na Uy) và một số ít người Bỉ, Hà Lan, Thụy Sĩ, Phần Lan, Ái Nhĩ Lan và các sắc dân khác. Đến thế kỷ 20, rất nhiều người Ba Lan và con cháu của những người nô lệ kéo đến, phần lớn định cư tại Milwaukee.

Thủ phủ của bang hiện nay là thành phố Madison.

Thành phố
 Milwaukee
 Madison
 Green Bay
 Eau Claire
 Ladysmith

Lịch sử

Tôn giáo
Các giáo phái lớn nhất tại Wisconsin là: Công giáo, Lutheran Missouri Synod, Wisconsin Evangelical Lutheran Synod và ELCA Lutherans. Dân chúng tại Wisconsin theo các tôn giáo sau:
 Cơ-đốc giáo: 85%
 Tin Lành: 55%
 Lutheran: 23%
 Giám Lý: 7%
 Baptist: 6%
 Trưởng Lão:2%
 United Church of Christ: 2%
 Những giáo phái Tin Lành khác: 15%
 Công giáo: 29%
 Các giáo phái Cơ-đốc giáo khác: 1%
 Những tôn giáo khác: 1%
 Không tôn giáo: 14%

Giáo dục

Đại học & Cao đẳng

Wisconsin cùng với tiểu bang Michigan và Minnesota, là những tiểu bang miền Trung Tây Midwestern Hoa Kỳ dẫn đầu về việc phát triển đại học tại tiểu bang sau cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Đến đầu thế kỷ, việc giáo dục trong tiểu bang được xem là "lý tưởng của Wisconsin," nhấn mạnh đến mục đích phục vụ người dân, thể hiện qua những phong trào phát triển tại các trường đại học và cao đẳng vào thời đó.

Hiện nay, đại học công lập tại Wisconsin gồm 26 trường thuộc hệ thống đại học Wisconsin, đặt thủ phủ tại Madison, và 16 trường thuộc hệ thống Cao đẳng Kỹ thuật Wisconsin hợp tác với viện Đại học Wisconsin - Madison. Một số trường đại học và cao đẳng tư đáng lưu ý gồm có: Marquette University, Milwaukee School of Engineering, Medical College of Wisconsin, Beloit College, và Lawrence University, cùng một số trường khác.

Chú thích

Tiểu bang Hoa Kỳ
Trung Tây Hoa Kỳ


title: Guzmania striata

text:
Guzmania striata là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania striata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
striata


title: Gymnopilus nashii

text:
Gymnopilus nashii là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus nashii at Index Fungorum

nashii
Nấm Bắc Mỹ


title: Oltressenda Alta

text:
Oltressenda Alta là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 80 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 30 km về phía đông bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 195 người và diện tích là 17,3 km².

Oltressenda Alta giáp các đô thị: Ardesio, Clusone, Gromo, Rovetta, Villa d'Ogna, Vilminore di Scalve.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: F.K. Zenit Sankt Peterburg

text:
Câu lạc bộ bóng đá Zenit (;  ), còn được biết đến với tên gọi Zenit Sankt Peterburg hoặc đơn giản là Zenit, là một câu lạc bộ bóng đá Nga đến từ thành phố Sankt-Peterburg. Được thành lập vào năm 1925 (hoặc vào năm 1914, theo một số nguồn tin của Nga), câu lạc bộ chơi ở Giải bóng đá Ngoại hạng Nga. Zenit vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Nga vào mùa giải 2007, 2010, 2011-12, 2014-15 và 2018-19, cũng như vô địch Cúp UEFA 2007-08 và Siêu cúp châu Âu 2008. Câu lạc bộ được sở hữu và tài trợ bởi tập đoàn Gazprom.

Lịch sử

Thời Spalletti

Luciano Spalletti đã ký hợp đồng với Zenit vào tháng 12 năm 2009, cùng với các trợ lý Daniele Baldini, Marco Domenichini và Alberto Bartali cũng tham gia vào thành phần ban huấn luyện của câu lạc bộ nước Nga.

Zenit đã giành cúp quốc gia Nga vào ngày 16 tháng 5 năm 2010 sau khi đánh bại Sibir Novosibirsk trong trận chung kết (trước đó đánh bại Volga Tver trong trận tứ kết và Amkar Perm trong trận bán kết). Sau 16 trận tại giải vô địch quốc gia Nga năm 2010, với 12 trận thắng và 4 trận hòa, Zenit đã giành được 40 điểm, lập kỷ lục mới tại giải Premier League của Nga. Trong kỳ chuyển nhượng mùa hè năm 2010, Spalletti đã mang về câu lạc bộ những bản hợp đồng đầu tiên của mình như tiền đạo Aleksandr Bukharov và tiền vệ Sergei Semak từ Rubin Kazan, hậu vệ Aleksandar Luković từ Udinese và Bruno Alves từ Porto.

Vào ngày 25 tháng 8 năm 2010, Zenit có thua trận đầu tiên dưới thời Spalletti truốc đội Auxerre của Pháp và không thành công trong việc cạnh tranh nhóm dự Champions League và phải tham dự Europa League. Ngày 3 tháng 10, Zenit đánh bại Spartak Nalchik để lập kỷ lục mới tại giải Premier League của Nga chuỗi các trận đấu liên tiếp bất bại, với 21 trận kể từ khi bắt đầu mùa giải. Tuy nhiên, vào ngày 27 tháng 10, Zenit đã nhận thất bại đầu tiên của mùa giải này dưới tay của đối thủ Spartak Moscow khi, chỉ còn 7 vòng đấu nữa là kết thúc giải vô địch qốc gia, qua đó đánh mất thành tích bất khả chiến bại. Vào ngày 14 tháng 11, Zenit đánh bại Rostov để giành danh hiệu vô địch trước hai trận đấu khi mùa giải kết thúc.

Zenit cũng đã vượt qua vòng đấu loại trực tiếp của Europa League 2010-11, sau đó đánh bại đội bóng của Thụy Sĩ, Young Boys ở vòng 1/16. Vào ngày 6 tháng 3 năm 2011, Zenit giành chiến thắng trước CSKA Moscow tại Siêu cúp Nga, danh hiệu thứ ba của đội bóng nước Nga dưới thời Spalletti. Tuy nhiên, vào ngày 17 tháng 3, Zenit bị loại khỏi Europa League, sau khi để thua đội bóng đến từ Hà Lan, Twente với tổng tỉ số 2-3 tại tứ kết.

Trong Champions Cup 2011-12, Zenit đã bắt đầu giai đoạn nhóm vào nhóm G cùng với Porto, Shakhtar Donetsk và APOEL. Vào ngày 6 tháng 12 năm 2011, đội đã hoàn thành vòng bảng ở vị trí thứ hai và lần đầu tiên trong lịch sử của câu lạc bộ đủ điều kiện tham dự vòng knockout của Champions League. Ở vòng 16, Zenit đối đầu với Benfica của Bồ Đào Nha, mặc dù giành chiến thắng 3-2 ở sân nhà nhờ hai bàn thắng của Roman Shirokov và một của Sergei Semak. Tuy nhiên, ở trận lượt về ở Lisbon, Zenit thua 0-2 và đã bị loại khỏi giải đấu.

Vào tháng 4 năm 2012, Zenit giành chức vô địch Nga lần 2 sau khi đánh bại Dynamo Moscow.

Thời Villas-Boas
Sau một loạt các kết quả đáng thất vọng ở cả Champions League và giải Premier League, Spalletti đã bị sa thải vào ngày 11 tháng 3 năm 2014. Một tuần sau, câu lạc bộ thông báo họ đã đàm phán thành công một thỏa thuận kéo dài hai năm với André Villas-Boas, người đã bị sa thải cách đó vài tháng khi thất bại trong vai trò huấn luyện viên của Tottenham Hotspur ở Anh. Tại Europa League mùa giải 2014-15, Zenit đã bị Sevilla đánh bại trong trận tứ kết. Vào tháng 5 năm 2015, Zenit giành danh hiệu vô địch quốc gia đầu tiên tại giải vô địch bóng đá quốc gia Nga dưới quyền của Villas-Boas vào đêm trước ngày kỷ niệm 90 năm thành lập câu lạc bộ. Zenit sau đó đánh bại Lokomotiv Moscow vào năm 2015 trong trận tranh Siêu Cúp Nga sau khi hòa nhau 1-1 và giành chiến thắng 4-2 trên chấm phạt đền.

Sau đó vào năm 2015, Villas-Boas thông báo rằng ông sẽ rời câu lạc bộ sau khi mùa giải 2015-16 kết thúc. Tại Champions League năm 2015-16, Zenit đã bắt đầu chiến dịch ở vòng bảng và họ đã giành được thành tích nhất bảng đấu có sự góp mặt của Valencia, Lyon và Gent. Họ đã kết thúc giai đoạn vòng bảng với thành tích tốt nhất của hơn bao giờ hết, chiến thắng năm trong tổng số sáu trận đấu. Tuy nhiên, sau đó họ đã bị loại khỏi Cúp châu Âu ở vòng 16 khi thua câu lạc bộ của Bồ Đào Nha, Benfica.

Vào ngày 24 tháng 5 năm 2016 Villas-Boas rời câu lạc bộ vào cuối mùa giải, ngay sau đó Mircea Lucescu dược chỉ định HLV mới của Zenit.

Thời Lucescu
Vào tháng 7 năm 2016, Zenit giành Siêu cúp Nga sau chiến thắng 1-01 trước CSKA Moscow.

Tại Europa League mùa giải 2016-17, Zenit bắt đầu giai đoạn ở bảng D cùng với Maccabi Tel-Aviv, AZ Alkmaar và Dundalk. Vào ngày 8 tháng 12 năm 2016, đội đã hoàn thành các trận ở vòng bảng ở vị trí đứng đầu và đủ điều kiện lọt vào giai đoạn knockout của Europa League. Ở vòng 1/32, Zenit phải đối mặt với câu lạc bộ của Bỉ, Anderlecht và bị loại sau tổng tỉ số 3-3 do luật bàn thắng trên sân khách. Trong giải vô địch quốc gia, màn trình diễn của Zenit vào sau kì nghỉ đông là quá thất vọng và vì vậy câu lạc bộ đã đứng thứ ba chung cuộc và lỡ mất cơ hội dự Champions League năm thứ hai liên tiếp. Zenit cũng bị loại ở vòng 1/16 bởi FC Anzhi Makhachkala với trận thua 0-4 tại Cúp quốc gia Nga. Mùa đầu tiên và cũng là cuối cùng của Mircea Lucescu là một sự thất vọng hoàn toàn bất chấp những mong đợi.

Biểu trưng

Lịch sử
 Từ năm 1925 đến 1936 biểu tượng lá cờ SWD "Stalinets" được sáng tác với ba đường thẳng đứng cùng dòng chữ "Stalinets". Thiết kế ban đầu là dải trung tâm là màu trắng, và hai dải ở rìa là màu xanh da trời. Đây được chọn làm logo đầu tiên của câu lạc bộ Zenit.
 Năm 1940, logo được thiết kế theo dạng mũi tên zenitovskih. Hình thức của logo với họa tiết nhấp nhô, nhưng tông màu vẫn giữ nguyên là trắng và xanh da trời. Chữ cuối "t", trong khi lúc nào cũng viết như một từ tiếng Latin «m» («m»).
 Giai đoạn 1978-1989, biểu tượng "Zenith" được thiết kế gọn gàng hơn, vẫn là hình dạng nghệ thuật giống như một mũi tên nhưng chữ Z theo bảng chữ Cyrillic của Nga đã thiết kế nhỏ gọn lại là đuôi của "mũi tên" và chữ "t" là đỉnh của mũi tên. Từ "Zenith" và mũi tên màu xanh da trời, bên trong màu trắng là nền hoặc có đôi khi ngược lại.
 Năm 1989 đến 1991, họa tiết mũi tên "zenitovskih" được thiết kệ lại màu sắc với màu chữ là xanh tím than còn nên vẫn là trắng nhưng thêm vào đó là dòng chữ "FC" và "Leningradsky". Các chữ có màu đen bao bọc xung quanh với dạng tròn. Ở phía trên cùng của vòng tròn là tàu vàng Admiralty. Bên dưới mũi tên được vẽ thêm hình một quả bóng.
 Từ năm 1991 đến 1996, các chi tiết dòng chữ bao quanh và quả bóng được xóa bỏ, giữ lại duy nhất mũi tên "zenitovskih".
 Năm 1998 đến 2013, câu lạc bộ quay về logo như giai đoạn 1989-1991, tuy nhiên logo giai đoạn ấy được thiết kế lại một lần nữa, và chỉ mang duy nhất hai tông màu xanh và trắng.
 Trong năm 2013, logo của câu lạc bộ đã xóa dòng chữ "FC" và "St. Petersburg". Loại bỏ hẳn vòng tròn xung quanh mũi tên, quả bóng và chiếc thuyền phía trên. Mũi tên đơn giản hóa, chữ thường được liên kết dọc theo cạnh trên và hình thành ranh giới trên của mũi tên. Dưới bên phải bổ sung vào năm thành lập của câu lạc bộ (1925).
 Vào năm 2015, sau khi đăng quang chức vô địch quốc gia lần thứ 5 trong lịch sử bao gồm 4 chức vô địch quốc gia Nga và 1 lần vô địch Liên Xô, câu lạc bộ được đính thêm 1 ngôi sao phía trên logo.

Vụ scandal với tờ Daily Mail
Trong một vụ việc đang gây được chú ý trên mạng xã hội Twitter, tài khoản chính thức của câu lạc bộ Zenit St Petersburg đã lên tiếng đáp trả trực tiếp với Daily Mail sau khi tờ báo Anh này đăng tải một bài viết về 10 huy hiệu câu lạc bộ xấu xí nhất mọi thời đại, trong đó có huy hiệu của đội chủ sân Petrovsky.

Theo đánh giá của tờ báo này, huy hiệu của Zenit "chỉ là tên của CLB viết bằng bảng chữ cái tiếng Nga", Daily Mail còn liệt kê 9 huy hiệu khác trong danh sách những huy hiệu xấu nhất mọi thời đại của họ bao gồm: New York Red Bulls (Mỹ), Paços de Ferreira (Bồ Đào Nha), Newell’s Old Boys (Argentina), Wolfsburg (Đức), Bohemians 1905 (Cộng hòa Séc), Napoli (Italia), Hamburg (Đức), Valenciennes (Pháp) và Melbourne Victory (Australia).

Không bằng lòng với đánh giá này, tài khoản chính thức của Zenit đã đáp lại Daily Mail bằng hình ảnh 10 huy hiệu báo chí xấu xí nhất mọi thời đại đó là logo của Daily Mail lặp lại 10 lần. Dòng tweet này đã nhận được tổng cộng gần 30.000 lượt thích và chia sẻ, gấp gần 8 lần con số của dòng tweet do Daily Mail đưa ra. Trong một nỗ lực cứu vớt hình ảnh của mình, Daily Mail cho biết họ đánh giá không cao huy hiệu hiện tại của Zenit chỉ vì họ thích huy hiệu cũ của đội bóng này hơn, nhưng Zenit cũng không phải dạng vừa và đáp lại điều tương tự cho Daily Mail.

Tài trợ

Trong giai đoạn sau chiến tranh, cho đến năm 1990, câu lạc bộ được đặt dưới sự dìu dắt của các nhà máy Lomo (Gomza). Sau đó, các doanh nghiệp thành phố Leningrad của câu lạc bộ bóng đá Zenit đã được hình thành. Vào tháng 8 năm 1993, các cổ đông của câu lạc bộ Zenit: công ty thép xây dựng ХХ трест (80% cổ phần) và thành phố St. Petersburg (20%). Trong mùa giải 1994-1995 nhà tài trợ chung của câu lạc bộ là công ty sản xuất bia Балтика cùng số lượng cổ đông đến từ tập đoàn ХХ трест. Năm 2002, một phần lớn cổ phần đã được mua bởi Công ty cổ phần Банкирский дом ở Saint Petersburg. Vào mùa đông 2005/06 quyền sở hữu chính thức của câu lạc bộ thành thuộc về nhà tài trợ Gazprom, tập đoàn dầu khí lớn nhất nước Nga.

Từ năm 1998-2008, nhà tài trợ của Zenit là công ty truyền thông di động mang tên Северо-Западный GSM (sau này - MegaFon), tháng 10 năm 2012, một lần nữa MegaFont trở thành nhà tài trợ của câu lạc bộ cùng các công ty con khác nhau và thương hiệu của Gazprom cũng như  Speech, SOGAZ, Sibur.

Vào mùa thu năm 2013 câu lạc bộ bắt đầu hợp tác với loạt phim hoạt hình Smeshariki, cũng như với hãng phim nổi tiếng 20th Century Fox để làm series The Simpsons. Vào tháng 7 năm 2014, Zenit đã ký kết một thỏa thuận hợp tác với nhà tài trợ phương tiện máy bay.
Đối tác cao cấp hiện tại của câu lạc bộ là nhà tài trợ áo đấu Joma, ngoài ra còn những nhà tài trợ khác như Nissan, OBI, Rostelecom, Onega Shiping – những đối tác chính thức.

Sân nhà

Sân nhà trước kia của câu lạc bộ Zenit Saint Petersburg là sân vận động Petrovsky. Sân vận động ban đầu đặt tại vị trí này được thiết kế bởi kiến trúc sư người Séc, Aloise Wejwoda và được xây dựng vào năm 1924 và hoàn thành vào 1925. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, sân vận động đã bị phá hủy hoàn toàn. Trong những năm 1957 đến 1961 sân được xây dựng lại gần như toàn bộ bởi các kiến trúc sư Baranov, Guryev và Fromzel. Lúc đó sức chưa tối đa của sân là 33.000 chỗ. Trước Thế vận hội Mùa Hè 1980, sân vận động Petrovsky đã trải qua quá trình xây dựng lại để nâng cấp sức chứa lớn hơn. Sân vận động này đã nhận được sự công nhận của thế giới kể từ năm 1994. Vào thời điểm đó, sau khi xây dựng lại lớn, chỗ ngồi đã được thay đổi để thiết kế thoải mái hơn với 21.405 chỗ ngồi. Tất cả các chỗ ngồi được làm bằng ghế nhựa bền không bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Ghế có màu sắc khác nhau, tùy thuộc vào phần ghế và khoảng cách gần sân. Hiện nay sân Petrovsky là sân nhà của câu lạc bộ Tosno sau khi Zenit đã chuyển sang sân mới.

Sân nhà hiện nay của câu lạc bộ Zenit là sân vận động Krestovsky còn gọi là Zenit Arena  là một sân vận động đặt ở phần phía tây của đảo Krestovsky ở Saint Petersburg, Nga.

Sân vận động này dự kiến được lên kế hoạch vào tháng 12 năm 2008, được thay đổi nâng cấp đến cuối năm 2011 và dự kiến khai trương vào năm 2017. Sân vận động sẽ có sức chưa lên đến 68.134 người. Sân vận động Krestosky đã chính thức trở thành sân nhà của Zenit kể từ mùa giải 2017-18, ngoài ra sân còn phục vụ cho giải FIFA Confederations Cup 2017 và FIFA World Cup 2018 khi Nga là nước chủ nhà.

Dự án kiến trúc của sân đã được giao cho nhà kiến trúc sư Kisho Kurokawa. Thiết kế của sân vận động là một phiên bản sửa đổi và mở rộng dựa theo phiên bản của sân vận động Toyota tại thành phố Toyota, Nhật Bản, cũng được thiết kế bởi kiến trúc sư Kurokawa. Sân vận động được xây dựng trên địa điểm nơi trước đây Kirov Stadium từng được xây dựng trước khi nó bị phá hủy.

Hiện sức chứa của sân vận động trong các trận đấu bóng đá là hơn 68.314 chỗ ngồi, đối với các sự kiện ca nhạc, hòa nhạc thì sức chứa của sân có thể lên đến hơn 80.000 chỗ ngồi. Chiều cao của sân vận động là 79 mét, nếu tính cả giá treo thì tổng chiều cao lên đến 110 mét. Sân bao gồm 9 tầng và tổng diện tích 287.600 m². Tất cả các chi phí xây dựng, sửa chữa, nâng cấp của sân theo báo cáo ban đầu lên đến 6,7 tỷ Rúp, tất cả các chi phí đều do tập đoàn Gazprom chi trả, nhưng sau đó những thông tin xuất hiện trong giới truyền thông cho rằng sân vận động đã được xây dựng cùng các chi phí theo ngân sách thành phố Saint Petersburg sẽ có giá lên tận 14 tỷ Rúp.

Danh hiệu
  Siêu cúp châu Âu: 1
 2008
  UEFA Cup: 1
 2007-08
  Ngoại hạng Nga: 9
 1984, 2007, 2010, 2011–12, 2014–15, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22
  Cúp quốc gia Nga: 5
 1944, 1998–99, 2009–10, 2015–16, 2019–20
  Siêu cúp nước Nga: 7
 1984, 2008, 2011, 2015, 2016, 2020, 2021
 Cúp Liên Đoàn Nga: 1
 2003
 Vô địch giải Liên Xô: 1
 1984
 Cúp quốc gia Liên Xô: 1
 1944
 Siêu cúp Liên Xô: 1
 1984

Thành tích ở giải vô địch quốc gia

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
.

Danh sách đội trưởng CLB

Đội dự bị
Đội dự bị của Zenit được biết tới với cái tên FC Zenit-2 St. Peterburg và FC Zenit-d St. Peterburg (Giải hạng ba Nga từ 1994-1997). Một đội khác cũng được thành lập với cá tên FC Lokomotiv-Zenit-2 St. Peterburg chơi cùng FC Zenit-2 St. Peterburg ở giải hạng 2 từ năm 2001 đến 2008.Vào năm 2008 không có bất cứ một sự liên quan nào giữa đội bóng này và FC Zenit. Một đội bóng làng khác tên FC Smena-Zenit St. Peterburg có lần đầu tiên dự giải hạng 2 Nga vào năm 2009, đổi tên từ F Zenit-2.

Tổ chức

Ban huấn luyện
{| class="wikitable"
|-
! style="color:#FFFFFF; background:#348eb9;"|Vị trí
! style="color:#FFFFFF; background:#348eb9;"|Tên
|-
|Huấn luyện viên trưởng
| Sergei Semak
|-
|Trợ lý huấn luyện viên
| Aleksandr Nizelik   William Artur de Oliveira   Igor Simutenkov    Anatoliy Tymoshchuk   Aleksandr Anyukov
|-
|Huấn luyện viên thủ môn
| Mikhail Biryukov   Yuri Zhevnov
|-
|Huấn luyện viên thể lực
| Ivan Carminati   Andrea Scanavino   Mariya Burova
|-
|Bác sĩ
| Mikhail Grishin

Ban lãnh đạo

{| class="wikitable"
|-
! style="color:#FFFFFF; background:#348eb9;"|Vị trí
! style="color:#FFFFFF; background:#348eb9;"|Tên
|-
|Chủ tịch
| Alexander Medvedev
|-
|Chủ tịch hội đồng
| Sergei Fursenko
|-
|Giám đốc thể thao
| Konstantin Sarsaniya
|-
|Giám đốc thương mại
| Dmitry Mankin
|-
|Giám đốc phát triển
| Rosteslav Leontiev
|-
|Giám đốc quan hệ
| Zhanna Dembo
|-
|Giám đốc an ninh
| Yuri Fedotov
|-
|Giám đốc khu phức hợp
| Vasily Kostrovsky
|-
|Cố vấn
| Maxim Mitrofanov
|-

Chuyển nhượng

Top 10 cầu thủ mua đắt giá nhất

Top 10 cầu thủ bán đắt giá nhất

Thống kê

Top 10 cầu thủ ghi bàn nhiều nhất

Top 10 cầu thủ ra sân nhiều nhất

Lãnh đạo và quản lý
Danh sách các chủ tịch và huấn luyện viên của câu lạc bộ Zenit tính từ lúc Liên Xô bị sụp đổ thành nước Nga.

Chủ tịch CLB

Quản lý

Giải thưởng cá nhân

Cầu thủ của năm

 2006:  Andrey Arshavin
 2007:  Konstantin Zyryanov
 2009:  Alexander Kerzhakov
 2010:  Danny

 2011:  Igor Denisov
 2012:  Roman Shirokov
 2013:  Roman Shirokov
 2014:  Hulk

Huấn luyện viên của năm

 2008:  Dick Advocaat
 2010:  Luciano Spalletti
 2011:  Luciano Spalletti

Vua phá lưới

 1976:  Alexander Markin
 2004:  Alexander Kerzhakov
 2015:  Hulk

Vua phá lưới tại Cúp châu Âu

 2008:  Pavel Pogrebnyak
 2017:  Juliano

Thủ môn của năm

 1984:  Mikhail Biryukov
 2003:  Vyacheslav Malafeev

 2007:  Vyacheslav Malafeev
 2011:  Vyacheslav Malafeev

Các cựu cầu thủ nổi tiếng
Đã từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia nước họ. Những cầu thủ dưới đây là những đại diện ưu tú nhất của đất nước họ khi chơi cho Zenit.

Liên Xô\Nga
  Mikhail Biryukov
  Vasiliy Danilov
  Sergey Dmitriev
  Vladimir Golubev
  Aleksandr Ivanov
  Leonid Ivanov
  Anzor Kavazashvili
  Vladimir Kazachyonok
  Nikolay Larionov
  Fridrikh Maryutin
  Sergei Salnikov
  Sergei Shvetsov
  Yuri Voinov
  Anatoli Zinchenko
    Vasili Kulkov
   Dmitri Radchenko
   Valeri Broshin
  Aleksandr Anyukov
  Andrei Arshavin
  Maksim Bokov
  Vladimir Bystrov
  Maksim Demenko
  Igor Denisov
  Aleksei Igonin
  Aleksandr Kerzhakov
  Andrey Kobelev
  Sergei Kolotovkin
  Andrei Kondrashov
  Vladimir Lebed
  Vyacheslav Malafeev
  Aleksandr Panov
  Sergei Podpaly
  Pavel Pogrebnyak
  Vladislav Radimov
  Igor Semshov
  Roman Shirokov
  Denis Zubko
  Konstantin Zyryanov
   Olexandr Gorshkov
   Oleg Salenko

Cựu cầu thủ từ thời Liên Xô
  Roman Berezovsky
  Sargis Hovsepyan
  Yervand Krbachyan
  Dzmitry Aharodnik
  Barys Haravoy
  Syarhyey Hyerasimets
  Sergey Kornilenko
  Andrei Kurdyumov
  Peter Neustädter
  Yevgeni Tarasov
  Egidijus Majus
  Darius Miceika
  Robertas Poškus
  Irmantas Stumbrys
  Serghei Clescenco
  Alexandru Curtianu
  Andrei Manannikov
  Vazgen Manasyan
  Dmitri Khomukha
  Dmitri Nezhelev
  Volodymyr Horily
  Roman Maksymyuk
  Serhiy Popov
  Olexandr Spivak
  Oleksandr Svystunov
  Anatoliy Tymoschuk
  Ihor Zhabchenko

Nam Mỹ
  Cristian Ansaldi
  Ezequiel Garay
  Leandro Paredes
  Giuliano
  Hulk
  Christian Noboa
  Salomón Rondón

Châu Á
  Hyun Young-Min
  Kim Dong-Jin
  Lee Ho

Châu Âu
  Axel Witsel
  Nicolas Lombaerts
  Darko Maletić
  Ivica Križanac
  Marek Kincl
  Pavel Mareš
  Radek Šírl
  Michael Lumb
  Boris Rotenberg
  Szabolcs Huszti
  Domenico Criscito
  Alessandro Rosina
  Mikhail Zaritskiy
  Dragan Čadikovski
  Veliče Šumulikoski
  Luka Đorđević
  Erik Hagen
  Bruno Alves
  Danny
  Fernando Meira
  Luís Neto
  Zeno Bundea
   Branislav Ivanović
  Mateja Kežman
   Danko Lazović
   Aleksandar Luković
  Kamil Čontofalský
  Tomáš Hubočan
  Róbert Mak
  Martin Škrtel
  Javi García
  Fatih Tekke

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các Website chính thức
 Trang chủ của câu lạc bộ
 Zenit at the UEFA official website

 Website cửa hàng lưu niệm
 ZenitShop

 Website của fan
 FC Zenit RusFan Club
 Landscrown
 ZenitVideo.ru
 FC-Zenit.com.ru

Câu lạc bộ bóng đá Nga

Khởi đầu năm 1925 ở Nga
Gazprom


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria (), còn có biệt danh là "Những chú siêu đại bàng", là đội tuyển của Liên đoàn bóng đá Nigeria và đại diện cho Nigeria trên bình diện quốc tế.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Nigeria là trận gặp đội tuyển Sierra Leone vào năm 1949. Đây là một trong những đội tuyển mạnh và thành công nhất ở châu Phi. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là lọt vào vòng 2 ở ba kỳ World Cup 1994, World Cup 1998 và World Cup 2014, tấm Huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 1996, tấm huy chương vàng tại đại hội Thể thao châu Phi 1973 cùng ba chức vô địch châu lục vào các năm 1980, 1994 và 2013.

Lịch sử

Hình ảnh đội tuyển

Áo đấu và huy hiệu
Đội tuyển quốc gia Nigeria có truyền thống sử dụng màu xanh lục chủ yếu là màu xanh lá cây trên bộ quần áo chính màu xanh lá cây với đánh số, chữ và điểm nổi bật màu trắng; cùng với các bộ phụ kiện thứ cấp đảo ngược toàn màu trắng, tất cả đều mang biểu tượng của màu cờ Nigeria. Bóng của màu xanh lá cây đã thay đổi trong những năm qua. Màu xanh lá cây rừng, nhuốm màu ô liu thường được ưa chuộng trong suốt những năm 1980 đến đầu những năm 1990, và ngọc bích cũng đã xuất hiện trong mỗi thập kỷ đó; thậm chí harlequin đã được sử dụng. Trong thập kỷ qua, nhóm nghiên cứu dường như đã quyết định xây dựng văn phòng xanh tiêu chuẩn hơn gần giống nhất với bóng râm được sử dụng trên lá cờ. Các đội tuyển quốc gia đầu tiên của Nigeria sử dụng áo đỏ tươi bên ngoài quần đùi và tất trắng cho đến khi quốc gia này sử dụng màu sắc hiện tại sau khi giành độc lập.

Vào ngày 23 tháng 4 năm 2015, Nike được công bố là nhà cung cấp trang phục thi đấu cho Nigeria sau khi Adidas kết thúc hợp đồng trang phục thi đấu của họ với NFF. Trước đó, Nike đã cung cấp bộ quần áo bóng đá cho Nigeria từ năm 1998 đến năm 2003.

Nhà tài trợ trang phục

Truyền thông
Liên đoàn bóng đá Nigeria hiện có một thỏa thuận tích cực với công ty mẹ của AIT và Ray Power Radio. Trên bình diện quốc tế, các trận đấu thuộc vòng loại của Nigeria và Cúp bóng đá châu Phi thường xuyên được phát sóng ở nước ngoài bởi mạng thể thao quốc tế đa nền tảng, beIN Sports và đài truyền hình Nam Phi SuperSport. Các trận giao hữu quốc tế của Nigeria thường xuyên được lên lịch tại Vương quốc Anh thông qua các nhà tổ chức độc lập được tiếp thị cho lượng lớn kiều bào Nigeria của đất nước.

Cổ động viên
Mặc dù câu lạc bộ đáng chú ý nhất tại các trận đấu trên sân nhà của Nigeria khi mặc trang phục thêu theo chủ đề màu xanh lá cây đặc trưng cho câu lạc bộ cùng với tóc giả, mũ và kính râm lớn trong khi nhảy, hát, chơi trống và kèn, cũng như mang theo quả pơmu, đồ vật có ý nghĩa văn hóa, bơm hơi bóng bãi biển, và cờ vẫy; họ cũng đã thể hiện sự hiện diện ở nước ngoài để ủng hộ Nigeria trong các trận đấu trên sân khách. Tuy nhiên, những nỗ lực của câu lạc bộ trong việc cải thiện bầu không khí ở các trận đấu trên sân nhà và sân khách của Nigeria đang bị bủa vây bởi các vấn đề kinh phí, tham nhũng và đấu đá nội bộ. Người đứng đầu hiện tại của câu lạc bộ, Tiến sĩ Rafiu Ladipo, đã nhận được nhiều lời chỉ trích từ các thành viên của câu lạc bộ và chịu áp lực từ việc chuyển giao quyền lãnh đạo cho một trong những cấp phó của mình.

Một điểm thường thấy trong các trận đấu trên sân nhà của Nigeria cũng là ban nhạc kèn đồng và bộ gõ của họ, những người thể hiện các bài hát Highlife nổi tiếng mang đến cho các trận đấu trên sân nhà của Nigeria một cảm giác độc đáo. Ở Nigeria, những người biểu diễn này đôi khi dễ thấy với bộ quân phục của họ hoặc họ có thể là thành viên của Câu lạc bộ cổ động viên bóng đá.  Một bài hát phổ biến của những người ủng hộ từ khắp nơi trên đất nước, sau khi bàn thắng được ghi, là "Oshe Baba!", Có nghĩa là "Cảm ơn cha!" ở Yoruba.

Danh hiệu
  Cúp bóng đá châu Phi: 3
 Vô địch: 1980, 1994, 2013
 Á quân: 1984; 1988; 1990; 2000
 Hạng ba: 1976; 1978; 1992; 2002; 2004; 2006; 2010; 2019
 Vô địch WAFU Cup: 1
 Vô địch: 2010
 Á quân: 2011
 Bóng đá nam tại African Games:
  1973
  1978

Thành tích quốc tế

Giải bóng đá vô địch thế giới

Cúp Liên đoàn các châu lục

Cúp bóng đá châu Phi
Nigeria là một đội bóng giàu thành tích ở giải đấu khu vực, với 20 lần tham dự vòng chung kết, 7 lần lọt vào chung kết Cúp bóng đá châu Phi, trong đó vô địch 3 lần vào các năm 1980, 1994 và 2013.

{| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;"
!colspan=10|Cúp bóng đá châu Phi
|-
!colspan=10|Vô địch: 3  Vòng chung kết: 20
|-
!Năm
!Thành tích
!Thứ hạng
!Số trận
!Thắng
!Hòa
!Thua
!Bànthắng
!Bànthua
|-
| 1957 đến 1959 ||colspan=8|Không tham dựlà thuộc địa của Anh
|-
| 1962 ||colspan=8|Bỏ cuộc
|-
|  1963||Vòng 1||6 / 6||2||0||0||2||3||10
|-
| 1965 ||colspan=8|Không tham dự
|-
| 1968 ||colspan=8|Vòng loại
|-
| 1970 ||colspan=8|Bỏ cuộc
|-
| 1972 đến 1974 ||colspan=8|Vòng loại
|-bgcolor=#CD7F32
|  1976||rowspan=2|Hạng ba||3 / 8||6||3||1||2||11||10
|-bgcolor=#CD7F32
|  1978||3 / 8||5||2||2||1||8||5
|-bgcolor=gold
|style="border: 3px solid red"|  1980||Vô địch||1 / 8||5||4||1||0||8||1
|-
|  1982||Vòng 1||6 / 8||3||1||0||2||4||5
|-bgcolor=silver
|  1984||Á quân||2 / 8||5||1||3||1||7||8
|-
| 1986 ||colspan=8|Vòng loại
|-bgcolor=silver
|  1988||rowspan=2|Á quân||2 / 8||5||1||3||1||5||3
|-bgcolor=silver
|  1990||2 / 8||5||3||0||2||5||6
|-bgcolor=#CD7F32
|  1992||Hạng ba||3 / 12||5||4||0||1||8||5
|-bgcolor=gold
|  1994||Vô địch||1 / 12||5||3||2||0||9||3
|-
| 1996 ||colspan=8|Bỏ cuộc trước vòng chung kết
|-
| 1998 ||colspan=8|Bị cấm tham dự vì bỏ cuộc năm 1996
|-bgcolor=silver
|style="border: 3px solid red"|   2000||Á quân||2 / 16||6||4||2||0||12||5|-bgcolor=#CD7F32
|  2002||rowspan=3|Hạng ba||3 / 16||6||4||1||1||5||2|-bgcolor=#CD7F32
|  2004||3 / 16||6||4||1||1||11||5|-bgcolor=#CD7F32
|  2006||3 / 16||6||4||1||1||7||3|-
|  2008||Tứ kết||7 / 16||4||1||1||2||3||3
|-bgcolor=#CD7F32
|  2010||Hạng ba||3 / 16||6||3||1||2||6||4|-
| 2012 ||colspan=8|Vòng loại
|-bgcolor=gold
|  2013||Vô địch||1 / 16||6||4||2||0||11||4|-
| 2015 đến 2017 ||colspan=8|Không vượt qua vòng loại
|-bgcolor=#CD7F32
|  2019||Hạng ba||3 / 24||7||5||0||2||9||7|-
|  2021||Vòng 2||9 / 24||4||3||0||1||6||2
|-
|  2023|| colspan="8" |Vượt qua vòng loại
|-
|  2025|| colspan="8" rowspan="2"|Chưa xác định
|-
|    2027
|-
|Tổng cộng||colspan=2|3 lần vô địch ||97||54||21||22||138||91'|}

Thứ hạng ngoài bốn hạng đầu (không chính thức) dựa trên so sánh thành tích giữa những đội tuyển vào cùng vòng đấu
Tính cả những trận hoà ở vòng đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút luân lưu
Do đặc thù châu Phi, có những lúc tình hình chính trị hoặc kinh tế quốc gia bất ổn nên các đội bóng bỏ cuộc. Những trường hợp không ghi chú thêm là bỏ cuộc ở vòng loại
Khung đỏ: Chủ nhà

Thế vận hội
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Đại hội Thể thao châu Phi
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1987)

 Kết quả thi đấu
2023

 Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành vòng loại CAN 2023.Số liệu thống kê tính đến 10 tháng 9 năm 2022 sau trận gặp .''

Triệu tập gần đây

 INJ: Rút lui vì chấn thương.
 PRE: Đội hình sơ bộ.
 RET: Đã chia tay đội tuyển quốc gia.

Kỷ lục

Chú thích

Liên kết ngoài
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria  trên trang chủ của FIFA

Bóng đá Nigeria
Nigeria


title: Dicronychus maculipennis

text:
Dicronychus maculipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Celenna

text:
Celenna là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Celenna agalma (Prout, 1922)
 Celenna brachygenyx (Prout, 1925)
 Celenna callopistes (Prout, 1932)
 Celenna centraria (Snellen, 1880)
 Celenna chlorophora (Warren, 1897)
 Celenna festivaria (Fabricius, 1794)
 Celenna imbutaria (Walker, 1866)
 Celenna muscicolor (Warren, 1893)
 Celenna pulchraria (Rothschild, 1894)

Chú thích

Tham khảo

 Celenna at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hypochrosini


title: Dicranomyia suffusca

text:
Dicranomyia suffusca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Tỉ lệ bản đồ

text:
Tỉ lệ của một bản đồ là tỉ số giữa một khoảng cách đo trên bản đồ và khoảng cách ngoài thực địa. Nó chỉ rõ mức độ thu nhỏ của khoảng cách được vẽ trên bản đồ so với thực tế trên mặt đất, nếu tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của nội dung trên bản đồ càng cao.

Giới thiệu
Tỉ lệ của một bản đồ địa lý là tỉ số giữa một khoảng cách đo trên bản đồ và khoảng cách ngoài thực địa. Ở góc bên dưới của một bản đồ Việt Nam có ghi: (xem hình đầu tiên ở mục "Các bản đồ cho phép dùng tỉ lệ"):
-Tỉ lệ 1:10 000 000 hay  cho biết hình nước Việt Nam được vẽ thu nhỏ lại 10 000 000 lần.Chẳng hạn:Độ dài 1cm ứng với độ dài ngoài thực địa là 10 000 000 cm hay 100 km.

Ký hiệu
Ký hiệu của tỉ lệ có dạng 1:M, trong đó số M chỉ khoảng cách thực tế lớn gấp bao nhiêu lần khoảng cách tương ứng đo trên bản đồ. Chẳng hạn nếu 1 cm trên bản đồ ứng với 1 km ngoài thực địa thì bản đồ đó có tỉ lệ 1:100000 vì 1 km = 100.000 cm.

Bản đồ có tỉ lệ lớn thì càng chi tiết và tương ứng với số M nhỏ. Bản đồ tỉ lệ nhỏ kém chi tiết hơn và có số M lớn.

Tỉ lệ xích

Một số ví dụ:
1:100.000.000
1:800.000
1:700.000.000
1:200.000.000
Dưới dòng số tỉ lệ là một đường kẻ có hai màu trắng và đen. Hai màu này có ý nghĩa như nhau, đó là biểu thị một centimét tương ứng với bao nhiêu kilômét ngoai thuc dia

Biến đổi tỉ lệ trong phép chiếu Mercator
Tỉ lệ điểm Mercator là đồng nhất trên xích đạo do đường này là nơi tiếp xúc giữa hình cầu (trái đất) và hình trụ. Tỉ lệ biến đổi theo vĩ độ . Vì  tiến đến vô cực khi chúng ta càng đến gần các cực,bản đồ Mercator bị bóp méo cực độ ở các vĩ độ cao và do đó, phép chiếu này hoàn toàn không phù hợp với các bản đồ thế giới (trừ khi chúng ta xét đến việc định hướng và các rhumb line - là các đường mà chúng cắt qua tất cả các kinh tuyết với cùng một góc). Tuy nhiên, ở vĩ độ khoảng 25 độ, giá trị  đạt khoảng 1,1 vì vậy Mercator là chính xác với sai số 10% trong một dải có độ rộng 50 độ có lấy xích đạo làm đường ranh giới. Các dải hẹp hơn thì độ chính xác tăng lên: một dải có độ rộng 16 độ (có xích đạo làm đường chính giữa) thì độ chính xác của phép chiếu nằm trong 1%.

Tiêu chí tiêu chuẩn đối với các bản đồ tỉ lệ lớn tốt là độ chính xác phải đạt tối thiểu 0.04%, tương ứng . Vì  đạt đến giá trị này tại  độ (xem hình bên dưới, đường đỏ). Do đó, tiếp tuyến Mercator có độ chính xác rất cao trong dải 3,24 độ lấy xích đạo làm trung tâm. Dải này theo phương bắc nam dài khoảng . Trong dải này Mercator là rất tốt, có độ chính xác cao và bảo tồn được hình dạng do nó được bảo tồn góc. Các quan sát này cho phép phát triển các phép chiếu biến đổi Mercator mà theo đó kinh tuyến được xem 'là xích đạo' của phép chiếu do đó chúng ta có thể tạo ra một bản đồ có độ chính xác cao bên trong một khoảng cách hẹp của kinh tuyến đó. Các bản đồ như thế này là tốt đối với các quốc qua trải dài gần kinh tuyến (như Anh) và có một bộ gồm 60 bản đồ như thế này đã sử dụng phép chiếu UTM. Do đó, trong cả hai phép chiếu (dựa trên các ellipsoid khác nhau) các phương trình chuyển đổi tọa độ x và y và phương trình chuyển đổi hệ số tỉ lệ là các hàm phức tạo theo cả kinh tuyến và vĩ tuyến.

Xem thêm
 Bản đồ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bản đồ trực tuyến thành phố Hồ Chí Minh
 Bản đồ trực tuyến  của Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
 Bản đồ chi tiết địa hình Việt Nam  thực hiện bởi Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ năm 1965
 Bản đồ chi tiết địa hình Việt Nam nguyên khổ, tỷ lệ 1:50.000 và 1:250.000 thực hiện bởi Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ thập kỷ 1960

Phát minh của Trung Quốc
Bản đồ học
Đo lường


title: Công chúa nhà Đinh

text:
Công chúa nhà Đinh gồm có các con gái của Vua Đinh Tiên Hoàng được ghi chép trong chính sử và dã sử. Nếu như sử chép Hoàng hậu nhà Đinh có 5 người được sách lập chính thức; Hoàng tử nhà Đinh có 3 người là Đinh Liễn, Đinh Toàn, Đinh Hạng Lang thì lại không chép rõ về các con gái ngoài sự kiện công chúa Phất Kim là vợ Ngô Nhật Khánh. Thời kỳ Đinh Đế Toàn trị vì do Vua còn nhỏ tuổi và đã để mất ngôi Vua trở thành Vệ Vương nên dù có con gái đi chăng nữa cũng không được phong là công chúa. Hiện nay, các công chúa con của Vua Đinh Tiên Hoàng vẫn được dân chúng lập đền thờ phụng ở nhiều nơi thuộc các tỉnh Ninh Bình, Hà Nội, Hà Nam, Hưng Yên.

Công chúa Phất Kim
Công chúa Đinh Phất Kim là con gái của Đinh Tiên Hoàng và là nhân vật được nhắc đến nhiều trong chính sử cũng như các tác phẩm nghệ thuật mô tả về cuộc đời và sự nghiệp Đinh Bộ Lĩnh. Công chúa Phất Kim cùng với công chúa Minh Châu và Nam Việt Vương Đinh Liễn là những người con được sinh ra trước khi Đinh Bộ Lĩnh làm Vua. Khi đánh dẹp 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đem Phất Kim gả cho Ngô Nhật Khánh, một sứ quân thuộc dòng dõi quý tộc nhà Ngô. Vì thế mà Đinh Bộ Lĩnh dễ dàng thu phục lực lượng của sứ quân họ Ngô.

Thời gian khoảng 10 năm sau đó, vào năm 979, Vua Đinh bị sát hại, Ngô Nhật Khánh tìm cách đưa Đinh Phất Kim trốn khỏi kinh thành Hoa Lư. Thuyền đi đến cửa bể Nam Giới, Nhật Khánh biết không thể đưa vợ đi cùng đành giận dữ đoạn tuyệt rồi bỏ mặc vợ quay về còn mình thì chạy sang Chiêm Thành. Công chúa Phất Kim trở về Hoa Lư và đi tu tại chùa Nhất Trụ ở phía bắc kinh thành. Khi vua cha Đinh Tiên Hoàng và người anh trai Đinh Liễn bị nghịch thần là Đỗ Thích giết hại, Lê Hoàn cùng hoàng hậu Dương Vân Nga lên làm nhiếp chính. Phò mã Ngô Nhật Khánh và vua Chiêm Thành dẫn hơn một nghìn chiến thuyền thủy quân xuất chinh theo hai cửa biển Đại Ác và Thần Phù vào đánh Đại Cồ Việt cũng bị bão dìm chết. Nỗi đau đớn tuyệt vọng lên đỉnh điểm khiến Công chúa Phất Kim đau đớn, xót xa, tuyệt vọng. Bà nhảy xuống giếng nước lầu Vọng Nguyệt, phía tây bắc kinh thành Hoa Lư tự vẫn.

Đối với bà mẹ Hoàng hậu là mẹ Ngô Nhật Khánh, sau những diễn biến xấu dồn dập của chồng và con tràn đến, bà Ngô phu nhân xưa đồng thời là hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng đành ra khỏi Hoàng cung, lập một ngôi chùa ở ngoại thành Hoa Lư để tu hành, ngôi chùa đó có tên là Đàm Lư nhưng dân gian vẫn quen gọi là chùa Bà Ngô  (nay nằm ở thôn Hoàng Long, xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình).

Đền thờ Phất Kim thuộc quần thể di tích Cố đô Hoa Lư là một ngôi đền cổ suy tôn người phụ nữ thế kỷ X, hiền lành, trung hậu và chịu nhiều sóng gió cuộc đời; đồng thời giá trị tâm linh của ngôi đền còn thể hiện ở ý nghĩa: dù thời thế có đổi thay, thăng trầm nhưng những giá trị của cội nguồn văn hóa là mãi mãi trường tồn.

Công chúa Phù Dung
Công chúa Đinh Phù Dung là con gái của Vua Đinh Tiên Hoàng và là nhân vật lịch sử được tôn vinh tại di tích Đình làng Phù Sa thuộc phường Viên Sơn, thị xã Sơn Tây, Hà Nội và di tích Phủ Bà Chúa thờ Phù Dung công chúa ở thôn Yên Trạch, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình. Dựa theo cuốn thần phả và 11 đạo sắc phong được lưu giữ tại đình cùng truyền thuyết của nhân dân lưu truyền, đình Phù Sa thờ Phò mã Quán Sơn cùng Công chúa Phù Dung con của Vua Đinh Tiên Hoàng.

Tương truyền, công chúa Phù Dung là con gái của Hoàng hậu Đinh Thị Tỉnh, người được tôn vinh tại đền Thánh Mẫu ở Thái Bình. Theo ngọc phả, thần tích trong đền thì Đinh Thị Tỉnh là người ở thôn Trung Sơn, xã Đông Sơn, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Hoàng hậu là người con gái xinh đẹp, võ nghệ tinh thông, cưỡi ngựa bắn tên thế gian khó địch nổi. Gặp thời loạn 12 sứ quân, Tỉnh Nương cùng các anh trai tham gia lập đồn trại, chiêu dụ nhân tài đánh dẹp. Đinh Bộ Lĩnh thấy Tỉnh nương nhan sắc tuyệt trần bèn lập làm Trinh Minh hoàng hậu, tước hiệu Đệ Nhị Cung Phi. Sau này, khi về triều đình Hoa Lư, Hoàng hậu Đinh Thị Tỉnh có thai, đã sinh ra công chúa Phù Dung. Khi nhà Tiền Lê thay nhà Đinh, Hoàng hậu Đinh Thị Tỉnh trở về quê hương Thái Bình. Tại đây, Bà cùng với công chúa Đinh Phù Dung và phò mã Trương Quán Sơn đã giúp dân lập ấp, sống yên ổn.

Phò mã Quán Sơn tên đầy đủ là Trương Quán Sơn, con của vị Đại thần nhà Đinh là Trương Ma Ni. Quán Sơn sinh ngày 1 tháng 5 âm lịch, dáng người khôi ngô, tuấn tú, tài năng, đức độ, tinh thông cả âm nhạc, có khí phách của người anh hùng. Chàng được Vua Đinh Tiên Hoàng kén làm Phò mã, sánh vai cùng Công chúa Đinh Phù Dung. Phò mã Quán Sơn từng được vua cha phong chức Trấn thủ tứ thành, có công giúp nước chống quân Tống xâm lược. Khi đất nước thanh bình, Phò mã Quán Sơn cùng Công chúa Phù Dung về đất Phù Sa chiêu dân lập ấp, cấp cho dân ruộng vườn, dạy dân làng nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt vải.

Công chúa Ngọc Nương
Công chúa Đinh Thị Ngọc là con gái của Vua Đinh Tiên Hoàng và là nhân vật lịch sử được tôn vinh tại Cụm di tích Miếu Trung - Chùa Đặng - Đền miếu Bà ở xã Văn Xá, Kim Bảng, Hà Nam. Khi Đinh Bộ Lĩnh chiêu mộ hào kiệt đi dẹp loạn 12 sứ quân đã được vợ chồng hào trưởng Dương Đỉnh, Đặng thị Kính (vốn người Đặng Xá, Kim Bảng, Hà Nam là cặp vợ chồng có của cải và uy tín ở địa phương) gả con gái tên là Dương Thị Nguyệt (Hoàng hậu Nguyệt Nương) về làm vợ và đã sinh ra con gái đầu đặt tên là Đinh Thị Ngọc (sau này là Công chúa Ngọc Nương). Đinh Bộ Lĩnh đã về Đặng Xá lập đồn trại và truyền hịch Cần Vương dẹp giặc và đã có trên 600 người ứng mộ cùng với 180 tráng đinh Đặng Xá, Đồng Lạc, Khê Vĩ. Bình được 12 sứ quân thống nhất đất nước, đón Dương Thị Nguyệt về kinh đô Hoa Lư lập làm Hoàng hậu.

Không rõ công chúa Đinh Thị Ngọc được Vua Đinh Tiên Hoàng gả cho ai trong hai vị phò mã Lưu Cơ và phò mã Trần Nguyên Thái.

Tại kinh đô Hoa Lư, Hoàng hậu Dương Thị Nguyệt được Vua Đinh giao phụ trách việc tế lễ hàng năm tại Nghè Xuân Phả ở Thanh Hóa. Bà Hoàng hậu quê Hà Nam bằng tài năng nghệ thuật của mình đã tiếp thu và truyền dạy trò Xuân Phả cho dân làng tại đền Đại Hải Long Vương (Thanh Hóa). Hiện nay Trò Xuân Phả trải qua hơn 1000 năm vẫn còn lưu giữ và trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sau này khi Lê Hoàn lên ngôi Hoàng đế, đã tôn phong Đinh Tiên Hoàng, hạ sắc chỉ cho xã Đại Hoàng lập miếu thờ và truyền chỉ cho thiên hạ cứ nơi nào vua Đinh đã lập đồn trại… thì đều được rước sắc về lập đền thờ cúng. Dân làng Đặng Xá đã tới kinh thành Hoa Lư rước sắc chỉ về lập miếu để thờ tại căn cứ của Đinh Tiên Hoàng, gọi là miếu Trung. Hiện nay ở thôn Đặng Xá, xã Văn Xá di tích miếu Trung nằm gần chùa Khánh Hưng thờ Vua Đinh Tiên Hoàng cùng hoàng hậu Nguyệt Nương; gần đó là các di tích đền miếu Bà và miếu Bóng Bà thờ công chúa Ngọc Nương.

Công chúa Liên Hoa
Công chúa Đinh Liên Hoa là con gái của Vua Đinh Tiên Hoàng và là nhân vật lịch sử được tôn vinh tại di tích đình Trâm Nhị, xã Vân Du, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên.

Đình Trâm Nhị xã Vân Du là di tích lịch sử văn hóa lâu đời trên địa bàn huyện Ân Thi. Đình làng Trâm Nhị thờ công chúa Liên Hoa, con gái Vua Đinh Tiên Hoàng và Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen. Công chúa Liên Hoa có công giải vây cho vua cha khi đánh dẹp sứ quân Đỗ Cảnh Thạc tại căn cứ Đỗ Động Giang và chiêu dân lập ấp tại làng Trâm Nhị.

Theo truyền thuyết, Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen mơ thấy con rồng vàng bay xuống hóa thành một đôi chim công. Bà bắt được bèn chia cho Hoàng hậu Đinh Thị Tỉnh một con. Sau này Nguyễn Thị Sen lại chiêm bao thấy có bà tiên đưa hoàng hậu ra tắm ở ao sen và bẻ một bông sen trao cho. Nguyễn Thị Sen đem hoa sen về nhà thì hóa ra cô bé nằm ở trong tiếng khóc oe oe. Ít lâu sau cả hai hoàng hậu đều có thai. Nguyễn Thị Sen sinh ra công chúa Liên Hoa còn Đinh Thị Tỉnh sinh ra công chúa Phù Dung.

Khi đánh dẹp các sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đưa công chúa Liên Hoa đi theo và lập đồn ở Trâm Nhị, giao cho công chúa cai quản ở đó. Sứ quân Đỗ Cảnh Thạc rất mạnh, hai bên giao chiến nhiều lần bất phân thắng bại. Đinh Bộ Lĩnh bất ngờ bị quân Đỗ Động Giang vây. Nhận được tin báo công chúa Liên Hoa đem số binh lính ở Trâm Nhị và 3000 quân sĩ bản bộ chia thành 2 đường thủy bộ thẳng tiến đến Đỗ Động Giang giải thoát cho Đinh Bộ Lĩnh. Đất nước thống nhất, Đinh Bộ Lĩnh giao cho Liên Hoa tiếp tục trấn giữ vùng đất Trâm Nhị. Từ đấy công chúa giúp dân chăm lo việc cày cấy và phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Khi mất được dân Trâm Nhị lập đền thờ và phong thần hiệu "Vua bà công chúa".

Không rõ công chúa Đinh Liên Hoa được Vua Đinh Tiên Hoàng gả cho ai trong hai vị phò mã Lưu Cơ và phò mã Trần Nguyên Thái.

Công chúa Minh Châu
Công chúa Đinh Minh Châu là con gái của Vua Đinh Tiên Hoàng và người vợ cả. Minh Châu cùng với Phất Kim là em của Nam Việt Vương Đinh Liễn. Công chúa Minh Châu được sinh ra trước khi Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế và được gả cho tướng quân Trần Thăng, là em ruột của sứ quân Trần Lãm.

Việt sử ký toàn thư - kỷ nhà Đinh có chép "Vua gả Minh Châu công chúa cho Trần Thăng, phong Thăng làm Phò mã Đô úy. Trần Thăng là em trai (Trần) Minh Công.". (Thông tin này bị lược bỏ trong bản dịch hiện hành, nhưng tra ra bản chép tay quả thật có thông tin này).

Tham khảo

Công chúa Việt Nam
Tu sĩ Phật giáo Việt Nam
Người Ninh Bình


title: Afrolimnophila apicifusca

text:
Afrolimnophila apicifusca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Afrolimnophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hệ thống marketing dọc

text:
‘’’Hệ thống marketing dọc’’’ (VMS - Vertical Marketing System) là một trong các hệ thống phổ biến trong marketing.
Một hệ thống marketing dọc VMS hoạt động như một thể thống nhất, gồm các nhà sản xuất, nhà bán sỉ và nhà bán lẻ. Hoặc thành viên này là chủ của thành viên khác hoặc cho họ độc quyền kinh tiêu hoặc có quyền lực mạnh đến nỗi các thành viên kia phải hợp tác. Một VMS có thể do một nhà sản xuất, một nhà bán lẻ hay một nhà bán sỉ thống trị. VMS xuất hiện nhằm kiểm soát hoạt động của kênh và điều giải xung đột do mỗi thành viên chỉ chạy theo lợi ích riêng của mình.

Hệ thống marketing dọc thường được dùng để so sánh với hệ thống kênh marketing thông thường.

Tham khảo
 Cẩm nang quản trị doanh nghiệp, VSDC, VCCI, 2004

Chú thích

Tiếp thị
Bán hàng
Quản trị chiến lược


title: Vendelles

text:
Vendelles  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Telmatherina wahjui

text:
Telmatherina wahjui là một loài cá thuộc họ Telmatherinidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Telmatherina wahjui. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Telmatherina
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia


title: 58 (số)

text:
58 (năm mươi tám) là một số tự nhiên ngay sau 57 và ngay trước 59.

Tham khảo

Số chẵn


title: Alzano Scrivia

text:
Alzano Scrivia là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông của Torino và khoảng 25 km về phía đông bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 409 người và diện tích là 2,1 km².

Alzano Scrivia giáp các đô thị: Castelnuovo Scrivia, Guazzora, Isola Sant'Antonio, và Molino dei Torti.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Mittelsachsen

text:
Mittelsachsen là một huyện (Kreis) ở bang tự do Sachsen, Đức.

Lịch sử
Huyện đã được thành lập thông qua việc sáp nhập các huyện Döbeln, Freiberg và Mittweida trong cuộc cải tổ huyện tháng 8 năm 2008.

Địa lý
Huyện trải dài từ Erzgebirge ("Dãy núi Erzge") ở biên giới Đức-Cộng hòa Séc đến vùng đồng bằng giữa Leipzig và Dresden. Sông chính chảy qua huyện này là Freiberger Mulde và Zschopau. Huyện giáp với các đơn vị (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ): bang Thüringen, các huyện Leipzig, Nordsachsen, Meißen, Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, the Cộng hòa Séc, Erzgebirgskreis, quận Chemnitz, và huyện Zwickau.

Các thị xã và đô thị
{|
! align=left width=33%|Thị xã
! colspan=2 align=left width=67%|Đô thị
|- valign=top
||
 Augustusburg
 Brand-Erbisdorf
 Burgstädt
 Döbeln
 Flöha
 Frankenberg
 Frauenstein
 Freiberg
 Geringswalde
 Großschirma
 Hainichen
 Hartha
 Leisnig
 Lunzenau
 Mittweida
 Oederan
 Penig
 Rochlitz
 Roßwein
 Sayda
 Waldheim
||
 Altmittweida
 Bobritzsch
 Bockelwitz
 Claußnitz
 Dorfchemnitz
 Ebersbach
 Eppendorf
 Erlau
 Falkenau
 Frankenstein
 Großhartmannsdorf
 Großweitzschen
 Halsbrücke
 Hartmannsdorf
 Hilbersdorf
 Königsfeld
 Königshain-Wiederau
 Kriebstein
 Leubsdorf
 Lichtenau
||
 Lichtenberg
 Mochau
 Mühlau
 Mulda
 Neuhausen
 Niederstriegis
 Niederwiesa
 Oberschöna
 Ostrau
 Rechenberg-Bienenmühle
 Reinsberg
 Rossau
 Seelitz
 Striegistal
 Taura
 Wechselburg
 Weißenborn
 Zettlitz
 Ziegra-Knobelsdorf
 Zschaitz-Ottewig
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Sachsen
Mittelsachsen


title: Koanophyllon panamense

text:
Koanophyllon panamense là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Panama.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Mitré, M. 1998. Koanophyllon panamensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Koanophyllon
Thực vật Panama
Thực vật được mô tả năm 1974


title: Thoát Hoan

text:
Thoát Hoan (, hay ; ; ? – 1301) là một hoàng tử nhà Nguyên, con trai thứ 9 của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt, vị Hoàng đế lập ra triều đại nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc. Ông được biết đến trong lịch sử Việt Nam qua 2 lần mang quân sang đánh nước Đại Việt cuối thế kỷ 13 thời nhà Trần nhưng đều thất trận.

Tại chiến trường nhà Trần

Năm 1284–1285
Năm niên hiệu Chí Nguyên thứ 21 nhà Nguyên, niên hiệu Thiệu Bảo thứ 6 nhà Trần (1284), Nguyên Thế Tổ chuẩn bị đánh Đại Việt, phong cho Thoát Hoan làm Trấn Nam vương (镇南王) vào ngày 3 tháng 6, sai đóng ở Ngạc Châu. Trước đó từ năm 1282, Nguyên Thế Tổ đã sai tướng Toa Đô mang quân theo đường biển đi đánh Chiêm Thành, nhưng tới lúc đó vẫn chưa chiếm được nước này.

Tháng 7 năm đó, ông được lệnh đi đánh Chiêm Thành qua đường Đại Việt. Trần Thánh Tông không đồng ý cho mượn đường. Tháng 12, Thoát Hoan dẫn các tướng Ariq Qaya, Ô Mã Nhi, Lý Hằng, Koncak, Bolqadar, Satartai, Mangqudai, Naqai, Mangqudai, Lý Bang Hiến, Tôn Hựu, Tôn Đức Lâm, Lưu Thế Anh, Lưu Khuê, Nghê Nhuận đi đánh Đại Việt.

Quân Nguyên chia làm 3 đạo tiến đánh Đại Việt. Thoát Hoan và Ariq Qaya chỉ huy đạo chủ lực từ Ninh Minh tiến vào Lộc Châu (nay là Lộc Bình, Lạng Sơn).

Ngày 27 tháng 1 năm sau (1285), ông chia cánh quân của mình làm 2 mũi tiến quân, một do Bolqadar chỉ huy theo đường Khâu Ôn (nay là Ôn Châu, Lạng Sơn), một do Satartai và Lý Bang Hiến chỉ huy đi theo đường núi Cấp Lĩnh (tức là từ Lộc Bình đi Sơn Động ngày nay).

Đại quân của Thoát Hoan đi sau mũi thứ hai của Satartai và Lý Bang Hiến.
Chống lại đạo quân thứ nhất này của quân Nguyên là lực lượng chủ lực của quân Trần do đích thân Trần Quốc Tuấn chỉ huy. Sau một số trận đánh, quân Trần phải rút lui khỏi Vạn Kiếp, Phả Lại, Bình Than về dàn trận bên bờ sông Hồng gần thành Thăng Long. Quân Nguyên tiến theo đường bộ về Thăng Long..

Quân Nguyên từ Vạn Kiếp đi theo đường qua Vũ Ninh , Đông Ngạn . Đến sông Đuống, các đơn vị quân Nguyên và quân Trần giáp chiến. Quân Trần bị thiệt hại nặng, quân Nguyên lấy được nhiều thuyền. Thoát Hoan cho dựng cầu phao để đưa đại quân vượt sông Đuống tiến về kinh thành của Đại Việt.

Ngày 18 tháng 2, hai bên đại chiến bên bờ sông Hồng. Quân Trần xuôi sông Hồng rút lui.
Quân Nguyên tiến đến đóng dưới chân thành một hôm rồi mới vào thành, chỉ thấy "cung thất nhẵn không". Thoát Hoan khao quân trong cung thành, nhưng rồi lại sớm rút quân khỏi thành, trở lại trại đã lập bên bờ Bắc sông Hồng.
Vừa đợi Toa Đô từ phía Nam tiến lên, Thoát Hoan vừa phái Koncak, Mangqudai, Bolqadar theo đường bộ, Lý Hằng, Ô Mã Nhi theo đường thủy đuổi theo hoàng tộc họ Trần, nhưng không thành công.

Thoát Hoan tuy chiếm được kinh thành Đại Việt nhưng gặp phải kế vườn không nhà trống của quân Trần khiến quân Nguyên bị thiếu lương thực. Để phòng thủ mặt phía Nam của thành Thăng Long, Thoát Hoan dựng 2 căn cứ liền kề nhau ở hai bờ sông Hồng, một ở Hàm Tử quan (cửa Hàm Tử – nay ở Khoái Châu, Hưng Yên) và một ở Chương Dương độ (bến Chương Dương – nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội). Tháng 5, quân Trần Quang Khải bắt đầu phản công.

Trước sức tấn công mạnh mẽ và bền bỉ của quân Trần, Thoát Hoan phải rút chạy khỏi thành Thăng Long về đóng ở bờ Bắc sông Hồng (khoảng Gia Lâm ngày nay).

Tướng Toa Đô từ phía nam tiến lên, muốn liên lạc với Thoát Hoan nhưng bị quân Trần chặn đánh. Sau khi thua trận ở Hàm Tử quan, Toa Đô vẫn không biết rằng Thoát Hoan đã tháo chạy. Cánh quân Toa Đô đóng ở sông Thiên Mạc và tìm cách liên lạc với ông. Được ít ngày, Toa Đô biết tin quân Thoát Hoan đã thất bại và rút chạy, bèn lui về Tây Kết và sau bị tử trận.

Ngày 10 tháng 6, tướng Đại Việt là Trần Quốc Tuấn và Trần Tung dẫn hơn 2 vạn quân tấn công Thoát Hoan ở bờ Bắc sông Hồng. Thoát Hoan cử Lưu Thế Anh dẫn quân ra đối phó, nhưng đại bại. Quân Nguyên rút chạy về phía Bắc.

Khi rút chạy đến sông Như Nguyệt (sông Cầu), quân Nguyên bị đơn vị của Trần Quốc Toản chặn đánh. Quân Nguyên thua, không sang sông được, phải chạy về phía Vạn Kiếp. Chạy đến sông Sách (tức đoạn sông Thương chảy qua Vạn Kiếp), quân Nguyên bắc cầu phao định vượt sông, nhưng bị quân Trần do Trần Quốc Tuấn chỉ huy ập vào đánh. Quân Nguyên xô nhau chạy, cầu phao đứt, nhiều binh sĩ bị chết đuối.

Sau khi vượt qua sông Sách, quân Nguyên chạy về hướng Tư Minh. Lý Hằng được cử chặn hậu, đề phòng quân Trần truy kích. Đến Vĩnh Bình, quân Nguyên lại bị quân Trần do Trần Quốc Hiến (Trần Quốc Nghiễn) chỉ huy chặn đánh. Tướng Lý Hằng bị trúng tên độc tử trận.
Tương truyền, Thoát Hoan phải chui vào trong ống đồng cho quân lính khiêng để chạy trốn thoát về Tư Minh.

Năm 1287–1288
Từ tháng 3 năm 1286, Trấn Nam vương Thoát Hoan đã được lệnh đi đánh Đại Việt một lần nữa. Sau một thời gian chuẩn bị, cuối năm 1287, mượn tiếng đưa An Nam quốc vương Trần Ích Tắc về nước, đại quân Thoát Hoan lên đường. Đi cùng Thoát Hoan lần này có các tướng Ariq Qaya, Ô Mã Nhi, Ayuruychi (Áo Lỗ Xích), Phàn Tiếp, Tích Lệ Cơ, Yiymis (Diệc Hắc Mê Thất), Ariq Qusun (A Lý Quy Thuận), Abaci (A Bát Xích), Ali (A Lý), Trình Bằng Phi, Aruq (Ái Lỗ), Trương Ngọc, Lưu Khuê, Siktur (Tích Đô Nhi), Trương Văn Hổ, Phí Củng Thìn, Đào Đại Minh, Trần Trọng Đạt, Tạ Hữu Khuê, Bồ Tý Thành, Lê Tắc.

Ngày 3 tháng 9, Thoát Hoan khởi binh từ đất Ngạc tiến về phía nam. Quân Nguyên chia làm 3 cánh, trong đó Thoát Hoan chỉ huy đạo quân chủ lực đi đường châu Khâm, châu Liêm cùng Trình Bằng Phi, Áo Lỗ Xích, Ayuruyci, dẫn theo Trần Ích Tắc tiến vào biên giới đông bắc.

Thoát Hoan và Ayuruyci tập kết quân Nguyên tại Tư Minh vào ngày 18 tháng 12 năm 1287 và bắt đầu vào lãnh thổ Đại Việt ngày 25 tháng 12 năm 1287.
Tiến tới Lộc Châu (Lộc Bình, Lạng Sơn) ngày 29 tháng 12, Thoát Hoan chia quân làm 2 mũi, một mũi do Trình Bằng Phi và Bolqadar chỉ huy đi từ Vĩnh Bình tới Chi Lăng và một mũi nữa gồm số quân còn lại đi từ Lộc Bình tới Sơn Động. Các mũi quân của Thoát Hoan vừa qua sông biên giới, Trình Bằng Phi mang quân Hán tiến vào phía Lạng Châu và Lão Thử (Chi Lăng). Nguyên sử chép rằng cánh quân này thắng liền 17 trận, đánh chiếm các đồn Hãm Sa, Tư Trúc. Mũi nhánh thứ hai của Thoát Hoan có Thoát Hoan đi cùng vượt qua ải Khả Lý, đầu năm 1288 thì đóng ở kênh Mao La.

Cuối tháng 1 năm 1288, cánh quân Vân Nam của Aruq gặp đại quân Thoát Hoan ở bên bờ sông Hồng gần Thăng Long. Thoát Hoan lại sai Ô Mã Nhi truy đuổi các vua Trần nhưng lần này cũng không thành công.

Ngày 2 tháng 2 năm 1288, quân Nguyên bắt đầu đánh thành Thăng Long. Quân Nguyên bao vây tấn công vài lần không có kết quả. Trần Quốc Tuấn sai Trần Cao vài lần đến trại Thoát Hoan xin giảng hoà, nhưng ban đêm thường kéo ra từng toán nhỏ đánh lén vào trại quân Nguyên, đốt phá lương thực rồi rút lui. Thoát Hoan điều quân ra ngoài truy kích, nhưng quân Trần thường ẩn nấp khó phát hiện ra.

Trong khi Thoát Hoan vây đánh Thăng Long thì các tướng Nguyên ở Vạn Kiếp vẫn tiếp tục củng cố căn cứ này làm bản doanh; lập hành lang thông sang Trung Quốc để báo tin về nước, nhưng nhiều đồn trại qua các vùng núi thường bị quân Trần đánh phá và cô lập. Thoát Hoan cuối cùng chiếm được Thăng Long, quân Trần rút đi. Chờ mãi không thấy thuyền lương của Trương Văn Hổ tới, ông bèn sai Ô Mã Nhi đi đón nhưng đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ đã bị quân Trần tập kích mất hết lương.

Ở Thăng Long mà không có lương thực, Thoát Hoan lúng túng; quân Nguyên lại bị dịch bệnh rất nhiều do không hợp thời tiết. Trong khi đó, quân Trần lại bắt đầu phản công mạnh mẽ và kiểm soát vùng Hải Dương và Hải Phòng đẩy Thoát Hoan vào nguy cơ bị cắt đường về Vạn Kiếp.
Trước tình hình như vậy, Thoát Hoan rút quân khỏi Thăng Long quay về Vạn Kiếp, sai Abaci đi tiên phong mở đường.

Tại Vạn Kiếp, quân Nguyên cố thủ trong các thành gỗ nhưng thường xuyên bị quân Đại Việt tập kích vào ban đêm. Tình hình thiếu lương thực càng ngày càng trầm trọng. Thoát Hoan quyết định rút quân khỏi Đại Việt. Lúc đó là vào khoảng cuối tháng 3 năm 1288, tức là chỉ 3 tháng sau khi tiến quân vào Đại Việt. Quân Nguyên chia làm 2 ngả rút về, một ngả của thủy quân do Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy, một ngả của bộ binh do Thoát Hoan chỉ huy.

Cánh quân thủy của Ô Mã Nhi bị quân Trần đánh bại trong trận Bạch Đằng. Về phía cánh quân bộ của Thoát Hoan, ngày 8 tháng 4 năm 1288, ông từ Vạn Kiếp tiến lên Lạng Sơn. Siktur được lệnh dẫn một cánh đi theo hướng Tây (qua Chi Lăng), nhưng đến Hãm Nê thì bị quân Đại Việt chặn đánh, đành trở lại nhập vào đoàn quân của Thoát Hoan. Ngày 11 tháng 4, đội quân Nguyên tiến tới cửa Nội Bàng (thị trấn Chũ và xã Bình Nội của Bắc Giang ngày nay) và lọt vào trận địa phục kích của quân Đại Việt. Quân Nguyên cố sức chống cự; Daraci và Lưu Thế Anh phải liều chết mở đường máu cho đại quân thoát khỏi cửa Nội Bàng.

Qua được Nội Bàng, Thoát Hoan nhận được tin trinh sát rằng phía trước có 30 vạn quân Đại Việt trải dọc suốt 100 dặm mai phục, đành đổi hướng đi qua Đơn Kỷ về Lộc Châu.
Tuy nhiên qua đường này, quân Nguyên vẫn bị quân Đại Việt tập kích. Abaci trúng tên độc tử trận. Mãi đến ngày 19 tháng 4 năm 1288, quân Nguyên mới thoát khỏi biên giới về đến Tư Minh..

Mỹ nhân kế của nhà Trần
Tháng 2 năm 1285, khi Thoát Hoan lên sông Nhĩ Hà, cột liền bè vào làm cầu, cho quân qua sông; quân ta theo hai bên sông lập đồn để cự lại, không được. Ngày đã về chiều, quân Nguyên qua được sông vào kinh thành Thăng Long, Trần Thánh Tông bèn sai đưa An Tư công chúa gả cho Thoát Hoan, để thư nạn cho nước.

Tháng 3, An Tư công chúa vào dinh Thoát Hoan ở bờ Bắc sông Hồng. Mưu kế này của Nhà Trần đã làm chậm bước tiến quân dồn dập Thoát Hoan vào thành Thăng Long; tạo điều kiện thuận lợi rút lui an toàn và tái tổ chức phản công trên các mặt trận cho hoàng tộc nhà Trần.

Sau khi chiến thắng quân Nguyên, sử sách không ghi chép lại việc An Tư công chúa sống như thế nào trong những tháng ngày ở trại quân Nguyên. Cũng không biết kết cục của công chúa, có thể bà đã theo Trấn Nam vương về Nhà Nguyên cư ngụ.

Cuối đời
Hai lần thất trận nặng ở Đại Việt của Thoát Hoan khiến Nguyên Thế Tổ giận dữ. Năm Chí Nguyên thứ 28 (1291), ngày 16 tháng 2, ông được lệnh tới Dương Châu trấn thủ. Từ đó, ông không được về kinh đô chầu Thế Tổ hoàng đế cho tới khi chết.

Khoảng niên hiệu Đại Đức thứ 5 (1301), Trấn Nam vương Thoát Hoan qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi.

Con cháu
Theo ghi chép của Nguyên sử, Thoát Hoan có sáu người con trai và các cháu là:
 Lão Chương (老章; ?– 1310), được tập phong Trấn Nam vương của ông. Tháng 12 năm 1310, bị phát giác là cho chế đồ nghi vệ như của hoàng đế, bị triệu vào kinh đô để thẩm vấn, không rõ bị chết khi nào.
 Thoát Bất Hoa (脱不花; ?– 1322), khi Lão Chương chết được tập phong Trấn Nam vương.
 Bột La Bất Hoa (孛罗不花; ?– 1356): khi Thoát Bất Hoa chết, còn nhỏ tuổi nên tới tận năm 1329 mới được tập phong tước này.
 Đại Thánh Nô (大圣奴; ?–1359), khi Bột La Bất Hoa chết, được tập phong Trấn Nam vương.
 Khoan Triệt Phổ Hóa (宽彻普化; ? – 1365), năm 1323 phong Uy Thận vương (威顺王).
 Biệt Thiếp Mộc Nhi.
 Đáp Thiếp Mộc Nhi.
 Báo Ân Nô.
 Tiếp Đãi Nô.
 Phật Gia Nô.
 Hòa thượng (和尚), Sau được Nguyên Huệ Tông phong là Nghĩa vương (义王) và cùng vua Nguyên chạy lên Mạc Bắc vào năm 1368 khi nhà Minh nổi lên.
 Thiếp Mộc Nhi Bất Hoa (帖木兒不花; 1286 – 1368), được tập phong Trấn Nam vương sau khi Thoát Bất Hoa chết. Năm 1329, trả lại tước này cho Bột La Bất Hoa, đổi thành Hoài vương (淮王).
 Văn Tể vương Man Tử (文济王蛮子).
 An Đức vương Bất Đáp Thất Lý (安德王不答失里).

Xem thêm
 Nguyên Thế Tổ
 Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 2
 Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 3
 Ô Mã Nhi
 Toa Đô
 công chúa An Tư

Tham khảo
 Nguyên sử, quyển 13, 14, 15, 16, 117.
Hà Văn Tấn và Phạm Thị Tâm (1972), Cuộc kháng chiến chống xâm lược Nguyên Mông thế kỷ XIII, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, bản in lại năm 2003.
 Trần Xuân Sinh (2006), Thuyết Trần, Nhà xuất bản Hải Phòng
Quốc Chấn chủ biên (2006), Những danh tướng chống ngoại xâm thời Trần, Nhà xuất bản Giáo dục.

Chú thích

Võ tướng nhà Nguyên
Hoàng tử nhà Nguyên
Vương tước nhà Nguyên
Mất năm 1301


title: Polypodium scutulatum

text:
Polypodium scutulatum là một loài dương xỉ thuộc họ Polypodiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Navarrete, H. & Pitman, N. 2003. Polypodium scutulatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

scutulatum
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Taura

text:
Taura là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, in bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Taura có diện tích 11,11 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2630 người.

Tham khảo


title: Thutmosis I

text:
Thutmosis I (thỉnh thoảng còn gọi là Thothmes, Thutmosis hay Tuthmosis, có nghĩa là "thần Thoth sinh ra") là pharaon thứ ba của Vương triều thứ 18 nước Ai Cập. Ông lên ngôi sau khi vua Amenhotep I qua đời. Trong thời gian trị vì của mình, ông đã mở chiến dịch xâm lược vùng Cận đông và Nubia, mở mang biên giới Ai Cập tới đỉnh cao của nó. Ông cũng cho xây nhiều đền thờ các vị thần Ai Cập và cho xây lăng mộ đầu tiên trong Thung lũng các vị vua.

Ông sau đó được kế vị bởi người con trai, Thutmosis II, người sau đó lại được kế vị bởi em gái, Hatshepsut, và cũng là vợ của Thutmosis II. Thời gian cai trị của ông thường được xem là từ năm 1506 tới 1493 TCN, nhưng một số ít học giả- những người nghĩ rằng việc quan sát thiên văn được sử dụng để tính toán thời gian trong các ghi chép Ai Cập cổ đại được tiến hành từ thành phố Memphis chứ không phải từ Thebes- và do đó vương triều của ông phải là từ 1526-1513 TCN.

Gia đình
Đã có suy đoán rằng người cha của Thutmose là Amenhotep I. Người mẹ của ông, Senseneb, không mang huyết thống hoàng gia và có thể là một người vợ bé hoặc vợ lẽ. Hoàng hậu Ahmose, người giữ danh hiệu của Chính cung hoàng hậu của Thutmose, có lẽ là con gái của Ahmose I và em gái của Amenhotep I. Tuy nhiên, bà đã không bao giờ được gọi là "Con gái của đức vua," vì vậy có một số nghi ngờ về điều này, và một số sử gia tin rằng bà là em gái của Thutmose. Giả sử bà có liên quan đến Amenhotep, điều đó có thể suy luận rằng bà đã kết hôn với Thutmose để đảm bảo quyền kế vị. Tuy nhiên, điều này được cho là không phải bởi vì hai lý do. Thứ nhất, chiếc thuyền ba buồm bằng thạch cao tuyết hoa của Amenhotep được làm tại Karnak kết hợp cả tên Amenhotep cũng như của tên Thutmose trước khi Amenhotep băng hà Thứ hai, người con trai cả của Thutmose với Ahmose, Amenmose, rõ ràng là được sinh ra từ lâu trước khi Thutmose lên ngôi. Ông ta đã xuất hiện trên một tấm bia đá đi săn gần Memphis có niên đại là năm cai trị thứ tư của Thutmose, và ông ta đã trở thành "đại tướng quân của cha mình" trước khi qua đời, mà có lẽ là trước khi Thutmose qua đời vào năm cai trị thứ 12 của ông. Thutmose có một người con trai khác, Wadjmose, và hai người con gái, Hatshepsut và Nefrubity với Ahmose. Wadjmose cũng đã qua đời trước cha mình, và Nefrubity đã mất khi còn là một trẻ sơ sinh Thutmose còn có một người con trai với một người vợ khác, Mutnofret. Người con trai này sau này đã kế vị ông trở thành Thutmose II, và được Thutmosis I gả người con gái Hatshepsut của mình cho ông ta. Sau đó điều này được ghi lại bởi Hatshepsut rằng Thutmose muốn giao lại vương quyền cho cả Thutmose II và Hatshepsut. Tuy nhiên, điều này được coi là sự tuyên truyền từ những người ủng hộ của Hatshepsut nhằm hợp thức hóa việc lên ngôi vua sau này của bà.

Những thành tựu quân sự

Sau khi Thutmose đăng quang, vùng đất Nubia đã khởi nghĩa chống lại sự cai trị của người Ai Cập. Theo như tự truyện trong ngôi mộ của Ahmose, con trai của Ebana, Thutmose tiến quân theo dòng sông Nile, đích thân tham gia vào trận chiến và tự tay giết chết vị vua Nubia. Sau chiến thắng này, ông đã treo thi thể vị vua Nubia lên mũi con thuyền của mình, trước khi ông trở về Thebes. Sau chiến dịch đó, ông tiếp tục lãnh đạo một cuộc viễn chinh lần thứ hai ở Nubia vào năm thứ ba của ông, và ra lệnh nạo vét con kênh ở thác nước thứ nhất, vốn được xây dựng dưới triều vua Sesostris III của Vương triều thứ 12-nhằm tạo điều kiện đi lại dễ dàng hơn tới thượng nguồn từ Ai Cập đến Nubia. Điều này đã giúp hợp nhất Nubia vào đế chế Ai Cập Cuộc viễn chinh này được nhắc đến trong hai dòng chữ khắc riêng biệt bởi người con trai Thure của nhà vua:

Trong năm thứ hai dưới vương triều Thutmose, nhà vua đã cho dựng tấm bia tại Tombos, trong đó ghi rằng ông đã xây dựng một pháo đài ở Tombos, gần thác nước thứ ba, như một cách xác định việc mở rộng sự hiện diện của quân đội Ai Cập, mà trước đó đã dừng lại tại Buhen, ở thác nước thứ hai. Điều này ngầm chỉ ra rằng ông đã vừa tiến hành một chiến dịch ở Syria trước đó; do đó, chiến dịch Syria của ông có thể sảy ra vào thời điểm bắt đầu năm cai trị thứ hai của ông. Chiến dịch thứ hai này đã tiến xa về phía bắc hơn bất kỳ vị vua Ai Cập nào khác đã từng làm. Ông dường như đã thiết lập một tấm bia đá khi ông vượt qua sông Euphrates, mặc dù vậy nó vẫn chưa được tìm thấy cho tới ngày nay. Trong chiến dịch này, các ông hoàng Syria đã tuyên bố trung thành với Thutmose. Tuy nhiên, sau khi ông trở về, họ lại ngưng cống nạp và bắt đầu củng cố nhằm chống lại các cuộc xâm lược trong tương lai. Thutmose đã mừng chiến thắng của mình bằng cuộc săn voi ở vùng đất Niy, gần Apamea,Syria, và trở về Ai Cập với những câu chuyện kỳ lạ về sông Euphrates, "rằng dòng nước chảy ngược dòng trong khi đáng lý nó nên chảy xuống hạ lưu." Sông Euphrates là con sông lớn đầu tiên chảy từ phía bắc mà người Ai Cập từng gặp, trong khi thượng nguồn sông Nile lại ở phía Nam. Vì vậy dòng sông trở nên nổi tiếng ở Ai Cập một cách đơn giản chỉ là, "nước chảy ngược".

Thutmose đã phải đối mặt với nhiều mối đe dọa quân sự, một cuộc nổi dậy khác ở Nubia đã nổ ra vào năm cai trị thứ tư của ông. Uy quyền của ông thậm chí còn mở rộng xa hơn về phía nam, vì một dòng chữ có niên đại vào vương triều của ông đã được tìm thấy ở phía nam tới tận Kurgus, phía nam của thác nước thứ tư. Trong thời gian trị vì của mình, ông đã khởi xướng một số kế hoạch mà đã có hiệu quả trong việc kết thúc nền độc lập của Nubia suốt 500 năm sau. Ông đã mở rộng một ngôi đền của Sesostris III và Khnum, đối diện với Semna phía bên kia sông Nile. Ngoài ra còn có những ghi chép về các nghi lễ tôn giáo đặc trưng mà vị phó vương của El-Kab thực hiện trong các ngôi đền ở Nubia dưới sự ủy quyền của nhà vua. Ông cũng phong cho một người có tên là Turi chức phó vương của Kush, còn được gọi là "Con trai vua của Cush."

Công trình xây dựng

Thutmose I đã thiết lập nên nhiều công trình xây dựng lớn dưới vương triều của ông, trong đó có nhiều đền thờ và lăng mộ, nhưng công trình lớn nhất của ông là tại đền Karnak dưới sự giám sát của kiến trúc sư Ineni. Trước thời Thutmose, Karnak có thể chỉ bao gồm duy nhất một con đường dài dẫn đến một bệ thờ trung tâm, với một số đền thờ con thuyền mặt trời dọc theo bên đường. Thutmose là vị vua đầu tiên tiến hành mở rộng ngôi đền một cách mạnh mẽ. Thutmose đã cho xây dựng tháp môn thứ năm dọc theo con đường chính của ngôi đền, cùng với một bức tường chạy xung quanh khu vực thiêng liêng bên trong và hai cột cờ ở hai bên cổng vào. Ở phía bên ngoài, ông đã xây dựng một tháp môn thứ tư và một bức tường vây quanh khác. Ở giữa tháp môn thứ tư và năm, ông đã xây dựng một đại sảnh đường, với các cột làm bằng gỗ tuyết tùng. Loại kết cấu này vốn rất phổ biến trong các ngôi đền Ai Cập cổ đại, và được cho là tượng trưng cho một đầm lầy cói, một biểu tượng theo thuyết sáng tạo của người Ai Cập. Dọc theo các cạnh của đại sảnh này ông đã xây dựng các bức tượng khổng lồ, mỗi một bức tượng lại luân phiên mang vương miện của Thượng Ai Cập và vương miện của Hạ Ai Cập. Cuối cùng, bên ngoài tháp môn thứ tư, ông đã cho dựng lên thêm bốn cột cờ  và hai tháp tưởng niệm, mặc dù một trong số chúng đã sụp đổ đã không được chạm khắc cho tới tận thời của Thutmose III khoảng 50 năm sau đó. Các cây cột bằng gỗ tuyết tùng trong đại sảnh đường của Thutmose I đã được Thutmose III thay thế bằng các cột đá sau này, tuy nhiên ít nhất là hai cây cột nằm về phía cực bắc đã được chính Thutmose I thay thế. Hatshepsut cũng dựng hai tháp tưởng niệm của riêng bà bên trong đại sảnh đường của Thutmose I.

Ngoài Karnak, Thutmose I cũng được xây dựng các bức tượng Ennead tại Abydos, các công trình tại Armant, Ombos, el-Hiba, Memphis, và Edfu, cũng như mở rộng thêm cho các công trình tại Nubia, ở Semna, Buhen, Aniba, và Quban.

Thutmose I là vị vua đầu tiên chắc chắn đã được chôn cất ở thung lũng các vị vua. Ineni đã được giao nhiệm vụ xây dựng ngôi mộ này, và có lẽ là đã xây dựng ngôi đền thờ cúng của ông. Ngôi đền thờ cúng của ông đã không được tìm thấy, rất có thể vì nó đã kết hợp hoặc bị phá hủy trong quá trình xây dựng ngôi đền thờ cúng của Hatshepsut tại Deir el-Bahri. Tuy nhiên, ngôi mộ của ông, đã được xác định là KV38. Một cái quách làm bằng đá thạch anh màu vàng mang tên Thutmose I đã được tìm thấy ở đó. Tuy vậy, thi hài của ông có thể đã được Thutmose III cho di chuyển đến ngôi mộ của Hatshepsut, KV20, mà cũng có một chiếc quách với tên của Thutmose I trên đó.

Qua đời và an táng
Thutmose I ban đầu được chôn cất và sau đó cải táng ở KV20, một ngôi mộ đôi cùng với người con gái của ông, Hatshepsut hơn là ở KV38 mà có thể chỉ được xây dựng cho Thutmose I dưới vương triều của cháu ông, Thutmose III dựa trên việc "tái khảo sát gần đây về kiến trúc và nội dung của KV38. " Vị trí của KV20 từ lâu đã được biết đến từ cuộc viễn chinh của Napoleon vào năm 1799 và vào năm 1844, học giả người Phổ Karl Richard Lepsius đã khám phá ra một phần đoạn hành lang phía trên của nó. Tuy nhiên, tất cả các lối đi của nó "đã bị chặn lại bởi một đống đổ nát vững chắc, những viên đá nhỏ và rác đó đã được nước lũ đưa vào ngôi mộ" và mãi cho đến mùa khai quật năm 1903-1904, sau 2 năm làm việc căng thẳng trước đó, Howard Carter đã có thể dọn sạch hành lang này và tiến vào phòng mai táng kép của nó. Ở đây, trong số các mảnh vỡ của đồ gốm và những mảnh bình đá vỡ từ buồng mai táng và hàng lanh dưới, còn có dấu tích còn lại của hai chiếc bình được làm cho hoàng hậu Ahmose Nefertari mà ban đầu là một phần trong số các đồ tùy táng của Thutmose I; một trong những bình chứa một dòng chữ nói rằng Thutmose II "[làm nó như] là vật kỷ niệm của ông ta dành cho người cha." Một chiếc bình khác còn mang tên và tước hiệu của Thutmose I cũng đã được chạm khắc bởi người con trai và là người kế vị của ông, Thutmose II, ngoài ra còn có mảnh vỡ của chiếc bình đá được làm cho Hatshepsut trước khi bà trở thành pharaon và một chiếc bình đá khác có mang tên hoàng gia của bà 'Maatkare' mà sẽ chỉ được làm sau khi bà đã lên ngôi vua.

Tuy nhiên, Carter cũng đã phát hiện ra 2 chiếc quách riêng biệt trong phòng mai táng. Chiếc quách chạm khắc tuyệt đẹp của Hatshepsut "được phát hiện là đã mở và không có dấu hiệu nào của một thi hài, và nắp của nó bị vứt bỏ lại trên mặt sàn", nó bây giờ được đặt tại Bảo tàng Cairo cùng với một chiếc rương nội tạng bằng đá thạch anh màu vàng. Chiếc quách thứ hai được tìm thấy nằm bên cạnh nó với nắp quách gần như còn nguyên vẹn và tựa vào bức tường gần đó; Chiếc quách này được tặng cho Theodore M. Davis, người đã hỗ trợ tài chính cho cuộc khai quật, như là một hành động thiện ý đáp lại sự hỗ trợ tài chính hào phóng của ông. Davis sau đó lại tặng nó cho Bảo tàng Mỹ thuật ở Boston. Chiếc quách bằng đá thạch anh thứ hai này ban đầu được khắc tên của "Vua của Thượng và Hạ Ai Cập, Maatkare Hatshepsut". Tuy nhiên, sau khi chiếc quách này được hoàn tất, Hatshepsut đã quyết định làm một chiếc quách hoàn toàn mới cho bản thân bà trong khi chiếc quách đã hoàn thành được bà dành cho vua cha, Thutmose I. Các thợ đá sau đó đã cố gắng để xóa những hình khắc ban đầu bằng cách khôi phục lại bề mặt của khối thạch anh và sau đó khắc tên và cùng với tước hiệu của Tuthmose I để thay thế. Chiếc quách bằng đá thạch anh này dài 7 feet và rộng 3 feet cùng với những bức tường dày 5 inch.

Xác ướp Thutmose I sau cùng đã được phát hiện trong hố chôn giấu bí mật ở Deir el-Bahri phía trên ngôi đền an táng của Hatshepsut, và được phát hiện vào năm 1881. Ông đã được chôn giấu cùng với những vị vua vương triều thứ 18 và 19 khác như Ahmose I, Amenhotep I, Thutmose II, Thutmose III, Ramesses I, Seti I, Ramesses II, và Ramesses IX, cũng như các vị vua Vương triều 21 như Pinedjem I, Pinedjem II, và Siamun.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hatshepsut: from Queen to pharaon , an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Thutmose I (see index)

Pharaon Vương triều thứ Mười tám của Ai Cập
Xác ướp
Pharaon
Tân Vương quốc


title: Lagrâce-Dieu

text:
Lagrâce-Dieu là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Lagracedieu


title: Pentispa melanura

text:
Pentispa melanura là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Pentispa


title: Mendavia

text:
Mendavia là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 78 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ 48,69 người/km². Đô thị này có cự ly 78 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Tipula spilota

text:
Tipula spilota là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Vân Côn

text:
Vân Côn là một xã thuộc huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Xã Vân Côn nằm ở phía Tây huyện Hoài Đức
(Vân là mây, Côn là đảo, Vân Côn hợp thành gọi là "Đảo mây"). Đây là một xã nằm bên bờ sông Đáy.

Địa giới hành chính
Phía Tây Bắc, Tây và Nam giáp huyện Quốc Oai;
Phía Đông Bắc giáp xã Song Phương;
Phía Đông giáp xã An Thượng.
Xã Vân Côn gồm có 8 thôn: Vân Côn, Linh Thượng, Mộc Hoàn Giáo, Mộc Hoàn Đình, Cát Thuế, Quyết Tiến, Cù Sơn và Phương Quan.

Lịch sử

Lễ hội

Hội làng Vân tổ chức 5 năm một lần, 2 lần trong 1 thập niên. Hội làng Vân nổi tiếng về rước kiệu đẹp và đặc sắc nhất cả nước. Chính nét đặc sắc riêng của hội làng Vân nên vào mỗi dịp lễ hội, hội làng Vân thường có số lượt người chơi hội đông nhất vùng. Hội làng Vân cũng có tính ảnh hưởng trong khu vực. Có thời còn làm cho phong trào mua sắm kiệu và tổ chức rước kiệu lan rộng khắp địa phương xung quanh. Họ cùng nhau sắm kiệu để cũng được rước kiệu giống hội làng Vân.

Ngoài ra, vào những dịp trung thu, người dân địa phương còn tổ chức rước kiệu phá cỗ mừng trung thu.

Chú thích


title: Bergantino

text:
Bergantino là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 90 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 40 km về phía tây của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.612 người và diện tích là 18,2 km².

Đô thị Bergantino có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Bugno, Ca'Poltronieri, Le Fornaci, Malpassaggio, Marchese, Prateria, và San Giovanni.

Bergantino giáp các đô thị: Borgofranco sul Po, Carbonara di Po, Castelnovo Bariano, Cerea, Legnago, Melara.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Trachusa atoyacae

text:
Trachusa atoyacae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Trachusa
Động vật được mô tả năm 1933