title: Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga

text:
Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga (), thường được gọi là Lực lượng Vũ trang Nga hay Quân đội Nga, là lực lượng quân sự của Nga được thành lập sau sự kiện Liên Xô tan rã. Vào ngày 7 tháng 5 năm 1992, Boris Yeltsin đã ký sắc lệnh thành lập Bộ Quốc phòng Nga thay thế cho Bộ chỉ huy các lực lượng quân đội của Liên Xô trên lãnh thổ của RSFSR dưới quyền của Nga. Họ được chia thành ba quân chủng là Lực lượng Mặt đất Nga, Hải quân Nga và Lực lượng Hàng không vũ trụ Nga. Ngoài ra còn có hai binh chủng phục vụ độc lập: Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga và Lực lượng Đổ bộ đường không Nga. Theo luật liên bang của Nga, Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga cùng với Lực lượng Biên phòng Nga trực thuộc Tổng cục An ninh Liên bang Nga (FSB), Vệ binh Quốc gia Nga, Bộ Nội vụ Nga (MVD), Cơ quan Bảo vệ Liên bang Nga (FSO), Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR), Cơ quan Tình báo Quân đội Nga (GRU) và lực lượng phòng vệ dân sự trực thuộc Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga (EMERCOM) đều thuộc các cơ quan thi hành nghĩa vụ quân sự của Nga. Tất cả các cơ quan trên chịu sự kiểm soát trực tiếp của Hội đồng An ninh Nga.

Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga là một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới với khoảng một triệu quân nhân tại ngũ (lớn thứ năm thế giới) và ít nhất 2 triệu quân nhân dự bị. Tất cả nam công dân từ 18-27 tuổi phải nhập ngũ và phục vụ bắt buộc cho Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga trong một năm.

Là lực lượng quân sự mạnh thứ hai thế giới, Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới;  hơn một nửa số vũ khí hạt nhân trên thế giới thuộc sở hữu của lực lượng này. Họ cũng sở hữu hạm đội tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớn thứ hai thế giới và là một trong ba quân đội duy nhất hiện nay vận hành máy bay ném bom chiến lược. Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga có lực lượng lục quân mạnh nhất thế giới, lực lượng không quân mạnh thứ hai thế giới (sau Hoa Kỳ) và lực lượng hải quân mạnh thứ hai thế giới (sau Hoa Kỳ). Nga có mức chi tiêu quân sự cao thứ tư thế giới, chi 61,7 tỷ USD vào năm 2021 dựa trên tỷ giá hối đoái cố định hoặc thị trường.

Tổ chức

Nhân lực trong quân đội
Bộ Quốc phòng Nga quản lý và điều hành quân đội. Từ thời Liên Xô, Bộ Tham mưu đóng vai trò chính trong việc chỉ huy và quản lý toàn bộ quân đội. Tuy nhiên, hiện nay vai trò của Bộ Tham mưu đã giảm xuống, là cơ quan lập kế hoạch chiến lược cho Bộ trưởng. Bộ trưởng Bộ quốc phòng của Nga, hiện nay là Đại tướng Sergey Shoigu, có nhiều quyền hành hơn đối với toàn bộ quân đội. Lãnh đạo của Bộ Tham mưu hiện nay là Đại tướng Valery Gerasimov.

Quân đội Nga được chia thành các nhánh sau: Lục quân, Hải quân và Hàng không vũ trụ (hợp nhất từ 2 lực lượng là Không quân Nga và Lực lượng Không gian Nga). Nga cũng có các lực lượng vũ trang độc lập gồm: Lực lượng Tên lửa Chiến lược, Lực lượng Đổ bộ đường không và Lực lượng Tác chiến đặc biệt. Lực lượng Phòng không, trước đây là Lực lượng Phòng không Liên Xô, đã được sáp nhập và trực thuộc Lực lượng Không quân từ năm 1998.

Lực lượng Lục quân lúc đầu được chia thành 6 quân khu: Moskva, Leningrad (không phải Sankt-Peterburg), Bắc Kavkaz, Privolzhsk-Ural, Sibir và Viễn Đông. Từ năm 2010 thì được xếp lại còn 4 quân khu:
 Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Tây - Quân khu miền Tây (trụ sở tại Sankt-Peterburg), gồm Hạm đội Biển Bắc và Hạm đội Baltic
 Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Nam - Quân khu miền Nam (trụ sở tại Rostov trên sông Đông) gồm Hạm đội Biển Đen và Hải đội Caspi
 Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Đông - Quân khu miền Đông (trụ sở tại Khabarovsk), gồm Hạm đội Thái Bình Dương
 Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược Trung tâm - Quân khu Trung tâm (trụ sở tại Yekaterinburg)

Hải quân gồm 4 hạm đội lớn:
 Hạm đội Phương Bắc (Sở chỉ huy tại Severomorsk)
 Hạm đội Baltic (Sở chỉ huy tại Kaliningrad)
 Hạm đội Thái Bình Dương (Sở chỉ huy tại Vladivostok)
 Hạm đội Biển Đen (Sở chỉ huy tại Sevastopol)

Giai đoạn trì trệ (1991-2001)

Trong giai đoạn 1991-2001, do kinh tế Nga suy thoái nên ngân sách quốc phòng bị cắt giảm nhiều, quân đội Nga lâm vào trì trệ, không được trang bị các loại vũ khí mới trong giai đoạn này.

Dù lực lượng quân đội hùng hậu của Nga dễ dàng giành chiến thắng trong cuộc chiến tại Gruzia hồi tháng 8-2008 nhưng theo các chuyên gia quân sự thì nhiều cuộc giao tranh trên thực địa đã nhanh chóng để lộ các khiếm khuyết trong việc luyện tập, vũ khí và trang thiết bị của Nga. Theo Christopher Langton, một nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế London thì "Những điểm mà họ hi vọng vận hành tốt lại đã không được như ý - liên lạc, không quân. Phải mất năm ngày họ mới đè bẹp được hệ thống phòng không của một quốc gia tương đối nhỏ. Đó là thời gian tương đối lâu". Cuộc chiến Gruzia đã cho thấy quân đội Nga còn nhiều nhược điểm, chẳng hạn như phần lớn các loại vũ khí đã lỗi thời...

Phương tiện bay không người lái Tipchak của Nga sử dụng trong Chiến tranh Nam Ossetia 2008, theo Thứ trưởng Quốc phòng Nga Vladimir Popovkin thừa nhận, thì chúng "gặp rất nhiều vấn đề" khi tác chiến như tiếng ồn quá lớn và dễ bị bắn hạ. Theo 1 quan chức cấp cao Israel thì trong cuộc chiến Nam Ossetia, người Nga hiểu rằng những chiếc máy bay sản xuất trong nước của họ đã rất lạc hậu so với những máy bay không người lái hiện nay. Dù vậy kế hoạch mua UAV của Israel trong vòng 2-3 năm tới đã gây ra những ý kiến bất đồng. Mikhail Babich, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng của Duma Quốc gia Nga cho biết kế hoạch mua máy bay không người lái (UAV) của Israel sẽ không được thực hiện vì lựa chọn này không có lợi cho các nhà sản xuất quốc phòng trong nước. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Vladimir Popovkin cho hay Bộ Quốc phòng Nga đã chi 5 tỷ rúp cho việc phát triển và thử nghiệm UAV nhưng lại không đạt được bất kỳ kết quả nào. Ông Popovkin còn kết luận: "Hiện nay, UAV của chúng ta không thể so sánh được với UAV nước ngoài đã mua, xét theo bất kỳ thông số kỹ thụât nào". Các UAV "Orlan-3, "White-10", và "White-30" có tốc độ 150–170 km/giờ, mang thiết bị trinh sát có trọng lượng từ 1,8 đến 7 kg với bán kính hoạt động 100–600 km. Máy ảnh có thể hoạt động được trong không trung từ 3 giờ đến 16 giờ còn UAV 421-04M "Swallow" (Chim én) có khả năng đưa tốc độ lên tới 120 km/giờ, bay ở độ cao 3,6 km, phạm vi hoạt động của nó là 25 km. Trong khi đó hiện nay UAV Northrop Grumman RQ-4 Global Hawk của Mỹ bay được độ cao tối đa 19.812m, hoạt động liên tục 48 giờ, bay tầm xa 22.000 km. Trong 24 giờ nó có thể quét một diện tích bằng 1/4 nước Pháp.

Ngày 26/10 năm 2009 Tổng thống Nga Dmitry Medvedev tỏ ra thất vọng đối với tốc độ phát triển, hiện đại hóa quân đội. Ông phải phát biểu: "Vài năm qua, Nga đầu tư rất nhiều tiền để hiện đại hóa, phát triển lĩnh vực quốc phòng. Tuy nhiên, kết quả đạt được không cao, tôi phải nói thẳng như vậy".

Ngành công nghiệp quốc phòng của Nga thời hậu Chiến tranh Lạnh đã bước sang giai đoạn lạc hậu, kém hiệu quả và bị các đối thủ chính yếu như Hoa Kỳ và các nước phương Tây vượt mặt. Chẳng hạn tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm RSM-56 Bulava vốn đang được Nga phát triển để thay thế loại vũ khí có từ thời Liên Xô nhưng nó đã thất bại trong 7 trên tổng số 12 lần thử nghiệm.

Khi Nga lần đầu tiên muốn mua các tàu vận tải thuỷ bộ từ Hà Lan, Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Eimert van Middelkoop nói ông cảm thấy "ngạc nhiên". Nga cũng đã liên hệ với xưởng đóng tàu Navantia của Tây Ban Nha và hãng sản xuất DCNS (chế tạo tàu chiến Mistral) của Pháp. Một tàu chở trực thăng giống như Mistral khiến các nước lân cận như Gruzia và Estonia e ngại do họ đã cảm nhận được sự gây hấn từ chế độ Putin. Người đứng đầu Hải quân Nga - Đô đốc  đã nhấn mạnh nếu Hải quân Nga sở hữu một chiếc Mistral trong cuộc chiến với Gruzia năm 2008 thì "các binh sĩ đã có thể đổ bộ vào bờ biển Gruzia chỉ trong 40 phút thay vì 26 tiếng đồng hồ như thực tế".

Tuy nhiên việc mua bán này bị phản đối khá nhiều từ giới quân sự Nga. Tướng Makhmut Gareev nhấn mạnh, Nga "cần phải là một nước tự cung tự cấp... Chúng ta sẽ thấy bản thân trong thế phụ thuộc đôi chút vào NATO và đặc biệt là Pháp. Chúng ta sẽ phải mua các bộ phận dự trữ, tạo ra một hệ thống hậu cần dựa trên các tiêu chuẩn của phương Tây... Điều này, nói một cách nhẹ nhàng, không tốt đối với nền an ninh quốc gia".

Tư lệnh Không quân Nga Vladimir Mikhailov cho biết các loại trực thăng tốt của Không quân Nga như Kamov Ka-50 và Mil Mi-26 cũng chỉ chiếm khoảng 10% tổng số trực thăng. 90% tổng số trực thăng còn lại đa số đều là các thế hệ cổ lỗ sĩ, bao gồm Mil Mi-8 và Mil Mi-24. Tỷ lệ nhỏ này khiến cho tỷ lệ trực thăng có khả năng tác chiến thực sự chỉ chiếm khoảng 35%". Để trang bị vũ khí mới cho quân đội, thường các nước có nền quân sự tiên tiến dùng đến 60% ngân sách quốc phòng nhưng Nga chỉ có 30%. Ước tính các phương tiện chiến đấu trên không của Nga đang xuống cấp đến 80%.

Theo chương trình vũ khí quốc gia, phải đến năm 2008-2010, binh sĩ Nga mới bắt đầu tiếp nhận được các loại vũ khí hiện đại. Báo Nga Gate2Russia nhận định: "Mọi người đều biết những bất ổn trong quân đội Nga: trình độ huấn luyện kém xa rất nhiều so với ước muốn, trang thiết bị quân sự không đầy đủ, tình trạng tham nhũng tràn lan trong giới sĩ quan... đó là những bất cập gây bất lợi lớn nhất đối với quân đội".

Tổ chức Nhân quyền Human Rights Watch cho biết các binh sĩ Nga đều bệnh tật và thiếu ăn. Nhiều binh sĩ bị suy dinh dưỡng và ít được quan tâm chăm sóc sức khỏe. Khẩu phần của các binh sĩ Nga bị cắt xén, dưới mức ăn bình thường so với quy định của quân đội. Quân đội Nga dự thảo cần gần 500.000 thanh niên mỗi năm nhưng gặp cản trở bởi các vấn đề như đào ngũ.. Các thực phẩm lính nghĩa vụ nhận thường có chất lượng kém, thối, hoặc bị nhiễm khuẩn.

Theo Viện nghiên cứu xã hội KASS nghiên cứu dựa trên 5 yếu tố cấu thành trực tiếp là lãnh thổ, tài nguyên thiên nhiên, dân số, kinh tế, quân sự, và 4 yếu tố ảnh hưởng là phát triển xã hội, tính bền vững, an ninh và chính trị trong nước thì chỉ số sức mạnh quân sự quân đội Mỹ 90,08 điểm trên thang điểm 100 trong khi Nga chỉ có 31,08 điểm, còn thấp hơn cả Trung Quốc là 33,3 điểm. Tuy nhiên chuyên gia quân sự người Nga Shalitov vẫn cho rằng: "nếu tính đến khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang thì ở đây đôi khi phải có sự hiện diện của các yếu tố chủ quan như tinh thần chiến đấu, tính sẵn sàng chiến đấu và nếu thế thì tôi nghĩ rằng quân đội Nga ít nhất cũng phải đứng thứ hai sau Mỹ". Tuy nhiên Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Viện Duma (Nga), tướng Andrey Nikolayev nhận định: "Quân đội giờ đây không thể đảm bảo khả năng phòng thủ một cách đầy đủ. Với điều kiện hiện nay, ta không thể nói quân đội Nga đứng ở hàng thứ nhì thế giới"..

WikiLeaks vừa công bố một bức điện do đại sứ Mỹ tại NATO gửi về Nhà Trắng. Theo nội dung bức điện, NATO đã lập một báo cáo về sức mạnh của quân đội Nga sau khi tiến hành hai cuộc tập trận ở phía tây đất nước trong năm 2009 cho thấy, những vấn đề nghiêm trọng nhất mà quân đội Nga đang đối mặt là khí tài cũ kỹ, thiếu phương tiện vận tải và nhân lực.

"Hai cuộc tập trận trong năm 2009 cho thấy khả năng phối hợp với lực lượng không quân của Nga khá hạn chế. Họ tiếp tục phụ thuộc vào các thiết bị lạc hậu và cũ, không có khả năng tác chiến trong mọi điều kiện thời tiết, thiếu những phương tiện vận tải chiến lược, sở hữu đội ngũ sĩ quan không linh hoạt và đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực", China Daily trích một phần bức điện.

NATO nhận định quân đội Nga chỉ có thể đối phó những xung đột vũ trang quy mô nhỏ và vừa ở những khu vực phía tây của nước này. Hai cuộc tập trận năm 2009 cho thấy quân đội Nga khó có thể tham gia hai cuộc xung đột nhỏ cùng lúc hoặc tiến hành nhiều cuộc tập trận quy mô lớn.

Cựu Tư lệnh Hạm đội Phương Bắc, Đô đốc Vyacheslav Popov, đại diện Ủy ban chính sách biển Liên bang Nga nói với hãng tin RIA Novosti:""Tại vùng Viễn Đông, số lượng tàu nổi của Nga ít hơn 3 lần so với Nhật Bản". Đô đốc Popov cũng khẳng định rằng, hiện nay, Hải quân Nga thực sự không có những tàu chiến mới đóng vai trò quyết định. Vũ khí và trang thiết bị, hệ thống điều khiển, đảm bảo kỹ thuật và hậu cần đều già cỗi.

Tương lai
Tuy nhiên bộ mặt quân đội Nga đang dần thay đổi. Với việc Nga thoát khỏi suy thoái kinh tế, ngân sách quốc phòng gia tăng trở lại và nhiều kế hoạch hiện đại hóa trang bị được thực hiện.

Năm 2009, tổng thống Dmitry Medvedev cũng cho biết phần lớn số tiền này được chi dùng cho việc phát triển và mua các trang thiết bị quân sự hiện đại. Giới phân tích nhận định lợi nhuận lớn từ dầu mỏ trong những năm gần đây đã cho phép Kremlin tăng ngân quỹ dành cho quân đội. Ông Medvedev cho rằng "Dù chúng ta đang phải đối mặt với các khó khăn về tài chính, ngân quỹ dành cho việc này vẫn không thay đổi" dù cho giá dầu thế giới đang ở mức 400 USD mỗi thùng, so với năm ngoái là 1000 USD/thùng. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga hôm 17-3 nói tỉ lệ vũ khí hiện đại trong Lực lượng vũ trang Nga sẽ đạt 30% vào năm 2015 và tăng đến 70% vào năm 2020.

Hãng tin AP dẫn thông tin từ giới chức quân đội Nga cho biết khoảng 25% trong số 43 tỉ USD chi cho việc mua vũ khí năm 2009 sẽ được dành để nâng cấp lực lượng hạt nhân thời Liên Xô đã cũ kỹ. Theo giới phân tích, tuyên bố của Tổng thống Nga có thể gây khó chịu cho Washington và sẽ xóa tan hy vọng về viễn cảnh mối quan hệ căng thẳng Đông-Tây sẽ được cải thiện nhanh chóng.

Đối với hải quân, năm 2012, tổng thống Vladimir Putin thông qua kế hoạch đóng mới 51 tàu chiến nổi và 24 tàu ngầm cho đến năm 2020.. Trong 24 chiếc sẽ có 16 chiếc là tàu ngầm hạt nhân. Ngày 10-1-2013 Hải quân Nga đã chấp nhận nhập biên chế tàu ngầm đầu tiên của lớp tàu ngầm hạt nhân chiến lược Borei. Chiếc thứ hai nhập biên chế vào ngày 21-12-2013. Chiếc thứ ba được hạ thủy và thử nghiệm vào đầu năm 2013 và nhập biên chế vào cuối năm 2014.

Đối với lục quân, năm 2008, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Anatoliy Serdukov bắt đầu kế hoạch tái tổ chức lớn cho quân đội, trong đó lục quân cho dừng hoạt động hết toàn bộ các sư đoàn hiện dịch và thay bằng các đơn vị cấp lữ đoàn, đến tháng 1 năm 2016 sẽ có 39 lữ đoàn chiến đấu hợp thành, 21 lữ đoàn pháo binh và tên lửa, 7 lữ đoàn phòng không, 12 lữ đoàn thông tin, 2 lữ đoàn chiến tranh điện tử.
Hệ thống chỉ huy từ 4 cấp Bộ chỉ huy quân khu - Quân đoàn - Sư đoàn - Trung đoàn thành 3 cấp: Bộ chỉ huy chiến lược - Bộ chỉ huy hành quân - Lữ đoàn. Các đơn vị chiến đấu sẽ độc lập và linh hoạt hơn. Các lữ đoàn cũng có thể phối hợp cùng các lữ đoàn khác trong cùng bộ chỉ huy hỗn hợp. Mọi phương tiện. trang bị, thiết bị đều được nâng cấp hoặc thay mới như kế hoạch mua mới xe tăng T-14 Armata từ năm 2015.

Song với việc cải tổ quân đội và tái trang bị, quân đội Nga cũng được tập trận quy mô lớn thường xuyên hơn nhằm kiểm tra khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị, như cuộc tập trận đột xuất mùa hè năm 2013 với sự tham gia của hơn 160000 binh sĩ, hơn 1.000 xe thiết giáp, 130 máy bay và hơn 70 tàu chiến của Hạm đội Thái Bình Dương, được coi là cuộc tập trận lớn nhất từ thời Liên Xô. Trong cuộc tập trận bất thường tháng 5-2013, Tổng thống Nga Putin tuyên bố, những cuộc tập trận như thế là cách hoàn hảo để giữ cho quân đội luôn có khả năng tác chiến hoàn hảo. Truyền thông Nga cho biết, các cuộc tập trận của quân đội Nga hoàn toàn mang mục đích rèn luyện, kiểm tra kỹ thuật và không nhằm vào bất cứ quốc gia nào.
Năm 2014, Nga đã tổ chức diễn tập quân sự ở nhiều khu vực, trong đó quy mô diễn tập quân sự "Phương Đông-2014" là nổi bật nhất, cuộc diễn tập quân sự này đã bao trùm lên 11 khu vực của Viễn Đông Nga, có 150.000 quân tham gia.

Chính phủ Nga công bố ngân sách quốc phòng năm 2014 là 2,49 nghìn tỉ rub (tương đương 69,3 tỉ USD), lớn thứ 3 sau Mỹ và Trung Quốc. Ngân sách này sẽ tăng lên 3,03 nghìn tỉ rub (83,7 tỉ USD) năm 2015, 3,36 nghìn tỉ rub (93,9 tỉ USD) năm 2016. Trong khi đó, năm 1998 con số này đạt dưới 3 tỷ USD.

Nguyên tổng thống Nga Dmitry Medvedev tuyên bố Nga sẽ bắt đầu chương trình tái vũ trang hóa quân sự toàn diện từ năm 2011, trước hết là các lực lượng hạt nhân chiến lược. Giới phân tích cho rằng chiến tranh Nam Ossetia 2008 đã bộc lộ nhiều vấn đề trong các lực lượng vũ trang Nga, với các trang thiết bị lạc hậu và cách triển khai cũ, do đó dẫn tới những lời kêu gọi phải hiện đại hóa quân đội Nga. Nga sẽ bỏ ra khoảng gần 140 tỉ USD để mua vũ khí cho tới năm 2011.

Quân đội Nga đã trải qua một quá trình nâng cấp thiết bị lớn trị giá khoảng $200 tỷ trong giai đoạn 2006 đến 2015. Bộ trưởng quốc phòng Anatoliy Serdyukov giám sát các cuộc cải cách lớn với mục đích chuyển đổi từ một quân đội tập trung đông đảo với chế độ nghĩa vụ thành một lực lượng chuyên nghiệp nhỏ hơn.

Chính phủ Nga đã thông qua khoản tiền 20-21.5 ngàn tỉ rubles (hơn $650 tỉ) để mua mới vũ khí trong 10 năm tiếp theo. Điều này sẽ gia tăng tỉ lệ vũ khí trong 3 quân chủng tăng lên 30% vào năm 2015, 70% vào năm 2020. Trong vài khu vực tỉ lệ này đạt tới 80% hay thậm chí 100%. Bộ Quốc phòng Nga quyết định mua 250 tên lửa đạn đạo liên lục địa, 800 máy bay, 1200 trực thăng, 44 tàu ngầm, 36 khinh hạm, 28 tàu hộ tống, 18 tàu tuần dương, 24 tàu khu trục, 6 tàu sân bay, 62 tiểu đoàn phòng không. Các vũ khí hiện có sẽ được nâng cấp.

Vũ khí hạt nhân
Năm 2012, Viện Khoa học Hoa Kỳ ước tính Nga có 1499 đầu đạn hạt nhân chiến lược đang được triển khai, 1022 đầu đạn không triển khai và khoảng 2000 đầu đạn hạt nhân chiến thuật.. Lực lượng tên lửa chiến lược điều khiển các tên lửa phóng trên mặt đất, không quân quản lý tên lửa phóng từ trên không, hải quân quản lý tên lửa phóng từ tàu ngầm.

 Tên lửa cố định trên bộ (silo), như R-36 Voyevoda.
 Tên lửa di động, như RT-2UTTKh Topol-M và loại mới RS-24 Yars.
 Trên tàu ngầm, như R-29RMU2 Layner và RSM-56 Bulava.
 Phóng từ trên không của Tập đoàn không quân 37 thuộc Không quân Nga
 RS-28 Sarmat - tên lửa đạn đạo phá vỡ mọi thống phòng thủ tên lửa tầm cao (kể cả THAAD của Mỹ)..
Học thuyết quân sự của Nga xem sự mở rộng của NATO về phía đông như sự đe dọa và bảo lưu quyền sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm đáp tra bất kì cuộc xâm lược thông thường nào gây đe dọa đến sự tồn tại của đất nước. Số tên lửa liên lục địa đã sụt giảm qua nhiều năm do việc thực hiện hiệp định cắt giảm vũ khí chiến lược với Hoa Kỳ và sự bảo trì thiếu thốn. Tuy nhiên nhiều tên lửa mới đã được đưa vào sử dụng góp phần cân bằng điều này nhằm chống lại các hệ thống phòng thủ tên lửa. Nga đang phát triển tên lửa RT-2UTTKh Topol-M nhằm xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ, bao gồm hệ thống phòng thủ NMD của Hoa Kỳ. Nó có thể được phóng từ xe phóng di động hay từ giếng phóng.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

 Andrew Bowen, "Russian Armed Forces: Capabilities ," Congressional Research Service, June 30, 2020.
 "How are the mighty fallen". The Economist. 2–8 July 2005. pp. 45–46.
 Russia Creates Unique Rifle That Can Shoot at Four Kilometres RNS, November 2016

 Keir Giles, Military Service in Russia: No New Model Army, Trung tâm Nghiên cứu Xung đột, May 2007
 International Institute for Strategic Studies, The Military Balance, various editions

Tài liệu đọc thêm

 Galeotti, Mark, 'Organised crime and Russian security forces: mafiya, militia and military', Journal of Conflict, Security and Development, issue 1:2, 2001.
 Ivanov, Henry, 'Country Briefing: Russia—Austere deterrence', Jane's Defence Weekly, 28 April 2006

 Pynnöniemi, K., 'Russia's Defence Reform: Assessing the real "Serdyukov heritage"' , FIIA Briefing Paper 126, 26 March 2013, The Finnish Institute of International Affairs.
 Turbiville, G., 'Organized crime and the Russian armed forces', Transnational Organized Crime, vol. 1, issue 4, 1995, pp. 55–73;
 Waters, T., 'Crime in the Russian military', CSRC Paper C90, (Camberley: Conflict Studies Research Centre, 1996).

Liên kết ngoài

 Russian Ministry of Defense  (in English)
 Russia's Military Analysis A very comprehensive online database of modern Russian arms and military technologies. Website also has discussion forums, videos and more.
 Russia Military Guide Includes satellite photos of bases.
 Russian Military Capabilities in a 10 year perspective (PDF) 2013 study by the Swedish Defence Research Agency
 Russia's military modernisation - Putin's new model army by The Economist, 24 May 2014
 Just How Dangerous is Russia's Military? by The National Interest 15 July 2016 by Nikolas Gvosdev
 Russia's New Army study from 2011 by the Centre for Analysis of Strategies and Technologies
 Russia's Military: Assessment, Strategy, and Threat report by the Center on Global Interests
 Russia's shiny new weapons an article about Russian drones by Mark Galeotti, 10 January 2014

Quân sự Nga


title: Latirus modestus

text:
Latirus modestus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Royas

text:
Royas là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 305 người.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Isère


title: Exomalopsis amoena

text:
Exomalopsis amoena là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1980


title: Belgrandiella pelerei

text:
Belgrandiella pelerei là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Áo.

Chú thích

Tham khảo

Belgrandiella
Động vật đặc hữu Áo


title: Frank Lentini

text:
Frank Lentini (1889 – 22 tháng 9 năm 1966) được sinh ra ở Siracusa, Sicilia trong một gia đình lớn có mười hai người con. Ông được sinh ra có ba cái chân, có ba cái bình thường và một ngón chân nữa mọc ra từ đầu gối của cái chân thứ ba. Như vậy, ông có tất cả ba cẳng chân, 3 bàn chân, 16 ngón chân và 2 bộ phận sinh dục có chức năng hoàn chỉnh. Bố mẹ ông đã từ chối ông và ông đã được một bà cô nhận nuôi nhưng sau đó, ông đã bị gửi đến một trại tế bần chuyên cho các trẻ em khuyết tật.

Khi còn trẻ, Lentini thường dùng chân thứ ba của mình để đá bóng và ông được mọi người biết đến với cái tên cầu thủ đá bóng ba chân. Có điều thú vị hơn là cái chân thứ ba này của ông thì ngắn hơn hai cái chân kia một vài inch, còn hai cái chân chính cũng không bằng nhau. Ông thường phàn nàn rằng, thậm chí ông có tới 3 chân mà vẫn chẳng thể có được một đôi chân theo đúng nghĩa.

Lúc lên 9 tuổi, ông chuyển tới Mỹ và tham dự một show diễn thương mại có tên là Lentini vĩ đại. Ông đã trở thành công dân Mỹ vào năm 30 tuổi và đã cưới Theresa Murray. Họ có 4 đứa con.

Frank Lentini mất ở Florida vào năm 1966.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Em bé 3 chân ở Nhật Bản
"The Life History of Francesco A. Lentini, Three-legged Wonder" pitchbook pamphlet (ảnh)
Francesco Lentini - The Three- Legged Man (The Human Marvels)
Francesco Lentini - người 3 chân

Lentini, Frank
Lentini, Frank
Sinh đôi dính liền


title: Myrsine nukuhivensis

text:
Myrsine nukuhivensis là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Tham khảo

 Florence, J. 1998. Myrsine nukuhivensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Myrsine


title: Nhà Trần (Trung Quốc)

text:
Nhà Trần () (557-589), đôi khi gọi là Nam triều Trần (南朝陳), là triều đại thứ tư và cuối cùng trong số các triều đại thuộc Nam triều thời kỳ Nam-Bắc triều ở Trung Quốc, cuối cùng bị nhà Tùy tiêu diệt.

Khi triều đại này được Trần Bá Tiên (Vũ Đế) thành lập năm 557. Quốc gia này rất yếu, chỉ chiếm một phần nhỏ lãnh thổ đã từng thuộc về triều đại trước đó là nhà Lương – và trên lãnh thổ đó những cuộc chiến đã làm nhà Lương suy sụp cũng đồng thời tàn phá tất cả những thứ khác. Tuy nhiên, những người kế vị của Trần Vũ Đế là Trần Văn Đế và Trần Tuyên Đế lại là những vị hoàng đế có năng lực, và vì thế nhà nước này dần dần thống nhất và vững mạnh thêm, trở thành ngang hàng về sức mạnh trước các đối thủ như nhà Bắc Chu và nhà Bắc Tề.

Tuy nhiên, sau khi Bắc Chu tiêu diệt Bắc Tề năm 577 thì nhà Trần bị dồn vào thế bí do bại trận trong cuộc tranh chấp miền bắc với Bắc Chu. Bên cạnh đó, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Trần là Trần Thúc Bảo lại không có tài năng và cả tin, và cuối cùng nhà Trần đã bị triều đại kế tục nhà Bắc Chu là nhà Tùy xóa sổ năm 589.

Nhà Trần là triều đại cuối cùng của Nam triều, cũng là triều đại cuối cùng trong Lục triều (cùng với Đông Ngô - Đông Tấn - Lưu Tống - Nam Tề và nhà Lương) cai trị vùng Giang Nam, đóng đô ở Kiến Khang; tính từ khi Tôn Quyền xưng vương, tất cả kéo dài gần 400 năm.

Các hoàng đế

Thế phả nhà Trần

Xem thêm
 Trần thư
 Nam sử
 Tư trị thông giám

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nhà Trần

Thành lập 557
Kết thúc 589
Trần
Nam triều (Trung Quốc)


title: Baliosus rubiginosus

text:
Baliosus rubiginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Guérin-Méneville miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Henry Cavendish

text:
Henry Cavendish (10 tháng 10 năm 1731 - 24 tháng 3 năm 1810) là một nhà vật lý, hóa học người Anh người đã phát hiện ra hiđrô, tính ra được một hằng số hấp dẫn và tính được khối lượng Trái Đất. Tên của Cavendish được đặt cho Phòng thí nghiệm Cavendish ở Đại học Cambridge, chính là Khoa Vật lý và Thiên văn của Đại học Cambridge - một trong những trung tâm nghiên cứu và đào tạo hàng đầu nước Anh cũng như thế giới về lĩnh vực vật lý.

Tiểu sử
Ông sinh ở Nice, Pháp - nơi gia đình ông đang sống. Mẹ ông là bà Lady Anne Grey, con của Bá tước Kent và cha là Lord Charles Cavendish, con của bá tước Devonshire. Dòng họ của ông đã trải qua xuyên suốt hơn 8 thế kỉ và có mối liên hệ mật thiết với nhiều gia đình danh giá ở Anh.

Lúc 11 tuổi, Cavendish là học sinh ở học viện của tiến sĩ Newcome ở Hackney. Vào năm ông 18 tuổi (năm 1749), ông vào học tại trường Đại học Cambridge. Nhưng bốn năm sau đó, ông đã rời trường trước khi tốt nghiệp và viết công trình đầu tiên của ông có tên gốc là "Factitious Airs" vào 18 năm sau (1766).

Cavendish là một con người thầm lặng và đơn độc, và ông được mọi người khác coi là khá lập dị, ông không tạo dựng được bất kì mối quan hệ thân thiết với ai ngoài những thành viên trong gia đình. Có một người từng nói rằng: Cavendish có một chiếc cầu thang xoắn bắc vào nhà ông qua cửa sau vì ông ngại đụng mặt người làm của ông, vốn là một phụ nữ bởi vì ông đặc biệt rất ngại ngùng khi tiếp xúc với phụ nữ. Đặc điểm tính cách khác thường này của ông về sau, đã được xác nhận là hội chứng Asperger, mặc dù ông hiếm khi hoàn toàn ngại ngùng trước phụ nữ. Thú vui ngoài xã hội duy nhất của ông là tham dự Hiệp hội Hoàng gia (Royal Society Club), nơi mà những thành viên thường dùng bữa tối cùng nhau trong những cuộc gặp hàng tuần. Và ông hiếm khi nào bỏ lỡ những buổi tiệc đó, và được những người đương thời kính trọng bởi kiến thức cửa ông. Bên cạnh đó, ông còn có một thú vui khác là sưu tầm các đồ nội thất độc đáo.

Bởi cánh sống khép kín và lặng lẽ, Cavendish thường từ chối xuất bản rộng rãi những công trình nghiên cứu của mình. Và thậm chí một số khám phá khoa học của ông còn không được các đồng nghiệp biết đến. Cho đến tận cuối thế kỷ XIX, rất lâu sau khi ông mất, James Clerk Maxwell đã xem qua những công trình của Cavendish và khám phá ra những điều mà đã giúp Maxwell kiếm được rất nhiều tiền. Ví dụ như là những gì được đề cập đến trong cuốn "Những khám phá và dự đoán của Cavendish" (Cavendish’s discoveries or anticipations) bao gồm Richter’s Law of Reciprocal Proportions, định luật Ohm, Định luật Dalton và lực nén (Dalton’s Partical Pressure), quy luật hình thành các electron và Định luật Charles về các chất khí (principles of electrical conductivity and Charles's Law of Gases),...

Ông chết năm 1810 và được an táng tại Derby Catheral cùng với nhiều người thuộc dòng họ. Phòng thí nghiệm mang tên Hernry Cavendish ở Đại học Cambridge đã được thành lập bởi một số họ hàng của Cavendish, điển hình là William Cavendish, Bá tước đời thứ 7 của Devonshire.

Khám phá về các chất khí và khí quyển
Cavendish được biết đến là một trong những nhà hóa học về các chất khí của thế kỷ thứ XVIII và XIX, cùng với một số các nhà khoa học khác như Joseph Priestley, Joseph Black, Daniel Rutherford. Bằng việc cho các kim loại phản ứng với các acid mạnh, Cavendish đã tìm ra khí Hydro, và ông đã nghiên cứu về nó. Mặc dù một số đồng nghiệp khác, như Roberts Boyle, đã tạo ra được khí Hydro sớm hơn, thế nhưng, Cavendish vẫn được giải thưởng vì đã nhận biết được nguyên tố này trong tự nhiên.

Cavendish đã tìm ra rằng khí Hydro, cái mà ông gọi là "khí không cháy", khi phản ứng với khí Oxy sẽ tạo ra nước. James Watt và Antoine Lavoisier cũng đã làm những thí nghiệm tương tự. Và trong một thời gian dài, đã có sự tranh cãi gay gắt về việc ai là người đầu tiên thực hiện thí nghiệm trên.

Cavendish cũng đã tìm ra được gần như chính xác các thành phần khí quyển của Trái Đất. Ông cho rằng: 79,167% là các chất khí "phlogisticated air", bây giờ đã được xác định là khí Nitơ và Ar, 22,8333% là các chất khí gọi là "dephlogisticated air", mà bây giờ được xác định là khí Oxy, chiếm 20, 95%. Cavendish cũng khám phá ra rằng 1/20 bầu không khí của Trái Đất được tạo nên từ một loại khí thứ 3 vốn là khí Argon, được tìm ra bởi William Ramsay và Lord Rayleigh khoảng hơn 100 năm sau.

Đo hằng số hấp dẫn, thí nghiệm cân Trái Đất
Định luật vạn vật hấp dẫn đã được Isaac Newton tìm ra năm 1687. Vào thời điểm đó, hằng số hấp dẫn trong công thức tính lực hấp dẫn vẫn chưa được đo đạc chính xác.

Thí nghiệm xác định hằng số hấp dẫn dựa trên đo lực hấp dẫn giữa các vật thể trong phòng thí nghiệm ban đầu được đề xuất bởi John Michell, người đã chế tạo lò xo xoắn để đo mômen lực nhỏ một cách chính xác nhưng đã mất năm 1793 trước khi kịp thực hiện thí nghiệm của mình. Lò xo xoắn sau đó được chuyển giao cho Francis John Hyde Wollaston, rồi đến tay Henry Cavendish.

Khoảng năm 1797 đến 1798, Cavendish thực hiện lại dự định thí nghiệm của Michell, và ghi chép lại kết quả trong quyển Philosophical Transactions năm 1798. Ông xây dựng lại lò xo xoắn, sử dụng thiết bị thuê của người dân nông thôn. Ông gắn hai viên bi kim loại vào hai đầu của một thanh gỗ dài 1,8 mét, rồi dùng một sợi dây mảnh treo cả hệ thống lên, giữ cho thanh gỗ nằm ngang. Sau đó, Cavendish đã dùng hai quả cầu bằng chì, mỗi quả nặng 159 kg, tịnh tiến lại gần hai viên bi ở hai đầu thanh gỗ. Để tránh bị gió thổi gây ra rung động, Cavendish đặt hệ thống trong buồng kín gió, và quan sát hệ thống thông qua kính viễn vọng.

Lực hấp dẫn do hai quả cầu chì tác dụng vào hai viên bi làm cho cây gậy quay một góc nhỏ. Cavendish đo góc này bằng kính viễn vọng và tính ra được mômen lực tác động lên lò xo xoắn, và suy tiếp ra hằng số hấp dẫn nhờ vào các khối lượng đã biết. Điều đáng kinh ngạc là sai số của phép đo của Cavendish chỉ là 1% so với kết quả chính xác đo được sau này.

Biết được hằng số hấp dẫn và gia tốc trọng trường trên bề mặt Trái Đất, Cavendish đã tính ra được khối lượng của Trái Đất là 6 × 10^24 kg. Kết quả này đã mang lại tên gọi khác cho thí nghiệm là thí nghiệm cân Trái Đất. Việc đo được khối lượng Trái Đất cũng cho phép suy ra khối lượng Mặt Trăng và các thiên thể khác trong Hệ Mặt Trời, thông qua các định luật cơ học và định luật vạn vật hấp dẫn.

Các nghiên cứu về điện
Các thí nghiệm về điện của Cavendish không được biết cho đến tận lúc được tìm nhặt và cho xuất bản bở James Clerk Maxwell 1 thế kỉ sau khi Cavendish mất. Vào năm 1879, rất lâu sau khi các nhà khoa học khác đã tìm ra những gì mà Cavendish đã làm trước đó. Ông khám phá ra định luật tĩnh điện trước Coulomb 10 năm và định luật về mối liên hệ giữa I, U, R trước Ohm 70 năm nhưng không biết vì sao mà ông không công bố.

Tham khảo

Sinh năm 1731
Mất năm 1810
Gia tộc Cavendish
Nhà hóa học Anh
Nhà vật lý Anh
Nhà vật lý thực nghiệm
Hội viên Hội Hoàng gia
Người phát hiện ra nguyên tố hóa học


title: Eleutherodactylus inoptatus

text:
Eleutherodactylus inoptatus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dominica và Haiti.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hedges, B. & Thomas, R. 2004. Eleutherodactylus inoptatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

inoptatus
Động vật được mô tả năm 1914


title: Tipula detruncata

text:
Tipula detruncata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: (7399) 1987 BC2

text:
{{DISPLAYTITLE:(7399) 1987 BC2}}

(7399) 1987 BC2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 29 tháng 1 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thrinchostoma wellmani

text:
Thrinchostoma wellmani là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchostoma
Động vật được mô tả năm 1908


title: Hồng học

text:
Hồng học (chữ Hán giản thể: 红学, phồn thể: 紅學) là bộ môn khoa học chuyên nghiên cứu về Hồng lâu mộng, một trong tứ đại danh tác của văn học cổ điển Trung Quốc. Do Hồng lâu mộng có nhiều văn bản khác nhau, quan điểm của các nhà nghiên cứu về Hồng lâu mộng cũng khác nhau, nên Hồng học được chia làm nhiều phái như phái Phê bình văn học, phái Sách ẩn, phái Khảo chứng, phái Tự truyện...

Lịch sử
Lịch sử Hồng học có thể chia làm hai thời kỳ: Cựu Hồng học và Tân Hồng học.

Cựu Hồng học
Các lời bình trong Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký các bản Giáp Tuất (Càn Long năm thứ 19, 1754), Kỷ Mão (Càn Long năm thứ 24), Canh Thìn (Càn Long năm thứ 25) viết ngay sau khi Tào Tuyết Cần còn sống, thậm chí có thể được ông tiếp thu phần nào, có lẽ là những tư liệu Hồng học sớm nhất. Hồng học thời kỳ này được gọi là Cựu Hồng học.

Cựu Hồng học có thể chia làm 3 trường phái:

 Phái thứ nhất cho rằng: Hồng lâu mộng hoàn toàn vì Thanh Thế Tổ và Đổng Ngạc Phi mà sáng tác, đồng thời đề cập đến các danh vương kỹ nữ đương thời, tiêu biểu cho phái này là Vương Mộng Nguyễn (với cuốn Hồng lâu mộng sách ẩn) và Thẩm Bình Am.
 Phái thứ hai cho rằng: Hồng lâu mộng là tiểu thuyết chính trị của triều đại Khang Hy nhà Thanh, tiêu biểu cho phái này là Sái Khiết Dân với tác phẩm Thạch đầu ký sách ẩn.
 Phái thứ ba cho rằng: những tình tiết trong Hồng lâu mộng đều là việc của Nạp Lan Thành Đức (sau đổi tên là Tính Đức, tự là Dung Nhược) con trai của tể tướng Minh Châu thời Khang Hy, tiêu biểu cho phái này là Trương Tường Hà.

Nhìn chung Cựu Hồng học cho rằng Hồng lâu mộng viết về những câu chuyện có thật về thời Mãn Thanh.

Tân Hồng học
Sau phong trào Ngũ Tứ, các học giả như Thái Nguyên Bồi, Ngô Thế Xương, Du Bình Bá, Lý Huyền Bà, Cố Hiệt Cương, Chu Nhữ Xương, Ngô Ân Dụ, Lý Thìn Đông, Phan Trọng Quỳ và đặc biệt là nhà Hồng học Hồ Thích với tác phẩm Hồng lâu mộng khảo chứng năm 1921 đã chính thức khai sáng ra Tân Hồng học. Phái Tân Hồng học cho rằng Hồng lâu mộng là ghi chép việc thực của bản thân tác giả, Hồng học trở thành một ngành khoa học thật sự với phương pháp khoa học nghiêm túc, xuất phát từ việc khảo sát tác giả và tác phẩm văn học.

Sau khi nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa thành lập năm 1949, phong trào nghiên cứu Hồng lâu mộng lại nổi lên mạnh mẽ. Đặc biệt là vào năm 1954, từ một bức thư của Chủ tịch Mao Trạch Đông, đã bắt đầu một phong trào rộng lớn phê bình phương pháp nghiên cứu Hồng lâu mộng của nhà Hồng học Du Bình Bá. Mở đầu đợt phê bình này là hai sinh viên tốt nghiệp Đại học: Lý Hy Phàm và Lam Linh.

Phong trào nghiên cứu Hồng lâu mộng tạm thời lắng xuống trong Cách mạng văn hoá. Sau cải cách - mở cửa, phong trào nghiên cứu Hồng lâu mộng vẫn tiếp tục phát triển với sự ra đời của Sở nghiên cứu Hồng lâu mộng và hai tập san Hồng lâu mộng học san và Hồng lâu mộng nghiên cứu tập san. Hội thảo Hồng lâu mộng quy mô toàn Trung Hoa lần thứ nhất họp ở Cáp Nhĩ Tân mùa thu năm 1980 có hơn bảy chục bản tham luận. Tại hội thảo này cũng đã chính thức thành lập Hội Hồng lâu mộng học Trung Quốc. Sau đó năm 1981 ở Tế Nam, năm 1982 ở Thượng Hải, năm 1983 ở Nam Kinh, năm 1985 ở Quý Dương... đã lần lượt tổ chức các hội thảo và sinh hoạt hằng năm của Hội.

Phân hội Giang Tô đã xuất bản bộ Tư liệu tham khảo nghiên cứu Hồng lâu mộng, tháng 10 năm 1982 đã công bố Kết quả 10 năm gian khổ hiệu đính, chỉnh lý văn bản Hồng lâu mộng của Phan Trọng Quỳ, năm 1983 công bố Hồ sơ mới phát hiện về gia thế Tào Tuyết Cần. Du Bình Bá đã tập hợp các bản Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký (các bản Giáp Tuất, Kỷ Mão, Canh Thìn...) với hơn 2000 lời bình thành tập tư liệu nghiên cứu Hồng lâu mộng

Hồng học ngày nay đã thành một ngành học vấn ở phạm vi quốc tế. Mùa xuân năm 1980, trường Đại học Wisconsin ở Mỹ đã đứng ra triệu tập Hội nghị nghiên cứu Hồng lâu mộng quốc tế. Tháng 6 năm 1986 Hội thảo Hồng lâu mộng quốc tế lần thứ hai họp tại Cáp Nhĩ Tân, Trung Quốc. Tại đây cũng đã diễn ra Liên hoan nghệ thuật Hồng lâu mộng.
Những năm gần đây các cuộc tranh luận về Hồng lâu mộng vẫn tiếp tục diễn ra gay gắt với ý kiến của nhà Hồng học Thổ Mặc Nhiệt cho rằng tác giả Hồng lâu mộng không phải là Tào Tuyết Cần. Giới điện ảnh Trung Quốc cũng đang tập trung làm phim Hồng lâu mộng phiên bản mới.

Cơ sở nghiên cứu và hậu kỳ nghiên cứu

Theo như nhà Hồng học Lương Quy Trí nhận định thì Hồng học được chia làm hai bộ phận là Cơ sở nghiên cứu và Hậu kỳ nghiên cứu.

Cơ sở nghiên cứu bao gồm:

 Tào học: nghiên cứu lịch sử gia đình và cuộc đời của Tào Tuyết Cần, mối quan hệ giữa tiểu thuyết và gia đình họ Tào.
 Văn bản học: nghiên cứu các bản Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký và bản Trình Cao, căn cứ vào các bản này cố gắng tiếp cận với bản gốc của tác phẩm.
 Chi học: nghiên cứu về Chi Nghiễn Trai. Do Chi Nghiễn Trai chủ nhân được khẳng định là thân hữu của Tào Tuyết Cần, nên thông qua các lời phê bình cũng như tình tiết trong 80 hồi Thạch đầu ký có thể khám phá cuộc đời thực của Tào Tuyết Cần.
 Thám dật học: căn cứ nội dung 80 hồi đầu, khảo sát nội dung 28 hồi sau (theo như Chu Nhữ Xương khảo chứng thì Hồng lâu mộng nguyên bản có 108 hồi).

Hậu kỳ nghiên cứu được phát triển dựa trên Cơ sở nghiên cứu, các tác phẩm nổi tiếng là Hồng lâu nghệ thuật và Hồng lâu dữ Trung Hoa văn hoá của Chu Nhữ Xương. Gần đây nhà Hồng học Lưu Tâm Vũ qua hơn 10 năm nghiên cứu đã đề xuất sáng lập Tần học (tức khoa học chuyên nghiên cứu về Tần Khả Khanh), dựa vào nhân vật Tần Khả Khanh để nghiên cứu Hồng lâu mộng.

Các phái Hồng học
Đa số ý kiến chia Hồng học làm ba phái:

 Phái Văn học phê bình: Đại diện là Vương Quốc Duy. Vương Quốc Duy đã dựa vào tư tưởng triết học và mỹ học phương Tây của Arthur Schopenhauer để bình giá Hồng lâu mộng.
 Phái Sách ẩn: Đại diện là Sái Nguyên Bồi, chủ trương tác giả Hồng lâu mộng đã sử dụng chân sự ẩn khứ, giả ngữ thôn ngôn (che giấu sự thật và dùng lời nói thêu dệt quê mùa) để nói về các sự kiện diễn ra thời nhà Thanh.
 Phái Tự truyện: Đại diện là Hồ Thích, chủ trương Hồng lâu mộng là cuốn tự truyện của Tào Tuyết Cần, lấy chuyện hưng suy của nhà họ Tào làm bối cảnh.

Nhà Hồng học Lương Quy Trí thì chia Hồng học làm bốn phái:

 Phái Văn học phê bình của Vương Quốc Duy.
 Phái Sách ẩn của Sái Nguyên Bồi.
 Gần đây có Hoắc Quốc Linh, Hoắc Lực Quân và Hoắc Kỷ Bình biên soạn cuốn Hồng lâu giải mộng, trong đó nhận định Tào Tuyết Cần viết truyện về một người con gái mà ông yêu quý, sau đó người con gái này tiến cung hầu hạ Ung Chính hoàng hậu, hai người hợp tác với nhau mưu sát Ung Chính, sau đó chính quyền lại rơi vào tay Càn Long... Tuy nhiên đại đa số không tán thành quan điểm này.
 Phái Khảo chứng: đại diện là Hồ Thích, Du Bình Bá, trong đó có nhà Hồng học Chu Nhữ Xương là một học giả rất nổi tiếng với nhiều công trình nghiên cứu quy mô khai sáng ra Phái Văn hoá tư tưởng. Chu Nhữ Xương cho rằng nghiên cứu Hồng lâu mộng chính là chiếc chìa khoá khám phá văn hóa Trung Quốc.

Các phái Hồng học khác có thể kể đến là:

 Đậu Gia Đống cho rằng Hồng lâu mộng thể hiện văn hoá thời Thanh dưới chế độ bát kỳ (tám tầng lớp).
 Thổ Mặc Nhiệt cho rằng tác giả Hồng lâu mộng không phải là Tào Tuyết Cần mà là Hồng Thăng, nguyên mẫu của Đại Quan Viên chính là Tây Khê - quê cũ của Hồng Thăng ở Hàng Châu, nguyên mẫu của Kim Lăng thập nhị thoa chính là Tiêu Viên thư muội.

Hồng học - Nghĩa hẹp và nghĩa rộng
 Nghĩa hẹp: bao gồm Tào học, Cần học, Văn bản học, Chi học, Thám dật học.
 Nghĩa rộng: bao gồm nghĩa hẹp và các nghiên cứu về Hồng lâu mộng (bối cảnh thời đại, tư tưởng, nghệ thuật, nhân vật...).

 Tào học: nghiên cứu gia thế Tào Tuyết Cần, gia phả của nhà họ Tào.
 Cần học: nghiên cứu thân thế, cuộc đời Tào Tuyết Cần.
 Văn bản học: nghiên cứu hệ thống văn bản Hồng lâu mộng, bao gồm các bản Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký, bản Trình Cao và các bản quan hệ khác.
 Thám dật học: từ phần chính văn và lời phê trong 80 hồi đầu, khảo chứng nội dung trong 40 hồi sau.
 Chi học: nghiên cứu về Chi Nghiễn Trai chủ nhân cùng các lời phê trong Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký.

Các cuộc tranh luận về Hồng học
Theo tác giả Lưu Mộng Khê thống kê trong quyển Hồng lâu mộng dữ bách niên Trung Quốc thì trước sau có tổng cộng 17 cuộc luận chiến về Hồng lâu mộng, 10 công án, 4 câu đố chưa có lời giải và 3 tử kết.

Mười bảy cuộc luận chiến
 1. Hồ Thích và Sái Nguyên Bồi luận chiến
 2. Vấn đề địa điềm của Hồng lâu mộng
 3. Các nhân vật nữ trong Hồng lâu mộng có bó chân hay không?
 4. Cuộc đại thảo luận năm 1954
 5. Lý Hy Phàm và Hà Kỳ Phương bút chiến
 6. Vấn đề Phân qua giả và Điểm tê kiều
 7. Tào Tuyết Cần mất vào năm nào?
 8. Ngô Thế Xương và Y Đằng Sấu trang luận về Đường thôn tự văn
 9. Vấn đề chân nguỵ của Phế Nghệ Trai tập cảo
 10. Vấn đề tranh chân dung của Tào Tuyết Cần
 11. Các bài thơ bị thất lạc của Tào Tuyết Cần
 12. Tào Tuyết Cần có phải là tác giả thực sự của Hồng lâu mộng?
 13. Vấn đề bình giá Hồng học trong 30 năm
 14. Hồng học là gì?
 15. Phan Trọng Quy và Từ Phục Quán bút chiến
 16. Tranh luận về hai thế giới trong Hồng lâu mộng giữa Triệu Cương và Dư Thời Anh
 17. Bút chiến giữa Đường Đức Cương và Hạ Chí Thanh

Mười công án lớn
 1. Tiết Bảo Thoa và Lâm Đại Ngọc ai hơn ai kém?
 2. Vấn đề giá trị của 40 hồi tục biên Hồng lâu mộng?
 3. Đi tìm phó sách và hựu phó sách
 4. Hồng lâu mộng có chứa đựng tư tưởng phản Mãn Thanh hay không?
 5. Vấn đề chân nguỵ của hai hồi 64 và 67
 6. Ai là tác giả của phần "phàm lệ" trong bản Giáp Tuất?
 7. Hệ thống văn bản Hồng lâu mộng
 8. Tịch quán của Tào Tuyết Cần
 9. Vấn đề kỳ tịch của nhà họ Tào
 10. Vấn đề văn bản thất lạc

Bốn câu đố
 1. Lời phán về Giả Nguyên Xuân (ở hồi 5)
 2. Khúc ca Hảo sự chung về Giả Nguyên Xuân (ở hồi 5)
 3. Vì sao tác phẩm mang tên Hồng lâu mộng?
 4. 20 câu thơ tuyệt cú trong Hồng lâu mộng

Ba tử kết
 1. Chi Nghiễn Trai là ai?
 2. Cha Tào Tuyết Cần là ai?
 3. Tác giả viết tiếp Hồng lâu mộng là ai?

Tập san về Hồng học
Chuyên đăng tải các thông tin về nghiên cứu Hồng lâu mộng có 2 tạp chí lớn:
 Hồng lâu mộng nghiên cứu tập san do Sở Nghiên cứu Văn học thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc chủ trì, xuất bản tổng cộng 15 tập
 Hồng lâu mộng học san ra đời năm 1979 do ba nhà Hồng học nổi tiếng là Vương Triều Văn, Phùng Kỷ Dung và Lý Hy Phàm chủ biên, trong năm xuất bản 1 - 2 kỳ, sau đó mỗi năm xuất bản 4 kỳ. Từ năm 2005 trở thành song nguyệt san.

Các chuyên gia Hồng học
 Hồ Thích là người sáng lập ra Tân Hồng học
 Vương Quốc Duy
 Lỗ Tấn
 Vương Bá Hàng
 Du Bình Bá
 Phùng Kỳ Dung
 Sái Nghĩa Giang
 Lâm Quán Phu là chuyên gia văn bản học
 Chu Đạm Văn
 Vương Côn Luân là nhà bình luận nhân vật
 Ngô Ân Dụ là chuyên gia Cần học
 Chu Nhữ Xương là chuyên gia Tào học
 Lương Quy Trí
 Lã Khải Tường là nhà bình luận nghệ thuật
 Mai Tiết
 Lưu Tâm Vũ là tác gia, đại biểu mới của phái Sách ẩn, người đề xướng Tần Khả Khanh học
 Chu Nam Tiễn
 Trương Thạc Nhân
 Cao Dương
 Ngô Khắc Kỳ
 Lâm Tịch
 Sái Nguyên Bồi

Các tác phẩm Hồng học
 Hồ Thích, Hồng lâu mộng khảo chứng
 Vương Bá Hàng, Vương Bá Hàng Hồng lâu mộng phê ngữ vị lục (Triệu Quốc Chương và Đàm Phượng Lương chỉnh lý)
 Du Bình Bá, Du Bình Bá thuyết Hồng lâu mộng
 Vương Côn Luân, Hồng lâu mộng nhân vật luận
 Chu Nhữ Xương, Hồng lâu mộng tân chứng, Hồng lâu nghệ thuật, Hồng lâu mộng dữ Trung Quốc văn hoá, Hồng lâu tiểu giảng, Hồng lâu chân mộng, Hồng lâu đích chân cố sự
 Sái Nghĩa Giang, Hồng lâu mộng thi từ khúc phú giám thưởng, Hồng lâu mộng thị chẩm dạng tả thành đích
 Thư Vu, Thuyết mộng lục
 Lương Quy Trí, Bị mê thất đích thế giới - Hồng lâu mộng dật thoại
 Vương Mông, Hồng lâu khởi thị lục
 Chu Đạm Văn, Hồng lâu mộng luận nguyên
 Lâm Quán Phu, Hồng lâu mộng tung hoành đàm
 Tôn Ngọc Minh, Hồng học. 1954
 Dư Anh Thời, Hồng lâu mộng đích lưỡng cá thế giới
 Lưu Mộng Khê, Hồng lâu mộng dữ bách niên Trung Quốc
 Trương Ái Linh, Hồng lâu mộng yểm
 Lưu Tâm Vũ, Hồng lâu giải mộng, Hồng lâu vọng nguyệt, Lưu Tâm Vũ yết bí Hồng lâu mộng bộ 1 - 4
 Ngô Khắc Kỳ, Khuyển oa đàm Hồng

Chú thích

Tham khảo
 Hồng lâu mộng, Lời giới thiệu của Phan Văn Các: Hồng học ra đời và phát triển, Nhà xuất bản Văn học, 2009, tr.13-14
 Mã Tình Xuyên, Phóng viên Đại Liên Tân thương báo phỏng vấn chuyên gia Hồng học Lương Quy Trí, 2004

Hồng học
Hồng lâu mộng
Văn hóa Trung Hoa


title: Giải Vật lý Comstock

text:
Giải Vật lý Comstock là một giải thưởng của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ dành cho "công trình phát hiện sáng tạo gần đây hoặc công trình nghiên cúu về điện, từ học hoặc năng lượng bức xạ, được giải thích rộng rãi". Những người được trao giải phải cư ngụ ở Bắc Mỹ.

Giải được đặt theo tên Cyrus B. Comstock, một cựu sĩ quan công binh và cựu viện sĩ "Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ" - người đã di tặng tài sản để lập giải này, và được trao 5 năm một lần, từ năm 1913.

Các người đoạt giải
2014: Deborah Jin
2009: Charles L. Bennett
2004: John N. Bahcall
1999: John Clarke
1993: E. L. Hahn và Charles P. Slichter
1988: Paul C. W. Chu và Maw-Kuen Wu
1983: Theodor W. Hänsch và Peter P. Sorokin
1978: Raymond Davis, Jr.
1973: Robert H. Dicke
1968: Leon N Cooper và J. Robert Schrieffer
1963: Ngô Kiện Hùng
1958: Charles H. Townes
1953: William Shockley
1948: Merle A.Tuve
1943: Donald W. Kerst
1938: Ernest O. Lawrence
1933: Percy W. Bridgman
1928: Clinton J. Davisson
1923: William Duane
1918: Samuel J. Barnett
1913: Robert A. Millikan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Comstock Prize in Physics National Academy of Sciences web site

Giải thưởng vật lý
Giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ
Giải thưởng thành lập năm 1913
Hoa Kỳ năm 1913


title: Surfontaine

text:
Surfontaine  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Itanagar

text:
Itanagar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Papum Pare thuộc bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Itanagar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 440 mét (1443 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Itanagar có dân số 34.970 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Itanagar có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Itanagar, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Arunachal Pradesh


title: Beriev A-50

text:
Beriev A-50 (tiếng Nga: Шмель}} (Shmel, "ong nghệ") (tên hiệu NATO: Mainstay) là một chiếc máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW) Nga dựa trên chiếc máy bay vận tải Ilyushin Il-76. Được phát triển để thay thế chiếc Tu-126 Moss (một biến thể của máy bay ném bom Tu-95), chiếc Mainstay cất cánh lần đầu năm 1980. Nó bước vào phục vụ năm 1984, với khoảng 40 chiếc được chế tạo cho tới năm 1992.

Phi đội gồm 15 người thu thập dữ liệu từ radar giám sát Liana lớn với ăng ten trên thân có đường kính 29 ft 9 in (9.00 m).

A-50 có thể kiểm soát tới 10 máy bay chiến đấu. A-50 có thể bay 4 giờ với tầm hoạt động 1.000 km từ cân cứ với trọng lượng cất cánh tối đa 190 tấn. Chiếc máy bay trên lý thuyết có thể được tái nạp nhiên liệu từ máy bay Il-78, dù những cuộc thử nghiệm đầu tiên cho thấy việc tiếp dầu trên không hầu như không thể diễn ra bởi ăng ten trên thân sẽ gặp phải nhiễu loạn không khí từ chiếc máy bay tiếp dầu, gây ra tình trạng lắc.

Radar "Vega-M" được thiết kế bởi MNIIP, Moscow, do NPO Vega-M chế tạo. "Vega-M" có khả năng truy dõi tới 50 mục tiêu đồng thời trong khoảng cách230 km. Những mục tiêu lớn có thể bị truy dõi trong phạm vi 400 km.

Hệ thống điện tử của OKB thuộc Beriev.

A-50 nhìn rất giống chiếc máy bay SKIP (buồng lái trước không có kính).
 Radar thám trắc tầm xa cho không quân và các mục tiêu trên không ở độ cao nhỏ nhất;
 Kết nối với Hệ thống Kiểm soát Tự động;
 Hướng dẫn mục tiêu cho các máy bay thuộc Không quân, Phòng không và Hải quân;
 Tiếp dầu trên không;
 Vân vân;

Biến thể nội địa

 A-50U - biến thể cải tiến.
 SKIP - Airborn Measure and Control Point. Fixed radar cover filled with another equipment. Navigator cockpit preserved.

A-50I
Đây là phiên bản A-50 cho Trung Quốc. Chiếc A-50 đầu tiên xuất khẩu, và cũng là chiếc A-50 duy nhất được xuất khẩu tới nay (thời điểm năm 2006). Người Trung Quốc đã tự mình chế tạo những chiếc A-50I bằng việc chuyển đổi những chiếc Ilyushin Il-76 vận tải, chúng sử dụng động cơ Soloviev D-30 được trang bị trên phiên bản vận tải.

Nguyên gốc
Kế hoạch ban đầu là nâng cấp chiếc Ilyushin Il-76 với IAI Phalcon Quét Mạng ăngten Điện tử Chủ động của Công nghiệp Hàng không Israel, đây là một ăngten radar cố định với ba ăngten mạng pha. Radar có thể truy theo 60 mục tiêu đồng thời ở khoảng cách lên tới 370 km với mặt cắt ăngten 3 mét vuông. Tổng cộng 4 chiếc máy bay được lên kế hoạch chế tạo và chiếc thứ nhất, thứ hai sẽ được nâng cấp tại Israel, hai chiếc còn lại tại Trung Quốc. Trung Quốc đã trao cho Israel hai trăm năm mươi triệu dollar ứng trước cho tổng giá trị hợp đồng lên tới ít nhất một tỷ dollar Mỹ. Tuy nhiên, dưới sức ép của Hoa Kỳ, Israel đã hủy bỏ hợp đồng này đầu năm 2000, và phải trả lại khoản tiền, nhưng ta vẫn chưa rõ số tiền phạt mà Israel phải trả cho Trung Quốc là bao nhiêu. Israel đã cung cấp cho Trung Quốc một bộ hệ thống tưới nhỏ giọt sa mạc, và dù cả Trung Quốc và Israel đều bác bỏ quan điểm đây là một phần trong khoản tiền phạt, nói chung các nhà quan sát bên ngoài đều cho là như vậy.

Tình trạng hiện tại
Dù kế hoạch A-50I cho Trung Quốc đã bị hủy bỏ, những kinh nghiệm có được vẫn rất có giá trị với Israel trong việc tích hợp loại radar của họ vào chiếc Ilyushin Il-76 và Israel tiếp tục việc chuyển đổi Il-76 thành máy bay AWACS cho những khách hàng tiềm năng khác của họ. Sự tham gia của Trung Quốc vào chương trình này cũng mang lại nhiều kinh nghiệm đáng quý cho họ trong việc phát triển KJ-2000, loại máy bay thay thế A-50I của Trung Quốc sau khi chương trình này bị hủy bỏ, với cấu hình radar tương đương.

Đặc điểm kỹ thuật (A-50)

phi đội: 7
sức chở:
chất tải chính:
chất tải quy đổi:
chiều dài chính: 49.59m
chiều dài quy đổi: 152 ft 8 in
sải cánh chính: 50.50 m
sải cánh quy đổi: 165 ft 6 in
chiều cao chính: 4.80 m
chiều cao quy đổi: 15 ft 9 in
diện tích chính: 300 m²
diện tích quy đổi: 3.228 ft²
trọng lượng rỗng chính: 75.000 kg
trọng lượng rỗng quy đổi: 374.000 lb
trọng lượng chất tải chính:
trọng lượng chất tải quy đổi:
chất tải hữu dụng chính:
chất tải hữu dụng quy đổi:
trọng lượng cất cánh tối đa chính: 170.000 kg
trọng lượng cất cánh tối đa quy đổi: 374.000 lb
động cơ (phản lực): Aviadvigatel PS-90A
kiểu phản lực: tuốc bin cánh quạt
số lượng động cơ: 4
lực đẩy chính: 157 kN
lực đẩy quy đổi: 35.200 lbf
công suất chính:
công suất quy đổi:
tốc độ tối đa chính: 800 km/h
tốc độ tối đa quy đổi: 500 mph
tầm hoạt động chính: 6.400 km
tầm hoạt động quy đổi: 4.000 miles
trần bay chính: 12.000 m
trần bay quy đổi: 39.360 ft
lực đẩy/trọng lượng:
trang vị vũ khí:
hệ thống điện tử:

Bên sử dụng

 Không quân Nga - 19 chiếc đang hoạt động

Liên kết ngoài
 www.aviation.ru
 Source article of NVO
 TNTK named after Beriev is the responsible contractor
 Avionics by ELTA Electronics Industries Ltd. (division of Israel Aircraft Industries, ltd.).
 www.red-stars.org

Tham khảo

Liên kết ngoài
NATO AWACS-Spotter Geilenkirchen website

Chủ đề liên quan

Phát triển liên quan:
Ilyushin Il-76

Máy bay tương tự:
E-3 Sentry

Dãy định danh (Beriev):
A-40 -
A-50 -
A-60

Dãy định danh (Ilyushin):
Il-76 -
Il-78 -
Il-80 -
Il-82 -
Il-86 -
Il-87 -
Il-96

A-50
Máy bay chỉ huy và kiểm soát trên không Liên Xô 1980–1989
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1980
Máy bay AWACS
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay bốn động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Ptychatractus

text:
Ptychatractus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ptychatractidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Ptychatractus bao gồm:

 Ptychatractus ligatus (Mighels & C.B. Adams, 1842)
 Ptychatractus occidentalis Stearns, 1873
 Ptychatractus youngi Kilburn, 1975

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ptychatractidae


title: Andrena punctiventris

text:
Andrena punctiventris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1876


title: Tourtouse

text:
Tourtouse  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: (8458) 1981 EY9

text:
{{DISPLAYTITLE:(8458) 1981 EY9}}

(8458) 1981 EY9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 1 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Oia, Tây Ban Nha

text:
Oia là một đô thị trong tỉnh Pontevedra, Galicia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Pontevedra


title: Kosel, Rendsburg-Eckernförde

text:
Kosel là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Oenopota rubescens

text:
Oenopota rubescens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1876


title: Melanesobasis simmondsi

text:
Melanesobasis simmondsi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Melanesobasis simmondsi được Tillyard miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Melanesobasis


title: 141

text:
Năm 141 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Trình Dục

Mất

Tham khảo

Năm 141


title: Trại David

text:
Cơ sở Hỗ trợ Hải quân Thurmont (Naval Support Facility Thurmont), thường được biết đến với cái tên Trại David, là một trại quân sự trên núi ở Quận Frederick, tiểu bang Maryland. Trại được sử dụng làm một nơi nghỉ ngơi miền quê của Tổng thống Hoa Kỳ và những khách mời của mình.

Ban đầu mang tên Hi-Catoctin, Trại David được xây dựng làm doanh trại cho các viên chức liên bang và gia đình của họ. Nó bắt đầu được xây dựng vào năm 1935 và mở cửa vào năm 1938. Năm 1942 nó được sửa sang thành một nơi nghỉ ngơi của tổng thống Franklin D. Roosevelt và được đổi tên thành U.S.S. Shangri-La. Trại David có được cái tên hiện nay là do Tổng thống Dwight D. Eisenhower đặt theo tên cháu nội của ông là David Eisenhower.

Các hoạt động của Hải quân
Trại David là một cơ sở của Hải quân Hoa Kỳ. Đa số các thủy thủ ở đây là thuộc Công binh Hải quân Hoa Kỳ và đa số các sĩ quan là thuộc ngành kỹ sư công chánh. Phân đội Công binh Hải quân Hoa Kỳ thực hiện việc bảo trì và làm đẹp cho trại. Các thủy thủ ở đây phải trải qua một cuộc kiểm tra lý lịch gắt gao của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Họ cũng là những người được chỉ định đến làm việc tại đây, và là trong số các thủy thủ ưu tú nhất của Hải quân Hoa Kỳ. Cũng có một số thủy thủ như sau: nhân sự bảo trì, thợ điện, thợ mộc, quân y hải quân, và đầu bếp cho Tổng thống Hoa Kỳ.

Tổng thống sử dụng
Mỗi tổng thống từ thời Franklin Roosevelt đến nay đều có sử dụng đến Trại David. Roosevelt tiếp đón thủ tướng Anh Winston Churchill vào tháng 5 năm 1943. Harry S. Truman hiếm khi viếng thăm Trại David vì phu nhân của ông Bess Truman thấy nơi này rất buồn chán. Dwight Eisenhower có buổi họp nội các đầu tiên tại đây. John F. Kennedy và gia đình của ông thường hay cưỡi ngựa và thưởng thức các hoạt động giải trí khác ở đây. Kennedy thường cho phép các nhân viên Nhà Trắng và thành viên nội các của mình sử dụng khu nghỉ ngơi khi ông và gia đình không có ở đây. Lyndon B. Johnson thường họp với các cố vấn quan trọng tại khu nghỉ ngơi và tiếp đón Thủ tướng Úc Harold Holt. Richard Nixon là khách thường xuyên và đã hiện đại hóa hay nới rộng thêm các cơ sở tiện ích. Gerald Ford thường cưỡi xe trượt tuyết có động cơ quanh trại và tiếp đón Tổng thống Indonesia Suharto. Jimmy Carter làm trung gian cho Hòa ước Trại David tại đây vào tháng 9 năm 1978 giữa Tổng thống Ai Cập Anwar al-Sadat và Thủ tướng Israel Menachem Begin. Ronald Reagan viếng thăm trại nhiều hơn bất cứ tổng thống nào khác. Dorothy Bush Koch, con gái của Tổng thống George H.W. Bush kết hôn ở đây vào năm 1992. Bill Clinton tiếp đón Thủ tướng Anh Tony Blair vài lần, chưa kể đến vô số cuộc gặp các người nổi tiếng. George W. Bush tiếp đón nhiều nhân vật quan trọng, trong đó có Thủ tướng Anh Gordon Brown năm 2007. Barack Obama biến Nhà thờ Evergreen của trại thành nơi cầu nguyện chính của mình như George W. Bush đã từng làm trước ông.

Các cơ sở của nước ngoài giống như Trại David
Các giống như Trại David gồm có:
 Nơi cư ngụ của Nữ hoàng Elizabeth II:
 Lâu đài Windsor, nơi cư ngụ miền quê chính thức và cuối tuần.
 Tòa nhà Sandringham, nơi cư ngụ miền quê riêng tư.
 Lâu đài Balmoral, nơi cư ngụ miền quê riêng tư tại Scotland.
 Chequers, nơi cư ngụ miền quê của Thủ tướng Vương quốc Anh
 Granja do Torto, nơi cư ngụ miền quê Tổng thống Brazil
 The Retreat Building, nơi cư ngụ yên tỉnh chính thức của Tổng thống Ấn Độ.
 Harpsund, nơi cư ngụ miền quê của Thủ tướng Thụy Điển
 Harrington Lake, nơi cư ngụ miền quê của Thủ tướng Canada
 Marienborg, nơi cư ngụ mùa hè của Thủ tướng Đan Mạch
 Kultaranta, nơi cư ngụ mùa hè của Tổng thống Phần Lan
 Lohn, điền sản miền quê của Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ ngoài Bern.
 Mansion House, nơi cư ngụ mùa hè của Tổng thống Philippines
 Palacio de Marivent, nơi cư ngụ mùa hè của Vua Tây Ban Nha tại Palma de Mallorca.
 Hacienda Hato Grande, nơi cư ngụ miền quê của Tổng thống Colombia
 Pavillon de la Lanterne, nơi cư ngụ miền quê của Tổng thống Pháp, Fort de Brégançon, nơi cư ngụ mùa hè, Chateau de Rambouillet, nơi cư ngụ tiếp khách, Domaine National de Marly và Domaine de Souzy-la-Biche, những nơi cư ngụ cuối tuần
 Isla La Orchila, Cơ sở Hải quân có nơi cư ngụ của Tổng thống Venezuela
 Novo-Ogaryovo và Zavidovo, những nơi cư ngụ miền quê của Tổng thống Nga.
 The Lodge là nơi cư ngụ chính thức của Thủ tướng Úc tại Canberra và Kirribilli House là nơi cư ngụ bên bến cảng tại Sydney.

Hình ảnh

Xem thêm
Nhà Trắng, nơi cư ngụ và làm việc chính thức của Tổng thống Hoa Kỳ
Blair House, một nơi nghỉ ngơi chính thức khác của Nhà Trắng dành cho khách
Site R, trung tâm thông tin và hầm trú ẩn lân cận
Trại Rapidan, tiền nhiệm của Trại David

Tham khảo

Prodell, Nathan M. USMC. Former Corporal of the Guard at Camp David during the Clinton Administration

Liên kết ngoài

Camp David  official White House page
Camp David from the Federation of American Scientists
Digital documents regarding Camp David, Dwight D. Eisenhower Presidential Library

Công trình xây dựng tại Hoa Kỳ
Chính phủ Hoa Kỳ
Maryland
Công trình hành chính
Hải quân Hoa Kỳ


title: Pơ mu

text:
Pơ mu (danh pháp khoa học: Fokienia) là một chi trong họ Hoàng đàn (Cupressaceae). là trung gian giữa hai chi Chamaecyparis và Calocedrus, nhưng về mặt di truyền học chi Fokienia gần gũi hơn với chi thứ nhất. Chi này chỉ có một loài còn sống là cây pơ mu (Fokienia hodginsii (Dunn) A.Henry & H.H.Thomas) trong các tài liệu bằng tiếng nước ngoài như tiếng Anh gọi là Fujian cypress (tạm dịch là bách Phúc Kiến), và một loài chỉ còn ở dạng hóa thạch là Fokienia ravenscragensis.

Fokienia hodginsii có nguồn gốc từ miền Đông Nam Trung Quốc (các tỉnh Chiết Giang, Quý Châu, Vân Nam và Phúc Kiến) tới miền Bắc Việt Nam (các tỉnh Bắc Giang, Hà Giang, Hà Tĩnh, Hòa Bình, Sơn La, Nghệ An, Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa, Tuyên Quang, Yên Bái, Phú Thọ), phía tây miền Trung Việt Nam (các tỉnh Đắc Lắc, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng), và kéo dài về phía Tây tới miền Bắc Lào. Tên khoa học của loại thực vật này có nguồn gốc từ tên gọi La tinh hóa cũ của tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, là nơi mà từ đó mẫu vật đầu tiên đã được người ta giới thiệu vào châu Âu, do Hodgins thu thập năm 1908.

Đặc điểm

Pơ mu là cây thân gỗ lá thường xanh, cao 25–30 m. Cây có vỏ màu ánh nâu-xám dễ bị tróc khi cây còn non. Ở những cây già hơn, trên vỏ có các vết nứt theo chiều dọc, có mùi thơm. Các lá được sắp xếp trong các hệ thống cành nhánh nhỏ bằng phẳng, với các nhánh cây nhỏ nằm trên một mặt phẳng. Lá trên các cây trưởng thành mọc thành các cặp chéo chữ thập đối, các cặp so le không cách nhau đều đặn vì thế chúng biểu hiện như là các vòng xoắn 4 trên cùng một mức; chúng hơi sắc, dài khoảng 2–5 mm, phía trên xanh sẫm với các dải khí khổng màu trắng phía dưới. Các lá ở phần bên có dạng hình trứng và bị nén, còn các lá mặt có dạng mác ngược với đỉnh tam giác. Trên các cây non thì các lá lớn hơn, dài tới 8–10 mm và rộng 6 mm.

Các nón đực có hình trái xoan hoặc hình trụ, dài khoảng 2,5 mm, phần cuối trên chồi cây. Chúng có từ 3 đến 5 cặp vảy bắc. Các nón cái lớn hơn nhiều, dài 15–25 mm và rộng 14–22 mm, dạng hình cầu hay gần như hình cầu và chín vào năm thứ hai. Chúng có 5-8 cặp vảy bắc. Trên mỗi vảy bắc có 2 hạt có cánh. Các hạt dài khoảng 4 mm, có góc cạnh và đầu nhọn. Trên các mặt trên và dưới có 2 chỗ phồng lớn chứa nhựa. Các cánh ở hai bên và không đều nhau.

Loài cây này không chịu được bóng râm, và cần có khí hậu mát mẻ, nhiều mưa. Nó mọc trên các loại đất ẩm trong các khu vực miền núi. Tại Việt Nam, nó mọc trên các địa hình đất đá vôi hay đất nguồn gốc granit từ độ cao 900 m trở lên.

Loài hóa thạch Fokienia ravenscragensis đã được miêu tả là có từ thời kỳ đầu của thế Paleocen (60-65 Ma). Loài này có ở miền tây nam Saskatchewan và vùng phụ cận Alberta, Canada.

Sử dụng
Người Lào và người Dao dùng gỗ cây pơ mu để làm nóc nhà hay vách ngăn phòng. Trước đây, gỗ pơ mu còn được sử dụng để làm quan tài. Tại Việt Nam, pơ mu được coi là một loại gỗ quý do mùi thơm đặc trưng, vân gỗ đẹp cũng như trọng lượng khác thường và đặc tính không bị mối mọt phá hoại của nó; vì thế gỗ được sử dụng để làm các đồ tạo tác mĩ thuật, các loại đồ gia dụng. Nó là loài nguy cấp tại Việt Nam và được đưa vào Sách đỏ Việt Nam năm 1996.

Sản phẩm chưng cất từ thân, lá và đặc biệt là từ rễ pơ mu, là tinh dầu được dùng trong hóa mỹ phẩm và y học.

Tên gọi
Các tên gọi khác của pơ mu trong tiếng Việt là đinh hương, tô hạp hương, mạy vạc (người thiểu số ở Lào Cai), mạy long lanh (người Thái ở miền Tây Bắc và Thanh Hóa), khơ mu (Hà Tĩnh), hòng he (người Ba Na ở Gia Lai và Kon Tum).

Chú thích

Tham khảo

 Conifer Specialist Group (1998). Fokienia hodginsii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2006.
 Arboretum de Villardebelle: Hình ảnh quả nón

H
Thực vật Lào
Thực vật Việt Nam
Thực vật Trung Quốc
H


title: Thạch Lam

text:
Thạch Lam (1910-1942), tên thật là Nguyễn Tường Lân, là một nhà văn Việt Nam thuộc nhóm Tự Lực văn đoàn. Ông là em ruột của hai nhà văn khác cũng trong nhóm Tự Lực văn đoàn là Nhất Linh và Hoàng Đạo. Ngoài bút danh Thạch Lam, ông còn có các bút danh là Việt Sinh, Thiện Sỹ.

Tiểu sử
Thạch Lam sinh ra tại Hà Nội trong một gia đình công chức gốc quan lại, thuở nhỏ chủ yếu sống ở quê ngoại, phố huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Thạch Lam là người con thứ 6 trong gia đình 7 người con (6 trai, 1 gái). Nguyên tên ban đầu của ông do cha mẹ đặt là Nguyễn Trường Vinh. Đến năm Thạch Lam 15 tuổi, thấy mình học chậm, cần tăng thêm tuổi để học "nhảy" 4 năm, ông làm lại khai sinh thành Nguyễn Tường Lân.

Cha là Nguyễn Tường Nhu (1881-1918), thông thạo chữ Hán và chữ Pháp, làm Thông phán Tòa sứ, thường được gọi là Thông Nhu hay Phán Nhu. Mẹ là bà Lê Thị Sâm, là con gái đầu lòng cụ Lê Quang Thuật (tục gọi Quản Thuật), người gốc Huế đã ba đời ra Bắc, làm quan võ ở huyện Cẩm Giàng. Bấy giờ tri huyện Cẩm Giàng là ông Nguyễn Tường Tiếp (tục gọi là Huyện Giám, ông nội Thạch Lam), quê gốc Quảng Nam, có con trai là Nguyễn Tường Nhu đã đến tuổi lấy vợ, mới cho người mai mối hỏi cô Lê Thị Sâm về làm dâu dòng họ Nguyễn Tường.

Ông bà Phán Nhu lấy nhau hơn chục năm, rời từ ấp Thái Hà về số 10 Hàng Bạc, Hà Nội, rồi hết về quê Cẩm Giàng lại theo con cả Nguyễn Tường Thụy ở Tân Đệ, Thái Bình. Do buôn bán ở Thái Bình được một năm chẳng thuận, bà Phán Nhu lại đưa cả gia đình về Hà Nội. Khi vợ Nguyễn Tường Thụy xin ra ở riêng, bà lại về Cẩm Giàng. Người bạn cân gạo ngày trước là bà cả Hội nợ bà Nhu 60 đồng Đông Dương từ trước, trừ tiền nợ bằng hai mẫu đất cho bà Phán Nhu. Thế là bà cho đào ao, đắp nền, làm nhà gỗ, lợp rạ, cột vuông, bốn chung quanh hiên rộng, gọi là Nhà ánh sáng.

Ngày 31 tháng 8 năm 1917, cha của Thạch Lam sang Sầm Nưa, Lào làm thông phán Tòa sứ, được đem theo vợ để buôn bán mưu sinh nhưng chỉ tám tháng sau, ông bạo bệnh qua đời. Một mình nơi xa xứ, lo chôn cất chồng xong, bà Nhu trở về Việt Nam đi hết 12 ngày đường bộ và đường thủy, gian nguy vô ngần. Mãn tang chồng một năm, bà cùng bốn người thân lại sang Lào để mang hài cốt ông về nước đặt mộ bên bờ ao thuộc làng La A, xã Kim Giang, huyện Cẩm Giàng.

Sau khi chồng mất, bà tảo tần khuya sớm đi về làng quê cân gạo nhưng không đủ sống, đành nấu thuốc phiện, biết là hiểm nguy có thể bị người Pháp bắt bỏ tù bất cứ lúc nào nhưng để các con học hành thành đạt, bà vẫn tảo tần lo cho 7 người con ăn học. Sau khi các con đều đã có gia đình, bà xuất gia đến tu ở Đào Xuyên, Bối Khê, Hà Nội.

Khi biết tin Hoàng Đạo đột tử ở ga Thạch Long (Trung Quốc) năm 1948, bà đã làm lễ cầu siêu cho con, rồi vào Sài Gòn, tu ở chùa Xá Lợi cho đến năm 1960. Ít lâu sau bà viên tịch tại đó, trước ngày Nhất Linh mất (7 tháng 7 năm 1963).

Thời thơ ấu
Cha ông mất sớm, mẹ ông phải một mình buôn bán nuôi mẹ chồng và bảy người con. Lúc nhỏ, ông chủ yếu sống ở quê ngoại.

Ở Cẩm Giàng, Thạch Lam học tại trường Nam (Tiểu học Hải Dương, nay là trường Tiểu học Tô Hiệu). Đến khi người anh cả là Nguyễn Tường Thụy ra trường dạy học ở Tân Đệ (Thái Bình), mẹ ông đã đưa cả nhà đi theo người con cả, nên Thạch Lam đến học ở Tân Đệ. Nhưng ở đây được một năm, làm vẫn không đủ cho các miệng ăn, mẹ ông dẫn các con (trừ Nguyễn Tường Thụy) về Hà Nội ở nhà thuê, rồi cứ thế lúc thì ở Hà Nội, lúc thì ở Cẩm Giàng.

Muốn sớm đỡ đần cho mẹ, Thạch Lam đã nhờ mẹ nói khéo với ông lý trưởng cho đổi tên và khai tăng tuổi để học ban thành chung. Tiếp theo, ông thi đỗ vào Cao đẳng Canh Nông ở Hà Nội, nhưng chỉ học một thời gian, rồi vào trường Trung học Albert Sarraut để học thi Tú tài.

Bước vào sự nghiệp văn chương
Khi đã đỗ tú tài I, Thạch Lam thôi học để làm báo với hai anh. Buổi đầu, ông gia nhập Tự Lực văn đoàn do anh là Nguyễn Tường Tam sáng lập, rồi được phân công lo việc biên tập tuần báo Phong hóa và tờ Ngày nay của bút nhóm này. Đến tháng 2 năm 1935, thì ông được giao làm Chủ bút tờ Ngày nay.

Khác với tất cả các anh trai đều lấy vợ qua mai mối, được bố mẹ chấp thuận mới coi mặt nhau, rồi cưới, Thạch Lam lấy vợ hoàn toàn do sự lựa chọn của cá nhân ông. Khoảng năm 1935, Thạch Lam lấy vợ là bà Nguyễn Thị Sáu, người Ninh Bình, đã từng có một đời chồng. Ông được người chị (Nguyễn Thị Thế) nhường lại căn nhà nhỏ tại đầu làng Yên Phụ, ven Hồ Tây (Hà Nội) cho vợ chồng ông ở.

Cũng theo hồi ức của bà Nguyễn Thị Thế thì bản tính Thạch Lam "ưa tĩnh mịch nên khi có con, vú em được lệnh cấm không được ru và cũng cấm không được để nó khóc. Ngoài cổng, có khi chú còn cho treo một cái biển đề: "Ai hỏi gì xin lên tòa soạn". Và bà Thế kết luận, những tháng ngày cuối đời, Thạch Lam "khó tính đến nỗi hầu như chỉ có thím là chiều chuộng được chú, còn tôi và mẹ tôi cũng đành chịu".

Tuy chỉ là một mái tranh vách đất, thế nhưng "nhà cây liễu" là nơi thường lui tới của các văn nghệ sĩ. Ngoài các thành viên trong Tự Lực văn đoàn, còn có: Thế Lữ, Vũ Hoàng Chương, Đinh Hùng, Nguyễn Xuân Sanh, Nguyễn Tuân, Huyền Kiêu, Nguyễn Xuân Khoát...

Qua đời
Theo những gì mà người thân của Thạch Lam kể lại, mặc dù cao tới 1m70, vượt trội hơn khá nhiều chiều cao trung bình của người Việt thời đó, nhưng sức khỏe của Thạch Lam lại rất không tương xứng với chiều cao của ông. Có thể nói, ông thuộc dạng thể chất yếu. Vì thế mà ông rất năng chơi thể thao (ông chơi tennis vào loại khá) và có thời kỳ, ông cùng người anh rể tương lai tên gọi Nguyễn Kim Hoàn đi học võ nghệ.

Một tuổi thơ nhọc nhằn cộng với cuộc sống lao lực vì miếng cơm manh áo đã làm Thạch Lam sớm mắc phải căn bệnh lao phổi, một trong những căn bệnh nan y thời bấy giờ. Ông mất tại Hà Nội vào ngày 27 tháng 6 năm 1942 , lúc mới 31 tuổi, khi đang còn trong độ tuổi rực rỡ trên văn đàn.

Ông ra đi để lại người vợ trẻ cùng với ba đứa con thơ trong cảnh nghèo. Gia đình đã an táng ông nơi nghĩa trang Hợp Thiện, nay thuộc quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội.

Gia đình

Thạch Lam có ba người con, hai trai một gái là bà Nguyễn Tường Nhung, ông Nguyễn Tường Đằng, và trước vài ngày khi Thạch Lam mất, vợ ông sinh thêm con trai mà sau này là nhà văn Nguyễn Tường Giang. Nguyễn Tường Giang tốt nghiệp Trường Đại học Y khoa Sài Gòn năm 1968. Ra trường, ông làm việc tại các bệnh viện Từ Dũ, Hùng Vương. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông qua Mỹ hành nghề tư, tham gia giảng dạy chuyên môn (sản phụ khoa) tại Southside Hospital, Bay Shore, New York rồi tại Virginia Hospital Center, tại Arlington, Virginia, và về hưu năm 2010. Con rể của ông là Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa Ngô Quang Trưởng.

Theo nhà văn Băng Sơn thì sau khi Thạch Lam mất, vợ và các con ông có về sống ở Cẩm Giàng với bà Phán Nhu một thời gian rồi di cư vào Nam.

Tác phẩm
Hầu hết sáng tác của Thạch Lam được đăng báo trước khi in thành sách. Trong đó, phải kể đến một số tác phẩm tiểu biểu như:
 Gió lạnh đầu mùa (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Đời nay, 1937)
 Nắng trong vườn (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Đời nay, 1938)
 Ngày mới (truyện dài, Nhà xuất bản Đời nay, 1939)
 Theo dòng (bình luận văn học, Nhà xuất bản Đời nay, 1941)
 Sợi tóc (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Đời nay, 1942)
 Một thứ quà của lúa non: Cốm (Hà Nội băm sáu phố phường, Nhà xuất bản Đời Nay, 1943) - đã được in vào SGK Ngữ văn 7, tập một.
 Hà Nội băm sáu phố phường (Tùy bút, Nhà xuất bản Đời Nay, 1943)
 Và hai quyển truyện viết cho thiếu nhi: Quyển sách và Hạt ngọc. Cả hai đều do Nhà xuất bản Đời Nay ấn hành năm 1940.

Thạch Lam có tác phẩm truyện ngắn Hai đứa trẻ đã được in vào SGK ngữ văn 11, tập một và được in vào SGK lớp 10 tập một theo chương trình mới từ năm 2022.

Đôi nét về nhân cách
Nhà văn Thế Uyên (con trai bà Nguyễn Thị Thế, cháu gọi Thạch Lam là cậu), trong bài Tìm kiếm Thạch Lam, có đoạn:

Mẹ tôi bảo chú Thạch Lam mơ mộng, tế nhị, đa cảm, thì thuở nhỏ đã thế... Và chính ở đây (trại Cẩm Giàng) những người đàn ông ngồi uống trà, hút thuốc, nói chuyện tâm đắc... Có khi bàn chuyện văn chương, báo chí, có thể là chuyện cải cách dân tộc. Thường trong lúc ấy, Thạch Lam ngồi trong đám bạn văn thơ, bởi tính cách Thạch Lam chỉ có thế...

Nhà văn Vũ Bằng kể lại:
Thạch Lam yêu sự sống hơn bất kỳ ai. Anh quý từ cốc nước chè tươi nóng, trang trọng đưa lên miệng uống một cách gần như thành kính... như thể cảm ơn trời đất đã cho mình sống để thưởng thức ngon lành như vậy. Anh cẩn thận từng câu nói với cô bán hàng vì sợ lỡ lời... khiến người ta tủi thân mà buồn. Thạch Lam đi đứng nhẹ nhàng... Anh là một người độc đáo có tài lại khiêm nhường, người nhỏ mà nhân cách lớn...

Có lần Thạch Lam nói: Xét cho cùng, ở đời ai cũng khổ. Người khổ cách này, người cách khác. Bí quyết là biết tìm cái vui trong cái khổ. Vì chỉ sống thôi cũng đã quý lắm rồi. Người ta không bao giờ nên phí phạm cái sống, coi thường sự sống.

Một lần, Thạch Lam cho tiền một đứa trẻ bán lạc rang bị cướp mất tiền, tôi nhắc khéo là có thể bị đứa trẻ đánh lừa, Thạch Lam trả lời: Bị lừa hay không, cái đó không quan hệ lắm. Mình cần làm một việc xét ra phải làm, theo ý mình...Tháng 2 năm 1935, Thạch Lam được giao quản trị báo Ngày nay. Một nhà thơ, vì cảnh nhà túng quẫn, cứ đến gặp ông xin tạm ứng tiền nhuận bút. Nhưng bạn vay 10 mà trả bài có 3. Có người nhắc ông sao không chặn lại, ông vẫn cho tạm ứng và bảo rằng: Chẳng ai muốn làm một việc như thế, người ta không còn con đường nào khác mới phải làm như vậy. Nếu không giúp đỡ, họ sống ra sao?Và mặc dù là người nghèo nhất trong gia đình (nhà tranh vách đất, thậm chí chăn mền không có tiền mua), Thạch Lam vẫn thường mời bạn văn đến chơi nhà và thiết đãi tận tình. Khúc Hà Linh cho biết:Thạch Lam nghèo một phần vì sách của ông bán ế, nhưng không vì thế mà người vợ hiền thục kém mặn mà với khách của chồng. Những bữa rượu cứ tiếp diễn, và bao giờ Thạch Lam cũng mời mọc thịnh tình cho đến khi thực khách say mềm. Trong lúc chè chén, có khi sinh sự ồn ào, những lúc ấy Thạch Lam vẫn chỉ điềm nhiên nâng chén, không nói lớn, mà chỉ cười... Sự nghiệp văn chương của Thạch Lam
Nhận xét khái quát về sự nghiệp văn chương của ông, Từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam  có đoạn viết:Thạch Lam là một cây bút thiên về tình cảm, hay ghi lại cảm xúc của mình trước số phận hẩm hiu của những người nghèo, nhất là những người phụ nữ trong xã hội cũ, sống vất vả, thầm lặng, chịu đựng, giàu lòng hi sinh ("Cô hàng xén"). Có truyện miêu tả với lòng cảm thông sâu sắc một gia đình đông con, sống cơ cực trong xóm chợ ("Nhà mẹ Lê"). Có truyện phân tích tỉ mỉ tâm lý phức tạp của con người ("Sợi tóc"). "Ngày mới" đi sâu vào nội tâm của một cặp vợ chồng trí thức nghèo. Chưa có truyện nào có ý nghĩa xã hội rõ nét như các tác phẩm của các nhà văn hiện thực phê phán. "Theo giòng" là một thiên tiểu luận viết kiểu tuỳ bút, ghi lại suy nghĩ của ông về nghệ thuật tiểu thuyết, có những ý kiến hay, nhưng chưa đi sâu vào khía cạnh nào. Cuốn "Hà Nội ba sáu phố phường" có phong vị đậm đà của quê hương xứ sở, lại rất gợi cảm. Văn Thạch Lam nhẹ nhàng, giàu chất thơ, sâu sắc, thâm trầm, thường để lại một ấn tượng ngậm ngùi, thương xót.Trong "Lời nhà xuất bản Văn học" (khi in lại tác phẩm "Gió đầu mùa" năm 1982) cũng có đoạn viết như sau:Giới thiệu tập truyện ngắn "Gió đầu mùa" xuất bản trước Cách mạng tháng Tám, Thạch Lam viết: "Đối với tôi văn chương không phải là một cách đem đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác, làm cho lòng người được thêm trong sạch và phong phú hơn".

Có thể coi đoạn văn ngắn nói trên như là "Tuyên ngôn văn học" của Thạch Lam. Và quả thật, trong toàn bộ gia tài sáng tạo của Thạch Lam, hầu như không một trang viết nào lại không thắm đượm tinh thần đó. Là thành viên của nhóm Tự Lực văn đoàn, song trước sau văn phong Thạch Lam vẫn chảy riêng biệt một dòng. Đề tài quen thuộc của nhóm Tự Lực văn đoàn là những cảnh sống được thi vị hóa, những mơ ước thoát ly mang màu sắc cải lương, là những phản kháng yếu ớt trước sự trói buộc của đạo đức phong kiến diễn ra trong các gia đình quyền quý. Thạch Lam, trái lại, đã hướng ngòi bút về phía lớp người lao động bần cùng trong xã hội đương thời. Khung cảnh thường thấy trong truyện ngắn Thạch Lam là những làng quê bùn lầy nước đọng, những phố chợ tồi tàn với một bầu trời ảm đạm của tiết đông mưa phùn gió bấc, những khu phố ngoại ô nghèo khổ, buồn, vắng... Trong khung cảnh ấy, các nhân vật cũng hiện lên với cái vẻ heo hút, thảm đạm của số kiếp lầm than - Đó là mẹ Lê, người đàn bà nghèo khổ, đông con, góa bụa ở phố chợ Đoàn Thôn, là bác Dư phu xe ở phố Hàng Bột, là Thanh, Nga với bà nội và cây hoàng lan trong một làng quê vùng ngoại ô, là cô Tâm hàng xén với lối đường quê quen thuộc trong buổi hoàng hôn... Tất cả những cảnh, những người ấy đều được mô tả bằng một số đường nét đơn sơ, thưa thoáng nhưng vẫn hết sức chân thực...

Tác phẩm của Thạch Lam vì thế có nhiều yếu tố hiện thực tuy nhân vật không dữ dội như Chí Phèo, lão Hạc của Nam Cao, hay bị đày đọa như chị Dậu của Ngô Tất Tố...Cái riêng, cái độc đáo, cái mạnh của Thạch Lam, chính là ở lòng nhân ái, và vẻ đẹp tâm hồn quán xuyến trong mọi tác phẩm của ông. Nhân vật Thạch Lam, bất luận ở hoàn cảnh nào, vẫn ánh lên trong tâm hồn cái chất nhân ái Việt Nam... Đọc truyện ngắn Thạch Lam rõ ràng ta thấy yêu con người, quý trọng con người hơn. Và cũng từ đó ta thương cảm, nâng niu, chắt gạn từng chút tốt đẹp trong mỗi một con người.

Trích thêm nhận xét của:
 Nhà văn Nguyễn Tuân:
Lời văn Thạch Lam nhiều hình ảnh, nhiều tìm tòi, có một cách điệu thanh thản, bình dị và sâu sắc… Văn Thạch Lam đọng nhiều suy nghiệm, nó là cái kết tinh của một tâm hồn nhạy cảm và tầng trải về sự đời. Thạch Lam có những nhận xét tinh tế về cuộc sống hàng ngày. Xúc cảm của Thạch lam thường bắt nguồn và nảy nở lên từ những chân cảm đối với tầng lớp dân nghèo thành thị và thôn quê. Thạch Lam là nhà văn quý mến cuộc sống, trang trọng trước cuộc sống của mọi người chung quanh. Ngày nay đọc lại Thạch lam, vẫn thấy đầy đủ cáo dư vị và cái nhã thú của những tác phẩm có cốt cách và phẩm chất văn học...
 Nhà văn Vũ Ngọc Phan:
Ngay trong tác phẩm đầu tay (Gió đầu mùa), người ta đã thấy Thạch Lam đứng vào một phái riêng... Ông có một ngòi bút lặng lẽ, điềm tĩnh vô cùng, ngòi bút chuyên tả tỉ mỉ những cái rất nhỏ và rất đẹp... Phải là người giàu tình cảm lắm mới viết được như vậy...
 GS. Phạm Thế Ngũ:
Thạch Lam là một nhà văn có khuynh hướng xã hội... Đối với ông, nhân vật thường là những người tầm thường trong xã hội: mẹ Lê trong xóm nghèo, cô hàng xén ở phố huyện, cậu học trò đi ở trọ, hai cô gái giang hồ trơ trọi… Và ông thường để ý vạch vẽ cuộc đời, tình cảm cùng ý nghĩ của họ, chớ không bận tâm lắm đến việc tuyên truyền tư tưởng cách mạng xã hội như trong các tác phẩm của Nhất Linh hay Hoàng Đạo… Ta thấy Thạch Lam, luôn hòa đồng trong cái xã hội nhỏ bé mà ông thương xót với tất cả tâm hồn đa cảm của ông...
GS. Phong Lê:
Thạch Lam có quan niệm dứt khoát về thiên chức của văn chương: "Đối với tôi, văn chương không phải một cách đem đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên, trái lại, văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác, vừa làm cho lòng người đọc thêm trong sạch và phong phú hơn".Có lẽ cả hai phương diện, vừa tố cáo, vừa xây dựng, đều được Thạch Lam chú ý; và trong phần thành công của nó, các dấu ấn hiện thực và lãng mạn trong văn Thạch Lam đều tìm được sự gắn nối ở chính quan niệm này.Ở tư cách nhà văn, Thạch Lam đòi hỏi rất cao phẩm chất trung thực của người nghệ sĩ. Ông viết: "Sự thành thực chưa đủ cho nghệ thuật. Có thể, nhưng một nhà văn không thành thực không bao giờ trở nên một nhà văn giá trị. Không phải cứ thành thực là trở nên một nghệ sĩ. Nhưng một nghệ sĩ không thành thực chỉ là một người thợ khéo tay thôi".PGS. Nguyễn Hoành Khung:
...Tình cảm của Thạch Lam chân thành, tuy nhiên, ông chỉ mới băn khoăn, thương cảm đối với số phận người nghèo qua những câu chuyện mang một dư vị ngậm ngùi, tội nghiệp.Về bút pháp, có thể nói Thạch Lam là nhà văn mở đầu cho một giọng điệu riêng: trữ tình hướng nội trong truyện ngắn. Ngòi bút của ông thường khơi sâu vào thế giới bên trong của cái "tôi", với sự phân tích cảm giác tinh tế.Sáng tác của Thạch Lam giàu chất thơ, và đọc ông, đời sống bên trong có phong phú hơn, tế nhị hơn; chúng "đem đến cho người đọc một cái gì nhẹ nhõm, thơm tho và mát dịu" (Nguyễn Tuân).Ông là cây bút có biệt tài về truyện ngắn. Nhiều truyện ngắn của ông dường như không có cốt truyện, song vẫn có sức lôi cuốn riêng. Truyện dài "Ngày mới" của ông không có gì đặc sắc về tư tưởng và nghệ thuật. Khúc Hà Linh (Hiệu trưởng Trường Văn hóa nghệ thuật Hải Dương):Thạch Lam có những tháng năm sống nơi thôn dã, nên trong tác phẩm ông chất chứa nhiều hình bóng con người và đời sống làng quê... Ông tả nội tâm nhân vật tài tình, nhuần nhị, tinh tế. Văn ông hài hòa giữa lãng mạn và chân thực, mà vẫn nồng nàn tình quê, nặng lòng với dân tộc.Thạch Lam không chỉ nổi tiếng về truyện ngắn, ông còn thành công trong thể loại bút ký. "Hà Nội băm mươi sáu phố phường" gồm nhiều mẩu văn ngắn mà sinh động, thể hiện vốn sống phong phú và tài hoa của ông...Năm 1996, ở Cẩm Giàng có một con đường mang tên Thạch Lam. Đây là một việc làm mạnh dạn, là cách trân trọng văn chương hiếm thấy tại thời điểm lịch sử lúc bấy giờ. Hiện nay, truyện ngắn "Hai đứa trẻ" (in trong tập truyện "Nắng trong vườn") của ông đang được giảng dạy tại lớp 11 trong hệ thống giáo dục Việt Nam.

 Thông tin dòng họ
Theo Gia phả họ Nguyễn Tường hiện đang lưu giữ ở Hội An, thì họ này khởi đầu từ ông Nguyễn Văn Vân, thi đỗ nhị trường, được bổ chức lễ sinh, làm việc bên chúa Nguyễn Phúc Ánh. Năm 1797, ông Vân theo chúa Nguyễn ra đánh Quảng Nam, lập công to, nên được ban họ Nguyễn Tường.

Ông Nguyễn Tường Vân có hai vợ. Người vợ thứ (Nguyễn Thị Khoa Nhàn) sinh ra bốn con trai, trong đó có người con thứ hai tên Nguyễn Tường Phổ.

Nguyễn Tường Phổ (1807-1856), sinh ở Cẩm Phổ (Hội An) là người văn võ toàn tài. Năm 35 tuổi (1842), ông thi đỗ Tiến sĩ, lần lượt trải qua các chức: Hàn lâm viên biên tu nội các (Huế), Tri phủ Hoằng An (Bến Tre), Tri phủ Tân An (Gia Định). Rồi cuối cùng là Đốc học tỉnh Hải Dương. Vậy là ông Phổ, người Quảng Nam, trở thành vị khai nguyên cho dòng Nguyễn Tường ở Cẩm Giàng.

Ông Phổ có hai con là Nguyễn Tường Trấp (còn gọi là Tiếp) và Nguyễn Tường Chữ. Sau, ông Trấp làm tri huyện Cẩm Giàng, được dân trong vùng gọi là Huyện Giám. Ông Trấp có ba vợ, nhưng chỉ có bốn người con, trong số này có Nguyễn Tường Nhu, tức cha Thạch Lam...

 Chú thích

 Sách tham khảo
 Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại (tập 2). Nhà xuất bản KHXH in lại năm 1989.
 Phạm Thế Ngũ, Việt Nam văn học sử giản ước tân biên (quyển 3). Quốc học tùng thư xuất bản, 1965.
 Thạch Lam, Gió đầu mùa. Nhà xuất bản Văn học, 1982.
 Phong Lê, Tuyển tập Thạch Lam. Nhà xuất bản Văn học, 1988.
 Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam . Nhà xuất bản KHXH, 1992.
 Nhiều người soạn, Văn xuôi lãng mạn Việt Nam  (1930-1945, tập 5). Nhà xuất bản KHXH. 1989.
 Nhiều người soạn, Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 Nhiều người soạn, Ngữ văn lớp 11 (tập 1). Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
 Khúc Hà Linh, Anh em Nguyễn Tường Tam-Nhất Linh: Ánh sáng và bóng tối. Nhà xuất bản Thanh Niên, 2008.

 Liên kết ngoài

 Thạch Lam; cốt cách của một tri thức mới Bài viết của nhà nghiên cứu văn học Vương Trí Nhàn (đã in tạp chí văn học'' 1990, số 5).
 Thạch Lam với Hà Nội  Bài của GS. Phong Lê.
 Tư tưởng nghệ thuật của Thạch Lam . Bài của GS. Hoàng Thiệu Khang.

Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Người Hải Dương
Tự Lực văn đoàn
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Hà Nội
Chết vì bệnh lao


title: Mai hoa thung

text:
Mai hoa thung (梅花樁), Mai hoa trang 梅花桩, hay gọi chính xác hơn là Mai hoa thung pháp (phép tập trên cọc gỗ mai hoa) là một công phu tập luyện võ thuật nổi tiếng của võ thuật Trung Hoa, nhằm luyện cho thân thể cùng bộ pháp linh động, chính xác trên các cọc cây (thung). Mai hoa thung pháp rất có thể xuất xứ ban đầu từ Thiếu Lâm tự và/hoặc Ngũ Mai lão ni.

Kỹ thuật
Đây là công phu rất khó luyện, thường chỉ dành cho các quyền sư cao đẳng luyện tập và thi đấu để định lượng tài sức của bản thân và của người khác.

Khởi sự người tập luyện Mai hoa thung thường không bắt đầu đứng trên các cọc gỗ mà dùng phấn hay sơn vẽ vài đóa hoa mai trên mặt đất để tập, cánh hoa này cách cánh hoa khác khoảng 8 tấc đến 1 thước 20 phân, được xếp lộn xộn không thứ tự. Mỗi đóa hoa gồm 5 vòng tròn làm cánh hoa và mỗi cánh hoa cách nhau 4 tấc, đường kính cánh hoa (vòng tròn) lớn 1 tấc 20. Vẽ xong người tập vẽ một hai đóa là hư thung (được đánh dấu riêng). Khi luyện thì đứng vào cánh hoa thực của một đóa hoa, khi đứng chỉ dùng mỗi chân trên một cánh hoa và sử dụng đầu ngón chân để bấm xuống cho chắc, tính toán trước thứ tự bước rồi tiến hành nhảy (ví dụ: trái 3, phải 4, trước 5, sau 2 không nhất thiết là bao nhiêu. Thường tốt nhất là có người đứng bên đọc số và người tập nhảy vào cánh hoa theo số thứ tự nghe được, ví dụ hô: bên phải, đóa thứ 2; đằng sau, đóa thứ 3 v.v. Thường người tập cố gắng tránh các đóa hư thung và khi nhảy mũi bàn chân phải đạp đúng vòng tròn của cánh hoa. Khi ở trên thung mà đạp sai sẽ bị ngã hoặc lảo đảo đứng không vững, do đó cần song luyện cả nhãn lực cho tinh tường.

Sau khi đã luyện tập thành thục khiến bộ pháp trở nên chính xác hoàn hảo, người tập mới tiến hành đóng cọc gỗ xuống đất để luyện nhảy trên các cọc. Dùng loại gỗ cứng chắc dài khoảng 1 mét 20, đường kính 6-7 phân, đem chôn theo hàng các cánh hoa như đã vẽ trên mặt đất. Phần chôn xuống sâu độ 6 tấc tây và phải nện đất thật cứng để di chuyển không bị lung lay. Các hư thung thì ngắn nên chỉ cần sâu chừng một tấc, gốc cột chỉ nện đất sơ sài để nếu bước nhầm lên là ngã.

Khi tập trên thung cũng tương tự như tập trên mặt đất, nhảy nhót theo quy ước hoặc nhảy nhót tự do trên các thung thực và tránh các hư thung. Khi người tập thành thục dần thì nâng độ cao của cọc lên hai mét hay hơn, thậm chí đóng những cọc vạt nhọn, đao, thương xen kẽ ở dưới để tập (nếu té ngã có thể vong mạng). Người tập cũng có thể nhảy nhót tùy ý hoặc đánh các bài quyền với tấn pháp quy ước của bài. Ngoài ra, người tập thường mang theo giáp chì, các vòng đồng bọc thêm vào cổ chân để luyện sự linh hoạt cho đôi chân.

Ứng dụng
Mai hoa thung pháp được luyện thành thục sẽ giúp cho người luyện có một bộ pháp linh hoạt, tấn pháp vững chắc, chuẩn xác. Những cuộc tỷ thí võ công trình độ cao trên các cọc gỗ đóng theo hình mai hoa rất nổi tiếng trong lịch sử võ lâm Trung Hoa. Các quyền sư thường đóng trên mặt đất nhiều cọc gỗ rất cao theo hình hoa mai (5 cọc trên 5 cánh hoa, đôi khi có thêm 1 cọc ở giữa tượng trưng cho nhị hoa), đi quyền hoặc song đấu với một người khác trong tư thề hai chân di chuyển tấn pháp trên các cây cọc. Người nào ngã xuống đất, tức không còn đứng trên cọc, bị xem là thua cuộc.

Tham khảo

 Hàng Thanh (soạn theo tâm pháp của Linh Không thiền sư Ngũ Đài Sơn), Phương pháp luyện ngạnh công và nhuyễn công (53 bí quyết của Thiếu Lâm và bát đại môn phái), Nhà xuất bản Long An xuất bản năm 1990. Mục Mai hoa thung trên trang 104-106.

Võ thuật theo kĩ thuật
Võ thuật Trung Hoa
Thiếu Lâm thất thập nhị huyền công

it:Ganzhi Wushi Meihuazhuang
zh:梅花桩


title: Coelioxys nitidicauda

text:
Coelioxys nitidicauda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1968


title: Anaglyptus mysticus

text:
Anaglyptus mysticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae, phân họ Cerambycinae. Loài này phân bố chủ yếu ở Châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ và ở Bắc Phi.

Con trưởng thành dài đến  và có thể giao phối từ tháng 4 đến tháng 7.

Chúng ăn các loài cây Corylus avellana, Carpinus betulus, Fagus sylvatica, Acer campestre, Sambucus racemosa, cũng như Alnus, Crataegus, Rosa, Quercus. Con trưởng thành thường được tìm thấy trên hoa, trong khi ấu trùng phát triển trên các nhánh cây chết.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Biolib
 Cerambycoidea.com
 Cerambyx.uochb.cz
 Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1758
M
M
W
M
M
G
Bọ cánh cứng châu Âu
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Hylaeus knabi

text:
Hylaeus knabi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1918


title: Broin

text:
Broin  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Xử lý RNA

text:
Xử lý RNA là quá trình biến đổi tự nhiên phân tử RNA sơ khai vừa được tổng hợp, từ đó tạo nên RNA trưởng thành. Quá trình này gặp ở hầu hết các loài sinh vật nhân thực, xảy ra ngay sau khi phiên mã (tổng hợp RNA) nên cũng còn gọi là biến đổi sau phiên mã (post-transcriptional modification). Thuật ngữ này dịch từ nguyên gốc tiếng Anh: RNA processing dùng để chỉ  quá trình biến đổi RNA sơ khai vừa được phiên mã từ gen, qua khâu cắt intrôn, ghép êxôn và một số biến đổi khác nữa để tạo nên RNA trưởng thành. Quá trình xử lý RNA này được phát hiện vào khoảng từ năm 1978, cũng còn được dịch là quá trình chế biến RNA.

Tổng quan

 Gen ở các loài sinh vật nhân thực thường bao gồm các êxôn (có mã) xen kẽ với intrôn (không có mã). Sau khi gen hoạt động phiên mã, sẽ tạo ra RNA có cả êxôn xen kẽ với intrôn - đó là RNA sơ khai - chưa đủ chức năng làm khuôn cho dịch mã để tạo thành prôtêin. Việc xử lý RNA sơ khai sẽ tạo ra RNA trưởng thành có đủ chức năng sinh học. Thuật ngữ này (RNA processing) thường dùng để chỉ  quá trình biến đổi mRNA sơ khai vừa được phiên mã từ gen cấu trúc, qua khâu cắt intrôn và ghép êxôn, từ đó mới tạo nên RNA trưởng thành.
 Quá trình xử lý RNA như vậy - nói chung - có thể chia thành hai giai đoạn chính

 Giai đoạn "đội mũ - gắn đuôi" gồm  gắn mũ (cap) 7-methylguanosine và gắn thêm chuỗi pôly A như cái đuôi phân tử, nhờ sự đa ađênin hoá (polyadenylation).
 Giai đoạn cắt - nối RNA sơ khai, trong tiếng Anh gọi là RNA splicing (xem trang cắt nối RNA).

 Bởi vì DNA của sinh vật nhân thực rất phức tạp, trong vùng mã hóa lại có cả các đoạn intrôn (không có mã) xen kẽ với các đoạn êxôn (có mã di truyền), thêm vào đó, lại có loại gen mã hoá nhiều RNA nhỏ liền nhau, sau phiên mã mới tách rời nhau, nên phiên mã xong mới chỉ tạo ra RNA sơ khai chưa có chức năng sinh học và thường bị tế bào phân giải. Do đó, xử lý RNA là quá trình bắt buộc trong sự biểu hiện gen.
 Xử lý RNA thường gồm 3 sự kiện chính (hình 1):

-  Gắn mũ (chóp) GTP.

-  Thêm đuôi pôlyA.

-  Cắt và nối (splicing).

Gắn mũ
Các RNA thông tin của sinh vật nhân thực và virus có một cấu trúc đặc biệt ở hai đầu cuối. Ngay sau khi tiền RNA thông tin (pre-mRNA) được tạo thành và thoát ra khỏi phân tử RNA pôlymeraza, một loạt các enzym sẽ tiến hành phản ứng lên đầu 5' để tạo thành 5' methylated cap, gọi là "mũ" – thực chất là phân tử 7-methyl-guanosine gắn với nucleotide cuối của RNA thông tin qua liên kết "không bình thường" là 5'-5' triphosphate.

Quá trình gắn mũ này xảy ra trong quá trình phiên mã, sau khi phiên mã được khoảng 20-50 nucleotide
Ở virus, các enzyme gắn mũ cho RNA thông tin gắn với RNA polymerase của virus. Còn ở sinh vật nhân thực, khác với RNA polymerase I và RNA polymerase III, RNA polymerase II có phần CTD (carboxy-terminal domain)  tương tác với enzyme gắn mũ. Nhờ vậy, mũ được bảo đảm đặc hiệu cho cấu trúc đầu 5' RNA thông tin. Mục tiêu của việc gắn mũ này là tránh việc phân tử RNA bị các enzyme khác làm phân hóa và trợ giúp cho RNA có khả năng ra khỏi nhân tế bào đến được tế bào chất. Cụ thể hơn, cấu trúc mũ này có tác dụng bảo vệ RNA mới hình thành khỏi các enzyme exonuclease 5'-3', là vị trí gắn trực tiếp cho phức hợp gắn với mũ (CBC - cap-binding complex) – chuẩn bị cho các bước biến đổi tiền RNA thông tin kế tiếp và cũng là vị trí gắn cho các nhân tố trong tế bào chất cần thiết trong quá trình dịch mã.

Thêm đuôi pôlyA
Đầu còn lại sẽ bị tách bởi một enzyme phân hóa (endonuclease) để giải phóng nhóm hydroxyl ở 3' của nucleotide đầu cuối 3' và thêm vào adenylic acid nhờ vào enzyme poly(A) polymerase. Quá trình này liên quan mật thiết với việc kết thúc phiên mã, và một lần nữa, có sự tham gia của RNA polymerase II CTD để tương tác với các nhân tố gắn polyA. Tuy nhiên, người ta vẫn chưa thực sự hiểu rõ tác dụng của việc gắn đuôi polyA cho RNA thông tin để tạo thành RNA thông tin trưởng thành: bổ sung các nhân tố làm ngưng quá trình này không ảnh hưởng đến việc tổng hợp RNA thông tin và RNA thông tin không có đuôi poly(A) vẫn có thể được vận chuyển ra khỏi nhân và tham gia dịch mã nhưng với hiệu suất thấp hơn.

Cắt nối

Ở sinh vật có nhân, gene không chỉ chứa các đoạn mang mã - chứa thông tin mã hóa protein (protein-coding sequence) mà còn xen kẽ bởi các đoạn không mang mã, lần lượt được gọi là exon và intron. Trong quá trình xử lý tiền RNA thông tin (pre-mRNA), các đoạn intron này được loại bỏ và các đoạn exon được nối lại với nhau để tạo thành RNA thông tin trưởng thành. Chính RNA thông tin trưởng thành này mới là khuôn chính xác cho quá trình dịch mã RNA thông tin thành protein tương ứng. Sự kiện trên được gọi là quá trình cắt nối, cũng được thực hiện đồng thời với quá trình phiên mã và tiếp tục sau phiên mã bởi một phức hợp lớn gồm các snRNPs (small nuclear ribonucleoprotein) (gọi là spliceosome).

Sự cắt nối có vai trò rất quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến khuôn dịch mã protein, do vậy vị trí cắt nối phải được đánh dấu cực kỳ chính xác. Trình tự base tại đoạn nối intron-exon trên RNA các sinh vật nhân thật có chung một motif: trình tự intron bắt đầu bằng GU và kết thúc bằng AG. Ngoài ra còn có một vị trí đặc biệt bên trong intron gọi là vị trí nhánh (branch site) với một ribonucleotide A cố định. Những phần khác của intron có vẻ như không đóng vai trò quan trọng trong quá trình splicing: người ta có thể chèn thêm, loại bỏ hay thay thế các phần này mà vẫn không ảnh hưởng đến quá trình splicing nếu giữ nguyên vị trí nhánh, đầu 5' và 3'.

Về cơ chế hóa học, cắt nối là quá trình bao gồm 2 phản ứng chuyển ester (transesterification) liên tiếp nhau. Đầu tiên, liên kết phosphodiester giữa exon phía đầu (tạm gọi exon1) và đầu 5' của intron bị phá vỡ bởi nhóm hydroxyl của một ribonucleotide A tại vị trí nhánh, và một liên kết phosphodiester mới hình thành giữa đơn phân A này với nhóm phosphate ở đầu 5' của intron tạo thành cấu trúc trung gian hình nút thòng lọng. Nhóm 5'hydroxyl tự do của exon1 lúc này sẽ tấn công liên kết phosphodiester giữa intron và exon phía đuôi intron(exon2) tương tự như phản ứng trên. Kết quả là exon1 và exon2 được nối với nhau và đoạn intron được giải phóng ở dạng nút thòng lọng. Chú ý là số lượng liên kết phosphodiester được giữ nguyên suốt quá trình cắt nối – điều này rất cần thiết vì quá trình cắt nối nhờ vậy, diễn ra mà không hề tiêu tốn năng lượng.

Đây là một quá trình đặc biệt quan trọng để hình thành RNA thông tin trưởng thành. Các RNA thông tin không được cắt nối thích hợp sẽ bị giữ lại tại vị trí phiên mã (cơ chế chưa được nghiên cứu rõ).

Một trong những đặc điểm nổi bật của quá trình cắt nối chính là quá trình cắt nối lựa chọn (alternative splicing).

Các exon trên RNA thông tin gồm hai loại là exon cơ bản (constitutive exon) và exon lựa chọn (alternative exon), hay intron, trong đó, chỉ có exon cơ bản luôn được giữ lại trên RNA thông tin trưởng thành, các intron bị cắt xén đi. Quá trình cắt nối lựa chọn thực hiện nhờ cơ chế gọi là cơ chế định nghĩa exon, với sự tham gia của các nhân tố giao dịch(gắn với các nhân tố tăng cường hay ức chế splicing). Chính nhờ cắt nối lựa chọn, một gene có thể tạo ra sản phẩm là nhiều protein khác nhau và vì thế, làm tăng độ đa dạng cũng như độ phức tạp của bộ gene sinh vật nhân chuẩn .

Xem thêm

 Êxôn (exon).
 Intrôn (intron).
 Phiên mã nhân thực (eukaryotic transcription).
Cắt nối RNA.

Tham khảo

 Molecular Cell Biology - Sixth Edition, Lodish, Berk, Kaiser, Krieger, Scott, Bretscher, Ploegh, Matsudaira

Sinh học phân tử
RNA
Di truyền phân tử


title: Melittia ectothyris

text:
Melittia ectothyris là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Melittia


title: Polythlipta

text:
Polythlipta là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Polythlipta albicaudalis Snellen, 1880
Polythlipta annulifera (Walker, 1866)
Polythlipta camptozona Hampson, 1910
Polythlipta cerealis Lederer, 1863
Polythlipta conjunctalis Caradja, 1925
Polythlipta distinguenda Grünberg, 1910
Polythlipta distorta Moore, 1888
Polythlipta divaricata Moore, 1885
Polythlipta euroalis (Swinhoe, 1889)
Polythlipta guttiferalis Hampson, 1909
Polythlipta inconspicua (Moore, 1888)
Polythlipta liquidalis Leech, 1889
Polythlipta macralis Lederer, 1863
Polythlipta maculalis South in Leech & South, 1901
Polythlipta nodiferalis Walker, 1866
Polythlipta ossealis Lederer, 1863
Polythlipta peragrata Moore, 1888
Polythlipta rivulalis Snellen, 1890
Polythlipta vagalis Walker, 1866

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Spilomelinae


title: Phyllonorycter argyrolobiella

text:
Phyllonorycter argyrolobiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Pháp.

Ấu trùng ăn Argyrolobium zanonii. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Dianthidium macrurum

text:
Dianthidium macrurum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Dianthidium
Động vật được mô tả năm 1913


title: Trận Sŏnghwan

text:
Trận Sŏnghwan (tiếng Nhật: 成歓作戦) (Thành Hoan tác chiến) là trận đánh trên đất liền đầu tiên trong Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất. Nó diễn ra vào ngày 29 tháng 7 1894 tại Seonghwan, ở bên ngoài Asan, Chungcheongnam-do thuộc Triều Tiên giữa quân đội Đế quốc Nhật Bản và quân đội nhà Thanh Trung Quốc. Nó đôi khi được gọi là trận Asan (Japanese: 牙山作戦) (Nha Sơn tác chiến).

Trận đánh
Để thực hiện nhiệm vụ của triều đình Triều Tiên mới đánh đuổi Lục quân Bắc Dương Trung Quốc khỏi lãn thổ Triều Tiên bằng vũ lực, một chi đội thuộc Tập đoàn quân số 1 Nhật Bản gồm 4.000 lính dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Oshima Yoshimasa hành quân về phía Nam từ Hán Thành tới thành phố cảng quan trọng Asan.

Quân đội Trung Quốc đóng tại Asan có số lượng khoảng 3.500 người. Quân tiếp viện, đã bị đánh bại trong trận hải chiến Pungdo vào ngày 25 tháng 7 1894.

Hai quân đội gặp nhau ở ngay ngoài Asan trong một cuộc chạm trán ác liệt kéo dài từ 3 giờ chiều ngày 28 tháng 7 đến 7:30 sáng ngày 29 tháng 7 1894. Quân Trung Quốc dần mất trận địa vì số lượng áp đảo của quân Nhật và cuối cùng vỡ trận và tháo chạy đến Bình Nhưỡng.

Thương vong của Trung quốc có 500 bị chết và bị thương so với 82 của phía Nhật.

Sau trận đánh

Quân đội Nhật Bản chiến thắng trở về Seoul ngày 5 tháng 8 1894. Sau trận đánh, hai nước Nhật Bản và Trung Quốc chính thức tuyên chiến với nhau.

Tham khảo

 Chamberlin, William Henry. Japan Over Asia, 1937, Little, Brown, and Company, Boston, 395 pp.
Kodansha Japan An Illustrated Encyclopedia, 1993, Kodansha Press, Tokyo ISBN 4-06-205938-X
 Lone, Stewart. Japan's First Modern War: Army and Society in the Conflict with China, 1894-1895, 1994, St. Martin's Press, New York, 222 pp.
 Paine, S.C.M. The Sino-Japanese War of 1894-1895: Perception, Power, and Primacy, 2003, Cambridge University Press, Cambridge, MA, 412 pp.
 Warner, Dennis and Peggy. The Tide At Sunrise'', 1974, Charterhouse, New York, 659 pp.

Lịch sử Triều Tiên
Chiến tranh Nhật–Thanh
Xung đột năm 1894