title: Hemicrepidius subopacus

text:
Hemicrepidius subopacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii & Jiang miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Liphanthus cerdai

text:
Liphanthus cerdai là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ruz & Toro mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Liphanthus
Động vật được mô tả năm 1983


title: Vriesea blackburniana

text:
Vriesea blackburniana là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
blackburniana


title: Biñan

text:
Biñán (phiên âm: "Bi-nhan") là một đô thị ở tỉnh Laguna, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007 của Philipin, đô thị này có dân số 262.735.

Các đơn vị hành chính

Biñan được chia ra 24 barangay.

 Biñan
 Bungahan
 Santo Tomas (Calabuso)
 Canlalay
 Casile
 De La Paz
 Ganado
 San Francisco (Halang)
 Langkiwa
 Loma
 Malaban
 Malamig
 Mamplasan
 Platero
 Poblacion (Town Proper)
 Santo Niño (San Anton)
 San Antonio
 San Jose
 San Vicente
 Soro-Soro
 Santo Domingo
 Santo Tomas
 Timbao
 Tubigan
 Zapote

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của tỉnh Laguna
Khu dân cư trên Laguna de Bay


title: Henri Christophe

text:
Henri Christophe (1767-1820) là tổng thống Haiti (1807-1811) và vua (1811-1820). Ông sinh năm 1767 trên đảo Grenada. Sau khi tham chiến tại Savannah, Georgia, trong cuộc Cách mạng Hoa Kỳ, Christophe đến thuộc địa Caribbe của Pháp là Saint-Domingue (ngày nay là Haiti), nơi ông gia nhập quân nổi dậy da đen chống lại Pháp năm 1790 và trở thành một trong những lãnh đạo của họ. Lãnh đạo cách mạng da đen François Dominique Toussaint Louverture phong ông hàm thiếu tướng. Năm 1806, Christophe và tướng Haiti Alexandre Pétion đã lật đổ và giết chế hoàng đế tự phong Jean-Jacques Dessalines (1804-1806). Năm 1807, Christophe tự xưng tổng thống miền bắc Haiti. Một cuộc nội chiến ngắn đã nổ ra giữa Christophe và Pétion. Năm 1811, Christophe tự xưng vua Henri I. Ông là một ông vua chuyên chế nhưng đã cải thiện được nền kinh tế và đã cho xây cung điện Sans Souci và pháo đài gần Cap-Haïtien gọi là Citadelle Laferrière. Sau khi bị đột quỵ, ông mất năng lực vào năm 1820, nổi loạn diễn ra và ông vua này đã tự sát bằng súng.

Tham khảo

Sinh năm 1758
Mất năm 1806
Tổng thống Haiti
Mất năm 1820
Sinh năm 1767
Vua theo đạo Công giáo Rôma
Nhà hoạt động độc lập


title: Pepila mendumi

text:
Pepila mendumi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi & D'Alessandro miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Pepila


title: Barbirey-sur-Ouche

text:
Barbirey-sur-Ouche  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Barbireysurouche


title: Mictoneura

text:
Mictoneura là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Mictoneura flexanimana Meyrick, 1881

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Guioa truncata

text:
Guioa truncata là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 van Welzen, P.C. 1998. Guioa truncata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
Guioa


title: Aphanopenthes cariei

text:
Aphanopenthes cariei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Aphanopenthes


title: Chữ A màu đỏ

text:
The Scarlet Letter (Tạm dịch: Chữ A màu đỏ hay Nét chữ màu đỏ) là một cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1850 của Nathaniel Hawthorne và được xem là một kiệt tác của ông. Lấy bối cảnh thành phố Boston thế kỷ 17, tiểu thuyết kể về Hester Prynne, một phụ nữ trẻ đẹp bị buộc phải mang mẫu tự "A" (viết tắt của Adultery nghĩa là ngoại tình) màu đỏ thắm thêu trên ngực áo suốt đời vì bị khép vào tội ngoại tình - một tội mà xã hội thời bấy giờ kết án hết sức nghiêm khắc – tử hình nếu không có yếu tố khoan dung. Xuyên suốt tác phẩm, Hawthorne đề cập đến tội lỗi, hình phạt và sự khoan dung.

Nội dung sơ lược
Câu chuyện kể trong tác phẩm xảy ra ở Boston vào giữa thế kỷ 17, khi một phụ nữ trẻ đẹp bị buộc phải mang mẫu tự "A" màu đỏ thắm thêu trên ngực áo vì bị khép vào một tội mà xã hội thời bấy giờ kết án hết sức nghiêm khắc – tử hình nếu không có yếu tố khoan dung, và thường thì được rất ít khoan dung. Một điểm hết sức đặc biệt là, xuyên suốt cả cuốn sách, tác giả không hề chỉ ra đích danh tội này, tuy người đọc nguyên bản nào cũng nhận biết. Điều này có nghĩa là tác giả không có chủ ý nói về chính cái tội, mà muốn trình bày những hệ lụy mà phạm nhân phải gánh chịu sau khi bị lên án vì cái tội này.

The Scarlet Letter chịu nhiều ảnh hưởng của Thanh giáo và xoay quanh những tâm trạng tội lỗi, lo lắng và buồn khổ. Trong tác phẩm này, tác giả sử dụng bối cảnh của xã hội Thanh giáo khép kín, có tính áp đặt, độc đoán, để biểu hiện cho nhân loại nói chung. Tư tưởng và cách hành xử của Thanh giáo cũng cho phép tác giả dựng nên hình tượng tâm hồn con người sống dưới tư duy thiển cận và cung cách áp bức khắt khe, đến nỗi con người như thế có phản ứng thách thức, bất chấp, gần như nổi loạn. Các nhân vật Hester, Dimmesdale và Chillingworth, trong khi là những tín đồ của Thanh giáo, cũng biểu hiện là những thực thể ngoài đời.

Tóm lại, được xem là một trong những "tiểu thuyết lãng mạn" kinh điển của nền văn học Mỹ, Mẫu tự đỏ thắm là một kiệt tác với những phân tích thấu đáo mạnh mẽ về tâm lý và tâm linh con người lồng trong những quan tâm sâu sắc đến tội lỗi, hình phạt và cứu chuộc.

Bối cảnh

Bối cảnh xã hội của The Scarlet Letter
Nhân vật chính Hester Prynne, người chịu bản án mang chữ "A" hoa, có thật không? Ngoài sự xác nhận của tác giả là thật, có thể tìm thêm chứng cứ trong Hồ sơ Thuộc địa (Colony Records) của một địa phương có tên là New Plymouth, nằm trong vùng New England. Hồ sơ tháng 6 năm 1671 ghi bản án của một nữ phạm nhân tên Hester Prynnes, phải mang hai chữ hoa "A.D." cắt trên một mảnh vải và may lên phần tay và lưng của lớp trang phục ngoài cùng. Nếu bị bắt gặp không tuân thủ bản án này, Hester Prynnes sẽ phải chịu hình phạt đánh roi trước công chúng.

Hình phạt phải mang biểu tượng như thế không phải là hiếm vào thời ấy. Có nhiều người bị án phải mang chữ "B" vì tội phạm thánh (blasphemy), hoặc chữ "D" vì say rượu (drunkenness), v.v. Riêng thành phố Boston ban hành thêm quy định là người lừa đảo phải mang từ "A CHEAT" (kẻ lừa đảo), và người bị kết tội làm trở ngại việc giảng đạo phải đứng trước công chúng trong 2 giờ mang cụm từ "A WANTON GOSPELLER" (một tín đồ ương ngạnh). Luật lệ các địa phương khác cũng đặt ra những câu từ dài ngắn khác nhau mà phạm nhân phải mang. Bản án thường ghi phạm nhân phải mang biểu tượng được trông thấy rõ ràng mỗi khi ra khỏi nhà, và phải mang biểu tượng theo cách như thế trong một thời gian hạn định, hoặc suốt đời.

Riêng đối với một số trọng tội, biểu tượng có thể được rèn bằng sắt, nung đỏ rồi đánh dấu thành sẹo lên cánh tay mặt hoặc trán của phạm nhân, không khác gì cách đánh dấu súc vật. Vào năm 1769, Boston đã xử một phạm nhân bị đóng dấu chữ "Forgery" (tội làm hàng giả).

Phần dẫn nhập câu chuyện The Scarlet Letter nói đến giàn xử tội, nơi Hester Prynne phải chịu nhục nhã trước dân cư địa phương. Cấu trúc giàn xử tội gồm bộ giàn xây bằng gỗ trên một khoảng đất trống, thường là trước nhà thờ chính hoặc quảng trường trung tâm, riêng trường hợp trong truyện này là khu chợ ngoài trời (vào ngày cử hành nghi thức xử tội thì cấm họp chợ). Mặt sàn của giàn xử tội được nâng cao khoảng vai người hoặc hơn, để tội nhân theo các bậc thang bước lên rồi đứng trên một cái bục, cho mọi người chung quanh có thể nhìn thấy rõ.

Các loại hình phạt có thể nặng nhẹ khác nhau, từ việc xử treo cổ, xử chém đầu đến đánh roi, cắt hai vành tai, đóng dấu hiệu hoặc chữ bằng sắt nung đỏ lên trán hoặc trên má, cánh tay..., đóng gông, hoặc chỉ đứng phơi bầy trước công chúng trong thời gian bản án đã định (như trường hợp của Hester Prynne). Cũng có những phán quyết lạ lùng như rắc bột lên chủ hiệu bánh mì gian dối, bắt người phạm tội ăn cắp bắp cải phải mang bắp cải trên đầu... Tùy hình phạt, phía trên mặt sàn có thể thêm khung treo cổ, máy chém...

Hầu như bất kỳ loại tội phạm nào đều có thể bị đưa lên giàn xử tội, kể cả những tội được gán ghép tùy theo thời đại như phạm thánh, làm phù thủy, vô gia cư vô nghề nghiệp, say rượu, nói dối, rao bán dược phẩm dỏm... Một số địa phương còn cho phép đám đông ném đá hoặc bất cứ vật gì vào tội nhân, dẫn đến cái chết cho tội nhân dù không chịu án tử hình. Mặt khác, có nơi thi hành luật pháp nghiêm chỉnh, như có trường hợp tội nhân đứng trên sàn gỗ đổ sập vì mục nát, bị thêm thương tích, khởi kiện chính quyền địa phương, và được bồi thường! Xuất xứ từ thế kỷ 12, có thời gian giàn xử tội hiện diện trong mỗi ngôi làng và thị trấn khởi đầu ở châu Âu và sau đấy ở Mỹ. Giàn xử tội được sử dụng ở Boston cho đến đầu thế kỷ 19. Năm 1832, nước Pháp chính thức ban hành luật xóa bỏ giàn xử tội, tiếp theo sau là Anh quốc vào năm 1839.

Xuyên suốt tác phẩm, Thanh giáo đóng vai trò trung tâm. Tín đồ Thanh giáo là những người xuất phát từ giáo hội Anh vào giữa thế kỷ 16, vì có đầu óc muốn cải tổ mà họ muốn "thanh lọc" (purify) giáo hội này. Cốt lõi của Thanh giáo là hành xử theo đạo đức trong các mối liên hệ gia đình và xã hội, và một hệ thống quyền lực tuân thủ chặt chẽ những giáo lệnh của Thượng đế. Cuộc đời của tín đồ Thanh giáo gắn với kỷ luật tự giác và việc tự mỗi người phán xét lấy chính mình. Thanh giáo cũng cổ vũ mạnh mẽ cho sự lao động cần cù và theo đuổi giáo dục.

Do phản ứng của Giáo hội Anh có những biện pháp đàn áp, nhiều tín đồ Thanh giáo rời nước Anh đến lập cuộc sống mới ở châu Âu và châu Mỹ. Năm 1620, một nhóm đến định cư ở Mỹ trong chuyến hải hành mà họ gọi là pilgrimage (cuộc hành hương), và tự gọi mình là pilgrim (người hành hương). Trong hoàn cảnh vừa thoát khỏi luật lệ cai trị ở chính quốc, các di dân nam giới trên tàu Mayflower đi vào lịch sử cùng ký vào Hiệp ước Mayflower (Mayflower Compact), tạo nền tảng cho họ có quyền đặt ra luật lệ ở các vùng định cư mới. Riêng hành khách trên tàu Mayflower lập nên vùng định cư Plymouth.

Về sau, một số tín đồ Thanh giáo người Anh đang định cư ở Hà Lan cũng di hành vì đạo đến Plymouth. Hester Prynnes cùng đi trong nhóm này, và bản án cũng ghi cô là một di dân vì đạo. Có thể nói bản án chữ "A" màu đỏ dựa trên cơ sở Hiệp ước Mayflower.

Thanh giáo trải qua nhiều biến chuyển ở những vùng mới định cư ở Mỹ, vì lý do di dân nhiều nơi kéo đến, đời sống khẩn hoang còn rất khó khăn, cần thiết lập một trật tự kỷ cương nghiêm chỉnh. Trong hoàn cảnh này, không thể chỉ dựa trên kỷ luật tự giác. Nhiều lề luật được đặt ra có tính đối phó vào thời này, như cấm chi tiêu hoang phí, cấm khuấy rối các buổi giảng đạo, khuyến khích phụ nữ (độc thân hoặc xa chồng) không nên ở một mình... Ngay cả vài lối sống, như không đi lễ nhà thờ, tuy không bị luật pháp chế tài nhưng Thanh giáo vẫn gây áp lực mà người "vi phạm" cảm thấy khó biện minh.

Nói chung, Thanh giáo không dung thứ quan niệm và lối sống có tính chống đối những thói lề áp đặt chung cho cả cộng đồng. Nhiều hình phạt vì thế cũng được đặt ra, để khép mọi người vào kỷ cương trong cộng đồng còn xô bồ vừa thoát khỏi hệ thống pháp luật của Vương quốc Anh và có thể chưa nhận biết rõ quyền lực nằm ở tay ai. Khi quyền lực đã được xác định, Thanh giáo mở rộng thêm vị thế của họ bằng cách áp bức tín đồ giáo phái Quaker, sử dụng quyền tư pháp để tuyên những bản án trục xuất khỏi cộng đồng, tù giam, hoặc ngay cả án tử hình, đối với tín đồ giáo phái Quaker. Việc này được nhắc đến trong tác phẩm Mẫu tự đỏ thắm.

Truyền thống ở châu Âu, trong đó thần quyền xen lấn vào thế quyền, được tiếp nối và trở nên mạnh mẽ hơn trong những cộng đồng mới của nước Mỹ còn non trẻ. Các giáo sĩ có tiếng nói rất uy lực trong những sự vụ khác nhau, từ việc đặt ra nền tảng luật lệ hình sự và hành chính, phán xử tội phạm, cho đến thi hành án. Việc một giáo sĩ ra mệnh lệnh cùng với Thống đốc bang trong buổi hành xử bản án của Hester Prynne là ví dụ điển hình cho thấy thần quyền và thế quyền là hai ngành cai trị bên nhau trong xã hội New England thời ấy. Đồng thời, vì chưa có chính quyền trung ương, mỗi địa phương được quyền tự trị dựa theo những lề luật mà địa phương ấy đặt ra, thay đổi khá nhiều từ nơi này qua nơi khác. Do vậy mà vị thế của giáo sĩ Thanh giáo ở mỗi địa phương càng có tầm ảnh hưởng quan trọng.

Một số người cho rằng từ "puritanism" dần dà thường bị lạm dụng ở Mỹ để phê phán triết lý về đạo đức cứng nhắc, việc cấm đoán những thú vui vô hại, hoặc cách hành xử khắt khe, nhiều lúc tàn bạo. Cách sử dụng từ ngữ này có lẽ không công bằng, vì Thanh giáo không chỉ có thế, như trên đã đề cập.

Từ thập kỷ 1620, tín đồ Thanh giáo từ Anh quốc bắt đầu đến định cư ở vùng đất miền đông-bắc Mỹ, gọi là New England, "nước Anh mới". Vùng này hiện bao gồm các tiểu bang Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island và Connecticut. Phía tây vùng này giáp Thành phố New York, phía bắc giáp Canada, phía đông Đại Tây Dương. Nhiều biến cố lịch sử trong thời kỳ lập quốc và giành độc lập của Hoa Kỳ xảy ra tại vùng này. Riêng thành phố Boston (hiện là thủ phủ tiểu bang Massachusetts), nơi câu chuyện xảy ra, là một trong những khu định cư sớm nhất của Thanh giáo ở nước Mỹ. Boston cũng là cái nôi của cuộc Cách mạng Mỹ (1775–1783) giành độc lập từ Anh quốc. Cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Anh quốc trong các năm 1812–1815 cũng liên quan quan mật thiết với Boston và được xem như cuộc chiến "giành độc lập thứ hai", vì Hoa Kỳ muốn bảo vệ lãnh hải và đường hàng hải của mình, chống lại sự khuấy rối của hải quân Anh quốc.

Với thời gian, văn hóa Thanh giáo ở New England tạo ảnh hưởng sâu rộng đến những vùng định cư khác của nước Mỹ. Mặt khác, trong vùng New England, thị trấn Salem, sinh quán của tác giả, là nơi tín đồ Thanh giáo để lại ít vết nhơ trong lịch sử của họ ở nước Mỹ, và tạo ảnh hưởng nặng nề trong cuộc đời của tác giả.

Thứ nhất là việc Thanh giáo đàn áp tín đồ giáo phái Quaker, như trên đã ghi. Ông tổ của tác giả, tên là William Hathorne, di cư từ Anh quốc sang Mỹ vào năm 1630, có tham gia vào phong trào này. Vừa là giáo sĩ Thanh giáo vừa là thẩm phán, ông đã tuyên những bản án khắc nghiệt đối với tín đồ giáo phái Quaker, như tác phẩm Mẫu tự đỏ thắm đã ghi lại.

Việc thứ hai là phiên tòa xử phù thủy, cũng được nhắc đến trong tác phẩm. Vào năm 1692, vài bác sĩ ở Salem lấy làm khó hiểu đối với những triệu chứng lạ lùng của một số bệnh nhân trẻ gái. Dựa theo lời khai của các bệnh nhân này, một số người bị đưa ra trước một phiên tòa đặc biệt xử phù thủy. Một trong các thẩm phán là John Hathorne, người con trai của William Hathorne, xét xử dựa trên những lời cung khai vì ép bức (kể cả tra tấn) và những chứng cứ mơ hồ.

Hậu quả là 25 người chết vì việc xét xử: 19 người bị treo cổ, 1 người bị tra tấn đến chết, và 5 người qua đời trong nhà giam vì điều kiện sống khắc nghiệt. Trên 160 người khác cũng bị kết tội phù thủy, phần lớn bị án tù, nhiều người bị tịch thu gia sản và bị tước quyền công dân. Phiên tòa và các bản án gây chia rẽ sâu sắc trong cộng đồng địa phương và tạo chấn động đến mọi miền nước Mỹ.

Bắt đầu từ năm 1697, các thẩm phán, bồi thẩm đoàn và giáo sĩ Thanh giáo tham gia việc xét xử thú nhận họ đã sai lầm. Năm 1711, tòa án ra phán quyết bồi thường cho gia đình các nạn nhân và hủy tất cả bản án và cáo trạng trong phiên tòa. Xem qua toàn thể vụ việc, có thể thấy dường như Thanh giáo tìm cớ để củng cố quyền lực của mình, chứ không phải bị lầm lạc theo mục đích bài trừ phù thủy.

Tác giả và The Scarlet Letter
Riêng Nathaniel Hawthorne bị bứt rứt mãi về mối quan hệ gia tộc với hai ông tổ nêu trên. Chủ yếu do tâm tư như thế mà tác giả thêm mẫu tự "w" vào họ của mình khi bắt đầu viết văn. Nỗi ám ảnh suốt cuộc đời về tội lỗi của tổ tiên mình được thể hiện đây đó trong các tác phẩm của ông, kể cả truyện The Scarlet Letter.

Nhiều người cho rằng tác giả viết nên câu chuyện vì lý do ông để tâm nghiên cứu lịch sử xã hội mới mẻ của nước Mỹ, và cũng vì ông tin rằng dân tộc Mỹ cần hiểu thấu đáo hơn ý nghĩa trong di sản tôn giáo và đạo đức của họ. Mặt khác, dường như tác giả muốn đồng hóa mình với nhân vật chính, khi người tự thuật trong chương dẫn nhập có lời tâm sự là cảm thấy xa lạ với những người quanh mình, có lẽ vì mình còn trẻ và có lối sống, lối suy nghĩ khác biệt so với những người chung quanh, và "muốn nói với một số ít người sẽ đồng cảm với tác giả"

Chuyển thể
 1917: Phim câm đen trắng, đạo diễn Carl Harbaugh, Mary G. Martin vai Hester Prynne
 1926: Phim câm đạo diễn Victor Sjostrom, vai chính Lillian Gish và Lars Hanson
 1934: Phim đạo diễn Robert G. Vignola, nữ chính Colleen Moore
 1958-59: Vở opera của Robin Milford
 1973: Der Scharlachrote Buchstabe phim của Đức, đạo diễn Wim Wenders
 1979: bản PBS, vai chính Meg Foster và John Heard
 1995: The Scarlet Letter, đạo diễn Roland Joffé,Demi Moore vai Hester và Gary Oldman vai Arthur Dimmesdale.
 2004: The Scarlet Letter, bản phim Hàn Quốc.

Đọc thêm
 Brodhead, Richard H. Hawthorne, Melville, and the Novel. Chicago and London: The University of Chicago Press, 1973.
 Brown, Gillian. "'Hawthorne, Inheritance, and Women’s Property", Studies in the Novel 23.1 (Spring 1991): 107-18.
 Cañadas, Ivan. "A New Source for the Title and Some Themes in The Scarlet Letter". Nathaniel Hawthorne Review 32.1 (Spring 2006): 43-51.
 Korobkin, Laura Haft. "The Scarlet Letter of the Law: Hawthorne and Criminal Justice". Novel: a Forum on Fiction 30.2 (Winter 1997): 193-217.
 Gartner, Matthew. "The Scarlet Letter and the Book of Esther: Scriptural Letter and Narrative Life". Studies in American Fiction 23.2 (Fall 1995): 131-51.
 Newberry, Frederick. Tradition and Disinheritance in The Scarlet Letter". ESQ: A Journal of the American Renaissance 23 (1977), 1-26; repr. in: The Scarlet Letter. W. W. Norton, 1988: pp. 231-48.
 Reid, Alfred S. Sir Thomas Overbury’s Vision (1616) and Other English Sources of Nathaniel Hawthorne’s 'The Scarlet Letter. Gainesville, FL: Scholar’s Facsimiles and Reprints, 1957.
 Reid, Bethany. "Narrative of the Captivity and Redemption of Roger Prynne: Rereading The Scarlet Letter". Studies in the Novel 33.3 (Fall 2001): 247-67.
 Ryskamp, Charles. "The New England Sources of The Scarlet Letter". American Literature 31 (1959): 257-72; repr. in: "The Scarlet Letter", 3rd edn. Norton, 1988: 191-204.
 Savoy, Eric. "'Filial Duty': Reading the Patriarchal Body in 'The Custom House'". Studies in the Novel 25.4 (Winter 1993): 397-427.
 Sohn, Jeonghee. Rereading Hawthorne’s Romance: The Problematics of Happy Endings. American Studies Monograph Series, 26. Seoul: American Studies Institute, Seoul National University, 2001; 2002.
 Stewart, Randall (Ed.) The American Notebooks of Nathaniel Hawthorne: Based upon the original Manuscripts in the Piermont Morgan Library. New Haven: Yale University Press, 1932.
 Waggoner, Hyatt H. Hawthorne: A Critical Study'', 3rd edn. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 1971.

Chú thích

Liên kết ngoài

The original text of The Scarlet Letter hosted by the University of Virginia
Hawthorne in Salem Website Page on Hester and Pearl in The Scarlet Letter

The Scarlet Letter - study guide, themes, quotes, summary, teachers' guide

Tiểu thuyết của Nathaniel Hawthorne
Tiểu thuyết lịch sử
Tiểu thuyết năm 1850
Tiểu thuyết thế kỷ 19
Tiểu thuyết được chuyển thể thành opera


title: Agapetus dagunagari

text:
Agapetus dagunagari là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Bảo tàng Horta

text:
Nhà bảo tàng Horta (tiếng Pháp: Musée Horta, tiếng Hà Lan: Hortamuseum) là một nhà bảo tàng các di vật và tác phẩm của kiến trúc sư người Bỉ Victor Horta thuộc trường phái Art Nouveau (Tân nghệ thuật).

Nhà bảo tàng này gồm một nhà cư ngụ cũ của ông và xưởng làm việc xây năm 1898 nằm tại số 25, phố Américaine, Saint-Gilles, ngoại ô Thành phố Bruxelles, Bỉ. Ngoài lối kiến trúc theo phong cách Tân nghệ thuật, nhà bảo tàng này còn trưng bày các đồ nội thất, các đồ dùng và các tác phẩm nghệ thuật của cố kiến trúc sư Victor Horta, cùng các tài liệu liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Cùng với ba ngôi nhà khác do ông thiết kế, nhà bảo tàng này đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới năm 2000.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

www.hortamuseum.be
 [http://www.irismonument.be/fr.Saint-Gilles.Rue_Americaine.23.html La maison

Di sản thế giới tại Bỉ
Công trình của Victor Horta
Kiến trúc Art Nouveau tại Bỉ


title: Bắc Kỳ

text:
Bắc Kỳ (chữ Hán: 北圻) là địa danh do vua Minh Mạng ấn định vào năm 1834 trong cuộc cải cách hành chính để mô tả vùng đất từ tỉnh Ninh Bình trở ra Bắc của Đại Nam, thay cho địa danh Bắc Thành. Hiện nay, cách gọi này đôi khi được một số người miền Nam dùng để phân biệt họ với những người di cư có quê quán từ miền Bắc Việt Nam, nhiều khi mang hàm ý kỳ thị vùng miền. Tuy nhiên, lý do phân biệt này là thực ra là sai về mặt lịch sử, bởi tất cả người Kinh ở miền Nam Việt Nam (trừ người dân tộc thiểu số như người Khmer, người Hoa) vốn đều có tổ tiên là người Kinh ở miền Bắc Việt Nam, chỉ mới di cư vào Nam Bộ từ thời chúa Nguyễn (khoảng thế kỷ 17-18).

Trong thời kỳ Pháp thuộc, thực dân Pháp duy trì tên gọi 3 xứ của Việt Nam có từ trước đó, nhưng áp dụng chế độ cai trị riêng biệt với mỗi xứ: xứ thuộc địa Nam Kỳ, xứ bảo hộ Trung Kỳ với một số quyền tượng trưng được trao cho nhà Nguyễn, và xứ bảo hộ Bắc Kỳ. Danh xưng Bắc Kỳ được duy trì cho đến năm 1945, sau đó được thay bằng tên gọi Bắc Bộ như hiện nay.

Địa danh Tonkin
"Tonkin" vốn là đọc trại âm tên Hán-Việt của địa danh Hà Nội, thời nhà Lê sơ gọi là Đông Kinh (東京). Vì đó cũng là trung tâm hành chính và thương mại miền Bắc nên Tonkin được người phương Tây dùng để chỉ toàn xứ Đàng Ngoài thời Trịnh - Nguyễn phân tranh dưới nhiều dạng như Tunquin, Tonquin, Tongking, Tongkin, và Tonkin. Cách viết phản ánh văn tự của người Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Pháp khi phát âm "Đông Kinh". Sang thế kỷ 19 địa danh "Tonkin" được người Pháp chỉ định riêng xứ Bắc Kỳ của triều Minh Mạng trở đi.

Tiền thân của Bắc Kỳ là tổng trấn Bắc Thành được thiết lập từ thời Gia Long nhà Nguyễn năm 1802, là cơ chế hành chính phân quyền đầu thời Nguyễn. Bắc Thành gồm 1 trấn thành là thành Thăng Long và 11 trấn là: 5 nội trấn (Sơn Tây, Kinh Bắc, Hải Dương, Sơn Nam Thượng, Sơn Nam Hạ) và 6 ngoại trấn (Quảng Yên, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hưng Hóa)

Thời Pháp thuộc
Trước khi triều đình Huế buộc phải ký Hòa ước Quý Mùi năm 1883, người Pháp đã thành lập Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ (corps expéditionnaire du Tonkin) để xâm lược Bắc Kỳ. Các tướng chỉ huy Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ đồng thời cũng là Thống soái Bắc Kỳ. Năm 1886, Paul Bert, một quan chức dân sự được cử sang với chức vụ "Tổng Công sứ Trung – Bắc Kỳ" (Résident supérieur du Tonkin), gọi tắt là Tổng sứ, thay mặt cho chính phủ Pháp chủ trì mọi công việc đối ngoại của triều đình Việt Nam và thường được gọi là "Toàn quyền lưỡng kỳ" hoặc "Toàn quyền Trung – Bắc Kỳ".

Năm 1887, chức vụ Toàn quyền Đông Dương được thành lập, nắm toàn quyền cai quản cả Bắc - Trung - Nam Kỳ. Năm 1889, chức vụ Tổng sứ bị bãi bỏ, chức vụ Thống sứ Bắc Kỳ (Résident général du Tonkin), còn được gọi là Tổng trú sứ, được đặt ra để đảm nhiệm các công việc cho chính phủ Pháp bên cạnh Nam triều.

Bắc Bộ
Đồng bằng sông Hồng
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn
Thành viên Liên bang Đông Dương
Địa danh cũ Việt Nam
Vùng của Việt Nam
Khởi đầu năm 1884 ở Việt Nam


title: Schönhausen

text:
Schönhausen là một đô thị thuộc huyện Stendal trong bang Sachsen-Anhalt nước Đức, cự ly 70 km về phía bắc của thủ phủ bang Magdeburg. Đô thị này là thủ phủ của Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Elbe-Havel-Land.

Schönhausen đã được lập vào đầu thế kỷ 13 bởi Giám mục Havelberg. Sau cuộc Cải cách kháng cách, Schönhausen thuộc quản lý của Electorate của Brandenburg. Năm 1562, Schönhausen được chuyển cho dòng họ Bismarck.

Ngày 1 tháng 4 năm 1815, Otto von Bismarck sinh ra ở Schönhausen.

Tham khảo


title: Pseudostenophylax arwiel

text:
Pseudostenophylax arwiel là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: 8492 Kikuoka

text:
8492 Kikuoka (1990 BZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1990 bởi T. Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8492 Kikuoka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Exaerete azteca

text:
Exaerete azteca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Exaerete
Động vật được mô tả năm 1964


title: Fyn

text:
Fyn (, tiếng Latinh: Fionia) với diện tích 2.984 km² là hòn đảo lớn thứ ba của Đan Mạch sau đảo Zealand (Sjælland, diện tích 7.031  km²) và Đảo Nørrejysk (đảo Bắc Jutland, tiếng Anh: North Jutlandic Island, diện tích 4.685  km²), và cũng là đảo lớn thứ 163 trên thế giới. Fyn có dân số khoảng 445.000 người.

Thành phố lớn nhất ở Fyn là Odense, quê hương của nhà văn nổi tiếng thế giới Hans Christian Andersen (1805 - 1875). Hòn đảo được nối với đảo Zealand bởi một hệ thống cầu và đường hầm hiện đại là Cầu Storebælt (Cầu Eo biển lớn), nối với bán đảo Jutland bằng 2 Cầu Lillebælt (Cầu Eo biển nhỏ, xây dựng năm 1935 và 1970) và với đảo Langeland bởi cây cầu cổ.

Điểm cao nhất của Fyn là đồi Frøbjerg Bavnehøj cao 131 m.

Các thành phố xếp theo số dân

 Odense: 152.600
 Svenborg: 27.199
 Nyborg: 16.043
 Middelfart: 13.605
 Fåborg: 7.234
 Assens: 5.965
 Kerteminde: 5.775
 Bogense: 3.499

Tham khảo

Đảo Đan Mạch
Đan Mạch


title: Juvigny-sur-Loison

text:
Juvigny-sur-Loison  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 145 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Juvignysurloison


title: Pozo Alcón

text:
Pozo Alcón là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 5437 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: 4309 Marvin

text:
4309 Marvin (1978 QC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1978 bởi đài thiên văn Harvard ở Harvard.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4309 Marvin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Taean, Pyongan Nam

text:
Taean (Hán Việt: Thái An) là một huyện của tỉnh Pyongan Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Trước năm 2004, Taean là một phần của thành phố trực thuộc trung ương Nampho. Năm 2008, dân số toàn huyện Taean là 77.219 người (37.265 nam và 39.954 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 66.261 người (85,8%) còn dân cư nông thôn là 10.958 người (14,27%). Năm 2010, một lần nữa Taean lại trở thành một huyện trực thuộc Nampho.

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Bản đồ tỉnh Pyongan
  Bản đồ chi tiết

Pyongan Nam


title: Châteauneuf-sur-Loire

text:
Châteauneuf-sur-Loire là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 7032 người (thời điểm 1999). Châteauneuf nằm cạnh sông Loire, 25 km về phía đông của Orléans.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Bottegoa

text:
Bottegoa là một chi thực vật thuộc họ Sapindaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Bottegoa insignis, Chiov.

Tham khảo

Bottegoa


title: Tổ nghề

text:
Tổ nghề (hay Đức Thánh Tổ, Tổ sư) là một hoặc nhiều người có công lớn đối với việc sáng lập và truyền bá một nghề nào đó. Do đó được các thế hệ sau tôn trọng và suy tôn là người sáng lập vì đã có công tạo ra nghề, gọi là tổ nghề. Tổ nghề thường là những người có thật, nhưng lại được người đời sau tôn thờ vì đã có công sáng tạo ra nghề, truyền lại cho các thế hệ sau.

Các nghề đều có tổ nghề, có khi nhiều người là tổ cùng một nghề (như nghề sân khấu tôn thờ các vị tổ ở nhiều thời điểm khác nhau là Phạm Thị Trân, Đào Tấn, Cao Văn Lầu... hoặc cùng một nghề nhưng mỗi nơi thờ một vị tổ khác nhau như nghề đá Non Nước ở quận Ngũ Hành Sơn Đà Nẵng thờ vị tổ là Huỳnh Bá Quát trong khi ở làng đá Bửu Long ở Biên Hòa Đồng Nai thì là tổ nghề là Ngũ Đinh còn làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân, Hoa Lư, (Ninh Bình) thì lại là Hoàng Sùng) nhưng cũng có khi một người là vị tổ của nhiều nghề khác nhau.

Theo Vụ Quản lý nghề - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Việt Nam), Cả nước có hơn 2.000 làng nghề, 60% số làng nghề có tổ nghề được nhân dân thờ phụng nhiều đời. Hiện có 427 Hiệp hội ngành nghề Trung ương và hàng nghìn hiệp hội nghề địa phương.

Tín ngưỡng thờ tổ nghề Việt Nam

Thờ tổ nghề được coi là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, thể hiện sự biết ơn những vị sáng lập, mở mang tri thức ngành nghề cho nhân dân, di dưỡng đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây". Những người làm nghề thường sinh sống quần tụ với nhau thành nhóm nghề, phường nghề, làng nghề. Biết ơn những vị sáng lập truyền nghề cho mình, họ thờ phụng các vị tổ của nghề mình đang làm. Có thể lập bàn thờ tổ nghề tại gia, vào ngày tuần tiết, sóc, vọng, giỗ tết, đều có cúng cấp. Nhưng phổ biến hơn cả là các phường nghề, làng nghề lập miếu, đền, đình riêng để thờ tổ nghề riêng của nghề mà phường, làng mình đang làm. Đặc biệt, nhiều vị tổ nghề còn được thờ làm thành hoàng làng.

Trong một năm, lễ cúng tổ nghề quan trọng nhất là nhằm vào ngày kỵ nhật của vị tổ nghề, đối với những vị mọi người đều biết hoặc là một ngày nhất định mà mọi người trong phường, trong làng cùng theo một nghề kể là ngày kỵ nhật của tổ nghề mình. Thờ phụng tổ nghề, người ta cầu mong Ngài phù hộ cho công việc được suôn sẻ, buôn may bán đắt hoặc lúc đi xa tránh được mọi sự rủi ro. Sau khi công việc có kết quả, người ta làm lễ tạ ơn. Ngày kỵ nhật tổ nghề tại các phường còn gọi là ngày giỗ phường.

Theo quan niệm của những người tin vào tín ngưỡng thờ tổ nghề, nếu họ được may mắn, thành công trong nghề nghiệp nghĩa là họ được "tổ đãi" (tổ nghề ưu đãi); ngược lại nếu họ bị xui rủi, thất bại thì nghĩa là họ bị "tổ trát" (tổ nghề trát phạt, trách phạt; đôi khi nói chệch thành "tổ trác").

Một số tổ nghề nổi tiếng

Các tổ ngành sân khấu Việt Nam
 Phạm Thị Trân là bà tổ nghề hát chèo Việt Nam và cũng là bà tổ đầu tiên của ngành sân khấu Việt Nam.
 Liêu Thủ Tâm, Đào Tấn là các vị tổ của nghệ thuật sân khấu tuồng.
 Tống Hữu Định (1896-1932) là ông tổ Cải Lương.. Năm Tú (Châu Văn Tú) ở Mỹ Tho, cũng là người được cho là có công nhất trong việc gây dựng lối hát Cải lương buổi ban đầu..
 Vũ Đình Long tổ nghề kịch nói.
 Trần Quốc Đĩnh tổ nghề hát xẩm.
 Đinh Dự tổ nghề ca trù Việt Nam. Ông được nhiều vùng có di sản ca trù thờ phụng như Hà Nội, Hải Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình. Ca trù sau này còn có một số vị tổ nghề địa phương như: Phan Tôn Chu tổ nghề ca trù Cổ Đạm ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh; Đào Thị Huệ tổ nghề ca trù Đào Đặng, Hưng Yên.
Nguyễn Lan Hương (1887 – 1949) tổ nghề nhiếp ảnh (chủ cửa hiệu Hương Ký, là một hiệu ảnh ở phố Hàng Trống, bây giờ là khách sạn Phú Gia). Có thông tin khác lại cho là Đặng Huy Trứ là tổ nghề nhiếp ảnh.
 Dương Thị Nguyệt - bà tổ truyền dạy trò Xuân Phả cho người dân Xứ Thanh tại nghè Xuân Phả, Thọ Xuân, Thanh Hóa

Các tổ nghề thủ công mỹ nghệ
Trần Ứng Long tổ nghề đan thuyền thúng, thuyền nan và cũng là ông tổ nghề sơn.
Cao Đình Độ và con là Cao Đình Hương, tổ nghề kim hoàn..
Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Bản tổ nghề làm trống Đọi Tam (Hà Nam).
 Phùng Khắc Khoan: tổ nghề dệt lượt và trồng ngô
Ông tổ nghề thêu Trần Quốc Khái (Thường Tín, Hà Tây, nay là Hà Nội). Ông thi đỗ tiến sĩ và được vua Lê Chân Tông cho phép đổi tên họ thành Lê Công Hành..
 Nguyễn Thị La (con ông Nguyễn Diệu, người Ái Châu, Thanh Hóa) là Bà tổ nghề dệt..
 Công chúa Quỳnh Hoa thời vua Lê Thánh Tông được tôn là Bà chúa nghề tằm, hiện nay, tại các tỉnh miền Bắc, có gần 60 làng thờ bà..
Lý Quốc Sư (tức Nguyễn Minh Không): tổ nghề đúc đồng Việt Nam, được thờ ở các làng nghề Yên Xá, Tống Xá (Ý Yên, Nam Định); phố Lò Đúc, phố Ngũ Xã, số 5 phố Châu Long quận Hoàn Kiếm (Hà Nội); Đình làng Chè, làng Rỵ (Thanh Hóa); chùa Bái Đính, đền Thánh Nguyễn (Ninh Bình)... Ngoài ra có Nguyễn Công Truyền được suy tôn là tổ nghề làng đúc đồng Đại Bái, bởi ông là người biết lo tổ chức sản xuất cho làng nghề và sáng tạo mẫu..
 Công chúa Thiều Hoa, con Vua Hùng Vương thứ 6, là tổ của làng lụa Cổ Đô.
 Nguyễn Thị Sen: bà tổ nghề May ở Việt Nam, bà được các làng nghề ở Hà Nội và Hội An tổ chức giỗ tổ hàng năm.
 Lã Thị Nga, tổ nghề Làng Lụa Vạn Phúc (quận Hà Đông, Hà Nội.
Ninh Hữu Hưng: tổ nghề mộc, chạm khảm xây dựng, người Trường Yên, Hoa Lư, sống tại Ý Yên, Nam Định.
Tổ sư nghề vàng bạc là 3 anh em họ Trần: Trần Hòa, Trần Điện, Trần Điền sống tại làng Định Công, huyện Thanh Trì (cuối thế kỷ thứ VI). Sau này thợ làng Định Công di chuyển về Thăng Long, cư trú tại phố Hàng Bạc..
 Nguyễn Sơn Hà, sinh năm 1894 tại Hà Nội, được coi là ông tổ nghề sơn dầu Việt Nam..
 Tổ sư nghề gốm sứ Bát Tràng là Hứa Vĩnh Kiều, người làng Bồ Bát (Ninh Bình). Hứa Vĩnh Kiều cùng với Tổ sư hai làng gốm khác là Đào Trí Tiến làng Thổ Hà và Lưu Phong Tú làng Phù Lãng cùng khởi nghề ở Bát Tràng, sau đi học men gốm tại Thiểm Châu, Quảng Đông, Trung Quốc về truyền nghề cho dân làng..
 Nguyễn Kim, ông tổ nghề khảm trai (thời Lê Hiển Tông) người làng Thuận Nghĩa, tỉnh Thanh Hóa. Một vài truyền thuyết khác cho rằng ông tổ của nghề khảm là ông Vũ Văn Kim hoặc Trương Công Thành sống vào thời Lý..
 Nguyễn Đức Tai,tổ sư nghề rèn Hoa Thị (ở xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội). Nguyễn Đức Tai, người làng Hoa Thị, học nghề rèn của một người tên là Thanh Hoa không rõ người vùng nào, về truyền dạy lại cho dân làng nghề này sau được dân làng thờ làm tổ sư..

Các tổ ngành khác
Petrus Trương Vĩnh Ký: tổ nghề nhà báo
Thiền sư Tuệ TĨnh là ông tổ ngành thuốc Nam, nổi tiếng với câu nói "Nam dược trị Nam nhân". Bên cạnh đó, Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác cũng được tôn thờ vì có công đóng góp rất lớn cho nền y học nước nhà. Cả hai ông đều là Ông tổ ngành Y-Dược cổ truyền Việt Nam.
 Lê Văn Lương tổ nghề thám tử Việt Nam.
 Hồ Nguyên Thơ (không rõ sống ở đời nào), ông tổ nghề làm bún được thờ tại Mễ Trì, Thanh Xuân, Hà Nội.
 Tổ Ngành điện: 25/11 Âm lịch
 Lương Như Hộc: tổ nghề in

Tôn vinh các tổ nghề ở Việt Nam
Ở Việt Nam hiện đang có một chương trình truyền thông mang tên "Hành trình tìm kiếm tổ nghề Việt Nam" được VietBook, Nhà xuất bản Thông tấn xã Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp thực hiện (từ 1/1/2010), nhằm tôn vinh các ngành nghề và tưởng nhớ, tri ân các vị tổ nghề, người có công sáng lập và truyền bá một nghề truyền thống của Việt Nam và thế giới.

Chương trình này dự kiến sẽ xây dựng một đình thờ các tổ nghề Việt Nam tại cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) vào cuối hành trình. Đây sẽ nơi thờ các vị tổ nghề, các vị sáng lập phường nghề, làng nghề truyền thống của 63 tỉnh, thành phố. Đình thờ các tổ nghề sẽ như một bảo tàng nghề nghiệp đầu tiên tại Việt Nam, tập hợp các hình ảnh, thông tin tư liệu, giới thiệu sản phẩm và lịch sử các ngành nghề, đúc kết toàn bộ quá trình hướng nghiệp, khởi nghiệp, lập nghiệp và phát triển của các ngành nghề..

Chú thích

Liên kết ngoài
Tôn vinh các ngành nghề, tưởng nhớ các tổ nghề
Xem thông tin về các tổ nghề Việt Nam trên S100 kỷ lục Việt Nam
Lê Công Hành - ông tổ nghề thêu Việt Nam
Thông điệp: HÀNH TRÌNH TÌM KIẾM TỔ NGHỀ và XÂY DỰNG ĐÌNH THỜ CÁC TỔ NGHỀ TẠI VIỆT NAM
Những bà tổ nghề Việt Nam: Bà tổ nghề dệt lụa và bà tổ của nghề hát chèo Việt Nam

Phong tục Việt Nam
Văn hóa Việt Nam
Người Việt
Tín ngưỡng dân gian Việt Nam
Tín ngưỡng dân gian


title: Eleutherodactylus delius

text:
Eleutherodactylus delius là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Peru và có thể cả Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Nguồn
 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Monteza, J.I. & Angulo, A. 2004. Eleutherodactylus delius. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

delius
Động vật lưỡng cư Peru


title: Andrena anatolica

text:
Andrena anatolica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1935


title: Conga (bướm nhảy)

text:
Conga là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hesperiini


title: Villevaudé

text:
Villevaudé là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Villevaudé được gọi là Villevaudéens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Villevaudé
Map of Villevaudé on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Chùa Sét

text:
Chùa Sét còn có tên là Chùa Đại Bi nằm ở thôn Giáp Lục, phường Tân Mai, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội (phường Tân Mai trước thuộc quận Hai Bà Trưng).

Lịch sử

Chùa được xây dựng vào thời Hậu Lê. Năm 1630, Bà Đặng Thị Ngọc Dao là chính phi của Triết Vương Trịnh Tùng đã cho trùng kiến ngôi chùa. Chùa hiện có tượng thờ bà Ngọc Dao ngồi trên tòa sen (tượng gỗ phủ sơn, cao 1m) và ngôi mộ của bà. chùa là một trong những ngôi chùa thờ cả Tứ pháp

Chùa dựng điện Phật, tăng phòng năm 1630, xây gác chuông năm 1631. Đến thời Gia Long (1809) và Bảo Đại (1927), chùa lại được trùng tu lớn. Về sau, chùa còn được nhiều người con gái kẻ Mơ có danh vọng bỏ tiền công đức tu sửa chùa như cung tần Lê Ngọc Trân, cung tần Lê Thị Ngọc Côn, Lê Thị Minh…

Nội thiết
Chùa thờ Phật và thờ Tứ Pháp. Tượng Bà Pháp Vân được đặt trong khám thờ ở hậu cung. Trước tượng Bà Pháp Vân là tượng Bồ tát Quan Âm.

Ở điện Phật có tôn trí bộ tượng Tam Thế Phật, tượng Phật A Di Đà, tượng Phật Thích Ca cao 2m được đúc bằng đồng năm 1934, tượng Thích Ca Sơ sinh…

Chùa còn giữ nhiều cổ vật như các bia đá, các đạo sắc phong của các vua triều Nguyễn, đại hồng chung… Đặc biệt là tấm bia dựng năm Chính Hòa thứ 11 (1690) cao 1,6m, vuông bốn cạnh, khắc chữ cả bốn mặt, do Tiến sĩ Đỗ Công Toản, đương chức Giám sát Ngự sử đạo Sơn Nam soạn văn bia. Nội dung bia ghi công đức cung tần Lê Thị Ngọc Côn cúng 3 mẫu ruộng vào chùa và giúp dân xã Thịnh Liệt 200 quan tiền cổ để chi phí đắp đê điều.

Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia

Trụ trì hiện nay là Ni sư Thích Đàm Cần.

Chú thích

Sét


title: Roridomyces

text:
Roridomyces là một chi nấm trong họ Mycenaceae. Chi này phân bố rộng rãi temperate areas, và có 7 loài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mycenaceae


title: Quần đảo Pitcairn

text:
Quần đảo Pitcairn (; tiếng Pitkern: ), tên gọi chính thức: Pitcairn, Henderson, Ducie và Oeno, là một nhóm gồm bốn hòn đảo núi lửa ở phía Nam Thái Bình Dương tạo thành Lãnh thổ hải ngoại duy nhất của Anh ở Thái Bình Dương. Bốn hòn đảo—Pitcairn, Henderson, Ducie và Oeno—nằm rải rác trên vài trăm dặm đại dương và có tổng diện tích đất liền khoảng 18 dặm vuông (47 km2). Đảo Henderson chiếm 86% diện tích đất liền nhưng chỉ có đảo Pitcairn là có người sinh sống. Các hòn đảo gần Quần đảo Pitcairn nhất là Mangareva (thuộc Polynesia thuộc Pháp) cách 688 km về phía Tây và Đảo Phục Sinh cách 1.929 km về phía Đông.

Người dân đảo Pitcairn là một nhóm dân tộc hai chủng tộc chủ yếu có nguồn gốc từ 9 kẻ nổi loạn trên tàu Bounty và một số phối ngẫu người Tahiti — như vẫn còn rõ ràng từ họ của nhiều người dân trên đảo. Cuộc binh biến và hậu quả của nó đã là chủ đề của nhiều cuốn sách và phim ảnh. Tính đến tháng 1 năm 2020, lãnh thổ này chỉ có 47 cư dân thường trú.

Pitcairn là vùng lãnh thổ có chính quyền ít dân nhất thế giới (mặc dù nó không phải là quốc gia độc lập). Ủy ban Liên Hợp Quốc về Phi thuộc địa hóa liệt Quần đảo Pitcairn vào Danh sách các Vùng lãnh thổ không có chính quyền tự trị của Liên Hợp Quốc.

Từ những năm 50 của thế kỷ XX, đã xuất hiện nhiều cáo buộc về việc đàn ông trên đảo lạm dụng tình dục các bé gái, chính phủ Anh đã cử cảnh sát đến để điều tra và thực hiện nhiều phiên toà xét xử và kết án. Phiên toà xét xử vụ tấn công tình dục ở Quần đảo Pitcairn năm 2004 nổi tiếng thế giới, 1/3 số đàn ông và 1/2 nam giới trưởng thành ở lãnh thổ đã bị mang ra xét xử, trong đó có cả Steve Christian, thị trưởng đương nhiệm của Pitcairn.

Nguồn gốc tên gọi
Quần đảo Pitcairn được đặt theo tên của Robert Pitcairn, một thuỷ thủ với thứ bậc thấp trên con tàu HMS Swallow do Philip Carteret chỉ huy, vì anh ta được xem là người đầu tiên nhìn thấy hòn đảo vào ngày 3/7/1767.

Lịch sử

Khu định cư của người Polynesia
Những người định cư sớm nhất được biết đến trên Quần đảo Pitcairn là người Polynesia, họ dường như đã sống ở Pitcairn và Henderson trong nhiều thế kỷ. Mặc dù các nhà khảo cổ học tin rằng người Polynesia đã sống ở Pitcairn vào cuối thế kỷ XV, nhưng quần đảo này không có người ở khi được người châu Âu phát hiện ra.

Người châu Âu phát hiện ra đảo

Thủy thủ người Bồ Đào Nha là Pedro Fernandes de Queirós đã đến Quần đảo Ducie và Henderson khi đang phục vụ cho Vương quyền Tây Ban Nha, đến nơi vào ngày 26 tháng 1 năm 1606. Ông lần lượt đặt tên cho chúng là La Encarnación ("Nhập thể") và San Juan Bautista ("Thánh John Baptist"). Tuy nhiên, một số nguồn bày tỏ sự nghi ngờ về chính xác hòn đảo nào đã được Queirós đến thăm và đặt tên, cho thấy rằng La Encarnación thực sự có thể là Đảo Henderson, và San Juan Bautista có thể là Đảo Pitcairn.

Đảo Pitcairn được phát hiện vào ngày 3 tháng 7 năm 1767 bởi thủy thủ đoàn của con tàu HMS Swallow của Anh, do Thuyền trưởng Philip Carteret chỉ huy. Hòn đảo được đặt theo tên của trung sĩ Robert Pitcairn, một thành viên thủy thủ đoàn 15 tuổi là người đầu tiên nhìn thấy hòn đảo. Robert Pitcairn là con trai của Thiếu tá Thủy quân lục chiến Anh John Pitcairn, người sau này bị giết trong Trận chiến trên đồi Bunker năm 1775 trong Chiến tranh giành độc lập của Hoa Kỳ.

Carteret, người đi thuyền mà không sử dụng đồng hồ bấm giờ hàng hải mới được phát minh, đã lập biểu đồ cho hòn đảo ở tọa độ 25°02′N 133°21′T, và mặc dù vĩ độ khá chính xác, kinh độ được ghi lại của ông sai khoảng 3°, khiến tọa độ của ông là 330 km ( 210 mi) về phía Tây của hòn đảo thực tế. Điều này khiến cho việc tìm kiếm Pitcairn trở nên khó khăn, điển hình là việc thuyền trưởng James Cook đã không xác định được hòn đảo vào tháng 7 năm 1773.

Người châu Âu định cư

Năm 1790, chín trong số những kẻ nổi loạn từ tàu Bounty, cùng với những người đàn ông và phụ nữ Tahiti bản địa đi cùng họ (6 người đàn ông, 11 phụ nữ và một bé gái), định cư trên đảo Pitcairn và đốt cháy tàu Bounty. Cư dân trên đảo biết rõ vị trí của Bounty, vẫn có thể nhìn thấy được dưới nước ở Vịnh Bounty, nhưng đống đổ nát đã thu hút được sự chú ý đáng kể vào năm 1957, khi được nhà thám hiểm của Hội Địa lý Quốc gia (Hoa Kỳ) là Luis Marden ghi lại. Mặc dù những người định cư sống sót bằng nghề trồng trọt và đánh cá, thời kỳ định cư ban đầu được đánh dấu bằng những căng thẳng nghiêm trọng giữa họ. Chứng nghiện rượu, giết người, bệnh tật và những tệ nạn khác đã cướp đi sinh mạng của hầu hết những kẻ nổi loạn và đàn ông người Tahiti. John Adams và Ned Young đã tìm đến thánh thư, sử dụng Kinh thánh của con tàu làm kim chỉ nam cho một xã hội mới và hòa bình. Young cuối cùng đã chết vì nhiễm trùng Hen phế quản.

Đảo Ducie được thuyền trưởng Hải quân Hoàng gia Edwards phát hiện lại vào năm 1791 trên tàu HMS Pandora trong khi đang tìm kiếm những người phản loạn Bounty. Ông đặt tên nó theo tên của Francis Reynolds-Moreton, Nam tước Ducie thứ 3, cũng là thuyền trưởng của Hải quân Hoàng gia Anh.

Người dân đảo Pitcairn báo cáo rằng phải đến ngày 27 tháng 12 năm 1795, con tàu đầu tiên kể từ tàu Bounty mới được nhìn thấy từ hòn đảo, nhưng nó không tiếp cận đất liền và họ không thể xác định được quốc tịch của con tàu. Con tàu thứ hai xuất hiện vào năm 1801 nhưng không hề cố gắng liên lạc với họ. Con tàu thứ ba đến đủ gần để quan sát nhưng không cố đưa thuyền vào bờ. Cuối cùng, con tàu Topaz của Mỹ, dưới sự chỉ huy của Mayhew Folger, đã trở thành chiếc tàu đầu tiên đến thăm hòn đảo khi thủy thủ đoàn dành 10 giờ trên đảo Pitcairn vào tháng 2 năm 1808. Những người săn cá voi sau đó đã trở thành du khách thường xuyên đến đảo. Người săn cá voi cuối cùng được ghi nhận ghé thăm là James Arnold vào năm 1888.

Một báo cáo về phát hiện của Folger đã được chuyển đến Bộ Hải quân, đề cập đến những kẻ nổi loạn và đưa ra vị trí chính xác hơn của hòn đảo: 25°02′N 130°00′T. Tuy nhiên, điều này không được biết đến bởi Ngài Thomas Staines, người chỉ huy một đội tàu Hải quân Hoàng gia gồm hai tàu HMS Briton và HMS Tagus, đã tìm thấy hòn đảo ở tọa độ 25°04′N 130°25′T (theo quan sát kinh tuyến) vào ngày 17 tháng 9 năm 1814. Staines cử một nhóm lên bờ và viết một báo cáo chi tiết cho Bộ Hải quân. Vào thời điểm đó, chỉ có một kẻ nổi loạn là John Adams, còn sống. Ông được ân xá vì đã tham gia vào cuộc binh biến.

Đảo Henderson được phát hiện lại vào ngày 17 tháng 1 năm 1819 bởi Thuyền trưởng người Anh James Henderson của tàu Hercules thuộc Công ty Đông Ấn Anh. Thuyền trưởng Henry King trên tàu Elizabeth, cập bờ vào ngày 2 tháng 3 và nhìn thấy cờ hiệu của nhà vua trên đảo. Thủy thủ đoàn của ông đã khắc tên con tàu của họ vào một cái cây. Đảo Oeno được phát hiện vào ngày 26 tháng 1 năm 1824 bởi thuyền trưởng người Mỹ George Worth trên tàu săn cá voi Oeno.

Năm 1832, sau khi cố gắng thỉnh cầu chính phủ Anh và Hội Truyền giáo Luân Đôn nhưng không thành công, Joshua Hill, một nhà thám hiểm người Mỹ, đã đến nơi. Ông báo cáo rằng vào tháng 3 năm 1833, ông đã thành lập Hiệp hội Điều độ để chống say rượu, "Thứ Năm Tuần Thánh", một buổi cầu nguyện hàng tháng, một hội dành cho thanh thiếu niên, một Hội Hòa bình và một trường học.

Trở thuộc địa của Anh

Theo truyền thống, người dân đảo Pitcairn coi quần đảo của họ chính thức trở thành thuộc địa của Anh vào ngày 30 tháng 11 năm 1838, đồng thời trở thành một trong những vùng lãnh thổ đầu tiên mở rộng quyền bầu cử cho phụ nữ. Vào giữa những năm 1850, cộng đồng Pitcairn đã phát triển nhanh; các nhà lãnh đạo của nó đã kêu gọi chính phủ Anh hỗ trợ và được đề nghị rời đến đảo Norfolk. Vào ngày 3 tháng 5 năm 1856, toàn bộ dân số gồm 193 người lên đường đến Norfolk trên tàu Morayshire, đến nơi vào ngày 8 tháng 6, sau chuyến đi kéo dài 5 tuần đầy khó khăn. Tuy nhiên, chỉ 18 tháng sau, 17 người dân đảo Pitcairn đã trở về hòn đảo quê hương của họ và 27 người khác theo sau 5 năm sau đó.

Tàu HMS Thetis đến thăm đảo Pitcairn vào ngày 18 tháng 4 năm 1881 và "nhận thấy người dân rất vui vẻ, hài lòng và có sức khỏe hoàn hảo". Vào thời điểm đó dân số là 96 người, tăng thêm sáu người kể từ chuyến thăm của Đô đốc de Horsey vào tháng 9 năm 1878. Các cửa hàng gần đây đã được bạn bè ở Anh chuyển giao cho, trong đó có hai chiếc thuyền đánh cá voi và xi măng Portland, được sử dụng để làm cho hồ chứa kín nước. HMS Thetis đã tặng cho người dân trên đảo 200 lb (91 kg) bánh quy của tàu, 100 lb (45 kg) nến, 100 lb xà phòng và quần áo trị giá 31 bảng Anh, do công ty tàu quyên góp. Một tàu buôn của Mỹ tên là Venus vào năm 1882 đã cung cấp hạt bông cho người dân trên đảo để họ tạo ra sản phẩm buôn bán trong tương lai.

Năm 1886, giáo dân Cơ Đốc Phục Lâm là John Tay đến thăm Pitcairn và thuyết phục hầu hết người dân trên đảo chấp nhận đức tin của mình. Ông trở lại vào năm 1890 trên con tàu truyền giáo Pitcairn cùng với một mục sư được thụ phong để thực hiện lễ rửa tội. Kể từ đó, phần lớn người dân đảo Pitcairn là người Cơ Đốc Phục Lâm.

Các đảo Henderson, Oeno và Ducie được Anh sáp nhập vào năm 1902: Henderson vào ngày 1 tháng 7, Oeno vào ngày 10 tháng 7 và Ducie vào ngày 19 tháng 12. Năm 1938, ba hòn đảo cùng với Pitcairn được hợp nhất thành một đơn vị hành chính duy nhất gọi là "Nhóm đảo Pitcairn". Dân số đạt đỉnh điểm là 233 người vào năm 1937. Kể từ đó nó đã giảm do di cư, chủ yếu đến Úc và New Zealand.

Lạm dụng tình dục trong thời hiện đại
Ba trường hợp bị kết tội và bỏ tù vì quan hệ tình dục với trẻ em gái vị thành niên được báo cáo vào những năm 1950.

Năm 1999, Gail Cox, một sĩ quan cảnh sát đến từ Kent, Vương quốc Anh, nhận nhiệm vụ tạm thời ở Pitcairn và bắt đầu phát hiện ra những cáo buộc lạm dụng tình dục. Khi một cô gái 15 tuổi quyết định tố cáo tội hiếp dâm vào năm 1999, thủ tục tố tụng hình sự (mật danh "Chiến dịch độc nhất") đã được tiến hành. Các cáo buộc bao gồm 21 tội hiếp dâm, 41 tội tấn công không đứng đắn và 2 tội không đứng đắn nghiêm trọng với trẻ em dưới 14 tuổi. Trong 2 năm sau đó, các sĩ quan cảnh sát đến từ Úc, New Zealand và Vương quốc Anh đã phỏng vấn mọi phụ nữ sống trên Đảo Pitcairn trong 20 năm qua, cũng như tất cả những người bị buộc tội. Những cuộc phỏng vấn này tiết lộ những câu chuyện về những bé gái mới 3 tuổi bị tấn công tình dục và khi mới 10 tuổi đã bị hãm hiếp tập thể.

Hồ sơ được giữ bởi Công tố viên đầu tiên của Pitcairn là ông Simon Moore, Luật sư của Vương quyền Auckland được chính phủ Anh bổ nhiệm vào vị trí này vì mục đích điều tra.

Mục sư Cơ Đốc Phục Lâm người Úc là Neville Tosen, người đã sống 2 năm ở Pitcairn vào khoảng đầu thiên niên kỷ, nói rằng khi đến nơi, ông đã rất ngạc nhiên trước cách cư xử của bọn trẻ, nhưng ông chưa nhận ra ngay điều gì đang xảy ra. "Tôi nhận thấy những dấu hiệu đáng lo ngại như sự thay đổi tâm trạng không thể giải thích được". "Tôi phải mất 3 tháng mới nhận ra họ đang bị lạm dụng." Tosen đã cố gắng đưa vấn đề ra trước Hội đồng Đảo (cơ quan lập pháp đóng vai trò là tòa án của hòn đảo), nhưng bị từ chối. Một ủy viên hội đồng đã nói với ông ấy, "Hãy nhìn xem, độ tuổi đồng ý quan hệ tình dục luôn là 12 và điều đó không gây tổn hại gì cho họ."

Một nghiên cứu về hồ sơ trên đảo đã xác nhận bằng chứng giai thoại rằng hầu hết các cô gái sinh đứa con đầu lòng trong độ tuổi từ 12 đến 15. "Tôi nghĩ các cô gái có điều kiện để chấp nhận rằng đó là thế giới của đàn ông và khi bước sang tuổi 12, họ đủ điều kiện," Tosen nói. Các bà mẹ đều cam chịu hoàn cảnh này, nói với ông rằng trải nghiệm thời thơ ấu của họ cũng giống như vậy; họ coi đó chỉ là một phần cuộc sống ở Pitcairn. Một người bà tự hỏi tất cả những ồn ào đó là về cái gì. Tuy nhiên, Tosen tin rằng trải nghiệm tình dục ban đầu rất có hại cho các cô gái, ông nói thẳng rằng: "Họ không thể ổn định hoặc hình thành các mối quan hệ vững chắc. Họ đã phải chịu đựng, không nghi ngờ gì về điều đó."

Năm 2016, Mike Warren, thị trưởng Pitcairn từ năm 2008 đến năm 2013, bị kết án 20 tháng tù vì tàng trữ nội dung khiêu dâm trẻ em.

Các phiên tòa xét xử tội tấn công tình dục năm 2004

Năm 2004, bảy người đàn ông sống ở Pitcairn và sáu người sống ở nước ngoài đã bị buộc tội. Con số này chiếm gần một phần ba dân số nam giới và một nửa số nam giới trưởng thành trên đảo. Sau các phiên tòa xét xử rộng rãi, hầu hết đàn ông đều bị kết án, một số có nhiều tội danh quan hệ tình dục với trẻ em. Vào ngày 25 tháng 10 năm 2004, sáu người đàn ông bị kết án, trong đó có Steve Christian, thị trưởng hòn đảo vào thời điểm đó. Năm 2004, người dân trên đảo có khoảng 20 khẩu súng và họ đã giao nộp trước phiên tòa xét xử tội tấn công tình dục. Sau khi sáu người đàn ông thua cuộc kháng cáo cuối cùng, chính phủ Anh đã thiết lập một nhà tù trên đảo tại Thung lũng Bob. Những người đàn ông này bắt đầu thụ án vào cuối năm 2006. Đến năm 2010, tất cả đều đã chấp hành xong bản án hoặc được cấp quy chế quản thúc tại nhà.

Địa lý

Quần đảo Pitcairn tạo thành phần mở rộng cực Đông Nam của quần đảo Tuamotus thuộc Polynesia thuộc Pháp và bao gồm 4 hòn đảo: Đảo Pitcairn, Đảo Oeno (đảo san hô với năm đảo nhỏ, một trong số đó là Đảo Sandy), Đảo Henderson và Đảo Ducie (đảo san hô với 4 đảo nhỏ).

Quần đảo Pitcairn được hình thành bởi một trung tâm mắc ma phun trào được gọi là điểm nóng Pitcairn. Đảo Pitcairn là tàn tích núi lửa chủ yếu được hình thành từ đá tuff, nơi phía Bắc của hình nón đã bị xói mòn. Pitcairn là hòn đảo duy nhất có người ở vĩnh viễn. Adamstown, khu định cư chính trên đảo, nằm trong lưu vực núi lửa. Pitcairn chỉ có thể đến được bằng thuyền qua Vịnh Bounty do hòn đảo có những vách đá dựng đứng. Đảo Henderson, bao phủ khoảng 86% tổng diện tích đất liền của lãnh thổ và là nơi sinh sống của nhiều loại động vật phong phú ở vùng nội địa gần như không thể tiếp cận được, cũng có khả năng hỗ trợ một lượng nhỏ dân số mặc dù có nguồn nước ngọt khan hiếm, nhưng việc tiếp cận rất khó khăn do vùng ngoại ô của nó, bờ biển là những vách đá vôi dựng đứng được bao phủ bởi san hô sắc nhọn. Năm 1988, hòn đảo này được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Các hòn đảo khác nằm ở khoảng cách hơn 100 km (62 dặm) và không thể ở được.

Đảo Pitcairn không có nguồn nước thường xuyên; tuy nhiên, hòn đảo có ba con suối bán cố định theo mùa.

† Includes reef flat and lagoon of the atolls.

Chính trị

Quần đảo Pitcairn là Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh với mức độ chính quyền địa phương. Quân chủ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland được đại diện bởi một Thống đốc, người cũng giữ chức vụ Cao ủy Anh tại New Zealand và có trụ sở đặt tại Wellington.

Hiến pháp năm 2010 trao quyền cho các đảo hoạt động như một nền dân chủ đại diện, trong đó Vương quốc Anh giữ trách nhiệm về các vấn đề như quốc phòng và đối ngoại. Thống đốc và Hội đồng Đảo có thể ban hành luật vì "hòa bình, trật tự và vận hành tốt chính quyền" của Pitcairn. Hội đồng Đảo theo thông lệ bổ nhiệm Thị trưởng Pitcairn làm người đứng đầu chính quyền địa phương hàng ngày. Có một Ủy viên do Thống đốc bổ nhiệm, có nhiệm vụ liên lạc giữa Hội đồng và văn phòng Thống đốc.

Kể từ năm 2015, hôn nhân đồng giới đã được hợp pháp trên Đảo Pitcairn, mặc dù không có người nào trên đảo được biết là có mối quan hệ như vậy.

Quần đảo Pitcairn có dân số nhỏ nhất so với bất kỳ nền dân chủ nào trên thế giới.

Ủy ban Liên hợp quốc về phi thực dân hóa đưa Quần đảo Pitcairn vào danh sách các lãnh thổ không tự quản của Liên Hợp Quốc.

Quốc phòng
Quần đảo Pitcairn là Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh; phòng thủ là trách nhiệm của Bộ Quốc phòng và Lực lượng vũ trang của Bệ hạ. Hải quân Hoàng gia Anh duy trì hai tàu tuần tra ngoài khơi ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là HMS Tamar và HMS Spey. Hoặc có thể được sử dụng định kỳ để bảo vệ chủ quyền và các nhiệm vụ khác xung quanh Pitcairn và các đảo liên quan của nó.

Công việc bắt buộc
Do không có thuế thu nhập hoặc thuế bán hàng, Pitcairn đã thiết lập một hệ thống nghĩa vụ dân sự, theo đó tất cả những người khỏe mạnh được yêu cầu thực hiện, khi được yêu cầu, các công việc như bảo trì đường bộ và sửa chữa các tòa nhà công cộng.

Nhân khẩu học

Quần đảo đã bị suy giảm dân số đáng kể kể từ năm 1940, và khả năng tồn tại của cộng đồng trên đảo đang bị nghi ngờ. Chính phủ đã cố gắng thu hút người di cư. Tuy nhiên, những sáng kiến này không có hiệu quả.

Chỉ có hai đứa trẻ được sinh ra ở Pitcairn trong 21 năm trước năm 2012. Năm 2005, Shirley và Simon Young trở thành cặp vợ chồng người nước ngoài đầu tiên trong lịch sử có được quyền công dân ở Pitcairn.

Lịch sử dân số
Dân số Pitcairn đã giảm đáng kể kể từ mức đỉnh điểm hơn 200 người vào những năm 1930, xuống còn dưới 50 cư dân thường trú hiện nay (2021).

Ngôn ngữ
Hầu hết cư dân đảo Pitcairn đều là hậu duệ của những kẻ nổi loạn trên tày Bounty phối ngẫy với người Tahiti (hoặc những người Polynesia khác). Tiếng Pitkern là một ngôn ngữ creole có nguồn gốc từ tiếng Anh thế kỷ XVIII, với các yếu tố của tiếng Tahiti. Nó được người dân sử dụng như ngôn ngữ chính thức và được dạy cùng với tiếng Anh tại trường học duy nhất trên đảo. Nó có quan hệ gần gũi với tiếng Norfuk, được sử dụng trên đảo Norfolk, vì Norfolk được người Pitcairn tái định cư vào giữa thế kỷ XIX.

Tôn giáo tín ngưỡng

Tòa nhà thờ duy nhất trên đảo là của Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm. Nhà thờ Cơ Đốc Phục Lâm không phải là một quốc giáo, vì không có luật nào liên quan đến việc thành lập nó được chính quyền địa phương thông qua. Một sứ mệnh Cơ Đốc Phục Lâm thành công vào những năm 1890 có vai trò quan trọng trong việc hình thành xã hội Pitcairn. Trong những năm gần đây, số người theo Cơ Đốc Phục Lâm đã giảm, và tính đến năm 2000, 8 trong số 40 người dân trên đảo đã tham dự các buổi lễ thường xuyên, nhưng hầu hết đều đến nhà thờ vào những dịp đặc biệt. Từ thứ Sáu lúc hoàng hôn cho đến lúc hoàng hôn thứ Bảy, những người Pitcairn quan sát một ngày nghỉ ngơi để tuân theo ngày Sa-bát, hoặc như một dấu hiệu tôn trọng đối với những người Cơ Đốc Phục Lâm tuân thủ.

Nhà thờ được xây dựng vào năm 1954 và được điều hành bởi ban chấp hành Giáo hội và mục sư thường trú, người thường phục vụ với nhiệm kỳ 2 năm. Trường học ngày Sa-bát nhóm họp lúc 10 giờ sáng thứ bảy, và tiếp theo là Buổi thờ phượng một giờ sau đó. Vào các tối thứ Ba, có một buổi lễ khác dưới hình thức buổi cầu nguyện.

Giáo dục

Giáo dục là miễn phí và bắt buộc trong độ tuổi từ 5 đến 15 tuổi. Trẻ em đến 12 tuổi được dạy tại Trường Pulau, trong khi trẻ em từ 13 tuổi trở lên học trung học ở New Zealand hoặc được giáo dục thông qua trường tương ứng.

Trẻ em trên đảo đã xuất bản một cuốn sách bằng tiếng Pitkern và tiếng Anh có tên Mi Bas Side orn Pitcairn hay My Favorite Place on Pitcairn.

Trường học ở Pitcairn, Trường Pulau, cung cấp giáo dục mầm non và tiểu học dựa trên giáo trình của New Zealand. Giáo viên được Thống đốc bổ nhiệm từ những ứng viên có trình độ phù hợp đã đăng ký làm giáo viên tại New Zealand. Chính phủ chính thức nhận trách nhiệm về giáo dục vào năm 1958; Nhà thờ Cơ Đốc Phục Lâm đã làm như vậy từ những năm 1890 cho đến năm 1958. Năm 1999 có 10 sinh viên; tuyển sinh trước đây là 20 vào đầu những năm 1950, 28 vào năm 1959 và 36 vào năm 1962. Trường Pulau có khu nhà ở dành cho giáo viên được xây dựng vào năm 2004; trước đây đã có một cơ sở như vậy được xây dựng vào năm 1950.

Văn hoá
Các quy tắc đạo đức nghiêm ngặt một thời như cấm khiêu vũ, thể hiện tình cảm nơi công cộng, hút thuốc lá và uống rượu, giờ đây đã được nới lỏng. Người dân trên đảo và du khách không còn cần giấy phép 6 tháng để mua, nhập khẩu và tiêu thụ rượu nữa. Hiện có một quán cà phê và quán bar được cấp phép trên đảo, còn cửa hàng chính phủ bán rượu và thuốc lá.

Câu cá và bơi lội là hai hoạt động giải trí phổ biến. Lễ kỷ niệm sinh nhật hoặc sự xuất hiện của một con tàu hoặc du thuyền sẽ có sự tham gia của toàn bộ cộng đồng Pitcairn trong một bữa tối công cộng tại Quảng trường, Adamstown. Các bàn bày nhiều loại thực phẩm, bao gồm cá, thịt, gà, pilhi, cơm nướng, mận luộc (chuối), bánh mì, các món rau, nhiều loại bánh nướng, bánh mì, bánh mì que, một loạt món tráng miệng, dứa và dưa hấu.

Những nhân viên được trả lương duy trì nhiều con đường và lối đi trên đảo. Tính đến năm 2011, hòn đảo có lực lượng lao động trên 35 nam và nữ.

Ngày Bounty là một ngày lễ quốc gia hàng năm được tổ chức tại Pitcairn vào ngày 23 tháng 1 để kỷ niệm ngày năm 1790 khi những kẻ nổi loạn đến đảo trên chiếc thuyền HMS Bounty.

Ẩm thực
Ẩm thực không phát triển lắm vì dân số Pitcairn ít. Bữa ăn truyền thống nhất là món khoai tây nghiền từ lá cọ và dừa. Cây nhiệt đới trong lãnh thổ được sử dụng rất nhiều. Chúng bao gồm húng quế, bánh mì, mía, dừa, chuối và đậu. Các món thịt chủ yếu bao gồm cá và thịt bò. Vì phần lớn tổ tiên của người trên đảo đến từ Vương quốc Anh nên ẩm thực chịu ảnh hưởng của ẩm thực Anh; ví dụ như bánh nhân thịt.

Ẩm thực của Đảo Norfolk rất giống với ẩm thực của Quần đảo Pitcairn, vì người dân đảo Norfolk có nguồn gốc từ Pitcairn. Ẩm thực địa phương là sự pha trộn giữa ẩm thực Anh và ẩm thực Tahiti.[

Các công thức nấu ăn từ Đảo Norfolk có nguồn gốc từ Pitcairn bao gồm mudda (bánh bao chuối xanh) và kumara pilhi. Ẩm thực trên đảo cũng bao gồm các món ăn không có ở Pitcairn, chẳng hạn như salad xắt nhỏ và bánh trái cây.

Kinh tế

Nông nghiệp
Đất đai màu mỡ của các thung lũng ở Pitcairn, chẳng hạn như Thung lũng Isaac trên sườn dốc thoai thoải phía Đông Nam Adamstown, tạo ra nhiều loại trái cây, bao gồm chuối (Pitkern: plun), đu đủ (paw paws), dứa, xoài, dưa hấu, dưa hấu, chanh dây, sa kê, dừa, bơ và cam quýt (bao gồm cam quýt, bưởi, chanh). Các loại rau bao gồm khoai lang (kumura), cà rốt, ngô ngọt, cà chua, khoai môn, khoai mỡ, đậu Hà Lan và đậu. Củ dong (Maranta arundinacea) và mía được trồng và thu hoạch để sản xuất bột củ dong và mật đường. Đảo Pitcairn có năng suất lao động đáng kể và khí hậu ôn hòa hỗ trợ nhiều loại cây trồng nhiệt đới và ôn đới. Tất cả việc phân bổ đất cho bất kỳ mục đích sử dụng nào kể cả nông nghiệp đều theo quyết định của chính phủ. Nếu chính phủ cho rằng sản xuất nông nghiệp quá mức thì có thể đánh thuế đất. Nếu đất nông nghiệp được cho là không đạt tiêu chuẩn của chính phủ, chính phủ có thể tịch thu và chuyển nhượng đất mà không bồi thường.

Cá rất dồi dào ở các vùng biển xung quanh Pitcairn. Họ Tôm hùm không càng và nhiều loại cá khác nhau được đánh bắt để làm thực phẩm và buôn bán trên các tàu thuyền đi qua. Hầu như ngày nào cũng có người đi câu cá, cho dù là câu từ những tảng đá, từ một chiếc thuyền dài hay lặn với súng phóng lao. Có rất nhiều loại cá xung quanh đảo. Các loại cá như nanwee, cá trắng, moi và opapa được đánh bắt ở vùng nước nông, trong khi cá hồng, mắt to và cá tuyết được đánh bắt ở vùng nước sâu, còn cá đuôi vàng và wahoo được đánh bắt bằng lưới kéo.

Khoáng sản
Mangan, sắt, đồng, vàng, bạc và kẽm đã được phát hiện trong vùng đặc quyền kinh tế, kéo dài 370 km (230 dặm) ngoài khơi và có diện tích 880.000 km2 (340.000 dặm vuông).

Sản xuất mật ong
Năm 1998, cơ quan viện trợ nước ngoài của Vương quốc Anh, Bộ Phát triển Quốc tế, đã tài trợ một chương trình nuôi ong cho Pitcairn, bao gồm đào tạo cho những người nuôi ong ở Pitcairn và phân tích chi tiết về ong và mật ong của Pitcairn, đặc biệt là về sự hiện diện hay vắng mặt của bệnh. Pitcairn là một trong những ví dụ điển hình nhất về quần thể ong không bệnh tật ở bất cứ đâu trên thế giới và mật ong được sản xuất luôn có chất lượng đặc biệt cao. Ong Pitcairn cũng là loài hiền lành và trong một thời gian ngắn, người nuôi ong có thể làm việc với chúng với sự bảo vệ tối thiểu. Kết quả là Pitcairn xuất khẩu mật ong sang New Zealand và Vương quốc Anh. Ở London, Fortnum & Mason bán nó và nó được cho là món đồ yêu thích của Vua Charles III và trước đây là Nữ vương Elizabeth II. Người dân đảo Pitcairn, dưới nhãn hiệu "Sản phẩm Bounty" và "Bounty ngon lành", cũng xuất khẩu trái cây sấy khô bao gồm chuối, đu đủ, dứa và xoài sang New Zealand. Sản xuất mật ong và tất cả các sản phẩm liên quan đến mật ong là độc quyền được bảo hộ. Tất cả các quỹ và việc quản lý đều nằm dưới sự giám sát và quyết định của chính phủ.

Du lịch
Du lịch đóng một vai trò quan trọng nền kinh tế Pitcairn. Du lịch là trọng tâm để xây dựng nền kinh tế. Nó tập trung vào các nhóm nhỏ đến bằng tàu thuê và ở "homestay". Khoảng mười lần một năm, hành khách từ các tàu du lịch thám hiểm lên bờ trong một ngày nếu thời tiết cho phép. Tính đến năm 2019, chính phủ đã vận hành MV Silver Supporter với tư cách là tàu chở khách/chở hàng chuyên dụng duy nhất của hòn đảo, cung cấp các kỳ nghỉ du lịch mạo hiểm cho Pitcairn hàng tuần. Khách du lịch ở cùng gia đình địa phương và trải nghiệm văn hóa của hòn đảo đồng thời đóng góp cho nền kinh tế địa phương. Cung cấp chỗ ở là nguồn thu nhập ngày càng tăng và một số gia đình đã đầu tư vào các căn hộ tư nhân khép kín gần nhà để khách du lịch thuê.

Các yêu cầu nhập cảnh đối với thời gian lưu trú ngắn hạn, tối đa 14 ngày, không cần thị thực, và đối với thời gian lưu trú dài hơn, yêu cầu phải có giấy phép trước, được giải thích trong các tài liệu chính thức. Tất cả những người dưới 16 tuổi đều phải được cấp phép trước khi vào đảo, bất kể thời gian lưu trú.

Sản xuất điện
Máy phát điện diesel cung cấp điện cho đảo từ 7 giờ sáng đến 10 giờ tối. Một nhà máy điện gió đã được lên kế hoạch lắp đặt để giúp giảm chi phí phát điện cao liên quan đến việc nhập khẩu dầu diesel, nhưng đã bị hủy bỏ vào năm 2013 sau khi dự án kéo dài 3 năm và chi phí lên tới 250.000 bảng Anh.

Thợ điện cao thế duy nhất có trình độ chuyên môn ở Pitcairn, người quản lý lưới điện, thọ 67 tuổi vào năm 2020.

Chú thích

Đọc thêm

Cuộc nổi loạn trên Bounty
 Mutiny on the Bounty by Charles Nordhoff and James Norman Hall, 1932
 The Bounty: The True Story of the Mutiny on the Bounty by Caroline Alexander (Harper Perennial, London, 2003 pp. 491)
 The Discovery of Fletcher Christian: A Travel Book by Glynn Christian, a descendant of Fletcher Christian, Bounty Mutineer (Guild Press, London, 2005 pp. 448)

Sau cuộc nổi loạn
 Men Against the Sea by Charles Nordhoff and James Norman Hall, 1933
 Pitcairn's Island by Charles Nordhoff and James Norman Hall, 1934
 The Pitcairners by Robert B. Nicolson (Pasifika Press, Auckland, 1997 pp. 260)
 After the Bounty: The Aftermath of the Infamous Mutiny on the HMS Bounty—An Insight to the Plight of the Mutineers by Cal Adams, a descendant of John Adams, Bounty Mutineer (Self-published, Sydney, 2008 pp. 184)
 The "Re-colonising of Pitcairn by Sue Farran, Senior Lecturer, University of Dundee; Visiting Lecturer, University of the South Pacific.
 Ball, Ian M. – Pitcairn: Children of Mutiny. 1973
 Belcher, Lady – The Mutineers of the Bounty and Their Descendants in Pitcairn and Norfolk Islands. 1870
 Birkett, Dea – Serpent in Paradise. Anchor Doubleday, 1997. .
 Brodie, Walter – Pitcairn Island and the Islanders in 1850. 1851
 Christian, Glynn – Fragile Paradise: The Discovery of Fletcher Christian, Bounty Mutineer. 2005
 Clarke, Peter – Hell and Paradise: The Norfolk-Bounty-Pitcairn Saga. 1986
 Fullerton, W. Y. – The Romance of Pitcairn Island. 1923
 Hancock, W. K. – Politics in Pitcairn and Other Essays. 1947
 Lucas, Charles – The Pitcairn Island Register Book. 1929
 Lummis, Trevor – Pitcairn Island: Life and death in Eden. 1997
 Manorial Research with the National Maritime Museum (UK) – Mutiny on the Bounty, 1789-1989. 1989
 Murray, Rev. T. B. – Pitcairn: The Island, the People, and the Pastor. 1853
 Oliver, Dawn, ed. – Justice, Legality and the Rule of Law: Lessons from the Pitcairn Prosecutions. 2009
 Oliver, Douglas – Return to Tahiti: Bligh's Second Breadfruit Voyage. 1988
 Randall, John E. – Reef and Shore Fishes of the South Pacific: New Caledonia to Tahiti and the Pitcairn Islands. 2005
 Shapiro, Harry L. – The Heritage of the 'Bounty': The Story of Pitcairn Through Six Generations. 1936
 Silverman, David – Pitcairn Island. 1967
 Tobin, George, Lt. – Captain Bligh's Second Chance: An eyewitness account of his return to the South Seas. 2007

Hư cấu
 Chamier, Frederick – Jack Adams, the Mutineer. 1838
 Kinsolving, William – Mister Christian. 1996
 McDermid, Val – The Grave Tattoo. 2006
 Mountain, Fiona – Isabella. 1999
 Nordhoff, Charles and James Norman Hall – Pitcairn's Island. 1934
 Presser, Brandon – The Far Land: 200 Years of Murder, Mania, and Mutiny in the South Pacific. 2022
 Souhami, Diana – Coconut Chaos: Pitcairn, mutiny and a seduction at sea. 2007
 Wilson, Erle – Adams of the Bounty. 1958

Khác

Liên kết ngoài

Chính phủ
 Pitcairn Government official website

Du lịch
 Pitcairn Island Tourism Official tourism site of the Pitcairn Islands.
 Google Street View June 2013

Tin tức địa phương
 Pitcairn News from Big Flower News from Big Flower, Pitcairn Island.
 Pitcairn Miscellany News from Pitcairn Island. Jacqui Christian, ed.
 Pitcairn News information from Chris Double, a Bounty descendant based in Auckland
 Uklun Tul Un Dem Tul Pitcairn news by Kari Young, a Pitcairn resident.

Nhóm nghiên cứu
 U.S. Pitcairn Islands Study Centre
 U.S. Pitcairn Islands Study Group

Địa lý Polynesia
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Quần đảo Thái Bình Dương
Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
Đảo quốc
Đảo của Quần đảo Pitcairn
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Đại Dương
Lãnh thổ Tây Thái Bình Dương thuộc Anh
Núi lửa Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Ophrida parva

text:
Ophrida parva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Wang miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Ophrida


title: Mercuer

text:
Mercuer  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Villechantria

text:
Villechantria là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 112.Ước lượng dân số năm 2004 là 126.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: 22782 Kushalnaik

text:
22782 Kushalnaik (1997 GJ19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 4 năm 1997 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22782 Kushalnaik

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Chủ nghĩa nữ quyền

text:
Chủ nghĩa nữ quyền hay nữ quyền luận là một loạt các phong trào và hệ tư tưởng chính trị-xã hội hướng đến việc xác lập sự bình đẳng giới trong tất cả các lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, cá nhân và xã hội. Những người theo chủ nghĩa nữ quyền cho rằng xã hội thiên vị quan điểm của nam giới hơn nữ giới, và do vậy phụ nữ thường không được đối xử công bằng trong các xã hội đó. Những nỗ lực nhằm thay đổi tình trạng này bao gồm đấu tranh chống lại các định kiến giới tính, cũng như thiết lập các cơ hội giáo dục, cơ hội nghề nghiệp và cơ hội giao tiếp cho nữ giới bình đẳng với nam giới.

Các phong trào chủ nghĩa nữ quyền đã và đang vận động sự ủng hộ các quyền phụ nữ, bao gồm quyền bầu cử, quyền ứng cử, quyền làm việc, quyền hưởng lương công bằng, quyền sở hữu tài sản, quyền được giáo dục, quyền thỏa thuận hợp đồng, quyền bình đẳng trong hôn nhân, và quyền nghỉ thai sản. Các nhà nữ quyền vẫn đang nỗ lực đảm bảo cho phụ nữ có quyền được sử dụng thuốc tránh thai, quyền phá thai hợp pháp, và sự hòa hợp xã hội, cũng như nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái khỏi các tệ nạn như hiếp dâm, quấy rối tình dục, và bạo hành gia đình. Ngoài ra, sự thay đổi trong tiêu chuẩn ăn mặc của phụ nữ và các hoạt động thể chất được phép của nữ giới cũng là những mối quan tâm lớn của phong trào nữ quyền.

Một số học giả coi các chiến dịch nữ quyền là lực lượng chính đằng sau những thay đổi xã hội lớn lao trong lịch sử quyền phụ nữ, đặc biệt là ở phương Tây, nơi chúng được công nhận rộng rãi là nguyên nhân giúp phụ nữ giành được quyền bầu cử, ngôn ngữ trung lập về giống, quyền sinh sản (bao gồm cả các biện pháp tránh thai và phá thai), quyền giao kết hợp đồng và quyền sở hữu tài sản.  Chủ nghĩa nữ quyền từ xưa đến nay hầu như chỉ tập trung vào quyền của phụ nữ, song một số nhà nữ quyền lại cho rằng mục đích của chủ nghĩa nữ quyền cũng bao gồm cả việc giải phóng nam giới, bởi lẽ theo họ thì nam giới cũng chịu tổn hại bởi các vai trò giới tính truyền thống. Lý thuyết nữ quyền, vốn phát sinh từ các phong trào nữ quyền, được sáng lập với mục đích tìm hiểu bản chất sự bất bình đẳng giới thông qua các phân tích về vai trò xã hội và kinh nghiệm sống của phụ nữ; công việc của một nhà lý thuyết nữ quyền, do vậy, là phát triển các học thuyết liên ngành nhằm đưa ra câu trả lời cho các vấn đề liên quan đến giới tính.

Nhiều phong trào và hệ tư tưởng nữ quyền đã phát triển trong những năm qua, đại diện cho các quan điểm và mục tiêu chính trị khác nhau. Theo truyền thống, kể từ thế kỷ 19, làn sóng nữ quyền tự do đầu tiên tìm kiếm sự bình đẳng về chính trị và pháp lý thông qua các cải cách trong khuôn khổ dân chủ tự do, tương phản với các phong trào phụ nữ vô sản dựa trên lao động mà theo thời gian đã phát triển thành chủ nghĩa nữ quyền xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa Mác dựa trên lý thuyết đấu tranh giai cấp. Kể từ những năm 1960, cả hai truyền thống này cũng tương phản với chủ nghĩa nữ quyền cấp tiến phát sinh từ cánh cấp tiến của chủ nghĩa nữ quyền làn sóng thứ hai và chủ nghĩa đó kêu gọi sắp xếp lại xã hội một cách triệt để để loại bỏ quyền tối cao của nam giới; cùng với nhau chủ nghĩa nữ quyền tự do (liberal), xã hội chủ nghĩa và cấp tiến đôi khi được gọi là trường phái tư tưởng nữ quyền "Big Three".

Kể từ cuối thế kỷ 20, nhiều hình thức nữ quyền mới hơn đã xuất hiện. Một số hình thức đã bị chỉ trích là chỉ tính đến quan điểm của người da trắng, tầng lớp trung lưu, người có trình độ đại học, người dị tính hoặc người chuyển giới. Những lời chỉ trích này đã dẫn đến việc tạo ra các hình thức nữ quyền cụ thể về mặt sắc tộc hoặc đa văn hóa, chẳng hạn như nữ quyền da đen và nữ quyền giao thoa. Một số nhà nữ quyền đã lập luận rằng chủ nghĩa nữ quyền thường thúc đẩy sự bất hạnh và nâng cao lợi ích của phụ nữ lên trên nam giới, đồng thời chỉ trích các quan điểm nữ quyền cấp tiến là có hại cho cả nam và nữ.

Lịch sử

Thuật ngữ
Mary Wollstonecraft được công nhận rộng rãi là người sáng lập chủ nghĩa nữ quyền thông qua danh tác A Vindication of the Rights of Woman (1792). Charles Fourier, một trong những đại biểu nổi bật nhất của trào lưu chủ nghĩa xã hội không tưởng tại Pháp, là người đề xướng thuật ngữ "féminisme" vào năm 1837. Từ "féminisme" ("chủ nghĩa nữ quyền") và "féministe" ("nhà nữ quyền") xuất hiện lần đầu trong diễn ngôn tại Pháp và Hà Lan vào năm 1872, Vương quốc Anh vào khoảng những năm 1890, và Hoa Kỳ vào năm 1910. Các phong trào nữ quyền trong từng hoàn cảnh lịch sử, văn hóa và quốc gia riêng biệt phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau và hướng tới nhiều mục đích khác nhau. Hầu hết giới sử học nữ quyền cho hay, tất cả các cuộc đấu tranh đòi quyền lợi cho phụ nữ trong lịch sử đều có thể được quy thành phong trào nữ quyền, ngay cả khi những sự biến ấy không tự xưng là vì nữ quyền. Tuy vậy, cũng có một bộ phận các sử gia cho rằng chỉ những phong trào đòi quyền lợi cho phụ nữ đương đại mới xứng đáng được gọi là phong trào nữ quyền; thay vào đó, họ gọi những phong trào có chút ít dáng dấp nữ quyền trong quá khứ là những phong trào "nữ quyền ban sơ" ("protofeminist").

Các làn sóng
Lịch sử phong trào nữ quyền phương Tây hiện đại có thể được chia thành bốn "làn sóng".

Làn sóng đầu tiên bao gồm các phong trào thúc đẩy quyền bầu cử của phụ nữ trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Làn sóng thứ hai khởi đầu vào những năm 1960, còn gọi là phong trào giải phóng phụ nữ, vận động ủng hộ quyền bình đẳng về luật pháp và xã hội của phụ nữ. Khoảng năm 1992, làn sóng thứ ba xuất hiện, tập trung vào quyền lợi cá nhân và tính đa dạng. Ngoài ra, một số người cho rằng tồn tại cái gọi là làn sóng thứ tư, bắt đầu từ khoảng năm 2012, đặc trưng với việc sử dụng mạng xã hội nhằm phản đối các vụ quấy rối tình dục, bạo lực đối với phụ nữ và văn hóa hiếp dâm; nổi tiếng nhất với phong trào Me Too.

Thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20

Làn sóng nữ quyền đầu tiên là một giai đoạn hoạt động trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Ở Anh và Mỹ, nó tập trung vào việc thúc đẩy sự bình đẳng trong hợp đồng, hôn nhân, nuôi dạy con cái và quyền tài sản cho phụ nữ. Luật mới bao gồm Đạo luật Giám hộ Trẻ sơ sinh năm 1839 ở Vương quốc Anh, đưa ra học thuyết về quyền nuôi con trong những năm đầu đời và lần đầu tiên trao cho phụ nữ quyền giám hộ con cái của họ. Các luật khác, chẳng hạn như Đạo luật về tài sản của phụ nữ đã kết hôn năm 1870 ở Vương quốc Anh và được mở rộng trong Đạo luật năm 1882, đã trở thành hình mẫu cho luật tương tự ở các lãnh thổ khác của Anh. Victoria thông qua luật năm 1884 và New South Wales năm 1889; các thuộc địa còn lại của Úc đã thông qua luật tương tự từ năm 1890 đến năm 1897. Khi bước sang thế kỷ 19, các nhà vận động tập trung chủ yếu vào việc giành quyền lực chính trị, đặc biệt là quyền bầu cử của phụ nữ, mặc dù một số nhà nữ quyền cũng đã tích cực vận động cho các quyền lợi về tình dục, sinh sản và kinh tế của phụ nữ.

Quyền bầu cử của phụ nữ (quyền bầu cử và ứng cử vào văn phòng nghị viện) bắt đầu ở các thuộc địa Úc của Anh vào cuối thế kỷ 19, với các thuộc địa tự trị của New Zealand trao cho phụ nữ quyền bầu cử vào năm 1893; Nam Úc đã tuân theo Đạo luật Sửa đổi Hiến pháp (Quyền bầu cử dành cho người trưởng thành) năm 1894. Tiếp theo đó là việc Úc trao quyền bầu cử cho phụ nữ vào năm 1902.

Xem thêm
 Quyền phụ nữ
 Chủ nghĩa nữ quyền hiện sinh
 Phân biệt đối xử theo giới tính
 Thể hiện giới tính
 Giới tính hạng hai (sách)

Chủ giải

Tham khảo

Đọc thêm

 Mitchell, Brian (1998). Women in the Military: Flirting with Disaster. Washington, D.C.: Regnery Publishing. xvii, 390 p. .

  Đăng tải ngày 13 tháng 12 năm 2011. Pdf.

Liên kết ngoài

Đa phương tiện và tài liệu

 Early Video on the Emancipation of Women , phim tài liệu được ghi hình , bao gồm các thước phim từ những năm 1890
 Tài liệu về Phong trào Giải phóng Phụ nữ ở phương Tây, Thư viện Sưu tập Đặc biệt, Đại học Duke
 Lịch sử chủ nghĩa nữ quyền tại Heritage Calling, Historic England

Chủ nghĩa nữ giới
Quyền công dân
Giới tính (xã hội học)
Giới tính và giáo dục
Lý thuyết xã hội
Nữ giới trong lịch sử
Nữ quyền
Phong trào xã hội


title: The Legend of Zelda: The Minish Cap

text:
The Legend of Zelda: The Minish Cap còn được gọi dưới tên Zelda no Densetsu: Fushigi no Bōshi (ゼルダの伝説 ふしぎのぼうし Zeruda no Densetsu: Fushigi no Bōshi?, lit. "The Legend of Zelda: The Mysterious Hat"). Đây là game thứ 12 của dòng game The legend of Zelda, được sản xuất bởi Flagship cùng với Nintendo.

The Legend of Zelda: The Minish Cap là game thứ 3 nhắc đến huyền thoại Four Sword, câu chuyện mở rộng của Four Swords and Four Swords Adventures. Một chiếc mũ biết nói tên Ezlo, có thể thu nhỏ Link bằng với kích thước của người Picori, chủng tộc tí hon sống ở Hyrule. Game có một số đặc điểm giống với các game Zelda cũ, như chủng tộc Gorons, trong khi giới thiệu Kindstone và các tính năng mới khác.

Game cũng được đánh giá cao, nó được đặt tên là game thứ 20 hay nhất của IGN, và được Ganespot chọn làm game của Gameboy Advance hay nhất năm 2005.

Cốt truyện

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của The Legend of Zelda: The Minish Cap
 Trang tiếng Nhật chính thức
 Minish Cap tại Zelda.com

Trò chơi điện tử năm 2004
Trò chơi Game Boy Advance
Lời nguyền trong trò chơi điện tử
Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng
Trò chơi Nintendo


title: 11675 Billboyle

text:
11675 Billboyle (1998 CP2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 2 năm 1998 bởi P. Antonini ở Bedoin.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11675 Billboyle

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Erioptera caledonia

text:
Erioptera caledonia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Scinax aromothyella

text:
Scinax aromothyella là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Loài này có ở Argentina, Uruguay và có thể cả Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Nguồn
 Stuart, S.N. 2006. Scinax aromothyella. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Scinax


title: Glasin

text:
Glasin là một đô thị tại huyện Nordwestmecklenburg, bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Nordwestmecklenburg


title: Salvador, Bahia

text:
Salvador (tên đầy đủ, São Salvador da Baía de Todos os Santos) là một thành phố ở bờ biển đông bắc của Brasil, là thủ phủ của bang Bahia. Đây là thủ đô thực dân đầu tiên của Brasil, là một trong những thành phố cổ nhất ở quốc gia này cũng như ở Tân Thế giới; từ lâu thành phố đã được biết đến với tên Bahia, và xuất hiện trên các bản đồ và sách với các tên Salvador da Bahia, Salvador of Bahia để phân biệt nó với các thành phố Brasil có cùng tên khác trước giữa thế kỷ 20. Salvador là thành phố đông dân thứ ba của Brasil, sau São Paulo và Rio de Janeiro, và là thành phố đông dân nhất ở Đông Bắc Brasil. Thành phố nổi tiếng ở Brasil với nghệ thuật ẩm thực, kiến trúc và âm nhạc của mình. Vùng đô thị Salvador là vùng thịnh vượng nhất ở vùng Đông Bắc. Hơn 80% dân số của vùng đô thị Salvador là người có gốc châu Phi da đen và vì vậy ảnh hưởng của văn hóa châu Phi ở thành phố này đã biến nó thành tâm điểm của "văn hóa Negro" ở Brasil. Trung tâm lịch sử của Salvador, thường được gọi là Pelourinho, phong phú các công trình lịch sử từ thế kỷ 17 đến 19 và được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1985.

Salvador nằm trên một bán đảo có hình dạng gần như tam giác tách vịnh Todos os Santos khỏi biển khơi của Đại Tây Dương. Cảng này được đặt tên theo ngày nó được người châu Âu phát hiện ra (ngày các Thánh) là một hải cảng lớn của khu vực Bahia

Salvador có Sân bay quốc tế Deputado Luís Eduardo Magalhães và trường Đại học Liên bang Bahia.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố ven biển Bahia
Di sản thế giới tại Brasil
Cố đô
Khởi đầu năm 1549


title: 3812 Lidaksum

text:
3812 Lidaksum (1965 AK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 1 năm 1965 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3812 Lidaksum

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1965


title: Hồng Kỳ, Tân Hương

text:
Hồng Kỳ (chữ Hán giản thể: 红旗区, Hán Việt: Hồng Kỳ khu) là một quận của địa cấp thị Tân Hương (新乡市), tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hồng Kỳ có diện tích 28 km2, dân số năm 2002 là 280.000 người. Mã số bưu chính của Hồng Kỳ là 453000, quận lỵ tại Tân Sinh Hạng.
Hồng Kỳ được chia thành các đơn vị hành chính gồm 5 nhai đạo: Cừ Đông, Nam Cán Đạo, Đông Nhai, Hướng Dương Tiểu Khu và Tây Nhai, 1 hương Quan Đề.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền Hồng Kỳ

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Tân Hương


title: Tegocassis

text:
Tegocassis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1924 bởi Spaeth.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Tegocassis corpulenta (Weise, 1904)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: Lưu Tông

text:
Lưu Tông (chữ Hán: 劉琮; 191-?) là Châu mục Kinh châu đầu thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông kế nghiệp Luật Trần ở Kinh châu trong một thời gian ngắn và quy hàng Tào Tháo.

Thân thế
Lưu Tông là con thứ hai của Kinh Châu mục Lưu Biểu (chưa có sử liệu về việc Lưu Tông là con người vợ cả hay người vợ kế Thái phu nhân em tướng Thái Mạo), người Cao Bình, Sơn Dương

Lưu Tông và anh cả Lưu Kỳ là con cùng cha (chưa có sử liệu về việc cùng mẹ hay khác mẹ). Khi ông trưởng thành, Thái phu nhân muốn phế Lưu Kỳ để Lưu Tông lên làm Kinh Châu mục vì thế trước mặt Lưu Biểu Thái phu nhân luôn bôi xấu Kỳ

Được Kinh châu
Ban đầu Lưu Biểu muốn lập Lưu Kỳ kế vị.Sau khi nghe những lời dèm pha của Thái Phu Nhân và em bà Thái Mạo Lưu Biểu tưởng thật Vì vậy Lưu Biểu chuyển sang yêu thương Lưu Tông hơn, định cho Lưu Tông thay mình.

Năm 207, sợ bị họ Thái làm hại, Lưu Kỳ nghe theo lời khuyên của Gia Cát Lượng, bèn xin ra trấn thủ quận Giang Hạ

Năm 208, Lưu Biểu mất giữa lúc đại quân Tào Tháo đang chuẩn bị tấn công vào Kinh châu. Lưu Kỳ định về thăm cha nhưng bị Thái Mạo ngăn trở, vì Thái Mạo sợ Lưu Biểu thay đổi ý định. Lưu Kỳ phải trở về Giang Hạ, ít lâu sau Lưu Biểu qua đời, Sái Mạo ung dung lập Lưu Tông làm Châu mục Kinh châu.

Dâng Kinh châu
Một tháng sau, quân Tào tiến đến Kinh châu. Các thuộc hạ Khoái Việt, Sái Mạo, Phó Tốn khuyên ông đầu hàng Tào Tháo vì lực lượng quân Tào rất mạnh. Lưu Tông ban đầu cũng muốn chống cự nhưng sau đó bị thuyết phục và quyết định hàng Tào.

Khi quân Tào kéo đến Tương Dương, Lưu Tông ra hàng. Tào Tháo phong ông làm Thứ sử Kinh châu (青州刺史) và tước hầu.

Tào Tháo thua trận Xích Bích rút về Bắc, ông cũng đi Hứa Xương. Tào Tháo đề nghị Hán Hiến Đế phong ông làm Gián nghị đại phu (諫議大夫) và Tham quân sự (參軍事).

Không rõ Lưu Tông mất năm nào.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Lưu Tông trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung là con đẻ của Sái phu nhân; theo giả thiết này thì ông chỉ sinh từ năm 190 trở đi, khi Lưu Biểu tới trấn trị Kinh châu và lấy Sái phu nhân. Ông được mô tả gần với sử sách, với kết cục có khác.

Nhà văn La Quán Trung đứng về phe Lưu Bị và phản đối việc Lưu Tông hàng Tào. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, sau khi thu nhận Kinh châu, Tào Tháo trở mặt đổi Lưu Tông làm Thứ sử Thanh châu, bắt cùng Sái phu nhân lên đường đi ngay, rồi sai Vu Cấm mang quân đuổi theo giết chết cả hai mẹ con.

Xem thêm
 Lưu Biểu
 Lưu Kỳ
 Tào Tháo
Thái Phu nhân

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học

Chú thích

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhân vật chính trị nhà Hán
Quân phiệt cuối đời Hán
Mất thế kỷ 3
Sinh thế kỷ 2


title: Bufonaria cristinae

text:
Bufonaria cristinae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1989


title: Anthidium rufitarse

text:
Anthidium rufitarse là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1917


title: Rhodanthidium caturigense

text:
Rhodanthidium caturigense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Giraud mô tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Rhodanthidium
Động vật được mô tả năm 1863


title: Rudolph A. Marcus

text:
Rudolph "Rudy" Arthur Marcus sinh ngày 21.7.1923 tại Montréal, Quebec, Canada là nhà hóa học người Mỹ gốc Canada đã đoạt giải Nobel Hóa học năm 1992 cho lý thuyết của ông về việc chuyển electron cũng gọi là lý thuyết Marcus.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông sinh tại Montréal, Quebec, Canada. Ông học ở Đại học McGill, đậu bằng cử nhân khoa học năm 1943 và bằng tiến sĩ năm 1946. Sau đó ông sang Mỹ làm việc ở Đại học North Carolina tại Chapel Hill 2 năm, rồi Học viện Công nghệ của Đại học New York và được phong chức giáo sư năm 1958. Cùng năm, ông nhập quốc tịch Mỹ. Năm 1964 ông chuyển sang Đại học Illinois, rồi sang làm việc ở Đại học Oxford (Anh) 1 năm. Trở về Mỹ ông làm giáo sư ở Học viện Công nghệ California và là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Phân tử Lượng tử quốc tế (International Academy of Quantum Molecular Science).

Công trình nghiên cứu
Lý thuyết Marcus mô tả tốc độ chuyển điện tử trong một phản ứng, tốc độ trong đó một electron được chuyển từ một nguyên tử hay một phân tử này sang một nguyên tử hay một phân tử khác. Lý thuyết này được sử dụng để mô tả một số lớn quá trình hóa học và sinh học, nhất là liên quan tới quá trình quang hợp, sự ăn mòn, một số loại chemiluminescence và việc tách điện tích trong một số loại pin mặt trời.

Giải thưởng và Vinh dự
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ (1970)
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ (1973)
 Hội viên nước ngoài của Royal Society (Hội Khoa học Hoàng gia London) (1987)
 Hội viên Hội Triết học Hoa Kỳ (1990)
 Hội viên Royal Society of Canada (1993)
 Viện sĩ nước ngoài Viện Hàn lâm Khoa học Trung quốc (1998)
 Giải Hóa học Anne Molson (Đại học McGill, 1943)
 Giải Irving Langmuir (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1978)
 Huy chương Robinson (Royal Society of Chemistry, 1982)
 Huy chương Chandler của Đại học Columbia (1983)
 Giải Wolf về Hóa học (1985)
 Giải Peter Debye (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1988)
 Giải Willard Gibbs (1988)
 Huy chương kỷ niệm bách chu niên (Royal Society of Chemistry, 1988)
 Huy chương Khoa học quốc gia (1989)
 Giải Theodore William Richards (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1990)
 Giải William Lloyd Evans (Đại học bang Ohio, 1990)
 Huy chương Pauling (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1991)
 Giải Remsen (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1991)
 Giải Edgar Fahs Smith (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1991)
 Giải Nobel Hóa học (1992)
 Giải Hóa học Hirschfelder (1993)
 Huy chương Lavoisier (Hội Hóa học Pháp, 1994)
 Giải Hóa học lý thuyết (Hội Hóa học Hoa Kỳ, 1997)

Tham khảo

 His International Academy of Quantum Molecular Science page

Liên kết ngoài

 Rudolph A. Marcus: Arthur Amos Noyes Professor of Chemistry  at Caltech
 Rudolph A. Marcus: autobiography
 Rudolph A. Marcus: Nobel Lecture 1992, Electron Transfer Reactions in Chemistry: Theory and Experiment
 Freeview video 'An Interview with Rudolph Marcus' by the Vega Science Trust

Sinh năm 1923
Nhân vật còn sống
Nhà hóa học Canada
Nhà hóa học lý thuyết
Người Mỹ gốc Canada
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Canada đoạt giải Nobel
Giáo sư Viện Công nghệ California


title: Lhuis

text:
Lhuis là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Tourist office

Xã của Ain


title: Barzun, Pyrénées-Atlantiques

text:
Barzun là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 388 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Nomia mimosae

text:
Nomia mimosae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1925


title: Epicephala eugonia

text:
Epicephala eugonia là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Epicephala


title: Bột (lương thực)

text:
Các loại Bột dùng làm thực phẩm là những loại bột được làm từ việc nghiền nhỏ, xay các loại hạt ngũ cốc hoặc hạt giống khác cũng các loại rễ củ (như sắn, đậu) được phơi khô hay tán nhuyễn. Bột, trong đó có bột mì là được biết đến nhiều nhất, là thành phần chính của bánh mì và là một thực phẩm thiết yếu trong nhiều nền văn hóa ở châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Đông và Bắc Phi, nó là thành phần trong hầu hết các loại bánh mì và bánh ngọt. Trong khi đó, Bột bắp (bột ngô) là loại thực phẩm quan trọng trong ẩm thực Trung Mỹ kể từ thời cổ đại cũng như trong nhiều món ăn ở xứ Mỹ La tinh, Bột gạo, bột nếp được dùng nhiều tại các nước châu Á.

Lịch sử

Các loại bột lương thực được phát hiện vào khoảng 9000 năm trước Công nguyên với các bằng chứng cho thấy rằng các hạt lúa mì có thể được nghiền nát bằng các công cụ thô sơ như đá để làm thành cho bột. Người La Mã là những người đầu tiên để xay hạt giống trên máy nghiền có hình nón. Việc xay xát các loại ngũ cốc được thực hiện bằng cách nghiền hạt giữa đá hoặc bánh xe.

Năm 1879, vào lúc bắt đầu của kỷ nguyên công nghiệp, nhà máy hơi nước đầu tiên được xây dựng tại Luân Đôn và từ đây công nghệ xay xát bột được thực hiện với quy mô và hiệu quả ngày càng lớn hơn. Một vấn đề quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp là bảo quản và biến chế bột. Trong cuối thế kỷ 19, quá trình bảo quản này là việc làm ngắn một chu kỳ sản xuất công nghiệp và phân phối, cũng như áp dụng các biện pháp hóa học, tăng cường các chất phụ gia, chất bảo quản cũng như các phương pháp tiệt trùng, khử trùng.

Tham khảo

 Palmatier, Robert Allen (2000). Food: a dictionary of literal and nonliteral terms. Westport, CT: Greenwood. p. 136. ISBN 0313314365.
 Goldkeim - Association to promote vital flour http://www.goldkeim.com/
 The Grocer's Encyclopedia - Encyclopedia of Foods and Beverages. By Artemas Ward. New York. 1911.
 "Washburn 'A' Mill Explosion". Minnesota Historical Society Library History Topics.

Thực phẩm

Phụ gia thực phẩm
Lúa mì


title: Zorothis

text:
Zorothis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
Zorothis dissimilis Schaus, 1916
Zorothis zacualpana Schaus, 1916

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Orthopsyche philpotti

text:
Orthopsyche philpotti là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Orthopsyche


title: HMS Cleopatra (33)

text:
HMS Cleopatra (33) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Dido của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được đưa ra hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó ngừng hoạt động vào năm 1953 và bị tháo dỡ vào năm 1958.

Thiết kế và chế tạo
Cleopatra được chế tạo bởi hãng Hawthorn, Leslie and Company, Ltd. tại Hebburn-on-Tyne, Anh Quốc; được đặt lườn vào ngày 5 tháng 1 năm 1939. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 3 năm 1940 và được đưa ra hoạt động vào ngày 5 tháng 12 năm 1941.

Lịch sử hoạt động
Cleopatra đi đến Gibraltar vào đầu năm 1942, và vào ngày 9 tháng 2 nó lên đường đi Malta, nơi nó bị hư hại bởi một quả bom. Sau khi được sửa chữa, nó được chuyển sang Alexandria vào đầu tháng 3 để tham gia Hải đội Tuần dương 15. Nó đã phục vụ như là soái hạm của Đô đốc Philip Vian trong Trận Sirte thứ hai, khi nhóm của ông bao gồm bốn tàu tuần dương hạng nhẹ và 17 tàu khu trục đã kìm chân một lực lượng Hải quân Ý bao gồm thiết giáp hạm Littorio, hai tàu tuần dương hạng nặng, một tàu tuần dương hạng nhẹ và 10 tàu khu trục, vốn được tung ra để đánh chặn đoàn tàu vận tải Anh đi đến Malta. Vào tháng 6 năm 1942, nó bảo vệ cho các chiến dịch Harpoon và Vigorous, và vào tháng 8 nó bắn phá Rhodes như một đòn nghi binh phân tán cho đoàn tàu vận tải trong Chiến dịch Pedestal.

Cleopatra đi vào ụ tàu tại Massawa vào ngày 19 tháng 9 năm 1942 để thực hiện những sửa chữa nhỏ, và rời khỏi ụ tàu năm ngày sau đó. Trong khi được cho nổi lên, nó bị trượt trên ụ nổi đang nghiêng, cày nát mọi khối gỗ chèn dưới lườn tàu nhưng may mắn chỉ bị hư hại nhẹ cho lườn tàu. Đại tá G. Grantham thuyền trưởng xem vết rò rỉ chỉ là một hư hại nhẹ và ra lệnh cho Cleopatra quay trở lại phục vụ.

Vào tháng 1 năm 1943, Cleopatra tham gia Lực lượng "K", rồi sau đó là lực lượng "Q" tại Bône, nơi nó tấn công các đoàn tàu vận tải của phe Trục đến và đi từ Tunisia. Sau đó, nó nằm trong thành phần Hải đội Tuần dương 12, và đã có mặt trong Chiến dịch Husky, cuộc đổ bộ lực lượng Đồng Minh lên Sicilia vào tháng 6, tiếp nối bằng hoạt động hỗ trợ lực lượng trên bờ. Tuy nhiên, vào ngày 16 tháng 7 năm 1943, Cleopatra trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Ý Dandolo và bị hư hại nặng. Việc sửa chữa tạm thời được thực hiện tại Malta kéo dài cho đến tháng 10 năm 1943, khi nó lên đường đi Philadelphia, Hoa Kỳ, để được sửa chữa triệt để. Công việc này hoàn tất vào tháng 11 năm 1944, và đến năm 1945 nó lên đường đi Đông Ấn thuộc Hà Lan, nơi nó là chiếc tàu đầu tiên đi vào căn cứ vừa được tái chiếm tại Singapore vào tháng 9 năm 1945.

Sau chiến tranh Cleopatra phục vụ cùng với Hải đội Tuần dương 5 tại Đông Ấn cho đến khi quay trở về Portsmouth vào ngày 7 tháng 2 năm 1946 cho một đợt tái trang bị. Sau đó, nó gia nhập Hải đội Tuần dương 2 thuộc Hạm đội Nhà từ năm 1946 đến đầu năm 1951; rồi phục vụ tại Địa Trung Hải từ cuối năm 1951 đến đầu năm 1953. Nó quay trở vào Xưởng tàu Chatham vào ngày 12 tháng 2 năm 1953 để được cho ngừng hoạt động. Vào ngày 15 tháng 12 năm 1958, Cleopatra được cho kéo đến xưởng tàu Newport của hãng J. Cashmore để tháo dỡ.

Văn hóa đại chúng
Trong khi phục vụ tại Địa Trung Hải sau chiến tranh, Cleopatra đã tham gia vào việc quay cuốn phim Brown on Resolution năm 1953 của C.S.Forester's (được đặt tên Sailor of the King tại Anh, trong khi tại Hoa Kỳ mang tựa đề Single-handed). Cleopatra đóng cả hai vai những con tàu hư cấu "HMS Amesbury" và "HMS Stratford" của Hải quân Hoàng gia. Trong vai Amesbury nó bị đánh chìm một cách anh dũng bởi chiếc tàu cướp tàu buôn Đức Essen mạnh hơn nhiều - do chiếc HMS Manxman (M70) thể hiện với những tháp pháo giả rất lớn; và như chiếc Stratford, nó đi đến chiến thắng vào cuối câu chuyện. Hai cảnh quay chiến trận mô tả chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ với cầu tàu mở bắn pháo và ngư lôi trong một số chi tiết.

Chú thích

Tham khảo

 WWII cruisers
 HMS Cleopatra at Uboat.net
  www.hmscleopatra.co.uk

Lớp tàu tuần dương Dido
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Pleurotomella bairdi

text:
Pleurotomella bairdi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pleurotomella
Động vật được mô tả năm 1884


title: Giải quốc gia Áo cho Văn học châu Âu

text:
Giải quốc gia Áo cho Văn học châu Âu (Österreichischer Staatspreis für Europäische Literatur ), cũng thường gọi là Giải Văn học châu Âu (Europäischer Literaturpreis), là một giải thưởng văn học của "Bộ Giáo dục và Nghệ thuật" Áo dành cho các nhà văn châu Âu có tác phẩm văn học xuất sắc.

Giải được thành lập ở Vienne năm 1964, với tên ban đầu là "Nikolaus Lenau Preis" (Giải Nikolaus Lenau). Từ năm 1965 đổi tên như hiện nay.

Khoản tiền thưởng của giải hiện nay là 25.000 euro (2007).

Những người đoạt giải

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bundesministerium für Unterricht, Kunst und Kultur

Giải thưởng văn học Áo
Giải thưởng văn học châu Âu
Giải thưởng văn học vinh danh thành tựu trọn đời
Giải thưởng thành lập năm 1965


title: Teretia acus

text:
Teretia acus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Teretia


title: Laives

text:
Laives tiếng Ý: Laives; tiếng Đức: Leifers; Archaic (1404): Leiffers; Archaic (1295): Livers; Latin: Clivus) là một đô thị ở tỉnh Bolzano-Bozen ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol, có vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của thành phố Trento và khoảng 8 km về phía nam của thành phố Bolzano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 15.664 người và diện tích là 24,3 km².

Đô thị Laives có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Pineta, La Costa và San Giacomo.

Laives giáp các đô thị: Bolzano, Bronzolo, Deutschnofen và Vadena.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
   Trang mạng của đô thị này

Đô thị Nam Tirol


title: Lonchopria aenea

text:
Lonchopria aenea là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Lonchopria
Động vật được mô tả năm 1906


title: Tetralonia cinctula

text:
Tetralonia cinctula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Tetralonia
Động vật được mô tả năm 1936


title: Strymon bazochii

text:
Strymon bazochii là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Chúng được tìm thấy ở Paraguay, phía bắc Trung Mỹ, West Indies và México tới nam Texas. Chúng được du nhập vào Hawaii năm 1902 để kiểm soát Lantana, nhưng đã không thành công.

Sải cánh dài 22–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 12. Mỗi năm có từ 2 đến 3 thế hệ.

Ấu trùng ăn Lippia alba và Lippia graveolens ở Texas. Ở Hawaii, chúng ăn Lantana và lá basils. Bướm trưởng thành hút mật từ nhiều loài hoa bao gồm Bidens alba, Lantana và Stachytarpheta jamaicensis.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Butterflies và Moths of North America

B
B
T
A
Côn trùng México
Động vật được mô tả năm 1901
Bướm Mỹ


title: Kinh Ăn Năn Tội

text:
Kinh Ăn Năn Tội là một kinh thể hiện sự sám hối của người phạm tội. Kinh này thường được đọc khi tín hữu Công giáo xưng thú tội lỗi với linh mục trong lúc xưng tội và thực hiện Bí tích Hòa giải.

Bản văn Latinh:

Deus meus, ex toto corde poenitet me omnium meorum peccatorum,
eaque detestor, quia peccando,
non solum poenas a te iuste statutas promeritus sum,
sed praesertim quia offendi te,
summum bonum, ac dignum qui super omnia diligaris.
Ideo firmiter propono,
adiuvante gratia tua,
de cetero me non peccatorum peccandique occasiones proximas fugiturum.
Amen.

Bản văn Tiếng Việt:

Lạy Chúa con, Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng.
Chúa đã dựng nên con, và cho Con Chúa ra đời chịu nạn chịu chết vì con,
mà con đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa, thì con lo buồn đau đớn,
cùng chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự; con dốc lòng chừa cải,
và nhờ ơn Chúa thì con sẽ lánh xa dịp tội cùng làm việc đền tội cho xứng.
Amen.

Xem thêm
Kinh Thú Nhận

Chú giải

Kinh nguyện Công giáo