title: Hệ thống đo lường Planck

text:
Trong vật lý hạt và vũ trụ học vật lý, hệ thống đo lường Planck là một tập các đơn vị đo lường định nghĩa hoàn toàn dựa trên năm hằng số vật lý phổ quát, sao cho những hằng số vật lý này có giá trị là 1 khi được biểu diễn trong hệ đơn vị Planck. Năm đơn vị cơ bản của hệ đo lường Planck là độ dài Planck, khối lượng Planck, thời gian Planck, nhiệt độ Planck, và điện tích Planck.

Được đề ra lần đầu năm 1899 bởi nhà vật lý Max Planck, những đơn vị này còn được gọi là đơn vị tự nhiên vì định nghĩa của chúng đến từ tính chất của tự nhiên mà không dựa trên những khái niệm do con người xây dựng. Hệ đo lường Planck không phải là hệ đơn vị tự nhiên duy nhất, nhưng các đơn vị Planck đến từ tính chất của chân không mà không dựa trên tính chất của vật nguyên mẫu hay hạt sơ cấp nào. Chúng thường được dùng trong việc nghiên cứu các thuyết thống nhất như là hấp dẫn lượng tử.

Cụm từ quy mô Planck dùng để chỉ mức không gian, thời gian, năng lượng và những đại lượng khác mà khi vượt quá (hoặc thấp hơn) thì các tiên đoán của Mô hình chuẩn, lý thuyết trường lượng tử và thuyết tương đối rộng không thể kết hợp cùng nhau, và hiệu ứng lượng tử của lực hấp dẫn được coi là sẽ thống trị. Quy mô này có thể có mức năng lượng khoảng  (lượng năng lượng tương đương với khối lượng Planck), khoảng thời gian khoảng  (thời gian Planck) và độ dài vào khoảng  (độ dài Planck). Ở quy mô Planck, những lý thuyết hiện nay không dùng để mô tả vũ trụ, và các nhà vật lý không có một mô hình khoa học cụ thể để dự đoán vũ trụ hoạt động như thế nào. Ví dụ điển hình nhất là trạng thái của vũ trụ trong khoảng 10−43 giây sau Vụ Nổ Lớn, khoảng 13,8 tỉ năm trước.

Năm hằng số phổ quát mà hệ đo lường Planck quy về 1 là:
 tốc độ ánh sáng trong chân không, ,
 hằng số hấp dẫn, ,
 hằng số Planck thu gọn, ,
 hằng số Boltzmann, ,
 hằng số Coulomb,

Mỗi hằng số này đều liên quan đến một lý thuyết hay khái niệm vật lý cơ bản:  với thuyết tương đối hẹp,  với thuyết tương đối rộng,  với cơ học lượng tử,  với nhiệt động lực học, và  với điện từ học.

Giới thiệu
Mọi hệ đo lường đều có thể chọn một tập các đại lượng và đơn vị cơ bản, rồi từ đó định nghĩa tất cả mọi đại lượng và đơn vị khác. Ví dụ, trong hệ đo lường quốc tế, các đại lượng SI cơ bản bao gồm độ dài với đơn vị là mét. Trong hệ đo lường Planck, một tập các đại lượng cơ bản tương tự có thể được sử dụng, khi ấy đơn vị Plank cơ bản cho độ dài sẽ là độ dài Planck, đơn vị cơ bản cho thời gian là thời gian Planck. Những đơn vị này được suy ra từ năm hằng số vật lý phổ quát trong Bảng 1, sao cho những hằng số này có giá trị bằng 1 khi được biểu diễn dưới hệ đo lường Planck. Ví dụ, định luật vạn vật hấp dẫn của Newton,

có thể được biểu diễn thành:

Cả hai phương trình đều phù hợp về mặt thứ nguyên và hợp lý trong mọi hệ đo lường. Tuy nhiên, phương trình thứ hai không có , nếu được viết trong hệ đo lường Planck (tức ), thì ta có thể rút gọn thành:

Phương trình cuối này (không có ) chỉ đúng khi , ,  và  là giá trị của những đại lượng đó trong đơn vị Planck. Do đó việc sử dụng đơn vị Planck hay hệ đơn vị tự nhiên khác cần phải cẩn trọng. Nói về việc , Paul S. Wesson viết rằng, "Về mặt toán học, nó là một mẹo hữu ích. Về mặt vật lý nó làm mất đi thông tin và có thể dẫn đến nhầm lẫn."

Định nghĩa

Một tính chất của đơn vị Planck là hệ đo lường này là thống nhất. Ví dụ, lực tương tác hấp dẫn giữa hai vật thể đều có khối lượng 1 khối lượng Planck, đặt cách nhau 1 độ dài Planck là một đơn vị Planck cho lực. Tương tự, quãng đường ánh sáng đi được trong 1 thời gian Planck là 1 độ dài Planck.

Để tính giá trị của các đơn vị Planck cơ bản theo hệ SI hay hệ đo lường nào khác, năm phương trình trên phải được thỏa mãn:

Giải hệ năm phương trình trên cho ta các giá trị duy nhất cho năm đơn vị Planck cơ bản:

Bảng 2 định nghĩa các đơn vị Planck theo những hằng số cơ bản. Tuy nhiên, khi biểu diễn trong hệ đo lường khác như hệ SI, giá trị của chúng chỉ là xấp xỉ. Điều này là do sai số trong giá trị của các hằng số  và  trong hệ SI. Giá trị của  và  trong hệ SI là tuyệt đối do định nghĩa của giây, mét, kilogram và kelvin không có sai số. Độ điện thẩm chân không  có sai số tương đối khoảng  Giá trị của  đã được xác định bằng thực nghiệm với sai số tương đối là   xuất hiện trong định nghĩa của tất cả đơn vị Planck ngoại trừ điện tích, do đó những đơn vị này đều mang sai số xuất phát từ sai số trong giá trị của .

Đơn vị khác
Trong một hệ đo lường, đơn vị cho nhiều đại lượng vật lý có thể được suy ra từ các đơn vị cơ bản. Bảng 3 là một số đơn vị Planck được suy ra từ các đơn vị ở trên.

Hầu hết các đơn vị Planck đều có lớn hoặc bé hơn rất nhiều để được dùng trong thực tế, vì vậy hệ đo lường Planck thường chỉ được sử dụng trong vật lý lý thuyết. Thực chất, 1 đơn vị Planck thường là giá trị lớn nhất hoặc nhỏ nhất của một đại lượng vật lý mà vẫn có nghĩa trong những lý thuyết vật lý hiện đại. Ví dụ, sự hiểu biết của ta về Vụ Nổ Lớn bắt đầu với Kỷ nguyên Planck, lúc vũ trụ có tuổi đời là 1 thời gian Planck và có đường kính là 1 độ dài Planck. Lý thuyết về vũ trụ trước 1 thời gian Planck cần phải có hấp dẫn lượng tử, kết hợp các hiệu ứng lượng tử vào thuyết tương đối rộng. Một lý thuyết như vậy hiện chưa xuất hiện.

Một ngoại lệ cho việc các đơn vị Planck có độ lớn hay bé không tưởng là khối lượng Planck, có giá trị khoảng 22 microgram: rất lớn so với các hạt hạ nguyên tử, nhưng nằm trong khoảng của sinh vật sống.

Lịch sử
Khái niệm đơn vị tự nhiên được giới thiệu năm 1881 bởi George Johnstone Stoney. Ông thấy rằng điện tích lượng tử hóa, và đã đưa ra đơn vị độ dài, thời gian và khối lượng bằng cách chuẩn hóa ,  và điện tích cơ bản  thành 1. Hệ đo lường này được gọi là hệ đo lường Stoney theo tên ông.

Năm 1899 (một năm trước sự hình thành của lý thuyết lượng tử), Max Planck đưa ra ý tưởng về hằng số Planck. Ở cuối bài viết, Planck đề xuất hệ đơn vị cơ bản mà sau này được đặt theo tên ông, dựa trên một hằng số là hằng số Planck. Planck gọi hằng số này là  trong bài viết, ngày nay ký hiệu  và  phổ biến hơn. Planck nhấn mạnh tính phổ quát của hệ đo lường mới này, viết:

Planck chỉ xét những đơn vị dựa trên các hằng số phổ quát  và  để đưa ra các đơn vị tự nhiên cho độ dài, thời gian, khối lượng, và nhiệt độ. Bài luận văn của Planck cũng đưa ra giá trị cho các đơn vị cơ bản, gần đúng với giá trị hiện nay.

Các đơn vị cơ bản gốc do Planck đề ra năm 1899 lớn gấp  giá trị ngày nay. Điều này là do việc sử dụng hằng số Plank thu gọn () trong đơn vị hiện đại, không có trong đề xuất của Planck.

Planck không dùng đơn vị điện từ nào. Tuy nhiên, do ý tưởng của hệ đo lường này là biến tất cả hằng số thành 1, cộng đồng khoa học đã dần chấp nhận đặt hằng số Coulomb thành 1 và bao gồm điện tích trong hệ đơn vị Planck cơ bản. Đặt hằng số Coulomb thành 1 khiến giá trị của một đơn vị điện tích bằng với giá trị dùng trong hệ đo lường QCD. Tuy nhiên, tùy vào mục tiêu, một số nhà vật lý có cách tiếp cận đơn giản hơn và chỉ coi hệ đơn vị Planck gồm độ dài, khối lượng và thời gian.

Năm 2006, cơ quan quản lý SI đưa ra một đề xuất nội bộ, cố định điện tích Planck thay vì điện tích cơ bản (do "cố định  sẽ giữ  ở giá trị thông thường là 4π ×  = −7 H/m và khiến  phụ thuộc vào giá trị của "). Đề xuất này bị từ chối, thay vào đó giá trị của điện tích cơ bản được cố định theo định nghĩa. Hiện tại để tính điện tích Planck cần dùng điện tích cơ bản (giá trị chính xác theo định nghĩa) và hằng số cấu trúc tinh tế (giá trị xuất phát từ thực nghiệm và có thể có sai số do đo đạc).

Ý nghĩa
Hệ đo lường Planck không mang tính duy con người, nhưng vẫn có sự chọn lựa tùy ý trong các hằng số cơ bản. Không như mét và giây, được định nghĩa trong hệ SI vì lý do lịch sử, độ dài Planck và thời gian Planck xuất phát từ khái niệm vật lý cơ bản. Do đó chúng giúp các nhà vật lý thay đổi góc nhìn và đặt lại câu hỏi. Nhà vật lý Frank Wilczek viết rằng:

Tuy đúng là lực đẩy tĩnh điện giữa hai proton (cô lập trong chân không) lớn hơn nhiều so với lực hút hấp dẫn giữa chúng, điều này không phải là do độ mạnh tương đối giữa hai lực cơ bản này. Từ góc nhìn của hệ đo lường Planck, so sánh này không có nghĩa, vì khối lượng và điện tích là hai đại lượng không cân xứng. Thay vì đó, sự chênh lệch về độ lớn này chủ yếu là do việc điện tích của proton xấp xỉ bằng điện tích đơn vị nhưng khối lượng proton nhỏ hơn rất nhiều so với khối lượng đơn vị.

Quy mô Planck

Trong vật lý hạt và vũ trụ học vật lý, quy mô Planck (hay thang Planck) mô tả những thứ ở mức năng lượng vào khoảng  GeV (năng lượng Planck, tương ứng với tương đương khối lượng–năng lượng của khối lượng Planck, 2,17645 × 10−8 kg) mà khi đó hiệu ứng lượng tử của lực hấp dẫn trở nên đáng kể. Ở quy mô này, những lý thuyết hiện có về tương tác hạt sử dụng lý thuyết trường lượng tử không còn đúng nữa, do tác động của sự không thể tái chuẩn hóa của lực hấp dẫn trong những lý thuyết hiện nay.

Mối quan hệ với lực hấp dẫn
Tại quy mô của độ dài Planck, độ lớn của lực hấp dẫn được cho là sẽ tương đương với những lực khác, và có lý thuyết cho rằng tất cả lực cơ bản sẽ hợp nhất ở quy mô này, mặc dù cơ chế chính xác cho sự hợp nhất này chưa được biết rõ. Quy mô Planck này là nơi tác động của hấp dẫn lượng tử trở nên đáng kể trong các tương tác cơ bản, và các tính toán và cách tiếp cận hiện nay sụp đổ.

Trong khi các nhà vật lý hiểu biết khá rõ về sự tương tác của các lực cơ bản khác ở mức độ lượng tử, lực hấp dẫn lại có nhiều vấn đề hơn hẳn và không thể kết hợp với cơ học lượng tử ở mức năng lượng rất cao sử dụng lý thuyết trường lượng tử. Khi ấy, cần phải có một lý thuyết hấp dẫn lượng tử để giải quyết vấn đề này. Một số cách tiếp cận khác bao gồm lý thuyết dây và thuyết M, hấp dẫn lượng tử vòng, hình học không giao hoán, và cơ học lượng tử p-adic.

Trong vũ trụ học

Trong vũ trụ học Big Bang, kỷ nguyên Planck hay thời kỳ Planck là giai đoạn sớm nhất của Vụ Nổ Lớn, trước khi vũ trụ có tuổi đời bằng một thời gian Planck, , xấp xỉ 10−43 giây. Không có lý thuyết vật lý nào hiện nay có thể mô tả khoảng thời gian ngắn như vậy, và không rõ khái niệm thời gian có ý nghĩa gì với giá trị nhỏ hơn thời gian Planck. Các nhà vật lý cho rằng hiệu ứng lượng tử của lực hấp dẫn thống trị các tương tác vật lý trong trường hợp đó. Ở quy mô này, lực thống nhất của Mô hình chuẩn được xem là hợp nhất với lực hấp dẫn. Cực kỳ nóng và đặc, kỷ nguyên Planck được nối tiếp bởi kỷ nguyên thống nhất lớn, nơi lực hấp dẫn bị tách khỏi lực thống nhất của Mô hình chuẩn, theo sau bởi kỷ nguyên lạm phát, kết thúc sau khoảng 10−32 giây (hay 1010 tP).

So với kỷ nguyên Planck, vũ trụ quan sát được hiện nay khi biểu diễn bằng đơn vị Planck trông rất tột cùng:

Sự xuất hiện các con số lớn gần bằng hoặc liên quan tới 1060 trong bảng trên là một điều ngẫu nhiên làm một số nhà lý thuyết tò mò. Đó là một ví dụ về kiểu số lớn tình cờ khiến một số nhà vật lý như Eddington và Dirac phát triển một giả thuyết vật lý khác (như là vận tốc ánh sáng thay đổi hay giả thuyết G biến thiên của Dirac). Sau khi hằng số vũ trụ được đo đạc năm 1998, xấp xỉ bằng 10−122 trong đơn vị Planck, người ta thấy rằng con số này gần bằng nghịch đảo của bình phương tuổi của vũ trụ. Barrow và Shaw (2011) đề xuất một lý thuyết khác mà trong đó Λ là một trường thay đổi sao cho giá trị của nó Λ ~ T−2 trong suốt lịch sử của vũ trụ.

Các đơn vị

Diện tích Planck

Điện tích Planck

Độ dài Planck

Động lượng Planck
Động lượng Planck bằng khối lượng Planck nhân với vận tốc ánh sáng. Không giống như các đơn vị Planck khá, động lượng Planck nằm trong khoảng kích cỡ con người. Ví dụ, chạy với một vật nặng 2 kg (108 khối lượng Planck) với vận tốc chạy trung bình 3 m/s (10−8 tốc độ ánh sáng trong chân không) khiến vật đó có khoảng 1 động lượng Planck. Một người nặng 70 kg đi bộ với vận tốc khoảng  sẽ có động lượng vào khoảng 15 .

Khối lượng Planck

Khối lượng riêng Planck
Khối lượng riêng Planck là một đơn vị rất lớn, bằng khoảng 1023 khối lượng mặt trời ép vào một không gian cỡ hạt nhân nguyên tử. Khối lượng riêng Planck được xem là giá trị chặn trên của khối lượng riêng.

Lực Planck
Lực Planck là đơn vị của lực suy ra từ các đơn vị Planck cơ bản cho thời gian, độ dài và khối lượng. Nó bằng đơn vị tự nhiên của động lượng chia cho thời gian.

Lực Planck liên quan tới sự tương quan giữa lực hấp dẫn và lực điện từ: lực hút hấp dẫn giữa hai vật nặng 1 khối lượng Planck cách nhau 1 độ dài Planck là 1 lực Planck; tương tự, lực đểy/hút tĩnh điện giữa hai diện tích Planck cách nhau 1 độ dài Planck có độ lớn bằng 1 lực Planck.

Lực Planck xuất hiện trong phương trình trường Einstein, mô tả tính chất của trường hấp dẫn xung quanh một vật thể bất kỳ:

trong đó  là tenxơ Einstein và  là tenxơ ứng suất–năng lượng. Lực Planck do đó mô tả mức độ hay khả năng của không-thời gian  bị bẻ cong bởi một khối lượng-năng lượng cho trước.

Từ năm 1993, nhiều tác giả (De Sabbata & Sivaram, Massa, Kostro & Lange, Gibbons, Schiller) cho rằng lực Planck là lực lớn nhất có thể quan sát được trong tự nhiên. Tính chất giới hạn này đúng cho lực hấp dẫn và bất kỳ loại lực nào khác.

Năng lượng Planck
Hầu hết các đơn vị Planck đều rất nhỏ, như độ dài hay thời gian Planck, hoặc rất lớn, như nhiệt độ hay gia tốc Planck. Để so sánh, năng lượng Planck xấp xỉ bằng năng lượng dự trữ trong một thùng nhiên liệu (57.2 L xăng với 34.2 MJ/L hóa năng). Tia vũ trụ năng lượng cực cao quan sát năm 1991 có mức năng lượng đo được khoảng 50 joules, bằng khoảng  . Về mặt lý thuyết, các photon năng lượng cao nhất mang khoảng 1  năng lượng, trên mức đó nó không khác một hạt Planck mang cùng năng lượng.

Nhiệt độ Planck
Một nhiệt độ Planck, bằng khoảng , được coi là giới hạn cơ bản của nhiệt độ. Một vật thể với nhiệt độ  (TP) sẽ phát ra bức xạ vật đen with a bước sóng tối đa là  (độ dài Planck), khi đó mỗi photon và va chạm sẽ có đủ năng lượng để tạo thành hạt Planck. Hiện không có mô hình vật lý nào mô tả được nhiệt độ lớn hơn hoặc bằng nhiệt độ Planck .

Thời gian Planck
Một đơn vị thời gian Planck là khoảng thời gian cần để ánh sáng di chuyển được quãng đường 1 độ dài Planck trong chân không, tức bằng khoảng 5.39 × 10−44 s (đơn vị Gauss). Tất cả thí nghiệm và trải nghiệm thực tế diễn ra trên khoảng thời gian lớn hơn rất nhiều so với thời gian Planck, khiến bất kỳ hiện tượng gì diễn tra ở quy mô Planck không thể phát hiện được với trình độ khoa học công nghệ ngày nay. , sai số thời gian nhỏ nhất trong đo đạc trực tiếp nằm trong khoảng 850 zepto giây (8.50 × 10−19 giây).

Các phương trình vật lý
Bảng 6 cho thấy việc sử dụng đơn vị Planck đơn giản hóa nhiều phương trình cơ bản trong vật lý, do nó chuẩn hóa năm hằng số phổ quát (và tích của chúng) thành giá trị là 1. Trong hệ SI, ta cần xem xét đơn vị của các hằng số. Trong hệ đo lường Planck, ta không cần phải viết chúng nếu đã được hiểu trước.

Các cách chuẩn hóa khác
Như đã nói ở trên, hệ đo lường Planck được suy ra bằng cách "chuẩn hóa" giá trị của một số hằng số phổ quát thành 1. Cách chuẩn hóa này không phải là duy nhất hay tốt nhất. Hơn nữa, việc chọn thừa số nào để chuẩn hóa trong số các hằng số trong vật lý không rõ ràng, và giá trị của hệ đo lường Planck phụ thuộc vào sự chọn lựa này.

Hệ số 4 rất phổ biến trong vật lý lý thuyết vì diện tích bề mặt của một mặt cầu với bán kính  là . Điều này, cùng với khái niệm của thông lượng, là cơ sở của định luật nghịch đảo bình phương, định luật Gauss, và toán tử div cho mật độ thông lượng. Ví dụ, trường hấp dẫn và điện trường tạo bởi điện tích điểm có tính đổi xứng hình cầu. Ví dụ, hệ số  xuất hiện trong mẫu số của định luật Coulomb trong đơn vị Lorentz–Heaviside, là do thông lượng của điện trường được phân phối đều khắp bề mặt của hình cầu. Tương tự với định luật hấp dẫn của Newton. (Nếu không gian có nhiều hơn ba chiều, hệ số 4 sẽ phải được chỉnh sửa theo hình học của mặt cầu trong không gian nhiều chiều.)

Do đó một số nhà vật lý sau Planck đề xuất không chuẩn hóa  mà là  (hoặc  hay ) thành 1. Làm thế sẽ tạo ra hệ số  (hoặc  hay ) trong phương trình của định luật vạn vật hấp dẫn, tương đồng với định luật Coulomb viết theo độ điện thẩm chân không. Khi việc này được áp dụng cho hằng số điện từ , hệ đơn vị này được gọi là hệ đo lường Lorentz–Heaviside dạng hợp lý hóa. Khi áp dụng cho cả đơn vị Planck và hằng số hấp dẫn, người ta gọi đó là hệ đo lường Planck hợp lý hóa và được dùng trong vật lý hạt.

Nói cách khác, hệ đo lường Planck hợp lý hóa được định nghĩa sao cho .

Lực hấp dẫn

Năm 1899, định luật vạn vật hấp dẫn của Newton vẫn được coi là chính xác, khi mà thuyết tương đối rộng vẫn chưa ra đời. Do đó Planck chuẩn hóa hằng số hấp dẫn  trong định luật của Newton thành 1. Trong những lý thuyết sau đó,  hầu như luôn xuất hiện trong công thức cùng hệ số 4 hoặc một hệ số nguyên nào khác. Do đó, một số đề xuất cho rằng nên chuẩn hóa  thay vì chỉ .

Chuẩn hóa  thành 1:
 Định luật hấp dẫn Gauss trở thành  (thay vì  trong đơn vị Planck).
 Loại bỏ  khỏi phương trình Poisson.
 Loại bỏ  trong phương trình điện từ hấp dẫn. Những phương trình này, đúng trong trường hấp dẫn yếu hoặc không-thời gian phẳng, có dạng giống với phương trình Maxwell (và phương trình lực Lorentz) của điện từ, với khối lượng riêng thay vì mật độ điện tích, và  thay cho .
 Chuẩn hóa trở kháng đặc trưng  của sóng hấp dẫn trong chân không thành 1. (Thường được biểu diễn là )
 Loại bỏ  khỏi công thức Bekenstein–Hawking (cho entropy của một lỗ đen theo khối lượng  và diện tích chân trời sự kiện ), trở thành .

Chuẩn hóa  sẽ loại bỏ  khỏi phương trình trường Einstein, tác động Einstein–Hilbert, và phương trình Friedmann, cho lực hấp dẫn. Hệ đơn vị Planck sửa đổi sao cho  được gọi là hệ đo lường Planck thu gọn, do khối lượng Planck được chia cho . Ngoài ra, công thức Bekenstein–Hawking cho entropy của lỗ đen trở thành .

Chuẩn hóa  sẽ loại bỏ hằng số  khỏi tác động Einstein–Hilbert. Phương trình trường Einstein dạng sử dụng hằng số vũ trụ  trở thành .

Lực điện từ
Hệ đơn vị Planck chuẩn hóa hằng số Coulomb  thành 1 (giống hệ đo lường CGS). Điều này khiến cho đơn vị Planck cho trở kháng,  bằng , trong đó  là trở kháng đặc trưng của chân không.
Chuẩn hóa độ điện thẩm chân không  thành 1:
 Chuẩn hóa độ từ thẩm chân không  (vì ).
 Chuẩn hóa trở kháng đặc trưng của chân không .
 Loại bỏ  khỏi dạng không thứ nguyên của phương trình Maxwell.
 Loại bỏ  khỏi dạng không thứ nguyên của định luật Coulomb, nhưng hệ số  vẫn nằm trong mẫu số.

Nhiệt độ
Planck chuẩn hóa hằng số Boltzmann  thành 1.

Chuẩn hóa  thành 1:
 Loại bỏ hệ số  trong dạng không thứ nguyên của phương trình nhiệt năng trên hạt trên bậc tự do.
 Không ảnh hưởng gì đến các đơn vị Planck cơ bản hay suy ra trong Bảng 3 và 4

Sự thay đổi bất biến của tự nhiên
Một số nhà vật lý như Dirac và Milne đề xuất ý kiến cho rằng các "hằng số" vật lý có thể thay đổi theo thời gian (ví dụ như tốc độ ánh sáng biến thiên hay giả thuyết G thay đổi của Dirac). Những lý thuyết này chưa được chấp nhận và còn nhiều ẩn số xung quanh việc "hằng số" vật lý có thể thay đổi. Một câu hỏi quan trọng là: Một sự thay đổi như thế có làm thay đổi kết quả của các thí nghiệm vật lý, hay thậm chí là nhận thức của chúng ta về hiện thực hay không? Nếu một hằng số vật lý không có thứ nguyên, như tốc độ ánh sáng, thay đổi, liệu ta có cảm nhận hay đo đạc được nó không?

George Gamow trong quyển sách Mr. Tompkins trong vương quốc kỳ diệu cho rằng một sự thay đổi đủ lớn của một hằng số vật lý có thứ nguyên, như tốc độ ánh sáng trong chân không, sẽ dẫn đến sự thay đổi trong nhận thức. John D. Barrow thách thức quan điểm này:

Ta có thể biết được nếu một đại lượng vật lý không thứ nguyên như là hằng số cấu trúc tinh tế  hoặc tỉ lệ khối lượng proton-electron  thay đổi, nhưng nếu tất cả đại lượng không thứ nguyên (bao gồm tỉ số giữa hai đại lượng cùng thứ nguyên) không thay đổi, thì ta không thể biết nếu một đại lượng có thứ nguyên, như là vận tốc ánh sáng  đã thay đổi hay chưa.

Nếu tốc độ ánh sáng  bị giảm đi một nửa, thành  (với điều kiện tất cả đại lượng không thứ nguyên không đổi), thì độ dài Planck sẽ tăng lên gấp 2 lần từ góc nhìn của một quan sát viên từ bên ngoài không bị ảnh hưởng. Trong góc nhìn của những người trong vũ trụ đó, vận tốc ánh sáng vẫn sẽ là 1 độ dài Planck mới trên 1 thời gian Planck mới – không thay đổi so với ban đầu. Tuy nhiên, với điều kiện đã cho, tỉ số giữa kích cỡ của nguyên tử (xấp xỉ bằng bán kính Bohr) và độ dài Planck là một hằng số không thứ nguyên:

Do đó đối với người quan sát từ bên ngoài, nguyên tử sẽ lớn gấp 2 lần ban đầu, chúng ta sẽ cao hơn 2 lần, cây thước dài một mét sẽ dài hơn gấp 2 lần. Cảm nhận của chúng ta về khoảng cách và độ dài so với độ dài Planck hay so với bất kỳ đơn vị nào khác vẫn không đổi.

Tính bất biến của thang đo tương đối với hệ đo lường Planck, hay bất kỳ hệ đo lường tự nhiên nào khác, khiến một số nhà vật lý kết luận rằng một sự thay đổi của hằng số vật lý chỉ có thể được biết qua sự thay đổi của hằng số vật lý không thứ nguyên. Một hằng số vật lý không thứ nguyên là hằng số cấu trúc tinh tế. Một số nhà vật lý thực nghiệm khẳng định đã đo được sự thay đổi trong hằng số này, dẫn đến nhiều tranh luận về việc đo đạc hằng số vật lý. Vài nhà vật lý lý thuyết cho rằng trong một số trường hợp rất đặc biệt, thay đổi trong hằng số cấu trúc tinh tế có thể được đo đạc qua thay đổi trong các hằng số vật lý có thứ nguyên. Những người khác bác bỏ khả năng này dưới bất kỳ trường hợp nào. Khó khăn trong việc phát hiện sự thay đổi của các hằng số vật lý có thứ nguyên dẫn đến tranh luận về việc liệu một hằng số vật lý thứ nguyên có ý nghĩa thực tế nào không.

Xem thêm
 Vật lý cGh
 Phân tích thứ nguyên
 Hạt Planck
 Năng lượng điểm không

Tham khảo

Chú thích

Nguồn

  Easier.
  Harder.

  pp. 478–80 contain the first appearance of the Planck base units other than the Planck charge, and of Planck's constant, which Planck denoted by b. a and f in this paper correspond to k and G in this entry.

Liên kết ngoài
 Giá trị của các hằng số cơ bản, bao gồm các đơn vị Planck cơ bản, bởi Viện Tiêu chuẩn và Kỹ thuật Quốc gia Hoa Kỳ (NIST).
 "Kỷ nguyên Planck" và "Thời gian Planck"  (tới 10−43 giây sau sự ra đời vũ trụ) (Đại học Oregon).
 Hằng số của Tự nhiên: Lý thuyết Không gian lượng tử đưa ra một tập các đơn vị Planck khác và định nghĩa 31 hằng số vật lý theo chúng.
 The Planck scale: relativity meets quantum mechanics meets gravity từ 'Einstein Light' tại UNSW
 Đại số nhiều chiều và Vật lý quy mô Planck bởi John C. Baez


title: Gratianus (định hướng)

text:
Gratianus có thể chỉ đến:

Gratianus Già, một chiến binh La Mã vào thế kỷ thứ 4. Cha của các Hoàng đế Valentinianus I Đại Đế và Valens, và là ông nội của:
Gratianus, Hoàng đế La Mã vào cuối thế kỷ thứ 4
Gratianus, kẻ tiếm ngôi Hoàng đế La Mã, người lai Anh vào thế kỷ thứ 5.
Giáo hoàng Grêgôriô VI (mất năm 1047), tên thật là Johannes Gratianus trước khi lên ngai tòa Phêrô.
Gratian, một luật sư người Bologna vào thế kỷ thứ 12.
Gratian người xứ Tours (Gatian), Giám mục xứ Tours.
Felinus và Gratian (mất năm 250), các vị thánh tử đạo


title: Eloeophila persalsa

text:
Eloeophila persalsa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Quận Mineral, West Virginia

text:
Quận Mineral là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 27.078 người, 10.784 hộ gia đình, và 7.710 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 83 người trên một dặm vuông (32/kmТВ). Có 12.094 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 37 trên một dặm vuông (14/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 96,16% người da trắng, 2,55% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,11% người Mỹ bản xứ, 0,20% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,21% từ các chủng tộc khác, và 0,76% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,58% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 10.784 hộ, trong đó 30,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,90% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,70% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 28,50% là không lập gia đình. 25,00% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,46 và cỡ gia đình trung bình là 2,93.

Trong quận, dân số đã được trải ra với 23,40% dưới độ tuổi 18, 8,60% 18-24, 27,10% 25-44, 25,90% từ 45 đến 64, và 15,10% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 95,80 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 31.149, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 37.866. Phái nam có thu nhập trung bình USD 32.337 so với 20.090 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.384 USD. Có 11,50% gia đình và 14,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 21,10% những người dưới 18 tuổi và 11,60% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của West Virginia


title: Phân họ Tre

text:
Phân họ Tre (danh pháp khoa học: Bambusoideae) là một phân họ trong họ Hòa thảo (Poaceae).

Đặc trưng
Phân họ này có đặc trưng là có 3 đầu nhụy và có hình dạng giống cây thân gỗ nhất. Tuy nhiên, đang tồn tại nhiều sự không chắc chắn ở mọi cấp độ phân loại cụ thể trong phạm vi phân họ Bambusoideae, và các kiểu dữ liệu khác nhau (hình thái hoa, cấu trúc sinh dưỡng, giải phẫu và di truyền) thường tạo ra kết quả hỗ trợ cho các kiểu mối quan hệ khác nhau. Phân họ Bambusoideae nói chung bao gồm nhóm các chi "phần lõi" khác biệt, các dạng tre thân gỗ (nhóm Bambuseae) và đồng minh là nhóm các chi dạng thân thảo của Bambusoideae có mối quan hệ bị đặt dấu hỏi. Các đơn vị phân loại trong phân họ Bambusoideae đã từ lâu được coi là các dạng cỏ "nguyên thủy" nhất, chủ yếu là vì sự hiện diện của lá bắc, cụm hoa không xác định, các "bông con giả" và hoa với 3 vảy bao hoa, 6 nhị, 3 đầu nhụy. Trong nghiên cứu gần đây, Clark và ctv.. (1995) đã phân tích trình tự DNA cho lạp lục. Gen ndhF đã được phân tích để làm rõ mối quan hệ phát sinh loài giữa các dòng dõi chính của họ Poaceae. Họ phát hiện thấy rằng 2 tông trong số các tông tre thân thảo của vùng nhiệt đới Tân thế giới, là Streptochaeteae và Anomochloeae, được phân giải như là nhánh cơ sở nhất trong phạm vi họ Hòa thảo, xác nhận giả thuyết cho rằng các thành phần trong phạm vi phân họ Bambusoideae nghĩa rộng (sensu lato) là cơ sở trong phạm vi họ Poaceae, cũng như chỉ ra rằng Bambusoideae nghĩa rộng là đa ngành. Nghiên cứu gần đây phân tích các mối quan hệ phát sinh loài trong phạm vi phân họ Bambusoideae sử dụng các dữ liệu trình tự intron rp116 từ DNA lạp lục cũng đã có thể giải qyết tiếp một số sự không chắc chắn còn đọng lại từ phân tích năm 1995 của Clark và ctv.. Phân tích của Kelchner và Clark năm 1997 đã phân giải nhánh Bambusoideae thành 2 nhóm đơn ngành: bao gồm Bambuseae (tre dạng thân gỗ) và Olyreae/Parianeae (tre dạng thân thảo). Trong phạm vi nhóm Bambuseae hai nhánh đã được phục hồi tương ứng với tre thân gỗ ôn đới và nhiệt đới, và các đơn vị phân loại tre nhiệt đới được phân chia tiếp thành các nhánh Tân và Cựu thế giới. Các dòng dõi khác biệt được tạo ra tương ứng mạnh với sự phân chia địa lý, với các nhánh chính đại diện cho các loài thân thảo Tân thế giới (Olyreae/Parianeae), các dạng tre thân gỗ nhiệt đới Tân thế giới, các dạng tre thân gỗ nhiệt đới Cựu thế giới và các dạng tre thân gỗ ôn đới Bắc bán cầu (tất cả Bambuseae).

Phân loại
Phân họ này được chia thành hai nhóm: Lúa (Oryzodae) và Tre (Bambusodae). Nó có 13 tông như liệt kê dưới đây.

Nhóm Oryzodae
Nhóm này đôi khi còn được tách ra thành phân họ Oryzaceae. Nó được chia thành 10 tông như sau:
Tông Anomochloeae: Tông này đôi khi còn được tách ra thành phân họ Anomochlooideae. Có 1 chi là:
Anomochloa
Tông Diarrheneae: Có 1 chi là:
Diarrhena
Tông Ehrharteae: Có 4 chi:
 Ehrharta
Microlaena
Petriella
Tetrarrhena
Tông Olyreae: Có 20 chi là:
Agnesia
Arberella
Buergersiochloa
Cryptochloa
Diandrolyra
Ekmanochloa
Froesiochloa
Lithachne (còn được đặt trong tông Oryzeae)
Maclurolyra
Mniochloa
Olyra
Pariana
Parodiolyra
Piresia
Piresiella
Raddia
Raddiella
Rehia
Reitzia
Sucrea
Tông Oryzeae: Tông này còn được gọi là phân họ Oryzoideae. Nó có 13 chi:
Chikusichloa
Hydrochloa
Hygroryza
Leersia
Luziola
Maltebrunia
Oryza - Lúa
Porteresia
Potamophila
Prosphytochloa
Rhynchoryza
Zizania
Zizaniopsis
Tông Phaenospermatae: Có 1 chi trong tông này là:
Phaenosperma
Tông Phareae: Có 4 chi là:
Leptaspis
Pharus
Scrotochloa
Suddia
Tông Phyllorhachideae: Tông này có 2 chi là:
Humbertochloa
Phyllorhachis
Tông Streptochaeteae: Có 1 chi là:
Streptochaeta
Tông Streptogyneae: Có 1 chi là:
Streptogyna

Nhóm Bambusodae
Nhóm này được chia thành 3 tông với 9 phân tông thuộc về tông Bambuseae.

Tông Bambuseae: Tông này bao gồm các loài tre thân gỗ. Có 91 chi, được phân bổ trong khoảng 9 phân tông:
Phân tông Arthrostylidiinae: Có 13 chi là:
Actinocladum
Alvimia
Apoclada
Arthrostylidium
Athroostachys
Atractantha
Aulonemia (Matudacalamus)
Colanthelia
Elytrostachys
Glaziophyton
Merostachys
Myriocladus
Rhipidocladum.
Phân tông Arundinariinae: Có 16 chi là:
Acidosasa - Chi Tre tiêu
Ampelocalamus - Chi Giang
Arundinaria - Chi Tiểu trúc
Borinda - Chi Trúc núi cao
Chimonocalamus
Drepanostachyum (Himalayacalamus)
Fargesia
Ferrocalamus
Gaoligongshania
Gelidocalamus
Indocalamus
Oligostachyum
Pseudosasa - Chi Trúc lùn
Sasa
Thamnocalamus
Yushania.
Phân tông Bambusinae: Gồm 10 chi là:
Bambusa (Dendrocalamopsis) - Chi Tre
Bonia (Monocladus) - Chi Le
Dendrocalamus (Klemachloa, Oreobambos, Oxynanthera hay Sinocalamus) - Chi Mai
Dinochloa - Chi Khủng trúcGigantochloa - Chi BươngHolttumochloaKinabaluchloa (Maclurochloa, Soejatmia)Melocalamus - Chi Giang đặcSphaerobambosThyrsostachys - Chi Tầm vông rừng
Phân tông Chusqueinae: Gồm 2 chi là:ChusqueaNeurolepis.
Phân tông Guaduinae: Gồm 5 chi là:CriciumaEremocaulonGuaduaOlmecaOtatea.
Phân tông Melocanninae: Gồm 9 chi là:Cephalostachyum - Chi Đỉnh trúcDavidseaLeptocannaMelocannaNeohouzeaua - Chi NứaOchlandraPseudostachyumSchizostachyum - Chi Lồ ô (chi Hóp)Teinostachyum.
Phân tông Nastinae: Gồm 6 chi là:DecaryochloaGreslaniaHickeliaHitchcockellaNastusPerrierbambus.
Phân tông Racemobambodinae: Chỉ có 1 chi là:Racemobambos (Neomicrocalamus, Vietnamosasa) - Chi Tân tiểu trúc
Phân tông Shibataeinae: Gồm 8 chi là:Chimonobambusa - Chi Trúc vuôngIndosasa - Chi Trúc đốt toPhyllostachys - Chi Trúc vàngQiongzhueaSemiarundianria (Brachystachyum)ShibataeaSinobambusaTemburongia (incertae sedis).
Tông Guaduelleae: Có 1 chi là:GuaduellaTông Puelieae: Có 1 chi là:Puelia''

Ghi chú

Liên kết ngoài


title: Calais brandti

text:
Calais brandti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: 5835 Mainfranken

text:
5835 Mainfranken (1992 SP24) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1992 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5835 Mainfranken

Thiên thể phát hiện năm 1992
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Eubela aequatorialis

text:
Eubela aequatorialis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eubela


title: Somatogyrus obtusus

text:
The Moom pebblesnail, danh pháp khoa học Somatogyrus obtusus, là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Hydrobiidae.

Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Mollusc Specialist Group 2000. Somatogyrus obtusus.
 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
Somatogyrus


title: Tiếng Bắc Friesland

text:
Tiếng Bắc Friesland là một ngôn ngữ thiểu số của Đức, có số lượng người nói khoảng 10.000 người ở Nordfriesland. Có hai đơn vị thổ ngữ chính: những người ở đất liền và những người ở hải đảo. Không có tiếng tiêu chuẩn, mặc dù một số cho rằng phương ngữ đại lục Mooring là ngôn ngữ chuẩn. Ngôn ngữ này là một phần của nhóm lớn hơn các ngôn ngữ Tây Giéc Manh Frisia.

Tiếng Bắc Friesland là một ngôn ngữ đang bị đe dọa, do hầu hết trẻ em ở nhiều nơi không còn học thứ tiếng này, ngoài trừ các đảo Föhr và Amrum cũng như khu vực Risum-Lindholm. Tất cả các loa của Bắc Frisia đều biết ít nhất hai ngôn ngữ (Bắc Frisia và tiếng Đức tiêu chuẩn). Nhiều người nói ba ngôn ngữ (Bắc Friesland, Đức tiêu chuẩn và tiếng Hạ Đức) và, đặc biệt là dọc theo biên giới Đan Mạch, nhiều người biết bốn thứ tiếng (Bắc Friesland, Đức tiêu chuẩn, Hạ Đức và tiếng Nam Nørrejysk).

Ngày 24 tháng 12 năm 2004 một nhà đạo luận bang có hiệu lực tại Schleswig-Holstein công nhận ngôn ngữ Bắc Friesland để sử dụng chính thức ở huyện Nordfriesland và trên Heligoland.

Xem thêm
 Tiếng Tây Friesland

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Đức

Ngôn ngữ German bị đe dọa
Bắc Frisia
Nordfriesland


title: Kettenheim

text:
Kettenheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Kettenheim có diện tích 3,47 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Daumeray

text:
Daumeray là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 32 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Sông Sylva

text:
Sông Sylva (tiếng Nga: Сылва река, từ tiếng Komi-Permi сыл: tuyết tan và ва: nước, có nghĩa là nước tuyết tan) — một con sông nhỏ chảy trong địa phận tỉnh Sverdlovsk và Permi krai của Liên bang Nga, chi lưu lớn nhất phía tả ngạn của sông Chusovaya. Con sông này bắt nguồn từ sườn dốc phía tây của dãy Trung Ural, chảy cơ bản theo hướng tây để đổ vào vũng Chusovskoy của hồ chứa nước Kama.

Con sông này chứa nhiều nước, nước sạch với dòng chảy trung bình, tại hạ lưu chảy chậm. Lòng sông uốn khúc rất ngoằn ngoèo, với nhiều khúc nông và các bãi cát bồi trên một cao nguyên bằng phẳng, ngang qua Khu bảo tồn tự nhiên Preduraliye. Trong lưu vực phía hạ lưu sông Sylva hiện tượng carxtơ rất phát triển (chẳng hạn động Kungur).

Nguồn cấp nước của nó là hỗn hợp, nhưng phần chính là do tuyết tan. Lưu lượng nước trung bình tại điểm cách cửa sông 45 km là 139 m³/s. Đóng băng vào cuối tháng 10 — đầu tháng 11 năm trước, với đặc trưng là hiện tượng ùn tắc băng, băng tan trong nửa sau của tháng 4 năm sau.

Các sông chi lưu chính phía tả ngạn: Vogulka, Irgina, Iren, Babka, Kishertka; phía hữu ngạn: Barda và Shakva. Sông này có thể phục vụ cho giao thông thủy tren quãng dài 74 km tính từ cửa sông.

Trên bờ sông Sylva là thị trấn Kungur, một địa danh gắn liền với tầng Kungur của kỷ Permi. Đây cũng là nơi có cảng đường sông chính trên sông Sylva.

Tham khảo

Sylva, sông
Sông tỉnh Sverdlovsk


title: Deinstedt

text:
Deinstedt là một đô thị của huyện Rotenburg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 20,2 kilômét vuông.

Deinstedt đã thuộc Tổng giáo phận Bremen thành lập năm 1180. Năm 1648, Tổng giáo phận này đã được chuyển sang Lãnh địa Bremen, ban đầu cai trị bằng một liên minh cá nhân bởi triều đình Thụy Điển - bị gián đoạn bởi sự chiếm đóng của Đan Mạch (1712-1715) - và từ năm 1715 trở đi bởi triều đình Hanover. Năm 1807, Vương quốc Westphalia đã thôn tính Lãnh địa, trước khi Đế quốc Pháp thứ nhất thôn tín nó vào năm 1810. Năm 1813, Lãnh địa được chuyển lại cho Thái ấp tuyến hầu Hanover, thái ấp sau này được nâng thành Vương quốc Hanover năm 1814 - bị sáp nhập vào Lãnh địa trong một liên minh thực sự và lãnh thổ Ducal, bao gồm cả Deinstedt, đã trở thành một bộ phận của bang mới được lập năm 1823.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rotenburg


title: Rocbaron

text:
Rocbaron là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 20,28 km², dân số năm 2006 là 3264 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 370 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Maison de Rocbaron, chambres d'hôtes et de charme en Provence
 Rocbaron trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Rocbaron


title: Platyxantha calabariensis

text:
Platyxantha calabariensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Platyxantha


title: Lasioglossum albobarbatum

text:
Lasioglossum albobarbatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1937


title: Daphnella celebensis

text:
Daphnella celebensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

celebensis


title: Bertaucourt-Epourdon

text:
Bertaucourt-Epourdon là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Bertaucourtepourdon


title: Pseudocassyma

text:
Pseudocassyma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: (99835) 2002 NQ20

text:
{{DISPLAYTITLE:(99835) 2002 NQ20}}

(99835) 2002 NQ20 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 9 tháng 7 năm 2002.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 99001–100000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2002
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Leptispa piriformis

text:
Leptispa piriformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Conus broderipii

text:
Conus broderipii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

B


title: Athous austriacus

text:
Athous austriacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Động vật đặc hữu Áo


title: Dũng Tiến, Thường Tín

text:
Dũng Tiến là một xã thuộc huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Xã Dũng Tiến nằm ở phía tây huyện Thường Tín, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Nguyễn Trãi và sông Cầu Giành
Phía đông giáp xã Thắng Lợi
Phía nam giáp xã Nghiêm Xuyên
Phía tây giáp sông Nhuệ.

Hành chính
Xã Dũng Tiến bao gồm bốn thôn:
Thôn Ba Lăng: bao gồm các xóm: Xóm Bùng, Xóm Nội, Xóm Làng, Xóm Ngoài, Xóm Ngang, Xóm Bến.
Thôn Đông Cứu: bao gồm Đông Cứu trên và Đông Cứu dưới
Thôn Cổ Chất (Cổ Hiền).
Thôn Cao Xá: bao gồm Cao Xá trên và Cao Xá dưới.
Trụ sở ủy ban nhân dân xã được đặt tại thôn Ba Lăng, đối diện với đình Ba Lăng và bên cạnh chợ Ba Lăng
Chủ tịch ủy ban nhân dân xã: Phạm Tiến Thầm
Đầu thế kỷ 19, các làng (nay là thôn của xã Dũng Tiến) là các làng xã (thời xưa) thuộc tổng Đông Cứu huyện Thượng Phúc phủ Thường Tín trấn Sơn Nam Thượng, là: xã Đông Cứu, xã Ba Lăng, xã Cao Xá, thôn Cổ Hiền xã Tả Giai,...

ủy ban nhân dân xã được đặt tại thôn Ba Lăng thuộc xóm Bến cạnh với chợ Ba Lăng

Giáo dục
Trường cấp I, II được đặt tại thôn Ba Lăng; trường Mầm non đặt tại thôn Đông Cứu.

Văn hóa

Các di tích lịch sử văn hoá
Thôn Ba Lăng: Chùa Phúc, Chùa Buộm, Chùa Quán Sao.
 Thôn Cao Xá: Chùa Thiện, chùa Thích Ca.
 Thôn Đông Cứu: Chùa Đông Cứu (Sùng Quang Tự).
 Thôn Cổ Chất: Chùa Cổ Chất (Hưng Khánh Tự).
 Các thôn trong xã đều có đình chùa miếu mạo để thờ phật và thành hoàng làng:
 Cụm di tích Đình - đền - chùa Đông Cứu xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố năm 1998; Đình Ba Lăng xếp hạng di tích Kiến trúc - Nghệ thuật cấp thành phố năm 2018; Đình Cao Xá xếp hạng Di tích Lịch sử cấp thành phố năm 2018.

Làng nghề truyền thống
Hiện nay xã Dũng Tiến đang có nghề thêu ren hết sức phát triền ở hầu hết tất cả các thôn trong xã, ngoài ra còn có một số nghề mới được du nhập và đang trên đà phát triển.
Làng nghề thêu truyền thống Đông cứu là làng nghề thêu cổ đã có truyền thống thêu các loại trang phục cổ xưa từ cách đây hơn 3 thế kỷ, là làng nghề được chọn may long bào cho vua các triều đại phong kiến Việt Nam.
Năm 2001 tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội) công nhận làng nghề truyền thống, ngày 12 tháng 02 năm 2017 Bộ văn hóa thể thao & du lịch Công nhận: "Di sản văn hóa Phi vật thể Quốc gia nghề thêu truyền thống".

Truyền thống văn hoá
Xã Dũng Tiến được tôn vinh là xã có truyền thông hiếu học kết hợp văn hoá, nơi đây đã sản sinh ra nhiều nhân tài giúp ích cho địa phương cho đất nước. Tiêu biểu trong đó là dòng họ Vũ Bá thôn Ba Lăng và họ Nghiêm, đây chính là những dòng họ đã khai sinh ra xã Dũng Tiến. Đã đóng góp rất nhiều công lao cho xã Dũng Tiến.
 Tiêu biểu là cụ Nguyễn Chí (Hoàng Giáp) người xã Cao Xá, huyện Thượng Phúc, nay là thôn Cao Xá, xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, TP.Hà Nội, đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng Giáp) khoa Mậu Thìn, niên hiệu Đoan Khánh thứ 4 (1508), đời Lê Uy Mục. Làm đến chức quan Thị Lang. Thôn Cao Xá có 2 dòng họ Nguyễn, vị Hoàng Giáp này thuộc dòng họ Nguyễn đông nhất ở thôn Cao Xá trên (hậu duệ là các ông Nguyễn Đăng Trình, ông Nguyễn Đăng Đệ).
 Nhà giáo dân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Văn Dĩnh người xóm Ngang thôn Ba Lăng từng giữ chức vụ bí thư đảng ủy hiệu phó Trường Đại học Giao thông Vận tải, thành viên hội đồng chức danh Giáo sư nhà nước.
 Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Bình Dương người xóm Làng thôn Ba Lăng công tác tại Học viện Quân Y, bộ Quốc phòng được nhà nước phong hàm Phó Giáo sư năm 37 tuổi.

Chú thích


title: Phyllonorycter trifoliella

text:
Phyllonorycter trifoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Estonia, Georgia, Latvia, Litva và the Krasnodar Region of Nga.

Ấu trùng ăn Lathyrus roseus và Trifolium species. Chúng cuộn lá làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Fulleren

text:
Fulleren  là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 5,31 km², dân số năm 1999 là 337 người. Khu vực này có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Göstling an der Ybbs

text:
Göstling an der Ybbs là một đô thị thuộc huyện Scheibbs trong bang Niederösterreich, Áo.

Thành phố kết nghĩa
  Hüttenberg, Đức
  Purkersdorf, Áo

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Coelioxys erythrura

text:
Coelioxys erythrura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1838


title: Euterebra tristis

text:
Euterebra tristis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euterebra


title: Gerard Piqué

text:
Gerard Piqué Bernabeu (, ; sinh ngày 2 tháng 2 năm 1987) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha từng chơi ở vị trí trung vệ. Anh được coi là một trong những hậu vệ xuất sắc nhất thế hệ của mình.

Ban đầu là một trong những học viên triển vọng nhất tại La Masia, Piqué gia nhập đội trẻ của Manchester United vào năm 2004. Anh trở lại Barcelona vào năm 2008 dưới sự dẫn dắt của Pep Guardiola và giúp câu lạc bộ giành cú ăn ba trong các mùa giải 2008–09 và 2014–15. Anh là một trong bốn cầu thủ đã vô địch UEFA Champions League hai năm liên tiếp với các đội bóng khác nhau, những người còn lại là Marcel Desailly, Paulo Sousa và Samuel Eto'o.

Piqué đã khoác áo Tây Ban Nha 102 lần, trận đầu tiên ngày 11 tháng 2 năm 2009. Anh đóng vai trò quan trọng ở các đội tuyển Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010 và Euro 2012. Anh từ giã đội tuyển quốc gia sau World Cup 2018.

Ngày 5 tháng 11 năm 2022, Gerard Piqué chính thức giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế sau 18 năm thi đấu chuyên nghiệp.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Đầu đời
Sinh ra tại Barcelona, Catalunya, Pique bắt đầu sự nghiệp tại đội trẻ Barcelona. Trước khi anh thi đấu chuyên nghiệp, anh đã gia nhập Manchester United. Đội bóng tới từ nước Anh không phải trả khoản phí nào cho Pique bởi anh chưa đủ tuổi để ký hợp đồng chuyên nghiệp.

Manchester United
Piqué có trận ra mắt Manchester United vào tháng 10 năm 2004, vào thay John O'Shea ở phút 67 trong chiến thắng 3–0 trước Crewe Alexandra tại League Cup. Anh có trận thi đấu toàn bộ 90 phút lần đầu tiên vào tháng 1 năm 2005 trong trận hòa 0–0 với Exeter City tại Cúp FA. Pique có trận ra mắt Ngoại hạng Anh vào ngày 15 tháng 10 năm 2005, khi vào sân thay cho O'Shea, trong chiến thắng 3-1 trước Sunderland. Trận đấu đầu tiên anh ra sân ngay từ đầu tại Ngoại hạng Anh diễn ra vào ngày 29 tháng 3 năm 2006, đấu với West Ham United tại Old Trafford, chơi ở vị trí hậu vệ phải khi Gary Neville vắng mặt do chấn thương.

Sau màn trình diễn của anh, một bản hợp đồng mới đã được ký vào tháng 2 năm 2005, có thời hạn đến mùa hè năm 2009. Vào ngày 4 tháng 8 năm 2006, câu lạc bộ thi đấu tại La Liga, Real Zaragoza, đã mượn Piqué trong một thời gian. Các điều khoản có việc Piqué phải ra sân trong ít nhất 20 trận cho câu lạc bộ Aragon. Sau 22 lần ra sân trong đội một, anh thường được thi đấu ở vị trí trung vệ hoặc một tiền vệ phòng ngự.

Vào ngày 5 tháng 5 năm 2007, có thông báo rằng Piqué sẽ ở lại Old Trafford trong mùa giải tiếp theo. Sir Alex Ferguson đánh giá cao phong độ của Piqué tại La Romareda trước khi cuộc họp mà 2 bên sẽ thảo luận về tương lai của Piqué với câu lạc bộ. Tuy nhiên, Sir Alex không thể tham dự vì lý do cá nhân.

Piqué ra sân 9 trận tại mùa giải 2007–08 sau khi trở lại Old Trafford. Trong lần đầu ra sân tại UEFA Champions League, Piqué đã đóng góp 1 bàn thắng trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước Dynamo Kyiv vào ngày 7 tháng 11 năm 2007. Với bàn thắng này, anh trở thành cầu thủ thứ 450 ghi bàn cho câu lạc bộ. Bàn thắng thứ hai của anh cho câu lạc bộ cũng ở Champions League, trong trận đấu trên sân khách gặp Roma, vào ngày 12 tháng 12 năm 2007.

Trở lại Barcelona
nhỏ|218x218px|Piqué thi đấu tại Cúp Joan Gamper 2008.
Vào ngày 27 tháng 5 năm 2008, Piqué ký hợp đồng 4 năm với Barcelona, với điều khoản mua đứt có giá trị 5 triệu euro. Anh bày tỏ niềm vui khi tái ký hợp đồng với câu lạc bộ thời thơ ấu của mình, mặc dù Piqué thừa nhận rằng anh cũng rất thích khoảng thời gian của mình tại Manchester United: Tôi rất vui khi được trở lại, tôi không nghĩ mình sẽ lại ở đây nhưng điều này rất tốt cho tôi. Manchester United là một câu lạc bộ tuyệt vời và tôi rất thích chiến thắng. Được chơi với những cầu thủ đẳng cấp thế giới đã giúp ích cho tôi và bây giờ tôi muốn tiếp tục điều này tại Barça.

Bàn thắng đầu tiên của Piqué cho Barcelona là trong chiến thắng 5–2 trước Sporting CP tại vòng bảng UEFA Champions League 2008–09 vào ngày 26 tháng 11 năm 2008. Piqué có bàn thắng quốc nội đầu tiên sau đó hai tháng, vào ngày 29 tháng 1 năm 2009, trong trận đấu tại Copa del Rey với Espanyol. Bàn thắng được ghi từ một quả phạt góc ở phút 57, đó chính là bàn ấn định chiến thắng 3–2 cho Barcelona. Vào ngày 2 tháng 5 năm 2009, Piqué ghi bàn thắng thứ cho Barcelona trong chiến thắng 6–2 trước Real Madrid tại Santiago Bernabéu, sau đó anh tạo ra một màn ăn mừng bàn thắng cuồng nhiệt khi nắm lấy chiếc áo đấu của Barcelona.

Vào ngày 13 tháng 5 năm 2009, anh ấy có chiếc cúp đầu tiên trong sự nghiệp ở Barcelona khi cùng câu lạc bộ giành chiến thắng 4–1 trước Athletic Bilbao trong trận chung kết Copa del Rey. Ba ngày sau, Barcelona giành chức vô địch La Liga 2008–09 trước 2 trận đấu, sau khi Real Madrid để thua Villarreal 3–2.

Vào ngày 27 tháng 5 năm 2009, Piqué đấu với câu lạc bộ cũ của mình là Manchester United trong trận chung kết Champions League 2009, cùng Barcelona giành chiến thắng 2-0 tại Roma, hoàn tất cú ăn ba lịch sử và trở thành câu lạc bộ Tây Ban Nha đầu tiên đạt được thành tích này.

Vào ngày 19 tháng 12 năm 2009, Piqué cùng Barcelona đánh bại câu lạc bộ Estudiantes của Argentina với tỷ số 2-1 trong trận chung kết FIFA Club World Cup 2009 tại Abu Dhabi. Piqué có pha kiến tạo cho Pedro ghi bàn gỡ hòa ở phút 89 để đưa trận đấu sang hiệp phụ.

Vào ngày 26 tháng 2 năm 2010, Piqué gia hạn hợp đồng với Barcelona cho đến mùa hè năm 2015. Vào ngày 28 tháng 4 năm 2010, Piqué ghi bàn trong chiến thắng 1–0 tại Champions League của Barcelona trước Inter Milan tại lượt về, nhưng đội của anh đã vẫn thất với tổng tỷ số 3–2 sau 2 lượt trận.

phải|nhỏ|267x267px|Piqué khởi động trước trận đấu với Napoli năm 2014.

Vào ngày 7 tháng 12 năm 2010, Piqué có lần đầu đeo băng đội trưởng trong trong chiến thắng 5–0 trước câu lạc bộ Rubin Kazan tại Camp Nou trong trận đấu cuối cùng vòng bảng Champions League, khi đội trưởng Carles Puyol và đội phó Xavi đều vắng mặt. Vào ngày 28 tháng 5 năm 2011, Piqué tham dự trận chung kết Champions League lần thứ hai của anh. Barcelona tiếp tục đánh bại Manchester United với tỷ số 3-1 trên sân vận động Wembley để vô địch UEFA Champions League lần thứ 2 sau 3 mùa giải.

Vào ngày 18 tháng 12 năm 2011, Piqué ra sân trong chiến thắng 4–0 của Barcelona trước câu lạc bộ Santos trong trận Chung kết FIFA Club World Cup 2011 tại Yokohama.

Vào ngày 1 tháng 5 năm 2013, tại Champions League, Piqué đá phản lưới nhà, khiến Bayern Munich giành chiến thắng 3–0 ở lượt đi và 7–0 chung cuộc.

Vào ngày 20 tháng 5 năm 2014, Piqué gia hạn hợp đồng với Barcelona, với thời hạn đến năm 2019.

Vào ngày 6 tháng 6 năm 2015, Piqué ra sân ngay từ đầu cho Barça trong trận chung kết UEFA Champions League 2015, đánh bại Juventus 3-1 tại Olympiastadion ở Berlin, giúp Barcelona giành được danh hiệu Champions League lần thứ 5. Điều này giúp Barcelona trở thành câu lạc bộ đầu tiên trong lịch sử giành được cú ăn ba vô địch quốc nội, cúp quốc nội và cúp châu Âu 2 lần. Piqué, Xavi, Lionel Messi, Andrés Iniesta, Sergio Busquets, Dani Alves và Pedro là những cầu thủ duy nhất góp mặt trong cả 2 lần đội giành cú ăn ba.

Vào ngày 20 tháng 12 năm 2015, Piqué cùng Bảcelona giành chiến thắng 3–0 trong trận chung kết FIFA Club World Cup 2015 gặp câu lạc bộ River Plate tại Yokohama.

Vào ngày 18 tháng 1 năm 2018, Piqué tiếp tục gia hạn hợp đồng với Barcelona, có thời hạn đến năm 2022. Anh có trận đấu thứ 500 cho câu lạc bộ vào ngày 25 tháng 8 năm 2019, trong trận đấu với Real Betis.

Vào ngày 20 tháng 10 năm 2020, Piqué gia hạn hợp đồng đến ngày 20 tháng 6 năm 2024, với điều khoản giải phóng lên đến 500 triệu euro.

Vào ngày 3 tháng 3 năm 2021, Piqué ghi bàn thắng bằng đầu ở phút cuối trong trận bán kết Copa del Rey với Sevilla để đưa trận đấu vào hiệp phụ. Tại hiệp phụ, Barcelona thắng 3–0 và tiến vào trận chung kết Copa del Rey, Tại đây, anh cùng toàn đội giành chiến thắng 4–0 trước Athletic Bilbao.

Vào ngày 3 tháng 11 năm 2022, Piqué thông báo rằng anh sẽ giải nghệ sau trận đấu với UD Almería vào ngày 5 tháng 11. Vào ngày 5 tháng 11 năm 2022, Pique chơi trận cuối cùng ở Camp Nou và được thay ra ở phút 84 trong sự hoan nghênh nhiệt liệt của khán giả. Các cầu thủ Barca mặc chiếc áo đặc biệt cho trận đấu có in "Sempr3" ở mặt trước, tên và số của Piqué ở mặt sau, với từ "sempre"trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "luôn luôn", và số 3 của Piqué thay thế cho "3". Gerard Piqué khẳng định đây không phải là lời chia tay và anh sẽ trở lại. Chủ tịch LaLiga, Javier Tebas cho rằng một ngày nào đó Gerard Piqué sẽ trở lại và trở thành một "chủ tịch vĩ đại của Barcelona."

Sự nghiệp quốc tế

Đội trẻ
Piqué là thành viên của đội U-19 Tây Ban Nha vô địch giải UEFA European Under-19 Championship 2006 ở Ba Lan. Sau đó, anh cùng đội U-20 tham dự giải U-20 thế giới 2007. Piqué ra sân trong cả 6 trận, ghi 1 bàn trong trận gặp Brasil. Tuy nhiên, cú đá hỏng phạt đền của Piqué trong trận gặp Cộng hoà Séc đã khiến Tây Ban Nha bị loại ở tứ kết.

Đội tuyển quốc gia

Piqué lần đầu được triệu tập vào đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha ngày 6 tháng 2 năm 2009, để chuẩn bị cho trận giao hữu gặp Anh. Anh ấy đã chơi cả trận và cùng đội giành chiến thắng 2–0. Trong trận đấu thứ hai của anh cho đội tuyển quốc gia, vào ngày 28 tháng 3 năm 2009, anh được gọi lên thay thế cho đồng đội bị chấn thương Carles Puyol, anh đã ghi bàn thắng duy nhất trong chiến thắng của Tây Ban Nha ở vòng loại World Cup 2010 trước Thổ Nhĩ Kỳ tại sân vận động Santiago Bernabéu ở Madrid. Bốn ngày sau, anh cũng góp mặt trong chiến thắng 2-1 cũng trước Thổ Nhĩ Kỳ, tại Istanbul.

Piqué có lần đầu tiên thi đấu tại giải đấu cho Tây Ban Nha tại Cúp Liên đoàn các châu lục 2009, đá chính 4 trong 5 trận đấu của đội khi La Roja kết thúc ở vị trí thứ 3.

Piqué cùng Puyol là cặp trung vệ số 1 của Tây Ban Nha tại World Cup 2010 ở Nam Phi. Anh đá chính cả 7 trận, góp công lớn vào chức vô địch của Tây Ban Nha. Sự kết hợp giữa Piqué và Puyol giúp Tây Ban Nha chỉ thủng lưới 2 lần trong bảy trận đấu ở World Cup và giữ sạch lưới 4 trận liên tiếp ở vòng loại trực tiếp. Trong trận thua 1–0 của Tây Ban Nha trước Thụy Sĩ, trước khi Gelson Fernandes ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu, tiền đạo Eren Derdiyok của Thụy Sĩ đã ngã nhào trước thủ môn Iker Casillas của Tây Ban Nha và vô tình đá vào mặt Piqué, xô ngã anh và để lại một vết xước bên cạnh mắt phải.

Piqué đã thi toàn bộ số thời gian tại UEFA Euro 2012, đá cặp với Sergio Ramos ở trung tâm hàng thủ. Anh cũng thực hiện thành công quả phạt đền thứ 3 của đội trong trận bán kết để giành chiến thắng trước Bồ Đào Nha. Trong trận chung kết, Tây Ban Nha đã có trận giữ sạch lưới thứ 5 liên tiếp trong chiến thắng hủy diệt 4–0 trước Ý. Piqué là một trong ba hậu vệ Tây Ban Nha được UEFA đưa vào Đội hình tiêu biểu khi La Roja chỉ để thủng lưới một bàn sau 6 trận.

Tại Confederations Cup 2013, Piqué là cầu thủ thứ 3 trong số 7 cầu thủ của Tây Ban Nha thực hiện thành công loạt sút của mình trong chiến thắng 7–6 trong loạt luân lưu trước Ý ở bán kết. Vào ngày 30 tháng 6 năm 2013, Piqué được tung vào sân trong trận chung kết với Brasil. Anh bị thẻ đỏ trực tiếp ở phút 68 vì một pha vào bóng thô bạo với Neymar. Trận đấu kết thúc với tỷ số 3–0 nghiêng về Brasil, chấm dứt chuỗi 29 trận bất bại của Tây Ban Nha trong các giải đấu quốc tế.

Trong trận mở màn Euro 2016 của Tây Ban Nha vào ngày 13 tháng 6, Piqué đã ghi bàn thắng thứ 5 cho đội tuyển quốc gia trong chiến thắng 1–0 trước Cộng hòa Séc.

Trong chiến thắng 1–0 trước Iran của Tây Ban Nha tại World Cup 2018 vào ngày 20 tháng 6, Piqué đã có lần thứ 100 ra sân cho đội tuyển quốc gia.

Vào ngày 11 tháng 8 năm 2018, Piqué tuyên bố từ giã sự nghiệp thi đấu quốc tế.

Vào ngày 25 tháng 3 năm 2019, Pique đã có lần thứ 10 ra sân cho đội tuyển Catalunya trong trận giao hữu với Venezuela, vài tháng sau khi anh từ giã đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha.

Phong cách thi đấu

Piqué là một hậu vệ hiện đại, có khả năng kết hợp thể lực và tắc bóng với kỹ thuật và chuyền bóng. Do chiều cao và thể chất tốt, anh thường tạo được lợi thế khi không chiến. Dù chủ yếu được thi đấu ở vị trí trung vệ nhưng anh là một cầu thủ khá linh hoạt, có khả năng chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự. Đôi khi, anh cũng có thể đá ở vị trí hậu vệ quét, cho thấy những điểm tương đồng với huyền thoại người Đức, Franz Beckenbauer, do đó anh có biệt danh là "Piquénbauer". Anh cũng nổi tiếng với việc sử dụng chiều cao của mình để tiến lên vị trí tấn công, hoạt động như một tiền đạo ảo, đặc biệt khi đội bóng của anh đang có bất lợi về tỷ số. Khả năng chơi bóng và đọc trận đấu của anh khiến anh tạo thành cặp đôi thi đấu ăn ý với Carles Puyol, ở cả Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha. Mặc dù tài năng của mình khi còn trẻ, nhưng ban đầu anh cũng bị một số chuyên gia đánh giá là dễ mắc lỗi trong khâu phòng ngự, và đôi khi bị chỉ trích vì tính thiếu nhất quán và thiếu tốc độ. Anh được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những hậu vệ xuất sắc nhất trong bóng đá thế giới. Vào năm 2018, đồng đội cũ của anh là Puyol đã miêu tả Piqué là "trung vệ xuất sắc nhất thế giới" nhờ trí thông minh, khả năng lãnh đạo, tư thế quan hệ, sự điềm tĩnh và khả năng dự đoán của mình.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế
nhỏ|314x314px|Piqué trong trận đấu với Bồ Đào Nha tại FIFA World Cup 2018.

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Manchester United
 Premier League: 2007–08
 EFL Cup: 2005–06
 FA Community Shield: 2007
 UEFA Champions League: 2007–08

Barcelona
 La Liga: 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19
 Copa del Rey: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21
 Supercopa de España: 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
 UEFA Champions League: 2008–09, 2010–11, 2014–15
 UEFA Super Cup: 2009, 2011, 2015
 FIFA Club World Cup: 2009, 2011, 2015

Quốc tế

U-19 Tây Ban Nha
 Giải vô địch bóng đá U19 châu Âu: 2006

Tây Ban Nha
FIFA World Cup: 2010
 UEFA Euro: 2012

Cá nhân
 Don Balón Award: 2008–09
 La Liga Best Defender: 2009–10
 La Liga Team of the Season: 2014–15, 2015–16
 UEFA Champions League Team of the Season: 2014–15
 UEFA La Liga Team of the Season: 2016–17
 UEFA European Championship Team of the Tournament: 2012
 UEFA Team of the Year: 2010, 2011, 2012, 2015, 2016
 FIFA FIFPro World11: 2010, 2011, 2012, 2016
 FIFA FIFPro World11 2nd team: 2013, 2015, 2017
 FIFA FIFPro World11 3rd team: 2014, 2018
 FIFA FIFPro World11 nominee: 2019 (9th defender)
 ESM Team of the Year: 2010–11, 2013–14, 2014–15, 2015–16
 Footballer of the Year in Catalonia: 2019
 Globe Soccer Awards – Player Career Award: 2020

Huy chương

 Gold Medal of the Royal Order of Sporting Merit: 2011

Chú thích

Tham khảo
 FC Barcelona profile
 National team data
 Profile at StretfordEnd.co.uk

 ESPN Profile

Sinh năm 1987
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Real Zaragoza
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013
FIFA Century Club
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016


title: Proteuxoa leucosticta

text:
Proteuxoa leucosticta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Tasmania, Victoria và Tây Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Nomia bongo

text:
Nomia bongo là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 2000


title: Clavicornaltica

text:
Clavicornaltica là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Scherer miêu tả khoa học năm 1974.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Clavicornaltica australis Konstantinov, 1995
 Clavicornaltica dali Konstantinov & Duckett, 2005
 Clavicornaltica himalayensis Medvedev, 1984
 Clavicornaltica iriana Medvedev, 1996
 Clavicornaltica longsheng Konstantinov & Duckett, 2005
 Clavicornaltica malayana Medvedev, 1996
 Clavicornaltica philippinensis Scherer, 1979
 Clavicornaltica rileyi Doeberl, 2003
 Clavicornaltica schereri Basu & Sen Gupta, 1982
 Clavicornaltica takimotoi LeSage, 1998
 Clavicornaltica tamdao Konstantinov & Duckett, 2005
 Clavicornaltica tarsalis Medvedev, 1996
 Clavicornaltica trautneri Medvedev, 1993
 Clavicornaltica vietnamensis Konstantinov & Duckett, 2005

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Cryptocephalus undulatus

text:
Cryptocephalus undulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

U


title: Allodapula hessei

text:
Allodapula hessei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Allodapula
Động vật được mô tả năm 1971


title: Vriesea lancifolia

text:
Vriesea lancifolia là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
lancifolia


title: Sternocampsus

text:
Sternocampsus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1927 bởi Fleutiaux.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Sternocampsus castaneus Jiang in Jiang & Wang, 1999
 Sternocampsus villosus Fleutiaux, 1927

Chú thích

Tham khảo

Oxynopterini


title: Belaturricula dissimilis

text:
Belaturricula dissimilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Belaturricula


title: Chùa Phra Kaew (định hướng)

text:
Wat Phra Kaew có thể là tên của một trong các ngôi chùa sau:
Chùa Phật ngọc ở Bangkok, Thái Lan
Chùa Phra Kaew ở Chiang Rai, Thái Lan


title: Galeruca reicheri

text:
Galeruca reicheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Triaenodes polystachius

text:
Triaenodes polystachius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Triaenodes


title: Ormosia brevicalcarata

text:
Ormosia brevicalcarata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Fornach

text:
Fornach là một đô thị thuộc huyện Vöcklabruck thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 18 km², dân số thời điểm năm 2006 là 925 người.

Tham khảo


title: 23032 Fossey

text:
23032 Fossey (1999 XB8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 12 năm 1999 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23032 Fossey

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Megachile rufulina

text:
Megachile rufulina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1937


title: Octhispa nevermanni

text:
Octhispa nevermanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Glyphonyx longulus

text:
Glyphonyx longulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Hoplolabis postrema

text:
Hoplolabis postrema là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hoplolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Volvic

text:
Volvic là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 4202 người (thời điểm 1999). Thương hiệu của một loại nước suối mang tên xã này khi người ta khám phá ra nguồn nước suối Volvic năm 1927.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Puy-de-Dôme


title: Trichilia breviflora

text:
Trichilia breviflora là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Belize, Guatemala, và Honduras.

Chú thích

Tham khảo

 Nelson, C. 1998. Trichilia breviflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Belize
Thực vật Guatemala
Thực vật Honduras
Trichilia


title: Schwandorf (huyện)

text:
Schwandorf là một Kreis (huyện) ở phía đông của Bayern, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) Cham, Regensburg, Neumarkt, Amberg-Sulzbach, Neustadt (Waldnaab), và vùng Plzeň của Cộng hòa Séc.

Các sông chính ở huyện này là sông Naab và Regen.
Huyện được lập năm 1972 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Burglengenfeld, Oberviechtach, Nabburg, Neunburg vorm Wald, và thành phố khô thuộc huyện cũ Schwandorf.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)
 Schwandorf

Huyện của bang Bayern

Thượng Pfalz


title: 21380 Devanssay

text:
21380 Devanssay (1998 DB20) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 2 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21380 Devanssay

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh Flora
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Ngọc Thụy

text:
Ngọc Thụy là một phường thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Phường Ngọc Thụy có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Thượng Thanh
Phía tây giáp các các quận Tây Hồ, Ba Đình
Phía nam giáp quận Hoàn Kiếm và phường Ngọc Lâm
Phía bắc giáp huyện Đông Anh.

Phường Ngọc Thụy có diện tích 8,99 km², dân số năm 2022 là 39.915 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Ngọc Thụy là phường có diện tích lớn nhất trong các phường ở trung tâm thành phố Hà Nội.

Lịch sử
Ngọc Thụy trước đây là một xã thuộc huyện Gia Lâm.

Ngọc Thụy có quá trình hình thành và phát triển gần một 1.000 năm lịch sử. Đây cũng là quê hương của Thái uý Việt Quốc công Lý Thường Kiệt.

Xa xưa, tính từ thời Lý (lấy năm sinh của Lý Thường Kiệt là năm 1019) thì đây thuộc vùng đất Long Biên, trong huyện Gia Lâm, phủ Thiên Đức; thời Trần thuộc lộ Bắc Giang. Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta và suốt thời gian Pháp đô hộ, Gia Lâm thuộc tỉnh Bắc Ninh. Các ấp xóm, trại, làng, xã lúc ấy có: Gia Quất, Gia Thượng, Yên Tân, Bắc Cầu, Thượng Cát, Thanh Am,... Cùng nằm trong tổng Gia Thụy, thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng đất Ngọc Thụy nằm trong Đặc khu Ngọc Thụy, trực thuộc tỉnh Bắc Ninh, vùng đất Đặc khu lúc ấy tới tận Sài Đồng, Thạch Bàn ngày nay.

Tháng 3 năm 1949, trên chủ trương mở mặt trận đường 5, Đặc khu Ngọc Thụy được chuyển về tỉnh Hưng Yên. Qua thực tế hoạt động gặp nhiều khó khăn, Ủy ban kháng chiến tỉnh Hưng Yên đã đề nghị trên cho chuyển trả lại về Gia Lâm thuộc tỉnh Bắc Ninh. Khi chuyển về, Đặc khu Ngọc Thụy được phân chia thành xã Ngọc Thụy và xã Hồng Tiến.

Đến tháng 10 năm 1954, xã Ngọc Thụy được chuyển về quận VIII, ngoại thành Hà Nội.

Cuối năm 1955 đầu năm 1956, sau cải cách ruộng đất, xã Ngọc Thụy được phân chia thành 2 xã để tiện điều hành, quản lý, lấy tên là xã Ngọc Thụy và xã Thượng Thanh (Gia QuấtThượng về Thượng Thanh, Gia Quất Hạ ở lại Ngọc Thụy).

Ngày 20 tháng 4 năm 1961, tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa II quyết định mở rộng thành phố Hà Nội và sáp nhập vào thành phố Hà Nội một số khu vực thuộc tỉnh Hà Đông, Bắc Ninh, VĩnhPhúc và Hưng Yên; theo đó Ngọc Thụy cùng 15 xã của huyện Gia Lâm và một số xã, thị trấn của các huyện Từ Sơn, Tiên Du, Thuận Thành được chuyển giao về Hà Nội.

Tiếp theo, ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ra quyết định chia các khu vực nội, ngoại thành của thành phố Hà Nội thành 4 khu phố và 4 huyện. Theo quyết định này, Ngọc Thụy là một trong 31 xã và hai thị trấn thuộc huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Vị trí địa lý xã Ngọc Thụy lúc ấy được xác định:
Phía Đông giáp xã Thượng Thanh
Phía Nam giáp thị trấn Gia Lâm
Phía Bắc có sông Đuống, bên kia sông là xã Đông Hội, huyện Đông Anh
Phía Tây giáp xã Tứ Liên, huyện Từ Liêm (nay thuộc quận
Tây Hồ).

Xã có các thôn: Bắc Biên, Gia Quất, Yên Tân, Gia Thượng, Bắc Cầu.

Bắc Biên, Trung Hà xưa kia vốn là làng An Xá thuộc thành Đại La. Khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Đại La đã đổi Đại La thành Thăng Long. Làng An Xá trở thành làng củathành Thăng Long.

Năm 1014 (Năm Thiên Thuận thứ 5), vua Lý Thái Tổ cho đắp thành để xây dựng dinh thự. Nhà Vua cho di dân làng An Xá ra bãi bồi ở sông Nhị Hà (Sông Hồng). An Xá là quê hương của Ngô Tuấn (tức Lý Thường Kiệt) có địa giới như sau:

- Bắc giáp làng Xuân Canh, Bắc Cầu, Gia Thượng.

- Đông giáp làng Gia Quất, làng Thạch Cầu, Lâm Hạ, Gia Thụy, Ái Mộ.

- Nam giáp cống ông Mạc, Quyết Thủy, Đồng Tân, Hà Khẩu.

- Tây giáp làng Quảng Bá, Tây Hồ, An Hòa, Hoè Nhai.

Nhờ có Lý Thường Kiệt dâng sớ tấu xin vua nên dân làng An Xá được miễn mọi thứ thuế, lệ, phu phen tạp dịch, vì An Xá ở bãi bồi không có đất cấy lúa. Đến năm Thuận Thiên thứ 5 (1132), Vua Lý Thần Tông đi kinh lý làng An Xá vào lúc nước sông Nhị Hà lên to, thấy nhà nào cũng bắc bục để ở nên Vua ra sắc chỉ đổi tên làng An Xá thành làng Cơ Xá. Cơ có nghĩa cơ động, nhưng chữ cơ lại đồng âm với chữ cơ là đói (cơ hàn) nên năm Duy Tân thứ 5 (1911) dân làng đã xin đổi tên làng Cơ Xá thành làng Phúc Xá. Phúc có nghĩa là phúc đức, cũng còn có nghĩa dân mong muốn có ruộng để trồng dâu nuôi tằm. Phúc Xá Nam nay thuộc khu Đống Mác; Phúc Xá Tây hiện nay là An Dương còn Phúc Xá Bắc Biên, Phúc Xá Trung Hà nay thuộc Ngọc Thụy. Phúc Xá xưa đều ở bãi giữa sông Hồng (sông Nhị Hà). Phúc Xá Trung Hà được Nhà nước bơm cát từ Sông Hồng vào lấp Đầm Bến (Đầm Sen) chia đất cho dân vào năm 1975-1976. Phúc Xá lúc đó thuộc tổng Phúc Lâm, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông, sau chính quyền Pháp đô hộ đổi huyện Hoàn Long thành đại lý Hoàn Long, thuộc thành Hà Nội.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Phúc Xá thành đặc khu Phúc Xá thuộc liên khu 1 Hà Nội. Đặc khu Phúc Xá có bãi Phúc Xá Trung Hà, bãi Phúc Xá Bắc Biên và Phúc Xá Tây Biên,...

Đến năm 1956, thì Phúc Xá Bắc Biên, Trung Hà sáp nhập vào phường Ngọc Thụy cho đến nay.

Phường Ngọc Thụy được thành lập năm 2003 trên cơ sở toàn bộ 898,99 ha diện tích tự nhiên và 18.568 người của xã Ngọc Thụy, huyện Gia Lâm.

Xã hội

Giáo dục
Trên địa bàn phường có các trường:
 Mầm non Bắc Biên.
 Mầm non Ngọc Thuỵ.
 Mầm non Bắc Cầu. .
 Tiểu học Ngọc Thuỵ.
 Tiểu học Gia Thượng.
 Tiểu học Lý Thường Kiệt.
 THCS Ngọc Thuỵ.
 THCS Lý Thường Kiệt
 Học viện Hậu Cần
 Trường Việt Pháp ALEXANDRE YERSIN.

Chú thích

Tham khảo


title: Pont-à-Marcq

text:
Pont-à-Marcq là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 2,22 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 2115 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 37 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

Pont-à-Marcq
INSEE
IGN

Pontamarcq


title: Foveifera

text:
Foveifera là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Tortricidae


title: Trujillo (bang)

text:
<noinclude>
Trujillo là một trong 23 tiểu bang của Venezuela. Bang trujillo có diện tích 7400 km², dân số khoảng 711.400 người (ước tính năm 2007).

Phân chia hành chính
 Andrés Bello (Santa Isabel)
 Boconó (Boconó)
 Bolívar (Sabana Grande)
 Candelaria (Chejendé)
 Carache (Carache)
 Escuque (Escuque)
 José Felipe Márquez Cañizales (El Paradero)
 José Vicente Campo Elías (Campo Elías)
 La Ceiba (Santa Apolonia)
 Miranda (El Dividive)
 Monte Carmelo (Monte Carmelo)
 Motatán (Motatán)
 Pampán (Pampán)
 Pampanito (Pampanito)
 Rafael Rangel (Betijoque)
 San Rafael de Carvajal (Carvajal)
 Sucre (Sabana de Mendoza)
 Trujillo (Trujillo)
 Urdaneta (La Quebrada)
 Valera (Valera)

Tham khảo

Phân chia hành chính Venezuela


title: Bronte, Sicilia

text:
Bronte là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia miền nam nước Ý.
Đô thị Acireale có diện tích 249 ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2009 là 19.424 người.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Catania


title: Bộ Cải

text:
Bộ Cải hay bộ Mù tạc (danh pháp khoa học: Brassicales) là một bộ thực vật có hoa, thuộc về phân nhóm Hoa hồng (rosids) của thực vật hai lá mầm. Theo website của APG II thì bộ này chứa khoảng 17 họ với 398 chi và khoảng 4.450 loài.

Bộ Cải chiếm khoảng 2,2% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm thật sự (Magallön và ctv. 1999); các hóa thạch sớm nhất đã biết có từ tầng Turon, khoảng 89,5 triệu năm trước (Ma); trong cây phát sinh loài của bộ này thì nhóm thân cây có niên đại vào khoảng 90-85 Ma, còn nhóm chỏm cây có niên đại khoảng 71-69 Ma (Wikström và ctv. 2001). Các loài sâu bướm của họ Pieridae (phân họ Pierinae), khoảng 360 loài đã được ghi nhận, trên tổng số 33+ chi, 840 loài của nhánh côn trùng này) được tìm thấy khá phổ biến trên các thành viên của bộ Cải (Fraenkel 1959; Ehrlich & Raven 1964; Braby & Trueman 2006; Braby và ctv. 2006); đặc biệt nhiều trên nhánh chứa các họ Capparaceae-Cleomaceae-Brassicaceae. Các loài sâu bướm này có lẽ đã di chuyển sang bộ Cải từ cây chủ ban đầu trong họ Đậu (Fabaceae) (Braby & Trueman 2006).

Gần như tất cả các họ thực vật có hoa và sản sinh ra glucosinolat đều thuộc về bộ này (Kjær 1974; Dahlgren 1975); các họ không liên quan cũng sản sinh ra glucosinolat chỉ có 3 là Putranjivaceae (bộ Malpighiales) và có lẽ là cả Phytolaccaceae (bộ Caryophyllales) và Pittosporaceae (bộ Apiales, xem Fahey và ctv. 2001).

Phân loại
Theo APG III năm 2009, các họ sau được đặt trong bộ này:
 Họ Akaniaceae
 Họ Bataceae
 Họ Brassicaceae (Họ cải bắp, mù tạc, cải bẹ, hoa lơ, cải canh v.v). Hệ thống APG II năm 2003 có tùy chọn để hoặc là gộp hoặc tách ra thành hai họ khác nữa là Capparaceae và Cleomaceae.
 Họ Capparaceae
 Họ Caricaceae (họ đu đủ)
 Họ Cleomaceae
 Họ Emblingiaceae
 Họ Gyrostemonaceae
 Họ Koeberliniaceae
 Họ Limnanthaceae
 Họ Moringaceae
 Họ Pentadiplandraceae
 Họ Resedaceae
 Họ Salvadoraceae
 Họ Setchellanthaceae
 Họ Tovariaceae
 Họ Tropaeolaceae

Tính hợp lệ của họ Stixaceae vẫn chưa được xác định rõ. Hiện tại nó được bao gồm trong họ Resedaceae.

Sơ đồ sau đây cho thấy kiểu phát sinh loài của các họ Brassicales cùng với độ tuổi ước tính của chúng, dựa trên một nghiên cứu năm 2018 về DNA lạp thể :

Vào ngày 20 tháng 4 năm 2020, một đơn loài mới được mô tả từ Namibia, cụ thể là Tiganophyton karasense  được đặt vào bộ này với tư cách là một thành viên đơn loài của họ mới Tiganophytaceae, có quan hệ họ hàng gần với Bataceae, Salvadoraceae và Koeberliniaceae .

Trong hệ thống Cronquist cũ thì bộ Brassicales được gọi là Capparales và nằm trong phân lớp Sổ (Dileniidae). Các họ trong bộ Capparales là Brassicaceae cùng Capparaceae, Tovariaceae, Resedaceae và Moringaceae. Các họ khác hiện nay được đặt ở đây thì trước kia đã thuộc các bộ khác nhau.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài của bộ Cải trong phạm vi nhánh hoa Hồng dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Cây phát sinh chủng loài của nội bộ bộ Cải dưới đây lấy theo APG với mức hỗ trợ trên 80%, ngoại trừ những chỗ nào có ghi phần trăm hỗ trợ. Họ Stixaceae bao gồm các chi Forchhammeria, Stixis (bao gồm cả Roydsia) và Tirania (trước đây coi là thuộc họ Capparaceae), nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy chi Tirania có thể có quan hệ họ hàng gần với họ Gyrostemonaceae còn chi Forchhammeria có thể có quan hệ gần với họ Resedaceae, hoặc cả hai chi này có thể có họ hàng với họ Resedaceae. Do vị trí của 3 chi này là chưa chắc chắn (và vì thế là tính hợp lệ của họ Stixaceae) nên họ Stixaceae này không xếp trong cây phát sinh chủng loài này.

Ghi chú


title: Gopinathpur

text:
Gopinathpur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Gopinathpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 17 mét (55 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gopinathpur có dân số 4983 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Gopinathpur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Gopinathpur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Eleutherodactylus hypostenor

text:
Eleutherodactylus hypostenor là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dominica và Haiti.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các đồn điền. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B., Inchaustegui, S., Thomas, R. & Powell, R. 2004. Eleutherodactylus hypostenor. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

hypostenor


title: Marseillaise (tàu tuần dương Pháp) (1935)

text:
Marseillaise là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Pháp thuộc lớp La Galissonnière bao gồm sáu chiếc được chế tạo trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên của nó được đặt theo La Marseillaise, bài quốc ca của Pháp. Trong chiến tranh, nó phục vụ cùng với phe Vichy Pháp và đã bị đánh đắm tại Toulon vào ngày 27 tháng 11 năm 1942.

Thiết kế và chế tạo
Thiết kế của lớp La Galissonnière hình thành dựa trên sự cạnh tranh chạy đua vũ trang giữa Pháp và Ý, đối thủ tiềm năng chủ yếu của họ tại Địa Trung Hải. Với trọng lượng choán nước vào khoảng 7.000-9.000 tấn, dàn pháo chính bao gồm chín khẩu pháo /55 calibre bố trí trên ba tháp pháo ba nòng, vỏ giáp khá tốt và tốc độ tối đa lên đến , lớp La Galissonnière tương đương hay vượt trội hơn ở nhiều khía cạnh so với các thế hệ của lớp tàu tuần dương Condottieri của Hải quân Ý, nhưng chỉ ngang bằng hay kém hơn so với các tàu tuần dương hạng nhẹ của Anh hay Đức đương thời.

Marseillaise được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng AC Loire ở thành phố Nantes vào ngày 23 tháng 10 năm 1933. Nó được hạ thủy vào ngày 17 tháng 7 năm 1935 và đưa ra hoạt động cùng Hải quân Pháp vào ngày 10 tháng 10 năm 1937.

Lịch sử hoạt động
Khi được đưa vào hoạt động, Marseillaise gia nhập Hải đội Địa Trung Hải Pháp và được đặt làm soái hạm của Chuẩn đô đốc Decoux vào năm 1938. Đến tháng 1 năm 1939, nó cùng với các tàu chị em La Galissonnière và Jean de Vienne hình thành nên Hải đội Tuần dương 3, đặt căn cứ tại Casablanca và sau đó là tại Bizerte.

Nó có mặt tại Toulon khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra như là soái hạm của Hải đội 4 trong thành phần Lực lượng Z. Vì Ý tiếp tục giữ trung lập tại Địa Trung Hải, Marseillaise và Jean de Vienne đã tham gia vận chuyển đến Canada một phần dự trữ vàng của Ngân hàng Pháp Quốc vào tháng 12 năm 1939 và vận chuyển binh lính tại Địa Trung Hải vào tháng 3 năm 1940.

Đối diện với thái độ ngày càng không minh bạch của Ý, vào tháng 4 năm 1940, hạm đội Pháp được tái tổ chức. Marseillaise cùng Hải đội Tuần dương 3 được gửi đến Bizerte trong thành phần Lực lượng Bắn phá để bảo vệ quyền lợi của Pháp tại Bắc Phi nếu như Ý tham chiến. Sau khi Pháp đầu hàng, nó quay trở về Toulon vào ngày 4 tháng 7 năm 1940. Do vụ Hạm đội Anh tiêu diệt Hạm đội Pháp tại Mers-el-Kebir vào tháng 6 năm 1940, Đức trì hoãn việc giải giáp hạm đội Pháp, và Marseillaise được đưa về một đơn vị gọi là Lực lượng Biển khơi mới thành lập; lực lượng này hầu như không đi ra biển do bị thiếu hụt nhiên liệu.

Sau khi phe Đồng Minh đổ bộ thành công lên Bắc Phi vào tháng 11 năm 1942, Đức xâm chiếm vùng tự do của Pháp và tìm cách chiếm các tàu chiến Pháp tại Toulon; do đó hầu hết các con tàu của Hạm đội Pháp còn lại tại Toulon đã bị đánh đắm vào ngày 27 tháng 11 năm 1942. Thuyền trưởng của Marseillaise ra lệnh đặt các khối thuốc nổ và mở các van chỉ một bên mạn của con tàu, bỏ qua mệnh lệnh đánh chìm con tàu ở tư thế cân bằng. Lính biệt kích Đức đã đến cạnh con tàu, bị từ chối không cho lên tàu, nhưng đã không gây áp lực mạnh. Họ chỉ đứng cạnh cầu cảng quan sát chiếc tàu tuần dương từ từ lật úp. Các sĩ quan cuối cùng bỏ tàu khi các khối chất nổ phá tung con tàu gây ra một đám cháy lớn. Các sĩ quan Pháp bị bắt giữ, và con tàu cháy trong 7 ngày.

Sau chiến tranh, xác tàu đắm của Marseillaise bị tháo dỡ trong các năm 1946-1947.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Specifications of the La Galissonnière class
History of the La Galissonnière class
Scuttling at Toulon

Lớp tàu tuần dương La Galissonnière
Tàu tuần dương của Hải quân Pháp
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Sự cố hàng hải năm 1942


title: (10842) 1994 UY1

text:
{{DISPLAYTITLE:(10842) 1994 UY1}}

(10842) 1994 UY1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 31 tháng 10 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thiernu

text:
Thiernu  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Lucy-sur-Cure

text:
Lucy-sur-Cure là một xã ở ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté của Pháp. Lucy-sur-Cure có diện tích 10,58 km2, dân số năm 1999 là 171 người.

Xem thêm
Nomenclature trên trang mạng của INSEE.
Recensement trên trang mạng của INSEE.
Lucy-sur-Cure sur linternaute.com

Tham khảo

Xã của Yonne


title: Astralium tentorium

text:
Astralium tentorium là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Thiele, J. 1930. Gastropoda und Bivalvia. pp. 561–596 in Michaelsen, W. & Hartmayer, R. (eds). Die Fauna Südwest-Australiens. Jena : Gustav Fischer Vol. 5
 Ponder, W.F. 1978. The unfigured Mollusca of J. Thiele. 1930 published in Die Fauna Sudwest-Australiens. Records of the Western Australian Museum 6(4): 423–441
 Wilson, B. 1993. Australian Marine Shells. Prosobranch Gastropods. Kallaroo, Western Australia : Odyssey Publishing Vol. 1 408 pp.

T


title: Labidostomis ghilianii

text:
Labidostomis ghilianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lacordaire miêu tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Labidostomis


title: Trần Chí Công

text:
Trần Chí Công là cầu thủ bóng đá của Câu lạc bộ bóng đá Đồng Tâm Long An. Vị trí sở trường của anh là hậu vệ. Là một trong những cầu thủ tiêu biểu của bóng đá Việt Nam được chọn vào đội tuyển năm 2008.

Sự nghiệp cầu thủ
Trần Chí Công được đào tạo để trở thành một chuyên gia đánh chặn (trung vệ dập, người chơi ngay phía sau tiền vệ phòng ngự và trước mặt trung vệ thòng), những ngày còn ở đội trẻ, rồi lên đội 1 Cần Thơ anh ghi được 4 bàn thắng.

Bước tiến lớn trong sự nghiệp khi anh chuyển sang thi đấu cho Becamex Bình Dương vào năm 2009. Ở đây, anh được thi đấu trong môi trường bóng đá đỉnh cao nhất của bóng đá Việt Nam tại V-League 1 cũng như AFC Cup ra sân hơn 58 trận và ghi được 10 bàn thắng.

Hiện tại anh đang khoác áo Đồng Tâm Long An theo một hợp đồng ký từng năm..

Sự nghiệp Quốc tế
Anh được gọi vào thi đấu cho Đội tuyển bóng đá Việt Nam với 5 lần. Lần đầu tiên vào năm 2008, trong hai trận đấu giao hữu của Đội tuyển bóng đá Việt Nam với Myanmar và Turkmenistan nhưng Đội tuyển bóng đá Việt Nam đều thất bại với cùng tỷ số 2-3.

Đến vòng loại World Cup 2014, anh cũng được huấn luyện viên trưởng Hoàng Văn Phúc triệu tập lần thứ hai thi đấu hai trận ở vòng 2. Đội tuyển bóng đá Việt Nam khi đó giành chiến thắng 1-0 trên Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình và thất thủ 0-3 trên sân khách bởi Qatar.

Ngày 7 tháng 10 năm 2012, Đội tuyển bóng đá Việt Nam thi đấu giao hữu với Đội tuyển Nhật Bản, trong trận đó trung vệ Trần Chí Công phải lĩnh thẻ đỏ. Lần tiếp theo, trung vệ người Cần Thơ thi đấu trong trận giao hữu với Đội tuyển Hồng Kông khi đó Đội tuyển bóng đá Việt Nam giành chiến thắng với tỷ số 2-1 trên sân khách.

Lần gần đây, trong trận giao hữu với Triều Tiên, anh thi đấu vững chắc giúp Đội tuyển bóng đá Việt Nam cầm hòa với tỷ số 1-1.

Như vậy, tính tới nay, anh ra sân trong màu áo đội tuyển Quốc gia 7 lần, nhận 4 thẻ vàng, 1 thẻ đỏ và chưa ghi bàn nào.

Danh hiệu
Becamex Bình Dương
V-League 1: 2014
Siêu cúp bóng đá Việt Nam: 2008

Chú thích

Liên kết ngoài
Thông tin cầu thủ Trần Chí Công

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ
Sinh năm 1984
Hậu vệ bóng đá
Nhân vật còn sống
Người Cần Thơ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Long An
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam


title: Bann, Kaiserslautern

text:
Bann là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Bann, Kaiserslautern có diện tích 12,95 km². Bann nằm ở Thung lũng Steinalb, rừng Pfaelzer Wald nằm ở phía đông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kaiserslautern


title: Ancillista hasta

text:
Ancillista hasta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ancillista


title: Coelioxys patula

text:
Coelioxys patula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1884


title: Platyxantha nagaii

text:
Platyxantha nagaii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Platyxantha


title: Quận Racine, Wisconsin

text:
Quận Raccine là một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Tháp tuổi dân cư quận theo kết quả điều tra dân số năm 2000.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Lập trình meta

text:
Lập trình meta hay còn gọi là siêu lập trình là việc tiến hành một trong hai thao tác (hay cả hai) sau:
 Công việc viết một chương trình máy tính mà chương trình này lại điều chỉnh hay soạn thảo một chương trình khác (hay điều chỉnh chính nó) như là dữ liệu của lập trình meta
 Công việc viết một chương trình máy tính mà một phần của công việc này chỉ hoàn tất trong thời gian dịch mã.

Trong đa số các trường hợp thì, vận dụng lập trình meta có thể giúp lập trình viên hoàn tất nhiều việc hơn trong cùng một thời gian so với họ làm điều đó bằng tay.

Trong một ý nghĩa riêng biệt, thì đây bao gồm phương pháp tạo ra mã của một ngôn ngữ lập trình một cách tự động thông qua một ngôn ngữ lập trình nào đó.

Một thí dụ đơn giản để minh họa là văn lệnh BASH sau, được dùng trong lập trình tạo mã (generative programming):

 #!/bin/bash
 # metaprogram
 echo '' >metaprogram.htm
 echo '' >>metaprogram.htm
 echo '' >>metaprogram.htm
 echo '' >>metaprogram.htm
 echo 'My Automatic WEB Page' >>metaprogram.htm
 echo ' ' >>metaprogram.htm
 echo ' ' >>metaprogram.htm
 echo 'Mã của trang WEB này được tự động tạo ra từ ngôn ngữ BASH' >>metaprogram.htm
 echo ' ' >>metaprogram.htm
 echo ' ' >>metaprogram.htm

Chương trình trên đã dùng ngôn ngữ BASH để viết ra một chương trình khác (dùng ngôn ngữ HTML). Chương trình này được viết trong một tập tin tên là metaprogram.htm. Khi thực thi thì tập tin metaprogram.htm sẽ được tạo ra có nội dung là:

  Mã của trang WEB này được tự động tạo ra từ ngôn ngữ BASH

Chương trình metaprogram.htm chỉ đơn giản là một trang mã HTML. Khi thực thi bởi máy truy cập, nó hiển thị dòng chữ Mã của trang WEB này được tự động tạo ra từ ngôn ngữ BASH. Với phương pháp này, người ta có thể tạo ra hàng loạt trang mã có một số đặc tính chung (về hình thức trình bày hay về một số nội dung chẳng hạn).

Không phải mọi cách lập trình meta đều bao gồm lập trình tạo mã. Nếu các chương trình được điều chỉnh trong thời gian thực thi (như là Lisp, Smalltalk, Ruby, và v.v...) thì các kỹ thuật này có thể được dùng để tiến hành lập trình meta mà không cần tạo ra mã nguồn.

Ứng dụng
Hầu như công cụ dùng cho lập trình meta đều là các trình dịch hay các chương trình thông dịch, chúng cho phép người lập trình viết các chương trình tương đối ngắn bằng một ngôn ngữ bậc cao và dùng nó để tạo ra một hay nhiều chương trình có ngôn ngữ tương đương với ngôn ngữ assembly hay ngôn ngữ máy. Việc này thường tiết kiệm khá nhiều thì giờ thay vì phải viết các ngôn ngữ máy này bằng tay.
 Sử dụng trong lex (xem thêm flex), yacc, và bison), để tạo ra các chương trình biên dịch và chương trình thông dịch.
 Dùng trong quine, đây là một loại lập trình meta mà mã nguồn của nó được dùng như là đầu ra.
 Lập trình định hướng ngôn ngữ là một kiểu lập trình mà tập trung chủ yếu của nó là lập trình meta.

Xem thêm
:en:Template metaprogramming
OpenC++
Recoder
:en:Code generation
GCC RDF Introspector
:en:XL Programming Language
:en:Self-modifying code
:en:Partial evaluation
:en:Ruby on Rails

Tham khảo

Liên kết ngoài
c2.com Wiki: Metaprogramming article
Metaprogramming and Free Availability of Sources by François-René Rideau
MetaL - Metaprogramming language with source code in XML that is used to generate code in several target languages: Java, Perl, PHP, etc.
DSLEngine - Scheme macro metaprogramming example
MetaML  - A version of ML with homogeneous (same-language) metaprogramming
RECODER - Framework for source code metaprogramming in Java
Metaprogramming Weblog - At Lambda the Ultimate
Moka, a Java-to-Java extensible compiler
why’s (poignant) guide to ruby - Metaprogramming in Ruby
Siêu Lập Trình với AST trong Erlang

Lập trình meta
Mẫu hình lập trình


title: Oecetis jeannettae

text:
Oecetis jeannettae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Trường Quốc học Quy Nhơn

text:
Trường Quốc Học Quy Nhơn là một trường Trung học ở Quy Nhơn, Bình Định. Cùng với Quốc học Huế, Quốc học Vinh, Trường là một trong ba trường Quốc học được chính quyền Pháp mở ra ở Trung kì, tên gọi đầu tiên là Collège de Quinhon (trước năm 1975 địa danh Quy Nhơn viết là Qui - nhơn không phải Quy Nhơn như bây giờ), với mục đích là đào tạo lớp công chức cho Chính phủ Bảo hộ Nam triều.

Lịch sử hình thành
Tên trường qua các thời kỳ:

+ 1921 - 1923: Ecole Elémentaire Franco – Annamité Cours Complémentaire (Trường tiểu học Pháp - Việt)

+ 1923 - 1926: Collège de Quinhon

+ 1926 - 1944: Collège de Plein Exercice De Quinhon

+ 1944 - 1948: Collège de Votanh

+ 1948 - 1950: Trung học Nguyễn Huệ

+ 1950 - 1951: Phổ thông cấp 3 Nguyễn Huệ

+ 1951 - 9/1955: Phổ thông cấp II – III Bình Định

+ 9/1955 - 3/1975: Trung học Cường Để

+ 1975 - 9/1991: Phổ thông Trung học Quang Trung

+ 9/1991 - nay: Quốc Học Quy Nhơn

Trước Cách mạng Tháng Tám 1945 cả khu vực miền Trung chỉ có 3 ngôi trường được mang tên Quốc học đó là: Quốc học Huế, Quốc học Quy Nhơn và Quốc học Vinh. Trường Quốc học Quy Nhơn được thành lập từ năm 1921 với tên gọi là Collège de Quinhon trên cơ sở nền tảng của trường Pháp - Việt Quinhon  (Ecole Elémentaire Franco – Annamité Cours Complémentaire) trụ sở chính đóng tại trường Nữ học cũ mà nay là trường Tiểu học Lê Lợi. Năm học 1921 – 1922, trường mở thêm lớp Đệ nhất niên. Tuy nhiên, sau khi học hết lớp Đệ nhất niên này thì những học sinh được lên lớp Đệ nhị niên phải ra Quốc học Huế để học tiếp chứ Quốc học Qui - nhơn chưa có lớp Đệ nhị niên.

Năm học 1924-1925 Quốc học Quy Nhơn chuyển sang cơ sở mới và lấy tên là Collège de Quinhon (đóng tại khu vực các trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lê Hồng Phong -  khách sạn Thanh Bình) trải rộng từ phía Bắc đường Nguyễn Công Trứ - khu vực Lê Hồng Phong - Công viên Quang Trung và phía Nam đường Lý Thường Kiệt ngày nay (lúc đó gọi là khu vực ngã ba Công Quán - Collège – Ga Qui - nhơn). Mặt của trường hướng ra đại lộ O-Đân-Đan (đường Lê Hồng Phong).
Đến năm học 1926 – 1927 trường hoàn chỉnh cấp Cao đẳng Tiểu học từ lớp Năm (lớp thấp nhất, là lớp 1 hiện nay) cho đến lớp đệ tứ (là lớp 9 hiện nay) và có đầy đủ 10 lớp.
Quốc học Quy Nhơn là ngôi trường duy nhất ở khu vực miền Trung có đầy đủ 3 cấp và giảng dạy hoàn toàn bằng Pháp ngữ. Cấp 1 gọi là Sơ học yếu lược gồm 3 lớp: Lớp Năm, lớp Tư, lớp Ba. Cấp 2 gọi là Cao đẳng tiểu học gồm 4 lớp: Đệ nhất niên, Đệ nhị niên, Đệ tam niên và Đệ tứ niên. Học hết lớp Đệ tứ học sinh phải thi tốt nghiệp Cao đẳng tiểu học và được cấp Diplome hay bằng Thành Chung. Các lớp đồng ấu của trường được bố trí ở khu vực Sở giáo dục (đối diện với cổng Trường Quốc học Quy Nhơn ngày nay) trên đường Trần Phú. Do đó, đã hình thành nên mối quan hệ lịch sử giữa các trường Tiểu học Lê Hồng Phong – Trung học cơ sở Lê Hồng Phong và Quốc Học Quy Nhơn.

Các Thầy Cô giáo của Trường có cả người Pháp lẫn người Việt. Học sinh của trường chủ yếu là người các tỉnh từ Đà Nẵng vào đến Phan Thiết và khu vực Tây Nguyên, học sinh có cả người Kinh và một số ít là dân tộc thiểu số với khoảng 400 học sinh. Trong khuôn viên Trường được xây dựng và trang bị khá đầy đủ với: Sân vận động, xưởng trường, bệnh xá, ký túc xá, phòng thí nghiệm, thư viện…Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, dưới chế độ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Kháng chiến chống Pháp bùng nổ. Năm học 1945-1946 trường dời về thôn An Lương – xã Mỹ Chánh – huyện Phù Mỹ. Sau đó vài năm trường chuyển về xã Nhơn Phong – huyện An Nhơn và được đổi tên thành trường Nguyễn Huệ. Năm học 1950 – 1951 trường tách ra làm 2 cơ sở là Nguyễn Huệ Nam vẫn đóng ở Nhơn Phong – An Nhơn và Nguyễn Huệ Bắc thì đóng ở Bồng Sơn – Hoài Nhơn và tiếp tục di chuyển theo cuộc kháng chiến. Vào giữa năm học 1954-1955 một số đông giáo viên và học sinh của 2 trường Nguyễn Huệ đã lên đường tập kết ra Bắc.Năm 1955 dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa, Trường được mở lại trên nền trường cũ (Collège de Quy Nhơn) nhưng đã bị lấn chiếm và thu hẹp đến hơn một nửa và được đổi tên thành trường Trung học Cường Để Quy Nhơn (khu vực trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lê Hồng Phong).Năm 1958, trường chuyển sang cơ sở mới được xây dựng tại địa chỉ số 09 Trần Phú hiện nay. Mở thêm cấp III và dạy từ lớp 9 trở lên.
Năm 1975 đất nước thống nhất, Trường Cường Để Qui - nhơn được đổi tên thành trường cấp III Quang Trung, sau đó đổi thành Trung học Quang Trung.Năm học 1991-1992 trường được phép lấy lại tên cũ là trường Quốc học Quy Nhơn và tồn tại phát triển cho đến hiện nay.Trải qua bao thăng trầm, biến đổi của lịch sử. Mặc dù phải di chuyển cơ sở nhiều lần, đổi tên nhiều lần nhưng Quốc học Quy Nhơn vẫn là cái nôi đã đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước.Học sinh của Trường từ trước đến tận bây giờ, trải qua nhiều thế hệ hầu hết đều là những người tài, chăm chỉ và thông minh. Tất cả đều là những học sinh có nhiều thành tích trong học tập trước khi được tuyển chọn vào Trường.

Một số cựu học sinh của Trường
 Nguyễn Hữu
 Lê Văn Thiêm - Nhà toán học, là một trong số các nhà khoa học tiêu biểu nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20. Ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học, chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Việt Nam và tổng biên tập đầu tiên của hai tạp chí toán học Việt Nam là tạp chí "Acta Mathematica Vietnamica" và "Vietnam Journal of Mathematics".
 Xuân Diệu - Nhà thơ
 Chế Lan Viên - Nhà thơ
 Đặng Hữu - Viện sĩ Khoa học của Liên Xô (cũ), nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Trưởng ban Khoa giáo Trung ương Đảng
 Mai Kỷ - Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc gia Dân số và Kế hoạch hoá gia đình Việt Nam
 Quách Tấn - Nhà thơ
 Phạm Hổ - Nhà thơ
 Phan Tứ - Nhà văn
 Nguyễn Hữu Chính
 Vũ Trung Lương - Giám đốc Xưởng phim Hoạt hình Việt Nam
 Bùi Văn Ga - Giáo sư, Tiến sĩ KH, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Việt Nam
Nguyễn Văn Phúc - Hiệu Trưởng Đại học Quốc Tế Miền Đông, Bình Dương, Việt Nam
 Nguyễn Huy Nhân - Nhạc sĩ

Tham khảo

Trường trung học tại Bình Định
Trường Trung học ở Liên bang Đông Dương