title: Sông Tương

text:
Sông Tương, còn gọi là Tương Giang hay Tương Thủy (tiếng Trung:  湘江 hay 湘水, pinyin: Xiāng Jiāng, Xiāng Shǔi; Wade-Giles: "hsiāng chiāng" hay "hsiāng shuǐ"), là một con sông chi lưu chính của sông Trường Giang, chảy qua tỉnh Hồ Nam, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Sông này có diện tích lưu vực 94.721 km², tổng chiều dài 948 km, lưu lượng bình quân 72,2 tỷ m³ một năm.

Đầu nguồn
Phần thượng nguồn hệ thống sông Tương có hai nhánh lớn là nhánh phía Tây và nhánh phía Đông. Hai nhánh này hợp lưu tại đảo Bình Châu ở phía tây quận Linh Lăng.

Nhánh phía Tây, theo truyền thống được coi là đầu nguồn của sông Tương. Nó bắt nguồn từ ngọn núi gần thôn Thạch Trụ, hương Bạch Thạch, huyện Hưng An, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc thuộc dãy núi Hải Dương và sau đó chảy qua địa phận tỉnh Hồ Nam đổ vào hồ Động Đình.

Đoạn dòng chảy từ đầu nguồn này có tên là sông Hải Dương (海洋河). Tại Bộc Phụ Đầu trong huyện Đông An, Vĩnh Châu thì chảy theo hướng bắc, sau đó nhận thêm nước từ các sông: Tử Thủy, Thạch Kỳ Hà, Tiêu Thủy, Ứng Thủy, Kỳ Thủy và Bạch Thủy. Như là dòng chính truyền thống, nhánh phía tây bị nghi vấn rộng khắp tỉnh Hồ Nam theo Điều tra nguồn nước Trung Quốc năm 2011.

Nhánh phía Đông cho tới nay được gọi là sông Tiêu. Con sông này bắt nguồn từ đỉnh Dã Cẩu (野狗岭), hương dân tộc Dao Tử Lương (từ 31/12/2016 là hương dân tộc Dao Tương Giang Nguyên), huyện Lam Sơn, địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam.

Trong năm 2011 Cục Thủy lợi tỉnh Hồ Nam lần đầu tiên tiến hành điều tra mối quan hệ giữa dòng chính và các chi lưu của hệ thống sông Tương. Viện Nghiên cứu Khoa học Thủy lợi Nam Kinh đã tính toán chính xác các dữ liệu liên quan tới con sông này, như chiều dài sông, diện tích lưu vực và lưu lượng bình quân nhiều năm của các chi lưu chính phía trên Bình Đảo (đảo trên sông tại Vĩnh Châu) trên sông Tương. Theo các kết quả được công bố thì dòng chính trước Linh Lăng là sông Tiêu, hay đầu nguồn sông Tương phải là đầu nguồn sông Tiêu chứ không phải tại Hưng An như truyền thống công nhận.

Sau khi xác định lại, sông Tương có chiều dài tổng cộng 948 km và diện tích lưu vực 94.721 km².

Từ Linh Lăng tới Tương Âm về cơ bản sông chảy theo hướng tây nam - đông bắc.

Tại Hành Dương sông Tương nhận thêm nước từ  Chưng Thủy và Lỗi Thủy. Tại huyện Hành Sơn nhận nước từ Mễ Thủy. Tại Lục Khẩu nhận nước từ Lục Thủy. Tại Tương Đàm nhận nước từ Liên Thủy. Tại thành phố Trường Sa thì nhận thêm nước từ Lưu Dương Hà và Lao Lực Hà; tại Tân Khang của quận Vọng Thành nhận thêm nước từ Duy Thủy (沩水). Đến Hào Hà Khẩu ở huyện Tương Âm thì Tương Giang phân thành hai dòng cùng đổ vào hồ Động Đình.

Đặc điểm
Hệ thống sông Tương nằm ở phía nam Trường Giang, phía bắc Ngũ Lĩnh. Về phía đông có phân giới với hệ thống sông Cám là dãy núi La Tiêu, về phía tây qua dãy núi Hành Sơn là sông Tư.

Các chi lưu chủ yếu nhập vào từ phía đông có Tiêu Thủy, Thung Lăng Thủy, Lỗi Thủy, Mễ Thủy, Lục Thủy và Lưu Dương Hà; còn chi lưu nhập vào từ phía tây là Kì Thủy, Chưng Thủy, Quyên Thủy, Liên Thủy, Duy Thủy.

Phần lớn lưu vực sông Tương là đồi núi nhấp nhô cũng như các bình nguyên và thung lũng bồn địa sông suối.Phía hạ du từ Trường Sa đến cửa sông là bình nguyên bồi tích (đồng bằng phù sa) tương đối lớn, kết nối với các bình nguyên cửa sông Tư, Nguyên, Lễ thành một dải bình nguyên, gọi là bình nguyên Tân Hồ.

Chênh lệch cao độ giữa thượng du và hạ du của hệ thống sông Tương là không lớn, nhưng độ nhấp nhô uốn lượn gia tăng tốc độ thu thập nước mưa. Các chi lưu phía thượng du chảy trong khu vực miền núi và thể hiện các đặc tính của sông ngòi miền núi. Theo quy ước, từ Vĩnh Châu tới thượng nguồn là thượng du. Tại đây nước chảy nhanh và con sông đôi khi chảy xuyên qua các vách đá để tạo thành các hẻm núi. Khu vực này có nhiều đá vôi nên hình thành nhiều hang động và lượng nước ngầm cung cấp cho sông ở mức cao. Trung du tính từ Vĩnh Châu tới Hành Dương. Các đồi núi dọc hai bờ sông cũng nhấp nhô và vùng bồn địa có rải rác các hẻm núi. Từ Hành Sơn trở xuống là hạ du. Địa hình tại đây bằng phẳng và dòng chảy ổn định nhưng chậm, và các doi cát dọc con sông này đôi khi lộ rõ. Khu vực cửa sông có nhiều hồ lớn nhỏ khác nhau, phần lớn là phần sót lại của hồ Động Đình trước đây.

Tam Tương
Tam Tương là tên gọi chung để chỉ các khu vực đất đai chính trong tỉnh Hồ Nam, và tên gọi Tam Tương đại địa thường được sử dụng để chỉ tỉnh Hồ Nam. Tuy nhiên, không có sự thống nhất về ý nghĩa chính xác của Tam Tương.

Một thuyết cho rằng Tam Tương bao gồm Li Tương, Tiêu Tương và Chưng Tương; tương ứng với ba đoạn lưu vực sông Tương; trong đó lưu vực thượng du là Li Tương, đoạn từ nơi hợp lưu của sông Tiêu Thủy đến nơi hợp lưu của sông Chưng Thủy gọi là Tiêu Tương và đoạn từ nơi sông Chưng Thủy hợp lưu đến hồ Động Đình gọi là Chưng Tương.

Nhà thơ đời Tấn là Đào Tiềm (365-427) trong "Tặng Trường Sa công tộc tổ" có viết: "Diêu diêu Tam Tương, thao thao cửu giang" (Tam Tương xa xa, chín sông cuộn chảy). Ghi chép của Đào Chú (1779-1839) giải nghĩa thêm: "Từ nơi phát nguyên sông Tương đến nơi hợp với sông Tiêu gọi là Tiêu Tương; từ Lăng Tử khẩu đến nơi gặp Tư Thủy là Tư Tương; về phía bắc đến nơi gặp Nguyên Giang gọi là Nguyên Tương".

Các đô thị chính
Các đô thị lớn nằm dọc theo sông Tương có Vĩnh Châu, Hành Dương, Chu Châu, Tương Đàm, Trường Sa, Nhạc Dương.

Thần thoại
Người ta cho rằng vị thần bảo trợ con sông này là Tương phi, tức là Nga Hoàng và Nữ Anh - hai vị phi của vua Thuấn. Do đau buồn vì cái chết của vua Thuấn mà hai bà đã nhảy xuống sông Tương tự vẫn. Nước mắt của các bà rơi vào các cây trúc nên để lại vết trên thân cây. Trúc này gọi là Tương trúc, tức trúc đốm (Phyllostachys bambusoides f. lacrima-deae)

Trong cuộc Vạn Lý Trường chinh
Trong cuộc Vạn lý Trường chinh, ngày 21 tháng 10 năm 1934, Hồng quân Công nông Trung Quốc vượt qua vòng vây đầu tiên của Quốc quân tại vùng cực nam của Giang Tây. Tại đây họ gặp một sức kháng cự yếu ớt của một đơn vị quân Quốc dân đảng. Khi biết được cuộc di chuyển của Hồng quân, Thống chế Tưởng Giới Thạch ra lệnh truy kích. Ngày 30 tháng 10, họ Tưởng phong sứ quân Hồ Giản của tỉnh Hồ Nam làm Tổng tư lệnh lực lượng truy kích, và yêu cầu Hồ Giản kết hợp với Sử Du và Chu Hùng Viện hai tướng thiện chiến đem 15 sư đoàn bao vây và phục kích Hồng quân tại sông Tương Giang thuộc địa phận huyện Đạo tỉnh Hồ Nam và huyện Toàn Châu tỉnh Quảng Tây.

Trận đánh sông Tương Giang kéo dài một tuần lễ, từ ngày 25 tháng 11 đến ngày 3 tháng 12 đã gây ra thiệt hại to lớn cho Hồng quân Trung Quốc. Sư đoàn Thanh niên cộng sản, Sư đoàn 34, Trung đoàn 18 của Quân đoàn 3 và phần lớn Quân đoàn 8 bị quân Quốc dân đảng tiêu diệt hoàn toàn. Sư đoàn 1 có 2800 binh sĩ lúc khởi đầu cuộc Trường Chinh, nhưng khi qua sông Tương Giang chỉ còn lại 1400 người. Nguyên soái Lưu Bá Thừa nhận định: "Mặc dầu Hồng quân vượt qua được sông Tương Giang, nhưng phải trả một giá quá đắt. Hơn phân nửa hồng quân bị tiêu diệt". Rất nhiều dụng cụ như máy chiếu điện, súng lớn, máy phát điện phải ném xuống sông Tương Giang. Trận Tương Giang là trận đánh dữ dằn và đẫm máu nhất của Hồng quân trong suốt cuộc Vạn Lý Trường Chinh.

Sau trận đánh tại Tương Giang, tinh thần của quân lính rất ảm đạm, các chỉ huy hồng quân trở nên bất mãn, tức giận và mong muốn một sự thay đổi quyền lãnh đạo. Đúng lúc đó Mao Trạch Đông trình bày một kế hoạch mới để cứu vãn 30 ngàn hồng quân khỏi bị tiêu diệt hoàn toàn. Mao đề nghị:

 Loại bỏ kế hoạch tiến thẳng 250 dặm nữa về phía bắc, vượt qua Hồ Nam để tới căn cứ của tướng Hạ Long; chuyển hướng về căn cứ của Trương Quốc Đào tại phía bắc Tứ Xuyên. Căn cứ của Trương Quốc Đào rộng đến 40 ngàn kilômet vuông, có 3 triệu rưỡi dân và 80 ngàn quân, được trang bị và huấn luyện tốt. Căn cứ này xa hơn nhiều nhưng bảo đảm được sự sống còn của Hồng quân.
 Đốt bỏ những tài liệu văn khố nặng nề đang mang theo, chôn giấu những máy móc cồng kềnh và những vũ khí thặng dư.
 Số hồng quân sống sót chuyển biến thành một lực lượng nhẹ nhàng, hoạt động mau lẹ, tiến quân và chiến đấu linh động hơn.

Đề nghị của Mao được chấp thuận, đây là một chuyển hướng quan trọng cho sự thành công của cuộc Vạn Lý Trường Chinh.

Tham khảo

Sông Hồ Nam
Sông Quảng Tây


title: Anthidium vigintiduopunctatum

text:
Anthidium vigintiduopunctatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1904


title: Chimarra briseis

text:
Chimarra briseis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Criquebeuf-la-Campagne

text:
Criquebeuf-la-Campagne  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Criquebeuflacampagne


title: Mạt chược

text:
Mạt chược là một trò chơi có nguồn gốc từ Trung Hoa vào cuối thời nhà Thanh được lan rộng ra khắp thế giới từ đầu thế kỷ 20. Ở Trung Quốc có thể có đến 4 hay 6 người chơi cùng lúc (có biến thể 3 người chơi  ở Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước Đông Nam Á). Trò chơi và các biến thể được chơi rộng rãi khắp Đông và Đông Nam Á và cũng trở nên phổ biến ở các nước phương Tây.

Từ ngữ
Mạt chược là một từ Hán Việt kép, được phiên âm theo tiếng Quảng Đông: ma4 jeuk2 (麻雀 - Ma tước) nghĩa là con chim sẻ vừng, còn phiên âm theo tiếng Phổ Thông (麻將 - Ma tướng hay Ma thương) là Májiàng, vì thế trong tiếng Anh là Mahjong. Trong bài mạt chược thì ký hiệu con chim sẻ là con bài thứ nhất của bộ bài, tức là con Nhất Sách.

Nguồn gốc
Có giả thuyết cho rằng, mạt chược do một nhà quý tộc ở Thượng Hải sáng tác khoảng những năm 1850, có người nói rằng khoảng từ 1870-1875, và khởi đầu nó là những con bài làm bằng giấy. Không hiểu từ khi nào nó trở thành những con bài bằng chất liệu cứng như hiện nay.

Dù là một môn giải trí nhưng nó đòi hỏi người chơi phải có trình độ, hơn nữa việc chế tác những con bài đòi hỏi nhiều công phu và dĩ nhiên tốn kém, ngay cả trước 1975 ở miền Nam Việt Nam, chỉ những dân trí thức hoặc giàu mới chơi mạt chược, còn giới bình dân thì ít ai biết đến, cũng chỉ vì nó khó học, khó chơi và rất đắt tiền khi sắm bài, sắm bàn.

Những bộ mạt chược ngày xưa thường được làm bằng gỗ hoặc xương, riêng bài của những đại phú gia, các vương tôn công tử hoặc giới quý tộc, hoàng thân quốc thích thì nghe nói được làm bằng ngà voi. Ngày nay, hầu hết bài mạt chược được làm từ nhựa PVE hoặc PVC. Những bộ bài thường thì các quân bài được dập và sơn bằng máy, bài đặc biệt được khắc bằng tay. Trước năm 1975, trong Chợ Lớn nhiều người dùng máy khắc thẻ bài để khắc bài mạt chược vì thế những quân bài có đường nét rất thanh và đẹp. Nhưng dù làm bằng chất liệu gì, bài mạt chược vẫn phải đạt được một số yếu tố như vuông vức, đều đặn, không tì vết, phải bền chắc và tạo ra âm thanh vui tai khi va chạm với nhau.

Bên cạnh đó, việc chơi mạt chược còn được gọi là "xoa mạt chược". Sở dĩ nó được gọi như vậy, vì khi chuẩn bị chia bài, người chơi sẽ xoa bộ bài trên mặt bàn để trộn bài, thay vì xào bài liên tục trong hai bàn tay như tú lơ khơ, tam cúc, tứ sắc, tổ tôm....

Các quân bài
Trước khi nói về các quân bài mạt chược, chúng ta nên tìm hiểu sơ qua về chiếc bàn kê mạt chược, một công cụ không thể thiếu trong trò chơi này. Bàn để chơi mạt chược của người Hoa khá đơn giản, nó có mặt hình vuông, mỗi cạnh dài khoảng 80cm và cao chừng 60 - 85cm; khi chơi người ta thường trải một tấm khăn để các quân bài không bị trầy xước.

Bàn mạt chược của người Việt lại là một công cụ đặc dụng cao chừng 90cm, cũng có mặt hình vuông với mỗi cạnh dài khoảng 90 - 95cm và có gờ bao xung quanh, gờ cao từ 3 - 4cm được bọc da hoặc nỉ. Mặt bàn cũng được lót bằng một loại chất liệu nylon hoặc mica cứng, trơn láng và có màu tối; thường là màu xanh lam hoặc xanh lục để tăng độ tương phản, giúp những quân bài (thường có màu sáng) trở nên nổi bật hơn.

Mục đích của việc phủ mặt bàn bằng chất liệu trơn láng và cứng để khi xoa bài, những quân bài không rớt ra ngoài và dễ dàng chạy trên mặt bàn hơn. Qua một thời gian sử dụng, mặt bàn sẽ khó tránh khỏi việc bị nhiễm bẩn, độ trơn láng cũng theo đó mà giảm đi ít nhiều. Lúc này, người ta sẽ dùng một lớp phấn bôi lên mặt bàn, giúp cho việc xoa bài trở nên dễ dàng hơn.

Bài mạt chược tuy do người Hoa sáng tạo, nhưng qua thời gian, cách chơi trò này của người Việt và người Hoa có nhiều khác biệt, và vì thế, bộ bài cũng khác biệt theo. Người Hoa dùng bộ bài có 144 quân, nghĩa là chỉ có 2 bộ hoa và không có khung. Trước năm 1975, người Việt đã chơi bài có 4 bộ hoa và 2 bộ khung, tổng số quân bài lên tới 160 quân. Còn bây giờ bài thông dụng có tới 4 bộ khung, thậm chí có khi lên đến 4,5 bộ, đồng nghĩa sẽ có thêm bốn con Nhị Khẩu. Ở đây chúng ta chỉ nói về bộ bài cơ bản, có 1 bộ khung và 160 quân, được chia ra như sau:

Bài Nạc gồm ba loại là:

Sách: Biểu thị bằng hình vẽ các đốt của cây trúc có màu xanh lục ngọc, bắt đầu từ 2 đến 9, riêng quân Nhất Sách biểu thị bằng con chim sẻ. Có bốn con với mỗi loại quân như vậy.

 Vạn: Tất cả những con bài này đều có màu đỏ, viết chữ số Hán tự từ "Nhất" tới "Cửu" và thêm một chữ "Vạn" phồn thể bên dưới.

 Văn: Biểu thị bằng những vòng tròn nhỏ từ 1 tới 9.

 Tài Phao: Hay còn gọi là gió, gồm bảy loại, mỗi loại bốn con là:

Đông; Nam; Tây; Bắc

Trung; Phát; Bạch

Bộ Khung: Đây là những quân bài đại diện, thay thế cho những quân bài khác, gồm hai loại khung:

Khung Xanh có bốn quân:

Tổng: Thay thế cho tất cả mọi quân bài, kể cả Hoa

Thùng: Thay thế cho những quân thuộc hàng Văn

Soọc: Thay thế cho những quân thuộc hàng Sách

Màn: Thay thế cho những quân thuộc hàng Vạn

Khung Đỏ cũng có bốn quân:

Hoa: Thay thế cho tài phao

Hỷ: Thay thế cho 4 gió

Nguyên: Thay thế cho Trung; Phát; Bạch

Hợp: Thay thế cho các quân bài Nạc Văn; Sách; Vạn

(Những bộ bài có từ 2 bộ khung trở lên còn có thêm từ 1 tới 4 khung đặc biệt gọi là nhị khẩu, là quân bài có viết 2 chữ nhỏ hỉ và nguyên, nó thay thế cho nguyên và hỷ)

Cũng cần chính danh cho các tên gọi, như đã nói ở trên, Mạt chược tuy do người Tàu sáng tạo, nhưng đã bị Việt hoá, thậm chí ngay cả tên chính của quân bài cũng bị Việt hóa, điển hình là quân Văn, chữ (đọc theo âm Hán Việt là đồng, nghĩa là kim loại đồng, còn đọc theo phiên âm Quảng Đông là Thùng) quân bài biểu thị bằng những vòng tròn nhỏ tượng trưng cho các đồng xu (cent) hoặc đồng trinh (1/10 cent) vì thế nó không liên quan gì đến chữ Văn cả. Có thể các cụ ngày xưa chơi Tổ tôm quen nên đã đồng hoá tên gọi theo các con bài tổ tôm cho dễ gọi, dễ nhớ chăng, bởi cách chơi Mạt chược cũng có nhiều điểm giống với Tổ Tôm như phu ngang, phu dọc...

Bộ Hoa: gồm 4 bộ hoa là: Mai Lan Cúc Trúc

Bốn mùa: Xuân Hạ Thu Đông
 Tứ Hoàng (cũng gọi là Vương) đánh số từ 1 tới 4 và bên dưới là chữ Hoàng
 Tứ Hậu, đánh số từ 1 tới 4 và bên dưới là chữ Hậu
(Đôi khi có 2 bộ Hoa khác là Cầm Kỳ Thi Họa và Ngư Tiều Canh Độc thay thế cho 2 bộ Vương & Hậu)

Cách chơi

Để chơi Mạt chược phải có từ 4 đến 6 người. Nếu có sáu người thì 4 người chơi, 2 người ngồi ngoài dự bị nhận gió Trung và gió Phát, hết gió Đông, 2 người này vô và 2 người cửa Đông và cửa Tây ra, còn nếu 5 người thì người thứ 5 gió Trung sẽ thế người gió Đông khi hết vòng gió.

Bắt đầu chơi, một người gieo ba con xúc xắc để chọn chỗ (2 con 1 màu và một con khác màu). Người được cửa Đông sẽ gieo xúc xắc để bắt đầu, một con để chỉ tụ bài nằm cửa nào, tổng số sẽ chỉ bắt bài từ hàng thứ mấy đếm từ phải qua trái. Nếu chỉ có bốn người chơi thì lần đầu tiên gieo xúc xắc trúng cửa nào, người ở cửa đó sẽ là cửa Đông, còn từ 5 người thì ai được cửa Đông sẽ giữ cái, gọi là nhà cái, những người còn lại là nhà con.

Lấy bài hay bắt bài mỗi người 13 quân, cửa cái 14 quân và sẽ đánh ra 1 quân đầu tiên. Khi tới hay ù thì sẽ có 14 quân.

14 quân bài khi tới được chia ra là 4 phu, mỗi phu 3 quân và 1 cặp mắt. Có hai loại phu là phu ngang và phu dọc, dù ngang hay dọc tất cả các phu đều phải cùng một loại, một hàng. Ví dụ sách ăn theo sách, văn theo văn, vạn theo vạn, tài phao theo tài phao. Phu ngang là ba con giống nhau (gọi là khàn), nếu có hai con mà người khác đánh ra bất kỳ từ cửa nào cũng có quyền ăn, khi đó phải xướng lên "phỗng" hoặc "đôi", phu dọc là theo thứ tự, ví dụ 234, 345…và chỉ được ăn khi người trên đánh xuống, khi tới thì bất kỳ cửa nào đánh cũng được. Tất cả Tài Phao-Chữ đều là phu ngang (chỉ được phỗng không được ăn, ví dụ: chỉ có thể có 3 quân (khàn) Đông, không thể có phu Đông-Nam-Tây). Phỗng luôn luôn được ưu tiên hơn ăn, cho dù có dùng khung hay không. Ví dụ một nhà đánh cây Ngũ Vạn, người dưới cánh hạ Tam Vạn-Tứ Vạn để ăn, nhưng người đối diện có đôi Ngũ Vạn hay cây Ngũ Vạn và khung Màn, thì người có đôi (hay 1 cây+khung) được quyền ưu tiên phỗng cây bài. Nếu cả 2 người cùng gọi phỗng thì người phỗng bằng đôi được ưu tiên hơn người phỗng bằng khung. Nếu cả 2 người đều phỗng bằng khung thì khung nào chuyên đi với hàng của quân đánh ra được ưu tiên (ví dụ 1 người đánh cây Trung, 1 người định dùng khung Nguyên để phỗng, và 1 người nữa định dùng khung Tổng để phỗng thì người dùng khung Nguyên được ưu tiên). Nhưng nếu 1 người phỗng và 1 người ù, thì người ù được ưu tiên, bất luận dưới hình thức nào. Còn nếu cả 2 người cùng ù thì người trên cánh được ưu tiên (cũng bất luận dưới hình thức nào), gọi là Ù Tay Trên.
Một khi người dưới cánh (ngồi bên tay mặt) hay người đối diện đánh đúng quân bài chúng ta ù mà thấy người trên cánh suy nghĩ thì tốt hơn hết đừng nhanh nhẩu hạ bài xuống ù vội mà hãy chờ cho người ấy đưa tay bốc hẵng hạ bài ù. Vì chúng ta chưa biết người ấy có ý định ăn hay phỗng, thậm chí là ù. Nếu chúng ta hạ bài xuống ù vội thì dù rằng người kia dù không (hay chưa) có ý định ù vẫn có thể hạ bài xuống ù tay trên chúng ta. Còn như người ấy đưa tay bốc thì sau đó có đổi ý muốn ù cũng không được, vì đã đưa tay bốc là có ý nhường quyền ưu tiên cho người khác ù rồi.
Phỗng quật: là một kỹ thuật chơi nhằm mục đích không cho người đối diện hay người trên cánh bốc hay ăn để chạy bài, thường áp dụng để "đánh ác" người có bài lớn cho dù không có lợi cho người phỗng.
Âm Coong và Hối Coong: Nếu có 4 quân bài giống nhau thì có thể hạ xuống 'trình làng' để bốc tụ Hoa gọi là Âm Coong (để ngửa 2 quân 2 phía bìa và để úp 2 quân giữa, khi ù phải lật 2 cây xấp lên cho mọi người xem), được thêm 1 phán, và vẫn được kể là Bất Cầu Nhần (nếu có). Còn nếu phỗng 1 quân nào đó mà bốc cây thứ 4 thì cũng được hạ xuống để bốc tụ Hoa gọi là Hối Coong hay 'Nhé', cũng được thêm 1 phán (có nơi chỉ cho coong nhưng không cho thêm phán). Trái với Âm Coong, ai cũng có quyền ù nếu chờ quân Hối Coong (Nhé). Người ù được thêm 1 phán Coong Xừng Phá và người Hối Coong (Nhé) phải đền tiền thưởng Coong Xừng Phá cho tất cả.

Nếu dùng khung để phỗng 1 quân nào đó và bốc thêm quân đó thì có thể "nẩy" khung ra, được tính phán của khung theo quy định (nhưng nếu dùng khung để ăn thì không được nẩy, ví dụ dùng khung Thùng để thay thế Nhị Văn+Tam Văn để ăn cây Tứ Văn thì sau đó có mó cây Tứ Văn cũng không được nảy khung Thùng ra). Trường hợp "nẩy" thì không ai có quyền ù Khung, nhưng có quyền ù quân Hối Coong nếu đương sự bốc thêm quân nữa và Hối Coong (cũng có nơi cho ù khung nẩy nhưng chỉ được kể theo quân bài bốc để nẩy chứ không được tính theo khung nẩy).

Cửa cái, sau khi bắt bài nếu có hoa hoặc khung thì dựng, trường hợp chỉ có 1 hoa có quyền đánh hoặc dựng, nhưng từ 2 hoa bắt buộc phải dựng. Hoa đúng cửa thì được tính phán và không được đánh khung nữa, còn nếu không có hoa cửa vẫn được quyền đánh khung (nhiều nơi không cho). Dựng xuống bao nhiêu hoa hoặc khung thì được bắt lại bấy nhiêu quân bài ở chồng ngược lại gọi là đầu coong. Nếu đủ 14 con bài mà tròn, nhà cái sẽ ù gọi là Thiên Ù.

Sau khi cả làng đã lấy hoa xong thì nhà cái sẽ đánh ra một con bài rác, người kế tiếp nếu ăn không được và không bị ai phỗng (lấy vào hay ăn bài) thì sẽ được bắt một con vào bài từ chồng bài thuận, và sau đó sẽ phải đánh đi một con.

Cứ đánh và bắt bài như vậy cho tới khi bài tròn, nghĩa là khi đủ 4 phu và 1 mắt thì được ù. Nếu bắt lấy mà ù thì gọi là ù cái và cả làng phải chung cái, còn nếu người khác đánh cho ù thì ai đánh phải chung cái, 2 người kia sẽ chung con. Thông thường chung cái sẽ gấp đôi chung con (không kể điểm thưởng), vì thế tránh chung cái cũng là một cách đánh để đỡ phải thua nhiều, và đây là một nghệ thuật cũng như chiến thuật căn bản của người chơi Mạt chược: Ăn lớn, chung nhỏ.

Những điều cần lưu ý và những trường hợp phải đền:

Cửu Chướng Báo: Nếu một người ăn hay/và phỗng 3 phu/khàn cùng 1 hàng thì gọi là Cửu Chướng Báo (áp dụng cho cả Tài Phao-Chữ, toàn Nhất Cửu và 3 hàng Văn, Vạn, Sách). Có nghĩa là người nào tiếp tục đánh hàng đó hay Nhất Cửu mà bị ù toàn hàng hay toàn Nhất Cửu thì phải đền, tức là phải thay tất cả mà giam tiền cho người ù.
Thập Nhị Chướng Báo Chủy Mó: Nếu gặp Cửu Chướng Báo mà ai đánh cho người đó ăn/phỗng phu/khàn thứ 4 thì gọi là Thập Nhị Chướng Báo Chủy Mó, có nghĩa là nếu người kia ù, cho dù là tự tay mó thì người đánh cây bài cho người đó ăn hay phỗng phu/khàn thứ 4 cũng phải đền (dĩ nhiên phải ù toàn hàng, nếu không toàn hàng thì không phải đền).
Luật trên cũng áp dụng cho cả Nhất Cửu (toàn) cũng như Chữ-Tài Phao (về cả Cửu Chướng và Thập Nhị Chướng). Ngoài ra còn thêm vấn đề Tam Nguyên và Tứ Hỉ, ví dụ trường hợp Tam Nguyên, nếu ai phỗng Trung và Phát thì gọi là Bạch Báo, có nghĩa là ai đánh Bạch ra bị ù thì phải đền toàn bộ ván bài cho tất cả, giam cho người ù. Cũng như Toàn Hàng, nếu gặp Bạch Báo mà đánh Bạch cho người đó phỗng thì cũng là 'Báo Chủy Mó', nếu người đó ù cho dù chủy mó thì người đánh cây bài cảnh giác cho phỗng kia cũng phải đền như luật Thập Nhị Chướng Báo Chủy Mó của Toàn Hàng. Còn về Trường hợp Tứ Hỉ, ví dụ ai phỗng Đông, Nam, Tây thì vừa là Bắc Báo và Cửu Chướng Báo. Nếu đánh Bắc bị ù thì phải đền (Tứ Hỉ), mà đánh chữ bị ù cũng phải đền, miễn là Toàn Chữ. Và nếu đánh Bắc hay Chữ để phỗng khàn thứ 4 thì cũng là "Báo Chủy Mó" như đã kể trên.
Ngoại lệ: nếu ai trên bài chỉ còn lại toàn những cây trong hàng của người có Cửu Chướng thì dù có đánh ù  (Toàn Hàng) sau đó cũng không phải đền vì không còn đường nào lựa chọn, nhưng với điều kiện là không ăn/phỗng sau Cửu Chướng.
Ù Báo hay Chao Ù: Ù không đúng luật. Thường thì ù bao nhiêu phán phải đền bấy nhiêu cộng thêm mủn cun. Có nghĩa nếu ù 1 phán thì phải đền 7 phán. Người có kinh nghiệm chơi khi ù không nên hạ tất cả các quân bài xuống một lượt, mà nên hạ tán tiêu, xuyên hay từng phu từng khàn một để có cơ hội kiểm bài một lần cuối. Nếu phát hiện mình ù báo mà chưa lật ngửa tất cả các quân bài trên tay thì có thể gượng lại để khỏi phải đền (cho dù chỉ còn 1 quân chưa lật), nhưng sau đó phải lần lượt đánh ra tất cả những quân bài đã lật ngửa cho làng trông thấy, nếu trong đó có khung thì phải dựng xuống.
Đánh khung hay đánh hoa bị ù (trái với khung, chỉ tính theo giá trị từng khung, hoa coi như Tổng, ai chờ quân nào cũng có quyền ù). Phải đền toàn bộ cho cả làng (số phán của người ù cộng thêm mủn cun).

Cách gọi tên và tính điểm
Mạt chược hấp dẫn người chơi hơn các môn bài bạc khác vì nó có tính toán, sắp đặt, bao gồm chiến thuật và chiến lược. Cũng là một ván bài đó, người chơi giỏi sẽ tạo nên ván bài lớn, nghĩa là tới nhiều điểm, ở đây gọi là phán. Mốc quan trọng khi chơi là làm sao để "tới mủn" (mủn cun: mãn quan) nghĩa là tới 6 phán và cứ mỗi bội số của 6 phán là thêm 1 mủn. Theo kinh nghiệm, người chơi tham từ 5 phán lên đến 6, nhưng không tham từ 6 lên đến 11, mà sẽ tham từ 11 lên đến 12.
Có những trường hợp người chơi phải "bỏ bài". Bỏ bài đây có nghĩa là khi cảm thấy mình khó ù, ít phán hay chẳng có gì để tham trong khi có người bài lớn, nhất là người dưới cánh. Gặp trường hợp này người chơi không còn thiết gì đến chuyện ù nữa mà chỉ lo "đánh lành", cố gắng không để cho người bài lớn ăn/phỗng, hay nói nôm na là không tạo cơ hội cho người bài lớn chạy bài/ù, mà tìm cách đánh cho người ít phán hơn ù. Và theo kinh nghiệm chơi, trong trường hợp gặp người đỏ ù liên miên thì nên cố gắng mà đánh cho người khác ù, cho dù là bài lớn, nhiều phán hơn người đang đỏ (gọi là Triệt Người Đỏ).

Mỗi ván bài khi tới (ù) sẽ có một tên gọi tùy theo kết cục của 4 phu, và cũng từ đó người ta sẽ tính điểm cho ván bài tới (ù).
 Xuông (hay Cà Ri, Cáy, Muỗi): là tên gọi của một ván bài tạp, nghĩa là khi tới 4 phu bài có đủ thứ, cả tài phao, cả phu ngang, phu dọc. Bài này không được tính phán, cả làng cùng chung 1 đơn vị, không chung cái, con. Đây là ván bài nhỏ nhất.
 Phình: 4 phu bài đều là phu dọc, ván bài này được tính 1 phán nghĩa là người đánh chung gấp đôi người khác, hoặc bốc lấy thì cả làng chung 2 đơn vị.
 Tui Tui: 4 phu bài đều là phu ngang, ván bài này được tính 3 phán. Không khung được thêm một phán.
 Lai Hàng: bài gồm hai loại vừa tài phao vừa 1 hàng bài có cả phu ngang và phu dọc, ván bài này cũng được tính 3 phán, nhưng được cộng thêm phán của tài phao, nếu phu đó có điểm, ví dụ cửa 2 gió Nam thì được 1 điểm nếu có phu Nam.
 Tui Tui Lai Hàng: 4 phu bài gồm tài phao và một hàng bài phu ngang, ván bài này được tính 6 phán (mủn). Đây là loại bài lớn. (dĩ nhiên cũng được tính thêm phán tài phao, nếu có.)
Tui Tui Toàn Cầu Nhần: 4 khàn bài đều là phu ngang phỗng lật ngửa, và quân bài ù cũng do người đánh. Ván bài này được tính mủn cun. Không khung được thêm một phán.
 Tui Tui Lai Hàng Toàn Cầu Nhần: 4 khàn bao gồm tài phao và 1 hàng [hoặc Văn, Vạn hay Sách) đều phỗng lật ngửa, và quân bài ù cũng do người đánh. Được tính 2 mủn. Không khung thêm 1 phán.
Tui Tui Lai Nhất Cửu: 4 khàn (cả ngửa và kín) chỉ gồm tài phao, Nhất và Cửu. Ván bài này được tính  mủn cun, nếu Toàn Cầu Nhần thì được 2 mủn; Nhất Cửu Lai Hàng (Tài phao và Nhất Cửu cùng 1 hàng) cũng được 2 mủn, dĩ nhiên cũng được tính thêm phán tài phao, nếu có, Nhất Cửu Lai Hàng Toàn Cầu Nhần thì 3 mủn.
 Không Hoa, Chữ: là ván bài không có hoa và khung trong bài, ván bài này được tính 1 mủn, nếu có cước sắc tính thêm, nếu có đánh khung được tính thêm phán cho khung đánh đi.
Không Hoa, Chữ & Tui Tui: 2 mủn.
Không Hoa, Chữ & Xuyên-Phình-Bất Cầu Nhần (hoặc Tán Tiêu-Phình-Bất Cầu Nhần): 2 mủn.
Không Hoa, Chữ & Toàn Cầu Nhần: 2 mủn.
Không Hoa, Chữ & Tui Tui Toàn Cầu Nhần: 3 mủn.
 Toàn Hàng: bài gồm 1 hàng (văn, sách, vạn) nhưng cả phu ngang lẫn phu dọc và có cả khung), không có khàn tài phao, ván bài này cũng 1 mủn. Nếu bài không có khung sẽ được 2 mủn, hoặc tui tui toàn hàng cũng 2 mủn, tui tui toàn hàng không khung 3 mủn, không hoa 4 mủn.
Cửu Tử Liên Hoàn : Toàn Hàng (Văn, Vạn hay Sách), gồm 3 cây Nhất (1) 3 cây Cửu (9), từ Nhị đến Bát (2-8) mỗi thứ 1 cây, tức chờ cả 9 tiếng từ 1-9. Được tính 3 mủn, không khung thì 4, không hoa thì 5.
Toàn Hàng (Tài Phao-Chữ, không Tam Nguyên/Tứ Hỉ): 4 mủn, không khung 6 mủn. Toàn chữ đương nhiên tối thiểu phải là Tui Tui, nhưng không được tính thêm. Nhưng nếu Khàn Khàn hay Coong Coong thì được tính thêm.

Xin lưu ý: Không Hoa đương nhiên là Không Khung, nhưng Không Khung vẫn có thể có Hoa.
 Xập Xám Díu (Thập Tam Yêu): Gồm Đông, Nam, Tây, Bắc, Trung, Phát, Bạch, Nhất Văn, Nhất Vạn, Nhất Sách, Cửu Văn, Cửu Vạn, Cửu Sách (tức chờ cả 13 cây trên). Nếu có 12 trong số 13 cây trên và cây 13 là 1 trong 12 cây đó thì có nghĩa là chờ 1 nước [chờ cây bài thiếu, tức 1 trong 13 cây bài nêu trên]. Được tính 2 mủn, không khung thì 3.
 Tui Tui Toàn Nhất Cửu: Gồm 4 khàn và một đôi (kín và ngửa) toàn Nhất và Cửu (lẫn lộn cả 3 hàng Văn, Vạn, Sách). Được tính 3 mủn, không khung thì 4, không hoa thì 5.
 Tiểu Tam Nguyên: bài gồm 2 phu nguyên và 1 phu nguyên nữa làm mắt, bắt buộc phải đủ ba loại Trung Phát Bạch, ván bài này được tính 5 phán (có nơi chơi 6 phán, tức mủn cun). Nếu thêm tui tui hoặc lai hàng sẽ tính thêm mỗi thứ 3 phán. Nếu thêm Tui Tui Lai Hàng, Tui Tui Lai Nhất Cửu thì 2 mủn, Tui Tui Nhất Cửu Lai Hàng thì 3 mủn.
 Đại Tam Nguyên: gồm 3 phu (khàn) Trung Phát Bạch, 8 phán (có nơi chơi 9 phán). Nếu thêm tui tui hoặc lai hàng sẽ tính thêm mỗi thứ 3 phán. Tóm lại nếu Đại Tam Nguyên thêm Tui Tui hay Lai Hàng thì được 2 mủn; Tui Tui Lai Hàng hay Tui Tui Lai Nhất Cửu thì được 3 mủn; và Tui Tui Nhất Cửu Lai Hàng sẽ được 4 mủn.
Cả hai ván bài này nếu không có khung đều được tính thêm 1 mủn nữa, riêng lai hàng thì không được tính là không khung, nghĩa là phần lai hàng dù có khung hay không có khung cũng vậy.
 Khàn Khàn (hay tui tui kín, tui tui bất cầu nhần): là ván bài gồm 4 phu ngang (khàn), bốc lấy mà tới, không có phỗng bên dưới. Ván bài này được tính 3 mủn, không khung thêm 1 mủn.
Coong Coong: toàn Âm Coong và Hối Coong và ù Coong Xừng Phá. Được tính 4 mủn. Nếu toàn Âm Coong thì 5 mủn.
 Tiểu Tứ Hỉ: Gồm 3 phu (khàn) và một cặp mắt, phải đủ Đông Nam Tây Bắc, được tính 4-5 mủn. Ván bài này không được tính thêm lai hàng, nhưng nếu phu còn lại là phu ngang thì được tính thêm 1 mủn nữa gọi là Tui Tui Tiểu Tứ Hỉ, 5-6 mủn. Nếu là khàn Nhất hay Cửu được tính thêm một mủn nữa, và nếu là khàn tài phao thì sẽ được gọi là Tiểu Tứ Hỉ Toàn Chữ được tới 8-9 mủn (Không Khung thêm một mủn).
 Đại Tứ Hỉ: Đủ cả bốn Khàn Đông Nam Tây Bắc, được tính từ 8-10 mủn (10 nếu không khung), không được tính lai hàng, không được tính thêm tui tui nhưng nếu mắt là đôi Nhất hay Cửu được tính thêm 1 mủn, nếu mắt là đôi tài phao (Trung, Phát hay Bạch) thì được tính thêm 4 mủn nữa, gọi là Đại Tứ Hỉ Toàn Chữ, có nơi tính tới 12-16 mủn (16 nếu không khung). Nếu Khàn Khàn được tính thêm 3-4 mủn, Coong Coong thì thêm 4-5 mủn. Tóm lại, có thể nói Đại Tứ Hỉ Toàn Chữ Không Khung là ván bài lớn nhất của Mạt Chược, (chưa kể trường hợp có thêm Khàn Khàn hay Coong Coong, Thiên Ù, Địa Ù hay Nhân Ù nếu có thêm).
 "Xuyên": Nếu bốc được con bài đang chờ là một con bài kẹt, nghĩa là chỉ có một con bài cho 1 phu dọc thì được tính thêm 1 phán, ví dụ bốc được con 6 khi trong bài có con 5&7, con 3 khi có 1&2 hoặc con 7 khi có 8&9...
"Tán Tiêu": Con bài bốc được là một con duy nhất để hình thành phu mắt.

Lưu ý: nước bài "xuyên" này là "bốc được con bài chờ duy nhất" vì thế khi có khung nó thường không được tính, tuy nhiên nếu có khung mà nước bài đang chờ cũng vẫn chỉ là 1 nước bài duy nhất thì vẫn được tính, thi dụ ta có khung Tổng hoặc Hợp, nhưng bài trên tay ta đang có là một con 6, hai con 8 và một con 9 thì nước bài ta chờ chỉ là một con 7, vậy bốc được con 7 thì ta có thêm phán "xuyên".

Đặc biệt:
Lấy bài xong nhà cái ù liền gọi là Thiên ù, 2 mủn.
Nhà cái đánh một con, nhà con ù, gọi là Địa ù, cũng 2 mủn. Nếu nhà cái đánh hoa mà nhà con ù thì nhà cái phải đền, tổng cộng 3 mủn, chung ba cái + 6 con.
Nhà con bốc mà ù ngay thì gọi là Nhân ù, 2 mủn.
Cả Thiên và Nhân ù, nếu bốc từ đầu coong mà ù thì được cộng thêm 1 phán coong (bốc tụ bài Hoa mà ù thì gọi là Coong Xừng Phá [Quan Thành Hoa], được thêm 1 phán, và thưởng thêm tiền tùy quy định).

Trên đây chỉ là những ván bài căn bản để tính phán, cách tính điểm dựa theo phán như sau:
0 phán: cái & con 1
1 phán: cái 2 con 1
2 phán: cái 4 con 2
3 phán: cái 8 con 4
4 phán: cái 16 con 8
5 phán: cái 32 con 16
6 phán (mủn, tức "mủn cun", hay "mãn quan"): cái  64 con 32.

Phán thừa tính thêm 1-2 tùy quy định, (ví dụ 8 phán thì tính mủn + 2 phán)

 Xin bổ túc, cách chung trên đây bắt đầu từ 0 phán. Có nghĩa là mủn ăn 128/64.

Ngày trước ở Sài Gòn và bây giờ nhiều nơi vẫn còn chơi, tới mủn thưởng thêm 10 điểm nữa, như vậy tới mủn nhà cái chung 74, con chung 42. Vì ăn thua như vậy hơi lớn nên thường nhiều nơi bỏ điểm thưởng tới mủn, tuy nhiên vẫn giữ điểm thưởng tới coong là thêm 5 điểm. Cũng có nhiều nơi chơi thưởng cho mỗi gió không có người ù mủn (tùy quy định), ví dụ đến gió Bắc mà chưa có người ù mủn thì sau đó ai ù mủn sẽ được thưởng số điểm quy định nhân với 4. Cũng có nơi chơi nếu ai ù 6 ván liên tiếp thì gọi là Lục Khôi, ván bài ù thứ 6 trở đi được cộng thêm mủn cun, và cứ thế tiếp tục.

Ngoài ra cần phải lưu ý, để ván bài lớn phải biết cách dựng khung cũng như tính toán, cố gắng để ván bài khi tới đủ 6 phán không cần hơn vì mỗi phán thêm chỉ được tính thêm 2 điểm, 5 phán cũng chỉ thêm được 10 điểm, không đáng gì, đôi khi dựng khung sẽ làm bài trở nên khó tới.

Quy luật về dựng khung như sau:
Khung Tổng: Dựng đầu, hoặc cửa 1 dựng bất cứ khi nào 3 phán, cửa khác dựng sau 2 phán.
Khung Hợp: Dựng đầu, hoặc cửa 4 dựng bất cứ khi nào 3 phán, cửa khác dựng sau 2 phán.
Đại Hoa, tất cả các cửa dựng bất cứ khi nào đều 2 phán.
Tổng+Hợp: Dựng đầu bất cứ cửa nào 9 phán, dựng sau 1 lần 6 phán.
Thùng: cửa 2 dựng bất cứ khi nào 2 phán, các cửa khác 1 phán.
Soọc: Cửa 3 dựng bất cứ khi nào 2 phán, các cửa khác 1 phán.
Màn: Cửa 4 dựng bất cứ khi nào 2 phán, các cửa khác 1 phán.
Hỉ: cửa 2 dựng bất cứ khi nào 2 phán, các cửa khác 1 phán.
Nguyên: cửa 3 dựng bất cứ khi nào 2 phán, các cửa khác 1 phán.
Hoa trúng cửa thì được 1 phán, không trúng cửa không được tính phán.
1 bộ hoa được tính 1 mủn, không được tính điểm hoa cửa nữa, nếu trúng cửa thêm 1 mủn nữa là 2 mủn.
8 hoa bất kể được tính 1 mủn, 10 hoa được 2 mủn, được thêm điểm hoa cửa. Tuy nhiên không phải mọi nơi đều chơi như vậy, cũng có nhiều nơi không chơi theo lối tính hoa kiểu này.

Như vậy, trước khi hạ bài xuống ù phải tính xem bài mình được bao nhiêu phán trước khi xướng, vì khi đã xướng rồi, nếu tính thiếu sẽ không được tính thêm nữa, rất thiệt thòi, còn tính dư sẽ bị làng tính lại.
(Vì bây giờ đa số đều chơi bài có nhiều bộ khung nên không giới thiệu 1 ván bài pair-pair, nghĩa là toàn bài khi tới là 7 đôi. Bài này cũng ăn 1 mủn. Nhiều nơi chỉ cho ù, nếu tự bốc, khác với luật của Hongkong. Ván bài này, nhiều nơi gọi là lục phé bôn, trong lúc pair-pair được xài cho việc khác, nếu khi chờ bằng 2 đôi (2 con mắt), mà tự bốc lấy mà ù, thì được thêm 1 phán).

Vài ván bài đặc biệt:
1. Xập xám díu: 13 quân bài khác nhau: 7 tài phao + 3 lần quân 1 + 3 lần quân 9, quân thứ 14 tạo thành một đôi. 13 phán. Không khung, thêm 1 mủn.
2. Yêu Cửu: Chỉ toàn quân 1 (yêu) va 9 (cửu), 3 mủn. Lai hàng 9 phán. Không khung thêm 1 mủn.
3. Toàn chữ: Gió và tài phao, 4 mủn. Không khung, thêm 1 mủn. (xin so sánh với, Đại Tứ Hỷ Toàn Chữ bên trên)
4. Phóng hoa: đánh ra 3 lần hoa, bài sạch khung là ù, 1 mủn. Hoa khi đánh ra có giá trị như Tổng. Ai đang chờ là đều tới được. Ăn mủn, đền mủn. Nhiều nơi cho tính Khung như Hoa, nghĩa là, phóng khung thế hoa được, miễn ba con là được. Nếu phóng 3 khung xanh thì không cần sạch tài phao cũng ù được. Nếu phóng 2 khung xanh (khung Hợp kể như khung xanh) và một khung đỏ (khung Nguyên hay khung Hỷ) thì phải cần sạch tài phao mới ù được. Khung đánh ra, thì có quyền bị ăn, bị phỗng.

Xiểu Xường Cống (Tiểu Tướng Công) và Tài Xường Cống (Đại Tướng Công):Lấy thiếu bài thì gọi là Xiểu Xường Cống và thừa bài gọi là Tài Xường Cống. Khi gặp những trường hợp này thì đương sự không thể ù được, chỉ cố mà "đánh lành" và mong cho hòa (bốc hết bài mà không ai ù) hay người ít phán nhất ù. Người thiếu bài vẫn có quyền ăn/phỗng nhưng thừa bài thì không được. Nếu không tuân thủ theo nguyên tắc trên thì phải đền cho cả 3 nhà.
Ván bài hòa: khi còn lại 13 chồng (26 quân bài) tính từ tụ bài lấy Hoa sang tụ rút mà vẫn chưa có ai ù thì ván bài kể như hòa, chơi ván mới.

Các dị bản khác của Mạt chược
Cao Hùng là một cách chơi khác của Mạt chược. Thay vì sử dụng các quân Mạt Chược thông thường thì thay vào đó lại sử dụng đến 2 bộ quân cờ tướng (64 quân) và thay vì dùng 14 quân thì trong Cao Hùng chỉ được sử dụng 8 quân với 2 phu và 1 cặp mắt nhưng cặp mắt phụ thuộc vào 1 Phu trong cây bài để quyết định kiểu ù.

Tham khảo

Mạt chược
Chơi bài
Trò chơi trí tuệ
Trò chơi dân gian Trung Quốc
Phát minh của Trung Quốc
Trò chơi Trung Quốc
Trò chơi đánh bạc


title: Lê Văn Tưởng

text:
Lê Văn Tưởng (1919-2007) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, nguyên Phó Chính ủy Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Thân thế
Ông còn có tên gọi khác là Lê Chân, về sau còn có bí danh Hai Chân, hoặc Hai Lê; sinh tháng 10 năm 1919, quê tại xã Thạnh Lợi, quận Thủ Thừa, tỉnh Tân An (nay thuộc huyện Bến Lức, tỉnh Long An), xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo.

Ông nội ông từng là nghĩa quân Thiên Địa Hội từ trước năm 1930. Cha ông tham gia hội kín Nguyễn An Ninh chống lại chính quyền thực dân Pháp, về sau gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, nhiều lần vào tù ra khám. Gia đình ông có tới 9 người con, ông là con trưởng, nên sớm ra đời làm thuê, hái củi về đổi gạo, phụ giúp mẹ nuôi các em. Do ảnh hưởng của ông cha, ông sớm có tinh thần phản kháng, chống lại áp bức bất công do cường hào gây ra.

Hoạt động trước 1945
Từ năm 1936, ông bắt đầu hoạt động trong phong trào Đông Dương đại hội. Năm 1938, tại một cuộc biểu tình đấu tranh ở Tân An trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương, ông bị thực dân Pháp bắt giam 6 tháng ở khám Mỹ Tho. Ra tù, ông về lại quê tiếp tục hoạt động bí mật trong phong trào Nông hội đỏ, tham gia chỉ huy quân sự xã.

Tháng 6 năm 1940, ông chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Khi Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ ngày 23 tháng 11 năm 1940, ông cùng các đội viên du kích xã Thạnh Lợi tham gia cướp chính quyền. Tuy nhiên, chính quyền thực dân nhanh chóng ra tay đàn áp. Gia đình ông phải bỏ trốn đi nơi khác làm ăn sinh sống. Riêng ông cùng một số đồng chí rút vào bưng biền củng cố và xây dựng lại lực lượng. Đôi du kích do ông chỉ huy đã thực hiện cuộc tập kích đồn điền mía Hiệp Hòa ở xã Hòa Khánh, huyện Đức Hòa, thu được một khẩu súng ngắn 6,35 ly. Đầu năm 1941, trong lần ông cùng đội vũ trang về xã Thạnh Lợi vận động quần chúng, ông đã bắn chết Hương quản Chánh, một chức sắc mẫn cán của chính quyền thực dân. Do đó, về sau ông bị Tòa Áo đỏ (tòa đại hình) của chính quyền thực dân Pháp ở Sài Gòn đã kết án ông "tử hình khiếm diện".

Tham gia kháng chiến chống Pháp
Tháng 4 năm 1945, ông tham gia công tác xây dựng cơ sở huyện Thủ Thừa. Trong Cách mạng Tháng Tám, ông được phân công lãnh đạo khởi nghĩa ở huyện Thủ Thừa. Sau đó, với tư cách ủy viên quân sự huyện, ông thành lập lực lượng dân quân cách mạng, trang bị bằng vũ khí thu được từ các đồn bót giặc. Đây là lực lượng dân quân cách mạng duy nhất ở tỉnh Tân An sau cách mạng. Quân Pháp núp bóng quân đồng minh tái xâm lược, Nam bộ kháng chiến, ông được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Tân An, tiếp tục tổ chức chỉ huy bộ đội chiến đấu.

Tháng 8 năm 1945, ông là Huyện ủy viên phụ trách quân sự huyện Thủ Thừa.
Tháng 12 năm 1945, ông là Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Tân An, Chỉ huy trưởng bộ đội liên quân Chợ Lớn - Tân An.
1946-1954, ông là Chi đội phó, Tiểu đoàn trưởng, Tỉnh đội trưởng Tân An và Đồng Tháp.

Chỉ huy cao cấp Quân Giải phóng miền Nam
Từ tháng 10 năm 1955 đến năm 1960, ông là Chính ủy trung đoàn 556, Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 330.
Ngày 7 tháng 5 năm 1961, ông được Quân ủy Trung ương phân công trở về Nam chiến đấu.
Tháng 5 năm 1961, ông là Chủ nhiệm Chính trị Ban chỉ huy Quân sự miền.
Tháng 11 năm 1964, ông là Chính ủy Chiến dịch Bình Giã.
1965-1967, ông là Chính ủy đầu tiên của Sư đoàn 9 do Hoàng Cầm làm sư đoàn trưởng.
Tháng 12 năm 1967, ông là Chủ nhiệm Chính trị, Ủy viên Quân ủy Miền.
1972, ông là Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính trị Quân Giải phóng miền Nam, thường trực Quân ủy Miền.
Tháng 4 năm 1974, ông thụ phong quân hàm Thiếu tướng.
Tháng 5 năm 1975, ông là Chính ủy cánh quân Tây Nam (gồm Đoàn 232 - tương đương cấp quân đoàn - và lực lượng chủ lực các Quân khu 8, 9) tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Những năm cuối đời
Tháng 5 năm 1976, ông là Chính ủy Quân khu 9.
Từ tháng 6 năm 1978 đến năm 1987, ông là Ủy viên thường trực Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Quân sự Trung ương.

Ông qua đời ngày 24 tháng 7 năm 2007 hưởng thọ 89 tuổi

Lịch sử thụ phong quân hàm

Khen thưởng
Ông đã được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng:
Huân chương Hồ Chí Minh,
2 Quân chương Quân công hạng nhất,
Huân chương Kháng chiến hạng nhất
và nhiều huân, huy chương khác.
Tên ông được đặt cho một con đường tại thành phố Tân An, tỉnh Long An

Chú thích

Tham khảo
 Lê Văn Tưởng, Con đường tôi đã chọn, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân.
 Phan Hoàng, Phỏng vấn Tướng lĩnh Việt Nam, Nhà xuất bản Trẻ, 1999.
 Trung tướng Lê Văn Tưởng
 Tuổi 20 cho Ngày độc lập - Kỳ cuối: Nơi cướp chính quyền đầu tiên ở Nam bộ

Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Người Long An
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Quân công
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980


title: Goregrind

text:
Goregrind là một thể loại âm nhạc ảnh hưởng bởi grindcore và death metal. Đúng với tên gọi, goregrind có thể xem là một nhánh con của grindcore hoặc death metal. Ban nhạc Carcass được xem là căn nguyên của thể loại này. Theo Matthew Harvey,

Lịch sử

Mặc dù sớm chịu tác động mạnh từ những album như Horrified của Repulsion và Ultimo Mondo Cannibale của Impetigo , nguồn gốc của thể loại này thực sự thuộc về ban nhạc Carcass của Anh , những người bắt đầu sự nghiệp vào cuối những năm 1980. Trong thời kì Reek of Putrefaction, Carcass sử dụng pitch shifter, hình ảnh của bệnh viện và các hệ cơ quan nội tạng, một sự lệch hướng khỏi chủ đề chính trị thường thấy hoặc lyric cánh tả thường được sử dụng trong hardcore punk và grindcore.

Những nét đặc trưng

Zero Tolerance mô tả goregrind được định nghĩa bởi "detune guitar, blast drum (đôi khi sử dụng high-tune, tiếng kêu lanh canh của 'hộp thiếc bánh biscuit'), lyric ghê tởm và thường xử lý/bóp méo nặng nề chất giọng. Những ban nhạc goregrind thường sử dụng giọng cực thấp hoặc đã qua pitch-shift. Chủ đề của lyric thường là những chủ đề bạo lực bao gồm máu, giám định bệnh lý, cái chết, và cưỡng dâm. Lyric đôi khi có cảm giác mỉa mai của những bộ phim kinh dị hạng Z và không bị coi là nghiêm trọng. Cyjan, tay trống của ban nhạc goregrind Dead Infection của Ba Lan, bình luận, "Về khía cạnh âm nhạc, không có sự khác biệt thực sự nào giữa grindcore và goregrind, nhưng về lyric, trong khi cái đầu tiên là xã hội và có liên quan chính trị, goregrind, như ngụ ý của cái tên, giải quyết mọi thứ liên quan đến máu, khía cạnh bệnh lý hoặc những tai nạn mà hậu quả không tránh khỏi.

Danh sách những ban nhạc goregrind nổi tiếng

Xem thêm

 Death metal
 Grindcore

Tham khảo

Grindcore
Death metal
Extreme metal
Các phân nhánh phụ của heavy metal
Thể loại nhạc

nl:Goregrind


title: Bikini

text:
Áo tắm hai mảnh hay bikini là một kiểu đồ bơi phụ nữ có đặc trưng được chia làm hai mảnh riêng biệt gồm một mảnh che vòng 1 một mảnh che vòng 3 khoảng thân thể khác để phơi trần. Hình dạng của hai mảnh bikini rất giống với đồ lót phụ nữ, và phần dưới của bikini vì thế có thể chỉ đơn giản là một dải dây hay nhiều vải hơn giống kiểu quần soóc.

Đồ hai mảnh phụ nữ dùng trong thể thao từng xuất hiện trong các hình vẽ trên bình thời Hy Lạp ngay từ năm 1400 TCN.

Thỉnh thoảng từ bikini còn được sử dụng để gọi kiểu đồ bơi nam giới cũng thường được gọi là speedos.

Nguồn gốc hiện đại

Theo chính sử, bikini hiện đại do một kỹ sư người Pháp là Louis Réard và nhà thiết kế thời trang Jacques Heim phát minh tại Paris năm 1946 và đưa ra giới thiệu ngày 5 tháng 7 tại một cuộc trình diễn thời trang ở Piscine Molitor, Paris. Đó là một bikini dây với một mảnh vải nhỏ (g-string) phía sau. Bộ đồ này được đặt theo tên Đảo san hô Bikini, địa điểm diễn ra cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân vài ngày trước đó ở Quần đảo Marshall, với lý do nó cũng gây nhiều kích động như sự kiện hạt nhân đó. Tuy nhiên, phụ nữ tại Paris đã mặc bikini một năm trước khi nó được "phát minh". Sự thực này đã được đề cập với ảnh chụp trong ấn bản ngày 16 tháng 7 năm 1945 của tạp chí Life. Bộ phim về những người đi nghỉ tại Đức trong thập kỷ 1930 đã có những cảnh phụ nữ mặc đồ tắm hai mảnh.

Tất nhiên tờ tạp chí không gán cái tên "bikini" cho bộ đồ tắm đó. Ở thời điểm đó, vụ thử bom hạt nhân vẫn còn chưa diễn ra và rõ ràng chưa ai từng nghe tới cái tên Đảo san hô Bikini. Thay vào đó họ gọi nó là "Đồ bơi Pháp". Nhưng dù cái tên vẫn chưa được chấp nhận, bộ đồ bơi phụ nữ Paris mặc rõ ràng đã được công nhận là những bộ bikini đầu tiên theo kiểu dáng và diện tích che phủ.

Một sự trùng khớp ngẫu nhiên, ngày xuất bản tạp chí, 16 tháng 7, 1945, cũng là ngày quả bom hạt nhân đầu tiên được giới thiệu ở sa mạc bên ngoài Alamogordo, New Mexico.

Bộ đồ của Reard là sự cải tiến tác phẩm trước đó của Jacques Heim, hai tháng trước, ông này đã đưa ra giới thiệu "Atome" (nguyên tử - được đặt tên theo kích thước của nó) và quảng cáo đó là "bộ đồ tắm nhỏ nhất thế giới". Reard đã chia nhỏ "atome" ra nữa, nhưng ông không tìm ra được người mẫu nào dám mặc nó. Cuối cùng ông thuê Micheline Bernardini, một vũ nữ thoát y từ Sòng bài Paris làm người mẫu.

Trở nên phổ biến

Phải mất mười lăm năm bộ bikini mới được chấp nhận tại Hoa Kỳ. Năm 1951 việc mặc bikini đã bị cấm trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Tuy nhiên, năm 1957 bộ bikini của Brigitte Bardot trong bộ phim Và Chúa đã tạo ra Đàn bà đã mở ra một thị trường mới cho đồ tắm tại Hoa Kỳ và trong năm 1960, bài hát nhạc pop "Itsy Bitsy Teenie Weenie Yellow Polka Dot Bikini" của Brian Hyland đã gây nên một cao trào mua đồ bơi bikini. Cuối cùng bikini trở nên nổi tiếng vào năm 1963, bộ phim Beach Party, với diễn viên Annette Funicello (thật sự không mặc bikini, theo yêu cầu cá nhân của Walt Disney) và Frankie Avalon, đã dẫn tới một làn sóng phim đưa bikini lên làm biểu tượng của văn hoá pop.

Tại Malta mất nhiều thời gian mới trở nên thông dụng. Trong thập kỷ 1960 cảnh sát đã bác bỏ đề xuất của Giám mục Michael Gonzi cấm những khách du lịch mặc bikini vì sợ làm ảnh hưởng tới hình ảnh du lịch của nơi này. Những phụ nữ theo Đảng Lao động Malta cảm thấy mình được bảo vệ khi mặc bikini tham gia những bữa tiệc trên bờ biển nhưng điều này lại không thể chấp nhận được với những người theo Đảng Quốc gia.

Những người hiểu biết về lịch sử Đảo san hô Bikini —đặc biệt là những người phản đối phát triển vũ khí hạt nhân— có thể coi từ nguyên và việc sử dụng tên "bikini" đặt cho một loại trang phục là không thích hợp, bởi vì danh tiếng "nổi như cồn" một cách mỉa mai của nó đã làm giảm sự chú ý tới mức độ nghiêm trọng của một cuộc khủng hoảng nhân đạo trong lịch sử— một cuộc khủng hoảng vẫn còn để lại ảnh hưởng trong nền chính trị Quần đảo Marshall— chỉ còn lại đơn giản là một biểu tượng sex của văn hóa pop trong ý thức đa số mọi người. Thuật ngữ "hai mảnh" được coi là sự thay thế trung lập nhất.

Nhiều tạp chí cũng đã tự đánh bóng tên tuổi của mình bằng cách in ảnh những người đẹp mặc bikini lên trang bìa. Vì có ảnh hưởng của truyền thông, phụ nữ tìm cách giảm cần trước mùa hè để có được một "thân hình bikini" lý tưởng. Những mục tiêu giảm cân này thường là phi hiện thực và không có lợi cho sức khoẻ.

Các loại bikini
Trong những năm gần đây, thuật ngữ monokini (bikini một mảnh) đã được sử dụng để chỉ những phụ nữ mặc đồ tắm hở ngực: nếu bikini có hai mảnh thì monobikini chỉ có mảnh bên dưới. Ở những nơi có nhiều phụ nữ mặc như vậy, từ bikini có thể được dùng một cách bỡn cợt để gọi bộ đồ hai mảnh gồm một mảnh dưới và một chiếc mũ che nắng. Thuật ngữ này do Rudi Gernreich đưa ra.

Tankini là một bộ đồ tắm gồm một tank top bên trên và một bikini bên dưới.

Bikini dây là kiểu cải tiến của bikini truyền thống thường gồm những mảnh vải nhỏ nhất có thể để che phần trên và phần dưới, cả hai phần đều chỉ là những mảnh vải nhỏ màu tam giác, nối với nhau bằng dây. Đối với một số phụ nữ, thực tế là kiểu bikini đẹp nhất. Bikini dây thích hợp nhất với những phụ nữ ngực nhỏ. Vì phụ nữ ngực nhỏ không cần đến áo ngực với nhiều vật liệu đỡ, một áo ngực tam giác kiểu truyền thống phía trên có thể cải thiện hình dạng và tăng đường cong ngực. Hơn nữa, áo ngực tam giác với dây kín bên trong có thể hoạt động tương tự như một áo ngực kiểu push-up để làm tăng kích thước ngực.

Phần phía dưới của bikini còn được giảm kích thước hơn nữa trong thập niên 1970 để trở thành kiểu thong của Brasil, phần phía sau của nó nhỏ tới mức nó biến mất vào khe mông.

Những vận động viên bóng chuyền bãi biển nữ chuyên nghiệp thường phải mặc đồ hai mảnh khi thi đấu. Tuy nhiên, vì để phục vụ thể thao nên loại bikini này thường dày hơn, bền và kín đáo hơn so với bikini thông thường.

Miêu tả truyền thông

Sự khêu gợi của loại trang phục này đã là cảm hứng cho nhiều bộ phim và chương trình truyền hình ngay khi quan niệm đạo đức thay đổi và mọi người chấp nhận nó. Trong số này có nhiều phim lướt sóng ngay từ đầu thập kỷ 1960 và loạt chương trình truyền hình, Baywatch. Những phim miêu tả hình tượng bikini gồm Ursula Andress với vai Bond girl Honey Ryder trong phim Dr. No (1962), Raquel Welch trong vai cô gái trong hang thời tiền sử ở bộ phim One Million Years B.C. năm 1966 và Phoebe Cates trong bộ phim tuổi teen Fast Times at Ridgemont High năm 1982. Những cảnh đó gần đây đã được Chanel 4 (Anh Quốc) xếp hạng thứ 1, 86, và 84 trong bảng xếp hạng 100 Thời điểm Sexy Vĩ đại nhất (trong phim) .

Ngoài ra, một biến thể khác của bikini thường thấy trong văn học tưởng tượng là một bộ bikini chế tạo bằng sắt (không mang tính hiện thực) giáp sắt, thỉnh thoảng được gọi là một "bikini áo giáo" hay "bikini đồng"; nhân vật Red Sonja là một ví dụ điển hình. Một thuật ngữ để gọi nó, khi mục đích gợi tình quan trọng hơn tính hiện thực là "babes-at-arms" (được nhại lại thành "men-at-arms" để chỉ các binh sĩ được trang bị tận răng).

Trong phim khoa học viễn tưởng, Sự trở lại của Jedi có bộ Bikini của công chúa Leia, nó được nhân vật Công chúa Leia mặc khi cô bị bắt giữ ở đoạn phim mở đầu. Bộ bikini đặc biệt này từ đấy đã được đưa lên trở thành biểu tượng của văn hóa pop, làm xuất hiện nhiều kiểu bắt chước và lời nói nhại (đáng chú ý nhất là 1 tập phim Friends).

Bị loại bỏ trong các cuộc thi Hoa hậu
Trong lịch sử thi hoa hậu, đã có không ít lần trang phục bikini bị phản đối. Tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới đầu tiên vào năm 1951 đã có phần thi bikini. Giáo hoàng Pius XII lúc đó đã ra tuyên cáo lên án, coi việc trình diễn loại trang phục hở hang đó là một tội lỗi rất nghiêm trọng và là sự hủy hoại các giá trị đạo đức Ki-tô giáo.

Các tổ chức đấu tranh vì quyền phụ nữ trên thế giới đã phê phán phần thi bikini trong các cuộc thi sắc đẹp, vì ở đó công chúng thoải mái buông ra những lời nhận xét khiếm nhã (dù vô tình hay cố tình) có thể làm tổn thương phụ nữ. Màn thi bikini đã trực tiếp cổ vũ tâm lý coi cơ thể phụ nữ là vật trưng bày mua vui, hạ thấp nhân phẩm phụ nữ, nhiều cô gái tham dự đã trở thành đối tượng bị chê bai, xúc phạm nặng nề chỉ vì cơ thể họ có khiếm khuyết

Cuộc đấu tranh lâu dài của các nhóm nữ quyền đã bước đầu có kết quả và làm ban tổ chức các cuộc thi hoa hậu ở các quốc gia khác phải suy nghĩ lại. Đến đầu thập niên 2010, nhiều cuộc thi hoa hậu trên thế giới bắt đầu loại bỏ phần thi trang phục bikini do những chỉ trích về văn hóa và đạo đức. Các cuộc thi này nhận thấy việc buộc thí sinh mặc trang phục bikini diễu qua lại trước đông đảo người xem không phải là "tôn vinh nét đẹp", mà là sự thiếu tôn trọng đối với phụ nữ, đó là một dạng lợi dụng cơ thể hở hang, thiếu vải của phụ nữ để câu khách. Một xã hội văn minh, coi trọng nhân phẩm phụ nữ cần phải chấm dứt những màn thi buộc phụ nữ phải mặc trang phục hở hang, thiếu vải, chịu sự săm xoi của khán giả về những ưu khuyết điểm trên cơ thể họ. Trong xã hội hiện nay, vấn đề bình đẳng giới, quyền phụ nữ ngày càng được coi trọng, nâng cao thì việc thi bikini bị loại bỏ ở các cuộc thi nhan sắc được coi là chuyện sớm muộn sẽ xảy ra.

Hoa hậu Thế giới

Năm 2013, ban tổ chức Hoa hậu Thế giới (cuộc thi hoa hậu quốc tế lớn nhất thế giới) đã phải chuyển từ phần thi bikini sang trang phục đi biển kín đáo trước sức ép của người dân Đạo hồi ở nước chủ nhà Indonesia. Hội đồng Hồi giáo Indonesia, cho rằng màn trình diễn bikini cần phải bị hủy bỏ vì nó thúc đẩy "chủ nghĩa khoái lạc, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa tiêu dùng," và rằng "thi bikini chỉ là một cái cớ để khoe mẽ các bộ phận cơ thể của phụ nữ vốn cần phải kín đáo"

Sau đó, Hoa hậu Thế giới 2014 diễn ra tại Anh đã không còn phần trình diễn trang phục bikini trong đêm thi chung kết. Đồng thời, bà Julia Morley - chủ tịch cuộc thi Hoa hậu Thế giới thông báo phần thi bikini chính thức bị loại bỏ khỏi đấu trường nhan sắc lớn nhất thế giới này kể từ năm 2015. Bà cho rằng phần thi bikini không còn cần thiết và muốn các thí sinh cạnh tranh nhau ở vẻ đẹp trí tuệ, cách ứng xử, lòng nhân ái... hơn là vẻ đẹp hình thể, và đó mới là phương châm "sắc đẹp vì mục đích cao cả" mà cuộc thi theo đuổi

Bà Julia Morley thể hiện quan điểm rằng bà không muốn nhìn những cô gái diễu qua lại trên sân khấu trong những bộ áo tắm: “Nó không có tác dụng gì với phụ nữ và cũng không có bất cứ tác dụng nào với bất cứ ai trong chúng ta". Thay vào đó, Hoa hậu Thế giới sẽ tập trung vào trí tuệ, sự nhân hậu và tinh thần mạnh mẽ của các cô gái. Quyết định của bà Morley được đánh giá là bước đi tiên phong, tạo bước chuyển về bản chất của các cuộc thi sắc đẹp, để các thí sinh không còn bị đánh giá chỉ bởi vẻ bề ngoài cũng như phải hứng chịu những bình luận khiếm nhã về cơ thể họ.

Hoa hậu Trái Đất

Tại phần trình diễn hình thể mở đầu cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2017, mặt các thí sinh đều phải che lại trong khi tạo dáng với áo tắm nhằm làm người xem không rõ đó là ai. Sự thay đổi này của cuộc thi nhằm xoa dịu những chỉ trích về vấn đề buộc thí sinh phải trình diễn bikini trong cuộc thi.

Hoa hậu Mỹ (Miss America)

Năm 2018, cuộc thi Hoa hậu Mỹ (Miss America) đã quyết định loại bỏ phần thi bikini nhằm ủng hộ phong trào #MeToo (phong trào chống quấy rối tình dục và bình phẩm vẻ ngoài phụ nữ) đang lan rộng, đặc biệt là sau khi những người lãnh đạo cũ của cuộc thi gặp bê bối lộ email phân biệt giới tính và gọi các thí sinh là "gái điếm". Bà Gretchen Carlson, Chủ tịch mới của Tổ chức Hoa hậu Mỹ và cũng là Hoa hậu Mỹ 1989, nói rằng “Tôi đã trò chuyện với rất nhiều cô gái trẻ và họ nói với tôi rằng họ muốn tham gia cuộc thi nhưng không muốn sải bước trên sân khấu trong bộ đồ bikini. Tôi hiểu điều đó. Và chúng tôi sẽ không chấm điểm bạn chỉ dựa trên diện mạo bên ngoài của bạn. Chúng tôi đang tiến về phía trước và thay đổi để phù hợp với cuộc cách mạng văn hoá này”. Theo đó, cuộc thi người đẹp nói riêng và việc đánh giá phụ nữ nói chung cần tập trung vào những thành tựu học thức, sự nghiệp, đóng góp xã hội của họ, phần thi áo tắm có thể làm ảnh hưởng xấu đến thông điệp đó. Cuộc thi sẽ là một cuộc đua thực sự về trí tuệ, tài năng, lòng nhân ái chứ không chỉ là nơi trình diễn sắc đẹp. 9 thành viên của Hội đồng quản trị cuộc thi Miss America, trong đó 7 người là phụ nữ đã nhất trí với sự thay đổi này.

Theo Blain Roberts, ở thời điểm phong trào phụ nữ đòi quyền bình đẳng và cần được đánh giá đúng về bản thân, không chỉ ở vẻ ngoài, thì mục đích và tiêu chí của cuộc thi Hoa hậu Mỹ cần thay đổi cho phù hợp. Hoa hậu Mỹ 2015, Kira Kazantsev, chia sẻ trên tờ Times: "Hoa hậu Mỹ sẽ phải thăm nhiều thành phố, di chuyển nhiều, trở thành đại sứ cho các dự án từ thiện... Tất cả đòi hỏi hoa hậu phải là người nhanh nhẹn, khỏe khoắn, truyền cảm hứng... không có nghĩa người đó bắt buộc phải mặc bikini đẹp. Nói thật, tôi thích phần thi bikini. Tôi thích sải bước trên sân khấu ở khoảnh khắc ấy vì nó phù hợp tính cách của mình. Nhưng khi nhìn lại, tôi nhận ra nó chẳng đóng góp gì cho trách nhiệm hoa hậu tôi phải làm. Ngược lại, phần thi ấy cản trở công việc của tôi. Những người tôi gặp sẽ không đánh giá tôi nghiêm túc, thậm chí đưa ra những nhận xét dâm dục, chế nhạo tôi".

Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ
Năm 2016, tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ (tổ chức từng nắm quyền điều hành ba cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Mỹ và Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ) đưa ra thông báo sẽ loại bỏ phần thi áo tắm khỏi sân chơi sắc đẹp dành cho đối tượng từ 15-19 tuổi này. Theo đó, phần thi áo tắm sẽ được thay thế bằng trang phục thể thao.

Bà Paula Shugart, chủ tịch tổ chức Miss Universe, cho biết sự thay đổi này mang ý nghĩa tích cực, nhằm tôn vinh vẻ đẹp, sức mạnh của phụ nữ theo một cách khác. "Quyết định này phản ánh sự biến đổi văn hóa quan trọng. Chúng ta đang tôn vinh những người phụ nữ mạnh mẽ, có khả năng làm chủ cuộc sống của mình và khuyến khích người khác làm theo. Chúng tôi hy vọng khán giả cũng sẽ nhận ra đó là những cô gái tràn đầy năng lượng và truyền cảm hứng" - bà Paula Shugart nói.

Ở các nước khác

Năm 2005, cuộc thi Hoa hậu Pháp bắt đầu xem xét lại về màn thi bikini, 12 người vào vòng chung kết sẽ trình diễn bikini trong khi các ứng viên còn lại sẽ trình diễn áo tắm một mảnh. Bà Geneviève de Fontenay, Chủ tịch Ủy ban Hoa hậu Pháp, nói với phóng viên AFP rằng quyết định này là thể hiện sự tôn trọng khán giá truyền hình, bởi bikini là trang phục gây phản cảm với người già, trẻ nhỏ hoặc các tín đồ tôn giáo:

Năm 2012, ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Italia thông báo cấm thí sinh mặc bikini dự thi. Họ chỉ chấp nhận những bộ áo tắm một mảnh hoặc áo tắm kiểu cổ điển, kín đáo như ở thập niên 1950. Patrizia Mirigliani - nhà tổ chức Miss Italia - cho hay quyết định này nằm trong nỗ lực nhằm đưa cuộc thi về với "vẻ đẹp cổ điển". Việc loại bỏ bikini cũng đồng thời mang lại "yếu tố tao nhã" cho sàn đấu sắc đẹp này. Ngoài quy định cấm mặc bikini, Miss Italia cũng cấm thí sinh phẫu thuật thẩm mỹ, xăm trổ và xỏ khuyên trên cơ thể.

Năm 2019, lần đầu tiên trong lịch sử, cuộc thi Hoa hậu Venezuela sẽ không công bố số đo 3 vòng (vòng ngực, vòng eo, vòng hông) của 24 thí sinh tham dự nữa, dù đây là quốc gia nổi tiếng về thi hoa hậu. Quyết định không công bố số đo 3 vòng của các thí sinh được đưa ra trong bối cảnh các cuộc thi nhan sắc đang đối mặt với những chỉ trích của công luận vì quá chú trọng tới vẻ đẹp hình thể. Cô Gabriela Isler, người phát ngôn của cuộc thi Hoa hậu Venezuela và cũng là Hoa hậu Hoàn vũ 2013, nói: "Vẻ đẹp của một phụ nữ không phải là 90, 60, 90… Nó được đo bằng tài năng của mỗi người"

Ở Nam Phi, cuộc thi Hoa hậu Namibia (được diễn ra từ năm 1980) đã quyết định loại bỏ phần trình diễn áo tắm từ năm 2019. Họ đi theo xu hướng quốc tế giống với Hoa hậu Thế giới năm 2015. Các tiêu chí đánh giá bao gồm: vòng phỏng vấn, cách biểu hiện trên sân khấu, trang phục dạ hội và trả lời câu hỏi từ ban giám khảo.

Ở Hàn Quốc, chuyên gia vũ đạo Lee Myeong Seok - người nhiều năm là tổng đạo diễn đêm chung kết các cuộc thi hoa hậu - cho biết vài năm gần đây, các cuộc thi người đẹp ở Hàn Quốc ngày một suy giảm, một phần nguyên nhân là quan niệm công chúng đã nâng lên, họ nhận ra các cuộc thi người đẹp chỉ là một hình thức kinh doanh lợi dụng thân thể, nhan sắc của người phụ nữ.

Cuộc thi Hoa hậu Thế giới người Trung Quốc cũng loại bỏ phần thi áo tắm kể từ năm 2015. Ông Vu Tử Xuyên, thư ký ban tổ chức Hoa hậu Thế giới Trung Quốc vừa cho biết việc bỏ phần thi áo tắm nhằm thể hiện sự tôn trọng với phụ nữ và sự đa dạng văn hóa. Việc các thí sinh mặc trang phục áo tắm thiếu vải, phô diễn cơ thể cho thấy sự thiếu tôn trọng đối với phụ nữ và đây cũng là quan niệm sai lầm tại các cuộc thi nhan sắc. "Một cuộc thi nhan sắc tận dụng hình ảnh những cô gái mặc đồ bơi để câu khách là không thể hiện sự tôn trọng đối với phụ nữ và đưa ra những thông điệp sai lầm trong quan niệm về cái Đẹp ở những cuộc thi nhan sắc" - Ủy ban khẳng định. Ban tổ chức sẽ loại bỏ phần thi áo tắm để cuộc thi trở nên gần gũi với thuần phong mỹ tục Trung Quốc, thay vào đó họ sẽ tập trung chủ yếu vào việc phô diễn tài năng về nghệ thuật, văn hóa truyền thống. Ủy ban đặt ra tiêu chí rằng các thí sinh tham gia cuộc thi Hoa hậu Thế giới người Trung Quốc đều phải hiểu biết sâu về văn hóa Trung Hoa để giúp mở rộng tầm phủ sóng của văn hóa Trung Quốc ra thế giới

Chú thích

Xem thêm
 Tẩy lông bikini
 Tẩy sáp Brasil
 Cuộc thi Bikini
 Microkini
 Tankini
 Monokini

Liên kết ngoài

 Lịch sử phát triển của Bikini
 The first bikini
 "A Brief History of the Bikini: How the tiny swimsuit conquered America", Slate Magazine, 5 tháng 7 năm 2006.

Đồ bơi
Trang phục nữ
Lịch sử thời trang


title: 8585 Purpurea

text:
8585 Purpurea (2025 P-L) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8585 Purpurea

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Azuayacana

text:
Azuayacana là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Azuayacana cidnochroa Razowski, 1999

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Ghantapada

text:
Ghantapada là một thị trấn thống kê (census town) của quận Anugul thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ghantapada có dân số 15.587 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Ghantapada có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Ghantapada, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Hexatoma semilimpida

text:
Hexatoma semilimpida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Nirinoides abdominalis

text:
Nirinoides abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nirinoides


title: Laccophilus raitti

text:
Laccophilus raitti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmerman miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Pseudopanurgus rufosignatus

text:
Pseudopanurgus rufosignatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1949


title: Provanna pacifica

text:
Provanna pacifica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Provannidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provanna


title: Horistonotus transfugus

text:
Horistonotus transfugus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Horistonotus


title: Drasterius philippinus

text:
Drasterius philippinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Drasterius


title: Vasna Borsad INA

text:
Vasna Borsad INA là một thị xã và là một khu vực công nghiệp quy hoạch (industrial notified area) của quận Anand thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vasna Borsad INA có dân số 338 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Vasna Borsad INA có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Vasna Borsad INA, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Nothoadmete delicatula

text:
Nothoadmete delicatula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Chú thích

Liên kết ngoài
http://invertebrates.si.edu/antiz/taxon_view.cfm?ScreenWidth=1003&ScreenHeight=567&TAXON=6697&MODE=taxon

Nothoadmete


title: Leptocerus tungyawensis

text:
Leptocerus tungyawensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Leptocerus


title: Chalepoxenus

text:
Chalepoxenus là một chi kiến thuộc họ Formicidae. Chi có các loài sau:
 Chalepoxenus brunneus
 Chalepoxenus kutteri
 Chalepoxenus muellerianus
 Chalepoxenus spinosus
 Chalepoxenus tarbinskii
 Chalepoxenus tauricus
 Chalepoxenus tramieri
 Chalepoxenus zabelini

Chú thích

Tham khảo

Crematogastrini


title: Palazzolo Acreide

text:
Palazzolo Acreide là một đô thị (comune) ở tỉnh Siracusa, vùng Sicilia của Ý. Đô thị Palazzolo Acreide có diện tích 86,34 km2, dân số thời điểm 31 tháng 5 năm 2009 là 9086 người.
Các đơn vị dân cư:
Palazzolo Acreide giáp với các đô thị:
Thị xã có cự ly 43 km so với Siracusa ở dãy núi Hyblea.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Siracusa
Di sản thế giới tại Ý


title: Pittosporum paniense

text:
Pittosporum paniense là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Pittosporum paniense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Pittosporum
Thực vật dễ tổn thương


Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Bắc Trung Hoa (còn gọi là Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Loan)  là đội tuyển bóng đá nam đại diện cho Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) tại các giải bóng đá quốc tế, do Hiệp hội bóng đá Đài Bắc Trung Hoa quản lý.

Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là 2 chiếc huy chương vàng Asiad giành được vào các năm 1954, 1958 và hạng ba Cúp bóng đá châu Á 1960.

Danh hiệu
  Cúp bóng đá châu Á
 Hạng ba: 1960
 Hạng tư: 1968

Bóng đá nam tại Asiad:
  1954; 1958

Thành tích tại các giải đấu

Giải vô địch bóng đá thế giới
 1930 đến 1950 – Không tham dự vì thuộc Nhật Bản đến năm 1945
 1954 đến 1958 – Bỏ cuộc
 1962 đến 1974 – Không tham dự
 1978 đến 2022 – Không vượt qua vòng loại

Thế vận hội Mùa hè
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Cúp bóng đá châu Á

Cúp Challenge AFC

Á vận hội
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Giải vô địch bóng đá Đông Á
 2003 đến 2019 - Không vượt qua vòng loại

Đội hình hiện tại
Đội hình được triệu tập cho trận giao hữu gặp  vào tháng 12 năm 2022.
Số liệu thống kê tính đến ngày 14 tháng 12 năm 2022 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Đây là những cầu thủ đã từng được triệu tập trong những lần tập trung gần đây.

Xem thêm
Giải bóng đá vô địch quốc gia Trung Hoa Đài Bắc

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Loan  trên trang chủ của FIFA

Trung Hoa Đài Bắc
Bóng đá Đài Loan
Bóng đá


title: Giáo hoàng Innôcentê X

text:
Innôcentê X (Latinh: Innocens X) là vị giáo hoàng thứ 236 của giáo hội công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1644 và ở ngôi Giáo hoàng trong 10 năm 3 tháng 23 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 4 tháng 10 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 7 tháng 1 năm 1655.

Trước khi thành giáo hoàng
Giáo hoàng Innocens X sinh tại Roma ngày 6 tháng 5 năm 1574 với tên thật là Giovanni Battista Pamphili.

Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc Pamphili, ông học luật ở Collegium romanum. Ông vào ngay giáo triều Rôma, nơi mà Clêmentê VIII bổ nhiệm ông làm dự thẩm tòa thượng thẩm Rôma (Rota).

Grêgôriô XV sau đó dùng ông làm khâm sứ tòa thánh. Cuối cùng, Urbanô VIII thăng ông làm thượng phụ Latinh của Antiookia. Năm 1626, ông nhận mũ hồng y linh mục thánh hiệu Sant’Eusebio. Ông tham dự vào công đồng Trentô.

Giáo hoàng
Ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644 khi Urbanô VIII qua đời, hôm sau ngày lễ suy tôn thánh giá, nhờ sự ủng hộ của phái Pháp là phái từ chối mọi hồng y thân Tây Ban Nha.

Hiệp ước Westphalia
Ông không chịu ký hiệp ước Westphalia, vì rất nhiều thành phố bị đặt dưới quyền của những người Kháng Cách.

Bằng đoản sắc Zelo domus Dei (26.11.1648) ông tố giác các điều khoản tôn giáo của hiệp ước Westphalia mà một tháng trước đã chấm dứt cuộc Chiến tranh 30 Năm mà kết thúc là chiến thắng của các nước Tin Lành.

Lên án quyển Augustinus
Ông đã lên án 5 mệnh đề rút ra từ quyển Augustinus của Jansenius.

Năm 1649, cha giám đốc ban thần học Sorbonne lược giáo thuyết Jansénius trong 5 luận đề rút bởi cuốn Augustinus, đệ trình lên Tòa thánh xin phát quyết. Giáo thuyết này phủ nhận thực tại về tự do ý chí trong con người, khả năng con người có thể từ chối ân sủng và tính phổ quát của việc cứu độ trong cái chết của Đức Giêsu Kitô, theo đó tiền định là án quyết đời đời của Thiên Chúa, trong đó Chúa đã cho một số người được cứu rỗi, còn một số người bị bỏ rơi.

Học thuyết quyển Augustinus của Jansénius, được Port-Royal và bạn bè bênh vực chống lại các tu sĩ Dòng Tên. Innôcentê X lập một ủy ban gồm 5 hồng y và 13 nhà thần học để nghiên cứu vấn đề. Sau hai năm, ngày 3.5.1653, Giáo hoàng đã ra một tông chiếu lên án thuyết Jansénius năm 1653 theo 5 mệnh đề.

Quan hệ với các nước
 Pháp: Ông truy tố Antonio và Francesco barberini, vì những tham ô tài chính của họ. Những người này trốn sang Pháp. Năm 1646 ông tuyên cáo một sắc chỉ ra lệnh các hồng y đã rời bỏ các lãnh thổ Giáo hoàng mà không có phép của ông trong vòng 6 tháng phải trở về lại đó nếu không thì sẽ bị mất hết bổng lộc thậm chí mất cả mũ hồng y.

Pháp viện tối cao Paris hủy bỏ sắc chỉ và Marazin đã phải đe dọa sẽ cho các đoàn quân của mình tấn công các lãnh thổ của Giáo hoàng để làm cho Innôcentê X phải phục tùng.

 Nga: Ông viết thư cho Nga Hoàng Alexei, yêu cầu giải phóng cho giới nông nô trong nước. Bằng sắc chỉ Cum occasione (ngày 31.3.1653) giúp đỡ những người bất hạnh và kém cỏi nhất.
 Trung Quốc: Innocente X cho xúc tiến công việc nghiên cứu những lập luận về lễ nghi Trung Hoa. Ngày 12.9.1645, Innocente X ký một sắc lệnh cấm các thừa sai cho phép cũng như cấm giáo dân thi hành những lễ nghi thờ cúng Tổ tiên. Ở Trung Quốc, ông còn phạt vạ tuyệt thông những kẻ không thi hành.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

I
Sinh năm 1574
Giáo hoàng người Ý
Nhà ngoại giao Tòa Thánh
Người Ý thế kỷ 17
Người Roma
Mất năm 1655


title: (7579) 1990 TN1

text:
{{DISPLAYTITLE:(7579) 1990 TN1}}

(7579) 1990 TN1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 10 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Teucholabis rectispina

text:
Teucholabis rectispina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Taringa tritorquis

text:
Taringa tritorquis là một loài sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea, là động vật thân mềm chân bụng không vỏ sống ở biển trong họ Discodorididae.

Chú thích

Tham khảo

Taringa


title: Ischnura buxtoni

text:
Ischnura buxtoni là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài thiếu dữ liệu trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Ischnura buxtoni được miêu tả khoa học năm 1927 bởi Fraser.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: Ampedus motoshigei

text:
Ampedus motoshigei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Drusus plicatus

text:
Drusus plicatus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Drusus


title: Dolichopeza dorsoprojecta

text:
Dolichopeza dorsoprojecta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Sphecodes semicoloratus

text:
Sphecodes semicoloratus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1897


title: Ectoedemia ermolaevi

text:
Ectoedemia ermolaevi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Puplesis năm 1985. Nó được tìm thấy ở vùng Viễn Đông Nga.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Không gian định chuẩn

text:
Cùng với khái niệm không gian mêtric, không gian định chuẩn cũng đóng vai trò rất quan trọng trong giải tích nói chung và topo nói riêng.

Sơ lược về không gian định chuẩn

Định nghĩa
Cho E là không gian vectơ trên trường số  và ánh xạ

Ta nói  là chuẩn trên E nếu nó thỏa 3 tính chất sau:
,
  nếu x là 1 vector.

Nếu  là chuẩn trên E, ta nói  là không gian vecto định chuẩn (còn đọc tắt là không gian định chuẩn).

Ta có thể định nghĩa chuẩn bằng công thức:  và có thể hiểu phép định chuẩn như là vi phân độ dài của vector x.

Một số ví dụ về chuẩn
 Không gian  với các metric:

221/2

lần lượt có các chuẩn tương ứng sau:

221/2

 Không gian các hàm số mũ p khả tích trên khoảng [0,1] với chuẩn  sau;
Khi p=1;

Khi ;

Khi ;

 Không gian các hàm liên tục f từ  vào  và khả tích với chuẩn  sau;

Khi n=1;

Khi ;

Khi ;

Trong đó

,

Cấu trúc tô-pô
Một không gian định chuẩn được trang bị một cấu trúc tô-pô với một cơ sở là tập hợp các quả cầu mở. Các khái niệm tô-pô (như đóng, mở, trù mật,...) có thể được diễn đạt theo ngôn ngữ của không gian định chuẩn.

Tính chất

 Một không gian định chuẩn là một không gian tô-pô liên thông, Hausdorff, không compact.
 Một không gian định chuẩn hữu hạn chiều là một không gian compact địa phương.

Các định nghĩa, định lý liên quan khác

Không gian định chuẩn sinh với chuẩn sinh bởi metric
Cho  là không gian mêtric, ta nói chuẩn  tạo bởi metric  tức là:

,

Do đó, không gian định chuẩn cũng có cơ sở trên không gian tôpô dưới dạng họ các quả cầu mở như trên với chuẩn là các metric tương ứng.

Quả cầu mở, quả cầu đóng
Cho  là không gian định chuẩn;  và .

 Khi đó ta gọi  và  lần lượt là các quả cầu mở và quả cầu đóng tâm  bán kính r trong

Tập mở, tập đóng, tập bị chặn, trù mật
Cho  là không gian định chuẩn;  và .

Ta nói:

 là tập mở trong  nếu có họ các quả cầu mở  trong  sao cho:
.

 là tập đóng trong  nếu  là tập mở trong .

 là tập bị chặn trong  nếu có quả cầu đóng  trong  sao cho:
.

 là tập trù mật trong  nếu

Liên tục
Cho  là tập con trong không gian định chuẩn
 và
.

Ta nói:

 liên tục tại  nếu ,  sao cho ,,

 liên tục trên  nếu  liên tục tại mọi

Ngoài ra ta còn có định nghĩa liên tục qua khái niệm tập mở như sau:

 liên tục trên  nếu và chỉ nếu với mọi tập mở  trong  có tập mở  trong  sao cho

Dãy hội tụ, Cauchy
Cho (E, ||.||) là không gian định chuẩn; f là ánh xạ từ tập các số nguyên dương vào E.

Đặt ;  và cho .

Khi đó  là dãy trong .

Dãy  là dãy hội tụ về  trong  nếu và chỉ nếu:
, ta tìm được  sao cho

Lúc đó,  là giới hạn của dãy .

Dãy  là dãy Cauchy trong  nếu và chỉ nếu:
, ta tìm được  sao cho

Nếu dãy  là dãy hội tụ trong  thì nó sẽ Cauchy trong .

Nếu mọi dãy  Cauchy đều hội tụ trong không gian định chuẩn  thì  là không gian Banach.

Ví dụ:

Dãy  trong  \0 là dãy Cauchy nhưng không hội tụ trong \ 0 với không gian định chuẩn  ().

Chuẩn tương đương
Tương tự như metric tương đương trên không gian metric, ta cũng có khái niệm chuẩn tương đương như sau:
Cho 2 chuẩn  trên cùng không gian vectơ E.

Ta nói 2 chuẩn này là tương đương nếu tồn tại  sao cho:

với mọi

Ví dụ
Với các chuẩn sau trên  sau:

trong đó . Ta có:

Phạm trù các không gian định chuẩn
Các ánh xạ quan trọng nhất giữa hai không gian định chuẩn là các ánh xạ tuyến tính liên tục. Tập hợp các ánh xạ tuyến tính liên tục giữa hai không gian định chuẩn  và  được ký hiệu là . Không gian định chuẩn cùng với các ánh xạ tuyến tính liên tục lập thành một phạm trù.

Ta cũng có phạm trù các không gian Banach (là một phạm trù con đầy của phạm trù các không gian định chuẩn).

Xem thêm
 Không gian metric
 Không gian Banach
 Không gian tích vô hướng

Chú thích

Tham khảo
 Đặng Đức Trọng, Đinh Ngọc Thanh, Phạm Hoàng Quân, Giáo trình giải tích 2, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Tp.HCM, 2008
 Dương Minh Đức, Giải tích hàm, Nhà xuất bản Đại học quốc gia TP HCM, 2005
 Huỳnh Quang Vũ (2012). Lecture notes on Topology  . Ho Chi Minh city University of Science

Đại số tuyến tính
Giải tích toán học
Toán học tô pô


title: Isanda hemprichi

text:
Isanda hemprichi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Isanda


title: Surgy

text:
Surgy là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 437. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 455.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Will Smith

text:
Willard Christopher "Will" Smith, Jr. (sinh ngày 25 tháng 9, năm 1968) là một diễn viên, rapper, nhà sản xuất và nhạc sĩ người Mỹ. Tháng 4 năm 2007, Newsweek đã xem xét ông là "nam diễn viên quyền lực nhất Hollywood". Smith đã được đề cử cho năm giải thưởng Quả Cầu Vàng (Golden Globe Awards) và hai lần được đề cử tại giải thưởng của Viện Hàn lâm (Academy Awards), và đã giành được bốn giải Grammy.

Vào cuối những năm 1980, ông chỉ nổi tiếng với công việc rapper nghệ danh là The Fresh Prince. Năm 1990, anh dần trở nên nổi tiếng sau khi đóng vai chính trong bộ phim truyền hình nổi tiếng NBC The Fresh Prince of Bel-Air, dài 6 mùa (đến năm 1996). Sau khi bộ phim kết thúc bộ phim, anh chuyển qua làm diễn viên điện ảnh và trở thành ngôi sao trong nhiều bộ phim bom tấn. Anh là diễn viên duy nhất có tám bộ phim liên tiếp thu về tổng cộng hơn 100 triệu đô la ở rạp chiếu phim trong nước, 11 bộ phim liên tiếp thu về trên 150 triệu đôla trên toàn thế giới, và tám bộ phim liên tiếp mà anh đóng vai chính ở vị trí số một tại doanh thu trong nước.

Smith đã được tạp chí Forbes bình chọn là ngôi sao "bankable" (diễn viên có sức hút đến mức chỉ cần xuất hiện trong phim là đủ đảm bảo doanh thu phòng vé của bộ phim đó) nhất trên toàn thế giới. Tính đến năm 2014, 17 trong số 21 bộ phim mà anh đóng vai chính đã thu được tổng thu nhập trên 100 triệu đô la Mỹ trên toàn thế giới, mỗi năm thu về hơn 500 triệu đô la Mỹ. Tính đến năm 2016, bộ phim của ông đã thu về 7,5 tỷ đô la tại các phòng vé toàn cầu. Với vai diễn trong phim Ali (2001) và The Pursuit of Happiness (2006), Smith đã nhận được đề cử giải Oscar cho mục "Nam diễn viên xuất sắc nhất".

Thân thế
Willard Carroll Smith Jr. sinh ngày 25 tháng 9 năm 1968 ở Philadelphia, Pennsylvania. Mẹ ông là Caroline (Bright), một quản trị viên trường học ở Philadelphia, và cha ông là Willard Carroll Smith, Sr (mất năm 2016), một kỹ sư điện lạnh. Ông lớn lên tại vùng ngoại ô Wynnefield của Tây Philadelphia trong một gia đình theo đạo Báp-tít. Smith có ba anh chị em, chị gái Pamela, hơn bốn tuổi, và cặp song sinh Harry và Ellen, nhỏ hơn ba tuổi. Smith học ở Our Lady of Lourdes, một trường tiểu học Công giáo tư thục ở Philadelphia. Cha mẹ ông ly thân khi ông 13 tuổi, nhưng đến năm 2000 mới ly dị.

Smith học trường trung học Overbrook. Mặc dù được công bố rộng rãi ra đại chúng, nhưng thật ra việc Smith từ chối học bổng để theo học tại Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) là không đúng sự thật, ông đã không bao giờ xin học đại học vì ông muốn trở thành rapper. "Mẹ tôi, từng làm việc cho ở trường Philadelphia, có một người bạn là cán bộ tuyển sinh của MIT. Tôi có điểm SAT khá cao và họ đang cần tuyển những đứa trẻ da đen, nên có lẽ tôi đã có thể vào. Nhưng tôi vốn không có ý định học đại học." Smith nói.

Sự nghiệp ca nhạc và diễn xuất

Sự nghiệp ca nhạc ban đầu
Ông bắt đầu sự nghiệp rapper cùng với hai người bạn là Jazzy Jeff, Clarence Holmes, ông lấy nghệ danh là The Fresh Prince. Bộ ba nổi tiếng với những bài hát hài hước, vui vẻ, đặc biệt là bài "Parents Just Don't Understand" và "Summertime". Họ nhanh chóng nhận được sự ủng hộ và nhận được giải Grammy được trao cho thể loại Rap.

Năm 1990, Smith gần như phá sản vì nợ nần. May mắn, ông được truyền hình NBC kí hợp đồng để anh đóng vai chính trong bộ sitcom "The Fresh Prince of Bel-Air". Bộ phim truyền hình thành công và đưa anh đến với điện ảnh. Will Smith giờ đây đặt ra cho mình mục tiêu đó là "trở thành ngôi sao điện ảnh lớn nhất thế giới".

Sự nghiệp diễn xuất

Ông sau đó tham gia đóng vai chính trong phim "Six Degrees of Separation" (1993) và phim hành động "Bad Boys" (1995), trong đó ông đóng vai chính trong Martin Lawrence.

Năm 1996, Smith là một trong các vai chính của phim "The Independence Day" của Roland Emmerich. Bộ phim là một bộ phim bom tấn khổng lồ, trở thành bộ phim có doanh thu cao thứ nhì trong lịch sử vào thời điểm đó. Vào mùa hè năm 1997, anh đóng vai chính cùng với Tommy Lee Jones trong bộ phim Men in Black. Năm 1998, Smith đóng vai chính với Gene Hackman trong Enemy of the State.

Ông từ chối đóng vai Neo trong phim "Ma trận" để tham gia phim "Wild Wild West" (1999). Mặc dù bộ phim không được thành công, ông nói ông không hề hối tiếc với quyết định của mình, và khẳng định Keanu Reeves đóng vai Neo tốt hơn mình.

Vào năm 2005, Smith đã được đưa vào Sách kỷ lục Thế giới Guinness vì đã tham dự ba buổi ra mắt phim trong 24 giờ.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 2007, Smith được vinh danh bởi Nhà hát Grauman's Chinese trên Đại lộ Hollywood, Smith đặt dấu bàn tay và chân bên ngoài nhà hát nổi tiếng này trước mặt nhiều người hâm mộ. Khi đó, Smith đã đóng xong vai chính trong bộ phim "I Am Legend", bộ phim được chiếu vào ngày 14 tháng 12 năm đấy. Bộ phim nhận được hàng loạt đánh giá tích cực, có doanh thu mở đầu lớn nhất tháng 12 ở Mỹ. Smith coi bộ phim là "cực kỳ độc đáo". Một nhà bình luận cho hay thành công thương mại của bộ phim "đã củng cố vị trí của Smith trong vai trò diễn viên phòng vé số một tại Hollywood." Vào ngày 1 tháng 12 năm 2008, TV Guide đã thông báo rằng Smith đã được chọn là một trong 10 người hấp dẫn nhất nước Mỹ năm 2008 cho một chương trình đặc biệt của Barbara Walters ABC phát sóng vào ngày 4 tháng 12 năm 2008.

Trong năm 2008 Smith đã được báo cáo là sẽ phát triển một bộ phim mang tên The Last Pharaoh, trong đó anh sẽ đóng vai Taharqa. Năm 2008, Smith đã đóng vai chính trong bộ phim siêu anh hùng Hancock.

Trong Men in Black III (2012), Smith một lần nữa trong vai Đặc vụ J. Đây là vai diễn chính đầu tiên của anh trong bốn năm. Smith đã đóng với Barry Sonnenfeld trong suốt bộ phim. Sau khi phát hành Men in Black III, Smith đã hài lòng kết thúc vai diễn của mình với series: "Tôi nghĩ rằng ba là đủ cho tôi..."

Smith và con trai Jaden đã đóng vai cha và con trong hai bộ phim truyền hình: The Pursuit of Happyness năm 2006 và bộ phim khoa học viễn tưởng After Earth được phát hành vào ngày 31 tháng 5 năm 2013. Trong The Pursuit of Happyness, Smith đã đóng vai Chris Gardner. Bộ phim, cùng với vai diễn của Smith, đã nhận được nhiều lời khen ngợi.

Smith tham gia diễn xuất cùng Margot Robbie trong bộ phim truyền hình lãng mạn Focus. Focus được phát hành vào ngày 27 tháng 2 năm 2015. Smith đã được chọn tham gia bộ phim khoa học viễn tưởng Brilliance, một bản chuyển thể của cuốn tiểu thuyết cùng tên của Marcus Sakey được viết bởi nhà văn Jurassic Park, David Koepp, nhưng sau đó đã rời dự án.

Smith đã đóng vai bác sĩ Bennet Omalu của Viện nghiên cứu chấn thương não trong bộ phim truyền hình Concussion, người đầu tiên khám phá ra chứng bệnh chấn thương mãn tính (CTE) trong não của một cầu thủ bóng đá. CTE là một bệnh thoái hoá do chấn thương nặng ở đầu mà chỉ có thể phát hiện sau khi đã chết.

Năm 2016, Smith diễn vai Deadshot trong bộ phim hành động Suicide Squad trong một nhóm siêu ác nhân. Cuối năm đó, Smith đã đóng vai chính trong bộ phim truyền hình của đạo diễn David Frankel, Collateral Beauty, đóng vai một nhà quản lý quảng cáo ở New York.

Cuộc sống cá nhân
Smith kết hôn với Sheree Zampino năm 1992. Họ có một con trai, Trey Smith, sinh ngày 11 tháng 11 năm 1992, và ly dị vào năm 1995. Trey xuất hiện trong video âm nhạc của cha mình tên là "Just the Two of Us" năm 1998. Anh cũng diễn trong hai tập phim của sitcom All of Us.

Smith kết hôn với nữ diễn viên Jada Koren Pinkett năm 1997. Cùng nhau họ có hai con: Jaden Christopher Syre Smith (sinh năm 1998), người bạn diễn trong bộ phim The Pursuit of Happyness và After Earth, và Willow Camille Reign Smith (sinh năm 2000), con gái của ông đóng trong phim I Am Legend. Smith và gia đình ông sống tại Los Angeles, California.

Smith đã liên tục được đưa vào danh sách "Richest 40" của tạp chí Fortune, nằm trong bốn mươi người Mỹ giàu có nhất dưới 40 tuổi.

Niềm tin tôn giáo
Mặc dù Smith từ nhỏ đi học tại một trường Công giáo, nhưng anh ta không còn khẳng định là mình theo tín ngưỡng tôn giáo nào nữa.

Smith trao 1.3 triệu đô la cho các tổ chức từ thiện trong năm 2007, trong đó 450.000 đô la Mỹ được chuyển tới hai bộ phận Cơ đốc, và 122.500 đô la Mỹ được chuyển tới ba tổ chức Scientology; Những tổ chức nhận hỗ trợ còn lại bao gồm "một nhà thờ Hồi giáo ở Los Angeles, các trường học và nhà thờ Cơ đốc khác, và Trung tâm Tưởng niệm Yitzhak Rabin ở Israel." Smith và vợ của ông cũng đã thành lập một trường tiểu học tư nhân ở Calabasas, California, tên là New Village Leadership Academy. Will Smith đã tặng $ 1,2 triệu cho trường vào năm 2010.

Quan điểm chính trị
Smith đã tặng 4,600 đô la cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2008 của đảng Dân chủ mà người tranh cử là Barack Obama. Ngày 11 tháng 12 năm 2009, Smith và vợ của ông đã tổ chức Hoà nhạc Giải Nobel Hoà bình tại Oslo, Na Uy để chào mừng chiến thắng của Obama khi nhận giải Nobel Hòa bình. Năm 2012, Smith tuyên bố ông ủng hộ việc hợp pháp hoá hôn nhân đồng giới.

Đĩa nhạc

Với DJ Jazzy Jeff
 Rock the House (1987)
 He's the DJ, I'm the Rapper (1988)
 And in This Corner... (1989)
 Homebase (1991)
 Code Red (1993)

Solo
 Big Willie Style (1997)
 Willennium (1999)
 Born to Reign (2002)
 Lost and Found (2005)

Tranh cãi
Trong Lễ trao giải Oscar lần thứ 94 vào ngày 27 tháng 3 năm 2022, Smith đã bước lên sân khấu và tát người dẫn chương trình kiêm diễn viên hài Chris Rock sau khi Rock nói đùa về việc cạo trọc đầu của vợ anh với sự tham khảo từ phim ''G.I. Jane''. Năm 2018, Jada Pinkett Smith được chẩn đoán mắc chứng rụng tóc và sau đó đã cạo tóc vì tình trạng này. Vụ việc khiến khán giả truyền hình và khán giả trực tiếp choáng váng. Smith sau đó quay trở lại chỗ ngồi của mình và hét lên với Rock, hai lần, "Đừng nhắc đến tên vợ tôi!" Sau đó, Smith được trao giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho King Richard. Nam diễn viên đã xin lỗi Viện Hàn lâm và những người được đề cử khác trong một bài phát biểu nhận giải vô cùng xúc động. Rock được cho là sẽ không yêu cầu buộc tội Smith. Viện Hàn Lâm đã cấm Will Smith tham dự Oscar trong 10 năm. Chủ tịch Học viện David Rubin và giám đốc điều hành Dawn Hudson cho biết trong một tuyên bố: 'Lễ trao giải Oscar lần thứ 94 nhằm tôn vinh nhiều cá nhân trong cộng đồng của chúng tôi đã làm được những công việc đáng kinh ngạc trong năm qua. Tuy nhiên những khoảnh khắc đó đã bị lu mờ bởi hành vi không thể chấp nhận được mà chúng tôi đã thấy Smith thể hiện trên sân khấu.'. Tuyên bố của Viện Hàn lâm không đề cập đến việc liệu Smith có thể được đề cử cho giải Oscar hay không trong suốt 10 năm bị cấm, cũng không có bất kỳ hành động nào để thu hồi Giải thưởng Viện hàn lâm của Smith. Smith nói rằng anh ấy tôn trọng quyết định của Học viện

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1968
Nam ca sĩ Mỹ
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà sản xuất thu âm người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nghệ sĩ của Columbia Records
Nghệ sĩ của Interscope Records
Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên Philadelphia
Nhà sản xuất phim Mỹ


title: Iheyaspira lequios

text:
Iheyaspira lequios là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Iheyaspira


title: Niederkumbd

text:
Niederkumbd là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Asus

text:
AsusTek Computer Inc. (viết tắt ASUSTeK hay ASUS,  ) là một tập đoàn đa quốc gia có trụ sở chính tại Đài Loan, chuyên sản xuất các mặt hàng điện tử và phần cứng máy tính như máy tính để bàn, máy tính xách tay, netbook, điện thoại di động, thiết bị mạng, màn hình, bộ định tuyến WIFI, máy chiếu, bo mạch chủ, card đồ họa, thiết bị lưu trữ quang học, sản phẩm đa phương tiện, thiết bị ngoại vi, thiết bị đeo, máy chủ, máy trạm và máy tính bảng.

ASUS cũng là một nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) cho các công ty khác. ASUS là nhà sản xuất máy tính lớn thứ 5 thế giới tính theo doanh số năm 2017. Asus xuất hiện trong bảng xếp hạng "InfoTech 100" của BusinessWeek, "Top 10 công ty công nghệ thông tin hàng đầu châu Á" và xếp thứ nhất trong hạng mục Phần cứng CNTT của "Top 10 thương hiệu Đài Loan nổi tiếng toàn cầu năm 2008". ASUS có tổng giá trị thương hiệu là 1,3 tỷ đô la Mỹ vào năm 2008.

Asus niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Đài Loan với mã cổ phiếu 2357 và Sàn giao dịch chứng khoán Luân Đôn với mã ASKD. Các sản phẩm của ASUS đã giành được 4168 giải thưởng quốc tế tính đến năm 2012.

Pegatron Corp. là tập đoàn máy tính thuộc ASUS. Pegatron còn có các công ty con là Unihan Corporation và ASRock.

Ý nghĩa tên gọi

Cái tên Huáshuò trong tiếng Trung Quốc (Phồn thể: 華碩, giản thể: 华硕) có nghĩa là "sự cao sang, tầm vóc vĩ đại của người Trung Hoa", trong đó "Hua" (華) nghĩa là "Hoa" trong Trung Hoa.

Theo trang web của công ty, cái tên ASUS bắt nguồn từ Pegasus, ngựa thần có cánh trong thần thoại Hy Lạp, tượng trưng cho trí tuệ và kiến thức. ASUS thể hiện sức mạnh, sự thuần khiết và tinh thần ưa phiêu lưu của sinh vật tuyệt vời này, bay lên một tầm cao mới với mỗi sản phẩm mới mà công ty tạo ra. Chỉ có bốn chữ cái cuối cùng của từ Pegasus được sử dụng để ASUS có thứ tự cao trong các cách sắp xếp theo bảng chứ cái.

Slogan của công ty qua các thời kỳ

 Rock Solid. Heart Touching (2003 – 2009) (sỏi đá lay động trái tim).
 Inspiring Innovation Persistent Perfection (2009 – 2013) (truyền cảm hứng cho sự hoàn hảo đến bền bỉ).
 In Search of Incredible (2013 - nay) (nghiên cứu tìm kiếm sự đáng kinh ngạc).

Lịch sử

ASUS được thành lập tại Đài Bắc, Đài Loan năm 1989 bởi T.H. Tung, Ted Hsu, Wayne Hsieh và M.T. Liao, cả bốn người trước đây đã làm việc tại Tập đoàn máy tính Acer với tư cách là kỹ sư phần cứng. Vào thời điểm này, Đài Loan vẫn chưa là quốc gia hàng đầu trong ngành sản xuất phần cứng máy tính như hiện nay. Intel sẽ là nhà cung cấp các bộ vi xử lý trung tâm (CPU), và các gã khổng lồ như IBM sẽ nhận được CPU mới trước tiên. Các công ty Đài Loan phải chờ đến sáu tháng sau đó.

Với sản phẩm bo mạch chủ sử dụng CPU Intel 486, ASUS đã giúp Intel sửa chữa vấn đề về bo mạch chủ 486 của chính Intel. Kể từ đó, Asus đã nhận được các bản mẫu vi xử lý của Intel trước các hãng sản xuất phần cứng máy tính khác.

Tháng 9 năm 2005, Asus đã phát hành card gia tốc PhysX đầu tiên.

Tháng 12 năm 2005, Asus gia nhập thị trường TV LCD với model TLW32001.

Tháng 1 năm 2006, Asus tuyên bố sẽ hợp tác với hãng xe hơi Lamborghini để phát triển dòng máy tính xách tay cao cấp VX.

Ngày 9 tháng 3 năm 2006, Asus là một trong những nhà sản xuất các mẫu máy tính bảng Microsoft Origami đầu tiên, cùng với Samsung và Founder Technology.

Ngày 8 tháng 8 năm 2006, Asus hợp tác với hãng sản xuất máy tính Gigabyte Technology.

Ngày 5 tháng 6 năm 2007, Asus ra mắt mẫu máy tính xách tay loại nhỏ (netbook) Eee PC tại triễn lãm máy tính COMPUTEX Đài Bắc (Eee PC bị khai tử năm 2013 do sự lỗi thời của netbooks).

Ngày 9 tháng 9 năm 2007, Asus tuyên bố hỗ trợ định dạng Blu-ray, thông báo phát hành ổ đĩa PC ghi BD-ROM / DVD.

Năm 2007, Oekom Research, một viện nghiên cứu độc lập chuyên đánh giá trách nhiệm của công ty, đã công nhận Asus là một "công ty thân thiện với môi trường" trong "Máy tính, thiết bị ngoại vi và công nghiệp điện tử văn phòng."

Vào tháng 1 năm 2008, Asus thực hiện cải tổ, tái cấu trúc hoạt động, tách thành ba công ty độc lập:

 Asus (tập trung vào sản xuất máy tính và thiết bị điện tử);
 Pegatron (tập trung vào sản xuất OEM bo mạch chủ và linh kiện cho các hãng khác);
 Unihan Corporation (tập trung vào sản xuất vỏ và khuôn cho máy tính).

Tháng 10 năm 2010, Asus và Garmin (hãng sản xuất đồng hồ thông minh nổi tiếng) tuyên bố chấm dứt hợp tác sản xuất điện thoại thông minh.

Tháng 12 năm 2010, Asus ra mắt mẫu máy tính xách tay mỏng nhất thế giới, Asus U36 với độ dày chỉ 19 mm.

Tháng 6 năm 2018, Asus ra mắt mẫu smartphone chuyên game ASUS ROG Phone thế hệ đầu tiên.

Tháng 5 năm 2019, Asus ra mắt mẫu smartphone cao cấp Zenfone 6 với màn hình tràn viền, camera xoay lật.

Ngày 27/6/2019, Asus ra mắt chính thức chiếc laptop siêu phẩm ASUS ROG Mothership với mức giá 180 triệu VNĐ. Theo thông tin sản xuất thì đây là phiên bản giới hạn được bán ra thị trường và sẽ được khắc laser đánh số thứ tự trên thân máy.

Cũng trong năm 2019, Asus ra mắt ASUS ZenBook Pro Duo - mẫu ultrabook cao cấp 2 màn hình dành cho công việc sáng tạo nội dung.

Tháng 1 năm 2020, tại sự kiện CES 2020: ASUS ra mắt 2 mẫu laptop gaming cao cấp với cấu hình mạnh mẽ ASUS ROG Zephyrus G14 và G15, sử dụng CPU AMD Ryzen 4000 Series và nhân đồ họa NVIDIA GeForce RTX 2060.

Quý 2 năm 2020, ASUS giới thiệu dải sản phẩm ASUS ProArt bao gồm màn hình, bo mạch chủ, laptop hiệu năng cao, máy trạm workstation hướng đến đối tượng là các nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp.

Hệ thống nhà máy
Asus có trụ sở chính tại quận Beitou (Bắc Đầu), Đài Bắc, Đài Loan.

Kể từ năm 2009, Asus đã có các nhà máy sản xuất tại Đài Loan (Đài Bắc, Lô Trúc, Nam Cảng, Quy Sơn), Trung Quốc đại lục (Tô Châu, Trùng Khánh), Mexico (Ciudad Juárez) và Cộng hòa Séc (Ostrava). Khu công nghệ cao Asus, nằm ở Tô Châu, có diện tích 540.000 m2 (5,800,000 ft).

Asus vận hành khoảng 50 trang web dịch vụ, hoạt động tại 32 quốc gia và có hơn 400 đối tác dịch vụ trên toàn thế giới.

Sản phẩm
Các sản phẩm của Asus vô cùng đa dạng, bao gồm máy tính 2 trong 1, máy tính xách tay, máy tính bảng, máy tính để bàn, điện thoại thông minh, trợ lý kỹ thuật số cá nhân (PDA), máy chủ, máy trạm, màn hình máy tính, bo mạch chủ, card đồ họa, card âm thanh, ổ đĩa DVD, thiết bị mạng máy tính, vỏ máy tính, linh kiện máy tính, hệ thống làm mát máy tính,...
Một trong những dòng sản phẩm chính của Asus là:

 Dòng Vivo bao gồm laptop (VivoBooks), máy tính để bàn tất cả trong 1 All-in-Ones (Vivo AiO), máy tính để bàn (VivoPC), Stick PC (VivoStick), Mini PC (VivoMini), smartwatch (VivoWatch), chuột máy tính (VivoMouse) và máy tính bảng (VivoTab). Trong đó máy tính xách tay mỏng nhẹ Vivobooks nổi tiếng nhất với thiết kế đẹp, thanh lịch và giá thành hợp lý.
 ZenFone - Điện thoại di động thông minh chạy Android. Tháng 3 năm 2020, thông tin về mẫu Zenfone 7 mới nhất đã rò rỉ.
 Transformer Book - Máy tính xách tay tất cả trong một. Transformer Book hiện nay không còn được sản xuất.
 Dòng Zenbook - Ultrabook cao cấp dành cho doanh nhân với độ bền quân đội, các mẫu cao cấp nhất mang tên Zenbook Pro và ZenBook Pro Duo.
 Máy tính bảng: ASUS từng gia công dòng máy tính bảng Nexus của Google (hiện đã khai tử), EeePad, Memo Pad, VivoTab và ZenTab. Tuy nhiên hiện tại ASUS không còn đầu tư vào máy tính bảng chạy Android.
 Máy chủ ASUS Server.
 Máy trạm ASUS StudioBook Workstation.
 Máy tính để bàn tất cả trong 1 (All-in-One): VivoPC, VivoMini, ZenAiO và Vivo AiO.
 Máy tính xách tay ultrabook giá rẻ ASUS ExpertBook.
 ASUS Sonic Master - công nghệ âm thanh tích hợp trên laptop của hãng. Một số mẫu máy cao cấp sẽ tích hợp loa của Harman Kardon.
 ASUS ProArt: bao gồm màn hình, bo mạch chủ, laptop hiệu năng cao, máy trạm workstation hướng đến đối tượng là các nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp và thiết kế đồ họa.

TUF (The Ultimate Force)
Dòng TUF (The Ultimate Force) - laptop gaming, bo mạch chủ, card đồ họa và màn hình gaming giá rẻ và tầm trung với độ bền cao. Dòng TUF có logo và nhận diện thương hiệu riêng là đôi cánh được cách điệu.

Republic Of Gamers (ROG)
Thương hiệu Republic Of Gamers (ROG) - laptop gaming, bo mạch chủ, card đồ họa, điện thoại thông minh, máy tính đồng bộ, bàn phím cơ, chuột gaming và màn hình gaming cao cấp. Dòng ROG có logo và nhận diện thương hiệu riêng là con mắt cú Strix được cách điệu.

Republic of Gamers là thương hiệu được Asus sử dụng từ năm 2006. Vào năm 2013, ASUS đã ra mắt RAIDR Express, một hệ thống sử dụng ổ cứng thể rắn SSD RAID 0 dựa trên chuẩn PCI express tốc độ cao với hai ổ SSD trên một PCB.

Tại Computex 2018, Asus đã công bố một điện thoại thông minh chơi game mang thương hiệu ASUS ROG Phone để cạnh tranh với Nubia Red Magic của ZTE, Black Shark của Xiaomi và Razer Phone. ROG Phone sẽ được phát hành vào quý 3 năm 2018. Tiếp nối thành công của ROG Phone thế hệ đầu, ROG Phone 2 ra mắt với CPU Snapdragon 855+ và được đánh giá là smartphone Android mạnh nhất năm 2019.

Các mẫu laptop ROG năm 2020 sử dụng CPU Intel thế hệ thứ 10 được trang bị công nghệ tản nhiệt chất lỏng (Liquid metal Thermal) cho hiệu quả làm mát thực sự hiệu quả.

Các sản phẩm thuộc thương hiệu ROG bao gồm: (Các sản phẩm ROG thường có tên dựa theo thần thoại).

 ROG Strix: bo mạch chủ cho vi xử lý Intel, AMD; card đồ họa; máy tính đồng bộ; tản nhiêt; laptop gaming phân khúc tầm trung; màn hình gaming cao cấp; tai nghe gaming; bàn phím cơ sử dụng switch Cherry MX; vỏ case máy tính Strik Helios.
 ROG Strix SCAR: laptop chơi game cao cấp.
 ROG Maximus: bo mạch chủ cao cấp cho vi xử lý Intel.
 ROG Crosshair: bo mạch chủ cao cấp cho vi xử lý AMD Ryzen.
 ROG Zenith: bo mạch chủ cao cấp cho vi xử lý AMD Ryzen Threadripper.
ROG Dominus: bo mạch chủ cao cấp cho vi xử lý Intel Xeon.
 ROG Huracan: máy tính đồng bộ gaming cao cấp, sử dụng Intel Core i7.
 ROG Ryuo, Ryujin: bộ tản nhiệt.
 ROG Rampage: bo mạch chủ cao cấp sử dụng vi xử lý Intel.
 ROG Swift: màn hình gaming cao cấp, có tần số quét cao, đèn led Asus Aura Sync RGB, độ phân giải 2K - 4K, trang bị công nghệ chống xé hình AMD FreeSync™ và NVIDIA G-Sync.
 ROG Delta,Fusion: tai nghe gaming cao cấp.
 Chuột gaming cao cấp: ROG Pugio, Strik Carry, Gladius, Chakram.
 ROG Rapture: Router gaming cao cấp, sử dụng Wi-Fi 6, WTFast, đạt chứng nhận NVIDIA Geforce NOW.
 Nguồn máy tính: ROG Strix Gold PSU và ROG Thor Platinum PSU.
 ASUS ROG Zephyrus: laptop chơi game cao cấp siêu mỏng với vỏ kim loại. Có các dòng Zephyrus G, Zephyrus M, Zephyrus S. Zephyrus là tên vị thần của gió tây và mùa xuân trong thần thoại Hy Lạp.
Asus ROG Chimera: laptop gaming tích hợp cấu hình mạnh mẽ nhất của hãng.
ASUS ROG Mothership: máy tính cao cấp all - in - one thiết kế nhỏ gọn, với mức giá 180 triệu VNĐ, và sản xuất phiên bản giới hạn.

Ghi chú

Xem thêm

Fanpage ASUS Republic of Gamers Việt Nam https://www.facebook.com/vn.asus.rog/
Fanpage ASUS Việt Nam https://vi-vn.facebook.com/asus.vn
ASRock
Acer
MSI
Intel
AMD Ryzen
NVIDIA

Asus
Công ty điện tử Đài Loan
Nhãn hiệu Đài Loan
Công ty phần cứng máy tính
Công ty sản xuất điện thoại di động