title: Đèn giao thông

text:
Đèn giao thông (còn được gọi tên khác là hệ thống đèn tín hiệu giao thông, đèn điều khiển giao thông, hay đèn xanh đèn đỏ) là một thiết bị được dùng để điều khiển giao thông ở những giao lộ có lượng phương tiện lưu thông lớn (thường là ngã ba, ngã tư đông xe qua lại). Đây là một thiết bị quan trọng không những an toàn cho các phương tiện mà còn giúp giảm ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm. Nó được lắp ở tâm giao lộ hoặc trên vỉa hè. Đèn tín hiệu giao thông có thể hoạt động tự động hay cảnh sát giao thông điều khiển.

Lịch sử

Chỉ dành cho tàu hỏa
Ra đời trước ô tô, đèn tín hiệu ban đầu chỉ dành cho tàu hỏa. Lúc đầu, nó thắp sáng bằng khí gas. Sau 43 năm chúng chạy bằng điện nhưng vẫn cần người điều khiển cho tới khi hoàn toàn tự động vào năm 1950. Ban đầu tín hiệu giao thông chưa có đèn vàng và thay nó là chiếc còi hú vang khi cần.

Lịch sử đèn tín hiệu có từ tháng 10 năm 1868, khi người ta đặt hệ thống đèn ngay bên tòa nhà quốc hội Anh ở Luân Đôn. Chúng lắp ở đây để báo hiệu cho những đoàn tàu đi ngang qua. Trên cây cột hình khuỷu tay có hai chiếc đèn: một màu đỏ và một màu xanh dùng cho ban đêm. Đèn đỏ nghĩa là dừng lại còn đèn xanh là chú ý.

Tháng 8 năm 1914, công ty tín hiệu giao thông ra đời tại Mỹ và chịu trách nhiệm lắp đèn tại các ngã tư bang Ohio. Điều đặc biệt là khi đó đèn tín hiệu vẫn chưa có đèn vàng nên khi chuyển trạng thái, cảnh sát lại bấm chiếc còi hú vang báo cho các lái xe biết.

Đèn tín hiệu 3 màu (Từ năm 1920 đến nay)
Đến năm 1920, đèn tín hiệu mới có đủ ba màu: đỏ, vàng, xanh; do sĩ quan cảnh sát Williams Posst, sống tại thành phố Detroit sáng chế ra. Năm 1923, Gerrette Morgan đã được nhận bằng phát minh đèn tín hiệu giao thông, mặc dù ông không phải người trực tiếp làm nên cuộc cách mạng đèn tín hiệu hiện đại 4.0
Nguyên nhân dẫn tới phát minh đó của Morgan là do tình trạng tai nạn xảy ra nhiều trên đường phố Mỹ trong những năm đó. Ông thấy cần có tiêu chuẩn thống nhất để hệ thống tín hiệu sẵn có hoạt động hiệu quả. Sau nhiều năm nghiên cứu, Morgan thiết kế ra cột đèn hình chữ T. Trong đó các tín hiệu như: "dừng lại", "đi" và "dừng lại ở tất cả các hướng". Khi đèn báo "dừng lại ở các hướng", người đi bộ mới được phép băng qua đường. Sau năm 1923, hệ thống vẫn phải có người vận hành. Tính riêng tại thành phố Việt Nam, hơn 100 cảnh sát phải làm việc 16 giờ hàng ngày và tổng tiền lương là 250.000 USD mỗi năm. Do những khó khăn nói trên, các kỹ sư được lệnh thiết lập và phát triển hệ thống đèn hoạt động tự động. Tuy nhiên gần 20 năm sau, ước mơ đó của các cảnh sát mới trở thành hiện thực.

Năm 1950, đèn tín hiệu xanh đỏ được sử dụng rất rộng rãi ở Canada và phát triển nhanh chóng trên thế giới. Ngày nay, hệ thống đèn tín hiệu hiện đại hơn nhiều, có tính năng đặc biệt là chụp hình những xe vượt đèn đỏ. Bên cạnh đó nhiều nước phát minh hết sức thú vị như đèn 4 chế độ ở Anh, New Zeland, Phần Lan v.v. Đèn từ đỏ chuyển sang đỏ và vàng rồi đến xanh và về lại vàng. Trạng thái đỏ và vàng báo cho các lái xe biết rằng đèn xanh sẽ sáng lên trong một khoảng thời gian rất ngắn nữa.

Hiện nay, tại một số nước trên thế giới đã xuất hiện đèn tín hiệu giao thông có khả năng "biết đếm".

Các loại đèn giao thông và ý nghĩa

Loại 3 màu (dành cho xe cộ)
Loại 3 màu có 3 kiểu: xanh, vàng, đỏ. Tác dụng như sau:

 Đỏ: Thông thường đèn đỏ ở chiều thuận được bật sáng cùng lúc với đèn đỏ có hình chữ thập (dấu +) ở chiều đối diện. Khi gặp đèn đỏ, tất cả các phương tiện đang lưu thông phải dừng lại ở phía trước vạch dừng (trừ trường hợp những xe rẽ phải (với những quốc gia lưu thông bên phải) hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng ở ngã ba theo đèn báo hoặc biển báo rẽ phải (với những quốc gia lưu thông bên phải) hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng và những xe được quyền ưu tiên đi làm nhiệm vụ). Ở một vài ngã năm (hiếm khi ngã sáu), khi đèn đỏ bật sáng, nếu trường hợp phương tiện được rẽ phải hoặc rẽ trái thì căn cứ vào 1 nút giao kế cận gần mình có thể rẽ chớm bỏ qua 1 hoặc 2 nút giao. Tuy nhiên, ở một số quốc gia, với trường hợp những xe rẽ phải (với những quốc gia lưu thông bên phải) hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng ở ngã ba theo đèn báo hoặc biển báo rẽ phải (với những quốc gia lưu thông bên phải) hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng và những xe được quyền ưu tiên đi làm nhiệm vụ thì nếu hướng đó đang bị ùn tắc, những trường hợp nói trên vẫn phải dừng lại (giống như thể đèn xanh khi mà hướng định đi tới đang bị ùn tắc vẫn phải dừng lại).
 Xanh: Khi gặp đèn xanh, tất cả các phương tiện được phép đi. Ở một số quốc gia, tín hiệu đèn xanh cũng báo hiệu là được đi, trừ khi hướng định đi tới đang bị ùn tắc nếu tiến vào nút giao sẽ không kịp thoát khỏi nút giao trước khi đèn chuyển màu
 Vàng: Đèn vàng là dấu hiệu của sự chuyển đổi tín hiệu từ xanh sang đỏ.

Khi đèn vàng bật sau đèn xanh nghĩa là chuẩn bị dừng, khi đó các phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng vì tiếp đó đèn đỏ sẽ sáng, trường hợp đã vượt quá vạch dừng hoặc nếu dừng sẽ gây nguy hiểm thì được đi tiếp nhưng phải nhanh chóng cho xe rời khỏi giao lộ.

Nếu đèn vàng bật sau đèn đỏ có nghĩa là chuẩn bị đi, người lái xe có thể đi trước hoặc chuẩn bị để đi vì tiếp đó đèn xanh sẽ sáng. Thông thường đèn xanh bật ngay sau đèn đỏ. Ở một số quốc gia như Đức, Anh còn có tín hiệu đèn vàng và đỏ được bật cùng lúc để thông báo cho người điều khiển phương tiện biết sẵn sàng nhấn ga để chạy khi đèn bắt đầu xanh.

Nếu đèn vàng nhấp nháy ở tất cả các hướng (hoặc không hoạt động) có nghĩa là được đi nhưng người lái xe phải giảm tốc độ, chú ý quan sát, nhường đường cho người đi bộ qua đường hoặc các phương tiện khác. Ở Việt Nam, thường đèn sẽ chuyển sang trạng thái này vào ban đêm (khoảng từ 22h đêm hôm trước đến 6h sáng hôm sau hoặc từ 23h đêm hôm trước đến 5 sáng hôm sau hoặc 0h đến 4h45 sáng, tùy nơi), riêng phần lớn đèn tín hiệu trong nội đô Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội thì thời gian chuyển sang trạng thái này là từ 0h đến 4h45 sáng. Đôi khi đèn tín hiệu có thể hoạt động 24/24h mà không hoạt động đèn vàng nhấp nháy, tùy mật độ xe ở đó.

Loại đèn này lắp theo thứ tự: Nếu lắp chiều dọc thì đèn đỏ ở trên, vàng ở giữa, xanh ở dưới. Nếu lắp chiều ngang thì theo thứ tự đỏ ở bên trái, vàng ở giữa, xanh ở bên phải hay ngược lại (đèn xanh luôn luôn hướng về phía vỉa hè hoặc dải phân cách, đèn đỏ hướng xuống lòng đường).

Loại 2 màu (dành cho người đi bộ)

Loại 2 màu có hai màu xanh, đỏ. Tác dụng như sau:

 Đỏ: Đèn đỏ có nghĩa là "không được sang đường". Nó có hình ảnh người màu đỏ đang đứng yên hoặc dòng chữ "dừng lại". Khi gặp đèn đỏ, người đi bộ phải đứng yên trên vỉa hè.
 Xanh: Đèn xanh có nghĩa là "được phép sang đường". Nó có hình ảnh người màu xanh đang bước đi hoặc dòng chữ "sang đường". Khi gặp đèn xanh, người đi bộ được phép sang đường. Khi đèn xanh nhấp nháy (hoặc đèn đỏ nhấp nháy, hoặc đèn xanh lam, hoặc không có đèn, ... tùy mỗi quốc gia), nếu đang ở dưới vạch kẻ đường hoặc đang chuẩn bị bước xuống vạch kẻ đường mà nếu dừng sẽ gây nguy hiểm thì được đi tiếp nhưng phải khẩn trương sang nốt quãng đường còn lại. Trường hợp chưa kịp bước xuống vạch kẻ đường để sang đường thì phải dừng lại, chờ lượt đèn xanh tiếp theo.

Loại đèn này thường có hình 2 người (xanh là hình người đang đi, đỏ là hình người đang đứng). Loại này đôi khi được lắp kèm với đèn đếm lùi để người đi bộ có khả năng ước lượng thời gian sang đường là bao lâu, thậm chí được lắp kèm với nút bấm để xin sang đường.

Loại 1 màu (đèn chớp vàng)
Đây là loại đèn tín hiệu chỉ có duy nhất màu vàng nhấp nháy để cảnh báo các phương tiện đi chậm và chú ý quan sát ở những nơi giao nhau không có đèn tín hiệu xanh đỏ như bình thường và thường hay xảy ra tai nạn. Loại đèn này hoạt động bằng năng lượng mặt trời nên không bị ngừng hoạt động khi mất điện. Các đèn 3 màu cũng có chế độ đèn vàng nhấp nháy này vào ban đêm (đôi khi là ban ngày), ít xe cộ qua lại.

Đèn đếm lùi
Đèn đếm lùi là loại đèn lắp đặt bổ sung bên cạnh (hoặc trên đầu hoặc bên dưới) đèn tín hiệu chính. Đèn đếm lùi được hiển thị bằng một con số đếm ngược với những màu sắc khác nhau (thường là đỏ, vàng, xanh), trùng với màu của đèn đang bật. Khi đèn đếm đến "0" (hoặc 1) là lập tức chuyển màu đèn chính. Đèn đếm lùi có thể có số 0 ở hàng chục hoặc không có, một số đèn đếm lùi có khả năng nhấp nháy khi chuẩn bị về 0. Đèn vàng cũng có thể có đèn đếm lùi nhưng đa số loại đèn không có. Thông thường đèn đếm lùi có 2 chữ số, trường hợp thời gian của đèn chính (thường là đèn đỏ, ít khi đèn xanh) dài hơn 100 giây, tùy vào loại đèn có thể xảy ra các khả năng:

 Đèn chưa đếm ngược, khi còn 99 giây thì bắt đầu đếm. Trong thời gian chờ, đèn có thể hiển thị là "99", "00", "--", số “99” nhấp nháy hoặc không hiển thị.
 Đèn đếm 2 chữ số cuối của thời gian chờ (đèn đếm là 15 trong khi thời gian là 115 giây, có một số loại đèn đếm là "-9" hoặc "9-" hoặc đếm là “10” sau đó hiển thị là “9” khi thời gian là 109 giây)

Vì thế có những loại đèn có thêm một chữ số 1 ở hàng trăm để dễ nhận biết

Đèn dành cho người đi xe đạp (đèn phụ bổ sung)
Đèn giao thông cho người đi xe đạp là loại đèn dành cho xe đạp dắt ngang qua đường. Loại đèn này có biểu tượng hình chiếc xe đạp, được gắn ở phía bên trái hoặc bên phải cột đèn để báo hiệu cho người đi xe đạp biết. Loại đèn này thường chỉ lắp đặt ở đường dành cho xe đạp, cũng có 3 màu xanh, đỏ, vàng và ý nghĩa như trên. Đôi khi, có loại chỉ có 2 màu xanh, đỏ mà không có màu vàng (những đoạn đường vắng xe cộ) hoặc chỉ có màu vàng độc lập để cảnh báo người đi xe đạp. Loại này được lắp đặt ở những quốc gia có nhiều xe đạp.

Đèn mũi tên
Một số đèn tín hiệu giao thông có hình mũi tên (rẽ trái, rẽ phải, đi thẳng hoặc rẽ góc 45°). Loại đèn này cũng có 3 màu xanh, đỏ, vàng và ý nghĩa như trên, chỉ khác là nó chỉ áp dụng cho hướng tương ứng (khác với đèn tròn là áp dụng cho mọi hướng).

Đèn rẽ phải hoặc đèn rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đèn đi thẳng (ở vị trí ngã ba không có đường giao cắt)
Một số cột đèn tín hiệu giao thông sẽ có một đèn phụ có hình mũi tên bên phải hoặc bên trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng (ở vị trí ngã ba không có đường giao cắt) màu xanh (có thể kèm theo một loại phương tiện) hoặc có biển chỉ dẫn phụ là đèn đỏ được phép rẽ phải hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng (ở vị trí ngã ba không có đường giao cắt) (có thể kèm theo một loại phương tiện với biển chỉ dẫn "Xe ... được phép rẽ phải/rẽ trái/đi thẳng khi có đèn đỏ"). Thông thường đèn này sẽ bật sáng khi có tín hiệu đèn đỏ. Khi gặp loại đèn này hoặc có biển chỉ dẫn phụ, các phương tiện sẽ được phép rẽ phải hoặc rẽ trái (với những quốc gia lưu thông bên trái) hoặc đi thẳng (ở vị trí ngã ba không có đường giao cắt) nhưng phải chú ý nhường đường cho người đi bộ qua đường.

Quy định điều khiển đèn tín hiệu

Đèn tín hiệu phải bật từng màu riêng biệt, đèn này tắt mới được bật đèn kia lên, không được bật nhiều màu cùng một lúc. Giữa 2 chiều đường, khi chiều A bật đèn đỏ thì lập tức chiều B phải bật ngay đèn xanh và ngược lại. Khi chuyển từ xanh-đỏ và đỏ-xanh bắt buộc phải bật qua màu vàng, vì màu vàng đệm giữa 2 màu xanh đỏ. Khi bật đèn vàng thì phải bật sáng ở chiều đường sắp dừng.

Tại Việt Nam
Hiện nay ở Việt Nam, sau khi Nghị định số 46 có hiệu lực vào tháng 8/2016, khi thấy đèn vàng người điều khiển phương tiện giao thông thường cố gắng tăng tốc để vượt qua giao lộ, nhiều trường hợp trên đã bị CSGT phát hiện và xử lý. Những hình ảnh xe lấn vạch, lấn làn đường gây mất trật tự, mỹ quan thành phố. Năm 2004, trên 15.000 trường hợp đã bị xử lý vì lỗi lấn vạch sơn khi dừng chờ đèn đỏ tại các ngã ba, ngã tư. Ở các giao lộ hiện nay người ta lắp đèn đếm lùi để lái xe biết phải chờ bao lâu.

Một số hình ảnh khác về đèn giao thông

Xem thêm
 Giao thông Việt Nam
 Công trình giao thông đường bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giao thông
Đèn


title: Clydonodozus pallens

text:
Clydonodozus pallens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Clydonodozus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sesia melanocephala

text:
Eusphecia melanocephala là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Trung, Đông và Bắc Âu và một phần của Tây Âu cũng như châu Á. Phạm vi phân bố kéo dài từ dãy núi Pyrenees, qua miền Nam nước Pháp và Trung Âu vào châu Á. Ở phía bắc, nó có thể được tìm thấy lên đến Fennoscandia và ở phía nam xuống đến rìa phía nam của dãy núi Alps và các Balkan phía Bắc.

Sải cánh dài 30–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 làm một đợt tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Populus tremula.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Swedish Moths
Lepidoptera of Norway

Sesia
Côn trùng châu Âu


title: Naboa

text:
Naboa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Quận Jefferson, Nebraska

text:
Quận Jefferson là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Chử

text:
Chử (chữ Hán: 褚), cũng đọc là Trử, là một họ của người ở vùng Văn hóa Đông Á như Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Singapore và Việt Nam.

Tại Trung Quốc trong danh sách Bách gia tính họ Chử 褚 đứng thứ 11. Họ Chử được coi là có nguồn gốc từ nước Tống thời Xuân Thu.

Họ Chử Việt Nam
Hiện nay những người mang họ Chử tại Việt Nam sinh sống tập trung chủ yếu trên 72 xã của Việt Nam, rải rác ở các tỉnh thành phía bắc dọc theo sông Hồng gồm Hà Nội, Phú Thọ (Tứ Xã, Cẩm Khê, Thanh Ba), Thái Nguyên, Thái Bình, Sơn La, Lai Châu, Hải Dương, Đồng Nai...

Người Việt Nam họ Chử có danh tiếng
 Chử Đồng Tử (褚童子), nhân vật truyền thuyết, một trong tứ bất tử của Việt Nam
 Chử Phong, tiến sĩ
 Chử Thiên Khải, tiến sĩ, tham chính thời Lê sơ, đỗ tiến sĩ vào năm Cảnh Thống (1502).
 Chử Sư Đồng, tiến sĩ
 Chử Sư Văn, tiến sĩ
 GS. TS. Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia.
 Chử Xuân Dũng, nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội
 Chử Đức Hoàng, Phó Trưởng ban liên lạc lâm thời của dòng họ Chử
 Chử Văn Lâm, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế Việt Nam

Người Trung Quốc họ Chử có danh tiếng
 Chử Thiếu Tôn (褚少孫), nhà sử học thời Tây Hán
 Chử Toại Lương (褚遂良), đại thần của Đường Thái Tông, nhà thư pháp thời nhà Đường
Chử Ích Dân, Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

Chú thích

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên


title: .my

text:
.my là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Malaysia. Trung tâm Thông tin Mạng Malaysia (MYNIC) hiện là cơ quan đăng ký và nơi đăng ký tên miền, tính tiền đăng ký, hóa đơn, quản lý hệ thống, và các chính sách và hoạt động của tên miền. MYNIC trước đây là một nhánh của MIMOS Berhad, một công ty nhà nước chuyên nghiên cứu và phát triển, trước khi nó thành tổng công ty vào ngày 24 tháng 5, 2006.

Tên miền cấp 2

 .com.my, dành cho tổ chức hoặc hoạt động thương mại
 .net.my, tổ chức hoặc hoạt động liên quan đến mạng
 .org.my, tổ chức hoặc hoạt động không rơi vào các loại trên
 .gov.my, chỉ cho các tổ chức chính phủ Malaysia
 .edu.my, chỉ cho tổ chức giáo dục Malaysia
 .mil.my, chỉ cho tổ chức quân sự Malaysia
 .name.my, chỉ dùng cho cá nhân người Malaysia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.my whois information
 myNIC - Malaysia's.my domain registry/registrar
 Requirements for.my domain registration

M y

sv:Toppdomän#M


title: Áo tơi

text:
Áo tơi (Hán Tự: Soa y 蓑衣) hoặc áo lá là cách gọi một loại áo khoác hờ để tránh mưa nắng của người Á Đông từ xưa, nay vẫn còn được dùng tuy ít hơn.

Đặc điểm
Áo tơi được xem là phương tiện hữu hiệu nhất để che nắng che mưa, còn có thể trải ra để nghỉ ngơi hoặc có thể thay dùng để làm mâm dọn cơm ăn, hay dùng để đùm chè để giữ cho chè (trà) xanh tươi. Áo tơi ra đời nhằm mục đích che mưa. Nhưng ngày nay thường được dùng để chống nắng nóng, hạn chế tia nắng chiếu thẳng xuống lưng và giảm mồ hôi khi đi ngoài trời hoặc khi làm việc ngoài đồng.

Do thời xưa không có các vật liệu khác thích hợp hơn như ni-lông bây giờ nên áo tơi thường được làm bằng lá cây, thường là lá cọ họ cau, khâu chồng thành lớp gối lên nhau dày hàng đốt tay, như kiểu lợp ngói, như lợp mái nhà, đánh thành tấm, phía trên có dây (thường là bằng mây) rút để đeo vào cổ giữ áo cố định trên lưng. Lá thường được hơ lửa, rồi đem phơi sương một đêm cho dẻo, không quăn và phơi nắng một buổi mới có thể đưa ra dùng, xếp thành lớp từng 5 lá chồng lại, đặt lên bàn chằm (phản đặt lá để đan), dùng chiếc nẹp gỗ kẹp lại và xâu lại bằng kim. Mây sẽ được chẻ ra thành dây, ngâm vào nước khoảng 2 tiếng để cho mềm và dễ may.

Ngày xưa, ở các đám cưới làng quê thường có bài vè áo tơi trong các chương trình văn nghệ, người hát có thể kể ra ba mươi sáu tác dụng của áo tơi, có thể nói ngoa để có tính chất hài hước.
Tại Hà Tĩnh có nghề làm áo tơi truyền thống tại 2 huyện Thạch Hà và Can Lộc, đặc biệt là tại xã Mỹ Lộc và Quang Lộc, hiện nay thường làm một mùa từ tháng hai âm lịch đến giữa tháng Tư. Áo tơi nơi đây được làm bằng lá nón hay lá gồi, lá cọ (ở vùng núi huyện Hương Khê cách làng khoảng 50 km) và dây mây.

Nghệ thuật hóa
Trong ca dao, áo tơi trước đây cũng được nhắc đến nhiều:
 Trời mưa thì mặc trời mưa
 Chồng tôi đi bừa đã có áo tơi
Và được viết trong thơ:
Lạ chân lối nhỏ đường chiều
vàng cây lá đỏ mộng xiêu bên trời
Bụi mưa thấm chiếc áo tơi
lạnh hồn anh đã rã rời theo thu

Xem thêm
 Nón tơi

Tham khảo

 Phóng sự ảnh: Áo tơi chợ Nủa, An Ninh Thủ đô, 13/7/2012
 Giữa thời hiện đại "ai chằm áo tơi..."?, Chuyện Phụ Nữ của Người Lao động, 13 Tháng 07 năm 2011
 Nông dân mặc áo tơi chống nóng 40 độ C, VnExpress, 26/5/2015

Liên kết ngoài

T
Trang phục Việt Nam


title: Sernio

text:
Sernio là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 120 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 25 km về phía đông của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 470 người và diện tích là 9,6 km².

Sernio giáp các đô thị: Corteno Golgi, Edolo, Lovero, Tirano, Vervio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: USS Little Rock (CL-92)

text:
USS Little Rock (CL-92/CLG-4/CG-4) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Hoa Kỳ thuộc lớp Cleveland được hoàn tất khi Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp kết thúc, và là một trong số sáu chiếc của lớp này được cải biến thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển vào cuối những năm 1950. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Little Rock thuộc tiểu bang Arkansas. Little Rock được cho nhập biên chế vào tháng 6 năm 1945, quá trễ để có thể tham gia Thế Chiến II; và sau vài năm phục vụ tại vùng bờ Đông, vùng biển Carribe và khu vực Địa Trung Hải, giống như hầu hết các tàu chị em cùng lớp, nó xuất biên chế vào năm 1949 và được đưa về lực lượng dự bị.

Sau gần mười năm bị bỏ không, Little Rock là một trong số ba chiếc lớp Cleveland được cải biến thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển thuộc lớp Galveston. Việc cải biến bao gồm tháo dỡ toàn bộ vũ khí phía đuôi tàu để trang bị hệ thống tên lửa đất-đối-không Talos, đồng thời nó cũng cải biến để phục vụ như soái hạm, nên đã mở rộng cấu trúc thượng tầng phía trước và tháo dỡ hầu hết vũ khí phía mũi. Little Rock được cho tái biên chế trở lại vào năm 1960 với ký hiệu lườn mới CLG-4 (và từ năm 1975 là CG-4).

Trong vai trò mới, Little Rock hoạt động rộng rãi tại khu vực Địa Trung Hải, thường là trong vai trò soái hạm của Đệ Lục hạm đội. Nó được cho xuất biên chế lần cuối cùng vào năm 1975 và trở thành một tàu bảo tàng tại Buffalo, New York. Little Rock hiện là thành viên duy nhất còn lại của lớp tàu tuần dương Cleveland.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Lớp Cleveland được thiết kế nhằm mục đích gia tăng tầm xa hoạt động, tăng cường hỏa lực phòng không và sự bảo vệ chống ngư lôi so với các tàu tuần dương Hoa Kỳ trước đây. Cho dù kém hơn ba nòng pháo 6-inch so với những chiếc lớp Brooklyn dẫn trước, hệ thống kiểm soát hỏa lực mới và tiên tiến hơn giúp cho lớp Cleveland có được ưu thế về hỏa lực trong chiến đấu thực tế. Tuy nhiên việc tăng cường thêm dàn hỏa lực phòng không hạng nhẹ cho đến cuối Thế Chiến II khiến các con tàu bị nặng đầu đáng kể.

Chế tạo
Little Rock được đặt lườn vào ngày 6 tháng 3 năm 1943 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons Shipbuilding Co. ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 8 năm 1944, được đỡ đầu bởi Bà Ruth May Wassell, phu nhân ngài Sam Wassell ủy viên lập pháp thành phố Little Rock, và được cho nhập biên chế vào ngày 17 tháng 6 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân William E. Miller.

Lịch sử hoạt động

1945 - 1949
Sau khi chạy thử máy tại vùng biển ngoài khơi Cuba và dọc theo bờ biển Đại Tây Dương, Little Rock khởi hành từ Newport, Rhode Island vào ngày 21 tháng 10 năm 1945 hướng sang Nam Mỹ. Sau chuyến đi đến các nước Châu Mỹ La Tinh kéo dài năm tháng, chiếc tàu tuần dương quay trở về Norfolk vào ngày 23 tháng 3 năm 1946. Trong hai tháng tiếp theo sau, nó tiến hành các cuộc thực tập ngoài khơi bờ Đông và tại vùng biển Caribbe trước khi lên đường đi sang Châu Âu vào ngày 4 tháng 6. Sau khi hoạt động cùng với Đệ Lục hạm đội suốt mùa Hè, Little Rock quay trở về Norfolk vào ngày 27 tháng 9 năm 1946.

Từ tháng 9 năm 1946 cho đến năm 1949, chiếc tàu tuần dương thực hành ngoài khơi bờ Đông, tham gia cơ động huấn luyện tại vùng biển Caribbe và đi sang Địa Trung Hải vào các năm 1947 và 1948. Little Rock được cho xuất biên chế vào ngày 24 tháng 6 năm 1949 và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương tại New York.

Cải biến thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển
Sau gần mười năm bỏ không, Little Rock được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới CLG-4 vào ngày 23 tháng 5 năm 1957, và bắt đầu được cải biến một cách sâu rộng thành một tàu tuần dương tên lửa điều khiển thuộc lớp Galveston. Công việc tái trang bị bao gồm việc thay thế các tháp pháo chính phía sau bằng một dàn phóng tên lửa đất-đối-không Talos. Little Rock được cho nhập biên chế trở lại tại Philadelphia vào ngày 3 tháng 6 năm 1960 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân J. O. Phillips. Chiếc tàu tuần dương tiến hành chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển Caribbe, bắn thử nghiệm kiểu vũ khí Talos mới, chuẩn bị gia nhập hạm đội của Hải quân đang được phát triển nhanh chóng bởi những con tàu trang bị tên lửa điều khiển có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.

1961 - 1976
Khởi hành từ Philadelphia vào ngày 9 tháng 2 năm 1961, Little Rock lên đường cho chuyến đi đầu tiên sang châu Âu trong vai trò mới. Sau sáu tháng hoạt động cùng Đệ Lục hạm đội và các đơn vị khác trong khối NATO, chiếc tàu tuần dương tên lửa quay trở về Norfolk vào tháng 9. Đang khi hoạt động tại vùng biển Caribbe, vào ngày 18 tháng 11 năm 1961, Little Rock được lệnh đi đến vùng biển ngoài khơi Santo Domingo như một công cụ duy trì sự ổn định của Cộng hòa Dominica, sau khi đất nước này rơi vào tình trạng rối loạn do sự tranh giành quyền lực, vốn nảy sinh do khoảng trống chính trị sau khi lãnh tụ Rafael Trujillo bị ám sát.

Trong bốn năm tiếp theo Little Rock thực hiện chuyến đi hàng năm sang khu vực Địa Trung Hải, hoạt động cùng Đệ Lục hạm đội. Nó thay phiên cho chiếc Springfield trong vai trò soái hạm của Đệ Lục hạm đội từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1963, khi nó duy trì hòa bình tại khu vực Nam Âu và Trung Đông. Trong thời gian giữa các đợt bố trí sang Địa Trung Hải, nó hoạt động ngoài khơi bờ Đông Hoa Kỳ, tại vùng biển Caribbe và tại Bắc Âu cùng các đơn vị khối NATO khác.

Little Rock đã ở lại khu vực bờ Đông trong năm 1966 để đại tu và huấn luyện ôn tập. Sang năm 1967, nó thay phiên cho chiếc Springfield trong vai trò soái hạm của Đệ Lục hạm đội đặt căn cứ tại Rota, Tây Ban Nha; rồi sau đó chuyển căn cứ nhà đến Gaeta, Ý. Trong những chuyến rời khỏi Gaeta, nó tham gia các cuộc tập trận tại Địa Trung Hải cũng như đưa vị đô đốc hạm đội viếng thăm các cảng nước ngoài. Khi cuộc Chiến tranh sáu ngày năm 1967 nổ ra, nó di chuyển về phía Đông Địa Trung Hải như là tàu chỉ huy của các tàu chiến thuộc khối NATO tại khu vực. Khi chiếc USS Liberty bị lực lượng Israel tấn công, Little Rock đã lập tức đi đến để trợ giúp và là chiếc tàu thứ hai đến hiện trường. Nó thiết lập một vùng an ninh và trợ giúp y tế cho những thành viên thủy thủ đoàn của Liberty bị thương. Trong một cuộc tập trận vào giữa năm 1970, nó va chạm với một tàu khu trục Hy Lạp, và bị hư hại phần mũi. Mũi tàu được sửa chữa tạm thời tại Malta. Đến tháng 9, nó quay trở về Hoa Kỳ và trải qua một đợt đại tu lớn tại xưởng hải quân Boston từ tháng 11 năm 1970 đến mùa Xuân năm 1971. Sau một đợt huấn luyện ôn tập, nó quay trở lại vai trò soái hạm của Đệ Lục hạm đội.

Vào ngày 5 tháng 6 năm 1975, Little Rock tham gia những lễ hội đánh dấu việc khai thông trở lại kênh đào Suez. Là chiếc thứ ba trong đoàn tàu diễu hành, nó đã băng qua phần phía Bắc của kênh đào từ Port Said đến Ismaïlia, thể hiện sự tích cực đóng góp của Hoa Kỳ vào nền hòa bình của Ai Cập và vùng Trung Đông. Sau đó, Little Rock viếng thăm cảng Alexandria, Ai Cập; rồi sau đó băng ngang Địa Trung Hải viếng thăm Dubrovnik thuộc Nam Tư, vốn còn là một nước cộng sản vào lúc đó.

Không lâu sau khi hệ thống tên lửa đất-đối-không Talos được cho ngừng hoạt động, và đang khi vạch kế hoạch cho một đợt đại tu hiện đại hóa và trang bị vũ khí mới hơn, một tai nạn trong phòng nồi hơi trong lúc con tàu đang di chuyển tại Địa Trung Hải đã bộc lộ tình trạng vật chất rất kém trong hệ thống động lực của nó. Việc sửa chữa được tiến hành đủ để cho con tàu quay trở lại Norfolk, và Little Rock được chuẩn bị để cho ngừng hoạt động vào mùa Xuân năm 1976.

Tàu bảo tàng
Sau khi được cho ngừng hoạt động, Little Rock được đưa đến Buffalo, New York, nơi nó được mở ra cho công chúng tham quan như một tàu bảo tàng tại Công viên Hải quân và Quân đội Buffalo.

Phần thưởng

Những hình ảnh

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 USS Little Rock Association
 HNSA Web Page: USS Little Rock
 USS Little Rock Photos on board the guided missile cruiser USS Little Rock in Buffalo, NY

Lớp tàu tuần dương Cleveland
Lớp tàu tuần dương Galveston
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh
Tàu bảo tàng
Bảo tàng quân sự và chiến tranh tại New York


title: Nörten-Hardenberg

text:
Nörten-Hardenberg là một đô thị của huyện Northeim, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 54,08 km². Đô thị này tọa lạc bên sông Leine, cự ly khoảng 10 km về phía tây nam của Northeim, và 10 km về phía bắc của Göttingen.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Northeim


title: CSA Air

text:
CSA Air (mã ICAO = IRO) là hãng hàng không vận chuyển hàng hóa của Hoa Kỳ, trụ sở ở Kingsford, Michigan. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Ford, Iron Mountain, Michigan.

Lịch sử
CSA Air được thành lập và bắt đầu hoạt động từ năm 1998, do công ty "Air T Inc." làm chủ. Hãng có các dịch vụ vận chuyển hàng hóa tốc hành trong các tiểu bang Michigan, Wisconsin, Minnesota, Illinois, Indiana, Nam Dakota và Canada, mỗi ngày 52 chuyến bay.

Đội máy bay
(Tháng 3/2007):

 1 Cessna 208 Caravan
 27 Cessna Caravan 675

Tham khảo

Liên kết ngoài
 CSA Air, Inc.

Hãng hàng không Hoa Kỳ
Hãng hàng không vận tải


title: An Xuyên (định hướng)

text:
An Xuyên có thể là một số địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã An Xuyên, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.
 Tỉnh cũ An Xuyên, một tỉnh ở Nam Bộ Việt Nam thời Việt Nam Cộng hòa.


title: Xuân Phương (phường)

text:
Xuân Phương là một phường thuộc quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Phường Xuân Phương nằm ở phía tây quận Nam Từ Liêm, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Cầu Diễn và Mỹ Đình 1
Phía tây giáp huyện Hoài Đức
Phía nam giáp phường Tây Mỗ
Phía bắc giáp phường Phương Canh và quận Bắc Từ Liêm.

Phường có diện tích 2,76 km², dân số năm 2022 là 17.743 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Phường Xuân Phương có 8 tổ dân phố:
Tổ 1 (Khu Trại Giam Số 1, Dọc trục đường Phúc Diễn)
Tổ 2 (Khu Liên đoàn Địa Chất Xạ Hiếm)
Tổ 3, 4 (Làng Thị Cấm)
Tổ 5, 6, 7 (Làng Ngọc Mạch)
Tổ 8 (Khu Chung cư Xuân Phương Residence)

Làng Thị Cấm và làng Ngọc Mạch là hai trong bảy làng Canh, cùng với các làng Kim Bảng và Hoàng Bảng (sau nhập chung là làng Kim Hoàng), An Trai và Hậu Ái (đều thuộc xã Vân Canh, huyện Hoài Đức), làng Hòe Thị (thuộc phường Phương Canh, quận Nam Từ Liêm), thuộc tổng Hương Canh, huyện Từ Liêm.

Lịch sử
Trước đây, Xuân Phương là một xã thuộc huyện Từ Liêm cũ.

Ngày 27 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 132/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để thành lập 2 quận và 23 phường thuộc thành phố Hà Nội. Theo đó:
Điều chỉnh 9,30 ha diện tích tự nhiên và 596 người của xã Xuân Phương ở phía bắc Quốc lộ 32 về phường Tây Tựu thuộc quận Bắc Từ Liêm mới thành lập
Chuyển xã Xuân Phương về quận Nam Từ Liêm mới thành lập
Thành lập phường Phương Canh trên cơ sở điều chỉnh 260,76 ha diện tích tự nhiên và 20.243 người của xã Xuân Phương
Thành lập phường Xuân Phương trên cơ sở điều chỉnh 275,58 ha diện tích tự nhiên và 13.809 người còn lại của xã Xuân Phương.

Văn hóa

Di tích
Hai thôn (tương ứng với 2 làng) của Xuân Phương đều có các di tích lịch sử là đình và chùa được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Đây là những công trình có nhiều giá trị văn hóa và kiến trúc.

Nhà thờ Ngọc Mạch là nơi tổ chức lễ và các hoạt động văn hóa Thiên chúa giáo của người theo đạo trong làng và khu vực lân cận.

Lễ hội truyền thống
Lễ hội làng Ngọc Mạch diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng 2 (âm lịch) hàng năm. Chính hội vào mùng 10/2

Làng Thị Cấm tổ chức lễ hội truyền thống vào các ngày 11,12 và 13 tháng 2 hàng năm.

Đó là những lễ hội còn giữ được nhiều hoạt động văn hóa cổ truyền đặc sắc: Hội thổi cơm thi (mùng 8 tháng giêng) tại thôn Thị Cấm, thi đấu cờ người tại làng Ngọc Mạch.

Chú thích


title: Calvatone

text:
Calvatone là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 110 km về phía đông nam của Milan và khoảng 35 km về phía đông của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.285 người và diện tích là 13,5 km².

Calvatone giáp các đô thị: Acquanegra sul Chiese, Bozzolo, Canneto sull'Oglio, Piadena, Tornata. Năm 69, trấn Bedriacum diễn ra gần khu vực này.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.calvatone.cr.it/
 Archaeological excavations at Calvatone-Bedriacum - Universitas Studiorum Mediolanensis

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Virola parvifolia

text:
Virola parvifolia là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil, Colombia và Venezuela.

Đây là một cây gỗ cao khoảng 4–14 m với lá đơn hình elíp dài 5–11 cm và rộng 3–5 cm. Mật độ gỗ là 0,42 g/cm³.

Chú thích

Tham khảo
 Rodrigues, W.A. 1998. Virola parvifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Virola
Thực vật Brasil
Thực vật Colombia
Thực vật Venezuela
Thực vật dễ tổn thương


title: Sahulana

text:
Sahulana là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Polyommatini


title: Aeolus amicus

text:
Aeolus amicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Columbella nomanensis

text:
Columbella nomanensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Đây là một nomen dubium, a name that is of unknown hoặc doubtful application.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Columbella


title: Port Jackson

text:
Port Jackson, bao gồm Sydney Harbour (Cảng Sydney), là một cảng tự nhiên của Sydney, Úc. Nó được biết đến vì vẻ đẹp của nó, và đặc biệt hơn, như là nơi có Nhà hát Opera Sydney và Cầu cảng Sydney (Sydney Harbour Bridge).

Lịch sử

Trong thời gian người châu Âu khai phá và lập thuộc địa, vùng đất bao quanh Port Jackson đã bị chiếm bởi những bộ lạc khác nhau bao gồm: người Gadigal, Cammeraygal, Eora và người Wanegal. Người ta nói rằng người Gadigal đã chiếm giữ vùng đất trải dài theo phía nam của Port Jackson, từ cái mà bây giờ là South Head, trong một vòng cung phía tây xuyên qua Petersham. Người Cammeraygal sống ở phía bắc của vịnh. Khu vực dọc theo bờ phía nam nhánh sông Parramatta, phia tây của Petersham đến Rose Hill, đã được nói là thuộc về người Wanegal. Người Eora sống ở phía nam của cảng, và gần nơi mà những người của First Fleet (Đoàn tàu đầu tiên) định cư.

Cảng này được khám phá bởi người châu Âu do công của James Cook vào năm 1770, mặc dù ông đã không vào cảng. Cook đặt tên cảng theo tên George Jackson, Quan tòa ủng hộ Đoàn tàu (Judge Advocate of the Fleet) vào lúc đó, ông ghi vào nhật ký rằng: " nơi này là có vẻ là nơi neo thuyền tốt". Thuyền trưởng Arthur Phillip đã thành lập nhóm kiều dân Úc đầu tiên ở Sydney Cove, phía bên trong Port Jackson vào năm 1788, nơi trở thành thành phố Sydney bây giờ. Kiện hàng đầu tiên ông gửi đi từ vùng thuộc địa về nước Anh, ông có một lá thư ghi rằng:"... chúng tôi đã thực sự thỏa mãn khi đã tìm thấy được vịnh cảng đẹp nhất trên thế giới, trong đó hàng ngàn thuyền buồm sẽ đi lại một cách an toàn tuyệt vời nhất!"

Địa hình
Về địa chất, Port Jackson là một thung lũng sông bị ngập nước, hay còn gọi là "ria". Port Jackson dài 19 km, với diện tích 55 km², thể tích triều cường ở cửa sông là 562.000 megalitres. Chu vi của cửa sông là 317 km.

Theo cuốn Geographical Names Board of NSW, "Port Jackson là một cảng gồm có tất cả các con nước nằm trong đường tưởng tượng nối liền North Head và South Head". Bên trong cảng này có North Harbour, Middle Harbour và Sydney Harbour. Ba cảng này kéo dài từ một cửa vào duy nhất, được biết đến như là Sydney Head (North Head và South Head). North Harbour ngắn nhất, và nó thực sự là một vịnh lớn kéo dài đến Manly. Middle Harbour kéo dài về phía tây bắc. Có một cây cầu bắc ngang giữa The Spit và Roseville. Đầu nguồn nước nằm ở Garigal National Park. Sydney Habour có thể được xem như là một cánh tay dài nhất, kéo dài về phía tây xa đến Balmain. Ở đó nó được cung cấp bởi nước từ những cửa sông Paramatta và sông Lane Cove. Port Jackson được nối bằng Cầu cảng Sydney (Sydney Habour Bridge) và ANZAC Bridge (thường được biết đến như là Glebe Island Bridge - Cầu bắc qua đảo Glebe). Đường hầm cảng Sydney chạy ngang phía dưới cảng, đi về phía đông của cầu, và vào năm 2005 người ta đề nghị phương thức thứ ba băng ngang qua cảng, bây giờ là một đường xe lửa sẽ được thiết kế ở phía tây của cầu. Tàu thuyền đậu trong vịnh dày đặc. Những vịnh nhỏ ở phía Nam có thường có xu hướng rộng và tròn, phía Bắc thường có những vịnh nhỏ. Khu Trung tâm Thương mại chủ yếu của Sydney được bắt đầu ở Circular Quay, đó là một vịnh nhỏ ở phía nam, mà qua thời gian đã biến dạng từ bán nguyệt sang dạng vịnh chữ nhất do đất lấn ra. Phía bắc cảng được sử dụng cho mục đích cư trú là chính.

Đường sông/biển của Port Jackson được quản lý bởi NSW Maritime Authority.

Tributaries and Waterways of Port Jackson

North Harbour
Middle Harbour
Parramatta River
Lane Cove River
Middle Harbour Creek
White's Creek
Gordon Creek
Iron Cove Creek
Hawthorne Canal
Moores Creek
Johnston's Creek
Scott's Creek
Powell's Creek
Haslam's Creek
Duck River
Subiaco Creek
Vineyard Creek
Toongabbie Creek
Darling Mills Creek

Xem thêm

Giao thông ở Sydney
Phà Sydney
Tấn công vào cảng Sydney

Tham khảo

Liên kết ngoài
NSW Maritime Authority
Maps maintained by the New South Wales Maritime Authority, which legally is the owner of the harbour bed:
Port Jackson—east of Harbour Bridge
Port Jackson—west of Harbour Bridge
Sydney Harbour Federation Trust Established by the Australian Government to plan for the future of former Defence and other special Commonwealth Lands around Sydney Harbour.
Geographic Names Board of New South Wales reference to Port Jackson

Vịnh biển ở Úc
Địa lý Sydney
Cảng ở Úc
Địa điểm du lịch ở Sydney
Vịnh New South Wales


title: Những người quỷ quái

text:
Những người quỷ quái (tiếng Pháp: Les Diaboliques) là phim điện ảnh Pháp, công chiếu năm 1955, do Henri-Georges Clouzot đạo diễn, dựa theo tiểu thuyết Celle qui n'était plus (She Who Was No More) của Pierre Boileau và Thomas Narcejac. Tạp chí Time năm 2007 xếp bộ phim trong số 25 phim rùng rợn đỉnh cao.

Nội dung

Diễn viên

 Simone Signoret as Nicole Horner
 Véra Clouzot as Christina Delassalle
 Paul Meurisse as Michel Delassalle
 Charles Vanel as Alfred Fichet
 Jean Brochard as Plantiveau
 Pierre Larquey as M. Drain
 Michel Serrault as M. Raymond
 Thérèse Dorny as Mme. Herboux
 Noël Roquevert as M. Herboux
 Georges Poujouly as Soudieu

Năm 1996, một phiên bản mới có sự tham gia của Sharon Stone và Isabelle Adjani.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim kinh dị Pháp
Phim năm 1955
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim tâm lý kinh dị
Phim trắng đen
Phim về gian dâm
Phim về nữ giới
Phim tiếng Pháp
Phim Pháp
Phim kinh dị thập niên 1950


title: Madoryx bubastus

text:
Madoryx bubastus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Trung Mỹ (bao gồm Costa Rica và Guatemala) và Nam Mỹ, bao gồm
Guyane thuộc Pháp và Venezuela phía nam đến ít nhất Bolivia và Argentina.
Nó cũng có mặt ở México.

Sải cánh khoảng 92–120 mm.

Cá thể trưởng thành có lẽ mọc cánh quanh năm.

Ấu trùng được ghi nhận ăn các loài Guettarda macrosperma.

Phân loài
Madoryx bubastus bubastus
Madoryx bubastus butleri (Kirby, 1877) (Mexico, Guatemala và Belize)

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1777
Madoryx


title: Setodes nemesis

text:
Setodes nemesis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Physorhinus galapagoensis

text:
Physorhinus galapagoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: Epicharis fasciata

text:
Epicharis fasciata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier & Audinet-Serville mô tả khoa học năm 1828.

Chú thích

Tham khảo

Epicharis
Động vật được mô tả năm 1828


title: Salvatore Schillaci

text:
Salvatore Schillaci (sinh 1 tháng 12 năm 1964 tại Palermo) được biết tới với biệt danh Totò, là cựu cầu thủ bóng đá Ý. Ông là Vua phá lưới World Cup 1990 với thành tích 6 bàn thắng.

Sinh ra ở Palermo, Ý trong một gia đình nghèo, Schillaci bắt đầu chơi bóng cho một đội bóng nghiệp dư ở thành phố quê hương, Amat Palermo. Ông ký hợp đồng với câu lạc bộ Messina của đảo Sicilia vào năm 1982. Ông chơi ở đây đến năm 1989 và chứng tỏ được khả năng ghi bàn của mình. Sau đó ông chơi cho Juventus ở Torino, có trận ra mắt ở Serie A vào ngày 27 tháng 8 năm 1989. Juventus, Bà đầm già của bóng đá Ý vào thời điểm đó đang là lúc kết thúc lứa cầu thủ tạo nên Đội bóng trong mơ từng thống trị bóng đá Ý trong thập kỉ 80. Schillaci đến trùng hợp với sự quay trở lại trên băng ghế huấn luyện của cựu thủ môn Dino Zoff. Schillaci đã chói sáng trong mùa bóng đó với 15 bàn thắng, giúp đội bóng thành Torino có một mùa bóng thành công với Cúp bóng đá Ý và Cup C3 châu Âu (tiền thân của Europa League). Với phong cách tấn công chủ động và sáng tạo, ông đã có mặt trong đội hình đội tuyển Ý tham dự World Cup 1990 tổ chức tại quê nhà dưới sự huấn luyện của huấn luyện viên Azeglio Vicini, dù là lính mới ở đội tuyển.

World Cup 1990

Schillaci có trận đầu tiên ở World Cup 1990 khi thay Andrea Carnevale trong trận đấu mở màn của Ý gặp Áo. Schillaci ghi bàn thắng duy nhất đem về chiến thắng 1-0 cho đội nhà. Ở trận tiếp theo gặp Mỹ, Schillaci trở lại băng ghế dự bị.

Ở trận đấu bảng cuối cùng gặp Tiệp Khắc, Schillaci có tên trong đội hình xuất phát, chơi cùng Roberto Baggio ở trên hàng tiền đạo. Trận đấu kết thúc với thắng lợi 2-0 cho Ý, Baggio và Schillaci mỗi người ghi 1 bàn. Ở vòng 1/16 và tứ kết, Ý lần lượt gặp Uruguay và Ireland, Schillaci đều đóng góp những bàn thắng quyết định.

Trận bán kết gặp Argentina của Diego Maradona, Gianluca Vialli chơi trên hàng công thay thế Baggio, và đương nhiên chơi cùng Schillaci. Trận đấu kết thúc với tỉ số 1-1 với Schillaci mở tỉ số và Claudio Caniggia gỡ hoà, phải quyết định ở loạt sút luân lưu 11m và Ý thua trận, phải xuống đá trận tranh giải ba.

Trận cuối cùng ở World Cup 1990 Ý gặp Anh và giành chiến thắng 2-1. Totò ghi bàn thắng thứ hai cho Ý trong trận đấu này từ chấm phạt đền và giành luôn danh hiệu Vua phá lưới với 6 bàn thắng. Tuy nhiên, ngoài giải này, ông chỉ ghi cho đội tuyển thêm đúng 1 bàn thắng nữa, với sự nghiệp đội tuyển là 16 lần ra sân cùng 7 bàn thắng.

World Cup 1990 vẫn còn đọng lại trong trí nhớ nhiều cổ động viên Ý với Notti Magiche di Totò Schillaci (Những đêm ma thuật của Totò Schillaci), mặc dù đội nhà không vô địch giải này.

Những năm tháng khó khăn
Sau World Cup 1990, Schillaci chơi thêm 2 năm cho Juventus, rồi chuyển sang Inter Milan. Schillaci không gây được ấn tượng rõ rệt nào khi thi đấu ở hai câu lạc bộ này, chủ yếu là do những chấn thương ông gặp phải sau World Cup 1990. Năm 1994 ông sang Nhật Bản chơi cho Jubilo Iwata, trở thành cầu thủ Ý đầu tiên chơi ở J. League.

Schillaci giải nghệ năm 1999. Hiện nay ông sống tại quê nhà Palermo, mở một trường đào tạo bóng đá trẻ. Ông trở lại quen thuộc với công chúng vào năm 2005 khi tham gia chương trình L'Isola dei Famosi, một phiên bản Ý của chương trình Survivor phát trên đài truyền hình Rai Due.

Danh hiệu
Messina
Serie C: 1985–86
Serie C2: 1982–83

Juventus
Coppa Italia: 1989–90
UEFA Cup: 1989–90

Internazionale
UEFA Cup: 1993–94

Júbilo Iwata
J. League: 1997

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá Ý
Cầu thủ bóng đá Juventus
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá Jubilo Iwata
Vua phá lưới World Cup
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1990


title: Gegenes

text:
Gegenes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Gegenes hottentota (Latreille, 1824)
Gegenes nostrodamus (Fabricius, 1793)
Gegenes pumilio (Hoffmannsegg, 1804)
Gegenes niso (Linnaeus, 1764)
?Gegenes occulta (Trimen, 1873)
?Gegenes ursula Holland

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Gegenes at funet

Baorini


title: Castelsarrasin (quận)

text:
Quận  Castelsarrasin là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh  Tarn-et-Garonne,  ở vùng Occitanie. Quận này có 12 tổng và  103 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng

Các tổng
Các tổng của quận Castelsarrasin là:
 Auvillar
 Beaumont-de-Lomagne
 Bourg-de-Visa
 Castelsarrasin - Tổng thứ nhất
 Castelsarrasin - Tổng thứ nhì
 Lauzerte
 Lavit
 Moissac - Tổng thứ nhất
 Moissac - Tổng thứ nhì
 Montaigu-de-Quercy
 Saint-Nicolas-de-la-Grave
 Valence

Các xã
Các xã của quận Castelsarrasin, và mã INSEE  là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Castelsarrasin trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Castelsarrasin


title: Atarba bipendula

text:
Atarba bipendula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Phương diện quân 6 (Đế quốc Nhật Bản)

text:
Phương diện quân 6 (第6方面軍, Dai roku hōmen gun), là một phương diện quân của quân đội Đế quốc Nhật Bản, tham gia chiến tranh Trung-Nhật và thế chiến thứ 2.

Lịch sử
Phương diện quân 6 được thành lập ngày 25 tháng 8 năm 1944 nằm trong biên chế Viễn chinh Trung Quốc quân, chủ yếu là một phương diện quân dự bị và là lực lượng đồn trú các tỉnh miền trung Trung Quốc, giữa sông Dương Tử và sông Hoàng Hà, mà Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng. Sau sự thành công của cuộc hành quân Ichi-Go, nhiều đơn vị thiện chiến và trang thiết bị quân sự điều được điều chuyển tới Chiến tranh Thái Bình Dương, khiến cho các đơn vị non trẻ khó khăn trong việc bảo vệ miền trung Trung Quốc.

Phương diện quân 6 giải tán vào ngày 15 tháng 8 năm 1945 tại Hán Khẩu, đồng thời với sự đầu hàng của Đế quốc Nhật Bản.

Biên chế
Tập đoàn quân 11

Tập đoàn quân 20

Lữ đoàn Hỗn hợp Độc lập 17

Lữ đoàn Hỗn hợp Độc lập 83

Lữ đoàn Hỗn hợp Độc lập 84

Lữ đoàn Hỗn hợp Độc lập 85

Lữ đoàn Bộ binh Độc lập 5

Lữ đoàn Bộ binh Độc lập 6

Lữ đoàn Bộ binh Độc lập 11

Lữ đoàn Bộ binh Độc lập 12

Danh sách Chỉ huy

Chỉ huy trưởng

Tham mưu trưởng

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

6
Đơn vị quân sự thành lập năm 1944
Đơn vị quân sự giải thể năm 1945


title: Tầng Bài Bích

text:
Trong thời địa tầng, tầng Bài Bích (tiếng Anh: Paibian) là một giai đoạn của thống Phù Dung trong hệ Cambri của giới Cổ sinh thuộc Liên giới Hiển sinh. Nó diễn ra trong giai đoạn từ khoảng 499,0 ± 2,0 Ma cho tới khoảng 496,0 Ma. Tầng Bài Bích diễn ra ngay sau tầng Cổ Trượng thuộc thống 3/thế Cambri giữa và trước tầng 9 (chưa có tên) thuộc thống Phù Dung.

Tên gọi Bài Bích là phiên âm từ tiếng Trung của làng Bài Bích (排碧) (tọa độ: ), huyện Hoa Viên, châu tự trị người Thổ Gia-Miêu Tương Tây, Hồ Nam, Trung Quốc, nơi có phẫu diện Bài Bích được ICS phê chuẩn như là GSSP chính thức vào năm 2003 để phân biệt thống Phù Dung với các thống còn lại của kỷ Cambri.

Định nghĩa
Đáy của tầng Bài Bích và thống Phù Dung (thống trên cùng của kỷ Cambri) được định nghĩa tại 369 m trên đáy của thành hệ Hoa Kiều, ở nơi xuất hiện thấp nhất của loài bọ ba thùy bộ Agnostoida là Glyptagnostus reticulatus, trong thành hệ Hoa Kiều (花桥), phẫu diện Bài Bích, tây bắc tỉnh Hồ Nam, miền nam Trung Quốc. Mực sâu này là gần với đáy của dị thường đồng vị cacbon dương lớn (dị thường SPICE).

Vị trí
Phẫu diện Bài Bích nằm tại dãy núi Vũ Lăng (Vũ Lăng sơn), huyện Hoa Viên, tây bắc tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc ở vĩ độ 28°23,37' vĩ bắc và kinh độ 109°31,54' kinh đông. Phẫu diện này bao gồm gần như một chuỗi liên tục chứa các đoạn đường giao nhau, các mỏ đá nhỏ và các phần trồi lên ven sườn đồi, nằm tại vị trí khoảng 35 km về phía tây thành phố Cát Thủ (吉首) dọc theo phía bắc của đường cao tốc Cát Thủ-Hoa Viên (quốc lộ số 319 tại Trung Quốc), và khoảng 28 km về phía nam Hoa Viên. Bắt đầu từ ngay phía tây của làng Tứ Tân (四新), phẫu diện này trải rộng khoảng 1,7 km tới ngay phía tây làng Bài Bích. GSSP được thể hiện trên bản đồ địa hình Bài Bích số H49 G 087025, tỷ lệ 1:10.000 (Cục Trắc đạc địa hình quốc gia Trung Quốc, chi nhánh Hồ Nam).

Trầm tích học
GSSP xuất hiện trong thành hệ Hoa Kiều, bao gồm một chuỗi dày các đáy cacbonat đã trầm tích trong lớp ngoài của vành đai dốc Giang Nam. Thành hệ Hoa Kiều tại phẫu diện Bài Bích chủ yếu là chuỗi tầng xen kẽ và mỏng, màu xám sẫm tới đen chứa calcsiltit và calcilutit giàu đất sét và đá vôi.

Mốc dấu

Sơ cấp
Bọ ba thùy: GSSP được định nghĩa tại nơi xuất hiện thấp nhất của Glyptagnostus reticulatus.

Thứ cấp
Đồng vị cacbon: Mốc xuất hiện đầu tiên (FAD) của Glyptagnostus reticulatus tương ứng với sự bắt đầu của sự dịch chuyển dương lớn trong các giá trị δC13, được nói đến như là Steptoean Positive Carbon Isotope Excursion (dị thường SPICE).

Liên kết ngoài
Tầng Bài Bích tại www.stratigraphy.org

Ghi chú

Bài Bích, tầng
Địa lý Hồ Nam


title: 9717 Lyudvasilia

text:
9717 Lyudvasilia (1976 SR5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1976 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9717 Lyudvasilia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Treslon

text:
Treslon  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Eleutherodactylus crucifer

text:
Eleutherodactylus crucifer là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Lynch, J., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus crucifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

crucifer
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Atuna elliptica

text:
Atuna elliptica là một loài thực vật thuộc họ Chrysobalanaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Atuna elliptica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
e
Thực vật dễ tổn thương


title: Barrama

text:
Barrama là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Oenochrominae


title: Ốc sứ vàng cam

text:
Lyncina aurantium, tên tiếng Anh: golden cowrie, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A


title: Pipa parva

text:
The Sabana Surinam Toad, Pipa Pequena hoặc Pipa parva (tên tiếng Anh: Rana De Celdillas Zuliana) là một loài ếch trong họ Pipidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia và Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm nước, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, khu vực trữ nước, ao, ao nuôi trồng thủy sản, và kênh đào và mương rãnh.

Nguồn
 La Marca, E. & Manzanilla, J. 2004. Pipa parva. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Pipa


title: Ceratina fuliginosa

text:
Ceratina fuliginosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1916


title: Rozières-sur-Mouzon

text:
Rozières-sur-Mouzon là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,78 km², dân số năm 1999 là 96 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 333 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rozières-sur-Mouzon trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Rozieres-sur-Mouzon


title: Chùa Xà Tón

text:
Chùa Xà Tón (Xvayton) tọa lạc tại khóm 3, thị trấn Tri Tôn, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Đây là ngôi chùa tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc chùa tháp của người Khmer ở Nam Bộ, là ngôi chùa Khmer xưa nhất tỉnh, và là nơi lưu giữ nhiều nhất về sách kinh lá có tại Việt Nam.

Tên gọi
Tương truyền, ngày xưa vùng này hãy còn hoang vu, rậm rạp, trên những nhành cây cao lớn, từng đàn khỉ đeo nhau mà chuyền đi. Đến khi người dân đến đây sinh sống ngày một đông và xây dựng chùa, họ lấy ngay cảnh tượng vừa vui vừa lạ mắt này, đặt tên cho chùa là Xvayton với nghĩa Xvay là khỉ, ton là đeo, là níu kéo...Lâu dần, tên Xvayton biến âm thành Xà Tón cho dễ đọc.

Lịch sử

Không biết chùa được xây dựng vào năm nào, chỉ nghe các sư sãi kể chùa Xà Tón đã có trên 200 năm.

Ban đầu, chùa được che dựng đơn sơ bằng lá và gỗ núi trên một nền đất thấp. Đến năm 1896, nhà chùa và nhân dân quanh vùng ra sức đào một cái hồ ở phía trước với diện tích 0.150 ha để lấy đất tôn cao nền chùa. Nền chùa đắp cao 1,8 m được xây bằng đá xanh, vôi, ô dước. Sau đó, chùa được khởi công xây dựng kiên cố bằng gạch ngói, cột bằng gỗ căm xe, qua hai năm công trình này mới hoàn thành và nó có diện mạo như ngày hôm nay.

Năm 1933, chùa Xà Tón có một lần sửa chữa nhỏ, cây kèo phía sau chính điện bị hư, Sãi cả Tà Um đã cho người thay bằng một cây kèo mới và xây thêm hai cây cột bê tông cốt sắt để phụ chống đỡ.

Kiến trúc
Giống như các chùa Khmer khác, chùa Xà Tón tuân theo một quy cách bố cục và kiến trúc thống nhất.

Chính điện chùa Xà Tón nằm ở trung tâm khu đất theo hướng Đông Tây, với nóc nhọn, hai mái cong gộp lại. Trên nóc tháp chùa chính có cấu trúc thần rắn Naga nằm dài, tượng trưng cho sự dũng mãnh và bất diệt.

Mái chính điện lợp ngói được cấu trúc tam cấp, lợp ngói đỏ, xanh, vàng. Chung quanh ngôi chính điện là các tháp nhỏ, đẹp đẽ dùng để lưu giữ hài cốt của các sư sãi ở chùa sau khi đã hỏa táng. Trên các đỉnh tháp nhỏ này được chạm hình thần Bayon bốn mặt, tức thần sáng tạo.

Bên trong chính điện rộng, có bốn hàng cột bằng gỗ căm xe, mỗi hàng bảy cây, nền chùa được lát gạch bông, tường gạch, vôi, ô dước.

Trên khắp các vách tường, phía trên, có vẽ nhiều tranh truyện cổ tích của Phật và các đệ tử. Ở một bên vách của nơi chính điện, có một tượng Phật lớn bằng xi măng ngồi kiểu kiết già trên bệ cao và nhiều tượng nhỏ bằng bạc, bằng gỗ khá đặc sắc ở phía trước.

Bên ngoài chùa Xà Tón, phía trước có hồ lớn (nơi đào để lấy đất tôn nền chùa) trồng hoa sen, hoa súng. Đặc biệt ở phía bên trái ngoài những hàng dừa trĩu quả, còn có một tượng Phật lớn đang ngồi thiền định dưới bóng cây lâm vồ có tuổi trên 100 năm, gốc khoảng mười người ôm, thân cao, cành lá xum xuê.

Theo truyền thống, chính điện của chùa là nơi hành lễ, thuyết pháp, còn nơi học, nơi ở của các vị sư là những dãy nhà khác, có phần nhỏ hơn nhưng cũng có hai mái cong gập lại, có nóc nhọn và hình tượng thần rắn Naga.

Lễ thường kỳ

Chùa Xà Tón có những ngày lễ thường kỳ trong năm:
Lễ: Chol Chnam Thmay: Lễ mừng năm mới, vào các ngày 13, 14, 15 tháng 4 dương lịch.
Lễ Pisat bo chia: Lễ nhớ ơn Phật, kỷ niệm ngày Phật ra đời, vào ngày rằm tháng 4 âm lịch.
Lễ Chôl Neasa: Lễ cấm cung, tức không cho các sư sãi ra khỏi chùa trong ba tháng, trừ trường hợp cha mẹ, thầy bệnh hoặc chính quyền cần đến, nhưng không được quá 7 ngày. Lễ bắt đầu từ ngày rằm tháng 6 âm lịch đến hết ngày rằm tháng 9 âm lịch.
Lễ Pha Chum Bênh: tức lễ Đôn Ta (lễ ông bà, giống như lễ Thanh minh của dân tộc Kinh). Lễ kéo dài 15 ngày, từ ngày 1 đến ngày 15 tháng 10 dương lịch. Suốt những ngày này, người dân khmer mang bánh tét, hoa quả, cơm canh đến chùa cúng tế, để tỏ lòng biết ơn người quá cố và cầu an, cầu phúc cho gia đình...
Lễ Kà Thận: Lễ sắm quần áo cho sư sãi, các vật dụng cho nhà chùa hoặc cho trường học trong làng.

Ngoài những lễ trên, còn có những ngày lễ không theo quy định...

Giá trị
Với những lễ hội truyền thống cùng vị trí địa lý thuận lợi và giá trị lịch sử văn hóa dân tộc, chùa Xà Tón là một trong những điểm tham quan của nhiều du khách khi đi đến khu vực này.

Ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và An Giang, chùa Xà Tón cũng như nhiều chùa khác của đồng bào Khmer, chùa không chỉ là nơi thờ Phật, mà còn là trung tâm văn hóa, nơi gìn giữ những phong tục, tập quán, kiến trúc, điêu khắc, nghệ thuật dân tộc cổ truyền; nơi thanh niên và bà con dân tộc Khmer đến tu học để trở thành người có tri thức, đức hạnh và chăm chỉ lao động.

Ngoài giá trị trên, chùa Xà Tón với cấu trúc tinh tế, đặc sắc còn là một danh lam nổi tiếng của tỉnh và là nơi lưu giữ trên 100 bộ kinh ghi trên lá cây buông (người khmer gọi là bộ sách SaTra).
Ngày 12 tháng 12 năm 1986, chùa được Bộ Văn hóa ra quyết định số 235/VH-QĐ công nhận là một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.

Đầu năm 2006, Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam đã xác lập kỷ lục chùa Xà Tón là ngôi chùa lưu giữ nhiều nhất về sách kinh lá có tại Việt Nam .

Một vài hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Chùa Xà Tón trên Từ điển bách khoa Việt Nam.

Chùa tại An Giang
Tri Tôn


title: Arc-en-Barrois

text:
Arc-en-Barrois  là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.
Sông Aujon chảy theo hướng tây bắc qua giữa thị trấn.

Tham khảo

Arcenbarrois


title: Miré

text:
Miré là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Hàm ước lượng thống kê

text:
Phương pháp ước lượng trong thống kê học là một quy tắc tính một ước lượng của một đại lượng dựa theo số liệu đã quan sát: như vậy quy tắc này và kết quả của nó là khác nhau. Ở đây đang nói tới ước lượng điểm (khác với ước lượng đoạn).

Hàm ước lượng là một hàm số được sử dụng để đưa ra giá trị của một tham số (parameter) chưa biết, ở dưới dạng một mô hình thống kê.

 là tham số cần ước lượng.  là estimator (quy tắc ước lượng) của .

Các tiêu chí
Các thuộc tính sau cần tính tới khi xem xét một hàm ước lượng là tốt hay không:

Sai số
Đối với một mẫu , sai số hay độ lệch của hàm ước lượng  được định nghĩa là

trong đó  là tham số đang được ước lượng.

Sai số bình phương trung bình
Sai số bình phương trung bình của  định nghĩa là trung bình xác suất của bình phương lỗi, hay

Độ lệch mẫu

Phương sai

.

Chệch
Chệch của  được định nghĩa là

Không chệch
Một ước lượng  là ước lượng không chệch của  khi và chỉ khi .

Các thuộc tính quan trọng
Các thuộc tính rất quan trọng khác cần cân nhắc gồm:

Tính thống nhất
Khi cỡ mẫu càng tăng thì xác suất hàm ước lượng gần với tham số cần ước tính cũng tăng theo.

Tính chuẩn tắc tiệm cận

Một hàm ước lượng (trước hết phải có tính vững) được xem là có tính chuẩn tắc tiệm cận nếu xác suất phân phối của nó quanh giá trị thực của tham số cần tính ngày càng trở nên gần với phân phối chuẩn khi cỡ mẫu tăng.

Tính hiệu quả

Tính vững

Ví dụ về hàm ước lượng thống kê
Bình phương tối thiểu (OLS) là một loại hàm ước lượng đơn giản nhất.

Ghi chú

Xem thêm
A maths course on estimators
Fundamentals of Estimation Theory

Tham khảo

Lý thuyết thống kê
Thống kê

ar:طرق التقدير
bn:নিরূপক
ca:Estimador estadístic
de:Schätzfunktion
el:Εκτιμήτρια συνάρτηση
es:Estimador
eu:Zenbatesle
fa:برآوردگر (آمار)
fr:Estimateur (statistique)
it:Stimatore
nl:Schatten
ja:推定量
pl:Estymator
pt:Estimador
uk:Статистична оцінка
zh:估计函数


title: Fontaine-Bellenger

text:
Fontaine-Bellenger  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Fontainebellenger


title: Liausson

text:
Liausson là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 110 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Tấm Cám

text:
Tấm Cám (chữ Nôm: 糝𥽇) là một câu chuyện cổ tích Việt Nam thuộc thể loại truyện cổ tích thần kì. Dù có nhiều dị bản, câu chuyện này phản ánh những mâu thuẫn trong gia đình, đặc biệt là mối quan hệ mẹ kế - con chồng; cuộc đấu tranh giữa và cái thiện thắng cái ác của người Việt.

Tấm Cám có cốt truyện gần giống với Cô bé Lọ Lem của Châu Âu và chúng đều được nhận định là cũng thuộc mô típ câu chuyện cổ về Rhodopis, một kỹ nữ thời Hy Lạp đã được một vị Pharaon cưới làm vợ do vô tình để rớt chiếc giày của mình.

Nhân vật chính
 Cô Tấm: cái tên Tấm (糝) có nghĩa là hạt gạo đã bị vỡ thành các mảnh nhỏ, gọi là hạt tấm. Tấm có thể được dùng để nấu ăn như gạo.
 Cô Cám: cái tên Cám (𥽇) có nghĩa là phần vỏ mỏng bao quanh hạt gạo (dưới lớp vỏ trấu), thường được xát ra khi xay xát gạo và bỏ đi hoặc cho lợn ăn. Từ cám cũng dùng để chỉ chung thức ăn cho lợn.
 Dì ghẻ: mẹ của Cám, kế của Tấm. Theo một số dị bản, cả hai chị em là sinh đôi nên không có nhân vật này. Thay vào đó nhân vật đày đọa Tấm/Cám lại là Người cha.
 Ông Bụt: đây là phiên âm của từ Buddha, nghĩa là Phật. Tuy nhiên, truyện tranh và phim ảnh đa phần lại miêu tả hình dáng bụt trong truyện Tấm Cám như một ông tiên chứ không phải Phật.
 Nhà vua: dị bản lại là Hoàng tử hoặc Vương tử.
 Bà lão: bà lão hàng nước, mẹ nuôi của Tấm.

Bản Tấm Cám phổ thông

Đoạn đầu
Ngày xưa, có Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Hai chị em suýt soát tuổi nhau. Tấm là con vợ đầu, Cám là con vợ kế. Mẹ Tấm đã mất từ hồi Tấm còn bé, cha Tấm đi thêm bước nữa. Sau đó mấy năm thì cha Tấm cũng mất. Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám. Nhưng dì ghẻ của Tấm là người rất cay nghiệt. Hàng ngày, Tấm phải làm lụng luôn canh, hết chăn trâu, gánh nước, đến thái khoai, vớt bèo; đêm lại còn xay lúa giã gạo mà không hết việc. Trong khi đó thì Cám được mẹ nuông chiều, được ăn trắng mặc trơn, suốt ngày quanh quẩn ở nhà không phải làm việc nặng.

Một hôm người dì ghẻ đưa cho hai chị em mỗi người một cái giỏ bảo ra đồng bắt con tôm cái tép. Mụ ta hứa hẹn: "Hễ đứa nào bắt được đầy giỏ thì thưởng cho một cái yếm đỏ!". Ra đồng, Tấm nhờ mò cua bắt ốc đã quen nên chỉ một buổi là được đầy giỏ vừa cá vừa tép. Còn Cám thì đủng đỉnh dạo hết ruộng nọ sang ruộng kia, mãi đến chiều vẫn không được gì. Thấy Tấm bắt được một giỏ đầy, Cám bảo chị:
- Chị Tấm ơi, chị Tấm! Đầu chị lấm, chị hụp cho sâu, kẻo về mẹ mắng!
Tin là thật, Tấm bèn xuống ao lội ra chỗ sâu tắm rửa. Cám thừa dịp trút hết tép của Tấm vào giỏ của mình rồi ba chân bốn cẳng về trước. Lúc Tấm bước lên chỉ còn giỏ không, bèn ngồi xuống bưng mặt khóc hu hu. Bấy giờ Bụt đang ngồi trên tòa sen, bỗng nghe tiếng khóc của Tấm liền hiện xuống hỏi:
- Vì sao con khóc?
Tấm kể sự tình cho Bụt nghe. Bụt bảo:
- Thôi con hãy nín đi! Con thử nhìn vào giỏ xem còn có gì nữa không?
Tấm nhìn vào giỏ rồi nói:
- Chỉ còn một con cá bống
- Con đem con cá bống ấy về nhà thả xuống giếng mà nuôi. Mỗi bữa, đáng ăn ba bát thì con ăn hai, còn một đem thả xuống cho bống. Mỗi lần cho ăn, con nhớ gọi như thế này:
Bống bống, bang bang
Lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta,
Chớ ăn cơm hẩm, cháo hoa nhà người.
Bụt còn nói thêm:- Không gọi đúng như thế nó không lên, con nhớ lấy!Nói xong là Bụt biến mất. Tấm theo lời Bụt thả bống xuống giếng. Rồi từ hôm ấy trở đi, cứ sau bữa ăn, Tấm đều để dành cơm giấu đưa ra cho bống. Mỗi lần nghe lời Tấm gọi, bống lại ngoi lên mặt nước đớp những hạt cơm của Tấm ném xuống. Người và cá ngày một quen nhau, và bống ngày một lớn lên trông thấy. Thấy Tấm sau mỗi bữa ăn thường mang cơm ra giếng, mụ dì ghẻ sinh nghi, bèn bảo Cám đi rình. Cám nấp ở bụi cây bên bờ giếng nghe Tấm gọi bống, bèn nhẩm cho thuộc rồi về kể lại cho mẹ nghe.

Tối hôm ấy mụ dì ghẻ bảo Tấm sáng mai dậy sớm chăn trâu, và dặn:- Con ơi con! Làng đã bắt đầu cấm đồng rồi đấy. Mai con đi chăn trâu, phải chăn đồng xa, chớ chăn đồng nhà, làng bắt mất trâuTấm vâng lời, sáng hôm sau đưa trâu đi ăn thật xa. Ở nhà mẹ con Cám mang bát cơm ra giếng, cũng gọi bống lên ăn y như Tấm gọi. Nghe lời gọi, bống ngoi lên mặt nước. Mẹ con Cám đã chực sẵn, bắt lấy bống đem về làm thịt. Đến chiều Tấm dắt trâu về, sau khi ăn uống xong Tấm lại mang bát cơm để dành ra giếng. Tấm gọi mãi nhưng chẳng thấy bống ngoi lên như mọi khi. Tấm gọi mãi, gọi mãi, cuối cùng chỉ thấy một cục máu nổi lên mặt nước. Biết có sự chẳng lành cho bống, Tấm òa lên khóc. Bụt lại hiện lên, hỏi:- Con làm sao lại khóc?Tấm kể sự tình cho Bụt nghe, Bụt bảo:- Con bống của con người ta đã ăn thịt mất rồi. Thôi con hãy nín đi. Rồi về nhặt lấy xương nó, kiếm bốn cái lọ bỏ vào, đem chôn xuống dưới bốn chân giường con nằm.
Tấm trở về theo lời dặn của Bụt đi tìm xương bống, nhưng tìm mãi các xó vườn góc sân mà không thấy đâu cả. Một con gà thấy thế, bảo Tấm:
 - Cục ta cục tác! Cho ta nắm thóc, ta bới xương cho!
Tấm bốc nắm thóc ném cho gà. Gà chạy vào bếp bới một lúc thì được xương ngay. Tấm bèn nhặt lấy bỏ vào lọ và đem chôn dưới chân giường như lời Bụt dặn.

Đi lễ hội
Ít lâu sau, nhà vua mở hội luôn mấy đêm ngày. Già trẻ trai gái các làng đều nô nức đi xem. Trên các nẻo đường, quần áo mớ ba mớ bảy dập dìu tuôn về kinh như nước chảy. Hai mẹ con Cám cũng sắm sửa quần áo đẹp để đi trẩy hội. Thấy Tấm cũng muốn đi, mụ dì ghẻ nguýt dài. Sau đó dì lấy một đấu gạo trộn lẫn với một đấu thóc, bảo Tấm:
- Mày hãy nhặt cho xong chỗ gạo này rồi đi, đừng có bỏ dở, về không có gì để thổi cơm, chết với bà
Nói đoạn, hai mẹ con quần áo xúng xính lên đường, Tấm ngồi nhặt một lúc mà chưa được một nữa, nghĩ rằng không biết bao giờ mới nhặt xong,Tấm buồn bã, bèn khóc một mình. Giữa lúc ấy Bụt hiện lên, hỏi:
- Con làm sao lại khóc?
Tấm chỉ vào cái thúng, thưa:
- Dì con bắt phải nhặt thóc cho ra thóc, gạo ra gạo, rồi mới được đi xem hội. Lúc nhặt xong thì hội đã tan rồi, còn gì nữa mà xem
Bụt bảo:
- Con đừng khóc nữa. Con mang cái thúng đặt ra giữa sân, để ta sai một đàn chim sẻ xuống nhặt giúp.- Nhưng ngộ chim sẻ ăn mất thì khi về con vẫn cứ bị đòn.
- Con cứ bảo chúng thế này:
Rặt rặt (tức chim sẻ) xuống nhặt cho tao,
Ăn mất hạt nào thì tao đánh chết.
Tự nhiên ở trên không có một đàn chim sẻ đáp xuống sân nhặt thóc ra một đằng, gạo ra một nẻo. Chúng nó lăng xăng ríu rít chỉ trong một lát đã làm xong, không sót  một hạt. Nhưng khi chim sẻ đã bay đi rồi, Tấm lại nức nở khóc. Bụt lại hỏi:- Con làm sao còn khóc nữa?
- Quần áo con rách rưới quá, người ta không cho con vào xem hội- Con hãy đào những cái lọ xương bống đã chôn ngày trước lên thì sẽ có đủ mọi thứ cho con trẩy hội
Tấm vâng lời, đi đào các lọ lên. Đào lọ thứ nhất lấy ra được một bộ áo mớ ba, một cái xống lụa, một cái yếm lụa điều và một cái khăn nhiễu. Đào lọ thứ hai lấy được một đôi giày thêu, đi vừa như in. Lọ thứ ba đào lên thì thấy một con ngựa bé tí, nhưng vừa đặt con ngựa xuống đất bỗng chốc nó hí vang lên và biến thành ngựa thật. Đào đến lọ cuối cùng thì lấy ra được một bộ yên cương xinh xắn.

Tấm mừng quá vội tắm rửa rồi thắng bộ vào, đoạn cưỡi ngựa mà đi. Ngựa phóng một chốc đã đến kinh đô. Nhưng khi phóng qua một chỗ lội, Tấm đánh rơi một chiếc giày xuống nước không kịp nhặt. Khi ngựa dừng lại ở đám hội, Tấm lấy khăn gói chiếc giày còn lại rồi chen vào biển người. Giữa lúc ấy thì đoàn xa giá cũng vừa tiến đến chỗ lội. Hai con voi ngự dẫn đầu đoàn đến đây tự nhiên cắm ngà xuống đất kêu rống lên không chịu đi. Vua sai quân lính xuống nước thử tìm xem; họ nhặt ngay được chiếc giày thêu của Tấm đánh rơi lúc nãy. Vua ngắm nghía chiếc giày không chán mắt, bụng bảo dạ:
- Chà, một chiếc giày thật xinh! Người đi giày này hẳn phải là trang tuyệt sắc
Lập tức vua hạ lệnh cho rao mời tất cả đám đàn bà con gái đi xem hội đến ướm thử, hễ ai đi vừa chiếc giày thì vua sẽ lấy làm vợ. Đám hội lại càng náo nhiệt vì các bà, các cô chen nhau đến chỗ thử giày. Cô nào cô ấy lần lượt kéo vào ngôi lầu giữa bãi cỏ rộng để ướm thử một tý cầu may. Nhưng chả có một chân nào đi vừa cả. Mẹ con Cám cũng trong số đó. Khi Cám và dì ghẻ bước ra khỏi lầu thì gặp Tấm. Cám mách mẹ:- Mẹ ơi, ai như chị Tấm cũng đi thử giày đấy!
Mụ dì ghẻ của Tấm bĩu môi:
- Chuông khánh còn chẳng ăn ai, nữa là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre!
Nhưng khi Tấm đặt chân vào giày thì vừa như in. Nàng mở khăn lấy chiếc thứ hai đi vào. Hai chiếc giày giống nhau như đúc. Bọn lính hầu hò reo vui mừng. Lập tức vua sai đoàn thị nữ rước nàng vào cung. Tấm bước lên kiệu trước con mắt ngạc nhiên và hằn học của mẹ con Cám.

 Trở về nhà và bị giết
Tuy sống trong hoàng cung, Tấm vẫn không quên ngày giỗ cha. Nàng xin phép vua trở về nhà để soạn cỗ cúng giúp dì. Mẹ con con Cám thấy Tấm sung sướng thì ghen ghét để bụng. Nay thấy Tấm về, lòng ghen ghét lại bừng bừng bốc lên. Nghĩ ra được một mưu, mụ dì ghẻ bảo Tấm:- Trước đây con quen trèo cau, con hãy trèo hái  lấy một buồng để cúng bố
Tấm vâng lời trèo lên cây cau. Lúc lên đến sát buồng thì ở dưới mụ dì ghẻ cầm dao đẵn gốc. Thấy cây rung chuyển, Tấm hỏi:
- Dì làm gì dưới gốc thế?- Gốc cau lắm kiến, dì đuổi kiến cho nó khỏi lên đốt con
Nhưng Tấm chưa kịp xé cau thì cây đã đổ, Tấm ngã lộn cổ xuống ao, chết. Mụ dì ghẻ vội vàng lột áo quần của Tấm cho con mình mặc vào rồi đưa vào cung nói dối với vua rằng Tấm không may bị rơi xuống ao chết đuối, nay đưa em vào để thế chị. Vua nghe nói trong bụng không vui nhưng vẫn không nói gì cả. Lại nói chuyện Tấm chết hóa thành chim vàng anh. Chim bay một mạch về kinh đến vườn ngự rồi bay thẳng vào cung đậu ở cửa sổ, hót lên rất vui tai. Vua đi đâu, chim bay đến đó. Vua đang nhớ Tấm không nguôi, thấy chim quyến luyến theo mình, vua bảo:
- Vàng ảnh vàng anh, có phải vợ anh, chui vào tay áo
Chim vàng anh bay lại đậu vào tay vua, rồi rúc vào tay áo. Vua yêu quý vàng anh quên cả ăn ngủ. Vua sai làm một cái lồng bằng vàng cho chim ở. Từ đó, ngày đêm vua chỉ mê mải với chim không tưởng đến Cám.
Một hôm, thấy Cám đang ngồi giặt áo cho vua ở giếng, vàng anh dừng lại trên một cành cây, bảo:- Giặt áo chồng tao thì giặt cho sạch, giặt mà không sạch, tao rạch mặt cho
Đoạn Cám định dọa giết chim vàng anh, chim lại kêu lên lúc Cám định phơi áo:
- Phơi áo chồng tao phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao
Cám vội về nhà mách mẹ. Mẹ nó bảo cứ bắt chim làm thịt ăn rồi kiếm điều nói dối vua. Trở lại cung vua, Cám nhân lúc vua đi vắng, bắt chim làm thịt ăn, rồi vứt lông chim ở ngoài vườn. Thấy mất vàng anh, vua hỏi, Cám đáp:- Thiếp có mang thèm ăn thịt chim nên trộm phép bệ hạ đã giết thịt ăn mất rồi. Xin bệ hạ minh xét
Vua không nói gì cả. Lông chim vàng anh chôn ở vườn hóa ra hai cây xoan đào. Khi vua đi chơi vườn ngự, cành lá của chúng sà xuống che kín thành bóng tròn như hai cái lọng. Vua thấy cây đẹp rợp bóng, sai lính hầu mắc võng vào hai cây rồi nằm chơi hóng mát. Khi vua đi khỏi thì cành cây lại vươn thẳng trở lại. Từ đó, không ngày nào là vua không ra nằm hóng mát ở hai cây xoan đào.

Cám biết chuyện lại về mách mẹ. Mẹ nó bảo cứ sai thợ chặt cây làm khung cửi rồi kiếm điều nói dối vua. Về đến cung, nhân một hôm gió bão, Cám sai thợ chặt hai cây xoan đào lấy gỗ đóng khung cửi. Thấy cây bị chặt, vua hỏi thì Cám đáp:
- Cây bị đổ vì bão, thiếp sai thợ chặt làm khung cửi để dệt áo cho bệ hạ
Nhưng khi khung cửi đóng xong, Cám ngồi vào dệt lúc nào cũng nghe thấy tiếng khung cửi rủa mình:Cót ca cót két,
Lấy tranh chồng chị,
Chị khoét mắt ra.
Thấy vậy con Cám sợ hãi vội về mách mẹ. Mẹ nó bảo đốt quách khung cửi rồi đem tro đi đổ cho rõ xa để được yên tâm. Về đến cung, Cám làm như lời mẹ nói. Nó mang tro đã đốt đem đi đổ ở lề đường cách xa hoàng cung.

Đoạn kết
Đống tro bên đường lại mọc lên một cây thị cao lớn, cành lá sum suê. Đến mùa có quả, cây thị chỉ đậu được có một quả, nhưng mùi thơm tỏa ngát khắp nơi. Một bà lão hàng nước ở gần đó một hôm đi qua dưới gốc ngửi thấy mùi thơm, ngẩng đầu nhìn lên thấy quả thị trên cành cao, bèn giơ bị ra nói lẩm bẩm:
- Thị ơi, thị rụng bị bà, bà để bà ngửi, chứ bà không ăn
Bà lão vừa dứt lời thì quả thị rụng ngay xuống đúng vào bị. Bà lão nâng niu đem về nhà cất trong buồng, thỉnh thoảng lại vào ngắm nghía và ngửi mùi thơm.

Ngày nào bà lão cũng đi chợ vắng. Từ trong quả thị chui ra một cô gái thân hình bé nhỏ như ngón tay nhưng chỉ trong chớp mắt đã biến thành Tấm. Tấm vừa bước ra đã cầm lấy chổi quét dọn nhà cửa sạch sẽ, rồi đi vo gạo thổi cơm, hái rau ở vườn nấu canh giúp bà hàng nước. Đoạn Tấm lại thu hình bé nhỏ như cũ rồi chui vào vỏ quả thị. Lần nào đi chợ về, bà lão cũng thấy nhà cửa ngăn nắp, cơm ngon canh ngọt sẵn sàng thì lấy làm lạ.

Một hôm bà hàng nước giả vờ đi chợ, đến nửa đường lại lén trở về, rình ở bụi cây sau nhà. Trong khi đó, Tấm từ quả thị chui ra rồi cũng làm các việc như mọi lần. Bà lão rón rén lại nhìn vào các khe cửa. Khi thấy một cô gái xinh đẹp thì bà mừng quá, bất thình lình xô cửa vào ôm choàng lấy Tấm, đoạn xé vụn vỏ thị. Từ đó Tấm ở với bà hàng nước, hai người thương yêu nhau như hai mẹ con. Hàng ngày Tấm giúp bà lão các việc thổi cơm, nấu nước, gói bánh, têm trầu để cho bà ngồi bán hàng.

Một hôm vua đi chơi ra khỏi hoàng cung. Thấy có quán nước bên đường sạch sẽ bèn ghé vào. Bà lão mang trầu nước dâng lên vua. Thấy trầu têm cánh phượng, vua sực nhớ tới trầu vợ mình têm ngày trước cũng y như vậy, liền phán hỏi:- Trầu này ai têm?
- Trầu này con gái già têm, bà lão đáp.
- Con gái của bà đâu, gọi ra đây cho ta xem mặt
Bà lão gọi Tấm ra, Tấm vừa xuất hiện, vua nhận ra ngay vợ mình ngày trước, có phần trẻ đẹp hơn xưa. Vua mừng quá, bảo bà hàng nước kể lại sự tình, rồi truyền cho quân hầu đưa kiệu rước Tấm về cung.

Cám thấy Tấm trở về được vua yêu như xưa thì nó không khỏi sợ hãi. Một hôm Cám hỏi chị:- Chị Tấm ơi chị Tấm, chị làm thế nào mà đẹp thế?Tấm không đáp, chỉ hỏi lại:- Có muốn đẹp không để chị giúp!
Cám bằng lòng ngay. Tấm sai quân hầu đào một cái hố sâu và đun một nồi nước sôi. Tấm bảo Cám xuống hố rồi sai quân hầu dội nước sôi vào hố. Cám chết, Tấm sai đem xác làm mắm bỏ vào chĩnh gửi cho mụ dì ghẻ, nói là quà của con gái mụ gửi biếu. Mẹ Cám tưởng thật lấy mắm ra ăn, bữa nào cũng nức nở khen ngon. Một con quạ ở đâu bay đến đậu trên nóc nhà kêu rằng:
- Ngon ngỏn ngòn ngon! Mẹ ăn thịt con, có còn xin miếng?
Mẹ Cám giận lắm, chửi mắng ầm ĩ rồi vác sào ra đuổi quạ. Nhưng đến ngày mắm gần hết, khi dòm vào chĩnh, mụ thấy đầu lâu của con thì lăn đùng ra chết.

oOo
{{Cquote|Truyện trên do người miền Bắc kể, trong đó có vài chi tiết mỗi nơi một khác. Ví dụ câu nói của vàng anh với Cám khi Cám giặt áo cho vua, người Nghệ An có nơi kể là:- Giặt áo chồng tao, thì giặt cho sạch, nhược bằng không sạch, tao rạch mặt ra.
- Phơi áo chồng tao, thì phơi bằng sào, đừng phơi bờ rào, tao cào mặt ra.
Hay là câu của quạ:- Ngon ngỏn ngòn ngon, ăn cả thịt con, thực ngon lắm phỏng?|||Nhận xét của Nguyễn Đổng Chi trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, phần truyện Tấm Cám}}
Để đề cao tinh thần nhân đạo, một số nhà xuất bản sách thường lược bỏ hoặc thay đổi chi tiết cuối của truyện. Ví dụ như chi tiết Tấm lập mưu giết chết Cám và cho mẹ ghẻ ăn thịt chính con mình đã được lược bỏ. Hoặc có bản khác kể rằng: Tấm tha tội cho hai mẹ con Cám nhưng trên đường về nhà, ông trời không dung tha cho tội ác của bọn họ nên sai thiên lôi cho sấm sét đánh chết. Trong lần biên tập năm 2011, Nhà xuất bản Giáo dục cũng đã lược bỏ chi tiết Tấm đun nước sôi giết chết Cám trong SGK Ngữ Văn 10.

Các phiên bản cổ hơn

Cô Tấm làng Mai
Quê hương của 2 chị em Tấm Cám trong truyện cổ tích được nhắc đến là làng Mai. Ngày nay có rất nhiều lời bài hát hoặc thơ ca khen ngợi những người con gái hiền lành đảm đang được ví như "Cô Tấm Làng Mai". Làng Mai thuộc xã Thanh Mai, huyện Thanh Oai, Hà Nội ngày nay.

Làng Mai hiện còn lưu truyền một dị bản về câu chuyện Tấm Cám như sau: chuyện kể rằng một lần Hoàng tử nhà Đinh về Hội làng Mai, tình cờ nhặt được một chiếc hài gấm rất đẹp. Hoàng tử đã tìm được người con gái đánh rơi hài, cho là duyên kỳ ngộ nên cưới làm Hoàng tử phi. Đó là cô Tấm làng Mai. Trong Hội làng Mai bây giờ, khi các bà người làng Mai vào dâng rượu, dâng hương lên Đinh Tiên Hoàng, đều đội khăn xếp màu vàng, mặc áo lụa vàng, chân đi hài gấm, mô phỏng cô Tấm ngày xưa.

Phiên bản thần tích Ỷ Lan phu nhân
Ở vùng Bắc Ninh thì truyện Tấm Cám được truyền tụng như là lịch sử Thái phi Ỷ Lan. Quyển Lý triều đệ tam hoàng hậu sự tích đã chép truyện bà Ỷ Lan gắn liền với nhân vật Cám (khác với truyện trên, ở đây gọi ngược lại Tấm là Cám và Cám là Tấm. Ỷ Lan thái phi là Cám) và tước bỏ đi nhiều chi tiết của truyện dân gian.

Ở làng Thổ Lỗi (hay Siêu Loại), huyện Gia Lâm, có ông Lê Công Thiết và vợ là Vũ Thị Tinh chuyên trồng dâu nuôi tằm. Một đêm vợ nằm chiêm bao thấy mình nuốt mặt trăng, sau đó sinh một cô gái tên là Cám (hoặc Khiết Nương). Vợ chết, chồng lấy vợ kế là Chu thị, sinh một gái khác là Tấm. Thế rồi, câu chuyện cũng diễn ra với đủ các tình tiết bắt cá, nuôi bống và nhặt xương bống chôn chân giường đúng như truyện trên vừa kể, chỉ có khác ở chỗ Bụt lại là nhà sư Đại Liên, tu ở chùa Linh-nhân. Và điều khác thứ hai đáng lưu ý là xương bống chôn một trăm ngày đào lên được một đôi hài quý, nhưng khi Cám phơi đôi hài, thì một con quạ thần trông thấy, cắp lấy một chiếc bay đến kinh đô rồi thả xuống sân điện. Vua bấy giờ là Lý Thánh Tông chưa có con, cho đấy là điềm lành, bèn loan báo cho đàn bà con gái khắp nơi đi ướm hài.

Từ đây truyện phát triển hoàn toàn khác với cổ tích nói trên. Vua đi cầu tự ở chùa, xa giá đến đâu mọi người đua nhau đi xem đến đấy. Chỉ có Cám vẫn chăm chỉ hái dâu. Một ông hàng dầu thấy một đám mây che trên đầu Cám, bèn mách cho quan quân biết. Vua cho gọi Cám đến hỏi tại sao không đi xem vua trẩy? Cám tâu là vì dì bắt đi hái dâu. Vua cho ướm chân vào hài thì vừa như in. Vua bèn lấy làm vợ, gọi là Ỷ Lan.

Ỷ Lan làm vợ vua lâu ngày vẫn chưa có con. Đại Điên gặp Nguyễn Bông (là người vua sai đến chùa) hỏi: "Có muốn làm hoàng tử không?". Bông đáp: "Muốn". Đại Điên dặn Bông lẻn vào buồng tắm của hoàng hậu trong lúc Ỷ Lan đang tắm. Kết quả, việc làm của Bông bại lộ, Bông bị án chém. Tối hôm ấy, Thánh Tông mộng thấy một tiên ông đưa đến cho một đứa con trai. Quả nhiên Ỷ Lan có mang đẻ ra một hoàng tử. Nhưng hoàng hậu họ Dương lại bắt trộm mất hoàng tử, nói dối là con do mình đẻ ra, và thay vào một con mèo nói là con của Ỷ Lan. Lớn lên, hoàng tử nhận ra mẹ đẻ của mình và giết chết hoàng hậu họ Dương cùng bảy mươi mốt cung nữ.

Ở Bắc Ninh còn có người kể xen vào những tình tiết khác. Ví dụ: "một trong bốn cái lọ đào được có một lọ nước thần. Nhờ lọ nước, Cám tắm vào, da dẻ trở nên trắng trẻo, người đẹp tuyệt trần". Hay là: "do Đại Điên bày vẽ, Bông lẻn vào trước buồng tắm của Ỷ Lan, bới cát nằm xuống tự vùi mình, khi Ỷ Lan dội nước, cát trôi, Bông lộ nguyên hình".

Phiên bản của G. Jeanneau
Sau đây là nội dung truyện kể ở miền Nam mà G. Jeanneau, người sưu tầm truyện cổ Việt Nam sớm nhất đã ghi được ở Mỹ Tho năm 1886.

Có hai vợ chồng sinh hai cô gái Tấm và Cám, là con sinh đôi. Cám được bố mẹ chăm nom chiều chuộng rất mực, còn Tấm thì bị đối đãi như tôi đòi. Một hôm người cha cũng giao cho mỗi con một cái giỏ, bảo đi bắt cá, ai bắt được nhiều hơn thì được gọi bằng chị. Tấm được nhiều hơn, nhưng Cám bảo đưa giỏ cho mình giữ hộ để đi hái rau thơm về kho cá. Tấm trở về thì bao nhiêu cá đã bị Cám lấy mất chỉ còn một con bống mú. Do đó Cám được làm chị. Cũng như truyện kể ở miền Bắc, Tấm được thần hiện lên bày cho cách nuôi cá bống mú, nhưng nuôi được ít lâu cá cũng bị Cám tìm cách bắt ăn thịt. Thần hiện lên bày cách bỏ xương cá vào hũ chôn xuống đất, sau sẽ được nhiều vật quý. Một con gà cũng mách cho Tấm chỗ vùi xương bống. Sau ba tháng mười ngày, Tấm đào lên quả được áo quần đẹp và một đôi giày. Một hôm Tấm đem giày đi ra đồng bị ướt, phải đem phơi, bỗng một con quạ cắp mất một chiếc đem bỏ vào cung vua. Hoàng tử bắt được cho rao mời đàn bà con gái mọi nơi về thử, ai đi vừa sẽ lấy làm vợ. Cám được bố mẹ cho ăn mặc đẹp trẩy kinh, còn Tấm thì phải ngồi nhặt một mớ đậu và vừng trộn lẫn. Thần cho bồ câu đến giúp (có người kể con quạ lần trước tha giày đến bày cho Tấm cách sàng để nhặt được nhanh). Sau đó Tấm đến kinh thử giày, và trở thành vợ Hoàng tử.

Một hôm, Tấm nghe tin bố đau nặng bèn về thăm. Thật ra Tấm bị lừa, dưới giường chỗ bố nằm có để nhiều tấm bánh đa nướng để khi trở mình nghe tiếng răng rắc. Tấm tưởng bố gãy xương thương lắm, khóc rưng rức. Rồi Tấm cởi áo trèo cau theo lời bố. Cây cau bị Cám chặt gãy, Tấm rơi vào hố nước sôi chết. Nhờ có mặt mũi giống Tấm, Cám mặc áo quần rồi vào cung mà không ai biết, kể cả hoàng tử, nhưng hoàng tử ngày một nguội lạnh với Cám. Tấm hóa thành chim quành quạch, và cũng như truyện kể ở miền Bắc, chim bay vào cung gặp Cám đang giặt áo. Chim cũng nói câu: "Phơi áo chồng tao..." và sau đó cũng được hoàng tử đem về nuôi ở lồng. Cám cũng bắt chim ăn thịt và nói rằng mình có mang thèm ăn thịt chim. Chỗ vứt lông chim mọc lên một măng tre, sau đó bị Cám chặt làm thức ăn. Vỏ măng hóa thành một cây thị chỉ có mỗi một quả, mỗi lần hoàng tử ở nhà thì cành lá xòa xuống thấp, nhưng khi đi vắng thì cây vươn lên cao vút, vì thế Cám muốn hái thị ăn mà không được. Sau đó thị rơi vào bị một bà lão ăn mày. Tiên nữ trong quả thị cũng nhiều lần hiện ra giúp bà lão, sau cùng bà lão cũng rình bắt được, bèn xé nát vỏ thị.

Một hôm, Tấm hóa phép làm cỗ bàn rất linh đình để dọn cúng chồng bà lão, nhưng lại ép nài bà đi mời hoàng tử tới dự. Hoàng tử đòi phải có thảm trải từ cung đến nhà mới chịu đi. Quả có thảm trải thật, lại có cả miếng trầu têm rất đẹp làm hoàng tử chú ý, hỏi thì bà lão nói dối là mình têm. Hoàng tử bảo bà thử têm cho mình xem. Tấm hóa làm con ruồi vẽ cho bà cách têm, nhưng khi hoàng tử đuổi ruồi thì bà lão lại không têm được, đành phải thú thật là do con gái mình têm. Nhờ đó hoàng tử gặp lại vợ cũ.

Đoạn kết, Cô Cám hỏi Tấm làm sao lại đẹp. Tấm thật thà nói nhờ việc ngã vào hố nước sôi. Cám nghe theo, nhảy vào nước sôi mà chết. Tấm liền làm mắm gửi cho dì ghẻ, dì ghẻ cũng khen ngon, rồi cũng có con quạ đến mách và bị đuổi. Khi ăn gần hết, thấy đầu lâu con gái mẹ Cám lăn ra chết.

Phiên bản của Dumoutier
Học giả Dumoutier có sưu tầm được một dị bản, cũng ở Bắc Ninh, có lẽ xuất phát từ nguồn gốc thần tích về Ỷ Lan.

Vào cuối thời Hùng Vương, có một người tên là Đào Chí Phẩm ở làng Lãm-sơn, huyện Quế Dương (Bắc Ninh), vợ sinh được một con gái là Tấm rồi mất. Đào Chí Phẩm lấy vợ sau là Thị Cao sinh được Cám. Khi chồng chết, Thị Cao bạc đãi con ghẻ. Các tình tiết bắt cá, nuôi bống, ăn thịt bống, nhặt xương bống chôn dưới gầm giường, và đổ lẫn các giống hạt bắt nhặt (ở đây là các giống đỗ) v.v... đều đại khái giống với các truyện Tấm Cám đã kể. Khi Bụt mách cho Tấm đào những lọ dưới chân giường, Tấm đào được trong lọ một cô gái hầu, các lọ kia là áo giày và ngựa (nhưng về sau không thấy cô gái hầu xuất hiện trong các tình tiết kế tiếp). Do chiếc giày của Tấm đánh rơi khi đi xem hội, mà hoàng tử tìm được Tấm. Thấy nàng đẹp, hoàng tử muốn lấy làm vợ, Tấm bảo về hỏi người mẹ ghẻ. Hoàng tử phái quan đến hỏi, Thị Cao thuận gả nhưng đến ngày cưới lại bảo Tấm đi chơi xa, rồi lấy áo quần Tấm mặc cho Cám, đưa Cám vào cung. Tấm về thất vọng nhảy xuống giếng chết. Hồn Tấm hóa thành chim vàng anh bay vào cung. Thấy Cám giặt áo cho hoàng tử, chim cũng dặn không được phơi bờ rào "rách áo chồng tao". Nghe nói thế, hoàng tử biết mẹ con Thị Cao lừa gạt, bèn hỏi chim: - "Có phải vợ anh chui vào tay áo". Chim bay ngay vào tay áo.

Truyện không nói đến những hành vi độc ác của Cám và mấy lần tái sinh của Tấm mà cho rằng Cám thấy chim, biết đó là chị nó thì sinh ra hối hận, bèn nhảy xuống giếng chết. Dumoutier còn cho biết, người ta thờ chung cả hai cô vào một đền ở Lãm Sơn. Những lúc có hạn hán, dân làng đến đây cầu đảo thường nghiệm.

Nhận định về Tấm Cám
Tấm Cám là một trong những mô-típ truyện cổ tích phổ biến nhất thế giới. Học giả nổi tiếng Yeleazar Meletinsky trong "Nhân vật trong truyện cổ tích thần kỳ" xuất bản ở Mat-xcơ-va năm 1958 cho biết, con số dị bản của truyện Tro bếp (tên nhân vật chính của loại truyện Tấm Cám ở châu Âu, tức Cinderella) trên thế giới đã lên đến năm trăm và còn có thể nhiều hơn nữa. Tuy nhiên, theo nhận định của các giáo sư soạn Kho tàng Cổ tích Việt Nam, truyện của ta cũng như truyện của Champa, v.v... cũng là loại dị bản đặc biệt. Nếu một truyện cổ tích có thể phân đoạn được thì truyện Tấm Cám của ta có thể chia làm ba đoạn, mỗi đoạn có một chủ đề với những hình tượng như sau:
 Mâu thuẫn giữa dì ghẻ và con chồng tập trung quanh hình tượng chủ yếu là con cá bống và đôi giày.
 Những cuộc tái sinh của Tấm xoay quanh hình tượng chủ yếu là con chim vàng anh và quả thị.
 Cuộc báo thù của Tấm với hình tượng lọ mắm làm bằng thịt Cám, trong đó có cái đầu lâu Cám.
Những truyện của các dân tộc thường chỉ có một hoặc hai đoạn có thể kết hợp hay không với một vài hình tượng của truyện khác. Trước hết, cũng nên nói đến một loạt dị bản mà trong đó sự khác biệt với truyện của ta là ở chỗ, trong đoạn đầu còn có thêm nhân vật bà mẹ cô Tấm. Bà cũng bị giết và hóa thành một bà tiên hay một con vật gì đó thỉnh thoảng lại hiện lên giúp Tấm vượt qua những khó khăn mà mụ dì ghẻ gây ra cho nàng:
 Truyện của đồng bào người Tày là Tua Gia Tua Nhi, cũng có đủ ba đoạn như truyện của ta. Ở đây bà mẹ là nàng tiên.
 Ở truyện Con rùa của Myanmar thì người mẹ là một con rùa.
 Truyện Thái Lan tên Con cá vàng cũng gần gũi với truyện Miến-điện. Người mẹ ở đây chính là con cá vàng.
 Ở một số truyện của người Thái, Tày, Nùng, thì mẹ cô gái nạn nhân của mụ dì ghẻ, đáng lý là rùa hay cá, lại là hổ. Ví dụ truyện Ò Pẻn Ò Kín của đồng bào người Nùng.

Hình tượng tái sinh nhiều lần của Tấm cũng là hình tượng quen thuộc trong nhiều truyện cổ tích của các dân tộc. Mô-típ dì ghẻ đánh tráo con mình thay con chồng làm vợ vua (hay hoàng tử) cũng được sử dụng phổ biến trong một loạt truyện cổ khác với dạng truyện Tấm Cám.

Bình luận về đoạn kết và tranh cãi
Bấy lâu nay, kết thúc Tấm trả thù hai mẹ con ở đoạn kết luôn gây ra rất nhiều tranh luận. Nhiều ý kiến cho rằng hành xử của Tấm là "quá tàn nhẫn" nếu so với tính cách nhu mì hòa thuận của cô được miêu tả ngay từ đầu.

Một số các ấn bản như "Truyện cổ tích Việt Nam chọn lọc" của Nhà xuất bản Văn hóa - Văn nghệ biên soạn; cuốn "Truyện cổ tích Việt Nam" của Nhà xuất bản Văn học hay cuốn "Truyện Cổ tích Việt Nam đặc sắc" của Nhà xuất bản Văn học do Phúc Hải tuyển chọn, kết thúc của truyện là kịch tính. Cô Tấm hiền lành sau khi được trở lại cung thì trả thù mẹ con Cám. Đầu tiên, cô dội nước sôi cho Cám chết còng queo, sau đó mang Cám đi muối mắm và gửi hũ mắm đó cho mẹ ghẻ ăn. Bà mẹ ghẻ ăn đến hết hũ mắm thì thấy đầu lâu của con gái hiện ra mới uất ức quá mà lăn ra chết. Nhiều người lý giải rằng đây chính là sự trỗi dậy của cô Tấm - đại diện cho lòng căm thù của dân gian đối với cái ác và khẳng định cái ác sẽ bị trừng trị thích đáng. Tuy nhiên cũng rất nhiều ý kiến khác không ủng hộ đoạn kết này vì nó làm mất đi hình tượng cô Tấm hiền lành nết na của văn học dân gian Việt Nam.

Nhiều ấn bản khác như cuốn "Truyện cổ tích Việt Nam - Mẹ kể con nghe" của Nhà xuất bản Mỹ thuật; bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" cũng của Nhà xuất bản Mỹ thuật; bộ Truyện cổ tích Việt Nam dành cho thiếu nhi của Nhà xuất bản Văn Học…), truyện kết thúc khi mẹ con Cám xấu hổ bỏ đi và bị sét đánh chết - một sự trừng phạt của tự nhiên. Hoặc chỉ kết thúc đơn giản là Cô Tấm được hạnh phúc bên nhà Vua, còn mẹ con Cám đã bị trừng trị thích đáng. Cái kết này vẫn giữ được hình ảnh cô Tấm tốt bụng vị tha, đồng thời vẫn khẳng định được quan niệm của dân gian "ác giả ác báo", "lưới trời lồng lộng" làm việc ác khắc bị trừng phạt theo lẽ tự nhiên.

Văn hóa
 Chèo Tấm Cám
 Kịch thiếu nhi Tấm Cám của NSƯT Thành Lộc
 Phim điện ảnh Tấm Cám: Chuyện chưa kể
 Quảng cáo Yahoo năm 2008
 Music video Anh ơi ở lại của nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ Chi Pu
 Phim truyền hình Thế giới cổ tích (tập Tấm Cám)
 Bài hát Bống bống bang bang trong phim điện ảnh Tấm Cám: Chuyện chưa kể do nhóm 365 thể hiện

Xem thêm
Cô bé Lọ Lem
Tấm Cám: Chuyện chưa kể

Chú thích

Tham khảo
 Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam - Nguyễn Đổng Chi

Truyện cổ tích Việt Nam
Biến đổi hình dạng


title: Gnophomyia nectarea

text:
Gnophomyia nectarea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Courtoin

text:
Courtoin là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté. Courtoin có diện tích 6,15 km2, dân số năm 1999 là 44 người.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Courtoin trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Quận McCone, Montana

text:
Quận McCone là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Montana. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 1.977 người, 810 hộ gia đình, và 596 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 1 người trên một dặm vuông (0/km ²). Có 1.087 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 0 trên một dặm vuông (0/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 96,97% người da trắng, 0,30% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,06% người Mỹ bản xứ, 0,30% châu Á, và 1,37% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,96% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 37,4% là người gốc Đức, Na Uy 22,7%, 8,8% và 8,5% người Mỹ gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 99,0% nói tiếng Anh và 1,0% tiếng Đức là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 810 hộ, trong đó 30,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 66,90% là đôi vợ chồng sống với nhau, 3,80% có một chủ hộ nữ không có mặt chồng, và 26,30% là không lập gia đình. 24,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,40% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,44 và cỡ gia đình trung bình là 2,89.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 24,80% dưới độ tuổi 18, 5,40% 18-24, 24,30% 25-44, 26,50% từ 45 đến 64, và 18,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 103,30 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 29.718, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 35.887. Phái nam có thu nhập trung bình USD 22.768 so với 15.368 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.162 USD. Có 14,10% gia đình và 16,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 19,40% những người dưới 18 tuổi và 11,20% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana


title: UTC-00:44

text:
Giờ UTC-0:44 được dùng tại Liberia đến 1 tháng 5 năm 1972. Nó được biết như là Giờ chuẩn Monrovia hay Giờ Liberia. Múi giờ chính xác thực sự nằm trong -0 giờ 43 phút 08 giây so với Giờ chuẩn Greenwich (GMT) cho đến khi được định nghĩa lại thành UTC-0:44 vào ngày 1 tháng 4 năm 1919. Năm 1972, nó được đổi sang UTC.

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Tham khảo

Múi giờ


title: 5300 Sats

text:
5300 Sats (1974 SX1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1974 bởi L. I. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5300 Sats

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1974


title: Clénay

text:
Clénay là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 244-316 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Lasioglossum masculum

text:
Lasioglossum masculum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1895


title: Bashohli

text:
Bashohli là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Kathua thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bashohli có dân số 5865 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bashohli có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Bashohli, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir