title: Hoàng thành Huế

text:
Hoàng thành Huế hay Thuận Hóa hoàng thành (chữ Hán: 順化皇城) hay còn được gọi là Đại Nội (chữ Hán: 大內), là vòng thành thứ hai bên trong Kinh thành Huế, có chức năng bảo vệ các cung điện quan trọng nhất của triều đình, các miếu thờ tổ tiên nhà Nguyễn và bảo vệ Tử Cấm thành - nơi dành riêng cho vua và hoàng gia. Người ta thường gọi chung Hoàng thành và Tử Cấm thành là Đại Nội.

Lịch sử

Hoàng thành được xây dựng năm 1804, nhưng mãi đến năm 1833 đời vua Minh Mạng mới hoàn chỉnh toàn bộ hệ thống cung điện với khoảng 147 công trình.

Hoàng thành có mặt bằng gần vuông, mỗi bề khoảng 600 mét, xây bằng gạch, cao 4m, dày 1m, xung quanh có hào bảo vệ, có 4 cửa để ra vào: Cửa chính (phía Nam) là Ngọ Môn, phía Đông có cửa Hiển Nhơn, phía Tây có cửa Chương Đức, phía Bắc có cửa Hòa Bình. Các cầu và hồ được đào chung quanh phía ngoài thành đều có tên Kim Thủy.

Hoàng thành và toàn bộ hệ thống cung điện bên trong được bố trí trên một trục đối xứng, trong đó trục chính giữa được bố trí các công trình chỉ dành cho vua. Các công trình ở hai bên được phân bố chặt chẽ theo từng khu vực, tuân thủ nguyên tắc (tính từ trong ra): "tả nam hữu nữ", "tả văn hữu võ". Ngay cả trong các miếu thờ cũng có sự sắp xếp theo thứ tự "tả chiêu hữu mục" (bên trái trước, bên phải sau, lần lượt theo thời gian).

Mặc dù có rất nhiều công trình lớn nhỏ được xây dựng trong khu vực Hoàng thành nhưng tất cả đều được đặt giữa thiên nhiên với các hồ lớn nhỏ, vườn hoa, cầu đá, các hòn đảo và các loại cây lưu niên tỏa bóng mát quanh năm. Mặc dù quy mô của mỗi công trình có khác nhau, nhưng về tổng thể, các cung điện ở đây đều làm theo kiểu "trùng lương trùng thiềm" (hay còn gọi là "trùng thiềm điệp ốc" - kiểu nhà kép hai mái trên một nền), đặt trên nền đá cao, vỉa ốp đá Thanh, nền lát gạch Bát Tràng có tráng men xanh hoặc vàng, mái cũng được lợp bằng một loại ngói đặc biệt hình ống có tráng men thường gọi là ngói Thanh lưu ly (nếu có màu xanh) hoặc Hoàng lưu ly (nếu có màu vàng). Các cột được sơn thếp theo mô típ long - vân (rồng-mây). Nội thất cung điện thường được trang trí theo cùng một phong cách nhất thi nhất họa (một bài thơ kèm một bức tranh) với rất nhiều thơ bằng chữ Hán và các mảng chạm khắc trên gỗ theo đề tài bát bửu, hay theo đề tài tứ thời).

Hoàng thành

Khu vực phòng vệ: gồm vòng thành bao quanh bên ngoài, cổng thành, các hồ (hào), cầu và đài quan sát.
Khu vực cử hành đại lễ, gồm các công trình:
Ngọ Môn, cửa chính của Hoàng thành - nơi tổ chức lễ Duyệt Binh, lễ Truyền Lô (đọc tên các Tiến sĩ tân khoa), lễ Ban Sóc (ban lịch năm mới).
Thái Hòa điện - nơi cử hành các cuộc lễ Đại Triều một tháng 2 lần (vào ngày 1 và 15 Âm lịch), lễ Đăng Quang, lễ Vạn Thọ, lễ Quốc Khánh...
Khu vực các miếu thờ: được bố trí ở phía trước, hai bên trục dọc của Hoàng thành theo thứ tự từ trong ra gồm:
Triệu Tổ Miếu ở bên trái thờ Nguyễn Kim.
Thái Tổ Miếu thờ các vị chúa Nguyễn.
Hưng Tổ Miếu ở bên phải Nguyễn Phúc Luân.
Thế Tổ Miếu thờ các vị vua nhà Nguyễn.
Khu vực dành cho bà nội và mẹ vua (phía sau, bên phải), gồm hệ thống Trường Sanh cung (dành cho các Thái hoàng thái hậu) và Diên Thọ cung (dành cho các Hoàng thái hậu).
Khu vực dành cho các hoàng tử học tập, giải trí như vườn Cơ Hạ, điện Khâm văn... (phía sau, bên trái).
Ngoài ra còn có kho tàng (Phủ Nội vụ) và các xưởng chế tạo đồ dùng cho hoàng gia (phía trước vườn Cơ Hạ)
Khu vực Tử Cấm thành nằm trên cùng một trục Bắc-Nam với Hoàng thành và Kinh thành, gồm một vòng tường thành bao quanh khu vực các cung điện như
Cần Chánh điện (nơi vua tổ chức lễ Thường triều).
Càn Thành điện (chỗ ở của vua).
Khôn Thái điện (chỗ ở của Hoàng Quý phi),
Kiến Trung điện (từng là nơi ở của vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương), trước đây là Minh Viễn lâu.
Nhà đọc sách và các công trình khác phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của nhà vua và gia đình như Thượng Thiện đường (nơi phục vụ ăn uống), Duyệt Thị đường (nhà hát hoàng cung)...

Đến nay, trải qua bao biến động và thời gian, hàng trăm công trình kiến trúc ở Đại Nội chỉ còn lại ít ỏi chiếm không đầy một nửa con số ban đầu.

Đại Nội

Ngọ Môn

Ngọ Môn là cổng chính phía nam của Hoàng thành Huế được xây dựng vào năm Minh Mạng 14 (1834). Ngọ Môn có nghĩa đen là Cổng xoay về hướng Ngọ, là cổng lớn nhất trong 4 cổng chính của Hoàng thành Huế. Về mặt từ nguyên, Ngọ Môn có nghĩa là chiếc cổng xoay mặt về hướng Ngọ, cũng là hướng Nam, theo Dịch học là hướng dành cho bậc vua Chúa.

Hiển Nhơn môn

Chương Đức môn
Cửa Chương Đức là một trong bốn cổng của Hoàng Thành, cổng nằm ở phía Tây của Hoàng Thành, ngoài chức năng là cổng dành cho các bà trong cung ra vào, cùng với Tây Khuyết đài cổng Chương Đức còn góp phần phòng thủ bảo vệ triều đình và hoàng gia; đồng thời tạo sự ngăn cách đời sống sinh hoạt trong cung với xã hội bên ngoài. Quan niệm “tả nam hữu nữ, nam nhân nữ đức” là nguyên tắc quan trọng trong các công trình kiến trúc của triều Nguyễn.

Tên Chương Đức ngụ ý nói đến “tứ đức” của người phụ nữ xưa. Cửa được xây dựng năm 1804 dưới thời vua Gia Long theo kiểu tam quan nhưng cách thức đơn giản và chưa có vọng lâu. Qua nhiều lần cải tạo, vào thời vua Khải Định năm 1921, cửa được sửa chữa và có sự tiếp thu cao về kỹ thuật cũng như vật liệu xây dựng; đặc biệt là hình thức trang trí đắp nổi sành sứ, thủy tinh. Nghệ thuật ghép sành sứ ở cửa Chương Đức đã đạt đến một trình độ cao, thực sự là một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển ghép sành sứ dưới triều Nguyễn nói chung và dưới thời vua Khải Định nói riêng.

Cửa Chương Đức có ba tầng, trên các trụ thân cửa chia thành nhiều ô hộc, mỗi ô hộc trang trí với nhiều chủ đề khác nhau, đó là những bức tranh và là những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc. Hệ thống mái lợp ngói hoàng lưu ly; đầu ngói tròn nổi nhô lên trên khắc nổi chữ “Thọ” trong khung tròn, đầu ngói chìm bên dưới khắc nổi đầu con dơi, mô típ trang trí này rất phổ biến ở các di tích của triều Nguyễn với ý nghĩa “Phúc Thọ Khang Ninh”.

Từ sau khi triều Nguyễn cáo chung năm 1945, cửa Chương Đức ít được quan tâm, tu sửa. Đặc biệt do bom đạn trong chiến tranh đã làm cửa bị hư hại nhiều. Từ năm 2003 – 2004 cửa Chương Đức đã được trùng tu lại theo nguyên mẫu dưới thời vua Khải Định như chúng ta thấy hiện nay.

Hòa Bình môn

Cầu Trung Đạo và Hồ Thái dịch

Điện Thái Hoà và Sân Đại Triều Nghi

Điện Thái Hòa (chữ Hán: 太和殿) là cung điện nằm trong khu vực Đại Nội của kinh thành Huế. Điện cùng với Sân Đại Triều Nghi (sân chầu) là địa điểm được dùng cho các buổi triều nghi quan trọng của triều đình như: lễ Đăng Quang, sinh nhật vua, những buổi đón tiếp sứ thần chính thức và các buổi đại triều được tổ chức 2 lần vào ngày mồng 1 và 15 âm lịch hàng tháng. Trong chế độ phong kiến cung điện này được coi là trung tâm của đất nước.

Điện được xây dựng vào năm 1805 thời vua Gia Long. Năm 1833 khi vua Minh Mạng quy hoạch lại hệ thống kiến trúc cung đình ở Đại Nội, trong đó có việc cho dời điện về mé nam và làm lại đồ sộ và lộng lẫy hơn.

Tử Cấm Thành

Tử Cấm thành (chữ Hán: 紫禁城) thuộc quần thể di tích cố đô Huế là trung tâm sinh hoạt hằng ngày của vua và hoàng gia triều Nguyễn. Tử Cấm thành có vị trí sau lưng điện Thái Hòa, được khởi xây năm Gia Long thứ 3 (1804) gọi là Cung thành (宮城) và các vua triều Nguyễn xây dựng thêm. Đến năm Minh Mạng thứ 3 (1822), nhà Vua đổi tên là Tử Cấm thành, nghĩa là "Tòa thành cấm màu tía".

Theo nghĩa Hán tự, chữ Tử có nghĩa là màu tím, lấy ý theo thần thoại: Tử Vi Viên ở trên trời là nơi ở của Trời, Vua là con Trời nên nơi ở của Vua cũng gọi là Tử, Cấm Thành là khu thành cấm dân thường ra vào. Trong Tử Cấm thành có khoảng 50 công trình kiến trúc với quy mô lớn nhỏ khác nhau được phân chia làm nhiều khu vực, tổng số công trình đó biến động qua các thời kỳ lịch sử.

Đại Cung môn

Đại Cung môn (chữ Hán: 大宮門)là cửa chính vào Tử Cấm Thành, có 5 gian (không chái) được làm năm 1833 thời Minh Mạng, gồm 3 cửa. Cửa ở gian chính giữa chỉ dành cho vua. Mặt sau hai bên có hai hành lang nối với Tả Vu, Hữu Vu. Công trình này và nhiều công trình khác trong Tử Cấm Thành như Điện Cần Chánh, Điện Càn Thành, Điện Kiến Trung ... đều bị phá hủy trong chiến dịch Tiêu thổ kháng chiến của Việt Minh năm 1947 và Chiến dịch Mậu Thân năm 1968, hiện nay đang được Trung tâm Bảo Tồn Di Tích Huế cùng chuyên viên của Đại học Waseda nghiên cứu chuẩn bị cho phục dựng.

Sau Đại Cung Môn là sân bái mạng có đặt hai vạc đồng. Hai dãy hành lang hai bên dẫn đến Tả Vu và Hữu Vu. Đối diện Đại Cung Môn, qua sân bái mạng, là Điện Cần Chánh.

Tử Cấm thành có 7 cửa:
 Phía nam là Đại cung (Đại Cung môn) kết cấu hoàn toàn bằng gỗ, lợp ngói hoàng lưu ly;
 Phía đông là cửa Hưng Khánh môn (興 慶 門) và cửa Đông An môn, về sau lấp cửa Đông An, mở thêm cửa Duyệt Thị môn ở phía đông Duyệt Thị Đường, ở mặt này cũng mở thêm cửa Cấm Uyển môn (禁 苑 門) nhưng rồi lại lấp;
 Phía tây là cửa Gia Tường môn và Tây An môn;
 Phía bắc là cửa Tường Loan môn (翔 鸞 門) và Nghi Phụng môn (儀 鳳 門) (trước năm 1821 mang tên Tường Lân), dưới thời Bảo Đại, sau khi xây lầu Ngự Tiền Văn phòng mở thêm cửa Văn phòng.

Tả Vu và Hữu Vu

Tả Vu (左廡) và Hữu Vu (右廡) là hai tòa nhà nằm đối xứng ngay phía trước điện Cần Chánh, được xây dựng vào đầu thế kỷ 19, và cải tạo vào năm 1899. Tả Vu nằm ngay phía trước bên trái điện Cần Chánh, còn Hữu Vu nằm ngay phía trước bên phải điện Cần Chánh.

Tả Vu là toà nhà dành cho các quan văn, còn Hữu Vu là toà nhà dành cho các quan võ; đây là nơi các quan chuẩn bị nghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của cơ mật viện, nơi tổ chức thi đình và yến tiệc. Tả Vu và Hữu Vu là một trong số ít công trình trong Hoàng thành còn tồn tại sau chiến tranh. Hữu Vu ngày nay được trưng dụng, làm dịch vụ chụp ảnh cho du khách; còn Tả Vu được dùng làm nơi trưng bày một số hiện vật cung đình.

Điện Cần Chánh

Điện Cần Chánh (chữ Hán: 勤政殿) là nơi vua thiết thường triều và xử lý chính vụ. Điện Cần Chánh nằm thẳng hàng với điện Thái Hòa theo trục Bắc - Nam, nằm phía sau Đại Cung môn, và phía trước điện Càn Thành.
Điện Cần Chánh được xây dựng năm Gia Long thứ 3 (1804). Vào các ngày 1 và 15 âm lịch, vua sẽ thiết đại triều ở điện Thái Hòa, còn các buổi thiết thường triều sẽ diễn ra ở điện Cần Chánh vào các ngày 5, 10, 20 và 25 âm lịch. Trước Điện Cần Chánh có Sân bái mạng, là nơi tập hợp văn võ bá quan khi chầu vua, dâng biểu. Phía trước bên trái và bên phải điện Cần Chánh là hai nhà Tả vu, Hữu vu đối xứng nhau. Tả vu, Hữu vu là nơi các quan chuẩn bị lễ phục trước khi chính thức ra sân làm lễ thiết thường triều. Tả Vu là nơi dành cho quan văn và Hữu Vu là nơi dành cho quan võ. Ngoài ra hai nhà Tả Vu, Hữu Vu còn có chức năng như là nơi tiếp khách.

Điện có kết cấu gỗ lớn và đẹp nhất trong Tử Cấm thành. Nền đài cao gần 1m, bó vỉa bằng gạch vồ và đá thanh với diện tích mặt nền gần 1000m2. Chính điện có 5 gian, 2 chái kép; tiền điện 7 gian, 2 chái đơn, hai bên đông tây có 4 hồi lang mỗi bên 5 gian nối qua điện Văn Minh, Võ Hiển và qua Tả Vu, Hữu Vu. Bộ khung gỗ gồm 80 chiếc cột bằng gỗ lim . Phần lớn kết cấu bộ khung bên trên (như xuyên, trến, kèo, đòn tay, hệ thống con-xon, các liên ba...) đều được chạm trổ trang trí rất tinh xảo, công phu.
Điện Cần Chánh còn là nơi vua tiếp đón các sứ bộ quan trọng, nơi tổ chức các buổi tiệc tùng trong những dịp khánh hỷ. Trong điện, ở gian giữa của nhà chính đặt ngự tọa, hai bên treo các bức tranh gương thể hiện cảnh đẹp Kinh đô và bản đồ các tỉnh trong nước lồng trong khung kính. Điện Cần Chánh cũng là nơi trưng bày nhiều báu vật của triều Nguyễn như các đồ sứ quý hiếm của Trung Hoa, các hòm tượng bảo ấn bằng vàng và bằng ngọc của triều đại.

Ngôi điện này đã phá hủy hoàn toàn vào năm 1947. Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố Đô Huế cùng với Đại học Waseda Nhật Bản đang triển khai thực hiện dự án phục nguyên điện Cần Chánh bằng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản, với tổng kinh phí đầu tư hơn 10 triệu USD.

Điện Càn Thành

Điện Càn Thành (chữ Hán: 乾成殿) là nơi ở chính thức của vua, trước năm 1811 có tên là điện Trung Hòa. Điện Càn Thành nằm trong Tử Cấm Thành, đây là tư cung của vua triều Nguyễn. Công trình này đã trở thành phế tích sau khi bị thiêu rụi vào năm 1947.
Điện Càn Thành là trung tâm của Tử Cấm Thành, nằm sau điện Cần Chánh, phía trước cung Khôn Thái - nơi từng là cung điện của Thừa Thiên Cao Hoàng hậu. Phía trước điện, bên phải có điện Trinh Minh và bên trái có điện Quang Minh.

Điện Càn Thành đặt trên nền cao 2 thước 3 tấc (gần 1m) ,được làm theo lối trùng thiềm điệp ốc gồm 3 tòa nhà ghép nối với nhau, chính điện 7 gian 2 chái kép, tiền điện và hậu điện đều 9 gian 2 chái đơn, nối với nhau bằng hai trần vỏ cua đỡ hai máng nước bằng đồng dài 50 m, mái lợp ngói lưu ly vàng và lắp cửa kính. Hành lang vòng hai bên điện nối với điện Cần Chánh ở phía Nam và điện Cao Minh Trung Chính ở phía Bắc, hành lang bên hữu nối ra cung Diên Thọ.

Phía sau bên phải của điện Càn Thành là viện Thuận Huy, phía sau bên trái là điện Dưỡng Tâm.

Bên trái điện Càn Thành là một vườn ngự uyển, trong đó có điện Minh Thận (chữ Hán: 明慎殿, về sau trở thành lầu Nhật Thành), hồ Quang Văn...đều được xây dựng năm Thiệu Trị thứ nhất và bị triệt giải vào triều vua Thành Thái. Trước điện Càn Thành có một sân rộng, giữa có đường dũng đạo lát đá, trước sân có một ao sen với hòn non bộ và một tấm bình phong.

Cung Khôn Thái

Cung Khôn Thái (chữ Hán: 坤泰宮) nằm ngay phía sau điện Càn Thành. Cung này là nơi ở cho các bà Hoàng hậu, Hoàng Quý phi triều Nguyễn.
Cung có một chính điện là điện Cao Minh Trung Chính (chữ Hán: 高明中政殿), lập vào năm Gia Long thứ ba (1804). Chính tịch 7 gian, tiền tịch, hậu tịch đều 9 gian, diện làm theo kiểu "trùng thiềm trùng lương", lợp ngói âm dương.
Phía đông của điện Cao Minh Trung Chính có Viện Tịnh Quan (chữ Hán: 靜觀院) - một nhà hát để phục vụ riêng cho vua và hoàng phi xem. Vua Thành Thái là người thường xem diễn tuồng nơi đây, vua không chỉ là người đánh trống chầu giỏi mà đôi lần, vua còn lên sân khấu để diễn tuồng với vai Thạch Giải (tuồng "Xảo Tống").

Tuy nhiên, cung Khôn Thái đã bị triệt giải vào thời Khải Định, chỉ còn là dãy hành lang lợp ngói nối điện Dưỡng Tâm và viện Thuận Huy, phía sau là hai nhà phương đình cùng một hoa viên theo kiểu phương Tây trước điện Kiến Trung.

Điện Kiến Trung

Điện Kiến Trung (chữ Hán: 建忠殿) hay Lầu Kiến Trung, là một cung điện của nhà Nguyễn trong Tử Cấm thành được vua Khải Định cho xây vào năm 1921-1923 cùng thời gian với việc xây lăng để làm nơi sinh hoạt của vua trong hoàng cung.

Điện Kiến Trung nằm trên mảnh đất sau cuối của Tử Cấm thành, Đại nội Huế, ngay phía sau cung Khôn Thái. Dưới thời vua Minh Mạng, nơi đây có một công trình mang tên là lầu Minh Viễn (chữ Hán: 明遠樓; tồn tại từ 1827-1876). Lầu Minh Viễn cao hơn 15 m, là nơi vua chúa cung phi lên ngâm cảnh từ xa. Thời Tự Đức, lầu Minh Viễn xuống cấp và bị triệt giải. Đến đầu năm 1916 triều Duy Tân, công trình được kiến tạo và mang tên lầu Du Cửu (1913-1916), nhưng sau mấy tháng thì vua bị bắt đi đày. Kiến Trung là tên được vua Khải Định đặt từ năm 1916. Năm 1921, Điện Kiến Trung được vua Khải Định xây dựng và giữ nguyên dưới thời vua Bảo Đại. Đây là nơi chứng kiến cuộc thương thảo lịch sử giữa chính quyền cách mạng lâm thời Việt Nam năm 1945 với hoàng đế Bảo Đại, dẫn đến việc vị vua này thống nhất “nhường ngôi” cho Việt Minh. Theo các chuyên gia về kiến trúc, ngôi điện này có đầy đủ những đặc điểm của một công trình phong cách Đông Dương kết hợp giữa Á và Âu.

Trong Chiến tranh Việt Nam, điện Kiến Trung đã bị tàn phá hoàn toàn, chỉ còn lại nền móng tam cấp. Năm 2018, điện Kiến Trung được khởi công phục dựng với tổng chi phí 123 tỷ đồng.

Điện Võ Hiển
Điện Võ Hiển (Chữ Hán: 武顯殿) là một ngôi điện nằm trong Tử Cấm Thành, bên phải của điện Cần Chánh, cạnh Hữu Vu.

Võ Hiển Điện là nơi làm việc của các quan võ, phụ trách mưu lược về quân sự. Đặc biệt vua Kiến Phúc đã chọn điện Võ Hiển làm nhà Kinh Diên.

Điện Văn Minh
Điện Văn Minh (Chữ Hán: 文明殿) là một ngôi điện nằm trong Tử Cấm Thành, bên trái của điện Cần Chánh, cạnh Tả Vu.

Văn Minh Điện là nơi làm việc của các quan văn, phụ trách chung các chính sách của nhà nước. Các vua Thành Thái, Duy Tân và Khải Định chọn điện Văn Minh làm nhà Kinh Diên và là nơi coi thường triều (chỉ khi có việc trọng đại vua mới ngự ở điện Cần Chánh).

Điện Trinh Minh

Điện Trinh Minh (Chữ Hán: 貞明殿) là một ngôi điện nằm trong Tử Cấm thành, phía trước bên phải của điện Càn Thành.

Điện Trinh Minh xây về hướng Tây, làm năm Gia Long thứ  9 (1811), là nơi dành cho bà tước Nhất và nhị giai phi.

Điện Quang Minh
Điện Quang Minh (Chữ Hán: 光明殿) là một ngôi điện nằm trong Tử Cấm Thành, phía trước bên trái của điện Càn Thành, trước kia là chỗ ở của Đông cung hoàng tử.

Điện Dưỡng Tâm

Viện Dưỡng Tâm (Chữ Hán: 養心院) hay Điện Dưỡng Tâm (Chữ Hán: 養心殿) là một ngôi điện nằm trong Tử Cấm Thành, phía trước bên trái của cung Khôn Thái, cạnh Thái Bình lâu.

Viện Dưỡng Tâm được xây dựng năm Gia Long thứ 9 (1810) xây về hướng Đông là nơi vua đến nghỉ ngơi xem sách những khi nhàn rỗi.

Thái Bình Lâu

Thái Bình lâu (chữ Hán: 太平樓) là nơi vua đọc sách, làm thơ. Đây là một kiến trúc hai tầng bằng gỗ nằm giữa một khuôn viên hình chữ nhật rộng 32m, dài 58m. Công trình được vua Khải Định ra lệnh xây dựng vào năm 1919, đến năm 1921 thì hoàn thành, để nhà vua làm chỗ nghỉ ngơi, đọc sách...Thái Bình lâu được trùng tu vào những năm 1990-1991.

Thái Bình Lâu là một tòa nhà kép, gồm tiền sảnh, chính doanh, hậu doanh nối liền nhau bằng hai máng thoát nước. Mặt nền cao hơn đất 1m, mặt trước là bốn cột xây bằng gạch trát vữa. Phía trước có 3 chữ Thái Bình lâu và hai bên là hai bài văn do vua Khải Định ngự chế.

Sau tiền sảnh là chính doanh. Đây là một ngôi nhà 2 tầng cao 9.55m, mái được lợp bằng ngói âm dương tráng men vàng với nhiều trang trí rất đẹp và lộng lẫy như hình những con dơi tượng trưng cho Ngũ Phúc và hai bờ nóc đắp nổi hai hình hồi long đầy uy lực.

Hậu doanh có 3 gian, 2 chái, mái lợp ngói liệt, hai đầu hồi có đắp nổi đề tài Hải ốc thiêm trù với hình ảnh ba ông già chúc thọ cho nhau.

Nhìn chung, nổi bật nhất ở đây là nghệ thuật hoa viên và khảm sánh sứ .

Nhật Thành Lâu

Nhật Thành lâu (chữ Hán: 日成樓) Nhật Thành Lâu là kiến trúc lầu hai tầng nằm ở phía đông điện Càn Thành, phía nam
Thái Bình lâu. Trước đây là vị trí của điện Minh Thận. Theo một số tác giả , ngôi lầu nầy là Phật điện của vua trong Tử Cấm Thành. Lối lên lầu cũng được làm hành lang che. Nhật Thành lâu bị tàn phá trong các năm 1947 và 1968, chỉ còn lại nền lầu. Năm 2018, lầu đã được phục dựng lại trên nền cũ.

Duyệt Thị đường

Duyệt Thị đường (chữ Hán: 閲是堂) là một nhà hát hoàng gia dành cho vua, hoàng thân quốc thích, các quan đại thần và là nơi biểu diễn các vở tuồng dành cho quan khách, sứ thần thưởng thức. Tuồng biểu diễn trong Duyệt Thị đường là các vở tuồng cung đình. Đây được xem là nhà hát cổ nhất của ngành sân khấu Việt Nam. Sân khấu chính làm nơi biểu diễn ở giữa nhà hát, vị trí tốt nhất dành cho vua ngồi là ở vị trí lầu hai, phía trước hai bên vòm có treo hai câu đối bằng chữ Hán của vua Minh Mạng:

Đây còn là nơi tổ chức các buổi lễ hội đặc biệt như dịp tứ tuần các vua Minh Mạng, Tự Đức, Đồng Khánh, Khải Định…. Đối tượng được tham dự là các quan văn võ, các hoàng tử, hoàng đệ... Năm 1833, triều đình nhà Nguyễn đã cho tổ chức đúc tiền “Minh Mạng phi long” ngay tại địa điểm này.

Nhà hát Duyệt Thị đường được xây dựng năm Minh Mạng thứ 5 (1824-1826) nằm ở góc đông nam bên trong Tử Cấm thành trên nền cũ của nhà hát Thanh Phong Đường (1805).

Duyệt Thị đường có tổng diện tích 11.740 m². Diện tích xây dựng nhà hát 1.182 m². Toàn bộ khuôn viên nhà hát trước đây được dùng để trồng các loại cây thuốc Nam quý hiếm. Bên cạnh Duyệt thị đường là Ngự Y viện (御醫院) và Thượng Thiện sở (尚膳所), nơi bào chế ngự dược và chuẩn bị thức ăn cho vua.

Nhà hát được chống đỡ bởi hai hàng cột lim sơn son có chiều cao 12 m, vẽ rồng ẩn mây cuốn chung quanh chia làm 2 tầng. Ở lưng chừng mỗi cột treo thêm một bức tranh sơn thủy vẽ cảnh Huế với khung chạm rồng nổi thiếp vàng. Trên cao hơn, mặt trời, mặt trăng, tinh tú tượng trưng cho vũ trụ được vẽ hoặc chạm nổi lên trần nhà màu xanh lơ. Tòa nhà nối liền với các cung điện của nhà vua và các bà hoàng bằng một dãy hành lang có mái khúc khuỷu, quanh co.

Điện Đông Các
Điện Đông Các (chữ Hán: 東閣殿) nằm ở góc Đông Nam trong tử cấm thành, phía sau Tả Vu, phía Nam của Duyệt Thị đường. Là nơi làm việc của nhóm vị đại thần Đông các điện đại học sĩ. Công trình này còn được gọi là Thư viện Nội Các, được xây dựng năm Minh Mạng thứ 6 (1826).
Đông Các còn là thư viện của triều đình, nơi lưu trữ các châu bản, sách ngự lảm, ngự chế...
Đông các điện Đại học sĩ là người mang trách nhiệm dạy dỗ con vua và cố vấn cho vua trong những lĩnh vực như văn hóa, giáo dục.

Năm 1933, vua Bảo Đại cho thiết lập Ngự Tiền Văn Phòng ở góc Đông Bắc trong Tử Cấm Thành, bên trái điện Kiến Trung, thay thế chức năng cho Thư viện Nội Các. Từ đây, điện Đông Các bị bỏ hoang, đến năm 1947, điện Đông Các bị phá hủy cùng nhiều công trình trong hoàng thành.

Dưỡng Chánh đường
Dưỡng Chánh đường (chữ Hán: 養正堂) nằm ở phía Đông của Đông Các điện, là nơi ở và học tập của các hoàng tử từ khi được ra Các (ra ở riêng) vào khoảng 12-13 tuổi cho đến khi được phong tước và lập Phủ ở ngoài hoàng cung vào khoảng 15-16 tuổi.

Lầu Ngự Tiền Văn Phòng
Ngự Tiền Văn Phòng (chữ Hán: 御前文房) là kiến trúc được xây dựng muộn nhất trong Tử Cấm Thành. Lầu Ngự Tiền Văn Phòng được xây dựng vào khoảng năm 1932, thời điểm vua Bảo Đại về nước chấp chính sau thời gian du học tại Pháp.

Lầu là nơi làm việc của Ngự Tiền Văn Phòng, cơ quan thay thế cho Nội Các từ thời vua Minh Mạng. Lầu nằm ở bên trái điện Kiến Trung. Phía trước lầu Ngự Tiền Văn Phòng trước tòa nhà là vườn Thiệu Phương viên cùng một hệ thống mương nước thông ra hồ Ngọc Dịch.

Vườn Thiệu Phương
Thiệu Phương viên (chữ Hán: 紹芳園) là vườn ngự uyển hoàng gia nhà Nguyễn nằm trong Tử Cấm Thành. Thiệu Phương viên là một trong 4 Ngự uyển trong Hoàng thành, gồm Thiệu Phương Viên, Ngự Viên, Cơ Hạ Viên, Doanh Châu. Vườn được xây dựng từ năm 1828, thời Minh Mạng, ở phía đông, bên trong cửa Hưng Khánh, thuộc Tử Cấm Thành.

Dưới thời vua Thiệu Trị, vườn Thiệu Phương được vua xếp làm “đệ nhị cảnh”- thắng cảnh thứ hai trong “Thần kinh thập nhị cảnh” gắn liền với bài thơ Vĩnh Thiệu Phương Văn nổi tiếng:

Vườn nổi tiếng với kiểu cấu trúc Vạn tự hồi lang, tức có hành lang uốn khúc hình chữ VẠN (卍) nằm ở trung tâm chạy ra 4 phía. Tại 4 góc của hồi lang này có 4 công trình kiến trúc nhỏ, gồm 2 đường và 2 hiên.

Phía nam vườn là khu Duyệt Thị đường; phía bắc - qua hồ Ngọc Dịch là Ngự Viên; phía tây là Thanh Hạ Thư Lâu (tức Thái Bình Lâu) và phía đông là bờ tường phía đông của Tử Cấm thành. Quanh vườn có tường gạch bao bọc, cửa chính mở về phía nam.

Nhà ở góc tây nam gọi là Di Nhiên đường, quay mặt về hướng nam, bên phải của nhà này là cửa Di Nhiên, xây mặt hướng đông. Hiên ở góc đông nam gọi là Vĩnh Phương hiên, mặt quay về hướng đông, bên tây của hiên này có chiếc hồ nhỏ, gọi là Tiểu Hữu thiên bên phải hiên là cửa vườn Thiệu Phương, hướng nam.

Nhà ở góc đông bắc mang tên Cẩm Xuân đường, quay mặt về hướng bắc, trước nhà có cửa phường Cẩm Xuân bên phải nhà là cửa Cẩm Xuân, đều xây về hướng bắc, phía đông Cẩm Xuân đường, thuộc về trường lang men theo tường Cung thành có cửa Cấm Uyển, hiên ở góc tây bắc có tên là Hàm Xuân hiên, mặt quay về hướng tây.

Trong vườn, ở phía tây của Vạn Tự Hồi Lang, có hai lạch nước đều mang tên là Ngự Câu, thông với hồ Ngọc Dịch ở phía bắc bằng đường cống. Trên bờ phía đông của lạch có đắp một hòn núi nhỏ, tên gọi là Trích Thúy sơn.

Tam Cung

Cung Diên Thọ

Cung Diên Thọ (tiếng Hán: 延壽宮) là một hệ thống kiến trúc cung điện trong Hoàng thành Huế, nơi ở của các Hoàng thái hậu hoặc Thái hoàng thái hậu triều Nguyễn. Nằm ở phía tây Tử Cấm Thành, phía bắc điện Phụng Tiên và phía nam cung Trường Sanh, cung Diên Thọ được coi là hệ thống kiến trúc cung điện quy mô nhất còn lại tại Cố đô Huế.

Trải qua nhiều lần tu sửa, khuôn viên cung Diên Thọ ngày nay rộng khoảng 17500m² với các công trình còn tồn tại như:
 Diên Thọ chính điện (延壽正殿), là công trình chính của cung Diên Thọ, nơi các Thái hậu tiếp khách.
 Thọ Ninh điện (壽寧殿)
 Tịnh Minh lâu (静明樓), trước kia là nhà hát Thông Minh đường (聡明堂).
 Trường Du tạ (長偸榭), nhà thủy tạ giữa hồ.
 Khương Ninh các, hay Phước Thọ am (幅壽庵), là nơi thờ Phật, cũng là nơi tu tập của các phi tần của tiên đế quy y.

Các công trình này được nối kết với nhau bằng hệ thống hành lang có mái che. Ngoài ra còn có các công trình phụ như:
 Tả, Hữu Vu (左,右廡): nhà phụ bên trái, bên phải.
 Tả Trà (左茶): phòng chờ.
 Thọ Chỉ Khố (壽祉庫): kho của cung Diên Thọ.

Được xây dựng vào tháng 4 năm 1804 để làm nơi sinh sống của bà Hiếu Khang hoàng hậu, mẹ vua Gia Long, cung Diên Thọ (khi đó mang tên là cung Trường Thọ) tiếp tục được các đời vua sau như Minh Mạng, Tự Đức, Thành Thái, Khải Định cho đại tu, sửa chữa và đổi tên nhiều lần để trở thành nơi ở của nhiều vị Hoàng thái hậu triều Nguyễn. Sau khi nhà Nguyễn sụp đổ vào năm 1945, dù nhiều công trình trong Đại Nội bị tàn phá nặng nề hoặc biến mất nhưng toàn bộ khuôn viên cung Diên Thọ hầu như vẫn còn nguyên vẹn.

Cung Trường Sanh

Cung Trường Sanh hay Cung Trường Sinh (chữ Hán: 長生宮), còn có tên gọi khác là Cung Trường Ninh (長寧宮), được xây dựng phía Tây Bắc Hoàng thành Huế với vai trò ban đầu là hoa viên, nơi các vua triều Nguyễn mời mẹ mình đến thăm thú ngoạn cảnh. Về sau cung được chuyển thành nơi ăn ở sinh hoạt của một số bà Hoàng thái hậu và Thái hoàng thái hậu. Các công trình chính của cung:
 Trường An Môn (長安門): cửa chính của cung Trường Sanh.
 Ngũ Đại Đồng Đường (五代同堂): nhà trước của cung Trường Sanh.
 Thọ Khang Điện (壽康殿): nơi ở chính của Hoàng thái hậu bậc nhì.
 Vạn Phúc Lâu (萬幅樓): nhà sau của cung Trường Sanh.

Cung Trường Sanh được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ nhất (1821) ở phía Tây Bắc Hoàng thành, phía sau cung Diên Thọ. Trong thời kỳ rực rỡ nhất, kiến trúc cảnh quan của Cung Trường Sanh được vua Thiệu Trị xếp vào hàng thứ bảy và được vịnh thơ trong Thần kinh nhị thập cảnh

Cung Khôn Thái

Cung Khôn Thái (chữ Hán: 坤泰宮) nằm ngay phía sau điện Càn Thành. Cung này là nơi ở cho các bà Hoàng hậu, Hoàng Quý phi triều Nguyễn.
Cung có một chính điện là điện Cao Minh Trung Chính (chữ Hán: 高明中政殿), lập vào năm Gia Long thứ ba (1804). Chính tịch 7 gian, tiền tịch, hậu tịch đều 9 gian, diện làm theo kiểu "trùng thiềm trùng lương", lợp ngói âm dương.
Phía đông của điện Cao Minh Trung Chính có Viện Tịnh Quan (chữ Hán: 靜觀院) - một nhà hát để phục vụ riêng cho vua và hoàng phi xem. Vua Thành Thái là người thường xem diễn tuồng nơi đây, vua không chỉ là người đánh trống chầu giỏi mà đôi lần, vua còn lên sân khấu để diễn tuồng với vai Thạch Giải (tuồng "Xảo Tống").

Tuy nhiên, cung Khôn Thái đã bị triệt giải vào thời Khải Định, chỉ còn là dãy hành lang lợp ngói nối điện Dưỡng Tâm và viện Thuận Huy, phía sau là hai nhà phương đình cùng một hoa viên theo kiểu phương Tây trước điện Kiến Trung.

Lục Viện

Lục viện (六院) của nhà Nguyễn bao gồm:
viện Thuận Huy (順徽院) nơi ở của Tam và Tứ giai tần.
viện Đoan Huy (端徽院) nơi ở của Ngũ và Lục giai tiệp dư.
viện Đoan Thuận (端順院)
viện Đoan Hoà (端和院)
viện Đoan Trang (端莊院) nơi ở của Thất giai quý nhân, Bát giai mỹ nhân và Cửu giai tài nhân.
viện Đoan Tường (端祥院)
Các viện này là nơi ở và sinh hoạt của các phi tần nhà Nguyễn, được gọi chung là Lục viện (六院).

Miếu thờ

Thế Tổ Miếu

Thế Tổ miếu (chữ Hán: 世祖廟) thường gọi là Thế miếu (世廟) nằm ở góc tây nam bên trong Hoàng thành Huế, là nơi thờ các vị vua triều Nguyễn. Đây là nơi triều đình đến cúng tế các vị vua quá cố, nữ giới trong triều (kể cả hoàng hậu) không được đến tham dự các cuộc lễ này.

Khuôn viên của Thế Tổ miếu có hình chữ nhật, diện tích khoảng trên 2ha, chiếm đến 1/18 diện tích toàn bộ các khu vực bên trong Hoàng thành và Tử Cấm thành. Thế Tổ miếu là một công trình kiến trúc gỗ rất lớn được xây theo lối "trùng thiềm điệp ốc" đặt trên nền cao gần 1 m. Bình diện mặt nền hình chữ nhật (54,60 m × 27,70 m), diện tích 1500 m². Nhà chính có 9 gian và 2 chái kép, nhà trước có 11 gian và 2 chái đơn, nối liền nhau bằng vì vỏ cua chạm trổ rất tinh tế. Mái được lợp ngói hoàng lưu ly với đỉnh nóc gắn liền thái cực bằng pháp lam rực rỡ. Bên trong khuôn viên ngoài tòa Thế Tổ miếu là công trình chính còn có thêm các công trình khác như Thổ công từ, Cửu đỉnh, Hiển Lâm các, Canh Y điện, Tả vu, Hữu vu.

Hưng Tổ Miếu

Hưng Tổ Miếu (chữ Hán: 興祖廟) còn gọi là Hưng Miếu (興廟), là ngôi miếu thờ cha mẹ vua Gia Long - ông Nguyễn Phúc Luân (hay Nguyễn Phúc Côn) và bà Nguyễn Thị Hoàn, vị trí ở tây nam Hoàng thành, nằm phía sau Thế Miếu và cách Thế Miếu chừng 50 mét về phía Bắc.
Miếu là một ngôi nhà kép chừng 400m² mái được lợp bằng ngói âm dương men vàng, nền cao 0,68 m bó bằng đá Thanh. Toàn bộ dàn trò (9 hàng cột tình từ trước đến dau và 8 hàng cột tính từ trái sang phải, kê chân trên đá tảng) cùng với các mảng trang trí đều được làm bằng gỗ quý: lim, sao, kền kền, huê mộc.

Phần chính doanh gồm có 3 gian và 2 kép, tiền doanh có 5 gian và 2 chái đơn. Mặt trước của mỗi chái đơn mà mộ mảng tường xây được trang trí chữ "thọ" cách điệu, có tác dụng tăng tính chụi lực.

Sân trước Hưng miếu có hình chữ nhật (20m x 18,45m) được lát gạch bát tràng. Giữa sân là đường thần đạo lát bằng đá thanh, chạy từ bậc thềm ra đến miếu môn phía trước rộng 2,15m. Song song với hàng cột hiên là dãy các chậu sứ trồng cây cảnh mỗi chậu đặt trên đôn bằng đá gồm sáu cái. Bên phải sân có một cái lư dùng để đốt tờ sớ.

Bên phải trái trong khuôn viên Hưng miếu còn có hai ngôi nhà Thần Khố (nhà kho của thần) và Thần Trù (nhà bếp của thần). Bên trái khuôn viên hiện vẫn còn 2 bia đá: bia đá dựng năm 1804 khắc bài Ngự chế của Gia Long và bia đá dựng năm 1821 khắc bài Ngự chế của Minh Mạng nói lại lịch sử xây dựng Hưng miếu và Thế miếu.

Thái Tổ Miếu

Thái Tổ Miếu (chữ Hán: 太祖廟) còn gọi là Thái Miếu (太廟), là miếu thờ các vị chúa Nguyễn, từ Nguyễn Hoàng đến Nguyễn Phúc Thuần. Miếu được xây dựng từ năm Gia Long 3 (1804) ở góc đông nam trong Hoàng thành, đối xứng với Thế Tổ Miếu ở phía tây nam.

Quy mô và bố trí kiến trúc của Thái miếu gần tương tự như Thế miếu,nhưng Thái miếu còn lớn hơn cả Thế miếu, và là kiến trúc bằng gỗ lớn nhất trong Hoàng thành. Tòa điện chính xây theo lối nhà kép trùng thiềm điệp ốc, chính đường 13 gian 2 chái kép, tiền đường 15 gian 2 chái đơn. Phía đông điện chính là điện Long Đức, phía nam có điện Chiêu Kính (昭敬殿). Đối diện với điện Chiêu Kính ở phía tây là điện Mục Tư (穆思殿), phía bắc điện này là Thổ Công từ (土公祠).

Trước sân Thái miếu có  Tuy Thành các (綏成閣, tên cũ là gác Mục Thanh) gần giống với Hiển Lâm các ở Thế miếu. Hai bên Tuy Thành các có tường ngắn, trên có lầu chuông, lầu trống, dưới trổ cửa vòm. Phía nam của Tuy Thành các, 2 bên có nhà Tả vu, Hữu vu. Toàn bộ khu vực Thái miếu có tường gạch bao bọc, trổ 5 cửa ra các phía. Các án thờ của chúa Nguyễn đều đặt trong tòa điện chính, bài vị phối thờ các công thần đặt ở Tả vu và Hữu vu. Lễ tế tổ chức 1 năm 5 lần vào các tháng mạnh xuân, mạnh hạ, mạnh thu, mạnh đông và quý đông.

Năm 1947, khu vực Thái Miếu bị thiêu hủy gần như hoàn toàn. Năm 1971 - 1972, hội đồng trị sự Nguyễn Phước Tộc đã quyên góp và dựng lại một tòa Thái miếu 5 gian tạm trên nền cũ ngôi điện chính để làm nơi thờ tự các chúa Nguyễn. Ngôi Thái miếu này qui mô nhỏ hơn rất nhiều so với tòa Thái miếu gốc.

Triệu Tổ Miếu

Triệu Tổ miếu (chữ Hán: 肇祖廟) hay là Triệu miếu (肇廟), được xây dựng năm Gia Long thứ 3 (1804). Miếu này nằm ở phía bắc của Thái Miếu trong hoàng thành Huế, là miếu thờ Nguyễn Kim, thân sinh của chúa Tiên Nguyễn Hoàng.

Về hình thức và quy mô kiến trúc, Triệu miếu tương tự như Hưng miếu, miếu gồm 1 tòa điện chính theo lối nhà kép, chính đường 3 gian 2 chái, tiền đường 5 gian 2 chái đơn. Hai bên điện chính có Thần Khố (phía đông) và Thần Trù (phía tây).

Triệu Miếu là một trong số ít công trình trong Hoàng thành còn tồn tại sau chiến tranh. Nhưng sau 200 năm tồn tại, công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng. Năm 2016, Triệu Miếu được tu bổ với tổng giá trị hơn 35,6 tỷ đồng.

Hiển Lâm Các

Hiển Lâm Các (chữ Hán: 顯臨閣) được xây dựng vào năm 1821 và hoàn thành vào năm 1822 thời vua Minh Mạng nằm trong khu vực miếu thờ trong hoàng thành Huế, cao 17m và là công trình kiến trúc cao nhất trong Hoàng thành. Đây được xem là đài kỷ niệm ghi nhớ công tích của các vua nhà Nguyễn và các quan đại thần có công lớn của triều đại.

Hiển Lâm Các là một công trình kiến trúc bằng gỗ cao 3 tầng, được dựng trên khối nền cao hình chữ nhật, nền lát gạch Bát Tràng, xây bó bằng gạch vồ, vôi vữa và đắp nổi mảnh sành để trang trí. Từ dưới bước lên mặt nền bằng hai hệ thống bậc cấp được làm từ đá xanh Thanh Hóa, ở trước và sau mỗi hệ thống có 9 cấp bậc. Hai bên thành bậc cấp đắp hình rồng ở giữa là giới hạn lối đi chỉ dành riêng cho vua.

Kiến trúc của Hiển Lâm Các được chia làm 3 phần rõ rệt. Tầng 1 có tất cả 5 gian, kiến trúc của tầng 1 được xem là sắc sảo với những bản điêu khắc đạt đến trình độ điêu khắc tinh xảọ Tại các cột, kèo của tầng 1, các bản điêu khắc có in hình rồng, hoa, lá có giá trị rất cao về mặt kiến trúc. Ở hàng cột 3 tính từ mặt trước, dựng một dãy đố bản, giữa mỗi gian trổ một cửa vòm. Các hệ thống kèo, liên ba, đố bản ở tầng này đều chạm nổi các mô típ hình rồng cách điệu hóa thành dây leo lá cuốn. Trên cửa giữa treo tấm hoành phi lớn đề ba chữ “Hiển Lâm Các” với nền sơn màu lục, khung chạm 9 con rồng vờn mây sơn son thếp vàng rất tinh xảo, điêu luyện. Chiếc cầu thang nhỏ bằng gỗ được bắc lên tầng 2 được coi là một tác phẩm giá trị nhất của Hiển Lâm Các. Tầng 2 được chia làm 3 gian và tầng 3 chỉ có 1 gian. Trên cùng của tầng 3 có đựng một bình rượu màu vàng. Tất cả 12 mái, 4 cột chính chạy suốt chiều cao của Hiển Lâm Các là 13m và diện tích mặt bằng Hiển Lâm Các là 300m².

Hiển Lâm các là một trong số ít công trình trong hoàng thành còn tồn tại sau chiến tranh.

Cửu Đỉnh

Cửu Đỉnh của Nhà Nguyễn (tiếng Hán: 阮朝九鼎) là chín cái đỉnh bằng đồng đặt ở trước Hiển Lâm Các đối diện với Thế Miếu, phía tây nam Hoàng thành Huế. Tất cả đều được đúc ở Huế vào cuối năm 1835, hoàn thành vào đầu năm 1837. Mỗi đỉnh có một tên riêng ứng với một vị hoàng đế của triều Nguyễn, chúng có trọng lượng khác nhau và hình chạm khắc bên ngoài đỉnh cũng khác nhau. 9 đỉnh đó là:
 Cao Đỉnh (高鼎)
 Nhân Đỉnh (仁鼎)
 Chương Đỉnh (章鼎)
 Anh Đỉnh (英鼎)
 Nghị Đỉnh (毅鼎)
 Thuần Đỉnh (純鼎)
 Tuyên Đỉnh( 宣鼎)
 Dụ Đỉnh (裕鼎)
 Huyền Đỉnh (玄鼎)

Điện Phụng Tiên

Điện Phụng Tiên (chữ Hán: 奉先殿) là một ngôi điện nằm ở gần cửa Chương Đức, phía trước Cung Diên Thọ, cửa tây của Hoàng thành được vua Gia Long và vua Minh Mạng xây dựng dùng để thờ cúng các vua triều Nguyễn. Khác với Thế Miếu, điện này tuy cũng thờ các vị vua và hoàng hậu nhà Nguyễn nhưng nữ giới trong triều được phép đến đây cúng tế.

Điện Phụng tiên là một tòa nhà kép to lớn, to ngang Thế Miếu nhưng có thêm mái lưa ở phía trước. Phần chính doanh có 9 gian 2 chái, mỗi gian thờ một vua; phần tiền doanh có 11 gian. Mái điện được lợp ngói ống hoàng lưu ly cùng với ngói câu đầu trích thủy; phần nền thì được lát bằng gạch Bát Tràng tráng men.

Sân trước điện khá rộng cũng được lát bằng gạch Bát Tràng. Sát hiên trước có một hàng chậu sứ trồng cây cảnh được đặt trên các đôn bằng đá chạm. Cuối sân có một bể cạn lớn làm bằng đá, bên trong có một hòn non bộ, xây bằng đá tựa vào một bức bình phong giăng dài phía sau cửa tam quan. Ở giữa mặt trước khuôn viên có vòng thành bao quanh. Ngoài ra, nó còn là nơi lưu trữ nhiều bảo vật của nhiều đời vua nhà Nguyễn. Tháng 2 năm 1947, toàn bộ điện bị đốt cháy, hiện nay chỉ còn lại cửa Tam Quan và vòng tường thành còn tương đối nguyên vẹn.

Khu vực khác

Phủ Nội Vụ
Nội Vụ phủ (chữ Hán: 內務府, tiếng Anh: Imperial Household Department), còn gọi là "phủ Nội vụ", là cơ quan coi giữ tài sản, vật dụng cho Hoàng đế và hoàng gia tại nội cung.

là cơ quan coi giữ kho tàng, của công và các hạng vàng ngọc châu báu, tơ lụa trong cung, đồng thời lo việc thu phát cất trữ các vật cống tiến. Vì vậy, trong Nội vụ phủ có nhiều Ty và cục thợ thủ công. Ngoài ra, Nội vụ phủ còn giữ trách nhiệm quản lý và sản xuất các vật dụng cho Hoàng đế và nội cung dùng, còn việc phân phối đều là cơ cấu Nữ quan, gọi là Lục thượng.

Nguyên đời Gia Long, Nội vụ phủ là cơ quan tên Nội đồ gia (內塗家). Năm Minh Mạng nguyên niên (1820), vua Thánh Tổ đổi tên thành Nội vụ phủ như chúng ta biết. Nội vụ phủ thời Nguyễn bao gồm các thuộc viên và kho hàng như sau:
 Điều hành phủ là 1 Thị lang, 2 Lang trung với các lại viên Chủ sự, Tư vụ, Bát cửu phẩm Thư lại, và Vị nhập lưu thư lại
 Chuyên quản 2 kho vàng ngọc là 1 Viên ngoại lang:
 Kho vàng bạc gồm 1 Chủ sự, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 3 Vị nhập lưu thư lại
 Kho châu ngọc gồm 1 Tư vụ, 1 Cửu phẩm thư lại, 3 Vị nhập lưu thư lại
 Chuyên quản 2 kho Cẩm ngoan (gấm vóc và đồ quý) là 1 Viên ngoại lang:
 Kho gấm vóc (tức kho cẩm) gồm 1 Chủ sự, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 5 Vị nhập lưu thư lại
 Kho trân ngoan (tức kho đồ quý) gồm 1 Tư vụ, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 3 Vị nhập lưu thư lại
 Chuyên quản 2 kho the lụa vật hạng là 1 Viên ngoại lang:
 Kho the lụa gồm 1 Chủ sự, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 3 Vị nhập lưu thư lại
 Kho vật hạng gồm 1 Tư vụ, 2 Bát Cửu phẩm thư lại, 5 Vị nhập lưu thư lại
 Chuyên quản 2 kho văn nhạc là 1 Viên ngoại lang:
 Kho vóc hoa (chiếu đệm mây hoa) gồm 1 Chủ sự, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 6 Vị nhập lưu thư lại
 Kho nhạc khí gồm 1 Tư vụ, 1 Cửu phẩm thư lại, 3 Vị nhập lưu thư lại
 Chuyên quản 2 kho tơ lụa là 1 Viên ngoại lang:
 Kho hàng màu hoa gồm 1 Chủ sự, 2 Bát cửu phẩm thư lại, 5 Vị nhập lưu thư lại
 Kho dược phẩm gồm 1 Tư vụ, 1 Bát phẩm thư lại, 4 Vị nhập lưu thư lại
Nội vụ phủ có Tiết thận ty quản lý các cục thợ như may, thêu, nhuộm, dệt, v.v.

Vườn Cơ Hạ
Cơ Hạ viên (chữ Hán: 幾暇園) là một trong 5 khu vườn ngự uyển nằm bên trong Hoàng thành Huế.
Theo sử liệu triều Nguyễn ghi lại: Khởi thủy, vườn Cơ Hạ là nơi học tập của Thái tử Nguyễn Phúc Đảm (tức vua Minh Mạng về sau) khi còn ở trong cung. Năm Minh Mạng thứ 18 (1837), khu vực trên được sửa sang lại, mở rộng khuôn viên nối tiếp với Hậu Hồ (cũng là một vườn thượng uyển) với chức năng như một Ngự viên. Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), nhà vua cho dựng thêm các đình, viện, đài tạ... nâng cấp thành vườn thượng uyển, gọi là vườn Cơ Hạ. Thời Tự Đức còn bổ sung và sửa sang thêm một số công trình khác. Về cuối triều Nguyễn, do thiếu điều kiện chăm sóc nên khu vực vườn Cơ Hạ bị xuống cấp nghiêm trọng. Năm Thành Thái thứ 17 (1905), triều đình cho giải phóng hành lang hai bên để làm nhà ở cho Biền binh.

Năm 2012, Sau một thời gian dài hoang phế, một trong những vườn Thượng uyển nổi tiếng cung đình Huế xưa là vườn Cơ Hạ với diện tích 16.800 m2 đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phục hồi lại đẹp tuyệt như hình dáng những năm xưa nhân dịp Festival Huế.

Lầu Tứ Phương Vô Sự

Lầu Tứ Phương Vô Sự (chữ Hán: 樓四方無事) là công trình kiến trúc hai tầng, nằm trên đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế. Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây dựng và khánh thành năm 1923 để chuẩn bị cho lễ mừng thọ "Tứ tuần đại khánh tiết" của vua Khải Định vào năm 1924. Sau đó, lầu Tứ Phương Vô Sự trở thành nơi cho nhà vua và hoàng gia hóng mát, cũng là nơi học tập hàng ngày của các vị hoàng tử và công chúa giai đoạn cuối triều Nguyễn.

Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây theo phong cách kiến trúc thuộc địa, giao thoa kiến trúc Á - Âu, gồm hai tầng với diện tích lên đến 182m². Lầu Tứ Phương Vô Sự nằm trên nền đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế, gần với cửa Hòa Bình - cửa bắc Hoàng thành. Tòa lầu cũng nằm trên trục "thần đạo" tây bắc - đông nam của Hoàng thành, nối thông các công trình quan trọng nhất Đại Nội. Trục này chạy từ Ngọ Môn qua điện Thái Hòa, điện Cần Chánh, điện Càn Thành, cung Khôn Thái, điện Kiến Trung thẳng đến lầu Tứ Phương Vô Sự. Đây là công trình kiến trúc có giá trị về lịch sử và văn hóa nghệ thuật của Huế, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu được xây dựng dưới thời Pháp thuộc, đánh dấu một giai đoạn chuyển tiếp trong lịch sử kiến trúc Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Sau khi nhà Nguyễn cáo chung năm 1945, chịu tác động khắc nghiệt của thiên nhiên và hai cuộc chiến tranh tàn phá ác liệt, đặc biệt là sự kiện Tết Mậu Thân (1968), lầu bị hư hỏng nặng nề và xuống cấp nghiêm trọng. Tháng 12 năm 2008, dự án trùng tu lầu Tứ Phương Vô Sự được khởi công và khánh thành ngày 6 tháng 10 năm 2010 nhân kỉ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, với tổng mức hơn 9,3 tỉ đồng.

Hình ảnh

Chú thích

Hoàng thành Huế
Thành cổ Việt Nam
Kinh thành Huế


title: Bruyères-sur-Fère

text:
Bruyères-sur-Fère là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Bruyeressurfere


title: Utzenaich

text:
Utzenaich là một đô thị thuộc huyện Ried im Innkreis thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 20 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1572 người.

Tham khảo


title: Javols

text:
Javols là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1010 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Lozère


title: Trissernis

text:
Trissernis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Trissernis greeni Holloway, 1977
 Trissernis ochrochlora Turner, 1902
 Trissernis prasinoscia Meyrick, 1902

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Trissernis at funet.fi

Acontiinae


title: Claudelater fernandopooensis

text:
Claudelater fernandopooensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Claudelater


title: Kurilohadalia

text:
Kurilohadalia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Kurilohadalia bao gồm:

 Kurilohadalia brevis Sysoev & Kantor, 1986
 Kurilohadalia elongata Sysoev & Kantor, 1986

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Ambleteuse

text:
Ambleteuse là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Boulogne-sur-Mer, tổng Marquise. Tọa độ địa lý của xã là 50° 48' vĩ độ bắc, 01° 36' kinh độ đông. Ambleteuse nằm trên độ cao trung bình là 25 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 77 mét. Xã có diện tích 5,45 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1976 người; mật độ dân số là 363 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Saint-Pierre
 Pháp đài Mahon

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Nomada inepta

text:
Nomada inepta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1962


title: Le Péage-de-Roussillon

text:
Le Péage-de-Roussillon là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 159 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 6351 người.

Tham khảo

Peagederoussillon


title: Tramm, Ludwigslust-Parchim

text:
Tramm là một đô thị tại Ludwigslust-Parchim (trước thuộc huyện Parchim), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Eteoryctis picrasmae

text:
Eteoryctis picrasmae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū).

Sải cánh dài 7.6–10 mm.

Ấu trùng ăn Picrasma quassioides. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Eteoryctis


title: Megachile remigata

text:
Megachile remigata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1908


title: Copelatus amazonicus

text:
Copelatus amazonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Gunungiella fimfafiazga

text:
Gunungiella fimfafiazga là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Kính hiển vi lực từ

text:
Kính hiển vi lực từ (tiếng Anh: Magnetic Force Microscope, thường viết tắt là MFM) là một loại kính hiển vi thuộc nhóm kính hiển vi quét đầu dò (SPM), được sử dụng để xây dựng hình ảnh sự phân bố của tính chất từ trên bề mặt vật rắn dựa trên việc ghi nhận lực tương tác (lực từ) giữa mũi dò từ tính với bề mặt của mẫu.

Nguyên lý hoạt động
Về mặt nguyên lý, MFM hoạt động tương tự như AFM. Mũi dò quét trên bề mặt mẫu được sử dụng là vật liệu từ tính khi quét trên bề mặt mẫu sẽ có sự tương tác với các thành phần từ tính trên bề mặt, qua đó vẽ bản đồ phân bố các thành phần từ tính bề mặt, mà cụ thể ở đây là cấu trúc đômen của vật rắn.

Lực tương tác từ giữa mũi dò và bề mặt vật rắn được xác định bởi:

hoặc trong chế độ hoạt động tiếp xúc, người ta có thể ghi lại gradient lực từ được xác định bởi:

với  lần lượt là thành phần theo trục z của độ từ hóa của mũi dò, và cường độ từ trường tại bề mặt mẫu vật.

Ưu điểm và hạn chế
Ưu điểm của MFM: MFM là thiết bị dùng để phân tích cấu trúc từ của vật rắn có nhiều ưu điểm. Ưu điểm đầu tiên là có khả năng phân tích cấu trúc từ mà không đòi hỏi sự phá hủy hay xử lý mẫu như kính hiển vi Lorentz, đồng thời độ phân giải không bị giới hạn bởi hiện tượng nhiễu xạ, mà chỉ phụ thuộc vào kích thước và bước quét của mũi dò trên bề mặt mẫu vật.
Điểm yếu của MFM: MFM ghi ảnh dựa vào hiện tượng quét nên độ phân giải thời gian thấp, khả năng ghi ảnh chậm. Đồng thời, việc ghi ảnh tức thời trong quá trình từ hóa của MFM kém hơn rất nhiều so với kính hiển vi Lorentz. Việc ghi lại cấu trúc từ của các vật liệu từ mềm khó hơn do trường phân tán trên mũi ảnh hưởng đến đômen từ của mẫu vật. Hơn nữa, kính hiển vi lực từ chỉ cho phép chụp ảnh bề mặt mẫu vật, không như kính hiển vi Lorentz có khả năng ghi ảnh bên trong mẫu vật.

Tham khảo

Xem thêm
Kính hiển vi quét đầu dò
Kính hiển vi lực nguyên tử
Kính hiển vi Lorentz

Kính hiển vi
Kính hiển vi quét đầu dò
Thiết bị từ học
Từ học
Chụp ảnh từ


title: Tamot (huyện)

text:
Tamot () là một huyện (amphoe) của tỉnh Phatthalung, phía nam Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Kong Ra, Khao Chaison, Bang Kaeo và Pa Bon của tỉnh Phatthalung, Palian của tỉnh Trang.

Lịch sử
Huyện được thành lập ngày 1/8/1977, khi được tách ra từ Khao Chaison district. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 20/3/1986.

Hành chính
Huyện này được chia thành 3 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 33 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Tamot nằm trên một phần của tambon Tamot and Khlong Yai, và phần Mae Khari của tambon cùng tên. Có 3 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Huyện của Phatthalung


title: Gemmula sogodensis

text:
Gemmula sogodensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gemmula


title: Chất độc quân sự

text:
Chất độc quân sự là các chất độc có độc tính cao dùng trong quân sự để sát thương sinh lực hoặc làm nhiễm độc môi trường, trang bị và vật chất của đối phương; là cơ sở của vũ khí hóa học.

Các đặc tính của chất độc quân sự: độc tính cao, tác hại nhiều mặt, có khả năng lan tỏa, dễ thâm nhập qua các vật liệu bảo vệ, bền vững trước tác động của môi trường, khó tiêu tẩy.

Chất độc quân sự được quân Đức dùng lần đầu tiên vào năm 1915 tại Bỉ gây tử vong hàng nghìn người. Trong chiến tranh Việt Nam, quân Mỹ đã dùng hàng vạn tấn chất độc da cam gây tác hại lớn và hậu quả lâu dài cho cả con người lẫn môi trường, sinh vật.

Do các hậu quả nguy hiểm để lại của chất độc quân sự và vũ khí hóa học nên cộng đồng quốc tế đã có các nghị định thư Genève (1925), Công ước Vũ khí Hóa học (1993) cấm nghiên cứu, sản xuất, tàng trữ và sử dụng vũ khí hóa học đồng thời yêu cầu tiêu hủy chúng.

Phân loại
 Theo đối tượng tác dụng
 Chất độc thần kinh như: Vx, sarin, sô man...
 Chất độc loét da: Khí mù tạt
 Chất độc toàn thân: acid hydrocyanic, cyano chloride.
 Chất độc ngạt thở: phosgene, diphosgene
 Chất độc tâm thần: BZ
 Chất độc tiêu diệt cây: chất độc da cam, chất độc trắng, chất độc xanh
 Theo thời gian duy trì khả năng sát thương
 Chất độc bền vững: thời gian tác dụng từ vài giờ đến vài ngày
 Chất độc không bền: thời gian tác dụng từ vài phút đến vài chục phút.
 Theo thời gian lưu lại khu vực bị nhiễm
 Chất độc mau tan
 Chất độc lâu tan
 Theo trạng thái
 Chất độc thể rắn
 Chất độc thể lỏng
 Chất độc thể khí
 Theo hiệu quả tác dụng
 Chất độc gây tử vong
 Chất độc tạm thời làm mất sức chiến đấu

Xem thêm
 Chất độc
 Chất độc da cam
 Vụ kiện chất độc da cam

Tham khảo

Chất độc
Vũ khí hóa học


title: Wittenförden

text:
Wittenförden là một đô thị ở huyện Ludwigslust, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 12,23 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 2751 người. Đô thị này nằm ở biên giới phía tây của Schwerin bên hồ Neumühler. Ở đây có nhà thờ thế kỷ 19.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Amt Stralendorf (tiếng Đức)
Willkommen in Wittenförden  (tiếng Đức)

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Astrocaryum urostachys

text:
Astrocaryum urostachys là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Astrocaryum
Thực vật được mô tả năm 1934
Thực vật Ecuador


title: Cryptocephalus exiguus

text:
Cryptocephalus exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schneider miêu tả khoa học năm 1792.

Chú thích

Tham khảo

E
Côn trùng tuyệt chủng
Bọ cánh cứng châu Âu
Động vật tuyệt chủng châu Âu


title: Szczecin

text:
Szczecin (tiếng Đức: Stettin tiếng Kashubia: Sztetëno [ʂtɛtənɔ]; tiếng Latin: Stetinum, Sedinum), trước đây còn được gọi là Stettin, là thành phố thủ phủ của tỉnh Tây Pomeran (Zachodniopomorskie), Ba Lan. Đây là thành phố lớn thứ bảy của đất nước này, và là cảng biển lớn nhất Ba Lan nằm trên Biển Baltic. Theo điều tra dân số năm 2005 thành phố có tổng dân số là 420.638 người. Tính đến tháng 6 năm 2009 dân số của thành phố này là 406.427 người.

Szczecin nằm bên sông Oder, phía nam của phá Szczecin và Vịnh Pomerania. Thành phố nằm dọc theo bờ tây nam của hồ Dąbie, hai bên bờ sông Oder và trên một số hòn đảo lớn giữa các chi nhánh phía tây và phía đông của sông. Szczecin giáp giới với thị trấn Police, thủ phủ của quận Police, nằm tại một cửa sông của sông Oder.
Thành phố có hệ thống tàu điện dài 110 km, khổ đường sắt 1.435 m.

Tham khảo

Huyện thành phố của Ba Lan
Liên minh Hanse


title: Subligny, Cher

text:
Subligny là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Subligny on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Marboué

text:
Marboué  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Peglio, Marche

text:
Peglio là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 80 km về phía tây của Ancona và khoảng 40 km về phía tây nam của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 756 và diện tích là 20,2 km².

Peglio giáp các đô thị sau: Lunano, Sant'Angelo in Vado, Sassocorvaro, Urbania, Urbino.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comuni-italiani.it/041/041/

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino


title: Plectrocnemia scapulosa

text:
Plectrocnemia scapulosa là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Plectrocnemia


title: Triplonychus steinheili

text:
Triplonychus steinheili là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Triplonychus


title: Cossogno

text:
Cossogno là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 130 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 20 km về phia bắc của Verbania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 562 người và diện tích là 40,1 km².

Đô thị Cossogno có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Cicogna và Ungiasca.

Cossogno giáp các đô thị: Cursolo-Orasso, Malesco, Miazzina, Premosello-Chiovenda, San Bernardino Verbano, Trontano, Verbania.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Camptogramma bilineata

text:
Sò vàng (tên khoa học Camptogramma bilineata) là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này được tìm thấy ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.

Sải cánh dài 20–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8. .

Ấu trùng ăn nhiều loài cây thấp khác nhau như chickweed, sorrel và các loài khác từ họ Polygonaceae.

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bay đề cập đến British Isles. Mùa bay này có thể khác ở phạm vi phân bố khác.

Chú thích

Tham khảo

Vlindernet
Yellow Shell on UKmoths

B
Côn trùng châu Âu
B
Động vật được mô tả năm 1758


title: Željko Kopanja

text:
Željko Kopanja   (), sinh năm 1954 tại Kotor Varoš, Bosna và Hercegovina, là nhà báo người Serb ở Bosna và Hercegovina. Ông là giám đốc tờ báo Nezavisne novine, một trong các tờ báo chính xuất bản ở thành phố Banja Luka, thủ đô của Cộng hòa Srpska, ở Bosna và Hercegovina.

Sự nghiệp
Željko Kopanja tốt nghiệp khoa kinh tế học ở Đại học Banja Luka. Ông bắt đầu sự nghiệp báo chí trước thời chiến tranh Bosna và Hercegovina khi làm phóng viên cho báo Glas. Trong thời "Chiến tranh Bosna và Hercegovina"  ông viết cho tuần báo Telegraf  của Belgrade.
Ông nổi tiếng về các bài báo mô tả chi tiết các tội ác chiến tranh của lực lượng Cộng hòa Srpska, do đó ông đã bị nhiều đe dọa giết chết.
Tháng 12 năm 1995, Željko Kopanja lập ra tờ báo Nezavisne novine, xuất bản ở Banja Luka. Thủ tướng Milorad Dodik hiện nay của Cộng hòa Srpska đã ủng hộ ông, và đã tài trợ cho việc xuất bản báo này.

Ngày 22 tháng 10 năm 1999, Željko Kopanja đã bị thương trầm trọng trong vụ mưu sát bằng bom đặt trong xe của ông. Khi ông mở cửa xe thì bom nổ, khiến ông bị mất cả hai chân. Không tìm ra các thủ phạm, nhưng cuộc điều tra của cơ quan FBI ủng hộ lời cáo buộc của Kopanja cho rằng Lực lượng an ninh Serb chủ mưu trong vụ này. Kopanja vẫn tiếp tục viết cho báo NezavisneNovine.

Giải thưởng
Ông được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Site des Nezavisne novine

The Price Of The Truth The Independent

Nhà hoạt động nhân quyền
Giải thưởng tự do báo chí


title: Rana heckscheri

text:
Rana heckscheri (tên tiếng Anh: River Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Bắc Mỹ.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, sông, đầm nước, hồ nước ngọt, và đầm nước ngọt. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Hammerson, G. 2004. Rana heckscheri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
  (2005): Phylogeny of the New World true frogs (Rana). Mol. Phylogenet. Evol. 34(2): 299–314. PDF fulltext .
  (2007) Constraints in naming parts of the Tree of Life. Mol. Phylogenet. Evol. 42: 331–338.

Liên kết ngoài

Động vật lưỡng cư Mỹ
Rana
Động vật được mô tả năm 1924


title: William Alexander Smith

text:
Ngài William Alexander Smith (27 tháng 10 năm 1854 - 10 tháng 5 năm 1914) là người sáng lập ra Lữ đoàn Nam (Boys' Brigade), sinh tại Thurso, Scotland. Ông là con trai lớn nhất của Thiếu tá David Smith và bà Harriet. Cha mẹ ông có tất cả ba người con trai và một con gái.

Giáo dục
Khi còn nhỏ, William Smith được học tại Trường Miller, còn được biết là "Học viện Thurso". Sau khi cha ông mất, gia đình ông di chuyển về Glasgow.

Đầu tháng 1 năm 1869, William Smith trở thành một học sinh trong một trường tư là Trường Giáo dục miền Tây (The Western Educational Institution). Trong quý học đầu cũng là quý học duy nhất ở đó, ông chiếm 7 giải thưởng. Thời gian học ở trường của ông rất ngắn ngủi khi ông chấm dứt việc học của mình vào cuối tháng 5 ở tuổi 14 tuổi rưỡi.

Dù thế, Smith không ngưng việc học của mình luôn. Những bài vở được viết trong một quyển tập chứng tỏ rằng ông vẫn tiếp tục lấy các lớp tiếng Pháp sau khi tham gia vào việc buôn bán với chú của ông.

Cuối thiếu thời và trưởng thành
Tháng 10 năm 1869, vài ngày trước khi ông được 15 tuổi, William Smith vào làm việc trong công ty chú của ông. Công ty Alex. Fraser & Co. là một nhà buôn bán sĩ "hàng mềm" trong đó khăn choàng là một trong các mặt hàng chính của công ty.

Năm lên 19 tuổi, ông được thăng chức lên cấp bậc Cai quyền (Lance Corporal) của Đội Vũ trang súng trường Tình nguyện Lanarkshire.

Vào năm 1883 Smith thăng quan lên cấp bậc Trung úy và là giáo viên cho một trường học dạy vào chủ nhật. Chính vì sự kết hợp của những hoạt động này đã dẫn dắt ông khởi sự thành lập Lữ đoàn Nam (Boys' Brigade) vào ngày 4 tháng 10 năm 1883 tại Hội trường Free Church Mission Hall, Đường North Woodside ở thành phố Glasgow. Năm 1909 ông được Edward VII của Anh phong hiệp sĩ vì sự phục vụ cho trẻ con.

Ông mất vào ngày 10 tháng 5 năm 1914 và được chôn cất tại Glasgow. Có một bia đá tưởng niệm vinh danh ông tại Nhà thờ Thánh Paul.

Tham khảo

Người có liên hệ với Hướng đạo
Người Scotland


title: Cancellaria gemmulata

text:
Cancellaria gemmulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cancellaria


title: Engaeus

text:
Engaeus là một chi tôm sông được tìm thấy ở Úc. Có 35 loài trong chi này có mặt ở Tasmania. Tập tính của các loài này nổi tiếng do chúng sống trong hang và các ống trong các công trình mới xây xong.

Các loài
Tất cả 35 loài trong chi Engaeus đều nằm trong Sách Đỏ:

Data Deficient
Engaeus affinis Smith & Schuster, 1913
Engaeus curvisuturus Horwitz, 1990
Engaeus karnanga Horwitz, 1990
Engaeus laevis (Clark, 1941)
Engaeus nulloporius Horwitz, 1990
Critically Endangered
Engaeus granulatus Horwitz, 1990
Engaeus mallacoota Horwitz, 1990
Engaeus spinicaudatus Horwitz, 1990
Engaeus sternalis (Clark, 1936)
Endangered species
Engaeus disjuncticus Horwitz, 1990
Engaeus martigener Horwitz, 1990
Engaeus phyllocercus Smith & Schuster, 1913
Vulnerable species
Engaeus rostrogaleatus Horwitz, 1990
Engaeus urostrictus Riek, 1969
Engaeus yabbimunna Horwitz, 1994
Near Threatened
Engaeus australis Riek, 1969
Engaeus orramakunna Horwitz, 1990
Engaeus victoriensis Smith & Schuster, 1913
Least Concern
Engaeus cisternarius Suter, 1977
Engaeus cunicularius (Erichson, 1846)
Engaeus cymus (Clark, 1936)
Engaeus fossor (Erichson, 1846)
Engaeus fultoni Smith & Schuster, 1913
Engaeus hemicirratulus Smith & Schuster, 1913
Engaeus lengana Horwitz, 1990
Engaeus leptorhynchus Clark, 1936
Engaeus lyelli (Clark, 1936)
Engaeus mairener Horwitz, 1990
Engaeus merosetosus Horwitz, 1990
Engaeus orientalis Clark, 1941
Engaeus quadrimanus Clark, 1936
Engaeus sericatus Clark, 1936
Engaeus strictifrons (Clark, 1936)
Engaeus tayatea Horwitz, 1990
Engaeus tuberculatus Clark, 1936

Chú thích

Tham khảo

Parastacidae


title: Barbus usambarae

text:
Barbus usambarae là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Barbus usambarae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

U


title: Soglio, Asti

text:
Soglio là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 30 km về phía đông của Torino và khoảng 14 km về phía tây bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 164 người và diện tích là 3,5 km².

Soglio giáp các đô thị: Camerano Casasco, Cortanze, Cortazzone, Montechiaro d'Asti, Piea và Viale.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Val-des-Prés

text:
Val-des-Prés là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Valdespres


title: Sông Tích

text:
Sông Tích tên đầy đủ là Tích Lịch Giang (sông Sấm Sét) còn gọi là sông Con (khi so sánh với sông Hồng-sông Cái), là phụ lưu cấp I của sông Đáy, thuộc hệ thống sông Hồng, bắt nguồn từ dãy núi Ba Vì, đầu nguồn là các hồ Suối Hai, Đồng Mô .

Sông Tích chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, bên hữu ngạn sông Đáy, qua các huyện và thị xã của Hà Nội là: Ba Vì, Sơn Tây, Phúc Thọ, Thạch Thất, Quốc Oai, Chương Mỹ. Dọc hai bên bờ sông Tích có nhiều địa điểm du lịch văn hóa lịch sử: khu du lịch nghỉ dưỡng hồ Suối Hai, làng cổ Đường Lâm, Đền Và, trại tù Sơn Tây, thành cổ Sơn Tây, khu du lịch Đồng Mô - Ngải Sơn, Ao Vua. Chiều dài dòng chính của sông Tích là 91km (tổng chiều dài toàn lưu vực sông Tích là 110km), diện tích lưu vực 1330km². Trên lưu vực sông Tích, có các hồ Đồng Mô - Ngải Sơn (rộng 1.260 ha), hồ Suối Hai (671 ha), hồ Xuân Khanh (104 ha) góp nước cho con sông này. Sông Tích có rất nhiều tài nguyên thủy sản như tôm, cá, con trai, hến... Đây là nguồn lợi thủy sản nước ngọt cho cư dân sinh sống trong lưu vực sông đánh bắt, gia tăng thu nhập. Sản lượng thủy sản của Sông Tích hằng năm có thể đạt hàng trăm tấn.

Tuy nhiên hiện nay dòng sông của xứ Đoài mộng mơ này đang bị chính những cư dân của nó làm ô nhiễm, từ các nguồn nước thải sinh hoạt, rác thải, cho tới nước thải công nghiệp, làm đe dọa nghiêm trọng tới các sinh vật sống trong lưu vực dòng sông. Điển hình là trước đây dòng sông là nơi sinh sống, phát triển với mật độ dày do phù sa sông của loài hến, tuy nhiên do xả nước thải độc hại phía đầu nguồn, sự khai thác quá mức mà loài này trở lên ít đi, dần dần khan hiếm.

Sông Tích còn chảy qua các khu vực có những di tích lịch sử văn hóa đặc biệt như đền thờ Phùng Hưng, Thành cổ Sơn Tây, Làng cổ Đường Lâm, quán thờ Lê Ngân, Đỗ Bí, Lý Triện (xã Tốt Động, huyện Chương Mỹ).

Tham khảo

Xem thêm
 Sông Con
 Sông Cái

Liên kết ngoài
Bài giới thiệu tỉnh Hà Tây "cũ"

T
T


title: Melanotus difficilis

text:
Melanotus difficilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blatchley miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Homalium moto

text:
Homalium moto là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo

 Florence, J. 1998. Homalium moto. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Homalium


title: Monodonta

text:
Monodonta là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Trochidae, họ ốc đụn.

Các loài
Các loài trong chi Monodonta gồm có:

 Monodonta australis (Lamarck, 1816)
 Monodonta canalifera Lamarck, 1816
 Monodonta confusa Tapparone-Canefri, 1874
 Monodonta gibbula Thiele, 1925
 Monodonta glabrata Gould, 1861
 Monodonta labio (Linnaeus, 1758)
 Monodonta lugubris Lamarck, 1822
 Monodonta nebulosa Forsskal in Niebuhr, 1775
 Monodonta neritoides (Philippi, 1849)
 Monodonta perplexa Pilsbry, 1889
 Monodonta vermiculata (P. Fischer, 1874)
 Monodonta viridis Lamarck, 1816
Species brought into synonymy
 Monodonta (Osilinus) Philippi, 1847: synonym of Osilinus Philippi, 1847
 Monodonta angulifera A. Adams, 1853: synonym of Perrinia angulifera (A. Adams, 1853)
 Monodonta clathrata A. Adams, 1853: synonym of Vaceuchelus clathratus (A. Adams, 1853)
 Monodonta colubrina (Gould, 1851): synonym of Osilinus sauciatus (Koch, 1845)
 Monodonta constricta Lamarck, 1822: synonym of Austrocochlea constricta (Lamarck, 1822)
 Monodonta coronaria Lamarck, 1816: synonym of Tectarius grandinatus (Gmelin, 1791)
 Monodonta crinita Philippi, 1849: synonym of Chlorodiloma crinita (Philippi, 1849)
 Monodonta dama (Philippi, 1848): synonym of Monodonta nebulosa Forsskal in Niebuhr, 1775
 Monodonta fischeri Montrouzier [in Souverbie & Montrouzier], 1866: synonym of Herpetopoma fischeri (Montrouzier [in Souverbie & Montrouzier], 1866)
 Monodonta foveolata A. Adams, 1853: synonym of Vaceuchelus clathratus (A. Adams, 1853)
 Monodonta fulgurata (Philippi, 1846): synonym of Oxystele fulgurata (Philippi, 1848)
 Monodonta limbata Philippi, 1844: synonym of Danilia tinei (Calcara, 1839)
 Monodonta lineata (Da Costa, 1778): synonym of Osilinus lineatus (da Costa, 1778)
 Monodonta margaritaria Philippi, 1846: synonym of Clanculus margaritarius (Philippi, 1846)
 Monodonta mutabilis (Philippi, 1846): synonym of Phorcus mutabilis (Philippi, 1846)
 Monodonta obscura (Wood, 1828): synonym of Priotrochus obscurus (W. Wood, 1828)
 Monodonta subrostrata Gray, 1835: synonym of Diloma subrostrata (Gray, 1835)
 Monodonta tinei Calcara, 1839: synonym of Danilia tinei (Calcara, 1839)

Chú thích

Tham khảo
 Donald K.M., Kennedy M. & Spencer H.G. (2005) The phylogeny and taxonomy of austral monodontine topshells (Mollusca: Gastropoda: Trochidae), inferred from DNA sequences. Molecular Phylogenetics and Evolution 37: 474-483.
 Williams S.T., Donald K.M., Spencer H.G. & Nakano T. (2010) Molecular systematics of the marine gastropod families Trochidae and Calliostomatidae (Mollusca: Superfamily Trochoidea). Molecular Phylogenetics and Evolution 54:783-809.

Trochidae


title: Styringomyia claggi

text:
Styringomyia claggi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hydropsyche kimminsi

text:
Hydropsyche kimminsi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Tiếng Đức Pennsylvania

text:
Tiếng Đức Pennsylvania (Deitsch Pennsylvania hay Pennsylvania Deitsch hoặc Pennsilfaanisch Deitsch) là một biến thể của tiếng Đức Trung Tây có thể có hơn 250.000 người sử dụng ở Bắc Mỹ . Trong quá khứ đây đã là ngôn ngữ của rất niều các hậu duệ của những người nhập cư cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18 đến các tiểu bang Hoa Kỳ như Pennsylvania, Maryland, Virginia và Bắc Carolina thậm chí từ miền nam nước Đức, miền đông nước Pháp và Thụy Sĩ. Mặc dù đối với nhiều người, thuật ngữ tiếng Hà Lan Pennsylvania thường được thực chỉ được dùng để chỉ tiếng Order Amish cổ và các nhóm liên quan, thuật ngữ này không nên bao hàm sự liên quan với bất cứ nhóm tôn giáo cụ thể. Những người Amish và Mennonites ban đầu chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ của dân số Đức tại Pennsylvania. .

Trong bối cảnh này, chữ "Hà Lan" không dùng để chỉ người Hà Lan hay tiếng Hà Lan. "Hà Lan" trong trường hợp này có thể còn sót lại từ một cảm giác cổ xưa của từ tiếng Anh "Netherlands" (so sánh với Đức Deutsch, Hà Lan Duits), đã từng một lần được dùng để đề cập tất cả những người nói một thứ tiếng Tây Đức lúc địa ngoại vi ở đại lục châu Âu.

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ
Pennsylvania
Ngôn ngữ phụng vụ
Pennsylvania
Ngôn ngữ của người hải ngoại bị đe dọa
Ngôn ngữ hòa kết
Văn hóa người Canada gốc Đức

Lịch sử người Mỹ gốc Đức
Lịch sử Pennsylvania
Văn hóa người Mỹ gốc Đức ở Indiana
Văn hóa người Mỹ gốc Đức
Ngôn ngữ German bị đe dọa
Văn hóa người Mỹ gốc Đức ở Pennsylvania
Văn hóa người Mỹ gốc Đức ở Ohio
Văn hóa Ohio
Amish ở Hoa Kỳ
Ngôn ngữ tại Canada
Ngôn ngữ linh thiêng


title: Zamia variegata

text:
Zamia variegata là một loài thực vật thuộc họ Zamiaceae. Loài này có ở Guatemala và México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Donaldson, J.S. 2003. Zamia variegata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

variegata


title: Freziera rufescens

text:
Freziera rufescens là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Freziera rufescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Freziera
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Pontos (thần thoại)

text:
Trong thần thoại Hy Lạp, Pontus (hay Pontos (Πόντος), nghĩa là "biển") là một vị thần biển cổ đại, có trước các thần Olympus, ông là một trong các thần Hy Lạp nguyên thủy. Pontus là con trai của Gaia, tức thần Mẹ Đất. Hēsíodos (trong Thần phả, dòng 116) viết rằng Gaia đã sinh ra Pontus từ chính mình mà không cần có chồng. Đối với Hēsíodos, Pontus dường như là sự nhân cách hóa của biển. Cùng với Gaia, Pontus là cha của các nam thần Nereus, Thaumas, Phorcys và các nữ thần Ceto (vợ Phorcys), Eurybia. Cùng với Thalassa (tên của vị nữ thần này đơn giản cũng chỉ có nghĩa là "biển" nhưng có nguồn gốc từ ngôn ngữ tiền-Hy Lạp), ông là cha của Telchines. So với vị thần biển Titan là Oceanus, thì ông là vị thần được người Hy Lạp cổ đại nhận thức ít rõ ràng hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Các vị thần Hy Lạp
Thần biển và sông
Thần thoại Hy Lạp

ja:ポントス
pt:Ponto
sr:Понт


title: Cytora fasciata

text:
Cytora fasciata là một loài ốc rất nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn thuộc họ Pupinidae.

Phân bố
Loài này có ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Cytora
Động vật chân bụng New Zealand


title: Conus suduirauti

text:
Conus suduirauti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

S
Động vật được mô tả năm 2004


title: Phosphila

text:
Phosphila là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Phosphila cinerea (Sepp, [1829])
 Phosphila dogmatica (Dyar, 1916)
 Phosphila fernae (Benjamin, 1933)
 Phosphila lacruma (Schaus, 1894)
 Phosphila miselioides (Guenée, 1852)
 Phosphila turbulenta Hübner, 1818
 Phosphila ursipes Hübner, 1823
 Phosphila xylophila (Walker, 1858)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Phosphila at funet

Hadeninae
Phosphila


title: (29215) 1991 UE

text:
(29215) 1991 UE là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Valle Salimbene

text:
Valle Salimbene là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 35 km về phía nam của Milan và khoảng 7 km về phía đông nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.368 người và diện tích là 7,1 km².

Valle Salimbene giáp các đô thị sau: Albuzzano, Cura Carpignano, Linarolo, Pavia, Travacò Siccomario.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Nguyễn Bắc Son

text:
Nguyễn Bắc Son (sinh ngày 22 tháng 8 năm 1953) là một sĩ quan quân đội, cựu chính khách người Việt Nam. Ông có quân hàm Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (2011-2016), đại biểu Quốc hội Việt Nam khoá 13 nhiệm kì 2011-2016 thuộc đoàn đại biểu thành phố Hà Nội. Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 10, khóa 11, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương.

Ngày 4 tháng 10 năm 2018, Nguyễn Bắc Son bị cách chức Ủy viên Trung ương Đảng do vi phạm liên quan dự án MobiFone mua AVG đồng thời bị xoá tư cách là nguyên bộ trưởng. Ngày 23 tháng 2 năm 2019, ông bị bắt với tội danh Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng. Ngày 12 tháng 4 năm 2019, ông tiếp tục bị Cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Bộ Công an ra quyết định khởi tố bổ sung về tội danh "Nhận hối lộ" theo Khoản 4, Điều 354 của Bộ luật hình sự hiện hành tại Việt Nam. Phiên tòa diễn ra ngày 16 tháng 12 năm 2019, và tới ngày 20 tháng 12, Nguyễn Bắc Son bị đề nghị án tử hình vì tội "Nhận hối lộ" nhưng sau đó giảm xuống chung thân do gia đình đã nộp lại toàn bộ số tiền 3 triệu USD được hối lộ.

Xuất thân
Nguyễn Bắc Son sinh ngày 22 tháng 8 năm 1953, tại thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, Hà Nội, người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào.

Giáo dục
Ông có bằng Tiến sĩ kinh tế và trình độ Cao cấp lý luận chính trị.

Sự nghiệp
Ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ tháng 5 năm 1971 đến tháng 9 năm 1971, ông là Chiến sỹ D36, D38, F304B.

Từ tháng 10 năm 1971 đến tháng 8 năm 1972, ông là Chiến sỹ trinh sát C20, E165, F312, chiến đấu ở cánh đồng Chum, Xiêng Khoảng, Lào, sau đó đi học tại Trường Sĩ quan Lục quân 1.

Từ tháng 9 năm 1972 đến tháng 3 năm 1973, ông tham gia chiến dịch A2 tại Quảng Trị, C4, E165, F312.

Từ tháng 4 năm 1973 đến tháng 10 năm 1978, ông đào tạo sỹ quan trinh sát tại Trường Sỹ quan Lục quân 1 và đào tạo cán bộ chính trị tại trường sỹ quan chính trị.

Ngày 17 tháng 8 năm 1973, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ tháng 11 năm 1978 đến tháng 2 năm 1979, ông là Chính trị viên phó C1, D3 Trường Sỹ quan Lục quân 1.

Từ tháng 2 năm 1979 đến tháng 7 năm 1979, ông tham gia chiến đấu tại mặt trận Cao Bằng, chính trị viên C4, D3, E183, Quân khu 1.

Từ tháng 8 năm 1979 đến tháng 2 năm 1981, ông là Trợ lý cán bộ, Phòng Cán bộ, Trường Sỹ quan Lục quân 1.

Từ tháng 3 năm 1981 đến tháng 4 năm 1987, ông là Đại úy, Trợ lý cán bộ - Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ tháng 4 năm 1987 đến tháng 5 năm 1992, ông là Thiếu tá, Trung tá, Phó trưởng ban rồi Trưởng ban Cán bộ - Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ tháng 6 năm 1992 đến tháng 3 năm 1994, ông là Trung tá, Phó Chánh văn phòng Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ tháng 4 năm 1994 đến tháng 3 năm 1997, ông là Thượng tá, Cục Cán bộ, Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Thư ký Chủ tịch nước Lê Đức Anh.

Từ tháng 4 năm 1997 đến tháng 3 năm 2003, ông là Trợ lý Cố vấn Trung ương Đảng, cựu Chủ tịch nước Lê Đức Anh. Tháng 9 năm 1999, ông được thăng quân hàm Đại tá.

Từ tháng 3 năm 2003 đến tháng 12 năm 2005, ông là Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Thái Nguyên.

Từ tháng 1 năm 2006 đến tháng 8 năm 2007, ông là Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 10.

Từ tháng 8 năm 2007, ông là ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 11 của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 11.

Từ 2011 đến 2016, ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam khoá 13 thuộc đoàn đại biểu thành phố Hà Nội, đồng thời là giữ chức vụ Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự Đảng bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương.

Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Việt Nam khóa 13 ngày 3 tháng 8 năm 2011, ông được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (Việt Nam).

Tháng 4 năm 2016, tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa 13, Quốc hội phê chuẩn, Chủ tịch nước miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông.

Sai phạm và kỉ luật

Sai phạm
Ngày 2 tháng 6 năm 2018: Ủy ban Kiểm tra trung ương vừa phát đi thông báo kết luận những sai phạm quanh thương vụ MobiFone mua AVG. Ông Nguyễn Bắc Son, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên bí thư BCSĐ, nguyên bộ trưởng Bộ Thông tin và truyền thông chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của BCSĐ nhiệm kỳ 2011-2016.

Nguyễn Bắc Son đã vi phạm Những điều Đảng viên không được làm cụ thể ông đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; có biểu hiện áp đặt, thiếu dân chủ trong lãnh đạo, chỉ đạo, không bàn bạc, thảo luận trong tập thể BCSĐ, trực tiếp chỉ đạo và quyết định nhiều nội dung liên quan đến dự án không đúng quy định; ký văn bản trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án và giao cho cấp dưới ký một số văn bản liên quan đến dự án có nội dung trái quy định, không đúng nhiệm vụ được phân công; thiếu chỉ đạo, kiểm tra quá trình thực hiện dự án, để xảy ra nhiều vi phạm.

Ngày 3 tháng 9 năm 2019, Nguyễn Bắc Son bị cáo buộc nhận hối lộ 3 triệu USD từ ông Phạm Nhật Vũ - Chủ tịch AVG. Đây là số tiền cơ quan điều tra xác định ông Son hưởng lợi bất chính từ việc chỉ đạo MobiFone mua 95% cổ phần của AVG Ông Son khai sau khi nhận hối lộ 3 triệu USD đã đưa cho con gái khoảng 10 lần, mỗi lần 300.000 - 400.000 USD. Con gái ông, bà Nguyễn Thị Thu H. khai không nhận bất cứ khoản tiền nào từ ông Son.

Kỉ luật
Ngày 12 tháng 7 năm 2018, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 họp xem xét, thi hành kỷ luật ông Nguyễn Bắc Son. Bộ Chính trị đã đề nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam xem xét thi hành kỷ luật nghiêm minh đối với ông Nguyễn Bắc Son theo thẩm quyền. Với ông Nguyễn Bắc Son, Bộ Chính trị đánh giá là người chịu trách nhiệm chính, trực tiếp chỉ đạo và quyết định nhiều nội dung liên quan đến dự án mua cổ phần AVG không đúng quy định. Còn ông Trương Minh Tuấn, lúc đó là thứ trưởng, là cấp dưới được ông Son giao cho ký một số văn bản có nội dung trái quy định.

Ngày 4 tháng 10 năm 2018, tại Hội nghị Trung ương 8 Khóa XII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ra hình thức kỷ luật đối với ông Nguyễn Bắc Son bằng hình thức cách chức Ủy viên Trung ương Đảng khoá XI và Bí thư Ban cán sự đảng Bộ Thông tin và Truyền thông nhiệm kỳ 2011-2016.

Xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và truyền thông
Trong phiên họp thứ 28 từ ngày 15 đến ngày 17 tháng 10 năm 2018, Ủy ban thường vụ Quốc hội Việt Nam khóa 14 đã quyết định xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông nhiệm kì 2011-2016 của ông Nguyễn Bắc Son vì ông này có sai phạm liên quan dự án MobiFone mua AVG.

Ngày 26 tháng 10 năm 2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kí quyết định số 1433/QĐ-TTg thi hành kỷ luật ông Nguyễn Bắc Son bằng hình thức xóa tư cách nguyên bộ trưởng Bộ Thông tin và truyền thông nhiệm kỳ 2011-2016.

Bắt giữ
Ngày 23 tháng 2 năm 2019, ông Nguyễn Bắc Son bị bắt tạm giam về tội Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng. Ông bị điều tra về những sai phạm trong dự án Tổng công ty Viễn thông MobiFone mua lại cổ phần của Công ty cổ phần nghe nhìn Toàn Cầu AVG. Đến ngày 3 tháng 9 năm 2019, ông Nguyễn Bắc Son khai nhận sau khi MobiFone thanh toán 95% giá trị hợp đồng cho AVG, Phạm Nhật Vũ đến nhà riêng để đưa cho ông Son 3 triệu USD, trong vụ mua lại này, ông chính là chủ mưu. Theo Cơ quan điều tra, Phạm Nhật Vũ đã đưa cho Nguyễn Bắc Son 3 triệu USD, Trương Minh Tuấn 200.000 USD, Lê Nam Trà 2,5 triệu USD, Cao Duy Hải 500.000 USD.

Khai trừ ra khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 tại kì họp thứ 39 (25-27 tháng 9 năm 2019) đã đề nghị Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII xem xét, thi hành kỉ luật Nguyễn Bắc Son bằng hình thức khai trừ ra khỏi đảng.

Chiều ngày 11 tháng 10 năm 2019, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 thông cáo báo chí cho biết đã khai trừ ông Nguyễn Bắc Son (cùng với Trương Minh Tuấn) ra khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 11.

Phiên tòa
Trong phiên tòa xử ngày 16-20 tháng 12 năm 2019, vào buổi sáng Nguyễn Bắc Son phản cung không nhận tội "nhận hối lộ". Đến khi tòa tiếp tục vào buổi chiêu, ông lại nhận tội, nhưng không hoàn trả số tiền 3 triệu USD đã nhận. Viện kiểm sát đánh giá hành vi này là "chưa ăn năn hối lỗi" và đề nghị án tử hình cho Nguyễn Bắc Son.

Sau khi nghe đề nghị án tử hình cho mình, Nguyễn Bắc Son đã xin lỗi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trước tòa và xin để gia đình nộp tiền để được sống. Trong ngày 23.12, gia đình Nguyễn Bắc Son đã nộp tòa số tiền 21 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Đến ngày 27.12, gia đình Nguyễn Bắc Son đã nộp đủ 3 triệu USD (66 tỷ đồng) cho tòa án, nên ngày hôm sau ông chỉ bị tuyên án tù chung thân về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng và tội Nhận hối lộ.

Ngày 27 tháng 4 năm 2020,tại phiên phúc thẩm, Tòa án nhân dân tối cao Hà Nội vẫn tuyên y án chung thân đối với Nguyễn Bắc Son.

Đánh giá
Luật sư Lê Quốc Quân - một nhà bất đồng chính kiến với nhà nước Việt Nam cho rằng việc 2 bộ trưởng ăn hối lộ 3,2 triệu USD là cái tát vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông nói thêm rằng tuy chiến dịch chống tham nhũng của Đảng Cộng sản đang gia tăng với các quan chức ngày càng cao cấp hơn bị truy tố, song nạn tham nhũng là do "cơ chế" sinh ra và không thể bị đẩy lùi..

Trả lời RFA, Tiến sỹ Lê Minh Nguyên cho rằng "Nguyễn Bắc Son chưa chắc bị án tử hình, dù có bị án tử đi nữa thì cũng được Chủ tịch nước tha, vì nghề của họ là giơ cao đánh khẽ."

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son. Bộ Thông tin và Truyền thông. 17 tháng 3 năm 2010.

Người Hà Nội
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (Việt Nam)
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Hà Nội
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tiến sĩ Kinh tế Việt Nam
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị cách chức khi đã kết thúc nhiệm kỳ
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật khai trừ


title: Chinathous

text:
Chinathous là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1996 bởi Kishii & Jiang.

Các loài
Chi này có các loài:
 Chinathous robustus Kishii & Jiang, 1996

Chú thích

Tham khảo

Athoini


title: Buzy, Pyrénées-Atlantiques

text:
Buzy, Pyrénées-Atlantiques là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Nephrotoma parascutellata

text:
Nephrotoma parascutellata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Adelaide (định hướng)

text:
Adeleide có thể là:
Adelaide, một thành phố của Úc
Adelheid xứ Sachsen-Meiningen (1792–1849), Vương hậu Vương quốc Liên hiệp Anh
(525) Adelaide, một vành đai tiểu hành tinh
Adelaide (Beethoven), một ca khúc nghệ thuật của Ludwig van Beethoven
HMAS Adelaide, một tàu tuần dương hạng nhẹ của Úc trong Thế chiến thứ hai
Adelaide (Nam Phi), một thành phố thuộc tỉnh Eastern Cape
Đảo Adelaide, một trạm khảo sát của Anh (BAS) ở Nam Cực

nl:Adelheid


title: Pseudopanurgus helianthi

text:
Pseudopanurgus helianthi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1960


title: Thành phố Trung Quốc

text:
Trung Quốc có nhiều thành phố lớn. Các đô thị lớn của Trung Quốc là Bắc Kinh, Thượng Hải, Hương Cảng (Hồng Kông), Quảng Châu, Thâm Quyến, Thiên Tân, Nam Kinh, Trùng Khánh, v.v. Các đô thị du lịch nổi tiếng: Bắc Kinh, Hàng Châu, Tô Châu, Côn Minh, v.v.

Thành phố Trung Quốc có hai loại chính:
Thành phố trực thuộc trung ương (trực hạt thị) và
Thành phố trực thuộc tỉnh (địa cấp thị)

Thành phố Trung Quốc có thể bao gồm các quận, thành phố cấp huyện (huyện cấp thị) và huyện.

Vùng đô thị của Trung Quốc


title: Dactylolabis montana

text:
Dactylolabis montana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Labidostomis longimana

text:
Labidostomis longimana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1760.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Labidostomis
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Lupinus nubigenus

text:
Lupinus nubigenus là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.

Chú thích

Tham khảo

nubigenus
Thực vật Ecuador


title: Stojakovic Nenad

text:
Nenad Stojaković (sinh ngày 4 tháng 4 năm 1980 ở Zemun) là một cầu thủ bóng đá người Serbia.

Tham khảo

Xem thêm
 Profile at Transfermarkt.
 Profile and stats at Srbijafudbal.

Sinh năm 1980
Cầu thủ bóng đá Serbia
Cầu thủ bóng đá Sông Lam Nghệ An
Tiền vệ bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hy Lạp
Cầu thủ bóng đá nam Serbia ở nước ngoài


title: Belrain

text:
Belrain  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Cổ kim đại chiến Tần dũng tình (phim điện ảnh 1989)

text:
Cổ kim đại chiến Tần dũng tình, viết tắt là Tần dũng, là một bộ phim điện ảnh Hồng Kông được đạo diễn Trình Tiểu Đông sản xuất năm 1989, với sự tham gia diễn xuất của Trương Nghệ Mưu và Củng Lợi. Bộ phim là tình sử bi tráng của một vị tướng quân và một cung nữ trong thời nhà Tần.

Nội dung

Các diễn viên chính
Trương Nghệ Mưu vai Mông Thiên Phóng
Củng Lợi vai Hàn Đông Nhi / Chu Lợi Lợi
Vu Vinh Quang vai Bạch Vân Phi
Lục Thụ Minh vai Tần Thủy Hoàng
Ngô Thiên Minh vai Đạo diễn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Fight and Love with a Terracotta Warrior at hkflix.com

Phim năm 1989
Phim Trung Quốc
Phim cổ trang
Phim năm 1990
Phim Hồng Kông
Phim do Trình Tiểu Đông đạo diễn


title: Moutrot

text:
Moutrot  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Smaragdina reyi

text:
Smaragdina reyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được C. Brisout miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Smaragdina


title: Cymatella

text:
Cymatella là một chi nấm trong họ Marasmiaceae. Chi này chứa 4 loài được tìm thấy ở Antilles.

Xem thêm

List of Marasmiaceae genera

Tham khảo

Liên kết ngoài

Marasmiaceae


title: Tây Cố

text:
Tây Cố (tiếng Trung phồn thể: 西固區, Hán Việt: Tây Cổ khu) là một quận thuộc địa cấp thị Lan Châu (蘭州市) của tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 385 km2, dân số 336.000 người. Quận này cách trung tâm Lan Châu 20 km, nằm ở phía nam Hoàng Hà, phía tây của Lan Châu. có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm nhai đạo, trấn, hương.

Tham khảo

Lan Châu
Đơn vị cấp huyện Cam Túc


title: Gardenia hillii

text:
Gardenia hillii là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Gardenia hillii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
hillii
Thực vật dễ tổn thương


title: Paraphotistus notabilis

text:
Paraphotistus notabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Paraphotistus


title: Bustillo del Oro

text:
Bustillo del Oro là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 139 người.

Las fiestas populares se celebran en el primer fin de semana de Agosto en honor a.... (ahora lo terminas tú Sara).

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: 5877 Toshimaihara

text:
5877 Toshimaihara (tên chỉ định: 1990 FP) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 23 tháng 3 năm 1990. Nó được đặt theo tên Toshinori Maihara, một giáo sư ở Đại học Kyoto.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sensweiler

text:
Sensweiler là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Sensweiler có diện tích 8,43 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 528 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Markus Wolf

text:
Markus Johannes "Mischa" Wolf sinh ngày 19/1/1923 tại Hechingen, Tây Nam nước Đức, mất năm 2006, phục vụ ngành gián điệp Đông Đức 39 năm với 34 năm làm Giám đốc cơ quan tình báo đối ngoại Hauptverwaltung Aufklärung, 1 phân nhánh của Mật vụ Đông Đức Stasi Ministerium für Staatssicherheit (MfS).

Tiểu sử
Cha của Wolf là bác sĩ và nhà văn Friedrich Wolf (1888-1953), em trai là nhà đạo diễn Konrad Wolf (1925-1982). Friedrich Wolf, có gốc Do Thái và một người theo cộng sản hoạt động tích cực, di cư với gia đình vào năm 1933, ban đầu đến Thụy Sĩ, sau đó sang Pháp và năm 1934 sang Liên Xô. Ông đã sống sót ở đó (không giống như nhiều người cộng sản khác, những người cũng đã chạy trốn sang Liên Xô), thời gian của cuộc Đại khủng bố (mùa thu năm 1936 đến cuối năm 1938); cũng như cha mình. Cả hai đều được đưa tới ở trong khách sạn Lux.

Từ 1940-1942 Wolf theo học Đại học chế tạo máy bay ở Moskva, sau đó theo học Trường Đảng của Ban Chấp hành Cộng sản Quốc tế, mà sơ tán từ Moscow tới Kushnarenkovo ở chân dãy núi Ural, nơi ông phải lòng cô Emmi, con gái cựu đại biểu KPD của quốc hội Đức Franz Stenzer (1900-1933). Từ năm 1943, ông là biên tập viên và phát ngôn viên của đài phát thanh nhân dân Đức ở Moskva. Năm 1944, ông kết hôn tại Moskva Emmi Stenzer.

Sau chiến tranh thế giới thứ 2

Sau khi chiến tranh thế giới II kết thúc, Wolf trở về Đức. Ban đầu ông làm việc dưới bí danh "Michael Storm" lúc đài phát thanh Berlin được gầy dựng lại, nơi ông làm việc cho đến 1949. Wolf 1945/1946 được phép làm tường thuật viên tại Tòa án Nürnberg.

Sau khi Đông Đức được thành lập trong năm 1949, Wolf được gởi đi làm tham tán Đại sứ quán Đông Đức tại Moscow. Chức vụ này ông giữ đến 1951.

Từ tháng 9 năm 1951, Wolf tham gia tại Berlin trong việc xây dựng cơ quan mật vụ của Đông Đức, "APN" (Außenpolitischer Nachrichtendienst:cơ quan tình báo đối ngoại), ngụy trang dưới danh nghĩa Viện nghiên cứu kinh tế. Ông trở thành Phó Vụ trưởng Vụ III (phản gián). 1952 Wolf được bổ nhiệm kế thừa Anton Ackermann làm vụ Trưởng APN. Wolf như vậy là người đứng đầu một mạng lưới gián điệp trên toàn thế giới với 4.600 nhân viên chính thức, hơn 10.000 nhân viên không chính thức, trên 1500 gián điệp tại Cộng hòa Liên bang Đức, trong đó có 50 nguồn tin hàng đầu.

1953 cơ quan tình báo đối ngoại đã được nhập vào Bộ An ninh Quốc gia. Nhân viên của ông được chọn đặc biệt, thường có học vấn cao hơn so với các nhân viên khác của Bộ An ninh Quốc gia và cho mình là tầng lớp ưu tú. Wolf được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục XV (tình báo nước ngoài), tên được thay đổi vào năm 1956, được gọi là Hauptverwaltung Aufklärung (HVA). Wolf được phong chức Thiếu tướng và phục vụ như giám đốc gián điệp cũng như Thứ trưởng thứ nhất Bộ An ninh Quốc gia, ban đầu dưới Wollweber, sau đó là Erich Mielke. Trọng tâm chính của Wolf là gián điệp kinh tế tại Cộng hòa Liên bang Đức và gây ảnh hưởng đến chính sách của Tây Đức thông qua thông tin sai lệch với mục tiêu gây bất ổn.

Năm 1972, Wolf góp phần, theo hồi ký của ông, xuất bản vào năm 1997, làm thất bại cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Willy Brandt, bởi vì Đông Đức và Liên Xô muốn đảm bảo các hiệp ước phía Đông. Ông mua chuộc đại biểu quốc hội đảng CDU Julius Steiner với số tiền là 50.000 DM, để ông ta không bỏ phiếu.

Trong tháng 3 năm 1976, sau khi ly dị người vợ đầu tiên Emmi, ông làm quen ở Karl-Marx-Stadt Christa Heinrich, một người học nghề thợ may. Ông tái hôn cùng năm và cho vợ biết về nghề mật thám của mình. Đối với bà, điều này không thành vấn đề, bởi vì chính bà cũng làm việc cho Stasi từ nhiều năm.

Wolf năm 1979 bị Werner Stiller của Cục tình báo liên bang Tây Đức (BND) trong một bức ảnh của tình báo của Thụy Điển. Nó cho thấy anh ta đang đi mua sắm tại Stockholm. Sau khi từ những năm 1950, không có ảnh của ông ở phương Tây, và ông có biệt danh là "Người đàn ông không có một khuôn mặt", đây là một việc rẩt giật gân. Kể từ đó, cơ hội du lịch của ông sang các nước phương Tây bị hạn chế nghiêm trọng. Hình ảnh này được tạp chí tin tức Der Spiegel qua BND đưa ra và làm cho Markus Wolf được giới công chùng của Tây Đức. biết đến.

Một bức ảnh hiếm hoi cho thấy Wolf vào ngày 12 tháng 3 năm 1982 trong tang lễ của em trai tại nghĩa trang Berlin-Friedrichsfelde. Bức ảnh được nhiếp ảnh gia tạp chí Stern Harald Schmitt chụp, người tường thuật trong cuốn sách ảnh của ông Sekunden, die Geschichte wurden (những giây phút trở thành lịch sử), là phim của bức hình này đã biến mất một cách bí ẩn từ văn khố của tạp chí Stern.

Trong tháng 5 năm 1986, Wolf được nghỉ theo yêu cầu riêng của mình. Ông ly dị vợ Christa trong tháng 8 năm 1986 và bắt đầu cuốn sách đầu tiên của mình, "Die Troika". Trong tháng 10 năm 1986, ông kết hôn với Andrea Stingl, người mà ông sống chung cho đến khi ông qua đời. Stingl đã ngồi tù bốn tháng, vì tìm cách di cư bất hợp pháp, trong tù Stasi. Chuyện này và các mối quan hệ phụ nữ khác của Wolf nói chung là một việc chướng mắt gai mắt đối với thượng cấp của ông, Erich Mielke. Trong tháng 11 năm 1986, Wolf bị cho ra khỏi Stasi. Mielke cho biết trong phỏng vấn báo chí sau đó, việc thay đổi lối sống của Wolf dẫn đến việc mất chức của ông vào năm 1986.

Vào mùa xuân năm 1989 Wolf cho công bố cuốn sách "Die Troika". Cuốn sách này làm ngạc nhiên bởi chính sự cởi mở trong sự tự kiểm điểm. Vào tháng 9 năm 1989, ông nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Süddeutsche Zeitung về phần trách nhiệm của ông trong đó cho những thiếu sót của CHDC Đức. Sau đó, ông thậm chí tham dự vào các buổi hội họp tổ chức bởi các nhóm đối lập và tự gọi mình là "cố vấn" cho các chính trị gia SED mới, nhưng không nhận nhiệm vụ nào. Ngày 04 tháng 11 năm 1989 - năm ngày trước khi Bức Tường Berlin sụp đổ - Wolf xuất hiện tại các cuộc biểu tình lớn tại quảng trường Alexanderplatz ở Berlin như là một diễn giả. Ông bị khán giả la ó khi ông đòi hỏi, trong số những thứ khác, đảng SED phải làm một "bước ngoặt" và nên bắt đầu một cuộc đối thoại về "những cải cách cơ bản của một chủ nghĩa xã hội mới".

Vào tháng 6 năm 1989, Cộng hòa Liên bang Đức ban hành một lệnh bắt giữ đối với Markus Wolf. Wolf cho biết ông nhận được một đề nghị từ CIA với hàng triệu dollar, một danh tính mới và một ngôi nhà ở California trong tháng 5 năm 1990 . Ông trốn đi vào ngày 27 Tháng 9 năm 1990, ngay trước khi đất nước thống nhất, với con trai của ông, Franz từ cuộc hôn nhân đầu tiên của mình, vợ ông Andrea và cha vợ mình với hộ chiếu chính thức qua biên giới Đông Đức vào Tiệp Khắc. Wolf trước đó đã đổi xe hơi phương Tây để lấy một Lada cũ. Nơi ẩn náu đầu tiên là một căn hộ nghỉ hè tại Kitzbühel, Áo, được người bạn của ông, Heinrich von Einsiedel, mướn cho. Sau đó, liên lạc cũ của ông với mật vụ của Liên Xô đã giúp ông, đưa ông và vợ ông từ Áo đến Hungary và từ đó bằng máy bay tới Moscow. Họ ở lại một năm lưu vong, cho tới khi chính Liên Xô sau nỗ lực đảo chính bất thành chống lại Mikhail Gorbachev, cuộc đảo chính Xô viết năm 1991, sụp đổ.

Từ 1991
Vào tháng 9 năm 1991, Wolf một lần nữa tìm cách lánh nạn tại Áo và làm đơn xin tị nạn, nhưng bị từ chối. Sau gần đúng một năm lưu vong, ông trở lại với vợ, theo lời khuyên của các luật sư của họ, về Đức để đối mặt với các nhà chức trách liên bang Đức..

Gần hai năm sau khi ông bị bắt, Tòa án của Düsseldorf bắt đầu xử ông vào tháng 5 năm 1993, theo truy tố về tội phản quốc và mua chuộc, với sự quan tâm rất lớn của giới truyền thông. Tòa án kết án Wolf 6 năm tù giam. Ông lúc đó 70 tuổi không phải vào tù. Hai năm sau, Tòa án Hiến pháp liên bang ra quyết định cơ bản: nhân viên của HVA với trung tâm của cuộc sống ở Đông Đức không bị truy tố vì các hoạt động gián điệp trên danh nghĩa của Đông Đức, một nhà nước có chủ quyền và diễn ra phù hợp với pháp luật của nó . Bản án chống lại Wolf đã được dỡ bỏ.

Năm 1996 Wolf làm đơn xin chiếu khán sang Hoa Kỳ để có mặt tại việc phát hành các ấn phẩm của cuốn hồi ký của ông được Random House xuất bản và cũng muốn đến thăm người anh em cùng cha khác mẹ của mình, người mà ông đã không gặp mặt kể từ năm 1930. Đơn xin thị thực bị từ chối với lý do ông đã có một quá khứ khủng bố.

Năm 1997 ông lại bị kết án hai năm tù treo, vì tội giam giữ trái phép và gây thương tích trong 4 trường hợp. Trong cùng năm,Wolf bị tù 3 ngày vì từ chối không phát biểu tại tại phiên tòa gián điệp chống lại chính trị gia SPD Paul Gerhard Flämig.

Markus Wolf qua đời ngày 9/11/2006 tại nhà riêng ở Berlin, Đức.

Các tác phẩm
Markus Wolf đã viết và xuất bản 6 cuốn sách, trong đó có một số quyển như:
Ultimate Spy
Man Without a Face: The Autobiography of Communism's Greatest
Memoirs of a Spymaster

Tham khảo

Man Without a Face: The Autobiography of Communism's Greatest-Random House (1997) ISBN 9781891620126

Stasi
Sinh năm 1923
Mất năm 2006
Người Đức gốc Do Thái
Điệp viên Đông Đức
Điệp viên Chiến tranh Lạnh
Người cộng sản Đức
Sĩ quan Stasi
Tội phạm Đức
Người Hechingen
Người tỉnh Hohenzollern
Người nhận Huân chương Karl Marx
Người Berlin


title: Albizia leonardii

text:
Albizia leonardii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Haiti.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Albizia leonardii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

L
Thực vật Haiti
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Haiti


title: Gonophora masoni

text:
Gonophora masoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Turate

text:
Turate là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 40 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 30 km về phía đông nam của Como. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.328 người và diện tích là 10,1 km².

Đô thị Turate có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Santa Maria, Mascazza, Piatti, và Fagnana.

Turate giáp các đô thị: Cirimido, Cislago, Fenegrò, Gerenzano, Limido Comasco, Lomazzo, Rovello Porro.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.turate.co.it/

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Bạch Dương (định hướng)

text:
Bạch dương có thể nói đến:
 Một trong số các tên gọi chung của 30-60 loài thực vật trong chi Bạch dương, mà đúng ra là chi Cáng lò (Betula) họ Betulaceae.
 Chòm sao Bạch Dương
 Cung chiêm tinh Bạch Dương trong chiêm tinh học
 Thành phố cấp huyện Bạch Dương ở Trung Quốc.

Xem thêm
 Dương (định hướng)


title: Copelatus mvoungensis

text:
Copelatus mvoungensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo & Rocchi miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Kleinich

text:
Kleinich là một xã ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Xã Kleinich có diện tích 20,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 699 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Mouzeuil-Saint-Martin

text:
Mouzeuil-Saint-Martin là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 25,85 km², dân số năm 2006 là 1131 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 12 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mouzeuil-Saint-Martin trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Mouzeuil-Saint-Martin