title: Lady Gaga

text:
Stefani Joanne Angelina Germanotta ( ; sinh ngày 28 tháng 3 năm 1986), thường được biết đến với nghệ danh Lady Gaga, là một nữ ca sĩ, nhạc sĩ kiêm diễn viên người Mỹ. Cô nổi danh thông qua việc đổi mới hình tượng bản thân và linh hoạt giữa ca hát và diễn xuất trong ngành công nghiệp giải trí. Gaga đã bắt đầu biểu diễn từ khi còn là một thiếu niên, đi hát tại các đêm nhạc open mic và tham gia diễn xuất trong các vở kịch ở trường. Cô theo học tại học viện Collaborative Arts Project 21, trực thuộc Trường Nghệ thuật Tisch của Đại học New York, trước khi bỏ học để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc. Sau khi Def Jam Recordings hủy bỏ hợp đồng với Gaga, cô trở thành nhạc sĩ cho Sony/ATV Music Publishing và tại đây cô ký kết một thỏa thuận chung với Interscope Records và KonLive Distribution vào năm 2007. Gaga có bước đột phá vang dội vào năm tiếp theo với album phòng thu đầu tay, The Fame, cùng những đĩa đơn đứng đầu bảng xếp hạng như "Just Dance" và "Poker Face". Album này sau đó được tái phát hành với EP The Fame Monster (2009), trong đó có các đĩa đơn thành công như "Bad Romance", "Telephone" và "Alejandro".

Năm album thành công của Gaga đều đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ. Album thời lượng dài thứ hai của cô, Born This Way (2011) có sử dụng thể loại nhạc rock điện tử và techno-pop đã bán được hơn một triệu bản trong tuần đầu tiên phát hành. Ca khúc chủ đề trở thành bài hát bán chạy nhất trên iTunes Store nhờ vào hơn một triệu lượt tải xuống trong vòng chưa đầy một tuần. Tiếp sau album thứ ba mang âm hưởng EDM Artpop (2013) với đĩa đơn chủ đạo "Applause", Gaga cho phát hành album thể loại nhạc jazz mang tên Cheek to Cheek (2014) hợp tác với Tony Bennett và album soft rock Joanne (2016). Kể từ đó, cô bắt đầu dấn thân vào diễn xuất và giành được nhiều giải thưởng từ các vai chính trong miniseries Truyện kinh dị Mỹ: Khách sạn (2015–2016) và bộ phim âm nhạc Vì sao vụt sáng (2018). Cô tham gia vào sáng tác cho album nhạc nền của bộ phim Vì sao vụt sáng, trong đó có ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng "Shallow", và nó đã giúp cô trở thành người phụ nữ đầu tiên giành được giải Oscar, giải BAFTA, giải Quả cầu vàng và giải Grammy trong cùng một năm. Cuối cùng, Gaga trở lại với thể loại dance-pop trong album phòng thu thứ sáu của mình tên là Chromatica (2020) cùng với đĩa đơn quán quân "Rain on Me". Cô đã phát hành album hợp tác thứ hai với Bennett, Love for Sale và đóng vai chính trong bộ phim tiểu sử Gia tộc Gucci vào năm 2021.

Với doanh số ước tính khoảng 170 triệu đĩa, Gaga trở thành một trong những nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa nhạc chạy nhất thế giới và là nữ nghệ sĩ duy nhất có 4 đĩa đơn mà mỗi đĩa đã bán được ít nhất 10 triệu bản trên toàn cầu. Các thành tựu của cô bao gồm 13 giải Grammy, hai giải Quả cầu vàng, 18 giải Video âm nhạc của MTV, giải thưởng từ Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ và Hội đồng Các nhà thiết kế thời trang Hoa Kỳ, đồng thời được Billboard vinh danh là Nghệ sĩ của năm (2010) và Người phụ nữ của năm (2015). Gaga cũng được góp mặt vào nhiều bảng xếp hạng quyền lực của Forbes và xếp thứ tư trong danh sách Những người phụ nữ vĩ đại nhất trong âm nhạc của VH1 (2012). Tạp chí Time đã vinh danh cô là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới vào năm 2010 và 2019, cũng như xếp cô vào danh sách 100 biểu tượng thời trang mọi thời đại của họ. Những hoạt động thiện nguyện và xã hội của Gaga tập trung chủ yếu vào việc nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần và ủng hộ quyền LGBT; cô thành lập tổ chức phi lợi nhuận riêng có tên là Quỹ Born This Way, nhằm hỗ trợ cho sự phát triển và sức khỏe của thanh niên. Gaga còn tham gia vào lĩnh vực kinh doanh với thương hiệu mỹ phẩm thuần chay mang tên Haus Labs, được ra mắt vào năm 2019.

Cuộc đời và sự nghiệp

1986–2004: Thiếu thời
Stefani Joanne Angelina Germanotta sinh ngày 28 tháng 3 năm 1986 tại Bệnh viện Lenox Hill ở Manhattan, Thành phố New York, trong một gia đình Công giáo thuộc tầng lớp thượng trung lưu. Cả cha và mẹ cô đều có tổ tiên là người Ý. Mẹ cô là Cynthia Louise (), một nhà từ thiện và điều hành kinh doanh, còn cha cô là doanh nhân Internet Joseph Germanotta, và cô có một người em gái tên là Natali. Lớn lên ở khu Upper West Side của Manhattan, Gaga cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng cha mẹ cô xuất thân từ gia đình thuộc tầng lớp thấp hơn và đã làm việc chăm chỉ để có được mọi thứ. Từ năm 11 tuổi, cô đã theo học tại Convent of the Sacred Heart, một trường Công giáo La Mã tư thục dành cho nữ sinh. Gaga mô tả bản thân khi còn học trung học là "rất kiên trì, rất chăm chỉ và rất có kỷ luật" nhưng cũng "hơi thiếu tự tin". Cô tự thấy mình không phù hợp và thường bị chế giễu vì "quá gợi cảm hoặc quá kỳ cục".

Gaga bắt đầu chơi piano từ lúc bốn tuổi khi mẹ cô đòi hỏi cô phải trở thành "một thiếu nữ có văn hóa". Cô đã học piano và luyện tập suốt thời thơ ấu. Những bài học này đã giúp cô tạo ra âm nhạc bằng tai, điều mà Gaga ưa thích hơn việc đọc tổng phổ. Cha mẹ Gaga khuyến khích cô theo đuổi âm nhạc và đăng ký cho cô tham gia Trại Nghệ thuật Sáng tạo. Khi còn là thiếu niên, cô đã biểu diễn tại các đêm nhạc open mic. Gaga đảm nhận vai chính Adelaide trong vở kịch Guys and Dolls và vai Philia trong vở kịch A Funny Thing Happened on the Way to the Forum tại Trường trung học Regis. Cô cũng học diễn xuất nhập tâm tại Học viện Sân khấu và Điện ảnh Lee Strasberg trong khoảng 10 năm. Gaga đã thử vai không thành công cho các chương trình ở New York, mặc dù sau đó cô xuất hiện trong một vai nhỏ là học sinh trung học trong tập phim năm 2001 của series The Sopranos có nhan đề "The Telltale Moozadell". Cô sau đó chia sẻ về sự  yêu thích âm nhạc của mình:

Năm 2003, ở tuổi 17, Gaga đã được nhận vào Collaborative Arts Project 21, một trường âm nhạc trực thuộc Trường Nghệ thuật Tisch của Đại học New York (NYU) và cô sống trong ký túc xá của NYU. Tại đây cô nghiên cứu về âm nhạc và cải thiện kỹ năng sáng tác của mình bằng việc viết các bài luận về nghệ thuật, tôn giáo, các vấn đề xã hội và chính trị, bao gồm cả luận văn về các nghệ sĩ đại chúng Spencer Tunick và Damien Hirst. Năm 2005, Gaga nghỉ học trong kỳ học thứ hai của năm thứ hai để tập trung vào sự nghiệp âm nhạc. Cùng năm ấy, cô cũng vào vai một khách hàng ngây thơ không hề hay biết mình đang bị đùa giỡn trong chương trình truyền hình thực tế chơi khăm Boiling Points của MTV.

Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2014, Gaga tiết lộ rằng cô đã bị xâm hại năm 19 tuổi và sau đó phải trải qua trị liệu tâm lý và vật lý để giúp cô hồi phục. Cô mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) và cho rằng nguyên nhân là do sự việc đó, đồng thời ghi nhận sự hỗ trợ từ các bác sĩ, gia đình và bạn bè đã giúp cô vượt qua khó khăn. Gaga sau đó đã cung cấp thêm thông tin về vụ hãm hiếp, bao gồm cả việc "kẻ cưỡng hiếp tôi đã bỏ mặc tôi khi đang mang thai ở xó nhà của bố mẹ tôi do tôi bị nôn mửa và ốm đau. Lý do là vì tôi bị lạm dụng. Tôi đã bị nhốt trong phòng thu suốt nhiều tháng."

2005–2007: Khởi đầu sự nghiệp
Năm 2005, Gaga đã thu âm hai bài hát cùng với nghệ sĩ hip-hop Melle Mel cho một cuốn sách nói đi kèm theo cuốn tiểu thuyết dành cho trẻ em có tựa đề The Portal in the Park. Cô cũng thành lập một ban nhạc mang tên SGBand cùng một số người bạn từ NYU. Họ biểu diễn tại nhiều sự kiện âm nhạc ở New York và trở thành một phần không thể thiếu của âm nhạc tại các câu lạc bộ ở khu Lower East Side. Sau sự kiện New Songwriters Showcase của Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ tại the Cutting Room vào tháng 6 năm 2006, nhà tuyển trạch tài năng Wendy Starland đã giới thiệu Gaga cho nhà sản xuất âm nhạc Rob Fusari. Fusari đã hợp tác với Gaga, người đã hàng ngày đi từ New Jersey đến New York để giúp cô phát triển các bài hát và sáng tác nhạc mới. Nhà sản xuất này cho biết họ bắt đầu hẹn hò vào tháng 5 năm 2006 và tự nhận mình là người đầu tiên gọi cô là "Lady Gaga," lấy cảm hứng từ bài hát "Radio Ga Ga" của Queen. Mối quan hệ của họ kéo dài cho tới tháng 1 năm 2007.

Fusari và Gaga thành lập một công ty có tên "Team Lovechild, LLC" nhằm thúc đẩy sự nghiệp của cô. Họ đã thu âm và sản xuất các ca khúc electropop, sau đó gửi chúng đến các nhà điều hành ngành công nghiệp âm nhạc. Joshua Sarubin, người đứng đầu bộ phận Tìm kiếm và quản lý nghệ sĩ (A&R) tại Def Jam Recordings, đã phản hồi tích cực và sau khi được sự chấp thuận từ ông chủ của Sarubin là Antonio "L.A." Reid, Gaga đã ký hợp đồng với Def Jam vào tháng 9 năm 2006. Cô bị hãng đĩa sa thải ba tháng sau đó và quay trở về nhà để đón Giáng Sinh. Gaga bắt đầu biểu diễn tại các chương trình neo-burlesque, mà theo cô đó là đại diện cho sự tự do. Trong thời gian này, cô gặp nghệ sĩ biểu diễn Lady Starlight, người đã giúp định hình nên hình tượng trên sân khấu của cô. Cặp đôi này bắt đầu biểu diễn tại các tụ điểm câu lạc bộ ở trung tâm thành phố như Mercury Lounge, the Bitter End và Rockwood Music Hall. Tiết mục nghệ thuật trình diễn trực tiếp của họ, được gọi là "Lady Gaga and the Starlight Revue" và được quảng cáo như là "The Ultimate Pop Burlesque Rockshow", là sự tôn vinh dành cho những màn trình diễn tạp kỹ của thập niên 1970. Họ biểu diễn tại lễ hội âm nhạc Lollapalooza vào năm 2007.

Ban đầu tập trung vào nhạc dance điện tử tiên phong, Gaga bắt đầu kết hợp giai điệu pop và phong cách glam rock của David Bowie và Queen vào các bài hát của mình. Trong khi Gaga và Starlight đang biểu diễn, Fusari tiếp tục phát triển những bài hát mà ông đã tạo ra cùng cô, và gửi chúng đến nhà sản xuất kiêm giám đốc điều hành thu âm Vincent Herbert. Tháng 11 năm 2007, Herbert ký hợp đồng chiêu mộ Gaga vào hãng đĩa của mình là Streamline Records, một chi nhánh của Interscope Records, được thành lập trong tháng đó. Gaga sau này công nhận Herbert là người đã phát hiện ra cô. Sau khi hoạt động như một nhạc sĩ học việc trong thời gian thực tập tại Famous Music Publishing, Gaga đã ký một thỏa thuận xuất bản âm nhạc với Sony/ATV. Kết quả là cô đã được thuê để viết nhạc cho Britney Spears, New Kids on the Block, Fergie và the Pussycat Dolls. Tại Interscope, nhạc sĩ Akon đã rất ấn tượng với khả năng ca hát của Gaga khi cô hát tham khảo cho một trong những ca khúc của anh trong phòng thu. Akon đã thuyết phục Jimmy Iovine, chủ tịch kiêm CEO của Interscope Geffen A&M Records (một công ty con của Def Jam), để hình thành một thỏa thuận chung bằng việc khiến Gaga cũng ký hợp đồng với hãng đĩa của nam ca sĩ là KonLive, biến cô thành "đấu thủ chủ chốt" của anh.

Cuối năm 2007, Gaga gặp nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất RedOne. Cô đã hợp tác với anh trong phòng thu ghi âm suốt một tuần để thực hiện album đầu tay của mình, sau đó ký hợp đồng với Cherrytree Records, một chi nhánh thuộc Interscope do nhà sản xuất và nhạc sĩ Martin Kierszenbaum sáng lập; cô cũng viết bốn bài hát cùng với Kierszenbaum. Mặc dù đã có được hợp đồng thu âm, cô nói rằng một số đài phát thanh cho rằng âm nhạc của cô quá "táo bạo", "thiên về nhạc dance" và "underground" đối với thị trường chính thống, cô đã đáp lại: "Tên tôi là Lady Gaga, tôi đã có mặt trên sân khấu âm nhạc từ nhiều năm, và tôi đang nói với bạn, đây chính là tương lai."

2008–2010: Đột phá với The Fame và The Fame Monster

Đến năm 2008, Gaga chuyển tới Los Angeles để làm việc một cách toàn diện với hãng đĩa của mình nhằm hoàn thành album đầu tay, The Fame, và thành lập một đội ngũ sáng tạo riêng cho mình có tên Haus of Gaga, được lấy cảm hứng từ The Factory của Andy Warhol. The Fame được phát hành vào ngày 19 tháng 8 năm 2008, đạt vị trí quán quân ở Áo, Canada, Đức, Ireland, Thụy Sĩ và Anh Quốc, cũng như lọt vào top 5 ở Úc và Mỹ. Hai đĩa đơn đầu tiên của album, "Just Dance" và "Poker Face", đạt vị trí thứ nhất tại Mỹ, Úc, Canada và Anh Quốc. "Poker Face" cũng đã trở thành đĩa đơn bán chạy nhất thế giới vào năm 2009, với 9,8 triệu bản được bán ra trong năm đó và đạt kỷ lục 83 tuần có mặt trên bảng xếp hạng Digital Songs của tạp chí Billboard. Ba đĩa đơn khác, "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)", "LoveGame" và "Paparazzi", đã được phát hành từ album này; "Paparazzi" đạt vị trí số một tại Đức. Phiên bản remix của các đĩa đơn từ The Fame, đã được đưa vào Hitmixes vào tháng 8 năm 2009. Tại giải Grammy lần thứ 52, The Fame và "Poker Face" lần lượt giành được giải thưởng Album nhạc điện tử/dance xuất sắc nhất và Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất.

Sau khi biểu diễn mở màn trong chuyến lưu diễn Doll Domination Tour của the Pussycat Dolls vào năm 2009 tại châu Âu và châu Đại Dương, Gaga đã tự tổ chức chuyến lưu diễn toàn cầu của mình mang tên The Fame Ball Tour, kéo dài từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2009. Trong suốt thời gian đi lưu diễn khắp nơi trên thế giới, cô đã viết tám bài hát mới cho The Fame Monster, bản tái phát hành của The Fame. Những ca khúc mới này cũng được phát hành dưới dạng một EP độc lập vào ngày 18 tháng 11 năm 2009. Đĩa đơn đầu tiên, "Bad Romance", được phát hành trước đó một tháng và đạt vị trí thứ nhất tại Canada và Anh Quốc, cũng như vị trí thứ hai tại Mỹ, Úc và New Zealand. "Telephone", hợp tác với Beyoncé, sau đó trở thành đĩa đơn thứ hai trong EP và đã trở thành đĩa đơn thứ tư của Gaga đứng đầu bảng xếp hạng ở Anh Quốc. Đĩa đơn thứ ba là "Alejandro", đạt vị trí quán quân ở Phần Lan và gây tranh cãi khi video âm nhạc của nó bị Liên đoàn Công giáo xem là báng bổ tôn giáo. Cả hai bài hát này đều đạt top 5 tại Mỹ. Video cho "Bad Romance" đã trở thành video được xem nhiều nhất trên YouTube vào tháng 4 năm 2010 và vào tháng 10 cùng năm, Gaga trở thành người đầu tiên có hơn 1 tỷ lượt xem tổng cộng. Tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2010, cô đã giành được 8 giải thưởng từ 13 đề cử, trong đó có Video của năm cho "Bad Romance". Cô là nghệ sĩ được đề cử nhiều nhất trong một năm và là người phụ nữ đầu tiên nhận được hai đề cử cho Video của năm tại cùng một lễ trao giải. The Fame Monster giành giải Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất, còn "Bad Romance" giành giải Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất và Video âm nhạc hình thái ngắn xuất sắc nhất tại giải Grammy lần thứ 53.

Năm 2009, Gaga đã lập kỷ lục 150 tuần có mặt trên UK Singles Chart và trở thành nghệ sĩ nữ được tải xuống nhiều nhất trong một năm ở Mỹ, với 11,1 triệu lượt tải về được tiêu thụ, từ đó cô đã ghi danh vào Sách Kỷ lục Guinness. Trên toàn thế giới, The Fame và The Fame Monster đã bán được hơn 15 triệu bản, riêng The Fame Monster đã trở thành album bán chạy thứ hai trong năm 2010. Sự thành công của Gaga cho phép cô bắt đầu chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới thứ hai của mình mang tên The Monster Ball Tour và phát hành The Remix, đó là bản thu cuối cùng của cô với Cherrytree Records và được coi là một trong những album remix bán chạy nhất mọi thời đại. The Monster Ball Tour diễn ra từ tháng 11 năm 2009 đến tháng 5 năm 2011 và thu về tổng cộng 227,4 triệu USD, trở thành tour diễn có doanh thu cao nhất đối với một nghệ sĩ mới ra mắt tự tổ chức biểu diễn. Những buổi diễn tại Madison Square Garden ở Thành phố New York đã được ghi hình cho một chương trình truyền hình đặc biệt của HBO mang tên Lady Gaga Presents the Monster Ball Tour: At Madison Square Garden. Gaga cũng thể hiện các bài hát từ album của mình tại Royal Variety Performance 2009, giải Grammy lần thứ 52 và giải Brit năm 2010. Trước khi Michael Jackson qua đời, Gaga dự kiến góp mặt vào chuỗi buổi hòa nhạc This Is It bị hủy bỏ của ông tại O2 Arena ở Anh Quốc.

Trong giai đoạn này, Gaga đã mở rộng hoạt động kinh doanh của mình, hợp tác với công ty sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng Monster Cable Products nhằm tạo ra tai nghe in-ear có đính đá quý mang tên Heartbeats by Lady Gaga. Cô còn hợp tác với Polaroid vào tháng 1 năm 2010 trong vai trò giám đốc sáng tạo của họ và ra mắt một bộ sản phẩm chụp ảnh có tên là Grey Label. Sự hợp tác của nữ ca sĩ với nhà sản xuất thu âm trước đây và cũng là bạn trai cũ của cô, Rob Fusari, đã dẫn đến một vụ kiện tụng chống lại đội ngũ sản xuất của cô, Mermaid Music LLC. Trong thời điểm này, Gaga đã được xét nghiệm dương tính với bệnh lupus, nhưng cô khẳng định không bị ảnh hưởng bởi các triệu chứng và hy vọng duy trì một lối sống lành mạnh.

2011–2014: Born This Way, Artpop và Cheek to Cheek
Tháng 2 năm 2011, Gaga phát hành "Born This Way", đĩa đơn chủ đạo trong album phòng thu cùng tên của cô. Bài hát đã bán được hơn một triệu bản trong vòng 5 ngày, lập kỷ lục Guinness thế giới cho đĩa đơn bán chạy nhất trên iTunes trong thời gian nhanh nhất. Nó đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn quán quân thứ 1.000 trong lịch sử bảng xếp hạng này. Đĩa đơn thứ hai "Judas" được phát hành hai tháng sau đó, và "The Edge of Glory"  được chọn làm đĩa đơn thứ ba. Cả hai đều lọt vào top 10 ở Mỹ và Anh Quốc. Video âm nhạc cho "The Edge of Glory", khác với những tác phẩm trước đó của cô, miêu tả cảnh cô nhảy múa trên cầu thang thoát hiểm và đi bộ trên một con phố vắng vẻ, không có vũ đạo phức tạp và vũ công phụ trợ.

Born This Way được phát hành vào ngày 23 tháng 5 năm 2011, đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200 với doanh số tuần đầu tiên là 1,1 triệu bản. Nó đã bán được 8 triệu bản trên toàn thế giới và đã nhận được ba đề cử Grammy, trong đó có đề cử thứ ba liên tiếp của Gaga cho Album của năm. Rolling Stone xếp album này vào danh sách "500 album vĩ đại nhất mọi thời đại" vào năm 2020. Hai đĩa đơn tiếp theo của Born This Way là "You and I" và "Marry the Night", lần lượt vị trí thứ 6 và thứ 29 tại Mỹ. Trong quá trình ghi hình video âm nhạc cho "You and I", Gaga đã gặp và bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên Taylor Kinney vào tháng 7 năm 2011, người đã đóng vai người yêu của cô. Cô cũng bắt đầu tour diễn Born This Way Ball vào tháng 4 năm 2012, dự kiến sẽ kết thúc vào tháng 3 năm sau, nhưng kết thúc sớm hơn một tháng khi Gaga hủy bỏ các đêm diễn còn lại do bị dính chân thương nứt khớp háng phải và cần phải phẫu thuật. Mặc dù số tiền hoàn lại cho những đêm diễn bị hủy bỏ ước tính lên đến 255 triệu USD, nhưng chuyến lưu diễn đã thu về tổng cộng 183,9 triệu USD trên toàn cầu.

Năm 2011, Gaga còn hợp tác với Tony Bennett trong phiên bản nhạc jazz của "The Lady Is a Tramp", với Elton John trong "Hello Hello" cho bộ phim hoạt hình Gnomeo & Juliet, và cùng với The Lonely Island và Justin Timberlake trong "3-Way (The Golden Rule)". Cô cũng tổ chức một buổi hòa nhạc tại Sydney Town Hall ở Úc trong cùng năm nhằm quảng bá cho Born This Way và kỷ niệm sinh nhật lần thứ 65 của cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton. Tháng 11, Gaga xuất hiện trong một chương trình truyền hình đặc biệt dành cho Lễ Tạ ơn mang tên A Very Gaga Thanksgiving, thu hút 5,7 triệu người xem tại Hoa Kỳ và dẫn đến việc phát hành EP thứ tư của cô có tựa đề A Very Gaga Holiday. Năm 2012, Gaga xuất hiện với phiên bản hoạt hình của chính cô trong một tập phim của The Simpsons mang tên "Lisa Goes Gaga", cũng như ra mắt dòng nước hoa đầu tiên của mình, Lady Gaga Fame, sau đó là dòng nước hoa thứ hai, Eau de Gaga, vào năm 2014.

Gaga bắt đầu thực hiện album phòng thu thứ ba mang tên Artpop vào đầu năm 2012, trong thời gian diễn ra chuyến lưu diễn Born This Way Ball; cô tạo ra album này nhằm mang lại cảm giác "như một đêm tại câu lạc bộ". Tháng 8 năm 2013, Gaga phát hành đĩa đơn chủ đạo của album "Applause", đạt vị trí thứ nhất tại Hungary, thứ 4 tại Hoa Kỳ và thứ 5 tại Anh Quốc. Một lyric video cho bài hát "Aura" nằm trong album này đã được phát hành vào tháng 10 nhằm đồng hành với bộ phim Machete Kills do Robert Rodriguez làm đạo diễn, trong đó cô đóng vai một sát thủ tên là La Chameleon. Bộ phim này nhận về nhiều đánh giá trái chiều và chỉ kiếm được chưa tới một nửa ngân sách 33 triệu USD. Đĩa đơn thứ hai trong Artpop, Do What U Want", có sự góp giọng của R. Kelly và được phát hành vào cuối tháng đó, đứng đầu bảng xếp hạng tại Hungary và đạt vị trí thứ 13 tại Hoa Kỳ. Artpop được phát hành vào ngày 6 tháng 11 năm 2013, nhận về những đánh giá trái chiều. Helen Brown của The Daily Telegraph đã chỉ trích Gaga vì việc cô ra mắt một album khác xoay quanh sự nổi tiếng của mình và nghi ngờ về tính độc đáo của bản thu này, nhưng cũng cho rằng album "rất phù hợp để nhảy múa". Artpop đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200 và bán được hơn 2,5 triệu bản trên toàn thế giới tính đến tháng 7 năm 2014. Đĩa đơn thứ ba "G.U.Y." được phát hành vào tháng 3 năm 2014 và đạt vị trí thứ 76 tại Mỹ.

Gaga làm MC trong một tập của Saturday Night Live vào tháng 11 năm 2013. Sau khi tổ chức chương trình đặc biệt nhân dịp Lễ Tạ ơn thứ hai của mình trên kênh ABC mang tên Lady Gaga and the Muppets Holiday Spectacular, cô đã thể hiện một phiên bản đặc biệt của "Do What U Want" cùng với Christina Aguilera trong mùa thứ năm của chương trình thực tế tìm kiếm tài năng Mỹ The Voice. Tháng 3 năm 2014, Gaga đã tổ chức một buổi hòa nhạc lưu trú kéo dài bảy ngày nhằm kỷ niệm buổi diễn cuối cùng tại Roseland Ballroom ở New York trước khi nơi này đóng cửa. Hai tháng sau, cô bắt đầu chuyến lưu diễn ArtRave: The Artpop Ball, phát triển từ các ý tưởng trong sự kiện quảng bá ArtRave của mình. Tour diễn này thu về 83 triệu USD và bao gồm các thành phố đã bị hủy từ lịch trình của chuyến lưu diễn Born This Way Ball trước đó. Trong thời gian này, Gaga chia tay với người quản lý lâu năm của mình là Troy Carter do "sự khác biệt trong ý tưởng sáng tạo", và đến tháng 6 năm 2014, cô và người quản lý mới là Bobby Campbell đã gia nhập Artist Nation, phân khúc quản lý nghệ sĩ thuộc Live Nation Entertainment. Cô xuất hiện ngắn trong bộ phim Sin City: A Dame to Kill For của Rodriguez và được xác nhận là đại sứ Xuân/Hè 2014 của Versace trong chiến dịch mang tên "Lady Gaga For Versace".

Tháng 9 năm 2014, Gaga phát hành một album nhạc jazz hợp tác với Tony Bennett có tựa đề Cheek to Cheek. Nguồn cảm hứng để thực hiện album này bắt nguồn từ tình bạn của cô với Bennett và niềm đam mê với nhạc jazz từ khi cô còn nhỏ. Ông nhận xét rằng Gaga là "nghệ sĩ tài năng nhất mà tôi từng gặp". Trước khi album được phát hành, nó đã cho ra đời các đĩa đơn "Anything Goes" và "I Can't Give You Anything but Love". Cheek to Cheek nhận được những đánh giá tích cực nói chung; Caroline Sullivan của The Guardian khen ngợi giọng hát của Gaga và Howard Reich của Chicago Tribune viết rằng "Cheek to Cheek mang đến trải nghiệm thực sự, từ đầu tới cuối". Bản thu này đã trở thành album thứ ba liên tiếp của Gaga đạt vị trí quán quân trên Billboard 200, và giành được giải Grammy cho Album giọng Pop Truyền thống xuất sắc nhất. Cặp đôi đã thu âm buổi hòa nhạc đặc biệt mang tên  Tony Bennett and Lady Gaga: Cheek to Cheek Live!, và bắt đầu chuyến lưu diễn Cheek to Cheek Tour từ tháng 12 năm 2014 đến tháng 8 năm 2015.

2015–2017: Truyện kinh dị Mỹ, Joanne và trình diễn tại Super Bowl
Tháng 2 năm 2015, Gaga đã đính hôn với Taylor Kinney. Sau phản hồi không mấy nồng nhiệt đối với Artpop, Gaga đã bắt đầu đổi mới hình ảnh và phong cách của mình. Theo Billboard, sự thay đổi này bắt đầu với việc phát hành Cheek to Cheek và sự chú ý mà cô nhận được sau màn trình diễn tại giải Oscar lần thứ 87, tại đây cô thể hiện một liên khúc các bài hát từ bộ phim The Sound of Music nhằm tưởng nhớ đến Julie Andrews. Billboard đánh giá đó là một trong những buổi biểu diễn xuất sắc nhất của cô và thu hút hơn 214.000 lượt tương tác mỗi phút trên toàn thế giới ở Facebook. Cô và Diane Warren đồng sáng tác ca khúc "Til It Happens to You" cho bộ phim tài liệu The Hunting Ground, giúp họ mang về giải Vệ tinh cho ca khúc gốc trong phim hay nhất và một đề cử giải Oscar cho cùng hạng mục. Gaga còn được Billboard vinh danh là Người phụ nữ của năm và được nhận giải Biểu tượng đương đại tại giải thưởng Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ thường niên năm 2015.

Gaga đã dành phần lớn thời thơ ấu của mình để mong muốn trở thành một diễn viên và đã thực hiện được ước mơ này khi cô tham gia diễn xuất trong Truyện kinh dị Mỹ: Khách sạn. Khách sạn được phát sóng từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 1 năm 2016 và là mùa thứ năm của loạt phim truyền hình kinh dị tuyển tập, Truyện kinh dị Mỹ, trong mùa này Gaga vào vai một chủ khách sạn tên là Elizabeth. Tại giải Quả cầu vàng lần thứ 73, Gaga đã nhận được giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất – Miniseries hoặc phim truyền hình cho vai diễn của cô trong mùa phim đó. Cô xuất hiện trong bộ phim thời trang năm 2015 của Nick Knight dành cho chiến dịch mùa xuân 2016 của Tom Ford và là biên tập viên khách mời cho số thứ 99 của tạp chí thời trang V vào tháng 1 năm 2016, với 16 trang bìa khác nhau. Cô nhận giải Biên tập viên của năm tại giải thưởng Thời trang Los Angeles.

Tháng 2 năm 2016, Gaga thể hiện quốc ca Hoa Kỳ tại Super Bowl 50, hợp tác với Intel và Nile Rodgers nhằm trình diễn một tiết mục tưởng nhớ David Bowie tại giải Grammy lần thứ 58, và hát "Til It Happens to You" tại giải Oscar lần thứ 88, tại đây cô được Joe Biden giới thiệu và đã biểu diễn bên cạnh 50 người từng bị tấn công tình dục. Tháng 4, cô được vinh danh với giải Nghệ sĩ tại giải thưởng Giáo dục Jane Ortner do Bảo tàng Grammy tổ chức, giải thưởng này tôn vinh những nghệ sĩ đã thể hiện niềm đam mê và sự cống hiến trong việc giáo dục thông qua nghệ thuật. Mối tình của cô với vị hôn phu Taylor Kinney kết thúc vào tháng 7; nữ ca sĩ sau đó cho biết sự nghiệp của cô đã ảnh hưởng tới mối quan hệ của họ.

Gaga thủ vai một phù thủy tên là Scathach trong Truyện kinh dị Mỹ: Thuộc địa Roanoke, mùa thứ sáu của loạt phim, kéo dài từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2016. Vai diễn này của Gaga đã ảnh hưởng đến âm nhạc tương lai của cô, thúc đẩy cô thể hiện "nghệ thuật của bóng tối". Tháng 9 năm 2016, cô phát hành đĩa đơn chủ đạo của album thứ năm=, "Perfect Illusion", đứng đầu bảng xếp hạng tại Pháp và đạt vị trí thứ 15 tại Mỹ. Album này, có tựa đề Joanne, được đặt theo tên người dì quá cố của Gaga, người đã trở thành nguồn cảm hứng cho âm nhạc của cô. Nó được phát hành vào ngày 21 tháng 10 năm 2016 và trở thành album quán quân thứ tư của Gaga trên bảng xếp hạng Billboard 200, giúp cô trở thành người phụ nữ đầu tiên có 4 lần đứng đầu bảng xếp hạng Hoa Kỳ trong thập niên 2010. Đĩa đơn thứ hai của album, "Million Reasons", được phát hành vào tháng sau và đạt vị trí thứ tư tại Mỹ. Sau đó, cô phát hành phiên bản piano của ca khúc chủ đề vào năm 2018, và nó đã giành được giải Grammy cho Trình diễn đơn ca pop xuất sắc nhất. Để quảng bá cho album, Gaga đã tổ chức chuyến lưu diễn Dive Bar Tour với ba đêm diễn.

Gaga biểu diễn với tư cách là nghệ sĩ chính trong chương trình nghỉ giữa hiệp Super Bowl LI vào ngày 5 tháng 2 năm 2017. Màn trình diễn của cô có sự góp mặt của một nhóm hàng trăm chiếc máy bay không người lái mang theo đèn thắp sáng bầu trời phía trên Sân vận động NRG của Houston—đó là lần đầu tiên thiết bị bay không người lái xuất hiện trong một chương trình Super Bowl. Nó đã thu hút 117,5 triệu người xem tại Hoa Kỳ, vượt qua con số 111,3 triệu người xem của trận đấu và trở thành chương trình nghỉ giữa hiệp Super Bowl được xem nhiều thứ ba cho đến nay. Buổi diễn đã dẫn tới sự gia tăng đột biến 410.000 lượt tải xuống bài hát của Gaga tại Hoa Kỳ và giúp cô nhận được đề cử giải Emmy cho hạng mục Tập đặc biệt thể loại tạp kỹ, âm nhạc hoặc hài xuất sắc nhất. CBS Sports xếp màn trình diễn của cô là xuất sắc thứ hai trong lịch sử các chương trình nghỉ giữa hiệp Super Bowl. Tháng 4, Gaga là nghệ sĩ biểu diễn chính tại Coachella Valley Music and Arts Festival.  Cô cũng phát hành một đĩa đơn độc lập mang tên "The Cure", lọt vào top 10 ở Úc. Bốn tháng sau, Gaga bắt đầu chuyến lưu diễn Joanne World Tour, được cô công bố sau chương trình nghỉ giữa hiệp Super Bowl LI. Việc Gaga tạo ra album Joanne và sự chuẩn bị cho màn trình diễn nghỉ giữa hiệp đã được thể hiện trong bộ phim tài liệu có tên Gaga: Five Foot Two, được công chiếu trên Netflix vào tháng 9 cùng năm. Trong suốt bộ phim, người ta nhìn thấy cô bị đau mãn tính, sau đó được tiết lộ là do tác động của một tình trạng bệnh kéo dài gọi là đau cơ xơ hóa. Tháng 2 năm 2018, căn bệnh này buộc Gaga phải hủy 10 đêm diễn cuối cùng trong Joanne World Tour, với tổng doanh thu là 95 triệu USD từ việc bán được 842.000 vé.

2018–2019: Vì sao vụt sáng và buổi hòa nhạc lưu trú ở Las Vegas

Tháng 3 năm 2018, Gaga đã ủng hộ cuộc tuần hành kiểm soát súng đạn March for Our Lives tại Washington, D.C., và phát hành phiên bản cover ca khúc "Your Song" của Elton John trong album tưởng nhớ của ông mang tên Revamp. Trong năm đó, cô vào vai nữ ca sĩ gặp khó khăn Ally trong bộ phim lãng mạn âm nhạc của Bradley Cooper có tựa đề Vì sao vụt sáng, bản làm lại của bộ phim cùng tên năm 1937. Phim kể về mối quan hệ của Ally với ca sĩ Jackson Maine (do Cooper đóng), mối quan hệ này trở nên căng thẳng khi sự nghiệp của cô bắt đầu làm lu mờ anh. Nó nhận được sự hoan nghênh từ các nhà phê bình, với nhận định rằng bộ phim có "dàn diễn viên chính hấp dẫn, đạo diễn khéo léo, và một câu chuyện tình yêu cảm động". Cooper đã tiếp cận Gaga sau khi xem cô biểu diễn tại một sự kiện gây quỹ nghiên cứu về ung thư. Là một người ngưỡng mộ các tác phẩm của Cooper, Gaga đã đồng ý tham gia dự án này do nó miêu tả chứng nghiện ngập và trầm cảm. Vì sao vụt sáng được công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim Venice 2018 và được phát hành trên toàn thế giới vào tháng 10 cùng năm. Diễn xuất của Gaga đã nhận được sự khen ngợi từ các nhà phê bình điện ảnh, Peter Bradshaw của The Guardian mô tả bộ phim là "cực kỳ đáng xem" và nhấn mạnh rằng "khả năng của Gaga để trở thành một phần người bình thường, một phần nữ hoàng ngôi sao ngoài hành tinh hoạt động ở mức độ cao nhất"; Stephanie Zacharek của Time cũng đánh giá cao "màn thể hiện ngoạn mục" của Gaga và cho rằng cô rất "lôi cuốn" mà không cần đến lớp trang điểm, tóc giả và trang phục như thường thấy. Với vai diễn này, Gaga đã giành được giải thưởng Ủy ban Quốc gia về Phê bình Điện ảnh và giải Lựa chọn của giới phê bình điện ảnh cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, cũng như nhận được đề cử giải Oscar, giải Quả cầu vàng, giải Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh và giải BAFTA cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.

Gaga và Cooper đồng sáng tác và sản xuất hầu hết các ca khúc trong nhạc phim của Vì sao vụt sáng, mà cô đã đề nghị họ biểu diễn trực tiếp trong bộ phim. Đĩa đơn chủ đạo của nó, "Shallow", do cả hai thể hiện, đã được phát hành vào ngày 27 tháng 9 năm 2018 và đứng đầu các bảng xếp hạng ở nhiều quốc gia, bao gồm Úc, Anh Quốc và Hoa Kỳ. Nhạc phim bao gồm 34 bài hát, trong đó có 17 bài hát gốc và đã nhận được những đánh giá tích cực; Mark Kennedy của The Washington Post gọi nó là một ""kỳ quan năm sao" và Ben Beaumont-Thomas của The Guardian gọi đây là một "tác phẩm cổ điển tức thời chất chứa đầy sức mạnh cảm xúc của Gaga". Về mặt thương mại, album nhạc phim này đã ra mắt ở vị trí quán quân tại Mỹ, khiến Gaga trở thành người phụ nữ đầu tiên có 5 album đứng đầu tại Mỹ trong thập niên 2010, đồng thời phá vỡ kỷ lục của Taylor Swift để trở thành nữ nghệ sĩ có nhiều album đứng đầu nhất trong thập niên này; tuy nhiên Swift đã bắt kịp cô vào năm 2019. Nó cũng đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Canada, Ireland, New Zealand, Thụy Sĩ và Anh Quốc. Tính đến tháng 6 năm 2019, album nhạc phim đã bán được hơn sáu triệu bản trên toàn thế giới. Album này đã mang về cho Gaga 4 giải Grammy—Tác phẩm âm nhạc biên soạn xuất sắc nhất cho phim ảnh, Trình diễn song tấu hoặc nhóm nhạc pop xuất sắc nhất và Ca khúc nhạc phim hay nhất cho "Shallow", cũng như "I'll Never Love Again" giành chiến thắng ở cùng hạng mục Ca khúc nhạc phim hay nhất một năm sau đó—và giải BAFTA cho Nhạc phim hay nhất. "Shallow" còn mang về cho cô giải Oscar, giải Quả cầu vàng, giải Lựa chọn của giới phê bình điện ảnh và giải Vệ tinh cho Ca khúc trong phim hay nhất. Gaga đã trình diễn trực tiếp bài hát này tại giải Grammy lần thứ 61 và giải Oscar lần thứ 91.

Tháng 10, Gaga thông báo đính hôn với người đại diện tài năng Christian Carino, người mà cô đã gặp vào đầu năm 2017. Tuy nhiên, họ đã chia tay vào tháng 2 năm 2019. Gaga tổ chức buổi hòa nhạc lưu trú mang tên Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano tại Nhà hát MGM Park ở Las Vegas. Buổi hòa nhạc này bao gồm hai dạng chương trình: Enigma, tập trung vào yếu tố sân khấu và những bản hit lớn của Gaga, và Jazz & Piano, bao gồm các ca khúc từ Great American Songbook và phiên bản tối giản hóa các bài hát của Gaga. Enigma bắt đầu vào tháng 12 năm 2018 và Jazz & Piano vào tháng 1 năm 2019. Gaga đã ra mắt dòng mỹ phẩm thuần chay của riêng mình mang tên Haus Laboratories vào tháng 9 năm 2019, độc quyền trên Amazon. Nó bao gồm 40 sản phẩm, gồm có bút kẻ mắt dạng lỏng, son bóng và miếng dán mặt nạ, nó đã đứng đầu danh sách sản phẩm son môi bán chạy nhất trên Amazon.

2020–nay: Chromatica, Love for Sale và Gia tộc Gucci
Vào tháng 2 năm 2020, Gaga bắt đầu mối quan hệ với doanh nhân Michael Polansky. Album phòng thu thứ sáu của cô, Chromatica, được phát hành vào ngày 29 tháng 5 năm 2020 và nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới phê bình. Nó đứng đầu bảng xếp hạng Hoa Kỳ, trở thành album quán quân thứ sáu liên tiếp của cô trong nước và cũng đạt vị trí quán quân tại hơn chục vùng lãnh thổ khác bao gồm Úc, Canada, Pháp, Ý và Vương quốc Anh. Chromatica đã được phát hành sau khi ra mắt hai đĩa đơn, "Stupid Love" vào ngày 28 tháng 2 năm 2020, và "Rain on Me", hợp tác với Ariana Grande vào ngày 22 tháng 5. "Rain on Me" đã giành được giải thưởng Trình diễn song tấu hoặc nhóm nhạc pop xuất sắc nhất tại giải Grammy lần thứ 63 và ra mắt ở vị trí số một tại Mỹ, đưa Gaga trở thành người thứ ba đứng đầu bảng xếp hạng của quốc gia này trong thập niên 2000, 2010 và 2020. Tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2020, Gaga đã giành 5 giải thưởng, bao gồm giải Tricon đầu tiên nhằm vinh danh những nghệ sĩ đạt được thành tựu trong nhiều lĩnh vực khác nhau của ngành giải trí. Vào tháng 9 năm 2020, cô xuất hiện trong chiến dịch quảng cáo video cho nước hoa Voce Viva của Valentino, hát phiên bản tinh giản của ca khúc "Sine from Above" nằm trong album Chromatica, cùng với một nhóm người mẫu.

Trong lễ nhậm chức của Joe Biden với tư cách là Tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ vào ngày 20 tháng 1 năm 2021, Gaga đã thể hiện quốc ca Hoa Kỳ. Tháng 2 năm 2021, người dắt chó của cô là Ryan Fischer đã phải nhập viện sau khi bị bắn ở Hollywood. Hai chú chó bò Pháp của cô, Koji và Gustav, đã bị bắt đi trong khi chú chó thứ ba tên là Miss Asia đã trốn thoát và sau đó được cảnh sát tìm thấy. Gaga sau đó đã đề xuất một khoản tiền thưởng trị giá 500.000 USD để tìm lại các chú chó của mình. Hai ngày sau, vào ngày 26 tháng 2, một phụ nữ đã đưa hai chú chó đến đồn cảnh sát tại Los Angeles. Cả hai đều không bị thương. Ban đầu, Cảnh sát Los Angeles cho biết người phụ nữ đưa chó dường như không liên quan đến vụ nổ súng, nhưng vào ngày 29 tháng 4, cô ta là một trong năm người bị buộc tội trong vụ nổ súng và trộm cắp lần này. Tháng 12 năm 2022, James Howard Jackson, người đã bắn Ryan Fischer, bị kết án 21 năm tù giam.

Tháng 4 năm 2021, Gaga hợp tác với thương hiệu rượu Champagne Dom Pérignon và xuất hiện trong một quảng cáo do Nick Knight thực hiện. Ngày 3 tháng 9, cô phát hành album remix thứ ba của mình mang tên Dawn of Chromatica. Sau đó, vào ngày 30 tháng 9, cô phát hành album hợp tác thứ hai với Tony Bennett, có tựa đề Love for Sale. Nó đã nhận được nhiều đánh giá tích cực và ra mắt ở vị trí thứ tám tại Mỹ. Chiến dịch quảng bá của album bao gồm chương trình truyền hình đặc biệt mang tên One Last Time: An Evening with Tony Bennett and Lady Gaga, được phát hành vào tháng 11 năm 2021 trên đài CBS, gồm những màn trình diễn được chọn lọc từ các buổi diễn của họ vào ngày 3 và 5 tháng 8 tại Radio City Music Hall. Một buổi biểu diễn khác của cặp đôi đã được ghi hình cho MTV Unplugged và phát hành vào tháng 12 cùng năm. Tại giải Grammy lần thứ 64, Love for Sale đã mang về cho Gaga và Bennett giải Album giọng Pop Truyền thống xuất sắc nhất.

Sau khi góp mặt trong chương trình truyền hình đặc biệt Những người bạn: Tái ngộ, trong đó Gaga thể hiện bài hát "Smelly Cat" cùng với Lisa Kudrow, cô thủ vai Patrizia Reggiani, người bị kết tội thuê sát thủ để mưu sát chồng cũ và cựu giám đốc nhãn hiệu thời trang Gucci là Maurizio Gucci (do Adam Driver đóng), trong bộ phim tội phạm tiểu sử của Ridley Scott có tựa đề Gia tộc Gucci. Để đảm nhận vai diễn này, Gaga đã học cách nói giọng Ý. Cô cũng đóng vai nhân vật trong suốt 18 tháng, nói giọng địa phương trong 9 tháng vào khoảng thời gian đó. Phong cách diễn xuất dựa trên phương pháp này đã ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của cô, và đến cuối quá trình ghi hình, cô đã phải có một y tá tâm thần đi cùng trên phim trường. Bộ phim được phát hành vào ngày 24 tháng 11 năm 2021, nhận về những đánh giá trái chiều, tuy nhiên các nhà phê bình đã khen ngợi màn thể hiện "hoàn hảo đến từng chi tiết" của Gaga. Cô giành được giải của Hội phê bình phim New York cũng như được đề cử cho giải BAFTA, giải Lựa chọn của Nhà phê bình Điện ảnh, giải Quả cầu vàng và giải Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Gaga đồng sáng tác bài hát "Hold My Hand" cho bộ phim năm 2022 Phi công siêu đẳng Maverick, và cũng tham gia soạn nhạc phim cùng Hans Zimmer và Harold Faltermeyer. Cô đã trình diễn trực tiếp "Hold My Hand" ở giải Oscar lần thứ 95, tại đây bài hát này đã được đề cử cho hạng mục Ca khúc gốc trong phim xuất sắc nhất. Ca khúc này cũng đã giúp Gaga giành chiến thắng lần thứ ba tại giải Vệ Tinh ở hạng mục Ca khúc gốc trong phim xuất sắc nhất. Tháng 7 năm 2022, cô bắt đầu chuyến lưu diễn sân vận động The Chromatica Ball, với tổng cộng hai mươi đêm diễn và mang về doanh thu 112,4 triệu USD từ việc bán được 834.000 vé. Vào cuối năm, cô trở thành nữ nghệ sĩ có doanh thu từ lưu diễn cao nhất trong năm 2022.

Tháng 4 năm 2023, Gaga được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm làm đồng chủ tịch Ủy ban Tổng thống về Nghệ thuật và Nhân văn. Một bộ phim tài liệu mang tên The Lady and the Legend, bao gồm các thước phim quay lại quá trình sản xuất hai album hợp tác của Gaga với Tony Bennett và "điểm lại mối quan hệ kéo dài 10 năm của họ", sẽ được phát hành độc quyền trên Paramount+ vào tháng 9 năm 2023. Gaga hợp tác với the Rolling Stones trong bài hát "Sweet Sounds of Heaven", còn có sự góp giọng của Stevie Wonder, từ album sắp ra mắt của họ Hackney Diamonds (2023). Cô sẽ đóng chung với Joaquin Phoenix trong bộ phim Joker: Folie à Deux, dự kiến ra mắt vào năm 2024.

Phong cách nghệ thuật

Ảnh hưởng

Gaga trưởng thành với âm nhạc của các nghệ sĩ như Michael Jackson, the Beatles, Stevie Wonder, Queen, Bruce Springsteen, Pink Floyd, Led Zeppelin, Whitney Houston, Elton John, Prince,<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Goodwyn |first=Tom |date=ngày 10 tháng 6 năm 2011 |title=Lady Gaga: Born This Way' was inspired by Madonna and Prince' |url=https://www.nme.com/news/music/lady-gaga-317-1281693 |access-date=ngày 6 tháng 9 năm 2023 |magazine=NME}}</ref> En Vogue, TLC, Christina Aguilera, Janet Jackson và Blondie, những người đã có ảnh hưởng đến âm nhạc của cô. Nguồn cảm hứng âm nhạc của Gaga rất đa dạng, từ các ca sĩ dance-pop như Madonna và Michael Jackson đến những nghệ sĩ glam rock như David Bowie và Freddie Mercury, cũng như lấy cảm hứng từ nghệ thuật sân khấu của nghệ sĩ đại chúng Andy Warhol và nguồn gốc biểu diễn trên sân khấu nhạc kịch của bản thân. Cô được so sánh với Madonna, người đã nói rằng bà thấy mình được phản chiếu bên trong Gaga. Gaga cho biết cô muốn cách mạng hóa nhạc pop giống như Madonna đã làm. Gaga cũng đề cập tới những ban nhạc heavy metal như Iron Maiden, Black Sabbath và Marilyn Manson làm nguồn cảm hứng. Cô cho rằng Beyoncé là nguồn cảm hứng quan trọng để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc.

Gaga được mẹ cô truyền cảm hứng để quan tâm đến thời trang, điều mà tới bây giờ cô nói rằng nó đã trở thành một yếu tố quan trọng và được nhất thể hoá vào âm nhạc của mình. Về phong cách, Gaga đã được so sánh với Leigh Bowery, Isabella Blow và Cher; cô từng cho biết khi còn là một đứa trẻ, cô đã học hỏi phong cách thời trang của Cher và biến nó thành phong cách của riêng mình. Gaga kết bạn với nhà thiết kế thời trang người Anh Alexander McQueen không lâu trước khi ông tự sát vào năm 2010, và cô trở nên nổi tiếng với việc diện các thiết kế của ông, đặc biệt là những đôi giày armadillo cao vút. Cô coi nhà thiết kế Donatella Versace là nàng thơ của mình; Versace đã gọi Gaga là "Donatella trẻ trung". Gaga cũng chịu ảnh hưởng bởi Công nương Diana, người mà cô ngưỡng mộ từ khi còn nhỏ.

Gaga đã gọi người ủng hộ y học thay thế Ấn Độ Deepak Chopra là "nguồn cảm hứng thực sự", và cũng trích dẫn cuốn sách Sáng tạo của nhà lãnh đạo Ấn Độ Osho trên Twitter. Gaga cho biết cô bị ảnh hưởng bởi tác phẩm của Osho trong việc đánh giá cao sự nổi loạn thông qua sự sáng tạo và bình đẳng.

 Phong cách và chủ đề âm nhạc
Các nhà phê bình luôn phân tích và xem xét kỹ lưỡng phong cách âm nhạc và trình diễn của Gaga, bởi cô đã thử nghiệm nhiều ý tưởng và hình ảnh mới trong suốt sự nghiệp của mình. Cô cho biết việc liên tục đổi mới là một cách để "giải phóng" bản thân, điều mà cô đã hướng tới từ lúc nhỏ. Gaga kết hợp nhiều thể loại âm nhạc khác nhau, đặc biệt là sự kết hợp các yếu tố rock vào âm nhạc pop và dance của mình. Ngoài ra, cô cũng đã mở rộng sang jazz và các dòng nhạc khác không phải pop. Gaga sở hữu chất giọng nữ trầm, với âm vực trải dài từ B2 đến B5. Cô đã thường xuyên thay đổi cách hát của mình và coi album Born This Way là "về mặt giọng hát, nó đạt đến mức tôi luôn có khả năng làm được". Khi tổng kết về giọng hát của Gaga, Entertainment Weekly đã viết: "Có một trí thông minh cảm xúc vô cùng lớn trong cách cô ấy sử dụng giọng ca của bản thân. Rất hiếm khi cô ấy lấn át bài hát bằng khả năng thanh nhạc của mình, mà thay vào đó cô ấy nhận ra rằng nghệ thuật nằm ở sự tinh tế chứ không chỉ là sức mạnh đến từ phổi."

Theo Evan Sawdey của PopMatters, Gaga "khiến bạn cảm thấy muốn nhún nhảy theo một cách tự nhiên mà gần như không cần phải cố gắng". Gaga tin rằng "mọi bài hát hay đều có thể được chơi trên piano và nghe vẫn như một bản hit". Simon Reynolds đã viết vào năm 2010, "Mọi thứ về Gaga đều xuất phát từ electroclash, trừ âm nhạc, không phải là âm nhạc đặc trưng của thập niên 1980, mà chỉ đơn giản là nhạc pop vô cùng bắt tai của thập niên 2000, được phủ thêm lớp Auto-Tune và phần beat mang hơi hướng R&B."

Các bài hát của Gaga đã đề cập đến nhiều khái niệm khác nhau; The Fame nói về ham muốn trở thành ngôi sao, trong khi album tiếp theo  The Fame Monster thể hiện mặt tối của sự nổi tiếng thông qua phép ẩn dụ về quái vật. The Fame là một album electropop và dance-pop chịu ảnh hưởng từ nhạc pop thập niên 1980 và Europop thập niên 1990, trong khi The Fame Monster thể hiện sự thích thú của Gaga trong việc kết hợp các yếu tố như "arena glam thập niên 1970, disco vui tươi của ABBA và những bản retro ngọt ngào như của Stacey Q". Born This Way có ca từ bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha cũng như mang những chủ đề thường thấy trong phong cách viết nhạc gây tranh cãi của Gaga như tình dục, tình yêu, tôn giáo, tiền bạc, ma túy, bản tính, giải phóng, tự do và chủ nghĩa cá nhân. Album này khám phá những thể loại mới như nhạc rock điện tử và techno.

Các chủ đề trong Artpop xoay quanh quan điểm cá nhân của Gaga về danh tiếng, tình yêu, tình dục, chủ nghĩa nữ quyền, tự trao quyền, vượt qua cơn nghiện ngập và phản ứng trước sự quan tâm của truyền thông. Billboard mô tả Artpop như một album "kết hợp hài hòa các yếu tố âm nhạc từ R&B, techno, disco và rock". Trong khi đó, với Cheek to Cheek, Gaga đã thử sức sang thể loại nhạc jazz. Joanne khám phá nhiều dòng nhạc như đồng quê, funk, pop, dance, rock, nhạc điện tử và folk, đã bị ảnh hưởng bởi đời sống cá nhân của cô. Nhạc phim Vì sao vụt sáng chứa đựng các yếu tố của blues rock, đồng quê và bubblegum pop. Billboard mô tả lời bài hát của nó nói về mong muốn thay đổi, sự đấu tranh, tình yêu, lãng mạn và sự gắn kết, đồng thời cho rằng âm nhạc là "vượt thời gian, giàu cảm xúc, thô kệch và chân thành. Chúng giống như những bài hát được viết bởi những nghệ sĩ mà, nói một cách thành thật, đã trải qua nhiều khó khăn nhưng vẫn chạm đến trái tim người nghe một cách sâu sắc." Với Chromatica, Gaga trở lại với nguồn gốc dance-pop của mình và thảo luận về cuộc đấu tranh với sức khỏe tâm thần của cô. Album thứ hai của cô với Tony Bennett, Love for Sale, chứa đựng các tác phẩm tưởng nhớ đến Cole Porter.

 Video và sân khấu

Với việc thay đổi trang phục liên tục và hình ảnh gợi cảm, các video âm nhạc của Gaga thường được mô tả như những bộ phim ngắn. Video cho bài hát "Telephone" đã mang về cho Gaga kỷ lục Guinness thế giới cho Số lần Sản phẩm xuất hiện nhiều nhất trong một Video. Theo tác giả Curtis Fogel, cô khám phá về bondage và chủ nghĩa bạo dâm cũng như làm nổi bật lên các chủ đề nữ quyền phổ biến. Những chủ đề chính trong các video âm nhạc của cô là  tình dục, bạo lực và quyền uy. Cô tự gọi mình là "có một chút nữ quyền" và khẳng định rằng cô "đang truyền cảm hứng tình dục cho phụ nữ". Billboard xếp cô ở vị trí thứ sáu trong danh sách "100 nghệ sĩ video âm nhạc vĩ đại nhất mọi thời đại" vào năm 2020, khẳng định rằng "cái tên 'Lady Gaga' sẽ mãi mãi được liên kết với những video âm nhạc mang tính định hình văn hóa".

Được Rolling Stone coi là "một trong những nghệ sĩ âm nhạc vĩ đại nhất còn sống", Gaga tự gọi mình là người cầu toàn khi nói
đến các buổi biểu diễn phức tạp của bản thân. Các màn trình diễn của cô được mô tả là "vô cùng thú vị và đầy đổi mới"; buổi biểu diễn với cảnh máu bắn ra trong bài hát "Paparazzi" tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2009 đã được MTV News mô tả là "đẹp mắt đến rợn người". Cô tiếp tục chủ đề đẫm máu trong chuyến lưu diễn The Monster Ball Tour, dẫn đến cuộc biểu tình tại Anh từ phía các nhóm gia đình và người hâm mộ sau vụ xả súng tại Cumbria, trong đó một tài xế taxi đã giết chết 12 người, rồi sau đó tự sát. Tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2011, Gaga xuất hiện trong alter ego nam tính của mình với tên gọi Jo Calderone, và thể hiện một bài diễn thuyết về tình yêu trước khi biểu diễn ca khúc "You and I". Laurieann Gibson, với vai trò là biên đạo múa và giám đốc sáng tạo của Gaga, đã cung cấp nội dung cho các buổi biểu diễn và video âm nhạc của cô trong suốt bốn năm trước khi bà được thay thế bởi trợ lý của mình là Richard Jackson vào năm 2014.

Trong một bài viết trên Billboard vào tháng 10 năm 2018, Rebecca Schiller đã theo dòng lịch sử video của Gaga từ "Just Dance" đến khi phát hành Vì sao vụt sáng. Schiller lưu ý rằng sau kỷ nguyên Artpop, cách tiếp cận đơn giản hơn đối với âm nhạc của Gaga được thể hiện qua các video cho những đĩa đơn từ Joanne, cô lấy ví dụ như video âm nhạc của đĩa đơn chủ đạo "Perfect Illusion" trong đó nữ ca sĩ từ bỏ "việc mặc các trang phục phức tạp mà thay vào đó diện áo phông và quần short khi thể hiện bài hát tại một bữa tiệc trên sa mạc". Điều này được tiếp tục qua các buổi diễn của cô trong bộ phim cũng như trong cá tính trên sân khấu của cô. Trong bài đánh giá về The Chromatica Ball năm 2022, Chris Willman của Variety viết rằng Gaga "có thể đã khai thác một cách tối đa hơn nữa tính chân thực của bản thân" sau khi phát hành Joanne và Vì sao vụt sáng, nhưng thay vào đó cô "đã quyết định duy trì tính độc đáo của mình — hoặc ít nhất cũng đủ độc đáo để đảm bảo sự ổn định cần thiết cho sự nghiêm túc hơn trong sự nghiệp của mình".

 Hình tượng công chúng

Có sự chia rẽ nhất định trong đón nhận của công chúng dành cho âm nhạc, gu thời trang và cá tính của Lady Gaga. Do sức ảnh hưởng đối với văn hóa hiện đại và sự nổi tiếng toàn cầu của cô, nhà xã hội học Mathieu Deflem của Đại học South Carolina đã mở một khóa học có tiêu đề "Lady Gaga và Xã hội học về sự nổi tiếng" kể từ đầu năm 2011, với mục tiêu là làm sáng tỏ "một số khía cạnh có liên quan đến xã hội học về sự nổi tiếng của Lady Gaga". Khi Gaga có cuộc gặp gỡ ngắn với tổng thống lúc đó là Barack Obama tại một sự kiện gây quỹ của Human Rights Campaign, ông cảm thấy cuộc giao tiếp này thật "đáng sợ" vì cô mang chiếc giày cao gót có đế cao 16 inch, khiến cô trở thành phụ nữ cao nhất trong phòng. Trong cuộc phỏng vấn với Barbara Walters cho chương trình thường niên của ABC News 10 Most Fascinating People vào năm 2009, Gaga bác bỏ thông tin cho rằng cô là người liên giới tính () như một truyền thuyết đô thị. Trong khi trả lời một câu hỏi về vấn đề này, cô thể hiện sự ưa thích của mình đối với tính ái nam ái nữ ().

Phong cách thời trang khác lạ của Gaga cũng đã trở thành một khía cạnh quan trọng trong nhân cách của cô. Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, các phương tiện truyền thông đã so sánh sự lựa chọn thời trang của cô với những người như Christina Aguilera. Năm 2011, 121 phụ nữ tụ họp tại lễ trao giải Grammy đã mặc trang phục giống như những bộ trang phục mà Gaga đã mặc trước đây, và họ giành được kỷ lục Guinness thế giới năm 2011 cho Cuộc tụ họp những người hóa trang thành Lady Gaga đông nhất. Global Language Monitor đã xếp "Lady Gaga" là Từ khoá thời trang hàng đầu, với thương hiệu "không quần" của cô đứng ở vị trí thứ ba. Entertainment Weekly liệt trang phục của cô vào danh sách "xuất sắc nhất" thập kỷ, nói rằng cô "đã đưa nghệ thuật biểu diễn trở thành xu hướng chủ đạo". People xướng cô ở vị trí thứ nhất trong danh sách "Những ngôi sao mặc đẹp nhất năm 2021", viết rằng Gaga "tản bộ trên đường phố trong những thiết kế thời trang cao cấp, từ bộ đầm seersucker có hình dáng đặc biệt cho đến chiếc váy ren đen với đỉnh ngực corset—phối cùng kiểu tóc búi cao thanh lịch, đôi giày cao gót ngất trời và kính mắt phong cách hoài cổ—cứ như thể điều đó chẳng có gì phải lo lắng."Time đã đưa Gaga vào danh sách 100 biểu tượng thời trang mọi thời đại của họ, nêu rõ rằng: "Lady Gaga nổi tiếng với phong cách kỳ quặc bên cạnh những bản hit nhạc pop của cô", đề cập đến những trang phục "làm từ bong bóng nhựa, búp bê Ếch Kermit và thịt tươi sống." Gaga đã diện chiếc váy làm từ thịt bò sống tới dự giải Video âm nhạc của MTV năm 2010, trang phục này được kết hợp với đôi boot, một chiếc túi và một chiếc nón cũng được làm từ thịt bò sống. Phần nào để tôn vinh chiếc váy này, Vogue đã vinh danh cô là một trong những người mặc đẹp nhất năm 2010 và Time đã vinh danh chiếc váy là Tuyên bố thời trang của năm ấy. Nó đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông trên toàn thế giới; tổ chức bảo vệ quyền động vật Những người tranh đấu cho sự đối xử có đạo đức với động vật (PETA) cho rằng nó gây phản cảm. Chiếc váy thịt đã được trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ Nghệ thuật Quốc gia vào năm 2012, và được đưa vào Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll vào tháng 9 năm 2015.

Người hâm mộ của Gaga gọi cô là "Mẹ quái vật" (), và cô thường gọi họ là "Những con quái vật nhỏ" (), một cụm từ mà cô đã xăm lên cơ thể mình nhằm dành tặng riêng cho họ. Trong bài viết "Lady Gaga tiên phong về văn hóa fandom trực tuyến như chúng ta biết ngày nay" đăng trên Vice, Jake Hall viết rằng Gaga đã truyền cảm hứng cho nhiều thương hiệu người hâm mộ sau này, chẳng hạn như của Taylor Swift, Rihanna và Justin Bieber. Vào tháng 7 năm 2012, Gaga cũng là người đồng sáng lập dịch vụ mạng xã hội LittleMonsters.com, một nền tảng dành riêng cho người hâm mộ của cô. Scott Hardy, CEO của Polaroid, lên tiếng khen ngợi Gaga vì đã truyền cảm hứng cho người hâm mộ và vì sự tương tác gần gũi của cô với họ trên các phương tiện truyền thông xã hội.

 Kiểm duyệt
Năm 2011, Bộ Văn hóa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thay mặt cho Tổng cục Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình, đã cấm Gaga với lý do "thô tục." Lệnh cấm này đã được dỡ bỏ vào năm 2014. Tuy nhiên, để cho phép album Artpop được phát hành chính thức tại Trung Quốc, các điều kiện đã được đặt ra đối với hình ảnh trên bìa album, che đi cơ thể gần như khỏa thân của cô. Các quan chức cũng đã thay đổi tựa đề bài hát "Sexxx Dreams" thành "X Dreams."

Năm 2016, Gaga một lần nữa bị cấm ở Trung Quốc sau khi cô có cuộc nói chuyện công khai với Đức Đạt Lai Lạt Ma. Chính phủ Trung Quốc đã thêm Gaga vào danh sách các thế lực thù địch nước ngoài, và các trang web và tổ chức truyền thông Trung Quốc đã bị yêu cầu ngừng phân phối các bài hát của cô. Bộ Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng đã ra lệnh cho các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát lên án cuộc gặp mặt này. Trong những năm tiếp theo, hình ảnh của Gaga bị làm mờ trong bản tin về giải Oscar lần thứ 91 tại Trung Quốc và sự xuất hiện của cô đã bị cắt khỏi chương trình Những người bạn: Tái ngộ; cả hai sự việc này đều nhận về phản ứng dữ dội từ phía người hâm mộ Trung Quốc của cô.

 Hoạt động khác
 Từ thiện
Sau khi từ chối lời mời xuất hiện trong đĩa đơn "We Are the World 25 for Haiti", vì cô đang luyện tập chuẩn bị cho chuyến lưu diễn của mình, nhằm quyên góp cho các nạn nhân của trận động đất ở Haiti năm 2010, Gaga đã quyên góp toàn bộ lợi nhuận từ buổi diễn tại Radio City Music Hall vào tháng 1 năm 2010 cho quỹ cứu trợ tái thiết đất nước. Tất cả lợi nhuận từ cửa hàng trực tuyến của cô ngày hôm đó cũng được quyên góp và Gaga thông báo rằng 500.000 USD đã được quyên góp cho quỹ. Chỉ vài giờ sau khi trận động đất và sóng thần Tōhoku tấn công Nhật Bản năm 2011, Gaga đã tweet một liên kết đến trang web bán dây đeo tay cầu nguyện cho Nhật Bản. Toàn bộ doanh thu từ chiếc dây đeo tay do cô thiết kế cùng với một công ty đã được quyên góp cho các nỗ lực cứu trợ; với tổng số tiền là 1,5 triệu USD. Tháng 6 năm 2011, Gaga đã biểu diễn tại chương trình từ thiện của MTV Nhật Bản ở Makuhari Messe, nhằm gây quỹ cho Hội Chữ thập đỏ Nhật Bản.

Năm 2012, Gaga tham gia nhóm vận động Artists Against Fracking. Tháng 10 cùng năm, Ono Yōko đã trao tặng cho Gaga cùng 4 nhà hoạt động khác giải thưởng LennonOno Grant for Peace tại Reykjavík, Iceland. Tháng sau, Gaga cam kết quyên góp 11 triệu USD cho Hội Chữ thập đỏ Mỹ để giúp đỡ các nạn nhân của cơn bão Sandy. Gaga cũng đóng góp vào cuộc chiến chống HIV/AIDS, tập trung vào việc giáo dục phụ nữ trẻ về những rủi ro của căn bệnh. Gaga đã hợp tác với Cyndi Lauper và MAC Cosmetics để cho ra mắt dòng son môi thuộc dòng sản phẩm phụ của hãng là Viva Glam. Doanh số bán son đã quyên góp được hơn 202 triệu USD nhằm chống lại HIV/AIDS.

Tháng 4 năm 2016, Gaga đã tham gia cùng với Phó Tổng thống Joe Biden tại Đại học Nevada, Las Vegas nhằm ủng hộ chiến dịch It's On Us của Biden khi ông thay mặt cho tổ chức đi đến các trường đại học, nó đã thu hút được 250.000 sinh viên từ 530 trường đại học cam kết đoàn kết và hành động. Hai tháng sau, Gaga tham dự Hội nghị Thị trưởng Hoa Kỳ lần thứ 84 tại Indianapolis, tại đây cô cùng với Đức Đạt Lai Lạt Ma nói về sức mạnh của lòng tốt và cách biến thế giới trở nên tử tế hơn.

Tháng 4 năm 2020, Gaga tổ chức buổi hòa nhạc từ thiện được truyền hình trực tiếp, One World: Together at Home, hợp tác với Global Citizen nhằm quyên góp cho Quỹ Đoàn kết Ứng phó với COVID-19 của Tổ chức Y tế Thế giới. Chương trình đặc biệt này đã gây quỹ được 127 triệu USD, theo Forbes, con số này "đưa nó ngang hàng với một sự kiện quyên góp từ thiện huyền thoại khác là Live Aid, với tư cách là buổi hòa nhạc từ thiện có doanh thu cao nhất trong lịch sử." Để ghi nhận những đóng góp của cô cho phong trào Black Lives Matter, Gaga đã được Trung tâm King trao tặng giải Yolanda Denise King High Ground tại giải thưởng Cộng đồng Yêu thương. Trong bài phát biểu nhận giải, cô đã lên án chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và da trắng thượng đẳng, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm xã hội của mình với tư cách là một nghệ sĩ nổi tiếng và một người phụ nữ da trắng.

 Quỹ Born This Way

Năm 2012, Gaga ra mắt Quỹ Born This Way (BTWF), một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc trao quyền cho giới trẻ. Tên của quỹ được lấy từ đĩa đơn và album phát hành năm 2011 của cô. Trùm truyền thông Oprah Winfrey, nhà văn Deepak Chopra và Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ Kathleen Sebelius đã phát biểu tại lễ thành lập quỹ này ở Đại học Harvard. Nguồn tài trợ ban đầu của quỹ bao gồm 1,2 triệu USD từ Gaga, 500.000 USD từ Quỹ MacArthur và 850.000 USD từ Barneys New York. Tháng 7 năm 2012, BTWF đã hợp tác với Office Depot, quyên góp 25% doanh số bán hàng, tối thiểu 1 triệu USD từ các sản phẩm học tập phiên bản giới hạn cho mùa tựu trường. Những sáng kiến của quỹ bao gồm "Born Brave Bus" đã theo chân cô trong chuyến lưu diễn của mình như là một trung tâm hỗ trợ thanh thiếu niên chống lại bắt nạt.

Tháng 10 năm 2015, tại Trung tâm Trí thông minh cảm xúc Yale, Gaga đã tham gia cùng 200 học sinh trung học, các nhà hoạch định chính sách và các quan chức học thuật, bao gồm Peter Salovey, để thảo luận cách nhận biết và điều khiển cảm xúc nhằm đạt được kết quả tích cực. Năm 2016, quỹ hợp tác với Intel, Vox Media và Recode để chống lại việc quấy rối trực tuyến. Doanh thu của tạp chí V ấn bản số 99, trong đó có sự xuất hiện của Gaga và Kinney, đã được quyên góp cho quỹ. Tháng 5, Gaga và Elton John đã cho ra mắt dòng quần áo và phụ kiện Love Bravery tại Macy's. 25% mỗi sản phẩm bán ra sẽ ủng hộ quỹ của Gaga và Quỹ phòng chống AIDS của Elton John. Tháng 6 năm 2017, Gaga hợp tác với Starbucks trong chiến dịch "Cups of Kindness" kéo dài một tuần, trong đó công ty quyên góp 25 xu từ một số đồ uống được bán ra cho quỹ của cô. Cô còn xuất hiện trong một video của Staples Inc. nhằm gây quỹ cho quỹ của mình và DonorsChoose.org.

Vào Ngày Lòng tốt Thế giới 2018, Gaga đã hợp tác với quỹ để mang thực phẩm và hàng cứu trợ đến nơi trú ẩn của Hội Chữ thập đỏ dành cho những người đã phải sơ tán khỏi nhà của mình do cháy rừng ở California. Quỹ này cũng hợp tác với Starbucks và SoulCycle nhằm cảm ơn những người lính cứu hỏa California vì công tác cứu trợ trong cuộc khủng hoảng. Trước đó nữ ca sĩ đã phải sơ tán khỏi nhà của mình trong trận hỏa hoạn Woolsey lan rộng khắp các vùng của Malibu.

Tháng 3 năm 2019, Gaga đã viết một bức thư gửi tới những người ủng hộ Quỹ Born This Way, thông báo về việc khởi động một chương trình thí điểm mới cho dự án hỗ trợ sức khỏe tâm thần đầu tiên dành cho thanh thiếu niên cùng với Hội đồng Sức khỏe Hành vi Quốc gia. Trong thư, Gaga tiết lộ những khó khăn cá nhân liên quan đến sức khỏe tâm thần của mình và cách cô có thể nhận được sự hỗ trợ để cứu sống bản thân: "Tôi biết rõ ý nghĩa của việc có ai đó ủng hộ và thấu hiểu tôi đang trải qua những gì, và mọi thanh thiếu niên trên thế giới đều cần có người để tâm sự khi khổ đau. Điều đó đã cứu mạng tôi và sẽ cứu mạng họ." Tháng 9 năm 2020, Gaga ra mắt một tuyển tập sách mang tên Channel Kindness: Stories of Kindness and Community, bao gồm 51 câu chuyện về lòng tốt, lòng dũng cảm và sự kiên cường của những người trẻ trên toàn thế giới do Quỹ Born This Way sưu tầm, với lời giới thiệu của chính Gaga. Cô đã quảng bá cuốn sách này thông qua thử thách 21 ngày tử tế trên mạng xã hội của mình, sử dụng hashtag "BeKind21". Năm 2021, Gaga hợp tác với nhà sản xuất rượu Champagne Dom Pérignon nhằm ủng hộ Quỹ Born This Way thông qua việc phát hành giới hạn 110 chai rượu Rosé Vintage 2005 cùng với một tác phẩm điêu khắc do chính cô thiết kế. 110 sản phẩm độc quyền này đã được bán tại các sự kiện riêng tư và lợi nhuận 570.000 USD đã được quyên góp cho quỹ. Vào Ngày Lòng tốt Thế giới 2021, Gaga phát hành một chương trình đặc biệt 30 phút mang tên The Power of Kindness, như một phần trong chương trình Channel Kindness của quỹ, trong đó cô cùng với một chuyên gia sức khỏe tinh thần và một nhóm 11 thanh thiếu niên đã khám phá mối liên hệ giữa lòng tốt và sức khỏe tinh thần.

 Ủng hộ LGBT

Là người phụ nữ song tính, Gaga tích cực ủng hộ quyền LGBT trên toàn thế giới. Cô cho rằng phần lớn thành công ban đầu của mình với tư cách là một nghệ sĩ chính thống là nhờ vào người hâm mộ đồng tính và được coi là một biểu tượng đồng tính. Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Gaga gặp khó khăn trong việc đưa các bài hát của mình lên sóng phát thanh, và phát biểu rằng, "Bước ngoặt đối với tôi chính là cộng đồng người đồng tính." Cô đã cảm ơn FlyLife, một công ty tiếp thị cho cộng đồng LGBT có trụ sở tại Manhattan mà hãng đĩa Interscope của cô từng hợp tác, trong phần lời cảm ơn của album The Fame. Một trong những màn trình diễn trên truyền hình đầu tiên của cô là vào tháng 5 năm 2008 tại giải thưởng NewNowNext, một lễ trao giải được phát sóng trên kênh truyền hình LGBT mang tên Logo.

Gaga đã phát biểu tại Cuộc tuần hành Bình đẳng Quốc gia năm 2009 ở Washington, D.C., nhằm ủng hộ phong trào đòi quyền lợi của người LGBT. Cô tham dự giải Video âm nhạc của MTV năm 2010 cùng với 4 cựu thành viên đồng tính nam và đồng tính nữ của quân đội Hoa Kỳ, những người không thể công khai phục vụ trong quân đội do chính sách "không hỏi, không nói", cấm quân nhân công khai xu hướng tính dục đồng giới của mình. Gaga kêu gọi người hâm mộ của cô thông qua YouTube liên hệ với các thượng nghị sĩ trong nỗ lực lật ngược chính sách này. Tháng 9 năm 2010, cô đã phát biểu tại cuộc biểu tình của Tổ chức Bảo vệ Quyền lợi Pháp lý Quân nhân () ở Portland, Maine. Sau sự kiện này, The Advocate đã gọi cô là "người ủng hộ mạnh mẽ" cho người đồng tính nam và đồng tính nữ.

Gaga xuất hiện tại Europride, một sự kiện quốc tế dành riêng cho niềm tự hào LGBT diễn ra ở Rome vào tháng 6 năm 2011. Cô đã chỉ trích tình trạng tồi tệ về quyền của người đồng tính ở nhiều quốc gia châu Âu và mô tả người đồng tính là "những nhà cách mạng vì tình yêu". Cùng năm đó, cô được một thiếu niên tên là Jamey Rodemeyer nhắc tới vài giờ trước khi cậu qua đời, Rodemeyer đã tweet "@ladygaga tạm biệt mẹ quái vật, cảm ơn vì tất cả những gì chị đã làm, mãi mãi ủng hộ" (). Cái chết của Rodemeyer đã thúc đẩy Gaga gặp Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama nhằm giải quyết vấn đế bắt nạt người đồng tính ở các trường học Mỹ. Năm 2011, cô còn được tổ chức Universal Life Church Monastery tấn phong làm mục sư để có thể chủ trì hôn lễ cho hai người bạn đồng tính nữ.

Tháng 6 năm 2016, trong buổi cầu nguyện được tổ chức ở Los Angeles dành cho các nạn nhân của vụ tấn công tại hộp đêm đồng tính Pulse ở Orlando, Gaga đã đọc to tên của 49 người thiệt mạng trong vụ tấn công và có bài phát biểu. Sau đó cùng tháng, Gaga còn xuất hiện trong video tri ân các nạn nhân của vụ tấn công này do Chiến dịch Nhân quyền thực hiện. Cô đã lên tiếng phản đối nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump và lệnh cấm người chuyển giới phục vụ trong quân đội của ông. Cô đã ủng hộ cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton ra tranh cử tổng thống năm 2016. Năm 2018, một bản ghi nhớ nội bộ bị rò rỉ từ văn phòng Tổng thống Trump tiết lộ rằng chính quyền của ông muốn thay đổi định nghĩa pháp lý về giới tính nhằm loại trừ người Mỹ chuyển giới ra khỏi luật pháp. Gaga là một trong nhiều người nổi tiếng đã chỉ trích ông và truyền bá chiến dịch #WontBeErased đến 77 triệu người theo dõi của cô trên Twitter. Tháng 1 năm 2019, trong một buổi diễn của chương trình Enigma, Gaga đã chỉ trích Phó Tổng thống Mike Pence vì vợ ông là Karen Pence đang làm việc tại một trường Cơ đốc giáo có chính sách từ chối nhận học sinh LGBTQ. Gaga gọi ông là "biểu hiện tồi tệ nhất về ý nghĩa của việc trở thành một tín đồ Cơ đốc". Cô cũng khẳng định "Tôi là một người phụ nữ theo Cơ đốc giáo và những gì tôi biết về Cơ đốc giáo là chúng ta không có sự phân biệt đối xử, mọi người đều được hoan nghênh". Gaga đã có bài phát biểu chào mừng kỷ niệm 50 năm cuộc bạo loạn Stonewall và những thành tựu của cộng đồng LGBTQ+ tại sự kiện WorldPride NYC 2019 diễn ra bên ngoài quán bar Stonewall Inn, nơi khai sinh ra phong trào đấu tranh cho quyền lợi của người đồng tính hiện đại.

 Di sản

Gaga được mệnh danh là "Nữ hoàng nhạc pop" trong một bảng xếp hạng năm 2011 do Rolling Stone thực hiện dựa trên doanh số bán đĩa và các số liệu truyền thông xã hội. Năm 2012, cô đứng thứ tư trong danh sách Những người phụ nữ vĩ đại nhất trong âm nhạc của VH1 và trở thành một phần của triển lãm tạm thời mang tên The Elevated. From the Pharaoh to Lady Gaga, nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập Bảo tàng quốc gia Warszawa.

Gaga thường được khen ngợi vì sử dụng tranh cãi nhằm thu hút sự chú ý đến nhiều vấn đề khác nhau. Theo Frankie Graddon của The Independent, Gaga—người đã mặc chiếc váy làm từ thịt để thể hiện sự chán ghét đối với chính sách "không hỏi, không nói" của quân đội Mỹ—đã ảnh hưởng đến cách mà người ta ăn mặc để biểu đạt sự phản đối trên thảm đỏ. Billboard đã vinh danh cô là "Ngôi sao nhạc pop vĩ đại nhất năm 2009", khẳng định "nếu nói rằng sự thăng tiến của cô ấy từ tân binh tới MVP chỉ trong vòng một năm là chưa đủ để diễn tả, vì cô ấy không chỉ thành công mà còn thay đổi cả cuộc chơi âm nhạc—nhờ vào khả năng không ngừng thay đổi của bản thân." Vì sự thành công của The Fame—album này đã được Rolling Stone liệt vào danh sách 100 album đầu tay vĩ đại nhất mọi thời đại vào năm 2013—Gaga được ghi nhận là một trong những nhạc sĩ đã giúp phổ biến hóa dòng nhạc synth-pop vào cuối thập kỷ 2000 và đầu thập kỷ 2010.

Theo Kelefa Sanneh của The New Yorker, "Lady Gaga đã mở đường cho các ngôi sao nhạc pop cứng đầu bằng việc xem danh tiếng của chính mình như một dự án nghệ thuật đang phát triển." Xếp Born This Way vào danh sách 50 album của nữ nghệ sĩ hay nhất mọi thời đại, Rob Sheffield của Rolling Stone cho rằng "thật khó có thể nhớ về một thế giới mà chúng ta chưa từng có Gaga, dù chúng ta khá chắc rằng thế giới đó sẽ nhàm chán hơn rất nhiều". Năm 2015, Time cũng ghi nhận rằng Gaga "thực sự đã tạo nên kỷ nguyên hiện tại của nhạc pop như một sự kiện nghệ thuật". Một bài viết được công bố trên Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts vào năm 2017 nghiên cứu về mô hình cấu trúc trong giai điệu của các ca khúc gây sâu tai () đã tổng hợp danh sách bài hát bắt tai nhất dựa trên sự tham gia của 3.000 người, trong đó "Bad Romance", "Alejandro" và "Poker Face" của Gaga lần lượt đứng ở vị trí số một, tám và chín. Năm 2018, NPR đã vinh danh Gaga là nữ nghệ sĩ có ảnh hưởng thứ hai trong thế kỷ 21, nhấn mạnh rằng cô là "một trong những nghệ sĩ lớn đầu tiên của 'thời đại Internet'". Gaga và tác phẩm của cô đã ảnh hưởng đến nhiều nghệ sĩ khác nhau bao gồm Miley Cyrus, Nicki Minaj, Ellie Goulding, Halsey, Jennifer Lopez, Beyoncé, Nick Jonas, Sam Smith, Noah Cyrus, Katherine Langford, MGMT, Allie X, Greyson Chance, Cardi B, Rina Sawayama, Blackpink, Madison Beer, Ren, Slayyyter, Bebe Rexha, Bree Runway, Celeste, Kim Petras, Jojo Siwa, Pabllo Vittar, Ava Max, Doja Cat, Chaeyoung của Twice, Kanye West, Rachel Zegler, SZA, Raye, Grace Gaustad, và Laufey.

Một chi dương xỉ mới, Gaga, và ba loài G. germanotta, G. monstraparva và Kaikaia gaga, đã được đặt tên nhằm vinh danh cô. Tên gọi monstraparva ám chỉ đến những người hâm mộ Gaga, được gọi là Little Monsters, vì biểu tượng của họ là bàn tay "móng vuốt quái vật" dang rộng, giống như cách mà một chiếc lá dương xỉ non được cuộn chặt trước khi bung ra. Gaga còn được tôn vinh thông qua việc đặt tên cho một loài động vật có vú đã tuyệt chủng, Gagadon minimonstrum, và một loài ong ký sinh, Aleiodes gaga.

Tại Đài Trung, Đài Loan, ngày 3 tháng 7 được chọn là "Ngày Lady Gaga" nhân kỷ niệm ngày Gaga lần đầu đến thăm đất nước này vào năm 2011. Tháng 5 năm 2021, nhằm kỷ niệm 10 năm phát hành album Born This Way và tầm ảnh hưởng văn hóa mà nó đã tạo ra, thị trưởng West Hollywood, Lindsey P. Horvath, đã trao chìa khóa của thành phố cho Gaga và tuyên bố ngày 23 tháng 5 là "Ngày Born This Way". Một bức tranh trên đường phố với phiên bản lá cờ lục sắc của Daniel Quasar có hiển thị tựa đề album này đã được ra mắt trên Đại lộ Robertson như một sự tri ân dành cho album và cách nó đã truyền cảm hứng cho cộng đồng LGBT suốt nhiều năm qua.

 Thành tựu

Gaga đã giành được 13 giải Grammy, 1 giải Oscar, 2 giải Quả cầu vàng, 1 giải BAFTA, 3 giải Brit, 16 Kỷ lục Guinness thế giới, và giải thưởng Biểu tượng Đương đại của Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ. Cô nhận được giải Nghệ sĩ Trẻ của Giải thưởng Nghệ thuật Quốc gia, đây là giải thưởng vinh danh những người đã đạt được thành công và khả năng lãnh đạo ngay từ sớm trong sự nghiệp của họ, giải thưởng Nghệ sĩ Jane Ortner từ Bảo tàng Grammy vào năm 2016, và giải của Ủy ban Quốc gia về Phê bình Điện ảnh cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất vào năm 2018. Gaga còn được Hội đồng các nhà thiết kế thời trang Hoa Kỳ (CFDA) công nhận với giải thưởng Biểu tượng thời trang. Năm 2019, cô trở thành người phụ nữ đầu tiên giành được giải Oscar, giải BAFTA, giải Quả cầu vàng và giải Grammy trong cùng một năm nhờ đóng góp của mình cho nhạc phim của Vì sao vụt sáng. Tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2020, cô được trao tặng giải Tricon lần đầu tiên, nhằm tôn vinh những thành tựu của cô trong ba (hoặc nhiều) lĩnh vực giải trí khác nhau.

Được Billboard công nhận là Ngôi sao nhạc pop vĩ đại nhất năm 2009, và được đề cử danh dự vào năm 2010 và 2011, cũng như là Người phụ nữ của năm 2015, Gaga đã liên tục xuất hiện trên bảng xếp hạng Nghệ sĩ của năm (đạt ngôi vị quan trọng vào năm 2010) và đứng thứ 11 trên bảng Xếp hạng Nghệ sĩ hàng đầu của thập niên 2010 theo tạp chí này. Cô là nghệ sĩ giữ vị trí số một lâu nhất trên bảng xếp hạng Dance/Electronic Albums của Billboard với 244 tuần, trong khi album The Fame (2008) giữ kỷ lục về thời gian đứng đầu bảng xếp hạng này với 175 tuần không liên tiếp. Album Born This Way (2011) của nữ ca sĩ góp mặt trong danh sách 500 Album vĩ đại nhất mọi thời đại của Rolling Stone vào năm 2020, đồng thời ca khúc "Bad Romance" và video âm nhạc của nó cũng được đưa vào danh sách 500 bài hát vĩ đại nhất mọi thời đại và 100 video âm nhạc vĩ đại nhất mọi thời đại của Rolling Stone vào năm 2021. Năm 2023, tạp chí này đã xếp Gaga vào danh sách 200 ca sĩ vĩ đại nhất mọi thời đại.

Với doanh số ước tính là 170triệu đĩa tính đến năm 2018, Gaga là một trong những nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa nhạc chạy nhất thế giới và đã sản xuất một số đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại. Tính đến năm 2022, nữ ca sĩ đã thu về hơn 689,5 triệu USD doanh thu từ các chuyến lưu diễn và thời gian lưu trú hòa nhạc, với sự tham gia của 6,3 triệu khán giả, cô là người phụ nữ thứ năm vượt qua mốc nửa tỷ USD theo báo cáo từ Billboard Boxscore, nhận được giải thưởng Pollstar cho Nghệ sĩ lưu diễn nhạc Pop của thập niên 2010. Cô đứng thứ 17 trong danh sách nghệ sĩ có doanh số bán đĩa kỹ thuật số hàng đầu tại Hoa Kỳ, với 87,5 triệu đơn vị tương đương được chứng nhận theo Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA), là người phụ nữ đầu tiên được chứng nhận Giải Kim cương Kỹ thuật số từ RIAA, là một trong số ít nghệ sĩ có tối thiểu ba bài hát được chứng nhận Kim cương ("Bad Romance", "Poker Face" và "Just Dance"), đồng thời là nghệ sĩ đầu tiên và duy nhất có 2 ca khúc vượt mốc 7 triệu lượt tải xuống ("Poker Face" và "Just Dance"). Năm 2020, cô trở thành nữ nghệ sĩ đầu tiên có bốn đĩa đơn ("Just Dance", "Poker Face", "Bad Romance" và "Shallow") bán được ít nhất 10 triệu bản trên toàn cầu.

Theo kỷ lục Guinness thế giới, cô là người được theo dõi nhiều nhất trên Twitter từ năm 2011 đến năm 2013, là người nổi tiếng nhất năm 2013, và là ngôi sao nhạc pop quyền lực nhất năm 2014. Cô được xếp vào danh sách 100 người nổi tiếng quyền lực nhất thế giới của Forbes từ năm 2010 đến năm 2015 và sau đó từ năm 2018 đến năm 2020, đứng đầu danh sách vào năm 2011. Cô kiếm được 62 triệu USD, 90 triệu USD, 52 triệu USD, 80 triệu USD, 33 triệu USD và 59 triệu USD từ năm 2010 đến năm 2015, 50 triệu USD, 39 triệu USD và 38 triệu USD từ năm 2018 đến năm 2020. Gaga còn xuất hiện trong danh sách Người phụ nữ quyền lực nhất thế giới của họ từ năm 2010 đến năm 2014. Nữ ca sĩ được tạp chí Time vinh danh là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới vào năm 2010 và 2019, và xếp thứ hai trong cuộc thăm dò ý kiến độc giả về những người có ảnh hưởng nhất trong 10 năm qua của tạp chí này vào năm 2013.

Tháng 3 năm 2012, Gaga đứng thứ tư trong danh sách ngôi sao kiếm nhiều tiền nhất năm 2011 của Billboard với thu nhập 25 triệu USD, trong đó bao gồm doanh thu từ album Born This Way và chuyến lưu diễn Monster Ball Tour của cô. Trong năm tiếp theo, cô đã đứng đầu danh sách ngôi sao kiếm nhiều tiền nhất dưới 30 tuổi của Forbes, và cô cũng đã đạt vị trí này vào năm 2011, vào tháng 2 năm 2016, tạp chí này ước tính giá trị tài sản ròng của cô là 2755 triệu USD. Tháng 12 năm 2019, Gaga xếp thứ 10 trong danh sách nghệ sĩ kiếm nhiều tiền nhất thập kỷ của Forbes với thu nhập 500 triệu USD trong thập niên 2010. Cô là nữ nhạc sĩ có thu nhập cao thứ 4 trong danh sách này.

 Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu solo
 The Fame (2008) (được tái phát hành vào năm 2009 với tên The Fame Monster)
 Born This Way (2011)
 Artpop (2013)
 Joanne (2016)
 Chromatica (2020)

Album phòng thu hợp tác
 Cheek to Cheek (với Tony Bennett) (2014)
 Love for Sale (với Tony Bennett) (2021)

 Lưu diễn và hòa nhạc lưu trú

Chủ trì
 The Fame Ball Tour (2009)
 The Monster Ball Tour (2009–2011)
 The Born This Way Ball (2012–2013)
 ArtRave: The Artpop Ball (2014)
 Joanne World Tour (2017–2018)
 The Chromatica Ball (2022)

Đồng chủ trì
 Cheek to Cheek Tour (với Tony Bennett) (2014–2015)
Hòa nhạc lưu trú
 Lady Gaga Live at Roseland Ballroom (2014)
 Lady Gaga Enigma + Jazz & Piano (2018–2023)
Nghệ sĩ hỗ trợ
 Doll Domination Tour (2009)

 Danh sách phim

Điện ảnh
 Machete Kills (2013)
 Sin City: A Dame to Kill For (2014)
 Vì sao vụt sáng (2018)
 Gia tộc Gucci (2021)
 Joker: Folie à Deux (2024)

Truyền hình
 Truyện kinh dị Mỹ: Khách sạn (2015–2016)
 Truyện kinh dị Mỹ: Thuộc địa Roanoke'' (2016)

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích nguồn

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Lady Gaga
Người đoạt giải BRIT
Người đoạt giải Grammy
Người Mỹ gốc Ý
Người New York
Nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nhà tạo mẫu Mỹ
Nhà từ thiện Mỹ
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Đạo diễn video âm nhạc Mỹ
Nhạc sĩ nhạc synthpop Mỹ
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Ca sĩ nhạc synthpop
Ca sĩ LGBT
Người viết bài hát LGBT
Doanh nhân LGBT Hoa Kỳ
Diễn viên song tính
Nhạc sĩ song tính
Người song tính nữ
Nữ diễn viên LGBT
Đạo diễn LGBT
Nhà sản xuất LGBT
Nghệ sĩ của Interscope Records
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 21
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Mỹ
Nữ hoạt động xã hội người Mỹ
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Nghệ sĩ của Def Jam Recordings
Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS
Ca sĩ Thành phố New York
Người viết bài hát New York
Nghệ sĩ của Sony/ATV Music Publishing
Nghệ sĩ dương cầm pop Mỹ
Người Manhattan
Ca sĩ nhạc pop Mỹ


title: Hệ thần kinh giao cảm

text:
Hệ thống thần kinh giao cảm () là một trong hai phần chính của Hệ thần kinh tự chủ, những bộ phận khác bao gồm hệ thần kinh đối giao cảm (parasympathetic nervous system (PSNS)) và hệ thần kinh ruột (enteric nervous system(ENS)) . Hệ thống thần kinh tự động hoạt động để điều chỉnh hoạt động vô thức của cơ thể. Quá trình chính của hệ thống thần kinh giao cảm là kích thích phản ứng đánh-hay-tránh của cơ thể. Nó, tuy nhiên, liên tục hoạt động ở mức cơ bản để duy trì cân bằng nội môi. Hệ thống thần kinh đối giao cảm được mô tả là bổ sung cho hệ thần kinh giao cảm, đối giao cảm kích thích cơ thể để "cho ăn và sinh sản" và (sau đó) "nghỉ ngơi và tiêu hóa".

Từ nguyên
Tên của hệ thống này có thể được bắt nguồn từ khái niệm thông cảm, theo nghĩa của "kết nối giữa các bộ phận", lần đầu tiên được dùng trong y học bởi Galen . Trong thế kỷ 18, Jacob B. Winslow đã áp dụng thuật ngữ đặc biệt cho dây thần kinh .

Chức năng

Hệ thống thần kinh giao cảm chịu trách nhiệm điều chỉnh lên và xuống trong nhiều cơ chế cân bằng nội môi trong các sinh vật. Các sợi từ SNS phân bố các mô trong hầu hết mỗi hệ thống cơ thể các dây thần kinh, cung cấp ít nhất một số chức năng điều tiết cho những thứ khác nhau như đường kính của con ngươi, vận động ruột (Sự nhu động) và sản lượng và chức năng của hệ tiết niệu . Nó có lẽ được biết đến nhiều nhất vì trung gian phản ứng căng thẳng thần kinh và hóc môn được biết đến như là phản ứng chiến đấu hay chạy trốn. Phản ứng này còn được gọi là phản ứng thần kinh thượng vị (sympatho-adrenal response) của cơ thể, vì các sợi giao cảm preganglionic kết thúc trong tủy thận (các sợi giao cảm khác cũng vậy) tiết acetylcholine, kích hoạt sự bài tiết adrenaline (epinephrine) và ít hơn, noradrenaline (norepinephrine) từ nó. Do đó, phản ứng này hoạt động chủ yếu trên hệ thống tim mạch là trung gian trực tiếp thông qua các thúc đẩy truyền qua hệ thần kinh giao cảm và gián tiếp thông qua catecholamines được bài tiết từ tuyến thượng thận.

Hệ thống thần kinh giao cảm chịu trách nhiệm cho việc cung cấp chất liệu cho cơ thể khởi động, đặc biệt là trong các tình huống đe dọa sự sống còn. Một ví dụ của cung cấp này là trong những khoảnh khắc trước khi thức dậy, trong đó dòng chảy giao cảm tự phát gia tăng lên để chuẩn bị cho hành động.

Sự kích thích hệ thống thần kinh giác cảm gây co thắt mạch của hầu hết các mạch máu, bao gồm nhiều mạch trong da, đường tiêu hóa, và thận. Điều này xảy ra như là kết quả của sự kích hoạt thụ thể adrenergic alpha-1 bởi norepinephrine được giải phóng bởi các nơ-ron giao cảm post-ganglionic. Các thụ thể này tồn tại trong mạch máu của cơ thể nhưng được ức chế và cân bằng bởi thụ thể adrenergic beta-2 (kích thích bởi sự giải phóng epinephrine từ tuyến thượng thận) trong cơ xương, tim, phổi, và não trong một phản ứng giao cảm - thượng thận. Hiệu quả thuần của việc này là sự tách rời máu khỏi các cơ quan không cần thiết đến sự sống còn của cơ thể và sự gia tăng lưu lượng máu tới các cơ quan có hoạt động thể chất mạnh.

Cảm giác
Các dây thần kinh hướng tâm (afferent) của hệ thống thần kinh tự chủ, chuyển thông tin cảm giác từ các cơ quan nội tạng của cơ thể trở lại hệ thần kinh trung ương (CNS), không phân chia thành các sợi thần kinh giao cảm và đối giao cảm như các sợi thần kinh ly tâm (efferent). Thay vào đó, các thông tin cảm giác tự chủ được thực hiện bởi các sợi thần kinh tổng quát nội tiết (general visceral afferent fibers).

Các cảm giác chung về nội tạng chủ yếu là cảm giác phản xạ động cơ vô thức từ các cơ quan và tuyến tủy rỗng được truyền đến CNS. Mặc dù các đường phản xạ (reflex arcs) không ý thức thường không phát hiện được, nhưng trong một vài trường hợp, chúng có thể gây cảm giác đau đến hệ thần kinh trung ương. Nếu khoang phúc mạc (peritoneal cavity) bị viêm hoặc nếu ruột đột nhiên bị sưng phù, cơ thể sẽ giải thích kích thích đau ồ ạt như hệ thần kinh somatic. Cơn đau này thường không cục bộ hóa. Đau cũng thường được gọi là dermatomes có cùng mức độ thần kinh cột sống như là khớp thần kinh cảm giác bên trong.

Mối quan hệ với hệ thần kinh đối giao cảm
Cùng với thành phần khác của hệ thống thần kinh tự chủ, hệ thần kinh giao cảm, hệ thần kinh đối giao cảm hỗ trợ trong việc kiểm soát hầu hết các cơ quan nội tạng của cơ thể. Phản ứng với sự căng thẳng - như trong đáp ứng trốn chạy hay chiến đấu - được cho là kháng cự lại với hệ thống đối giao cảm, thông thường hoạt động để thúc đẩy duy trì cơ thể khi nghỉ ngơi.

Rối loạn
Khi suy tim, hệ thần kinh giao cảm làm tăng hoạt động của nó, dẫn đến tăng lực co bóp cơ, làm tăng lượng máu bơm vào, cũng như sự co thắt mạch máu ngoại biên để duy trì huyết áp. Tuy nhiên, những ảnh hưởng này đẩy nhanh sự tiến triển của bệnh, cuối cùng tăng tỷ lệ tử vong trong suy tim .

Sympathicotonia là một tình trạng kích thích  của hệ thống thần kinh giao cảm, được đánh dấu bởi co thắt mạch , huyết áp tăng cao, và nổi da gà.

Tham khảo

Hệ thần kinh tự chủ


title: Cerithiopsis tubercularis

text:
Cerithiopsis tubercularis là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở đông bắc Đại Tây Dương, và vùng biển châu Âu, bao gồm Địa Trung Hải. Nó được Montagu mô tả năm 1803.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Backeljau, T. (1986). Lijst van de recente mariene mollusken van België [List of the recent marine molluscs of Belgium]. Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen: Brussels, Belgium. 106 pp.
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213 (
 Muller, Y. (2004). Faune et flore du littoral du Nord, du Pas-de-Calais et de la Belgique: inventaire. [Coastal fauna and flora of the Nord, Pas-de-Calais and Belgium: inventory]. Commission Régionale de Biologie Région Nord Pas-de-Calais: France. 307 pp.
 Rolán E., 2005. Malacological Fauna From The Cape Verde Archipelago. Part 1, Polyplacophora and Gastropoda.
 Prkic J. & Mariottini P., 2010. Description of two new Cerithiopsis from the Croatian coast, with comments on the Cerithiopsis tubercularis complex (Gastropoda: Cerithiopsidae). Aldrovandia 5: 3-27 [stated date: 2009] [
 Cecalupo A. & Robba E. (2010) The identity of Murex tubercularis Montagu, 1803 and description of one new genus and two new species of the Cerithiopsidae (Gastropoda: Triphoroidea). Bollettino Malacologico 46: 45-64.

Động vật được mô tả năm 1803
T


title: Popowia velutina

text:
Popowia velutina là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia bán đảo.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Malaysia
V
Thực vật được mô tả năm 1892
Thực vật cực kỳ nguy cấp
Thực vật đặc hữu Malaysia bán đảo
Cây Malaysia bán đảo


title: Proutiella vittula

text:
Proutiella vittula là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó là loài đặc hữu của rừng duyên hải Đại Tây Dương của Brasil.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project

Động vật đặc hữu Brasil


title: 144 TCN

text:
Năm 144 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 144 TCN


title: Haya obovata

text:
Haya obovata là một loài thực vật thuộc họ Caryophyllaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Haya obovata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

O
Thực vật được mô tả năm 1884
Thực vật Yemen


title: Japonitata unicostata

text:
Japonitata unicostata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Japonitata