title: 8964 Corax

text:
8964 Corax (7643 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar phát hiện vào ngày 17 tháng 10 năm 1960.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8964 Corax

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Giải Sakurai

text:
Giải Sakurai (tên chính thức là J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics) là một giải thưởng hàng năm của Hội Vật lý Hoa Kỳ được trao trong "Kỳ họp thường niên tháng Tư" của hội, bắt đầu từ năm 1985, để vinh danh các thành tựu xuất sắc trong khoa Vật lý lý thuyết, đặc biệt là Vật lý hạt.

Giải này được coi là một trong các giải có uy tín nhất về Vật lý học, bao gồm một khoản tiền 10.000 dollar Mỹ, một giấy chứng nhận công trình đóng góp và khoản phí tổn cho người đoạt giải tới dự buổi lễ trao giải.

Giải này được thành lập năm 1984 mang tên nhà vật lý Jun John Sakurai và do gia đình cùng các bạn của Sakurai quyên tặng.

Các người đoạt giải
 1985 Toshihide Maskawa và Makoto Kobayashi
 1986 David Gross, David Politzer và Frank Wilczek
 1987 Luciano Maiani và John Iliopoulos
 1988 Stephen Adler
 1989 Nicola Cabibbo
 1990 Tōichirō Kinoshita
 1991 Wladimir Naumowitsch Gribow
 1992 Lincoln Wolfenstein
 1993 Mary Gaillard
 1994 Yōichirō Nambu
 1995 Howard Georgi
 1996 William Bardeen
 1997 Thomas Appelquist
 1998 Leonard Susskind
 1999 Michail Schifman, Arkady Vainshtein và Walentin Iwanowitsch Sacharow
 2000 Curtis Callan
 2001 Nathan Isgur, Michail Woloschin và Mark Wise
 2002 William Marciano và Alberto Sirlin
 2003 Alfred Mueller và George Sterman
 2004 Ikaros Bigi và Anthony Ichirō Sanda
 2005 Susumu Ōkubo
 2006 Savas Dimopoulos
 2007 Stanley Brodsky
 2008 Alexei Jurjewitsch Smirnow và Stanislaw Pawlowitsch Michejew
 2009 Davison Soper, John Clements Collins và Richard Keith Ellis
 2010 Robert Brout, François Englert, Gerald Guralnik, Carl R. Hagen, Peter Higgs và T. W. B. Kibble
 2011 Chris Quigg, Estia Eichten, Ian Hinchliffe và Kenneth Lane
 2012 Bryan Webber, Guido Altarelli và Torbjörn Sjöstrand
 2013 Roberto Peccei và Helen Quinn
 2014 Zvi Bern, Lance J. Dixon và David A. Kosower
 2015 George Zweig

Tham khảo

Liên kết ngoài
 J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics APS
 2010 Sakurai Prize Videos

Giải thưởng của Hiệp hội Vật lý Mỹ
Vật lý hạt


title: Monticalia microdon

text:
Monticalia microdon là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Monticalia microdon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Monticalia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Grafenschlag

text:
Grafenschlag là một đô thị ở huyện Zwettl, bang Niederösterreich, Áo. Đô thị này có diện tích 34,05 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005 là 896 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Wormaldia moesta

text:
Wormaldia moesta là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Wormaldia


title: Ville-Saint-Jacques

text:
Ville-Saint-Jacques là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Ville-Saint-Jacques được gọi là Saint-Jacquevillois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Ville-Saint-Jacques
Map of Ville-Saint-Jacques on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: 6909 Levison

text:
6909 Levison (1991 BY2) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 19 tháng 1 năm 1991 bởi C. S. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6909 Levison

Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Việt ngữ (định hướng)

text:
Việt ngữ có thể đề cập đến:
Ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam.
Một nhánh ngôn ngữ tại Trung Quốc, thường được hiểu là dùng để nói về tiếng Quảng Đông.


title: Sennius niger

text:
Sennius niger là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pinto, Reibero-Costa & Johnson miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Sennius


title: Meganoton yunnanfuana

text:
Meganoton yunnanfuana là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở phía nam Trung Quốc (Vân Nam) và phía bắc Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Meganoton


title: Kinh tế học quản trị

text:
Kinh tế học quản trị (tiếng Anh: Managerial Economics, hay còn gọi là Business Economics) - là việc ứng dụng lý thuyết kinh tế và các công cụ phân tích của khoa học ra quyết định để nghiên cứu cách thức một tổ chức đạt được các mục tiêu của mình với hiệu suất cao nhất.

Mối liên hệ của kinh tế học quản trị với các chức năng kinh doanh
Mối liên hệ là rất rộng. Trong mối liên hệ với môn marketing, đó là liên quan đến nhu cầu, co giãn của cầu theo giá .

Liên quan đến tài chính là việc lập kế hoạch vốn, phân tích hòa vốn, giá trị kinh tế gia tăng (economic value added).

Với khoa học quản trị đó là các quy hoạch tuyến tính, phân tích hồi quy, dự báo kinh tế...

Kinh tế học quản trị liên quan đến môn quản trị chiến lược trong việc phân loại cạnh tranh, phân tích cấu trúc, đánh giá hiệu quả kinh doanh. Việc xem xét các hình thái kinh doanh khác nhau sẽ cho ra các quyết định quản trị tốt hơn.

Trong mối liên hệ đến kế toán quản trị sẽ gồm nhiều công tác, trong đó có việc tính toán các chi phí liên quan, phân tích gia tăng, chi phí cơ hội...

Kinh tế học quản trị và việc ra quyết định
Các kiến thức nền tảng về kinh tế học quản trị đặc biệt quan trọng trong việc ra quyết định quản trị. Các quyết định này bao gồm quyết định từ tầm xa, có tính chung chung đến các quyết định cụ thể nhất có liên quan đến các loại hình quản trị như đã thấy ở phần trên.

Hầu hết các quyết định kinh doanh đều có thể ứng dụng kinh tế học quản trị, trong đó nhất là:

 Phân tích rủi ro: - phân tích và quản lý toàn bộ các rủi ro có thể có trong quá trình knh doanh.
 Phân tích sản phẩm: - bao gồm tất cả các nhân tố liên quan đến sản phẩm.
 Xác lập ngân sách: - phân tích và xác lập ngân sách ban đầu cũng như quản trị quá trình sau đó.

Liên kết ngoài
 Kinh tế học quản lý

Tham khảo
 William J. Baumol (1961) "What Can Economic Theory Contribute to Managerial Economics?," American Economic Review, vol. 51, no. 2, tháng 5 năm 1961, p p 142-46.
 Ivan Png (2002) Managerial Economics, Malden, MA: Blackwell.
 Keith Weigelt (2006). Managerial Economics
 Elmer G. Wiens  The Public Firm with Managerial Incentives
 NA,  (2007). "managerial economics," Encyclopædia Britannica online Concise Encyclopedia entry.

Chú thích

Kinh tế học
Kinh doanh
Lý thuyết kinh tế
Kinh tế học quản trị
Quản lý

ar:اقتصاد إداري
ca:Economia de l'empresa
es:Economía gerencial
no:Bedriftsøkonomi
sv:Företagsekonomi
ur:انتظامی معاشیات


title: Kuroshiodaphne fuscobalteata

text:
Kuroshiodaphne fuscobalteata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Kuroshiodaphne


title: Chrysolina diluta

text:
Chrysolina diluta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Semitrivia

text:
Semitrivia là một chi ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Triviidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Semitrivia bao gồm:

 Semitrivia tsuchidai Fehse, 2002

Chú thích

Tham khảo

Triviidae


title: 11189 Rabeaton

text:
11189 Rabeaton (1998 QQ43) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11189 Rabeaton

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Hypnoidus nivalis

text:
Hypnoidus nivalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire & Germain miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus


title: (135738) 2002 PX140

text:
{{DISPLAYTITLE:(135738) 2002 PX140}}

(135738) 2002 PX140 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 14 tháng 8 năm 2002.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 135001–136000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2002
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Walincourt-Selvigny

text:
Walincourt-Selvigny là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Walincourtselvigny


title: Ptilogyna minor

text:
Ptilogyna minor là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Tham khảo

Ptilogyna


title: Gymnastes imitator

text:
Gymnastes imitator là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gymnastes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Du Trung

text:
Du Trung có thể chỉ:
Quận Du Trung, (chữ Hán giản thể: 渝中区) thành phố Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Huyện Du Trung (chữ Hán phồn thể: 榆中縣, chữ Hán giản thể:) là một huyện thuộc địa cấp thị Lan Châu, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Trentepohlia candidipes

text:
Trentepohlia candidipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sénac

text:
Sénac là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Phragmatobia

text:
Phragmatobia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài
 Phragmatobia amurensis Seitz, 1910
 Phragmatobia assimilans Walker, 1855
 Phragmatobia coelestina Püngeler, 1904
 Phragmatobia fervida (Walker, 1855)
 Phragmatobia flavata (Hampson, 1901)
 Phragmatobia flavescens (Rothschild, 1933)
 Phragmatobia fuliginosa Linnaeus, 1758
 Phragmatobia fumipennis Hampson, 1891
 Phragmatobia hodeva (Druce, 1897)
 Phragmatobia karsholti Toulgoët, 1991
 Phragmatobia lineata Newman & Donahue, 1966
 Phragmatobia luctifera Denis & Schiffermüller, 1775
 Phragmatobia modesta Maassen, 1890
 Phragmatobia nundar Dyar, 1907
 Phragmatobia oberthueri Rothschild, 1910
? Phragmatobia parvula (Felder, 1874)
 Phragmatobia placida Frivaldszky, 1835
 Phragmatobia sanguinea (Hampson, 1907)
 Phragmatobia thursbyi (Rothschild, 1910)

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Phragmatobia at funet

Arctiini


title: Pompeo Aldrovandini

text:
Pompeo Aldrovandini (1677–1735) là một họa sĩ Ý thời Baroque. Sinh tại Bologna trong gia đình có truyền thống hội họa, ông được hướng dẫn chủ yếu bởi người anh họ Tommaso Aldrovandini và làm công việc vẽ trang trí nhà thờ, cung điện, dinh thự ở Dresden, Prague, và Vienna. Ông mất tại Roma.

Tham khảo

Sinh năm 1677
Mất năm 1735
Người Bologna
Họa sĩ Ý


title: Tây Ninh (xã)

text:
Tây Ninh là một xã thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Địa lý - Hành chính
Tọa độ: 20°17′đến 20°43′độ vĩ bắc, 106°06′đến 106°39′độ kinh đông.

Xã nằm nằm ở khoảng giữa của huyện Tiền Hải; phía Bắc giáp xã Đông Quý; phía Nam giáp xã Tây Sơn; phía Đông giáp xã Đông Trung, Đông Phong; phía Tây giáp xã Tây Lương.

Toàn xã có diện tích 12,24km2, được chia thành 4 thôn: Đại Hữu, Vĩnh Ninh, Lạc Thành Bắc, Lạc Thành Nam,

Khí hậu
Địa bàn xã nằm trong vùng khí hậu mang đặc tính của khí hậu cận nhiệt đới với:
 Lượng mưa trung binh 1450-1870mm.
 Nhiệt độ trung bình hằng năm khoảng 22,6 độ C.
 Số giờ nắng trung bình năm là 1590-1800 giờ.
 Độ ẩm tương đối trung bình 85-90%

Mùa nóng, mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 10; mùa lạnh, khô từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau.

Dân cư
Năm 2012, Tây Ninh có 6.020 người với mật độ dân số 736 người/km².
(theo nguồn của Lại Đức Tú)

Di thích - Danh thắng
Tây Ninh có ba ngôi đình tại ba thôn Vĩnh Ninh, Đại Hữu, Lạc Thành thờ các vị Thành Hoàng làng là những người đầu tiên đến sinh cơ, lập ấp tại đây và là nơi che giấu những người hoạt động Cách mạng trong những ngày tiền Khởi nghĩa. Cả ba ngôi đình xây dựng vào Thế kỷ 19 với kiến trúc đặc trung của vùng Đồng bằng Bắc Bộ được chạm trổ tinh xảo và hiện còn lưu giữ nhiều bức tượng quý. Cả ba ngôi đình trên đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử, hàng năm vào dịp đầu năm ba ngôi đình luân phiên tổ chức lễ hội thu hút rất đông đồng bào trong xã và các xã lân cận tới xem.

Chú thích

Tham khảo


title: Megapenthes egregius

text:
Megapenthes egregius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Apurímac (vùng)

text:
Apurímac là một vùng ở miền trung Peru. Vùng này giáp vùng Cusco ở phía đông, phía tây giáp Ayacucho (vùng), phía nam giáp Arequipa và Ayacucho.

Các tỉnh

Vùng này được chia thành 7 tỉnh (provincia), các tỉnh được chia thành 80 huyện (distrito). Dưới đây là tỉnh, thủ phủ trong ngoặc đơn:

 Abancay (Abancay)
 Andahuaylas (Andahuaylas)
 Antabamba (Antabamba)
 Aymaraes (Chalhuanca)
 Chincheros (Chincheros)
 Cotabambas (Tambobamba)
 Grau (Chuquibambilla)

Tham khảo

Vùng của Peru


title: Pornichet

text:
Pornichet là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 0-44 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 10.423 người.

Kết nghĩa
 Bexbach (Đức)
 San Vicente de la Barquera (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Chimarra villalobosi

text:
Chimarra villalobosi là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Cardiorhinus rufilateris

text:
Cardiorhinus rufilateris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Eschscholtz miêu tả khoa học năm 1822.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus


title: Cyttarophyllopsis cordispora

text:
Cyttarophyllopsis là một chi nấm trong họ Bolbitiaceae. Đây là chi đơn loài, chứa một loài Cyttarophyllopsis cordispora.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cyttarophyllopsis at Index Fungorum

Cyttarophyllopsis


title: Gasterostena

text:
Gasterostena là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Gasterostena funebris  Kallies & Arita, 2006
Gasterostena ikedai  Arita & Gorbunov, 2003
Gasterostena rubricincta  Kallies & Arita, 2006
Gasterostena vietnamica  Arita & Gorbunov, 2003

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Cantal

text:
Cantal là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes, tỉnh lỵ Aurillac, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Mauriac, Saint-Flour.

Tham khảo

Tỉnh của Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Eleutherodactylus ronaldi

text:
Eleutherodactylus ronaldi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus ronaldi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

ronaldi
Động vật đặc hữu Cuba


title: (10788) 1991 UC

text:
(10788) 1991 UC là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Molacillos

text:
Molacillos là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 286 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: (55824) 1995 QN1

text:
{{DISPLAYTITLE:(55824) 1995 QN1}}

(55824) 1995 QN1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 19 tháng 8 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 55001–56000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Macrochilo orciferalis

text:
Macrochilo orciferalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Wisconsin tới Nova Scotia, phía nam đến Florida và Texas.

Sải cánh dài khoảng 24 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8. Có ít nhất 2 đợt trưởng thành một năm ở đông bắc.

Liên kết ngoài
Owlet Caterpillars of Eastern Bắc Mỹ (Lepidoptera: Noctuidae)
Images
Bug Guide

Chú thích

Macrochilo


title: Belfort

text:
Belfort là tỉnh lỵ của tỉnh Territoire de Belfort, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 50.417 người (thời điểm 1999).

Các thành phố kết nghĩa
  Leonberg (Baden-Württemberg, Đức)
  Skikda (Algérie)
  Delémont (Thụy Sĩ)
  Stafford (Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland)
  Saporischschja (Ukraina)

Những người con của thành phố
 Jean-Pierre Chevènement, bộ trưởng
 Léon Deubel, nhà thơ trữ tình
 Michel Godard, nhạc sĩ jazz
 Gérard Grisey, nhà soạn nhạc
 Étienne Mattler, vận động viên bóng đá
 Olivier Schoenfelder, vận động viên trượt băng nghệ thuật

Tham khảo

Territoire de Belfort
Xã của Territoire de Belfort


title: Molophilus alexanderianus

text:
Molophilus alexanderianus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cephaloleia semivittata

text:
Cephaloleia semivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Sceloenopla cognata

text:
Sceloenopla cognata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Benalup-Casas Viejas

text:
Casas Viejas là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 đô thị này có dân số là 6754 người.

Dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Benalup-Casas Viejas
Casas Viejas - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Cádiz


title: Hồng lâu mộng

text:
Hồng lâu mộng () hay tên gốc Thạch đầu ký () là một trong Tứ đại danh tác của Trung Quốc. Với hơn 100 triệu bản được xuất bản, tiểu thuyết này trở thành một trong những sách bán chạy nhất của mọi thời đại.

Tác phẩm ra đời vào khoảng giữa thế kỉ XVIII, đời nhà Thanh, 80 hồi đầu do Tào Tuyết Cần viết, 40 hồi sau do Cao Ngạc viết thêm và soạn thành sách. Vì tác giả bản gốc mất trước khi tiểu thuyết hoàn thành, nên những nội dung kết thúc câu chuyện là bí ẩn, gây tò mò muốn khám phá của nhiều thế hệ độc giả, và nảy sinh Hồng học. Ngoài ra Hồng lâu mộng còn có một số tên khác như:
 Thạch Đầu Ký tức là chuyện Thần Anh đầu thai xuống hạ giới trả nợ tình duyên rồi lại trở về kiếp đá.
 Vì nguyên Bảo Ngọc là người đa tình sau lại đi tu nên có tên là Tình Tăng lục (情僧录 - ghi chép về ông sư đa tình) hay Phong Nguyệt bảo giám (风月宝鉴).
 Thập nhị kim thoa (十二金釵): lấy chuyện mười hai cô gái đẹp trong truyện để đặt tên.
 Kim Ngọc kì duyên (金玉奇緣): Bảo Thoa có vàng, Bảo Ngọc có ngọc nên Bảo Ngọc lấy Bảo Thoa là Kim Ngọc kì duyên.

Ngôn ngữ
Hồng Lâu Mộng được viết bằng văn ngôn (ngôn ngữ bình dân), mặc dù bản thân Tào Tuyết Cần rất giỏi cổ văn và thơ phú. Các đoạn hội thoại trong Hồng Lâu Mộng dựa trên tiếng Quan Thoại Bắc Kinh, cơ sở của tiếng Trung Quốc hiện đại.

Tiểu thuyết đã được dịch ra 20 thứ tiếng phổ biến trên thế giới như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga, tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Hi Lạp, tiếng Nhật, tiếng Triều Tiên, tiếng Việt v.v.

Bối cảnh xã hội

Thời nhà Thanh, dưới thời Ung Chính, Càn Long (1723 - 1795) là thời kinh tế cực thịnh, chẳng những nông nghiệp, thủ công nghiệp mà cả khai khoáng, thương nghiệp cũng phát triển phồn vinh. Các thành thị lớn như Nam Kinh, Dương Châu, Vũ Xương, Nhạc Châu... buôn bán sản xuất sầm uất, là những đô thị lớn. Nền kinh tế tự phát tư bản chủ nghĩa xuất hiện trong lòng xã hội phong kiến chuyên chế mọt ruỗng đang trên đà tan rã, đã sản sinh ra một lớp thị dân thành thị, có những nhu cầu thẩm mĩ mới. Tây sương ký, Mẫu đơn đình, Liêu trai chí dị,... là những tác phẩm miêu tả tình yêu, những số phận, những buồn vui cá nhân... Đó chính là sự "thăng hoa" của cuộc sống tinh thần đã bắt đầu khác từ trước so với của người thành thị. Hồng lâu mộng là sự thể hiện những tư tưởng của thời đại: tinh thần dân chủ, tinh thần phê phán đời sống xã hội phong kiến mục nát, phê phán những giáo điều cổ hủ đã ăn sâu bén rễ hàng ngàn năm, đòi tự do yêu đương và mưu cầu hạnh phúc, giải phóng cá tính, khao khát tự do bình đẳng, lý tưởng cho cuộc sống... Tất cả những cái đó có mặt kế thừa tư tưởng dân chủ thời Minh và đầu thời Thanh, nhưng đó chính là sản phẩm của ý thức tư tưởng thị dân đương thời.

Tác giả

Tác giả của Hồng Lâu Mộng, Tào Tuyết Cần () (1715(?)-1763(?)) tên là Triêm, tên tự là Mộng Nguyễn, Cần Phố, hiệu là Tuyết Cần, Cần Khê, người Thẩm Dương, vốn dòng dõi người Hán, sau nhập tịch Mãn Châu. Ông sống trong triều đại phong kiến nhà Thanh, Trung Quốc. Ông sinh ra trong một gia đình đại quý tộc, gia đình đời đời thế tập chức Giang Ninh chức tạo là một chức quan to thu thuế tại Giang Ninh thành. Năm lần vua Khang Hi tuần du Giang Nam thì bốn lần ngự tại Tào phủ. Cuộc sống trong phủ vô cùng xa hoa vương giả.

Không những là nhà hào môn vọng tộc lẫy lừng mà nhà họ Tào còn có truyền thống văn chương thi phú. Ông nội Tào Dần còn là một danh sĩ nổi tiếng vùng Giang Ninh, đã từng in bộ Toàn đường thi nổi tiếng. Nhưng đến đời của Tào Tuyết Cần, tất cả sự giàu sang quyền quý huy hoàng của gia đình đã trở thành quá khứ. Gia đình gặp đại họa, cha mắc tội, bị cách chức, hạ ngục, tịch biên tài sản. Ông đã phải sống trong những ngày cay đắng nhất của đời mình với nghèo khổ, đi khắp nơi để mưu sinh, sống trong cảnh "cả nhà rau cháo, rượu thường mua chịu".

Mười năm cuối đời ông đã dồn toàn bộ trí lực để tạo nên kiệt tác Hồng Lâu Mộng, một trong những tác phẩm về sau được đánh giá là kinh điển của văn học Trung Quốc. Tác phẩm đã được ông sửa chữa 5 lần trong cảnh cùng khốn, ốm đau không tiền mua thuốc, con chết. Khi ông còn sống tác phẩm đã không hoàn thành và không được công bố. Sau khi ông qua đời, hai mươi tám năm sau, Cao Ngạc đã dựa vào di thảo của ông để hoàn thành nốt bằng việc viết tiếp 40 hồi. Cao Ngạc cũng đổi tên "Thạch Đầu Ký" thành "Hồng Lâu Mộng" để phù hợp với nội dung tác phẩm. 40 chương sau của Hồng Lâu Mộng được Cao Ngạc viết tiếp không hay như 80 chương đầu vì ông không có được cái trải nghiệm đau đớn như Tào Tuyết Cần. Nhưng với 40 chương mang đến cho tác phẩm sự trọn vẹn, cho thấy họ Cao cũng là người đã sống với tác phẩm và đã nghiên cứu rất kĩ về văn phong của tác giả. Có lẽ ngoài Cao Ngạc không còn Người nào viết tiếp Hồng Lâu Mộng hay hơn ông.

Đến khoảng 1792-1793 thì Hồng Lâu Mộng được in và lưu truyền khắp Trung Quốc. Người ta cho rằng cốt truyện dựa trên hiện thực của chính dòng họ, gia đình Tào Tuyết Cần trước đây, là chuỗi tự sự lớn nhất của đời ông, như là một sự nuối tiếc thời kì vàng son rực rỡ, đồng thời nó cũng phản ánh bản chất xã hội phong kiến Trung Quốc giai đoạn ông sống. Như lời ông nói, ông viết nó không phải nhằm mục đích phê phán chế độ xã hội đương thời hay nhằm mục đích gì, ông chỉ viết để mang mục đích bày tỏ tâm sự của bản thân, giải tỏa nỗi niềm "cô phẫn" nên không có ý định xuất bản. Tuy nhiên ông đã tốn rất nhiều sinh lực và tâm huyết trong mười năm cuối cùng của cuộc đời, đến nỗi ông cũng phải thốt lên:

Cốt truyện
Tác phẩm xoay quanh câu chuyện tình duyên trắc trở giữa hai anh em con cô con cậu: Giả Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, từ đó mô tả cuộc sống nhiều mặt của một đại gia đình quý tộc đời Minh từ lúc cực thịnh cho đến lúc suy vi trong vòng tám năm.

Tiểu thuyết mở đầu bằng một huyền thoại: Nữ Oa luyện đá ngũ sắc vá trời, luyện được năm vạn lẻ một viên. Viên linh thạch còn thừa được đưa về Thanh Ngạnh. Tiểu thuyết cũng đưa tích trời Thần Anh chăm sóc cây tiên Giáng Châu. Thần Anh và Giáng Châu duyên nợ, chịu ơn nhau nên phải đầu thai xuống hạ giới để "lấy hết nước mắt của đời ta để trả lại cho chàng". Từ đó dẫn ra bao nhiêu oan gia phong lưu đều phải xuống trần để trả duyên nợ, sinh ra bao nhiêu chuyện sau này.

Đá thiêng hóa thành Giả Bảo Ngọc. Cây thiêng hóa thành Lâm Đại Ngọc. Gia đình họ Giả vốn có nhiều công lao với triều đình, số lượng kẻ hầu người hạ có lúc lên tới 448 người, sống trong hai tòa dinh cơ tráng lệ bậc nhất Kinh thành. Ninh Quốc công và Vinh Quốc công là hai anh em ruột. Ninh Công là trưởng, sau khi mất con lớn là Giả Đại Hóa tập tước. Con cả Giả Phụ mất sớm, con thứ Giả Kính tập tước. Giả Kính chỉ say mê tu tiên luyện đan nên nhường cho con lớn Giả Trân tập tước, con gái thứ là Giả Tích Xuân được đem sang ở trong phủ Vinh Quốc. Giả Trân (vợ là Vưu Thị) có một đứa con trai là Giả Dung (vợ là Tần Khả Khanh), hai cha con chẳng chịu học hành, chỉ lo chơi bời cho thỏa thích, đảo lộn cả cơ nghiệp phủ Ninh. Còn phủ Vinh, sau khi Vinh Công chết, con trưởng là Giả Đại Thiện tập tước. Sau khi mất, Vợ Thiện là Giả mẫu (họ Sử) trở thành người cầm cân nảy mực của gia đình. Giả mẫu có ba con, con trưởng là Giả Xá (vợ là Hình phu nhân) được tập tước. Xá có con trai là Giả Liễn (vợ là Vương Hy Phượng) và con gái (con nàng hầu) là Giả Nghênh Xuân. Em của Xá là Giả Chính (có vợ là Vương phu nhân) được Hoàng thượng đặc cách phong tước. Giả Chính có ba người con, con lớn Giả Châu (vợ là Lý Hoàn) mất sớm, để lại một con trai là Giả Lan; con gái thứ Nguyên Xuân tiến cung làm phi tử; Giả Bảo Ngọc là cậu ấm hai, sinh ra đã ngậm một viên "Thông linh Bảo Ngọc", là niềm hi vọng của gia đình họ Giả. Ngoài ra còn có Giả Thám Xuân và Giả Hoàn là con của nàng hầu Triệu Di Nương. Giả Chính và Giả Xá còn có một em gái tên Giả Mẫn, lấy chồng là Lâm Như Hải người Cô Tô, làm quan Diêm chính thành Duy Dương, có một cô con gái tên Lâm Đại Ngọc. Bố mẹ mất sớm, Đại Ngọc được Giả mẫu đem về nuôi trong phủ Vinh Quốc.

Trong Vinh quốc phủ còn có gia đình của Tiết phu nhân, vốn là em gái Vương phu nhân, cùng con trai cả Tiết Bàn và con gái Tiết Bảo Thoa vừa vào Kinh cùng đến ở.

Vì con gái của Giả Chính là Nguyên Xuân được vua phong là Nguyên phi nên để mỗi lần về tỉnh thân, phủ Vinh quốc cho xây dựng vườn Đại quan cực kì tráng lệ huy hoàng. Khu vườn Đại quan này chỉ dành cho các cô tiểu thư xinh đẹp của hai phủ Vinh và phủ Ninh lui tới vui chơi. Giả Bảo Ngọc là cậu ấm duy nhất được lui tới và tìm được người tâm đầu ý hợp là Lâm Đại Ngọc. Nhưng mọi người trong gia đình không muốn cuộc hôn nhân này diễn ra. Lâm Đại Ngọc là người con gái dung mạo tuyệt sắc, là một tâm hồn thi phú đích thực nhưng vô cùng nhạy cảm và mảnh mai, lại phải cảnh ăn nhờ ở đậu nên tính tình càng thêm sầu bi, cô độc. Cho nên nàng thương hoa, khóc hoa, chôn hoa, tâm hồn nàng như một sợi tơ đàn mảnh mai, bất kể một giọt mưa thu hay tơ liễu bay đều âm vang một điều bi thương đứt ruột. Nàng cho rằng Bảo Ngọc không cần thi cử, làm quan; lánh xa công danh phú quý. Trong khi đó, Bảo Thoa, người con gái đài các, sắc sảo, đức hạnh theo đúng khuôn phép chuẩn mực phong kiến lại luôn khuyến khích Bảo Ngọc học hành đỗ đạt để lọt vào tầm ngắm của các bậc huynh trưởng trong dòng họ. Lúc đầu, Bảo Ngọc còn phân vân trước tình yêu của Bảo Thoa, "gần cô chị thì quên khuấy cô em"; song dần dần, nhận thấy Bảo Thoa chỉ mong ngóng cái danh "lập thân", nên Bảo Ngọc đã dành trái tim mình cho Đại Ngọc, mong muốn lấy nàng làm vợ. Gia đình họ Giả coi đó là một tai họa.

Phần sau:

(1) Theo một số nhà Hồng học, trong lúc thế lực của hai phủ họ Giả bị lung lay do mắc tội với triều đình, cả hai phủ đều bị phân li, kẻ chết người đi đày, trong một cố gắng cuối cùng nhằm cứu vãn gia tộc, Phượng Thư (chị dâu của Bảo Ngọc) đã đặt kế tráo hôn. Khi mở khăn che mặt cô dâu thấy không phải Đại Ngọc, Bảo Ngọc bỏ đi, về sau hóa thành đá. Lâm Đại Ngọc nghe tiếng pháo đám cưới của Bảo Ngọc, uất ức phát bệnh, ho ra máu mà chết. Kết thúc pho truyện là một khúc nhạc ai oán cho cuộc sống vương giả như mây tan bèo dạt, như một "giấc mộng trong chiếc lầu hồng" như một sự chiêm nghiệm về lẽ đời của họ Tào.

(2) Theo 40 hồi cuối Cao Ngạc viết đưa kết thúc khác là sau đám cưới ấy, Lâm Đại Ngọc chết, còn Bảo Ngọc chấp nhận sống với Bảo Thoa. Sau này, gia đình lung lay, bị tịch thu tài sản, Giả Chính đi làm quan xa nhà, luôn viết thư về giục giã hai chú cháu Bảo Ngọc và Giả Lan học hành chăm chỉ. Cuối cùng, Bảo Ngọc và Giả Lan đều đỗ cử nhân, nhưng ngay sau đó Bảo Ngọc bỏ nhà đi tu. Bảo Thoa thì đang mang thai đứa bé - hi vọng của nhà họ Giả.

Hệ thống văn bản
Văn bản Hồng lâu mộng có thể chia làm hai loại là Chi bản (bản chữ sáp, do Chi Nghiễn Trai phê bình) và Trình bản (bản chữ rời, do Trình Vĩ Nguyên và Cao Ngạc đồng xuất bản).

Các bản 80 hồi
Trước năm 1791, Hồng lâu mộng chỉ có 80 hồi và mang tên Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký 脂砚斋重评石头记, trong đó ngoài phần chính văn còn có lời bình. Các bản quan trọng là:
 Bản Giáp Tuất (1754): mang tên Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký, hiện còn lại 16 hồi (từ hồi 1 - hồi 8, hồi 13 - hồi 16, hồi 25 - 28), một quyển gồm 4 hồi, tổng cộng là 4 quyển.
 Bản Kỉ Mão (1759): mang tên Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký, hiện còn lại các hồi: 1 - 20, 31 - 40, nửa sau hồi 55, 56 - 58, nửa đầu hồi 59, 61 - 63, 65, 66, 68 - 70.
 Bản Canh Thìn (1760): mang tên Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký, còn lại 78 hồi, khuyết hai hồi 64 và 67, chia thành 8 quyển, mỗi quyển 10 hồi, trong đó các hồi 17, 18 chưa phân hồi, hồi 19 không có đề mục. Đây được xem là bản phê bình Thạch đầu ký hoàn chỉnh nhất hiện nay.

Các bản 120 hồi
 Bản Trình Giáp (1791): mang tên Hồng lâu mộng, Trình Vĩ Nguyên và Cao Ngạc đồng xuất bản, 120 hồi.
 Bản Trình Ất (1792): mang tên Hồng lâu mộng, Trình Vĩ Nguyên và Cao Ngạc đồng xuất bản, 120 hồi.

Các bản khác
Trên đây là năm bản Hồng lâu mộng quan trọng nhất mà các nhà Hồng học thường dùng để nghiên cứu. Ngoài ra Hồng lâu mộng còn có các bản sau:
 Bản Mông Cổ Vương phủ: gọi tắt là bản Mông phủ, mang tên Thạch đầu ký, phát hiện ở Vương phủ Mông Cổ vào thời nhà Thanh, 120 hồi.
 Bản Thích Tự: còn gọi là bản Thạch Ấn, bản Thượng Hải, bản Nam Kinh, mang tên Thạch đầu ký, có lời tựa của Thích Lục Sinh, 80 hồi.
 Bản Dương Tàng: còn gọi là bản Mộng Cảo, do Dương Kế Chấn sưu tầm, 120 hồi.
 Bản Thư Tự: mang tên Hồng lâu mộng, còn lại từ hồi 1 - 40, có lời tựa của Thư Nguyên Vĩ vào năm Kỉ Dậu 1789.
 Bản Nga Tàng: nguyên tên là bản Liệt Tàng, hiện lưu trữ tại Sở Nghiên cứu phương Đông ở Sankt-Peterburg (Nga), còn lại 78 hồi, khuyết hồi 5, 6. Bản này không có tên thống nhất, trừ một số ít hồi đề tên Hồng lâu mộng, các hồi khác đều đề tên Thạch đầu ký.
 Bản Mộng Giác chủ nhân  (gọi tắt là bản Mộng Giác, còn gọi là bản Giáp Thìn - 1784): mang tên Hồng lâu mộng, có lời tựa của Mộng Giác chủ nhân, 80 hồi.
 Bản Trịnh Tàng: còn lại hồi 23, 24, do Trịnh Chấn Đạc sưu tầm.
 Bắc Sư đại bản: còn lại 78 hồi, từ hồi 1 - 80, khuyết hai hồi 64 - 67, tổng cộng 16 quyển, hiện lưu trữ ở thư viện Trường Đại học sư phạm Bắc Kinh.
 Bản Biện Tàng: còn lại 10 hồi đầu. Đây là bản mới phát hiện, năm 2006 nhà sưu tập người Thâm Quyến là Biện Diệc Văn mua được trong một cuộc đấu giá ở Thượng Hải.

Các bộ sách viết tiếp Hồng lâu mộng
Do Hồng lâu mộng được nhiều người yêu thích nên có ngót 40 bộ sách viết tiếp như Hậu Hồng lâu mộng, Hồng lâu mộng bổ, Hồng lâu viên mộng... và có đến hơn 20 bộ phỏng tác như Kính hoa duyên, Thủy Thạch duyên. Gần đây có:
 Hồng lâu mộng tân bổ của tác giả Trương Chi, gồm 30 hồi, xuất bản năm 1984.
 Tào Chu bản của tác giả Chu Ngọc Thanh, gồm 39 hồi, xuất bản năm 1997.
 Gần đây nhất là Hậu Hồng lâu mộng của tác giả Hồ Nam với bút danh Vũ Sơn Tuyết, xuất bản năm 2007.

Thi pháp nhân vật

Những nét mới trong thi pháp
Hồng Lâu Mộng không những đã đưa lại một nội dung mới mang ý nghĩa thời đại; nó còn làm được một việc vĩ đại nữa là đổi mới thi pháp tiểu thuyết Trung Quốc. Lỗ Tấn nói: "Từ khi Hồng Lâu Mộng ra đời, tư tưởng và cách viết truyền thống đã bị phá vỡ". Tiểu thuyết Trung Quốc trước đây, chủ yếu là tiểu thuyết chương hồi như Tam quốc, Thủy hử, Tây du... thiên về mô tả hành động, miêu tả hoạt động bên ngoài và lời nói của nhân vật. Con người trong những tiểu thuyết đó, sản phẩm của một nền kinh tế nông nghiệp mang tính chất phương thức sản xuất châu á, có bề giản đơn, nhất quán trong một tính cách, rạch ròi trung, nịnh đôi đường. Những truyện ngắn "truyền kì", những truyện ngắn trong Liêu Trai đã bắt đầu thấm đẫm màu sắc con người thị dân với những khát vọng nồng nhiệt hơn, phức tạp hơn nhưng vẫn chưa có một thi pháp tiểu thuyết thực sự phản ánh một cách nhìn mới về con người. Hồng Lâu Mộng đã làm được việc đó. Dĩ nhiên là trong những hạn chế gay gắt của thời đại. Dù cho có những nhân tố tư bản chủ nghĩa, nhân tố kinh tề hàng hóa, thị trường, thành phố, thị dân... xã hội Trung Quốc vẫn là xã hội phong kiến, và cái con người "mới" mà người ta chờ đợi đó đã xuất hiện chưa hoàn chỉnh; thi pháp tiểu thuyết trong Hồng Lâu Mộng đã mang một số nhân tố mới của tiểu thuyết cận đại phương Tây, nhưng nó không thể đi xa hơn nũa. Nó vẫn còn bị giam mình trong cái khung tiểu thuyết chương hồi truyền thống, lấy "kể việc" làm phương tiện chủ yếu khám phá của con người.

Xây dựng nhân vật
Trước hết, đó là cách nhìn con người trong sự phát triển đầy mâu thuẫn, sự phát triển biện chứng, có chiều sâu đầy kịch tính, được chiếu rọi từ nhiều phía và được đặt trong những mối quan hệ phức tạp.

Giả Bảo Ngọc

Số phận và tính cách của Bảo Ngọc đã được tác giả miêu tả không đơn giản. Đó là mâu thuẫn giữa khát vọng tự do và sự ràng buộc nặng nề của gia đình và xã hội phong kiến. Đó là tình yêu chân thành và quý báu như chính sinh mệnh của anh ta và lạ thay, anh ta hầu như chẳng làm được gì, chẳng chiến đấu dũng mãnh gì để đoạt lấy hạnh phúc! Mọi việc gần như đã phó mặc! Trước khi chết, Lâm Đại Ngọc oán giận, đau buồn đốt khăn tặng, đốt tập thơ..., không phải là không có lý! Anh ta chưa bao giờ xứng đáng là một trang "tu mi nam tử" có lý tưởng, kiên định! Vấp phải những mâu thuẫn nghiệt ngã của thời đại, anh ta sinh ra đau thần kinh, mắc chứng "ngây", cứ cười hì hì suốt ngày. Điều đó càng đẩy sâu anh ta vào bi kịch. Cuối cùng giải pháp "đi tu" - phản ánh sự từ chối, sự phản kháng dầu yếu ớt - đã được anh ta chọn lựa. Đi thi và thi đỗ cao để an ủi gia đình, rồi bỏ trốn đi tu, Bảo Ngọc đã đi hết sự phát triển tính cách một cách hợp lý và quả là qua số phận anh ta, như một số nhà nghiên cứu nhận định, có sự gởi gắm, có sự thể hiện một phần nào bản thân tác giả. Đó đúng là một số phận tiểu thuyết theo ý nghĩa hiện đại của từ này.

Lâm Đại Ngọc

Lâm Đại Ngọc là một tính cách thú vị khác. Nàng yêu Bảo Ngọc, nhưng do thân phận của nàng, mỗi khi Bảo Ngọc ngỏ lời là nàng lại giận hờn, buồn tủi, làm ra vẻ cự tuyệt... "Bảo Ngọc cười nói: - Tôi là người nhiều sầu, nhiều bệnh, cô là trang nghiêng nước nghiêng thành.(3) Đại Ngọc nghe thấy câu ấy, mặt và tai đỏ bừng lên, lập tức dựng ngược lông mày, như cau lại mà không phải là cau, trố hai con mắt, như trợn mà không phải trợn. Má đào nổi giận, mặt phấn ngậm hờn, trỏ vào mặt Bảo Ngọc: - Anh nói bậy, muốn chết đấy! Dám đem nhũng lời lẳng lơ suồng sã lăng nhăng để khinh nhờn tôi! Tôi về mách cậu mợ đấy". Điều đó làm cho nàng trở nên đáng yêu và tội nghiệp, làm cho nàng trở nên nhiều nữ tính hơn. Không một nét giả dối, nàng là một nhân vật đã hiện ra với chiều sâu tâm lý đa dạng, được bộc lộ qua tình yêu, qua những quan hệ khác. Phút cuối cùng nàng nghe nói Bảo Ngọc sắp lấy vợ, và người được chọn sẽ là người trong phủ, nàng chắc mẩm người đó sẽ là mình, chứa chan hy vọng, và từ đau buồn tuyệt vọng, trong ốm đau, nàng trở lại sống linh hoạt, tươi đẹp... Ai hay đó là phút nàng ở gần sự kết thúc nhất. Những cảnh như vậy làm cho nhân vật thực, gần gũi, phong phú, hấp dẫn.... và về mặt soi rọi tâm lý nhân vật, đã đạt đến trình độ của nhân vật tiểu thuyết hiện đại.

Tiết Bảo Thoa

Tiết Bảo Thoa là một tính cách gần như đối nghịch với Lâm Đại Ngọc, Giả Bảo Ngọc; chính những nhân vật trong Hồng Lâu Mộng đã phát triển trong sự đối nghịch như vậy, làm cho cuốn tiểu thuyết có nhiều gương mặt, nhiều hợp âm. Tiết Bảo Thoa là một nhân vật phụ nữ lý tính. Nàng còn ít tuổi mà đầy bản lĩnh, ở nàng tất cả đều đúng mực, hợp lý, logic, nàng là hiện thân của nguyên lý đạo đức phong kiến. Bao giờ nàng cũng là một người con gái sống cho gia đình, sống cho ý định người khác - và ý định đó luôn được nàng chấp nhận vì đó cũng chính là của nàng. Sự hòa hợp giữa nàng và gia pháp phong kiến là điều hoàn toàn tự nguyện. Nàng là người có học, xem nhiều sách, biết làm thơ, nhưng lại tâm sự và răn đe Đại Ngọc: "Bọn con gái chúng ta không biết chữ càng tốt... Ngay đến cả việc làm thơ, viết chữ đã không phải là phận sự chị em mình, mà cũng không phải phận sự của bọn con trai nữa. Người con trai đọc sách nhiều phải hiểu nghĩa lý để ra giúp dân trị nước mới đúng...". Với Bảo Ngọc, một người không yêu nàng, nhưng nàng theo sự sắp đặt của bề trên, lấy Bảo Ngọc không một chút tự ái; nàng làm bổn phận của người vợ, khuyên giải chồng, "lý sự" với chồng: "... chứ bây giờ gặp đến vua thánh, nhà ta mấy đời đội ơn triều đình, cha ông được hưởng biết bao sung sướng..."(tập IV). Nếu nói "bản chất" và "bản lĩnh" giai cấp thì quả nàng là hiện thân của giai cấp. Khi con hầu Kim Xuyến nhảy xuống giếng tự tử, Vương phu nhân cảm thấy lương tâm cắn rứt, nhưng nàng thì không, nàng tươi cười, an ủi đổ lỗi cho Kim Xuyến và nói: "Dì cũng chẳng nên lo lắng buồn bã làm gì, chỉ cần cho vài lạng bạc làm ma cho nó là trọn tình chủ tớ rồi". Nàng đã bày kế "ve sầu lột xác" để đánh lừa bọn con hầu, tránh điều bất lợi cho mình. Bảo Thoa lúc nào cũng tỉnh táo, cũng lắm mẹo. Nhưng nàng cũng là một nhân vật đáng thương. Nàng ít nhiều cũng yêu Giả Bảo Ngọc mà tự kiềm chế, và cuối cùng, với tất cả sức lực và nghị lực, với tất cả sự chân tình, nàng muốn có hạnh phúc trong cuộc sống phong kiến với Bảo Ngọc, nhưng rốt cuộc nàng cũng trở thành một nhân vật bi kịch. Bi kịch của nàng là bi kịch của một người trung thành với đạo đức phong kiến.

Ý nghĩa
Hồng Lâu Mộng là một bức tranh hiện thực rộng lớn về xã hội phong kiến Trung Quốc trên con đường suy tàn. Cái vẻ ngoài tôn nghiêm nề nếp không che đậy được thực chất mọt ruỗng của giới thượng lưu sống trong Giả phủ. Cuộc sống xa hoa, dâm ô cố hữu của giai cấp bóc lột và những mối quan hệ tàn nhẫn giữa họ với nhau đã đưa Giả phủ vào con đường tàn tạ không cứu vãn được. Đó chính là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Trung Quốc đời Thanh. Cái cảm giác "cây đổ vượn tan", "chim mỏi về rừng" đã chi phối ngòi bút Tào Tuyết Cần, chứng tỏ ông là nhà văn hiện thực báo hiệu buổi hoàng hôn của chế độ phong kiến. Với nhãn quan của một người dân chủ, nhà văn còn nhìn thấy những con người mới mang tư tưởng phản truyền thống. Giả Bảo Ngọc, Lâm Đại Ngọc chính là những đứa con "bất hiếu" của gia đình mình, họ chống quan niệm trọng nam khinh nữ truyền thống, chán ghét khoa cử công danh, theo đuổi một cuộc sống tự do, chống lại khuôn phép ràng buộc. Họ yêu nhau vì phản nghịch, càng phản nghịch họ càng yêu nhau. Đó là hồi âm của cuộc đấu tranh giữa cái mới và cái cũ, giữa tư tưởng dân chủ sơ khai và tư tưởng phong kiến.

Đánh giá
Hồng lâu mộng được xếp vào hàng một trong Tứ đại danh tác Trung Hoa gồm Hồng lâu mộng, Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Tây du ký của Ngô Thừa Ân và Thủy Hử của Thi Nại Am, được đánh giá là "tuyệt thế kì thư" (pho sách lạ nhất đời), thật sự phản ánh toàn diện và sâu sắc gương mặt văn hoá Trung Hoa.

Sự truyền bá rộng rãi của cuốn tiểu thuyết này đã dẫn đến việc ra đời một ngành học lấy tên là Hồng học. Giới nghiên cứu tổ chức định kì Hội thảo Hồng lâu mộng có quy mô toàn quốc. Sở nghiên cứu Hồng lâu mộng có tạp chí chuyên san để đăng tải những nghiên cứu về Hồng lâu mộng... Hồng học ngày nay đã trở thành một ngành học vấn ở phạm vi quốc tế. Trên thế giới chỉ có nhà soạn kịch vĩ đại Shakespeare là cũng có vinh dự này.

Hồng Thu Phiên trong Hồng lâu mộng quyết vi nói về bút pháp Hồng lâu mộng:

Lỗ Tấn cũng nhận xét:

Thôi Đạo Di cũng nhận xét:

Nhà Hán học Xô Viết nổi tiếng, viện sĩ N.S.Konrad đánh giá Hồng lâu mộng như sau:

Cuốn Lịch sử văn học Trung Quốc, tập 2 thì khẳng định:

Sức hấp dẫn của tác phẩm làm người ta say mê đến nỗi còn lưu truyền bốn câu thơ:

Nghĩa là:

Vào khoảng tháng 10 năm 1954, từ bức thư của Mao Trạch Đông, một cuộc tranh luận về giá trị cách mạng của những tác phẩm văn học cổ điển đã lan ra khắp đất nước Trung Quốc. Mao Trạch Đông đã đọc nhiều lần Hồng Lâu Mộng và những công trình nghiên cứu về tác phẩm này. Cuối cùng ông đưa ra một kết luận thật bất ngờ:

Trong những năm gần đây, các cuộc tranh cãi về Hồng Lâu Mộng ngày càng gay gắt hơn, đặc biệt là khi diễn ra cuộc tuyển chọn diễn viên quy mô lớn cho phiên bản mới của bộ phim dựa vào tác phẩm này.
Bắt đầu từ tháng 8 năm 2006, cuộc tuyển chọn diễn viên cho ba nhân vật chính Giả Bảo Ngọc, Tiết Bảo Thoa và Lâm Đại Ngọc được tổ chức trên mạng Làn sóng mới, đã thu hút hàng chục ngàn thanh thiếu niên đang sống tại Trung Quốc và nước ngoài tham gia.
Chỉ riêng việc tuyển chọn diễn viên quy mô lớn và rầm rộ suốt một năm qua khiến bộ phim truyền hình Hồng Lâu Mộng chưa quay đã "sốt" và cũng đã trở thành một hiện tượng độc nhất vô nhị nữa. Các diễn viên tham gia tuyển chọn không chỉ trên quy mô toàn đất nước Trung Quốc với hơn 1,3 tỷ người mà còn đến từ nhiều quốc gia châu Á khác như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Malaysia....

Chuyển thể
Hơn 200 năm nay, Hồng Lâu mộng là đề tài hấp dẫn vô cùng vô tận của sân khấu và điện ảnh, hơn 20 lần chuyển thể thành phim điện ảnh và truyền hình, trong đó hoàn chỉnh nhất có:
 1977 - Phim truyền hình Hồng lâu mộng, diễn viên chính Ngũ Vệ Quốc, Mao Thuấn Quân, Mễ Tuyết
 1987 - Phim truyền hình Hồng Lâu Mộng, đạo diễn Vương Phù Lâm, diễn viên chính Âu Dương Phấn Cường, Trần Hiểu Húc
 2010 - Phim truyền hình Tân Hồng Lâu Mộng, đạo diễn Lý Thiếu Hồng, diễn viên chính Dương Dương, Vu Tiểu Đồng, Tưởng Mộng Tiệp

Chú thích

Xem thêm
 Tứ đại danh tác
 Hồng học
 Tào Tuyết Cần

Tham khảo

 Mai Quốc Liên: Lời giới thiệu, Hồng lâu mộng Tập 1. Nhà xuất bản Văn học. Hà Nội 2007 (nhóm dịch Vũ Bội Hoàng)
 Bùi Kỷ: Lời giới thiệu, Hồng lâu mộng Tập 1. Nhà xuất bản Văn hóa. Hà Nội, 1962
 Lịch sử văn học Trung Quốc (Nguyên - Minh - Thanh). Sở nghiên cứu Văn học thuộc Viện Khoa học Trung Quốc, Bắc Kinh, 1962. Bản dịch: Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1964.
 Tào Tuyết Cần dữ Hồng Lâu Mộng. Hồng lâu mộng, quyển thượng. Thế giới thư cục, Singapore, 1973.

Liên kết ngoài

 "Tứ đại danh trụ" cho "Tứ đại danh tác"

Tiểu thuyết thế kỷ 18
Tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc
Tiểu thuyết triết học


title: Bá hộ Xường

text:
Bá hộ Xường, tên thật là Lý Tường Quang, tự Phước Trai, sinh năm 1842, mất năm 1896. Do ông còn có tên là Xường, lại rất giàu có nên người ta còn gọi là Bá hộ Xường, hay Hộ Xường.

Ở thời kỳ đầu Pháp đến chiếm đóng Việt Nam, trong dân gian có câu: Nhứt Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa. Vậy, nếu căn cứ theo lời truyền này, thì ông được xếp ở vị trí thứ 3 trong số 4 người giàu có nhất Nam Kỳ.

Cuộc đời
Cuộc đời và sự nghiệp của Bá hộ Xường, sách vở biên chép rất ít, chỉ biết đại khái ông là người Quảng Đông, nguyên quán Phiên Ngung, Quảng Châu lánh nạn phong kiến nhà Thanh, sang đất Nam Kỳ, vào học trường Tây, rồi làm thông ngôn cho chính quyền Pháp.

Sách Sài Gòn năm xưa của Vương Hồng Sển chép:

Hộ Xường, vốn là thông ngôn xuất thân. Sớm sớm xin thôi, ra lãnh thầu cung cấp vật dụng thức ăn cho thị xã. Nhờ khéo tay thêm phùng thời, cự phú không mấy hồi. Còn nhà thấp năm căn nửa xưa nửa nay toạ lạc đường Khổng Tử. Vòng rào sắt trước ngõ chứng rằng mặt tiền ngó ra kinh có lẽ trước kia cao ráo, nay kinh đã lấp, thế vào đây là một con đường cái, thềm lộ bồi đất cao hơn sân nhà, thành thử sân như sâu xuống và vuông nhà đã thấp nay lại càng lụp xụp. Chủ nhà mất đã lâu, gia tài kếch xù, con cái nhiều dòng, phần ăn chia chưa xong.

Báo Tuổi Trẻ chủ nhật số 5-98 có bài Mộ Bá hộ Xường của Nguyễn Thế Kỷ, đã cung cấp thêm một số thông tin, tóm lược như sau:

Rời bỏ vai công chức "quèn", Bá hộ Xường dốc tâm sức vào việc kinh doanh thịt cá xuất khẩu, mua đất xây cất biệt thự tại vùng Chợ Lớn để cho thuê và bán. Ông giàu lên rất nhanh, nổi tiếng khắp vùng. Sau khi ông chết, số tài sản kếch sù đều bị con cháu nhanh chóng bán tiêu xài hết.

Cái mà nay còn lại là khu nhà mồ cổ khá kiên cố do "tôn tử tương tề đồng tâm" xây dựng vào tháng chạp năm Bính Thân (1896), hiện ở gần di tích Địa đạo Phú Thọ Hòa, thuộc phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2009, di tích này đã được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.

Toàn bộ công trình không đồ sộ nhưng trang khang, khoáng đạt, có nhiều hoa văn, họa tiết tinh tế. Tuy theo lối kiến trúc Gothic nhưng vẫn giữ được dáng dấp Á Đông. Ở giữa nhà mồ, là một cái quách lớn đựng thi thể người chết, bằng đá xanh hình chữ nhật 3,4 x 2,2m, dày 0,3m, nhô cao 0,8m.

Lễ giỗ Bá hộ Xường vào ngày 20 tháng 10 âm lịch.

Từ đường họ Lý tại số 292 đường Hải Thượng Lãn Ông, phường 14, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh đã được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố, theo Quyết định số 1769/QĐ-UBND ngày 27 tháng 4 năm 2009.

Chú thích

Người Việt gốc Hoa
Người Sài Gòn
Thương nhân Việt Nam
Sinh năm 1842
Mất năm 1896


title: Papilio bianor

text:
Papilio bianor Cramer, 1777. là một loài bướm phương có kích thước trung bình đến lớn.

Nó có sải cánh từ 45 đến 80 mm. Con bay vào mùa hè thường lớn hơn mùa xuân. Nó có màu đen, con cái có đốm đỏ trên cánh sau. Chúng phân bố ở Nhật Bản (từ Hokkaidō đến Okinawa, izu), Đài Loan, Korea, Trung Quốc, một phần của miền đông Nga

Phụ loài

 P. b. dehaanii (Mainland Japan)
 P. b. okinawensis (Yaeyama islands, Okinawa, Japan)
 P. b. ryukyuensis (Okinawa islands, Japan)
 P. b. amamiensis (Amami islands, Kagoshima, Japan)
 P. b. tokaraensis (Tokara islands, Kagoshima, Japan)
 P. b. hachijonis (Hachijo island, Izu islands, Japan)
 P. b. kotoensis Sonan, 1927 (Taiwan)
 P. b. thrasymedes Fruhstorfer 1909 (Taiwan)

Loài tương tự

Papilio maackii

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

, The Handbook of Insects and their Host Plants, Bun-ichi Sougou Shuppan, 1/Apr/2007, ISBN978-4-8299-0026-0
. 1997. The life histories of Asian butterflies vol. 1. Tokai University Press, Tokyo.

B


title: Vườn quốc gia Hoàng Liên

text:
Vườn quốc gia Hoàng Liên là một vườn quốc gia Việt Nam được thành lập năm 2002, nằm ở độ cao từ 1.000-3000m so với mặt biển trên dãy Hoàng Liên Sơn thuộc địa bàn các xã Hoàng Liên, Tả Van, Bản Hồ (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) và một phần các xã Phúc Khoa, Trung Đồng (huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu).

Tọa độ địa lý của vườn từ 22°07'-22°23' độ vĩ Bắc và 103°00'-104°00' độ kinh Đông.

Lịch sử công nhận
Trước khi được công nhận là vườn quốc gia, khu vực này là một khu bảo tồn thiên nhiên mang tên Khu Bảo tồn Thiên nhiên Hoàng Liên-Sa Pa từ năm 1996. Vườn quốc gia Hoàng Liên được thành lập theo Quyết định số 90/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 12 tháng 7 năm 2002, về việc chuyển Khu Bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên-Sa Pa thành Vườn quốc gia Hoàng Liên.

Vườn quốc gia Hoàng Liên được chọn là một Trung tâm đa dạng của các loài thực vật trong Chương trình bảo tồn các loàì thực vật của Hiệp hội Bảo vệ Thiên nhiên Thế giới (IUCN). Vườn cũng được Quỹ môi trường toàn cầu được xếp vào loại A, cao cấp nhất về giá trị đa dạng sinh học của Việt Nam.

Năm 2006, Vườn quốc gia Hoàng Liên được công nhận là Vườn di sản ASEAN.

Vị trí, diện tích, đặc điểm
Vườn quốc gia Hoàng Liên là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nằm ở độ cao từ 1.000 đến 3.000m so với mặt biển, phía Tây Bắc dãy núi Hoàng Liên, trong đó có đỉnh Fansipan cao nhất Đông Dương (3.143m). Tổng diện tích phần lõi của vườn gồm 29.845ha, trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt chiếm 11.875ha, phân khu phục hồi sinh thái chiếm 17.900ha và phân khu dịch vụ hành chính gồm 70ha. Vùng lõi của vườn nằm trọn trong các xã San Sả Hồ, Lao Chải, Tả Van, Bản Hồ thuộc thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai và một phần thuộc các xã Mường Khoa, Thân Thuộc huyện Than Uyên. Vùng đệm của vườn có tổng diện tích là 38.724ha, bao gồm thị trấn Sa Pa và một số xã thuộc hai huyện Sa Pa, Văn Bàn tỉnh Lào Cai, và 2 xã thuộc huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu. Trong khu vực có 6 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Dao và H'Mông chiếm đa số.

Vườn có kiểu sinh thái rừng á nhiệt đới núi cao với hệ động vật, thực vật phong phú, đa dạng trong đó có nhiều loài quý hiếm và nhiều sinh cảnh đặc hữu.

Hệ động, thực vật
Thực vật tại Vườn quốc gia Hoàng Liên có 2.024 loài thuộc 200 họ, trong đó có 66 loài trong sách đỏ Việt Nam, 32 loài quý hiếm, 11 loài có nguy cơ tuyệt chủng như bách xanh, thiết sam, thông tre, thông đỏ, đinh tùng, dẻ tùng v.v. Có tới trên 700 loài cây được dùng làm thuốc, trong đó có những cây dược liệu được khai thác và đưa vào sử dụng từ lâu như thiên niên kiện, đương quy, thục địa, đỗ trọng, hoàng liên chân chim, đỗ quyên, kim giao, thảo quả v.v. Đó là chưa kể còn trên 2.500 loài lấy được mẫu tiêu bản nhưng chưa xác định được tên họ của cây.

Tại đây người ta còn tìm thấy loài nấm cổ linh chi trong đó có những tai nấm nặng trên 6 kg

Khảo sát theo dọc tuyến Hoàng Liên, các nhà khoa học cũng đã phát hiện thêm nhiều loài quý hiếm, như ở độ cao 2.000 mét của khu vực các xã Séo Mý Tỷ đến Dền Thàng có rừng pơ mu mọc liên tiếp với diện tích trên 100ha, mỗi cây có đường kính trên 1m; Fansipan đi San Sả Hồ ở độ cao gần 3.000m, lại phát hiện rừng đỗ quyên với khoảng 20 loài trong tổng số 27 loài có mặt tại Việt Nam, trong đó đẹp và nhiều nhất là loài quyên ly, quyên huyền diệu, quyên silie.

Số lượng các loài thực vật đặc hữu chiếm tới 25% các loài thực vật đặc hữu tại Việt Nam, khiến Vườn quốc gia Hoàng Liên sở hữu kho tàng gen cây rừng quý hiếm bậc nhất trong các vườn quốc gia Việt Nam

Vườn sở hữu ba loài cây đặc biệt quý hiếm là loài bách xanh, phân bố tại vùng núi đá vôi xã Bản Hồ, huyện Sa Pa, mọc rải rác trên diện tích 30ha nhưng hiện chỉ còn không đến 10 cây có đường kính thân cây từ 20–30 cm, cao trên 20m . Loài thông đỏ chỉ còn 3 cá thể được tìm thấy tại xã Sa Pả huyện Sa Pa, sống ở độ cao trên 2.000m. Loài vân sam Hoàng Liên (sam lạnh) mọc ở độ cao 2.700m, cây cao từ 18-20m, có đường kính gốc từ 50–80 cm, phân bố trong vùng lõi vườn quốc gia với diện tích khoảng 400-500 ha . Ba loại cây quý hiếm này nay đang được Quỹ Quốc tế về Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) và Chương trình Đông Dương khuyến cáo cần có biện pháp bảo tồn, nhân giống vì đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cao.

Về động vật, tại Vườn quốc gia Hoàng Liên có 66 loài thú trong đó có 16 loài nằm trong sách đỏ Việt Nam. Bên cạnh những loài quen thuộc như sóc bay, mèo rừng, sơn dương, vượn đen, là những loài có nguy cơ tuyệt chủng như vượn đen tuyền, hồng hoàng, cheo cheo, voọc bạc má; chim có 347 loài trong đó có những loài quý hiếm như đại bàng đốm to, trĩ mào đỏ, chim hét mỏ vàng; động vật lưỡng cư có 41 loài; bò sát với 61 loài. Vườn bảo tồn nguồn gen của một nửa loài ếch nhái có ở Việt Nam, trong đó có loài ếch gai rất hiếm vừa được phát hiện.

Giá trị du lịch
Thị trấn Sa Pa nằm trong vườn quốc gia Hoàng Liên từ lâu đã trở thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của Việt Nam. Du khách đến Sa Pa có thể tiếp tục hành trình theo các tuyến du lịch đến các khu vực thuộc Vườn quốc gia Hoàng Liên như chinh phục đỉnh Fansipan, vượt đèo Ô Quy Hồ, khám phá văn hóa các dân tộc thiểu số sinh sống trong vùng đệm của vườn. nhưng hiện nay, giá cả của cây thảo quả càng ngày càng cao, nên người dân địa phương đang tàn phá rất nhiều rừng, khi trông cây thảo quả buộc cư dân phải đốn rất nhiều cây cổ thụ để trồng cây, và khi thu hoạch họ cung cần đốn nhiều cây để lấy củi, và rừng đang bị tàn phá, các cán bộ của khu bảo tồn họ chỉ lo tìm khách du lịch để kiếm tiền, còn rừng khắp nơi bi phá thì họ không quan tâm,

Vấn đề bảo tồn
Tuy nhiên, do sự nở rộ của du lịch và các hoạt động khai thác lâm thổ sản của người dân, Vườn quốc gia Hoàng Liên đứng trước nguy cơ bị xâm hại, biến thành bãi rác do nhiều du khách tự phát cây mở lối đi, hạ trại, đốt lửa, xả rác, mặc sức chặt cây tỉa cành. Báo cáo của Ủy ban Nhân dân huyện Sa Pa cho biết hiện nay diện tích rừng nguyên sinh trong Vườn Quốc gia Hoàng Liên chỉ còn khoảng 30%, tốc độ suy thoái rừng đang tăng nhanh, trong đó có nguyên nhân can thiệp khá sâu và không có kế hoạch của con người

Từ năm 2003 trở lại đây, Ban quản lý Vườn quốc gia Hoàng Liên đã ký kết với các hộ dân trong vùng tham gia bảo vệ và phát triển vườn. Đến giữa quý 2 năm 2004 đã có trên 300 hộ dân ở 6 xã vùng đệm và các trưởng thôn bản, các trưởng dòng họ ký cam kết tham gia bảo vệ rừng và thú rừng; phát triển du lịch cảnh quan sinh thái nhưng không xâm hại đến rừng, không vứt rác thải, hoá chất gây tác động xấu đến môi trường sinh thái của vườn. Ban quản lý vườn cũng có kế hoạch hỗ trợ rút những hộ dân ra khỏi vùng lõi để tập trung công tác tu bổ, bảo vệ phát triển vốn rừng. Tuy nhiên đến nay mới có 1/6 diện tích vườn được ký cam kết với dân.

Hình ảnh

Chú thích

H
Hoàng Liên
Địa lý Lào Cai


title: Diadasina nigra

text:
Diadasina nigra là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Diadasina
Động vật được mô tả năm 1910


title: Sevenig bei Neuerburg

text:
Sevenig bei Neuerburg là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Sevenig bei Neuerburg có diện tích 5,92 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 54 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Pierre Cardin

text:
Pierre Cardin (, , ; hay Pietro Costante Cardin (ngày 2 tháng 7 năm 1922 – ngày 29 tháng 12 năm 2020), là một nhà thiết kế thời trang người Pháp gốc Ý. Ông được biết đến với phong cách thiết kế tiên phong Space Age của mình. Ông ưa thích các hình dạng và họa tiết hình học, thường bỏ qua hình thức phụ nữ. Ông tiến sâu vào thời trang unisex, đôi khi mang tính thử nghiệm và đôi lúc phi thực tế. Pierre thành lập hãng thời trang của mình vào năm 1950 và giới thiệu "bubble dress" vào năm 1954.

Ông được bổ nhiệm làm Đại sứ thiện chí của UNESCO vào năm 1991, và Đại sứ thiện chí của FAO năm 2009.

Tiểu sử
Pierre Cardin tên thật là Pietro Cardin sinh ngày 2 tháng 7 năm 1922, gần Venezia, Ý, trong một gia đình bố mẹ là người Pháp. Ông đã chuyển đến Paris năm 1945. Ở đây ông đã theo học ngành kiến trúc và đã làm việc với Jeanne Paquin sau chiến tranh. Sau đó ông làm việc với Elsa Schiaparelli cho đến khi ông trở thành người đứng đầu của xưởng may của Christian Dior năm 1947, nhưng ông đã từ chối công việc tại Balenciaga.

Năm 1939, ông rời nhà để làm việc cho một thợ may ở Vichy, nơi ông bắt đầu làm bộ quần áo cho phụ nữ. Trong Thế chiến II, ông đã làm việc trong Hội Chữ thập đỏ, và tiếp tục cho đến ngày nay. Ông đã lập xưởng riêng của mình năm 1950 và bắt đầu thời trang cao cấp vào năm 1953.

Cardin mất ngày 29 tháng 12 năm 2020, tại bệnh viện Mỹ ở Paris, Neuilly-sur-Seine, thọ 98 tuổi. Nguyên nhân cái chết không được công bố.

Thương hiệu

Pierre Cardin đã sử dụng tên của chính ông như một thương hiệu, ban đầu đây là một thương hiệu thời trang danh tiếng, sau đó vào những năm 1960 mở rộng thành công sang nước hoa và mỹ phẩm.

Từ khoảng năm 1988, ông đã phát triển các thỏa thuận cấp phép với các ngành công nghiệp, đưa tên thương hiệu của ông lên một số lượng lớn hàng tiêu dùng, bao gồm mỹ phẩm, bút, mũ bóng chày, thiết bị nhà bếp và thậm chí cả thuốc lá. Ông từng nói rằng sẽ ghi tên mình vào một cuộn giấy vệ sinh nếu có cơ hội. Tuy nhiên, cái tên Cardin vẫn thu được rất nhiều lợi nhuận, mặc dù việc cấp phép rộng rãi đã làm xói mòn uy tín của thương hiệu.

Phong cách

Cardin nổi tiếng với phong cách tiên phong (avant-garde) và các thiết kế thời đại du hành vũ trụ của mình. Ông thích các mô típ và kiểu dáng hình học và thường bỏ qua hình thức nữ tính. Ông tiến vào các phong cách thời trang đơn tính, nhiều khi mang tính thử nghiệm chứ không thực tế. Ông đã trình làng "bubble dress" năm 1954. Sau đó, ông đã thiết kế bộ đồ không gian cho NASA (Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia) và ảnh hưởng đến bộ đồng phục Star Trek trong loạt phim truyền hình.

Cardin là nhà thời trang đầu tiên biến Nhật Bản thành một thị trường thời trang cao cấp khi ông đến Nhật năm 1959.

Sự nghiệp

Năm 1960, Pierre cho ra mắt một bộ sưu tập quần áo tung ra khoảng thời gian này có in hình logo trên các sản phẩm may mặc lần đầu tiên. Sau đó ông cũng đã hợp tác với Pakistan International Airlines để thiết kế những bộ đồng phục cho hãng hàng không quốc tế này, và được giới thiệu vào năm 1966 năm 1971.

Cardin cũng gia nhập vào thiết kế ngành công nghiệp ô tô bằng cách phát triển 13 thiết kế cơ bản "chủ đề" đó sẽ được áp dụng cho các sản phẩm khác nhau, mỗi cách nhất quán và dễ nhận biết mang tên và logo của mình. Ông được giao nhiệm vụ thiết kế đồng phục và các loại quần áo khác cho chính phủ, hãng hàng không và các công ty khác. Ông đã thiết kế những bộ com lê không có ve áo cho ban nhạc Beatles. Tập đoàn American Motors Corporation (AMC) đã ký hợp đồng với ông vào năm 1972 để tạo ra nội thất của mẫu xe Javelin, sử dụng các loại vải táo bạo và kỳ lạ cùng các hoa văn hoang dã.

Đời tư
Lối sống và công việc của Cardin phản ánh sự khinh bỉ đối với đạo đức Cơ đốc lúc bấy giờ. Giống như tất cả các nhà thiết kế thời kỳ đó, ông đã giới thiệu những mẫu thời trang risqué như váy ngắn, đồ bơi và những sáng tạo “sang trọng” của mình.

Cuộc sống cá nhân của ông kéo theo sự vô luân hỗn loạn của cuộc Cách mạng Tình dục. Trong những năm 1960, ông vẫn ngoại tình với nữ diễn viên Jeanne Moreau. Sau đó, ông có mối quan hệ đồng tính lâu dài với nhà thiết kế thời trang người Pháp Andre Oliver, người đã qua đời vào năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các nhà tạo mẫu

Liên kết ngoài
Pierre Cardin official website
Pierre Cardin rare interview
Pierre Cardin Museum
FAO Goodwill Ambassador website

Tham khảo

Nhà tạo mẫu Pháp
Nhãn hiệu quần áo
Người Pháp gốc Ý
Sinh năm 1922
Mất năm 2020
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người LGBT Ý


title: 2313 Aruna

text:
2313 Aruna (1976 TA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1976 bởi Giclas, H. L. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2313 Aruna

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: 1586 Thiele

text:
1586 Thiele (1939 CJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 2 năm 1939 bởi A. Wachmann ở Bergedorf.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1586 Thiele

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1939
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Lucy-sur-Yonne

text:
Lucy-sur-Yonne là một xã của Pháp. Xã này nằm ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.
Theo điều tra dân số năm 1999 (dân số không tính trùng), xã này có 135 dân. Dân số theo ước tính tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2004 là 149 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
INSEE
IGN

Xã của Yonne


title: Eudolia

text:
Eudolia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1885 bởi Jacoby.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Eudolia nepalica Medvedev, 1990

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Nguyễn Thúy Quỳnh

text:
Nguyễn Thúy Quỳnh (sinh năm 1976) là nghệ sĩ piano cổ điển người Việt hiện đang sống ở Mỹ, từng được bình chọn là một trong 19 ngôi sao trẻ năm 2004 trong bài viết "Young Artists: The Thrill of Discovery" của Musical America 2004 Edition. Cô sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ (là cháu của nghệ sĩ piano Tôn Thất Triêm) và bắt đầu học piano từ năm 4 tuổi.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web của Nguyễn Thúy Quỳnh
Nguyễn Thúy Quỳnh biểu diễn tác phẩm Schnell und spielend của Schumann
Nguyễn Thúy Quỳnh biểu diễn tác phẩm Toccatta của Maurice Ravel

Nghệ sĩ dương cầm Việt Nam
Nghệ sĩ hải ngoại
Nhạc sĩ Việt Nam
Người Hà Nội
Nhạc sĩ hải ngoại
Nhân vật còn sống


title: Seßlach

text:
Seßlach là một thị trấn tại huyện Coburg, phía bắc Bayern, Đức. Đô thị này tọa lạc 12 km về phía tây nam của Coburg. Đô thị này có diện tích 72,51 km2. Dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4078 người.

Seßlach có 15 làng:
(dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005)

Tham khảo


title: 3645 Fabini

text:
3645 Fabini (1981 QZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 8 năm 1981 bởi Mrkos, A. ở Klet.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3645 Fabini

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981
Tiểu hành tinh kiểu C


title: O Valadouro

text:
Valle de Oro(en gallego O Valadouro) là một đô thị ở tỉnh Lugo ở Galicia. Đô thị này thuộc comarca La Marina Central.

Dân số năm 2003: 2.328 người theo kết quả điều tra của INE.

Các khu vực dân cư
Budián (Santa Eulalia)
Cadramón (San Jorge)
Ferreira (Santa María)
Frexulfe (Santa Eulalia)
Alage (San Juan)
Moucide (Santo Estevo)
Recaré (San Xiao)
Santo Tomás de Recaré (Santo Tomás)
Santa Cruz del Valle de Oro (Santra Cruz)
Villacampa (Santa María)

Tham khảo

Đô thị ở Lugo


title: Sphecodes kamafuse

text:
Sphecodes kamafuse là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1983


title: Acid oxo

text:
Acid oxo, acid oxy hay acid có oxy là tên gọi của những loại acid bao hàm một hoặc nhiều nguyên tử oxy trong phân tử của nó. Cụ thể, đặc điểm của một acid oxo là:

Bao hàm oxy
Bao hàm ít nhất một nguyên tố khác ngoài oxy
Ít nhất có một nguyên tử hydro bám vào oxy
Hình thành ion bằng cách cho đi một hay nhiều proton

Một cái tên khác là acid oxy đôi khi được dùng, dù không được đặc biệt khuyến khích.

Miêu tả
Nhìn chung, acid oxo là những ion đa nguyên tử mang một hydro phân cực mang điện dương, hydro này có thể tách khỏi acid oxo để trở thành một cation.

Theo lý thuyết phản ứng acid - base nguyên thủy của Lavoisier, tất cả các loại acid đều phải chứa oxy, được đặt tên theo từ tiếng Hy Lạp οξυς (oxys - có nghĩa là sắc bén, acid) và γεινομαι (geinomai, sản sinh). Về sau, người ta phát hiện ra rằng một số acid như acid hydrochloric không bao hàm oxy, chính vì vậy giới khoa học bắt đầu chia acid thành hai loại: acid có oxy (oxyacid) và acid không có oxy (hydroacid).

Tất cả các acid oxo đều mang liên kết hydro mang tính acid với một nguyên tử oxy, vì vậy độ bền liên kết hay độ dài liên kết không phải là một nhân tố quan trọng trong quyết định tính acid, as it is with binary nonmetal hydrides.  Chính độ âm điện của nguyên tử trung tâm (E) và số lượng nguyên tử oxy trong phân tử sẽ quyết định tính acid của nó (cụ thể số lượng oxy liên kết với E càng nhiều thì tính acid càng tăng, và tương tự với độ âm điện của E).

Theo quy luật thứ hai của Pauling về pKa của acid oxo, một acid oxo có thể được viết dưới dạng OmE(OH)n và giá trị pKa đầu tiên của nó không phụ thuộc vào độ âm điện của E và n mà phụ thuộc vào m (8 với m =0, 3 với m =1, -2 với m=2 và <-10 với m=3). Điều này cũng tương quan với số oxy hóa của E, tức là khi số oxy hóa càng cao thì tính acid càng mạnh.

Cụ thể, dựa vào quy tắc của Pauling chúng ta có thể ước lượng gần đúng giá trị pKa đầu tiên của acid oxo theo công thức: pKa = 8 - 5m. Ví dụ ta có thể ước tính pKa của HClO là 8 (thực nghiệm cho thấy là 7,2), của HClO2 là 3 (thực nghiệm là 2), của HClO3 là -2 (thực nghiệm -1) và HClO4 là -7 (thực nghiệm -8).

Acid imidic được tạo ra bởi việc thay thế các liên kết =O trong acid oxo bằng liên kết =NR.

Ví dụ

Acid oxo
Acid carboxylic
Acid sulfuric
Acid nitric
Acid phosphoric
Acid oxo halogen: Acid hypochlorơ; Acid chlorơ; Acid chloric; Acid perchloric; Acid perbromic; Acid periodic

Acid hydrohalic
Acid hydrochloric
Acid hydrofluoric
Acid hydrobromic
Acid hydroiodic
Hydro cyanide

Chú thích
 Đối với các định nghĩa khắt khe thì acid boric không thuộc nhóm acid oxo vì acid boric thường có xu hướng nhận một hydroxide để trở thành anion hơn là cho đi proton: B(OH)3 + H2O  [B(OH)4]− + H+. Mặc dù vậy, trên thực tế acid boric vẫn được xếp vào nhóm acid oxo như các thành viên khác.

Nguồn dẫn

Xem thêm
Acid mạnh
Acid yếu
Độ âm điện
Acid oxo lưu huỳnh
Acid oxo phosphor

Liên kết ngoài
oxoacids Định nghĩa của IUPAC về acid oxo  (lấy từ "Sách vàng")

Ô


title: Hopea thorelii

text:
Hopea thorelii là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Lào và Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Hopea thorelii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

T


title: Bò Ai Cập cổ đại

text:
Bò Ai Cập cổ đại (danh pháp hai phần không được ITIS chấp nhận: Bos aegyptiacus) là dạng thuần hóa của bò với nguồn gốc không rõ ràng. Chứng cứ sớm nhất về Bos aegyptiacus là từ khu vực Fayum, có niên đại tới thiên niên kỷ 8 TCN.

Không giống như các loài bò khác, B. aegyptiacus không có u bướu. Nó có hoặc là các sừng lớn cong vào phía trong rồi sau đó uốn cong ra phía ngoài hoặc các sừng ngắn với cùng kiểu uốn. Theo nghệ thuật Ai Cập cổ đại, B. aegyptiacus có màu hoặc là đen, nâu, nâu trắng, đốm trắng, đen trắng hay trắng.

Người ta vẫn chưa rõ B. aegyptiacus có nguồn gốc từ đâu, do một số người cho rằng nó có được từ khu vực Levant hay Mesopotamia trong khi những người khác cho rằng nó được thuần hóa từ phân loài duy nhất (Bos primigenius mauretanicus) tại Bắc Phi của bò rừng châu Âu. Có chứng cứ cho cả hai tuyên bố này do bò đã được thuần hóa tại Levant vào thiên niên kỷ 8 TCN nhưng các khai quật có niên đại Tiền Holocen ở miền tây Sahara chỉ ra rằng bò bản xứ đã tồn tại trước thiên niên kỷ 8 TCN.

Không phụ thuộc vào các tuyên bố này, B. aegyptiacus vẫn từng là một phần quan trọng của xã hội người Ai Cập cổ đại, những người đã chăn thả chúng trên các vùng đất không thích hợp cho việc gieo trồng, hoặc là do các vùng đất này quá xa sông Nin để có thể tưới tiêu nước hoặc là tại vùng châu thổ sông Nin, do quá ẩm ướt để có thể gieo trồng. B. aegyptiacus được sử dụng để lấy thịt, sữa, da thô và phục vụ cho các nghi thức tế lễ.

B. aegyptiacus là quan trọng đến mức nhiều vị thần Ai Cập được cho là có hình dáng của B. aegyptiacus, các vị thần đáng chú ý có Hathor, Ptah (như là thần bò Apis), Menthu (như là thần bò Bukha) và Atum-Ra (như là thần bò Mnevis).

Trong thời kỳ Tân Vương quốc thì bò bướu (Bos primigenius indicus), một dạng bò có u bướu trên lưng, xuất phát từ Syria đã được du nhập vào Ai Cập và B. aegyptiacus dường như đã mất dần đi vai trò và bị thay thế bởi phân loài bò mới này.

Ghi chú

Động vật có vú tuyệt chủng
Xã hội Ai Cập cổ đại
Giống bò
Chi Bò


title: Hilaroptila

text:
Hilaroptila là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Hilaroptila mimetica Diakonoff, 1970

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: 20812 Shannonbabb

text:
20812 Shannonbabb (2000 SL269) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20812 Shannonbabb

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Begonia sodiroi

text:
Begonia sodiroi là một loài thực vật thuộc họ Begoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Quintana, C. & Pitman, N. 2003. Begonia sodiroi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
S


title: 11773 Schouten

text:
11773 Schouten (1021 T-3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1977, by C. J. van Houten và I. van Houten-Groeneveld ngày Palomar Schmidt plates taken by T. Gehrels.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Müssen

text:
Müssen là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Müssen có diện tích 11,46 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 967 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Nguyễn Thái Học (định hướng)

text:
Nguyễn Thái Học có thể là:

Nhân vật
 Nguyễn Thái Học (1902-1930), một nhà cách mạng Việt Nam.
 Nguyễn Thái Học (1972-), đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Yên, Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương.

Địa danh tại Việt Nam
Một số địa danh tại Việt Nam được đặt theo tên của nhà cách mạng Nguyễn Thái Học như:
 Phường Nguyễn Thái Học, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
Phố Nguyễn Thái Học thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.


title: Fleutiauxia fuscialata

text:
Fleutiauxia fuscialata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Fleutiauxia


title: Pindwara

text:
Pindwara là một thành phố và khu đô thị của quận Sirohi thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Pindwara nằm tại vị trí có tọa độ khoảng . Độ cao trung bình là 372 m (1.220 ft) trên mực nước biển.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pindwara có dân số 20.758 người. Nam giới chiếm 53% tổng số dân và nữ giới chiếm 47%. Pindwara có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho nam giới là 72%, và tỷ lệ cho nữ giới là 46%. Tại Pindwara, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Plectrocnemia martynovae

text:
Plectrocnemia martynovae là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Plectrocnemia


title: Jugazan

text:
Jugazan  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Quận của tỉnh Mayenne

text:
3 quận của tỉnh Mayenne gồm:
 Quận Château-Gontier, (quận lỵ: Château-Gontier) với 7 tổng và 71 xã. Dân số của quận này là 56.806 người năm 1990, 58.152 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.37%.
 Quận Laval, (tỉnh lỵ của tỉnh Mayenne: Laval) với 13 tổng và 88 xã. Dân số của quận này là 134.173 người năm 1990, và 140.207 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 4.5%.
 Quận Mayenne, (quận lỵ: Mayenne) với 12 tổng và 102 xã. Dân số của quận này là 87.058 người năm 1990, và 86.979 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 0.09%.

Tham khảo

Mayenne


title: Leptarthra aenea

text:
Leptarthra aenea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Leptarthra


title: Ootheca bourguii

text:
Ootheca bourguii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Ootheca


title: Khu Haringey của Luân Đôn

text:
Khu Haringey của Luân Đôn (tiếng Anh: London Borough of Haringey, phiên âm: /ˈhærɪŋɡeɪ/)
là một khu tự quản Luân Đôn, thuộc Bắc Luân Đôn, là một phần của vùng Nội Luân Đôn, các phần khác thuộc Ngoại Luân Đôn. Khu tự quản thành lập năm 1965, tiếp giáp với 6 khu tự quản Luân Đôn khác.

Haringey bao phủ diện tích . Nơi đây có các khu vực không gian xanh rộng lớn, chiếm 25% tổng diện tích toàn khu tự quản. Chính quyền địa phương là Hội đồng Khu tự quản Luân Đôn Haringey. Trong những năm gần đây, Hội đồng Haringey trở thành chủ đề của những lời chỉ trích trên toàn quốc qua vấn đề xử lý phúc lợi trẻ em, có liên hệ đến vụ giết chết của Victoria Climbie và cái chết của Baby P. Thánh 3 năm 2009, Ủy ban Kiểm toán đánh giá hoạt động của Hội đồng Haringey vào nhóm 4 cuối bảng xét trên toàn quốc gia, và xếp cuối tại Luân Đôn. Tháng 12 năm 2009, Ofsted xếp Haringey vào nhóm 9 cuối cùng xét trên toàn quốc gia đối với các dịch vụ phúc lợi dành cho trẻ em.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Key statistics on Haringey on London Councils website
Key leadership information on Haringey Council on the London Councils website

Haringey


title: Rethel (quận)

text:
Quận Rethel là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Ardennes, ở vùng Grand Est. Quận này có 6 tổng và 101 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Rethel là:
 Asfeld
 Château-Porcien
 Chaumont-Porcien
 Juniville
 Novion-Porcien
 Rethel

Các xã
Các xã của quận Rethel, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rethel trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Rethel


title: Aulacophora irpa

text:
Aulacophora irpa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Kaugachhi

text:
Kaugachhi là một thị trấn thống kê (census town) của quận North Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kaugachhi có dân số 13.904 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kaugachhi có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Kaugachhi, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Cuphodes lithographa

text:
Cuphodes lithographa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Cuphodes


title: 2788 Andenne

text:
2788 Andenne (1981 EL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1981 bởi Debehogne, H. ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2788 Andenne

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Aubergenville (tổng)

text:
Le Tổng Aubergenville là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Yvelines thuộc vùng Île-de-France của Pháp.

Tổng Aubergenville được lập năm 1967 từ hai tổng cổ Meulan. Xã Chapet kề bên được tách khỏi tổng Aubergenville mới được lập sau đó được nhập vào tổng mới, tổng Meulan.

Hành chính
Tổng Aubergenville có 11 xã:
Aubergenville: 11 667 dân,
Aulnay-sur-Mauldre: 1105 dân,
Bazemont: 1526 dân,
Bouafle: 2016 dân,
Ecquevilly: 4208 dân,
Flins-sur-Seine: 2207 dân,
Herbeville: 312 dân,
Mareil-sur-Mauldre: 1760 dân,
Maule: 6 017 dân,
Montainville: 507 dân,
Nézel: 945 habitants.

Tham khảo

Aubergenville


title: Murbach

text:
Murbach là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 6,66 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 137 người. Khu vực này có độ cao trung binh 420 mét trên mực nước biển.

Murbach Abbey nằm gần Murbach.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Rissoa lia

text:
Rissoa lia là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Rissoa


title: Verquigneul

text:
Verquigneul là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.
Xã này có dân số thời điểm 2006 là 2042 người.

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pas-de-Calais


title: Dermestinae

text:
Dermestinae là một phân họ bọ cánh cứng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dermestinae at ITIS

Dermestidae


title: Coursegoules

text:
Coursegoules là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
  L'association Coursegoules.com
  Coursegoules sur le site de l'Institut géographique national
  Coursegoules sur le site de l'Insee
  Coursegoules sur le site du Quid
  Communes les plus proches de Coursegoules
  Localisation de Coursegoules sur une carte de France
  Plan de Coursegoules sur Mapquest

Xã của Alpes-Maritimes


title: Priolepis robinsi

text:
Priolepis robinsi là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Colombia.

Nguồn
 Acero, A. 1996. Priolepis robinsi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Priolepis
Động vật Colombia
Cá Colombia
Động vật đặc hữu Colombia
Động vật được mô tả năm 1991


title: Étréville

text:
Étréville là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Lilith

text:
Lilith () là tên gọi trong tiếng Hebrew cho một nhân vật trong thần thoại Do Thái, ban đầu được phát triển trong Kinh Talmud. Hình ảnh của Lilith lần đầu xuất hiện trong một loại thần gió bão được gọi là Lilitu, ở Sumer khoảng 3000 năm trước Công nguyên. Nhiều học giả cho rằng nguồn gốc của tên ký hiệu âm "Lilith" có từ khoảng năm 700 trước Công nguyên. Lilith xuất hiện trông như một con ma đêm trong một truyền thuyết Do Thái và như một con cú mèo trong bản dịch Kinh Thánh tiếng Anh King James Version.
Isaiah 34:14 (KJV): "The wild beasts of the desert shall also meet with the wild beasts of the island, and the satyr shall cry to his fellow; the screech owl also shall rest there, and find for herself a place of rest."
Ê-sai 34:14 (1934 tiếng Việt): Thú rừng và chó rừng sẽ gặp nhau tại đó; dê đực kêu nhau; yêu quái ban đêm loán làm chỗ ở, và làm nơi náu nương yên ổn.

Theo kinh ngụy tác, cô còn là vợ đầu của Adam.

Xem thêm
 Adam
 Succubus

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Jewish Encyclopedia: Lilith
 Collection of Lilith information and links by Alan Humm
 International standard Bible Encyclopedia: Night-Monster

Adam và Eve
Truyền thuyết Do Thái giáo
Truyền thuyết Kitô giáo
Truyền thuyết Lưỡng Hà
Adam và Eva
Thiên Chúa giáo
Nữ giới trong Kinh Thánh


title: Maroilles, Nord

text:
Maroilles là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 22,13 km², dân số năm 1999 là 1384 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 186 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord
 Maroilles (pho mát)

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: 3084 Kondratyuk

text:
3084 Kondratyuk (1977 QB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 8 năm 1977 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3084 Kondratyuk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Echinolittorina cecillei

text:
Echinolittorina cecillei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Echinolittorina


title: Trương Trọng Thi

text:
Trương Trọng Thi (1936-2005) là một kỹ sư người Pháp gốc Việt.  Ông được xem là "cha đẻ của máy tính cá nhân" vì đã tạo ra Micral, máy tính cá nhân không phải công cụ và được thương mại hóa đầu tiên.

Tiểu sử
Trương Trọng Thi sinh năm 1936 tại Chợ Lớn (Sài Gòn). Năm 14 tuổi, ông sang Pháp học, rồi trở thành kỹ sư ở Trường Vô tuyến điện Pháp (tên cũ là École Française de Radioélectricité hay EFR, nay là École des technologies de l'information et du management hay EFRE). Sau một thời gian làm cho Schlumberger, ông thành lập công ty riêng là R2E (viết tắt của Réalisation d'Études Électroniques).

Năm 1973, ông chế tạo ra Micral mà nhiều người coi là máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giới. Một bản mẫu của nó hiện được trưng bày trong Viện bảo tàng máy tính Boston (Mỹ). Chiếc máy này ra đời hơn một năm trước máy Altair của công ty Mỹ MITS Electronics, công ty này cũng cho mình là cha đẻ của PC.

Trong một chuyến sang Hoa Kỳ, ông được biết công ty Intel đã phát triển một bộ vi xử lý có kích thước nhỏ. Khi quay về Pháp ông đã cho ra đời máy tính Micral với bộ vi xử lý Intel 8008, đây không chỉ là một máy tính tay đơn thuần mà là một chiếc máy tính cá nhân hoàn chỉnh có bộ nhớ 256 bytes (có thể mở rộng đến 1K!), bàn phím và màn hình. Micral tiếp tục được phát triển đến năm 1978, năm đó R2E bị tập đoàn Bull mua lại. Tập đoàn này sau đó đã thương mại hóa các phiên bản khác nhau của Micral để phục vụ cho các cơ quan hành chính Pháp và các trạm thu lộ phí. Tuy nhiên, Bull lại không thực hiện ý tưởng của Trương Trọng Thi là phát triển chiếc máy này thành công cụ sử dụng rộng rãi trong mọi gia đình.

Năm 1995, ông thành lập APCT, một công ty chuyên về các phần mềm bảo mật.

Ông được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh vào năm 1999.

Công lao của Trương Trọng Thi trong ngành máy tính còn được ghi nhận ở những ý tưởng tiên phong về loại máy vi tính tương thích, về xử lý và lưu trữ dữ liệu, về lưu trữ dữ liệu trên đĩa quang học.

Trương Trọng Thi mất ngày ngày 4 tháng 4 năm 2005 tại Paris sau hơn 2 năm rưỡi nằm viện.

Chú thích

Xem thêm
Máy tính cá nhân

Kỹ sư
Người Pháp gốc Việt
Nhà khoa học kỹ thuật gốc Việt
Người Sài Gòn
Kỹ sư Pháp
Người họ Trương tại Việt Nam


title: Chủ nghĩa thuần huyết Triều Tiên

text:
Chủ nghĩa thuần huyết Triều Tiên hay Chủ nghĩa dân tộc sắc tộc Triều Tiên là một học thuyết ý thức hệ chính trị và một dạng xác nhận nhân chủng cũng như sắc tộc đang thịnh hành ở cả hai miền Bắc và Nam trên bán đảo Triều Tiên và là một phần của chủ nghĩa dân tộc Triều Tiên.

Khái quát
Học thuyết này dựa trên nhiều quan niệm rằng người Hàn-Triều Tiên là một dân tộc, sắc tộc, chủng tộc thuần chủng có chung một huyết thống, đồng nhất và cũng là một nền văn hóa riêng biệt. Trọng tâm của nó là khái niệm Minjok (민족, 民族, dân tộc), một thuật ngữ từng được Đế quốc Nhật Bản đặt ra vào giai đoạn đầu của thời kỳ Minh Trị, dựa trên căn cứ của các ý niệm theo chủ nghĩa Darwin xã hội.

Sự thay đổi
Người Triều Tiên ở cả hai miền Bắc-Nam (Đại Hàn Dân Quốc và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên) thường đề cao sự thuần chủng trong cộng đồng và chủ nghĩa dân tộc thuần huyết, tuy nhiên, trong tương lai gần, do những tác động của sự toàn cầu hoá, tư tưởng bảo thủ đó có thể sẽ không còn tồn tại nữa, đặc biệt là tại Hàn Quốc.

Tham khảo

Thuần huyết
Địa lý văn hóa
Phân biệt đối xử
Chủ nghĩa vị chủng
Phân biệt chủng tộc ở châu Á
Xã hội học về văn hóa


title: SIDA

text:
SIDA có thể là:
 Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), viết tắt theo tiếng Pháp Syndrome d'immunodéficience acquise
 Từ viết tắt của Swedish International Development Cooperation Agency theo tiếng Anh (tiếng Việt tạm dịch là: Tổ chức hợp tác phát triển quốc tế Thụy Điển)
Quần áo Sida, loại quần áo được gọi tên theo tổ chức Thụy Điển
 Sida, một chi trong họ cây ra hoa, Malvaceae (họ bông)
 Sida (huyện), huyện của tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan


title: Ungerhausen

text:
Ungerhausen là một đô thị ở huyện Unterallgäu bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Phần mềm quảng cáo

text:
Phần mềm quảng cáo hay nhu liệu quảng cáo thường đính kèm với những mẩu quảng cáo nhỏ, chúng thường được phân phát dưới hình thức phần mềm miễn phí hay phiên bản dùng thử. Và chỉ khi bạn trả tiền cho sản phẩm dùng thử đó, các quảng cáo sẽ "teo" nhỏ hoặc biến mất tùy theo chính sách (policy) của hãng phần mềm đó. Bên cạnh đó, phần mềm gián điệp (spyware) cũng là một trong các "biến thể" của phần mềm quảng cáo, chúng được bí mật cài vào máy tính người sử dụng khi họ đang duyệt web. Các spyware này sẽ theo dấu người dùng khi họ lang thang trên Internet và ghi lại chúng, sau đó gửi thông tin về một địa chỉ nào đó trên Internet. Phần lớn các spyware thường vô hại, tuy nhiên, ngày nay bắt đầu xuất hiện nhiều những spyware đính kèm virus, sâu (worm) hoặc "ngựa thành Troa" (Trojan horse) có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho một hoặc một hệ thống máy tính.

Tham khảo

Quảng cáo trên Internet
Quảng cáo trực tuyến


title: Hydropsyche perseus

text:
Hydropsyche perseus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Luciobarbus guiraonis

text:
Luciobarbus guiraonis là một loài cá trong họ Cyprinidae. Chúng thuộc chi Luciobarbus theo phân loại IUCN, tuy nhiên chi này thường được xem như là một phân chi của chi Barbus.

Chú thích

Tham khảo

  (2008): Natural hybridization of Barbus bocagei x Barbus comizo (Cyprinidae) in Tagus River basin, central Spain [English with French abstract]. Cybium 32(2): 99-102. PDF fulltext

  (2007): Evolutionary origin of Lake Tana's (Ethiopia) small Barbus species: indications of rapid ecological divergence and speciation. Anim. Biol. 57(1): 39-48. (HTML abstract)
  (2009): 2009 IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1. Truy cập 2009-SEP-20.

Luciobarbus


title: Ba đậu

text:
Ba đậu hay còn gọi bã đậu, mắc vát, cóng khói, cáng khỏi, giang tử, mãnh tử nhân, lão dương tử, ba nhân, mần để, hoắt, phổn, để, đết (danh pháp khoa học: Croton tiglium) là loài thực vật có hoa thuộc họ Đại kích được Carl Linnaeus mô tả khoa học lần đầu năm 1753. Nó là một trong năm mươi vị thuốc cơ bản của Đông y, có xuất xứ từ Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Phân bố
Loài bản địa Ấn Độ (gồm cả Assam), Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Đài Loan, Indonesia (Java, quần đảo Sunda Nhỏ, Kalimantan, Maluku, Sulawesi, Sumatra,), Malaysia (bán đảo và Borneo), Maldives, Myanmar, Nepal, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan, Trung Quốc (Chiết Giang, Giang Tây, Giang Tô, Hải Nam, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Tứ Xuyên, Vân Nam), Việt Nam. Du nhập vào Nhật Bản và quần đảo Caroline. Môi trường sống là các khu rừng thưa miền núi, vùng cây bụi trên đất đá vôi; ở cao độ 300–700 m.

Ở Việt Nam, cây ba đậu mọc hoang hoặc được trồng tại nhiều tỉnh miền Bắc, nhất là các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Hòa Bình, Bắc Kạn, Thái Nguyên, và các tỉnh miền Trung. Ở Trung Quốc, cây này mọc nhiều tại các tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu, Hồ Nam, Hồ Bắc.

Tên gọi ba đậu (chữ Hán: 巴豆) vì hạt của nó giống hạt đậu và xuất xứ từ vùng Ba Thục (Tứ Xuyên, Trung Quốc).

Đặc điểm
Cao khoảng 3-7 m, cành nhẵn (không có gai và lông). Lá mọc so le, hình trứng, đầu nhọn, mép lá có răng cưa nhỏ; lá dài 6-8 cm, rộng 4–5 cm, cuống lá nhỏ, dài 1–2 cm. Hoa mọc thành chùm (dài 10–20 cm) ở đầu các cành, hoa đực ở đỉnh, cuống hoa nhỏ dài 1-3 mm. Quả nhẵn, màu vàng nhạt, cao 2 cm, khi chín sẽ tách ra thành 3 mảnh vỏ. Hạt hình trứng dài 10 mm, rộng 4–6 mm, vỏ hạt cứng, mờ và có màu nâu xám.

Hình ảnh

Công dụng
Hạt dùng chữa hàn tích đình trệ, bụng đầy trướng, táo bón, đại tiện bí kết (tắc nghẽn ruột) ho nhiều đờm loãng, đau tức ngực, bạch hầu và sốt rét.

Rễ dùng trị Thấp khớp dạng thống phong, bọc máu, đòn ngã, rắn cắn.

Lá dùng bên ngoài khi bị phát cước hoặc làm thuốc sát trùng.

Thường dùng hạt dưới hình thức Ba đậu sương nghĩa là hạt Ba đậu đã ép bỏ hết dầu đi, sao vàng mới dùng với liều 0,01-0,05g làm viên hoặc chế cao.

Lại thường dùng phối hợp với nhiều vị thuốc khác. Rễ dùng với liều 3-10g. Lá có thể dùng tươi giã đắp hoặc tán làm bột sát trùng.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

T
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Đông Á
Thực vật Đông Nam Á
Thực vật Nam Á
Thực vật Malesia
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Cây độc
Thực vật Đông Dương
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Tầng Ems

text:
Tầng Ems là một trong ba tầng động vật ở thế Devon sớm. Nó kéo dài từ khoảng 407 ± 2,8 triệu năm trước (Ma) tới 397,5 ± 2,7 Ma. Tầng trước nó là tầng Praha và ngay sau nó là tầng Eifel.

Điểm đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp Polygnathus kitabicus (= Polygnathus dehiscens). Điểm kết thúc của nó là sự xuất hiện lần đầu tiên của phân loài động vật răng nón có danh pháp Polygnathus costatus partitus.

Thiết diện tham chiếu chính thức (GSSP) của ICS cho tầng này nằm tại hẻm núi Zinzil'ba, đông nam Samarkand, Uzbekistan. Tên gọi của tầng này được đặt theo Bad Ems, một thành phố thuộc Rheinland-Pfalz của Đức hoặc sông Ems ở tây bắc nước này. Tên gọi cho tầng này được H. D. de Dorlodot đưa ra năm 1900.

Tại Bắc Mỹ tầng Ems được thay thế bằng Sawkill hay Sawkillian.

Tham khảo

Kỷ Devon


title: Atopsyche siolii

text:
Atopsyche siolii là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Euglossa retroviridis

text:
Euglossa retroviridis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dressler mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1982


title: Molophilus aspersulus

text:
Molophilus aspersulus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Coralliophila fearnleyi

text:
Coralliophila fearnleyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Coralliophila
Động vật được mô tả năm 1965


title: Auriscalpium villipes

text:
Auriscalpium villipes là một loài nấm trong họ họ Auriscalpiaceae của bộ Russulales. Loài nấm này mọc trên cây gỗ chết và được tìm thấy ở Nam Mỹ (Brazil) và Mexico.

Tham khảo

Liên kết ngoài

V
V
Nấm Bắc Mỹ
Nấm Nam Mỹ


title: Periaulax

text:
Periaulax là một chi tuyệt chủng của lớp Chân bụng trong họ Trochidae.

Các loài
Các loài trong chi Periaulax gồm:
 Periaulax rimosus
 Periaulax tsheganica Amitrov, 2010 - Được tìm thấy ở Kazakhstan trong Thế Eocen.

Trước đây, nó có chứa các loài Periaulax spiratus, hiện đang được công nhận là Margarites spiratus.

Chú thích

Trochidae


title: Tipula turgida

text:
Tipula turgida là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Peristernia angulata

text:
Peristernia angulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

A


title: Trentepohlia subcandidipes

text:
Trentepohlia subcandidipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sankt Peter am Hart

text:
Sankt Peter am Hart là một đô thị ở huyện Braunau am Inn bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 23 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2405 người.

Tham khảo


title: Callistola bella

text:
Callistola bella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Callistola


title: Mydrosoma micheneri

text:
Mydrosoma micheneri là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Packer mô tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Mydrosoma
Động vật được mô tả năm 2007


title: 2411 Zellner

text:
2411 Zellner (1981 JK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 5 năm 1981 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2411 Zellner

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Vaudemange

text:
Vaudemange  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Trạng nguyên (định hướng)

text:
Trạng nguyên trong tiếng Việt có thể là:
Danh hiệu trạng nguyên dùng để ban cho những người đỗ cao nhất trong các kỳ thi cử thời phong kiến tại Trung Quốc, Việt Nam, Cao Ly. Xem các bài:
Trạng nguyên Trung Quốc
Trạng nguyên Việt Nam
Trạng nguyên Cao Ly
 Cây/hoa trạng nguyên (danh pháp hai phần: Euphorbia pulcherrima) thuộc họ Đại kích (Euphorbiaceae), bộ Sơ ri (Malpighiales).
 Trong tên gọi của một loại rượu là trạng nguyên hồng.
 Tên một loài cá: Cá trạng nguyên


title: M’nhum

text:
M’nhum là bộ chiêng của người Gia Rai ở Việt Nam. Nó dùng để đánh khi uống rượu. Trong tiếng Gia Rai, "m’nhum" nghĩa là “uống rượu”.

M’nhum gồm hai nhóm:

Nhóm 1: gồm ba chiếc cồng có núm gọi là chiêng kđo, dùng để đánh đệm. Mỗi chiếc có kích cỡ riêng và có tên giống như bộ chiêng t’rum. Cái lớn nhất là ania, cái vừa là knah, còn cái nhỏ nhất là moong. Mỗi cái giữ một bè khi hòa tấu. Ania phát ra bè thấp gọi là bè ania, knah bè giữa là bè mđu và moong đi bè trên gọi là đi bè pớt.
Nhóm 2: gồm sáu chiếc chinh gọi là knah khớc, dùng để chơi giai điệu, nhóm này có ba chiếc giữ vai trò chính và ba chiếc giữ vai trò phụ. Tên gọi và nhiệm vụ của 6 chiếc này tính từ chiếc lớn nhất đến chiếc nhỏ nhất như sau:
Knah tuk chơi bè trầm của giai điệu (bè knah di), sử dụng nhịp nghịch phách với chiêng mđu của nhóm 1.
Knah hri chơi bè thứ hai của phân giai điệu (bè knah hliang), cùng độ cao của chiêng moong nhóm 1.
Knah hloong chơi bè trên của phân giai điệu (bè knah khớc).
Ba chiếc còn lại giữ vai trò phụ, không có tên riêng. Chúng đánh theo âm hình tiết tấu của knah khớc và knah hri và giữ nhiệm vụ hòa âm.

Nhìn chung người ta sử dụng bộ chiêng m’nhum trong các ngày hội lễ như lễ đâm trâu, lễ trao vòng, lễ mừng lúa mới và lễ cầu sức khỏe... Khi diễn tấu m’nhum họ thường dùng trống cái đệm theo.

Tham khảo

Nhạc cụ dân tộc Việt Nam
Người Gia Rai


title: Curtil-sous-Buffières

text:
Curtil-sous-Buffières là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 79.Ước tính dân số năm 2007 là 78 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Đô la Newfoundland

text:
Đô la Newfoundland đã là loại tiền tệ của thuộc địa và Dominion of Newfoundland từ năm 1865 cho đến năm 1949, khi Newfoundland trở thành một tỉnh của Canada. Nó có giá trị bằng 100 Cent.

Lịch sử
Trong năm 1865, đồng đô la Newfoundland đã được thay thế cho đồng pound tại một tỷ lệ là 1 đô la = 4 shilling 2 penny (50 penny), hơi cao hơn so với đồng đô la Canada (trị giá 4s 1.3d). Điểm quan trọng này đã được đánh giá là 2 cent sẽ được ngang bằng với 1 penny sterling. Nó được coi như là một nguy cơ cho việc lựa chọn áp dụng hệ thống Anh hay hệ thống Mỹ. Nó cũng có chịu tác động của sự sắp hàng đơn vị Newfoundland tới đơn vị đô la tại colony Anh Đông Caribê. Đồng đô la Tây Ấn Độ đã trực tiếp được chuyển sang từ đô la Tây Ban Nha (một phần tám). Trong năm 1895, sau một cuộc khủng hoảng ngân hàng, các ngân hàng Canada chuyển đến Newfoundland và giá trị của đồng đô la Newfoundland đã được điều chỉnh để giá trị của nó bằng với đồng đô la Canada, một sự mất giá 1,4% giá trị. Đô la Newfoundland đã được thay thế bằng đồng đô la Canada tại với mệnh giá tương đương trong khi Newfoundland đã tham gia Canada trong năm 1949.

Khác với colony Anh Bắc Mỹ đã được thông qua đơn vị Mỹ cùng một khoảng thời gian mà Newfoundland đã thông qua đơn vị Tây Ấn Độ. Sự chênh lệch nhỏ giữa đơn vị của Mỹ và đơn vị Tây Ấn Độ là do vào thực tế là năm 1792, Hamilton tại kho bạc Mỹ đã mất đi một lượng trung bình của độ mòn đô la Tây Ban Nha trở thành đơn vị tiền tệ mới của mỹ.

Tiền xu

Trong năm 1865, những đồng xu đã được giới thiệu với mệnh giá là 1, 5, 10 và 20 cent, và 2 đô la. 1 cent là struck bằng đồng, 5, 10 và 20 cent bằng bạc và 2 đô la (cũng được chỉ tên như là "Two Hundred Cents" và "One Hundred Pence") bằng vàng. 50 cent bằng bạc đã được giới thiệu trong năm 1870, với 20 cent được thay thế bằng 25 cent tiền xu trong năm 1917. Một đồng nhỏ hơn 1 cent tiền xu đã được giới thiệu trong năm 1938.

Giấy bạc

Trong năm 1865, một ngân hàng điều lệ, Commercial Bank of Newfoundland đã bắt đầu phát hành giấy bạc với chỉ tên là pound và đô la, bằng cách sử dụng một tỷ lệ là 4 đô la = 1 pound. Khi tỷ lệ này phù hợp với tỷ lệ được sử dụng tại Canada vào thời điểm, nó có thể là những giấy bạc không được sử dụng như là dành cho đô la Newfoundland. Trong những năm 1880, cả hai ngân hàng là Commercial Bank và Union Bank of Newfoundland ban hành các giấy bạc chỉ tên duy nhất trong những đồng đô la. Những mệnh giá là 2, 5, 10, 20 và 50 đô la đã được ban hành. Tuy nhiên, vào năm 1894, cả hai ngân hàng đã bị sụp đổ.

Sở Công công của chính phủ giới thiệu về tiền mặt trong năm 1901 trong những mệnh giá của 40, 50 và 80 cent, 1 và 5 đô la. Trong năm 1910, 25 cent và 2 đô la đã được thêm vào. Trong năm 1920, các kho bạc giới thiệu giấy bạc 1 và 2 đô la.

Xem thêm
 Bảng Newfoundland

Khác

Liên kết

Tham khảo

Tiền tệ của Canada
Đơn vị tiền tệ không còn lưu thông
Lịch sử của Newfoundland và Labrador
Đơn vị tiền tệ của Canada
Đô la
Chấm dứt năm 1949
Khởi đầu năm 1865


title: Bruchidius atrolineatus

text:
Bruchidius atrolineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Cassida humeralis

text:
Cassida humeralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Quận Kiowa, Oklahoma

text:
Quận Kiowa là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Oklahoma


title: Thái Bình lâu (Hoàng thành Huế)

text:
Thái Bình lâu (chữ Hán: 太平樓) tọa lạc tại phía đông bắc Tử Cấm thành trong Hoàng thành Huế.

Lịch sử và công dụng

Thái Bình lâu là một tòa nhà hai tầng bằng gỗ nằm giữa một khuôn viên hình chữ nhật rộng 32m, dài 58m. Công trình được vua Khải Định ra lệnh xây dựng vào năm 1919, đến năm 1921 thì hoàn thành, để nhà vua làm chỗ nghỉ ngơi, đọc sách...Thái Bình lâu được trùng tu vào những năm 1990-1991.

Kiến trúc

Công trình là một tòa nhà kép, gồm tiền sảnh, chính doanh, hậu doanh nối liền nhau bằng hai máng thoát nước. Mặt nền cao hơn đất 1m, mặt trước là bốn cột xây bằng gạch trát vữa. Phía trước có 3 chữ Thái Bình lâu và hai bên là hai bài văn do vua Khải Định ngự chế.

Sau tiền sảnh là chính doanh. Đây là một ngôi nhà 2 tầng cao 9.55m, mái được lợp bằng ngói âm dương tráng men vàng với nhiều trang trí rất đẹp và lộng lẫy như hình những con dơi tượng trưng cho Ngũ Phúc và hai bờ nóc đắp nổi hai hình hồi long đầy uy lực.

Hậu doanh có 3 gian, 2 chái, mái lợp ngói liệt, hai đầu hồi có đắp nổi đề tài Hải ốc thiêm trù với hình ảnh ba ông già chúc thọ cho nhau.

Nhìn chung, nổi bật nhất ở đây là nghệ thuật hoa viên và khảm sánh sứ .

Xem thêm
Quần thể di tích Cố đô Huế

Tham khảo

Tử Cấm Thành Huế
Cung điện tại Việt Nam
Kiến trúc cổ Việt Nam


title: Lénault

text:
Lénault là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lénault sur le site de l'Institut géographique national

Lenault


title: Ochlerotatus serratus

text:
Ochlerotatus serratus là một loài muỗi.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
 Oropouche fever

S


title: Sân bay Konarak

text:
Sân bay Konarak là một sân bay ở Chabahar, Iran . Sân bay này có 2 đường băng bề mặt asphalt.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Konarak:
Iran Air (Bandar Abbas, Tehran, Zahedan)
Iran Air Tours (Zahedan)

Chú thích
Các điểm đến Chabahar

Tham khảo

Sân bay Iran


title: Bornheim, Alzey-Worms

text:
Bornheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Bornheim, Alzey-Worms có diện tích 4,45 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Matzen-Raggendorf

text:
Matzen-Raggendorf là một thị trấn ở huyện Gänserndorf thuộc bang Niederösterreich nước Áo. Đô thị  có diện tích 35,59 km², dân số năm 2001 là 2583 người.

Tham khảo

Đô thị của Gänserndorf