title: Huyền thoại mùa thu

text:
Huyền thoại mùa thu (Legends of the Fall) là phim được sản xuất năm 1994—dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Jim Harrison—đạo diễn Edward Zwick với các diễn viên chính Brad Pitt, Anthony Hopkins, Aidan Quinn, Julia Ormond, Henry Thomas và con gấu Bart the Bear. Mặc dù được khán giả lẫn các nhà phê bình đánh giá cao, bộ phim đã không thành công như mong đợi, chỉ đạt được một giải Oscar cho quay phim tốt nhất.

Bối cảnh của phim trải dài từ trước Thế chiến thứ nhất qua Thời kỳ cấm đoán (Prohibition Era) tới thập niên 1920 và kết thúc năm 1963. Bộ phim xoay quanh chuyện gia đình Ludlow ở Montana gồm: Đại tá Ludlow (Hopkins thủ vai) - một cựu chiến binh trong Chiến tranh chống người da đỏ, ba người con trai của ông là Alfred (Quinn), Tristan (Pitt) và Samuel (Thomas), và người phụ nữ chiếm được tình cảm của cả ba anh em nhà Ludlow - Susannah (Ormond).

Nội dung phim
Chán ghét tội lỗi của những kẻ phản bội thuộc chính phủ Hoa Kỳ gây ra đối với những người Mỹ bản xứ, đại tá William Ludlow đã về hưu cùng người bạn tin cậy nhất của mình, 1 người Mỹ bản xứ từng phục vụ cho đoàn kỵ binh, tên One Stab. Ông cùng gia đình dời đến sống ở một vùng xa xôi của Montana, dựng nên một ngôi nhà lớn và bắt đầu chăn nuôi súc vật. Vợ ông, sinh ra và lớn lên ở thành phố, không thích ứng được với những mùa đông khắc nghiệt của vùng thôn quê giá rét này và đã rời bỏ đến vùng bờ biển miền Tây. Bà đã không quay trở lại trong nhiều năm nhưng bà và gia đình đại tá William Ludlow vẫn duy trì cuộc hôn nhân, là những người bạn thân và liên lạc qua thư từ. Ông nuôi lớn những đứa con trai của mình với sự giúp đỡ của One Stab - người đã dạy cho những đứa nhỏ mọi ngôn ngữ của người dân Da Đỏ. Chính giọng của One Stab đã kể lại bộ phim, trong dòng hồi tưởng và khi đã là một ông già. Sống cùng với gia đình Ludlow là người làm thuê Decker cùng với người vợ da đỏ tên Pet và cô con gái nhỏ Isabel, thường gọi là Isabel II để phân biệt với phu nhân đại tá.

Đại tá Ludlow có ba người con trai, cả ba đều khác nhau như ban ngày với ban đêm. Người con cả, Alfred, đã trưởng thành từ rất sớm, luôn có trách nhiệm và tính cẩn trọng. Người con út, Samuel, tuy chất phác nhưng có kiến thức và luôn được hai anh của mình trông nom. Tristan, người con giữa, là một người hoang dã, điển trai, ngoan cố, dũng cảm, tự tin và là người đã học hết những phong tục cổ của người Da Đỏ do One Stab truyền dạy.

Sau khi giới thiệu nhân vật, bộ phim mở ra với cảnh Tristan, khi 12 tuổi, đã rời nhà để săn một con gấu rừng. Cậu và con gấu khổng lồ đối mặt với nhau, con gấu tấn công cậu và trận đánh đó đã khiến Tristan bị thương. Cậu cắt một móng vuốt từ chân con gấu và con gấu đã chạy lẩn đi. Và rõ ràng dù với tính cách hoang dã đó, Tristan vẫn là đứa con mà người cha yêu nhất. Anh là người mạnh mẽ nhất trong 3 anh em.

Ngay trước khi Thế chiến thứ nhất bắt đầu, Samuel, đã đi xa để học trường Harvard, đã quay về nhà và dẫn theo anh người vợ chưa cưới, Susannah. Susannah là một cô gái trẻ đẹp, thông minh và con nhà tử tế. Mọi người đàn ông trong căn nhà trở nên "mê mẩn bởi sự có mặt của cô". Cô bị quyến rũ bởi tính cách hoang dã và từng trải của Tristan, và cô trở nên khó xử trông thấy giữa Tristan và tình yêu cô dành cho Samuel. Cả ba anh em đều sống vui vẻ với nhau và đây là khoảng thời gian hạnh phúc nhất của gia đình Ludlow.

Samuel và Susannah dự định sẽ cưới nhau, nhưng trước khi hôn lễ có thể tiến hành, chiến tranh ở châu Âu bắt đầu. Samuel cảm thấy tha thiết muốn chống lại quân Đức và chống đối ra mặt như thể anh hiểu được tường tận những điều anh đang nói ra. Đại tá Ludlow không đồng ý với con, nói rằng anh đang nói về chiến tranh dù chưa bao giờ anh từng thấy chiến tranh ra sao. Samuel nói với cha đã có hai người anh họ người châu Âu của gia đình Ludlow bị giết chết, và ở điểm này, Colonel Ludlow chỉ ra rằng đó là hai người mà các con ông chưa bao giờ gặp mặt. Vào tháng 10 năm 1914, sau khi đọc một bài báo đầy lo ngại về cuộc chiến, Samuel đột ngột thông báo với cả nhà rằng anh đang chuẩn bị đi đến Canada để gia nhập quân đội ở đó, và sẽ chiến đầu cho đế chế Anh, bởi vì nước Mỹ vẫn chưa vào cuộc.

Đại tá Ludlow có ấn tượng rất sâu sắc về chiến tranh và đã rất coi khinh chính phủ Mỹ sau khi tận mắt chứng kiến sự hung bạo mà người Da Đỏ phải gánh chịu trong suốt cuộc mở rộng thuộc địa về phía Tây. Tuy vẫn luôn tôn trọng ý kiến của những đứa con mình, ông lại phản đối quyết liệt việc tham gia vào một cuộc chiến mà ông cho rằng không phải việc của người Mỹ. Dù vậy, Samuel vẫn kiên quyết theo đuổi việc gia nhập quân đội, và cuối cùng cả Alfred và Tristan đều đi cùng anh. Tristan không hề quan tâm đến cuộc chiến, mà chỉ muốn bảo vệ em trai Samuel, cũng như làm theo điều mà người cha yêu cầu khi họ ra đi. Vào đêm trước khi lên đường, Susannah đã đến gặp Tristan để nói chuyện về Samuel. Cô trở nên tức giận về quyết định tham gia chiến tranh của anh ta và trong nước mắt, cô ôm lấy Tristan, van xin anh hãy bảo vệ Samuel trở về yên bình. Tristan dỗ dành cô và cái ôm đó còn kéo dài đến vài khoảnh khắc sau, bởi vì họ đã phải lòng lẫn nhau. Vào giây phút đó, Alfred bước vào phòng và họ lẹ làng tách ra. Alfred khôngnói gì, nhưng sau đó Samuel nói rằng dường như có một khoảng cách không thể lý giải được đang gia tăng giữa họ với nhau. Đại tá Ludlow gửi Stab đi đến Canada cùng con mình, để mang về ba con ngựa tốt nhất, ông nói với Stab ông không thể để con mình chinh chiến đến cuộc chiến trên lưng những con ngựa già.

Ba anh em cùng thuộc một đơn vị bộ binh. Alfred, trở thành một sĩ quan, dẫn đầu một cuộc tấn công trong một trận đánh lớn (có thể là trong trận chiến Ypres thứ hai). Tristan rời đơn vị mình để ở bên cạnh Samuel. Cuộc tấn công bị đánh trả với số lượng tử vong lớn, và Alfred bị thương ở chân. Khi Samuel bị trúng một viên đạn vào má, lập tức Tristan kéo Samuel vào một lỗ đào, và giữ cậu ở yên đó cho đến khi trận đánh kết thúc, và rồi họ tìm đường trở về đơn vị mình.

Những ngày sau đó, Tristan đến thăm Alfred ở bệnh xác và khi biết Samuel đã xung phong tham gia một nhiệm vụ do thám nguy hiểm, anh đã trộm ngựa để đi tìm em mình. Cảnh phim chuyển sang cảnh Samuel và một sĩ quan bị vướng phải trận đạn của quan địch. Khi người sĩ quan bị giết chết, Samuel tiếp tục nhiệm vụ của mình cho đến khi một bình ga nổ ngay bên cạnh làm anh bị mù.

Tristan cưỡi ngựa vào thẳng cuộc chiến đang nảy lửa và đối mặt với rất nhiều lính Đức. Anh đã giết tất cả bọn họ, mang một mặt nạ hơi ga của một tên lính chết vào rồi tiếp tục tìm Samuel. Khi anh tìm thấy em mình, Samuel đang lò dò đi giữa một khu rừng và gọi tên Tristan. Trước khi họ thật sự đến gần nhau, Samuel bị vướng vào một hàng rào gai. Tristan chưa đến kịp với em mình thì hai tên lính Đức đã dùng súng máy nã đạn xối xả vào Samuel. Tristan giết chết cả hai tên lính và đến gần Samuel. Anh ôm Samuel trong vòng tay cho đến khi em mình ra đi, và lấy tim Samuel ra (đây có thể là một phong tục của người Da Đỏ mà Tristan học từ One Stab) để gửi về cho cha mình. Biến cố đã rung động Tristan tới tận sâu trong lòng và anh nguyền rủa Chúa trời đã để anh mất đi người em trai.

Không lâu sau đó, không cần được ra lệnh, Tristan lén xâm phạm vòng vây giặc. Anh giết hai tên lính Đức chỉ bằng một con dao. Anh đã không quay trở về cho đến tận sáng hôm sau, với những bộ da đầu của vô số lính Đức đeo xung quanh cổ mình. Những người lính khác nhìn trừng trừng vào anh trong im lặng khi anh cưỡi ngựa vào khu trại. Ngay sau đó, anh rời bỏ quân đội, nhưng không trở về nhà liền mà chỉ gửi trái tim của Samuel về cùng Alfred.

Sau khi về nhà để chôn cất Samuel vào tháng 10 năm 1915, Susannah định sẽ ra đi vào ngày hôm sau. Nhưng những cơn bão tuyết dữ dội đã ngăn cản ý định ra đi của cô, đại tá Ludlow nài cô ở lại cho đến mùa xuân. Vào mùa xuân đó, Alfred dẫn Susannah tới trước mộ của Samuel và thổ lộ tình yêu của anh, rồi cầu hôn với cô. Susannah từ chối.

Tristan cuối cùng cũng trở về nhà và Susannah thấy anh đã khóc trước mộ của Samuel, cô đã an ủi anh. Alfred, nổi cơn ghen khi thấy họ yêu nhau và nhìn cảnh họ cùng cưỡi ngựa trở về, đã đưa ra một lời bình luận lạnh lùng với Tristan vào bữa ăn tối và làm anh giận dữ chạy ra màn đêm. Susannah đi theo Tristan. Anh quay lại và hôn cô. Cả hai trở thành người yêu của nhau. Sáng hôm sau, Alfred tức giận và ganh ghét đối diện với Tristan, khăng khăng cho rằng Tristan không thể làm cô hạnh phúc được. Khi Tristan trả lời rằng anh sẽ cố gắng, Alfred nói: "Em sẽ thất bại thôi". Alfred rời nhà vào ngày hôm đó để đến Helena xây dựng sự nghiệp.

Susannah yêu Tristan rất nhiều và luôn mơ về cuộc sống hạnh phúc bên nhau, nhưng Tristan vẫn còn bị ám ảnh bởi những ký ức về cuộc chiến, nỗi đau và cảm giác tội lỗi khi không bảo vệ được Samuel ngày ngày gặm nhắm anh. Dù ban đầu anh thấy khuây khỏa trong vòng tay của Susannah, nhưng rồi anh lại cảm thấy theo cách nào đó, việc anh ở cùng người phụ nữ từng là người yêu của em trai mình là sai trái, và anh cũng thấy phải chịu trách nhiệm về việc đẩy Alfred ra đi. Anh quyết định phải đi xa một thời gian, một vài tháng, để có thể bình tĩnh trở lại. Susannah van nài anh ở lại cùng cô nhưng anh không chịu. Cô hỏi anh rằng nếu họ có con cùng nhau, phải chăng anh vẫn sẽ ra đi. Tristan trả lời đơn giản: "Đúng vậy". Sau cùng, cô nói rằng cô sẽ đợi anh cho dù nó mất bao nhiêu thời gian đi nữa, cô sẽ chờ anh mãi mãi.

Tristan không trở về trong nhiều năm sau đó. Con quỷ dữ trong người anh đã theo đuổi anh khắp nơi. Anh trở thành một thợ săn ở vùng Nam Thái Bình Dương và Châu Phi. Ở trại chăn nuôi, Susannah vẫn đợi anh trong yên lặng, trái tim cô ngày càng mệt mỏi bởi nỗi đau đớn khi mỗi năm trôi qua. Cuối cùng, cô nhận được một lá thư từ anh. Nó chỉ viết rằng: "Mọi thứ chúng ta từng có đã chết, cũng như anh đã chết rồi. Em hãy cưới người khác đi." Trái tim cô tan vỡ và cô đã không bao giờ có thể hồi phục. Alfred tìm thấy cô đang khóc nức nở và cố gắng an ủi cô nhưng đại tá Ludlow ngăn cản và trừng phạt anh. Alfred rất tức giận và bảo với cha rằng Tristan đã bỏ rơi cô, cũng như chính ông. Anh nói rằng Tristan đã phản bội Samuel cùng cô ta ngay trước khi họ lên đường và rằng Tristan phải chịu trách nhiệm về cái chết của Samuel. Đại tá Ludlow, trước đó đã rất buồn về việc Alfred chạy đua vào quốc hội, đã nổ giận, nói với Alred rằng "Samuel đã chọn trở thành một người lính! Và những người lính ra đi, bởi sự tàn sát của những kẻ ăn bám như mày". Đại tá bị đột quỵ vào đêm đó và không thể nói gì sau đó, phải viết ra những gì ông muốn trên một cái bảng đen. Và rồi trại chăn nuôi dần bị lơ là.

Cuối cùng, Susannah đã cưới Alfred, bấy giờ đã là một người trong quốc hội, sau khi anh đã rời nhà vì sự rạn nứt với cha mình. Họ di chuyển đến sống ở Helena, Montana, nơi mà hoạt động chính trị của Alfred khiến anh vướng vào hai anh em vô vị nhà O’Bannion, những kẻ bán rượu lậu người Mỹ gốc Ireland, những nhà kinh doanh và những tên xã hội đen. Đại tá Ludlow không liên lạc gì với Alfred trong suốt thời gian đó và vẫn hướng lòng mình về người con ông yêu quý nhất, Tristan.

Tristan rốt cuộc cũng trở về nhà, mang theo một bầy ngựa và nhanh chóng thổi cuộc sống trở lại với trại chăn nuôi và người cha của mình. Tristan chấp nhận cuộc hôn nhân của Alfred, nói rằng đó là điều nên làm. Ít lâu sau anh yêu và cưới Isabel II. Họ có một đứa con trai, tên Samuel Decker và một đứa con gái, tên Isabel III. Thời gian hạnh phúc nhất của Tristan bắt đầu. Anh định cư để chăm lo cho trại chăn nuôi, nuôi nấng con cái và hoàn toàn thanh thản, cũng như con quỷ trong anh cuối cùng đã bị lắng xuống.

Vậy mà, vì điều lệ cấm bán rượu mạnh, anh và cha mình bị dính vào tội bán rượu lậu và xung độ với anh em nhà O’Bannion, những đối thủ trong việc buôn bán. Vợ của Tristan vô tình bị giết chết bởi một viên cảnh sát được anh em nhà O’Bannion đút lót. Tristan ngay lập tức đã xông đến đánh gục tên cảnh sát và do đó bị giam giữ trong 30 ngày. Susannah đến nhà tù thăm Tristan, cô nói với anh rằng cô cảm thấy rất có lỗi vì đã từng mong cho Isabelle II chết, cũng như cái chết của Samuel và rằng nhiều khi cô vẫn mơ mình là mẹ của con anh. Tristan nói với cô những cái chết đó không phải lỗi ở cô, nhưng cô vẫn sống trong mặc cảm tội lỗi. Vào giây phút cho thấy nhân cách cao quý của Tristan, anh đã từ chối sự giúp đỡ của Susannah và bảo cô trở về nhà với Alfred, người chồng hợp pháp của cô.

Viên cảnh sát đã giết Isabel II chỉ bị khiển trách mà không bị trừng phạt. Sau khi được thả ra, Tristan và người cha vợ đã giết chết những ai gây ra cái chết cho Isabel II, viên cảnh sát và một trong hai anh em nhà O’Bannion. Cùng khoảng thời gian đó, Susannah, tuyệt vọng vì chưa bao giờ vượt qua được tình yêu dành cho Tristan, không thể chịu đựng được lời từ chối của anh, đã tự sát bằng súng. Gia đình Ludlow chôn Susannah ở nghĩa trang gia đình, và Alfred nói rằng cả cuộc đời mình, anh đã làm mọi điều đúng, đều tuân theo mọi điều luật, trong khi Tristan phá bỏ tất cả, nhưng mọi người trong nhà vẫn luôn yêu quý Tristan hơn, ngay cả chính vợ của anh cũng vậy.

Khi người còn lại của nhà O’Bannion đến tìm Tristan, cùng một viên cảnh sát trưởng ăn hối lộ và một viên cảnh sát khác, họ nói Tristan rằng anh phải biết họ không đến để bắt anh, tức là họ sẽ giết anh. Tuy vậy, trong cuộc xoay vần của số phận, một cuộc đấu súng đã diễn ra, Alfred và đại tá Ludlow đã giết chết bọn chúng, và Tristan không hề bị bắn. Alfred cuối cùng đã được tha thứ vì đã quay trở về với cha mình. Họ chôn cả ba xác người đi và đẩy chiếc xe xuống một hồ sâu, Tristan, biết rằng anh sẽ bị buộc tội vì sự vắng mặt của chúng, đã rời bỏ miền núi ra đi. Anh nhờ Alfred nuôi dạy con mình cho đến khi anh có thể trở về.

Sau đó bộ phim lướt qua nhiều thập kỷ sau đó, với lời kể của Stab. Phim chiếu cảnh mộ của tất cả những người trong cuộc đời của Tristan đã chết trước anh, và kể rằng những đứa con của Tristan đều trưởng thành và có gia đình riêng. Stab tiếp tục bình luận rằng tất cả những ai đã yêu quý Tristan nhất đều ra đi trước anh và rằng "anh ta là một tảng đá mà họ tự tông vào để rồi vỡ vụn ra". Bộ phim kết thúc với khung cảnh mơ hồ, trong đó Tristan đã là một ông già vào năm 1963, ở vùng đồi núi, truy tìm theo dấu vết con gấu năm xưa và bất ngờ bị gấu tấn công. Stab kết thúc câu chuyện của mình bằng câu: "Đó là một cái chết đẹp."

Lượm lặt
 Bộ phim được quay chủ yếu ở sườn dãy Rocky phía Tây của Calgary, Alberta, các cảnh đường phố Helena, Montana được thực hiện ở Vancouver.
 Các cảnh trong Thế chiến thứ nhất được thực hiện ở Morley phía Tây của Calgary và thuê một lượng lớn người địa phương làm diễn viên phụ. Quân đội Canada đã hỗ trợ một lực lượng gồm cả quân chính quy và dự bị, đóng vai trò chủ yếu trong các cảnh phụ, dưới sự chỉ đạo của sử gia người địa phương Simon Sherwood. Cảnh chiến tranh được thực hiện trong hơn 2 tuần với một số lượng lớn các đường hào và bệnh viện dã chiến được tái hiện chân thực.
 Đơn vị được mô tả trong phim là tiểu đoàn 10 của Lực lượng viễn chinh Canada, như dấu hiệu "C-over-10" mà Henry Thomas đeo. Những người lính mặc váy ở trong phim là hình ảnh đại diện cho một đại đội của tiểu đoàn 16 của Lực lượng viễn chinh Canada (ngày nay vẫn được trung đoàn Canada Scottish ghi nhớ công trạng), (một đại đội của tiểu đoàn 16 được huy động từ Cameron Highlanders số 79 từ Winnipeg). Tiểu đoàn 10 được tái dựng bởi Calgary Highlanders, đây cũng là nơi cung cấp nhiều diễn viên phục vụ cho các cảnh huấn luyện và các băng C-over-10 được sử dụng trên nhiều bộ quân phục.
 Ban đầu Johnny Depp được mời đóng vai Tristan Ludlow, nhưng anh từ chối.

Phát hành DVD & Bluray
Huyền thoại mùa thu lần đầu được phát hành DVD vào năm 1997, sau đó được tái phát hành vào năm 2000. DVD bộ phim cũng được phát hành hợp pháp và có bản quyền tại Việt Nam. Năm 2011, bộ phim được phát hành dưới dạng Blu-ray vào năm 2011 với nhiều nội dung bổ sung như cảnh quay bị cắt chẳng hạn.

Chú thích

Liên kết ngoài

 canadiansoldiers.com article on filming of the military scenes

Phim năm 1994
Phim dựa trên sách giả tưởng
Phim chính kịch thập niên 1990
Phim chính kịch lãng mạn Mỹ
Phim có nhà quay phim giành giải Oscar cho quay phim xuất sắc nhất
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1910
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1920
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1930
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1960
Phim sử thi
Phim tiếng Anh
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim lấy bối cảnh ở Alberta
Phim sử thi của Mỹ
Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ


title: Đại học Đông Dương (định hướng)

text:
Đại học Đông Dương có thể chỉ đến:
Viện Đại học Đông Dương: thành lập ở Hà Nội, Việt Nam vào năm 1906, thời Liên bang Đông Dương.
Trường Đại học Đông Dương: một trường đại học tư thục đang được xúc tiến xây dựng tại xã Tân Phú Đông, thị xã Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.


title: Daphnis layardii

text:
Daphnis layardii là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sri Lanka.
Nó tương tự như loài Daphnis moorei nhưng nhỏ hơn. Phía trên cánh trước giống Daphnis moorei.

Chú thích

Tham khảo

Daphnis


title: Austrochaperina adelphe

text:
Austrochaperina adelphe (tên tiếng Anh: Northern Territory Frog) là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Úc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các đồn điền, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Hero, J.-M. & Horner, P. 2004. Austrochaperina adelphe. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Austrochaperina
Động vật lưỡng cư Lãnh thổ Bắc Úc


title: Megachile rhodogastra

text:
Megachile rhodogastra là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1910


title: Meroplinthus ambrosius

text:
Meroplinthus ambrosius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Meroplinthus


title: Diabrotica virescens

text:
Diabrotica virescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

V


title: Bos acutifrons

text:
Bos acutifrons là danh pháp hai phần của đại diện cổ đại nhất của chi Bos. Bos acutifrons sinh sống cho tới tận giữa thế Pleistocen tại Ấn Độ. Nhiều nhà khoa học cho rằng từ loài này đã phát sinh ra tất cả các loài bò khác. Khoảng 1,5 tới 2 triệu năm trước thì bò rừng châu Âu (Bos primigenius) có lẽ đã phát sinh từ loài này.

Tham khảo

 Van Vuure Cis. 2003. De Oeros – Het spoor terug, Cis van Vuure, Wageningen University and Research Centrum / Ministry of the Flemish Community, Brussels & Wageningen.
 Van Vuure C. 2005. Retracing the Aurochs: History, Morphology and Ecology of an extinct wild ox. Sofia-Moskva: Pensoft Publishing.

A
Bò tiền sử
Động vật được mô tả năm 1898
Động vật có vú Thế Pleistocen Châu Á


title: Quận Hickman, Kentucky

text:
Quận Hickman là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 5.262 người, 2.188 hộ gia đình, và 1.542 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 22 trên một dặm vuông (8,5 / km 2). Có 2.436 đơn vị nhà ở với mật độ bình quân 10 trên một dặm vuông (3,9 / km 2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 88,35% người da trắng, 9,90% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,29% người Mỹ bản xứ, 0,06% ở châu Á, 0,17% từ các chủng tộc khác, và 1,24% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,03% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 2.188 hộ, trong đó 28,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 56,50% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,80% có nữ hộ và không có chồng, và 29,50% là không lập gia đình. 27,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,00% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,34 và cỡ gia đình trung bình là 2,82.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 22,10% dưới độ tuổi 18, 6,90% 18-24, 26,70% 25-44, 25,90% từ 45 đến 64, và 18,50% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 91,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 88,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 31.615, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 37.049. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.438 so với 18.506 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 17.279 USD. Có 14,20% gia đình và 17,40% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 27,70% những người dưới 18 tuổi và 13,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Meneptera

text:
Meneptera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: 9816 von Matt

text:
9816 von Matt là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1611.8132299 ngày (4.41 năm).

Nó được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Spulerina marmarodes

text:
Spulerina marmarodes là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Spulerina


title: Nomada cherkesiana

text:
Nomada cherkesiana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1955


title: Hebeloma cavipes

text:
Hebeloma cavipes là một loài nấm ở Hymenogastraceae.

Chú thích

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu


title: Paludinella vitrea

text:
Paludinella vitrea là một loài ốc nhỏ sống ở đầm ngập mặn có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Assimineidae. Đây là loài đặc hữu của Palau.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Palau
Paludinella
Động vật được mô tả năm 1927


title: Haute-Normandie

text:
Haute-Normandie từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm hai tỉnh: Eure và Seine-Maritime. Thủ phủ của vùng này là thành phố Rouen. Ngày 1 tháng 1 năm 2016, Haute-Normandie và Basse-Normandie hợp nhất thành một vùng mang tên Normandie.

Lịch sử
Nó được tạo ra vào năm 1956 từ hai tỉnh: Seine-Maritime và Eure, khi Normandie được chia thành Hạ Normandie (Basse-Normandie) và Thượng Normandie (Haute-Normandie). Bộ phận này tiếp tục gây tranh cãi, và nhiều người tiếp tục kêu gọi hai khu vực phải đoàn tụ. Hai khu vực cuối cùng được sáp nhập vào ngày 1 tháng 1 năm 2016. Tên Thượng Normandie đã tồn tại trước năm 1956 và được gọi theo truyền thống đến các lãnh thổ hiện đang nằm trong vùng hành chính: Pays de Caux, Pays de Bray (không phải của Picardy), Roumois, Campagne của Le Neubourg, Plaine de Saint-André và Norman Vexin. Ngày nay, hầu hết Pays d'Auge, cũng như một phần nhỏ của Pays d'Ouche, được đặt tại Hạ Normandie. Rouen và Le Havre là những trung tâm đô thị quan trọng.

Hành chính

Chính trị

Địa lý

Giao thông

Kinh tế

Nhân khẩu học

Văn hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Trang chính thức của vùng

Vùng của Pháp
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu


title: Tống (họ)

text:
Tống là một họ của người ở vùng Văn hóa Đông Á. Họ này phổ biến ở Trung Quốc (chữ Hán: 宋, Bính âm: Song hoặc Soong, Wade-Giles: Sung), Việt Nam và Triều Tiên (Hangul: 송, Romaja quốc ngữ: Song).

Họ Tống ở Việt Nam
Chưa có thông tin nào về nguồn gốc và thời điểm các chi họ Tống phát tích tại Việt Nam, nhưng theo điều tra dân số các địa phương, hiện nay người mang họ Tống sống tập trung đông nhất ở tỉnh Thanh hóa, thuộc đồng bằng sông Mã. Trong đó các huyện Hà trung, thị xã Bỉm sơn là nhiều nhất, ngoài ra, cũng có tại các huyện Thọ xuân, Vĩnh lộc, Hoằng hóa, Triệu sơn...

Ở miền Nam Việt Nam, rải rác ở các tỉnh Quảng Nam, Vĩnh long, Long An, TP Huế, TP Hồ chí minh ... các chi họ Tống tập trung không đông lắm và phát tích của các chi họ Tống ở đây hầu hết đều bắt đầu từ cuộc di cư từ Thanh Hóa theo chúa Nguyễn năm 1558. Cá biệt, trong lịch sử cũng ghi nhận những nhân vật họ Tống có mặt ở các vùng đất phía Nam từ trước cuộc di cư của chúa Nguyễn ví dụ cụ Tống Phúc Trị đã là quận công, trấn thủ Thuận hóa từ trước khi chúa Nguyễn Hoàng vào (xem Đại Việt sử ký toàn thư). Ở Điện Bàn, Quảng Nam có chi họ Tống vào lập đất trong cuộc di cư 24 gia đình dòng họ từ 4 tỉnh Cao Bằng, Hải Dương, Thanh Hóa, Nghệ An trong đó cụ họ Tống Minh Hùng được ghi tên trong số 12 cụ di cư từ Cao bằng (xem Bắc địa tấu từ - Tạp chí Hán nôm số 04/1996).

Ở các tỉnh phía Bắc (so với Thanh Hóa) có ghi nhận các làng họ Tống sống rất tập trung từ rất sớm, ví dụ làng đúc đồng Tống xá thuộc Yên Khánh, Ninh Bình được ghi nhận lập làng bởi ông tổ Tống Phúc Thành từ năm 971. Làng An Thái, An Mỹ, Bình Lục, Hà Nam có Đô xuyên hầu Tống Đức Long được ghi trên bia chùa từ năm 1619. Làng Nhất Trai, Lương Tài, Bắc Ninh có cụ Tống Phúc Lâm, đỗ đệ tam giáp tiến sĩ từ 1484

Người Việt Nam họ Tống nổi tiếng
 Tống Phúc Lâm (1465-?), người Nhất trai, huyện Lương tài, tỉnh Bắc Ninh đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ khóa Giáp thìn, Hồng đức, thời Lê (1484) đi sứ năm 1488
Tống Phúc Trị (Tống Phước Trị), Trấn thủ Thuận Hóa, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng nhà Nguyễn cùng với Nguyễn Hoàng.
 Tống Phúc Hiệp (Tống Phước Hiệp), tướng lĩnh cuối thời chúa Nguyễn.
 Tống Duy Tân, lãnh tụ khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương
 Tống Phước Phổ, soạn giả tuồng
 Tống Văn Trân: Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ, Đảng cộng sản Đông Dương, phụ trách Sài Gòn - Gia Định.
Tống Anh Tỷ, cầu thủ bóng đá Việt Nam
Tống Thị Lĩnh, tôn hiệu Hiếu Nghĩa Hoàng hậu, cung tần của chúa Nghĩa Nguyễn Phúc Thái, mẹ của chúa Minh Nguyễn Phúc Chu.
Tống Thị Được, tôn hiệu Hiếu Minh Hoàng hậu, cung tần của chúa Minh Nguyễn Phúc Chu, mẹ của chúa Ninh Nguyễn Phúc Chú.
Tống Phúc Thị Lan, hoàng hậu của vua Gia Long nhà Nguyễn.
Tống Thị Đôi, cung tần của chúa Nguyễn Phúc Tần.
Tống Thanh Bình, chính trị gia người Việt Nam, dân tộc Thái.
Tống Anh Hào, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam.

Người Trung Hoa họ Tống nổi tiếng
 Tống Vi Tử Khải, anh trai Trụ Vương nhà Thương được Chu Công cho làm vua nước Tống.
 Tống Nghĩa, thượng tướng quân của Sở Hoài Vương thời Hán - Sở tranh hùng.
 Tống Hiến, tướng dưới quyền Lã Bố và Tào Tháo thời Tam Quốc.
 Tống Cảnh, tể tướng của Đường Huyền Tông.
 Tống Giang (tức Tống Công Minh), lãnh tụ khởi nghĩa thời Bắc Tống.
 Tống Cảo, quan nhà Tống, nhiều lần đi sứ phương nam, tác giả "Tống Cảo hành lục".
 Tống Từ, nhà pháp y đời Nam Tống, tác giả Tẩy oan tập lục.
 Ba chị em họ Tống: Tống Ái Linh, Tống Khánh Linh, Tống Mỹ Linh.
 Tống Triết Nguyên: Tướng lĩnh quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc.
 Victoria Song tên thật là Tống Thiến, thành viên nhóm nhạc Kpop F(x)
Tống Tổ Nhi tên thật là Tôn Bích Quyên, nữ diễn viên trẻ Trung Quốc
 Tống Sở Du, chính khách Trung Hoa Đài Bắc.
 Song Yuqi tên thật là Tống Vũ Kỳ, ca sĩ, dancer, người viết nhạc, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc (G)I-DLE
 Tống Á Hiên, thành viên của nhóm nhạc Thời Đại Thiếu Niên Đoàn

Người Triều Tiên họ Tống có danh tiếng
 Tống Thời Liệt (Song Si Yeol), nhà tư tưởng thời Triều Tiên.
 Song Young-moo (Hán Việt: Tống Vĩnh Vũ), Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hàn Quốc
 Song Hye Kyo (Hán Việt: Tống Huệ Kiều), diễn viên Hàn Quốc.
 Song Seung Hun (Hán Việt: Tống Thừa Hiến), diễn viên Hàn Quốc.
 Song Il Gook (Hán Việt: Tống Nhất Quốc), diễn viên Hàn Quốc.
 Song Chong Kook (Hán Việt: Tống Chung Quốc), cầu thủ bóng đá Hàn Quốc.
 Song Joong-ki (Hán Việt: Tống Trọng Cơ), diễn viên Hàn Quốc
Song Kyung-ho (Hán Việt: Tống Khánh Hồ), Top laner xuất sắc nhất lịch sử Liên Minh Huyền Thoại Hàn Quốc
Song Minho (Mino (rapper) thành viên Winner (nhóm nhạc)
Song Hyeongjun (Hán Việt: Tống Hanh Tuấn), thành viên nhóm nhạc Cravity.
Song Kyung-il (Hán Việt: Tống Khánh Nhất), ca sĩ, thành viên nhóm nhạc History.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ người Việt Nam


title: Donzac, Tarn-et-Garonne

text:
Donzac là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Sennius transversesignatus

text:
Sennius transversesignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Sennius


title: Freistadt (huyện)

text:
Bezirk Freistadt là một huyện của bang Thượng Áo ở Áo.

Các đô thị
Các thị xã (Städte) bằng chữ đậm; các phố thị (Marktgemeinden) bằng chữ xiên, các khu ngoại ô, làng và các đơn vị khác của một đô thị được hiển thị bằngchữ nhỏ.
 Bad Zell
 Freistadt
 Grünbach
 Gutau
 Hagenberg im Mühlkreis
 Hirschbach im Mühlkreis
 Kaltenberg
 Kefermarkt
 Königswiesen
 Lasberg
 Leopoldschlag
 Liebenau
 Neumarkt im Mühlkreis
 Pierbach
 Pregarten
 Rainbach im Mühlkreis
 Sandl
 Schönau im Mühlkreis
 Sankt Leonhard bei Freistadt
 Sankt Oswald bei Freistadt
 Tragwein
 Unterweißenbach
 Unterweitersdorf
 Waldburg
 Wartberg ob der Aist
 Weitersfelden
 Windhaag bei Freistadt

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Huyện của Áo


title: Oenopota pyramidalis

text:
Oenopota pyramidalis, tên tiếng Anh: pyramid lora, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1788
Oenopota


title: Chi Tử châu

text:
Chi Tu hú, chi Nàng nàng hay chi Tử châu (danh pháp khoa học: Callicarpa) là một chi chứa các loài cây bụi và cây gỗ nhỏ trong họ Hoa môi (Lamiaceae), nhưng đôi khi cũng được gán vào họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae); với số lượng loài được các nhà thực vật học khác nhau công nhận nằm trong khoảng 40-150 (APG công nhận 140 loài). Các loài này là bản địa ở miền đông và đông nam châu Á (nơi có sự sinh sống của phần lớn các loài), Australia, đông nam Bắc Mỹ và Trung Mỹ.

Phát triển
Các loài sinh sống tại khu vực ôn đới là cây có lá sớm rụng còn các loài nhiệt đới là cây thường xanh. Các lá đơn, mọc đối, dài 5–25 cm. Hoa mọc thành cụm, màu từ trắng tới ánh hồng. Quả là dạng quả mọng có đường kính 2–5 mm và có màu từ hồng tới tía đỏ với ánh kim rất đặc biệt, rất dễ thấy trong các cụm trên các cành trần trụi sau khi lá rụng. Các quả mọng này tồn tại tốt trong mùa đông hay mùa khô và là loại thức ăn quan trọng cho sự sinh tồn của nhiều loài chim và các động vật khác, mặc dù chúng sẽ không ăn các quả này cho tới khi các nguồn thức ăn khác cạn kiệt. Các quả mọng này có tính chất làm se rất mạnh nhưng vẫn được chế biến thành rượu vang và thạch quả. Các loài Callicarpa bị ấu trùng của một số loài cánh vẩy (Lepidoptera) như Endoclita malabaricus và Endoclita undulifer phá hại.

Các loài

Danh sách dưới đây liệt kê một số loài:
 Callicarpa acuminata: Tử châu lá nhọn.
 Callicarpa americana: Tử châu Mỹ
 Callicarpa anisophylla: Tử châu lá lạ
 Callicarpa arborea: Tu hú gỗ, tử châu gỗ, phà ha.
 Callicarpa bodinieri: Tu hú Bodinier, tử châu, chìa vôi.
 Callicarpa candicans: Nàng nàng, tử châu lông trắng, cây trứng ếch.
 Callicarpa japonica: Tử châu Nhật Bản
 Callicarpa cathayana: Tử châu hoa
 Callicarpa dichotoma: Tu hú lá nhỏ, cây thuốc kê, tử châu lá nhỏ.
 Callicarpa erioclona: Tu hú lông
 Callicarpa heterotricha: Tử châu lông dị hình
 Callicarpa formosana: Nàng nàng Đài Loan, tử châu Đài Loan.
 Callicarpa kochiana: Tu hú Koch, tử châu thùy dài.
 Callicarpa kwangtungensis: Tử châu Quảng Đông
 Callicarpa lanata
 Callicarpa longifolia: Tu hú lá dài, tử châu lá dài
 Callicarpa longissima: Tu hú lá nhọn, tu hú Hạ Long, tử châu lá nhọn.
 Callicarpa macrophylla: Tu hú lá to
 Callicarpa maingayi
 Callicarpa mollis
 Callicarpa nudiflora: Tu hú hoa trần, tử châu hoa trần.
 Callicarpa pauciflora: Tử châu hoa nhỏ
 Callicarpa pedunculata
 Callicarpa pentandra
 Callicarpa reevesii
 Callicarpa rubella: Tu hú quả tím, tu hú hồng
 Callicarpa shikokiana
 Callicarpa tomentosa
 Callicarpa salicifolia: Thủy kim hoa
 Callicarpa siongsaiensis: Tử châu Thượng Sư
 Callicarpa tingwuensis: Tử châu Đỉnh Hồ
 Callicarpa yunnanensis: Tử châu Vân Nam

Tử châu Mỹ (Callicarpa americana) là loài bản địa ở miền đông nam Hoa Kỳ. Nó thông thường cao 1–2 m. Thạch quả có thể chế biến từ các quả mọng đã chín.

Tu hú Bodinier hay tử châu hoặc chìa vôi (Callicarpa bodinieri) là loài bản địa ở miền trung-tây Trung Quốc (Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Thiểm Tây) chịu lạnh tốt hơn so với C. americana và là loài được trồng phổ biến nhất ở tây bắc châu Âu. Nó có thể cao tới 3 m.

Tử châu Nhật Bản (Callicarpa japonica), loài bản địa Nhật Bản, cũng được gieo trồng trong các khu vườn. Trong tiếng Nhật nó được gọi là ムラサキシキブ (Murasakishikibu) để vinh danh Murasaki Shikibu.

Thành phần hóa học
Bốn hợp chất dường như gây ra tác dụng làm se đã được cô lập. Đó là borneol, callicarpenal, intermedeol và spathulenol. Phát hiện và sử dụng callicarpenal của ARS trực thuộc USDA đã được cấp bằng sáng chế trong vai trò tác nhân xua đuổi muỗi

Chú thích

Tham khảo

Scientists Confirm Folk Remedy Repels Mosquitoes Đại học Mississippi (ScienceDaily) ngày 3 tháng 7 năm 2006
Callicarpa americana: List of Chemicals (Dr. Duke's Databases)
 Thông tin về Callicarpa
 Beautyberry at Eat the Weeds

Cây thuốc


title: Xích Phong

text:
Xích Phong (chữ Hán giản thể: 赤峰市, bính âm: Chìfēng Shì, âm Hán Việt: Xích Phong thị) là một thành phố tại Khu tự trị Nội Mông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 90.275 ki-lô-mét vuông, dân số 4,518 triệu người (năm 2003). Mã số bưu chính là 024000, mã vùng điện thoại là 0476. Về mặt hành chính, thành phố này được chia thành 12 đơn vị cấp huyện gồm 3 quận, 2 huyện và 7 kỳ.
 Quận: Hồng Sơn, Nguyên Bảo Sơn, Tùng Sơn.
 Huyện: Ninh Thành, Lâm Tây.
 Kỳ: Ba Lâm Hữu, Khách Đạt Thấm, Ba Lâm Tả, Ngao Hán, A Lỗ Khoa Nhĩ Thấm, Ông Ngưu Đặc, Khắc Thập Khắc Đằng.

Tham khảo

Thành phố Nội Mông


title: Atacira

text:
Atacira từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Eutelia.

Các loài
 Atacira approximata (Walker, 1863)
 Atacira olivaceiplaga (Bethune-Baker, 1906)

Tham khảo

 Atacira at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Sant'Angelo di Brolo

text:
Sant'Angelo di Brolo là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 130 km về phía đông của Palermo vào khoảng 60 km về phía tây của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.656 người và diện tích là 30,2 km².

Sant'Angelo di Brolo giáp các đô thị: Brolo, Ficarra, Gioiosa Marea, Librizzi, Montagnareale, Piraino, Raccuja, San Piero Patti, Sinagra.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.santangelo.me.it/

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Dharuhera

text:
Dharuhera là một thị trấn thống kê (census town) của quận Rewari thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Dharuhera có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 244 mét (800 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dharuhera có dân số 18.890 người. Phái nam chiếm 57% tổng số dân và phái nữ chiếm 43%. Dharuhera có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Dharuhera, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Parignargues

text:
Parignargues là một xã trong vùng Occitanie. Xã Parignargues nằm ở khu vực có độ cao trung bình 131 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Eloeophila similissima

text:
Eloeophila similissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Weirton, West Virginia

text:
Weirton, West Virginia là một thành phố thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Phần lớn thành phố thuộc quận Hancock, một phần còn lại thuộc quận Brooke. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 là 20.411 người (16.525 thuộc quận Hancock, 3886 thuộc quận Brooke). Thành phố này thuộc vùng đô thị Steubenville.

Tham khảo

Thành phố của West Virginia


title: Suffren (tàu chiến Pháp)

text:
Bảy tàu chiến của Hải quân Pháp từng được đặt cái tên Suffren nhằm vinh danh vị Đô đốc vào Thế kỷ 18 Pierre André de Suffren:

 Suffren (1791-1794) là một tàu chiến tuyến lớp Téméraire 74 khẩu pháo, sau được đổi tên thành Redoutable, trở nên nổi tiếng do đã phòng thủ trong trận Trafalgar và giết chết Đô đốc Nelson trong ngày đó
 Suffren là một tàu chiến tuyến lớp Téméraire 74 khẩu pháo hoạt động từ năm 1801 đến năm 1815
 Suffren là một tàu chiến tuyến 90 khẩu pháo hoạt động từ năm 1824 đến năm 1865
 Suffren là một tàu frigate bọc thép hoạt động từ năm 1866 đến năm 1897
 Suffren là một thiết giáp hạm hoạt động từ năm 1899 đến năm 1916
 Suffren là một tàu tuần dương hạng nặng hoạt động từ năm 1926 đến năm 1963
 Suffren (D602) là một tàu hộ tống trang bị tên lửa hoạt động từ năm 1968 đến năm 2008
 Một tàu ngầm lớp Barracuda sẽ mang tên Suffren, được dự định đưa ra hoạt động vào năm 2017

Tham khảo
 Les bâtiments ayant porté le nom de Suffren

Tên gọi tàu chiến Hải quân Pháp

fr:Suffren#Navires


title: 24138 Benjaminlu

text:
24138 Benjaminlu là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1258.4482955 ngày (3.45 năm).

Nó được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Damouzy

text:
Damouzy  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Euchresta

text:
Euchresta là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Đây là chi duy nhất của tông Euchresteae.

Tham khảo

Euchresta


title: Sphecodora

text:
Sphecodora là một chi côn trùng thuộc Ethmiidae.

Chú thích

Tham khảo

Ethmiidae


title: Calliostoma haliarchus

text:
Calliostoma haliarchus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

H
H


title: Clanis

text:
Clanis là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Clanis baratana - Brechlin, 1998
Clanis bilineata - (Walker 1866)
Clanis deucalion - (Walker 1856)
Clanis euroa - Rothschild & Jordan 1903
Clanis hyperion - Cadiou & Kitching 1990
Clanis mahadeva - Gehlen, 1935
Clanis mcguirei - Eitschberger, 2004
Clanis negritensis - Hoegenes & Treadaway 1993
Clanis orhanti - Haxaire, 2001
Clanis peterseni - Eitschberger, 2004
Clanis phalaris - (Cramer 1777)
Clanis pratti - Joicey & Talbot 1921
Clanis schwartzi - Cadio 1993
Clanis stenosema - Rothschild & Jordan 1907
Clanis surigaoensis - Clark 1928
Clanis thailandica - Eitschberger, 2004
Clanis titan - Rothschild & Jordan 1903
Clanis undulosa - Moore 1879

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Smerinthini


title: Belmonte Piceno

text:
Belmonte Piceno là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùng Marche, khoảng 60 km về phía nam của Ancona và khoảng 30 km về phía bắc của Ascoli Piceno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 640 người và diện tích 10,6 km².

Đô thị Belmonte Piceno bao gồm các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là thôn làng) Castellarso Ete, Castellarso Tenna, Colle Etevà Colle Tenna.

Belmonte Piceno giáp các đô thị: Falerone, Fermo, Grottazzolina, Monsampietro Morico, Montegiorgio, Monteleone di Fermo, Montottone, Servigliano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Carmenta prosopis

text:
Carmenta prosopis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được miêu tả bởi H. Edwards năm 1882, và được tìm thấy ở miền bắc México, và tây nam Hoa Kỳ.

Ấu trùng ăn mesquites.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Carmenta
Sesiidae


title: Chomphet

text:
Chomphet là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Luangprabang ở thượng  Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Louangphabang


title: 4512 Sinuhe

text:
4512 Sinuhe (1939 BM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 1 năm 1939 bởi Yrjö Väisälä ở Turku, Phần Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4512 Sinuhe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1939


title: Euphorbia tulearensis

text:
Euphorbia tulearensis là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia tulearensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
T


title: Pontchardon

text:
Pontchardon là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Sd.Kfz. 6

text:
SdKfz 6(Sonderkraftfahrzeug 6) là tên loại xe tải bán xích sử dụng bởi lực lượng Đức Quốc xã trong thế chiến II.Nó được thiết kế để kéo pháo 10.5 cm leFH 18.Tuy vậy vì chi phí sản xuất quá đắt nên nó bị loại bỏ khỏi danh sách các loại xe tải bán xích vào năm 1941 bởi các loại xe tải bán xích rẻ hơn.Số còn lại được quân đội sử dụng cho đến cuối cuộc chiến.

Biến thể
 SdKfz 6:loại xe tải bán xích gốc, chuyên dùng để kéo pháo và chuyên chở từ 15 người trở lên.
 37 mm FlaK36 auf Fahrgestell Zugkraftwagen 5t (SdKfz 6/2):xe tải Sd.Kfz 6 được lắp pháo 3.7 cm FlaK 36, lắp cả hai bên.Kíp chiến đấu gồm 7 người.
 76.2 mm FK36(r) auf Panzerjäger Selbstfahrlafette Zugkraftwagen 5t (SdKfz 6):xe tải Sd.Kfz lắp pháo Liên Xô 76 mm M1936 (F-22).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 3,7 cm FlaK 36 (Sf) auf Fgst Zgkw 5t Sd.Kfz. 6/2, thông tin về loại xe tại trang wehrmacht-history.com

Xe tải bán xích trong thế chiến II


title: Oecetis kronos

text:
Oecetis kronos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=23}}

Oecetis


title: Colostethus ornatus

text:
Allobates ornatus là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước ngọt và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Monteza, J.I., Angulo, A. & Jungfer, K.-H. 2004. Colostethus ornatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Động vật lưỡng cư Peru


title: Báthory Erzsébet

text:
Nữ bá tước Erzsébet Báthory (Báthory Orsolya trong tiếng Hung, Alžbeta Bátoriová trong tiếng Slovak, Alžběta Báthoryová trong tiếng Séc, Elżbieta Batory trong tiếng Ba Lan) (sinh ngày 7/8/1560 – mất ngày 21/8/1614 hoặc trước đó vài ngày) là một nữ bá tước thuộc dòng họ quý tộc Báthory người Hungary, nổi tiếng là xinh đẹp và tàn ác. Bà có lẽ là một trong số phụ nữ giết người nhiều nhất được ghi nhận trong lịch sử tính đến thời điểm hiện nay.

Bà đã được Sách kỷ lục Guinness gán cho danh hiệu là nữ sát thủ giết nhiều người nhiều nhất, dù số lượng nạn nhân chính xác là điều tranh cãi. Báthory và bốn người tay sai bị cáo buộc tra tấn và giết chết hàng trăm phụ nữ trẻ giữa 1585 và 1610 . Con số nạn nhân cao nhất được trích dẫn trong phiên tòa xét xử Báthory là 650 người. Tuy nhiên, con số này xuất phát từ tuyên bố của một người phụ nữ tên là Susannah rằng Jacob Szilvássy, quan chức của triều đình nữ bá tước Báthory, đã nhìn thấy những con số trong một cuốn sách riêng của Báthory. Cuốn sách này không bao giờ được tiết lộ, và Szilvássy không bao giờ đề cập trong lời khai của ông . Mặc dù các bằng chứng chống lại Erzsébet, ảnh hưởng của gia đình bà đã giúp bà khỏi phải đối mặt với xét xử. Bà đã bị giam cầm tháng 12 năm 1610 trong Lâu đài Csejte, Thượng Hungary, hiện nay ở Slovakia, nơi bà vẫn bị giam cầm trong một loạt phòng đến khi bà mất bốn năm sau đó.

Những câu chuyện về vụ giết người hàng loạt của bà và sự tàn bạo được xác nhận qua lời khai của hơn 300 nhân chứng và những người sống sót cũng như vật chứng và sự hiện diện của các xác chết kinh hoàng, các cô gái bị giam cầm và chết được tìm thấy tại thời điểm bà bị bắt giữ . Các câu chuyện thường gán cho các xu hướng giống ma cà rồng của bà (nổi tiếng nhất câu chuyện bà này tắm trong máu của các trinh nữ để níu giữ lại tuổi trẻ của mình) thường được ghi nhận năm sau khi chết và được coi là không đáng tin cậy. Câu chuyện về bà đã nhanh chóng trở thành một phần của văn hóa dân gian dân tộc , và nỗi ô nhục của bà vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Bà thường được so sánh với Vlad III Ţepeş của Wallachia, người mà nhân vật hư cấu Bá tước Dracula được dựa một phần trong tác phẩm này, và đã được biệt danh là Nữ bá tước Máu và Nữ bá tước Dracula.

Tiểu sử

Dòng họ Báthory là một dòng họ quý tộc nổi tiếng ở Hungary. Vua Ladislaus IV của Hungary (1262-1290) đã phong tặng vùng đất Nyírbátor thuộc Szabolcs cho Briccius Báthory, con trai của Andrew of Rakoméz, cháu nội Nikolaus nhằm thưởng cho đóng góp trong quân đội.

Cậu của bà là vua Báthory István (1533-1586) của Ba Lan. Bà là con của Báthory György và bà Báthory Anna.

Không tìm thấy tài liệu nào nói về các anh chị em của bà. Tuy nhiên, có thể bà là con thứ hai trong số bốn anh chị em, trong đó có một con trai cả là Báthori István (1555-25/7/1605), hai người còn lại là Klára và Zsófia.

Tuổi thơ

Ngay từ thuở bé, Erzsébet đã tỏ ra có năng khiếu với các ngoại ngữ: tiếng Latinh, Đức và Hy Lạp

Cha cô, ông Báthory György mất khi cô mới 10 tuổi (1570).

Lập gia đình

Erzsébet đính hôn năm 15 tuổi và kết hôn 8/3/1575 với bá tước Nádasdy Ferenc tại Varannó, dọn đến ở lâu đài Nádasdy tại Sárvár, sau đó lại chuyển sang Csejtére.

Erzsébet có tất cả năm lần sinh nở (theo nguồn tin khác thì 6, trong đó có 1 lần trước khi kết hôn). Năm 1585, Erzsébet sinh con gái đầu Anna; con gái thứ hai Orsolya và con trai lớn András bị chết non; hai con trai cuối của họ - Pál và Miklós - sinh năm 1598, sáu năm trước khi Nádasdy mất. Có nhiều giả thiết cho cái chết của ông. Có báo cáo nói rằng do chấn thương trong chiến trận; lại có nguồn tin cho rằng vì bị một gái điếm ở Bucarest đâm khi ông quỵt không trả tiền .

Tội ác

Những trò độc ác của bà được đồn thổi khá nhiều, theo những lời khai thì gồm các hành động như sau:
 Đánh đập nặng dẫn đến tử vong
 Cắt tay, đốt và cắt các bộ phận mặt và cơ quan sinh dục
 Cởi quần áo giữa trời tuyết giá lạnh, dội nước cho đến khi chết cứng
 Cắn xé thịt nạn nhân cho đến chết
 Bỏ đói cho chết
 Lạm dụng tình dục
 Tùng xẻo cho đến chết
 Giết và lấy máu trinh nữ để tắm

Điều tra, xét xử và cái chết

Vua Hungary là Matthias II cuối cùng cũng nghe được những lời than về  Erzsébet và sai bá tước Thurzó György（1567– 1616), em họ của  Erzsébet tới điều tra.

Ngày 30/12/1610, Thurzó với hai nhân chứng và một nhóm lính đột nhập lâu đài và kinh hoàng với những gì nhìn thấy: một cô gái đã chết nằm giữa đại sảnh, máu toàn thân bị rút hết; một cô khác còn thoi thóp sống nhưng toàn thân bị rạch nát, và một số cô gái khác bị treo lên sẵn.

Vụ việc trở nên quá ghê rợn. Vua Matthias đề nghị Thurzó tử hình Erzsébet, nhưng bá tước đã thuyết phục thành công vua rằng việc đó sẽ ảnh hưởng nặng nề đến giới quý tộc và xin hoãn phiên tòa. Ngày 7/1/1611, tòa án tối cao hoàng gia đã họp dưới sự xét xử của Theodosious Syrmiensis de Szulo và 20 thẩm phán tại Bytča, với sự vắng mặt của Erzsébet. Các tòng phạm Dorottya Szentes (Ilona Jó), Ilona Jó và János Újváry ("Ibis" hay Ficko) bị xử tử hình; Erzsébet cũng được đề nghị tử hình nhưng mang trong mình dòng máu hoàng gia, hơn nữa do xét đến công lao của chồng, ngài bá tước Nádasdy Ferenc nên đã được miễn án này nhưng phải chịu giam cầm suốt đời tại lâu đài Csejthe.

Ngày giờ chết của bà không được xác định rõ ràng. Người ta chỉ biết rằng vào ngày 21/8/1614, sau gần 4 năm giam giữ, một người cai ngục không thấy bà đụng đến thức ăn đã nhìn qua khe cửa thấy nữ bá tước nằm gục mặt xuống sàn. Thi thể của bà sau đó được chôn tại nhà thờ Csejte, nhưng do sự phản đối của dân làng về "con hổ cái Csejte" nên được chuyển đến quàn tại nơi sinh ra là thị trấn Nagyecsed vùng Szabolcs-Szatmár-Bereg

Elizabeth đã uống và tắm trong máu của 650 trinh nữ để giữ gìn sự trẻ trung của mình, vì tin tưởng rằng máu sẽ giúp mình trường sinh bất tử. Bà là hình mẫu mà nhà văn Bram Stoker mượn để tạo dựng nên Bá tước Dracula.

Ảnh hưởng

Sự tàn ác, đặc biệt là hứng thú thèm khát máu của bà góp phần Bram Stoker xây dựng hình tượng nhân vật Bá tước Dracula cho tiểu thuyết cùng tên

Đã có ít nhất ba bài thơ viết về tội ác của bà do Garay János, Vachott Sándor và Robert Peters viết.

Nhiều ban nhạc black metal đã đặt tên ban nhạc, tên album và tên bài hát theo tên của bà; ban nhạc Cradle of Filth dành album Cruelty and the Beast hát về bà.

Từ năm 1970 đến 2010 đã có ít nhất 32 phim được xây dựng xoay quanh bà; hơn 20 tác phẩm văn học khai thác các khía cạnh khác nhau của nữ bá tước người Hung này. Đã có 7 vở kịch được dàn dựng từ năm 1865 đến 2010.

Nhiều trò chơi cũng được dựng lên từ hình ảnh con quỷ khát máu, nữ bá tước dòng họ Bathory.

Một số phim

 Nữ bá tước Dracula (phim 1971) đạo diễn Peter Sasdy, Ingrid Pitt thủ vai nữ bá tước.
 Con gái của Bóng tối (phim 1971) đạo diễn Harry Kümel, do Delphine Seyrig thủ vai.
 El Retorno de Walpurgis (1973).
 Immoral Tales phim khiêu dâm 1974, đạo diễn Walerian Borowczyk, Paloma Picasso con gái út của danh họa Pablo Picasso thủ vai.
 Thirst (phim 1979) đạo diễn Rod Hardy.
 Dracula (phim 1992) đạo diễn Francis Ford Coppola.
 Eternal (phim 2005) đạo diễn Wilhelm Liebenberg và Federico Sanchez
 Lời nguyền của Dracula (phim 2006) đạo diễn Leigh Scott, Christina Rosenburg thủ vai.
 Hostel: Part II (phim 2007) đạo diễn Eli Roth, Monika Malacova thủ vai.
 Bathory (phim 2008) đạo diễn Juraj Jakubisko, Anna Friel thủ vai.
 The Countess (phim 2009) đạo diễn Julie Delpy, Julie Delpy thủ vai.
 Nữ bá tước khát máu (phim 2010) đạo diễn Ulrike Ottinger, Tilda Swinton thủ vai
 2013 – Epitaph: Bread and Salt (Nathyn Brendan Masters), with Kaylee Williams as "Liz Bathory"
 2013 – Chastity Bites (John V. Knowles), with Louise Griffiths as "Liz Batho/Elizabeth Bathory"
 2013 – Fright Night 2: New Blood, with Jaime Murray as Gerri Dandridge (who's actually Elisabeth Bathory)
 2014 – Documentary Movie (Pavel Novotny) 400 Years of bloody Countess - The secret behind the secret
 2015 – Salem: Bloodbath
 2015 – Lady of Csejte (Blood Countess, UK Title)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Câu chuyện về một nữ bá tước khát máu báo Dân Trí Thứ Sáu, 16/06/2006 - 18:39

Nữ bá tước
Nữ sát nhân
Nữ giới Hungary
Kẻ giết người hàng loạt bị xử tử
Bạo lực đối với phụ nữ
Người giữ kỷ lục Guinness
H


title: Anthophora trilineata

text:
Anthophora trilineata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1906


title: Hylaeus luteobalteatus

text:
Hylaeus luteobalteatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dours mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1872


title: Polymera conjunctoides

text:
Polymera conjunctoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


Giải Goya cho nữ diễn viên triển vọng nhất (tiếng Tây Ban Nha: Premio Goya a la mejor actriz revelación) là một trong các giải Goya dành cho nữ diễn viên trẻ trong một phim, được bầu chọn là có triển vọng nhất. Giải này được lập từ năm 1994.

Các diễn viên đoạt giải

Thập niên 1990

 1954: Ruth Gabriel phim Días Contados
 1995: Rosana Pastor phim Tierra y Libertad
 1996: Ingrid Rubio phim Mas allá del jardín
 1997: Isabel Ordar phim Chevrolet
 1998: Marieta Orozco phim Barrio
 2000: Ana Fernández phim Solas

Thập niên 2000

 2000: Laia Marull phim Fugitives (Fugitivas)
 2001: Paz Vega phim Lucia y el Sexo
 2002: Dolores González Flores phim Rencor
 2003: María Valverde phim La flaqueza del bolchevique
 2004: Belén Rueda phim Mar Adentro
 2005: Micaela Nevarez phim Princesas
 2006: Ivana Baquero phim Le Labyrinthe de Pan (El Laberinto del fauno)
 2007: Manuela Velasco phim REC
 2008: Nerea Camacho phim Camino
 2009: Nerea Camacho phim Camino

Thập niên 2010
 2010: Soledad Villamil phim Dans ses yeux (El secreto de sus ojos)
 2011: Marina Comas phim Pa negre
 2012: Maria Leon phim La voz dormida

Tham khảo

Giải thưởng Goya


title: Andrena eremobia

text:
Andrena eremobia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Guiglia mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1933


title: Jussy-Champagne

text:
Jussy-Champagne là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Webpage about the commune
Jussy-Champagne on the Quid website

Ghi chú

Jussychampagne


title: Zoigê

text:
Zoigê hay Nhược Nhĩ Cái (chữ Tạng: མཛོད་དགེ་, Wylie: mdzod-dge, phiên âm latinh tiếng Tạng: Zoigê; chữ Hán giản thể:若尔盖县, âm Hán Việt: Nhược Nhĩ Cái huyện) là một huyện thuộc châu tự trị A Bá, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 10.437 km2, dân số năm 2002 là 6 vạn người. Huyện Zoigê được chia thành 1 trấn và 16 hương.
Trấn: Đạt Trát Tự.
Hương: Ban Hữu, A Tây, Đường Khắc, Hạt Man, Hồng Tinh, Mạch Khê, Nộn Oa, Đống Liệt, Sùng Nhĩ, Nhiệt Nhĩ, Chiêm Oa, Hàng Trát, Ba Tây, Cầu Cát, A Tây Nhung, Bao Tọa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền Zoigê

A Bá
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Trượng

text:
Trượng là một đơn vị đo chiều dài cổ của Việt Nam và Trung Hoa.

Nó nằm trong các đơn vị đo độ dài cổ theo hệ thập phân dựa trên một cây thước cơ bản. Một trượng bằng 10 thước.

Việt Nam
Trước khi Pháp chiếm đóng Đông Dương, tồn tại nhiều loại thước ở Việt Nam, phục vụ cho các mục đích khác nhau và có độ dài khác nhau. Theo các tư liệu ghi chép và khảo cứu thì có ba loại thước chính: thước đo vải từ 0,6 đến 0,65 mét, thước đo đất khoảng 0,47 mét và thước nghề mộc từ 0,28 đến 0,5 mét. Từ các loại thước trên để suy ra chiều dài các loại trượng tương ứng.

Ngày 2 tháng 6 năm 1897, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã ra sắc lệnh quy định, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1898, ở địa bàn Bắc Kỳ thống nhất tất cả các loại thước thành một loại thước ta bằng 0,40 mét. Theo đó, một trượng dài 4 mét. Tuy nhiên, ở Trung Kỳ nước ta vẫn dùng chuẩn cũ với chiều dài 1 trượng = 4,7 mét.

Khảo dị
Theo Từ điển tiếng Việt năm 1988 (tr. 1093), 1 trượng cũng có thể được hiểu bằng 4 thước mộc, khoảng 1,70 mét.

Trung Hoa
Trong hệ đo lường cổ Trung Hoa, do thước Trung Quốc cổ dài khoảng 0,33 mét, một trượng Trung Hoa dài 3,33 mét.

Xem thêm
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Hệ đo lường cổ Trung Hoa

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài
Hệ đo lường cổ của Việt Nam


title: Fergalicious

text:
"Fergailicious" (là kết hợp của "Fergie" và "delicious") là đĩa đơn thứ hai của nữ ca sĩ hip hop và R&B Fergie trong album solo đầu tay của cô, The Dutchess. Nó được cô hát chung với will.i.am, thành viên nhóm The Black Eyed Peas. "Fergalicious" không chính thức phát hành tại Anh mà dưới dạng đĩa đơn 2 mặt với "Clumsy". Tới nay, đĩa đơn đã tiêu thụ được 2.450.000 bản.

Thông tin bài hát
"Fergalicious" đạt vị trí #2 tại Mỹ sau vài tháng phát hành và ở trong Top 10 14 tuần. Nó cũng dẫn đầu bảng xếp hạng Pop 100. Đĩa đơn này cũng là một trong rất ít đĩa đơn được chứng nhận 2x đĩa Bạch kim tại Mỹ, chủ yếu là nhờ lượng download kỉ lục. Đến tháng 1 năm 2007, nó đã được download 294.797 lần tại Mỹ trong 1 tuần, kỉ lục về số lần download trong 1 tuần (sau này bị phá vỡ bởi "Low" của Flo Rida). Đến tháng 3 năm 2008, "Fergalicious" đã được hơn 2.450.000 lần download riêng tại Mỹ, nằm trong Top 10 ca khúc được download nhiều nhất trong lịch sử âm nhạc Mỹ.

Video clip

Video của "Fergalicious" được chiếu lần đầu trên kênh MTV vào ngày 24 tháng 10 năm 2006 và trên Yahoo!Music vào 31 tháng 10 năm 2006. Video bài hát được quay ở Hollywood do đạo diễn Fatima Robinson thực hiện. Thành viên nhóm nhạc The Black Eyed Peas, will.i.am cũng xuất hiện trong video như nhân vật Willy Wonka trong một nhà máy bánh kẹo tên là "Fergieland". Video bắt đầu với cảnh Oopam Loompas gói những hộp kẹo "Fergalicious" màu hồng và tím. Fergie hát trên những cánh đồng kẹo bên cạnh Oopam Loompas. Trong video, Fergie mặc một bộ quần áo của nữ trinh sát màu nâu, một bộ váy dạ tiệc chấm bi hồng, một bộ đồ tắm một mảnh màu xanh trên một cái bánh sinh nhật khổng lồ, một bộ đồ tập thể dục lòe loẹt. Kết thúc video là cảnh cô cùng 2 cô gái khác vật lộn trong chiếc bánh.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Video bài hát trên Youtube
Lời bài hát

Đĩa đơn năm 2006
Bài hát của Fergie
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop 100
Bài hát nhạc dance-pop
Đĩa đơn của Interscope Records
Bài hát năm 2006


title: Andrena coracina

text:
Andrena coracina là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge & Bouseman mô tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1970


title: Boissettes

text:
Boissettes là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Boissettais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 427 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Boissettes
Map of Boissettes on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Lê Huy Trâm

text:
Lê Huy Trâm (黎輝, 1742-1802), nguyên tên cũ là Tuân, hiệu: Ứng Hiên; là danh sĩ thời Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Lê Huy Trâm là người làng Bối Khê, huyện Thanh Oai thuộc trấn Sơn Nam (nay thuộc thành phố Hà Nội).

Tổ tiên ông có nguồn gốc từ Nghệ An. Cha ông là Lê Huy Cảnh, đỗ Hương cống (cử nhân) khoa Quý Dậu (1753). Mẹ là con gái của Giải Nguyên Nguyễn Thành Thể, người họ Nguyễn Đông Tác (Trung Tự - Hà Nội).

Thi đỗ, làm quan triều Lê
Lê Huy Trâm rất ham học, lại được cha dạy bảo nên học rất giỏi. Năm 18 tuổi, ông được vào học trường Quốc tử giám. Cùng học với ông có Phạm Nguyễn Du.

Năm 21 tuổi, Lê Huy Trâm thi đỗ Sinh đồ (Tú tài). Năm 1769, ông thi đỗ Hương cống (cử nhân) lúc 27 tuổi. Trong hai kỳ thi Hội năm Ất Mùi (1775) và Mậu Tuất (1778), ông chỉ vào được tam trường.

Năm Kỷ Hợi (1779), chúa Trịnh Sâm xin vua Lê Hiển Tông cho mở một khoa thi gọi là Thịnh khoa, Lê Huy Trâm và Phạm Nguyễn Du cùng đến dự. Kết quả, ông Du đỗ Hội nguyên, ông Trâm đỗ thứ 9. Song khi vào thi Đình, ông Trâm đỗ Đình Nguyên Hoàng giáp, còn ông Du cũng đỗ Hoàng giáp nhưng đứng thứ 2. Cùng đỗ khoa này có Phạm Quý Thích, là đồng Tiến sĩ xuất thân. Năm ấy, Lê Huy Trâm 37 tuổi.

Sau đó, Lê Huy Trâm lần lượt trải các chức: Hàn lâm hiệu lý, Giám sát ngự sử đạo Thanh Hóa, Trực giảng ở Quốc tử giám, Khâm sai đồng khảo ở trường thi Hội, Hàn lâm viện thị chế, Hiến sát sứ Sơn Tây, Thêm sai tri lễ phiên kiêm chức Lâm Thao Trưng phủ, Đông các Hiệu thư.
Tháng 3 (âm lịch) năm 1786, ông nhận lệnh về chẩn tế ở huyện nhà. Việc xong, thăng ông làm Hàn lâm viện thị độc...

Thăng trầm theo vận nước
Năm Đinh Mùi (1787) đời vua Lê Chiêu Thống, Lê Huy Trâm xin về quê thọ tang cha. Song tháng 9 năm đó, ông phải trở lại kinh đô Thăng Long, vì lúc bấy giờ việc nước rất rối ren. Đến khi quân Tây Sơn kéo ra Bắc, vua Lê Chiêu Thống phải chạy lên Kinh Bắc, ông cùng Lê Quýnh theo phò Hoàng thái hậu và Hoàng nguyên tử (con trai trưởng của vua Lê) sang Trung Quốc cầu viện nhà Thanh.

Tháng 10 năm sau (1788), quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị đứng đầu rầm rộ kéo sang chiếm lấy Thăng Long, đưa Lê Chiêu Thống trở lại ngai vàng. Sau đó, Lê Huy Trâm được phong làm Ứng Khê hầu, lĩnh chức Hiệp trấn Sơn Nam.

Cuối năm 1788, vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) đem quân ra Bắc. Nghe tin, ông tập hợp được chừng vài trăm quân liền kéo đến Thăng Long để liệu bề chống đỡ. Nhưng chỉ đi đến Thanh Trì (Hà Nội), thì phần đông quân lính của ông đều bỏ trốn vì nghe thanh thế quân Tây Sơn mạnh quá.

Trước tình hình này, Lê Huy Trâm bèn cải dạng đến ẩn trong nhà người học trò ở làng Bùi (tức Bùi Xá, nay thuộc xã Phong Khê, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh).

Đầu năm Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn đánh tan 29 vạn quân Thanh. Định xong Bắc Hà, vua Quang Trung truyền chỉ đòi số bề tôi cũ của nhà Lê phải ra trình diện để bổ dụng.
Không tuân theo lệnh, đến đêm, Lê Huy Trâm đem gia quyến chạy lên ẩn ở làng Lưỡng Quán thuộc trấn Sơn Tây (nay thuộc Vĩnh Phúc). Vì sợ quân Tây Sơn dò la được, và vì phải kiếm sống, kể từ đó ông và gia đình phải đi chạy ẩn nhiều nơi khác nữa, như bến Suối ở làng Thanh Trì (nay thuộc Bình Xuyên, Vĩnh Phúc), làng Can Phối, làng Phúc Sài, chùa Tây Phương...Vì cớ gọi không ra, triều Tây Sơn đã ra lệnh tịch thu nhà cửa của ông ở Xã Đàn và ở Bối Khê .

Ngày 30 tháng 3 năm Tân Hợi (1791), quân Tây Sơn kéo đến vây làng Phúc Sài, nhưng không bắt được bắt được ông, mà chỉ bắt được hai con trai ông (sau trốn được). Bị truy đuổi, ông lại chạy đến ẩn ở bến Suối, rồi chạy đến ở động Hương Tích. Mai danh ẩn tích, và rày đây mai đó như vậy, nên ông được người ta gọi là "cụ (hay ông) đồ già".

Năm Ất Mão (1795) đời vua Cảnh Thịnh, quan trấn giữ Bắc thành có đưa thư đến làng thăm hỏi anh em ông (em ông là Lê Huy Thân, đỗ Hương cống năm 1774), nhưng người làng trả lời là họ đã phiêu bạt nơi nào không rõ.

Sau, Lê Huy Trâm nghe tin chúa Nguyễn Phúc Ánh (sau này là vua Gia Long) dấy quân ở Gia Định, và học trò ông là Đặng Trần Thường cũng đã vào đấy giúp. Ông bèn cùng 5, 6 người cựu thần nhà Lê lén vào Gia Định bái yết, định cùng hiệp sức diệt nhà Tây Sơn để mưu hưng phục cho nhà Lê ở đất Bắc Hà. Nhưng về sau ông nhận thấy chúa Nguyễn không có ý gì hưng Lê, vì vậy khi theo quân ra đến Tam Điệp (Ninh Bình), ông bèn xin về.

Qua đời
Ngày 7 tháng 2 năm Gia Long thứ nhất (1802) có chiếu chỉ phong ông là Thái hòa điện học sĩ. Trong lời chiếu đại lược nói rằng:
Khanh vốn là người cựu thần, văn chương lỗi lạc, ẩn náu đợi thủa thanh bình, đã từng ứng theo cờ nghĩa nhưng rồi lại cố từ mà lui, sự thao thủ thất đáng khen ngợi. Nay buổi đầu khai thác, sự biểu dương người tốt là đầu. Vậy nên gia phong là Thái hòa điện học sĩ để tỏ lòng yêu quý.

Chiếu chỉ đã ban, nhưng Lê Huy Trâm cứ viện cớ chối từ, rồi trong tháng ấy (16 tháng 2 năm 1802), ông lâm bệnh mà mất, thọ 60 tuổi.

Ông để lại một tập thơ và một quyển văn sách .

Thương tiếc
Hay tin Lê Huy Trâm qua đời, vua Gia Long sai quan đến tế, đồng thời cho hai con trai ông là Lê Huy Túc và Lê Huy Liễu được tập ấm.

Bạn đỗ đồng khoa là Phạm Quý Thích có viếng ông một câu đối như sau:
Thế gian hữu tá hoàn nhân, kỳ sinh dã vinh, kỳ tử dã ai, văn bút ta ngôi kinh hốt đảo
Thiên loại táng nhất đồng khí, tri sinh giả ai, tri tử giả điếu, sỹ lâm triều tụy khắp tương phùng.
Nghĩa là:
Thế gian được mấy kẻ hoàn toàn, sống thì vẻ vang chết được xót thương, cây bút nguy nga thốt nhiên sụp đổ.Bằng bối mất người đồng khí, sống thì thương nhau, chết thì viếng nhau, rừng nho quạnh quẽ, ai nấy sụt sùi.

Theo bài phú "Thanh Oai phong vật" của Đốc học Nguyễn Uông thì ông và em ông (Lê Huy Thân) đều được gọi tôn là "Bối Khê phu tử".

Hiện ở thôn Song Khê, xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội) có nhà thờ Tiến sĩ Hoàng giáp Lê Huy Trâm, mà nhân dân thường gọi là "nhà thờ chi họ Lê".

Thơ trước khi mất
Trước khi mất, Lê Huy Trâm có bài thơ tự viếng mình như sau:

Xem thêm
Lê Huy Thân

Nguồn tham khảo
Trúc Khê Ngô Văn Triện, truyện "Lê Huy Trâm" in trong Tuyển tập Trúc Khê Ngô Văn Triện. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2003.
Thông tin về Lê Huy Trâm trên website họ Lê Việt Nam

Chú thích

Người Hà Nội
Quan lại nhà Lê trung hưng
Nhà giáo Việt Nam
Thủ khoa Nho học Việt Nam
Hoàng giáp Việt Nam


title: Braunsapis vitrea

text:
Braunsapis vitrea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1903


title: Coprinellus flocculosus

text:
Coprinellus flocculosus là một loài nấm trong họ Psathyrellaceae. Nó được miêu tả đầu tiên là Agaricus flocculosus bởi nhà nấm học Augustin Pyramus de Candolle năm 1815, sau đó được xếp vào chi Coprinellus năm 2001.

Tham khảo

Xem thêm

List of Coprinellus species

Liên kết ngoài
Coprinellus flocculosus at Index Fungorum

flocculosus


title: Mauzé-sur-le-Mignon

text:
Mauzé-sur-le-Mignon là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 6-46 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Thác Cát Cát

text:
Thác Cát Cát hay thác Tiên Sa là thác trên suối Cát Cát ở vùng đất bản Cát Cát xã Hoàng Liên, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Thác Cát Cát là một trong những thắng cảnh du lịch nổi tiếng tại thị xã Sa Pa. Thác cách trung tâm thị trấn Sa Pa cỡ 3 km về phía tây. Hiện nay Khu du lịch Bản Cát Cát là điểm du lịch văn hóa vừa và du lịch sinh thái lý thú dành cho du khách và là điểm du lịch văn hóa cộng đồng vệ tinh của vùng du lịch Sa Pa.

Từ thập niên 1920 của thế kỷ 20, một nhà máy thủy điện trung tâm đã được hình thành cạnh thác Cát Cát và cho đến nay vẫn được vận hành tốt.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sa Pa
Địa lý Lào Cai


title: Cát Văn

text:
Cát Văn là một xã miền núi thuộc huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa giới
Xã Cát Văn giáp có địa giới giáp:
Phía Bắc giáp xã Nam Sơn và xã Lưu Sơn - huyện Đô Lương
Phía Tây giáp xã Nam Sơn - huyện Đô Lương
Phía Nam giáp xã Phong Thịnh - huyện Thanh Chương
Phía Đông giáp xã Thuận Sơn và một phần giáp xã Đà Sơn - huyện Đô Lương.
Địa giới với huyện Đô Lương về phía Tây là con sông Lam.

Văn hóa
Tuy là một xã miền núi nhưng lại là một vung quê hiếu học có nhiều người tài đã và đang đóng góp cho đất nước như nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi (1933-2008), nhà doanh nghiệp trẻ Giản Tư Trung, Nguyễn Thế Bình (đỗ tiến sĩ năm 1775)., nhà báo Trần Duy Ngoãn: Giám đốc, TBT Đài PTTH Nghệ An.
Cát Văn là một xã có truyền thống cách mang bất khuất trong hai cuộc kháng chiến chống pháp và chống Mĩ, hiện nay còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử cũng như con người gắn liền với hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ như đình Đạo Ngạn, cây Sanh, các anh hùng LLVT như Hoàng Đình Kiền...

Tham khảo


title: Opuntia monacantha

text:
Opuntia monacantha, tiếng Anh thường gọi là Drooping Prickly Pear, Cochineal Prickly Pear, hoặc Barbary Fig, là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài bản địa của Argentina, Brasil, Paraguay, và Uruguay và được hợp thủy thổ với Úc và Nam Phi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và bờ biển cát.

Loài này được nhà thực vật học Adrian Haworth mô tả chính thức lần đầu vào năm 1812 trong cuốn Synopsis Plantarum Succulentarum. Tên gọi Opuntia vulgaris, là một từ đồng nghĩa của Opuntia ficus-indica, đã được đặt sai cho loài này tại Úc.

Hình ảnh

Tham khảo

 Taylor, N.P. 2002. Opuntia monacantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

M
Xương rồng Nam Mỹ
Thực vật Argentina
Thực vật Brasil
Thực vật Paraguay
Thực vật Uruguay


title: Coti-Chiavari

text:
Coti-Chiavari là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Tham khảo

Cotichiavari


title: Sikh giáo

text:
Sikh giáo (tiếng Anh: Sikhism ; , ) hay Tích-khắc giáo hay Sích giáo theo phiên âm Hán Việt, cũng gọi là đạo Sikh, đạo Sích do Guru Nanak sáng lập vào thế kỷ 15 tại vùng Punjab, truyền dạy những giáo lý của Guru Nanak  (người lập đạo và cũng là guru đầu tiên) và 10 vị guru khác truyền lại (người cuối cùng thành thánh trong Guru Granth Sahib).

Những khai thị của Guru Nanak và các Guru tiếp theo (cùng với những Thánh Hindu hiện đại và các vị Thánh Hồi giáo khác), được Guru viết thành những câu thơ trong kinh thánh của đạo Sikh, Guru Granth Sahib. Các tín đồ của đạo Sikh (gọi là người Sikh) coi Guru Granth Sahib là lời trực tiếp của Thượng đế: thực vậy, trong rất nhiều các câu thơ, Guru Nanak đã tuyên bố tương tự như vậy (Khi Ngôi Lời từ Chúa tới tôi, Oh Lalo, vì vậy tôi đã thuật lại lời này, Guru Nanak, trang 722 của Guru Granth Sahib). Không giống như kinh thánh của các tôn giáo lớn khác trên thế giới, nói chung là được các tín đồ của tôn giáo biên soạn ra chứ không phải bởi các vị tiên tri; các câu trong Guru Granth Sahib được viết theo thể thơ bắt chước các raga cổ điển khác nhau, được Sikh Guru tự mình sáng tác, một khía cạnh mà đã được các nhà sử học và học giả nhấn mạnh trong khi thảo luận về tính xác thực của những lời giảng của các tiên tri khác nhau của thế giới mà chúng ta đã biết ngày nay.

Trong số những trụ cột chính của đạo Sikh được các Guru đạo Sikh thành lập là việc thực hành Naam Jaap (chiêm nghiệm & Thiền định về những lời nói của Guru Granth Sahib như là một phương tiện thiết yếu để khai thác tính tôn giáo và hợp nhất với Đấng sáng tạo); Đức tin và sự thờ phượng của Đấng Toàn Năng Thượng đế (là người tối cao, ở mọi nơi, mạnh mẽ và trung thực tuyệt đối, vô sắc (Nirankar), không sợ hãi (Nirvair), không thù hận (Nirbhau), duy nhất, tự tồn tại, không thể hiểu trọn vẹn, và là Đấng Tạo Hóa của tất cả mọi thứ (Karta Purakh), và Satnam, sự thật vĩnh cửu tuyệt đối); Bình đẳng cho tất cả mọi người không phân biệt giai cấp, tín ngưỡng, màu da, giới tính của họ; Tham gia vào các Hoạt động từ thiện phục vụ nhân loại (Sewa) và cầu nguyện hàng ngày cho sự thịnh vượng của tất cả chúng sinh (Sarbat da bhala); và Sống một đời sống chân thật và trung thực.

Theo các tác phẩm của SGPC (cơ quan quản lý chính của nơi thờ phượng đạo Sikh) phổ biến, sau đây là các thuộc tính nguyên tắc của đạo Sikh:
 Một tôn giáo thực tế và đơn giản, ở chỗ nó không thúc đẩy một công thức nhất định của niềm tin, và không tin vào lời nói đơn thuần. Hơn nữa, người theo đạo Sikh tin rằng tôn giáo không đánh đồng với việc đi hành hương miếu, mộ, hoặc sống một đời sống khắc khổ của những hành giả khổ hạnh. Thay vào đó, nó hàm ý sống cuộc sống hàng ngày của bạn, trong khi tập trung vào việc xây dựng cá tính của bạn, vì hòa hợp thiên tính là không thể với một nội tâm không trong sáng.
 Một tôn giáo phổ quát, tin tưởng vào sự bình đẳng của tất cả chúng sinh, không phân biệt đẳng cấp, tín ngưỡng, giới tính, quốc tịch và tôn giáo của họ. Trong kinh thánh của đạo Sikh, Guru Granth Sahib, Guru đã đưa vào cả những câu thơ thiêng liêng của người Hindu và Hồi giáo để thiết lập một ví dụ điển hình. Guru Nanak cũng bắt đầu truyền thống Langar, một nhà bếp cộng đồng ở tất cả những thánh đường của đạo Sikh-Gurudwaras, trong đó tất cả mọi người, dù cao hay thấp, giàu hay nghèo, ngồi lại với nhau mà không có bất kỳ sự phân biệt nào. Guru Nanak cũng nhấn mạnh và đặc biệt khẳng định sự bình đẳng của phụ nữ (Tại sao gọi đàn bà là xấu xa, khi nhà vua cũng được sinh ra từ họ? Nếu không có người phụ nữ, thì sẽ không có ai cả, Guru Nanak nói ở trang 473 trong Guru Granth Sahib).
 Từ bỏ tất cả các nghi thức, hình thức: Theo đạo Sikh, nghi lễ như những cuộc hành hương, nhịn ăn nhịn uống, v.v..., không có tính tâm linh. Guru Nanak nói, nơi tôi hành hương là Lời, chiêm nghiệm và kiến thức thiêng liêng trong tôi. Sám hối, ăn chay, khổ hạnh, bố thí tất cả đều kém hơn so với sự thật; hành động đúng là vượt trội so với tất cả.
 Một tôn giáo dựa vào niềm tin và sự lạc quan: đạo Sikh tin vào Karma, và cũng tin rằng ân sủng (Nadar) của Guru hay Thiên Chúa có thể xóa karma xấu trong quá khứ và tạo điều kiện trở về với Đấng sáng tạo. Một người Sikh luôn luôn phấn đấu để được ở trạng thái Charhdi Kala (một trạng thái tinh thần lạc quan và vui vẻ, không sợ hãi, ghen ghét hay hận thù), mà chỉ có thể đạt được với một niềm tin tuyệt đối vào tên của Thiên Chúa. Như một phần của lời cầu nguyện hàng ngày, người Sikh cầu nguyện cho sự thịnh vượng của toàn nhân loại.
 Một tôn giáo dân chủ: Guru thứ mười, Guru Gobind Singh đã trao thẩm quyền của tôn giáo Sikh cho người Panth (người Sikh). Bất kỳ quyết định Sangat (hội thánh) đưa ra đều được coi tối cao trong đạo Sikh.

Sikh giáo là tôn giáo lớn thứ năm trên thế giới, với khoảng 30 triệu tín đồ.

Nguồn gốc tên gọi
Trong tiếng Punjab, "Sikh" có nghĩa là "học trò", hoặc "môn đệ", còn những người Sikh là "học trò của các Guru". Đạo Sikh không có các giáo chức, nhưng trong các gurdwara (đền thờ của đạo Sikh) thường có những người có khả năng đọc được Sách kinh, gọi là Granthi, đứng ra trông coi việc đạo. Tuy nhiên, họ không phải là chức sắc tôn giáo.

Lịch sử hình thành và phát triển
Dưới Vương quốc Hồi giáo Delhi (1206-1526), Ấn Độ thường xuyên bị phân liệt về lãnh thổ và chính trị bởi các thủ lĩnh Hồi giáo chia nhau cầm quyền ở các địa phương và nhiều lần bị quân Mông Cổ tấn công xâm lược, nhất là ở vùng Tây Bắc rộng lớn. Bên cạnh đó, người Hồi giáo cai trị lại thực hiện chính sách phân biệt tôn giáo. Họ dành nhiều ưu ái, quyền lợi về chính trị, kinh tế cho tín đồ Hồi giáo cũng tức là hạn chế quyền lợi của các tôn giáo khác, trong đó có đông đảo tín đồ Ấn giáo. Cùng với những lý do khác về kinh tế, xã hội đã dẫn đến phong trào đấu tranh của các giáo phái ở Ấn Độ. Những nhà tư tưởng của các phong trào này đều phủ nhận sự phân chia đẳng cấp, đòi bình đẳng của mọi người trước thần linh và chủ trương không phân biệt biệt địa vị xã hội và tôn giáo, tín ngưỡng. Trong bối cảnh lịch sử đó, Guru Nanak đã sáng lập ra đạo Sikh vào đầu thế kỷ 16 tại bang Punjab thuộc miền Bắc Ấn Độ cùng chung sống hòa bình với các tôn giáo khác đã có ở Ấn Độ như Ấn Độ giáo, Jaina giáo (Kỳ Na giáo), Phật giáo, Hồi giáo, Thiên Chúa giáo, Do Thái giáo. Đạo Sikh được xem như một tôn giáo cải cách, ra đời trên cơ sở tiếp nhận tư tưởng, giáo luật, lễ nghi của các tôn giáo đã có ở Ấn Độ như Ấn Độ giáo, Hồi giáo, Phật giáo.

Guru Nanak sinh năm 1469 trong một gia đình thuộc đẳng cấp thứ hai, Ksatriya (bao gồm vua chúa, quý tộc, tướng lĩnh) thuộc bộ tộc Bedi tại làng Talwandi gần Lahore. Từ nhỏ, ông được giáo dục là một người theo Ấn giáo. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ người cha, người đã từng làm việc cho ông chủ làng là người Hồi giáo (Muslim), Nanak sớm tiếp nhận và tinh thông cả Ấn giáo (Hindu) lẫn Hồi giáo (Muslim). Lúc nhỏ, ông là một đứa trẻ rất thông minh, sùng đạo và đầy triển vọng, có thể tranh luận cùng với các đạo sư của các giáo phái nhằm giải đáp mọi thắc mắc về tín ngưỡng tôn giáo nói chung. Ở tuổi 16, Nanak trở thành một quan chức chính phủ và được làm quen với thế giới Hồi giáo rộng lớn, gặp gỡ nhiều nhân vật uyên bác và huyền học nhưng vẫn không có được câu trả lời thích đáng cho vấn đề tín ngưỡng, vì thế ông vẫn tiếp tục theo đuổi tìm kiếm đạo lý riêng cho chính mình. Năm 19 tuổi, mặc dù đã tận tâm với đời sống cầu nguyện và thiền định, nhưng ông vẫn cưới vợ và có được hai người con trai. Sau khi lập gia đình, ông đã chuyển đến Sutanpur sống cùng với người anh rể một thời gian. Tại đây, ông và một nhóm người nữa, đã cùng nhau tụ họp vào mỗi buổi sáng và buổi chiều để đọc kinh cầu nguyện và thiền định, dần dần số người đi theo này càng đông tạo thành một cộng đồng lớn để rồi chính thức trở thành một cộng đồng Sikh giáo, có hệ thống tổ chức được công nhận vào năm 1521. Chính ở tại Sutalpur, Guru Nanak đã trải qua sự "thực nghiệm tâm linh", chứng đạt được một vài sự huyền bí, và một trong những chứng nghiệm đó đã được Guru Nanak lấy làm nguyên tắc chỉ đạo cho đạo Sikh, khi đó ông nói: "Không có Hindu cũng không có Islam, vì thế tôi sẽ theo con đường của ai? Tôi sẽ theo con đường của Thiên Chúa, Chúa trời không phải Hindu giáo cũng chẳng phải Islam giáo, và con đường tôi theo là con đường của Chúa".

Cho rằng mình là người được Chúa Trời chọn mặc khải để cứu giúp nhân loại, Nanak đã từ quan và trở thành nhà truyền giáo đi thuyết giảng khắp Ấn Độ, Hy Mã Lạp Sơn (Himalaya), Tây Tạng (Tibet), Ceylon (Sri Lanka) cho tận đến thánh địa Hồi giáo Mecca tại Ả Rập Xê Út. Ông đã thăm viếng nhiều trung tâm của Hồi giáo, Ấn giáo và Phật giáo, thuyết giảng về một tôn giáo không chuộng hình thức, và cho rằng "giá trị của con người quan trọng hơn địa vị hoặc giai cấp, hay nói đúng ra là tinh thần (tâm linh) bên trong quan trọng hơn nghi thức bên ngoài". Trong tư tưởng giáo huấn của Nanak, ông luôn khuyên con người hãy "tìm chân lý ở chính bên trong bản thân mình", (bên trong cái tâm đã được đồng nhất với Thiên Chúa, Chân Sư (Sat Guru). Đây là tư tưởng cốt lõi của đạo Sikh, là trạng thái tôn giáo tại tâm của con người.

Tôn chỉ của đạo Sikh là ‘Nhất thần giáo’ chỉ thờ duy nhất một vị thần là Chúa Trời – người đã tạo ra vũ trụ và con người, và là đấng tối cao trong tất cả các tôn giáo. Chỗ thờ tự của đạo Sikh gọi là Gurdwara, theo tiếng Punjab nghĩa là ‘Nhà của Đức Chúa Trời’ cũng là ‘cổng vào Guru’. Sách kinh thường cầu nguyện của đạo Sikh gọi là Adi Granth, còn gọi là Guru Granth Sahib; chữ viết trong kinh gọi là Gurmukhi; và lời của kinh gọi là Gurbani. Đạo Sikh không có các chức sắc nhưng lại có những con người với các trách nhiệm khác nhau gọi là Granthi và Giani. Gianthi là những người trông coi việc đạo trong các đền thờ Gurdwara, có bổn phận đọc kinh Guru Granth Sahib và hướng dẫn các buổi cầu kinh hằng ngày. Trong khi đó, Giani là học giả và là người rất thông thạo ngôn ngữ và văn học Punjab. Họ có trách nhiệm giảng giải cho các tín đồ hiểu được nội dung và ý nghĩa trong sách kinh, tuy nhiên, tất cả họ không phải là chức sắc tôn giáo. Nghi thức cầu nguyện trong cộng đồng những người theo đạo Sikh là ngày hai lần (sáng và tối), chủ yếu bao gồm sự thiền định và những bài hát ca tụng của các Gurus. Trong đó, Sodar và Arati được tụng vào buổi chiều và Japti thì được tụng vào buổi sáng sớm dưới sự hướng dẫn của các Granthi.

Trong thời gian trị vì (1556-1605) của Akbar Đại đế giàu lòng khoan dung tôn giáo, đạo Sikh nhận được sự khích lệ đáng kể vì tư tưởng tôn giáo của nhà vua tương đồng với tư tưởng Sikh giáo nhằm thực hiện sự hòa đồng tôn giáo hay đoàn kết tôn giáo. Nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật văn hoá của Sikh giáo đã được xây dựng. Guru Ram Das (1534 – 1581) tận dụng sở đất mà hoàng đế Akbar ban tặng, đã xây thành một hồ nước hình vuông rộng lớn gọi là "Amristar" (Hồ rượu tiên hay là hồ mật hoa); chính giữa mặt hồ có một ngôi đền được làm bằng vàng do chính con trai của Guru Ram Das, Guru Arjan xây dựng. Và thế rồi một đô thị lớn, tên gọi Punjab được hình thành, nơi đây được coi là thánh địa của Sikh giáo. Bên cạnh đó, Guru Arjan cũng được biết đến là nhà biên soạn bộ thánh kinh đầu tiên ‘Adi Granth’ và đã thiết lập một hệ thống thu nhập thuế từ những tín đồ Sikh giáo cho những công việc từ thiện. Đạo Sikh thời bấy giờ ngày càng có nhiều ưu thế mãi cho đến đời Guru Teg Bahadur (1621-1675), người đã bị hoàng đế Aurangzeb hành hình mà không rõ lý do. Hành động này đã làm cho những người theo đạo Sikh từ một đạo giá cải cách vốn bình lặng trở thành một giáo phái kiêu hùng gồm những con người sẵn sàng quyết chiến, "tử vì đạo" (đây là một đặc điểm của tôn giáo nói chung mà S. Freud, V.I. Lênin... đã chỉ ra) dưới sự lãnh đạo của Guru Govind Singh, người luôn sẵn sàng đấu tranh để bảo vệ đạo giáo (con trai của Guru Teg Bahadur).

Guru Govind Singh tuân thủ với những gì Guru Nanak đã dạy. Ngoài ra, ông còn củng cố giáo đồ của mình bằng cách lập ra kiểu rửa tội khai tâm bằng thanh kiếm và đặt ra một số quy lệ phù hợp cho một đạo quân. Ông chịu trách nhiệm dạy dỗ và hun đúc lòng dũng cảm chiến đấu cho tín đồ đạo Sikh, nhằm bảo đảm tính sống còn cho đạo giáo này. Ông kêu gọi những người Sikh cùng chí hướng là Khalsa (tiếng Ả Rập là Khalas, nghĩa là tinh khiết, thuần tuý) và chỉ dẫn họ gắn thêm thành tố Singh (có nghĩa là sư tử) vào cuối họ tên nhằm để nhấn mạnh bản tính quân đội trong họ. Các Khalsa phải tuân theo giới luật riêng ví dụ như không được hút thuốc lá, ngoại tình và ăn thịt các con vật được đem hiến tế.

Dù chỉ là một nhóm thiểu số nhưng Khalsa có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ cộng đồng Sikh giáo. Người Sikh thường mang trên mình 5 dấu hiệu astôn giáo để chứng tỏ sự trung thành với giáo lý của đạo Sikh. Cả năm dấu hiệu đều được bắt đầu bằng chữ cái K nên được gọi là ngũ Ks – (1) kesh (không cắt tóc và râu), (2) kanga (lược gỗ), (3) kachs (quần mặc trong), (4) kara (vòng kim loại), và (5) kirpan (cây kiếm nhỏ). Biểu tượng của Sikh giáo là lá cờ hình tam giác màu vàng cam, gồm có 3 biểu vật phối hợp với nhau: (1) Khanda – con dao găm hai lưỡi tượng trưng cho sự tự do và công lý, (2) Chakar – hình tròn, cho thấy sự cân bằng giữa 2 lưỡi gươm, thể hiện tính đơn nhất, chỉ có một thần và (3) kirpans – gồm hai lưỡi gươm cong, một đại diện cho tôn giáo, là quyền năng của Chúa (Chân Sư), và cái kia đại diện cho thế sự cũng là năng lực của Chúa, người thống lãnh tín đồ đạo Sikh. Và Ek Onkar là thánh ngữ của đạo Sikh có nghĩa là "Duy nhất một Chúa" được viết bằng tiếng Punjab xuất hiện ở bên ngoài của các ngôi đền Sikh giáo.

Đạo Sikh là một tôn giáo cải cách, ra đời trên cơ sở tiếp nhận giáo lý, giáo luật... của các tôn giáo ở Ấn Độ như Ấn giáo, Hồi giáo..., nên tư tưởng của nó có nhiều điểm tương đồng với các tôn giáo kể trên nhưng vẫn có cái riêng, cái đã tạo nên bản sắc không thể trộn lẫn của đạo Sikh với các tôn giáo khác.

Các tư tưởng cơ bản của Sikh giáo

Adi Granth (First Book) và Dasam Granth (Book of Tenth King) là thánh kinh của những người theo đạo Sikh. Adi Granth do Guru thứ năm Arjan biên soạn dựa trên những tài liệu đã được cha của ông biên soạn và sưu tập. Adi Granth được viết bằng chữ Gurmukhi (chữ này có những nét gần giống với mẫu tự của tiếng Phạn và chia làm 6 phần: (1) Japji: gồm có những bài kinh của Guru Nanak, được dùng trong lễ cầu nguyện sáng sau khi tắm. (2) So Daru: những bài kinh được dùng trong lễ cầu nguyện buổi chiều. (3) So Purkhu. (4) Sohila: là bài kinh cầu nguyện trước khi ngủ. (5) Rāg: phần này có cả thảy 31 phân đoạn tạo thành phần chính yếu của quyển kinh. (6) Bhog: có 13 chương được tụng vào những buổi lễ khác nhau. Riêng Dasam Granth là tập sách bổ sung cho bổn kinh Adi Granth do Guru thứ mười cũng là vị Guru cuối cùng Govind Singh biên soạn. Nó được viết bằng tiếng Hindi, giới thiệu những luật lệ quy định do chính Guru Govind Singh đặt ra.

Adi Granth cũng gọi là "Granth Sahib," hoặc "Darbar Sahib," là quyển kinh chính yếu được hầu hết mọi người tôn kính luôn được giữ gìn trân trọng trong đền thờ lớn Amristar. Adi Granth trình bày những giáo điều mà Guru Nanak và 9 vị Guru Thế tổ khác truyền lại, mở đầu bằng Mool mantar là những lời mà Guru Nanak dùng để mô tả về Chúa trời, và cũng là khái niệm cơ bản của đạo Sikh về Chúa trời nói chung. Nội dung chủ yếu thể hiện sự thống nhất của Chúa trời, mà cốt lõi của Chúa trời là sự thật (SAT NAAM), và là cái nội tại của mọi biểu hiện sáng tạo. Đạo Sikh, do đó, là một đơn thần giáo, nghĩa là chỉ tin và tôn thờ duy nhất một vị thần đó là Chúa trời (IKONKAAR). Chúa trời tạo ra vũ trụ, sự tồn tại của vũ trụ phụ thuộc vào ý chí của Chúa trời (KARTA PURKH). Chúa trời vượt ra ngoài phạm vi sinh, tử (AJOONI), không có hình thù, không có giới tính, chưa bao giờ và sẽ không bao giờ mang hình dáng con người trên Trái Đất. Chúa trời không có lòng hận thù (NIR VAIR) hay sợ hãi (NIR BHAU) mà luôn tràn ngập sự yêu thương. Người đã, đang và sẽ tồn tại mãi mãi. Chúa trời đến với nhân loại trên toàn thế gian thông qua lời nói được phát ra bởi các Guru được thể hiện dưới hình thức các shabads. Và Chúa luôn ngự ở trong lòng của mỗi chúng ta, mỗi một người nam hay nữ đều phải tìm Chúa trong chính bản thân mình.

Tư tưởng này đưa Đạo Sikh đến một trạng thái gọi là tôn giáo tại tâm của các cá nhân như đã đề cập ở trên. Tư tưởng này tương đồng tư tưởng "lòng tin nơi chính mình" của Martin Luther, người đã sáng lập ra đạo Tin Lành (Protestantisme).

Là một cộng đồng lớn đã cải cách trong Ấn Độ giáo, giáo lý của đạo Sikh ít nhiều có những điểm gần giống với tư tưởng Ấn giáo, chẳng hạn như những khái niệm về luân hồi (samsara) và nghiệp báo (karma). Đạo Sikh cho rằng, mục đích trong cuộc sống của con người là thoát ly sinh, tử và hợp nhất với Chúa trời, và theo họ, mục đích này có thể đạt được bằng cách nghe theo lời dạy của bậc đạo sư (Sat Guru – True guru), suy ngẫm về thánh lý và làm tất cả các công việc thiện và phục vụ mọi người. Đối với các tín đồ đạo Sikh, thiên đường chính là thế giới này! Thiện nghiệp có nghĩa là sự tái sinh làm lại thân con người; còn tái sinh làm súc sanh thì giống như ở trong địa ngục, đó là kết quả do ác nghiệp mà ra.

Tuy nhiên, trung thành với tôn chỉ, chỉ tin và tôn thờ duy nhất một vị thần, tín đồ đạo Sikh cấm không được tôn thờ nhiều thần, không sùng bái, không hành hương đến các điện thờ lớn của Hindu và thực hành các nghi lễ mù quáng. Họ không chấp nhận phương thức sống thụ động, thoát tục, trở thành tu sĩ hoặc chọn lối sống ẩn dật để trốn tránh đời sống thực tại. Trong tư duy của những người theo đạo Sikh, việc giải thoát hay không được giải thoát trong cuộc đời này là do mình. Họ cho rằng, mỗi một con người cần phải tu thân ngay trong cuộc sống hiện tại, và vượt lên những vất vả khó khăn trong cuộc sống hằng ngày bằng cách khắc phục năm tật xấu luôn tiềm tàng trong chính mỗi con người; đó là dâm dục, sân hận, tham lam, cố chấp (chấp thủ) và tự kiêu (ngã mạn).

Trong đạo Sikh, người phụ nữ rất được coi trọng, và quan niệm của họ về người phụ nữ có phần nào đồng tình với quan niệm đa thê của Hồi giáo "Chúng ta được sinh ra từ người phụ nữ, Người phụ nữ đã mang thai chúng ta, chúng ta đính hôn và kết hôn với phụ nữ. Chúng ta làm bạn với người phụ nữ, và nhờ người phụ nữ nòi giống mới được nối dõi. Khi một người phụ nữ chết, chúng ta lại kết hôn với người khác, chúng ta ràng buộc với thế giới qua người phụ nữ. Vậy tại sao chúng ta lại nói điều không tốt về người phụ nữ, những người đã sinh ra các vị Vua chúa? Người phụ nữ do chính người phụ nữ sinh ra, chẳng có một ai được sinh ra mà không có người phụ nữ. Duy nhất Chúa trời là không phải do người phụ nữ sinh ra" (Guru Nanak, Var Asa). Đạo Sikh nhấn mạnh sự bình đẳng về xã hội và giới tính, cho rằng nam và nữ đều được coi trọng như nhau, phản đối tục giết bé gái sơ sinh hoặc tục thiêu sống người vợ cùng với người chồng đã chết, trái lại cho phép người góa phụ tái hôn. Các tín đồ đạo Sikh tin rằng, muốn đạt tới cuộc sống tốt đẹp thì cần phải luôn giữ đức tin trong trái tim, khối óc, phải làm việc chăm chỉ và trung thực, phải có lòng hảo tâm bố thí cho tất cả mọi người. Sống biết chia sẻ với mọi người cũng là một trách nhiệm xã hội mà những người theo đạo Sikh cần phải biết, mỗi một cá nhân cần nên giúp đỡ những người có nhu cầu thông qua công việc từ thiện.

Nhận định
Sự khủng hoảng về chính trị, bất bình đẳng về tôn giáo, phân biệt nặng nề về đẳng cấp trong xã hội,... vào giai đoạn cuối Vương triều Hồi giáo Đêli là những tiền đề cơ bản dẫn đến sự ra đời của đạo Sikh vào đầu thế kỷ 16 ở Ấn Độ. Điều này chúng ta thấy có sự tương đồng trong sự ra đời của Kitô giáo, của đạo Tin Lành và một số tôn giáo khác.

Tư tưởng cũng như cách hành đạo của đạo Sikh có nguồn gốc từ các tôn giáo ở Ấn Độ lúc bấy giờ mà rõ nhất là Ấn Độ giáo và Hồi giáo nhưng lại mang tính nhân văn hơn, gần gũi hơn với con người, đề cao "giá trị của con người quan trọng hơn địa vị hoặc giai cấp" hay "tìm chân lý ở chính bên trong bản thân mình"; cũng như cách tổ chức tôn giáo và hành đạo đơn giản hơn, cho phép tín đồ dễ thực hiện. Đây chính là điểm cải cách của Sikh giáo nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh của người Ấn lúc bấy giờ.

Vốn là một tôn giáo hòa bình, chống lại sự bất bình đẳng về tôn giáo và đẳng cấp ở Ấn Độ nhưng từ sau sự kiện Guru Teg Bahadur bị hoàng đế Aurangzeb hành hình (1675), đạo Sikh đã đi đến chỗ tạo ra một đẳng cấp lãnh đạo thần quyền và quân sự, một kiểu giáo đoàn chiến đấu gồm những phần tử "tinh khiết và thuần nhất" tức các Khalsa để cuối cùng thuyết giáo về thánh chiến và lập ra một kiểu rửa tội khai tâm bằng thanh kiếm (chịu ảnh hưởng của Hồi giáo).

Đạo Sikh hiện là một trong những tôn giáo có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống và tư tưởng của người dân Ấn Độ, với khoảng hơn 23 triệu tín đồ, trong đó 90% sống ở tiểu bang Punjab và khoảng hơn 1 triệu tín đồ sống ở Anh và các thuộc địa cũ của Anh. Mặc dù dân số theo Sikh giáo không bằng dân số theo Ấn Độ giáo nhưng họ là một cộng đồng gắn bó và thịnh vượng với sự liên kết văn hoá, tôn giáo mạnh mẽ, có khuynh hướng vươn tới một nhà nước Sikh độc lập tự chủ nhưng vẫn dung hoà, với một bản sắc riêng biệt của đạo Sikh.

Mười vị guru

Có một lưu ý nhỏ cần nên biết trong quyền kế vị Gurus của đạo Sikh là từ sáng tổ Nanak đến Guru thứ tư Ram Das thì việc kế thừa là dựa trên phẩm chất và năng lực của chính vị Guru tương lai. Tuy nhiên, từ Guru thứ năm Arjan đến vị guru cuối cùng Govind Singh thì quyền kế vị đơn thuần là cha truyền con nối. Điều này dẫn đến lý do tại sao một số Guru truyền tiếp đã tiếp nhận nhiều lý thuyết có vẻ như khác xa với ý tưởng nguyên bản của Guru Nanak. Mặc dù vậy, tất cả các vị Gurus đã củng cố và phát triển đạo Sikh ngày một lớn mạnh.

Tham khảo

Đọc thêm
 Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2008), Sikh Twareekh, publisher Sikh University Press & Singh Brothers Amritsar, 2008.
 Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2012), Sikh History (in 10 volumes), publisher Sikh University Press & Singh Brothers Amritsar, 2010–12.

 Kaur, Surjit, Amongst the Sikhs: Reaching for the Stars, New Delhi, Roli Books, 2003 ISBN 81-7436-267-3
 Khalsa, Guru Fatha Singh, Five Paragons of Peace: Magic and Magnificence in the Guru's Way, Toronto, Monkey Minds Press, 2010, ISBN 0-9682658-2-0, gurufathasingh.com
 Khalsa, Shanti Kaur, The History of Sikh Dharma of the Western Hemisphere, Sikh Dharma, Espanola, NM, 1995 ISBN 0-9639847-4-8

 Takhar, Opinderjit Kaur, Sikh Identity: An Exploration of Groups Among Sikhs, Ashgate Publishing Company, Burlington, VT, 2005 ISBN 0-7546-5202-5

 Dilgeer, Dr Harjinder Singh (1997), The Sikh Reference Book, publisher Sikh University Press & Singh Brothers Amritsar, 1997.
 Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2005), Dictionary of Sikh Philosophy, publisher Sikh University Press & Singh Brothers Amritsar, 2005.
 Chopra, R. M. (2001), Glory of Sikhism, publisher Sanbun, New Delhi, ISBN 978-3-473-47119-5
 Chopra, R. M. (2014). "The Philosophical and Religious Thought of Sikhism", publisher Sparrow Publication, Kolkata, ISBN 978-81-89140-99-1.
 Chopra, R. M., (2015),"A Study of Religions", publisher Anuradha Prakashan, New Delhi, ISBN 978-93-82339-94-6.

Liên kết ngoài

 www.sikhs.org first online Sikhism portal, set-up in the mid-1990s
 sikhphilosophy.net Informative resource on Sikhism
 The second scripture of Sikhism: Sri Dasam Granth Sahib
 Sikhism Resource
 srigranth.org
 About Sikhism
 sikh-heritage.co.uk
 All-About-Sikhs.com
 Guru Granth Sahib search engine with additional scriptural resources
 Guide to the Sikh religion
tất cả về đạo Sikh

Tôn giáo Ấn Độ
Punjab


title: Aphomia sociella

text:
Bướm đêm ong (Aphomia sociella) là một small bướm đêm of the họ Pyralidae. Nó là loài bản địa của châu Âu, but may be found synanthropically bên ngoài khu vực phân bố gốc.

Sải cánh dài . This moth gặp ở tháng 6 đến tháng 8 in the temperate parts of its range, e.g. Bỉ và The Netherlands.

Sâu bướm feed on the honeycomb in bumblebee, bee và tổ ong bắp cày.

Danh pháp đồng nghĩa
Các đồng âm:
 Aphomia asiatica Caradja, 1916
 Aphomia eritrella Della Beffa, 1941
 Aphomia lanceolata Dufrane, 1930
 Aphomia minor Dufrane, 1930
 Aphomia pedemontella Della Beffa, 1941
 Aphomia rufinella Krulikowski, 1909
 Aphomia virescens Skala, 1929
 Crambus colonatus Haworth, 1809 (unjustified emendation)
 Crambus colonum Fabricius, 1798 (unjustified emendation)
 Lithosia socia Fabricius, 1798 (unjustified emendation)
 Tinea colonella Linnaeus, 1758
 Tinea sociella Linnaeus, 1758
 Tinea tribunella [Denis & Schiffermüller], 1775

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Lepidoptera of Belgium
 Microlepidoptera.nl
 waarneming.nl
Bee Moth on UKmoths

Động vật được mô tả năm 1758
S
C
S
S
Côn trùng châu Âu


title: Hydropsyche bulgaromanorum

text:
Hydropsyche bulgaromanorum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Anthophora arthuri

text:
Anthophora arthuri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1906


title: Lakhisarai

text:
Lakhisarai là một thành phố và khu đô thị của quận Lakhisarai thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Lakhisarai có dân số 77.840 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Lakhisarai có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 59%, và tỷ lệ cho phái nữ là 39%. Tại Lakhisarai, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Honnechy

text:
Honnechy là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Nord


title: Nokia C2-00

text:
Nokia C2-00 là chiếc điện thoại di động được sản xuất bởi hãng Nokia. Đây là chiếc điện thoại di động đầu tiên phát hành của Nokia sở hữu một chức năng SIM kép (Dual SIM).

Tính năng
Các tính năng chính của điện thoại này là Sim kép. Nó có nghĩa là điện thoại có thể sử dụng cùng lúc hai thẻ SIM, trong đó, sim thứ hai có thể chuyển đổi nhanh (tức là có thể thay đổi SIM mà không cần tắt máy). Các tính năng chính bao gồm: Camera VGA, Bluetooth 2.1 + EDR, Flash Lite 3.0 và Java MIDP 2.1 cộng với Java API.

Thông số kỹ thuật

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nokia C2-00 Device specifiction at Nokia Developer

C2-00


title: Atarba laddeyana

text:
Atarba laddeyana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Christian Pander

text:
Christian Pander (sinh ngày 28 tháng 8 năm 1983 ở Münster) là một cầu thủ bóng đá người Đức hiện chơi cho Schalke 04. Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ trái. Anh được biết tới với khả năng đá phạt bằng chân trái và khả năng đột phá bên hành lang trái.

Anh ghi bàn đầu tiên cho Đức vào ngày 22 tháng 8 năm 2007, một cú sút cực mạnh từ khoảng cách 25m vào lưới Anh. Trận đấu kết thúc với phần thắng 2-1 cho Đức.

Tham khảo

Xem thêm
 Official Player Website
 Schalke 04 Profile
 Career stats at Fussballdaten.de

Sinh năm 1983
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Hannover 96
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức

Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Gynoplistia parajucunda

text:
Gynoplistia parajucunda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: HMS Diomede (D92)

text:
HMS Diomede (D92) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Danae của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Quá trễ để có thể tham gia Thế Chiến I, nó đã phục vụ trong nhiều vai trò khác nhau tại nhiều nơi trước và trong Chiến tranh Thế giới thứ hai trước khi bị tháo dỡ sau chiến tranh.

Thiết kế và chế tạo
Diomede được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng Vickers Armstrong ở Barrow-in-Furness vào ngày 3 tháng 6 năm 1918, được hạ thủy vào ngày 29 tháng 4 năm 1919, nhưng công việc chế tạo nó bị tạm ngừng. Mãi đến năm 1922, nó được cho kéo đến Portsmouth và được hoàn tất vào ngày 22 tháng 2. Giống như những chiếc thuộc nhóm thứ hai trong lớp Danae, Diomede được trang bị mũi tàu kiểu tàu đánh cá. Trước khi hoàn tất, sự phù hợp để cải biến nó thành một Du thuyền Hoàng gia (Royal Yacht) từng được đưa ra bàn luận, nhưng không đi đến kết quả.

Lịch sử hoạt động

Các hoạt động ban đầu
Khi được đưa vào hoạt động, Diomede gia nhập Hải đội Tuần dương nhẹ 5 thuộc China Station vào năm 1922. Đến năm 1925 nó được chuyển sang Hải đội New Zealand tại Devonport, nơi nó phục vụ cho đến năm 1935, trừ một giai đoạn tái trang bị vào năm 1929-1930. Vào năm 1931, trong thành phần một lực lượng đặc nhiệm bao gồm HMS Veronica và HMS Dunedin, nó đã trợ giúp cho thị trấn Napier, New Zealand sau khi một cơn động đất mạnh đã tàn phá thị trấn này, cung cấp nhân viên y tế, thiết bị, bảo vệ và cứu hỏa. Sau đó Diomede hộ tống cho chiếc HMS Veronica bị hư hại do mắc cạn đi đến Auckland. Vị thuyền phó của con tàu trong giai đoạn 1930-1933 là Trung tá Hải quân Victor Crutchley, vốn sau này trở thành Đô đốc và trở nên nổi tiếng tại Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Sau khi nhận được thông báo rằng hai tàu tuần dương thuộc Hải đội New Zealand sẽ được thay thế bằng những chiếc thuộc lớp tàu tuần dương Leander, vào năm 1935, Diomede bắt đầu cuộc hành trình quay trở về Anh Quốc để được rút về lực lượng dự bị. Đang khi trên đường đi, cuộc Khủng hoảng Abyssinia nổ ra và nó được cho chuyển hướng để gia nhập Hải đội Tuần dương nhẹ 4 trong thành phần Hạm đội Viễn Đông đặt căn cứ tại Aden phòng hờ cho việc phải hoạt động chống lại Hải quân Ý. Sau khi được chiếc HMS Achilles thay phiên vào ngày 31 tháng 3 năm 1936, nó quay về Anh và trải qua ba năm tiếp theo trong thành phần lực lượng dự bị hoặc hoạt động như một tàu chở binh lính.

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Với nguy cơ chiến tranh có thể nổ ra, Diomede được cho tái hoạt động. Vào ngày 3 tháng 9 năm 1939 khi Thế Chiến II bùng nổ, nó đang phục vụ cùng Hải đội Tuần dương 7 trong thành phần Hạm đội Nhà trong các nhiệm vụ tuần tra tại vùng biển phía Bắc. Trước khi Hải đội 7 được cho chuyển sang Địa Trung Hải vào năm 1940 đối phó với mối đe dọa của Hạm đội Ý, Diomede được điều sang Hải đội Tuần dương 8 để hoạt động tại America and West Indies Station trong nhiệm vụ tuần tra và bảo vệ tàu bè. Vào ngày 8 tháng 12 năm 1940 nó săn đuổi chiếc tàu Đức Idarwald thoát đi từ Tampico, México. Trước khi bị chiếm giữ, thủy thủ đoàn của chiếc tàu hàng Đức đã đốt tàu và tự đánh đắm ngoài khơi Cabo Corrientes, Cuba. Tàu khu trục Mỹ USS Sturtevant đã chứng kiến diễn biến của sự việc.

Vào đầu năm 1942 Diomede gia nhập Hải đội Tuần dương 9 trong thành phần South Atlantic and West African Squadron. Sau hơn một thập niên hoạt động, người ta quyết định rút nó khỏi hoạt động thường trực; và từ ngày 22 tháng 7 năm 1942 đến ngày 24 tháng 9 năm 1943, tại xưởng tàu Rosyth, nó được cải biến thành một tàu huấn luyện. Khi chiến tranh kết thúc, nó được đưa về lực lượng dự bị; vào ngày 5 tháng 4 năm 1946 nó được bán cho hãng Arnott Young tại Dalmuir để tháo dỡ, và công việc này được bắt đầu vào ngày 5 tháng 5.

Tham khảo
 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
 Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

Liên kết ngoài
 HMS Diomede at U-boat.net
 Ships of the Danae class

Lớp tàu tuần dương Danae
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II