title: USS Brooklyn (CL-40)

text:
USS Brooklyn (CL-40) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Hoa Kỳ, là chiếc dẫn đầu của lớp tàu tuần dương Brooklyn bao gồm bảy chiếc. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ mang cái tên này, vốn được đặt theo Brooklyn, New York thuộc tiểu bang New York. Con tàu đã tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai tại khu vực Đại Tây Dương và Địa Trung Hải; và sau khi chiến tranh kết thúc, nó được chuyển cho Hải quân Chile vào năm 1951 dưới tên gọi O'Higgins và tiếp tục phục vụ cho đến năm 1991. Nó bị chìm đang khi được kéo đến xưởng tháo dỡ vào năm 1992. Brooklyn được tặng thưởng bốnNgôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo
Brooklyn  được đặt lườn vào ngày 12 tháng 3 năm 1935 tại Xưởng hải quân New York; được hạ thủy vào ngày 30 tháng 11 năm 1936; được đỡ đầu bởi cô Kathryn Jane Lackey, con gái Chuẩn Đô đốc Frank R. Lackey; và được cho nhập biên chế vào ngày 30 tháng 9 năm 1937 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân William D. Brereton, Jr.

Lịch sử hoạt động

Những năm giữa hai cuộc thế chiến
Brooklyn tham gia hạm đội tại khu vực kênh đào Panama vào nữa sau năm 1938, được phân về Hải đội Tuần dương 8 và tham gia các hoạt động thường xuyên cùng hạm đội cho đến tháng 4 năm 1939. Vào giữa tháng 4, nó quay trở về Hoa Kỳ tham gia lễ khai mạc Hội chợ Quốc tế New York 1939 vào ngày 30 tháng 4 năm 1939. Đến ngày 23 tháng 5, Brooklyn được lệnh đi đến nơi xảy ra thảm họa của tàu ngầm USS Squalus cách  về phía Nam đảo Shoals, New Hampshire.

Cho đến ngày 3 tháng 6, nó hoạt động như là tàu căn cứ cho các hoạt động cứu hộ và trục vớt. Brooklyn sau đó di chuyển đến khu vực bờ Tây Hoa Kỳ, nơi nó tham gia Hạm đội Thái Bình Dương và tham dự lễ khai mạc Triển lãm Quốc tế Golden Gate vào ngày 18 tháng 2 năm 1940. Nó phục vụ tại khu vực bờ Tây cho đến ngày tháng 3 năm 1941, khi nó khởi hành cho chuyến đi viếng thăm thiện chí và huấn luyện đến khu vực Nam Thái Bình Dương. Đến tháng 5, nó rời Trân Châu Cảng đi sang khu vực bờ Đông Hoa Kỳ nơi nó tham gia Hạm đội Đại Tây Dương. Từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 7 năm 1941, nó hộ tống đoàn tàu vận tải chuyển lực lượng Thủy quân Lục chiến đến Reykjavík, Iceland. Trong thời gian còn lại của năm 1941, Brooklyn tham gia hộ tống các đoàn tàu vận tải và nhiệm vụ Tuần tra Trung lập.

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Cùng với việc Hoa Kỳ tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai, Brooklyn lên đường từ Bermuda để tuần tra tại khu vực biển Caribbe. Vào tháng 4 năm 1942, nó được giao nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Hoa Kỳ và Anh Quốc. Trong một chuyến đi như vậy vượt Đại Tây Dương vào ngày 3 tháng 9, chiếc USS Wakefield (AP-21) gặp hỏa hoạn và phải bị bỏ lại. Brooklyn đã cứu vớt 1.173 binh lính trên chiếc Wakefield. Mặc dù bị hư hại nặng, Wakefield được kéo về cảng an toàn và được sửa chữa.

Ngày 24 tháng 10 năm 1942, Brooklyn khởi hành từ Norfolk, Virginia đi đến Bắc Phi. Vào ngày 8 tháng 11, nó bắn phá các vị trí trên bờ để hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên Fedhala trong khuôn khổ Chiến dịch Torch. Trong trận chiến, nó bị bắn trúng một quả đạn pháo tịt ngòi từ một khẩu đội pháo phòng thủ duyên hải, làm hư hại hai khẩu pháo trên chiếc tàu tuần dương và khiến năm thành viên thủy thủ đoàn bị thương. Sau trận Hải chiến Casablanca, Brooklyn rời Casablanca quay về bờ Đông Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 11 năm 1942. Từ tháng 1 đến tháng 7 năm 1943, nó thực hiện ba chuyến hộ tống đoàn tàu vận tải từ Hoa Kỳ đến Casablanca, rồi sau đó di chuyển đến Địa Trung Hải nơi nó đảm nhiệm các vai trò hộ tống và bắn pháo hỗ trợ trong cuộc đổ bộ lên Sicilia từ ngày 10 đến ngày 14 tháng 7.

Tiếp tục ở lại khu vực Địa Trung Hải, Brooklyn sau đó hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ Anzio-Nettuno từ ngày 22 tháng 1 đến ngày 9 tháng 2 năm 1944, còn được biết đến dưới tên gọi Chiến dịch Shingle. Từ ngày 13 đến ngày 23 tháng 5, nó tham gia cuộc bắn phá khu vực Formia-Anzio rồi tiến hành các cuộc thực tập nhằm chuẩn bị cho việc tấn công miền Nam nước Pháp. Ngày 15 tháng 8, Brooklyn góp phần vào việc dội hải pháo nặng nề mở đầu cho cuộc đổ bộ lực lượng Đồng Minh lên bờ biển phía Nam nước Pháp. Nó tiếp tục hoạt động tại khu vực Địa Trung Hải cho đến ngày 21 tháng 11, khi nó khởi hành từ Sicilia để quay về New York, đến nơi vào ngày 30 tháng 11.

Sau chiến tranh
Từ tháng 12 năm 1944 đến tháng 5 năm 1945, Brooklyn trải qua đợt đại tu và cải biến rộng rãi tại Xưởng hải quân New York. Từ tháng 5 đến tháng 9 năm 1945, nó tiến hành luyện tập dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ, rồi sau đó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia để chuẩn bị ngừng hoạt động. Nó được đưa về lực lượng dự bị vào ngày 30 tháng 1 năm 1946 và được cho xuất biên chế vào ngày 3 tháng 1 năm 1947.

Phục vụ cùng Hải quân Chile
Vào ngày 9 tháng 1 năm 1951, Brooklyn được chuyển cho Hải quân Chile trong khuôn khổ Chương trình Trợ giúp Phòng thủ Tương hỗ, nơi nó được đổi tên thành O'Higgins theo tên một trong những nhà sáng lập đất nước này Bernardo O'Higgins, và đã tiếp tục phục vụ thêm 40 năm nữa. Nó bị bán để tháo dỡ vào năm 1992, nhưng đã bị đắm ngoài khơi đảo Pitcairn trong khi đang được kéo đến xưởng tháo dỡ ở Ấn Độ.

Phần thưởng
Brooklyn được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 USS Brooklyn (CL-40) Association
 Navy photographs of Brooklyn (CL-40)

Lớp tàu tuần dương Brooklyn
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Chile
Tàu tuần dương của Hải quân Chile
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh


title: Zoila jeaniana

text:
Zoila jeaniana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Zoila


title: Kermia tippetti

text:
Kermia tippetti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

tippetti


title: Antoinette Blue

text:
Antoinette Blue là single thứ 9 được phát hành bởi Kitade Nana, nó được sử dụng như là chủ đề kết thúc thứ tư cho anime D.grayman. Single lấy một số hình ảnh từ D.grayman. Tên "Antoinette Blue" lấy từ tên của Maria Antonia của Áo (tên tiếng Pháp là Marie Antoinette) người có viên kim cương màu ghi nổi tiếng. Bài hát được xếp thứ 34 trên Oricon charts với 8.140 bản tiêu thụ, trụ lại 5 tuần, tiên phong cho album Berry Berry Singles. Đầu tháng 3, single lại xuất hiện trong album "Bondage", track 4.

Thông tin video
Bài hát bắt đầu với hình ảnh một lâu đài cổ âm u (đây là hình ảnh toà lâu đài trong anime D.gray-man), với Mặt Trăng sáng tròn trên cao. Trong căn phòng ở đỉnh toà tháp, có một bộ xương của một cô gái trẻ đang ngồi trên ghế. Đến đêm, ánh trăng rọi vào qua cửa sổ, bộ xương từ từ cử động và biến dần thành một con người. Và bắt đầu bài hát. Cuối bài hát, mặt trời mọc, trăng lặn, cô gái trẻ biến trở lại thành bộ xương va ngồi lại xuống ghế.

Danh sách bài hát
Antoinette Blue (アントワネットブルー)
Wish in the blood
Kamisama Hitotsu Dake (神様ひとつだけ; Only One God)
Antoinette Blue ~D.Gray-man Ending Ver.~ (アントワネットブルー)
Antoinette Blue (Instrumental) (アントワネットブルー)

Tham khảo

Bài hát của Kitade Nana
Đĩa đơn năm 2007
Bài hát năm 2007


title: Quyền tác giả

text:
Quyền tác giả hay tác quyền là bản quyền hoặc độc quyền của một tác giả cho tác phẩm của người này. Quyền tác giả được dùng để bảo vệ các sáng tạo tinh thần có tính chất văn hóa (cũng còn được gọi là tác phẩm) không, ví dụ như các bài viết về khoa học hay văn học, sáng tác nhạc, ghi âm, tranh vẽ, hình chụp, phim và các chương trình truyền thanh. Quyền này bảo vệ các quyền lợi cá nhân và lợi ích kinh tế của tác giả trong mối liên quan với tác phẩm này. Một phần người ta cũng nói đó là

(intellectual property) và vì thế là đặt việc bảo vệ sở hữu vật chất và sở hữu trí tuệ song đôi với nhau, thế nhưng khái niệm này đang được tranh cãi gay gắt. Quyền tác giả không cần phải đăng ký và thuộc về tác giả khi một tác phẩm được ghi giữ lại ít nhất là một lần trên một phương tiện lưu trữ. Quyền tác giả thông thường chỉ được công nhận khi sáng tạo này mới, có một phần công lao của tác giả và có thể chỉ ra được là có tính chất duy nhất.

cho phép tác giả được hưởng tác quyền suốt đời cộng thêm tối thiểu 50 năm sau khi qua đời. Tuy nhiên các quốc gia tuân thủ công ước được phép nâng thời hạn hưởng tác quyền dài hơn.

Lịch sử phát triển của quyền tác giả

Trong Thời kỳ Cổ đại và Thời kỳ Trung Cổ người ta chưa biết đến quyền cho một tác phẩm trí tuệ. Các quy định luật pháp chỉ có cho những vật mang tác phẩm trí tuệ, đặc biệt là về sở hữu. Ví dụ như là không được phép trộm cắp một quyển sách nhưng lại được phép chép lại từ quyển sách đó. Việc nhiều nghệ sĩ và tác giả cùng làm việc trong một đề tài là một trường hợp bình thường, cũng như việc các nhạc sĩ khác lấy hay thay đổi các bài hát và tác phẩm âm nhạc. Khi không muốn bài viết bị thay đổi tác giả chỉ còn có cách gắn một lời nguyền rủa vào quyển sách của mình như Eike von Repgow, tác giả của Sachsenspiegel, một quyển sách ghi chép lại các luật lệ đương thời, đã nguyền rủa những người giả mạo tác phẩm của ông sẽ bị chết.

Cùng với phát minh in (khoảng 1440), các bản sao chép lại của một tác phẩm bắt đầu có thể được sản xuất ở số lượng lớn một cách dễ dàng hơn. Nhưng tác giả vẫn chưa có được "quyền tác giả" ở bên cạnh và còn phải vui mừng là chẳng những tác phẩm được in mà nhà in hay nhà xuất bản còn trả cho một số tiền cho bản viết tay. Thế rồi đi đến trường hợp là bản in đầu tiên bị các nhà in khác in lại. Việc này làm cho việc kinh doanh của nhà in đầu tiên khó khăn đi vì người này đã đầu tư lao động nhiều hơn và có thể cũng đã trả tiền cho tác giả, những người in lại tự nhiên là có thể mời chào sản phẩm của họ rẻ tiền hơn. Tác giả cũng có thể không bằng lòng với các bản in lại vì những bản in lại này thường được sản xuất ít kỹ lưỡng hơn: có lỗi hay thậm chí bài viết còn bị cố ý sửa đổi.

Vì thế, để chống lại tệ in lại, các nhà in đã xin các quyền lợi đặc biệt từ phía chính quyền, cấm in lại một tác phẩm ít nhất là trong một thời gian nhất định. Lợi ích của nhà in trùng với lợi ích của nhà cầm quyền vì những người này muốn có ảnh hưởng đến những tác phẩm được phát hành trong lãnh địa của họ. Đặc biệt là nước Pháp do có chế độ chuyên chế sớm nên đã thực hiện được điều này, ít thành công hơn là ở Đức. Tại Đức một số hầu tước còn cố tình không quan tâm đến việc các nhà xuất bản vi phạm các đặc quyền từ hoàng đế nhằm để giúp đỡ các nhà xuất bản này về kinh tế và để mang vào lãnh thổ văn học đang được ưa chuộng một cách rẻ tiền. Những ý tưởng của Phong trào Khai sáng phần lớn là đã được truyền bá bằng các bản in lậu.

Khi Thời kỳ Phục hưng bắt đầu, cá nhân con người trở nên quan trọng hơn và đặc quyền tác giả cũng được ban phát để thưởng cho những người sáng tạo ra tác phẩm của họ. Tại nước Đức ví dụ như là Albrecht Dürer (1511) đã được công nhận một đặc quyền như vậy. Nhưng việc bảo vệ này chỉ dành cho người sáng tạo như là một cá nhân (quyền cá nhân) và chưa mang lại cho tác giả một thu nhập nào. Giữa thế kỷ 16 các đặc quyền lãnh thổ được đưa ra, cấm in lại trong một vùng nhất định trong một thời gian nhất định.

Khi các nhà xuất bản bắt đầu trả tiền nhuận bút cho tác giả thì họ tin rằng cùng với việc này họ có được một độc quyền kinh doanh (thuyết về sở hữu của nhà xuất bản), ngay cả khi họ không có đặc quyền cho tác phẩm này. Vì thế mà việc in lại bị cấm khi các quyền từ tác giả được mua lại.

Mãi đến thế kỷ 18, lần đầu tiên mới có các lý thuyết về các quyền giống như sở hữu cho các lao động trí óc (và hiện tượng của sở hữu phi vật chất). Trong một bộ luật của nước Anh năm 1710, Statue of Anne, lần đầu tiên một độc quyền sao chép của tác giả được công nhận. Tác giả sau đó nhượng quyền này lại cho nhà xuất bản. Sau một thời gian được thỏa thuận trước tất cả các quyền lại thuộc về tác giả. Tác phẩm phải được ghi vào trong danh mục của nghiệp hội các nhà xuất bản và phải có thêm ghi chú copyright để được bảo vệ. Phương pháp này được đưa vào ứng dụng tại Mỹ vào năm 1795 (yêu cầu phải ghi vào danh mục được bãi bỏ tại Anh vào năm 1956 và tại Hoa Kỳ vào năm 1978). Ý tưởng về sở hữu trí tuệ phần lớn được giải thích bằng thuyết về quyền tự nhiên (tiếng Anh: natural law). Tại Pháp một Propriété littéraire et artistique (Sở hữu văn học và nghệ thuật) được đưa ra trong hai bộ luật vào năm 1791 và 1793. Tại nước Phổ một bảo vệ tương tự cũng được đưa ra vào năm 1837. Cũng vào năm 1837 Hội đồng liên bang của Liên minh Đức quyết định thời hạn bảo vệ từ khi tác phẩm ra đời là 10 năm, thời hạn này được kéo dài thành 30 năm sau khi tác giả qua đời (post mortem auctoris) vào năm 1845. Trong Liên minh Bắc Đức việc bảo vệ quyền tác giả được đưa ra vào năm 1857 và được Đế chế Đức thu nhập và tiếp tục mở rộng sau đó. Trong Đệ tam Đế chế các tác giả chỉ là "người được ủy thác trông nom tác phẩm" cho cộng đồng nhân dân.

Phát triển hiện tại của quyền tác giả
Những lý lẽ được đưa ra trong các cuộc thảo luận về việc quyền tác giả phải phản ứng như thế nào trước các phát triển kỹ thuật hiện tại đều tương tự như nhau trên toàn thế giới. Một vài quốc gia chỉ còn có một phạm vi tự do hạn hẹp trong việc định hình cho quyền tác giả vì những quy định khác thường có thể được coi là lợi thế không công bằng, không được các đối tác thương mại thế giới chấp nhận mà không có phản ứng chống lại. Trong tương quan về thế mạnh hiện tại Mỹ là quốc gia có phạm vi tự do rộng lớn nhất và với Digital Millennium Copyright Act (DMCA) là quốc gia đã định sẵn chiều hướng chung của quyền tác giả, đi đến việc bảo vệ quyền tác giả một cách nghiêm ngặt hơn. Định luật tương tự ở châu Âu là European Union Copyright Directive (EUCD- Chỉ thị Copyright Liên minh châu Âu).

Việc hoàn toàn hủy bỏ quyền được phép có bản sao dùng cho mục đích cá nhân đang được Hiệp hội Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI) yêu cầu và sau đó là việc truy tìm cứng rắn hơn các vi phạm về quyền tác giả. Ngoài những nguyên nhân khác đây cũng là một phản ứng chống lại việc sử dụng ngày càng phổ biến các nơi trao đổi trong Internet và các công nghệ khác của "thời đại số". Ngày nay chương trình phát thanh hay truyền hình có thể nghe hay xem được qua Internet, sách điện tử (e-book) được coi như là một cạnh tranh của sách in. Những thay đổi này là lý lẽ của những người kinh doanh trong giới truyền thông nhằm để thông qua luật lệ mà trở về lại thời kỳ trước khi các máy quay video, máy thâu băng và máy thu thanh được phổ biến rộng rãi: Vào năm 1900, khi muốn nghe nhạc (không phải là live) thì tất cả mọi người đều phải mua một đĩa hát.

Mỗi một phát minh mới, ví dụ như máy thu thanh, đều được coi như là sẽ làm suy tàn công nghiệp âm nhạc, nhưng thật ra điều trái ngược lại đã xảy ra.

Bản quyền

Bản quyền (tiếng Anh: copyright) là thuật ngữ được các quốc gia theo hệ thống pháp luật Anh-Mỹ (án lệ) dùng chỉ cho quyền phi vật thể đối với các tác phẩm trí tuệ. Quyền này tương tự như quyền tác giả (tiếng Pháp: droit d'auteur; tiếng Đức: Urheberrecht) ở Việt Nam nói riêng và các quốc gia theo hệ thống luật lục địa châu Âu như Đức hoặc một số quốc gia châu Âu khác nhưng khác nhau ở nhiều điểm cơ bản.

Chủ thể được bảo hộ là tương đối khác nhau. Trong khi quyền tác giả đặt tác giả như là người sáng tạo và các quan hệ tinh thần của tác giả đối với tác phẩm làm trung tâm thì copyright lại bảo vệ quyền lợi kinh tế của người sở hữu quyền tác giả (copyright owner) hơn là chính tác giả. Copyright trước nhất là dùng để bảo vệ các đầu tư về kinh tế. Chính từ nền tảng này mà luật của các vùng nói tiếng Anh và luật của châu Âu lục địa đã đi đến kết quả khác nhau cho nhiều vấn đề về luật pháp.

Trong copyright của hệ thống luật Anh-Mỹ, trái ngược với luật về quyền tác giả của hệ thống luật châu Âu lục địa, các quyền sử dụng và quyền định đoạt về một tác phẩm thường không dành cho tác giả (Ví dụ cho một nghệ sĩ) mà lại dành cho những người khai thác các quyền này về mặt kinh tế (Ví dụ như nhà xuất bản). Tác giả chỉ giữ lại các quyền phủ quyết có giới hạn nhằm để ngăn cản việc lạm dụng của copyright từ phía những người khác thác các quyền này.

Một điểm khác biệt cơ bản nữa giữa Bản quyền và quyền tác giả là luật về quyền tác giả bảo vệ cả những quyền nhân thân của tác giả (moral rights) trong khi các quốc gia như Anh, Úc, Mỹ hầu như không hề có những quy định này cho đến thời gian gần đây. Cụ thể như pháp luật về quyền tác giả Việt Nam từ lâu đã bảo vệ những quyền nhân thân của tác giả như Quyền bảo đảm được trích dẫn khi tác được sử dụng hoặc quyền bảo dẳm tác phẩm không bị sửa đổi, bổ sung, thay đổi, chuyển thể dưới mọi hình thức mà không được sự đồng ý của (các) tác giả.

Cho đến những năm gần đây copyright tại Mỹ vẫn phải đăng ký một cách rõ ràng và chấm dứt 75 năm sau khi được ghi vào trong danh mục copyright trung tâm. Hiện nay các tác phẩm mới tại Mỹ được bảo vệ cho đến 70 năm sau khi tác giả qua đời hay 95 năm dành cho các doanh nghiệp. Việc đăng ký copyright tại Thư viện Quốc hội Mỹ (Library of Congress) không còn là cần thiết bắt buộc nữa nhưng vẫn được khuyên nhủ.

Ghi chú copyright – ký hiệu © hay (c), sau đó thường là người sở hữu quyền và năm – hay cũng được gọi là thông báo quyền tác giả có nguồn gốc từ luật Mỹ. Lý do là theo các luật lệ cũ của Mỹ thì có thể mất các quyền về một tác phẩm nếu như không có ghi chú copyright. Sau khi Mỹ gia nhập Công ước Bern về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật vào năm 1989 thì ghi chú copyright không cần thiết nữa nhưng vẫn có thể được đính kèm tùy theo ý muốn. Trong hệ thống pháp luật châu Âu lục địa thì ngược lại, quyền tác giả phát sinh tại thời điểm tác giả tạo ra tác phẩm.

Quyền tác giả trong Liên minh châu Âu
Liên minh châu Âu đã đưa ra nhiều chỉ thị để thống nhất quyền tác giả trong toàn Liên minh châu Âu. Theo Chỉ thị phần mềm (91/259/EWG) ra đời vào năm 1991 thì các chương trình máy tính được bảo vệ như là các tác phẩm văn học theo ý nghĩa về quyền tác giả. Trong năm 1993, thông qua Chỉ thị về hòa hợp thời gian bảo vệ quyền tác giả và một số quyền bảo vệ có liên quan (còn gọi là Chỉ thị về thời gian bảo vệ), thời gian bảo vệ của các tác phẩm văn học và nghệ thuật được ấn định thống nhất là cho đến 70 năm sau khi tác giả qua đời. Các quyền lợi của những nhà nghệ thuật biểu diễn chấm dứt 50 năm sau buổi công diễn đầu tiên.

Với Chỉ thị quyền tác giả của Liên minh châu Âu (Chỉ thị 2001/29/EG) các quy định luật pháp châu Âu về quyền tác giả được nâng lên cùng với thời đại số và các định ước quốc tế được thực hiện thông qua các hiệp định của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO).

Quyền tác giả trong các nước nói tiếng Đức
Đọc bài chính về:
 Quyền tác giả Áo
 Quyền tác giả Đức
 Quyền tác giả Thụy Sĩ

Quyền tác giả tại Việt Nam
Quyền tác giả tại Việt Nam đã được quy định chi tiết trong Bộ Luật Dân sự 2005 (nay được thay thế tại Bộ Luật Dân Sự 2015), Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị Định 22/2018/NĐ-CP  của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan. Theo đó, Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo hoặc sở hữu, bao gồm các quyền sau đây:

1. Quyền Nhân thân
 Đặt tên cho tác phẩm
 Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;
 Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;
 Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

2. Quyền tài sản
 Làm tác phẩm phái sinh;
 Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
 Sao chép tác phẩm;
 Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;
 Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;
 Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.
Tác phẩm được bảo hộ theo cơ chế quyền tác giả là các tác phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật.

Thời hạn bảo hộ quyền tác giả :

 Quyền nhân thân (trừ quyền được công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm) thì được bảo hộ vô thời hạn.
 Đối với quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm và quyền tài sản thì:
 Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là 75 năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên;
 Đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng chưa được công bố trong thời hạn 25 năm, kể từ khi tác phẩm được định hình thì thời hạn bảo hộ là 100 năm, kể từ khi tác phẩm được định hình;
 Đối với tác phẩm khác và tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết; trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết;

Thời hạn bảo hộ trên sẽ chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.

Phong trào chống đối
Bên cạnh những người tiêu dùng vì đã quen thuộc với các vi phạm về quyền tác giả trong các nơi trao đổi âm nhạc trong Internet nên đang tự nhận thấy bị hạn chế các quyền tự do bởi luật pháp ngày càng nghiêm ngặt hơn cũng có những tác giả mong muốn đưa các tác phẩm của họ cho cộng đồng sử dụng tự do.

Để thực hiện điều này đơn giản nhất là từ bỏ quyền tác giả. Nhưng điều này không phải là trong bất cứ một hệ thống luật pháp nào cũng có thể được và vẫn tiếp tục dẫn đến tình trạng là các phiên bản được cải biến không phải là tự động được tự do sử dụng vì tác giả của những sửa đổi này không bắt buộc phải từ bỏ quyền tác giả của họ. Một khả năng để tránh tình trạng này là không từ bỏ quyền tác giả mà thông qua một hợp đồng bản quyền công nhận các quyền sử dụng đơn giản cho tất cả mọi người. Trong đó, các cái gọi là bản quyền copyleft yêu cầu các phiên bản được biến đổi chỉ được phép phổ biến theo cùng các điều kiện tự do.

Đặc biệt đáng được nêu ra trong phạm vi phần mềm tự do là các bản quyền của dự án GNU, ví dụ như các bản quyền GPL cho các chương trình máy tính và GFDL cho sách giáo khoa và các quyển hướng dẫn. Dự án Creative Commons đưa ra những bản quyền khác được cho là phù hợp tốt hơn với các nhu cầu đặc biệt của nghệ sĩ, đặc biệt là những bản quyền này không bị giới hạn trong một loại tác phẩm nhất định nào. Một mặt đó là những bản quyền nội dung mở (open-content) bảo đảm các quyền tự do tương tự như các bản quyền của phần mềm tự do và về mặt khác là những bản quyền có nhiều hạn chế hơn.

Xem thêm
 Quyền bản ghi
 Sở hữu trí tuệ
 Vi phạm bản quyền
 Công ước Berne

Tham khảo

 Jochen Haller , Urheberrechtsschutz in der Musikindustrie: Eine ökonomische Analyse  (Bảo vệ quyền tác giả trong công nghiệp âm nhạc: Một phân tích về kinh tế), Verlag Josef Eul, 2005.
 Thomas Dreier, Gernot Schulze: Urheberrechtsgesetz - Urheberrechtswahrnehmungsgesetz - Kunsturhebergesetz. (Luật quyền tác giả - Luật về nhận thức quyền tác giả - Luật về quyền tác giả trong nghệ thuật), C. H. Beck
 Ulrich Löwenheim: Urheberrecht im Informationszeitalter (Quyền tác giả trong thời đại thông tin), Becksche
 Dietrich Harke: Urheberrecht - Fragen und Antworten (Hỏi đáp về quyền tác giả), Carl Heymanns
 Brunhilde Steckler: Urheber-, Medien- und Werberecht. Grundlagen. Rechtsicherheit im Internet. (Quyền tác giả, Luật truyền thông đại chúng và Luật quảng cáo. Đại cương. Độ tin cậy luật pháp trong Internet), Cornelsen/Scriptor
 Volker Ilzhöfer: Patent-, Marken- und Urheberrecht (Quyền bằng phát minh, Quyền thương hiệu và Quyền tác giả), Vahlen
 Manfred Rehbinder: Urheberrecht (Quyền tác giả), C. H. Beck
 Cyrill P. Rigamonti: Geistiges Eigentum als Begriff und Theorie des Urheberrechts (Sở hữu trí tuệ như là khái niệm và lý thuyết của quyền tác giả), Nomos
 Gernot Schulze: Meine Rechte als Urheber (Những quyền của tôi như là tác giả), DTV-Beck
 Sabine Zentek, Thomas Meinke: Das neue Urheberrecht (Quyền tác giả mới), Haufe
 Theodor Enders: Anwaltspraxis, Beratung im Urheberrecht und Medienrecht (Tư vấn trong quyền tác giả và quyền truyền thông đại chúng), Deutscher Anwaltverlag
 Thomas Hoeren: Urheberrecht und Verbraucherschutz (Quyền tác giả và bảo vệ người tiêu dùng), LIT
 Astrid von Schoenebeck: Moderne Kunst und Urheberrecht (Nghệ thuật hiện đại và quyền tác giả), Berliner Wissenschafts-Verlag
 Daniel Gutman: Urheberrecht im Internet in Österreich, Deutschland und der EU (Quyền tác giả trong Internet tại Áo, Đức và Liên minh châu Âu), Berliner Wissenschafts-Verlag

Đọc thêm
 Công ước Bern
 TRIPS (Hiệp định về các khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền sở hữu trí tuệ)
 Copyright
 Quản lý quyền kỹ thuật số
 Wikipedia:Quyền tác giả

Liên kết ngoài

 Luật số 50/2005/QH12 (Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam)  — Văn bản Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 Cục Bản quyền tác giả
Luật số 36/2009/QH12  — Văn bản Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi), ngày 19 tháng 6 năm 2009, Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 5 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Cục Bản quyền tác giả

Quản trị dữ liệu
Luật sở hữu trí tuệ
Độc quyền
Quản lý sản phẩm
Hồ sơ công cộng
Tài sản vô hình
__CHỈ_MỤC__


title: (7357) 1995 UJ7

text:
{{DISPLAYTITLE:(7357) 1995 UJ7}}

(7357) 1995 UJ7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 27 tháng 10 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Triepeolus nemoralis

text:
Triepeolus nemoralis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1886


title: Fresville

text:
Fresville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 23 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Ono no Komachi

text:
Tiểu Dã Tiểu Đinh (chữ Hán: 小野小町; Kana: おの の こまちOno no Komachi) là nữ nhà thơ rất nổi tiếng của Nhật Bản, đặc biệt là với thể loại Waka (Hoà ca). Tuy không xác định rõ ràng năm sinh mất, song bà được xác định là hoạt động vào khoảng thời Heian.

Cuộc đời của bà được biết đến với nhiều truyền thuyết về nhan sắc hiếm có, là biểu tượng cho vẻ đẹp của người phụ nữ Nhật Bản. Bà cũng là một trong số 36 vị tiên thơ (Tam thập lục ca tiên) do nhà thơ Fujiwara no Kintō lựa chọn. Ngoài ra, trong danh sách Rokkasen (Lục ca tiên) trong lời đề của tập Kokin Wakashū (Cổ kim Hòa ca tập), bà là người phụ nữ duy nhất được vinh danh.

Thân thế
Hành tung chính xác của Tiểu Dã Tiểu Đinh vẫn chưa được xác định. Bà được đề cập sớm nhất thông qua những bức thư của những nam tình nhân của bà, được sưu tập trong bộ Kokin Wakashū (古今和歌集; Cổ kim Hòa ca tập) thời Heian, dựa vào đó nhiều giả thiết bà sinh khoảng năm 820 đến 830, và hoạt động chủ yếu vào khoảng giữa thế kỉ thứ 9. Theo truyền thuyết phổ biến, bà được cho là sinh tại nơi ngày nay là quận Akita, vùng Tōhoku, phía bắc đảo Honshu. Bà là con gái của Tiểu Dã Lương Thật (小野良真), lãnh chúa vùng Dewa (Vũ quận), trong khi đó vở kịch Noh là Sotoba Komachi lại nói bà là con gái của Tiểu Dã Thác Hùng (小野滝雄).

Nhiều cuộc nghiên cứu quy mô đã được triển khai, nhưng thông tin chính xác về thân thế của bà cũng như gia cảnh hoàn toàn vẫn là khúc mắc lớn, chủ yếu thông tin về bà đến hiện tại gần như là truyền thuyết. Và theo học giả thời Edo là Arai Hakuseki, thật tế có rất nhiều Tiểu Đinh, và truyền thuyết về Tiểu Đinh mà chúng ta biết hiện tại là kết quả của sự pha lẫn giữa những người này, và giả thiết này về sau được khuếch đại và nhận định có tới 4 người tên Tiểu Đinh. Có giả thiết bà là một Canh y (更衣) của Nhân Minh Thiên hoàng, và sau khi Thiên hoàng qua đời thì bà bắt đầu qua lại với nhiều người đàn ông khác.

Huyền thoại

Với tư cách nhà thơ, Tiểu Đinh chuyên sáng tác những bài thơ theo giọng lả lơi gợi tình với thi pháp phức tạp. Phần lớn các bài waka của bà đều viết về những tình yêu khắc khoải, cô đơn hoặc đầy đam mê. Bà là nhà thơ nữ duy nhất được nhắc đến trong lời tựa của tập thơ Kokin Wakashū (Cổ kim Hoà ca tập), trong đó miêu tả phong cách thơ của bà "chứa đựng vẻ ngây thơ cổ điển và thanh tao".

Có nhiều truyền thuyết kể về tình yêu của Tiểu Đinh. Bà được cho là có quan hệ luyến ái với Ariwara no Narihira (在原業平; Tại Nguyên Nghiệp Bình), một nhà thơ nổi tiếng cũng được liệt trong nhóm Rokkasen (Lục ca tiên), căn cứ của truyền thuyết này là việc thơ của bà thường đứng ngay sau thơ của Narihira.

Giai thoại được biết đến nhiều nhất là câu chuyện về mối quan hệ của bà với Fukakusa no Shosho (深草少将; Thâm Thảo Thiếu tướng), một cận thần trong triều đình. Tiểu Đinh hứa rằng nếu người này đến thăm bà trong 100 đêm liên tiếp, bà sẽ trở thành người tình của ông ta. Thiếu tướng đã đến trong vòng 99 đêm nhưng bỏ lỡ đêm cuối cùng. Tuyệt vọng, ông lâm bệnh rồi qua đời sau đó. Khi Tiểu Dã Tiểu Đinh biết rằng ông đã chết, bà đã kiệt sức vì đau buồn.

Giai thoại thứ 3 là khi Tiểu Đinh đã về già, bà mặc một thân áo rách rất tằn tiện, lẫn thẫn đi qua các con phố và tiếc nuối về một thời quá khứ sắc son của mình. Bà được cho là đã chết trên một cánh đồng, hiu quạnh nghiệt ngã vì những gì bà đã làm với những người tình của mình.

Nhà nghiên cứu Nhật Chiêu trong cuốn Văn học Nhật Bản từ khởi thủy đến năm 1868, nhận định:"Một Komachi như một cô gái của lịch sử có lẽ không bao giờ phục hiện được. Ta chỉ có một Komachi huyền thoại, như một nhan sắc tuyệt trần, một cô gái đam mê và đào hoa, một bóng ma..."

Ảnh hưởng sau này

Tiểu Dã Tiểu Đinh được nhắc đến nhiều lần trong văn chương đời sau, bao gồm cả thơ của Matsuo Basho hay các vở kịch Noh, thậm chí cả trong sân khấu kịch nghệ mới với các vở kịch do Mishima Yukio sáng tác. Những tác phẩm này có xu hướng tập trung vào tài năng thơ ca, những cuộc tình và sự phù phiếm trong cuộc đời của bà. Tuổi già của Komachi cũng thường được khắc hoạ: Khi nhan sắc của bà đã phai tàn, bị những người tình cũ bỏ rơi, lang thang ăn xin và nuối tiếc cuộc đời. Đây là một mô tả hư cấu chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo và có thể không có sự giống nhau giữa những miêu tả này và thực tế lịch sử.

Để vinh danh bà, tàu cao tốc Akita Shinkansen có biệt hiệu là Komachi, một số giống lúa cũng mang tên bà. Một trong những bài thơ 31 âm tiết của bà được Fujiwara no Teika chọn vào hợp tuyển thơ rất nổi tiếng là Hyakunin Isshu (Bách nhân nhất thủ).

Tiểu Dã Tiểu Đinh cũng là chủ đề cho vở kịch hiện đại mang tên Call me Komachi do Lemon Tart Productions sản xuất. Vở kịch do Christie Nieman viết kịch bản, Miki Oikawa đạo diễn và Kaori Hamamoto đóng vai chính đã thu được thành công khi lưu diễn ở Australia từ năm 2003 đến 2006.

Chú thích

Sinh năm 825
Mất năm 900
Nhà thơ Nhật Bản
Người Akita


title: Kỷ nguyên Planck

text:
Trong vũ trụ học, kỷ nguyên Planck đặt theo tên nhà vật lý nổi tiếng người Đức Max Planck được dùng để chỉ khoảng thời gian sớm nhất của lịch sử vũ trụ từ lúc 0 cho đến  giây (bằng một thời gian Planck), tức khắc ngay sau Vụ Nổ Lớn, trong thời gian đó bốn lực cơ bản được thống nhất. Đây là một thời khoảng lý thuyết mà tất cả những định luật của nền vật lý cổ điển cũng như vật lý lượng tử đều không áp dụng được. Có nghĩa là, trước đó, chúng ta hoàn toàn không biết gì về vũ trụ với những lý thuyết vật lý hiện tại của chúng ta.

Bức tường Planck
Bức tường Planck (đặt theo tên nhà vật lý Max Planck) chỉ khoảng thời gian của lịch sử vũ trụ trong đó vũ trụ có độ tuổi bằng thời gian Planck, tức là khoảng  giây. Trước thời gian này là khoảng thời gian được gọi là kỷ nguyên Planck, là khoảng thời gian trong đó tất cả các định luật vật lý cổ điển hiện tại như các định luật của vật lý lượng tử gặp phải giới hạn và cần thiết phải có một mô tả ở cấp vi mô về lực hấp dẫn (ta gọi một thuyết như vậy là lý thuyết hấp dẫn lượng tử), mà đến nay vẫn còn là điều bí ẩn. Những hiểu biết của chúng ta do vậy vướng phải một "bức tường" trừu tượng. Các độ đo vật lý như áp suất, nhiệt độ cao đến mức mà không-thời gian có vẻ như đạt đến một độ cong (curvature) vô hạn, mà ta còn gọi là một điểm kỳ dị trong thuyết tương đối rộng. Kích thước của vũ trụ tại thời điểm này có độ lớn bằng độ dài Planck, ký hiệu , và có giá trị xấp xỉ , là độ dài vật lý nhỏ nhất có nghĩa trong các lý thuyết vật lý hiện tại. Nó thể hiện một độ dài tự nhiên theo đó có thể xuất hiện một lý thuyết hấp dẫn lượng tử nào đó.

Thời gian và không gian mà chúng ta hay quy ước trở thành các khái niệm rõ ràng là phức tạp hơn nhiều "bên ngoài" bức tường Planck, tức là trong suốt kỷ nguyên Planck. Những nghiên cứu gần đây trong ngành lý thuyết dây và trong ngành lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng cũng đều cho rằng thời gian và không gian có lẽ không phải là những khái niệm nguyên thủy mà xuất phát từ một thực tế lý thuyết phức tạp hơn thế. Chẳng hạn như một khi đạt dến kích thước Planck, thời gian và không gian sẽ không liên tục nữa mà dần dần có tính chất rời rạc và không liên tục.

Chú thích

Xem thêm
 Hệ thống đo lường Planck

Vật lý thiên văn
Vụ Nổ Lớn
Vũ trụ học vật lý


title: Theretra castanea

text:
Theretra castanea là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Theretra


title: Macrostemum hyalinum

text:
Macrostemum hyalinum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Macrostemum


title: Fromy

text:
Fromy  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Adoxia puncticollis

text:
Adoxia puncticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Hyperon

text:
Hyperon là các Baryon có chứa một hoặc nhiều hạt quark lạ nhưng không có hạt quark duyên và quark đáy.

Các loại Hyperon
Có ba loại hạt Sigma hyperon (Σ+, Σ0 và Σ−). Các hạt có khối lượng ~1.190 MeV/c2 và thời gian sống ~1×10−10 s, riêng hạt Σ0 có thời gian sống ngắn hơn 1×10−19 s.
Có một loại hạt Lambda hyperon (Λ0). Hạt có khối lượng 1.115 MeV/c2 với thời gian sống là 2,6×10−10 s.
Có hai loại hạt Xi hyperon (Ξ0 và Ξ−). Các hạt có khối lượng lần lượt 1.315 MeV/c2, 1.320 MeV/c2 và thời gian sống lần lượt là 2,9×10−10 s, 1,6×10−10 s.
Có một loại hạt Omega hyperon là Ω−, có khối lượng 1.670 MeV/c2 và thời gian sống là 8,2×10−11 s.

Bảng phân loại các hạt hyperon

Tham khảo

Baryon


title: Lacassagne

text:
Lacassagne là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 255 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Abiphis candezei

text:
Abiphis candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Alluaud miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Abiphis


title: Băng dính

text:
Băng dính hay băng keo là một loại vật liệu có tính năng kết dính, thường bao gồm keo kết hợp với một vài vật liệu dai, mềm khác như màng nhựa BOPP, PVC, vải, giấy.

Băng dính sử dụng phần lớn trong nhu cầu đóng gói thành phẩm, bảo vệ sản phẩm. Ngoài ra Băng Dính còn có rất nhiều công dụng trong các ngành như điện tử, công nghiệp,...

Băng dính được phân loại theo nhiều tiêu chuẩn khác nhau: theo chất keo, theo vật liệu quết keo, theo công dụng và theo kích cỡ, hình dạng. Loại Băng dính thông dụng nhất trên thị trường là băng dính OPP hay còn được gọi là băng dính đóng thùng. Ngoài ra còn có rất nhiều biến thể khác của băng dính như băng keo giấy kraft, băng keo giấy, băng keo vải, băng keo chống thấm,...

Băng Dính thường được quy đổi theo đơn vị yard (0.91 mét/1 yard) sẽ rất thiệt hại cho khách hàng nếu không hiểu đơn vị này vì phần lớn các đơn vị thương mại thường dùng đơn vị này để gian lận số mét trên cuộn thành phẩm để hạ giá thành.

Băng dính được phân loại theo nhiều tiêu chuẩn khác nhau: theo chất keo, theo vật liệu quết keo, theo công dụng và theo kích cỡ, hình dạng.

Tham khảo
 Băng keo giấy kraft

Liên kết ngoài
 Pressure Sensitive Tape Council
 The History of Pressure Sensitive Tape
 Công ty hàng đầu về băng dính tại Việt Nam
 Băng keo Vạn Phát

Văn phòng phẩm


title: Charency-Vezin

text:
Charency-Vezin  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 202 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Charencyvezin


title: Phong Lôi Ích

text:
Quẻ Phong Lôi Ích, đồ hình |:::|| còn gọi là quẻ Ích (益 yi4), là quẻ thứ 42 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).

Giải nghĩa: Ích dã. Tiến ích. Thêm được lợi, giúp dùm, tiếng dội xa, vượt lên, phóng mình tới. Hồng hộc xung tiêu chi tượng: chim hồng, chim hộc bay qua mây mù.

en:List of hexagrams of the I Ching#Hexagram 42


title: Castex, Ariège

text:
Castex là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Roquecourbe

text:
Roquecourbe là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Lasioglossum mataroa

text:
Lasioglossum mataroa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Donovan mô tả khoa học năm 2007.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2007


title: 6 tháng 5

text:
Ngày 6 tháng 5 là ngày thứ 126 (127 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 239 ngày trong năm.

Sự kiện
1682 – Quốc vương Louis XIV của Pháp chuyển triều đình của ông đến Lâu đài Versailles.
1935 – Máy bay tiêm kích Curtiss P–36 Hawk thực hiện chuyến bay đầu tiên.
1937 - Vụ cháy Thảm họa Hindenburg của Đức Quốc Xã bị cháy.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Nhật Bản chiếm quyền kiểm soát Philippines.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến dịch Praha bắt đầu, đây là chiến dịch lớn cuối cùng của Liên Xô và Đồng Minh tại châu Âu.
 1951 – Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà ban hành sắc lệnh thiết lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Ngân hàng có nhiệm vụ quản lý ngân quỹ quốc gia, quản lý ngoại tệ, quản lý kim dụng bằng các thể lệ hành chính, đấu tranh tiền tệ với địch.
1973 – In Tam bắt đầu đảm nhiệm chức vụ thủ tướng của Cộng hòa Khmer, song chỉ tại nhiệm trong 7 tháng.
1994 – Nữ vương Anh Elizabeth II và Tổng thống Pháp François Mitterrand hành lễ khánh thành đường hầm qua eo biển Manche.
2023 - Lễ đăng quang của Quốc vương Anh Charles III và Vương hậu Camilla

Sinh
1835 – Nguyễn Phúc Miên Khách, tước phong Bảo An Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (m. 1858).
1837 – Nguyễn Phúc Hồng Kiện, tước phong An Phước Quận vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1895).
1861 – Rabindranath Tagore, nhà thơ người Ấn Độ (m. 1941)
 1912 – Nguyễn Huy Tưởng, nhà văn người Việt Nam (m. 1960)
 1947 – Alan Dale, diễn viên New Zealand
 1953 – Tony Blair, thủ tướng Anh
1983 – Dani Alves, cầu thủ bóng đá người Brazil
1987 – Dries Mertens, cầu thủ bóng đá người Bỉ
 1992 – Baek Hyun, ca sĩ người Hàn Quốc (nhóm EXO)
1993 – Kim Da-som, ca sĩ người Hàn Quốc (nhóm Sistar)
1994 – Mateo Kovacic, cầu thủ bóng đá người Croatia

Mất
 1932 – Paul Doumer, tổng thống Pháp
 1968 – Lưu Kim Cương, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1933)
 2010 – Nhà thơ Hoàng Cầm.
 2012 – Doanh nhân người Mỹ gốc Việt Trần Đình Trường.
 2015 – Nicôla Huỳnh Văn Nghi, nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Plecodus paradoxus

text:
Plecodus paradoxus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt and inland deltas.

Chú thích

Tham khảo

 Ntakimazi, G. 2005. Plecodus paradoxus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Plecodus


title: Saint-Maurice-d'Ibie

text:
Saint-Maurice-d'Ibie  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintmauricedibie


title: Tân Thịnh (định hướng)

text:
Tân Thịnh có thể chỉ một số địa danh Việt Nam:

 Phường Tân Thịnh, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
 Phường Tân Thịnh, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
 Xã Tân Thịnh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
 Xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
 Xã Tân Thịnh, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
 Xã Tân Thịnh, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.
 Xã Tân Thịnh, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.
 Xã cũ Tân Thịnh thuộc huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần thị trấn Kép.


title: 3021 Lucubratio

text:
3021 Lucubratio (1967 CB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 2 năm 1967 bởi P. Wild ở Zimmerwald.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3021 Lucubratio

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Limonius quercinus

text:
Limonius quercinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Higuera de las Dueñas

text:
Higuera de las Dueñas là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 321.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Sirathu

text:
Sirathu là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Kaushambi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Sirathu có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 85 mét (278 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sirathu có dân số 12.208 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sirathu có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 42%. Tại Sirathu, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Angiari

text:
Angiari là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 80 km về phía tây nam của of Venice và khoảng 35 km về phía nam của về phía đông của of Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.892 người và diện tích là 13,5 km².

Angiari giáp các đô thị: Bonavigo, Cerea, Legnago, Roverchiara, và San Pietro di Morubio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Hydaticus matruelis

text:
Hydaticus matruelis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Bầu cử lập pháp Indonesia, 2009

text:
Cuộc bầu cử lập pháp Indonesia, 2009 là cuộc tổng tuyển cử thứ ba kể từ khi chế độ độc tài Soekarno sụp đổ năm 1998. Hàng chục triệu cử tri Indonesia ngày 9/4 đã bắt đầu bỏ phiếu trong Cuộc tổng tuyển cử sẽ quyết định ai có thể ra tranh cử tổng thống vào tháng 7 năm 2009.

Bối cảnh
Sự từ chức của Suharto sau ba thập kỷ cầm quyền đã báo hiệu sự khởi đầu của kỷ nguyên thay đổi chính trị. Và cuộc tổng tuyển cử ngày 9/4 được coi là một cuộc thử thách then chốt khác đối với nền dân chủ non trẻ của Indonesia. 171 triệu cử tri của quốc gia đông người Hồi giáo này sẽ lựa chọn giữa hàng nghìn ứng viên ở cấp huyện, tỉnh và quốc gia. Có tổng cộng 520.000 điểm bỏ phiếu tại 6.000 hòn đảo có người định cư. Có 38 đảng, hầu hết là các đảng tôn giáo và dân tộc chủ nghĩa, cạnh tranh để giành ghế tại Hạ viện 560 thành viên. Tuy nhiên, hầu hết các đảng sẽ không giành được tối thiểu 2,5% phiếu bầu theo luật định.

Các điểm bỏ phiếu đã mở cửa lúc 5 giờ sáng tại tỉnh bất ổn Papua ở miền Đông, nơi cảnh sát được đặt trong tình trạng cao sau một loạt các cuộc biểu tình kêu gọi độc lập và tẩy chay tổng tuyển cử. Papua và tỉnh Aceh ở miền Tây - nơi cuộc chiến tranh li khai kéo dài ba thập kỷ đã chấm dứt vào năm 2005 - là hai điểm nóng có thể xảy ra bạo lực trong suốt ngày bầu cử. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định ngày bầu cử sẽ diễn ra tương đối hòa bình.

Chiến dịch
Đảng Dân chủ của Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận, cụ thể là dẫn trước đảng Đấu tranh dân chủ đối lập và đảng Golkar - đảng cầm quyền trước đây của ông Suharto. Theo Viện khảo sát Indonesia, 26,6% cử tri ủng hộ đảng Dân chủ, so với 14,5% của đảng Đấu tranh dân chủ đối lập và 13,7% của Golkar.

Nếu kết quả thăm dò trên là chính xác, cuộc tổng tuyển cử ở Indonesia sẽ là một chiến thắng lớn đối với ông Yudhoyono và đảng mà ông thành lập năm 2001. Chiến thắng này sẽ giúp ông ra tái tranh cử tổng thống vào tháng 7 năm 2009. Duy trì tăng trưởng trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu cũng như chống tham nhũng là những vấn đề chính mà cử tri Indonesia quan tâm. Xuất khẩu và đầu tư nước ngoài của nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á này đã giảm mạnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
http://www.detiknews.com/index.php/detik.read/tahun/2008/bulan/07/tgl/03/time/164750/idnews/966611/idkanal/10
http://www.kpu.go.id/index.php?option=com_content&task=view&id=5967&Itemid=83=
http://kompas.com/read/xml/2008/07/07/23212471/daftar.parpol.peserta.pemilu.2009

Bầu cử 2009 tại châu Á
Bầu cử tại Indonesia
Indonesia năm 2009


title: Dinh Độc Lập

text:
Dinh Độc Lập là một tòa dinh thự tại Thành phố Hồ Chí Minh, từng là nơi ở và làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa trước Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Hiện nay, dinh đã được Chính phủ Việt Nam xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt.

Lịch sử

Thời Việt Nam Cộng hòa

Dinh Độc Lập hiện nay được Tổng thống Ngô Đình Diệm cho khởi công xây dựng ngày 1 tháng 7 năm 1962, sau khi dinh cũ từ thời Pháp thuộc bị hư hại do vụ đánh bom của hai phi công. Dinh được xây theo bản thiết kế của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người Việt Nam đầu tiên đạt giải Khôi nguyên La Mã.

Trong thời gian xây dựng, gia đình Tổng thống Ngô Đình Diệm tạm thời chuyển sang sống tại Dinh Gia Long. Công trình đang xây dựng dở dang thì Ngô Đình Diệm bị phe đảo chính ám sát ngày 2 tháng 11 năm 1963. Do vậy, ngày khánh thành dinh, 31 tháng 10 năm 1966, người chủ tọa buổi lễ là Nguyễn Văn Thiệu, Chủ tịch Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia. Từ ngày này, Dinh Độc Lập mới xây trở thành nơi ở và làm việc của tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu sống ở dinh này từ tháng 10 năm 1967 đến ngày 21 tháng 4 năm 1975.
Ngày 8 tháng 4 năm 1975, chiếc máy bay F-5E do phi công Nguyễn Thành Trung lái, xuất phát từ Biên Hòa, đã ném bom Dinh nhằm mục đích ám sát Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, gây hư hại không đáng kể.

Lúc 10 giờ 45 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, xe tăng T54B mang số hiệu 843 của Quân đội Nhân dân Việt Nam dưới quyền chỉ huy của Trung úy Bùi Quang Thận đã húc nghiêng cổng phụ của Dinh Độc Lập, tiếp đó xe tăng Type 59 mang số hiệu 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy đã húc tung cổng chính tiến thẳng vào dinh. Lúc 11 giờ 30 phút cùng ngày, Trung úy Quân Giải phóng Bùi Quang Thận, đại đội trưởng, chỉ huy xe 843, đã hạ quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa trên nóc dinh xuống, kéo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên, kết thúc 20 năm cuộc chiến tranh Việt Nam.

Sau năm 1975
Sau hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất hai miền Nam Bắc thành một đất nước Việt Nam thống nhất diễn ra tại dinh Độc Lập vào tháng 11 năm 1975. Cơ quan hiện quản lý di tích văn hoá Dinh Độc Lập có tên là Hội trường Thống Nhất thuộc Cục Hành chính Quản trị II - Văn phòng Chính phủ.

Đây là di tích lịch sử văn hoá nổi tiếng được đông đảo du khách trong nước và nước ngoài đến tham quan. Nơi này được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia tại Quyết định số 77A/VHQĐ ngày 25/6/1976 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày nay). Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 1272/QĐ-TTg xếp hạng Di tích lịch sử Dinh Độc Lập là một trong 10 di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên của Việt Nam vào ngày 12 tháng 8 năm 2009.

Ngày nay, Dinh Độc Lập trở thành một trong những địa điểm du lịch không thể thiếu của mỗi người dân khi tới Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ có ý nghĩa về lịch sử mà Dinh Độc Lập còn thể hiện nét kiến trúc tiêu biểu của Việt Nam thời kì những thập niên 60. Ngoài ra, Hội trường Thống Nhất thường là nơi diễn ra các sự kiện lớn tổ chức tại thành phố, các buổi tiếp khách của Đảng, Nhà nước tại TPHCM cũng như chính quyền thành phố. Đồng thời là nơi tổ chức quốc tang cho các lãnh đạo Đảng, Nhà nước ở TPHCM và là điểm dừng cuối cùng của giải đua Cúp Truyền Hình HTV hàng năm.

Đặc điểm

Dinh được kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế xây dựng trên diện tích 4.500 m², diện tích sử dụng 20.000 m², gồm 3 tầng chính, 2 gác lửng, tầng nền, 2 tầng hầm và 1 sân thượng cho máy bay trực thăng đáp xuống. Hơn 100 căn phòng của Dinh được trang trí theo phong cách khác nhau tùy theo mục đích sử dụng bao gồm các phòng khánh tiết, phòng họp hội đồng nội các, phòng làm việc của Tổng thống và của Phó Tổng thống, phòng trình ủy nhiệm thư, phòng đại yến,... chưa kể các phần khác như hồ sen bán nguyệt hai bên thềm đi vào chánh điện, bao lơn, hành lang...

Dinh cao 26m, tọa lạc trong khuôn viên rộng 12 ha rợp bóng cây. Bên ngoài hàng rào phía trước và phía sau Dinh là 2 công viên cây xanh. Giữa những năm 1960, đây là công trình có quy mô lớn nhất miền Nam và có chi phí xây dựng cao nhất (150.000 lượng vàng). Các hệ thống phụ trợ bên trong Dinh hiện đại: điều hòa không khí, phòng chống cháy, thông tin liên lạc, nhà kho. Tầng hầm chịu được oanh kích của bom lớn và pháo. Mặt tiền của Dinh được trang trí cách điệu các đốt mành trúc phỏng theo phong cách các bức mành tại các ngôi nhà Việt và họa tiết các ngôi chùa cổ tại Việt Nam. Các phòng của Dinh được trang trí nhiều tác phẩm sơn hà cẩm tú, tranh sơn mài, tranh sơn dầu.

Tên gọi
Tên chính thức của công trình này cho đến hiện nay vẫn là Dinh Độc Lập nhưng vẫn có một số cách gọi nhầm lẫn giữa Dinh Độc Lập, Hội trường Thống Nhất và Dinh Thống Nhất.
 Dinh Độc Lập là tên của một dinh thự (một tòa nhà) được chính quyền Việt Nam Cộng hòa xây dựng từ trước năm 1975 với mục đích làm nơi ở và làm việc của Tổng thống (Phủ Tổng thống) trên nền Dinh Norodom (Phủ Toàn Quyền) cũ. Trong đại chúng thời Việt Nam Cộng hòa, Dinh này cũng còn được gọi là Dinh Tổng thống hoặc Phủ đầu rồng.
 Hội trường Thống Nhất là tên của cơ quan (tổ chức) quản lý Dinh Độc Lập ngày nay, được thành lập theo Quyết định số 709/QĐ-VPCP ngày 14 tháng 6 năm 2013 của Bộ trưởng chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam.
 Dinh Thống Nhất là một cách gọi sai, vì nhầm lẫn giữa hai thực thể: Dinh Độc Lập (tòa nhà) và Hội trường Thống Nhất (cơ quan quản lý tòa nhà đó). Có thể vì người ta cho rằng sau năm 1975, Dinh Độc Lập đã đổi sang tên mới là Dinh Thống Nhất, nhưng thực tế không tồn tại một văn bản chính thức nào của các cơ quan quản lý có thẩm quyền về việc đổi tên này.

Một số hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Di tích lịch sử văn hoá - Dinh Độc Lập - Trang chính thức
 Dinh Thống Nhất , trên trang web của Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
 Dinh Thống Nhất nhìn từ vệ tinh, từ Google Maps

Độc Lập
Ngô Viết Thụ
Công trình hành chính tại Thành phố Hồ Chí Minh
Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 1
Công trình xây dựng hoàn thành năm 1966


title: Dicranomyia paucilobata

text:
Dicranomyia paucilobata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Latiromitra cacozeliana

text:
Latiromitra cacozeliana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ptychatractidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Latiromitra


title: Saphan Sung

text:
Saphan Sung (tiếng Thái: สะพาน สูง; IPA: [sà.p ʰ ā ː n sǔ ː n]) là một quận của Bangkok, Thái Lan. Quận Saphan Sung có diện tích km2, dân số là người.
Saphan Sung được bao quanh bởi các huyện khác của Bangkok (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Khan Na Yao, Min Buri, Lat Krabang, Prawet, Suan Luang, Bang Kapi, và Bueng Kum.
Saphan Sung đã được tách ra từ Bueng Kum theo công bố ngày 14 tháng 10 năm 1997, có hiệu lực ngày 21 tháng 11 1998, cùng với Khan Na Yao. Saphan Sung có nghĩa là cây cầu cao đề cập đến hình dạng của cây cầu được xây dựng trên các khlong (kênh Thái Lan) trở lại khi thuyền là một phương tiện giao thông chính.

Tham khảo

Quận Bangkok


title: Castelmagno

text:
Castelmagno là một đô thị tại tỉnh Cuneoin the Italian region of Piedmont, vị trí cách khoảng 80 km về phía tây nam của Torino và khoảng 25 km về phía tây của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 104 người và diện tích là 48,8 km².

Đô thị Castelmagno có các 6 frazioni (chủ yếu là các làng) Einaudi, Campomolino, Colletto, Nerone, Chiotti and Chiappi.

Castelmagno giáp các đô thị: Celle di Macra, Demonte, Dronero, Marmora, Monterosso Grana, Pradleves và San Damiano Macra.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.afpdronero.it/

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: La Lapa

text:
La Lapa là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 314 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Oricon

text:
(Hercules: 4800), thành lập năm 1999, là tập đoàn đang nắm giữ vị trí hàng đầu của một nhóm công ty Nhật Bản cung cấp số liệu thống kê, thông tin về âm nhạc và ngành công nghiệp âm nhạc tại Nhật Bản. Nó bắt đầu như , được thành lập bởi Sōkō Koike trong tháng 11 năm 1967 và từ đó trở nên nổi tiếng với các bảng xếp hạng âm nhạc . Oricon Inc. được thiết lập là công ty con đóng vai trò là nguồn gốc ban đầu và chiếm các bảng xếp hạng kỷ lục của Oricon trong tháng 4 năm 2002.

Chúng được biên dịch bằng cách sử dụng dữ liệu được rút ra từ con số 39.700 của cửa hàng bán lẻ (tới năm 2011) và cung cấp sản phẩm xếp hạng các đĩa nhạc CD, DVD, trò chơi điện tử và các sản phẩm giải trí khác dựa trên danh sách xếp loại hàng tuần. Kết quả được công bố vào mỗi ngày thứ 3 và đưa tin cho Oricon Style của công ty con Oricon Entertainment Inc. Nhóm này cũng liệt kê các bảng xếp hạng dựa trên khảo sát phổ biến cho quảng cáo truyền hình trên trang web chính thức của nó.

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng hiện tại
 Bảng xếp hạng đĩa đơn (ngày 4 tháng 1 năm 1968–)
 Bảng xếp hạng album (ngày 5 tháng 10 năm 1987–)
 Bảng xếp hạng Karaoke (ngày 26 tháng 12 năm 1987–)
 Bảng xếp hạng bài hát (ngày 6 tháng 6 năm 2004–)
 Bảng xếp hạng DVD (ngày 5 tháng 4 năm 1999–)
 Bảng xếp hạng catalogue album dài ăn khách (ngày 2 tháng 4 năm 2001–)

Bảng xếp hạng cũ
 Bảng xếp hạng LP (ngày 5 tháng 1 năm 1970–ngày 27 tháng 11 năm 1989)
 Bảng xếp hạng CT (ngày 2 tháng 12 năm 1974–ngày 27 tháng 11 năm 1989)
 Bảng xếp hạng MD (Chưa có thôngt tin)
 Bảng xếp hạng LD (Chưa có thôngt tin–ngày 7 tháng 2 năm 2000)
 Bảng xếp hạng VHD (Chưa có thôngt tin–ngày 27 tháng 11 năm 1989)
 Bảng xếp hạng Cartridges (ngày 2 tháng 12 năm 1974–ngày 24 tháng 4 năm 1978)
 Bảng xếp hạng Sell-Video (ngày 6 tháng 2 năm 1974–ngày 30 tháng 5 năm 2005)
 All-Genre Formats Ranking (ngày 24 tháng 5 năm 1984–ngày 2 tháng 4 năm 2001)
 Bảng xếp hạng Game Soft (ngày 20 tháng 2 năm 1995–ngày 28 tháng 11 năm 2005)
 Bảng xếp hạng Comics (ngày 6 tháng 2 năm 1995–ngày 26 tháng 3 năm 2001)
 Bảng xếp hạng New Media (Tháng 1 năm 2004–2005)

Đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại

Album bán chạy nhất mọi thời đại

</small>

Xem thêm
Danh sách album quán quân (Nhật Bản)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web Oricon

Âm nhạc Nhật Bản
Bảng xếp hạng âm nhạc Nhật Bản
Công ty Nhật Bản


title: Tiêu Thập Nhất Lang (nhân vật)

text:
Tiêu Thập Nhất Lang (chữ Hán: 蕭十一郎, bính âm: Xiao Shi Yi Lang) là một nhân vật hư cấu chính diện trong một tiểu thuyết võ hiệp, trinh thám cùng tên của nhà văn Cổ Long. Trong tiểu thuyết này, Tiêu Thập Nhất Lang được xây dựng là một nhân vật lãng tử giang hồ, ham thích phiêu lưu và có mối quan hệ đặc biệt với hai người con gái là Thẩm Bích Quân và Phong Tứ Nương.

Cuộc đời

Bị vu oan
Tiêu Thập Nhất Lang được Phong Tứ Nương nhờ đánh cắp Cát Lộc Đao nhưng anh đã từ chối, dù vậy anh cũng ra tay cứu Phong Tứ Nương khi cô bị lộ chuyện. Anh cùng với Phong Tứ Nương đến kinh thành và sau đó bị vu oan là người chủ mưu của việc cướp Cát Lộc Đao. Tiêu Thập Nhất Lang phát hiện được có kẻ tự xưng là Tiểu Công Tử đứng sau chuyện này, anh liền từ biệt Phong Tứ Nương để tìm manh mối.

Gặp Thẩm Bích Quân
Trên đường đi, Tiêu Thập Nhất Lang tình cờ phát hiện Tiểu Công Tử đang thực hiện âm mưu bắt cóc con gái của Thẩm lão phu nhân là Thẩm Bích Quân, cũng là vị hôn thê của cao thủ nổi tiếng đương thời Liên Thành Bích. Anh ra tay cứu được Thẩm Bích Quân, đồng thời cũng phát hiện Tiểu Công Tử là nữ cải nam trang. Sau đó anh và Thẩm Bích Quân yêu nhau. Nhưng vì bệnh tình của Thẩm Bích Quân là do độc tình gây ra nên anh đã rời xa cô ấy. Sau đó, Thẩm Bích Quân trở lại Thẩm Gia Trang thì nơi này đã bị thiêu rụi. Thẩm lão phu nhân mất tích.

Bị hiểu lầm và trúng kế
Tiêu Thập Nhất Lang đã bị Thẩm Bích Quân hiểu lầm là kẻ chủ mưu nên làm anh bị thương, do đó 2 người dễ dàng bị Tiểu Công Tử (là người chủ mưu) bắt được. Trên đường đi, Tiêu Thập Nhất Lang bất ngờ nhảy xuống vực sâu. Tưởng rằng Tiêu Thập Nhất Lang tự tử, Thẩm Bích Quân đã nhảy xuống theo vì cho rằng mình đã có lỗi với anh.

Lúc tỉnh dậy cô phát hiên mình đang nổi trên 1 đầm lầy, nơi bùn ở đó có tác dụng trị thương. Dòng chảy của bùn đã đưa 2 người đến ngôi nhà bí mật của Tiêu Thập Nhất Lang. 2 người nảy sinh tình cảm nhưng Tiêu Thập Nhất Lang quyết định đưa Thẩm Bích Quân về gặp Liên Thành Bích và chia tay nhau.

Phát hiện chân tướng
Sau đó Thẩm Bích Quân tình cờ biết được Liên Thành Bích có ý định giết Tiêu Thập Nhất lang, cô đã giúp anh thoát khỏi nguy hiểm. Trên đường trốn chạy, 2 người ngất đi, lúc tỉnh dậy thì phát hiện mình đang ở dinh thự của 1 người tự xưng là Thiên Công Tử, trong nhà có 1 mô hình nhà cửa, con người thu nhỏ.

Sau khi uống một ly trà, 2 người tiếp tục ngất đi, sau khi tỉnh dậy họ thấy mình đang ở trong 1 thế giới đồ chơi, nơi những mô hình họ thấy trong nhà của Thiên Công Tử lớn như thật và những mô hình người biến thành người thật. Sau một thời gian tìm hiểu, Tiêu Thập Nhất Lang phát hiện tất cả chỉ là một cái bẫy của Thiên Công Tử nhằm giam giữ những người bắt được. Tiêu Thập Nhất Lang dẫn Thẩm Bích Quân trốn thoát khỏi nhà của Thiên Công Tử và cuối cùng, anh cùng Tiêu Dao Hầu kéo nhau ra bờ vực quyết chiến, nơi họ mất tích ở đó...

Trở lại
Hai năm sau trận chiến định mệnh giữa Tiêu Thập Nhất Lang và Tiêu Dao Hầu, Tiêu Thập Nhất Lang lại xuất hiện trên giang hồ, nhưng chàng ta đã hoàn toàn biến đổi, biến đổi một cách đáng sợ.

Xem thêm
 Thiên Phong Thập Tứ Lang
 Lục Tiểu Phụng
 Lý Tầm Hoan

Tham khảo

Nhân vật truyện Cổ Long


title: Cryptocephalinae

text:
Cryptocephalinae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae, và thuộc nhóm Camptosomata. Các tông Chlamisini và Clytrini trước đây được xếp là phân họ của nó.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Key to the British genera of Cryptocephalinae

Họ Ánh kim


title: Saint-Sébastien-d'Aigrefeuille

text:
Saint-Sébastien-d'Aigrefeuille là một xã trong vùng Occitanie. Xã Saint-Sébastien-d'Aigrefeuille nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsebastiendaigrefeuille


title: Dolichopeza ballaratiensis

text:
Dolichopeza ballaratiensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Megachile exsecta

text:
Megachile exsecta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1965


title: Pustularia globosus

text:
Pustularia globosus, tên tiếng Anh: globular cowry, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pustularia


title: 10224 Hisashi

text:
10224 Hisashi (tên chỉ định: 1997 UK22) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Naoto Sato ở Đài thiên văn Chichibu ngày 16 tháng 10 năm 1997. Nó được đặt theo tên Hisashi Hirabayashi, an official ở Japan Aerospace Exploration Agency.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Naoto Sato
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nicrophorus basalis

text:
For the original beetle named Nicrophorus basalis by Gistel in 1848 but realized to have already been catalogued under a different name, see Nicrophorus interruptus

{{Bảng phân loại
| name = Nicrophorus basalis
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Silphidae
| subfamilia = Nicrophorinae
| tribus = Nicrophorini
| genus = Nicrophorus
| species = N. basalis
| binomial = Nicrophorus basalis| binomial_authority = Faldermann, 1835
}}Nicrophorus basalis''' là một loài bọ cánh cứng trong họ Silphidae được miêu tả bởi Faldermann in 1835.

Tham khảo

http://collections2.eeb.uconn.edu/nicroweb/PDFs/Sikes_et_al_2002.pdf

Nicrophorus


title: Coelioxys annamensis

text:
Coelioxys annamensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dusmet y Alonso mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

A
Côn trùng Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1915


title: Zerpanotia

text:
Zerpanotia là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Zerpanotia zerpana Razowski & Wojtusiak, 2006

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Bản đồ tiếp cận cho Người khuyết tật

text:
Bản đồ tiếp cận là một dự án xã hội của DRD Việt Nam nhằm thực tiễn bộ Luật Người Khuyết Tật ở Việt Nam (có hiệu lực từ ngày 01/01/2011). Dự án này nhằm tăng sự hoà nhập của Người khuyết tật với cộng đồng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nhu cầu hoà nhập chính đáng của Người khuyết tật trong sự tiếp cận các công trình dân dụng và công trình công cộng.

Cơ sở pháp lý của dự án
Nhận thấy nhu cầu tiếp cận các công trình của Người khuyết tật, năm 2002 Bộ Xây dựng đã ký Quyết định số 01/2002-BXD ban hành bộ Quy chuẩn xây dựng và tiêu chuẩn xây dựng cho các đơn vị chủ quản, bao gồm các văn bản hướng dẫn với đầy đủ số liệu cụ thể trong xây dựng:
 + QCXDVN 01: 2002, Quy chuẩn xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.
 + TCXDVN 264: 2002, Nhà và công trình - Nguyên tắc cơ bản xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.

Văn bản được biên soạn căn cứ vào Pháp lệnh về người tàn tật:

 Điều 26: "Việc đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo công trình nhà ở, các công trình công cộng và thiết kế chế tạo các dụng cụ sinh hoạt, các phương tiện giao thông, liên lạc phải tính đến nhu cầu sử dụng thuận tiện của người tàn tật, trước hết là người tàn tật các dạng vận động, thị giác, đồng thời phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành".

Ngày 01/01/2011, Luật về Người khuyết tật chính thức có hiệu lực, trong Điều 2, khoản 8 có đề cập về vấn đề tiếp cận như sau:
"Tiếp cận là việc người khuyết tật sử dụng được công trình công cộng, phương tiện giao thông, công nghệ thông tin, dịch vụ văn hóa, thể thao, du lịch và dịch vụ khác phù hợp để có thể hòa nhập cộng đồng."

Mục tiêu của dự án
 Tạo cơ hội thuận tiện cho người khuyết tật hoà nhập vào xã hội:

Bản thân người khuyết tật (NKT), việc ra ngoài được đã rất khó khăn và cần sự hỗ trợ, Thế nhưng, để biết được địa điểm tiếp cận mà họ có thể đến mà không gặp rào cản thì vẫn thiếu thông tin hoặc họ tìm rất khó khăn. Chính vì điều này đã góp phần giới hạn khả năng hòa nhập xã hội của NKT. Việc không tiếp cận không những gây tác động hạn chế việc đi lại, tham gia vào xã hội đối với NKT mà cả người cao tuổi, phụ nữ đẩy xe nôi và người đi lại khó khăn.

 Thực hiện vận động biện hộ để góp phần thúc đẩy chính sách cho người khuyết tật:

Đồng thời dự án sẽ như một công cụ cho việc vận động biện hộ, đưa ra các bằng chứng cụ thể rằng xã hội vẫn còn rất nhiều rào cản tiếp cận cho NKT, giúp các nhà thực hiện chính sách sẽ có hướng phát triển công trình công cộng và xã hội thân thiện hơn với NKT, góp phần vào bình đẳng cơ hội cho NKT.

Tính bền vững của dự án:
 Thông tin trên web Bản đồ tiếp cận cho phép người vào có thể chỉnh sửa và cập nhật.
 Việc tiếp cận của các công trình luôn thay đổi, công cụ này có thể đảm bảo bản đồ có khả năng sát với thực tế cao
 Số liệu về tình hình tiếp cận ở các quận được khảo sát trong Thành phố Hồ Chí Minh có thể dùng như bằng chứng cụ thể và hỗ trợ cho việc vận động biện hộ về quyền của người khuyết tật cho các dự án sau này.
 Là tiền đề cho việc cải thiện các địa điểm chưa tiếp cận ở thành phố
 Khuyến khích thực hiện bản đồ tiếp cận trên quy mô toàn quốc.

Sản phẩm đầu ra của dự án
 Bản đồ tiếp cận bằng giấy thể hiện trong phạm vi quận 1 và quận 3 và phát miễn phí cho NKT, và các công ty du lịch phục vụ cho khách là NKT và người cao tuổi. Đính kèm sổ tay hướng dẫn tiếp cận.
 Bản đồ trực tuyến với phạm vi Thành phố Hồ Chí Minh, nơi mọi người đều có thể xem, tìm kiếm đường đi và cập nhật, sửa đổi thông tin.

Đối tượng thụ hưởng
 Người khuyết tật: bao gồm những người khuyết tật bẩm sinh và cả những người khuyết tật do tai nạn.
 Người cao tuổi, người đau bệnh nên gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày
 Người đi lại khó khăn
 Khách du lịch là người khuyết tật trong và ngoài nước
Có rất nhiều dạng khuyết tật và hạn chế tiếp cận. Tuy nhiên, trong phạm vi của dự án này chỉ tập trung vào vận động xoá rào cản tiếp cận dành cho đối tượng khuyết tật vận động, các nhóm nhu cầu tiếp cận khác chỉ là hoạt động hỗ trợ của dự án.

Các hoạt động của dự án

Giai đoạn 1
Với mục tiêu là:
 Hoàn thành bản đồ phiên bản giấy và website
 Giúp cộng đồng nhận biết về vấn đề tồn tại rào cản tiếp cận trong thành phố
Giai đoạn 1 của dự án Bản Đồ Tiếp Cận gồm các hoạt động:
 Hoạt động 1: Chia sẻ, tập huấn về cách đánh giá tiếp cận cho NKT cho tình nguyện viên
 Hoạt động 2: Khảo sát, đánh giá các công trình
 Hoạt động 3: Phân tích dữ liệu và thể hiện trên bản đồ giấy và web
 Hoạt động 4: Thực hiện trang web bản đồ
 Hoạt động 5: Thực hiện vẽ bản đồ giấy
 Hoạt động 6: Xuất bản bản đồ
 Hoạt động 7: Truyền thông dự án với cộng đồng, bao gồm:
 Truyền thông online: khai thác thế mạnh của mạng xã hội để thay đổi nhận thức của cộng đồng
 Truyền thông offline: các buổi nói chuyện trực tiếp với sinh viên tại các trường đại học, cao đẳng, trường đào tạo nghề, các trung tâm xã hội về vấn đề tiếp cận
 Hoạt động 8: Hội thảo giới thiệu về bản đồ tiếp cận

Giai đoạn sau
 Vận động cải tạo những điểm chưa tiếp cận thành những điểm tiếp cận cho người khuyết tật.
 Xây dựng và phát hành các ấn phẩm hướng dẫn tiếp cận
 Xây dựng cổng thông tin các địa điểm tiếp cận cho mọi người, góp phần tăng phúc lợi xã hội, nâng cao văn minh đô thị và phát triển du lịch cho nước nhà.

Phát hành
Sau hơn 1 năm, 50 tình nguyện viên của DRD đã khảo sát 1.800 công trình công cộng (bệnh viện, trường học, nhà hàng,…) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và phát hành bản đồ tiếp cận TPHCM lần đầu vào cuối năm 2012, được tổ chức ra mắt vào ngày 30 tháng 9 năm 2012.

Nhân sự của dự án

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Bản đồ tiếp cận tại Facebook
 Bản đồ tiếp cận TP HCM
 Video DRDVietnam Phóng sự về Bản Đồ Tiếp Cận của DRD trên HTV9
 Dự án Bản đồ tiếp cận

Người khuyết tật
Khả năng tiếp cận
Dự án


title: Oreopanax echinops

text:
Oreopanax echinops là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Loài này có ở Guatemala, Honduras, và México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Oreopanax echinops. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Oreopanax
Thực vật dễ tổn thương


title: Quéménéven

text:
Quéménéven (Kemeneven in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Quéménéven được gọi là Quéménévenois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Quéménéven

Xã của Finistère


title: Molophilus paulus

text:
Molophilus paulus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Phương trình trạng thái khí lý tưởng

text:
Phương trình trạng thái khí lý tưởng là một phương trình thể hiện mối liên hệ giữa các đại lượng áp suất, thể tích, và nhiệt độ của một khối khí lý tưởng nằm trong cân bằng nhiệt động lực học. Nó cũng được sử dụng như là một cách đơn giản để ước lượng hành vi của khối khí trong các điều kiện khác nhau, mặc dù vẫn còn một số hạn chế. Người đầu tiên viết ra phương trình này là Benoit Clapeyron vào năm 1834 như một sự kết hợp kinh nghiệm của định luật Boyle, định luật Charles và định luật Avogadro. Phương trình này có dạng:

với
 là áp suất khối khí
 là thể tích khối khí
 là số mol của khối khí
 là hằng số khí
 là nhiệt độ khối khí

Trong hệ đo lường quốc tế, p đo bằng pascal, V đo bằng mét khối, T đo bằng kelvin và n đo bằng mol thì hằng số R là:

Trong hệ đo lường khác, giá trị của R cũng hay được dùng là .

Phương trình này chỉ là gần đúng cho các khí thực. Nó sẽ chính xác hơn nếu khí thực nằm trong trạng thái gần với khí lý tưởng, như cho các khí đơn nguyên tử, ở nhiệt độ cao và áp suất thấp. Phương trình này bỏ qua kích thước của các hạt trong chất khí so với toàn bộ thể tích của khí, cũng như bỏ qua tương tác giữa các hạt, ngoài tương tác va chạm đàn hồi tại khoảng cách vô cùng nhỏ giữa chúng. Với khí thực các phương trình trạng thái khác như phương trình Van der Waals có tính đến các hiệu ứng kể trên và chính xác hơn.

Xem thêm
 Phương trình trạng thái
 Khí lý tưởng

Tham khảo

Khí lý tưởng
Định luật khí
Phương trình trạng thái


title: Exoneuridia libanensis

text:
Exoneuridia libanensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Exoneuridia
Động vật được mô tả năm 1899


title: Tàu frigate

text:
Tàu frigate () là một loại tàu chiến. Từ ngữ này được dùng cho nhiều tàu chiến với nhiều kích cỡ và vai trò khác nhau trong vài thế kỷ gần đây. Theo vai trò gần đây, tàu frigate còn được gọi là tàu khu trục nhỏ, tàu hộ tống, tàu hộ vệ hoặc khinh hạm. Căn cứ theo tính năng và công dụng của tàu, tiếng Hán gọi loại tàu này là tuần phòng hạm (巡防艦). Cần lưu ý là tên gọi tàu hộ vệ cũng dùng cho loại tàu nhỏ hơn có tên tiếng Anh là corvette (xem tàu corvette). Với kích thước và trọng tải khủng, tàu frigate dễ bị phát hiện hơn bởi lá buồm và mũi tàu.

Vào thế kỷ 17, từ frigate được sử dụng để chỉ mọi tàu chiến được chế tạo cho tốc độ và sự cơ động, mô tả thường dùng là "được chế tạo như frigate". Chúng có thể là những tàu chiến mang dàn pháo chính là pháo gắn trên bệ bố trí trên một sàn tàu duy nhất hoặc trên hai sàn tàu (với những khẩu pháo trên bệ nhỏ hơn bố trí trên sàn trước và sàn sau con tàu). Frigate được dùng chung để chỉ những con tàu quá nhỏ không thể đứng trong hàng chiến trận, mặc dù các tàu chiến tuyến ban đầu thường được xem là tàu frigate do chúng được chế tạo để có tốc độ nhanh.

Sang thế kỷ 18, từ ngữ này được dùng để chỉ những con tàu thường dài ngang với tàu chiến tuyến, có các cánh buồm vuông trên cả ba cột buồm, nhưng nhanh hơn và trang bị vũ khí nhẹ hơn, sử dụng trong nhiệm vụ tuần tra và hộ tống. Trong một định nghĩa được Bộ Hải quân Anh Quốc sử dụng, tàu frigate là những tàu được xếp hạng có ít nhất 28 khẩu pháo, mang dàn vũ khí chính trên một sàn tàu liên tục duy nhất là sàn trên, trong khi tàu chiến tuyến thường sở hữu hai hoặc nhiều hơn sàn tàu liên tục mang các dàn pháo. Tàu frigate không mang theo pháo trên các sàn tàu bên dưới; nhưng trong Hải quân Hoàng gia Anh, sàn dưới lại thường được gọi là "sàn pháo" (trong Hải quân Hoa Kỳ thường gọi là "sàn ngủ"), ngay cả cho frigate, trong khi nơi này không mang bất kỳ khẩu pháo nào. Cả hai kiểu tàu đều thường mang theo các khẩu pháo bổ sung đặt trên bệ nhỏ hơn bố trí ở sàn sau và cấu trúc thượng tầng phía trước. Về phương diện kỹ thuật, tàu được xếp hạng có ít hơn 28 không được xếp là tàu frigate mà gọi là "Post-ship" (tàu vị trí); tuy nhiên, trong văn nói thông thường đa số Post-ship lại được mô tả là "frigate", tương tự như việc vô tình dùng sai thuật ngữ này mở rộng cho những tàu hai sàn pháo vốn quá nhỏ không thể đứng vào hàng chiến trận.

Vào cuối thế kỷ 19 (bắt đầu vào khoảng năm 1858 với việc chế tạo những chiếc kiểu mẫu của hải quân Anh và Pháp), tàu frigate bọc thép là một kiểu tàu chiến bọc sắt, và trong một thời gian là kiểu tàu chiến nổi mạnh mẽ nhất. Thuật ngữ "frigate" được sử dụng vì kiểu tàu này tiếp tục mang dàn hỏa lực chính trên sàn tàu trên liên tục duy nhất. Những chiếc thiết giáp hạm cuối thế kỷ 19 được phát triển từ những tàu frigate bọc thép hơn là từ những tàu chiến tuyến.

Trong hải quân hiện đại, tàu frigate được sử dụng để bảo vệ các tàu chiến khác và các tàu buôn, đặc biệt là như những tàu chống tàu ngầm cho những lực lượng đổ bộ viễn chinh, các đội tiếp liệu dọc đường, và các đoàn tàu vận tải (vì vậy tiếng Việt dịch tàu frigate là tàu hộ tống). Nhưng những lớp tàu được gọi tên là "frigate" đồng thời cũng tương tự như tàu corvette (tàu hộ tống nhỏ), tàu khu trục, tàu tuần dương, và thậm chí là với cả thiết giáp hạm.

Cấp bậc cổ Thuyền trưởng Frigate (tiếng Anh: Frigate Captain, tương đương Trung tá Hải quân ngày nay) xuất phát từ tên của kiểu tàu này; hiện vẫn được hải quân một vài nước tiếp tục sử dụng.

Kỷ nguyên tàu buồm

Nguồn gốc

Thuật ngữ "frigate" (theo tiếng Anh; tiếng Ý: fregata; tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha: fragata; tiếng Hà Lan: fregat) có xuất xứ từ vùng Địa Trung Hải vào cuối thế kỷ 15, dùng để chỉ một kiểu tàu Ga-lê nhẹ hơn, có tay chèo và buồm cùng một dàn vũ khí nhẹ, được chế tạo dành cho tốc độ và sự cơ động.

Vào năm 1583, trong cuộc Chiến tranh Tám mươi năm, triều đại Habsburg Tây Ban Nha giành lại được vùng đất Nam Hà Lan từ những người Hà Lan chống đối; nhanh chóng đưa đến việc chiếm đóng các cảng để sử dụng làm căn cứ cho các tàu lùng của người Dunkirk nhằm tấn công tàu bè của Hà Lan và đồng minh của họ. Để đạt được điều này, họ đã phát triển những tàu chỉ chạy buồm nhỏ, cơ động, được gọi là frigate. Sự thành công của kiểu tàu của người Dunkirk đã ảnh hưởng đến việc thiết kế tàu của Hà Lan và hải quân các nước khác phải chiến đấu với họ; nhưng bởi vì đa số hải quân thường trực của các nước đòi hỏi tàu có tầm hoạt động xa hơn những chiếc frigate người Dunkirk có thể cung cấp, từ này được nhanh chóng áp dụng rộng rãi cho mọi tàu chiến chỉ chạy buồm tương đối nhanh và thanh lịch. Ngay cả chiếc tàu chiến Anh HMS Sovereign of the Seas đồ sộ cũng được mô tả như là "một chiếc frigate thanh nhã" sau khi được cải biến vào năm 1651.

Hải quân Cộng hòa Hà Lan là lực lượng hải quân thường trực đầu tiên chế tạo những tàu frigate đi biển khơi. Họ có ba nhiệm vụ chính trong cuộc đối đầu với Tây Ban Nha: bảo vệ các tàu buôn Hà Lan ngoài biển, phong tỏa các cảng vùng Flanders do đối phương chiếm giữ để đánh phá thương mại và ngăn chặn tàu lùng đối phương, và chống lại hạm đội Tây Ban Nha để ngăn cản việc đổ bộ binh lính. Hai nhiệm vụ đầu đòi hỏi tốc độ cao và mớn nước thấp để hoạt động ở vùng nước nông chung quanh Hà Lan, và khả năng mang theo đủ tiếp liệu để duy trì cuộc phong tỏa. Nhiệm vụ thứ ba yêu cầu hỏa lực mạnh đủ để chống lại tàu chiến đối phương. Những chiếc frigate lớn hơn đầu tiên có khả năng chiến trận được chế tạo vào khoảng thập niên 1600 tại Hoorn, Hà Lan. Vào những giai đoạn cuối cùng của cuộc Chiến tranh Tám mươi năm, người Hà Lan đã chuyển hoàn toàn từ các tàu chiến nặng vốn còn được Anh và Tây Ban Nha sử dụng sang những tàu frigate nhẹ hơn, mang khoảng 40 pháo và nặng khoảng 300 tấn. Hiệu quả của các tàu frigate Hà Lan được thấy rõ trong Trận the Downs năm 1639, kích thích hầu hết hải quân các nước khác, đặc biệt là Anh, áp dụng những sáng kiến tương tự.

Hạm đội được Khối thịnh vượng chung Anh Quốc chế tạo trong thập niên 1650 nói chung bao gồm những tàu được mô tả là "frigate", những chiếc lớn nhất là những "frigate lớn" hai sàn pháo thuộc hạng ba. Mang theo 60 khẩu pháo, những tàu chiến này có kích cỡ và khả năng tương đương với những "tàu chiến lớn" vào thời đó; tuy nhiên, hầu hết các tàu frigate khác vào lúc đó được sử dụng như tàu tuần dương nhanh và độc lập. Thuật ngữ "frigate" được áp dụng cho thiết kế lườn tàu dài, có liên quan trực tiếp đến tốc độ, và đến lượt nó cũng giúp vào việc phát triển chiến thuật tấn công mạn tàu trong hải chiến.

Vào lúc này một thiết kế khác được phát triển, áp dụng trở lại mái chèo để tạo thành những tàu galley frigate như chiếc Charles Galley năm 1676 được xếp loại là tàu 32 pháo hạng năm, nhưng cũng có 40 mái chèo đặt bên dưới sàn tàu trên để vận hành con tàu trong hoàn cảnh không có gió thuận tiện.

Tại Pháp, thuật ngữ "frigate" trở thành một động từ có nghĩa "được đóng dài và thấp" cũng như là một tính từ, khiến cho thuật ngữ càng thêm lẫn lộn.

Trong hệ thống xếp hạng của Hải quân Hoàng gia vào giữa thế kỷ 18, từ "frigate" về phương diện kỹ thuật được giới hạn trong những tàu một sàn pháo thuộc hạng năm, cho dù những chiếc frigate nhỏ 28 pháo được xếp hạng sáu.

Thiết kế cổ điển

Tàu frigate chạy buồm cổ điển, vốn nổi tiếng cho đến ngày nay do vai trò của chúng trong các cuộc chiến tranh của Napoléon có nguồn gốc từ những phát triển của Pháp vào khoảng gần giữa thế kỷ 18. Chiếc Médée do Pháp chế tạo vào năm 1740 thường được xem là kiểu mẫu đầu tiên của kiểu tàu này. Những con tàu này có các cánh buồm vuông trên cả ba cột buồm, và mang toàn bộ dàn vũ khí chính trên một sàn tàu liên tục duy nhất là sàn trên. Sàn bên dưới, gọi là "sàn pháo", giờ đây không mang vũ khí và phục vụ như một "sàn ngủ" nơi thủy thủ sinh sống, và trong thực tế được đặt bên dưới mực nước trên những tàu frigate mới. Những tàu frigate chạy buồm mới có khả năng chiến đấu với toàn bộ pháo bên mạn khi mà biển động đến mức những tàu hai sàn pháo tương đương phải đóng những cửa pháo trên sàn dưới, điều được chứng minh là có tính quyết định trong Hoạt động ngày 13 tháng 1 năm 1797. Giống như những chiếc 74 lớn hơn cũng được phát triển cùng thời gian này, tàu frigate mới chạy buồm rất tốt và là những tàu chiến đấu tốt nhờ kết hợp thân tàu dài và thượng tầng kiến trúc thấp so với những tàu có kích cỡ và hỏa lực tương đương.

Hải quân Hoàng gia Anh chiếm được một số tàu frigate mới của Pháp trong cuộc Chiến tranh Kế vị Áo (1740 – 1748) và đã bị ấn tượng bởi chúng, đặc biệt là những khả năng điều khiển ven bờ. Họ nhanh chóng chế tạo những bản sao và bắt đầu áp dụng kiểu tàu này cho nhu cầu riêng của họ, đặt ra một tiêu chuẩn cho các tàu frigate như là một thế lực lớn. Những chiếc frigate Anh Quốc đầu tiên mang 28 pháo, bao gồm một dàn 24 khẩu 9 pounder bố trí ở sàn trên và bốn khẩu nhỏ hơn bố trí trên sàn sau; nhưng nhanh chóng phát triển thành tàu hạng năm có 32 hay 36 pháo, bao gồm một dàn 26 khẩu 12 pounder và sáu đến mười pháo nhỏ hơn bố trí trên sàn sau và cấu trúc thượng tầng phía trước. Bắt đầu từ khoảng năm 1778, một kiểu frigate "hạng nặng" lớn hơn được phát triển với dàn pháo chính 26 hoặc 28 khẩu 18 pounder, và mười pháo nhỏ hơn cũng được đặt trên sàn sau và cấu trúc thượng tầng.

Những tàu frigate của Hải quân Hoàng gia vào cuối thế kỷ 18 còn bao gồm lớp Perseverance thế hệ 1780, kích thước vào khoảng 900 tấn và mang 36 pháo; lớp tàu chiến thành công này được tiếp nối bởi nhiều lớp khác có trọng lượng trên 1.000 tấn và mang 38 pháo.

Vào năm 1797, ba trong số sáu tàu chiến lớn đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ là những tàu frigate 44 pháo (hoặc "siêu-frigate"), trong thực tế mang từ 56 đến 60 pháo 24 pounder nòng dài và carronade (pháo đường kính lớn tầm ngắn) 36 pounder hay 48 pounder trên hai sàn tàu, và chúng đặc biệt mạnh mẽ và chắc chắn. Những con tàu này được vũ trang mạnh đến mức chúng thường được xem là tương đương với tàu chiến tuyến nhỏ; và sau một loạt các tổn thất vào lúc mở đầu cuộc Chiến tranh 1812, các chỉ thị tác chiến của Hải quân Hoàng gia đã ra lệnh cho các tàu frigate Anh (thường là 38 pháo hay ít hơn) không được đối đầu với các tàu frigate Hoa Kỳ nếu không có ưu thế vượt trội hơn tỉ lệ 2:1.

USS Constitution, được Hải quân Hoa Kỳ bảo tồn như một tàu bảo tàng, là chiếc tàu frigate được đưa vào hoạt động cổ nhất còn đang nổi và là ví dụ còn sót lại của một tàu frigate thuộc kỷ nguyên tàu buồm. Constitution cùng hai tàu chị em USS President và USS United States được đóng để đối phó với nguy cơ cướp biển tại vùng bờ biển Barbary, kết hợp với Đạo luật Hải quân 1794. Khi được đóng, ba chiếc frigate lớn này có một kiểu dáng đặc trưng, hạn chế sự lồi lỏm của sống tàu và cải thiện hiệu quả thủy động lực học.

Lườn tàu được thiết kế để trọng lượng các khẩu pháo được đặt trên chính sống tàu. Joshua Humphreys đã đề nghị chỉ sử dụng sồi thường xanh, một loại cây chỉ mọc tại Bắc Mỹ, vào việc đóng tàu. Phương pháp này sử dụng những nẹp chéo gồm tám chiếc mỗi bên đặt ở một góc 45o. Những sườn ngang bằng sồi xanh rộng khoảng 60 cm (2 ft) và dày khoảng 30 cm (1 ft) giúp giữ lại dạng của lườn tàu, làm giảm sự co giãn và giảm thiểu va đập. Những ý tưởng này được xem là cách mạng vào giai đoạn cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19. Phương pháp vỏ tàu dày ba lớp được sử dụng trong đó những tấm ván sàn dọc theo mạn của lườn tàu được đặt ngang qua sườn ngang, tạo nên một mô hình bắt chéo hoặc ô bàn cờ. Mạn lườn tàu có thể dày cho đến 64 cm (25 inch), và có thể hấp thu những hư hại đáng kể. Sức mạnh của cấu trúc được giằng nối này khiến cho USS Constitution có được biệt danh "Old Ironsides" (hông sắt cũ).

Vai trò

Frigate có lẽ là kiểu tàu chiến làm việc nhọc nhằn nhất trong kỷ nguyên tàu buồm. Trong khi nhỏ hơn một tàu chiến tuyến, chúng là những đối thủ chắc chắn so với một số lượng lớn tàu xà-lúp và tàu pháo, không kể đến số tàu lùng hay tàu buôn. Có khả năng mang theo dự trữ trong sáu tháng, chúng có tầm hoạt động rất xa; và những tàu chiến lớn hơn frigate được cho là có giá trị không thể đưa ra hoạt động độc lập.

Frigate phục vụ tuần tiễu cho hạm đội, tiến hành các hoạt động cướp phá tàu buôn đối phương và tuần tra, truyền đạt mệnh lệnh, bổ nhiệm quan chức. Tàu frigate thường chiến đấu một mình hoặc số lượng ít với tàu frigate đối phương. Chúng thường tránh đụng độ với tàu chiến tuyến; và ngay cả trong một trận giao chiến giữa các hạm đội, quy ước là tàu chiến tuyến sẽ không nổ súng vào tàu frigate đối phương trừ khi bị tấn công trước. Phục vụ trên tàu frigate là một vị trí được sĩ quan trong hải quân Hoàng gia mong muốn, vì tàu frigate thường xuyên được đưa ra hoạt động, có nghĩa là có nhiều cơ hội vinh quang, thăng tiến, và được thưởng tiền.

Frigate trang bị vũ khí từ 22 pháo trên một sàn tàu cho đến 60 pháo trên hai sàn tàu. Vũ khí thông thường là 32 đến 44 pháo nòng dài, cỡ từ 8 pounder đến 24 pounder (3,6 đến 11 kg), cùng một ít pháo carronade. Không giống như những tàu chiến lớn hơn được đưa về làm dự bị trong thời bình, tàu frigate được giữ lại phục vụ như là biện pháp tiết kiệm chi phí, đồng thời cung cấp kinh nghiệm cho thuyền trưởng và sĩ quan vốn sẽ có ích trong thời chiến. Frigate còn có thể chở theo thủy binh để đổ lên tàu đối phương hay hoạt động trên bờ.

Frigate tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong hải quân các nước cho đến giữa thế kỷ 19. Những chiếc tàu chiến bọc sắt đầu tiên được xếp là "frigate" do số lượng pháo mà chúng mang theo. Tuy nhiên, thuật ngữ thay đổi khi vật liệu sắt và động lực hơi nước trở thành điều bình thường, và vai trò của frigate được tiếp nối trước hết là bởi tàu tuần dương bảo vệ, và sau đó là bởi tàu tuần dương hạng nhẹ.

Kỷ nguyên tàu hơi nước

Những chiếc được xếp lớp là frigate tiếp tục đóng một vai trò lớn lao trong hải quân các nước cùng với việc áp dụng động lực hơi nước vào thế kỷ 19. Trong những năm thập niên 1830, hải quân nhiều nước thử nghiệm tàu hơi nước chạy guồng lớn trang bị pháo lớn trên một sàn tàu, được đặt tên là "frigate chạy guồng". Từ giữa những năm 1840, tàu frigate gần tương tự như tàu frigate truyền thống chạy buồm được chế tạo với động cơ hơi nước và chân vịt. Những tàu "frigate chân vịt" này, thoạt tiên được đóng bằng gỗ và sau đó bằng sắt, tiếp tục thực hiện vai trò truyền thống của tàu frigate cho đến cuối thế kỷ 19.

Tàu frigate bọc thép
Từ năm 1859, vỏ giáp được bổ sung cho những con tàu dựa trên những thiết kế tàu frigate và tàu chiến tuyến sẵn có. Trọng lượng nặng thêm của lớp vỏ giáp trên những tàu chiến bọc sắt đầu tiên này có nghĩa là chúng chỉ có thể mang một sàn pháo, và về mặt kỹ thuật là những tàu frigate, cho dù chúng mạnh hơn nhiều mọi tàu chiến tuyến sẵn có và chiếm một vị trí chiến lược tương tự. Cụm từ "tàu frigate bọc thép" tiếp tục được sử dụng trong một thời gian để chỉ kiểu tàu bọc sắt có trang bị buồm và bắn qua mạn tàu.

Dần dần đến cuối thế kỷ 19, từ "frigate" bị mai một. Tàu chiến với mạn tàu bọc thép được gọi là "thiết giáp hạm" hay "tàu chiến-tuần dương", trong khi "tàu tuần dương bảo vệ" chỉ sở hữu một sàn tàu bọc thép, còn số tàu không bọc thép còn lại, bao gồm tàu frigate và tàu xà-lúp, được xếp loại như là "tàu tuần dương không bảo vệ".

Kỷ nguyên hiện đại

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Tàu frigate hiện đại và tàu frigate trước đây chỉ giống tên nhau. Thuật ngữ "frigate" được hồi sinh trong Chiến tranh thế giới thứ hai bởi Hải quân Hoàng gia Anh để mô tả một kiểu tàu hộ tống chống tàu ngầm lớn hơn tàu corvette, nhưng nhỏ hơn một tàu khu trục. Tàu frigate được đưa ra để bù đắp một số khiếm khuyết cố hữu trong thiết kế tàu corvette: vũ khí giới hạn, dạng lườn tàu không phù hợp để hoạt động ngoài biển khơi, một trục chân vịt duy nhất làm giới hạn vận tốc và sự cơ động, và không có tầm xa hoạt động. Tàu frigate được thiết kế và đóng theo cùng những tiêu chuẩn chế tạo kiểu tàu buôn như tàu corvette, cho phép chế tạo tại các xưởng đóng tàu nhỏ vốn chưa từng được hải quân huy động. Những chiếc frigate đầu tiên thuộc lớp River (1941) về bản chất có hai bộ động cơ của corvette trong một lườn tàu lớn, được trang bị các vũ khí chống tàu ngầm mới nhất. Tàu frigate sở hữu vũ khí và tốc độ kém hơn so với tàu khu trục, nhưng những phẩm chất đó không cần đến cho chiến tranh chống tàu ngầm. Tàu ngầm di chuyển chậm, và các bộ sonar không thể hoạt động hiệu quả ở tốc độ lớn hơn 37 km/h (20 knot). Đúng hơn, frigate là một kiểu tàu chân phương, chịu đựng, phù hợp để chế tạo hàng loạt và để trang bị những sáng tạo mới nhất trong chiếc tranh chống tàu ngầm. Vì tàu frigate được dự định cho các nhiệm vụ hộ tống vận tải thuần túy, và không được bố trí cùng hạm đội, nó có tầm hoạt động và tốc độ giới hạn.

Những chiếc Flottenbegleiter ("hộ tống hạm đội") đương thời của Đức Quốc xã, còn được gọi là "F-Boat", về bản chất là những tàu frigate. Chúng dựa trên một khái niệm tàu Oberkommando der Marine trước chiến tranh có thể đáp ứng những vai trò như là tàu quét mìn nhanh, tàu rải mìn, hộ tống tàu buôn và tàu chống tàu ngầm. Những điều khoản của Hiệp ước Versailles giới hạn trọng lượng choán nước của chúng ở mức 600 tấn, cho dù trong thực tế chúng vượt qua giới hạn này khoảng 100 tấn. F-boat có hai tầng và hai tháp pháo 105 mm. Thiết kế này bị khiếm khuyết do mạn tàu hẹp, mũi nhọn và động cơ hơi nước áp lực cao kém tin cậy; và trong chiến tranh F-boat chịu đựng tổn thất tương đối lớn, nên sau đó được thay thế bằng các tàu phóng lôi Kiểu 35 và lớp Elbing. Flottenbegleiter tiếp tục phục vụ như những tàu huấn luyện nâng cao.

Chỉ cho đến lớp tàu hộ tống Bay của Hải quân Hoàng gia vào năm 1944 mà một thiết kế của Anh mang tên frigate mới được chế tạo để hoạt động cùng hạm đội, cho dù chúng vẫn bị giới hạn về tốc độ. Những chiếc frigate này tương tự như các tàu khu trục hộ tống (DE: destroyer escort) của Hải quân Hoa Kỳ, mặc dù kiểu sau này có tốc độ lớn hơn và vũ khí tấn công mạnh hơn phù hợp cho việc bố trí hoạt động cùng hạm đội. Tàu khu trục hộ tống chế tạo tại Mỹ khi hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được xếp lớp là frigate, và lớp Tacoma chịu ảnh hưởng của Anh khi phục vụ trong Hải quân Mỹ được gọi là tàu frigate tuần tra (PF: patrol frigate). Một trong những thiết kế thành công nhất sau chiến tranh là lớp tàu hộ tống Leander, được hải quân nhiều nước sử dụng.

Vai trò tên lửa điều khiển
Việc đưa ra sử dụng tên lửa đất đối không sau Chiến tranh thế giới thứ hai khiến cho những tàu chiến tương đối nhỏ trở nên hiệu quả trong chiến tranh phòng không: "tàu frigate tên lửa điều khiển". Trong Hải quân Hoa Kỳ, chúng được gọi là "tàu hộ tống đại dương" (Ocean Escort) với ký hiệu "DE" hoặc "DEG" cho đến năm 1975, một sự tiếp nối của tàu hộ tống khu trục (DE: Destroyer Escort) thời Thế Chiến II. Hải quân Hoàng gia Anh duy trì việc sử dụng từ "frigate"; và tương tự như vậy, Hải quân Pháp gọi những chiếc được trang bị tên lửa có kích cỡ cho đến ngang với tàu tuần dương là "frigate", trong khi những chiếc nhỏ hơn là aviso. Hải quân Liên Xô sử dụng thuật ngữ "tàu bảo vệ" (сторожевой корабль).

Từ thập niên 1950 đến thập niên 1970, Hải quân Hoa Kỳ đưa ra hoạt động những tàu chiến được xếp lớp là tàu frigate tên lửa điều khiển, nhưng về thực chất là những tàu tuần dương phòng không được chế tạo dựa trên những lườn tàu khu trục. Những chiếc thuộc các lớp Bainbridge, Truxtun, California và Virginia còn được vận hành bằng động cơ năng lượng nguyên tử. Chúng lớn hơn những lớp frigate trước đây, và việc sử dụng thuật ngữ '"frigate"' ở đây gần tương tự như cách dùng nguyên thủy. Những chiếc như vậy được tái xếp lớp thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển (CG/CGN), hoặc trong trường hợp của lớp Farragut nhỏ hơn, như những tàu khu trục mang tên lửa điều khiển (DDG) vào năm 1975. Những chiếc frigate chuyên biệt này cuối cùng được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào thập niên 1990.

Hầu như mọi tàu frigate hiện đại đều được trang bị một dạng tên lửa tấn công hay phòng thủ nào đó, và vì vậy được xếp lớp như những tàu frigate tên lửa điều khiển (FFG). Các cải tiến của tên lửa đất-đối-không, như kiểu Eurosam Aster 15, cho phép các tàu frigate tên lửa điều khiển trở nên thành hạt nhân của nhiều hải quân hiện đại và được sử dụng như một nền tảng phòng thủ hạm đội, không cần đến những tàu frigate phòng không chuyên biệt.

Vai trò chống tàu ngầm

Ở một thái cực khác, một số tàu frigate được chuyên biệt hóa cho hoạt động chiến tranh chống tàu ngầm. Việc gia tăng tốc độ của tàu ngầm vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, như được thể hiện qua tàu ngầm Đức Kiểu XXI, đã rút ngắn đáng kể ưu thế về tốc độ của frigate đối với tàu ngầm. Tàu frigate không thể có tốc độ chậm và chỉ được trang bị động cơ kiểu tàu buôn; và những kiểu tàu frigate sau chiến tranh, như là lớp Whitby, đã nhanh hơn. Chúng mang theo các thiết bị sonar được cải tiến, như sonar thay đổi độ sâu hoặc sonar mảng kéo, và những vũ khí chuyên biệt như ngư lôi, vũ khí phóng ra phía trước như Limbo và tên lửa mang ngư lôi chống tàu ngầm như ASROC hoặc Ikara. Tên lửa đất đối không như Sea Sparrow và tên lửa đối hạm như Exocet cung cấp cho chúng khả năng phòng thủ và tấn công. Tàu hộ tống Kiểu 22 nguyên thủy của Hải quân Hoàng gia là một ví dụ về tàu frigate chống tàu ngầm chuyên biệt.

Đặc biệt dành cho nhiệm vụ chống tàu ngầm, hầu hết tàu frigate hiện đại đều có một sàn đáp trực thăng và sàn chứa dành cho các hoạt động máy bay trực thăng; hạn chế yêu cầu tàu frigate phải tiếp cận những mối đe dọa dưới nước chưa rõ; và sử dụng máy bay trực thăng nhanh để tấn công các tàu ngầm nguyên tử vốn có thể nhanh hơn các hạm tàu nổi. Với nhiệm vụ này, máy bay trực thăng được trang bị các cảm biến như sonobuoy, sonar gắn dây ngầm hay cảm biến từ trường bất thường để nhận diện những mối đe dọa tiềm tàng, và dùng ngư lôi hay mìn sâu để tấn công chúng. Với radar được trang bị, máy bay trực thăng còn có thể được dùng để trinh sát những mục tiêu nổi sau đường chân trời, và nếu được vũ trang với tên lửa đối hạm như Penguin hoặc Sea Skua, sẽ tấn công chúng. Máy bay trực thăng còn có giá trị trong các hoạt động tìm kiếm cứu nạn; và hầu như thay thế cho các tàu nhỏ trong những nhiệm vụ như chuyển nhân sự, thư tín và hàng hóa giữa các con tàu hay với đất liền. Với máy bay trực thăng, những nhiệm vụ như vậy được hoàn thành nhanh hơn, ít nguy hiểm hơn, và không cần những chiếc frigate phải chạy chậm lại hay đổi hướng.

Những phát triển hơn nữa

Kỹ thuật tàng hình đã được áp dụng trong thiết kế tàu frigate hiện đại. Các kiểu dáng của tàu frigate được thiết kế để có được tiết diện radar tối thiểu, đồng thời cũng có đặc tính xé gió tốt hơn; độ cơ động của những tàu frigate này có thể so sánh được với những tàu buồm. Những ví dụ bao gồm lớp La Fayette của Pháp trang bị tên lửa Aster 15 với khả năng chống tên lửa, lớp F125 và lớp Sachsen của Đức, cũng như là kiểu frigate TF-2000 của Thổ Nhĩ Kỳ trang bị MK-41 VLS.

Hải quân Pháp hiện đại dùng thuật ngữ frigate cho cả tàu hộ tống và tàu khu trục hiện đang phục vụ; mặc dù ký hiệu lườn được chia ra loại F dành cho những chiếc được công nhận rộng rãi là frigate, và loại D cho những chiếc được xem là tàu khu trục theo truyền thống. Điều này đã đưa đến một số nhầm lẫn, khi một số lớp tàu được Pháp coi là tàu frigate trong khi những tàu tương tự được hải quân các nước khác xem là tàu khu trục. Ngoài ra một số lớp tàu của Pháp là những chiếc lớn nhất thế giới được gọi tên là tàu frigate.

Hải quân Đức hiện đại đang thay thế các tàu khu trục già cũ bằng tàu frigate; tuy nhiên, về kích cỡ và vai trò, tàu frigate mới của Đức vượt trội hơn những lớp tàu khu trục trước đây. Lớp F125 của họ trong tương lai sẽ là lớp tàu frigate lớn nhất thế giới với trọng lượng rẽ nước hơn 7.200 tấn. Điều tương tự cũng diễn ra trong Hải quân Tây Ban Nha, vốn đang xúc tiến việc bố trí những tàu frigate trang bị hệ thống tác chiến Aegis đầu tiên, lớp Álvaro de Bazán. Hải quân Ấn Độ đưa vào sử dụng chiếc đầu tiên của lớp Shivalik trong năm 2010.

Một số lớp tàu tương tự như tàu corvette, được tối ưu hóa để có thể bố trí tốc độ cao và đối đầu với những tàu chiến nhỏ hơn thay vì tàu chiến tương đương; ví dụ như kiểu tàu chiến đấu ven biển (Littoral Combat Ship) của Hải quân Hoa Kỳ.

Những hình ảnh

Văn hóa đại chúng

Tàu frigate chạy buồm thường là kiểu tàu chiến được chọn trong các tiểu thuyết lịch sử hải quân do tính tự do tương đối của chúng so với tàu chiến tuyến (được giữ lại cho các hoạt động của hạm đội) hay tàu nhỏ hơn (hoạt động gần cảng nhà và tầm hoạt động ngắn). Ví dụ như là loạt Aubrey–Maturin của tác giả Patrick O'Brian, loạt Horatio Hornblower của C. S. Forester và loạt Richard Bolitho của Alexander Kent. Bộ phim Master and Commander bao gồm việc dựng lại chiếc tàu frigate lịch sử HMS Rose để mô tả chiếc frigate HMS Surprise của Aubrey.

Tàu frigate của Việt Nam
Trong thời kỳ chiến tranh Tây Sơn-Chúa Nguyễn vào những năm cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX, lực lượng hải quân của chính quyền chúa Nguyễn do Nguyễn Ánh đứng đầu đã kêu gọi người Pháp đóng cho một vài thuyền chiến đấu lớn để chiến đấu với hải quân nhà Tây Sơn. Người Pháp đã đồng ý giúp đỡ Nguyễn Ánh đóng 4 chiếc tàu chiến lớn và cũng là 4 tàu frigate. 3 trong số 4 tàu frigate này có tên là tàu Phượng Phi (Le Phénix), tàu Long Phi (Le Dragon), tàu Bằng Phi (L’aigle), riêng con tàu thứ 4 không rõ tên. Những con tàu frigates này đã tham gia vào trận Thị Nại 1801 đã đóng góp một phần cho sự chiến thắng của hải quân chúa Nguyễn trước hải quân Tây Sơn vì nó có thể chở được rất nhiều binh lính và những khẩu đại bác.

Xem thêm
 Danh sách lớp tàu frigate
 Danh sách lớp tàu frigate theo quốc gia
 Thomas Cochrane, Bá tước thứ mười Dundonald
 Xếp lại lớp tàu Hải quân Hoa Kỳ năm 1975
 Ertuğrul (tàu hộ tống Ottoman)

Chú thích

Tham khảo

Thư mục

 Bennett, G. (2001)The Battle of Trafalgar, Barnsley (2004). .
 Constam, Angus & Bryan, Tony, British Napoleonic Ship-Of-The-Line, Osprey Publishing, 184176308X

 Lambert, Andrew (1984) Battleships in Transition, the Creation of the Steam Battlefleet 1815–1860, published Conway Maritime Press, .

 Lavery, Brian. (1983) The Ship of the Line, Volume 1: The Development of the Battlefleet, 1650–1850. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, .
 Lavery, Brian. (1984) The Ship of the Line, Volume 2: Design, Construction and Fittings. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, .
 Lavery, B. (2004) Ship, Dorling Kindersly, Ltd. .
 Mahan, A.T. (2007) The Influence of Sea Power Upon History 1660–1783, Cosimo, Inc.
 Marriott, Leo. Royal Navy Frigates 1945–1983, Ian Allan, 1983, .
 Macfarquhar, Colin & Gleig, George (eds.), ((1797)) Encyclopædia Britannica: Or, A Dictionary of Arts, Sciences, and Miscellaneous Literature, London, Volume 17, Third Edition.

 Sondhaus, L. Naval Warfare, 1815–1914.
 Winfield, Rif. (1997) The 50-Gun Ship. London: Caxton Editions, , .

Liên kết ngoài

 Frigates from battleships-cruisers.co.uk – history and pictures of United Kingdom frigates since World War II
 Frigates from Destroyers OnLine – pictures, history, crews of United States frigates since 1963
 The Development of the Full-Rigged Ship From the Carrack to the Full-Rigger

Khinh hạm
Loại tàu


title: Agape (bướm đêm)

text:
Agape là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Agape arctioides Butler, 1887
 Agape chloropyga Walker, 1854

Hình ảnh

Tham khảo

 Agape at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Erebidae
Aganainae


title: Eucera salamita

text:
Eucera salamita là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1907


title: Gerlingen

text:
Gerlingen là một thị xã ở huyện Ludwigsburg, Baden-Württemberg, Đức. Đô thị này có diện tích 17,54 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 18.873 người. Đô thị này có cự ly 9 km về phía tây của Stuttgart, và 15 km về phía tây nam của Ludwigsburg. Đô thị kết nghĩa là Seaham của Anh và Vesoul của Pháp.

Chú thích

Tham khảo


title: Lethrinops microstoma

text:
Lethrinops microstoma là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Lethrinops microstoma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 4 tháng 8 năm 2007.

Lethrinops