title: Danh sách máy bay dân sự

text:
Dưới đây là danh sách các máy bay dân sự.
Để xem danh sách đầy đủ các máy bay mà không phân biệt mục đích sử dụng, xem Danh sách máy bay.

A
AASI Jetcruzer máy bay vận tải thương gia và tiện ích
ACAC ARJ21 máy bay dân dụng địa phương 70-100 chỗ
AEA Explorer máy bay vận tải tiện ích đa vai trò
Aermacchi AL-60 máy bay hạng nhẹ
Aermacchi SF.260 máy bay huấn luyện và biểu diễn nhào lộn hạng nhẹ 2 chỗ
Aerion SBJ máy bay phản lực thương gia siêu âm
Aero A.10 máy bay dân dụng hai tầng cánh chở 5 hành khách
Aero A.22 máy bay dân dụng hai tầng cánh chở 2 hành khách
Aero A.23 máy bay dân dụng hai tầng cánh chở 7 hành khách
Aero A.34 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Aero A.35 máy bay dân dụng chở 5 hành khách
Aero A.38 máy bay dân dụng chở 8 hành khách
Aero A.200 máy bay hạng nhẹ
Aero A.204 nguyên mẫu máy bay dân dụng chở 8 hành khách
Aero Ae 45 & Ae 145 máy bay hạng nhẹ hai động cơ
Aero Boero AB-95/115 máy bay tiện ích hạng nhẹ
Aero Boero AB-150 máy bay tiện ích hạng nhẹ
Aero Boero AB-180 máy bay tiện ích hạng nhẹ
Aero Boero AB-210 nguyên mẫu máy bay tiện ích
Aero Boero 260AG máy bay nông nghiệp
Aero-Cam Slick 360 máy bay nhào lộn một chỗ
Aero Commander 100 máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Aero Commander 500/600 series máy bay tư nhân và thương gia hai động cơ piston hoặc tuabin phản lực cánh quạt
Aero Commander Jet Commander máy bay phản lực thương gia cỡ trung bình
Aeronca 7 Champion máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Aeronca 11 Chief máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Aero Spacelines Guppy series máy bay vận tải cỡ lớn cánh quạt
Aérospatiale Alouette II & Lama trực thăng tiện ích hạng nhẹ
Aérospatiale Alouette III trực thăng tiện ích hạng nhẹ
Aérospatiale N 262 & Mohawk 298 máy bay dân dụng tuabin cánh quạt tầm gần
Aerospatiale SA-330 Puma trực thăng hai động cơ nâng cỡ trung bình
Aerospatiale SA-341/342 Gazelle trực thăng tiện ích
Aérospatiale AS-350 Écureuil & AS-355 Écureuil 2 trực thăng tiện ích hạng nhẹ
Aérospatiale SA-360/361/365C Dauphin  trực thăng tiện ích cỡ trung bình
Aérospatiale SN-601 Corvette máy bay thương gia hạng nhẹ
Aérospatiale-British Aerospace Concorde máy bay dân dụng siêu âm tầm trung
Aerokopter AK1-3 "Sanka" trực thăng hạng nhẹ 2 chỗ
Agusta A109 trực thăng thương gia và tiện ích 2 động cơ
Agusta A119 Koala trực thăng tiện ích hạng nhẹ
Ahrens AR 404 máy bay tiện ích 4 động cơ tuabin cánh quạt
Air Tractor series máy bay nông nghiệp động cơ piston & tua bin cánh quạt
Airbus A300B2/B4 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung
Airbus A300-600 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung
Airbus Beluga máy bay vận tải cỡ lớn
Airbus A310-200 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung và xa
Airbus A310-300 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung và xa
Airbus A318 máy bay dân dụng địa phương 100 chỗ
Airbus A319 máy bay dân dụng tầm trung
Airbus A319CJ máy bay phản lực thương gia cỡ lớn tầm xa
Airbus A320 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Airbus A321 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Airbus A330-200 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung và xa
Airbus A330-300 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung và xa
Airbus A340-200 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A340-300 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A340-500 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm rất xa
Airbus A340-600 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A350-800 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A350-900 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A350-1000 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa
Airbus A380 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lơn
Air Creation Trike Ultralight máy bay cực nhẹ một chỗ, tầm gần
Alpha 2000 The Robin R2000 hiện đang sản xuất ở New Zealand
American Aviation AA-1 Yankee máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
American Aviation AA-1A Trainer máy bay huấn luyện hạng nhẹ 2 chỗ
American Aviation AA-2 Patriot nguyên mẫu máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
American Champion & Bellanca series máy bay nhào lộn và tiện ích hạng nhẹ 2 chỗ
Antonov/PZL Mielec An-2 máy bay vận tải tiện ích hai tâng cánh
Antonov An-10 máy bay tuabin cánh quạt 110 chỗ
Antonov An-12 máy bay vận tải tuabin cánh quạt
Antonov An-22 Antheus máy bay vận tải tuabin cánh quạt sức chứa lớn
Antonov An-24 máy bay tiện ích và dân dụng 44-50 chỗ
Antonov/PZL Mielec An-28 máy bay tiện ích và dân dụng địa phương
Antonov An-30 máy bay đo đạc trên không
Antonov An-38 máy bay tiện ích và dân dụng địa phương
Antonov An-70 máy bay hàng hóa phản lực cánh quạt hạng nặng
Antonov An-72 & An-74 máy bay vận tải tiện ích STOL
Antonov An-124 Ruslan máy bay vận tải hạng nặng
Antonov An-140 máy bay dân dụng tuabin phản lực cánh quạt 50 chỗ tầm gần
Antonov An-225 Mriya máy bay vận tải cực lớn
APM 20 Lionceau máy bay tiện ích cực nhẹ
APM 30 Lion máy bay tiện ích hạng nhẹ
Arado S I & S III máy bay huấn luyện 2 chỗ
Arado SC I máy bay huấn luyện 2 chỗ
Arado SC II máy bay huấn luyện 2 chỗ
Arado L I máy bay huấn luyện hạng nhẹ 2 chỗ
Arado L II máy bay huấn luyện hạng nhẹ 2 chỗ
Arado V I nguyên mẫu chở bưu phẩm và vẩn chuyển 4 chỗ
Arado W 2 máy bay huấn luyện thủy phi cơ 2 chỗ
Armstrong Whitworth Ape máy bay thí nghiệm
Armstrong Whitworth Argosy máy bay dân dụng hai tầng cánh 3 động cơ
Armstrong Whitworth Atalanta máy bay dân dụng 4 động cơ 9 chỗ
Armstrong Whitworth Ensign máy bay dân dụng 4 động cơ 40 chỗ
Armstrong Whitworth A.W.52 máy bay cánh bay thí nghiệm
Armstrong Whitworth Argosy máy bay vận tải 4 động cơ tuabin phản lực cánh quạt
Arrow Sport máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Arrow Model F máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
ATR ATR-42 máy bay dân dụng địa phương phản lực cánh quạt 42 chỗ
ATR ATR-72 máy bay dân dụng địa phương phản lực cánh quạt 70 chỗ
Auster J-1 Autocrat máy bay hạng nhẹ 3 chỗ
Auster J-1U Workmaster máy bay nông nghiệp
Auster J-2 Arrow máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Auster J-3 Atom máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Auster J-4 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Auster Avis nguyên mẫu máy bay tiện ích hạng nhẹ
Auster Autocar máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Auster Aiglet Trainer máy bay nhào lộn hạng nhẹ 4 chỗ
Auster Alpine máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Auster B.4 nguyên mẫu máy bay vận tải hạng nhẹ
Auster Agricola máy bay nông nghiệp
Auster D.4 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avia BH-1 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avia BH-5 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avia BH-9 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avia BH-10 máy bay nhào lộn một chỗ
Avia BH-12 máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avia BH-16 máy bay hạng nhẹ một chỗ
Avia BH-20 máy bay huấn luyện 2 chỗ
Avia BH-25 máy bay dân dụng 2 tầng cánh
Avia 14 máy bay dân dụng 28 chỗ
Aviat Husky máy bay tiện ích hạng nhẹ 2 chỗ
Aviat Pitts Special máy bay nhào lộn hai tầng cánh
Aviation Traders ATL-90 Accountant nguyên mẫu máy bay dân dụng 28 chỗ
Aviation Traders ATL-98 Carvair máy bay vận tải và tiện ích
Avro Baby máy bay hạng nhẹ một chỗ
Avro Avian máy bay hạng nhẹ 2 chỗ
Avro 618 Ten máy bay dân dụng 10 chỗ
Avro 652 máy bay dân dụng 4 chỗ
Avro York máy bay dân dụng và vận tải 4 động cơ
Avro Tudor máy bay dân dụng 4 động cơ
Avro 748 (còn gọi là. HS 748 & BAe 748) máy bay dân dụng 50 chỗ
Avro RJ Series Xem British Aerospace BAe 146
Avro Canada Jetliner nguyên mẫu máy bay dân dụng phản lực
Ayres Let L 610 máy bay dân dụng địa phương 40 chỗ
Ayres Thrush & Rockwell Thrush Commander máy bay nông nghiệp

B

BAC One-Eleven máy bay dân dụng tầm gần
Baade B-152 cũng được biết đến như Dresden 152 là máy bay dân dụng phản lực đầu tiên của Đức
Beagle Airedale máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Beagle D5 Husky máy bay hạng nhẹ
Beagle Pup máy bay hạng nhẹ
Beagle Terrier máy bay hạng nhẹ 3 chỗ
Beagle B.206 máy bay hạng nhẹ
Bede BD-1 thiết kế nguyên mẫu
Bede BD-5 máy bay thể thao một chỗ
Beechcraft Model 17 Staggerwing máy bay hạng nhẹ
Beechcraft Model 18 Twin Beech  máy bay tiện ích hạng nhẹ
Beechcraft Model 19 Musketeer máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Beechcraft Model 23 Sundowner máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Beechcraft Model 24 Sierra máy bay hạng nhẹ 4 chỗ
Beechcraft Model 33, 35 & 36 Bonanza máy bay hạng nhẹ 4 và 6 chỗ
Beechcraft Model 50 Twin Bonanza máy bay thương gia
Beechcraft Model 55, 56 & 58 Baron máy bay thương gia
Beechcraft Model 60 Duke máy bay tiện ích
Beechcraft Model 65, 70, 80, 85 & 88 Queen Air máy bay tiện ích, vận tải, cứu thương
Beechcraft Model 76 Duchess máy bay hạng nhẹ
Beechcraft Model 77 Skipper máy bay huấn luyện 2 chỗ
Beechcraft Model 90 King Air máy bay dân dụng 6-10 chỗ, cứu thương, vận tải
Beechcraft Model 95 Travel Air máy bay hạng nhẹ
Beechcraft Model 99 Airliner máy bay dân dụng 19 chỗ
Beechcraft Model 100 King Air máy bay dân dụng 8-12 chỗ, cứu thương, vận tải
Beechcraft Model 200 (Super) King Air máy bay dân dụng 8-12 chỗ, cứu thương, vận tải, đo đạc trên không
Beechcraft Model 300 (Super) King Air máy bay dân dụng 8-14 chỗ, cứu thương, vận tải, đo đạc trên không
Beechcraft Model 1300 Airliner máy bay dân dụng 13 chỗ
Beechcraft Model 1900 Airliner máy bay thương gia và vận tải địa phương 19 chỗ
Beechcraft Model 400 Beechjet máy bay thương gia phản lực hạng nhẹ
Beechcraft Starship 2000 máy bay vận tải công nghệ cao
Bell 47 trực thăng tiện ích hạng nhẹ
Bell 204 & 205 trực thăng tiện ích
Bell 206 JetRanger trực thăng tiện ích
Bell 206L LongRanger trực thăng tiện ích
Bell 212 trực thăng tiện ích
Bell 214B and 214ST  trực thăng tiện ích
Bell 222 & 230 trực thăng tiện ích
Bell 407  trực thăng tiện ích
Bell 412  trực thăng tiện ích
Bell 427  trực thăng tiện ích
Bell 429  trực thăng tiện ích
Bell 430  trực thăng tiện ích
Bell BA 609 máy bay vận tải VTPL
Bell 206LT TwinRanger & Tridair Gemini ST trực thăng tiện ích
Beriev Be-30/Be-32 máy bay vận tải vùng và tiện ích
Beriev Be-103 máy bay lưỡng cư đa chức năng và chữa cháy
Beriev Be-112 máy bay lưỡng cư đa chức năng và chữa cháy
Beriev Be-200 máy bay lưỡng cư đa chức năng và chữa cháy
Beriev Be-2500 máy bay lưỡng cư
Boeing Model 40 máy bay dân dụng và chở bưu phẩm hai tầng cánh
Boeing Model 80 máy bay dân dụng 2 tầng cánh
Boeing Model 221 máy bay chở bưu phẩm
Boeing 247 máy bay dân dụng cánh quạt
Boeing 307 Stratoliner máy bay dân dụng cánh quạt
Boeing 314 Clipper máy bay dân dụng đổ bộ mặt nước
Boeing 367-80 máy bay vận tải phản lực
Boeing 377 Stratocruiser máy bay dân dụng cánh quạt
Boeing 707-100 máy bay dân dụng và vận tải tầm trung và xa
Boeing 717 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 720 máy bay dân dụng tầm trung
Boeing 727-100 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 727-200 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 737-100/200 máy bay dân dụng tầm gần
Boeing 737-300/400/500 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 737-600/700 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 737-800/900 máy bay dân dụng tầm trung và gần
Boeing 747-100 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 747-200 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 747-300 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 747-400 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 747-8 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 747SP máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 757-200 máy bay dân dụng tầm trung và xa
Boeing 757-300 máy bay dân dụng tầm trung và xa
Boeing 767-200 máy bay dân dụng tầm trung và xa
Boeing 767-300 máy bay dân dụng tầm trung và xa
Boeing 767-400 máy bay dân dụng tầm trung và xa
Boeing 777-200 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa và rất xa
Boeing 777-300 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa sức chứa lớn
Boeing 787-3 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm trung sức chứa lớn
Boeing 787-8 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa và rất xa
Boeing 787-9 máy bay dân dụng cỡ lớn tầm xa và rất xa
Boeing Business Jet máy bay thương gia sức chứa lớn tầm xa
Boeing 2707 dự án máy bay vận tải siêu âm
Boeing Vertol (Kawasaki) KV 107 trực thăng tiện ích tầm trung
Boeing Commercial Chinook trực thăng tiện ích và dân dụng tầm trung
Boeing/MDHS/Hughes 500 trực thăng tiện ích
Boeing MD 520N trực thăng tiện ích
Boeing MD 600N trực thăng tiện ích
Boeing MD Explorer trực thăng tiện ích
Boeing Stearman máy bay nông nghiệp, tiện ích và thể thao hai tầng cánh
Bombardier BD-100 Challenger 300 máy bay thương gia
Bombardier CL600 Challenger 600/601/604/605 máy bay thương gia tầm xa
Bombardier Challenger 850 máy bay thương gia tầm xa
Bombardier Global 5000 máy bay thương gia tầm xa sức chứa lớn
Bombardier BD-700 Global Express máy bay thương gia tầm rất xa, tốc độ cao, sức chứa lớn
Bombardier Learjet 40 máy bay thương gia
Bombardier Learjet 45 máy bay thương gia
Bombardier Learjet 55 & 60 máy bay thương gia
Brantly B-2 & 305 trực thăng tiện ích
Bristol 167 Brabazon máy bay dân dụng tầm xa
Bristol 170 Freighter máy bay vận tải/tiện ích tầm xa
Bristol 175 Britannia máy bay dân dụng tầm xa
British Aerospace Jetstream 31 máy bay dân dụng vùng 18 chỗ
British Aerospace Jetstream 41 máy bay dân dụng vùng 29 chỗ
British Aerospace/Hawker Siddeley 748 máy bay dân dụng vùng
British Aerospace ATP máy bay dân dụng vùng
British Aerospace BAe 125 máy bay thương gia
British Aerospace BAe 146 máy bay dân dụng vùng
Britten-Norman BN-2 Islander máy bay dân dụng và vận tải tiện ích
Britten-Norman BN-2A Mk III Trislander máy bay dân dụng

C

Canadair CL-215 & Canadair CL-415 máy bay lưỡng cư tiện ích và chữa cháy
Canadair CL-44& Yukon  Medium to long range airliner and freighter
Canadair CL-600 Challenger 600  Medium to long range widebody corporate jet
Canadair CL-600 Challenger 601 & 604  Long range widebody corporate jets
Canadair CL-600 Regional Jet CRJ-100 & 200  Regional jet airliner
Canadair CL-600 Regional Jet CRJ-700  70 seat regional jet airliner
CAP Aviation CAP-10/20/21/230/231/232  Single and two seat aerobatic light aircraft
CASA C212 Aviocar STOL turboprop regional airliner and utility transport
CASA/IPTN CN235  Utility transport and 45 seat regional airliner
Cessna 120
Cessna 140
Cessna 150 & Cessna 152  Máy bay hai tầng cánh, hai chỗ ngồi nhẹ, dùng để dự lịch và training
Cessna 170  Máy bay hai tầng cánh, bốn chỗ ngồi nhẹ
Cessna 162 Skycatcher  Máy bay thể thao hai chỗ ngồi
Cessna 172 Skyhawk
Cessna 175 Skylark
Cessna 177 Cardinal and Cardinal RG  Máy bay bốn chỗ ngồi nhẹ
Cessna 180 & 185 Máy bay 4 tới 8 chỗ ngồi siêu nhẹ
Cessna 182 Máy bay 4 chỗ ngồi
Cessna 188 AGwagon, AGpickup, AGtruck, and AGhusky series of agricultural aircraft
Cessna 205, 206 & 207  Máy bay 6 chỗ ngồi
Cessna 208 Caravan I, Grand Caravan & Cargomaster  Single turboprop utility transport
Cessna 210 Centurion  High performance four to six seat light aircraft
Cessna 310 & 320 Skynight Four to six seat light piston twins
Cessna 336 & 337 Skymaster  Six seat light piston twins
Cessna 340 & 335  Six seat business twins
Cessna 350 & 400 Four seat high performance light aircraft
Cessna 404 Titan  Ten place corporate, commuter and freighter transport
Cessna 411, 401 & 402  Freighter, 10 seat commuter, or six to eight seat business twins
Cessna 421 & 414  Pressurised six to eight seat cabin twins
Cessna 500 & 501 Citation, Citation I & Citation I/SP  Light corporate jets
Cessna 550 Citation II & 551 Citation II & Bravo  Light corporate jets
Cessna 560 Citation V, Ultra & Ultra Encore  Small to midsize corporate jet
Cessna 560XL Citation Excel  Small to mid size corporate jet
Cessna 650 Citation III, VI & VII  Medium size corporate jets
Cessna 680 Citation Sovereign  Mid size corporate jet
Cessna Citation X  Long range, high speed, mid size corporate jet
Cessna 850 Citation Columbus  Large cabin, intercontinental corporate jet
Cessna CitationJet, CJ1, CJ2, CJ3, & CJ4   Light corporate jets
Cessna Corsair, Caravan II  Turboprop powered executive transports
Cessna Conquest, Conquest I & II Turboprop powered executive transports
Cessna T303 Crusader  Six seat corporate and utility transport
Chichester-Miles Leopard  High performance jet powered four seat light aircraft
Cirrus SR20/22  Four seat high performance light aircraft
Citabria series of tandem 2 seat high wing, aerobatic, utility and STOL aircraft
Christen Eagle, aerobatic kit aircraft, based on Pitts Special
Commander 114B  Four seat high performance light aircraft
Conroy CL-44-0 Skymonster Large freighter
Convair 240/340/440  Short haul commercial transports
Convair CV-540/580/600/640/5800  Short haul turboprop converted commercial ransports
Convair 880  CV-880/880M Short/Medium range jetliner
Convair 990  CV-990/990A Medium range jetliner
Curtiss C46 Commando  Freighter

D

Dassault Falcon 2000  Transcontinental range mid to large size corporate jet
Dassault Falcon 50  Long range mid size corporate jet
Dassault Falcon 900 Large transcontinental range corporate jet
Dassault Falcon 7X Large transcontinental range corporate jet
Dassault Mercure Short to medium range narrowbody jet
Dassault Mystère/Falcon 10 & 100  Light corporate jet
Dassault Mystère/Falcon 20 & 200  Mid size corporate jet and multirole utility transport
De Havilland Canada DHC-1 Chipmunk  Two seat light aircraft
De Havilland Canada DHC-2 Beaver  STOL utility transport
De Havilland Canada DHC-3 Otter  STOL utility transport
De Havilland Canada DHC-4 Caribou  STOL utility transport
De Havilland Canada DHC-5 Buffalo  STOL utility transport
De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter  STOL turboprop regional airliner and utility transport
De Havilland Canada Dash 7  STOL Four turboprop regional airliner
De Havilland Canada DHC-8-100/200  Twin turboprop regional airliner
De Havilland Canada DHC-8-300   Twin turboprop regional airliner
De Havilland Canada DHC-8-400  70 seat Twin turboprop regional airliner
De Havilland Comet the world's first commercial jet airliner
De Havilland DH.86 1930's biplane airliner
De Havilland DH.89 Dragon Rapide 1930's biplane airliner
De Havilland DH.104 Dove  Eight seat commuter airliner and executive transport
De Havilland DH.114 Heron  14 seat commuter airliner
De Havilland DH.82 Tiger Moth  Two seat biplane light aircraft
Diamond DA20 Two seat light aircraft and basic trainer
Dornier Do 27  Four to six seat STOL utility light aircraft
Dornier Do 28 & 128  STOL utility transports
Dornier Do 228 turboprop utility aircraft
Dornier Do 328 turboprop and turbojet aircraft
Douglas DC-1 Short range airliner and utility transport
Douglas DC-2 Short range airliner and utility transport
Douglas DC-3 Short range airliner and utility transport
Douglas DC-4  Piston engined airliner and freighter
Douglas DC-5  Piston engined airliner and freighter
Douglas DC-6  Piston engined airliner and freighter
Douglas DC-7  Piston engine airliner and freighter
Douglas DC-8 Series 10 to 50  Medium to long range airliner and freighter
Douglas DC-8 Super 60 & 70 Series  Long range medium capacity airliner and freighter
Douglas DC-9
Douglas DC-10

E

Eclipse 500 American Very Light Jet
Edgley Optica British light aircraft
EH Industries EH 101  Commuter, offshore oil rig support & utility helicopter
Embraer EMB 110 Bandeirante 15-18 seat turboprop multi-purpose aircraft
Embraer EMB 120 Brasilia 30 seat turboprop regional airliner
Embraer EMB 121 Xingu 8-9 seat turboprop multi-purpose aircraft
Embraer/FMA CBA 123 Vector 19 seat turboprop regional airliner
Embraer ERJ 135 37 seat regional jet airliner
Embraer ERJ 140 45 seat regional jet airliner
Embraer ERJ 145 50 seat regional jet airliner
Embraer 170 70 seat medium range jet airliner
Embraer 175 78 seat medium range jet airliner
Embraer 190 98 seat medium range jet airliner
Embraer 195 108 seat medium range jet airliner
Embraer Lineage 1000 corporate jet based on the Embraer 190 platform
Embraer Legacy 600 corporate jet based on the Embraer ERJ 145 platform
Embraer Phenom 100 very light corporate jet
Embraer Phenom 300 light corporate jet
Enstrom F-28/280/480  Three and five seat light helicopters
ERCO Ercoupe and derivatives  Two-seat light aircraft
Eurocopter Super Puma  Medium lift utility helicopter
Eurocopter Ecureuil  Light utility helicopter
Eurocopter AS-355 Ecureuil 2  Twin engined light utility helicopter
Eurocopter AS-365N Dauphin 2 & EC-155  Twin engine mid sized utility helicopter
Eurocopter BO 105 & EC Super Five  Five place multi purpose light utility helicopter
Eurocopter Colibri  Five place light utility helicopter
Eurocopter EC-135/635  Seven place light twin turbine utility helicopter
MBB/Kawasaki BK117  Twin engine utility helicopter
Exec 162F Two-seat kit helicopter, manufactured by RotorWay International
Extra 230, 300 & 200  Unlimited competition aerobatic aircraft

F

Fairchild (Swearingen) Merlin  Turboprop corporate transport
Fairchild Aerospace 228  15-19 seat regional airliner and STOL utility transport
Fairchild Aerospace 328  30 seat regional turboprop airliner
Fairchild Aerospace 328JET & 428JET  32 seat regional jet airliner
Fairchild Aerospace Metro II, III & 23  19 seat regional airliner
FFA AS-202 Bravo  Two seat basic trainer and aerobatic light aircraft
Fokker 50  Turboprop regional airliner
Fokker 70  70 seat regional jetliner
Fokker F100  100 seat regional jet
Fokker F27 & Fairchild F-27 & FH-227  Regional airliners
Fokker F-28 Fellowship  Regional jet airliner
Fokker F-VII
Ford Trimotor
Four Winds FX-210 Four seat light aircraft
Fuji FA200 Aero Subaru  Four seat light aircraft

G

GAF N22 & N24 Nomad STOL utility transport
Gippsland GA200 "Fatman" Two seat agricultural aircraft
Gippsland GA8 "Airvan" Eight seat utility light aircraft
Grob G 115  Two seat basic and aerobatic trainer
Grob GF 200  Four seat high performance light aircraft
Grumman American AA-1B Trainer Two seat light aircraft
Grumman American AA-5 Traveler, Tiger & Cheetah  Four seat light aircraft
Grumman G-1159 Gulfstream II/III  Long range large corporate jet
Grumman G-159 Gulfstream I  Corporate transport and regional airliner
Grumman G-164 Ag-Cat  Biplane agricultural aircraft
Grumman G-21 "Goose" Eight seat utility amphibian
Grumman G-44  "Widgeon" Light utility amphibian
Grumman G-73 "Mallard" Ten seat utility amphibious transport
Grumman HU-16 "Albatross" Amphibious airliner and light utility transport
Gulfstream American GA-7 Cougar four place light twin-engined aircraft
Gulfstream Aerospace Gulfstream IV G-IV  Long range large corporate transport
Gulfstream Aerospace Gulfstream V G-V  Ultra long range large corporate transport
Gulfstream Aerospace Jetprop & Turbo Commander  Twin turboprop utility and corporate transports

H

Handley Page Type W
Handley Page Herald  Turboprop airliner and freighter
Handley Page Jetstream  12 seat regional turboprop airliner
Harbin Y-11/12  Commuter airliners and utility transports
Harmon Mister America
Hawker Siddeley H.S.125-1/2/3/400/600  Mid-size corporate jet
Hawker Siddeley HS 748 (còn gọi là. Avro 748)
Hawker Siddeley Trident-1/1E/2C/3B Short/Medium range airliner.
Helio Courier  Four/six place STOL utility light aircraft
Hiller UH-12  Light utility helicopter
Hindustan Advanced Light Helicopter  Medium utility helicopter
Honda HA-420 HondaJet  Light corporate jet

I

IAI Arava  STOL utility transport
IAI Westwind  Small to mid size corporate jet
Ilyushin Il-14  Short range airliner and utility transport
Ilyushin Il-18  Medium range turboprop airliner
Ilyushin Il-62  Medium to long range medium capacity airliner
Ilyushin Il-76  Medium to long range passenger
 Ilyushin Il-76TF Medium to long range freighter
 Ilyushin Il-76MD
 Ilyushin Il-76MF
 Ilyushin Il-76MK
 Ilyushin Il-76TF
Ilyushin Il-86  Medium range widebody airliner
Ilyushin Il-96 Long range widebody airliner
 Ilyushin Il-96-300 Medium range widebody airliner
 Ilyushin Il-96-400 Medium range widebody airliner
 Ilyushin Il-96T Medium to long range freighter
 Ilyushin Il-96-400T Medium to long range freighter
Ilyushin Il-112B
Ilyushin Il-103  Two and five seat light aircraft
Ilyushin Il-114  Turboprop regional airliner
 Ilyushin Il-114-100 Medium to long range passenger
 Ilyushin MC-21
 Ilyushin Il-MTC
IPTN N-250  64/68 seat turboprop regional airliner
Israel IAI-1125 Astra/Gulfstream G100  Small to mid size corporate jet
Israel IAI-1126 Galaxy/Gulfstream G200  Super mid size corporate transport

J

Junkers Ju 52

K

Kamov Ka-226  Medium size utility helicopter
Kaman K-1200 K-Max  Aerial crane and utility helicopter
Kamov Ka-26 & Ka-226  Light twin engine utility and training helicopter
Kamov Ka-32  Medium size utility helicopter
Kamov Ka-50  Attack helicopter
Kamov Ka-52  Attack helicopter
Kestrel K250  Four to six place light aircraft

L

Lake LA4, Buccaneer & Renegade  Four/six place amphibious light aircraft
Lancair LC-40 Columbia 300/350/400  High performance four seat light aircraft
Lear Jet 23, 24, 25, 28 & 29  Light corporate jets
Learjet 35, 36 and Learjet 31  Light corporate jets
Let L-40 MetaSokol  Three/four seat light aircraft
Let L-410 & L-420  19 seat turboprop regional airliners
Let L-610 40 seat turboprop regional airliners
Let L-200 Morava  Four/five seat light twin
Lockheed C-130 Hercules  Medium range freighter
Lockheed JetStar  Large size corporate jet
Lockheed L-100 Hercules  Medium range freighter
Lockheed Constellation Long range piston engine airliner
Lockheed L-1011 TriStar 1/50/100/150/200/250  Medium to long range widebody airliner
Lockheed L-1011 TriStar 500  Long range widebody airliner
Lockheed L-188 Electra  Turboprop airliner and freighter
Luscombe Model 8 Silvaire  Two seat light aircraft
Luscombe Spartan  Four seat light aircraft

M

MA60  Turboprop regional aircraft, from China
Martin 2-0-2  35- to 43-seat twin piston engined regional airliner
Martin 4-0-4  40-seat twin piston engined regional airliner
Maule M-4 to M-7  4-5 seat STOL capable light aircraft
McDonnell Douglas DC-10 & Boeing MD-10  Medium to long range widebody airliner
McDonnell Douglas DC-9-10/20/30  Short range airliners
McDonnell Douglas DC-9-40/50  Short to medium range airliners
McDonnell Douglas MD-11  Long range widebody airliner
McDonnell Douglas MD-81/82/83/88  Short to medium range airliner
McDonnell Douglas MD-87  Short to medium range airliner
McDonnell Douglas MD-90  Short to medium range airliner
MDM-1 Fox  Two-seat aerobatic glider
Mil Mi-8/17 Medium lift utility helicopters
Mil Mi-26  Ultra heavy lift utility helicopter
Mil Mi-34  Two/four place light helicopter
Millicer M10 AirTourer  Two seat aerobatic capable light aircraft
Mitsubishi MU-2 Twin turboprop utility transport
Mooney M-20 to M-20G  Four seat high performance light aircraft
Mooney M-20J to M-20S  High performance four seat light aircraft
Mudry CAP10B (còn gọi là CAP-10) Two-seat side-by-side aerobatic trainer/competitor

N

NAL Saras Regional turboprop airliner (India) built by Hindustan aeronautics and NAL
NAMC YS-11  Twin turboprop regional airliner
Noorduyn Norseman  10 place utility transport
North American Rockwell 100 Darter/Lark Commander  Four seat light aircraft
North American/Ryan Navion  High performance four/five seat light aircraft

O

Omega Aircraft New all metal Microlight LSA VLA Two Seater Low wing

P

Pacific Aerospace CT-4 Airtrainer  Two/three seat basic trainer
Pacific Aerospace Fletcher FU-24 Agricultural aircraft
Pacific Aerospace Cresco Agricultural & Utility Aircraft
Pacific Aerospace 750XL Utility Aircraft
Partenavia P.68  Six/seven place light twin
Piaggio P-166  Commuter airliner and utility transport
Piaggio P.180 Avanti  Twin turboprop executive transport
Pilatus PC-12  Utility, regional airliner and corporate turboprop
Pilatus PC-6 Porter & Turbo Porter  STOL utility transport
Piper Aerostar  Six seat high performance light twin
Piper Cub  Two seat light aircraft
Piper PA-18 Super Cub  Two seat utility light aircraft
Piper PA-20 Pacer & PA-22 Tri-Pacer, Caribbean & Colt  Two and four seat light aircraft
Piper PA-23 Apache & Aztec  Four seat light twins
Piper PA-24 Comanche  Four seat high performance light aircraft
Piper PA-25 Pawnee Agricultural aircraft
Piper PA-28 Cherokee Series Two and four seat light aircraft
Piper PA-28R Cherokee Arrow  Four seat light aircraft
Piper PA-30/39 Twin Comanche  Six seat light twin
Piper PA-31 Chieftain/Mojave/T-1020/T-1040  Eight/ten seat corporate transport and commuter airliner
Piper PA-31 Navajo/Pressurized Navajo  Six/eight seat corporate transport and commuter airliner
Piper PA-31T Cheyenne Twin turboprop corporate transports
Piper PA-32 Cherokee Six, Lance & Saratoga. Six seat high performance light aircraft
Piper PA-34 Seneca  Six place light twin
Piper PA-36 Pawnee Brave Agricultural aircraft
Piper PA-38 Tomahawk  Two seat light aircraft and basic trainer
Piper PA-42 Cheyenne III, IIIA & 400LS  Twin turboprop corporate transports
Piper PA-44 Seminole  Four seat light twin
Piper PA-46 Malibu & Malibu Mirage. Six seat high performance light aircraft
Piper PA-46 Malibu Meridian  Six seat corporate turboprop
PZL-Mielec M-18 Dromader Ag spraying and firefighter aircraft
PZL Mielec M-20 Mewa License-built Piper PA-34 Seneca
PZL Mielec M-28 Skytruck Light utility aircraft
PZL Świdnik (Mil) Mi-2 Light twin turboshaft utility helicopter
PZL Świdnik Kania Light twin turboshaft utility helicopter
PZL Świdnik W-3 Sokół  Mid size twin engine utility helicopter
PZL Świdnik SW-4 Puszczyk  Light utility helicopter
PZL Warszawa-Okęcie PZL-104 Wilga  Four seat light utility aircraft
PZL Warszawa-Okęcie PZL-110/111 Koliber  Four seat light aircraft

R

Raytheon 390 Premier I  Light corporate jet
Beechcraft 1900  Regional airliner and corporate transport
Raytheon Beechcraft Baron  Four or six place business, utility & advanced pilot training twin
Raytheon Beechcraft Bonanza  Four to six seat high performance light aircraft
Raytheon Beechcraft King Air 200  Twin turboprop corporate, passenger & utility transport
Raytheon Beechcraft King Air 300 & 350  Turboprop powered corporate and utility aircraft
Raytheon Beechcraft King Air 90 & 100  Twin turboprop corporate and utility transport
Raytheon Hawker 400XP (formerly Beechjet 400)  Light corporate jet
Raytheon Hawker 800 (formerly BAe 125)  Mid-size corporate jet
Raytheon Hawker 1000  Mid-size corporate jet
Raytheon Hawker 4000 Super mid-size corporate jet
Rearwin Ken-Royce A bi-plane built in 1929 by Rearwin Airplanes
Rearwin Junior Small high wing monoplane
Rearwin Speedster A narrow, streamlined airplane powered by Cirrus 90 or Menasco 125 HP
Rearwin Cloudster A popular enclosed cabin monoplane
Rearwin Sportster Another popular Rearwin design from the early 1940s
Rearwin Skyranger A small high-wing airplane somewhat similar to a Cessna
Republic RC-3 Seabee  Four seat amphibious light aircraft
Robin DR400 & DR500  Four/five seat light aircraft
Robin R2000 & Robin HR200  Two seat training and aerobatic light aircraft
Robin R3000  Two/four seat light aircraft
Robin Aiglon  Four seat light aircraft
Robinson R44  Four place piston engined light helicopter
Robinson R22  Two seat piston engined light helicopter
Rockwell 500/520/560/680/685/720 Commander  Utility and corporate transports
Rockwell Commander 112 & 114  Four seat high performance light aircraft
Rockwell Sabreliner Mid-size corporate jet
Ruschmeyer R 90  Four seat high performance light aircraft

S

Saab 2000  50 seat twin turboprop regional airliner
Saab 340  Twin turboprop regional airliner
Schweizer 269/300  Light utility helicopter
Schweizer 330  Light turbine powered utility helicopter
Scorpion Homebuilt one (and later two) seater helicopter, manufactured by RotorWay International.
Scottish Aviation Jetstream 12 seat regional turboprop airliner
Scottish Aviation Twin Pioneer  Utility transport
Shanghai Y-10 Four-engine medium airliner
Shorts 330  Regional airliner and utility freighter
Shorts 360  36 seat regional airliner
Shorts Belfast  Heavy lift turboprop freighter
Shorts Skyvan & Skyliner  STOL utility transport and regional airliner
SIAI-Marchetti S-205/208  Four seat light aircraft
Sikorsky S-55 & Westland Whirlwind  Mid size utility helicopter
Sikorsky S-92 Helibus  Medium to heavy lift airliner and utility helicopter
Sikorsky S-58  Mid size utility helicopter
Sikorsky S-61L & S61N  Medium lift utility helicopter
Sikorsky S-62  Mid size utility helicopter
Sikorsky S-76  Mid size utility helicopter
Sino Swearingen SJ30-2  Light corporate jet
Slingsby T-67 Firefly  Two seat basic trainer
Socata GY-80 Horizon & ST-10 Diplomate  Four seat light aircraft
Socata MS 180 & MS 250 Morane  Four/five seat light aircraft
Socata Rallye  Series of two/four seat light aircraft
Socata Tangara & Gulfstream GA7  Four place light twin
Socata TB-9/10/20/21/200 Tampico/Tobago/Trinidad  Four/five seat light aircraft
Socata TBM-700  Single engine corporate turboprop
SpaceShipOne  Experimental, rocket powered & glider, high altitude, suborbital
Spartan Executive 7W Single-engine radial luxury business aircraft of the 1930s-1940s
Sud SE-210 Caravelle  Short range airliner
Sukhoi Su-26 Single and two seat aerobatic light aircraft
Su-29 Single and two seat aerobatic light aircraft
Su-31  Single and two seat aerobatic light aircraft
Sukhoi Superjet-75  Medium range airliner
Sukhoi Superjet-85  Medium range airliner
Sukhoi Superjet-100  Medium range airliner

T

Taylorcraft series  Two seat light aircraft
Technoavia SM92 Finist  STOL utility transport
Toyota TA-1 Prototype single engine, 4-place aircraft
Transavia Airtruk & Skyfarmer Agricultural aircraft
 Tupolev ANT-20 "Maxim Gorky" - Largest aircraft during the 1930s
 Tupolev Tu-22
Tupolev Tu-104  Medium range airliner
Tupolev Tu-114  Long range airliner
Tupolev Tu-124  Short range airliner
Tupolev Tu-134  Short range airliner
Tupolev Tu-144  Supersonic airliner - service withdrawn
Tupolev Tu-154  Medium range airliner
 Tupolev Tu-204-100 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-204-120 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-204-300 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-214 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-334 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-324 Medium / Long range airliner
 Tupolev Tu-414 Medium range airliner
Tupolev Tu-444 supersonic business jets (proposed)

V

Vickers VC10  Medium to long range airliner
Vickers Viscount  Turboprop airliner and freighter
Vickers Vanguard turboprop airliner
Victa Aircruiser  Four seat light aircraft
Victa Airtourer  Two seat light aircraft
VisionAire Vantage  Entry level single engine corporate jet

W

Weatherly 201/620 Agricultural aircraft
White Knight  Experimental jet; high altitude; carry & launch smaller craft

Y

Yakovlev Yak-18T  Four seat light aircraft
Yakovlev Yak-40  Regional jet airliner
Yakovlev Yak-42  Short range airliner
Yakovlev Yak-52  Two seat light training aircraft
Yunshuji 5 Chinese variation of Antonov An-2
Yunshuji 7 Chinese variation of Antonov An-24
Yunshuji 8 Chinese variation of Antonov An-12
Yunshuji 10 Chinese variation of Boeing 707 - Development program aborted.
Yunshuji 12 Chinese variation of De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter

Z

Zivko Edge 540 Unlimited competition aerobatics aircraft
Zlin Trener & Akrobat  One and two seat aerobatic and training light aircraft
Zlin Z 42, Z 43, Z 142, Z 242 & Z 143  Two/four seat light aircraft

Xem thêm
Danh sách máy bay theo sức chứa chỗ ngồi
Danh sách các máy bay theo Trọng lượng Cất cánh Tối đa

Tham khảo

Airliners.net (Mọi mục danh sách ban đầu và những tóm lược)
Flugzeuginfo.net

Danh sách máy bay


title: Holland, Michigan

text:
Holland, Michigan là một thành phố thuộc quận Ottawa và Allegan trong tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 44,94 km², trong đó diện tích đất là 42,97 km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 33051 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan

Michigan Neighborhood Enterprise Zone


title: Gabian

text:
Gabian là một tỉnh thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 121 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 659 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: 898

text:
Năm 898 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

 Ngô Quyền, vua nhà Ngô (Việt Nam) (m. 944)

Mất

Tham khảo

Năm 898


title: Gnophomyia nycteris

text:
Gnophomyia nycteris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Suối mơ

text:
Bài hát "Suối mơ" là một tác phẩm thuộc dòng nhạc tiền chiến, do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác.

Điệp khúc viết bằng âm giai thứ, tới phiên khúc chuyển sang âm giai trưởng. Bài hát mở đầu bằng âm giai thứ tạo một cảm giác lâng lâng rồi chuyển sang âm giai trưởng với một niềm vui chợt thoáng trước khi trở lại với âm giai thứ để kết thúc trong một nỗi buồn man mác. Văn Cao đã tài tình chuyển đổi âm giai với lời hát như thơ đưa người nghe đi từ cảm xúc lâng lâng trong sáng tới niềm hạnh phúc thoáng chốc dạt dào trước khi trở về với nỗi buồn muôn thủa của mối tình êm đềm ngàn đời theo ta của con suối rừng thu cuối mùa trút lá.

Hoàn cảnh ra đời
Một người thân của nhạc sĩ Văn Cao kể lại: Bài Suối mơ được sáng tác với cảm hứng từ dòng suối bên đền Cấm, ở thị trấn Đồng Mỏ, Chi Lăng, Lạng Sơn. Thị trấn Đồng Mỏ là 1 thị trấn sầm uất, là nơi nhiều văn sĩ thời tiền chiến lên chơi. Quả thật, từ năm 1968, khi người Trung Quốc vào làm đường Quốc lộ 1 đã làm hỏng mất cảnh quan khu vực này và sau đó, dân ta làm hỏng nốt những gì còn lại của khu vực đền Cấm và sân vận động (được xây từ những năm 1930). Khu vực đền ngày xưa yên tĩnh, mát dịu với những gốc xoài và vải rừng cổ thụ 2 người ôm. Ở khu vực đền thì chỉ 3 giờ chiều là không có ánh nắng do dãy núi đá Cai Kinh che ở phía tây. Dòng suối sau khi chảy qua bên cạnh bia "hạ mã" thì mở rộng ra cạnh sân vận động với gờ tường ngang ngực rồi lượn vòng quanh các vườn rau. Không khí luôn nhẹ nhàng, mát dịu và gió nhẹ. Giờ cũng chỉ còn một vài khu vườn giữ được nét yên tĩnh, thanh thản của ngày xưa.

Ca sĩ trình bày thành công
Ánh Tuyết, Thái Thanh, Lệ Thu,...

Các Album
 Hát cho tuổi thơ 2 (Khánh Ly)
 Lá thư (Thanh Lam)
 Xin mặt trời ngủ yên (Mỹ Linh)
 Ca khúc Văn Cao (Ánh Tuyết)
 Tình khúc vang bóng - Dư âm
 Cung đàn xưa (Thu Hà)
 Hoà tấu ghi ta (Văn Vượng)
 Những tình khúc vượt thời gian (Quang Dũng)
 Tình khúc Văn Cao (Nhạc tiền chiến 4) (Mai Hương và Quỳnh Giao) (1995)
 Còn chút gì để nhớ (Sĩ Phú)

Tham khảo

Nhạc Văn Cao
Nhạc Phạm Duy
Ca khúc tiền chiến
Bài hát tiếng Việt


title: Villaldemiro

text:
Villaldemiro là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 70 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Alestrus dolosus

text:
Alestrus dolosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Crotch miêu tả khoa học năm 1867.

Chú thích

Tham khảo

Alestrus


title: Pyrearinus coctilis

text:
Pyrearinus coctilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: Isthmohyla lancasteri

text:
Isthmohyla lancasteri là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, vùng đồng cỏ, các đồn điền, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Chaves, G., Savage, J., Jaramillo, C. & Fuenmayor, Q. 2004. Isthmohyla lancasteri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Isthmohyla


title: Oediopalpa jucunda

text:
Oediopalpa jucunda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Công Nông

text:
Về loại phương tiện chở hàng cùng tên, xem bài xe công nông.
Công Nông (tiếng Trung:工农区, Hán Việt: Công Nông khu'') là một quận của địa cấp thị Hạc Cương, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 12 km2, dân số 160.000 người, mã số bưu chính 154101. Về mặt hành chính, quận Công Nông được chia thành các đơn vị gồm 6 nhai đạo (Hồ Tân, Đoàn Kết, Giải Phóng, Dục Tài, Tân Nam, Hồng Kỳ) và 97 ủy ban dân cư.

Tham khảo

Hạc Cương
Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang


title: Đi trên mây

text:
Đi trên mây (tên tiếng Anh: A Walk in the Clouds) là một bộ phim lãng mạn của đạo diễn Alfonso Arau phát hành năm 1995. Bộ phim có sự tham gia diễn xuất của Keanu Reeves, Giancarlo Giannini, Anthony Quinn và Aitana Sánchez-Gijón. Nhạc phim được viết bởi Maurice Jarre.

Câu chuyện
Năm 1945, Paul Sutton trở về sau Chiến tranh thế giới thứ hai và bắt đầu kiếm sống bằng nghề bán sô cô la. Trên một chuyến xe, Paul Sutton gặp Victoria Aragon, một sinh viên đại học Columbia đang về thăm nhà ở thung lũng Napa, California. Victoria Aragon khi đó đang mang thai với một giáo sư, cô lo sợ khi về gặp gia đình, đặc biệt là người cha Alberto. Paul Sutton nhận lời đóng giả chồng của Victoria để cùng cô về nhà và dự định sẽ ra đi ngay sáng hôm sau.

Nhà Victoria là một trang trại trồng nho mang tên "Mây"...

Nhân vật
 Paul Sutton (Keanu Reeves): Xuất thân từ cô nhi viện, tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai, trở lại cuộc sống từ biệt vợ đi bán sô cô la.
 Victoria Aragon (Aitana Sánchez-Gijón): Sinh viên đại học Columbia.
 Alberto Aragon (Giancarlo Giannini): Cha của Victoria Aragon, chủ gia đình.
 Don Pedro Aragon (Anthony Quinn): Ông nội của Victoria Aragon
 Maria Jose Aragon (Angélica Aragón): Mẹ của Victoria Aragon
 Pedro Aragon, Jr. (Freddy Rodriguez): Em trai Victoria Aragon, cũng đi học xa
 Betty Sutton (Debra Messing): Vợ của Paul Sutton

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 1995
Phim lãng mạn Mỹ
Phim bi kịch Mỹ
Phim chính kịch lãng mạn Mỹ
Phim chính kịch lãng mạn thập niên 1990
Phim Mỹ
Phim làm lại
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim tiếng Anh
Phim của 20th Century Fox
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim quay tại California


title: Leptotarsus mossambicensis

text:
Leptotarsus mossambicensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Paraphotistus cordialis

text:
Paraphotistus cordialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Paraphotistus


title: Talamancalia

text:
Talamancalia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Chi này có các loài sau:
 Talamancalia fosbergii
 Talamancalia putcalensis

Tham khảo


title: Calliostoma paucicostatum

text:
Calliostoma paucicostatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

P


title: Vèze

text:
Vèze là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Pour en savoir plus:

 Nos ancêtres auvergnats, L'immigration auvergnate en Bretagne, Serge Duigou, Editions Ressac, Quimper, 2004. [le mouvement migratoire qui partit du Cézallier vers la Bretagne aux XVIIIe et XIXe siècles - et notamment de Vèze avec les Fayet, Manhes, Texier, etc]

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vèze sur le site de l'Institut géographique national
 Vèze sur le site de l'Insee
 Vèze sur le site du Quid
 Localisation de Vèze sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Vèze sur Mapquest

Veze


title: ETOPS

text:
ETOPS – Extended-range Twin-engine OPerationS - là điều luật của ICAO cho phép máy bay thương mại 2 động cơ được bay kéo dài thêm một khoảng thời gian bay nữa trong trường hợp một động cơ bị hỏng. Như vậy với luật bay này, máy bay có thể bay dài hơn. Điều này không có nghĩa là có thể bay qua biển hay xuyên đại dương mà liên quan đến thời gian bay với một động cơ giữa các sân bay trung chuyển.

Nội dung
Một cách mặc định thì nếu không bay ETOPS thì thời gian bay thêm tối đa nếu có sự cố hỏng 1 động cơ là 60’. Hiện nay đã có các chuẩn ETOPS 75’, 90’, 120’, 138’, 180’, và 207’.

Để được phê chuẩn ETOPS thì phải được phê chuẩn về loại ETOPS và phê chuẩn về hoạt động ETOPS. Điều đầu tiên, kết hợp cấu trúc máy bay - động cơ phải thỏa mãn yêu cầu cơ bản của ETOPS theo như chứng chỉ loại của chúng, cụ thể là tắt một động cơ khi đang bay và bay với động cơ còn lại trong suốt quá trình bay đổi hướng. Thông thường việc kiểm tra này được thực hiện giữa đại dương và tổ bay phải được thông báo để đảm bảo không bị mất bình tĩnh vì mất một động cơ và khả năng hỏng động cơ còn lại là rất hiếm. Điều thứ hai là nhà khai thác muốn bay ETOPS phải được nhà chức trách Hàng không cấp phép và có thể thực hiện được những chuyến bay ETOPS qua các quy trình bảo dưỡng theo ETOPS.

Bất kỳ sự cố kỹ thuật trong chuyến bay ETOPS đều phải được báo cáo và ghi nhận. Từ các số liệu này, việc kết hợp cấu trúc máy bay – động cơ sẽ được đánh giá và thống kê độ tin cậy và phải nằm trong giới hạn của chứng chỉ loại. Các yêu cầu về ETOPS ra sau luôn ngặt nghèo hơn so với trước đó, do đó bất kỳ đặc tính nào không thỏa mãn sẽ phải dẫn đến sự giảm cấp, nếu không nhà khai thác đó sẽ bị treo luôn quyền bay ETOPS.

Tham khảo

Giấy phép và chứng chỉ hàng không
Air safety
An toàn hàng không


title: Sangerhausen (huyện)

text:
Sangerhausen là một huyện cũ (Kreis) ở phía nam của Sachsen-Anhalt, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Quedlinburg, Mansfelder Land, Merseburg-Querfurt, và huyệns Kyffhäuserkreis và Nordhausen ở Thüringen. Ngày 1 tháng 7 năm 2007, huyện này đã được sáp nhập vào huyện mới Mansfeld-Südharz trong cuộc cải cách huyện ở Sachsen-Anhalt năm 2007

Lịch sử
Huyện được lập ngày 1 tháng 10 năm 1816, sau khi Sachsen-Weißenfels trở thành lãnh thổ của Phổ năm 1815. Năm 1945, Amt Allstedt được chuyển vào huyện, năm 1952, vài đô thị đã được tách ra khỏi huyện này làm giảm diện tích từ 773 còn 689 km².

Địa lý

Điểm cao nhất ở huyện là Großer Auerberg gần Stolberg với độ cao 579 m trên mực nước biển, đỉnh thấp nhất có độ cao 119,8 m gần Curtsgehofenmühle phía tây nam Allstedt.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Huyện của bang Sachsen-Anhalt


title: Zouafques

text:
Zouafques là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Zouafques có cự ly 11 dặm Anh (18 km) về phía tây bắc Saint-Omer.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Martin, thế kỷ 19.

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Regional tourist office website
 Zouafques on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: 5886 Rutger

text:
5886 Rutger (1975 LR) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1975
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Radoslav Kováč

text:
Radoslav Kováč (sinh ngày 27 tháng 11 năm 1979) là một cựu cầu thủ bóng đá người Séc. Anh thường xuyên chơi ở vị trí trung vệ, nhưng với khả năng phòng ngự anh cũng có thể chơi tốt ở vị trí tiền vệ phòng ngự.

Trưởng thành từ Sigma Olomouc, Kováč chuyển sang câu lạc bộ hàng đầu ở giải vô địch Séc là Sparta Praha mùa bóng 2003-04.

Tháng 7 năm 2005, anh chuyển sang Nga khoác áo Spartak Moskva. Anh chuyển sang khoác áo West Ham United từ ngày 30 tháng 1 năm 2009.

Khoác áo đội tuyển quốc gia từ 9 tháng 10 năm 2004 (Séc thắng Romania 1 – 0), Kováč có mặt tại World Cup 2006 và Euro 2008 đến cuối năm 2009.

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Premier League

Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Người Šumperk
Trung vệ bóng đá
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Séc
Cầu thủ bóng đá SK Sigma Olomouc
Cầu thủ bóng đá AC Sparta Prague
Cầu thủ bóng đá Spartak Moskva
Cầu thủ bóng đá West Ham United F.C.
Cầu thủ bóng đá FC Basel
Cầu thủ bóng đá FC Slovan Liberec
Cầu thủ bóng đá Séc ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Cộng hòa Séc
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Cộng hòa Séc
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Séc
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2000
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Cộng hòa Séc
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất Cộng hòa Séc
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Thụy Sĩ
Vận động viên Séc ở Thụy Sĩ
Vận động viên Séc ở Nga
Vận động viên Séc ở Anh


title: 7632 Stanislav

text:
7632 Stanislav (1982 UT5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 10 năm 1982 bởi L. G. Karachkina ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7632 Stanislav

Thiên thể phát hiện năm 1982
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Valle-di-Campoloro

text:
Valle-di-Campoloro  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 5,6 km², dân số năm 1999 là người. Khu vực này có độ cao trung bình 560 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Valledicampoloro


title: Mọt đậu

text:
Mọt đậu hay bọ cánh cứng hạt (danh pháp: Bruchinae) là một phân họ của bọ cánh cứng, thuộc họ Ánh kim (Chrysomelidae) (mặc dù trong quá khứ chúng được xếp vào một họ riêng biệt với danh pháp Bruchidae). Chúng là động vật ăn hạt và phần lớn quãng đời chúng sống trong những hạt cây mà chúng ăn. Nhiều loài mọt đậu là côn trùng gây hại vì chúng phá hỏng hạt của nhiều loại đậu khác nhau. Phân họ này bao gồm chừng 1,350 loài.

Các chi
Đây là danh sách chi theo hệ thống phân loại cũ, khi mà Mọt đậu vẫn được xem là 1 họ riêng biệt (Bruchidae).

 Rhaebinae Chapuis, 1874
 Rhaebus Fischer von Waldheim, 1824
 Pachymerinae Bridwell, 1929
 Pachymerini Bridwell, 1929
 Pachymerus Thunberg, 1805
 Butiobruchus Prevett, 1966
 Caryobruchus Bridwell, 1929
 Caryoborus Schoenherr, 1833
 Caryedonini Bridwell, 1929
 Mimocaryedon Decelle, 1968
 Caryedon Schoenherr, 1823
 Caryotrypes Decelle, 1968
 Aforedon Decelle, 1965
 Exoctenophorus Decelle, 1968
 Caryopemonini Bridwell, 1929
 Protocaryopemon Borowiec, 1987
 Diedobruchus Pic, 1913
 Caryopemon Jekel, 1855
 Amblycerinae Bridwell, 1932
 Amblycerini Bridwell, 1932
 Amblycerus Thunberg, 1815
 Spermophagini Borowiec, 1987
 Zabrotes Horn, 1885
 Spermophagus Schoenherr, 1833
 Eubaptinae Bridwell, 1932
 Eubaptus Lacordaire, 1945
 Kytorhininae Bridwell, 1832
 Kytorhinus Fischer von Waldheim, 1809
 Bruchinae Latreille, 1802
 Bruchini Latreille, 1802
 Bruchus Linnaeus, 1767
 Megacerini Bridwell, 1946
 Megacerus Fahraeus, 1839

 Acanthoscelidini Bridwell, 1946
 Gibbobruchus Pic, 1913
 Ctenocolum Kingsolver & Whitehead, 1974
 Caryedes Hummel, 1827
 Meibomeus Bridwell, 1946
 Penthobruchus Kingsolver, 1973
 Pygiopachymerus Pic, 1911
 Merobruchus Bridwell, 1946
 Acanthoscelides Schilsky, 1905
 Mimosestes Bridwell, 1946
 Stylantheus Bridwell, 1946
 Altheus Bridwell, 1946
 Pseudopachymerina Zacher, 1952
 Neltumius Bridwell, 1946
 Stator Bridwell, 1946
 Sennius Bridwell, 1946
 Megasennius Whitehead & Kingsolver, 1975
 Algarobius Bridwell, 1946
 Scutobruchus Kingsolver, 1968
 Rhipibruchus Bridwell, 1932
 Pectinibruchus Kingsolver, 1967
 Dahlibruchus Bridwell, 1931
 Cosmobruchus Bridwell,, 1931
 Lithraeus Bridwell, 1952
 Bonaerius Bridwell, 1952
 Spatulobruchus Borowiec, 1987
 Palpibruchus Borowiec, 1987
 Specularius Bridwell, 1938
 Acanthobruchidius Borowiec, 1980
 Palaeoacanthoscelides Borowiec, 1985
 Horridobruchus Borowiec, 1984
 Callasobruchus Pic, 1902
 Bruchidius Schilsky, 1905
 Salviabruchus Decelle, 1982
 Sulcobruchus Chujo, 1937
 Parasulcobruchus Anton, 1999
 Borowiecus Anton, 1994
 Megabruchidius Borowiec, 1984
 Conicobruchus Decelle, 1951
 Kingsolverius Borowiec, 1987
 Decellebruchus Borowiec, 1987
 Margaritabruchus Romero & Johnson, 2001

Xem thêm
 Caryobruchus gleditsiae

Chú thích

Tham khảo

 John M. Kingsolver, "Bruchidae", in Ross H. Arnett, Jr. và Michael C. Thomas, American Beetles (CRC Press, 2002), vol. 2 (note that this reference itself indicates the group is a subfamily, and the change was made only after the chapter was written)

B


title: Bree Van de Kamp

text:
Bree Van de Kamp (họ gốc: Mason, sau này mang họ Hodge nhưng đã ly dị) là một nhân vật giả tưởng được thể hiện bởi Marcia Cross trong loạt phim truyền hình Desperate Housewives của đài ABC. Nhân vật này được sáng tạo bởi Marc Cherry và xuất hiện lần đầu trong tập đầu tiên của loạt phim vào ngày 3 tháng 10 năm 2004. Bree sống ở con đường giả tưởng Wisteria Lane tại Fairview, thuộc bang Eagle. Trong số 4 nhân vật chính của phim, Bree là người cầu toàn, là một bà nội trợ khéo léo, đảm đang việc nhà, đặc biệt là có tài năng nấu ăn tuyệt đỉnh. Cô là một người ủng hộ Đảng Cộng hòa, đồng thời rất giỏi bắn súng và sở hữu bốn khẩu súng tại nhà.

Ban đầu, vai Bree được dành cho diễn viên Dana Delany - người sau này đã đóng vai Katherine Mayfair, nhưng Dana từ chối vì cô cho rằng vai Bree quá giống vai diễn của cô trong series truyền hình Pasadena. Còn Marcia Cross muốn được diễn vai Mary Alice Young, nhưng Marc Cherry đã chọn Marcia cho vai Bree vì nghĩ cô hợp với nhân vật này hơn. Nhờ vai diễn Bree, diễn viên Marcia Cross đã được đề cử một giải Quả cầu vàng và một giải Emmy.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Lý lịch nhân vật trên ABC
 Lý lịch trên IMDB

Nhân vật trong Desperate Housewives
Nhân vật truyền hình


title: Lithacodia uncula

text:
Lithacodia uncula là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền Cổ bắc.

Sải cánh dài 20–22 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài nhiều loại cỏ và Carex.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Vlindernet
Lepidoptera of Belgium
Silver Hook at UKmoths

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1759
U
Côn trùng châu Âu


title: Bulbophyllum inconspicuum

text:
Bulbophyllum inconspicuum (tên tiếng Anh là Inconspicuous Bulbophyllum) là một loài phong lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài

I


title: Contamine-sur-Arve

text:
Contamine-sur-Arve là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Tipula varaha

text:
Tipula varaha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hoplitis plagiostoma

text:
Hoplitis plagiostoma là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1947


title: Chrysolina dalailamai

text:
Chrysolina dalailamai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Sceloenopla dominicana

text:
Sceloenopla dominicana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Samuelson & Staines miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: San Sebastián de los Ballesteros

text:
San Sebastián de los Ballesteros là một thành phố tại tỉnh Córdoba, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), thành phố này có dân số là 836 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
San Sebastián de los Ballesteros  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Córdoba


title: Dương Xuân

text:
Dương Xuân (chữ Hán giản thể: 阳春市) là một thành phố cấp phó địa thuộc địa cấp thị Dương Giang, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Dương Xuân giáp đồng Bằng Châu Giang, Hồng Kông, Macao. Thành phố này có diện tích 4055 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 1,05 triệu người gồm dân tộc Hán là chủ yếu, ngoài ra có người Dao, người Choang. Mã số bưu chính là 529611. Mã vùng điện thoại là 0662. Chính quyền thành phố đóng tại nhai đạo Xuân Thành. Về mặt hành chính, thành phố Dương Xuân được chia thành 18 trấn. Tổng cộng có 309 ủy ban thôn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Đông
Dương Giang


title: Megacerus minusculus

text:
Megacerus minusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: Trần Chân (tướng thời Lê sơ)

text:
Trần Chân (chữ Hán: 陳真, 1470-1518) là tướng Đại Việt cuối thời Lê sơ, người xã La Khê, huyện Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam. Ông đã đóng vai trò quan trọng trong việc đánh bại cuộc nổi dậy của Trần Cảo, giúp vua Lê Chiêu Tông khôi phục và giữ vững Đông Kinh. Sau chiến thắng này, các đại thần quay ra đánh nhau, Trần Chân đánh đuổi Nguyễn Hoằng Dụ khỏi Đông Kinh và trở thành người có quyền lực lớn nhất trong triều. Nghe lời khuyên của một số cận thần, vua Lê Chiêu Tông giết Trần Chân, đưa đến việc các thuộc hạ của ông khởi binh bức vua chạy khỏi kinh thành.

Tiểu sử
Theo Đại Việt thông sử, Trần Chân là con nuôi Nguyên quận công Trịnh Duy Sản, một quyền thần nhà Lê sơ. Ông theo Trịnh Duy Sản đánh trận lập công, được phong chức Thiết Sơn bá (鐵山伯). Ông chính là cha của bà thứ phi của Mạc Đăng Doanh, bà phi này là người được nhắc đến trong Bia Bà ở La Khê Hà Đông bây giờ

Phá Trần Cảo
Trịnh Duy Sản trở thành đại thần nhà Lê sơ. Thời vua Lê Tương Dực ăn chơi sa đoạ, nhân dân nổi dậy khởi nghĩa, trong đó lớn nhất là khởi nghĩa Trần Cảo (1516).

Trịnh Duy Sản can ngăn vua Tương Dực bị đánh đòn nên sinh oán hận, giết chết Tương Dực, lập chắt Lê Thánh Tông là Lê Y mới 11 tuổi lên ngôi, tức là Lê Chiêu Tông.

Quân khởi nghĩa Trần Cảo tiến đánh kinh thành Thăng Long. Cùng lúc đó Nguyễn Hoằng Dụ đóng quân ở Bồ Đề, được tin Duy Sản giết vua, liền đem quân qua sông, đốt hết phố xá trong kinh thành. Trịnh Duy Sản thấy kinh thành bị phá liền mang vua Lê Chiêu Tông bỏ chạy về Tây Đô (Thanh Hóa). Thái sư Lê Quảng Độ đầu hàng Trần Cảo.

Nhân đấy Trần Cao sang qua sông, vào chiếm cứ kinh thành, xưng niên hiệu là Thiên Ứng, ngự triều xưng làm vua, dùng Lê Quảng Độ xếp đặt công việc trong nước. Lúc đó Trần Chân họp tập thống suất các dũng sĩ cũ cùng con em trong nhà, binh tráng trong làng được mấy ngàn người, đóng ở chợ Hoàng Hoa, để mưu tính công việc đánh Trần Cảo.

Trần Cảo được tin, sai đồ đảng là Phan Ất từ làng Bảo Đà huyện Thanh Oai tiến quân; Trần Chân từ làng Dư Dụ huyện Thanh Đàm đem quân đón đánh. Trần Chân tiến đến xạ đôi (mô đất để tập bắn) cố sức đánh nhau với Phan Ất, khí giới đều hết phải lấy mảnh cong mảnh lọ để ném. Răng và miệng Trần Chân bị thương nặng, lại thấy rằng toán quân của mình chơ vơ khó có thể đánh lâu được, bèn nhân đêm rút quân đến chợ Hoàng Hoa.

Trịnh Duy Sản nhận lệnh vua Chiêu Tông thống lĩnh quân thủy lẫn quân bộ, hợp sức các tướng tiến đánh kinh thành, vây 4 mặt. Sau đó các đạo quân nhà Lê hợp lại phá tan quân Trần Cảo. Cảo phá vây bỏ chạy. Vua Chiêu Tông trở lại kinh đô.

Tháng 11 năm 1516, Trần Chân theo cha nuôi Trịnh Duy Sản cùng Nguyễn Hoằng Dụ dẫn các tướng đi đánh Trần Cảo ở xã Trâu Sơn, huyện Chí Linh (Hải Dương). Trong khi đó tình hình ở kinh thành không yên, kỷ luật của tướng sĩ không nghiêm. Các tướng cậy có công làm càn, hoành hành cướp phá ở kinh đô, thả cửa giết người. Duy Sản nghe tin, vội sai Trần Chân điều bớt quân về kinh để dẹp các tướng làm loạn.

Trong khi Trần Chân về ổn định kinh thành thì Trịnh Duy Sản chủ quan khinh địch, bị Trần Cảo bắt sống mang về hành dinh ở Vạn Kiếp giết chết. Quân triều đình tan vỡ.

Trần Cảo nhân đà thắng trận, tiến quân thẳng đến Bồ Đề. Kinh thành lại nguy cấp. Lê Chiêu Tông liền sai Thiết Sơn bá Trần Chân mang quân ra đón đánh. Trần Chân phá tan được quân Trần Cảo. Cảo lại lẩn lút ở Lạng Nguyên không dám ra, truyền ngôi cho con là Cung rồi cạo đầu làm sư để trốn tránh.

Bị lời gièm pha
Trần Cảo tạm bị dẹp yên nhưng các đại thần nhà Lê lại quay sang đánh nhau. Nguyễn Hoằng Dụ cất quân đánh Trịnh Tuy ở quãng phường Khúc Phố - Phục Cổ ba lần không phân thắng bại. Đồ đảng của Tuy là Nguyễn Thế Phó bị trúng mũi tên phải rút lui. Tuy bèn bỏ chạy.

Thấy Trịnh Tuy cùng họ với cha nuôi mình là Trịnh Duy Sản nên Trần Chân về phe với Trịnh Tuy, cất quân đánh Hoằng Dụ. Mặt khác, ông mật hạ lệnh cho con em các quân doanh ở Sơn Tây cùng đánh. Hoằng Dụ không chống nổi, chạy vào Thanh Hoa.

Trần Chân đã đuổi được Nguyễn Hoằng Dụ, cầm quân bảo vệ kinh sư. Chiêu Tông sai Mạc Đăng Dung đem quân thủy đuổi Hoằng Dụ. Hoằng Dụ viết thư đưa cho Đăng Dung. Đăng Dung nhận được thư, đóng quân lại không đánh nữa, nhân đấy Hoằng Dụ được toàn vẹn rút quân.

Trần Chân đuổi được Hoằng Dụ, một mình cầm quyền bính trong tay.
Mạc Đăng Dung muốn kết thân, liền hỏi lấy con gái Trần Chân cho con trai mình là Mạc Đăng Doanh.

Lúc ấy Chiêu Tông còn ít tuổi, uy thế trong triều của Trần Chân rất lớn. Tháng 7 năm 1518, có người hiếu sự làm câu sấm rằng: "Trần hữu nhất nhân, vì thiên hạ quân, thỏ đầu hổ vĩ, tế thế an dân", nghĩa là: "Họ Trần có một người, làm vua thiên hạ, đầu thỏ đuôi hùm, giúp đời yên dân". Vì vậy, các cận thần của Chiêu Tông là Chử Khải, Trịnh Hựu, Ngô Bính mưu tính với nhau rằng: "Trần hữu nhất nhân" tức là Trần Chân, "thỏ đầu hổ vĩ" tức là cuối năm Dần, đầu năm Mão. Từ đó 3 người suy đoán năm Mão sẽ có biến loạn, nên khuyên Chiêu Tông trừ Trần Chân.

Chiêu Tông tin lời gièm pha, bèn cho triệu Trần Chân vào trong cung cấm. Trần Chân cùng các thủ hạ Trần Trí, Nguyễn Nga, Nguyễn Bá Đại, Lê Nguyên Khâm... 6 người đi vào. Chiêu Tông hạ lệnh đóng các cửa thành rồi sai lực sĩ bắt, Trần Chân chạy đến trên thành, người giữ cửa bắt được đem chém chết.

Thủ hạ báo thù
Được tin ông bị sát hại, bộ tướng của ông là Hoàng Duy Nhạc, Nguyễn Kính và Nguyễn Áng liền đem quân xông vào cửa Đại Hưng, bị người giữ cửa chống cự, không vào được. Chiêu Tông sai đem đầu Trần Chân giơ lên cho mọi người biết. Nguyễn Kính và Nguyễn Áng tạm rút lui, tụ hợp ở Yên Lãng, rồi lại tiến lên đánh sát vào kinh thành. Đương đêm Chiêu Tông phải chạy đi Gia Lâm.

Sau đó Nguyễn Kính và các tướng đánh dữ để báo thù cho Trần Chân, quân các trấn kéo về giúp vua đánh họ nhưng không thắng nổi. Nguyễn Kính ra điều kiện phải giết 3 người đã gièm pha hãm hại ông. Vua Chiêu Tông buộc phải nghe theo.

Về sau các bộ tướng của ông phân hoá, Hoàng Duy Nhạc theo Mạc Đăng Dung, còn Nguyễn Kính, Nguyễn Áng lại theo Chiêu Tông chống Đăng Dung. Nhưng tới khi Chiêu Tông theo Trịnh Tuy vào Thanh Hoá, Kính và Áng liền cùng theo về với Đăng Dung.

Tháng 11 năm 1524, vua Lê Cung Hoàng truy tặng Trần Chân làm quận công, phong con ông là Trần Thực làm Hoằng Hưu bá.

Bình luận
Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư nhận định về ông cùng các thủ hạ của ông trong bối cảnh nhà Lê bấy giờ như sau:

Người ta có ba bậc phải thờ phụng như một là vua, thầy và cha, có khác gì nhau đâu. Xưa Trương Tú buộc tờ biểu vào cán búa, giết người để phục thù cho cha, mà nổi tiếng ở đời Đường; Quách Bốc đem quân vào trong cung, đuổi vua để cứu bộ tướng của mình mà danh dậy đời Lý. Những người ấy đề đem lòng thờ vua, thờ chủ mà chuyển thành đạo thờ cha, thờ thầy, có gì khác đâu! Trần Chân ở triều Lê, có công lao không phải là nhỏ. Đương lúc giặc Cảo tiếm hiệu cướp ngôi ở Đông Kinh, Chân đem quân một lữ đêm ngày xoay xở đánh lại, đến hơn mười ngày mà tên đầu sỏ Cảo phải rút chạy. Đến khi giặc Cảo lại đánh đến Bồ Đề, Chân đem mấy ngàn quân vượt sông tiến đánh, chưa tới mươi ngày mà đồ đảng của Cảo tan vỡ, mặt trời mặt trăng của nhà Lê lại sáng, tông miếu của nhà Lê lại được thờ, so với Thần My khôi phục nhà Hạ, Cát Phủ khuông phù nhà Chu có khác gì đâu. Thế mà khi giặc lớn chưa dẹp, bọn gian dương dòm ngó, trên thì vua ngu tối tin lời dèm, trong thì mẫu hậu gian phi gây hoạ, đến nỗi gọi vào cung cấm giết kẻ tướng thần, so với Lý Cao Tông giết Bỉnh Di, Trần Giản Định giết Đặng Tất, kẻ có công bị ngờ vực, người vô tội bị giết hại, ngậm oan nuốt hận, trời đất không hay, há chẳng đau xót lắm ư? Hợp cả Nguyễn Kính, Nguyễn Áng mà bàn, thì hai người này là tướng dưới trướng của Chân, mài chí phục thù, dốc lòng trừ gian, liều mình cứu mạng cho chủ, trên là để báo lại ơn đức xưa nay, dưới là giải được mối oan khiên uất ức, phù trì chính khí cho ức vạn năm, diệt bọn gian hùng cho ngay lúc ấy, đạo thờ thầy đã sáng rõ lắm rồi. Song xét ra, Chân làm tướng không biết răn cấm tả hữu, khi thì giết bậc danh thần giữa chốn đại đô, lúc lại uống rượu, ngự trong cung Lục Thanh, rất không phải là lễ của người làm tôi, thế thì Chân bị giết cũng là tự chuốc lấy, có gì đáng lạ!

Các sách sử như Đại Việt Sử ký Toàn thư, Việt Sử Thông giám cương mục, khi chép về sử nhà Lê sơ không nhắc đến những hành trạng "thất lễ" của Trần Chân, nhưng tới khi ông bị hại mới đưa ra lời bàn luận, nêu trong đó những việc làm như "khi thì giết bậc danh thần giữa chốn đại đô, lúc lại uống rượu, ngự trong cung Lục Thanh, rất không phải là lễ của người làm tôi" để kết luận "thế thì Chân bị giết cũng là tự chuốc lấy". Nếu những việc làm đó được chép thẳng vào những dòng "sử biên niên" thì sẽ minh bạch hơn. Đời sau không rõ ông đã lạm quyền giết bậc danh thần khi đó là ai và uống rượu, ngự trong cung Lục Thanh khi nào.

Thời Lê Chiêu Tông loạn lạc không yên, các đại thần chia bè phái đánh lẫn nhau triền miên. Quyền uy của Trần Chân lớn khiến nhiều người ghen ghét. Bài sấm vĩ có lẽ do một đối thủ chính trị nào đó đặt ra để hại ông. Người đó có thể là cận thần của Lê Chiêu Tông, là Nguyễn Hoằng Dụ hoặc chính là thông gia Mạc Đăng Dung của ông.

Chú thích

Xem thêm
 Nhà Hậu Lê
 Lê Chiêu Tông
 Trịnh Duy Sản
 Nguyễn Hoằng Dụ
 Trịnh Tuy
 Trần Cảo
 Mạc Đăng Dung
 Nguyễn Kính

Tham khảo
 Đại Việt Sử ký Toàn thư
 Đại Việt thông sử

Võ tướng nhà Lê sơ
Người Sơn Tây
Người Hà Nội
Công tước nhà Lê sơ


title: Dercas

text:
Dercas là một chi bướm ngày thuộc họ Pieridae được tìm thấy ở Đông Nam Á.

Các loài
Listed alphabetically.

Dercas enara Swinhoe, 1899
Dercas gobrias Hewitson, 1864
Dercas lycorias (Doubleday, 1842) – Plain Sulphur
Dercas nina Mell, 1913
Dercas verhuelli (Hoeven, 1839) – Tailed Sulphur

Hình ảnh

Tham khảo

Pieridae


title: Cột đồng Mã Viện

text:
Cột đồng Mã Viện là một cây cột đồng lớn do viên chỉ huy quân đội nhà Hán là Mã Viện cho dựng sau khi chinh phục được cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng ở Giao Chỉ vào năm 43. Trên trụ đó có khắc sáu chữ Hán:
Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt (銅柱折，交趾滅) (Cột đồng gãy, Giao Chỉ không còn)

Việc làm này đã được nhiều sử gia Việt Nam và Trung Quốc quan tâm. Tuy nhiên, "cột đồng Mã Viện" có thật hay chỉ là lời truyền, và nếu có thì nó được dựng ở nơi đâu, vẫn là vấn đề chưa có kết luận thỏa đáng.

Sự không thống nhất

Sách Thủy kinh chú của Lịch Đạo Nguyên
Mã Văn Uyên (Mã Viện, tên tự là Văn Uyên) đã cho dựng cái mốc đồng để làm giới hạn cuối cùng của đất phía nam Trung Quốc ngày nay. Mốc đồng ấy tức là cột đồng .

Sách Đại Việt sử lược(Kiến Vũ) năm thứ 19 (tức năm 43), Trưng Trắc càng nguy khổn bèn trốn chạy, bị Mã Viện giết...(Sau đó) Mã Viện dựng trụ đồng làm ranh giới cuối cùng (của nhà Đông Hán)

Sách An Nam chí lược của Lê Tắc
Lưu Chiêu nói: Giao Chỉ tức là nước An Dương. Mã Phục Ba đời Hán dẹp yên giặc ở Giao Chỉ, rồi dựng trụ đồng để làm giới hạn cho nhà Hán.
Đời nhà Đường, Mã Tống làm chức An nam đô hộ, lại dựng hai cái trụ đồng, vì Tống là con cháu của Phục Ba. Xưa có truyền lại rằng: ở nơi động Cổ Sum, tại Khâm Châu có cái cột đồng của Mã Viện và lời thề rằng: "Hễ cái trụ đồng nầy gãy, thì nước Giao Chỉ tiêu diệt", vì thế, người Giao Châu, mỗi khi đi ngang qua đều lấy đá, ngói, ném vào dưới chân cột đồng, nên chẳng bao lâu, nơi ấy hóa thành gò.
Đỗ Phủ có câu thơ rằng: "Vũ lai đồng trụ bắc, ý tẩy Phục-Ba quân" nghĩa là: "mưa phía Bắc đồng trụ, muốn rửa quân Phục Ba".
Ở cương giới nước Chiêm Thành cũng có cột đồng. Mạnh Hạo Nhiên có câu thi: "Đồng trụ Nhật Nam đoan", nghĩa là cột đồng đứng đầu đất Nhật Nam.

Sách Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim
Sử gia cũng nhắc lại chuyện cột đồng, nhưng giống như Đại việt sử lược, tác giả không cho biết vị trí dựng cột, trích:

Mã Viện đánh được Trưng Vương, đem đất Giao Chỉ về thuộc nhà Hán như cũ,...Đem phủ trị về đóng ở Mê Linh, và dựng cây đồng trụ ở chỗ phân địa giới .

Theo đó, "cột đồng Mã Viện" là có thật. Tuy nhiên, chỗ dựng thì cả ba sách đều biên chép khá mơ hồ. Tra trong các sách sử khác thì thấy có hai luồng ý kiến như sau.

Vị trí
Dựng ở Khâm Châu
 Sách Lĩnh ngoại đại đáp của Chu Khứ Phi đời Tống (Trung Quốc) và An Nam chí lược của Lê Tắc đời Trần (Việt Nam), đều chép Cột đồng Mã Viện được dựng ở vùng hang động Cổ Sâm (có sách ghi là Cổ Lâu) thuộc Khâm Châu (trước thuộc Quảng Đông, nay thuộc Quảng Tây), Trung Quốc.
 Đến cuối thế kỷ 17, sử thần Ngô Sĩ Liên trong bộ sách Đại Việt sử ký toàn thư của mình, cũng ghi là cột đồng tương truyền dựng ở trên động Cổ Lâu, thuộc châu Khâm .

Sau, một số sách cũng cho biết tương tự:

 Sách Đại Thanh nhất thống chí đời Thanh chép: Tương truyền (cột đồng) ở về động Cổ Sâm thuộc châu Khâm, Mã Viện có thề rằng: "Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt", nghĩa là "Cột đồng ấy gãy thì Giao Chỉ bị diệt", nên người Việt đi qua dưới chân cột đồng ấy cứ lấy đá bồi đắp lên mãi thành gò đống cao. Đó vì sợ cột đồng ấy bị đổ gãy...
 Sách Đại Minh nhất thống chí đời Minh chép: Cột đồng dựng ở động Cổ Lâu thuộc Khâm Châu, (nói) cột đồng Mã Viện dựng trên đất Giao Chỉ là chuyện hão huyền.

Tuy nhiên, chỉ có từ điển Từ Hải (Trung Quốc) là chỉ khá rõ nơi dựng cột, đó là núi Phân Mao ở động Cổ Sâm. Theo Gia Khánh trùng tu nhất thống chí đời vua Gia Khánh nhà Minh, núi Phân Mao ở về phía tây Khâm Châu.

Năm 1540, Mạc Đăng Dung cắt đất hiến cho nhà Minh nên từ đấy núi Phân Mao thuộc về đồ bản nhà Minh .

Dựng ở Lâm Ấp
Sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (Tiền biên, Quyển 2, tờ 82 và 83) của Quốc sử quán triều Nguyễn, đã cung cấp một số thông tin như sau:

-Theo Tùy sử, tướng Lưu Phương khi đi đánh Lâm Ấp, qua cột đồng của Mã Viện, đi về phía nam 8 ngày thì đến quốc đô Lâm Ấp. Trong khoảng niên hiệu Nguyên Hòa (806 - 820) đời Đường, An Nam đô hộ là Mã Tổng lại lập hai cột đồng ở chỗ Mã Viện dựng cột đồng trước, để tỏ ra mình là dòng dõi con cháu Phục Ba (Mã Viện).
-Theo sách Thông điển của Đỗ Hữu, từ nước Lâm Ấp đi về phía nam, đi thủy, đi bộ hơn hai nghìn dặm đến đấy có nước Tây Đồ Di là chỗ Mã Viện dựng hai cột đồng để nêu địa giới đấy.
-Theo Tân Đường thư, ở châu Bôn Đà Lãng của Lâm Ấp, phía nam là năm bãi lớn, có núi "cột đồng" (đồng trụ sơn), hình núi như cái lọng dựng nghiêng, về phía tây có nhiều núi đá, phía Đông là biển lớn. Cột đồng đó là do Mã Viện dựng lên.
-Theo sách Thái bình hoàn vũ ký của Nhạc Sử đời Tống, Mã Viện đi đánh Lâm Ấp, đi từ Nhật Nam hơn 400 dặm đến Lâm Ấp, lại đi hơn 20 dặm nữa có nước Tây Đồ Di. (Mã) Viện đến nước ấy rồi lập hai cái cột đồng ở nơi phân giới giữa Tượng Lâm và Tây Đồ Di. Về đường thủy, đi từ Nam Hải hơn 3000 dặm đến Lâm Ấp, rồi đến cột đồng ở Giao Châu phải 5000 dặm nữa...
-Theo sách Đại Việt sử ký ngoại kỷ toàn thư, tướng Lưu Phương, Hoan Châu đạo hành quân tổng quản đem quân đánh Lâm Ấp, "Phương tiến quân đuổi theo, mấy trận đều được cả, qua phía nam cột đồng Mã Viện, đi tám ngày nữa đến quốc đô Lâm Ấp."

Ngoài ra viết về cột đồng Mã Viện dựng ở Lâm Ấp còn có Vân Đài loại ngữ của Lê Quý Đôn và Nghệ An thi tập của Bùi Huy Bích.

Dựng ở núi Thành (Nghệ An)
Trong bài "Les colonnes de broze de Ma Vien" đăng trong Bulletin des Amis du Vieux Hue ngày 10 tháng 11 năm 1943, học giả Đào Duy Anh cho rằng chuyện cột đồng là có thật và có lẽ nó được dựng ở núi Thành (tức núi Lam Thành hay núi Đồng Trụ, tên chữ là Hùng Sơn) ở Nghệ An. Và ông tin tưởng lời phán đoán của mình là đúng vì nó gần ăn khớp với sự ghi chép của sách Ngô lục và Tùy thư.

Bị bác bỏ
Theo sách Thông điển và Tân Đường thư ở đời Đường, thì cột đồng Mã Viện có thể ở chỗ núi Thạch Bi (nay thuộc Phú Yên). Đề cập đến vấn đề này, sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (Tiền biên, Quyển 2, tờ 83) thời Nguyễn đã có ý kiến như sau:
...Nay xét dã sử thấy có chép tỉnh Phú Yên có sông Đà Diễn (tục gọi là sông Đà Rằng). Phía Nam sông ấy có bãi lớn. Phía Tây Nam bãi ấy có núi Thạch Bi. Núi này chu vi tới mười dặm, phía Tây tiếp Đại Lĩnh, nhiều rặng trùng điệp, phía đông ra mãi bờ biển. Trên đỉnh núi ấy có một phiến đá trơ trọi cao hình như bị chẻ dọc. Theo lời ghi chép trong các sách Thông điển, Đường thư, ngờ rằng cột đồng có thể ở chỗ ấy. Chỉ có một điều, một phiến đá trơ trọi ở trên đỉnh núi ấy, cao chừng 10 trượng, rộng tới 6, 7 trượng. Nhân dân ở quanh núi ấy nói rằng phiến đá ở trên đỉnh núi là một chỏm đá tự nhiên, không phải của ai lập thành cả. Vậy e rằng ta không thể bảo đấy là cột đồng....

Năm 1908, sách Đại Nam dư chí ước biên ra đời (do Cao Xuân Dục làm Tổng tài) cũng bác bỏ thuyết trên, trích:
...Truyện Hoàn Vương trong Đường thư chép: "Lâm Ấp vương chạy tới Đại phố, phía nam Đà Châu, ở đó có núi Đồng Trụ. Mã Viện đời Hán dựng cột đồng ở đó". Nhưng xét truyện Mã Viện thì ông chưa từng tới Phú Yên. (Vậy) đó chỉ là lời thêm thắt.

Xét khía cạnh khác, là mặc dù các sử cũ ở bên trên đều cho rằng việc Mã Viện dựng cột đồng là có thật, nhưng tra trong Hậu Hán thư (chương nói về tiểu sử của Mã Viện) và Hậu Hán ký đều không thấy nói đến.
Có lẽ vì vậy, nhà nghiên cứu Henri Maspéro trong phần biên khảo về cuộc viễn chinh của Mã Viện đã không hề nhắc đến những cây cột đồng, mà cũng chẳng có lời phủ nhận về sự hiện hữu của chúng .

Đến năm 1941, một phụ tá của Trường Viễn Đông Bác Cổ là Nguyễn Văn Tố, sau khi ra công truy tầm, đã bác bỏ hẳn chuyện Mã Viện sai dựng cột đồng vì cho rằng nó chỉ là một giai thoại. Và ông còn đề nghị là "không nên chép chuyện này vào sách sử, vì không có chứng cớ chính xác" .

Năm 1977, sau khi tìm hiểu, GS. TS. Trương Hữu Quýnh cũng đã có ý kiến như sau:
...Nhiều nhà nghiên cứu, nhà chính trị Trung Quốc ở thế kỷ sau đã nhiều lần tìm lại dấu vết cột đồng Mã Viện mà không thấy. Họ cho rằng cột đồng đã bị đá bồi lấp mất hay bị nước biển cuốn đi. Thực ra, theo nhà nghiên cứu sau này, cột đồng và câu chuyện về cột đồng của Mã Viện đều là chuyện đặt thêm...

Tương tự, trong Từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam có đoạn viết:...Trên thực tế, không tài liệu nào chứng minh rõ ràng được sự tồn tại của cột đồng này.

Gần đây, trong các bộ sử của Việt Nam, như Đại cương lịch sử Việt Nam của nhóm Phan Huy Lê - Trần Quốc Vượng - Hà Văn Tấn - Lương Ninh; Đại cương lịch sử Việt Nam của nhóm Trương Hữu Quýnh - Phan Đại Doãn  - Nguyễn Cảnh Minh đều không nhắc đến chuyện cột đồng Mã Viện.

Tuy nhiên, vẫn có người tin rằng chuyện "cột đồng Mã Viện" là có thật, bởi trong lịch sử Trung Quốc việc dựng cột để ghi công sau một cuộc viễn chinh là chuyện thường thấy. Sau Mã Viện, những tướng khác như Hà Lý Trinh, Trương Chu và Mã Tống thuộc đời Đường; Mã Hy thuộc đời Hậu Tấn cũng đã dựng cột đồng ở các xứ phía Nam .

Trong văn học Việt
Khoảng năm 1789, Vũ Huy Tấn được vua Quang Trung cử đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc). Trên đường đi gặp nơi dựng cột đồng, ông xúc cảm làm ra bài thơ:

Trong Nam Phong tạp chí số 8, tháng 2 năm 1918, ở mục Vịnh sử có bài thơ ký tên là Vô danh thị, như sau:
Trèo non vượt bể biết bao công,Một trận hồ Tây chút vẫy vùng.
Quắc thước khoe chi mình tóc trắng,Cân thoa đọ với gái quần hồng.
Gièm chê đã chán đầy mâm ngọc,Công cán ra chi mấy cột đồng.
Ai muốn chép công ta chép oán,Công riêng ai đó oán ta chung.

Thông tin liên quan
Một số triều đại phong kiến ở Trung Quốc đã tỏ ra khá quan tâm về chuyện cột đồng Mã Viện. Trích trong sử cũ Việt Nam:
Mùa hạ, tháng 4 năm Nhâm Thân (1272), sứ nhà Nguyên là Ngột Lương sang hỏi giới hạn cột đồng cũ. Vua (Trần Thánh Tông) sai viên ngoại lang Lê Kính Phụ đi hội khám. (Phụ) trở về nói rằng, cột đồng Mã Viện dựng lâu năm đã bị mai một, không còn tung tích gì .
Tháng 8 năm Ất Dậu (1345), sứ nhà Nguyên là Vương Sĩ Hành lại sang hỏi việc cột đồng. Vua Trần Dụ Tông sai Phạm Sư Mạnh đi sang biện luận việc này. Từ bấy giờ trở đi không thấy nhắc nhở đến việc này nữa. Rồi sau đời Trần, nhà Minh chiếm nước Việt được 14 năm, họ cũng không tìm thấy dấu tích gì về đồng trụ .
Năm 1638, sứ thần nhà Lê là Giang Văn Minh khi tới Yên Kinh đã đối lại câu đối "Đồng trụ chí kim đài dĩ lục" của vua Minh Tư Tông (Sùng Trinh) là "Đằng Giang tự cổ huyết do hồng" khiến sau đó ông bị vua Minh xử chết.

Rất có thể, đây chỉ là cái cớ để họ hạch sách người Việt .

Xem thêm
Mã Viện
Hai Bà Trưng
Trống đồng

Chú thích

Sách tham khảo
Khuyết danh, Việt sử lược (bản dịch của Nguyễn Gia Tường). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1993.
Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (Quyển I, bản dịch). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1983.
Cao Xuân Dục (chủ biên), Đại Nam dư địa chí ước biên (TS. Hoàng Văn Lâu dịch). Nhà xuất bản Văn học, 2003.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Tập I). Nhà sách Khai Trí, Sài Gòn, giấy phép xuất bản tháng 3 năm 1968.
Trương Hữu Quýnh, Lịch sử Việt Nam (trước thế kỷ X). Nhà xuất bản Giáo dục, 1977.
Phan Huy Lê - Trần Quốc Vượng - Hà Văn Tấn - Lương Ninh, Đại cương lịch sử Việt Nam (Tập I). Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1983.

Liên kết ngoài

Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1


title: Parafodina

text:
Parafodina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Ōe Kenzaburo

text:
(tên khai sinh: , 31 tháng 1 năm 1935 – 3 tháng 3 năm 2023) là một nhà văn, nhà nhân văn Nhật Bản, đoạt giải Nobel Văn học năm 1994, tác giả của hơn 20 tiểu thuyết và nhiều tập truyện, là một trong những nhà văn lớn nhất của Nhật thế kỷ XX.

Tiểu sử
Ōe sinh ở Uchiko, Nhật trong một gia đình có bảy người con, bố mất khi Ōe lên chín tuổi. Từ năm 18 tuổi học văn học Pháp ở Đại học Tokyo, viết luận văn tốt nghiệp về tác phẩm của Jean-Paul Sartre. Năm 1960 Ōe cưới con gái của một nhà đạo diễn điện ảnh nổi tiếng. Cũng trong năm này cùng đoàn nhà văn Nhật Bản thăm Trung Quốc, được gặp Chủ tịch Mao Trạch Đông. Năm 1961 là thành viên Hội đồng của Đại hội các nhà văn Á-Phi tổ chức ở Tokyo nhưng sau đó xin từ chức để phản đối Trung Quốc thử vũ khí hạt nhân. Thời gian tiếp đó, Ōe đi du lịch nhiều nước châu Á và châu Âu. Ở Paris, ông gặp Jean-Paul Sartre. Năm 1963 sinh con trai Hikari, bị dị tật vì ảnh hưởng của bom nguyên tử. Những năm 70-80-90 Ōe tiếp tục đi du lịch, đọc bài giảng ở các trường đại học và tham gia các hoạt động văn học ở nhiều nước trên thế giới.

Ông qua đời ngày 3 tháng 3 năm 2023 tại Tokyo.

Sự nghiệp văn chương

Ōe bắt đầu viết văn khi còn là sinh viên, năm 23 tuổi ông được giải thưởng Akutagawa cho thiên truyện Nuôi kẻ thù (1957). Năm 1958 ông xuất bản tiểu thuyết Hái nụ, giết trẻ viết về số phận một thanh niên nông thôn. Mười năm sau ông đã cho ra đời bộ tuyển tác phẩm của mình gồm 6 tập. Đến cuối thế kỉ XX, với hơn 40 năm cầm bút, Ōe có hơn 60 tác phẩm đã được dịch ra tiếng nước ngoài. Những tác phẩm tiêu biểu của ông có thể kể: tiểu thuyết Tuổi mười bảy (1961) kể về việc một thanh niên thuộc tổ chức phát xít mới 17 tuổi đã ám sát thủ lĩnh Đảng Dân chủ trong một cuộc mít tinh; Sổ tay Hiroshima (1965) viết về nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử xuống nước Nhật; các tiểu thuyết Trận bóng đá năm Vạn Diên thứ nhất (1967); Hãy dạy chúng tôi thoát khỏi bệnh điên rồ của mình (1969); Nước ngập tận tâm hồn tôi (1973) nói về một thế giới phi lý của hận thù, sai lầm và hiểm họa nguyên tử. Năm 1994, Ōe là nhà văn Nhật Bản thứ hai nhận giải Nobel Văn học. Lễ mừng giải diễn ra cùng lúc với ngày hội trong gia đình: buổi hòa nhạc lớn do các nhạc công nổi tiếng nhất nước Nhật biểu diễn 10 tác phẩm của nhạc sĩ trẻ Hikari Oe. Trong lễ nhận giải Nobel, Ōe Kenzaburo đã đọc diễn từ Nobel với nhan đề: Sinh ra từ tính đa nghĩa của Nhật Bản (mà một số dịch giả đã dịch là Nhật Bản, sự nhập nhằng, và bản thân tôi), nối tiếp truyền thống của Kawabata Yasunari trước đó, vào năm 1968, với diễn từ Sinh ra từ vẻ đẹp của Nhật Bản. Ngoài giải Nobel, Ōe được tặng nhiều giải thưởng cao quý của Nhật và của nhiều nước trên thế giới.

Tác phẩm
 ''Nuôi kẻ thù'' (Shiiku, 1957), truyện ngắn
 Công việc kì khôi (Kimyo na Shigoto, 1957), tiểu thuyết.
 Niềm kiêu hãnh của người chết (Shisha no ogori, 1957), truyện ngắn
 Hái nụ, giết trẻ (Memushiri kouchi, 1958), tiểu thuyết
 Đàn cừu nhân gian (Ningen no hitsuji, 1958), tiểu thuyết.
 Tuổi mười bảy (Sevuntin, 1961), tiểu thuyết [Seventeen].
 Tuổi trẻ tới muộn (The youth who came late, 1961), tiểu thuyết.
 Một vấn đề cá nhân (Kojinteki na taiken, 1964), tiểu thuyết
 Agui, con quái vật của bầu trời (Sora no kaibutsu Agui, 1964
 Sổ tay Hiroshima (Hiroshima noto, 1965), tiểu luận
 Trận bóng đá năm Vạn Diên thứ nhất (Mannen ganen no futtoboru, 1967), tiểu thuyết
 Hãy dạy chúng tôi thoát khỏi bệnh điên (Warera no kyụki wo ikinobiru michi wo oshieyo, 1969), tiểu thuyết
 Những ghi chép Okinaoa (Okinaoa noto, 1970), tiểu luận
 Nước ngập tận tâm hồn tôi (Kozui wa waga tamashii ni oyobi, 1973), tiểu thuyết
 Trò chơi đương đại (Dojidai gemu, 1979), truyền thuyết và lịch sử
 Hãy đứng lên, hỡi những chàng trai của thế hệ mới (Atarashii hito yo mezameyo, 1983), tiểu thuyết
 M/T và chuyện kể về những cánh rừng kì lạ (M/T to mori no fushigi no monogatari, 1986).
 Những bức thư gửi năm tháng ngọt ngào xa xưa (Na tsukashii toshi e no temgami, 1987), tiểu thuyết
 Họ hàng nhân sinh (Jinsei no shinseki, 1989)
 Cây xanh bốc cháy (The flaming green tree), tiểu thuyết bộ ba.
 Gia đình tự chữa lành (Kaifukusuru kazoku, 1995),
 Đánh tráo (Torikae ko (Chenjiringu), 2000), tiểu thuyết
 Vĩnh biệt sách của tôi (Sayōnara, watashi no hon yo!, 2005), tiểu thuyết
 (Routashi Anaberu rī souke dachitu mimakarit, 2007), tiểu thuyết
 Nước Tử (Sui shi, 2009), tiểu thuyết
 (Bannen Youshiki shū (In Reito Sutairu), 2013)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobel e-Museum Biography
 Nobel Laureate page
 Tiểu sử và danh sách sách

Nhà văn Nhật Bản
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Nhật đoạt giải Nobel
Tiểu thuyết gia Nhật
Bắc Đẩu Bội tinh
Nhà văn hiện thực huyền ảo
Sinh năm 1935
Mất năm 2023


title: Riudoms

text:
Riudoms là một đô thị trong comarca Baix Camp, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha.

Dân số
Biến động dân số từ năm 1996 đến năm 2005

Tham khảo

Liên kết ngoài
Riudoms Council
Riudoms weather
Photos of Riera de Maspujols in Ridoms, a inspiring place for Antoni Gaudí

Đô thị ở Tarragona


title: Sông Ba Chẽ

text:
Sông Ba Chẽ là một trong những con sông lớn tại tỉnh Quảng Ninh

Sông được bắt nguồn từ huyện Hoành Bồ, chảy quanh co theo hướng đông bắc sang huyện Ba Chẽ và theo hướng đông từ xã Thanh Lâm, Ba Chẽ chảy qua thị trấn Ba Chẽ đổ ra biển

Sông có chiều dài khoảng 80 km, đoạn thượng lưu dốc, nhiều ghềnh thác. Từ thị trấn Ba Chẽ ra biển lòng sông rộng dần.

Xem thêm
 Sông Tiên Yên

Chú thích

Tham khảo
Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài

Ba Chẽ


title: Hàng không năm 1912

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1912:

Các sự kiện
Máy bay hoàn toàn bằng kim loại đầu tiên bay, phi cơ một tầng cánh Tubavion được chế tạo bởi Ponche và Maurice Primard ở Pháp.
Không quân Bulgaria được thành lập, sử dụng máy bay Blériot, Albatros, Farman, Nieuport, Voisin, Somer, Skiorski và Bristol (23 chiếc trong tổng số) để chiến đấu trong Chiến tranh Balkan.

Tháng 1
J10 tháng 1 - Đại úy hải quân Charles Samson bay trên một chiếc Short S.38 từ boong tàu HMS Africa thả neo ở Sông Medway, Anh, trở thành phi công hải quân Anh đầu tiên.

Tháng 2
22 tháng 2 - Jules Vedrines trở thành phi công đầu tiên vượt qua vận tốc 100 dặm/giờ (161 km/h). Anh ta thực hiện chuyến bay trên một chiếc máy bay một tầng cánh tên là Société Pour L'Aviation et ses Dérivés ở gần Pau, France.
Anthony Fokker thành lập Fokker Aeroplanbau ở Đức, tiền thân của Công ty máy bay Fokker.

Tháng 3
1 tháng 3 - Albert Berry thực hiện cuộc nhảy dù đầu tiên từ một máy bay ở St. Louis, Missouri.

Tháng 4
16 tháng 4 - Harriet Quimby trở thành người phụ nữ đầu tiên bay qua Kênh đào Anh.
22 tháng 4 - Một người Anh tên là Denys Corbett Wilson đã bay trên một chiếc máy bay từ Anh đến Ireland.

Tháng 5
9 tháng 5 - Đại úy Charles Samson trở thành người đầu tiên cất cánh từ một boong tàu đang chuyển động. Anh ta dùng máy bay Short S.38 trên boong tàu HMS Hibernia ở Vịnh Weymouth.
13 tháng 5 - Vua George V của Vương quốc Anh phê chuẩn sự hình thành Quân đoàn bay Hoàng gia (RFC).

Tháng 6
Công ty Hàng không Sopwith được thành lập
1 tháng 6 - Chiếc máy bay đầu tiên bay ở Na Uy được thực hiện bởi Hans Dons trên một chiếc Etrich Taube.
2 tháng 6 - Súng máy Lewis được thử nghiệm trên một chiếc máy bay bởi Quân đội Hoa Kỳ. Kết quả rất khả quan, và vũ khí này trở thành vũ khí tiêu chuẩn trên rất nhiều máy bay chiến đấu trong suốt Chiến tranh thế giới I.
19 tháng 6 - Trường bay trung tâm của RFC được mở tại Upavon, Wiltshire.
27 tháng 6 - Sau những thành công khi sử dụng máy bay chống lại người Thổ Nhĩ Kỳ ở Bắc Phi, Ý đã thành lập một đơn vị không quân chuyên dụng là Tiểu đoàn Không quân (Battagliore Aviatori).

Tháng 7
1 tháng 7 - Harriet Quimby, người phụ nữ đầu tiên được cấp phép làm phi công ở Mỹ, đã thực hiện bay biểu diễn xung quanh Boston Light. Trong khi bay, chiếc máy bay Berliot của cô đã gặp tại nạn và mũi máy bay lao xuống, máy bay lao thẳng xuống đã giết chết Quimby và một người đứng xem trong Dorchester Bay.
2 tháng 7 - Không quân Đan Mạch được thành lập như một quân đoàn không quân.

Tháng 9
8 tháng 9 - Không quân Argentina được thành lập như một trường dạy bay tại El Palomar, sân bay quân sự gần Buenos Aires.

Tháng 10
16 tháng 10 - Quả bom được ném từ không khí đầu tiên được thực hiện trong Chiến tranh Balkan và được sử dụng bởi các phi công của Không quân Bulgaria là Radul Milkov và Prodan Toprakchiev tại nhà ga xe lửa Thổ Nhĩ Kỳ Karaagac (gần Edirne). Đây là lần đầu tiên máy bay như một máy bay ném bom (loại Albatros F.II).
22 tháng 10 - Quân đoàn bay Australia được thành lập.

Tháng 11
12 tháng 11 - Một chiếc Curtiss Triad trở thành máy bay đầu tiên được phóng lên nhờ máy phóng máy bay, tại căn cứ Hải quân Hoa Kỳ là Washington Navy Yard.
19 tháng 11 - Không quân thực dân Italy được thiết lập với tên gọi Servizio d'Aviazione Coloniale.
28 tháng 11 - Tiểu đoàn không quân Italia được lệnh hoạt động đầy đủ (Flotta Aerea d'Italia).

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 1
10 tháng 1 - Short S.36

Tháng 2
Royal Aircraft Factory BE.2 được điều khiển bởi người thiết kế là Geoffrey de Havilland.

Tháng 3
March 1 - AEA Cygnet

Tham khảo

Hàng không năm 1912


title: Sauviac, Gironde

text:
Sauviac là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Taractrocera dolon

text:
Taractrocera dolon là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Loài này có ở Bắc Úc, Queensland và New South Wales cũng như Papua New Guinea.

Sải cánh dài khoảng 20 mm.

Ấu trùng ăn Sorghum verticilliflorum.

Phụ loài
Taractrocera dolon diomedes Waterhouse, 1933 (Northern Territory)
Taractrocera dolon dolon (Plötz, 1884)  (New South Wales, Queensland, Papua New Guinea, Louisiade Archipelago)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Insects
Australian Faunal Directory

Taractrocera


title: 7604 Kridsadaporn

text:
7604 Kridsadaporn là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được R. H. McNaught phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1995 ở đài thiên văn Siding Spring gần thị trấn Coonabarabran, Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbit diagram for 7604 Kridsadaporn
 Uppsala Schmidt telescope at Siding Spring Onbservatory
 Article on Kirkwood gaps at Wolfram's scienceworld
 A method to create a short-term simulation

007604
007604
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh được đặt tên
007604
19950831


title: Alobras

text:
Alobras là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 62 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Japonitata ochracea

text:
Japonitata ochracea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Japonitata