title: Gyminda orbicularis

text:
Gyminda orbicularis là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Gyminda orbicularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Gyminda
Thực vật dễ tổn thương


title: TKB-059

text:
TKB-059 (ТКБ-059) với tên thiết kế là Pribor-3B («прибор 3Б») là một loại súng trường tấn công của Liên Xô với ba nòng và sử dụng thiết kế bullpup. Với chế độ bắn hoàn toàn tự động và sử dụng loại đạn 7.62x39mm, được chế tạo bởi Tula State Arsenal. Nó được nhà thiết kế vũ khí cầm tay là German A. Korobov thiết kế.

Nó sử dụng ba hộp đạn rời cùng lúc với số lượng đạn tổng cộng là 90 viên. Mỗi nòng sẽ được gắn một hộp đạn. Mục đích chế tạo nó là để tăng xác suất bắn trúng mục tiêu cũng như hỏa lực kiềm chân quân địch. Theo như nghiên cứu các dự án thì Hoa Kỳ có một khẩu súng tương đương có tên SALVO trong dự án Vũ khí cá nhân đặc biệt.

TKB-059 có thể đạt tới tộc độ bắn rất cao và tạo ra độ giật mà người sử dụng nó có thể chấp nhận được khi bắn hoàn toàn tự động chứ không giật mạnh. Nó có thể bắn thuận cả hai tay vì vỏ đạn sẽ được đẩy ra ở phía sau hộp đạn.

Liên kết ngoài
 Table of Soviet / Russian Assault Rifles
 Photo of TKB-059

Súng trường tấn công
Súng trường bullpup
Súng Nga


title: Brix, Manche

text:
Brix () là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 154 mét trên mực nước biển.

=Tham khảo

Liên kết ngoài
 Brix on the French National Geographic Institute web site
 Brix on the Insee web site
 Brix on the Quid web site
 vị trí của Brix on a map of surrounding communes

Xã của Manche


title: Thám tử lừng danh Conan: Lễ cầu hồn của thám tử

text:
là bộ phim hoạt hình chính thứ 10 của bộ truyện tranh Thám tử lừng danh Conan được ra mắt tại Nhật Bản năm 2006, với thám tử chính là Kudo Shinichi. Tại Việt Nam phim được chiếu trên kênh HTV3 lần đầu vào ngày 5 tháng 2 2017.

Cốt truyện
Conan, Kogoro, Ran, Ayumi, Genta, Mitsuhiko và Haibara được mời đến thăm một khách hàng trong một khách sạn bên cạnh công viên Miracle Land. Ran và những đứa trẻ vào công viên sau khi được đưa vòng tay vào công viên miễn phí, trong khi Conan và Kogoro phải ở lại bởi khách hàng nhờ ông giải quyết một vụ án bí ẩn, nếu không những chiếc đồng hồ đeo tay được thiết lập để phát nổ. Các khách hàng cũng biết các dây đeo cổ tay của Ran và mọi người được thiết lập để kích nổ họ nên rời khỏi cơ sở. Người đàn ông bí ẩn tiết lộ rằng hai thám tử khác đã làm, một bị giết, trong khi một vẫn còn làm việc.

Conan và Kogoro điều tra một khách sạn. Họ thấy mặt nạ trượt tuyết và một khẩu súng, trong đó đã được sử dụng cho một vụ cướp. Vào cùng ngày của các vụ cướp, Kaitou Kid đã đánh cắp một số đồ trang sức từ một công ty gần đó. Kogoro lấy túi, nhưng cuối cùng bị ngăn lại bởi Kid. Người đàn ông bí ẩn gọi Conan, xác định anh là Shinichi và cung cấp cho anh ta một đầu mối thứ hai.

Conan gặp Heiji Hattori người đã tiết lộ rằng anh cũng là một phần của việc tìm kiếm, với người bạn của anh Kazuha cũng bị bắt làm con tin. Hattori và Conan làm việc cùng nhau và kết thúc tại Đại học hải dương Yokohama, nơi họ tham gia cùng với Hakuba Saguru, một thám tử nổi tiếng từ miền Đông. Họ tìm ra rằng một trong những đội trưởng cũ của câu lạc bộ, Nishio, bị buộc tội giết một người bạn cùng câu lạc bộ. Hattori sau đó xác nhận với khách hàng qua điện thoại rằng màu ông muốn họ để giải quyết một vụ án giết người.

Họ bị tấn công bởi hai người đi xe máy làm việc cho một người đang cố gắng để giết Kaitou Kid. Để trốn thoát, ba thám tử chia tay. Conan rơi xuống từ một cây cầu và bị gãy chân.

Kogoro đã được đưa ra báo cáo của mình cho khách hàng trong khách sạn khi Hattori đánh ngất ông để anh không bị giết khi ông đưa ra một kết luận sai lầm. Sau đó, họ phát hiện ra các khách hàng là người sử dụng xe lăn mù và tiết lộ sự thật với anh. Nishio và Reiko, một người phụ nữ khách hàng đã yêu, đã dàn dựng vụ cướp một chiếc xe bọc thép. Tên cướp đã đi sai khi một người bảo vệ đã bị giết chết và hắn trốn thoát. Vụ cướp sau đó đã được chứng kiến bởi Kaitou Kid. Như vậy, Nishio đã bị sát hại để giữ cho sự tham gia của hai người kia im lặng. Conan và Hattori nói rằng Nishio đã chết trước khi khách hàng đã bắn ông và Reiko là kẻ giết người thực sự. Khi khách hàng hoảng sợ và cố gắng để rời khỏi thành phố, xe của mình bị phá hoại khi ông giết anh ta.

Reiko xuất hiện tại thời điểm đó và xác nhận sự thật đằng sau vụ việc. Cô cố gắng để giết các thám tử nhưng kế hoạch bị đánh sập.

Conan truy cập vào máy tính để thay đổi các thiết lập trên dây đeo cổ tay nhưng không thành công do máy tính bị hỏng vì một tiếng súng lỏng lẻo. Conan cố để hủy liên kết, nhưng không phải là khu vực hạn chế nên cuối cùng đã thành công. Sau đó những chiếc đồng hồ được thu thập bởi các cảnh sát, ngoại trừ một (Genta) mà không được hạch toán như cảnh sát nghĩ rằng số lượng các dây đeo cổ tay là chính xác. Họ quên rằng Sonoko Suzuki không liên quan đến các trường hợp do đó họ cần có thêm một trong số các dây đeo cổ tay thu thập. Sau khi cảnh sát thu thập các dây đeo cổ tay, tất cả trong số họ đã đi đến đi Super Snake. Genta mang theo dây đeo cổ tay khi đi. Khi bắt đầu đi xe, Hattori thấy dây đeo cổ tay và hét lên. Haibara cố gắng để loại bỏ nó, nhưng do sự chuyển động của xe, các nơi có thể phát nổ trên dây đeo cổ tay ghế cuối cùng của chuyến đi. Khi đi xe đến biển được ra khỏi khu vực hạn chế, Kaitou Kid lấy dây đeo cổ tay và ném nó đi để cho nó nổ tung một cách an toàn.

Conan tiết lộ rằng Kid là đi với họ trong một thời gian dài, cải trang thành Hakuba Saguru. Cái chết của ba thám tử trước đó được tiết lộ đã được dàn dựng.

Vị khách hàng đã được xác nhận là Itoh Suehiko, cựu hội trưởng CRY

Phân vai

Âm nhạc
 "Yuruginai mono Hitotsu(ゆるぎないものひとつ)" của B'z

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Website chính thức phim Conan

Tan
Phim năm 2006
Phim hoạt hình Toho


title: Nguyễn Danh Phương

text:
Nguyễn Danh Phương (阮名芳, 1690-1751), hay còn gọi Quận Hẻo, là thủ lĩnh một cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài lớn vào giữa thế kỷ 18.

Nguyễn Danh Phương còn có tên là Nguyễn Danh Phương, người làng Tiên Sơn, huyện Yên Lạc, trấn Sơn Tây – nay thuộc Phố Tiên, Phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Đầu quân cho Đô Tế
Nguyễn Danh Phương được mọi người gọi là quận Hẻo. Ông vốn xuất thân từ nhà nho. Ban đầu ông dự định theo nghiệp văn, nhưng tình hình xã hội Đàng Ngoài từ khi Trịnh Giang lên nắm quyền thay Trịnh Cương (1729) có nhiều biến động tiêu cực: Trịnh Giang không lo việc triều chính, chỉ lo hưởng lạc, tăng cường bóc lột dân chúng; vì thế nhiều người bất bình với chính quyền họ Trịnh. Nguyễn Danh Phương bỏ dở nghiệp văn chương theo nghiệp võ.

Năm 1739, nghe tin Đô Tế và thủ lĩnh Bồng khởi nghĩa ở Sơn Tây, ông bèn đến xin đầu quân. Tháng 2 năm 1740, chúa Trịnh sai Võ Tá Lý làm Chinh tây đại tướng quân đi dẹp. Hai bên đụng nhau ở An Lạc (nay thuộc Trung Giã, Sóc Sơn, Hà Nội). Đô Tế và Bồng đánh không lại với Tá Lý, bị bắt và bị giết.

Nguyễn Danh Phương tập hợp tàn quân của Đô Tế, rút về cố thủ ở núi Tam Đảo, xây dựng lực lượng để tính kế lâu dài.

Cát cứ Tam Đảo
Để tránh sự truy sát của triều đình, quận Hẻo sai người ra xin hàng. Lúc đó Trịnh Doanh phải đối phó với những cuộc khởi nghĩa mạnh của Nguyễn Hữu Cầu và Hoàng Công Chất nên chấp thuận cho quận Hẻo hàng.

Tận dụng vùng núi hiểm trở, nhất là ngọn Độc Sơn Tôn, quận Hẻo ra sức xây đồn lũy để phòng thủ và chiêu thêm quân. Năm 1744, lực lượng dưới quyền ông có 1 vạn người. Ông mang quân đi đánh ra xung quanh. Thanh thế quân quận Hẻo lan sang vùng Tuyên Quang, Hưng Hóa.

Tháng 11 năm 1744, Nguyễn Danh Phương mang quân đánh lên Việt Trì, tiến sang Bạch Hạc. Sau đó ông dùng kế nghi binh, đánh lừa đạo quân triều đình do Văn Đình Ức chỉ huy và tiến sang đánh chiếm Thanh Lãnh (huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc).

Trấn giữ Ngọc Bội
Tháng 9 năm 1748, quận Hẻo bắt đầu xây dựng hệ thống đồn trại kiên cố ở núi Ngọc Bội, gồm có Đại đồn là trung tâm, bên ngoài có đồn Hương Canh là Trung đồn và Ức Kỳ là ngoại đồn. Ngoài ra, ông còn cho xây nhiều đồn nhỏ xung quanh gọi là chi đồn. Hệ thống đồn của quận Hẻo trải rộng một vùng thuộc các huyện Tam Đái, Lâm Thao, Đà Dương thuộc trấn Sơn Tây và một số huyện thuộc trấn Thái Nguyên, Tuyên Quang. Ông tự xưng là Thuận thiên khải vận đại nhân, đặt hệ thống quan tước, ban hành chế độ thu thuế trong vùng mình quản lý.

Tháng 2 năm 1750, chúa Trịnh điều quân đánh vào Thanh Lãnh, bắt được hai người em ông là Nguyễn Văn Bị và Nguyễn Văn Quảng. Được tin, quận Hẻo mang quân đến giải vây, uy hiếp khiến quân Trịnh phải thả hai người em ông.

Thất bại
Trước sự lớn mạnh của Nguyễn Danh Phương, Trịnh Doanh buộc phải tập trung lực lượng tiến đánh. Chúa Trịnh đích thân cầm quân, có các tướng tài như Hoàng Ngũ Phúc làm giám quân, Nguyễn Nghiễm làm tá lý, Đoàn Chú là Hiệp đồng, chia quân làm 4 đạo tiến đánh. Sau nhiều đợt tấn công không kết quả, Trịnh Doanh phải lui quân.

Đầu năm 1751, Trịnh Doanh lại thân chinh đi đánh quận Hẻo. Để tạo bất ngờ, chúa Trịnh sai quân đánh lên vùng Kinh Bắc, vòng qua Thái Nguyên và từ đó đánh ập xuống ngoại đồn Úc Kỳ. Bị đánh bất ngờ trong đêm tối, quân khởi nghĩa tại Úc Kỳ không chống đỡ được và bị tiêu diệt.

Trịnh Doanh thúc quân đánh vào trung đồn Hương Canh. Dù đã phòng thủ trước, quân khởi nghĩa không chống lại nổi đại quân triều đình. Đồn Hương Canh bị hạ.

Quận Hẻo thu thập tàn quân về giữ đại đồn Ngọc Bội. Quân Trịnh tấn công phá vỡ đồn Ngọc Bội. Nguyễn Danh Phương dẫn quân phá vây chạy trốn, đến Tinh Luyện thuộc huyện Lập Thạch thì ông bị quân Trịnh mai phục bắt được.

Khi Trịnh Doanh giải quận Hẻo về thì giữa đường gặp tướng Phạm Đình Trọng cũng vừa bắt được quận He Nguyễn Hữu Cầu. Trịnh Doanh mở tiệc khao quân, quận Hẻo bị sai hầu rượu. Sau đó cả hai tướng khởi nghĩa bị giải về kinh và bị xử tử.

Chú thích

Xem thêm

 Khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài
 Chúa Trịnh
 Nguyễn Hữu Cầu

Tài liệu tham khảo
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục
Việt Nam sử lược
Danh nhân quân sự Việt Nam, Nhiều tác giả, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2006
Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam, Viện Sử học, Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1987

Người Vĩnh Phúc
Khởi nghĩa nông dân thời Lê trung hưng
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Nguyễn Xí

text:
Nguyễn Xí (chữ Hán: 阮熾; 1397–1465) hay Lê Xí, là một vị tướng, nhà chính trị, công thần khai quốc nhà Hậu Lê và là đại thần trải qua 4 đời vua thời Hậu Lê.

Tiểu sử
Nguyễn Xí sinh năm 1397, ông nội Nguyễn Xí là Nguyễn Hợp. Vợ chồng ông có 2 người con: con trai cả là Nguyễn Khai và con trai thứ là Nguyễn Hội, tại đây ông Hợp đã cưới vợ cho con trai thứ Nguyễn Hội vợ là Vũ Thị Hành người làng Phượng Hoàng Trung Đô thành phố Vinh Nghệ An. Vào khoảng thế kỷ 14 cha là Nguyễn Hội. Nguyễn Hợp dời nhà đến sống tại làng Thượng Xá, huyện Chân Phúc nay là xã Khánh Hợp, huyện Nghi Lộc, Nghệ An. Tại đây Nguyễn Hợp đã cùng Nguyễn Hội khai dân lập ấp, mở mang nghề làm muối. Nguyễn Hội sinh hai con trai: Nguyễn Biện và Nguyễn Xí. Cha con Nguyễn Hội và Nguyễn Biện thường chở muối ra bán ở vùng Lương Giang, huyện Thiệu Hoá - Thanh Hoá, do đó rất thân quen với Lê Lợi khi đó là phụ đạo ở Lam Sơn.

Năm lên 9 tuổi (1405), Nguyễn Xí đến gặp Lê Lợi lần đầu. Cùng năm ấy cha ông bị hổ vồ chết tại quê nhà Thượng Xá, ông theo anh đến làm người nhà Lê Lợi. Lớn lên, Nguyễn Xí vũ dũng hơn người, được Lê Lợi yêu như con.

Lê Lợi sai ông nuôi hơn 100 con chó săn, ông dùng tiếng nhạc làm hiệu lệnh, bầy chó nghe theo, lúc đến, lúc đi đều nhau như một. Lê Lợi khen ngợi, cho là có tài làm tướng, cho sai quản đội quân Thiết Đột.

Tham gia khởi nghĩa Lam Sơn

Đại phá Vương Thông ở Tốt Động
Năm 1418, mùa xuân, tháng Giêng, ngày Canh Thân, Lê Lợi xưng Bình Định vương phát động khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Xí và anh trai Nguyễn Biện cùng tham gia, lúc đó ông 22 tuổi

Ngày 16, tháng Giêng, tên phản bội Ái, dẫn quân Minh đi theo đường tắt, đánh úp đằng sau, bắt gia thuộc Lê Lợi và nhiều vợ con quân dân. Quân sĩ chán nản bỏ đi, chi có Lê Xí cùng Lê Lễ, Lê Náo, Lê Bí, Lê Đạp theo Lê Lợi nương náu trên núi Chí Linh.

Tháng 8 năm 1426, sau khi làm chủ từ Thanh Hóa đến Thuận Hóa, Lê Lợi chia quân cho các tướng làm 3 cánh bắc tiến. Phạm Văn Xảo, Đỗ Bí, Trịnh Khả, Lê Triện ra phía Tây bắc, Lưu Nhân Chú, Bùi Bị ra phía Đông bắc; Đinh Lễ, Nguyễn Xí ra đánh Đông Quan.

Lê Triện tiến đến gần Đông Quan gặp Trần Trí kéo ra, liền đánh bại Trí. Nghe tin viện binh nhà Minh ở Vân Nam sắp sang, Triện chia quân cho Phạm Văn Xảo, Trịnh Khả ra chặn quân Vân Nam, còn Triện và Đỗ Bí hợp với quân Đinh Lễ, Nguyễn Xí đánh Đông Quan (Thăng Long, Hà Nội).

Phạm Văn Xảo phá tan viện binh Vân Nam. Quân Vân Nam chạy về cố thủ ở thành Xương Giang. Vua Minh lại sai Vương Thông, Mã Anh mang quân sang tiếp viện. Thông hợp với quân ở Đông Quan được 10 vạn, chia cho Phương Chính, Mã Kỳ. Lê Triện, Đỗ Bí đánh bại Mã Kỳ ở Từ Liêm, lại đánh luôn cánh quân của Chính. Cả hai tướng thua chạy, về nhập với quân Vương Thông ở Cổ Sở. Lê Triện lại tiến đánh Vương Thông, nhưng Thông đã phòng bị, Triện bị thua phải rút về Cao Bộ, sai người cầu cứu Nguyễn Xí.

Nguyễn Xí cùng Đinh Lễ đem quân đến đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc Động. Nguyễn Xí bắt được thám tử của Vương Thông, ông biết Thông định chia dường, hẹn nhau khi pháo nổ thì quân mặt trước mặt sau cùng đánh úp Lê Triện. Ông và Đinh Lễ bèn tương kế tựu kế dụ Thông vào ổ mai phục Tốt Động, rồi đốt pháo giả làm hiệu cho quân Minh tiến vào. Quân Vương Thông thua to, Trần Hiệp, Lý Lượng và 5 vạn quân bị giết, 1 vạn quân bị bắt sống. Thông cùng các tướng chạy về cố thủ ở Đông Quan.

Vượt ngục Đông Quan
Lê Lợi được tin thắng trận liền tiến đại quân ra bắc, vây thành Đông Quan. Nguyễn Xí được lệnh cùng Đinh Lễ mang quân vây phía nam thành.

Tháng 2 năm 1427, tướng Minh là Phương Chính đánh úp Lê Triện ở Từ Liêm, Triện bị tử trận. Tháng 3 Vương Thông đánh trại quân Lam Sơn ở Tây Phù Liệt. Nguyễn Xí cùng Đinh Lễ mang 500 quân thiết đột tiếp viện, đánh đuổi quân Minh đến My Động. Hậu quân Lam Sơn không theo kịp, Vương Thông bèn quay lại đánh, hai tướng cưỡi voi bị sa xuống đầm lầy, bị quân Minh bắt mang về thành. Đinh Lễ không chịu hàng bị giết, còn Nguyễn Xí nhân một đêm mưa gió dùng mưu lừa quân gác ngục trốn thoát trở về. Lê Lợi thấy ông về thì mừng rỡ, nói rằng: "Thực là sống lại".

Sau đó ông lại cầm quân tham gia trận chiến Xương Giang tiếp ứng cho Lê Sát bắt được Hoàng Phúc, Thôi Tụ là đạo viện binh sót lại sau khi Liễu Thăng bị chém. Đó là trận thắng lợi kết thúc khởi nghĩa Lam Sơn.

Công thần 4 đời vua
Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, tức Lê Thái Tổ. Nguyễn Xí được phong chức Long hổ tướng quân Suy trung bảo chính công thần, đặc ân khai quốc.

Năm 1429, khi khắc biển công thần, Nguyễn Xí được xếp hàng thứ 5, được phong làm Huyện hầu, Được Ban quốc tính Họ Vua .

Năm 1433, hoàng đế Lê Thái Tổ mất, ông cùng Phạm Vấn, Lê Sát, Lê Ngân nhận di chiếu của Lê Lợi phò Thái tử Lê Nguyên Long lên ngôi, tức hoàng đế Lê Thái Tông lúc mới 10 tuổi, ông giữ chức phụ nhiếp chính cai giáo hoàng đế.

Năm 1437, Lê Thái Tông phong ông làm chức quan Chính sự kiêm Tri từ tụng. Ngày 4 tháng 8, năm 1442, Lê Thái Tông đến trại Vải của nhà Hành khiển Nguyễn Trãi. Ngay tại trại vải này, Hoàng đế băng hà và tạo nên nghi án Lệ Chi Viên.

Sau khi hoàng đế Lê Thái Tông mất, ông cùng Trịnh Khả, Lê Thụ nhận di chiếu phò hoàng đế Lê Nhân Tông.

Ngày 12 tháng 8, đại thần là Trịnh Khả, Nguyễn Xí, Lê Thụ nhận di mệnh cùng với Đinh Liệt, Lê Bôi, tôn Hoàng thái tử Bang Cơ lên ngôi, lúc đó mới 2 tuổi. Lấy năm sau làm Thái Hòa (大和), ông giữ chức phụ chính đại thần.

Năm Thái Hòa thứ nhất, tháng 2, Quý Hợi (1443), Lê Nhân Tông cùng quần thần mang kim sách dâng tôn hiệu Hoàng thái hậu cho Thần phi. Các đại thần dâng tờ biểu mong bà buông rèm nhiếp chính, bà khiêm nhường không chịu nhận. Quần thần dâng biểu lần thứ 4, bà mới nhận lời.

Năm 1445, vua Nhân Tông còn nhỏ, thái hậu Nguyễn Thị Anh nhiếp chính, ông làm Nhập nội Đô đốc, nhận lệnh cùng Lê Thận mang quân đi đánh Chiêm Thành, nhưng chưa đi thì bị quyền thần tố cáo tội lỗi nên bị bãi chức. Năm 1448, Nguyễn Xí được phục hồi chức Thiếu bảo tri quân dân sự. Năm 1450 ông được thăng chức Thái Bảo giúp việc chính sự.

Tháng 10 năm 1459, anh khác mẹ Nhân Tông là Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân làm binh biến giết thái hậu Nguyễn Thị Anh và hoàng đế Nhân Tông. Nghi Dân lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu Thiên Hưng. Các đại thần Đỗ Bí, Lê Thụ, Lê Ngang mưu lật đổ vua Thiên Hưng bị bại lộ đều bị giết. Thái bảo Nguyễn Xí bàn mưu với Lê Lăng (con Lê Triện), Lê Niệm (cháu nội Lê Lai), Điện tiền chỉ huy sứ Nguyễn Đức Trung đảo chính lần nữa nhằm lật đổ Nghi Dân.

Ngày 6 tháng Sáu âm lịch năm 1460, Nguyễn Xí phát động binh biến, chém bầy tôi thân cận của Nghi Dân là Phạm Đồn, Phan Ban ở Nghị sự đường, nắm lấy cấm binh, đóng chặt cửa thành, sai Lê Ninh Thuận bắt vây cánh và phế vua Thiên Hưng làm Lệ Đức hầu, rước con út của Thái Tông là Tư Thành lên ngôi, tức là hoàng đế Lê Thánh Tông, mở ra một thời kỳ thịnh trị kéo dài 38 năm.

Tháng 6 năm 1460, Nguyễn Xí được phong làm Khai phủ nghi đồng tam ty, Nhập nội kiểm hiệu thái phó Bình chương quân quốc trọng sự Á quận hầu, giúp việc chính sự, ban túi kim ngư, kim ngân phù (ấn bạc), 5000 Mẫu đất làm đất phong. Tháng 10 năm đó ông được phong làm Sái quận công.

Năm 1462, con Nguyễn Xí là Nguyễn Sư Hồi không hợp cánh với một số đại thần nên làm thơ vứt ra đường để vu cho họ làm loạn nhưng việc bị phát giác. Vua Thánh Tông nể công lao của ông nên không trị tội Sư Hồi. Năm đó ông được phong chức Nhập nội hữu tướng quốc. Năm 1463 lại được phong chức Thái úy Cương Quốc Công.

Năm 1465, Nguyễn Xí qua đời, thọ 69 tuổi, được truy tặng làm Thái sư, thụy là Nghĩa Vũ.

Hết tang, năm 1467, vua Lê Thánh Tông lại cho dựng đền thờ theo chế độ quốc tạo, quốc tế và lệnh cho Trạng nguyên Nguyễn Trung Trực viết văn bia phong thần là: "Thượng đẳng phúc thần, Hiển uy chính nghị anh kiệt Trung trinh đại vương".

Năm Hồng Đức thứ 15 (1484), tặng làm Cương quốc công, Sau ban sắc phong thần "Thượng đẳng phúc thần, Hiển uy chính nghị anh kiệt trung trinh Đại vương", dựng đền ở xã Nghi Hợp, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Năm 1485, Lê Thánh Tông truy phong cho cha Nguyễn Xí làm Thái bảo Đình Quận công Nguyễn Hội và anh trai Phiêu kỵ Thượng tướng quân, Thái phó Nguyễn Biện.

Theo Đại Việt thông sử, ông có 16 con trai và tám con gái. Con cháu Nguyễn Xí về sau theo giúp nhà Lê trung hưng.

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Lê Quý Đôn (1978), Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản Khoa học xã hội.
Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, Nhà xuất bản giáo dục, 2006.

Người Nghệ An
Người Hà Tĩnh
Võ tướng nhà Lê sơ
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427)
Công thần khai quốc nhà Lê sơ
Công tước truy phong Việt Nam
Công tước nhà Lê sơ
Hầu tước nhà Lê sơ


title: Yukoana carinicollis

text:
Yukoana carinicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Yukoana


title: Hát cho đồng bào tôi nghe (định hướng)

text:
Hát cho đồng bào tôi nghe có thể là:
Phong trào Hát cho đồng bào tôi nghe: Một phong trào âm nhạc, văn nghệ, đấu tranh chính trị trong Chiến tranh Việt Nam.
Hát cho đồng bào tôi nghe (album): Một CD âm nhạc do Hãng phim Trẻ phát hành năm 2010.


title: Prosternon hamata

text:
Prosternon hamata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Prosternon


title: Laage

text:
Laage () là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 81,27 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5878 người. Đô thị này tọa lạc bên sông Recknitz, 23 km về phía đông nam của Rostock. Sân bay Rostock-Laage có cự ly vài km về phía tây Laage.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock
Khởi đầu thập niên 1330 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Conus venezuelanus

text:
Conus venezuelanus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 27 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 25 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 25 m.

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

venezuelanus


title: Ilybius incarinatus

text:
Ilybius incarinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Coelioxys longiventris

text:
Coelioxys longiventris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1922


title: 8853 Gerdlehmann

text:
8853 Gerdlehmann (1991 GC10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 4 năm 1991 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8853 Gerdlehmann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Gâprée

text:
Gâprée là một [[xã của Pháp|xã]] thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Bùn đỏ

text:
Bùn đỏ là một sản phẩm chất thải của công nghệ Bayer, phương pháp chủ yếu được áp dụng trong quá trình tinh luyện bauxite để sản xuất nhôm. Bùn đỏ là một hỗn hợp các tạp chất rắn và kim loại, và là một trong những vấn đề về chất thải quan trọng nhất của ngành luyện nhôm. Màu đỏ là do hiện nay sắt bị oxy hóa, có thể chiếm đến 60% khối lượng của bùn đỏ.

Bùn đỏ không thể dễ dàng xử lý. Trong hầu hết các quốc gia mà bùn đỏ được tạo ra, nó được bơm vào ao bùn đỏ. Những "ao" chỉ đơn giản là khu vực đầy bùn đỏ. Bùn đỏ là một vấn đề vì nó chiếm diện tích và khu vực đất này không thể dùng cho xây dựng hay làm trang trại ngay khi nó đã khô.

Do quá trình sản xuất bùn có độ pH cao từ 10 đến 13. Một số phương pháp được sử dụng để giảm độ pH cấp để giảm tác động đến môi trường. Người ta đang nghiên cứu để sử dụng thích hợp bùn đỏ cho ứng dụng khác.

Trong tháng 10 năm 2010, khoảng một triệu mét khối bùn đỏ từ một nhà máy alumina ở Hungary đã xả vào các vùng nông thôn xung quanh, làm chết bốn người và làm ô nhiễm một vùng rộng lớn.

Vấn đề môi trường
Trong cách xử lý truyền thống, bùn đỏ được bơm và để khô tự nhiên vào trong một khu vực khu trú quặng đuôi, được ngăn cách với xung quanh bởi các đập có phủ lớp đất sét. Đập được thiết kế và xây dựng khác nhau theo thời gian với sự ảnh hưởng của những tiến bộ trong công nghệ xây dựng Tuy vậy, việc có mặt một khu vực chứa quặng đuôi như vậy gây ra nhiều nguy cơ đối với môi trường xung quanh (việc quặng đuôi tiếp xúc trực tiếp với môi trường không khí nên phát tán rất xa) và gây khó khăn cho công tác phục hồi môi trường khi mỏ đã kết thúc vận hành (theo quy định của nhiều nước, khu vực này phải được phủ đất và trồng lại cây khi mỏ kết thúc vận hành; nhưng do bùn đỏ có nhiều kim loại nặng rất khó để phủ cây trên khu vực này); đã dẫn đến thay đổi trong thiết kế theo đó các đập được xây dựng theo công nghệ phủ kép, ngoài hai lớp đất sét kẹp bên ngoài còn có phủ lớp vải địa kỹ thuật chống thấm ở giữa; và sự có mặt của hồ thải quặng đuôi có liên thông với hệ thống thủy văn xung quanh; trong đó việc thiết kế đập có tính toán đến số liệu thủy văn và khí hậu để sao cho nước mặt được chứng minh là sẽ chỉ gồm toàn nước mưa (quặng đuôi sẽ chìm xuống dưới đáy hồ) thoát ra ngoài vào thủy vực xung quanh theo cửa tràn và vị trí đặt khu vực thải bùn đỏ cũng được nghiên cứu sao cho được đặt trền nền khu vực có lớp đất sét để tránh ảnh hưởng đến nước ngầm và cũng được lót đáy bằng lớp vải địa kỹ thuật chống thấm.

Theo phương thức này vừa có thể gia tăng công suất chứa của khu vực quặng đuôi vừa giảm ảnh hưởng đến môi trường xung quanh so với phương thức truyền thống  Tuy nhiên, cách làm này không phải là không vấp phải sự phản đối. Có quan điểm phản đối bất cứ sự khu trú quặng đuôi nào nhất là đối với loại chất thải có chứa nhiều kim loại, dù đã được phủ nước theo cách xử lý mới nhưng vẫn gây ô nhiễm ra môi trường thủy văn xung quanh qua nước thoát theo cửa tràn; hơn nữa đập càng lớn và vị trí càng cao thì tiềm tàng nguy cơ xảy ra sự cố môi trường do vỡ đập càng lớn (khi đó toàn bộ bùn đỏ sẽ tràn ra lưu vực sông) nhất là khi tính toán lượng mưa không chính xác hay trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu (gây gia tăng lượng mưa trong tương lai trong khi số liệu đã quan trắc là ở quá khứ) hay do lý giải rằng các công ty mỏ không quan tâm đến việc đến việc xây dựng mô hình toán học để chứng minh nước tràn sẽ chỉ là nước mưa.

Ngoài phương pháp hồ đập thải quặng đuôi, còn có các phương pháp làm khô quặng đuôi cũng được chứng minh là giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.. Ví dụ, như phương pháp làm đặc cứng bùn đỏ bằng cách bổ sung muối amoni có các axit béo thay thế ở vị trí thứ tư (). Cũng có những đề xuất xử lý bùn đỏ thành những bánh cứng có hàm lượng alumina và các chất độc hại thấp hơn cho phép để đổ thải ra môi trường thân thiện hơn .

Gần đây, trước vấn nạn môi trường của việc khu trú bùn đỏ ngay cả khi đã phủ nước sử dụng công nghệ xây đập và lót đáy kép sử dụng vải địa kỹ thuật, đã có những công trình chứng minh là nếu xử lý bùn đỏ bằng axít clohydric (HCl) sẽ giúp giảm khả năng hấp thu kim loại nặng của bùn đỏ . Hay có nghiên cứu của Virotec International Ltd. (Australia) xem xét việc xử lý bùn đỏ bằng nước biển để chuyển hóa các muối kiềm hòa tan (như hydroxide natri) sang thành các dạng khoáng ít hòa tan hơn (như các hydroxide, các cacbonat và các hydrocacbonat của Ca và Mg) và đồng thời hạ độ pH của bùn đỏ xuống <9. Với các thương phẩm của công nghệ trên có mặt trên thị trường, có tác giả  đã tiến hành một kiểm nghiệm khả năng chảy thấm (leaching) theo quy định của luật pháp Italia và ba thử nghiệm về khả năng độc tố với môi trường sinh thái (Microtox™ test, ASTM microalgae toxicity test và sea urchin embryo toxicity test). Nghiên cứu này trên cơ sở tham chiếu đến quy định luật pháp của Italia cũng cho thấy bùn đỏ có khả năng hấp thu kim loại nặng cao khi sử dụng các sản phẩm trên và sau đó ở độ pH thấp hơn khả năng thải kim loại nặng là thấp. Như vậy, việc sử dụng các thương phẩm theo công nghệ này có thể giúp xử lý bùn đỏ và đồng thời cho phép tái sử dụng nước thải đi cùng với bùn đỏ (đóng góp vào việc sử dụng nước tuần hoàn).

Cũng có đề xuất sử dụng bùn đỏ làm phân bón tạo kiềm trên đất cát nhờ khả năng của bùn đỏ có độ pH cao và khả năng trung hòa axit lớn. Một nghiên cứu  so sánh hiệu ứng tạo kiềm của bùn đỏ với phân bón tạo kiềm truyền thống là vôi (CaCO3) và NaOH cho thấy bùn đỏ chưa có khả năng cạnh tranh với CaCO3 để sử dụng làm chất tạo kiềm. Hơn nữa đối với mỗi một loại bùn đỏ khác nhau thì hiệu ứng tạo kiềm cũng khác nhau.

Như vậy tổng quan từ thực hành khai mỏ trên thế giới cho thấy vấn đề bùn đỏ vẫn là vấn đề nan giải và cùng với các vấn đề môi trường khác đặt ra cho việc khai mỏ bauxit lộ thiên (vấn đề bảo tồn lớp thổ nhưỡng, vấn đề tuần hoàn nước, vấn để ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, tác động xã hội đến cư dân bản địa, ảnh hưởng đến nước ngầm và nước mặt, ô nhiễm không khí do bụi, ô nhiễm tiếng ồn, mất cảnh quan, và vấn đề mà khai thác mỏ ở Việt Nam luôn bỏ quên là phục hồi môi trường) đặt ra vấn đề hiệu quả kinh tế vĩ mô của việc khai thác bô xít. Hơn thế, ngay cả khi cho phép khai thác, yêu cầu của pháp luật về phục hồi môi trường tại Việt Nam cũng cần phải được luật và quy định hóa, nhất là đối với khu vực hồ đập thải bùn đỏ: sẽ yêu cầu phải phủ đất và trồng lại cây (sẽ làm giảm hiệu quả kinh tế của khai mỏ) hay chỉ đơn giản chấp nhận việc phủ nước như trong quá trình khai thác (sẽ không hoàn toàn phục hồi môi trường và giờ đây vấn đề ô nhiễm lưu vực sông sẽ không còn được các nhà môi trường mỏ của công ty khai thác quan tâm đến nữa nhưng hiệu quả hơn về mặt kinh tế). Việc hiểu quy định trong Luật Môi trường tại Việt Nam về khái niệm phục hồi môi trường hay hoàn nguyên môi trường theo nghĩa là phục hồi nguyên trạng như trước khi khai thác là hoàn toàn không thực tế với thực hành khai thác và môi trường mỏ. Tại nhiều nước như Australia việc xây hồ đập chứa quặng đuôi thải hoàn toàn không được hoan nghênh và các công ty phải vận chuyển bùn đỏ vào đổ ở sâu trong nội địa trên các sa mạc.

Xem thêm
 Sự cố Bùn đỏ Hungary

Chú thích

Tham khảo

Ô nhiễm môi trường
Bùn đỏ
Ô nhiễm nước
Chất thải
Ô nhiễm đất


title: Thông Sơn

text:
Thông Sơn (chữ Hán giản thể: 通山县) là một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Ninh, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2594 ki-lô-mét vuông, dân số 420.000 người. Mã số bưu chính là 437600. Huyện này có khu bảo tồn tự nhiên quốc gia Cửu Cung Sơn, là địa điểm du lịch nổi tiếng. Cuối thời nhà Minh, Lý Tự Thành chỉ huy quân khởi nghĩa và qua đời ở Cửu Cung Sơn. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 8 trấn, 4 hương.
Trấn: Thông Dương, Nam Lâm Kiều, Hoàng Sa Phố, Hạ Phố, Sấm Vương, Hồng Cảng, Đại Phán, Cửu Cung Sơn.
Hương: Đại Lộ, Dương Phương Lâm, Từ Khẩu, Yên Hạ.

Tham khảo

Hàm Ninh
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc


title: Caryedes longifrons

text:
Caryedes longifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Caryedes


title: Vật liệu nano

text:
Vật liệu nano là loại vật liệu có cấu trúc các hạt, các sợi, các ống, các tấm mỏng,... có kích thước đặc trưng khoảng từ 1 nanômét đến 100 nanômét.

Lịch sử

Đặc điểm
Fullerene
Ống nanô cácbon
Hạt nano
Vantablack
Đây là đối tượng nghiên cứu của khoa học nano và công nghệ nano, nó liên kết hai lĩnh vực trên với nhau. Tính chất của vật liệu nano bắt nguồn từ kích thước của chúng, vào cỡ nanômét, đạt tới kích thước tới hạn của nhiều tính chất hóa, lý của vật liệu thông thường. Đây là lý do mang lại tên gọi cho vật liệu.

Kích thước vật liệu nano trải một khoảng từ vài nm đến vài trăm nm phụ thuộc vào bản chất vật liệu và tính chất cần nghiên cứu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công nghệ nano
Vật liệu nano
Công nghệ mới nổi


title: Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà

text:
Trường Đại học quốc tế Bắc Hà là một trường đại học có trụ sở chính tại thị trấn Lim - huyện Tiên Du - tỉnh Bắc Ninh. Trường được thành lập năm 2007. Điểm học hiện tại Khu văn hóa nghệ thuật, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội. Đây là trường Đại học Quốc tế chất lượng cao ngoài công lập của Việt Nam. Trường đào tạo hai cấp là đại học (cử nhân, kỹ sư) và cao đẳng, bao gồm những lĩnh vực sau: Điện tử - Tin học - Viễn thông, Tài chính-Ngân hàng, Kế toán, Quản trị kinh doanh; ngoài ra Trường còn có Chương trình đào tạo liên kết du học chuyển tiếp với các trường đại học uy tín trên thế giới ở Anh, Úc và Pháp .

Cơ sở chính của Trường đang được xây dựng tại Làng Đại học thuộc thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, bên cạnh Quốc lộ 1, cách trung tâm thành phố Hà Nội 28 km. Điểm học hiện tại ở số 36 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội.

Lịch sử
Dự án xây dựng Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà do một số nhà khoa học đã và đang công tác trong các cơ quan Đảng và Nhà nước, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học khởi xướng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội Hữu nghị Việt - Nga bảo trợ, được trình lên Chính phủ năm 2003.

Ngày 25 tháng 11 năm 2005 Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý về nguyên tắc
Ngày 10 tháng 10 năm 2007 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1369/QĐ – TTg cho phép chính thức thành lập Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà.

Ngày 4 tháng 4 năm 2011, tại Hà Nội, Trường Đại học Bắc Hà tổ chức Lễ Công bố thành lập Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà.

Chương trình đào tạo
Hiện trường có các khoa và bộ môn sau:

Bậc Đại học
Kỹ thuật Điện tử-Viễn thông
Công nghệ Thông tin
Quản trị kinh doanh
Kế toán–Kiểm toán
Tài chính–Ngân hàng
 Xây dựng - Giao thông

Chương trình liên kết cấp bằng cử nhân Đại học Griffith, Úc
 Cử nhân Kinh tế chuyên ngành Marketing
 Cử nhân Kinh tế chuyên ngành Quản trị kinh doanh
 Cử nhân Kỹ thuật điện tử và Kỹ thuật máy tính
 Cử nhân Công nghệ thông tin

Tuyển sinh
Năm học 2011 Trường Đại học Quốc tế tuyển sinh 600 chỉ tiêu cho các hệ đại học và cao đẳng theo các Chương trình đào tạo nói trên. Riêng đối với Chương trình đào tạo liên kết du học chuyển tiếp, Trường tổ chức xét tuyển hồ sơ dựa trên học bạ (không dựa trên điểm sàn đại học).

Trường ĐHQT Bắc Hà không tổ chức thi mà chỉ tổ chức xét tuyển sinh viên vào học hệ đại học và cao đẳng dựa trên điểm thi đại học, cao đẳng theo đề thi chung khối A và D1-6 Bộ GD & ĐT. (Những thí sinh đạt điểm sàn đại học, cao đẳng trở lên mới đủ yêu cầu xét tuyển)

Nghiên cứu khoa học
Các chương trình nghiên cứu khoa học đang được thực hiện tại Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà
Innovative broadband Internet access for rural areas of Vietnam using WiMAX technology via television broadcasting infrastructure.
Dự án "Truy nhập Internet băng rộng tiên tiến cho các vùng nông thôn của Việt Nam sử dụng công nghệ Wimax trên cơ sở hạ tầng truyền hình" (Innovative broadband Internet access for rural areas of Vietnam using WiMAX technology via television broadcasting infrastructure) do ISIF tài trợ năm 2009 có kinh phí 28.500USD.
A novel Maritime Search and Rescue System based on GPS Wireless Ad-Hoc Network
Dự án "Hệ thống Cứu hộ, cứu nạn trên biển dựa trên mạng Adhoc vô tuyến GPS" do ISIF tài trợ năm 2010 có kinh phí 40.000AUD.

Hội nghị-Hội thảo
Các hội nghị, hội thảo do Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà tổ chức trong thời gian vừa qua:

 The 6th International Conference on Information Technology and Applications (ICITA 2009) từ 9-12 tháng 11 năm 2009 do Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà làm chủ nhà.
 Internet access for rural areas of Vietnam using WiMAX technology via television broadcasting infrastructure, do Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà và Hiệp hội Truyền thông IEEE Việt Nam (IEEE Comsoc Vietnam Chapter) đồng tổ chức ngày 7/3/2010.
 Hội thảo Khủng hoảng tài chính toàn cầu: Nguyên nhân và tác động] do Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà tổ chức ngày 6/10/2009.

Hội đồng Trường
1. PGS. TS. Trần thị Tâm Đan - Chủ tịch Hội đồng Trường

2. Ngô Đình Loan - Phó Chủ tịch Hội đồng Trường

3. PGS. TS. Nguyễn Quốc Trung - Hiệu trưởng

4. Ths. Phạm Văn Hiệp - Phó Hiệu trưởng, Bí thư chi bộ

5. Ths. Nguyễn Minh Huyên - Phó Hiệu trưởng

6. Phạm Thị Kim Tân - Chánh Văn phòng

7. Phạm Thúy Hà - Phó phòng Đào tạo và Công tác sinh viên

8. Nguyễn Thị Huyền - Phó phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng

9. Đào Quốc Tiến - Trưởng Ban Thanh tra và Giám sát

10. TS. Nguyễn Đình Nam - Trưởng phòng nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế

11. Nguyễn Thị Hằng - Phó Giám đốc Trung tâm ngoại ngữ tin học BHIU, Thư ký

12. Đặng Đình Việt - Bí thư Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Trưởng phòng Lưu Trữ và Truyền thông

13. Ths. Lê Thanh Trường - Phó khoa Xây dựng

14. Ths. Vũ Thị Ngọc Anh - Giảng viên khoa Công nghệ Thông tin

15. Hoàng Thị Tuyến - Ủy viên Công đoàn Trường

16. GS. TSKH. Phan Anh - Đại diện nhà khoa học

17. Nguyễn Minh Cường - Giám đốc Công ty Jakma

18. Ngô Tùng Lâm - Đại diện cựu sinh viên

19. Trần Hữu Thiện - Đại diện sinh viên

Ban Giám Hiệu
Hiệu Trưởng:
PGS. TS Nguyễn Quốc Trung
Các Phó Hiệu Trưởng:
Ths. Phạm Văn Hiệp

Danh sách Hội đồng Khoa học và Đào tạo
(Ban hành kèm theo Quyết định số 60/QĐ-ĐHQTBH ngày 12 tháng 6 năm 2013)
 NGƯT-PGS.TS. Lê Văn Một - Hiệu trưởng - Chủ tịch Hội đồng.
Ths. Đặng Anh Chung – Phó Hiệu trưởng – Phó Chủ tịch Hội đồng.
PGS.TS. Nguyễn Đình Hóa - Trưởng Khoa Công nghệ thông tin và truyền thông - Ủy viên.
PGS.TS. Từ Quang Phương - Trưởng Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Ủy viên.
TS. Vũ Thị Hòa – Phó Trưởng Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Ủy viên
PGS.TS. Đỗ Văn Chừng - Thường trực Hội đồng Quản trị - Ủy viên
PGS.TS. Nguyễn Thị Quy – Trường Đại học Ngoại thương - Ủy viên
Ths. Lê Hồng Linh - Trưởng Bộ môn Tiếng Anh - Ủy viên
PGS.TS. Trần Xuân Nam – Phụ trách du học chuyển tiếp - Ủy viên
PGS-TS. Vũ Minh Trai - Trường Đại học KTQD - Ủy viên
PGS.TS. Vũ Duy Hào - Trưởng Bộ môn TCDN - Trường Đại học KTQD – Ủy viên
PGS.TS. Phạm Bích Chi – Trưởng Bộ môn Kế toán - Trường Đại học KTQD - Ủy viên
Ths. Lưu Thị Ánh Xuân –Phó Tổng Giám đốc VP Bank- Ủy viên
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Quang – Trường Đại học KTQD - Ủy viên
PGS.TS. Nguyễn Bạch Nguyệt – Trường Đại học KTQD - Ủy viên
PGS.TS. Nguyễn Lê Ninh – Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà - Ủy viên
GS.TS. Nguyễn Huy Thanh - Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà - Ủy viên
PGS.TS. Lý Trần Cường – Trường Đại học Xây dựng - Ủy viên
PGS.TS. Lê Hồng Thái – Trường Đại học Xây dựng - Ủy viên
PGS.TS. Đỗ Trung Tuấn – Trường ĐHQG Hà Nội - Ủy viên
GS.TS. Phan Quang Minh – Trường Đại học Xây dựng - Ủy viên
TS. Nguyễn Hữu Đoàn – Trường Đại học KTQD - Ủy viên
Ths. Nguyễn Thị Hoa – Trưởng phòng Đào tạo và Công tác sinh viên
Ths. Phạm Thị Thùy Trinh - Ủy viên
TS. Nguyễn Thanh Bình - Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà - Ủy viên
TS. Nguyễn Thị Hiên – Trưởng Bộ môn Toán - Ủy viên
Ths. Lê Thị Hồng Phượng - Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà - Ủy viên
Ths. Nguyễn Cao Khải – Giám đốc Trung tâm ĐBCL&TTGD

Đối tác hợp tác
Đại học Quốc tế Bắc Hà thực hiện hợp tác với nhiều trường đại học tiên tiến, các tổ chức quốc tế và trong nước để thực hiện mục tiêu đào tạo và nghiên cứu phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế. Trường hầu hết sử dụng đội ngũ giáo viên trẻ (mới tốt nghiệp đại học) rất đông đảo, đầy nhiệt huyết. Các phong trào như Bóng đá, Cầu lông luôn được chú trọng đặc biệt.

Đối tác trong nước
 Tập đoàn Công nghệ CMC
 Hội Vô tuyến Điện tử Việt Nam
 Hội Doanh nghiệp Trẻ Việt Nam

Đối tác nước ngoài
 Griffith University, Úc
 University of New England, Úc
 Worcester University, Anh
 Buckinghamshire of New University, Anh
 École Supérieure de Commerce de Pau, Pháp

Liên kết ngoài

Xem thêm
Danh sách trường đại học và cao đẳng tại Bắc Ninh

Chú thích

Quốc tế Bắc Hà
Quốc tế Bắc Hà
Quốc tế Bắc Hà


title: Potamonautes obesus

text:
Potamonautes obesus là một loài cua thuộc họ Potamonautidae. Loài này có ở Kenya, Malawi, Mozambique, Somalia, Tanzania, Zambia, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm lầy.

Chú thích

Tham khảo

 Cumberlidge, N. 2004. Potamonautes obesus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Potamonautes
Động vật giáp xác nước ngọt châu Phi
Động vật được mô tả năm 1868


title: Hồ Abant

text:
Hồ Abant (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Abant Gölü) là một hồ nước ngọt nằm trong tỉnh Bolu ở tây bắc Anatolia, tạo thành do kết quả của một vụ lở đất lớn. Hồ này nằm ở độ cao 1.328 m so với mực nước biển và cách thủ phủ của tỉnh Bolu là thành phố Bolu khoảng 32 km về hướng đông bắc. Nó là nơi nghỉ ngơi cũng như là điểm dạo chơi ưa thích của các du khách cả người Thổ Nhĩ Kỳ lẫn nước ngoài do vẻ đẹp của thiên nhiên bao quanh hồ, với các cánh rừng rậm rạp nhưng dễ tiếp cận bằng ô tô, do nó chỉ cách đường cao tốc E5 Karayolu nối İstanbul-Ankara có 21 km tại núi Bolu, nghĩa là khoảng 3 giờ lái xe từ hai thành phố lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ này. Hồ Abant là một vườn quốc gia.

Hồ có diện tích khoảng 1,285 km² và điểm sâu nhất của nó đạt 18 m. Khu vực quanh hồ có 2 khách sạn lớn gần với bờ hồ, cũng như các tiện nghi và dịch vụ khác cho du khách, những người đôi khi lựa chọn cho gia đình các nhà trọ có sẵn tại thị trấn cận kề là Mudurnu cách đó 18 km về phía nam. Ở phía bắc hồ, với khoảng cách 8 km từ thành phố Bolu là khu trường sở chính của Đại học Abant Izzet Baysal.

Thông đen châu Âu, thông Scots, sồi, tần bì, trăn, liễu, bách xù, thánh liễu, phỉ, sơn trà Đức (Mespilus germanica) và cây dâu gỗ (Arbutus unedo) là các loài cây gỗ tạo nên các cánh rừng ven hồ. Ở đây cũng có lợn rừng, hươu đama, hoẵng, gấu nâu, cáo lửa, chó rừng và thỏ sinh sống trong các cánh rừng, làm cho khu vực ven hồ là nơi đáng chú ý đối với các thợ săn. Phân loài cá hồi nâu Salmo trutta abanticus, đặc hữu của hồ này, có tên gọi trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là "Abant alası".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Du lịch Abant
 Hồ Abant
 Dữ liệu của Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ về Vườn quốc gia hồ Abant
 Abant

Abant
Abant
Vườn quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ


title: Ambiévillers

text:
Ambiévillers là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Haute-Saône


title: Callispa octopunctata

text:
Callispa octopunctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Alstonia pneumatophora

text:
Alstonia pneumatophora là một loài thực vật]] thuộc họ Apocynaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, và Thái Lan.

Hình ảnh

Tham khảo

 Sidiyasa, K. 1998. Alstonia pneumatophora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Hoa sữa


title: Inga pedunculata

text:
Inga pedunculata là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga pedunculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

P
Thực vật Brasil


title: 16106 Carmagnola

text:
16106 Carmagnola (1999 VW212) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16106 Carmagnola

016106
016106
Tiểu hành tinh được đặt tên
19991112


title: Chuối

text:
Chuối là tên gọi loại quả của các loài cây thuộc chi Chuối; đây được coi là một trong các loại trái cây được ăn rộng rãi nhất. Những cây chuối có gốc từ vùng nhiệt đới ở Đông Nam Á và Úc. Ngày nay, chuối được trồng khắp vùng nhiệt đới.

Chuối được trồng ở ít nhất 107 quốc gia. Ở nhiều vùng trên thế giới và trong thương mại, "chuối" là từ thường được dùng để chỉ các loại quả chuối mềm và ngọt. Những giống cây trồng có quả chắc hơn được gọi chuối lá. Cũng có thể cắt chuối mỏng, sau đó đem chiên hay nướng để ăn giống như khoai tây. Chuối khô cũng được nghiền thành bột chuối.

Quả của những cây chuối dại (ở Việt Nam còn gọi là chuối rừng) có nhiều hạt lớn và cứng. Nhưng hầu hết loại chuối được buôn bán để ăn thiếu hạt  (xem trái cây không có hạt ) vì đã được thuần hóa lâu đời nên có bộ nhiễm sắc thể tam bội. Có hai loại chuối cơ bản: các dạng chuối tráng miệng có màu vàng và được ăn khi chín, còn các loại chuối nấu được nấu khi còn màu xanh. Hầu hết chuối được xuất khẩu thuộc về loại đầu tiên; tuy nhiên, chỉ khoảng 10–15% tổng sản lượng chuối được xuất khẩu. Hoa Kỳ và các nước trong Liên minh châu Âu nhập khẩu chuối nhiều nhất.

Phân biệt hoa cái và hoa đực
Hoa cái nằm ở trên hoa đực và hoa đực nằm bên dưới hoa cái. Hoa đực không kết thành trái nhưng hoa cái có thể kết thành trái.

Thực vật học

Cây chuối thuộc về họ Chuối. Nó được trồng chủ yếu để lấy trái cây của nó, và ở mức độ ít hơn là thân và để trang trí. Vì cây thường mọc lên cao, thẳng, và hơi vững, nó thường bị lầm lẫn với thân cây thật, trong khi "thân" chính của nó là một "thân giả" (tiếng Anh: pseudostem). Thân giả của một số loài có thể cao tới 2–8 m, với lá kéo dài 3,5 m. Mỗi thân giả có thể ra 1 buồng chuối màu vàng, xanh, hay ngay cả màu đỏ, trước khi chết và bị thay bằng thân giả mới.Quả của những cây chuối dại (ở Việt Nam còn gọi là chuối rừng) có nhiều hột lớn và cứng. Nhưng hầu hết loại chuối được buôn bán để ăn thiếu hột (xem Trái cây không có hột) vì đã được thuần hóa lâu đời nên có bộ nhiễm sắc thể đa bội (thường là tam bội). Cây thường mọc thành bụi và được trồng bằng cách tách rời cây non đem trồng thành bụi mới.

Quả chuối ra thành nải treo, mỗi tầng (gọi là nải) có tới 20 quả, và mỗi buồng có 3–20 nải. Các nải nhìn chung gọi là một buồng, nặng 30–50 kg. Một quả trung bình nặng 125 g, trong số đó vào khoảng 75% là nước và 25% là chất khô. Mỗi quả riêng có vỏ dai chung quanh thịt mềm ăn được. Vỏ và thịt đều ăn được ở dạng tươi hay đã qua chế biến (nấu). Những người phương Tây thường ăn thịt chuối còn tươi và vứt vỏ, trong khi một số nước Á Đông nấu rồi ăn cả vỏ và thịt. Quả chuối thường có nhiều sợi (gọi là bó libe) nằm giữa vỏ và thịt. Chuối chứa nhiều vitamin B6, vitamin C và kali.

Cây chuối có thân giả lên tới 6–7,6 m, mọc lên từ một thân ngầm. Lá chuối ra theo hình xoắn và có thể kéo dài 2,7 m và rộng 60 cm. Cây chuối là loài thân thảo lớn nhất. Hoa chuối thường lưỡng tính, đầu hoa thường ra một hoa đực riêng, không sinh sản, còn được gọi là bắp chuối, nhưng đôi khi có thể ra thêm – một thân cây chuối ở Hinigaran, Negros Occidental, Philippines ra năm hoa. Bắp chuối được dùng như rau ở Đông Nam Á; nó được hấp, trộn salad, hoặc ăn sống. Các hoa cái ở trên hoa đực và không cần được thụ phấn để tạo quả chuối.

Lịch sử

Chuối được thuần hóa ở Đông Nam Á. Nhiều loài chuối dại vẫn còn mọc lên ở Việt Nam, New Guinea, Malaysia, Indonesia, và Philippines. Gần đây, di tích về khảo cổ học và môi trường cổ tại đầm lầy Kuk ở tỉnh Cao nguyên Tây, Papua New Guinea gợi ý rằng chuối được trồng ở đấy bắt đầu trễ nhất năm 5000 TCN, nhưng có thể từ 8000 TCN. Sự khám phá này có nghĩa rằng cao nguyên New Guinea là nơi mà chuối được thuần hóa đầu tiên. Có lẽ những loài chuối dại khác được trồng ở những vùng khác tại Đông Nam Á.

Một số vùng cô lập ở Trung Đông có thể trồng chuối từ thời gian trước khi Hồi giáo ra đời. Có chứng cớ trong văn kiện rằng nhà tiên tri Muhammad đã từng ăn nó. Sau đó, văn minh Hồi giáo trải ra nhiều nước, và chuối đi theo. Những văn kiện Hồi giáo (như là bài thơ và truyện thánh) nói đến nó nhiều lần, bắt đầu từ thế kỷ 9. Vào thế kỷ 10, những văn kiện Palestine và Ai Cập đã nói đến chuối; từ đấy, chuối lan qua Bắc Phi và Tây Ban Nha Hồi giáo. Thực tế là vào thời Trung cổ, chuối từ Granada (Tây Ban Nha) được coi là những loại chuối ngon nhất trong thế giới Ả Rập.

Các phytolith được khám phá trong một số cây chuối hóa thạch ở Cameroon từ thiên niên kỷ 1 TCN đã gây ra cuộc tranh luận về lúc bắt đầu trồng cây chuối ở châu Phi. Có chứng ngôn ngữ học rằng người Madagascar đã biết về chuối vào lúc đó. Trước các khám phá này, chứng cớ sớm nhất về sự trồng chuối ở châu Phi có từ cuối thế kỷ 6 CN về sau. Người Hồi giáo Ả Rập chắc buôn chuối từ bờ biển đông của châu Phi đến bờ biển Đại Tây Dương và về phía nam tới Madagascar. Năm 650, quân đội Hồi giáo mang chuối đến vùng Palestine.

Sử dụng

Làm thực phẩm, chữa bệnh, vật liệu
Ở nước ta cây chuối rất quen thuộc và gần gũi được sử dụng nhiều từ quả đến các bộ phận khác của cây.
 Quả chuối chín: có thể sử dụng làm thực phẩm bổ dưỡng, làm bánh chuối, mứt, chuối ép...
 Quả chuối xanh: dùng để nấu canh như chuối nấu dầm nhuyễn, nấu ốc, ếch, om chuối đậu, thái lát cùng bê hấp...
 Lá chuối: dùng để bọc xôi, gói thực phẩm như giò, nem, gói bánh rợm, bánh nếp, bánh lá. Ngoài ra lá chuối khô là thứ không thể thiếu khi gói bánh gai tạo mùi vị đặc trưng. Sống tàu lá chuối khô tước ra được dùng làm dây buộc bánh, buộc đồ dùng, vặn dây bện...
 Hoa chuối: có thể dùng làm nộm cùng với nhiều thực phẩm như: thịt, đậu phụ, tai lợn, giò, lạc, vừng...
 Thân cây chuối: thân cây thái mỏng có thể sử dụng như rau, ăn ghém, ăn lẩu... Thân cây chuối băm nhỏ còn được sử dụng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm.
 Củ chuối: cũng có thể làm thực phẩm như om, nấu. Người Tày ở vùng Việt Bắc còn sử dụng củ chuối làm bánh gọi là bánh củ chuối.
 Nước trong thân cây chuối: hay còn gọi là Ba tiêu du có tác dụng chống rụng tóc và làm mọc tóc nên cũng được người ta sử dụng như một vị thuốc.

Trong văn hóa, tín ngưỡng
Ở nhiều vùng trong nước ta khi có người mất người ta thường chặt lấy một khúc thân cây chuối để cắm hương, và trên bàn thờ gia tiên không thể thiếu nải chuối cùng bưởi, khi nhập quan nhiều vùng họ lót tàu lá chuối khi nhập quan khi ấy người ta quan niệm tàu lá chuối là "con thuyền bát nhã", cùng với đó là hai cây chuối còn non để hai bên trên tắc tải cùng với câu đối và cành phan.

Phim ảnh
Bananas in Pyjamas
Elmo World's: Bananas

Chú thích

Xem thêm
Chuối chiên
 Bánh chuối
 Bắp chuối
 Chuối tiêu (chuối già, Cavendish)
 Chuối Gros Michel

Vài hình ảnh về quả chuối

Liên kết ngoài

Trái cây nhiệt đới
Thân thảo
Lương thực chủ yếu
Nông nghiệp nhiệt đới
Bài cơ bản dài trung bình
Rau ăn hoa
Cây sợi


title: Colaspoides subtuberculata

text:
Colaspoides subtuberculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Dicranomyia liberta

text:
Dicranomyia liberta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Calliostoma babelicum

text:
Calliostoma babelicum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

B


title: Can Chi

text:
Can Chi (干支), gọi đầy đủ là Thiên Can Địa Chi (天干地支) hay Thập Can Thập Nhị Chi (十干十二支), là hệ thống đánh số thành chu kỳ được dùng tại các nước thuộc vùng văn hóa Đông Á như: Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, Việt Nam và một số quốc gia khác ngoài vùng. Nó được áp dụng với tổ hợp chu kỳ 60 trong âm lịch nói chung để xác định tên gọi của thời gian (ngày, giờ, năm, tháng) cũng như trong chiêm tinh học. Người ta cho rằng nó có xuất xứ từ Nhị Thập Bát Tú trong cách tính lịch cổ đại dùng để đếm ngày.

Can

Ý nghĩa
Can (干) hay còn gọi là Thiên Can (天干) hoặc Thập Can (十干) do có đúng mười (10) can khác nhau. Can cũng còn được phối hợp với Âm dương và Ngũ hành.

Danh sách 10 can
Năm kết thúc bằng số nào thì có Can tương ứng.

Chi

Ý nghĩa
Chi (支) hay còn gọi là Địa Chi (地支) hay Thập Nhị Chi (十二支) do có đúng mười hai chi. Đây là mười hai từ chỉ 12 con vật của hoàng đạo phương Đông dùng như để chỉ phương hướng, bốn mùa, ngày, tháng, năm và giờ ngày xưa (gọi là canh gấp đôi giờ hiện đại). Việc liên kết các yếu tố liên quan đến cuộc sống con người với Chi là rất phổ biến ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Do số lượng con giáp cũng là 12 nên trong đời sống, Thập Nhị Chi cũng hay được gọi theo 12 con giáp.

Danh sách 12 Chi

Giờ Âm Lịch - Dương Lịch
 Tương truyền ngày xưa có một người tên Đại Nhiêu đã lập ra Thập Can và Thập Nhị Chi để giúp người ta tính toán thời gian. Việc tính giờ cũng có liên quan đến tập tính của 12 loài vật:
 Tý (23-1 giờ): Lúc chuột đang hoạt động mạnh.
 Sửu (1-3 giờ): Lúc trâu/bò chuẩn bị đi cày.
 Dần (3-5 giờ): Lúc hổ hung hãn nhất.
 Mão (5-7 giờ): Lúc mèo hoạt động chăm nhất.
 Thìn (7-9 giờ): Lúc đàn rồng quây mưa.
 Tỵ (9-11 giờ): Lúc rắn không hại người.
 Ngọ (11-13 giờ): Ngựa có dương tính cao nên được xếp vào giữa trưa.
 Mùi (13-15 giờ): Lúc dê/cừu ăn cỏ không ảnh hưởng tới việc cây cỏ mọc lại.
 Thân (15-17 giờ): Lúc khỉ thích hú.
 Dậu (17-19 giờ): Lúc gà bắt đầu vào chuồng.
 Tuất (19-21 giờ): Lúc chó trông nhà.
 Hợi (21-23 giờ): Lúc lợn ngủ say nhất.

Lục thập hoa giáp

60 tổ hợp Can Chi

Người ta ghép một can với một chi để tạo thành tên gọi chính thức của những cái cần đặt tên (ngày, giờ, tháng, năm v.v...) bắt đầu từ can Giáp và chi Tý tạo ra Giáp Tý, sau đó đến can Ất và chi Sửu tạo ra Ất Sửu và cứ như vậy cho đến hết (Bính,..., Quý) và (Dần..., Hợi). Sự kết hợp như vậy tạo thành một chu kì, hết can (hoặc chi) cuối cùng thì nó tự động quay trở lại cho đến tổ hợp cuối cùng là Quý Hợi. Có tổng cộng 60 (bằng bội số chung nhỏ nhất của 10 và 12) tổ hợp khác nhau của 10 can và 12 chi. Can phải kết hợp với Chi đồng tính (Can dương phải kết hợp với Chi dương và Can âm phải kết hợp với Chi âm). Năm 0 là Canh Thân, 1 là Tân Dậu... 59 là Kỷ Mùi. Dựa vào số dư khi chia hết cho 60 có thể tính can chi từng năm. 60 tổ hợp can chi, được gọi là Lục thập hoa giáp bao gồm:

Ghi chú

Xem thêm
 Lịch Trung Quốc
 Ngũ hành
 Mười hai con giáp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Can Chi
Lịch Trung Quốc
Tử vi Đông phương
Đơn vị thời gian


title: Lý Triết

text:
Lý Triết (chữ Hán: 李悊 hay 李哲, ? – ?), người huyện Địch Đạo, quận Lũng Tây , tướng lãnh nhà Bắc Chu và nhà Tùy trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Ông nội là Thái úy, Trụ quốc đại tướng quân Lý Hổ nhà Tây Ngụy, được nhà Đường truy tôn Thái Tổ Cảnh hoàng đế.

Cha là Lý Úy – con trai thứ 7 của Lý Hổ, được làm đến Sóc, Yến, Hằng 3 châu thứ sử, Tương Vũ huyện công nhà Bắc Chu, được nhà Đường truy phong Thái Liệt vương.

Cuộc đời
Thời Bắc Chu Tĩnh đế, anh trai của Triết là Lý An trở thành tâm phúc của thừa tướng Dương Kiên, nên Triết được Dương Kiên cho làm Nghi đồng. Bác tư của Triết là Lương Châu thứ sử Lý Chương bấy giờ ở kinh sư, cùng Triệu vương Vũ Văn Chiêu mưu đồ lật đổ Dương Kiên, dụ Triết làm nội ứng. Triết hỏi An rằng: “Bỏ qua thì bất trung, nói ra thì bất nghĩa, mất trung và nghĩa, làm sao nên người?” An quyết định trung thành với Dương Kiên, nên ngầm tố giác âm mưu của bọn Lý Chương. Dương Kiên không công bố việc làm của anh em Triết, ít lâu sau thăng thưởng cho cả hai. Nhờ vậy, Triết được làm Thượng Nghi đồng, Hoàng Đài huyện nam.

Dương Kiên soán ngôi, tức là Tùy Văn đế; Lý An xin nhận nội chức, nên Văn đế lấy An làm Hữu lĩnh quân đại tướng quân, còn bái Triết làm Khai phủ Nghi đồng tam tư, Bị thân tướng quân. Như vậy cả hai anh em đều là tướng lãnh cấm vệ. Con trai của An là Lý Quỳnh, con trai của Triết là Lý Vĩ còn ẵm ngữa đã được nuôi dạy trong cung, lên 8, 9 tuổi mới trở về nhà, cho thấy gia đình họ Lý thân thiết với hoàng gia như thế nào!

Năm Nhân Thọ đầu tiên (601), Triết được ra làm Vệ Châu thứ sử. Không rõ vì sao Tùy Văn đế lại công bố việc làm của anh em Triết năm xưa, nhân đó bái cả hai làm Trụ quốc, ban 500 xúc lụa, 100 thớt ngựa, 1000 con dê, còn lấy Triết làm Bị thân tướng quân, tiến phong Thuận Dương quận công.

Thời Tùy Dượng đế, Triết được làm đến Công bộ thượng thư, không rõ bị kết tội gì mà chịu trừ danh, đày làm lính thú ở Lĩnh Nam, giữa đường bệnh mất. Về sau Triết được nhà Đường truy phong Tế Nam quận vương.

Hậu nhân
 Lý Vĩ (không rõ hậu sự)
 Lý Viện: được nhà Đường phong Lư Giang quận vương.

Tham khảo
 Tùy thư quyển 50, liệt truyện 15 – Lý An truyện
 Bắc sử quyển 75, liệt truyện 63 – Lý An truyện
 Cựu Đường thư quyển 60, liệt truyện 10 – Tông thất truyện: Lư Giang vương Viện
 Tân Đường thư quyển 78, liệt truyện 3 – Tông thất truyện: Lư Giang quận vương Viện

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Tùy
Người Cam Túc


title: Xanthopenthes konoi

text:
Xanthopenthes konoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Nakane & Kishii miêu tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: 7271 Doroguntsov

text:
7271 Doroguntsov (1979 SR2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1979 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7271 Doroguntsov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Bibasis harisa

text:
Bibasis harisa (a name also used for Bibasis jaina), là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy được tìm thấy ở châu Á.

Phân bố
Bibasis harisa được tìm thấy ở Ấn Độ, Myanma, Malaysia, Java, Singapore và miền bắc Việt Nam. Loài địa phương đặc trưng ở Bengal.

Hiện trạng
'Hiếm gặp ở Nam Ấn Độ và phổ biến hơn ở Himalaya.

Sải sánh dài 45–55 mm.

Thực vật chủ
Ấu trùng ăn Zingiber zerumbet (family Zingiberaceae).

Chú thích

Xem thêm
Hesperiidae
Coeliadinae
List of butterflies of India (Coeliadinae)
List of butterflies of India (Hesperiidae)

Tài liệu

Print
 (1932) The Identification of Indian Butterflies. 2nd Ed, (i to x, pp454, Plates I to XXXII), Bombay Natural History Society, Mumbai, India.
 (1891) Hesperiidae indicae. Vest và Co. Madras.

Online
, ,  &  (Editors). 2003. The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). World Wide Web electronic publication.  (accessed 22 tháng 9 năm 2007).
 và , (2007). Coeliadinae Evans 1937. Version 21 tháng 2 năm 2007 (temporary). http://tolweb.org/Coeliadinae/12150/2007.02.21 trong Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/
 Website on Lepidoptera  (accessed 22 tháng 9 năm 2007)

Bibasis
Bướm tại Ấn Độ
H


title: Baldringen

text:
Baldringen là một xã thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 1,76 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 253 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Saint-Romain-les-Atheux

text:
Saint-Romain-les-Atheux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file
 Saint Romain les Atheux site officiel de la mairie

Saintromainlesatheux


title: Canthyporus turneri

text:
Canthyporus turneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström & Nilsson miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Canthyporus


title: Liberec (vùng)

text:
Vùng Liberec (tiếng Séc: Liberecký kraj) là một vùng của Cộng hòa Séc, nằm ở cực bắc vùng lịch sử Bohemia. Vùng giáp với Saxony của Đức và giáp Ba Lan. Tên vùng được đặc theo tên thủ phủ. Vùng này có dân số là 447.848 người (thời điểm tháng 3 năm 2011), diện tích là 3163 km². Thủ phủ vùng đóng tại thành phố Liberec.
Điểm cao nhất nằm ở núi Kotel có độ cao

Các quận

Vùng có 4 quận (okresy):
 Quận Česká Lípa
 Quận Jablonec nad Nisou
 Quận Liberec
 Quận Semily

Thành phố và thị xã
Các đô thị lớn nhất trong vùng Liberec (kèm theo dân số):
 Česká Lípa 38.830 (2005)
 Chrastava 5.961 (2001)
 Frýdlant 7.608 (2005)
 Jablonec nad Nisou 44.822 (2006)
 Liberec, thủ phủ vùng 105.240 (2008)
 Semily 9.029 (2006)
 Turnov 14.489 (2006)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Vùng Liberec
Vùng của Cộng hòa Séc


title: HMS Newcastle (C76)

text:
HMS Newcastle (C76) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc thuộc lớp Town (1936), từng phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Triều Tiên, trước khi được cho ngừng hoạt động và tháo dỡ vào năm 1959.

Thiết kế và chế tạo
Lớp tàu tuần dương Town bao gồm 10 chiếc được Hải quân Anh chế tạo trước Thế Chiến II, được thiết kế nhằm tuân thủ những hạn chế đặt ra bởi Hiệp ước Hải quân London năm 1930, có trọng lượng choán nước 11.930 tấn và tốc độ tối đa 32 knot (59 km/h). Chúng được trang bị dàn pháo chính 152 mm (6 inch); bao gồm ba lớp phụ riêng biệt, trong đó Newcastle thuộc về lớp phụ đầu tiên Southampton. Nó được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng Vickers Armstrong vào ngày 4 tháng 10 năm 1934, được hạ thủy vào ngày 23 tháng 1 năm 1936 bởi Helen Percy, Nữ công tước Northumberland và được đưa ra hoạt động vào ngày 5 tháng 3 năm 1937

Lịch sử hoạt động

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Newcastle thoạt tiên được phân về Hải đội Tuần dương 2, và đang được tái trang bị khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Sau khi hoàn tất, nó gia nhập Hải đội Tuần dương 18 trong thành phần Hạm đội Nhà vào giữa tháng 9 năm 1939, ban đầu với nhiệm vụ bảo vệ các tuyến đường biển thương mại, rồi sau đó tuần tra trong khu vực Bắc Hải.

Vào giai đoạn mở màn của Chiến tranh Thế giới thứ hai, Newcastle đã đối đầu và gây hư hại cho hai tàu khu trục Đức ngoài khơi Brest. Trong giai đoạn này Newcastle cũng lập một kỷ lục khi ở liên tục ngoài biển trong 126 ngày. Vào ngày 23 tháng 11 năm 1940, Newcastle đụng độ với các thiết giáp hạm hạng nhẹ (hoặc tàu chiến-tuần dương) Đức Scharnhorst và Gneisenau, nhưng chúng đã biến mất trong tầm nhìn kém của thời tiết xấu trước khi các tàu chiến khác kịp đến hỗ trợ.

Newcastle tham gia vào hoạt động không kết quả của Phó Đô đốc James Somerville chống lại Hạm đội Ý trong Trận chiến mũi Spartivento. Sau các hoạt động phong tỏa tàu buôn đối phương tại Nam Đại Tây Dương, nó được gửi sang phía Đông và được bố trí đến Địa Trung Hải trong thành phần Chiến dịch Vigorous từ Alexandria đến Malta vào tháng 6 năm 1942. Bốn ngày sau khi rời Alexandria, Newcastle trúng phải ngư lôi phóng từ một chiếc E-boat, làm thủng một lỗ hổng lớn trước mũi. Nỗ lực của thủy thủ đoàn đã cứu được con tàu, vốn có thể lếch được trở về Alexandria với tốc độ 4 knot, nơi không có được những phương tiện để sửa chữa hoàn chỉnh. Nó được bổ sung một vách ngăn bằng gỗ gia cố bởi bê-tông ngay phía sau lỗ thủng, một biện pháp tạm thời thường xuyên đòi hỏi phải thay thế tại các cảng biển dọc đường ở Ấn Độ, Ceylon, Nam Phi và Brasil, để cuối cùng đi đến Xưởng hải quân Brooklyn, New York vào cuối tháng 10, nơi một mũi tàu mới được chế tạo trong mười tuần lễ tiếp theo sau.

Từ New York, Newcastle lên đường đi Plymouth trước khi gia nhập Hạm đội Viễn Đông tại Ceylon (nay là Sri Lanka), và hoạt động như là soái hạm của Hải đội Tuần dương 4. Newcastle từng tham gia bắn phá nhiều vị trí trên các đảo do quân đội Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng, và đã hỗ trợ cho Tập đoàn quân 14 Anh Quốc trong các chiến dịch tại Miến Điện.

Chiến tranh Triều Tiên và sau đó

Sau chiến tranh, chiếc tàu tuần dương được đại tu vào năm 1952 và đã tham gia Chiến tranh Triều Tiên, hoạt động như là soái hạm, và đã bắn pháo hỗ trợ cho lực lượng Liên Hợp Quốc. Nó còn can thiệp vào Tình trạng khẩn cấp Malaya vào cuối những năm 1950.

Newcastle được cho ngừng hoạt động năm 1958 và tháo dỡ vào năm 1959.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 HMS Newcastle at Uboat.net
 HMS Newcastle - WWII cruisers

Lớp tàu tuần dương Town (1936)
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Triều Tiên


title: Moorea

text:
Moorea hay Mo'orea là một hòn đảo ở Polynésie thuộc Pháp, và là một phần của Quần đảo Société, cách Tahiti 17 km về phía tây bắc. "Moorea" có nghĩa là "con thằn lằn màu vàng" theo tiếng Tahiti. Xưa kia đảo có tên là Aimeho, cũng viết là Aimeo hoặc Eimeo. Khi người Âu châu khám phá ra vùng Nam Thái Bình Dương họ đặt tên cho đảo này là Đảo York.

Dân số trên đảo là 16.191 người (năm 2007)

Địa lý
Từ khi nổi lên trên mặt biển, hình dạng của đảo biến đổi gần giống với hình trái tim với hai vịnh gần như đối xứng ở phía bắc của đảo là Vịnh Cook (Paopao) và Vịnh Opunohu. Hòn đảo rộng 134 km² và nguyên là một núi lửa từ 1,5 đến 2,5 triệu năm tuổi, kết quả của các hoạt động địa chất dưới sự che phủ của kiến tạo đại dương đã tạo nên toàn bộ Quần đảo Société. Điều này đã tạo ra các giả thuyết rằng cac vịnh ngày nay nguyên là các lưu vực sông mà đã bị lấp kín khi mực nước biển dâng lên. Đỉnh cao nhất của hòn đảo là Núi Tohieal (1207 mét)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Site officiel de la commune de Moorea-Maiao
 Le site d'information de la commune de Moorea-Maiao
 Le site du comité du tourisme de Moorea

Thái Bình Dương
Núi lửa đã tắt
Polynésie thuộc Pháp


title: 17734 Boole

text:
17734 Boole (1998 BW3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 1 năm 1998 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17734 Boole

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Benzen

text:
Benzen là một hợp chất hữu cơ có công thức hoá học C6H6. Benzen là một hydrocarbon thơm, trong điều kiện bình thường là một chất lỏng không màu, mùi dịu ngọt dễ chịu, dễ cháy. Benzen tan kém trong nước và rượu
 Vì chỉ chứa carbon và hydro nên benzen là một hydrocarbon.

Benzen là thành phần tự nhiên của dầu thô và là một trong những hóa chất dầu cơ bản. Do các liên kết pi liên tục tuần hoàn giữa các nguyên tử carbon, benzen được phân loại là hydrocarbon thơm, [n] - annulen ([6] - annulen) thứ hai. Nó đôi khi được viết tắt là PhH. Benzen là một chất lỏng không màu và rất dễ cháy và có mùi thơm, nó tạo ra mùi thơm xung quanh các trạm xăng. Nó được sử dụng chủ yếu như một tiền chất để sản xuất các hóa chất có cấu trúc phức tạp hơn, chẳng hạn như ethylbenzen và cumen, trong đó hàng tỷ kg được sản xuất hàng năm. Vì benzen có số octan cao, các dẫn xuất thơm như toluen và xylen thường chiếm tới 25% xăng. Bản thân benzen đã bị giới hạn ở mức dưới 1% trong xăng vì nó là chất gây ung thư ở người. Hầu hết các ứng dụng phi công nghiệp cũng bị hạn chế vì lý do tương tự.

Lịch sử

Khám phá
Từ "benzen" có nguồn gốc từ "nhựa benzoin", một loại nhựa thơm được các dược sĩ và nước hoa châu Âu biết đến từ thế kỷ 16 như một sản phẩm của Đông Nam Á. Một vật liệu có tính acid được lấy từ benzoin bằng cách thăng hoa và được đặt tên là "hoa của benzoin", hay acid benzoic. Do đó hydrocarbon có nguồn gốc từ acid benzoic thu được tên là benzin, benzol hoặc benzen. Michael Faraday lần đầu tiên phân lập và xác định benzen vào năm 1825 từ dư lượng dầu có nguồn gốc từ việc sản xuất khí phát sáng, đặt cho nó cái tên bicarburet của hydro. Năm 1833, Eilhard Mitscherlich đã sản xuất nó bằng cách chưng cất acid benzoic (từ nhựa benzoin) và vôi. Ông đã đặt cho hợp chất tên là benzin. Năm 1836, nhà hóa học người Pháp Auguste Laurent đặt tên cho chất này là "phène"; từ này đã trở thành từ gốc của từ tiếng Anh "phenol", đó là benzen được hydroxyl hóa và " phenyl", gốc tự do được hình thành do sự trừu tượng của một nguyên tử hydro (gốc tự do H •) từ benzen.

Năm 1845, Charles Mansfield, làm việc dưới quyền August von von Hofmann, đã tách benzen từ nhựa than đá. Bốn năm sau, Mansfield bắt đầu sản xuất benzen ở quy mô công nghiệp đầu tiên, dựa trên phương pháp than đá. Dần dần, ý thức phát triển giữa các nhà hóa học rằng một số chất có liên quan về mặt hóa học với benzen, bao gồm một họ hóa học đa dạng. Năm 1855, Hofmann đã sử dụng từ "thơm" để chỉ định mối quan hệ gia đình này, vì tính chất đặc trưng của nhiều thành viên trong họ chất này. Năm 1997, benzen được phát hiện trong không gian liên sao.

Công thức vòng

Công thức thực nghiệm cho benzen đã được biết đến từ lâu, nhưng cấu trúc không bão hòa cao của nó, chỉ với một nguyên tử hydro cho mỗi nguyên tử carbon, là thách thức để xác định. Archibald Scott Couper năm 1858 và Joseph Loschmidt năm 1861  đã đề xuất các cấu trúc có thể chứa nhiều liên kết đôi hoặc nhiều vòng, nhưng sau đó có quá ít bằng chứng để giúp các nhà hóa học quyết định bất kỳ cấu trúc cụ thể nào.

Năm 1865, nhà hóa học người Đức Friedrich August Kekulé xuất bản một bài báo bằng tiếng Pháp (khi đó ông đang giảng dạy tại vùng Bỉ sử dụng Pháp ngữ) cho thấy cấu trúc benzen chứa một vòng gồm sáu nguyên tử carbon với các liên kết đơn và đôi xen kẽ. Năm sau, ông xuất bản một bài báo dài hơn bằng tiếng Đức về cùng một chủ đề. Kekulé đã sử dụng bằng chứng tích lũy trong những năm qua, cụ thể là, dường như luôn luôn chỉ có một đồng phân của bất kỳ đơn chất hóa học nào của benzen và luôn luôn xuất hiện chính xác ba đồng phân của mọi dẫn xuất bị loại bỏ, mô hình meta và para của sự thay thế aren để hỗ trợ cho cấu trúc đề xuất của ông. Vòng đối xứng của Kekulé có thể giải thích những sự việc gây tò mò này, cũng như tỷ lệ carbon-hydro 1:1 của benzen.

Sự hiểu biết mới này về benzen, và do đó của tất cả các hợp chất thơm, đã được chứng minh là rất quan trọng đối với cả hóa học tinh khiết và hóa học ứng dụng mà vào năm 1890, Hiệp hội Hóa học Đức đã tổ chức một sự đánh giá cao về khám phá của Kekulé, kỷ niệm năm thứ 25 của bài báo về benzen đầu tiên của ông. Ở đây Kekulé đã nói về việc tạo ra lý thuyết. Ông nói rằng ông đã phát hiện ra hình dạng chiếc nhẫn của phân tử benzen sau khi có tiếng vang hay giấc mơ ban ngày của một con rắn tự giữ đuôi của mình (đây là một biểu tượng phổ biến trong nhiều nền văn hóa cổ đại được gọi là Ouroboros hoặc nút thắt vô tận). Tầm nhìn này đã đến với ông sau nhiều năm nghiên cứu bản chất của các liên kết carbon-carbon. Mất 7 năm sau khi ông giải quyết vấn đề làm thế nào các nguyên tử carbon có thể liên kết với tối đa bốn nguyên tử khác cùng một lúc. Thật kỳ lạ, một mô tả tương tự, hài hước về benzen đã xuất hiện vào năm 1886 trong một cuốn sách nhỏ có tựa đề Berichte der Durstigen Chemischen Gesellschaft (Tạp chí của Hiệp hội hóa học khát nước), một bản nhái của Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, một vòng tròn, thay vì rắn như trong giai thoại của Kekulé. Một số nhà sử học cho rằng nhại lại là một cây đèn thần của giai thoại rắn, có thể đã được biết đến qua truyền miệng ngay cả khi nó chưa xuất hiện trên báo in. Bài phát biểu năm 1890 của Kekulé  trong đó giai thoại này xuất hiện đã được dịch sang tiếng Anh. Nếu giai thoại là ký ức của một sự kiện có thật, thì các tình huống được đề cập trong câu chuyện cho thấy nó phải xảy ra vào đầu năm 1862.

Bản chất tuần hoàn của benzen cuối cùng đã được xác nhận bởi nhà tinh thể học Kathleen Lonsdale vào năm 1929.

Danh pháp
Nhà hóa học người Đức Wilhelm Korner đã đề xuất các tiền tố ortho-, meta-, para- để phân biệt các dẫn xuất benzen thay thế vào năm 1867; tuy nhiên, ông không sử dụng các tiền tố để phân biệt vị trí tương đối của các nhóm thế trên vòng benzen. Đó là nhà hóa học người Đức Karl Gräbe vào năm 1869, lần đầu tiên sử dụng tiền tố ortho-, meta-, para- để biểu thị các vị trí tương đối cụ thể của các nhóm thế trên một vòng thơm thay thế di (viz, naphthalen). Năm 1870, nhà hóa học người Đức Viktor Meyer lần đầu tiên áp dụng danh pháp của Gräbe cho benzen.

Ứng dụng ban đầu
Trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, benzen được sử dụng làm kem dưỡng da sau cạo râu vì mùi dễ chịu của nó. Trước những năm 1920, benzen thường được sử dụng làm dung môi công nghiệp, đặc biệt là để tẩy kim loại. Khi độc tính của nó trở nên rõ ràng, benzen được thay thế bởi các dung môi khác, đặc biệt là toluen (methylbenzen), có tính chất vật lý tương tự nhưng không gây ung thư.

Năm 1903, Ludwig Roselius đã phổ biến việc sử dụng benzen để khử caffein cà phê. Phát hiện này đã dẫn đến việc sản xuất Sanka. Quá trình này sau đó đã bị ngưng. Benzen trong lịch sử đã được sử dụng như một thành phần quan trọng trong nhiều sản phẩm tiêu dùng như Cờ lê lỏng, một số dụng cụ cạo sơn, xi măng cao su, tẩy trang tại chỗ và các sản phẩm khác. Việc sản xuất một số công thức chứa benzen này đã ngừng vào khoảng năm 1950, mặc dù cờ lê lỏng vẫn tiếp tục chứa một lượng đáng kể benzen cho đến cuối những năm 1970.

Xuất hiện ngoài tự nhiên
Một lượng nhỏ benzen được tìm thấy trong dầu mỏ và than đá. Nó là sản phẩm phụ của quá trình đốt cháy không hoàn toàn của nhiều vật liệu. Đối với mục đích thương mại, cho đến Thế chiến II, hầu hết benzen được lấy làm sản phẩm phụ của sản xuất than cốc (hay "dầu nhẹ lò than") cho ngành công nghiệp thép. Tuy nhiên, trong những năm 1950, nhu cầu về benzen tăng lên, đặc biệt là từ ngành công nghiệp polymer đang phát triển, đòi hỏi phải sản xuất benzen từ dầu mỏ. Ngày nay, hầu hết benzen đến từ ngành công nghiệp hóa dầu, chỉ có một phần nhỏ được sản xuất từ than đá.

Cấu trúc phân tử

Cấu trúc mà Kekulé đưa ra hầu như không thuyết phục được các nhà khoa học đương thời, vì căn cứ vào công thức phân tử thì phân tử benzen thể hiện tính không no cao nhưng rất khó tham gia phản ứng cộng, ngược lại benzen rất dễ tham gia phản ứng thế. Tuy nhiên vào năm 1929, công thức của Kekulé đã được công nhận bởi Kathleen Lonsdale.

Theo phân tích quang phổ thì góc liên kết giữa các nguyên tử trong benzen đều là 120 độ, các liên kết C-C đều như nhau (140 pm), lớn hơn liên kết đôi đơn lẻ và nhỏ hơn liên kết đơn (136 pm và 147 pm). Điều này được giải thích qua thuyết lai hoá obitan như sau:
trong phân tử benzen, các nguyên tử C ở trạng thái lai hoá sp2 liên kết với nhau và với các nguyên tử H thành mặt phẳng phân tử benzen, các obitan p vuông góc với mặt phẳng không chỉ liên kết thành cặp mà liên kết với nhau thành hệ liên hợp. Do vậy mà liên kết đôi ở benzen thường bền hơn so với các hợp chất có liên kết đôi khác, dẫn đến các tính chất đặc trưng mà người ta gọi là tính thơm.

Tính chất

Phản ứng cộng
Benzen trong điều kiện có xúc tác nickel, nhiệt độ cao cộng với khí hydro tạo ra cyclohexan. Khi có chiếu sáng, benzen tác dụng với khí chlor tạo ra lindan C6H6Cl6 (còn gọi là thuốc trừ sâu ba số 6, thuốc trừ sâu 6-6-6), một thuốc trừ sâu hoạt tính rất mạnh, đã bị cấm.

Phản ứng Friedel-Crafts
Khi có acid Lewis, benzen phản ứng với methylchloride tạo ra toluen.

Ngoài ra, benzen có thể được chuyển thành nhiều hợp chất khác theo cách này. Ví dụ như amphetamin:

C6H6 + CH2=CH-CH2Cl -> C6H5CH2CH(CH3)Cl (xúc tác AlCl3)

C6H5CH2CH(CH3)Cl + NH3 -> C6H5CH2CH(CH3)NH3+Cl-

Thủy phân sản phẩm, thu được amphetamin.

Phản ứng thế electrophyl
Benzen phản ứng thế với halogen(X2) khi có sắt hoặc acid Lewis (AlCl3) tạo phenyl halide (C6H5X), phản ứng với acid nitric đặc có xúc tác acid sulfuric đậm đặc tạo nitro benzen (trong điều kiện ngặt nghèo hơn - acid bốc khói và nhiệt độ cao - sinh ra TNB), phản ứng với acid sulfuric đậm đặc chưng cất nước thành acid benzosulfonic. Quy tắc chung được nêu trong hình dưới.

Nếu như có thêm nhóm thế thì phản ứng thế vào nhân thơm sẽ nhanh hơn hoặc chậm hơn tuỳ vào bản chất nhóm thế:

Điều chế

Trime hóa Acetylen
3CH≡CH —C, 6000—> C6H6

Dùng acid Benzoic
Cho acid benzoic tác dụng với natri hydroxide theo phản ứng:

C6H5COOH + 2NaOH —> C6H6 + Na2CO3

Từ các hydrocarbon nặng
Từ các hydrocarbon mạch thẳng dài

Độc tính
Benzen có mùi thơm dễ chịu giống mùi bánh ngọt vừa nướng xong, nhưng mùi này có hại cho sức khoẻ (gây bệnh bạch cầu). Ngoài ra, khi hít benzen vào, có thể gây vô sinh, cần lưu ý khi tiếp xúc trực tiếp với benzen. Có thể gây bệnh ung thư máu. Benzen khi rơi vào da sẽ gây bỏng rát.

Đồng phân vị trí nhóm thế
Nếu có hai nhóm thế đính vào nhân thơm thì cho ra 3 đồng phân: thế 1,2- là ortho- (o-), thế 1,3- là meta- (m-), thế 1,4- là para- (p-).

Ứng dụng
Ngày nay một lượng lớn benzen chủ yếu để:
 Sản xuất styren cho tổng hợp polymer.
 Sản xuất cumen cho việc sản xuất cùng lúc aceton và phenol.
 Sản xuất cyclohexan tổng hợp tơ nylon.
 Làm dung môi, sản xuất dược liệu.

Các dẫn xuất và đồng đẳng

Đồng đẳng
 Toluen: có được từ chưng cất nhựa than đá hoặc cho benzen phản ứng với metylclorua có acid Lewis, ứng dụng chính là sản xuất thuốc nổ TNT và làm dung môi.
 Xylen: có ba đồng phân o-, m-, p-, là sản phẩm của quá trình chưng cất hoá dầu, dùng trong kỹ nghệ.
 Cumen: có được nhờ cộng benzen vào propylen.
dãy đồng đẳng của benzen có công thức tổng quát CnH2n-6 với

Dẫn xuất
 Phenol: có được nhờ oxy hoá cumen.
 Anilin.
 acid benzoic.
Styren.
 Paracetamol.

Chú thích

Xem thêm
Toluen
Styren
Naphtalen

Liên kết ngoài

 Benzen at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
 International Chemical Safety Card 0015
 USEPA Summary of Benzen Toxicity
 NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
 Benzen tại PubChem
 Dept. of Health and Human Services: TR-289: Toxicology and Carcinogensis Studies of Benzen
 Video Podcast of Sir John Cadogan giving a lecture on Benzen since Faraday, in 1991
 Substance profile
 Benzen TOXicology Data NETwork
 NLM Hazardous Substances Databank – Benzen

Hydrocarbon thơm
Chất gây ung thư
Nhân hương phương cơ bản
Ô nhiễm đất
Hợp chất carbon
An toàn và sức khỏe nghề nghiệp
Hóa chất hàng hóa


title: Danh sách tổng thống Cộng hòa Séc

text:
Dưới đây là Danh sách tổng thống Cộng hòa Séc từ năm 1993 đến nay.

Xem thêm
 Danh sách thủ tướng Cộng hòa Séc
 Danh sách tổng thống Tiệp Khắc

Liên kết ngoài
Hiến pháp Séc  - nhất là Chương ba, mục 54-66

Tham khảo

S
Chính phủ Cộng hòa Séc


title: Nguyễn Thị Hồng Ngọc

text:
Nguyễn Thị Hồng Ngọc (tên tiếng Anh: Jacqueline Hong-Ngoc Nguyen; sinh năm 1965) là một vị thẩm phán người Mỹ gốc Việt. Bà là vị thẩm phán gốc Việt đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ được bổ nhiệm chủ tọa Tòa án cấp Liên bang bao gồm một phần tiểu bang California. Đây là khu vực với 17 triệu dân gồm các quận Los Angeles, Orange, San Bernardino, Riverside, Ventura, Santa Barbara, và San Luis Obispo.

Từ tháng 5 năm 2012, bà là thẩm phán Tòa Phúc thẩm Liên bang Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States Federal Court of Appeals; là định chế tư pháp ngay dưới Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ) khu vực số 9 bao gồm toàn bộ miền Tây nước Mỹ với 9 tiểu bang, trong đó có California, và hai vùng lãnh thổ Guam và Quần đảo Bắc Mariana. Bà là người nữ gốc châu Á đầu tiên phục vụ trong vị trí này tại Hoa Kỳ.

Thân thế
Nguyễn Hồng Ngọc sinh ra ở Đà Lạt, Việt Nam. Ông thân sinh của bà tên Nguyễn Bình là thiếu tá trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trong những ngày hấp hối Tháng Tư năm 1975 khi chính thể Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, bà lúc đó 10 tuổi cùng gia đình được bốc bằng trực thăng đưa sang tỵ nạn ở Mỹ, tạm cư ở Trại Pendleton, rồi sau định cư ở La Crescenta, California.

Với học bổng bốn năm Nguyễn Hồng Ngọc tốt nghiệp đại học Occidental College năm 1987 môn Anh văn và tiếp theo đó theo học Trường Đại học Luật thuộc Viện Đại học UCLA. Bà ra trường năm 1991 với văn bằng tiến sĩ luật khoa. Sau bốn năm làm việc ở văn phòng tư, bà chuyển sang làm công tố viên cho tòa án liên bang Hoa Kỳ.

Sự nghiệp
Bà được thống đốc tiểu bang California Gray Davis bổ nhiệm làm chánh án Tòa Thượng thẩm Quận Los Angeles (Los Angeles County Superior Court), tiểu bang California năm 2002. Năm 2009 bà được đề cử làm thẩm phán Tòa án Liên bang và Thượng viện Quốc hội Hoa Kỳ đã bỏ 97 phiếu thuận, 0 phiếu chống.

Ngày 13 Tháng 5 năm 2011 bà được thị trưởng thành phố Los Angeles Antonio Villaraigosa tuyên dương nhân dịp "Tháng Di sản Văn hóa người Mỹ gốc châu Á Thái Bình Dương".

Ngày 22 tháng 9 năm 2011, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama đề cử bà làm Thẩm phán tòa kháng án (phúc thẩm) liên bang khu vực số 9. Bà là thẩm phán hạt Hoa Kỳ đầu tiên được bổ nhiệm bởi Tổng thống Obama, sau đó cũng chính ông đề cử bà là thẩm phán cao cấp liên bang, bà cũng là người Mỹ gốc Việt đầu tiên làm thẩm phán liên bang trong lịch sử của Hoa Kỳ, và là thẩm phán cao cấp đầu tiên từ châu Á-Thái Bình Dương trong lịch sử California.. Ngày 7 tháng 5 năm 2012, Thượng viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu chấp thuận sự bổ nhiệm này, với 91 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Bà cũng được dự đoán là ứng cử viên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ tổng thống Obama.

Đời sống cá nhân
Nguyễn Hồng Ngọc sống với chồng, Po Kim, một cựu công tố viên và 2 người con còn trong tuổi vị thành niên.

Tham khảo

Người Đà Lạt
Người Mỹ gốc Việt
Luật gia gốc Việt
Giáo sư gốc Việt
Nữ luật gia
Thẩm phán Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học California tại Los Angeles


title: Nomada curvispinosa

text:
Nomada curvispinosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1981


title: Leioproctus wagneri

text:
Leioproctus wagneri là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1909


title: Unterammergau

text:
Unterammergau là một đô thị ở huyện Garmisch-Partenkirchen bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official site


title: Gödnitz

text:
Gödnitz là một đô thị thuộc huyện Anhalt-Bitterfeld, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Chú thích

Tham khảo


title: Rhaebus gebleri

text:
Rhaebus gebleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fisher de Waldheim miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Rhaebus


title: Brucita marmorata

text:
Brucita marmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Brucita


title: 10264 Marov

text:
10264 Marov (1978 PH3) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1978 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Euclidia diagonalis

text:
Euclidia diagonalis  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Arizona và New Mexico.

Sải cánh dài khoảng 28 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide

Euclidia


title: Nowaki (tàu khu trục Nhật)

text:
Nowaki (tiếng Nhật: 野分) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản thuộc lớp Kagerō đã phục vụ tại Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Vào ngày 3 tháng 3 năm 1942 Nowaki đã giúp vào việc đánh chìm pháo hạm Asheville. Trong Trận chiến ngoài khơi Samar vào ngày 25 tháng 10 năm 1944, Nowaki tham gia tấn công bằng ngư lôi nhắm vào các tàu sân bay hộ tống của Hải quân Mỹ, và giúp vào việc đánh chìm tàu khu trục Johnston. Sau đó, nó giúp di tản những người sống sót khỏi chiếc tàu tuần dương Chikuma rồi đánh đắm nó bằng ngư lôi.

Sau khi bị hư hại bởi hỏa lực hải pháo từ các tàu tuần dương Mỹ vào ngày 26 tháng 10, Nowaki bị đánh chìm bởi ngư lôi phóng từ tàu khu trục Owen, cách 120 km (65 hải lý) về phía Đông Nam Legaspi, ở tọa độ .

Nowaki được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 10 tháng 1 năm 1945.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 CombinedFleet.com: Kagero-class destroyers
 CombinedFleet.com: Nowaki history

Lớp tàu khu trục Kagerō
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Sự cố hàng hải năm 1944


title: Eucera decipiens

text:
Eucera decipiens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1935


title: Monolepta martini

text:
Monolepta martini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Papuagrion reductum

text:
Papuagrion reductum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài thiếu dữ liệu trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Papuagrion reductum được Ris miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Papuagrion


title: Proutiella latifascia

text:
Proutiella latifascia là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy trên sườn đông ủa Andes Colombia và Ecuador.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project


title: Procraerus assimulatius

text:
Procraerus assimulatius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: 13380 Yamamohammed

text:
13380 Yamamohammed (1998 WQ11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 13380 Yamamohammed

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Saint-Jean-des-Mauvrets

text:
Saint-Jean-des-Mauvrets là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 32 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Saintjeandesmauvrets


title: Berberis pectinata

text:
Berberis pectinata là một loài thực vật thuộc họ Berberidaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Nguồn
 Ulloa Ulloa, C. & Pitman, N. 2003. Berberis pectinata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Ecuador
P


title: Hypsiboas polytaenius

text:
Hypsiboas polytaenius là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, các đồn điền, vườn nông thôn, các vùng đô thị, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, ao, đất có tưới tiêu, và kênh đào và mương rãnh.

Hình ảnh

Tham khảo

 Gonçalves da Cruz, C.A. & Caramaschi, U. 2004. Hypsiboas polytaenius . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

polytaenius
Động vật đặc hữu Brasil


title: Ryan Sheckler

text:
Ryan Allen Sheckler (sinh ngày 30 tháng 12 năm 1989) là một vận động viên trượt ván chuyên nghiệp. Anh là ngôi sao chính trong show truyền hình thực tế của MTV: Life of Ryan.

Ryan sinh ra ở San Clemente, bang California, con của ông bà Randy và Gretchen Sheckler. Anh có 2 em trai, Shane và Kane. Khi được 18 tháng tuổi, Ryan tìm thấy ván trýợt cũ của cha mình và đã tìm cách tự đẩy mình đi trên ván trýợt, thậm chí là đứng vững trên nó. Khi 16 tuổi, Ryan dành 22 tiếng 1 tuần để tập trượt ván ở sân sau nhà mà cha anh đã thiết kế thành 1 sân ván trượt nhỏ. Ryan bắt đầu chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp vào nãm 2003, khi mà anh lần lượt giành chiến thắng trong các giải X Games, Gravity Games, Vans Triple Crown và Slam City Jam.

Sự nghiệp của Ryan bắt đầu hình thành năm 1995, một vài năm sau, anh gia nhập CASL, tức California Amateur Skateboarding League và giành giải thýởng ở một vài cuộc thi thuộc hội liên ðoàn này. Anh được thần tượng của mình tập ván trượt cùng tại bữa tiệc sinh nhật thứ 7 của mình. Từ năm 1997 đến 2001, anh giành chức vô địch ở CASL liên bang. Đây cũng là lúc anh gặp được nhà tài trợ đầu tiên cho mình, Arnette - nhà tài trợ của Tony Hawk. Anh bắt đầu nhận được nhiều sự chú ý từ đây.

Các giải thưởng đạt được kể từ khi bắt đầu sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp:

 2003
 Gravity Games, vô địch
 Slam City Jam, vô địch
 United States Skateboarding Championships, giải 3
 Vans Triple Crown, vô địch
 World Cup of Skateboarding, vô địch
 2004
 Gravity Games, giải 3
 United States Skateboarding Championships,vô địch
 Vans Triple Crown, Vancouver event; giải 3
 Vans Triple Crown, Cleveland event; giải 3
 World Cup of Skateboarding, giải 2
 2005
 AST Dew Tour, Louisville event; vô địch
 AST Dew Tour, Denver event; vô địch
 AST Dew Tour, Portland event; giải 2
 AST Dew Tour, San Jose event; vô địch
 AST Dew Tour, Orlando event; giải 3
 AST Dew Tour; vô địch
 Globe World Cup, Melbourne event; giải 2
 World Championship of Skateboarding, giải 3
 2006
 Tampa Pro, Florida event, về thứ 5
 AST Dew Tour, Louisville event; vô địch
 AST Dew Tour, Denver event; về thứ 4
 AST Dew Tour, Portland event;vô địch
 AST Dew Tour, San Jose, California event; vô địch
 AST Dew Tour, Orlando event; second place; giải 2
 AST Dew Tour; vô địch
 X Games, Los Angeles event; giải 2
 Globe World Cup,Melbourne event; vô địch

Trong đó, ngày 4 tháng 8 năm 2008, trong đêm Teen Choice Awards 2008, Ryan Sheckler được 2 đề cử là:
Choice Action Sports Male (Vận động viên nam)
Choice MySpacer (Được bầu chọn qua mạng My Space)

Hiện nay Ryan trực thuộc Plan B Skateboard, sau khi đã làm việc với World Industries và Almost Skateboards. Ryan cũng là hình ảnh đại diện của 1 loạt các thương hiệu nổi tiếng như: Panasonic, hãng quần áo Volcom Stone, Red Bull, đồng hồ Nixon...

Tham khảo

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ


title: Rinus Michels

text:
Marinus ("Rinus") Jacobus Hendricus Michels (9 tháng 2 năm 1928 – 3 thág 3 năm 2005) là một cầu thủ và huấn luyện viên người Hà Lan. Ông cống hiến cả sự nghiệp của mình ở câu lạc bộ Ajax Amsterdam, và sau đó là huấn luyện viên của câu lạc bộ này. Ông cũng là thành viên của Hà Lan. Ông cũng từng có thời gian làm huấn luyện viên cho đội tuyển quốc gia.
Ông nổi tiếng với thành tích huấn luyện của mình, cùng Ajax Amsterdam và giành cúp vô địch Tây Ban Nha với FC Barcelona. Ông cùng đội tuyển Hà Lan đạt Á quân World Cup 1974 và vô địch Euro 1988. Ông được coi là người phát minh ra lối chơi bóng đá tổng lực vào thập niên 1970 chính điều đó đã khiến FIFA bầu ông là huấn luyện viên xuất sắc nhất thế kỉ 20 vào năm 1999 và tờ France Football năm 2019 bầu chọn là Huấn luyện viên xuất sắc nhất lịch sử.

Sự nghiệp cầu thủ

Câu lạc bộ
Ông sinh ra tại Amsterdam nhưng lớn lên tại Olympiaweg, phố gần sân vận động Olympic. Khi kỉ niệm sinh nhật lần thứ 9 vào năm 1936 ông được nhận một đôi giày đá bóng màu trắng và một chiếc áo thi đấu của Ajax Amsterdam. Sau đó ông thường chơi bóng với cha ông ở một sân nhỏ gần nhà. Joop Köhler, một người bạn của gia đình đang làm việc tại Ajax, đã giới thiệu ông đến chơi ở đội trẻ của Ajax năm 1940. Khi Thế chiến thứ hai bùng nổ, và đặc biệt là nạn đói ở Hà Lan năm 1944, sự nghiệp của ông bị gián đoạn.

Lille OSC, một câu lạc bộ ở Pháp đã mời ông sang chơi bóng cho họ ông không đi được vì còn nghĩa vụ quân sự với quốc gia.

Ngày 9 tháng 6 năm 1946 ông được mời đến chơi cho Ajax để thay cho Han Lambregt bị chấn thương. Trận đầu của ông cho Ajax là trận hủy diệt ADO với tỉ số 8-3 và ông đã ghi 5 bàn. Và mùa giải năm đó họ đoạt chức vô địch Hà Lan. Ông trở thành một người quan trọng của đội bóng, trong thời gian 1946-1958 ông chơi 264 trận cho Ajax và ghi được 122 bàn.

Năm 1958 ông đã chấm dứt sự nghiệp thi đấu của mình vì chấn thương.

Đội tuyển quốc gia
Ông chơi cho đội tuyển quốc gia mình vẻn vẹn có 5 trận. Trận đầu ông thi đấu là gặp Thụy Điển ngày 8 tháng 6 và thua 1-4. Ông cũng thua tất cả các trận còn lại trong màu áo đội tuyển "Da Cam" của mình, 4-1 trước Phần Lan, 4-0 trước Bỉ, 6-1 trước Thụy Điển và 3-1 trước Thụy Sĩ.

Sự nghiệp huấn luyện
Rinus trở lại Ajax vào năm 1965 với cương vị là huấn luyện viên. Dưới triều đại của ông Ajax đã giành được 4 cúp vô địch quốc gia và 3 cúp KNVB. Năm 1971 ông dẫn dắt Ajax giành Cúp C1 lần đầu trong lich sử của họ. Ở Ajax ông đã cải tiến lối chơi bằng lối bóng đá tổng lực và dùng bẫy việt vị. Sau đó ông chuyển tới FC Barcelona vào cuối năm 1971 và đẫn dắt đội bóng này đoạt cup vô địch La Liga trước khi quay lại làm huấn luyện viên của Hà Lan.

Trận đầu tiên của ông trên cương vị huấn luyện viên Hà Lan là trận hòa 1-1 với Áo ngày 27 tháng 3 năm 1974. Tại vòng chung kết World Cup 1974 "Cơn lốc xoáy màu da cam" đã thể hiện một lối chơi tấn công tổng lực đã làm khiếp sợ các đội bóng khác. Họ lần lượt đánh bại Argentina và đương kim vô địch Brasil để tiến tới trận chung kết gặp nước chủ nhà Đức. Trước trận chung kết họ đã thắng 5, hòa 1 ghi được 14 bàn và chỉ để thủng lưới 1 bàn. Và trên cương vị huấn luyện của mình ông chưa từng bị thất bại trận nào. Ở trận chung kết năm đó Hà Lan đã vươn lên dẫn trước nhưng thần may mắn đã không nghiêng về phía họ và kết quả là họ chịu thua 1-2, nhường chiếc cúp vô địch lại cho đội chủ nhà. Đó cũng là trận cuối của Michels ở đội tuyển Hà Lan trước khi ông sang huấn luyện cho Ajax.

Sau đó 10 năm ông lại trở lại huấn luyện cho đội Hà Lan. Thời kỳ này ông có trong tay những cầu thủ xuất sắc bậc nhất thế giới như Marco van Basten, Ruud Gullit và Frank Rijkaard, họ đã cùng nhau đoạt được cup vô địch châu Âu năm 1988.

Câu lạc bộ cuối cùng mà ông huấn luyện là Bayer Leverkusen của Đức năm 1989.

Nhận định
Với những thành công và triết lý bóng đá của mình ông được mọi người tôn là "Tướng quân". Ông từng nói: "Bóng đá cũng như chiến tranh vậy, bất cứ ai cư xử quá chuẩn mực là thất bại". Sau khi kết thúc ông công việc của mình ông sống tại Aalst, Bỉ và mất tại đó ngày 3 tháng 3 năm 2005 vì một cơn đau tim, thọ 77 tuổi. Johan Cruijff đã nói về ông như sau: "Cả trên cương vị là cầu thủ hay là huấn luyện viên ông là người dạy cho tôi nhiều điều nhất. Tôi nhớ Rinus Michels..... tôi luôn mong được sụ chỉ bảo của ông ấy.

Danh hiệu
Cầu thủ
 Vô địch Hà Lan: 1947, 1957

Huấn luyện viên
 Vô địch Euro: 1988
 Hạng nhì World Cup: 1974
 Cúp C1: 1971
 Hạng 2 cúp C1: 1969
 Vô địch La Liga: 1974
 Cup KNVB: 1967, 1970, 1971

Khác
 Huấn luyện viên hay nhất thế kỉ: 1999
 Tước hiệp sĩ của KNVB: 2002
 Giải thưởng cống hiến cả đời: 2002
 Huấn luyện viên hay nhất trong 50 năm của Hà Lan: 2004

Ghi chú

Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Huấn luyện viên bóng đá Hà Lan
Sinh năm 1928
Mất năm 2005
Người Hà Lan ở nước ngoài ở Tây Ban Nha


title: (8394) 1993 TM12

text:
{{DISPLAYTITLE:(8394) 1993 TM12}}

(8394) 1993 TM12 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 10 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

008394
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
008394
19931013


title: Cerura

text:
Cerura là một chi bướm đêm thuộc họ Notodontidae.

Các loài
Cerura vinula  (Linnaeus, 1758)
Cerura iberica  (Ortiz & Templado, 1966)
Cerura delavoiei  (Gaschet, 1876)
Cerura erminea  (Esper, 1783)
Cerura felina Butler, 1877
Cerura przewalskyi  (Alphéraky, 1882)
Cerura menciana Moore, 1877
Cerura subrosea  (Matsumura, 1927)
Cerura dayongi  Schintlmeister & Fang, 2001
Cerura priapus  Schintlmeister, 1997
Cerura tattakana  Matsumura, 1927
Cerura malaysiana  Holloway, 1982
Cerura kandyia  Moore
Cerura australis  Scott, 1864
Cerura multipunctata  Bethune-Baker, 1904
Cerura liturata  Walker, 1855
Cerura thomasi  Schintlmeister, 1993
Cerura scitiscripta  Walker, 1865
Cerura candida  Lintner, 1878
Cerura rarata  Walker, 1865

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cerura at funet

Dicranurini


title: Mụn nước

text:
Mụn nước (Latinh: vesicula, nhỏ hơn 0,5 cm) và bóng nước (Latinh: bulla, lớn hơn 0,5 cm) là một ổ nông chứa dịch, gồ lên và được bao bọc. Thường thành rất mỏng nên có thể được nhìn xuyên thấu và thấy được huyết thanh, dịch lymph, máu hay dịch ngoại bào. Mụn nước và bóng nước hình thành do sự bóc tách da ở các mức khác nhau; sự bóc tách có thể bên trong thượng bì (giộp nội thượng bì) hay ở mặt phân cách thượng bì-bì (dưới thượng bì). Các mụn nước giống herpes có chỉ định thử nghiệm Tzanck và/hoặc cấy virus.

Tham khảo

Da liễu học


title: 13914 Galegant

text:
13914 Galegant (1980 LC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 6 năm 1980 bởi C. S. Shoemaker ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13914 Galegant

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Mexacanthina lugubris

text:
Mexacanthina lugubris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mexacanthina


title: Hégenheim

text:
Hégenheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2576 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía nam của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Myrciaria pliniodes

text:
Myrciaria pliniodes là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Myrciaria pliniodes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Myrciaria
Thực vật dễ tổn thương


title: Charidotella virgulata

text:
Charidotella virgulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: 6 tháng 7

text:
Ngày 6 tháng 7 là ngày thứ 187 (188 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 178 ngày trong năm.

Sự kiện
371 TCN – Trận Leuctra diễn ra giữa hai thành bang Hy Lạp cổ đại là Thebes và Sparta.
1415 – Nhà cải cách tôn giáo người Séc Jan Hus bị thiêu sống vì tội dị giáo tại Konstanz nay thuộc Đức.
1885 – Louis Pasteur thử nghiệm thành công vắc-xin phòng bệnh dại trên bệnh nhân là một cậu bé bị chó dại cắn.
1921 – Cách mạng Mông Cổ : Lực lượng Xô viết và Đảng Nhân dân Mông Cổ chiếm Urga (nay là Ulaanbaatar) từ Bạch vệ.
1957 - John Lennon và Paul McCartney - 2 thành viên của nhóm nhạc huyền thoại The Beatles và là bộ đôi nhạc sĩ vĩ đại của thế kỉ 20, gặp nhau lần đầu tiên.
1998 – Sân bay quốc tế Hồng Kông chính thức được sử dụng cho thương mại, hiện là một trong những cảng hàng không lớn nhất trên thế giới.
2006 – Ấn Độ và Trung Quốc mở lại hoạt động thông thương mậu dịch qua đèo Nathu La thuộc đoạn Tây Tạng-Sikkim sau 44 năm kể từ Chiến tranh Trung-Ấn.

Ngày sinh
 1173 – Lý Cao Tông, Hoàng đế thứ bảy của nhà Lý, Đại Việt (m. 1211)
 1878 – Eino Leino, nhà thơ Phần Lan (m. 1926).
 1937 – Ned Beatty, diễn viên Mỹ (m. 2021)
 1946 – Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush

Mất
 1893 – Guy de Maupassant, nhà văn viết truyện ngắn người Pháp (s. 1850).
 1967 – Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam (s. 1914).
 1992 – Marsha P. Johnson, Drag queen, nhà hoạt động vì giải phóng người đồng tính thế giới (s. 1945).
 2009 – Robert McNamara, chính khách, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ (s. 1916).
 2014 – Tô Hoài, nhà văn người Việt Nam (s. 1920).
 2019 – Cameron Boyce, diễn viên, ca sĩ người Mỹ (s. 2000).
 2022 – James Caan, diễn viên Mỹ (s. 1940).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng bảy
Ngày trong năm


title: Hylaeus illinoisensis

text:
Hylaeus illinoisensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1896


title: Goodluck Jonathan

text:
Goodluck Ebele Azikiwe Jonathan, GCFR, BNER, GCON (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1957) là một chính khách Nigeria, ông là tổng thống thứ 14 và là đương kim tổng thống Nigeria. Trong cuộc bầu cử tháng 4 năm 2011, ông được bầu làm Tổng thống Nigeria.

Tham khảo

Tổng thống Nigeria
Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống
Phó Tổng thống Nigeria
Thống đốc bang Bayelsa
Người bang Bayelsa
Tín hữu Kitô giáo Nigeria
Nhà động vật học
Chính khách Đảng Dân chủ Nhân dân (Nigeria)


title: Phước Dinh

text:
Phước Dinh là một xã thuộc huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phước Dinh nằm ở phía đông huyện Thuận Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp biển Đông
Phía tây giáp các xã Phước Nam, Phước Minh và Phước Diêm
Phía Bắc giáp huyện Ninh Phước.

Xã có diện tích 131,47 km², dân số năm 2019 là 10.247 người, mật độ dân số đạt 78 người/km².

Hành chính
Xã Phước Dinh được chia thành 5 thôn: Bàu Ngứ, Sơn Hải 1, Sơn Hải 2, Từ Thiện, Vĩnh Trường.

Lịch sử
Trước đây, Phước Dinh là một xã thuộc huyện Ninh Phước.

Từ ngày 10 tháng 6 năm 2009, xã trực thuộc huyện Thuận Nam như hiện nay.

Kinh tế

Công nghiệp
Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I công suất 2.000 MW, vốn đầu tư trên 5 tỷ USD vốn được đặt trên địa bàn xã. Nhà máy sẽ được khởi công vào giai đoạn 2015 - 2020. Tuy nhiên vào tháng 11 năm 2016, Quốc hội Việt Nam quyết định ngừng dự án không thời hạn.

Sau khi có quyết định dừng dự án điện hạt nhân trong phạm vi, xã đã xây dựng các nhà máy điện sau:
 Điện mặt trời Bàu Ngứ ở vùng đất thôn Bàu Ngứ, có công suất lắp máy 50 MW, khởi công tháng 1/2018, hoàn hành tháng 12/2018. Nhà máy có diện tích hoạt động 75 ha, trong đó một phần là vùng nước của bàu Ngứ.
 Điện mặt trời Gelex Ninh Thuận có công suất lắp máy 50 MWp, sản lượng điện năng hàng năm hơn 82 triệu kWh, khởi công tháng 06/2018, dự kiến hoàn thành tháng 6/2019. Dự án có tổng diện tích làm việc 70 ha.
 Điện gió Mũi Dinh ở vùng đất thôn Từ Thiện, có công suất lắp máy 37,6 MW, khởi công cuối năm 2017, hoàn thành tháng 01/2019. Nhà máy có 16 tua bin, xây dựng trên diện tích 12 ha, hàng năm cung cấp khoảng 105 triệu kWh điện cho lưới điện quốc gia.

Chú thích

Tham khảo


title: Izatha heroica

text:
Izatha heroica là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is widespread in the South Island, but mainly in the west.

Sải cánh dài 23–29 mm đối với con đực và 27–32 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 1, tháng 2 and đầu tháng 3.

Larvae have been reared from erect dead Leptospermum. The host may have been Kunzea ericoides hoặc Leptospermum scoparium, since both were placed thuộc chi Leptospermum at this time.

Chú thích

Tham khảo

Izatha