title: Carl Maria von Weber

text:
Carl Maria Fridrich Ernst von Weber (18-19 tháng 11 năm 1786 - 4-5 tháng 1826) là một nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nghệ sĩ dương cầm, nghệ sĩ ghi ta và nhà phê bình âm nhạc người Đức. Ông được coi là một trong những nhà soạn nhạc nổi bật nhất của trường phái lãng mạn.

Các tác phẩm của ông, bao gồm các vở opera như Der Freischütz, Euryanthe và Oberon đã có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của opera lãng mạn tại Đức. Ông cũng là một nhà soạn nhạc sáng tạo với thể loại âm nhạc sử dụng nhạc cụ. Các tác phẩm của ông đã có ảnh hưởng lớn tới những nhà soạn nhạc sau này như Frédéric Chopin, Franz Liszt, Felix Mendelssohn, Igor Stravinsky, Heinrich Marschner, Giacomo Meyerbeer, Richard Wagner, Mikhail Glinka.

Tiểu sử

Xuất thân và thời thơ ấu
Carl Maria von Weber sinh vào tháng 11 năm 1786 tại Eutin, Đức. Ông là con cả trong một gia đình gồm 3 người con của Franz Anton von Weber. Có vẻ người đàn ông này vốn không có chữ "von" trong tên đầy đủ của mình. Ông có hai người vợ, người vợ thứ hai, bà Genovefa Brenner, chính là mẹ của Carl Maria von Weber. Còn người chị họ Constanze chính là vợ của nhà soạn nhạc vĩ đại Wolfgang Amadeus Mozart.

Carl Maria von Weber được cha dạy nhạc. Tuy nhiên, quá trình này lại không liên tục do những lần di chuyển gấp gáp. Vảo năm 1796, ông tiếp tục học âm nhạc ở Hildburghausen dưới sự hướng dẫn của Johann Peter Heuschkel.

Năm 1798, khi chưa đầy 12 tuổi, mẹ của nhà soạn nhạc tương lai qua đời. Cùng năm đó, cậu con trai của bà theo học ông Michael Haydn. Tiếp theo đó, ông theo học hai người thầy nữa tên Johann Evangelist Wallishauser và Johann Nepomuk Kalcher. Cũng vào năm ấy, cậu bé 12 tuổi đã có tác phẩm xuất bản đầu tiên.

Vào năm 1800, Weber cùng với gia đình chuyển đến sinh sống tại Freiberg. Khi mới 14 tuổi, Weber đã viết một vở opera có tên là Sự im lặng của nữ chúa rừng. Nó được trinh diễn lần đầu tiên ngay trên chính Freiberg. Đến một năm sau, 1801, gia đình Weber lại trở về Salzburg (nơi này chính là nơi mà Michael Haydn dạy nhạc cho Weber) để cậu bé Weber tiếp tục việc học với người thầy cũ của mình. Sau đó, nhà Weber một lần nữa lại di chuyển nơi ở. Lần này là kinh đô của âm nhạc thế giới lúc bấy giờ, thành phố Viên. Weber lại tiếp tục công việc học tập của mình với một người thầy giáo mới, Abbé Vogler.

Thời thanh niên
Vào năm 1803, vở opera tiếp theo của Weber được trình diễn. Nó có tên là Peter Schmoll và những người láng giềng. Đây là vở opera quan trọng đối với sự nghiệp của Weber, bởi nó chính là thành công thực sự đầu tiên mà Weber nhận được. Ấn tượng với tài năng của học trò, Vogler đã tiến cử Weber vào vị trí giám đốc một nhà hát ở Breslau. Ấy là chưa kể cậuu học trò xuất sắc của Vogler giữ thêm một chức vụ tại triều đình của Công tước xứ Württemberg từ năm 1807 đến năm 1810. Nắm giữ nhiều chức vụ lớn như vậy có thể coi là một điều "xưa nay hiếm" đối với một chàng thanh niên như Weber.

Thế nhưng, khoảng thời gian vinh quang đó không kéo dài lâu bởi những rắc rối đời thường. Đầu tiên là phải kể đến việc nhà soạn nhạc Weber đã bị bắt do gian lận và nợ nần. Thất vọng vì điều đó, ông đã thôi chức ở Breslau. Tiếp theo là những tai tiếng mà ông có liên quan ở Württemberg khiến ông còn nhận một trái đắng hơnː bị trục xuất khỏi vùng đất này. Ấy thế nhưng, sự nghiệp của Weber vẫn vững vàng đi lên với các tác phẩm mang tính chất tôn giáo. Tuy nhiên, chính điều này lại làm cho Weber không hài lòng đối với những người đồng nghiệp yêu cầu cải cách chính thức hóa thánh ca truyền thống trong lễ nghi.

Khi trưởng thành
Năm 1810, ông đi chu du ở nhiều thành phố của Đức. Tiếp theo, trong các năm 1813-1816, ông trở thành giám đốc của một nhà hát ở Praha, Cộng hòa Séc. Rồi trong hai năm 1816 và 1817, ông trở thành giám đốc tại một nhà hát tại Dresden. Chính tại đây, ông lập nên một trường phái opera mang chất Đức. Đó là một phản ứng trước sự lớn mạnh trở lại và ảnh hưởng đến toàn châu Âu của opera Ý.

Vở opera tiếp theo của Weber Mũi tên thần đã đánh dấu một mốc son nữa trong sự nghiệp của Weberː tên tuổi của ông giờ đây được biết đến trên toàn châu Âu.

Năm 1823, ông tiếp tục sáng tác một vở opera nữa có tên là Euryanthe. Năm 1824, ông nhận lời mời của Convent Garden, một nhà hát danh tiếng của Luân Đôn, Anh và hai năm sau đó, ông nhận lời. Đây chính là hoàn cảnh để ra đời một vở opera nổi tiếng có tên Obero. Nó đã thành công trên đất Anh và người Anh không khỏi thích thú với vở opera này.

Qua đời

Tuy nhiên, thật đáng tiếc cho ông, thành công lớn lên bao nhiêu thì sức khỏe yếu đi. Dù đã chú ý giữ gìn sức khỏe cho bản thân, Weber đã không thể thoát khỏi thần chết. Ông qua đời vào đêm ngày 4 rạng sáng 5 tháng 6 năm 1826 vì bệnh lao phổi. Ông được chôn cất trên đất Anh, nhưng theo ý kiến của Richard Wagner, thi hài của ông được đưa trở về Dresden.

Phong cách sáng tác

Opera
Có thể nói rằng đóng góp lớn nhất của Weber đó chính là các vở opera. Nhờ các vở opera này, ông đã thúc đẩy sự phát triển của opera Lãng mạn Đức. Các nhà soạn nhạc hậu bối có thể học hỏi ở ông hương vị tình cảm mới lạ của âm nhạc và sự kết nối của các tác phẩm opera của ông tới chủ nghĩa dân tộc. Ông đã nhận ra sự tinh tế của thiên nhiên, cảm thấy ấn tượng với các tác phẩm văn học và hội họa. Chính những cảm xúc như thế đã góp phần không nhỏ cho sự thành công của những vở opera của Weber. Ngoài ra, người ta không thể nhắc tới Weber nếu quê rằng ông còn là một nhà phê bình âm nhạc xuất sắc, nghệ sĩ piano bậc thầy. Đóng góp của Weber đó là làm mới mẻ các tác phẩm nhạc kịch bằng cách kết hợp nó với những hình thức khác của nghệ thuật và trên hết biến nó thành thứ truyền đạt cảm xúc.

Weber cũng là một trong những người tiên phong chủ nghĩa lãng mạn trong âm nhạc. Vai trò đó được công nhận bởi nhiều nhà soạn nhạc thành danh khác, như Hector Berlioz, Richard Wagner, Gustav Mahler và Claude Debussy (họ cũng kế thừa từ ông yếu tốc của chủ nghĩa lãng mạn). Thời kỳ âm nhạc mà Weber đang sống là thời kỳ có nhiều chuyển biến trong nhạc cổ điển, khi mà trường phái cổ điển Viên đang dần kết thúc sứ mệnh của mình. Trong hoàn cảnh như thế, âm nhạc của Weber để lại nhiều dấu vết của chủ nghĩa cổ điển trong âm nhạc. Nếu nghiên cứu, ta có thể thấy âm nhạc của ông là sự tuân thủ nguyên tắc của một trong những trường phái âm nhạc nổi tiếng nhất lịch sử. Tuy nhiên, khi những nguyên tắc này thấm vào tư tưởng âm nhạc của Weber, ông có một bước điː thử nghiệm với âm nhạc bán cung.

Weber cũng là nhà phối khí tài tình. Tài tình ở chỗ ông viết theo những khuynh hướng khác thường nhưng vẫn giữ cho sự phối hợp giữa các nhạc cụ không bị lộn xộn. Ngược lại sự kết hợp đó là một sự sinh động. Đồng thời, đặc biệt là trong các tác phẩm opera, ông vẫn giữ cho cốt truyện phàn kịch tính. Mọi tác phẩm thành công nhât của nhà soạn nhạc người Đức có thể gây cảm hứng cho người xem bởi tính chất này.

Nói về hiểu biết về dàn nhạc giao hưởng, Weber vượt trội hơn so với Ludwig van Beethoven và Franz Schubert. Rất tiếc là ông không nổi tiếng bằng những con người này. (Một điều thú vị là 3 người mất trong 3 năm liên tiếpː Weber là 1826, Beethoven là 1827 và Schubert là 1828̠). Âm nhạc của Weber mang tính định hướng trình diễn hơn so với Beethoven và đặc biệt là so với Schubert. Tuy nhiên, điều mà Weber không bằng họ đó là tư tưởng trong các tác phẩm âm nhạc.

Còn nếu xét Weber với tư cách là một nhạc trưởng, ta có thể nhận thấy một điều là ông đã tổ chức lại hệ thống nhà hát tại Đức, đồng thời còn đưa ra định hướng phát triển của opera Đức. Tuy nhiên, việc ông tìm kiếm những cải cách cho nền opera nước nhà khi đó lại khiến ông có nhiều mối thù oán hơn. Câu chuyện đấu tranh cho một nền nhạc kịch mới cho nước Đức gần như diễn ra trong hầu hết sự nghiệp của Weber. Sự ủng hộ dành cho ông không phải là không có, nhất là thời điểm ông thất vọng khi còn trở thành nhạc trưởng của Dresden và khi Mũi tên thần thành công vang dội. Còn sự phản đối dành cho ông là từ những người đồng ý việc có hay không thành lập một trường phái opera Ý ở một vùng đất của Đức, Dresden và từ một nhà soạn nhạc người Ý, Gaspare Spontini . Trường hợp của Weber là một ví dụ sinh động cho thấy nền opera Ý đã vươn lên trở lại và ảnh hướng tới châu Âu như thế nào. Đáp lại sự phản đối đó, Weber đã cho trình diễn vở Euryanthe.

Dân ca
Ngoài thể loại opera là thể loại mang đến thành công lớn nhất, Weber còn quan tâm đến dân ca.

Tưởng nhớ

Danh mục tác phẩm

Operas

 Die Macht der Liebe und des Weins (1798)
 Das Waldmädchen (1800)
 Peter Schmoll und seine Nachbarn (1801-1802)
 Rübezahl (1804-1805)
 Silvana (1808-1810)
 Abu Hassan (1810-1811)
 Der Freischütz (1817-1821)
 Die drei Pintos (1820-1821)
 Euryanthe (1822-1823)
 Oberon (1825-1826)

Nhạc tôn giáo
Missa sancta No. 1 in E-flat, J. 224 (1818)
Missa sancta No. 2 in G, Op. 76, J. 251 (1818–19)

Symphonies
 Symphony No. 1 in C, Op. 19. J. 50 (1812)
 Symphony No. 2 in C. J. 51 (1813)

Tác phẩm thanh nhạc với dàn nhạc
 Cantata Der erste Ton for chorus and orchestra, Op. 14, J. 58 (1808 / revised 1810)
 Recitative and rondo  for soprano and orchestra, Op. 16, J. 93 (1810)
 Hymn In seiner Ordnung schafft der Herr for soloists, chorus and orchestra, Op. 36, J. 154 (1812)
 Cantata Kampf und Sieg for soloists, chorus and orchestra, Op. 44, J. 190 (1815)
 Scene and Aria of Atalia Misera me! for soprano and orchestra, Op. 50, J. 121 (1811)
 Jubel-Cantata for the 50th royal jubilee of King Frederick Augustus I of Saxony for soloist, chorus and orchestra, Op. 58, J. 244 (1818)

Concertos
 Piano Concerto No. 1 in C major, Op. 11, J. 98 (1810)
 Piano Concerto No. 2 in E-flat major, Op. 32, J. 155 (1812)
 Konzertstück in F minor for Piano and Orchestra, Op. 79, J. 282 (1821)
 Bassoon Concerto in F major, Op. 75, J. 127 (1811 / revised 1822)
 Andante and Rondo Hungarian (Andante e Rondo Ongarese) for Bassoon and Orchestra in C minor, Op. 35, J. 158 (1813), revised from J. 79 (1809) for viola
 Clarinet Concerto No. 1 in F minor, Op. 73, J. 114 (1811)
 Clarinet Concerto No. 2 in E-flat major, Op. 74, J. 118 (1811)
 Concertino for Clarinet and Orchestra in C minor/E-flat major, Op. 26, J. 109 (1811)
 Grand Potpourri for Cello and Orchestra in D major, Op. 20, J. 64 (1808)
 Variations for Cello and Orchestra in D minor, J. 94 (1810)
 Concertino for Horn and Orchestra in E minor, Op. 45, J. 188 (1815)
 Romanza Siciliana for Flute and Orchestra, J. 47 (1805)
 Six Variations on the theme A Schüsserl und a Reind'rl for Viola and Orchestra, J. 49 (1800 / revised 1806)
 Andante and Hungarian Rondo for Viola and Orchestra, J. 79 (1809)
 Adagio and Rondo for Harmonichord and Orchestra in F major, J. 115 (1811)

Chú thích

Tham khảo
 Friese-Greene, Anthony (1993)  Weber, The Illustrated Lives of the Great Composers, new ed., London: Omnibus, ISBN 0-7119-2081-8
 Henderson, Donald G., and Alice H. Henderson (1990) Carl Maria von Weber: A Guide to Research, Garland Composer Resource Manuals 24, New York; London: Garland, ISBN 0-8240-4118-6.
 Meyer, Stephen C. (2003) Carl Maria Von Weber and the Search for a German Opera, Bloomington and London: Indiana University Press, ISBN 0-253-34185-X.
 Reynolds, David (ed.) (1976) Weber in London, 1826, London: Wolff, ISBN 0-85496-403-7.
 Tusa, Michael C. (n.d.) "Weber (9): Carl Maria (Friedrich Ernst) von Weber." Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press.
 Warrack, John. (1976) Carl Maria Von Weber, Cambridge, New York, and Melbourne: Cambridge University Press. ISBN 0-521-21354-1 (cloth); ISBN 0-521-29121-6 (pbk).
 Warrack, John H., Hugh Macdonald, and Karl-Heinz Köhler (1985) The New Grove Early Romantic Masters 2: Weber, Berlioz, Mendelssohn, The Composer Biography Series, London: Macmillan, ISBN 0-333-39014-8.
 Weber, Max Maria (1865). Carl Maria von Weber: The Life of an Artist, translated by John Palgrave Simpson. Two volumes. London: Chapman and Hall.

Liên kết

The Best of Weber
Information about the new Carl Maria von Weber Edition
The works of Carl Maria von Weber
Carl Maria von Weber cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.

Der Freischütz Soprano (free MP3)

Sinh năm 1786
Mất năm 1826
Nhà soạn nhạc Đức
Nhà soạn nhạc opera
Chết vì bệnh lao


title: Leptotarsus gentilis

text:
Leptotarsus gentilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Monzelfeld

text:
Monzelfeld là một đô thị của Đức thuộc huyện Bernkastel-Wittlich. Đô thị Monzelfeld nằm ở Hunsruck bên bờ nam thung lũng sông Moselle, cự ly 2 km so với Bernkastel-Kues, trên khu vực có độ cao 450 m.
Đô thị này có diện tích 12,5 km². Dân số cuối năm 2006 là 1264 người. Trước đây là một khu vực nông nghiệp nhưng nay là nơi sinh sống của cư dân làm việc ở Bernkastel-Kues và Morbach. The main street of Monzelfeld is reminiscent of an old transport route passing through the village, 'Alte Poststrasse'. Các đơn vị giáp ranh là Longkamp và Morbach-Gonzerath.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Pachybrachis cinctus

text:
Pachybrachis cinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Hán Thái Tông

text:
Hán Thái Tông (chữ Hán:漢太宗)  có thể là những vị hoàng đế nhà Hán sau:

Danh sách
Hán Thái Tông Lưu Hằng, Hoàng đế nhà Tây Hán
Hán Thái Tông Lưu Bị, Hoàng đế khai quốc nhà Thục Hán thời Tam Quốc, theo sách Tấn thư thì ông có miếu hiệu khác là Liệt Tổ

Xem thêm
Thái Tông
Lương Thái Tông
Tống Thái Tông
Lý Thái Tông
Kim Thái Tông
Nguyên Thái Tông
Hán Thái Tổ
Hán Cao Tổ
Hán Thế Tổ
Hán Thủy Tổ
Hán Trung Tông
Hán Liệt Tông

Miếu hiệu


title: Perdita pinguis

text:
Perdita pinguis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Quận Ottawa, Ohio

text:
Quận Ottawa là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Ohio.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio


title: Władysław Szpilman

text:
Władysław Szpilman (, 5 tháng 12 năm 1911 – 6 tháng 7 năm 2000) là một nghệ sĩ dương cầm người Do Thái, sinh ra và lớn lên tại Ba Lan. Ông là tác giả của cuốn hồi ký Nghệ sĩ dương cầm kể về cuộc đời ông trong thời kì chiến tranh thế giới thứ hai, làm thế nào ông đã sống sót sau khi Đức chiếm đóng Warszawa và Holocaust.

Szpilman học piano tại các học viện âm nhạc ở Berlin và Warsaw. Anh ấy đã trở thành một người biểu diễn nổi tiếng trên đài phát thanh Ba Lan và trong buổi hòa nhạc. Bị giam cầm trong khu ổ chuột Warsaw sau Cuộc xâm lược Ba Lan của Đức, Szpilman đã ở ẩn hai năm. Đến cuối thời gian che giấu, anh được một sĩ quan Đức Wilhelm Adalbert Hosenfeld  giúp đỡ, người chán ghét chính sách tàn bạo của Đức Quốc xã. Sau Thế chiến II, Szpilman nối lại sự nghiệp trên đài phát thanh Ba Lan. Szpilman cũng là một nhà soạn nhạc tài ba; tác phẩm của ông bao gồm hàng trăm bài hát và nhiều bản hòa tấu.

Nghề nghiệp nghệ sĩ piano
Szpilman bắt đầu nghiên cứu về piano tại Học viện âm nhạc Chopin tại Warsaw, Ba Lan, nơi anh học piano với Aleksander Michałowski và Józef Śmidowicz, học trò thế hệ thứ nhất và thứ hai của Franz Liszt. Năm 1931, ông là sinh viên của Học viện Nghệ thuật danh tiếng ở Berlin, Đức, nơi ông học cùng Artur Schnabel, Franz Schreker và Leonid Kreutzer. Sau khi Adolf Hitler được bổ nhiệm làm Thủ tướng Đức vào năm 1933, Szpilman trở lại Warsaw, nơi ông nhanh chóng trở thành một nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc nổi tiếng của cả nhạc cổ điển và âm nhạc đại chúng. Chủ yếu là một nghệ sĩ độc tấu, ông cũng là đối tác âm nhạc thính phòng của những nghệ sĩ violin nổi tiếng như Roman Totenberg, Ida Haendel và Henryk Szeryng, và vào năm 1934, ông đã đi lưu diễn Ba Lan với nghệ sĩ violin Hoa Kỳ, Bronislav Gimpel.

Tiểu sử

Xem thêm
 Wilm Hosenfeld
 Nghệ sĩ dương cầm (hồi ký)
 Nghệ sĩ dương cầm (phim)

Tham khảo

Sinh năm 1911
Mất năm 2000
Nhà soạn nhạc Ba Lan
Nhà văn Ba Lan
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 20
Người được trao tặng Huân chương Polonia Restituta


title: Refrontolo

text:
Refrontolo là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 50 km về phía bắc của Venice và khoảng 30 km về phía bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.820 người và diện tích là 13,1 km².

Refrontolo giáp các đô thị: Cison di Valmarino, Pieve di Soligo, San Pietro di Feletto, Susegana, Tarzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Eriotheca peruviana

text:
Eriotheca peruviana là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Loài này chỉ có ở Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Eriotheca peruviana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

P
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Alloneuron dorrii

text:
Alloneuron dorrii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alloneuron
Thực vật được mô tả năm 1990
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Đinh Đức Thiện

text:
Đinh Đức Thiện (15 tháng 11 năm 1914 – 21 tháng 12 năm 1986), tên thật là Phan Đình Dinh, là một vị tướng lĩnh cấp cao, hàm Thượng tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch nhà nước nay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ trưởng Bộ Cơ khí Luyện kim, Bộ trưởng Phụ trách dầu khí, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá III và khoá IV. Huân chương Sao vàng.
Ông được mệnh danh là "Anh cả của ngành vận tải quân sự Việt Nam"

Tiểu sử

Ông tên thật là Phan Đình Dinh, quê làng Địch Lễ, xã Nam Vân, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định (nay là xã Nam Vân, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định). Ông sinh trưởng trong gia đình nhà Nho nghèo, cha mất sớm, mẹ ông đã tần tảo nuôi 8 người con. Ông là em trai của Trưởng ban Tổ chức Trung ương kiêm Ủy viên Bộ chính trị Lê Đức Thọ và là anh trai của Đại tướng Mai Chí Thọ.

Ông tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1930. Năm 1939, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông bị Pháp bắt giam 2 lần vào năm 1930 và 1940. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục hoạt động Cách mạng.

Từ 1944 đến 1945, ông tham gia Ban cán sự tỉnh, rồi Bí thư tỉnh uỷ Vĩnh Yên; Bí thư tỉnh uỷ kiêm Chủ tịch tỉnh Bắc Giang; Uỷ viên thường vụ Khu uỷ Khu I; Uỷ viên Khu uỷ Khu Việt Bắc.

Năm 1950, ông chuyển vào quân đội, làm cục trưởng cục Vận tải quân sự (1950- 1955).

Từ 1955 đến 1957, ông đảm nhận chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp.

Từ 1957 đến 1964, ông chuyển ngành làm Thứ trưởng Bộ Công thương, sau đổi tên thành Bộ công nghiệp nặng (1960), Giám đốc kiêm Bí thư Đảng ủy Khu công nghiệp Gang thép Thái Nguyên.

Năm 1965, ông trở lại quân đội, là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Uỷ viên Quân uỷ Trung ương, với cương vị là Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, ông được giao trọng trách tổ chức nâng cấp tuyến hậu cần chiến lược Bắc- Nam, tăng năng lực chi viện cho chiến trường miền Nam. Đồng thời từ năm 1966 đến 1972, ông ông được Chính phủ giao tiếp tục xây dựng ngành cơ khí luyện kim, với cương vị là Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần kiêm Thứ trưởng (1966- 1969), rồi Bộ trưởng Bộ cơ khí và luyện kim (1969-1972).

Từ 1972 đến 28/3/1974, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần - kiêm Quyền Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải.

Từ 1974 đến 1976, ông là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch nhà nước kiêm Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.

Từ 1976 đến 1980, ông là Bộ trưởng phụ trách công tác dầu khí, Bí thư Đảng ủy Tổng cục Dầu khí.

Từ 7/2/1980 đến 23/4/1982, ông là Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.

Từ 1982 đến 1986, ông là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Ông được phong quân hàm Thiếu tướng tháng 4 năm 1974, Trung tướng năm 1984 và Thượng tướng tháng 12 năm 1986.

Tại Đại hội Đảng lần thứ III (nhiệm kỳ 1960-1976), ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tại Đại hội Đảng lần thứ IV (nhiệm kỳ 1976-1982), ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ông qua đời ngày 21 tháng 12 năm 1986, hưởng thọ 72 tuổi.

Công tác hậu cần trong và sau thời chiến

Năm 1950, ông được điều vào quân đội giữ chức Cục trưởng Cục vận tải đầu tiên thuộc Tổng cục Cung cấp (nay gọi là Tổng cục Hậu cần).

Năm 1955, là Phó chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp, đặc trách nhiệm vụ đảm bảo vận tải tiếp tế các chiến dịch, đặc biệt Đông Xuân 1953-1954 và vận tải đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu lương thực, vũ khí góp phần quan trọng cho chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Đến năm 1965, sau một thời gian biệt phái làm Thứ trưởng Bộ Công thương ông được điều trở lại quân đội, giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục hậu cần, Ủy viên Quân ủy Trung ương với nhiệm vụ đẩy mạnh công việc vận tải tiếp tế cho cách mạng miền Nam thông qua đường mòn trên biển và đường Trường Sơn. Trên cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, ông là một chỉ huy kiên trì và sáng tạo trong chỉ đạo đảm bảo giao thông cho tuyến hậu cần chiến lược đường mòn Hồ Chí Minh, chi viện cho Quân giải phóng miền Nam. Đây là một nhiệm vụ rất nặng nề, Mỹ dùng không quân rải thảm bom trên tất cả các tuyến đường, đặc biệt khu Bốn và dọc tuyến đường Trường Sơn để ngăn chặn từ xa nguồn tiếp viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Tướng Đinh Đức Thiện, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và là Cục trưởng đầu tiên của Cục Vận tải, được ví như người "anh cả" của ngành Vận tải quân sự, "người thầy" của công tác giao thông vận tải trong hai cuộc chiến tranh, bởi ngay trong lúc khó khăn, gian nguy nhất, ông vẫn kiên trì phương thức sử dụng cơ giới và có những đề xuất táo bạo để công tác giao thông vận tải thời chiến phát huy hiệu quả.

Trước yêu cầu của Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, tăng cường cơ giới để nâng cao hiệu suất vận tải, ông đã quyết tâm tổ chức làm cho bằng được tuyến đường ống xăng dầu Bắc - Nam vượt Trường Sơn. Quyết tâm đó của ông vào thời điểm đó được cho là rất táo bạo, vượt sự tưởng tượng của nhiều người, kể cả đối phương. Trải qua 7 năm (1968-1975), dưới sự tổ chức chỉ đạo, chỉ huy của ông, kể cả khi được giao biệt phái phụ trách Quyền Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải, nhưng là một vị tướng Hậu cần, ông đã chỉ đạo, tổ chức bộ đội xăng dầu vượt qua những muôn vàn gian khổ và hy sinh đã xây dựng, quản lý và vận hành một tuyến đường ống chiến lược nối hậu phương miền Bắc, chạy từ biên giới Việt - Trung, dọc ngang Trường Sơn vào tới miền Đông Nam Bộ, chiến trường B2, với tổng chiều dài trên 5.000 km (trong đó có 1.500 km qua Trường Sơn), cùng hàng trăm trạm bơm và khu kho có sức chứa trên 300.000 m³. Đường ống xăng dầu trên báo chí Việt Nam và quốc tế được xem là "một kỳ tích của quân đội ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, biểu hiện sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân".

Trong lễ tưởng niệm mười năm ngày mất của Thượng tướng Đinh Đức Thiện tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 10/1/1997, Đại tướng Võ Nguyên Giáp xúc động nói: "Đồng chí Đinh Đức Thiện có công lớn trong việc xây dựng tuyến đường Trường Sơn 559, xây dựng hệ thống giao thông vận tải lớn từ hậu phương miền Bắc đến các chiến trường, trong đó có tuyến đường ống dẫn xăng dầu, nhằm bảo đảm chi viện cho miền Nam, tạo cơ sở hạ tầng cho cơ động lực lượng và vận chuyển lớn, phục vụ đắc lực cho thời cơ chiến lược, nhất là cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975".

Năm 1974, Khi Bộ Quốc phòng tách mảng trang bị kỹ thuật, quân giới để thành lập Tổng cục kỹ thuật chuẩn bị cho tổng tiến công giải phóng Miền nam, ông được giao làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch nhà nước kiêm Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Tổng cục kỹ thuật.

Năm 1975, ông là đại diện Quân ủy Trung ương được giao giữ trọng trách Phó tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Xây dựng và phát triển kinh tế đất nước

Ông được xem là mẫu người năng động, luôn luôn tìm tòi khám phá cái mới, cái tiên tiến. Từ một cán bộ cao cấp trong quân đội, được Đảng, nhà nước tin tưởng giao cho ông tham gia chính quyền dân sự, gánh vác những công việc trong thời điểm bước ngoặt hoặc khởi sự trong sự nghiệp phát triển công nghiệp, kiến thiết đất nước như:

• Từ 1957 đến 1964, ông là Thứ trưởng Bộ công nghiệp nặng, Bí thư Đảng ủy kiêm Giám đốc Khu công nghiệp Gang thép Thái Nguyên chịu trách nhiệm quản lý xây dựng khu công nghiệp lớn nhất miền bắc lúc đó. Đây là khu Công nghiệp đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam khi đó có dây chuyền sản xuất liên hợp khép kín từ khai thác quặng sắt đến sản xuất gang, phôi thép và cán thép.

• 1969-1972, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Cơ khí luyện kim

• 1972- 1974, ông được Chính phủ giao nhiệm vụ biệt phái, phụ trách Quyền Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (thay Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ đang trực tiếp làm Tư lệnh BTL đảm bảo GTVT tại tuyến lửa Quân khu 4)

• 1974-1976, ông được bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Chủ nhiệm Ủy ban kế hoạch Nhà nước.

• Năm 1975, Sau ngày giải phóng miền Nam, ông được Chính phủ giao nhiệm vụ tiếp quản các cơ sở vật chất và tài liệu của các công ty dầu khí tại miền Nam, đồng thời tổ chức thành lập Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt. Ngày 3/9/1975 Tổng cục Dầu mỏ và khí đốt Việt Nam (Tổng cục Dầu khí) ra đời. Sau đó Ông chính thức được giao làm Bộ trưởng phụ trách công tác dầu khí, Bí thư Đảng ủy Tổng cục Dầu khí, (đến năm 1981).

Ông đã cùng nhà khoa học Nguyễn văn Biên, Cục trưởng Cục Dầu khí đầu tiên và các cộng sự của mình khởi thảo lộ trình, kế hoạch hiện thực hóa Hiệp định hợp tác Việt Nam và Liên Xô về thăm dò, khai thác dầu khí tại lục địa Nam Việt Nam.

Ông hiểu ngành Dầu khí là ngành đặc thù, đòi hỏi công nghệ cao, tri thức tổng hợp các ngành địa chất, vật lý, hóa học, kinh tế học, cơ khí, dịch vụ kỹ thuật ở tầm cao. Đích thân ông đi hầu hết các tỉnh thành trong cả nước để hoạch định xây dựng cơ sở kỹ thuật cho ngành Dầu khí.

Ông quyết định lấy Vũng Tàu làm nơi xây dựng hạ tầng ban đầu, đặc biệt làm cảng dầu khí cho Xí nghiệp Liên doanh Vietsovpetro. Sự quyết đoán sáng suốt này tạo tiền đề quan trọng cho những kế hoạch tìm kiếm, thăm dò khai thác dầu khí sau này.

Để thực hiện chương trình xây dựng ngành dầu khí với lực lượng ban đầu quá mỏng, ông đã đề nghi đưa quân đội vào giúp tăng cường cho công tác khai thác dầu khí cho thành lập binh đoàn 318 dầu khí

Năm 1980 - 1982, lần thứ hai ông được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam. Ông được tôn vinh là: "Anh cả của ngành giao thông vận tải" bởi đã có nhiều đóng góp to lớn về đảm bảo Giao thông - Vận tải trong 2 cuộc kháng chiến đấu tranh giải phóng dân tộc: (trong thời kỳ chống Pháp ông làm Cục trưởng Cục Vận tải quân sự, trực tiếp chỉ huy đảm bảo cho chiến dịch Điện Biên Phủ, trong thời kỳ chống Mỹ với cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Thứ trưởng,... ông đã khởi xướng và chỉ đạo, chỉ huy mở tuyến đường giao thông chiến lược Bắc - Nam, góp phần thắng lợi cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước).

Từ năm 1982, khi tổ chức ngành dầu khí đã được hình thành và đứng vững, ông về lại Bộ Quốc phòng, giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (Việt Nam).

Lịch sử thụ phong quân hàm

Danh hiệu và tôn vinh
Huân chương Sao vàng
Huân chương Hồ Chí Minh
 Huân chương Quân công hạng nhất
Huân chương Chiến công hạng I
Huân chương Chiến thắng hạng I
Huân chương Chiến sĩ Giải phóng
Huy chương Quân kỳ Quyết thắng.

• Tên của ông được đặt cho một con phố ở khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.

• HĐND tỉnh Khánh Hoà đặt tên ông cho một đường phố tại Thành phố Nha Trang (năm 2020).

Gia đình
Ông là em ruột của ông Lê Đức Thọ và là anh ruột của ông Mai Chí Thọ.

• Con gái của ông:
 Phan Thu Lương, nguyên Phó Tổng Giám đốc của Công ty TNHH Đèn hình Orion-Hanel (OHPT)
 Phan Thị Hòa, nguyên Ủy viên Hội đồng Quản trị, Trưởng ban Ban Kiểm soát Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam

• Con trai của ông:
 Phan Đình Nhân, nguyên Phó phòng Kế hoạch Đầu tư Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, nguyên Hội trưởng Hội cổ vật Thăng Long.
 Phan Đình Đức, Ủy viên Hội đồng Thành viên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty CP Phân đạm và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.

Tham khảo
 Giới thiệu 130 Danh tướng trong lịch sử dân tộc và thời đại Hồ Chí Minh
Bộ Tư lệnh Miền trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975

 Hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam.

Liên kết ngoài

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
Người Nam Định
Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Năng lượng Việt Nam
Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất
Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng Việt Nam
Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Yên
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang
Dòng họ Phan Đình
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Huân chương Quân công
Huân chương Hồ Chí Minh


title: Tillandsia ponderosa

text:
Tillandsia ponderosa là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

P
Thực vật México
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1945


title: Limonius seminudus

text:
Limonius seminudus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Dyke miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Rethera

text:
Rethera là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Rethera afghanistana - Daniel 1958
Rethera amseli - Daniel 1958
Rethera brandti - O Bang-haas 1937
Rethera komarovi - (Christoph 1885)

Tham khảo

Macroglossini


title: Augochloropsis pandrosos

text:
Augochloropsis pandrosos là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1909


title: Bình Viễn

text:
Bình Viễn (chữ Hán giản thể: 平远县, âm Hán Việt: Bình Viễn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Mai Châu, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bình Viễn nằm ở phía đông bắc của Quảng Đông, giáp huyện Mai, Hưng Ninh, huyện Vũ Bình của Phúc Kiến. Huyện Bình Viễn có diện tích 1381 km2, dân số năm 2002 là 250.000 người. Huyện lỵ đóng ở trấn Đại Chá. Đến thời điểm tháng 12/5/2005, huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 12 trấn: Đại Chá, Nhân Cư, Đông Thạch, Thạch Chính, Bát Xích, Sai Can, Thượng Cử, Tứ Thủy, Trường Điền, Nhiệt Chá, Trung Hàng, Hà Đầu.

Tham khảo

Mai Châu, Quảng Đông
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông


title: Stenophylax permistus

text:
Stenophylax permistus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Stenophylax


title: Molophilus indivisus

text:
Molophilus indivisus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Amnicola cora

text:
Amnicola cora là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng thuộc phân lớp mang trước sống dưới nước trong họ Amnicolidae theo hệ thống phân loại lớp Chân bụng (Bouchet & Rocroi, 2005).

Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông. Nó bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

Amnicola


title: Emkendorf

text:
Emkendorf là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Proteuxoa nycteris

text:
Proteuxoa nycteris là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, [[Queensland và Tây Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Grand-Brassac

text:
Grand-Brassac là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Xã này có diện tích 31,74 km², dân số năm 2004 là 522 người. Xã Grand-Brassac nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu
Dưới đây là quá trình biến động nhân khẩu của Grand-Brassac từ năm 1962 đến năm 2004:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Grand-Brassac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Grand-Brassac


title: 73 Klytia

text:
Klytia  (định danh hành tinh vi hình: 73 Klytia) là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó là tiểu hành tinh thứ hai và tiểu hành tinh cuối cùng do nhà phát hiện nhiều sao chổi Horace Tuttle phát hiện ngày 7 tháng 4 năm 1862, và được đặt theo tên Clytie, người yêu Apollo trong thần thoại Hy Lạp. Trong số một trăm tiểu hành tinh được đánh số đầu tiên, Klytia là tiểu hành tinh nhỏ nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Klytia
18620407
Tiểu hành tinh được đánh số
Klytia
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Psychomyia tomaszewskii

text:
Psychomyia tomaszewskii là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Họ Sáo

text:
Họ Sáo (danh pháp khoa học: Sturnidae) là một họ chim có kích thước từ nhỏ tới trung bình, thuộc bộ Sẻ. Tên gọi "Sturnidae" có nguồn gốc từ tiếng Latinh sturnus để chỉ chim sáo. Chim họ Sáo sinh sống tự nhiên trong khu vực Cựu thế giới, từ châu Âu, châu Á và châu Phi tới miền bắc Australia và các đảo trong khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương. Một vài loài châu Á và châu Âu đã được du nhập sang các khu vực đó cũng như vào Bắc Mỹ, Hawaii và New Zealand. Tên gọi phổ biến trong tiếng Việt cho các loài trong họ này là sáo và yểng (nhồng, cà cưỡng).

Chim họ Sáo có chân khỏe, đường bay khỏe và thẳng, và chúng thích sống thành bầy. Môi trường sinh sống ưa thích của chúng là vùng nông thôn tương đối thoáng, chúng ăn sâu bọ và quả. Một vài loài sống xung quanh nơi sinh sống của người và chúng là những loài chim thực sự ăn tạp. Nhiều loài tìm kiếm thức ăn bằng cách há mỏ sau khi thăm dò nó trong bụi cây rậm; thói quen này được gọi là "thăm dò mỏ há".

Bộ lông thường sẫm màu với ánh kim. Phần lớn các loài làm tổ trong các hốc, lỗ và đẻ các trứng màu xanh lam hay trắng.

Nhiều loài nguồn gốc châu Á, cụ thể là các loài lớn, được gọi là yểng hay sáo yểng, còn nhiều loài châu Phi gọi là sáo ngũ sắc do chúng có bộ lông óng ánh nhiều màu.

Loài có thân hình ngắn nhất là sáo Kenrick (Poeoptera kenricki) chỉ dài 15 cm (6 inch), nhưng loài nhẹ nhất lại là sáo Abbott (Poeoptera femoralis) chỉ nặng 34 gam (1,2 oz). Các loài chim sáo lớn nhất là sáo dạng yểng của chi Mino, đặc biệt là sáo mặt vàng (Mino dumontii) và sáo đuôi dài (Mino kreffti). Những loài sáo dạng yểng này có thể dài trên 30 cm (1 ft) và cân nặng trên 225 gam (8 oz).

Chim họ Sáo có sự xướng âm đa dạng và phức tạp, và người ta biết rằng chúng pha trộn các âm thanh từ môi trường quanh chúng vào giọng hót của mình, kể cả tiếng còi ô tô hay các kiểu giọng nói của con người. Những loài chim này có thể nhận biết được từng cá thể riêng lẻ nhờ giọng hót của chúng và hiện tại chúng là loại chim được dùng để nghiên cứu quá trình tiến hóa của tiếng nói của con người.

Phân loại

Họ Sáo thuộc về liên họ Muscicapoidea, cùng các loài chim như họ họa mi đỏ và chim nhại (Mimidae), Buphagidae, hoét (Turdidae), đớp ruồi (Muscicapidae) và sẻ bụi (phân họ Saxicolinae của họ Muscicapidae), cũng như hoét nước (Cinclidae) có họ hàng xa. Mimidae có lẽ là các họ hàng còn sinh tồn gần gũi nhất của Sturnidae và thay thế chỗ của chúng tại châu Mỹ, và có kiểu sống rất tương tự nhưng cô độc hơn. Về hình thái chúng cũng rất giống – các mẫu vật một phần nào đó có dạng bạch tạng trong họ Mimidae, từng bị gán nhãn sai như là có nguồn gốc Cựu thế giới, trong nhiều thập niên được cho là đại diện cho nhánh sáo đã tuyệt chủng (xem sáo Rodrigues để có thêm chi tiết).

Các loài chim bắt bét bò đôi khi cũng được đặt vào họ này như một phân họ gọi là Buphaginae, nhưng các chứng cứ lại nghiêng về phía coi chúng là một họ độc lập, do chúng là thành viên cơ sở hơn của nhóm Sturnidae-Mimidae, xuất phát từ sự mở rộng thời kỳ đầu vào châu Phi.

Thông thường chim dạng sáo được coi là một họ, như trong bài này. Một số tác giả, như Sibley & Monroe (1990) đặt cả các loài chim dạng chim nhại vào trong họ này và hạ chim dạng sáo xuống cấp tông, gọi là Sturnini. Việc xếp đặt như vậy cũng được Zuccon và ctv. (2006) sử dụng. Tuy nhiên, việc gộp nhóm của Sibley & Monroe (bên cạnh việc để cấp phân họ trống không) là hơi thái quá do các hạn chế về mặt phương pháp trong các kỹ thuật lai ghép DNA-DNA của họ và phần lớn các sửa đổi được đề xuất của họ trong cấp bậc phân loại không được chấp nhận (chẳng hạn xem bộ Ciconiiformes). Việc gộp nhóm họ Sturnidae bao gồm tất cả này không cung cấp được thông tin liên quan tới địa sinh học và làm mơ hồ các khác biệt tiến hóa của cả ba dòng dõi. Dù sao, việc thiết lập tên gọi hợp lệ cho nhánh bao gồm họ "liên-Sturnidae" của Sibley/Monroe có thể là đáng mong muốn để làm rõ nét sự tương phản của chúng với các dòng dõi chính khác trong liên họ Muscicapoidea.

Chim dạng sáo có lẽ có nguồn gốc từ khu vực Đông Á, có thể là về phía tây nam Thái Bình Dương, với chứng cứ là hàng loạt các dòng dõi với các đặc trưng tồn tại trước khi có tổ tiên chung gần nhất của họ Sáo cũng sinh tồn ở đây. Việc mở rộng vào châu Phi dường như diễn ra muộn hơn, do phần lớn các dạng phái sinh được tìm thấy tại đây. Một kịch bản khác coi nguồn gốc châu Phi cho toàn bộ nhóm "chim dạng sáo" (chẳng hạn Zuccon và ctv. 2006), với chim bắt bét bò đại diện cho nhóm sinh vật cổ đại còn sót lại và chim dạng chim nhại chuyển đến Nam Mỹ. Điều này mâu thuẫn với sự phân bố tại Bắc Mỹ của phần lớn các nhóm cơ sở nhất trong họ Mimidae..

Do các mẫu hóa thạch chỉ có với các dạng gần đây (kỷ Đệ Tứ), nên sự rẽ nhánh đề xuất là khoảng Tiền Miocen (khoảng 25-20 Ma) cho các dòng dõi "chim dạng sáo" cần phải được coi là cực kỳ không chắc chắn. Tuy nhiên, dựa vào chứng cứ chung về nguồn gốc của phần lớn các họ thuộc phân bộ Passeri trong nửa đầu của thế Miocen thì điều này dường như cũng không quá xa từ dấu mốc này.

Các nghiên cứu gần đây  đã nhận dạng hai nhánh chính của họ này, trong đó nhánh thứ nhất tương ứng với "yểng/sáo không điển hình" nói chung có màu nâu xám, thường có sọc, hơi lớn cùng các dòng dõi khác chủ yếu là châu Á-Thái Bình Dương và nhánh thứ hai là các đơn vị phân loại thường có kích thước nhỏ hơn, đôi khi có các đặc trưng riêng khá rõ nét và chỉ có từ thời điểm phân nhánh trong cây tiến hóa, phổ biến tại châu Phi và Cổ Bắc giới, thường có lông màu ánh kim và một số loài có phần lông mặt bụng màu vàng nghệ. Bên trong nhánh thứ hai này là một nhánh nhỏ chứa các loài thông thường không có màu quá sáng, là nhóm chứa tổ hợp "sáo điển hình" của chi Sturnus.

Một điều thú vị là leo cây Philippines (Rhabdornis spp.), một chi chứa 3 loài chim tương tự như các loài đuôi cứng (họ Certhiidae) dường như là các thành viên có đặc trưng riêng khá cao của sự phân tỏa nguyên thủy hơn của họ Sturnidae. Trong khi điều này có vẻ như kỳ quặc khi mới nghe, nhưng vị trí của chúng luôn luôn có thể gây bất đồng. Ngoài ra, địa sinh học dường như loại bỏ mối quan hệ gần gũi của leo cây Philippines với chim đuôi cứng, do nhóm chim thứ hai này cũng như các họ hàng gần của chúng không sinh sống gần với khu vực Wallacea, mà chỉ có leo cây Philippines là vượt qua giới hạn này. Tuy nhiên, việc đưa chúng vào họ Sturnidae là không hoàn toàn dứt khoát và thậm chí chúng có thể là một họ riêng.

Bài báo năm 2007 của Lovette & Rubenstein giải quyết được phần lớn các sự không chắc chắn, mặc dù không giải quyết được câu hỏi được mong chờ nhiều nhất là chi Sturnus được chia tách như thế nào.

Lovette et al. (2008) cung cấp phân tích di truyền hoàn chỉnh của tất cả các loài sáo và yểng Á-Âu còn sinh tồn (Sturnini). Chi Sturnus được phát hiện là định nghĩa quá rộng, dẫn tới sự chia tách của các chi Pastor, Gracupica, Agropsar, Sturnornis, Sturnia (= Temenuchus) và Spodiopsar (= Poliopsar). Bên cạnh đó, S. burmannicus được chuyển sang chi Acridotheres.

Bài báo của Zuccon et al. (2008) tinh chỉnh một chút trật tự sắp xếp (chủ yếu là sáo Réunion), và hiệu đính 2 tên chi (thành Sturnia và Spodiopsar).

Phân loại thời điểm năm 2019 như sau:

 Phân họ Graculinae = Nhánh phương Đông-Australasia: Sáo Nam Á/Thái Bình Dương.
 Tông Rhabdornithini: Leo cây Philippines
 Chi Rhabdornis – 3 loài leo cây Philippines.
 Tông Graculini:
 Chi Basilornis – Sáo dạng yểng
 Sáo Sulawesi, Basilornis celebensis
 Sáo đội mũ, Basilornis galeatus
 Sáo mào dài, Basilornis corythaix
 Chi Goodfellowia
 Sáo Apo, Basilornis mirandus = Goodfellowia miranda
 Chi Sarcops
 Sáo Coleto, Sarcops calvus
 Chi Streptocitta – Sáo dạng yểng
 Sáo cổ trắng, Streptocitta albicollis
 Sáo mắt trần, Streptocitta albertinae
 Chi Mino – Sáo dạng yểng
 Sáo mặt vàng, Mino dumontii
 Sáo đuôi dài, Mino kreffti
 Sáo vàng kim, Mino anais
 Chi Ampeliceps – Sáo (dạng yểng) [mào] vàng
 Sáo mào vàng Ampeliceps coronatus
 Chi Gracula – 5 loài yểng (nhồng, cà cưỡng).
 Chi Enodes– Sáo dạng yểng
 Sáo mày lửa, Enodes erythrophris
 Chi Scissirostrum– Sáo dạng yểng
 Sáo mỏ sẻ, Scissirostrum dubium
 Chi Aplonis – Sáo Thái Bình Dương (khoảng 21 loài sinh tồn, 3 loài mới tuyệt chủng, trong đó có sáo xanh).
 Phân họ Sturninae = Nhánh nhiệt đới châu Phi-Cổ Bắc giới.
 Tông Sturnini: Sáo đại lục Á-Âu.
 Chi Sturnus – Sáo điển hình. Trước đây bao gồm khoảng 12 loài sáo đá, sáo sậu, sáo hồng, cà cưỡng; bao gồm cả các chi hợp lệ là Gracupica, Pastor, Agropsar, Sturnornis, Poliopsar (= Spodiopsar) và Temenuchus (= Sturnia). Hiện tại chỉ chứa 2 loài là Sturnus vulgaris và Sturnus unicolor.
 Chi Creatophora – Sáo yếm (Creatophora cinerea)
 Chi Pastor – Sáo hồng (Pastor roeus)
 Chi Gracupica: 2 loài sáo sậu, sáo khoang.
 Chi Agropsar
 Sáo lưng tía hay sáo Dauria, Sturnia sturnina = Agropsar sturninus
 Sáo má hung, Sturnia philippensis = Agropsar philippensis
 Chi Sturnornis - Sáo mặt trắng (Sturnornis albofrontatus)
 Chi Leucopsar - Sáo/yểng Bali (Leucopsar rothschildi)
 Chi Sturnia: 5 loài. Trước đây thường gộp trong chi Sturnus.
 Sáo vai trắng, Sturnia sinensis
 Sáo Brahminy, Sturnia pagodarum
 Sáo đầu trắng, Sturnia erythropygia
 Sáo đuôi nâu, Sturnia malabarica
 Sáo Malabar, Sturnia blythii
 Chi Spodiopsar
 Sáo đá mỏ đỏ, Spodiopsar sericeus
 Sáo đá má trắng, Spodiopsar cineraceus
 Chi Acridotheres – 10 loài sáo dạng yểng điển hình (trong đó có sáo nâu, sáo đen, sáo mỏ vàng)
 Tông Cinnyricinclini: Sáo Madagascar và sáo lưng tím.
 Chi Hartlaubius: Tách từ Saroglossa.
 Sáo Madagascar, Saroglossa aurata = Hartlaubius auratus
 Chi Cinnyricinclus
 Sáo lưng tím, Cinnyricinclus leucogaster
 Tông Onychognathini: Sáo cánh đỏ.
 Chi Onychognathus
 Sáo mỏ dài, Onychognathus tenuirostris
 Sáo cánh nhạt, Onychognathus nabouroup
 Sáo cánh đỏ, Onychognathus morio
 Sáo Neumann, Onychognathus neumanni
 Sáo cánh hung, Onychognathus fulgidus
 Sáo Waller, Onychognathus walleri
 Sáo Tristram, Onychognathus tristramii
 Sáo mỏ trắng, Onychognathus albirostris
 Sáo lông đầu cứng, Onychognathus salvadorii
 Sáo Somali, Onychognathus blythii
 Sáo Socotra, Onychognathus frater
 Tông Lamprotornini: Sáo châu Phi.
 Chi Notopholia (đôi khi đặt trong Lamprotornis): 1 loài sáo bụng đen (Notopholia corrusca).
 Chi Hylopsar: 2 loài. Tách từ Lamprotornis.
 Sáo đầu tía, Hylopsar purpureiceps
 Sáo đuôi đồng, Hylopsar cupreocauda
 Chi Saroglossa: 1 loài sáo cánh đốm, Saroglossa spiloptera
 Chi Neocichla: 1 loài sáo khướu, Neocichla gutturalis
 Chi Grafisia: 1 loài sáo vòng cổ trắng, Grafisia torquata
 Chi Speculipastor: 1 loài sáo ác là, Speculipastor bicolor
 Chi Pholia: 1 loài sáo Sharpe, Poeoptera sharpii = Pholia sharpii
 Chi Poeoptera (trước đây là Pholia, đôi khi gộp trong Cinnyricinclus)
 Sáo Abbott, Poeoptera femoralis
 Sáo đuôi hẹp, Poeoptera lugubris
 Sáo Stuhlmann, Poeoptera stuhlmanni
 Sáo Kenrick, Poeoptera kenricki
 Chi Lamprotornis (gồm cả Spreo) – 23 loài sáo ngũ sắc điển hình.

Hóa thạch chưa giải quyết được
Các loài sáo tuyệt chủng trên quần đảo Mascarene có mối quan hệ không chắc chắn. Chỉ 1 loài là sáo Réunion (Fregilupus varius) tuyệt chủng khoảng thập niên 1850 được biết đến từ mẫu vật thu được khi loài chim này còn sinh tồn. Loài thứ hai là sáo Rodigues (Necropsar rodericanus) được thủy thủ người Pháp Julien Tafforet thông báo khoảng năm 1725-1726 trong Relation d'île Rodrigue. Nó chỉ được biết đến với vài mẩu xương gần hóa thạch.

Do quần chim của Mascarene chủ yếu có nguồn gốc Ấn Độ mặc dù nó đủ lâu để có độ khác biệt cao, nhưng một điều không rõ ràng là các loài sáo này thuộc về nhánh nào – hay thậm chí nếu chúng đúng là chim sáo thì ít nhất là sáo Réunion cũng quá khác thường và luôn tồn tại nghi vấn về việc chúng được đặt vào họ này có đúng hay không. Tuy nhiên, hiện tại chúng được coi là có quan hệ họ hàng gần với Leucopsar và Sturnia.
 Chi Fregilupus – Sáo Réunion (tuyệt chủng, thập niên 1850)
 Chi Necropsar – Sáo Rodrigues (tuyệt chủng, cuối thế kỷ 18?)

Loài được cho là "sáo Leguat" ("Necropsar leguati") cuối cùng đã được xác định là mẫu bạch tạng bị gán nhãn nhầm của chim run Martinique (Cinclocerthia gutturalis), một loài chim nhại.

Loài Cryptopsar ischyrhynchus (sáo Mauritius) chỉ được biết đến dưới dạng xương hàm trên gần hóa thạch, được Julian P. Hume mô tả năm 2014. Nó được cho là có quan hệ họ hàng gần với sáo Rodrigues hơn là với sáo Réunion.

Văn hóa
Hình ảnh chim sáo được sử dụng trong nhiều bài hát như: Nỗi buồn chim sáo (Huỳnh Ngọc Đông & Đinh Trầm Ca), chim sáo ngày xưa (Nhất Sinh),chim trắng mồ côi (Hồng Xương Long & Minh Vy),... Ca khúc dân ca Khmer (Campuchia) Sari Ka Keo Ey (, ) cũng liên quan đến chim Myna (thuộc họ chim Sáo).

Tham khảo và ghi chú

Liên kết ngoài

 National Geographic Society (2002): Field Guide to the Birds of North America. National Geographic, Washington DC.ISBN 0-7922-6877-6
 Video về họ Sáo  trên Internet Bird Collection
 Trang của RSPB về sáo (Hiệp hội Hoàng gia Bảo vệ Chim, Anh)
 Video về sáo
 Thông tin chim tại San Rafael California

Sáo, họ


title: Mazaleón

text:
Mazaleón là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 587 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Megachile aurantipennis

text:
Megachile aurantipennis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1912


title: Antirrhopa

text:
Antirrhopa là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Antirrhopa glyceranthes (Meyrick, 1928)
Antirrhopa grammateus Diakonoff, 1973
Antirrhopa orthopa Diakonoff, 1973

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Yarkand

text:
Yarkand (âm Hán Việt: Sa Xa, chữ Hán giản thể: 莎车县) là một huyện thuộc địa khu Kashgar, Tân Cương, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 8969 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 650.000 người. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 7 khu công sở, 7 trấn, 22 hương và 7 nông lâm trường quốc doanh. Yarkand nằm ở độ cao khoảng 1189 m, ở rìa nam của sa mạc Taklamakan ở lòng chảo Tarim. Huyện này đã từng là thủ đô của một vương quốc Phật giáo trên nhánh nam của con đường tơ lụa. Ốc đảo này có sông Yarkand chảy từ phía bắc của dãy núi Côn Lôn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Kashgar
Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc


title: Agrypnus argillaceus

text:
Agrypnus argillaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Solsky miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Bé Ký

text:
Bé Ký (1938 - 12 Tháng Năm 2021) tên thật là Nguyễn Thị Bé là một họa sĩ Việt Nam quê ở Hải Dương. Bà mồ côi cha mẹ từ năm lên tám. Ngón vẽ của bà phần lớn là tự học nhưng bà cũng được các họa sĩ Trần Đắc, Trần Văn Thọ và Văn Đen chỉ dẫn thêm.

Vào Nam sau khi đất nước chia đôi, bà được chú ý đến sau buổi triển lãm tranh đầu tiên năm 1957 ở hội Pháp văn Đồng minh (Alliance française) do René de Berval bảo trợ. Tranh bà sau được trưng bày ở Hội Việt Mỹ và Trung tâm Pháp. Cho đến năm 1975 bà đã đi triển lãm ở Paris và Đông Kinh.

Sau năm 1975 vì không thích ứng được với lối mỹ thuật hiện thực xã hội chủ nghĩa (Socialist realism), sinh hoạt của bà bị hạn chế. Vượt biên không thành, gia đình bà càng gặp nhiều khó khăn.

Năm 1989, bà cùng chồng là họa sĩ Hồ Thành Đức được xuất cảnh sang Mỹ. Từ đó đến nay tranh Bé Ký đã được trưng bày ở nhiều phòng tranh (gallery) và bảo tàng mỹ thuật tại Mỹ kể cả Viện Smithsonian. Tranh Bé Ký thuộc trường phái sketchings tức phác họa bằng bút lông trên giấy và lụa. Thời kỳ sau năm 1989 tranh Bé Ký thu nạp thêm dạng sơn mài.

Năm 2002 bà cho ra mắt cuốn My Beloved Vietnam - Quê Hương Mến Yêu, song ngữ Việt-Anh.

Bà mất tại tư gia ở Quận Cam (California) năm 2021.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1938
Người Hải Dương
Họa sĩ Việt Nam
Người Việt di cư tới Mỹ


title: Lam Sonthi (huyện)

text:
Lam Sonthi () là huyện (amphoe) cực đông của tỉnh Lopburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Lam Sonthi được lập làm tiểu huyện (King Amphoe) ngày 1 tháng 4 năm 1989 thông qua việc tách 5 tambon từ huyện Chai Badan. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 5 tháng 12 năm 1996. Tambon thứ 6 Khao Noi được lập năm 1994.

Địa lý
Tên gọi Lam Sonthi xuất phát từ sông Sonthi bắt nguồn từ khu bảo tồn thiên hiên hoang dã Sap Langka ở tambon Kud Ta Phet phía bắc huyện.

Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Si Thep và Wichian Buri của tỉnh Phetchabun, Thep Sathit của Chaiyaphum Province, Thepharak, Dan Khun Thot và Sikhio của tỉnh Nakhon Ratchasima, Muak Lek của tỉnh Saraburi, Tha Luang và Chai Badan của tỉnh Lopburi.

Phía đông là biên giới do rặng núi Phang Hoei còn biên giới tây bắc là rặng Luak, cả hai đều thuộc dãy núi Phetchabun.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 48 làng (muban). Không có khu vực thành thị, có  4 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Lam Sonthi


title: Pass Christian, Mississippi

text:
Pass Christian là một thành phố thuộc quận Harrison, tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 4 613 người.

Dân số
Dân số năm 2000: 6 581 người.
Dân số năm 2010: 4 613 người.

Tham khảo

Xem thêm
 American Finder

Thành phố của Mississippi
Thành phố ở quận Harrison, Mississippi


title: Xylocopa caerulea

text:
Xylocopa caerulea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.

Mô tả
Xylocopa caerulea là một loài tương đối lớn, đạt kích thước trung bình 23 mm (0,91 in). Vùng ngực của loài này được bao phủ bởi những sợi lông màu xanh lam nhạt, tạo cho nó một màu xanh lam nổi bật. Hai bên của bụng và các đoạn bụng đầu tiên cũng được bao phủ bởi lớp lông tương tự, mặc dù một lớp lông màu xanh lam mỏng hơn và mịn hơn.

Phân bố
Loài này phân bố phổ biến ở Đông Nam Á, Ấn Độ và vùng Hoa Nam (miền nam Trung Quốc) . [4]

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1804
Côn trùng thụ phấn
Động vật Đông Nam Á
Động vật cánh màng châu Á
Côn trùng Ấn Độ
Côn trùng Malaysia
Côn trùng Việt Nam


title: Cardiotarsus housaianus

text:
Cardiotarsus housaianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Cardiotarsus


title: Megachile burungana

text:
Megachile burungana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1931


title: Anthy-sur-Léman

text:
Anthy-sur-Léman  là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Izatha balanophora

text:
Izatha balanophora là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is widespread in the North Island.

Sải cánh dài 19.5–27 mm đối với con đực và 23.5–31 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 12 đến tháng 3.

Larvae have been reared from dead Kunzea ericoides and from an unidentified rotten log on the ground.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Priština

text:
Priština, cũng viết là Pristina (tiếng Serbia: Приштина hoặc Priština, tiếng Albania: Prishtinë hay Prishtina, ) là thủ phủ và thành phố lớn nhất của Kosovo, một tỉnh của Serbia đang thuộc sự quản lý của Liên Hợp Quốc từ cuộc Chiến tranh Kosovo năm 1999.

Dân số của thành phố này vào năm 2011 là 198.897. Thành phố này có dân số đa số là người Albani, cùng với một số cộng đồng nhỏ hơn thuộc các dân tộc Serb, Bosnia, Roma và các dân tộc khác. Chính quyền lâm thời của lãnh thổ và Ủy ban Quản lý Lâm thời Liên Hợp Quốc tại Kosovo (UNMIK) đóng trụ sở tại đây. Thành phố này cũng là một trung tâm văn hóa, giáo dục, hành chính của Kosovo. Thành phố có Đại học Priština và một sân bay quốc tế, Sân bay quốc tế Priština.

Dân cư của thành phố này được gọi là Prishtinali hay Prishtinas trong tiếng Albania và Prištinci (Приштинци) hay Prištevci (Приштевци) trong tiếng Serbia.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố ở Kosovo

Thủ đô châu Âu
Khu dân cư ở Kosovo
Khu tự quản của Kosovo
Gegëri


title: Heraclia (bướm đêm)

text:
Heraclia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Heraclia abacata (Karsch, 1892)
 Heraclia aemulatrix (Westwood, 1881)
 Heraclia africana (Butler, 1875)
 Heraclia aisha (Kirby, 1891)
 Heraclia annulata (Aurivillius, 1925)
 Heraclia atrifusa (Hampson, 1912)
 Heraclia atriventralis (Hampson, 1910)
 Heraclia aurantiaca Kiriakoff, 1975
 Heraclia aurea (Wichgraf, 1918)
 Heraclia bucholzi (Plötz, 1880)
 Heraclia butleri (Walker, 1869)
 Heraclia catori (Jordan, 1904)
 Heraclia contigua (Walker, 1854)
 Heraclia deficiens (Mabille, 1891)
 Heraclia durbania (Stoneham, 1963)
 Heraclia elongata (Bartel, 1903)
 Heraclia flavipennis (Bartel, 1903)
 Heraclia flavisignata (Hampson, 1912)
 Heraclia geryon (Fabricius, 1781)
 Heraclia gruenbergi (Wichgraf, 1911)
 Heraclia hornimani (Druce, 1880)
 Heraclia houyjensis (Wichgraf, 1918)
 Heraclia hypercompoides (Butler, 1895)
 Heraclia jacksoni Kiriakoff, 1975
 Heraclia jugans (Jordan, 1913)
 Heraclia karschii (Holland, 1897)
 Heraclia kivuensis Kiriakoff, 1973
 Heraclia limbomaculata (Strand, 1909)
 Heraclia lomata (Karsch, 1892)
 Heraclia longipennis (Walker, 1854)
 Heraclia medeba (Druce, 1880)
 Heraclia monslunensis (Hampson, 1901)
 Heraclia mozambica (Mabille, 1890)
 Heraclia nandi Kiriakoff, 1974
 Heraclia nigridorsa (Mabille, 1890)
 Heraclia nobela Kiriakoff, 1974
 Heraclia pallida (Walker, 1854)
 Heraclia pampata Kiriakoff, 1974
 Heraclia pardalina (Walker, 1869)
 Heraclia perdix (Druce, 1887)
 Heraclia poggei (Dewitz, 1879)
 Heraclia superba (Butler, 1875)
 Heraclia terminatis (Walker, 1856)
 Heraclia thruppi (Butler, [1886])
 Heraclia viettei Kiriakoff, 1973
 Heraclia xanthopyga (Mabille, 1890)
 Heraclia zenkeri (Karsch, 1895)

Tham khảo

 Heraclia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Setogyroporus verus

text:
Setogyroporus là một chi nấm thuộc họ Boletaceae. Là một chi đơn loài, nó chứa loài duy nhất ''Setogyroporus verus'.

Chú thích

Tham khảo
Index Fungorum

V


title: 1773

text:
1773 (MDCCLXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Ba, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 - Tháng 6
 12 tháng 1 - Bảo tàng đầu tiên của Mỹ mở cửa cho công chúng ở Charleston, Nam Carolina.
 17 tháng 1 - Thuyền trưởng James Cook trở thành nhà thám hiểm đầu tiên của châu Âu vượt qua vòng Nam Cực.
 18 tháng 1 - Vở opera đầu tiên được biểu diễn bằng tiếng Thụy Điển, Thetis and Phelée, được Carl Stenborg và Elisabeth Olin biểu diễn ở Bollhuset, đánh dấu việc thành lập Opera Hoàng gia Thụy Điển.
 27 tháng 4 hay 10 tháng 5 - Nghị viện Anh thông qua Luật Trà.
 8 tháng 5 - Ở Ai Cập, cuộc khởi nghĩa của sultan Ali Bey nhà Mamluk bị quân nhà Ottoman đàn áp.

Sinh

Mất

Xem thêm

Tham khảo

03


title: Grand établissement

text:
Grand établissement (cơ quan lớn hoặc cơ sở quan trọng) là một cụm từ được dùng chính thức ở Pháp để chỉ các cơ sở nghiên cứu khoa học, văn hóa và nghề nghiệp công (établissement public à caractère scientifique, culturel et professionnel - EPCSCP) hoạt động theo quyển 7 của Luật Giáo dục Pháp. Cụm từ hành chính này được đưa ra năm 1984 bởi Luật Savary nhằm tập hợp một số cơ sở giáo dục bậc đại học và cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu của Pháp thành một nhóm riêng với chế độ quản lý hành chính trực tiếp từ Bộ Giáo dục đại học và Nghiên cứu Pháp (ministère de l'Enseignement supérieur et de la Recherche) và các bộ liên quan. Phần lớn các cơ sở mang tư cách grand établissement của Pháp là các trường lớn (grandes école), tuy nhiên cũng có một số ngoại lệ như Đại học Paris-Dauphine, Đài thiên văn Paris (Observatoire de Paris) hay Cung khám phá Paris (Palais de la découverte).

Danh sách cơ sở liên quan
 Cơ sở chịu sự quản lý trực tiếp của Bộ Giáo dục đại học và Nghiên cứu Pháp theo khoản 3 sắc lệnh số 2000-250 ngày 15 tháng 3 năm 2000:
 Collège de France
 Học viện kỹ nghệ Pháp (Conservatoire national des arts et métiers - CNAM)
 CentraleSupélec
 Trường khoa học xã hội cao cấp Pháp (École des hautes études en sciences sociales - EHESS)
 Trường pháp điển quốc gia Pháp (École des Chartes)
 Trường hàng không dân dụng quốc gia Pháp (École nationale de l’aviation civile - ENAC)
 Trường kỹ nghệ quốc gia Pháp (École nationale supérieure d'arts et métiers - ENSAM)
 Trường khoa học thông tin và thư viện quốc gia Pháp (École nationale supérieure des sciences de l'information et des bibliothèques - ENSSIB)
 École pratique des hautes études (EPHE)
 Học viện Chính trị Paris (Institut d'études politiques de Paris - Sciences Po Paris)
 Viện Vật lý Địa cầu Paris (Institut de physique du globe de Paris - IPGP)
 Viện Lịch sử và Nghệ thuật Quốc gia Pháp (Institut national d'histoire de l'art - INHA)
 Viện Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông Quốc gia Pháp (Institut national des langues et civilisations orientales - INALCO)
 Học viện Kỹ thuật Grenoble (Institut polytechnique de Grenoble - Groupe Grenoble INP)
 Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp (Muséum national d'histoire naturelle - MNHN)
 Đài thiên văn Paris (Observatoire de Paris)
 Cung khám phá (Palais de la découverte)
 Đại học Paris-Dauphine

 Cơ sở có tư cách grand établissement chịu sự quản lý của các bộ liên quan:
 Trung tâm nghiên cứu khoa học nông nghiệp quốc tế Montpellier (Centre international d'études supérieures en sciences agronomiques - Montpellier Sup Agro)
 Trường y tế công cộng Pháp (École des hautes études en santé publique)
 Trường cầu đường quốc gia Pháp (École nationale des ponts et chaussées)
 Viện khoa học và công nghiệp đời sống, môi trường (Institut des sciences et industries du vivant et de l'environnement - Agro Paris Tech)
 Học viện hàng không vũ trụ Pháp (Institut supérieur de l'aéronautique et de l'espace)
 Học viện khoa học nông nghiệp, lương thực, khoa học làm vườn và nông thôn Pháp (Institut supérieur des sciences agronomiques, agroalimentaires, horticoles et du paysage - Agro campus Ouest)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Danh sách các cơ quan nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học  của PhápListe des principaux
 Luật số 84-52 thông qua ngày 26 tháng 1 năm 1984 về giáo dục đại học

Giáo dục Pháp


title: Bütgenbach

text:
Bütgenbach () là một đô thị thuộc tỉnh Liège. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Bütgenbach có tổng dân số 5.574. Tổng diện tích là 97,31 km² với mật độ dân số 57 người trên mỗi km². Ngôn ngữ chính thức ở đô thị này là tiếng Đức.

Tham khảo

Đô thị của Liège
Đô thị của Cộng đồng nói tiếng Đức


title: Betton, Ille-et-Vilaine

text:
Betton (, Gallo: Beton) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Betton được gọi là Bettonnais.

Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có số dân là 8547 người.Dân số ước tính vào năm 2006 là 9103 người.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

 Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài
 Official website
 French Ministry of Culture list for Betton

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Nông trường Liên Sơn (thị trấn)

text:
Nông trường Liên Sơn là một thị trấn nông trường thuộc huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Nông trường Liên Sơn nằm ở phía tây bắc của huyện Văn Chấn, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Sơn Lương
Phía đông giáp xã Suối Quyền và thị xã Nghĩa Lộ
Phía đông nam và phía nam giáp thị xã Nghĩa Lộ
Phía tây giáp xã Nậm Lành.

Thị trấn Nông trường Liên Sơn có diện tích 11,26 km², dân số năm 2019 là 4.698 người, mật độ dân số đạt 417 người/km².

Lịch sử
Thị trấn Nông trường Liên Sơn được hình thành trên cơ sở Nông trường quốc doanh Liên Sơn, được thành lập từ tháng 3/1970, từ năm 2000 Nông trường quốc doanh Liên Sơn đổi tên thành Công ty Cổ phần chè Liên Sơn.

Ngày 23 tháng 2 năm 1977, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 611-VP18 về việc chuyển xã Bản Hẻo thành thị trấn nông trường Bản Hẻo.

Tháng 10 năm 1989, giải thể thị trấn nông trường Bản Hẻo và sáp nhập toàn bộ diện tích vào thị trấn nông trường Liên Sơn.

Hành chính
Thị trấn Nông trường Liên Sơn được chia thành 10 tổ dân phố từ 1 đến 10.

Kinh tế
Trong tổng số diện tích đất của thị trấn, đất lâm nghiệp có gần 300 ha, đất nông nghiệp có gần 100 ha, riêng chè có trên 400 ha và 85% thu nhập của nhân dân thị trấn Nông trường Liên Sơn từ cây chè. Toàn thị trấn trồng được trên 48 ha rừng kinh tế. Diện tích lúa ruộng có 63 ha, năng suất cả năm đạt 110 tạ/ha.

Thị trấn cũng có tài nguyên than đá song trữ lượng không đáng kể.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Liên Sơn


title: Lipotriches jacobsoni

text:
Lipotriches jacobsoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1914


title: Gymnopilus psamminus

text:
Gymnopilus psamminus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus psamminus at Index Fungorum

psamminus


title: Huy chương H. C. Ørsted

text:
Huy chương H. C. Ørsted (tiếng Đan Mạch: H. C. Ørsted Medaljen) là một giải thưởng của Hội Phổ biến Khoa học tự nhiên (Selskabet for naturlærens udbredelse) của Đan Mạch. Huy chương này được đặt theo tên Hans Christian Ørsted, người sáng lập ra Hội năm 1824.

Huy chương này chủ yếu dành cho người Đan Mạch, gồm ba loại:
Huy chương vàng dành cho công trình khoa học xuất sắc trong Vật lý học hay Hóa học
Huy chương bạc dành cho tác phẩm khoa học xuất sắc (viết)
Huy chương đồng dành cho việc Phổ biến khoa học xuất sắc (không viết)

Danh sách các người đoạt huy chương

Huy chương vàng
1989: Giáo sư Thor A. Bak
1977: Giáo sư K.A. Jensen
1974: Giáo sư Jens Lindhard
1970: Giáo sư Chr. Møller
1970: Giáo sư Aage Niels Bohr
1965: Giáo sư Bengt Strömgren
1959: Giáo sư J.A. Christiansen
1959: Thạc sĩ kỹ sư Paul Bergsøe
1952: Giáo sư Alex Langseth
1941: Giáo sư Kaj Linderstrøm-Lang
1928: Giáo sư P.O. Pedersen
1928: Giáo sư Niels Bjerrum
1928: Giáo sư J.N. Brøndsted
1924: Giáo sư Niels Bohr
1916: Giáo sư Martin Knudsen
1912: Giáo sư C. Christiansen
1909: Giáo sư S.P.L. Sørensen

Huy chương bạc
2000: Tiến sĩ Jens Martin Knudsen
1999: Giáo sư Ove Nathan
1991: Giáo sư N.O. Lassen
1990: Nhà báo khoa học Jens J. Kjærgaard
1988: Giám đốc nhà xuất bản Niels Blædel
1980: Giảng viên K.G. Hansen

Huy chương đồng
 2013: Giảng viên Niels Christian Hartling
 2013: Giảng viên Peter Arnborg Videsen
 2012: Hiệu trưởng Jannik Johansen
 2006: Giảng viên Finn Berg Rasmussen
 2004: Giảng viên Erik Schou Jensen
 2003: Nhà báo khoa học Ryan Holm
 2001: Giám đốc Asger Høeg

Tham khảo

Liên kết ngoài
Selskabet for naturlærens udbredelse
List of recipients

Giải thưởng sáng tác khoa học
Giải thưởng truyền thông khoa học
Giải thưởng khoa học và công nghệ Đan Mạch
Giải thưởng hóa học
Giải thưởng vật lý


title: Hoa hậu Thế giới 1956

text:
Hoa hậu Thế giới 1956, là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 6, được tổ chức vào ngày 15 tháng 10 năm 1956 tại nhà hát Lyceum, Luân Đôn, Vương quốc Anh. 24 thí sinh tham dự cuộc thi. Người chiến thắng là Petra Schürmann, đại diện cho Tây Đức.

Kết quả

Thí sinh
 - Margaret Scherz
 - Madeleine Hotelet
 - Anne Rye Nielsen
 - Norma Dugo
 - Sirpa Helena Koivu
 - Genevieve Solare
 -  Petra Susanna Schürmann
 - Iris Alice Kathleen Waller
 - Maria Paraloglou
 - Ans van Pothoven
 - Agusta Gudmundsdóttir
 - Amy Kelly
 - Rina Weiss
 - Angela Portaluri
 - Midoriko Tokura
 - Lydia Marin
 - Jeannette de Montalk
 - Norma Vorster
 - Eva Bränn
 - Yolanda Daetwyler
 - Pascaline Agnes
 - Suna Tekin
 - Betty Lane Cherry
 - Celsa Pieri

Liên kết ngoài
Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu Thế giới

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới
Luân Đôn năm 1956


title: Loubigné

text:
Loubigné là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 118 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Les Adrets

text:
Les Adrets là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 560-2440 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Adrets


title: Pittosporum orohenense

text:
Pittosporum orohenense là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Pittosporum orohenense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Pittosporum
Thực vật dễ tổn thương


title: Lasioglossum rufopantex

text:
Lasioglossum rufopantex là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2001


title: 22542 Pendri

text:
22542 Pendri (1998 FG71) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22542 Pendri

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi LINEAR
Tiểu hành tinh Flora
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Saint-Vite

text:
Saint-Vite  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvite


title: Phổ Cách

text:
Phổ Cách (chữ Hán giản thể:普格县, Hán Việt: Phổ Cách huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Lương Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1905 km2, dân số năm 2002 là 140.000 người. Huyện Phổ Cách được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 31 hương.
Trấn: Phổ Cơ, Mạch Sào, Loa Kết Sơn.
Hương: Vĩnh An, Văn Bình, Lê An, Mạnh Cam, Lạc Ô, Đặc Tư, Lai Tử, Hoa Sơn, Đông Sơn, Đại Bình, Huy Long, Mã Hồng, Lạc Cam, Hiệp Thiết, Ngoã Lạc, Chúc Liên, Nguyệt Ngô, Đặc Khẩu, Da Để, Cát Lạc, Đặc Bổ, Đại Tào, Vũ Thủy, Hướng Dương, Cáp Lực Lạc, Cam Thiên Địa, Lạc Ô Câu, Lưu Gia Bình, Đặc Nhĩ Quả, Ngũ Đạo 箐, Hồng Mạc Y Đạt.

Tham khảo

Lương Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Campsosternus saundersi

text:
Campsosternus saundersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Campsosternus


title: Theretra sumbaensis

text:
Theretra sumbaensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Sumba in Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Theretra


title: Danh sách bài hát thu âm bởi Miley Cyrus

text:
Danh sách các bài hát ca sĩ người Mỹ Miley Cyrus trình bày.

Đã phát hành
Những bài hát trong album của Miley Cyrus đã được hoặc sẽ phát hành và đều được trình bày bởi Miley Cyrus.
0-9

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

L

M

N

O

P

R

S

T

W

Y

Z

Tham khảo

Cyrus, Miley
M
M
Danh sách bài hát của nghệ sĩ
Bài hát của Miley Cyrus


title: Rafael Trujillo

text:
Rafael Leónidas Trujillo Molina (24 tháng 10 năm 1891–30 tháng 5 năm 1961) là tổng thống, nhà độc tài của Cộng hòa Dominica từ năm 1930 cho đến khi bị ám sát năm 1961. Về mặt chính thức thì ông làm tổng thống nước này từ năm 1930 đến năm 1938, và sau đó giữ cương vị này lần nữa từ năm 1942 đến năm 1952. Em trai ông Hector Trujillo là tổng thống giai đoạn 1952 - 1960, và chỉ dưới áp lưc của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ thì Joaquin Balaguer mới lên thay Hector. Trong 30 năm, Rafael Trujillo và gia đình ông giữ quyền lực tuyệt đối ở phía Dominica của đảo Hispaniola.

Tiểu sử
Trujillo sinh ra trong một gia đình tiểu thương có nhiều con. Chỉ tốt nghiệp tiểu học, nên Trujillo chủ yếu được giáo dục ngoài đường phố, đầu tiên là những trò ăn cắp vặt. Lớn thêm vài tuổi, Trujillo đã trở thành đại ca của một băng nhóm nhỏ chuyên cướp giật.

Sự nghiệp chính trị
Năm 1916, Mỹ tới chiếm đóng Dominica. Người Mỹ triển khai nhiều giải pháp để nhanh chóng thuần phục quốc gia này, cải tổ quân đội và các cơ quan quyền lực. Trujillo khi đó đã quyết định gia nhập quân đội. Người Mỹ đã đánh giá cao sự nhẫn tâm của Trujillo khi trừng phạt những kẻ chống đối. Kết quả là chỉ trong 9 năm, Trujillo đã có được quân hàm cấp tướng và vị trí tổng chỉ huy quân đội.

Tuy nhiên, Trujillo vẫn chưa hài lòng với cương vị trên mà tiếp tục để mắt tới chiếc ghế tổng thống. Năm 1930, Cộng hòa Dominica bắt đầu bước vào giai đoạn cai trị đẫm máu của nhà độc tài Rafael Trujillo.

Đầu tiên, ông ta cho tư hữu hóa phần lớn các xí nghiệp của Dominica. Tiếp đó là việc thành lập đảng Dominica - đảng phái chính trị lãnh đạo duy nhất tại quốc gia này. Tất cả người dân đều có nghĩa vụ phải gia nhập đảng, kèm theo đó là những khoản đảng phí không nhỏ. Trong khi ngân quỹ của đảng lại do đích thân Trujillo nắm giữ. Hàng loạt đất đai, nhà cửa, xí nghiệp của đất nước bị ông ta và gia đình thâu tóm.

Trujillo cũng đặc biệt thích tự phong cho mình những phần thưởng hay danh hiệu. Ông tự phong mình là “bác sĩ đầu tiên”, là “tiến sĩ khoa học đầu tiên” của Dominica. Vào thời kỳ đó, có thể gặp cái tên Trujillo ở khắp nơi: người dân đi lại trên nhiều con đường mang tên Trujillo, cùng gia đình đi chơi tại các công viên Trujillo, học sinh đi học tại các trường mang tên nhà độc tài, thành phố chính của đất nước cũng mang tên Ciudad Trujillo, đỉnh núi cao nhất tại quốc gia này cũng mang tên Trujillo. Ngay tại trung tâm thủ đô còn có một tấm biển lớn với khẩu hiệu: “Thượng đế trên trời, Trujillo dưới mặt đất”.

Một ý tưởng luôn ám ảnh nhà độc tài chính là mong muốn biến Dominica thành một quốc gia có đại đa số là người da trắng. Bất chấp việc mình có bà là người gốc Haiti, Trujillo vẫn ra lệnh sát hại hàng loạt người gốc Haiti với một lý do người Haiti có làn da đen hơn nhiều so với người gốc Dominica. Trong một đợt thảm sát, Trujillo đã sát hại thẳng thừng hơn 20.000 người vô tội.

Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) lên tiếng về vấn đề vi phạm nhân quyền hàng loạt. Cộng đồng quốc tế ngoài tội ác trên, còn buộc tội Trujillo âm mưu tổ chức ám sát Tổng thống Romulo Betancourt của Venezuela vào năm 1960. Tổ chức các quốc gia châu Mỹ triển khai cấm vận chống Dominica, với việc một loạt quốc gia thành viên cùng cắt đứt quan hệ ngoại giao với chính quyền Trujillo.

Ngày 30 tháng 5 năm 1961, chiếc xe ôtô của nhà độc tài bị phục kích và phải hứng chịu một cơn mưa đạn khiến Trujillo chết ngay tại chỗ.

Trước tình hình biến động khó lường, họ hàng của Trujillo đã tháo chạy khỏi Dominica, mang theo hàng triệu đôla tài sản. Gia đình nhà độc tài tới định cư tại Paris, mang theo lọ tro cốt ông ta và chôn tại Nghĩa trang Père-Lachaise.

Di sản
Bất chấp những chính sách tàn bạo và nhẫn tâm, nhà độc tài vẫn còn một số lượng người ủng hộ khá nhiệt thành ngay tại Dominica. Theo họ, chính Trujillo đã có công kéo Dominica ra khỏi vực thẳm kinh tế, đem lại sự phồn vinh, ổn định cho đất nước.

Gia đình Trujillo có thể nói đã thâu tóm toàn bộ những ngành kinh tế chính của đất nước. Đó là việc độc quyền về sữa, xuất khẩu gạo và muối. Nền kinh tế Dominica được xây dựng theo hình thức, theo đó các xí nghiệp được phân chia hoặc dưới quyền sở hữu của chính tổng thống, hoặc của ai đó trong số họ hàng của ông ta. Tính ra, thu nhập của gia đình Trujillo chiếm gần 40% tổng thu nhập quốc gia.

Nhưng xét về một khía cạnh khác, chính sách tư nhân hóa kiểu trên cũng đem lại lợi ích không nhỏ cho Dominica. Trujillo điều hành, giám sát từng xí nghiệp như những đứa con cưng của mình, đồng thời yêu cầu họ hàng và tay chân cũng phải tuân thủ như vậy. Nền kinh tế ổn định hoàn toàn định hướng tới thị trường bên ngoài đã trở thành sức hút không nhỏ đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Dominica trở thành một quốc gia phồn thịnh nếu so sánh với các đất nước khác trong khu vực châu Mỹ latinh. Đến năm 1947, Dominica còn thanh toán hết mọi khoản nợ quốc gia.

Tham khảo

Sinh năm 1891
Mất năm 1961
Tổng thống Cộng hòa Dominica
Bắc Đẩu Bội tinh
Người chống cộng Cộng hòa Dominica


title: Oncocephala incisa

text:
Oncocephala incisa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Xuân Lộc, Hậu Lộc

text:
Xuân Lộc là một xã thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Diện tích và dân số
Xã Xuân Lộc có diện tích 7,07 km².

Dân số của xã Xuân Lộc:
Theo Tổng điều tra dân số năm 1999: 5.055 người.
Theo Tổng điều tra dân số năm 2009: 4.619 người với 1.185 hộ gia đình, gồm 2.255 nam và 2.364 nữ.

Địa giới hành chính
Xã Xuân Lộc nằm ở phía đông nam của huyện Hậu Lộc.
Phía đông giáp xã Hòa Lộc, huyện Hậu Lộc;
Phía nam giáp các xã Hoằng Yến và Hoằng Hà, huyện Hoằng Hóa;
Phía tây giáp xã Hoằng Đạt, huyện Hoằng Hóa và xã Thuần Lộc, huyện Hậu Lộc;
Phía bắc giáp thị trấn Hậu Lộc và xã Phú Lộc, huyện Hậu Lộc.

Hành chính
Xã Xuân Lộc được chia thành 9 thôn: Bái Hà Xuân, Đông Thịnh, Đông Thượng, Hòa Lan, Phú Mỹ I, Phú Mỹ II, thôn 7, thôn 8, thôn 13.

Chú thích


title: Columbarium natalense

text:
Columbarium natalense là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Columbarium


title: Blue Panorama Airlines

text:
Blue Panorama Airlines S.p.A. (mã IATA = BV, mã ICAO = BPA) là hãng hàng không của Ý, trụ sở ở Roma. Hãng có các tuyến đường thường xuyên và các chuyến bay thuê bao, chở khách tới các điểm đến quốc tế. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Malpensa, (Milano) và căn cứ khác ở Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci, Roma.

Lịch sử

Blue Panorama Airlines được Franco Pecci thành lập năm 1998 và bắt đầu hoạt động từ tháng 12/1998. Ban đầu, hãng do Distal & Itr Group sở hữu 66.6% và Franco Pecci 33.4%, nhưng nay hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của Franco Pecci. Hãng cũng đã lập ra hãng hàng không giá rẻ mang tên Blu-express

Các nơi đến

Blue Panorama Airlines có 10 nơi đến thường xuyên ở:

Brasil
Cuba
México
Madagascar
Maldives

và các điểm đến không thường xuyên ở:

Ai Cập
Hy Lạp
Honduras
Kenya
Santo Domingo
Tây Ban Nha
Thổ Nhĩ Kỳ
Zanzibar

Đội máy bay
(Tháng 3/2008) :

Tới tháng 1/2007, tuổi trung bình các máy bay của Blue Panorama Airlines là 12.2 năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Blue Panorama Airlines

Hãng hàng không Ý


title: Circus

text:
Circus là một hãng sản xuất visual novel đặt trụ sở tại Hasuda, Saitama, Nhật Bản, cha đẻ của nhiều trò chơi thuộc thể loại eroge và bishōjo. Ngoài thương hiệu Circus, công ty cũng sở hữu các thương hiệu nhánh khác như Circus Northern, Circus Fetish, Circus Metal và Sanctuary.

Circus từng tham gia hợp tác với các hãng sản xuất visual novel khác, tỉ như họ cùng với các công ty Broccoli, GameCrab, và mangaka Izumi Rei phát hành visual novel True Tears dưới thương hiệu La'cryma. Circus và Broccoli cũng sử dụng thương hiệu La'cryma trong việc hợp tác sản xuất một visual novel khác là Sora o Tobu, Mittsu no Hōhō.

Sản phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Công ty trò chơi điện tử của Nhật Bản
Công ty vui chơi giải trí Nhật Bản
Công ty hentai


title: Horistonotus farinosus

text:
Horistonotus farinosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Horistonotus


title: 99 Dike

text:
Dike  (định danh hành tinh vi hình: 99 Dike) là một tiểu hành tinh hoàn toàn lớn và tối ở vành đai chính. Nó được Alphonse Borrelly phát hiện ngày 28 tháng 5 năm 1868 và được đặt theo tên Dike, nữ thần công chính trong thần thoại Hy Lạp. Đây là tiểu hành tinh phát hiện đầu tiên của Alphonse Borrelly.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phase curve of (99) Dike

Dike
18680528
Tiểu hành tinh được đánh số
Dike
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Xk (SMASS)
Tiểu hành tinh Mitidika
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 1457 Ankara

text:
1457 Ankara (1937 PA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 8 năm 1937 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg. Nó được đặt theo tên the Turkish capital Ankara.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1457 Ankara

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1937


title: Fibuloides levatana

text:
Fibuloides levatana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc (Chiết Giang, Phúc Kiến) và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Fibuloides


title: Beautiful Eyes

text:
Beautiful Eyes là đĩa mở rộng thứ hai của ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ Taylor Swift. Đĩa EP này được Big Machine Records phát hành vào ngày 15 tháng 7 năm 2008.

Danh sách track

Bản chuẩn

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng cuối năm

Chú thích

Album của Taylor Swift
EP năm 2008
Album sản xuất bởi Nathan Chapman


title: Pseudophilautus decoris

text:
Pseudophilautus decoris là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, các đồn điền, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004. Philautus decoris . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Ếch Sri Lanka
D
Động vật đặc hữu Sri Lanka


title: Gibberula burnupi

text:
Gibberula burnupi là một loài ốc biển, một động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae, họ Ốc mép.

Mô tả
Loài này có kích thước giữa 4 mm và 5.2 mm.

Phân bố
Chúng phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Madagascar và Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: 15574 Stephaniehass

text:
15574 Stephaniehass (2000 GF66) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 4 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15574 Stephaniehass

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Phyllotreta chotanica

text:
Phyllotreta chotanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Basu, Bhaumik & Sengupta miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Aulacophora hayashii

text:
Aulacophora hayashii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: 3.7 cm KwK 36

text:
3.7 cm KwK 36 L/45(3.7 cm Kampfwagenkanone 36 L/45) là tên một loại pháo có cỡ nòng 3.7 cm của Đức Quốc Xã được dùng với khá nhiều loại biến thể và được dùng chính trong tăng Panzer III. Nó cũng được lắp vào các xe thiết giáp khác, hoạt động trong thế chiến II.

Phiên bản 3.7 cm KwK 36 L/45 được chế tạo từ pháo chống tăng hạng nhẹ 3.7 cm PaK 36.

Các loại đạn sử dụng
 PzGr.39 (Đạn xuyên giáp)
 PzGr.40 (Đạn xuyên giáp với hỗn hợp trong có cấu tạo cứng)
 3.7 cm Sprgr.Patr.34 (Đạn nổ-HE)

Các loại xe thiết giáp sử dụng
 SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. A
 SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. D
 SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. F

Tham khảo

Pháo trong thế chiến II của quân đội Đức


title: Người Sao Hỏa

text:
Người Sao Hỏa là dân cư bản địa của Sao Hỏa trong giả thuyết hoặc trong văn học giả tưởng. Trong lịch sử, người ta đã đưa ra nhiều giả thuyết về người Hoả Tinh, tuy nhiên hiện chưa có bằng chứng chắc chắn về sự sống trên hành tinh này. Một số nhà khoa học đã đưa ra lý thuyết rằng có bằng chứng của các cơ thể vi sinh hoá thạch trong thiên thạch ALH84001.

Lịch sử về khái niệm sự sống trên Sao Hỏa

Những ý niệm về người Sao Hỏa có trí khôn là do Percival Lowell phổ biến và trong văn học giả tưởng, đặc biệt trong loạt tác phẩm John Carter (Barsoom) của Edgar Rice Burroughs, The War of the Worlds (Đại Chiến Thế giới) của HG Wells, The Martian Chronicles (Biên niên sử về Hoả Tinh) của Ray Bradbury. Mặc dù có các quan sát của Alfred Wallace rằng bầu khí quyển của Hoả Tinh quá mỏng để có thể hỗ trợ một hệ sinh thái như trên Trái Đất, trong suốt thế kỉ 20, nhiều miêu tả về một nền văn minh Sao Hoả vẫn được phổ biến rộng rãi. Những hình ảnh đầu tiên về Sao Hoả do các tàu thám hiểm không gian gửi về đã làm giảm các hi vọng về việc liên lạc với người Hoả Tinh, mặc dù trong thế kỉ 21 vẫn có người giữ các khẳng định về các nền văn minh Sao Hỏa đã lụi tàn.

Sự sống trên Sao Hỏa

Sao Hỏa là hành tinh giống Trái Đất nhất trong Hệ Mặt Trời. Dù là quá khứ hay hiện tại thì khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh đỏ vẫn vô cùng lớn. Nước ở dạng lỏng, thứ mà người ta thường cho rằng là điều kiện tất yếu cho sự sống tồn tại, từng chảy trên hành tinh này. Những bức ảnh quan sát Sao Hỏa được công bố gần đây nhất cho thấy, trên bề mặt lạnh lẽo của hành tinh đỏ, từng có dấu tích của những dòng nước. Điều đáng nói, hiện tượng này đã được xác định là chỉ xảy ra trong khoảng 10 năm trở lại đây.

Người ngoài hành tinh

Theo các nhà khoa học, sự sống cần đến nước ở dạng lỏng để thực hiện các quá trình hoá học cần cho cơ thể. Sự sống còn cần một nguồn năng lượng. Chúng ta dựa vào ánh sáng Mặt trời để lấy năng lượng, nhưng nó không phải là nguồn năng lượng duy nhất. Có những sinh vật sống gần các khe hở của núi lửa dưới đáy đại dương tăm tối vẫn tung tăng giữa môi trường sulphur mà không cần gì ánh sáng. Sự sống trên Trái Đất xuất hiện ở những nơi rất lạ đời!

Người Sao Hỏa
Vào thế kỉ 19, người dân cực kì bị kích động về khả năng có sự sống trên Sao Hoả. Họ nghĩ rằng nó là một hành tinh khô hạn và người Sao Hỏa đã đào những con kênh dẫn nước từ các cực về.

Ngày nay chúng ta biết đó chỉ là sự tưởng tượng. Nhưng những con tàu mà chúng ta gửi lên Hoả Tinh đã chứng minh rằng trên đó đã từng có một thời kỳ rất ấm và ẩm ướt. Và mới đây các tàu đã gửi về những hình ảnh cho thấy tại đôi chỗ có thể vẫn còn có nước ở dạng lỏng đang lọt lên bề mặt Hoả Tinh.

Hi vọng vào những vi khuẩn
Một số nhà thiên văn học cho rằng những vết nhỏ xíu trong các thiên thạch Sao Hỏa là hoá thạch của các vi khuẩn, chứng tỏ rằng trước kia ở nơi đây sự sống đã từng nảy sinh.

Chú thích

Xem thêm
Sự sống ngoài Trái Đất
Sinh vật ngoài Trái Đất
Người ngoài hành tinh

Liên kết ngoài

Tiếng Việt:
Phát hiện mới về sự sống ngoài Trái Đất
Người ngoài hành tinh là sản phẩm của ảo giác
Tiếng Anh:
PBS: Life Beyond Earth a film by Timothy Ferris
PBS: Exploring Space - The Quest for Life by Scott Pearson
ufoskeptic.org by Bernard Haisch
Xenopsychology by Robert A. Freitas Jr.
"What Aliens Might Look Like" from National Geographic
Sylvia Engdahl, "Early Space Poetry" Part I: Didactic and other poetry concerning other inhabited worlds, well-known and obscure poets, 17th-18th centuries. "Part II": 19th century
Top stars picked in alien search

Sinh học vũ trụ
Sao Hỏa
Nhân vật giả tưởng
Sao Hỏa trong tác phẩm hư cấu

it:Marte nella fantascienza
sv:Marsian


title: Lodderia

text:
Lodderia là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae. This genus belonged previously to the family Liotiidae.

Các loài
Các loài trong chi Lodderia gồm có:
 Lodderia coatsiana (Melvill & Standen, 1912)
 Lodderia eumorpha (Suter, 1908)
 Lodderia eumorpha cookiana (Dell, 1952)
 Lodderia eumorpha eumorpha (Suter, 1908)
 Lodderia iota (Powell, 1940)
 Lodderia lodderae Petterd, 1884
 † Lodderia mandulana C. Beets, 1984
 Lodderia novemcarinata (Melvill, 1906)
 Lodderia waitemata (Powell, 1940)

 Đồng nghĩa
 Lodderia virginiae (Jousseaume, 1872): synonym of Cyclostrema virginiae Jousseaume, 1872

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
 GBIF

Skeneidae


title: Phyllotreta iberica

text:
Phyllotreta iberica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Lasioglossum chapmani

text:
Lasioglossum chapmani là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1910


title: 2001

text:
Nó được chỉ định là:

 Trăm năm liên bang của Úc
 Năm Người tình nguyện quốc tế
 Năm Đối thoại giữa Văn minh Liên Hợp Quốc

Sự kiện

Tháng 1
1 tháng 1: Moritz Leuenberger trở thành Tổng thống Thụy Sĩ.
6 tháng 1:
Bầu cử quốc hội Thái Lan.
Ariel Sharon được bầu thành làm Thủ tướng Israel.
7 tháng 1: John Agyekum Kufuor trở thành Tổng thống Ghana.
9 tháng 1: iTunes được thành lập.
13 tháng 1: Động đất tại El Salvador khiến 852 người chết.
15 tháng 1: Ngày thành lập Wikipedia.
20 tháng 1: Gloria Macapagal Arroyo trở thành Tổng thống Philippines.
26 tháng 1: Động đất tại Gujarat, Ấn Độ, khoảng 20.000 người chết.

Tháng 2
2 tháng 2: José Maria Neves trở thành Thủ tướng Cabo Verde.
7 tháng 2: Ariel Scharon trở thành Thủ tướng Israel.
13 tháng 2: Động đất tại El Salvador làm 315 người chết.
18 tháng 2: Hyakujuu Sentai Gaoranger chính thức phát sóng.
25 tháng 2: Pedro Pires trở thành Tổng thống Cabo Verde.

Tháng 3
25 tháng 3: Na Uy trở thành thành viên của Hiệp ước Schengen.

Tháng 4
3 tháng 4: Cuộc thi Hoa hậu Trái Đất ra đời tại Philippines.
29 tháng 4: Bầu cử quốc hội Sénégal.

Tháng 5
8 tháng 5: Serbia và Montenegro trở thành thành viên Ngân hàng Thế giới

Tháng 6
7 tháng 6: Tony Blair tái đắc cử thủ tướng Anh.
17 tháng 6: Bầu cử quốc hội Bulgaria.
20 tháng 6: Pervez Musharraf trở thành nhà lãnh đạo quốc gia Pakistan.
24 tháng 6: Ilir Meta trở thành lãnh đạo chính phủ Albania.

Tháng 7
28 tháng 7: Alejandro Toledo Manrique trở thành Tổng thống Peru

Tháng 8

Tháng 9
10 tháng 9: Bầu cử quốc hội Na Uy.
11 tháng 9: Sự kiện 11 tháng 9 khiến gần 3000 người chết.
21 tháng 9: Arnold Rüütel trở thành Tổng thống Estonia.
21 tháng 9: Nổ tại thành phố Toulouse, Pháp khiến 31 người thiệt mạng.
23 tháng 9: Bầu cử quốc hội Ba Lan.

Tháng 10
19 tháng 10:
Kjell Magne Bondevik trở thành Thủ tướng Na Uy.
Leszek Miller trở thành lãnh đạo chính phủ Ba Lan.
25 tháng 10: Microsoft chính thức phát hành Windows XP.

Tháng 11
3 tháng 11: Bầu cử tại Singapore.
5 tháng 11: Bầu cử quốc hội Azerbaijan.
12 tháng 11: Chuyến bay 587 của American Airlines đang bay gặp phải sự cố ngay sau khi cất cánh vào khu phố cảng Harbor của Queens, một quận của New York. Tất cả 260 người trên máy bay (251 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn) đã thiệt mạng, cùng với 5 người dưới mặt đất.

Tháng 12
16 tháng 12:
Bầu cử quốc hội Chile.
Bầu cử tổng thống Madagascar.
31 tháng 12: Microsoft chính thức khai tử hàng loạt phiên bản Microsoft Windows từ Windows 1.0 đến Windows 95.

Sinh

Tháng 1

Tháng 2

Tháng 3
 9 tháng 3: Jeon Somi, ca sĩ Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc I.O.I và thí sinh chương trình Produce 101
 18 tháng 3: Quang Anh, ca sĩ Việt Nam

Tháng 4
 15 tháng 4: Anastasia Margriet Joséphine van Lippe-Biesterfeld van Vollenhoven, con gái của hoàng tử Maurits của Oranje-Nassau và Marilène van den Broek

Tháng 5
 18 tháng 5: hoàng tử Alfons Constantin Maria, con trai của hoàng tử Maximilian của Liechtenstein và Angela Gisela Brown

Tháng 6

Tháng 7
 20 tháng 7: Đỗ Thị Hà, người mẫu, hoa hậu Việt Nam 2020

Tháng 8

Tháng 9
 23 tháng 9: Lai Kuan-lin, ca sĩ Hàn Quốc, thí sinh Produce 101 và thành viên nhóm nhạc Wanna One

Tháng 10
 26 tháng 10: Elisabeth Thérèse Marie Hélène, con gái của Vua Philippe của Bỉ và Mathilde d'Udekem d'Acoz

Tháng 11

Tháng 12
 1 tháng 12: Công chúa Aiko, con gái của Thái tử Naruhito của Nhật Bản và Owada Masako
 12 tháng 12: Rosy (Mai Huyền My), nữ ca sĩ người Việt Nam, thành viên nhóm nhạc nữ LipB
 18 tháng 12: Billie Eilish, nữ ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ

Mất

Tháng 1
 1 tháng 1: Ray Walston, diễn viên Mỹ (s. 1914)
 2 tháng 1: William P. Rogers, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ (s. 1913)
 12 tháng 1: Luiz Bonfá, nhạc công ghita, nhà soạn nhạc Brasil (s. 1922)
 12 tháng 1: William Hewlett, nhà tư bản công nghiệp Mỹ, người thành lập tập đoàn Hewlett-Packard (s. 1913)
 12 tháng 1: Adhemar Ferreira da Silva, vận động viên điền kinh Brasil (s. 1927)
 12 tháng 1: Witold Szalonek, nhà soạn nhạc Ba Lan (s. 1927)
 14 tháng 1: Karl Bednarik, họa sĩ, nhà văn Áo (s. 1915)
 16 tháng 1: Laurent-Désiré Kabila, Tổng thống Cộng hòa Dân chủ Congo (s. 1939)
 21 tháng 1: Ludwig Engelhardt, nhà điêu khắc Đức (s. 1924)
 24 tháng 1: Eduard Schütz, nhà thần học Đức (s. 1928)
 26 tháng 1: Ingeborg Bingener, nữ chính khách và tác gia Đức (s. 1922)
 28 tháng 1: Hartmut Reck, diễn viên Đức (s. 1932)
 28 tháng 1: Max Weiler, họa sĩ Áo (s. 1910)
 31 tháng 1: Heinz Starke, chính khách Đức (s. 1911)

Tháng 2
 4 tháng 2: J. J. Johnson, nhạc sĩ jazz Mỹ (s. 1924)
 8 tháng 2: Giuseppe Casoria, Hồng y Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1908)
 8 tháng 2: Tisa voncủa Schulenburg, nữ nghệ nhân Đức (s. 1903)
 11 tháng 2: Maurice Zermatten, nhà văn Thụy Sĩ (s. 1910)
 12 tháng 2: Kristina Söderbaum, nữ diễn viên Thụy Điển (s. 1912)
 13 tháng 2: Manuela, nữ ca sĩ Đức (s. 1943)
 17 tháng 2: Richard Wurmbrand, nhà thần học Romania (s. 1909)
 18 tháng 2: Balthus, họa sĩ (s. 1908)Dale Earnhardt, Mỹ NASCAR-Fahrer (s. 1951)
 19 tháng 2: Charles Trenet, nam ca sĩ, nhà soạn nhạc, thi sĩ và họa sĩ Pháp (s. 1913)
 19 tháng 2: Stanley Kramer, nhà sản xuất, đạo diễn điện ảnh Mỹ (s. 1913)
 20 tháng 2: Karl Hasel, nhà lâm học Đức (s. 1909)
 21 tháng 2: José Alí Lebrún Moratinos, Hồng y Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1919)
 22 tháng 2: Evelyn Holt, nữ diễn viên Đức (s. 1908)
 24 tháng 2: Claude Elwood Shannon, nhà toán học Mỹ (s. 1916)
 25 tháng 2: Paul Huber, nhà soạn nhạc Thụy Sĩ (s. 1918)
 26 tháng 2: Jale Inan, nhà nữ khảo cổ học Thổ Nhĩ Kỳ (s. 1917)
 26 tháng 2: Arturo Uslar Pietri, nhà văn, nhà ngoại giao và chính khách (s. 1906)

Tháng 3
 4 tháng 3: Gerardo Barbero, kỳ thủ Argentina (s. 1961)
 6 tháng 3: Ngọc Lan, ca sĩ hải ngoại (s. 1956)
 12 tháng 3: Robert Ludlum, nhà văn, diễn viên và nhà sản xuất người Mỹ (s. 1927)
 13 tháng 3: Alen Pivac, cầu thủ bóng đá người Thụy Sĩ (s. 1976)
 22 tháng 3: William Hanna, đạo diễn, diễn viên lồng tiếng, nhạc sĩ và Nhà sản xuất,phim hoạt hình người Mỹ (s.1910)
 31 tháng 3: Clifford Shull, nhà vật lý học Mỹ (s. 1915)
 31 tháng 3: Gillian Dobb, nữ diễn viên Mỹ (s. 1929)

Tháng 4
 1 tháng 4: nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (s. 1939).
 3 tháng 4: Martin Christoffel, kỳ thủ Thụy Sĩ (s. 1922)
 7 tháng 4: Beatrice Straight, nữ diễn viên Mỹ (s. 1914)
 15 tháng 4: Joey Ramone, nam ca sĩ Mỹ (s. 1951)
 16 tháng 4: Klaus Kindler, diễn viên Đức (s. 1930)
 20 tháng 4: Giuseppe Sinopoli, nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nhà y học và nhà khảo cổ học người Ý (s. 1946)
 23 tháng 4: Albert Oeckl, giáo sư Đức (s. 1909)
 25 tháng 4: Michele Alboreto, tay đua ô tô người Ý (s. 1956)
 28 tháng 4: Evelyn Künneke, nữ ca sĩ, vũ công, diễn viên Đức (s. 1921)
 28 tháng 4: Marie Jahoda, nhà nữ xã hội học Áo (s. 1907)
 29 tháng 4: Andy Phillip, cầu thủ bóng rổ Mỹ (s. 1922)
 30 tháng 4: Andreas Kupfer, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1914)

Tháng 5
 2 tháng 5: Heinz te Laake, nghệ nhân Đức (s. 1925)
 2 tháng 5: Wolfgang Greese, diễn viên Đức (s. 1926)
 4 tháng 5: Rudi Strahl, nhà thơ trữ tình, nhà soạn kịch người Đức (s. 1931)
 9 tháng 5: Heinz Bethge, nhà vật lý học Đức (s. 1919)
 9 tháng 5: Y Ngông Niê Kdăm, chính khách, Nhà giáo Nhân dân người dân tộc Êđê Việt Nam (s. 1922).
 9 tháng 5: Johannes Poethen, nhà văn Đức (s. 1928)
 9 tháng 5: Nikos Sampson, Tổng thống Cộng hòa Kypros (s. 1935)
 10 tháng 5: Werner Schuster, chính khách Đức (s. 1930)
 11 tháng 5: Douglas Adams, nhà văn Anh (s. 1952)
 11 tháng 5: Klaus Schlesinger, nhà báo, nhà văn Đức (s. 1937)
 12 tháng 5: Perry Como, nam ca sĩ Mỹ (s. 1912)
 13 tháng 5: Jason Miller, nhà soạn kịch, diễn viên người Mỹ (s. 1939)
 26 tháng 5: Alberto Korda, nhiếp ảnh gia Cuba (s. 1928)
 28 tháng 5: Tony Ashton, nhạc sĩ nhạc rock Anh (s. 1944)
 28 tháng 5: Francis Bebey, nhà văn, nhạc sĩ Pháp (s. 1929)
 28 tháng 5: Francisco Varela, triết gia, nhà sinh vật học Chile (s. 1946)

Tháng 6
 1 tháng 6: Birendra, vua của Nepal (s. 1945)
 3 tháng 6: Anthony Quinn, diễn viên Mỹ (s. 1915)
 4 tháng 6: Felicitas Kukuck, nhà soạn nhạc Đức (s. 1914)
 4 tháng 6: John Hartford, nhà soạn nhạc Mỹ (s. 1937)
 6 tháng 6: Douglas Lilburn, nhà soạn nhạc New Zealand (s. 1915)
 11 tháng 6: Pierre Étienne Louis Eyt, Hồng y Tổng Giám mục Bordeaux (s. 1934)
 13 tháng 6: Siegfried Naumann, nhà soạn nhạc Thụy Điển (s. 1919)
 17 tháng 6: Thomas Joseph Winning, Hồng y Tổng Giám mục Glasgow (s. 1925)
 21 tháng 6: John Lee Hooker, nhạc sĩ nhạc blues Mỹ (s. 1917)
 25 tháng 6: Kurt Hoffmann, đạo diễn phim Đức (s. 1910)
 27 tháng 6: Jack Lemmon, diễn viên Mỹ (s. 1925)
 28 tháng 6: Emil Bücherl, nhà khoa học Đức (s. 1919)
 28 tháng 6: Arno Reinfrank, nhà văn, nhà xuất bản và dịch giả Đức (s. 1934)
 28 tháng 6: Joan Sims, nữ diễn viên Anh (s. 1930)
 29 tháng 6: Silvio Angelo Pio Oddi, Hồng y Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1910)
 30 tháng 6: Chet Atkins, nhạc sĩ nhạc country Mỹ (s. 1924)
 30 tháng 6: Joe Henderson, nhạc sĩ jazz Mỹ (s. 1937)

Tháng 7
 3 tháng 7: Johnny Russell, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ nhạc country Mỹ (s. 1940)
 3 tháng 7: Mordecai Richler, nhà văn Canada (s. 1931)
 5 tháng 7: Ernie K-Doe, nam ca sĩ Mỹ (s. 1936)
 5 tháng 7: Hélène de Beauvoir, nữ họa sĩ Pháp (s. 1910)
 8 tháng 7: Ernst Baier, vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức (s. 1905)
 8 tháng 7: Christl Haas, nữ vận động viên chạy ski Áo (s. 1943)
 8 tháng 7: Ernst Baier, vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức (s. 1905)
 16 tháng 7: Morris, họa sĩ vẽ tranh cho truyện comic Bỉ, tác giả (Lucky Luke) (s. 1923)
 21 tháng 7: Sivaji Ganesan, diễn viên Ấn Độ (s. 1927)
 21 tháng 7: Einar Schleef, nhà văn, đạo diễn Đức (s. 1944)
 21 tháng 7: Steve Barton, nam ca sĩ Mỹ (s. 1954)
 25 tháng 7: Josef Klaus, chính khách Áo (s. 1910)
 26 tháng 7: Giuseppe Maria Sensi, Hồng y Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1907)
 29 tháng 7: Wau Holland, nhà báo Đức, hacker (s. 1951)
 31 tháng 7: Francisco da Costa Gomes, Thống chế, Tổng thống Bồ Đào Nha (s. 1914)

Tháng 8
 5 tháng 8: Hans Holt, diễn viên Áo (s. 1909)
 6 tháng 8: Jorge Amado, tác gia Brasil (s. 1912)
 6 tháng 8: Dương Văn Minh, tổng thống cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa (s. năm 1916)
 9 tháng 8: Otti Pfeiffer, nữ văn sĩ, thi sĩ trữ tình Đức (s. 1931)
 10 tháng 8: Otto Schulmeister, nhà xuất bản Áo, tổng biên tập báo (s. 1916)
 10 tháng 8: Werner Pirchner, nhà soạn nhạc Áo (s. 1940)
 13 tháng 8: Út Trà Ôn, nghệ sĩ cải lương, được báo chí gọi là "Đệ Nhất Danh Ca" (s. 1919)
 18 tháng 8: Roland Cardon, nhà soạn nhạc Bỉ, giáo sư (s. 1929)
 19 tháng 8: Donald Woods, nhà báo, luật gia Nam Phi (s. 1933)
 20 tháng 8: Fred Hoyle, nhà thiên văn học, nhà toán học, tác gia Anh (s. 1915)
 22 tháng 8: Otto Borst, nhà sử học Đức (s. 1924)
 23 tháng 8: Kathleen Freeman, nữ diễn viên Mỹ (s. 1919)
 24 tháng 8: Bernard Heuvelmans, nhà động vật học (s. 1916)
 24 tháng 8: Donald A. Prater, nhà văn, nhà ngoại giaoAnh (s. 1918)
 25 tháng 8: Ken Tyrrell, tay đua xe người Anh (s. 1924)
 25 tháng 8: Aaliyah, nữ ca sĩ nhạc R&B (s. 1979)

Tháng 9
 2 tháng 9: Lothar Dombrowski, nhà báo Đức (s. 1930)
 2 tháng 9: Christiaan Barnard, nhà y học Nam Phi (s. 1922)
 7 tháng 9: Franz Muhri, chính khách Áo (s. 1924)
 10 tháng 9: Alexei Suetin, kỳ thủ Nga (s. 1926)
 12 tháng 9: Rudolf Pörtner, nhà văn, nhà sử học Đức (s. 1912)
 13 tháng 9: Jaroslav Drobný, vận động viên khúc côn cầu trên băng (s. 1921)
 13 tháng 9: Dorothy McGuire, nữ diễn viên Mỹ (s. 1916)
 13 tháng 9: Charles Régnier, diễn viên Đức (s. 1914)
 15 tháng 9: Herbert Burdenski, cầu thủ bóng đá Đức, huấn luyện viên bóng đá (s. 1922)
 16 tháng 9: Samuel Z. Arkoff, nhà sản xuất, đạo diễn phim người Mỹ (s. 1918)
 20 tháng 9: Marcos Pérez Jiménez, Tổng thống Venezuela (s. 1914)
 20 tháng 9: Karl-Eduard von Schnitzler, nhà báo Đức (s. 1918)
 23 tháng 9: nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ (s. 1929)
 23 tháng 9: Bruno Wiefel, chính khách, nghị sĩ quốc hội liên bang Đức (s. 1924)
 23 tháng 9: Henryk Tomaszewski, diễn viên kịch câm Ba Lan (s. 1919)
 25 tháng 9: Herbert Klein, vận động viên bơi lội Đức (s. 1923)
 27 tháng 9: Philip Rosenthal, chính khách, doanh nhân Đức (s. 1916)
 29 tháng 9: Georg Schuchter, diễn viên Áo (s. 1952)
 29 tháng 9: Nguyễn Văn Thiệu, cựu tổng thống Việt Nam Cộng hòa (s. năm 1923)
 30 tháng 9: Gerhard Ebeling, nhà thần học Thụy Sĩ (s. 1912)
 30 tháng 9: Jenny Jugo, nữ diễn viên Áo (s. 1905)

Tháng 10
 9 tháng 10: Herbert Ross, biên đạo múa, đạo diễn phim người Mỹ (s. 1927)
 14 tháng 10: David Lewis, triết gia Mỹ (s. 1941)
 18 tháng 10: Micheline Ostermeyer, nữ vận động viên điền kinh, nghệ sĩ dương cầm người Pháp (s. 1922)
 21 tháng 10: Anna Maria Jokl, nữ văn sĩ (s. 1911)
 23 tháng 10: Ken Aston, trọng tài bóng đá Anh (s. 1915)
 23 tháng 10: Ismat T. Kittani, nhà ngoại giao Iraq (s. 1929)
 28 tháng 10: Dietmar Kamper, triết gia, nhà văn Đức (s. 1936)
 31 tháng 10: Régine Cavagnoud, nữ vận động viên chạy ski Pháp (s. 1970)

Tháng 11
 1 tháng 11: Juan Bosch, chính khách, lãnh đạo nhà nước, nhà văn (s. 1909)
 4 tháng 11: Dirk Schneider, chính khách Đức (s. 1939)
 6 tháng 11: Anthony Shaffer, tác gia kịch bản Anh (s. 1926)
 12 tháng 11: Tony Miles, kiện tướng cờ vua Anh (s. 1955)
 14 tháng 11: Oliver Hasenfratz, diễn viên Đức (s. 1966)
 14 tháng 11: Lonzo Westphal, nhạc sĩ Đức (s. 1952)
 15 tháng 11: Đoàn Chuẩn, nhạc sĩ Việt Nam (s. 1924)
 23 tháng 11: Gerhard Stoltenberg, chính khách Đức, bộ trưởng liên bang (s. 1928)
 24 tháng 11: Melanie Thornton, nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ (s. 1967)
 26 tháng 11: Grete von Zieritz, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm Áo (s. 1899)
 26 tháng 11: Werner-Viktor Toeffling, họa sĩ Đức (s. 1912)
 26 tháng 11: Regine Hildebrandt, nhà nữ sinh vật học, chính khách người Đức (s. 1941)
 28 tháng 11: Hermann Barche, chính khách Đức (s. 1913)
 29 tháng 11: George Harrison, nhạc sĩ Anh (The Beatles) (s. 1943)

Tháng 12
 6 tháng 12: Alois Brügger, bác sĩ Thụy Sĩ (s. 1920)
 6 tháng 12: Carla Hansen, nữ văn sĩ Đan Mạch (s. 1906)
 8 tháng 12: Rolf Heyne, nhà xuất bản Đức (s. 1928)
 13 tháng 12: Chuck Schuldiner, nhạc công ghita, ca sĩ người Mỹ (s. 1967)
 14 tháng 12: W. G. Sebald, nhà văn Đức (s. 1944)
 15 tháng 12: Rufus Thomas, nhạc sĩ blues Mỹ (s. 1917)
 16 tháng 12: Stefan Heym, nhà văn Đức (s. 1913)
 16 tháng 12: Christian Loidl, nhà văn Đức (s. 1957)
 20 tháng 12: Léopold Sédar Senghor, thi sĩ, chính khách (s. 1906)
 22 tháng 12: Angèle Durand, nữ ca sĩ, diễn viên Bỉ (s. 1925)
 22 tháng 12: Grzegorz Ciechowski, nhạc sĩ nhạc rock Ba Lan (s. 1957)
 30 tháng 12: Hans Hermsdorf, chính khách Đức (s. 1914)
 31 tháng 12: Eileen Heckart, nữ diễn viên Mỹ (s. 1919)

Giải Nobel
 Vật lý: Eric A. Cornell, Wolfgang Ketterle, Carl E. Wieman
 Hóa học: William S. Knowles, Ryoji Noyori, K. Barry Sharpless
 Y học: Leland H. Hartwell, R. Timothy Hunt, Paul M. Nurse
 Văn học: V S. Naipaul
 Hòa bình: Liên Hợp Quốc, Tổng thư ký Kofi Annan
 Kinh tế học: George A. Akerlof, Michael Spence, Joseph E. Stiglitz

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo