title: Thiếu Lâm Nam phái

text:
Thiếu Lâm Nam phái bắt nguồn từ chùa Nam Thiếu Lâm ở Phúc Kiến, Trung Quốc. Tương truyền rằng các vị tăng nhân trong chùa này không được dùng vật sắc nhọn nên họ phải phát huy hết khả năng về ngạnh công để đáp ứng những nhu cầu trong cuộc sống như: chẻ củi, phát quang v.v. Người xưa có câu: "Nam quyền Bắc cước" và "Nam thuyền Bắc mã" để nói về các nét đặc trưng của 2 trường phái võ thuật này. Phía bắc Trung Quốc do địa hình đa số là thảo nguyên, đồng ruộng bao la nên dân chúng thường đi lại bằng ngựa, võ thuật cũng ảnh hưởng rất nhiều bởi lối đánh phóng khoáng, bay nhảy, đá... Phía nam Trung Quốc (các tỉnh như Hải Nam, Phúc Kiến) do hệ thống sông ngòi, ao hồ chằng chịt và giáp biển nhiều nên dân chúng dùng thuyền làm phương tiện đi lại và vận chuyển là chủ yếu. Chính vì sống trên sông nước nên những người này mã bộ phải vững chắc, những đòn thế bay nhảy nhiều không còn thích hợp nữa mà bù vào đó là lối đánh chí cương chí dương, một đòn chắc một đòn, mã bộ vững, điển hình như Hổ Hình Công của Hải Nam. Môn phái này do Võ sư Lâm Thi Quốc thành lập, đăng ký định danh từ 1986 và làm chủ nhiệm bộ môn cho đến nay. Trước đó, Võ sư Lâm Thi Quốc xuất thân từ Võ đường đoàn lân Thanh Liên, thụ học với sư phụ Lâm Hào (1910 - 1995), (thường gọi Di Co). Hiện Võ đường đoàn lân Thanh Liên vẫn hoạt động dưới sự dẫn dắt của Võ sư Lâm Minh Kỳ, sư huynh Võ sư Lâm Thi Quốc. Về sau, các thế hệ sư đệ của hai Võ sư Lâm Minh Kỳ và Lâm Thi Quốc còn thành lập Hổ Hình Môn (hoạt động tại tp.HCM) hay Shaolin Centre (hoạt động tại Canada).

Lưu ý

Tiếng Việt hay dùng từ Thiếu Lâm Nam phái, ở Trung Hoa danh từ này rất ít được dùng, danh từ phổ biến là Nam Thiếu Lâm (南少林) hay Nam quyền Thiếu Lâm, gọi tắt là Nam quyền.

Thật ra các võ phái miền nam Trung Hoa đều có từ ngữ Thiếu Lâm phía trước như: Thiếu Lâm Hồng gia, Thiếu Lâm Châu gia, Thiếu Lâm Bạch Mi, Thiếu Lâm Vịnh Xuân, Thiếu Lâm Bạch Hạc phái,... đều là của Nam Thiếu Lâm chứ không phải của Thiếu Lâm Tung Sơn Hà Nam, được gọi bằng tên chung là Nam quyền, người Việt thích dùng từ nam phái, bắc phái như Thiếu Lâm Nam phái hay Thiếu Lâm Bắc phái chứ Trung Hoa chỉ dùng hai từ Nam quyền thay cho Thiếu Lâm Nam phái và Trường quyền thay cho Thiếu Lâm Bắc phái là đầy đủ ý nghĩa. Nội hàm khái niệm không có gì thay đổi.

Xem thêm
Nam quyền (Nam Thiếu Lâm)
Võ thuật
Võ Thiếu Lâm
Võ Đang phái
Nga Mi Võ Phái
Trường quyền (Bắc Thiếu Lâm)
Phương Thế Ngọc
Ngũ Mai

Tham khảo

Võ thuật Trung Hoa
Văn hóa dân gian Trung Hoa

fr:Monastère Shaolin#Shaolin du Sud


title: Thập niên 1660

text:
Thập niên 1660 là thập niên diễn ra từ năm 1660 đến 1669.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: 5397 Vojislava

text:
5397 Vojislava là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1469.4369962 ngày (4.02 năm).

Nó được phát hiện ngày 14 tháng 11 năm 1988.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Trịnh Bửu Hoài

text:
Trịnh Bửu Hoài là một nhà thơ, nhà văn, nhà báo Việt Nam.

Tiểu sử
Trịnh Bửu Hoài là họ tên thật. Ông sinh ngày 16 tháng 5 năm 1952 tại Mỹ Đức, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang. Ông mất ngày 8 tháng 12 năm 2022. Ông sáng tác từ trước 1966. Từ 1975 cho đến 2011, ông từng trải qua các chức vụ: Phóng viên Đài phát thanh Châu Đốc, Chủ tịch Hội văn học nghệ thuật thị xã Châu Đốc, Chủ tịch Hội liên hiệp văn học nghệ thuật tỉnh An Giang (nhiệm kỳ 2005-2010), Phó Ban công tác Hội Nhà văn Việt Nam tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo cuốn Kỷ yếu hội viên Hội liên hiệp văn học nghệ thuật tỉnh An Giang (nhiệm kỳ 2005-2010), thì Trịnh Bửu Hoài là hội viên của các hội: Hội nhà văn Việt Nam, Hội nhà báo Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, và Hội khoa học lịch sử Việt Nam.

Tác phẩm chính
Tính đến năm 2014, Trịnh Bửu Hoài đã xuất bản 51 tác phẩm, gồm: Thơ, trường ca, bút ký, truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện dài, biên khảo...Dưới đây là một số tác phẩm chính của ông:
Thơ tình (thơ, 1974)
Mùa trăng (thơ, 1984)
Giữa hai mùa hẹn ước (trường ca, 1985)
Nửa tuần trăng mật (tiểu thuyết, 1989)
Quê xa (thơ, 1994)
Lẽo đẽo bụi hồng (thơ, 1995)
Vườn chim áo trắng (thơ, 1988)
Tứ tuyệt mùa xuân (thơ, 2000)
Ký ức (thơ, 2002)
Màu tím học trò (truyện, 2003)
Chim xa cành (truyện ngắn, 2004)
Ngan ngát mùa xưa (thơ, 2005)...

Giải thưởng
Trong quá trình công tác và sáng tác, ông đã được trao tặng:
Giải thưởng 20 năm giải phóng miền Nam do tỉnh An Giang trao tặng, 1995.
Giải thưởng Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài
Thơ Trịnh Bửu Hoài  Trên trang web Văn nghệ Cửu long.
Trịnh Bửu Hoài - Phiêu bạt giữa một dòng thơ Bài viết của Ngô Nguyên Nghiễm.

Người An Giang
Nhà báo Việt Nam
Nhà văn Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1952


title: 11408 Zahradník

text:
11408 Zahradník là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2059.5678512 ngày (5.64 năm).

Nó được phát hiện ngày 13 tháng 3 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Oigny, Loir-et-Cher

text:
Oigny là một commune thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loir-et-Cher


title: La Bâthie

text:
La Bâthie là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 346-2460 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: Casas de Don Pedro

text:
Casas de Don Pedro là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2007 (INE), đô thị này có dân số là 1734 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Commodus

text:
Lucius Aurelius Commodus Antoninus (; 31 tháng 8,161-31 tháng 12,192) là Hoàng đế của Đế quốc La Mã từ năm 180. Commodus là con trai của Hoàng đế Marcus Aurelius và là một thành viên của Triều đại Antonine. Ông đã cai trị cùng Marcus Aurelius từ năm 177 đến năm 180 Aurelius chết thì ông tự cai trị. Trong thời gian trị vì của ông, Commodus chỉ lo theo đuổi những trò chơi mà ông thích chứ không lo mở mang cũng như kiến thiết cho đất nước của ông. Commodus bị một đấu sĩ ám sát bằng cách bóp cổ năm 192 trong khi ông không có con. Triều đại Antonine kết thúc từ đó.

Thời niên thiếu và vươn tới quyền lực (161-180)

Thời nhỏ
Commodus được sinh ra như là Lucius Aurelius Commodus,tại Lanuvium, gần Roma, con trai của hoàng đế đương nhiệm Marcus Aurelius. Ông đã có một anh trai sinh đôi, Titus Aurelius Fulvus Antoninus, người đã qua đời năm 165.Ngày 12 tháng 10 năm 166, Commodus được tôn làm Caesar cùng với em út của ông, Marcus Annius Verus,người mất năm 169,khi thất bại trong một cuộc hành quân, để lại Comodus là người con duy nhất của Marcus Aurelius còn sống sót. Ông được chăm sóc bởi bác sĩ của cha mình, Galen, để giữ cho ông khỏe mạnh và sống. Galen đã điều trị nhiều bệnh thông thường của Commodus.

Tuổi thanh niên
Commodus được biết là đã có mặt ở Carnuntum, trụ sở của Marcus Aurelius trong chiến tranh Marcomanni,năm 172.Bởi vì lẽ đó, ngày 15 tháng 10 năm 172, ông được tặng danh hiệu chiến thắng Germanicus với sự hiện diện của quân đội. Tiêu đề này cho thấy rằng Commodus đã có mặt tại chiến thắng của cha ông trước người Marcomanni. Vào ngày 20 Tháng 1 năm 175, Commodus đã học tại học viện giáo chủ, điểm bắt đầu của sự nghiệp chính trị.

Tháng tư năm 175, Avidius Cassius, thống đốc của Syria, tự xưng hoàng đế sau khi có tin đồn rằng Marcus Aurelius đã chết. Có được chấp nhận như là hoàng đế của Syria, Palestine và Ai Cập, Cassius tiến hành cuộc nổi loạn ngay cả sau khi nó đã trở nên rõ ràng rằng Marcus còn sống. Cassius, tuy nhiên, đã bị giết bởi một trong đội trưởng của mình trước khi các chiến dịch chống lại ông có thể bắt đầu.

Commodus sau đó đi cùng với cha mình trên một chuyến đi dài đến các tỉnh miền đông, trong đó ông tới thăm Antioch. Vị hoàng đế và con trai ông sau đó đi tới thăm Athen, nơi họ đã tham gia vào những nghi lễ Eleusinia thần bí. Sau đó họ quay trở lại Roma vào mùa thu năm 176.

Đồng cai trị với người cha
Marcus Aurelius là vị hoàng đế đầu tiên kể từ thời Vespasian có một con trai của mình, và mặc dù bản thân ông là người thứ năm trong cái gọi là Ngũ Đế giỏi mà có những người thừa kế của họ là những người con nuôi, có vẻ như ý định của ông là để Commodus trở thành người thừa kế của ông. Ngày 27 Tháng Mười Một năm 176, Marcus Aurelius nhường lại Commodus danh hiệu hoàng đế(Imperator), và giữa năm 177, là danh hiệu Augustus. Ngày 23 tháng 12 cùng năm, hai Augustus cùng cử hành một cuộc diễu hành mừng chiến thắng, và Commodus đã được trao quyền lực của quan bảo dân. Ngày 1 tháng 1 năm 177, Commodus đã trở thành chấp chính quan lần đầu tiên, mà khiến cho ông lúc này mới 15, trở thành chấp chính quan trẻ tuổi nhất trong lịch sử La Mã đến thời điểm đó. Sau đó, ông kết hôn với Bruttia Crispina trước khi đi theo cha mình tới phòng tuyến Danube một lần nữa trong năm 178, nơi mà Marcus Aurelius qua đời vào ngày 17 tháng 3 năm 180, để lại vị hoàng đế 19 tuổi Commodus là vị vua duy nhất.

Cai trị độc lập 180-192
Sau khi Commodus kế vị, ông đã làm giảm giá trị đồng tiền La Mã. Ông làm giảm trọng lượng của đồng tiền bằng bạc(denarius) từ 96 phầ trăm bảng La Mã đến 105 (3,85 gram đến 3,35 gram). Ông cũng làm giảm độ tinh khiết bạc từ 79% đến 76% trọng lượng bạc giảm từ 2,57 gram đến 2,34 gram. Năm 186, ông tiếp tục giảm trọng lượng tinh khiết và bạc đến 74% và 2,22 gram tương ứng, bằng 108 bảng La Mã . Sự giảm giá trị đồng tiền bằng bạc trong thời gian cai trị của ông là lớn nhất kể từ khi sự giảm giá đồng tiền của đế chế kể từ lần đầu tiên dưới triều đại của Nero.

Trong khi triều đại của Marcus Aurelius đã được đánh dấu bởi những cuộc chiến tranh gần như liên tục, mặc dù ông thích những cuốn sách hơn là chiến tranh, triều đại của Commodus là tương đối hòa bình về mặt quân sự nhưng đã được đánh dấu bởi những xung đột chính trị và hành vi ngày càng độc đoán và thất thường của hoàng đế.

Commodus ở lại với quân đội Danube trong một thời gian ngắn trước khi đàm phán một hiệp ước hòa bình với các bộ lạc Danube. Ông sau đó trở về Roma và tổ chức một cuộc diễu binh chiến thắng cho việc kết thúc cuộc chiến tranh vào ngày 22 tháng 10 năm 180. Không giống như các hoàng đế trước Trajan, Hadrianus, Antoninus Pius và Marcus Aurelius, ông dường như đã có ít quan tâm đến công việc bận rộn của chính quyền và có xu hướng trong suốt triều đại của ông bỏ lại các hoạt động quản lý nhà nước và hướng sự quan tâm đến những sở thích của mình, bắt đầu từ thời gian này với Saoterus, một nô lệ tự do từ Nicomedia người đã trở thành thị thần của ông.

Sự không hài lòng với tình trạng này sẽ dẫn đến một loạt các âm mưu và cố gắng đảo chính, mà cuối cùng khiến cho Commodus nắm quyền quản lý các vấn đề, mà ông đã làm cho ngày càng độc đoán.

Âm mưu năm 182
Vào giai đoạn đầu triều đại của ông, Commodus,lúc này 19 tuổi, được thừa hưởng nhiều cố vấn cấp cao của cha mình, đặc biệt là Tiberius Claudius Pompeianus (người chồng thứ hai của chị Commodus Lucilla), cha vợ của ông Gaius Bruttius Praesens, Titus Fundanius Vitrasius Pollio, và Aufidius Victorinus, người là thái thú của thành phố Roma. Ông cũng đã có năm chị em còn sống, tất cả trong số họ với người chồng là đối thủ tiềm năng. Bốn người chị em của ông lớn tuổi hơn ông, trong đó Lucilla người lớn tuổi nhất, đã giữ tước vị Augusta vì là vợ góa của người chồng đầu tiên của bà Lucius Verus.

Cuộc khủng hoảng đầu tiên của triều đại đến vào năm 182, khi Lucilla đã lên kế hoạch một âm mưu chống lại em trai của bà. Động cơ của bà bị cho là ghen tị với hoàng hậu Crispina. Chồng bà, Pompeianus, không tham gia, nhưng hai người đàn ông bị cáo buộc đã được những người tình của bà, Marcus Ummidius Quadratus Annianus (chấp chính quan của năm 167, cũng là người anh họ đầu tiên của bà) và Appius Claudius Quintianus, đã cố gắng để giết Commodus khi ông bước vào nhà hát. Họ vụng về khi tiến hành và đã bị bắt giữ bởi vệ sĩ của hoàng đế. Quadratus và Quintianus bị hành quyết; Lucilla bị lưu đày tới Capri và sau đó bị giết. Pompeianus đã phải rút lui khỏi đời sống chính trị. Một trong hai thái thú pháp quan, Tarrutenius Paternus, đã thực sự được tham gia vào âm mưu này nhưng đã không bị phát hiện vào thời điểm này, và hậu quả, ông và đồng nghiệp của mình Sextus Tigidius Perennis đã có thể sắp đặt để sát hại Saoterus, viên thị thần đáng ghét.

Tổ tiên

Trong phim ảnh
Comodus còn là nhân vật trong bộ phim nổi tiếng "Võ sĩ giác đấu", trong phim này, ông là người đã giết cha để đoạt ngôi và áp bức nhân vật chính của phim, sau đó ông bị chết trong một trận quyết đấu.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Historia Augusta: Life of Commodus
 Book 73 of Cassius Dio's History
 Herodian's Roman History

Hoàng đế La Mã chết bởi Praetoria
Sinh năm 161
Mất năm 192
Triều đại Antonine
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Hoàng đế La Mã chết bởi Praetorian
Triều đại Nerva-Antoninus


title: Molophilus pollex

text:
Molophilus pollex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Barbus pagenstecheri

text:
Barbus pagenstecheri là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và sông có nước theo mùa. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Chú thích

Tham khảo
 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Barbus pagenstecheri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

P


title: Biển Caribe

text:
Biển Caribe (Phiên âm: Ca-ri-bê) là một vùng biển nhiệt đới ở Tây Bán cầu thuộc Đại Tây Dương. Đây là một vùng biển bao bọc bởi một chuỗi hải đảo cùng hai lục địa, Bắc Mỹ và Nam Mỹ Bờ biển phía nam giáp Nam Mỹ, phía tây và tây-nam giáp México và Trung Mỹ. phía bắc và đông là chuỗi đảo Antilles, gồm Đại Antilles và Tiểu Antilles. Toàn khu vực quanh biển Caribe còn gọi là Vùng Caribe.

Biển Caribe là một trong những vùng biển lớn trên thế giới với diện tích 2.754.000 km².. Điểm sâu nhất là vực Cayman giữa Cuba và Jamaica ở 7.686 m dưới mặt biển. Biển Caribe có nhiều vũng nhỏ cùng vịnh lớn như Vũng Gonâve, Vũng Venezuela, Vũng Darien, Vịnh Mosquitos và Vịnh Honduras.

Lịch sử
Địa danh "Caribe" xuất xứ từ tên gọi của bộ tộc thổ dân châu Mỹ Carib sinh sống ở vùng này khi người Âu châu tới thám hiểm vào thế kỷ XV. Trong chuyến hải hành đầu tiên năm 1492 để khám phá ra châu Mỹ, Cristoforo Colombo dưới bóng cờ của triều đình Tây Ban Nha đã đặt chân đến đảo Hispaniola trong nhóm Đại Antilles của vùng Caribe. Cũng vì đó địa danh "biển Antilles" một thời cũng được dùng.

Vào thế kỷ XVI các quốc gia Âu châu tranh nhau chiếm cứ khu vực này và khai thác thuộc địa. Các thương thuyền thường xuyên ghé đây mua bán, tạo nên cơ hội cho nạn hải tặc nhóm họp để đánh cướp.

Ngày nay 22 lãnh thổ hải đảo và 12 quốc gia đất liền chung nhau biển Caribe. Từ hậu bán thế kỷ XX trở đi, với địa thế và khí hậu nắng ấm, Vùng Caribe đã biến thành địa điểm ưa chuộng của nhiều du khách. Các chuyến tàu du hành (cruise ship) thường ghé đây nên kinh tế khu vực cũng đã phát triển với ngành du lịch làm trọng tâm.

Địa học

Biển Caribe đúng ra là một vùng biển đại dương nằm trên mảng địa tầng Caribe. Vùng biển được chia thành năm lòng chảo. Hai ngõ thông chính với Đại Tây Dương là eo biển Anegada và eo biển Windward (nghĩa là "ngược gió").
Eo biển Anegada nằm giữa nhóm đảo Virgin và Tiểu Antilles còn eo biển Windward ngăn cách Cuba và Haiti. Vịnh México thông với biển Caribe bằng Eo biển Yucatan. Nói chung thì biển Caribe tương đối nông, riêng vực Cayman với độ sâu đo được 7.686 m là điểm sâu nhất.

Rãnh biển Hispaniola và Rãnh biển Puerto Rico là hai rãnh biển lớn gần vùng biển Caribe. Địa trạng này là nguyên do gây nên động đất và sóng thần trong khu vực. Khoa học ước đoán khu vực này đã từng chứng kiến hàng chục địa chấn trên 7,5 độ Richter trong thời kỳ 500 năm qua. Gần đây nhất là trận động đất ngày 12 Tháng Giêng, 2010 với cường độ 7,0 Richter đã gây thiệt hại nặng nề ở Haiti. Khoảng 230.000 người thiệt mạng và 1.000.000 người lâm cảnh không nhà. Trung tâm địa chấn chỉ cách thủ đô Haiti, Port-au-Prince 10 cây số về hướng tây nam. Khu vực này vào năm 1946 một trận động đất lớn hơn ở mức 8 độ Richter còn gây ra cơn sóng thần tàn phá đảo Hispaniola khiến 20.000 người mất nhà cửa..

Hải dương học
Tính trung bình, độ mặn của biển là 35-36 phần ngàn và nhiệt độ bề mặt là 28 độ C, trong khi dưới sâu nhiệt độ có thể xuống đến 4 độ C. Hiện tại, Caribe mang một lượng nước đáng kể từ Đại Tây Dương qua phía đông quần đảo tiểu Antilles và phía bắc đến Vịnh México qua Yucata. Tính trung bình, từ 15 đến 20% nước mặt đi vào vùng biển Caribe là nước ngọt của các con sông Orinoco và Amazon, hướng về phía tây bắc của vùng Caribe hiện tại. Hơn nữa, nước chảy ra từ Orinoco trong các tháng mùa mưa có nồng độ chất diệp lục cao ở vùng biển phía đông.

Ở khu vực giữa phía bắc của Venezuela, Colombia và Nicaragua một dòng chảy thường xuyên hầu như quanh năm. Dòng chảy này sinh ra bởi mưa lớn trong khu vực, nó cũng có thể làm giảm nhiệt độ và độ mặn và mật độ của nước, cung cấp một số chất dinh dưỡng để nước như nitơ, phosphor và những chất khác cho các thực vật.

Môi sinh
Vùng Caribe có 29% tổng lượng rạn san hô trên thế giới với diện tích 50.000 km², phần lớn tập trung ở vùng ven đảo và duyên hải Trung Mỹ. Tương lai rạn san hô Caribe bị đe dọa bởi nhiệt độ nước biển ấm hơn bình thường. Rạn là môi trường nuôi dưỡng nhiều loại sinh vật nhưng hệ sinh thái này mong manh, dễ bị dao động. Khi nhiệt độ nước biển ấm hơn 29 °C dài lâu thì vi thực vật zooxanthellae không sống được. Các loài san hô lệ thuộc vào chúng làm nguồn dinh dưỡng từ đó cũng mất sắc màu, yếu đi và chết dần. Hậu quả là hệ sinh thái rạn bị hủy hoại. Có đến 42% các nhóm san hô vùng Caribe đã bạc trắng hoàn toàn và 95% đã bị bạc màu ít nhiều. Môi trường cấu tạo bởi rạn là tối yếu cho các sinh hoạt du lịch như câu cá, bơi lặn với giá trị kinh tế khoảng $3,1-$4,6 tỷ Mỹ kim cho các quốc gia trong vùng. Nếu rạn san hô tiếp tục bị hủy hoại theo đà hiện thấy thì kinh tế vùng Caribe cũng sẽ bị thiệt hại không nhỏ.

Để đối phó với nguy cơ này 15 quốc gia trong vùng đã thông qua Protocol of the Convention for the Protection and Development of the Marine Environment of the Wider Caribbean Region để bảo vệ các sinh vật hải dương kể từ năm 1986. Các tổ chức thiện nguyện dân sự như Caribbean Conservation Corporation cũng góp phần bảo vệ và nghiên cứu các sinh vật biển và giáo dục người dân về nỗ lực bảo tồn.

Thời tiết

Hải lưu dòng Vịnh và Humboldt là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thời tiết vùng Caribe. Với địa thế thuộc miền nhiệt đới nhiệt độ nước biển vùng biển Caribe ở khoảng 10-17 °C tuỳ theo mùa.

Khi một khí điểm áp thấp hình thành ở duyên hải Tây Phi rồi vượt Đại Tây Dương thì khí điểm đó có khả năng tăng cường độ để hoá thành bão, lấy sức từ nhiệt lượng nước biển của biển Caribe. Mùa bão kéo dài từ Tháng Sáu đến Tháng Chạp nhưng hai Tháng Tám và Chín là thời điểm chính hay có bão. Trung bình thì có chín cơn bão nhiệt đới, trong số đó năm cơn bão đạt cường độ bão lớn.

Mỗi năm nguy cơ bão là mối lo của vùng Caribe vì khả năng tàn phá của bão. Không những con người phải hứng chịu mà cả thiên nhiên như trường hợp các rạn san hô cũng thường bị thiệt hại.

Kinh tế

Về mặt kinh tế, ngành du lịch là một kỹ nghệ quy mô trong vùng Caribe. Theo tính toán của Tổ chức Du lịch Caribe (Caribbean Tourism Organization) thì hằng năm có 12 triệu du khách đến chơi, trong số đó (thời kỳ 1991–1992) có khoảng 8 triệu du khách qua ngả tàu du hành (cruise ship).

Ngoài ra biển Caribe là nguồn sản xuất dầu thô đáng kể với 170 triệu tấn mỗi năm. Ngư nghiệp cũng đóng góp nửa triệu tấn cá hằng năm. Ngược lại sinh hoạt con người là nguồn ô nhiễm chính trong vùng. Theo ước đoán năm 1993 của Tổ chức Y tế Liên Mỹ Châu (Pan American Health Organization) thì 90% lượng nước cống thải ra biển trong khu vực Caribe không được xử chế đúng mức.

Chú thích

Đọc thêm
 Snyderman, Marty (1996) Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida; page 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
 Glover K., Linda (2004) Defying Ocean's End: An Agenda For Action; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
 Peters, Philip Dickenson (2003) Caribbean WOW 2.0; page 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
 Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology, World Resources Institute 2007.

Liên kết ngoài

  Caribbean Diving

Biển Đại Tây Dương
Bài cơ bản dài trung bình
Biển Caribe
Địa lý Caribe


title: Copiula major

text:
Copiula major là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Tây Papua, Indonesia và có thể cả Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Günther, R. & Price, D. 2004. Copiula major. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Copiula
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea
Động vật lưỡng cư Indonesia


title: Hyposidra

text:
Hyposidra là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Phnom Penh Crown FC

text:
Phnom Penh Crown (tiếng Khmer: ក្លឹប បាល់ទាត់ ភ្នំពេញ ក្រោ ន), là một câu lạc bộ bóng đá ở Phnôm Pênh, Campuchia. là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Sangkat Toul Sangke II, Khan Russey Keo, Phnôm Pênh,thi đấu tại Giải Bóng đá Vô địch Quốc gia Campuchia Trước đây đội có tên là Samart United, Hello United và Phnom Penh Empire.

Sân nhà của câu lạc bô là sân vận động RSN,sức chứa 5.000 chỗ ngồi

Đội hình

Huấn luyện viên trưởng
Huấn luyện viên theo Các năm

Thành tích
Danh hiệu
 Giải ngoại hạng Campuchia :

 Vô địch: 2002 (với tên gọi Samart United), 2008 (với tên gọi là Phnom Penh Empire), 2010, 2011, 2014, 2015, 2021, 2022.

 Hun Sen Cup:

 Vô địch: 2008 (với tên gọi Phnom Penh Empire), 2009.

 Siêu cúp Campuchia :

 Vô địch: 2022.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Câu lạc bộ bóng đá Campuchia
Phnôm Pênh


title: Achatinella dimorpha

text:
† Achatinella dimorphalà một loài ốc hô hấp trên cạn đã tuyệt chủng trong họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Achatinella


title: Nyongbyon

text:
Nyongbyon-gun, hay Yongbyon-gun, là một huyện ở tỉnh Bắc Pyongan, Bắc Triều Tiên. Huyện giáp các thành phố Kaech'on và Anju, huyện có diện tích 504 km².
Huyện này là nơi có Trung tâm nghiên cứu khoa học hạt nhân Yongbyon.

Tham khảo

 http://www.kcckp.net/ko/periodic/todaykorea/index.php?contents+2960+2007-09+101+15
 http://www.kcckp.net/en/periodic/todaykorea/index.php?contents+3101+2007-11+103+6

Liên kết ngoài
Interactive map of Yongbyon site
 North Korea's nuclear facilities by Google Earth
Bản đồ Nyongbyon, tiếng Hàn

Bắc Pyongan
Huyện Bắc Triều Tiên


title: Saint-Menoux

text:
Saint-Menoux  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Saintmenoux


title: Kế hoạch Staley–Taylor

text:
Staley-Taylor (phát âm tiếng Việt: Xtalây - Taylo) là tên một kế hoạch thực thi chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Hoa Kỳ trong Cuộc chiến xâm lược Việt Nam. Kế hoạch này được công bố tháng 5 năm 1961, mang tên hai người soạn thảo là nhà kinh tế học Eugene Staley của Viện nghiên cứu Standford - đại học Stanford và Đại tướng Maxwell D. Taylor, chỉ huy quân đội Mỹ tại Việt Nam. Theo tiến độ, kế hoạch được triển khai trong 4 năm (1961-1965). Nội dung của nó là "bình định Miền Nam Việt Nam" trong vòng 18 tháng, từ đó đảm bảo cho quân đội Việt Nam Cộng hòa thế chủ động trên chiến trường Miền Nam.

Kế hoạch bao gồm 3 biện pháp chiến lược:
Tăng cường sức mạnh quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sử dụng nhiều máy bay, xe tăng để nhanh chóng tiêu diệt các lực lượng vũ trang quân Giải phóng, sử dụng chỉ huy và cố vấn Mỹ để chỉ huy các đơn vị chiến đấu.
Giữ vững thành thị, đồng thời dập tắt phong trào cách mạng ở nông thôn bằng "bình định" và lập "ấp chiến lược".
Ra sức ngăn chặn biên giới kiểm soát ven biển, cắt đứt nguồn chi viện từ miền Bắc vào, cô lập cách mạng miền Nam.
Tuy vậy, nó đã bị phá sản từ năm 1963 với các sự kiện trận Ấp Bắc, Đảo chính chính phủ Ngô Đình Diệm, các "ấp chiến lược" không thực hiện được theo như kế hoạch ban đầu. Mặc dù không tuyên bố, kế hoạch chính thức chấm dứt khi các đơn vị lính thủy đánh bộ Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng tháng 3 năm 1965  để trực tiếp tham chiến tại Miền Nam Việt Nam.

Hình thành
Thời điểm thập niên 1960, Hoa Kỳ thực hiện chính sách "phản ứng linh hoạt", không gây chiến với Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa nhưng dùng chiến tranh dưới mức thông thường đối phó với xu hướng đòi độc lập mang màu sắc cộng sản chủ nghĩa ở các nước mới giành độc lập.

Có một quan niệm mới đang hình thành ở Mỹ lúc ấy là phải nhìn nhận miền Nam Việt Nam như là một trọng điểm của toàn bộ quyền lợi của Mỹ ở Đông Nam Á. Chính vì thế trong năm 1961, các phái đoàn nghiên cứu của Mỹ tới tấp bay sang Nam Việt Nam: Phái đoàn của phó tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson đã đến Sài Gòn tháng 5 năm 1961, phái đoàn của tiến sĩ kinh tế Eugene Staley thuộc Viện nghiên cứu Stanford đến Sài Gòn tháng 6 năm 1961, phái đoàn của Maxwell D. Taylor và Walt Whitman Rostow trong Bộ quốc phòng Mỹ đến Nam Việt Nam tháng 10 năm 1961,... Kết quả miền Nam Việt Nam sẽ là nơi thí điểm điển hình loại chiến tranh của chiến lược toàn cầu "Phản ứng linh hoạt" vừa ra đời.

Kế hoạch Staley–Taylor được đưa ra tháng 5 năm 1961 gồm 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1 thực hiện từ giữa năm 1961, nội dung chủ yếu là bình định miền Nam bằng biện pháp Ấp chiến lược.
Giai đoạn 2 thực hiện từ đầu năm 1963, khôi phục kinh tế, tăng cường lực lượng quân đội, hoàn thành công cuộc bình định.
Giai đoạn 3 thực hiện đến cuối năm 1965, phát triển kinh tế, ổn định miền Nam và kết thúc chiến tranh.
Kế hoạch được mở đầu và có ý nghĩa quyết định là ở giai đoạn 1 với hai biện pháp chiến lược là:
Tăng nhanh lực lượng và khả năng chiến đấu của quân đội Việt Nam Cộng hòa. Quân lực Việt Nam Cộng hòa là xương sống của cuộc chiến tranh theo công thức: Quân đội Sài Gòn+ vũ khí trang bị của Mỹ + cố vấn Mỹ.
Thực hiện cho được quốc sách Ấp chiến lược. Đó vừa là mục tiêu cơ bản, biện pháp chiến lược, vừa là kế sách trước mắt và lâu dài để giành thắng lợi trong chiến tranh ở Việt Nam.

Nội dung của kế hoạch là bình định tình hình Miền Nam sau sự kiện đồng khởi trong vòng 18 tháng. Quân đội Việt Nam Cộng Hòa dưới sự giúp đỡ của cố vấn quân sự Mỹ, viện trợ vũ khí của Hoa Kỳ và hỏa lực quân đội Hoa Kỳ sẽ đảm đương vai trò kiểm soát Miền Nam Việt Nam. Các ấp chiến lược được dựng để quản lý dân chúng, không cho họ tiếp xúc với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, từ đó bứt quân Giải phóng ra khỏi gốc rễ của họ là quần chúng nhân dân.

Ngày 18-10-1961, Chính phủ Mỹ cử Taylor và Rostaw, hai thành viên Hội đồng an ninh quốc gia, dẫn đầu một phái đoàn gồm các chuyên gia về quân sự, dân sự sang miền Nam Việt Nam để nghiên cứu, đánh giá lại tình hình cụ thể và kết luận tại chỗ, đề ra các phương án đối phó. Phái đoàn này đề ra ba phương án hành động của Mỹ như sau:

1. Đưa vào miền Nam Việt Nam ba sư đoàn quân Mỹ để "đánh bại Việt cộng".

2. Đưa tượng trưng một số quân chiến đấu Mỹ "cốt nhằm mục đích xác lập sự có mặt của Mỹ ở Nam Việt Nam" để nâng đỡ tinh thần quân đội và chính quyền Sài Gòn đang sa sút mạnh và cũng để tạo điều kiện cho việc tăng viện quân Mỹ khi cần.

3. Tăng thêm viện trợ, vũ khí, trang bị chiến tranh và đẩy mạnh công tác huấn luyện cho lực lượng vũ trang Sài Gòn để nâng cao sức chiến đấu của nó.

Ngày 3-11-1961, phái đoàn Taylor gửi về Washington bản báo cáo nói trên, trong đó, kiến nghị một loạt các biện pháp cấp bách đề cứu vãn tình hình:

- Cử các cố vấn hành chính sang tham gia vào bộ máy chính quyền Sài Gòn để tiến hành các biện pháp cần thiết nhằm cải thiện mạng lưới tình báo quân sự, chính trị trong chính quyền và quân đội này.

- Mở cuộc điều tra rộng lớn ở các tỉnh trên khắp miền Nam để lượng định các nhân tố xã hội, chính trị, kinh tế, tình báo, quân sự, tâm lý... có liên quan tới "công tác chống nổi loạn" để có thêm cơ sở cho việc đề ra các biện pháp hiệu quả hơn.

- Tăng cường viện trợ, vũ khí, trang bị và huấn luyện cho lực lượng bảo an, dân vệ để lực lượng này đủ sức thay thế các đơn vị chính quy làm nhiệm vụ "diện địa" (giữ đất), tạo điều kiện cho các đơn vị chính quy đẩy mạnh các cuộc hành quân cơ động, có tính tiến công.

- Giúp đỡ chính phủ Sài Gòn giám sát và kiểm soát vùng biển và các đường thủy nội địa bằng cách cung cấp cố vấn, nhân viên điều hành và phương tiện cần thiết cho nhiệm vụ này.

- Tổ chức lại và tăng biên chế phái đoàn cố vấn viện trợ quân sự Mỹ.

- Đưa vào miền Nam Việt Nam một lực lượng quân sự đặc nhiệm gồm 6.000 đến 8.000 quân Mỹ để tạo ra sự có mặt về quân sự, hỗ trợ cho các hoạt động quân sự và khi cần, có thể mở các cuộc hành quân mang tính chất tiến công. Ngoài ra, lực lượng đặc nhiệm này còn đóng vai trò "như một bộ phận đi trước của lực lượng Mỹ sẽ được đưa vào nếu như dùng đến các kế hoạch khẩn cấp của Tổng tư lệnh Thái Bình Dương hoặc của khối SEATO"1.

- Tăng thêm viện trợ để hỗ trợ thích đáng chương trình "chống nổi loạn mở rộng".

Ngoài những biện pháp chung trên đây, phái đoàn Taylor còn kiến nghị một "Chương trình tham gia có giới hạn" của Mỹ trong lĩnh vực quân sự; cử sang Nam Việt Nam các cố vấn cấp cao tham gia vào các cơ quan chính phủ và các bộ chủ chốt; thành lập ban thanh tra quân sự hỗn hợp từ trung ương xuống quân khu và các tỉnh; tăng cường một cách cơ bản nhân viên huấn luyện Mỹ ở mọi cấp và trên mọi lĩnh vực quân sự, hành chính, kinh tế, văn hoá, xã hội; triển khai vào Nam Việt Nam các đơn vị công binh, hậu cần, máy bay lên thẳng nằm trong khuôn khổ lực lượng quân sự đặc nhiệm Mỹ đã được đề nghị trước đây; đưa. thêm các đội lực lượng đặc biệt Mỹ để cùng lực lượng đặc biệt Sài Gòn tăng cường cho vùng biên giới; đẩy mạnh các hoạt động tiến công bí mật ra miền Bắc Việt Nam và Lào, kể cả những hoạt động biệt kích bằng không quân, nếu tình hình Nam Việt Nam tiếp tục xấu đi, Mỹ sẽ ném bom miền Bắc để gây áp lực.

Để thực hiện "Chương trình tham gia có giới hạn", phái đoàn Taylor cho rằng, cần có sự thay đổi trong quy chế tinh thần và tổ chức của Phái đoàn cố vấn viện trợ quân sự ở Nam Việt Nam. "Phái đoàn này cần phải được chuyển từ một tổ chức cố vấn thành một cái gì gần giống - tuy chưa hoàn toàn - một sở chỉ huy tác chiến tại một nơi có chiến tranh...". Hơn thế nữa, để giành thắng lợi, "Mỹ phải trở thành một người tham gia có giới hạn vào cuộc chiến tranh, một mặt phải tránh câu nệ, nghi thức trong việc cố vấn; mặt khác phải tránh tự mình tiến hành chiến tranh".

Triển khai
Quân đội Việt Nam cộng hòa phát triển rất nhanh dưới kế hoạch này, trong vòng 18 tháng kể từ khi thực hiện:
Quân đội có 355.000 quân trong đó 200.000 là quân chủ lực được trang bị hiện đại.
257 máy bay chiến đấu.
346 xe thiết giáp.
2.630 cố vấn Mỹ hoạt động trong quân đội Việt Nam Cộng hoà và 8.280 binh sĩ Mỹ thuộc các lực lượng đặc nhiệm. Khi tham chiến, cố vấn Mỹ tham gia chỉ huy tới từng đại đội bộ binh.

Đầu năm 1962, Bộ tư lệnh quân sự Mỹ ở Việt Nam (MACV - Military Assistance Command, Vietnam) được thành lập do Đại tướng Paul Harkins đứng đầu, thay thế cho Cơ quan viện trợ quân sự (MAAG - Military Assistance Advisory Group) của Trung tướng Lionel C. McGarr.

Đến cuối năm 1962 đã có gần 4.000 cuộc hành quân càn quét phục vụ cho chương trình ấp chiến lược, trong đó có nhiều cuộc càn quét quy mô lớn như "chiến dịch mặt trời mọc", "chiến dịch Bình Tây", "chiến dịch Sao mai", "chiến dịch Thu Đông"... Mục tiêu lập 17.000 ấp chiến lược với 10.000.000 dân được thực hiện với ưu tiên số 1 và coi là "quốc sách". Năm 1962 đã có 4.248 ấp hình thành, đến cuối năm 1962 đầu năm 1963 đã có 9.095 ấp được xây dựng gom giữ khoảng 8.000.000 dân, chiếm 40% dân số miền Nam.

Thất bại
Kế hoạch này đã bị quân Giải phóng sao chụp, thu thập được đầy đủ ngay sau phong trào Đồng khởi, từ đó có các biện pháp đối phó.

Sau các trận đụng độ với Quân giải phóng tại trận Ấp Bắc (tháng 1 năm 1963), trận Bình Giã (tháng 12 năm 1964), năng lực chiến đấu của quân lực Việt Nam Cộng Hòa cho thấy chưa đủ để thực hiện công cuộc "bình định", thậm chí còn có nguy cơ bị đẩy lùi. Quân đội Việt Nam Cộng Hòa bị tiêu diệt từng tiểu đoàn, chiến đoàn, trung đoàn, kể cả lực lượng tổng dự bị, đã đứng trước sự sụp đổ không thể tránh khỏi, tinh thần quân lính rệu rã. Sau thất bại ở trận Ấp Bắc, đến sau trận Bình Giã, Mỹ thấy là quân đội này sẽ thua. Tài liệu mật Bộ quốc phòng Mỹ ghi nhận "Nỗi thất vọng của Washington đối với tình hình quân sự ngày càng tăng lên khi quân đội Sài Gòn bị một cú thất bại trông thấy trong trận ác liệt Bình Giã ở đông-nam Sài Gòn". Theo hãng tin Mỹ UPI, riêng trong 2 năm 1963-1964 đã có tới 16 vạn quân đào ngũ, riêng 6 tháng đầu năm 1965, thêm 87 ngàn nữa đào ngũ.

Các quan chức trong chính quyền Mỹ đều thống nhất đánh giá tình hình miền Nam Việt Nam đang xấu đi. Chính phủ Sài Gòn rơi vào tình trạng hỗn loạn, phần lãnh thổ dưới quyền kiểm soát của Việt Nam Cộng Hoà ngày càng bị thu hẹp. Như phát biểu của Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam lúc đó, Lê Duẩn thì "Mỹ thấy không thể thắng được ta trong chiến tranh đặc biệt".

Bên cạnh đó, các ấp chiến lược – biện pháp xương sống để li khai quân Giải phóng với dân chúng không thực hiện đúng như đề ra: 2.895 trong số 6.164 ấp bị phá hoàn toàn, số còn lại bị phá đi, lập lại cả 5.000 lần. Tới đầu năm 1964, tổng số 4.248 ấp chiến lược ở miền Nam thì có 3.915 ấp bị phá hẳn. Trong phúc trình gửi Tổng thống Johnson ngày 16-3-1964, Bộ trưởng quốc phòng Mỹ McNamara đưa ra một bức tranh tổng quan: "Trong số đất đai của 22 tỉnh (trong 44 tỉnh), Việt Cộng kiểm soát tới 50% hoặc nhiều hơn thế. Phước Tuy, Việt Cộng kiểm soát 80%; Bình Dương 90%; Hậu Nghĩa 90%; Long An 90%; Định Tường 90%; Kiến Hoà 90%; An Xuyên (Cà Mau) 85%. Quận Mõ Cày và các xã Định Thủy, Bình Khánh, Phước Hiệp, "đỏ 100%"; trên 900 xã như trong trường hợp ba xã này...".

Sau sự kiện chính phủ của tổng thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ, từ tháng 11 năm 1963 đến tháng 6 năm 1965, miền Nam có hàng chục cuộc đảo chính, chỉnh lý thanh trừng lẫn nhau. Đại sứ Hoa Kỳ khi đó là Taylor phải phát biểu với các tướng lĩnh Việt Nam Cộng Hòa: "Người Mỹ chúng tôi chán ngấy về những cuộc đảo chính này rồi. Từ nay, người Mỹ chúng tôi không thể nào ủng hộ các ông nữa nếu như các ông cứ gây ra những chuyện như vậy".

Bước vào năm 1965, nguy cơ thất bại của chiến lược "chiến tranh đặc biệt" đặt Mỹ trước một tình thế khó khăn cả ở Việt Nam và trong nước Mỹ. Giới cầm quyền Mỹ đề ra và thực hiện một số quyết định chiến lược mới. Đến đây, kế hoạch Staley-Taylor đã không còn hiệu lực. Ngày 8 tháng 3 năm 1965, khi những đơn vị lính thủy đánh bộ Mỹ (3.500 lính) đổ quân xuống Đà Nẵng, kế hoạch Staley-Taylor chính thức chấm dứt. Chiến tranh Việt Nam bước sang giai đoạn mới, giai đoạn lính Mỹ trực tiếp tham chiến ở Việt Nam và thực hiện Chiến lược Tìm và diệt của Chiến tranh cục bộ.

Ghi chú

Chiến tranh Việt Nam


title: Conus melvilli

text:
Conus melvilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

M
Động vật được mô tả năm 1879


title: Lodderena pulchella

text:
Lodderena pulchella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Skeneidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lodderena


title: Larche (tổng)

text:
Tổng Larche là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Corrèze trong vùng Lumousin.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Larche trong quận Brive-la-Gaillarde. Độ cao khu vực này là 82 m (Saint-Pantaléon-de-Larche) đến 353 m (Lissac-sur-Couze) độ cao trung bình trên mực nước biển là 196 m.

Hành chính

Kết quả bầu cử tổng này ngày 21 tháng 3 năm 2004
 Isabelle David (PS)
 Jean-Jacques Delpech (UMP), thị trưởng Saint-Pantaléon-de-Larche
 Marie-France Lalle (FN)
 Philippe Bernis (Đảng xanh)
 Gilles Chatras (PCF)

Phân chia đơn vị hành chính
Tổng Larche được chia thành 8 xã và khoảng 9 788 người (điều tra dân số năm 1999 không tính trùng dân số).

|-
| Chartrier-Ferrière || align="right" | 275 || align="right" | 19600 || align="right" | 19047
|-
| Chasteaux || align="right" | 512 || align="right" | 19600 || align="right" | 19049
|-
| Cublac || align="right" | 1 515 || align="right" | 19520 || align="right" | 19066
|-
| Larche || align="right" | 1 418 || align="right" | 19600 || align="right" | 19107
|-
| Lissac-sur-Couze || align="right" | 527 || align="right" | 19600 || align="right" | 19117
|-
| Mansac || align="right" | 1 312 || align="right" | 19520 || align="right" | 19124
|-
| Saint-Cernin-de-Larche || align="right" | 456 || align="right" | 19600 || align="right" | 19191
|-
| Saint-Pantaléon-de-Larche || align="right" | 3 773 || align="right" | 19600 || align="right" | 19229
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Corrèze
 Quận của Corrèze
 Tổng của Corrèze
 Xã của Corrèze
 Danh sách các tổng ủy viên của Corrèze

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Larche sur le site de l'Insee
 plan du Tổng Larche sur Mapquest
 Localisation du Tổng Larche sur une carte de France

Larche


title: Manduca pellenia

text:
Manduca pellenia là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở México, Belize, Guatemala, Nicaragua, Costa Rica, Panama, Colombia và Ecuador.

Sải cánh dài 107–126 mm. The underside of the abdomen is shaded with brown scales, especially in the male. There are heavy, discal, black patches found on the forewing upperside with, forming a band.

Có thể có một lứa một năm in Costa Rica con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 11. They feed on flower nectar.

Ấu trùng ăn Solanum hayesii và Cestrum megalophyllum.

Chú thích

Tham khảo

Manduca


title: Biermes

text:
Biermes  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Brénod (tổng)

text:
Tổng Brénod là một đơn vị hành chính ở phía đông nước Pháp. Tổng này nằm ở quận Nantua, tỉnh Ain, vùng Rhône-Alpes. Tổng Brénod này bao gồm các xã:

|-
| Brénod || align="right" | 427 || align="right" | 01110 || align="right" | 01060
|-
| Champdor || align="right" | 425 || align="right" | 01110 || align="right" | 01080
|-
| Chevillard || align="right" | 132 || align="right" | 01430 || align="right" | 01101
|-
| Condamine || align="right" | 285 || align="right" | 01430 || align="right" | 01112
|-
| Corcelles || align="right" | 221 || align="right" | 01110 || align="right" | 01119
|-
| Le Grand-Abergement || align="right" | 108 || align="right" | 01260 || align="right" | 01176
|-
| Hotonnes || align="right" | 295 || align="right" | 01260 || align="right" | 01187
|-
| Izenave || align="right" | 146 || align="right" | 01430 || align="right" | 01191
|-
| Lantenay || align="right" | 260 || align="right" | 01430 || align="right" | 01206
|-
| Outriaz || align="right" | 264 || align="right" | 01430 || align="right" | 01282
|-
| Le Petit-Abergement || align="right" | 141 || align="right" | 01260 || align="right" | 01292
|-
| Vieu-d'Izenave || align="right" | 537 || align="right" | 01430 || align="right" | 01441
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Tổng của tỉnh Ain
Tổng của Pháp

Tham khảo

Tổng của Ain


title: Saint-Benoît (quận)

text:
Quận Saint-Benoît là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Réunion, ở vùng Réunion. Quận này có 9 tổng và 6 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Saint-Benoît là:
 Bras-Panon
 La Plaine-des-Palmistes
 Saint-André - Tổng thứ nhất
 Saint-André - Tổng thứ nhì
 Saint-André - Tổng thứ ba
 Saint-Benoît - Tổng thứ nhất
 Saint-Benoît - Tổng thứ nhì
 Sainte-Rose
 Salazie

Các xã
Các xã của quận Saint-Benoît, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Saint-Benoît trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Saint-Benoît


title: Megathous dauricus

text:
Megathous dauricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Mannerheim miêu tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Megathous


title: La Flotte

text:
La Flotte là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã La Flotte nằm ở khu vực có độ cao trung bình 8 mét trên mực nước biển. Xã này nằm trên Île de Ré.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime
Plus Beaux Villages de France
Xã của Pháp
Thành phố ven biển ở Pháp


title: Dolophilodes auriculata

text:
Dolophilodes auriculata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Dolophilodes


title: Hydromanicus formosus

text:
Hydromanicus formosus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Crancey

text:
Crancey  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Baierdorf bei Anger

text:
Baierdorf bei Anger là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Baierdorf bei Anger có diện tích 16,31 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1706 người.

Tham khảo


title: Đội Thiếu sinh quân Mafeking

text:
Đội Thiếu sinh quân Mafeking (Mafeking Cadet Corps) là một nhóm nam thiếu sinh quân trong Cuộc Bao vây Mafeking tại Nam Phi. Họ đôi khi được xem như là những người tiên phong của Hướng đạo sinh vì họ là một trong những nguồn cảm hứng của Robert Baden-Powell trong việc thành lập ra phong trào Hướng đạo năm 1907.

Cuộc Bao vây Mafeking diễn ra trong 217 ngày của Đệ nhị Chiến tranh Boer năm 1899-1900. Robert Baden-Powell là đại tá quân đội Anh có nhiệm vụ bảo vệ thị trấn. Vì thiếu nhân lực trong thị trấn nên các trẻ em nam được tận dụng để hỗ trợ quân đội, mang thư và thông tin liên lạc, và giúp việc trong bệnh viện. Những việc làm của họ đã giúp các binh sĩ rảnh tay hơn để thi hành nhiệm vụ quân sự, và cũng giúp các cậu bé luôn bận rộn trong cuộc bao vây.

Các thiếu sinh quân gồm có những cậu bé da trắng tình nguyện dưới tuổi chiến đấu. Đội trưởng của họ là Warner Goodyear 13 tuổi, người trở thành thượng sĩ của họ. Họ được phân phát đồng phục khaki, một mũ rộng vành mà họ đội với một bên nhếch lên trên, và một mũ nồi. Người dân thị trấn thường khen họ là thông minh.

Nhiệm vụ của các thiếu sinh quân
Một trong các nhiệm vụ của thiếu sinh quân là mang tin tức quanh thị trấn và các tiền đồn bên ngoài, đôi khi xa hơn một dặm ngang một vùng đất trống. Lúc đầu họ dùng lừa nhưng khi cuộc bao vây tiếp diễn kéo dài, lương thực cạn kiện thì những con lừa bị đưa vào nhà bếp. Từ đó trở đi, các thiếu sinh quân dùng xe đạp.

Một nhiệm vụ quan trọng khác nữa là canh chừng, phần nhiều là cảnh báo người dân thị trấn khi súng của quân Boer nhắm vào đâu và bắn vào khu vực nào của thị trấn.

Thị trấn phát hành tem bưu điện riêng của mình được biết như là "Mafeking Blues" để dùng cho thư tín trong cuộc bao vây. Các con tem đầu tiên có hình Baden-Powell, theo sau là một con tem có hình đội trưởng thiếu sinh quân Warner Goodyear ngồi trên xe đạp . Các con tem Mafeking thì khác thường so với những con tem của Đế quốc Anh vì nó không có hình của hoàng gia.

Frankie Brown, một bé trai 9 tuổi bị tử thương vì một quả đạn pháo rơi trúng trong cuộc bao vây và đôi khi được cho là một thương vong của đội thiếu sinh quân mặc dù cậu bé không thể nào là một thiếu sinh quân. Các thiếu sinh quân trẻ tuổi nhất trong danh sách có tuổi là 11.

Cuối cuộc bao vây, 38 thiếu sinh quân được trao tặng một vạch Bảo vệ Mafeking trên Huân chương Nam Phi của Nữ hoàng.

Hướng đạo sinh đầu tiên?
Baden-Powell bị cảm kích bởi các thiếu sinh quân và dùng họ như một thí dụ về lòng can đảm trong "Chuyện kể dưới lửa trại số 1" trong chương mở đầu của Hướng đạo cho nam, một sách chỉ nam Hướng đạo đầu tiên được xuất bản năm 1908. Ông kể lại cuộc nói chuyện sau đây với một trong số các thiếu sinh quân:
Có một lần tôi nói với một trong các cậu bé khi cậu ta vừa vượt qua một hỏa lực lớn: 'Cậu sẽ bị trúng đạn một trong các ngày cởi xe đạp như thế này khi đạn pháo bay quanh'. Và cậu bé trả lời 'Tôi đạp xe rất nhanh, thưa ngài, đạn pháo sẽ không thể đuổi kịp tôi'.

Đôi khi các Thiếu sinh quân Mafeking được gọi là Nam Hướng đạo đầu tiên mặc dù theo nghĩa thật sự thì họ không phải là Hướng đạo sinh vì họ không có tuyên thệ Lời hứa Hướng đạo. Hướng đạo được khai sinh sau này vào năm 1907 tại Đảo Brownsea ở Anh.

Xem thêm

Hướng đạo
Hướng đạo cho nam
Robert Baden-Powell

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The African Seeds of Scouting

Hướng đạo
Chiến tranh Boer


title: Ailleux

text:
Ailleux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Lasioglossum luridipes

text:
Lasioglossum luridipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1892


title: Gerard Bergholtz

text:
Gerard (Pummie) Bergholtz sinh ngày 29 tháng 8 năm 1939 tại thành phố Maastricht,Hà Lan, trước đây ông là một cầu thủ bóng đá người Hà Lan.

Vào năm 1957, Bergholtz bắt đầu sự nghiệp, là một tiền đạo trong đội cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp của Thành phố Maastricht: Maastrichtse Voetbal Vereniging (viết tắt là MVV). Sau bốn mùa đá cho đội tuyển này, Bergholtz đã chuyển sang đội Feyenoord (là một đội bóng đá chuyên nghiệp của Thành phố Rotterdam). Ông ta cũng ở lại đây bốn mùa và thi đấu 102 trận. Năm 1962 và 1965, ông trở thành cầu thủ bóng đá vô địch trong nước của đội tuyển Feyenoord.

Năm 1965, Ông là người Hà Lan đá cho đội tuyển bóng đá chuyên nghiệp của Brussel, Bỉ: Anderlecht. Sau đó, ông là nhà vô địch bóng đá trong nước trong các năm 1966, 1967 và 1968. Trong mùa bóng đá cuối cùng của ông tại Anderlecht, ông ta thi đấu chỉ có bốn trận đấu trong năm đó và ông đã đến một đội bóng đá khác ở Brussels: Racing White AC.

Tại Racing White AC ông ở lại đó ba năm. Vào năm 1973,đội này đổi thành đội Racing White Daring Molenbeek, là sự sáp nhập của hai đội: Racing White và Daring Molenbeek (viết tắt là RWDM). Ông chỉ ở lại đội này một mùa bóng đá. Năm 1974, Bergholtz bắt đầu chơi cho đội RAEC Mons của Bỉ (thuộc trình độ bóng đá hạng II).Năm 1976, ông chấm dứt sự nghiệp cầu thủ bóng đá của mình.

Bergholtz cũng đã chơi 12 lần cho đội tuyển quốc gia Hà Lan.

Sau đó Bergholtz làm huấn luyện viên cho một số đội bóng đá nhỏ của Bỉ như Lanaken, Bilzen, Sint-Truidense VV,Patro Eisden, KFC Diest và AA Gent.

Tham khảo

 Wikipedia NL

Người Hà Lan
Sinh năm 1939
Cầu thủ bóng đá Feyenoord Rotterdam
Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá R.S.C. Anderlecht
Huấn luyện viên bóng đá Hà Lan
Người từ Maastricht
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan


title: Chuyến bay 243 của Aloha Airlines

text:
Chuyến bay 243 của Aloha Airlines là một chuyến bay của hãng hàng không Aloha Airlines giữa Hilo và Honolulu tại Hawaii. Vào ngày 28 tháng 4 năm 1988, chiếc máy bay Boeing 737-297 phục vụ chuyến bay này bị hư hại nặng nề sau khi áp suất giảm đột ngột gây ra sức ép mạnh trong khi đang bay, nhưng nó có thể đáp xuống an toàn tại sân bay Kahului trên đảo Maui. Một người thiệt mạng duy nhất là tiếp viên hàng không tên C.B. Lansing, bị hút ra khỏi máy bay. 65 hành khách và nhân viên phi hành đoàn khác bị thương. Việc một chiếc máy bay bị hư hại phần thân nặng như vậy mà vẫn có thể đáp xuống an toàn là chuyện chưa từng có trước đây và cho đến bây giờ.

Chi tiết
Chiếc máy bay, Hoàng hậu Liliuokalani (biển số đăng ký N73711), cất cánh từ Sân bay Quốc tế Hilo lúc 13:25 giờ địa phương Hawaii vào ngày 28 tháng 4 năm 1988,  hướng về thành phố Honolulu. Có 89 hành khách và 5 nhân viên phi hành trên máy bay. Không có gì bất thường xảy ra được báo cáo khi cất cánh và lên cao.

Khoảng 13:48, khi máy bay lên đến độ cao bình thường của chuyến bay là 24.000 ft (7,3 km), cách nam-đông nam Kahului khoảng 23 hải lý (42,6 km) thì một phần nhỏ trên trần của máy bay bên phía trái bị vỡ ra. Việc áp suất giảm đột ngột gây nên sức ép mạnh xảy ra tiếp theo ngay sau đó đã làm phá vỡ một phần lớn trần máy bay, bao gồm toàn bộ nữa phần phía trên của vỏ máy bay, kéo dài từ ngay phòng lái đến tận cánh trước.

Như một phần trong thiết kế máy bay 737, sức ép có thể được hạ dần tại các vùng bị vỡ ra một cách có điều khiển. Mục đích là làm sao để làm chậm lại tiến trình của sự giảm áp suất đột ngột để giữ cho sườn máy bay nguyên vẹn. Tuổi của máy bay và tình trạng của thân máy bay (bị rò rỉ và gây sức căng đối với các đinh ốc, ngoài tầm chịu đựng theo thiết kế) có lẽ là hai yếu tố kết hợp gây ra vấn đề. Khi vùng có điều khiển chống giảm áp đột ngột đầu tiên bị vỡ ra, theo lý thuyết về sự vỡ ra từng phần nhỏ, một loạt các sự kiện nhanh xảy ra theo dây chuyền không kịp để cho các vùng giảm áp có điều khiển khác hoạt động nên gây ra sức ép mạnh làm vỡ tung phần phía trên của vỏ máy bay.

Đầu của cơ phó chuyến bay Madeline "Mimi" Tompkins' bị giật về phía sau trong lúc áp suất giảm xảy ra và cô ta thấy phần cách nhiệt của cabin bay quanh phòng lái. Cơ trưởng Robert Schornstheimer nhìn về phía sau và thấy bầu trời xanh nơi mà trước đó là trần của khu vực ghế hạng nhất. Tompkins liền liên lạc với điều khiển không lưu trên đảo Maui để thông báo mayday.

Vào lúc áp suất giảm, trưởng nhóm tiếp viên, Clarabelle "C.B." Lansing, đứng ở hàng ghế số 5 để thu gom ly đựng nước từ hành khách. Theo những hành khách thuật lại thì Lansing bị hút qua một lỗ bên hông máy bay.

Tiếp viên Michelle Honda, người đứng gần hàng ghế 15 và 16, bị quăng mạnh xuống sàn máy bay. Mặc dù bị thương nhưng cô vẫn có thể bò lên xuống lối đi giữa để giúp và trấn an các hành khách đang hoảng hốt. Tiếp viên Jane Sato-Tomita, người đang ở phía trước máy bay, bị thương nặng vì các mảnh vở bay và bị quăng xuống sàn máy bay. Các hành khách nắm giữ cô lại trong lúc máy bay hạ xuống Maui.

Sức ép mạnh do áp suất giảm đột ngột gây ra đã làm hư hại nặng phần dây dẫn điện từ phần càng bánh xe đến các đèn báo hiệu trên dãy mặt số điều khiển của phòng lái. Kết quả là đèn không sáng khi càng bánh xe hạ xuống và các phi công không có cách nào để biết rằng càng bánh xe đã hạ xuống hoàn toàn chưa.

Trước khi đáp, hành khách được chỉ thị mang áo phao vào trong trường hợp máy bay không đáp được xuống Kahului.

Phi hành đoàn đáp khẩn cấp xuống đường băng số 2 của Sân bay Kahului lúc 13:58. Ngay khi đáp, phi hành đoàn mở các thang hơi thoát hiểm và di tản các hành khách khỏi máy bay nhanh chóng. Cơ phó Mimi Tompkins giúp các hành khách ở phía dưới thang hơi. Tổng cộng có 65 người bị thương, 8 bị thương nặng. Vào thời gian đó, Maui không có kế hoạch để đối phó với một tai nạn như vậy. Người bị thương được chở đến bệnh viện bằng xe du lịch loại trung của Akamai Tours (bây giờ đã giải thể)  vì hòn đảo chỉ có vài chiếc xe cứu thương. Kiểm soát không lưu đánh tín hiệu cho Akamai yêu cầu gởi 15 xe loại trung của họ đến. Hai trong số các tài xế của Akamai trước đây là nhân viên cấp cứu và họ đã thiết lập nơi sơ cứu ngay trên đường băng. Chiếc máy bay trở thành đồ phế thải.

Kết cục
Sau tai nạn, một cuộc điều tra toàn lực được Cục An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB) tiến hành. Cục kết luận rằng tai nạn này là do độ mỏi kim loại bị ảnh hưởng bởi các vết nứt rò rỉ (máy bay hoạt động trong một môi trường duyên hải, thường hay bị ảnh hưởng của muối và độ ẩm).  Nguyên do chính là sự bất hiệu dụng của chất keo chống nóng chảy được dùng để giữ chặt các tấm nhôm của thân máy bay khi nó được sản xuất. Nước có thể vào được những chỗ hở nơi mà keo không giữ được hai mặt nhôm lại với nhau, và bắt đầu gây ra rò rỉ. Tuổi của máy bay trở thành một vấn đề then chốt (vào lúc xảy ra tai nạn nó đã được sử dụng 19 năm và đã chịu đựng một số chu kỳ cất và hạ cánh khá nhiều — 89.090 lần, đây là số chu kỳ nhiều đứng thứ hai đối với một máy bay trên thế giới vào lúc đó — nó được thiết kế chịu đựng không ngoài 75.000 chuyến). Hiện nay máy bay thường được kiểm tra bảo trì thêm khi chúng trở nên cũ kĩ. Tuy nhiên, một số máy bay khác hoạt động dưới những môi trường tương tự không thấy hiện tượng như thế.

Theo báo cáo điều tra chính thức của NTSB, hành khách Gayle Yamamoto đã thấy một vết nứt trên thân máy bay khi bước lên máy bay trước chuyến bay định mệnh nhưng không báo cho ai biết. Vết nứt nằm ở cửa hành khách lên xuống ở phía trước. Vết nứt có thể là do độ mỏi kim loại có liên quan đến 89.090 chu kỳ tăng và giảm áp trong các chuyến bay ngắn mà Aloha thực hiện.

Ngoài ra, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Nghiên cứu An toàn Hàng không vào năm 1988 sau vụ tai nạn này. Điều này cho phép nghiên cứu nghiêm ngặt hơn về các nguyên nhân khả dĩ có thể xảy ra trong tai nạn hàng không tương lai.

Tất cả phi công vẫn tiếp tục làm việc cho Aloha Airlines. Robert Schornstheimer về hưu vào tháng 8 năm 2005. Vào lúc đó, Madeline Tompkins vẫn là một cơ trưởng của loại máy bay Boeing 737-700 của hãng.

Di tích máy bay
Vì tình trạng hư hại của máy bay nên bộ sườn máy bay thành vật liệu tái chế tại một hãng tái chế vật liệu ở Maui sau khi được chở ngang qua Kahului. Một cái khóa dây an toàn được chế từ kim loại tái chế của máy bay hiện nay là còn lại cùng với hình ảnh của chiếc máy bay trong sân tái chế được trưng bày ở Paper Airplane Museum trong Trung tâm bán hàng Maui.

Đài tưởng niệm
 Năm 1996, Vườn Tưởng niệm Lansing được khánh thành ở nhà ga liên đảo của Sân bay Quốc tế Honolulu gần các cổng lên xuống máy bay của Aloha Airlines.

Phim ảnh
Phim truyền hình Miracle Landing là dựa vào sự kiện này.
Cốt truyện của tiểu thuyết Airframe có lấy nội dung của sự kiện này.
Loạt phim của Discovery Channel/National Geographic Channel có tựa đề Mayday, loạt phim nói về các vụ tai nạn máy bay, phần nói về chuyến bay này có tựa đề "Hanging by a Thread."
Loạt phim của History Channel với tựa đề Secrets of the Black Box.
Chương trình của Discovery Channel có tựa đề Mythbusters có nội dung về chuyến bay này, thảo luận về sự giảm áp trong máy bay.
Chương trình của Discovery Channel có tựa đề Moments That Changed Flying trình chiếu một đoạn nói về sự kiện này trong tháng 4 năm 2009.

Tham khảo

NTSB/AAR-89/03 "Aloha Airlines, flight 243, Boeing 737-200, N73711, near Maui, Hawaii, 28 tháng 4 năm 1988" . National Transportation Safety Board, 14 tháng 6 năm 1989.

Liên kết ngoài
Official Accident Report Index Page
Paper Airplane Museum Final resting place of part of Aloha Airlines Flight 243.
 Pre-incident photos of N73711
Aloha 243 story retold to prevent recurrence
Pension issue hits home with pilot of ill-fated Aloha Flight 243
 – 1990 TV movie

Tai nạn và sự cố hàng không năm 1988
Aloha Airlines


title: Erythemis simplicicollis

text:
Erythemis simplicicollis (tên tiếng Anh là Eastern Pondhawk), tiếng Anh thường gọi là Common Pondhawk, là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae, bản địa của hai phần ba miền đông Hoa Kỳ và miền nam Ontario, Canada. Loài này phân biệt ở chỗ con cái màu xanh lá nhạt và con đực trưởng thành gần như có màu xanh da trời.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Eastern Pondhawk  profile and photos
 Eastern Pondhawk, BugGuide
 Eastern Pondhawk , Dragonflies and Damselfiles of West Virginia

Erythemis
Côn trùng Bắc Mỹ
Chuồn chuồn Bắc Mỹ


title: Kim Bôi

text:
Kim Bôi là một huyện nằm ở phía đông tỉnh Hòa Bình, Việt Nam. Địa phương này nổi tiếng với suối nước khoáng được khai thác với thương hiệu suối nước nóng Kim Bôi.

Địa lý
Huyện Kim Bôi nằm ở phía đông của tỉnh Hòa Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông và đông nam giáp huyện Lạc Thủy
Phía tây giáp thành phố Hòa Bình và huyện Cao Phong
Phía nam giáp huyện Lạc Sơn và huyện Yên Thủy
Phía bắc và đông bắc giáp huyện Lương Sơn.

Huyện có diện tích 551,03 km², dân số năm 2019 là 120.140 người, mật độ dân số đạt 218 người/km².

Trên địa bàn huyện có các núi Đồi Thơi cao 1.198m, Đồi Bù cao 833m. Sông Bôi chảy dọc theo địa bàn huyện theo hướng tây bắc - đông nam. Ngoài ra, huyện còn có nguồn suối nước khoáng nóng ở phía tây bắc thị trấn Bo.

Lịch sử
Huyện Kim Bôi được tách ra từ huyện Lương Sơn theo Nghị định số 153-TTg, ngày 17 tháng 4 năm 1959 của Thủ tướng Chính phủ. Khi mới thành lập, huyện bao gồm 22 xã: Bắc Sơn, Bình Sơn, Đông Bắc, Dũng Tiến, Hạ Bì, Hợp Đồng, Hợp Kim, Hùng Tiến, Kim Bình, Kim Bôi, Kim Sơn, Kim Tiến, Kim Truy, Lập Chiệng, Nật Sơn, Sơn Thủy, Thượng Bì, Thượng Tiến, Trung Bì, Tú Sơn, Vĩnh Đồng, Vĩnh Tiến.

Theo Quyết định số 211-NV ngày 7 tháng 12 năm 1963 của Bộ Nội vụ, chia xã Dũng Tiến thành 3 xã: Nuông Dăm, Mỵ Hòa, Sào Báy; chia xã Kim Truy thành 3 xã: Cuối Hạ, Kim Truy, Nam Thượng; chia xã Tú Sơn thành 2 xã: Đú Sáng, Tú Sơn. Huyện Kim Bôi có 27 xã trực thuộc.

Ngày 13 tháng 7 năm 1967, thị trấn nông trường Thanh Hà được thành lập theo Quyết định số 269-NV của Bộ Nội vụ.

Ngày 26 tháng 11 năm 1970, chuyển 8 xã: Thanh Nông, Hợp Thanh, Thanh Lương, Cao Thắng, Cao Dương, Hợp Châu, Long Sơn, Tân Thành thuộc huyện Lương Sơn về huyện Kim Bôi quản lý.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Huyện Kim Bôi thuộc tỉnh Hà Sơn Bình, bao gồm thị trấn nông trường Thanh Hà và 35 xã: Bắc Sơn, Bình Sơn, Cao Dương, Cao Thắng, Cuối Hạ, Đông Bắc, Đú Sáng, Hạ Bì, Hợp Châu, Hợp Đồng, Hợp Kim, Hợp Thanh, Hùng Tiến, Kim Bình, Kim Bôi, Kim Sơn, Kim Tiến, Kim Truy, Lập Chiệng, Long Sơn, Mị Hòa, Nam Thượng, Nật Sơn, Nuông Dăm, Sào Báy, Sơn Thủy, Tân Thành, Thanh Lương, Thanh Nông, Thượng Bì, Thượng Tiến, Trung Bì, Tú Sơn, Vĩnh Đồng, Vĩnh Tiến.

Ngày 27 tháng 3 năm 1978, sáp nhập 2 xã Thượng Bì và Trung Bì vào xã Hạ Bì; thành lập thị trấn Bo, thị trấn huyện lỵ huyện Kim Bôi trên cơ sở một phần diện tích, dân số của hai xã Hạ Bì và Kim Bình.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Huyện Kim Bôi thuộc tỉnh Hòa Bình vừa tái lập, bao gồm 2 thị trấn và 33 xã.

Ngày 27 tháng 3 năm 1999, giải thể thị trấn nông trường Thanh Hà; thành lập thị trấn Thanh Hà trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Thanh Nông; chia xã Hạ Bì thành 3 xã: Thượng Bì, Trung Bì, Hạ Bì.

Huyện Kim Bôi có 2 thị trấn và 35 xã.

Ngày 14 tháng 7 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Kim Bôi. Theo đó:
Chuyển các xã: Hợp Thanh, Thanh Lương, Cao Thắng, Cao Dương, Hợp Châu, Long Sơn, Tân Thành về huyện Lương Sơn quản lý (nay 7 xã này đã sáp nhập thành 3 xã: Cao Dương, Thanh Cao và Thanh Sơn)
Chuyển thị trấn Thanh Hà và xã Thanh Nông về huyện Lạc Thủy quản lý (nay là thị trấn Ba Hàng Đồi).

Huyện Kim Bôi còn lại 1 thị trấn và 27 xã.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập 2 xã Hạ Bì và Kim Bình vào thị trấn Bo
Sáp nhập 3 xã Hùng Tiến, Bắc Sơn, Nật Sơn thành xã Hùng Sơn
Sáp nhập 3 xã: Kim Sơn, Lập Chiệng, Hợp Kim thành xã Kim Lập
Sáp nhập 3 xã Thượng Bì, Trung Bì, Sơn Thủy thành xã Xuân Thủy
Sáp nhập 2 xã Hợp Đồng và Thượng Tiến thành xã Hợp Tiến
Sáp nhập 2 xã Kim Tiến và Kim Truy vào xã Kim Bôi.

Huyện Kim Bôi có 1 thị trấn và 16 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Kim Bôi có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bo (huyện lỵ) và 16 xã: Bình Sơn, Cuối Hạ, Đông Bắc, Đú Sáng, Hợp Tiến, Hùng Sơn, Kim Bôi, Kim Lập, Mỵ Hòa, Nam Thượng, Nuông Dăm, Sào Báy, Tú Sơn, Vĩnh Đồng, Vĩnh Tiến, Xuân Thủy.

Giao thông

Ngày trước, giao thông chưa phát triển, Kim Bôi là vùng sâu ít người sinh sống, khai khẩn. Người Mường có câu: "Yêu nhau cho thịt cho xôi/Ghét nhau đưa đến Kim Bôi, Hạ Bì" với hàm ý Kim Bôi là vùng đất khó sinh sống.

Ngày nay, hệ thống giao thông đường bộ phát triển thuận lợi. Đường tỉnh 12B nối quốc lộ 21A (tại thị trấn Ba Hàng Đồi, huyện Lạc Thủy) với quốc lộ 6 (tại đỉnh Cun, huyện Cao Phong) chạy dọc địa bàn huyện theo hướng đông nam tây bắc.

Làng nghề
Kim Bôi là huyện có mật độ dân cư lớn nhất trong số tất cả các huyện, thị của 9 tỉnh giáp ranh (có đơn vị huyện liền kề thủ đô). Cũng vì thế mà giao thương, buôn bán, trao đổi hàng hóa của huyện chưa đạt được mức độ cao nên làng nghề thủ công ít. Thêm vào đó là địa hình đồi núi một số nơi là núi đá vôi, giao thông đi lại khó khăn cũng phần nào cản trở đến sự phát triển kinh tế của huyện. Hoạt động sản xuất trong huyện chủ yếu là nông nghiệp với các sản phẩm như: nhãn, bưởi, cam, bí ngô, khoai, mía, trâu, lợn, dê...

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Ammerthal

text:
Ammerthal là một đô thị ở huyện Amberg-Sulzbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Ammerthal có diện tích 8,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2088 người.

Tham khảo


title: Ardisia panamensis

text:
Ardisia panamensis là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Mitré, M. 1998. Ardisia panamensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
P
Thực vật dễ tổn thương


title: Cantalupa

text:
Cantalupa là một đô thị ở tỉnh Torino, vùng Piedmont của Ý, cách Torino khoảng 30 km về phía tây nam. Tại thời điểm 31/12/2004, đô thị này có dân số 2.231 người và diện tích 11,1 km².

Cantalupa giáp các đô thị: Cumiana, Frossasco, và Roletto.

Biểu đồ biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cantalupa.to.it/

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Apsilochorema luzonicum

text:
Apsilochorema luzonicum là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Hylaeus kotschisus

text:
Hylaeus kotschisus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1981


title: Röthenbach an der Pegnitz

text:
Röthenbach an der Pegnitz là một đô thị ở Nürnberger Land bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Danh sách sultan của đế quốc Ottoman

text:
Thổ hoàng đổi hướng đến trang này, xem các nghĩa khác tại thổ hoàng (màu sắc) và làng Thổ Hoàng

Bộ máy hành chính
Từ năm 1299 đến 1922, các vua nhà Ottoman cai trị một đế quốc xuyên lục địa rộng lớn. Lúc hùng mạnh nhất, Đế quốc Ottoman trải dài từ Hungary ở phía bắc đến Somalia ở phía nam, và từ Algérie ở phía tây đến Iraq ở phía đông. Ban đầu, đế quốc có kinh đô tại Bursa ở Tiểu Á, sau đó dời về Edirne năm 1366 rồi lại dời về Constantinopolis (nay là Istanbul) năm 1453 khi thành phố này bị chiếm từ tay Đế quốc Đông La Mã (Byzantine). Những năm đầu của đế quốc Ottoman được kể lại trong nhiều câu chuyện khác nhau mà rất khó xác định là lịch sử hay truyền thuyết; tuy nhiên, phần lớn sử gia nhất trí rằng đế quốc này ra đời năm 1299 và vị vua đầu tiên là Osman I, Hãn vương của bộ lạc Kayı người Thổ Oghuz. Đế quốc Ottoman mà ông sáng lập đã tồn tại trong 6 thế kỷ, với 36 vị vua. Sau thất bại của phe Cường quốc Trung tâm mà Đế quốc Ottoman tham gia trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, đế quốc này tan rã. Đế quốc bị phân chia bởi các nước phe Hiệp ước thắng trận, sau đó thắng lợi của cuộc Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ dẫn tới sự ra đời của nước Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại.

Trong phần lớn lịch sử Ottoman, nhà nước này theo chính thể quân chủ chuyên chế. Vua Thổ - với nhiều chức vị - đứng đầu trong cơ cấu có cấp bậc của Ottoman, và có vai trò trong chính trị, quân sự, pháp luật, xã hội, tôn giáo. Trên lý thuyết, ông chỉ chịu trách nhiệm với mỗi Thượng đế và Thánh luật (şeriat của người Hồi giáo, được biết trong tiếng Ả Rập như sharia), mà ông là người thực thi trưởng. Thiên mệnh của ông được phản ánh trong các tước hiệu Hồi-Ba Tư, ví dụ như "hiện thân của Thượng đế trên trần" (zill Allah fi'l-alem) và "khalip của bộ mặt trong trần gian" (halife-i ru-yi zemin). Mọi đại thần đều do ông bổ nhiệm, và các bộ luật đều do ông ban hành dưới hình thư của một sắc dụ. Ông là tướng chỉ huy tối cao và có tước hiệu chính thức ở mọi vùng đất. Sau sự thất thủ của Constantinopolis năm 1453, các sultan Ottoman tự xem mình như những kẻ kế vị của Đế quốc La Mã, cụ thể hơn là họ xưng Caesar (kaysar) và Hoàng đế. Sau cuộc chinh phạt Ai Cập năm 1517, Selim I cũng xưng khalip, trở thành một ông vua của toàn Hồi giáo. Một tân vương thường mang Gươm Osman, một nghi thức quan trọng tương đương với lễ đăng quang của các vua chúa Âu châu. Nếu nhà vua không làm lễ mang gươm, ông không đủ tư cách để đưa con mình vào hàng những người kế vị.

Dù chuyên chế và có thần quyền trong pháp lý và trong nguyên tắc, quyền của vua Thổ được thực thi có giới hạn.

Sự khác biệt giữa thời gian trị vì của các vua đầu và cuối là bằng chứng cho sự suy yếu của Đế quốc Ottoman. Suleiman I ở thời thịnh trị của đế quốc vào thế kỷ XVI, là vua trị vì lâu nhất trong lịch sử Ottoman: 46 năm. Murad V ở thời suy vong của đế quốc vào cuối thế kỷ XIX, được xem là vua trị vì ngắn nhất: chỉ 93 ngày rồi bị hạ bệ. Nền quân chủ lập hiến chỉ được thành lập dưới triều người kế vị Murad V, Abdülhamid II, nên ông trở thành vị vua chuyên chế cuối cùng, đồng thời là vị vua lập hiến đầu tiên của Đế quốc Ottoman. Cháu của Abdülhamid II, Hoàng tử Ertuğrul Osman, sống ở thành phố New York năm 1939, là người đứng đầu của dòng họ Ottoman hiện nay và là người được quyền thừa kế ngai vàng Ottoman xưa.

Danh sách sultan
Dưới đây là danh sách vua nhà Ottoman theo thứ tự thời gian, được lập theo thứ tự thời gian. Những tughra là những cái ấn hay chữ ký của các sultan Ottoman, được viết bằng thư pháp. Những tughra hiện diện ở mọi tài liệu chính thức cũng như đồng thời trên các đồng tiền, thậm chí còn được dùng để chỉ đến sultan thay vì dùng chân dung của ông. Phần "Ghi chú" có chứa thông tin về cuộc đời và huyết thống của nhà vua. Nếu một Sultan bị chết không phải vì lý do bệnh tật hoặc một cái chết tự nhiên thì lý do sẽ được ghi ở phía dưới. Đối với một số Sultan thời kỳ đầu, các Sultan nối ngôi sẽ chưa lên ngôi vội sau khi tiên vương của mình qua đời. Điều này xảy ra thường xuyên vì các Sultan không quyết định việc ai sẽ là người kế nhiệm mình và thường để xảy ra những chuyện theo kiểu "sự sống sót của người thích hợp nhất", vì khi nhà vua qua đời, các con ông đánh chém lẫn nhau cho đến khi có kẻ chiến thắng. Bởi vì những vụ đấu đá nội bộ và những vụ giết anh em để chiếm ngai vàng, nên thời điểm và vị Sultan tiền nhiệm qua đời không trùng với ngày đăng quang của vị Sultan kế nhiệm. Kể từ năm 1617, luật thừa kế thì hệ thống cha truyền con nối được đổi thành một hệ thống mà thay vào đó người lớn tuổi nhất trong dòng họ (ekberiyet) sẽ được chọn làm Sultan. Vì vậy, trong thế kỷ 17 ta không thấy bất cứ trường hợp cha truyền con nối nào mà thay vào đó, ngai vàng thường được trao cho chú hoặc bác. Chế độ này được thực hiện cho đến khi chế độ Sultan bị hủy bỏ, mặc dụ trong thế kỷ 19, từng có cố gắng chọn con trưởng làm thái tử nhưng bất thành.

Dưới đây là các vương hiệu mà các vị vua nhà Ottoman từng dùng:

'Ala Hazrat-i-Aqdas-i-Hümayun (Đấng thiêng liêng) Sultan và Hãn,
Padishah, Hoàng đế,
Hünkar-i Khanedan-i Âl-i Osman, Quốc vương Nhà Ottoman,
Sultan us-Selatin, Sultan của các vị Sultan,
Khakan, nghĩa: Kha hãn,
Amir ül-Mü'minin ve Khalifeh ül-Rasul Rub al-A’alimin, Người dẫn dắt các tín hữu và người kế nhiệm của Nhà tiên tri của Đức chúa trời,
Khâdim ül-Haramayn ush-Sharifayn, Người giám hộ hai chốn tôn nghiêm (chỉ hai thành phố Mecca và Medina),
Kaysar-i-Rûm, nghĩa: Hoàng đế La Mã
Padişah-i thalath şehireha-i Qostantiniyye, Edirne ve Hüdavendigâr, ül şehireyn-i Dimaşq ve Qahira, tamam Azerbayjan, Mağrib, Barqah, Kayravan, Haleb, ül-‘Iraq-i ‘Arab vel ‘Ajam, Basra, ül-dulan-i Lahsa, Rakka, Musul, Partiyye, Diyârbekir, Kilikiyye, ül vilâyatun-i Erzurum, Sivas, Adana, Karaman, Van, Barbariyye, Habeş, Tunus, Trablus-i Garb, Şam, Kıbrıs, Rodos, Girit, ül vilâyet-i Mora, ül Bahr-i Sefid vel Bahr-i Siyah ve i-swahil, Anadolu, Rumeli, Bagdâd, Kurdistân, Yunanistan, Türkistan, Tatariyye, Çerkesyye, ül mintaqateyn-i Kabarda, Gürjistan, ül-Deşt-i Qipçaq, tamam ül-mamlikat-i Tatar, Kefe ve tamam ül-etraf, Bosna, ül şehir ve hisar-i Belgrat, ül vilâyet-i Sırbistan bil tamam ül-hisareha ve şehireha, tamam Arnavut, tamam Eflak ve Boğdan, ve tamam ül-mustamlak vel-hududeha, ve muteaddit mamalekat ve şehireha, Hoàng đế của ba thành phố Constantinopolis, Adrianople và Bursa, và các thành phố Damas và Cairo, cùng toàn thể Azerbaijan, của Magreb, của Barka, của Kairouan, của Aleppo, của người Ả Rập và của xứ Ba Tư thuộc Iraq, của Basra, của Al-Hasa strip, của Ar Raqqah, của Mosul, của Parthia, của Diyarbakır, của Cilicia, và của các tỉnh Erzurum, của Sivas, của Adana, của Karaman, của Van, của người Berber, của Abyssinia, của Tunisia, của Tripoli, của Damas, của Cộng hòa Síp, của Rhodes, của Crete, của các tỉnh xứ Morea, của biển Địa Trung Hải, và Biển Đen cũng như bờ biển xung quanh của nó, của Anatolia, Rumelia, Baghdad, Hy Lạp, Turkistan, Tartary, Circassia, của khu vực Kabarda, của Georgia, của steppe of Kypchaks, của các vùng đất của người Thát Đát, của Kefe, của tất cả các khu vực lân cận, của Bosnia, của thành phố và pháo đài Beograd, của tỉnh Serbia, và tất cả pháo đài và thành phổ trên toàn Albania, của vùng Eflak của Bogdania, cũng như tất cả các nước chư hầu, và các vùng đất khác.

t

Xem thêm

 Đế quốc Ottoman
 Nhà Ottoman
 Phả hệ nhà Ottoman
 Line of succession to the Ottoman throne
 Danh sách hoàng thái hậu nhà Ottoman

Ghi chú
a: The full style of the Ottoman ruler was complex, as it was composed of several titles and evolved over the centuries. The title of sultan was used continuously by all rulers almost from the beginning. However, because it was widespread in the Muslim world, the Ottomans quickly adopted variations of it to dissociate themselves from other Muslim rulers of lesser status. Murad I, the third Ottoman monarch, styled himself sultan-i azam (the most exalted sultan) and hüdavendigar (emperor), titles used by the Anatolian Seljuqs and the Mongol Ilkhanids respectively. His son Bayezid I adopted the style Sultan of Rûm, Rûm being an old islamic name for Anatolia. The combining of the Islamic and Central Asian heritages of the Ottomans led to the adoption of the title that became the standard designation of the Ottoman ruler: Sultan [Name] Khan. Ironically, although the title of sultan is most often associated in the Western world with the Ottomans, people within Turkey generally use the title of padishah far more frequently when referring to rulers of the Ottoman Dynasty. The full style of the Ottoman sultan once the empire's frontiers had stabilized became:"Người đứng đầu Gia tộc Osman, Sultan es Selatin (Sultan của các vị Sultan), Khakhan (Hãn của các vị hãn), người dẫn dắt các tín hữu và người kế nhiệm của Nhà tiên tri của Đức chúa trời, Người giám hộ thành Mecca, Medina và Jerusalem, Hoàng đế của ba thành phố Constantinopolis, Adrianople và Bursa, và các thành phố Damas và Cairo, cùng toàn thể Azerbaijan, của Magreb, của Barka, của Kairouan, của Aleppo, của người Ả Rập và của xứ Ba Tư thuộc Iraq, của Basra, của Al-Hasa strip, của Ar Raqqah, của Mosul, của Parthia, của Diyarbakır, của Cilicia, và của các tỉnh Erzurum, của Sivas, của Adana, của Karaman, của Van, của người Berber, của Abyssinia, của Tunisia, của Tripoli, của Damas, của Cộng hòa Síp, của Rhodes, của Crete, của các tỉnh xứ Morea, của biển Địa Trung Hải, và Biển Đen cũng như bờ biển xung quanh của nó, của Anatolia, Rumelia, Baghdad, Hy Lạp, Turkistan, Tartary, Circassia, của khu vực Kabarda, của Georgia, của steppe of Kypchaks, của các vùng đất của người Thát Đát, của Kefe, của tất cả các khu vực lân cận, của Bosnia, của thành phố và pháo đài Beograd, của tỉnh Serbia, và tất cả pháo đài và thành phổ trên toàn Albania, của vùng Eflak của Bogdania, cũng như tất cả các nước chư hầu, và các vùng đất khác.
b: The Ottoman Caliphate was one of the most important positions held by rulers of the Ottoman Dynasty. The caliphate symbolized their spiritual power, whereas the sultanate represented their temporal power. According to Ottoman historiography, Selim I acquired the title of caliph during his conquest of Egypt in 1517, after the last Abbasid in Cairo, Al-Mutawakkil III, relinquished the caliphate to him. However, the general consensus among modern scholars is that this transference of the caliphate was a fabricated myth invented in the 18th century when the idea of an Ottoman Caliphate became useful to bolster waning military power. In fact, Ottoman rulers had used the title of caliph before the conquest of Egypt, as early as Murad I. It is currently agreed that the caliphate "disappeared" for two-and-a-half centuries, before being revived with the Treaty of Küçük Kaynarca, signed between the Ottoman Empire and Catherine II of Russia in 1774. The treaty was highly symbolic, since it marked the first international recognition of the Ottomans' claim to the caliphate. Although the treaty officialised the Ottoman Empire's loss of the Crimean Khanate, it acknowledged the Ottoman caliph's continuing religious authority over Muslims in Russia. From the 18th century onwards, Ottoman sultans increasingly emphasized their status as caliphs in order to stir Pan-Islamist sentiments among the empire's Muslims in the face of encroaching European imperialism. When World War I broke out, the sultan/caliph issued a call for jihad in 1914 against the Ottoman Empire's Allied enemies, vainly inciting the subjects of the French, British và Nga empires to revolt. Abdülhamid II was by far the Ottoman sultan who made the most use of his caliphal position, and was recognized as caliph by many Muslim heads of state, even as far away as Sumatra. He had his claim to the title inserted into the 1876 Constitution (Article 4).
c: Tughras were used by 35 out of 36 Ottoman sultans, starting with Orhan in the 14th century, whose tughra has been found on two different documents. No tughra bearing the name of Osman I, the founder of the empire, has ever been discovered, although a coin with the inscription "Osman bin Ertuğrul bin Gündüz Alp" has been identified. Abdülmecid II, the last Ottoman caliph, also lacked a tughra of his own, since he did not serve as head of state (that position being held by Mustafa Kemal, President of the newly founded Republic of Turkey) but as a mere religious figurehead.
d: The Ottoman Interregnum, also known as the Ottoman Triumvirate (), was a period of chaos in the Ottoman Empire which lasted from 1402 to 1413. It started following the defeat and capture of Bayezid I by the Turco-Mongol warlord Tamerlane at the Battle of Ankara, which was fought on 20 tháng 7 năm 1402. Bayezid's sons fought each other for over a decade, until Mehmed I emerged as the undisputed victor in 1413.
e: The dissolution of the Ottoman Empire was a gradual process which started with the abolition of the sultanate and ended with that of the caliphate 16 months later. The sultanate was formally abolished on 1 tháng 11 năm 1922. Sultan Mehmed VI fled to Malta on 17 November aboard the British warship Malaya. This event marked the end of the Ottoman Dynasty, not of the Ottoman State nor of the Ottoman Caliphate. On 18 November, the Grand National Assembly (TBMM) elected Mehmed VI's cousin Abdülmecid II, the then crown prince, as caliph. The official end of the Ottoman State was declared through the Treaty of Lausanne (24 tháng 7 năm 1923), which recognized the new "Ankara government," and not the old Istanbul-based Ottoman government, as representing the rightful owner and successor state. The Republic of Turkey was proclaimed by the TBMM on 29 tháng 10 năm 1923, with Mustafa Kemal as its first President. Although Abdülmecid II was a figurehead lacking any political power, he remained in his position of caliph until the office of the caliphate was abolished by the TBMM on 3 tháng 3 năm 1924. Mehmed VI later tried unsuccessfully to reinstall himself as caliph in the Hejaz.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ottoman
Sultan của Đế quốc Ottoman
nhà Ottoman


title: Catenaccio

text:
Catenaccio là một hệ thống chiến thuật trong bóng đá, trong đó chú trọng đến việc phòng ngự. Trong tiếng Ý catenaccio có nghĩa là"cái then cửa", với ý nghĩa một hệ thống phòng ngữ có tổ chức tốt và hiệu quả để bảo vệ cầu môn.

Lịch sử
Hệ thống này trở nên nổi tiếng khi được huấn luyện viên người Argentina Helenio Herrera của câu lạc bộ Inter Milan áp dụng trong thập kỉ 1960. Huấn luyện viên này đã sử dụng nó để có được các trận thắng tối thiểu 1–0 trước các đối thủ ở trong giải vô địch quốc gia.
Catenaccio chịu ảnh hưởng của một hệ thống được huấn luyện viên người Áo Karl Rappan phát minh ra – hệ thống"khoá cửa"(verrou). Ông là huấn luyện viên ở Thụy Sĩ trong các thập kỉ 1930 và 1940, đã đặt một vị trí hậu vệ gọi là"cầu thủ chốt"(verrouiller) (mà ngày nay là vị trí hậu vệ quét), đứng ngay trước thủ môn và chỉ tập trung vào phòng ngự. Huấn luyện viên của Padova là Nereo Rocco vào thập niên 1950 đã đưa hệ thống này vào Ý, sau đó được AC Milan áp dụng vào đầu thập niên 1960.

Rappan đưa ra hệ thống"khoá cửa"vào năm 1932 khi đang là huấn luyện viên cho Servette. Hệ thống với bốn hậu vệ cố định (ngoài hậu vệ quét) chơi theo chiến thuật một kèm một, với một tiền vệ kiến thiết ở giữa sân và hai tiền vệ cánh.

Chiến thuật của Rocco gần với khái niệm catenaccio hơn, được áp dụng năm 1947 cho câu lạc bộ Triestina với đội hình phòng ngự triệt để phổ biến là 1-3-3-3. Với catenaccio, Triestina đã bất ngờ đoạt ngôi á quân Serie A mùa bóng đó. Một vài biến thể là 1-4-4-1 hoặc 1-4-3-2.

Về bản chất, Catenaccio là hệ thống chiến thuật sử dụng kỹ năng kèm người xuất sắc của các hậu vệ để chiến thắng trong các pha đối đầu 1vs1. Trong thời kỳ mà kỹ thuật phòng ngự đơn giản chỉ là cài các cầu thủ đá thấp hơn các tiền vệ trong đội hình để tranh chấp bóng, Catenaccio và những tiền thân của nó đã khiến các tiền đạo gặp phải vấn đề thực sự khi thường xuyên phải đối mặt với một hậu vệ đối thủ ở khoảng cách quá gần để phô diễn kỹ thuật hoặc bứt tốc thoát đi. Tuy nhiên, như thế là chưa đủ để hệ thống phòng ngự danh tiếng này trở nên bất khả chiến bại trong hơn một thập kỷ. Sức mạnh chủ yếu của chiến thuật kinh điển này nằm ở cầu thủ được mệnh danh là"cái chốt cửa": Catenaccio luôn sở hữu một hậu vệ tự do (trung vệ thòng, hậu vệ quét, sweeper) có lối chơi tương tự như các trung vệ Brazil nằm rất thấp trong hệ thống, người vừa là nhân vật thứ 3 để đảm bảo chiến thắng tuyệt đối của đội nhà trong các pha tranh chấp 1vs1, vừa là chốt chặn cuối cùng của hàng hậu vệ để đảm bảo cự ly đội hình khi các trung vệ triển khai"bám người".

Catenaccio không chỉ là phòng thủ. Inter Milan của Herrera đã ghi đến 43 bàn thắng trong 18 vòng đấu mùa giải 1962-1963 (bình quân 2.3 bàn/trận). Những pha phản công thần tốc chính là chìa khoá: Herrera sở hữu một hậu vệ cánh trái có đôi chân thần tốc là Giacinto Facchetti, tiền vệ sáng tạo trung tâm"huyền thoại"của người Tây Ban Nha là Luis ‘Luisito’ Suarez, và"thiên tài"Sandro Mazzola chơi ngay phía sau tiền đạo cắm làm nhiệm vụ nối kết tất cả với tiền đạo.

Zona Mista
Zona Mista là một hệ thống phòng ngự hậu kỳ Catenaccio. Khi bóng đá tổng lực của người Hà Lan và kỹ thuật siêu việt của Mỹ Latin nhấn chìm hệ thống phòng ngự huyền thoại Catenaccio, chiến thuật phòng thủ khu vực ra đời. Tuy nhiên, hệ thống phòng ngự khu vực đơn thuần, với từng cầu thủ bảo vệ một khu vực riêng, một mặt không thể hoàn toàn chống lại sức mạnh huỷ diệt của bóng đá tổng lực (dù nó cải thiện tốc độ tấn công và phản đòn nguy hiểm hơn cho các đối thủ sử dụng bóng đá tổng lực) hoặc các cầu thủ xuất sắc kiểu như Maradona. Hơn nữa, chiến thuật này mâu thuẫn gay gắt với triết lý chơi bóng của người Ý nói riêng, và Catenaccio nói chung. Hệ quả là, Zona Mista ra đời, kết hợp tính tổ chức chặt chẽ từ phòng thủ khu vực và khả năng "kèm người kép" (1 hậu vệ+hậu vệ quét bổ sung) của Catenaccio. Với hệ thống này, hậu vệ quét được di chuyển hoàn toàn tự do trong khi các trung vệ phòng thủ theo khu vực, tiền vệ phòng ngự luôn sẵn sàng lùi sâu để đá như một trung vệ thứ 3, và tiền vệ điều tiết lối chơi được yêu cầu trám vào khu vực của tiền vệ phòng ngự bỏ trống... Có thể nói, chiến thuật phòng ngự của Enzo Bearzot chính là mẫu mực của hệ thống phòng ngự hiện đại nói chung, và"Catenacio mới"nói riêng.

Xem thêm
Hậu vệ (bóng đá)
Tiền đạo (bóng đá)
Bóng đá
Bóng đá tổng lực
Những chiến thuật và kỹ năng trong bóng đá
Đội hình (bóng đá)

Chú thích và tham khảo

Thuật ngữ bóng đá
Những chiến thuật và kỹ năng trong bóng đá
Bóng đá Ý
Từ ngữ tiếng Ý
Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý


title: Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet

text:
Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet  (13 tháng 2 năm 1805 – 5 tháng 5 năm 1859) là một nhà toán học người Đức được cho là người đưa ra định nghĩa hiện đại của hàm số.

Gia đình ông xuất thân từ thị trấn Richelette ở Bỉ, do đó mà họ của ông là "Lejeune Dirichlet" (''le jeune de Richelette'') tiếng Pháp nghĩa là "chàng trai trẻ từ Richelette") được đặt theo, và đó là nơi ông nội ông sống.

Dirichlet được sinh ra ở Düren, nơi cha ông là một đứng đầu một trạm bưu điện. Ông được giáo dục ở Đức, và sau đó là Pháp, nơi ông học hỏi từ hầu hết các nhà toán học nổi tiếng nhất thời đó. Ông cũng học từ Georg Ohm. Bài báo đầu tiên của ông là về định lý Fermat bao gồm một phần của chứng minh cho trường hợp , được hoàn thiện bởi Adrien-Marie Legendre, một trong những người referees. Dirichlet cũng hoàn thiện chứng minh của ông trong cùng một thời gian; sau đó ông đã đưa ra toàn bộ lời giải cho trường hợp .

Vào năm 1831, ông thành hôn với Rebecca Henriette Mendelssohn Bartholdy, một cô gái thuộc gia đình danh giá đã chuyển đổi từ đạo Do Thái sang Thiên chúa giáo; cô là cháu gái của triết gia Moses Mendelssohn, con gái của Abraham Mendelssohn Bartholdy và là em của nhà soạn nhạc Felix Mendelssohn Bartholdy và Fanny Mendelssohn.

Ferdinand Eisenstein, Leopold Kronecker, và Rudolf Lipschitz là học trò của ông. Sau khi ông qua đời, các bài giảng của Dirichlet và các kết quả khác trong ngành số học được sưu tập, biên khảo và xuất bản bởi đồng nghiệp và cũng là bạn ông là nhà toán học Richard Dedekind dưới tựa đề  (Các bài giảng về số học).

 Các định lý mang tên Định lý Dirichlet:
Định lý Dirichlet về cấp số cộng (số học, đặc biệt là số nguyên tố)
Định lý Dirichlet về xấp xỉ diophantine (số học và xấp xỉ)
Định lý Dirichlet về phần tử đơn vị (số học đại số và vành)

Xem thêm
 Điều kiện Dirichlet (Biến đổi Fourier)
 Nhân Dirichlet (giải tích hàm, chuỗi Fourier)
 Bài toán Dirichlet (phương trình đạo hàm riêng)
 Khảm Dirichlet, còn gọi là biểu đồ Voronoi (hình học)

Nguyên lý Đi-rich-lê
Nếu đem xếp nhiều hơn n đối tượng vào n vị trí thì tồn tại ít nhất 1 vị trí chứa không ít hơn 2 đối tượng.

Ví Dụ: Cứ n+1 con thỏ xếp vào n chuồng thì luôn có ít nhất 1 chuồng chứa hai con thỏ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Life and Work of Gustav Lejeune Dirichlet (1805–1859)  by Jürgen Elstrodt.
 .

 Dirichlet, Johann Peter Gustav Lejeune, , 1863. "Number Theory for the Millennium ".
 Biography of Dirichlet found at Fermat's Last Theorem Blog.

Người Nordrhein-Westfalen
Nhà toán học Đức
Nhà toán học thế kỷ 19
Lý thuyết số
Cựu sinh viên Đại học Bonn
Nhà lý thuyết số
Sinh năm 1805
Mất năm 1859
Nhà toán học Đức thế kỷ 19


title: Hectobrocha adoxa

text:
Hectobrocha adoxa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales và Victoria.

Sải cánh dài khoảng 30 mm. Con trưởng thành có cánh trước màu nâu, cánh sau màu nâu nhạt đồng nhất.

Chú thích

Tham khảo

A
A


title: Aserca Airlines

text:
Aserca Airlines (Aero Servicios Carabobo, mã IATA = R7, mã ICAO = OCA) là hãng hàng không của Venezuela, trụ sở ở Valencia, Carabobo. Hãng có các tuyến đường quốc nội và trong khu vực tới vùngCaribbe, Trung Mỹ và Hoa Kỳ. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Arturo Michelena, (Valencia), và 1 căn cứ khác ở Sân bay Simón Bolívar, Caracas.

Lịch sử
Aserca Airlines được thành lập năm 1968 và bắt đầu hoạt động từ năm 1991 bằng máy bay nhỏ chở thuê cho tư nhân. Năm 1992 hãng mở các tuyến đường chở khách trong nước bằng 1 máy bay Douglas DC-9-30 thuê, tập trung vào các điểm đến quanh Valencia. Sau năm 1994, hãng mở thêm căn cứ ở Caracas để mở rộng mạng lưới phục vụ tới Bogotá, Lima và Miami. Từ 1998 tới 2000 Aserca có đa số cổ phần trong hãng Air Aruba. Hãng do Migdalia García sở hữu 95% và Simeón García 5%.

Các nơi đến

Cộng hòa Dominican
Santo Domingo (Sân bay quốc tế Las Américas)
Punta Cana (Sân bay quốc tế Punta Cana)
Tiểu Antilles
Aruba
Oranjestad (Sân bay quốc tế Queen Beatrix)
Antille thuộc Hà Lan
Willemstad, Curaçao (Sân bay quốc tế Hato)
Venezuela
Barcelona (Sân bay quốc tế Jose Antonio Anzoategui)
Barquisimeto (Sân bay quốc tếvJacinto Lara)
Caracas (Sân bay quốc tế Simón Bolívar)
Maracaibo (Sân bay quốc tế La Chinita)
Maturin (Sân bay quốc tế Jose Tadeo Monagas)
Porlamar (Sân bay quốc tế Santiago Mariño)
Puerto Ordaz (Sân bay quốc tế Manuel Carlos Piar)
Santo Domingo de Tachira (Sân bay Santo Domingo del Tachira)
Valencia (Sân bay quốc tế Arturo Michelena) Căn cứ

Đội máy bay
(Tháng 3/2007):

20 McDonnell Douglas DC-9-30

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aserca Airlines

Hãng hàng không Venezuela


title: Erioptera phoinix

text:
Erioptera phoinix là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Mèo Vạc (thị trấn)

text:
Mèo Vạc là thị trấn huyện lỵ của huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Mèo Vạc có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Cán Chu Phìn, Giàng Chu Phìn và Tát Ngà
Phía tây giáp xã Tả Lủng
Phía nam giáp xã Tát Ngà
Phía bắc giáp xã Pả Vi.

Thị trấn Mèo Vạc có diện tích 17 km², dân số năm 2019 là 6.850 người, mật độ dân số đạt 403 người/km².

Thị trấn Mèo Vạc có quốc lộ 4C đi qua và là điểm đầu cuối của đường tỉnh 176 và 217.

Hành chính
Thị trấn Mèo Vạc có 12 thôn, tổ dân phố được chia thành 7 thôn và 5 tổ dân phố.

Lịch sử
Ngày 20 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Mèo Vạc trên cơ sở một phần xã Mèo Vạc cũ và một phần của hai thôn Lùng Vái, Phố Mỳ thuộc xã Sủng Trà.

Thị trấn Mèo Vạc có 1.441 ha diện tích tự nhiên, 4.074 nhân khẩu.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

M
Huyện lỵ Việt Nam


title: Verbesina latisquama

text:
Verbesina latisquama là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Verbesina latisquama. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Verbesina
Thực vật Ecuador


title: Coenobiodes

text:
Coenobiodes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Coenobiodes abietiella (Matsumura, 1931)
Coenobiodes acceptana Kuznetzov, 1973
Coenobiodes euryochra (Bradley, 1962)
Coenobiodes granitalis (Butler, 1881)
Coenobiodes melanocosma (Turner, 1916)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Acalyptris sellata

text:
Acalyptris sellata là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Scoble năm 1980. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Pretoria).

Tham khảo

Acalyptris


title: Somero

text:
Somero () là một đô thị của Phần Lan, located in the tỉnh của Tây Phần Lan and part of the Tây Nam Phần Lan vùng. Đô thị này có dân số 9.684 người (thời điểm 31/12/2004) và diện tích 697,72 km², trong đó có 28,70 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 14,47 người trên mỗi square km. Somero chỉ dùng tiếng Phần Lan

Cư dân nổi bật
Karita Mattila
Unto Mononen
M.A. Numminen
Rauli "Badding" Somerjoki
Kaari Utrio

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng của đô thị Somero

Đô thị của vùng Tây Nam Phần Lan


title: Nérac (quận)

text:
Quận Nérac là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Lot-et-Garonne, ở vùng Aquitaine. Quận này có 7 tổng và 58 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Nérac là:
 Casteljaloux
 Damazan
 Francescas
 Houeillès
 Lavardac
 Mézin
 Nérac

Các xã
Các xã của quận Nérac, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nérac trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Nérac


title: Bless the Beasts and Children (tiểu thuyết)

text:
Bless the Beasts and Children là một tiểu thuyết được phát hành năm 1970 bởi nhà văn người Mỹ Glendon Swarthout.

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1970


title: Missouri

text:
Missouri (, , , hay là , được đặt tên theo tiếng bộ lạc Siouan nghĩa là "thành phố của nhiều tàu lớn", là một tiểu bang ở vùng trung tâm của Hoa Kỳ. Được xem bởi những người cư ngụ ở đó như là một tiểu bang vùng Trung Tây nhưng có rất nhiều ảnh hưởng văn hóa của miền nam. Tên hiệu của tiểu bang là Show-Me State. Sông Mississippi và sông Missouri là hai con sông lớn chảy qua tiểu bang này.

Đây là nơi sinh của Tổng thống Harry S. Truman (tại Lamar).

Địa lý

Biên giới của Missouri chạm tổng cộng 8 tiểu bang khác. (Tiểu bang Tennessee kế cận cũng như vậy. Không có tiểu bang nào của Hoa Kỳ chạm hơn 8 tiểu bang khác). Bao bọc về phía bắc bởi Iowa; về phía đông, bên kia sông Mississippi, là Illinois, Kentucky và Tennessee; về phía nam là Arkansas; và phía tây là Oklahoma, Kansas và Nebraska (tiểu bang sau ở bên kia sông Missouri).

Phía bắc sông Missouri là Đồng bằng Bắc trải lên tận Iowa, Nebraska and Kansas. Nơi này những ngọn đồi thoai thoải còn lại sau một tảng băng đã từng kéo dài từ phương bắc đến sông Missouri.

Bình nguyên Ozark bắt đầu từ phía nam của con sông và trải dài vào trong Arkansas, đông nam Kansas, và đông bắc Oklahoma. Springfield ở tây nam Missouri nằm trên bình nguyên Ozark. Phía nam Missouri là quê hương của Dãy núi Ozark, một bình nguyên bao quanh bởi Precambrian Dãy St. Francois. Trong vùng Ozarks có một thổ ngữ khác biệt, thường thấy trong những cư dân ở một số địa phương của Kentucky và Tennessee, vẫn còn tồn tại.

Tham khảo

Tiểu bang Hoa Kỳ
Trung Tây Hoa Kỳ