title: 12623 Tawaddud

text:
12623 Tawaddud (tên chỉ định: 9544 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 17 tháng 10 năm 1960. Nó được đặt theo tên Tawaddud, a fictional character in the One Thousand và One Nights.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1960
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Tiểu hành tinh vành đai chính
One Thousand và One Nights
Nghìn lẻ một đêm


title: Carnoidea

text:
Carnoidea là một liên họ ruồi trong Acalyptratae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Carnidae Online , Dedicated website

Muscomorpha


title: Doeringiella paranensis

text:
Doeringiella paranensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Doeringiella
Động vật được mô tả năm 1989


title: Reugney

text:
Reugney là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Morimotoa gigantea

text:
Morimotoa gigantea là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Uéno miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Morimotoa


title: Méry-sur-Seine

text:
Méry-sur-Seine là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Méry-sur-Seine sur le site de l'Institut géographique national
 Méry-sur-Seine sur le site de Quelque part en France

Mery-sur-Seine


title: Massiac (tổng)

text:
Tổng Massiac là một tổng của Pháp, thuộc tỉnh Cantal trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Các đơn vị trực thuộc
Tổng này gồm 12 xã:
 Auriac-l'Église
 Bonnac
 La Chapelle-Laurent
 Ferrières-Saint-Mary
 Laurie
 Leyvaux
 Massiac
 Molèdes
 Molompize
 Saint-Mary-le-Plain
 Saint-Poncy
 Valjouze

Xem thêm
Tổng của Cantal|Xã của Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trên trang mạng của INSEE

Massiac


title: Eleutherodactylus tetajulia

text:
Eleutherodactylus tetajulia là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus tetajulia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

tetajulia
Động vật đặc hữu Cuba


title: 11119 Taro

text:
11119 Taro (1996 PS9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 8 năm 1996 bởi T. Okuni ở Nanyo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11119 Taro

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Dalopius asellus

text:
Dalopius asellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: L'Isle-Jourdain, Gers

text:
L’Isle-Jourdain là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Gers, quận Auch, tổng L’Isle-Jourdain. Tọa độ địa lý của xã là 43° 36' vĩ độ bắc, 01° 04' kinh độ đông. L’Isle-Jourdain nằm trên độ cao trung bình là 150 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 136 mét và điểm cao nhất là 304 mét. Xã có diện tích 70,48 km², dân số vào thời điểm 1999 là 5560 người; mật độ dân số là 79 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Carballo, Tây Ban Nha
  Motta di Livenza, Ý

Nhân vật nổi tiếng
 Bertrand de l’Isle
 Antoine Anselme (1652-1737), nhà truyền đạo
 Armand Praviel (1875-1944) nhà văn
 Claude Augé (1854-1924)

Tham khảo

Xã của Gers


title: Vilafranca del Penedès

text:
Vilafranca del Penedès, đơn giản hơn là Vilafranca, là thủ phủ của comarca Alt Penedès, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Ríos Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona: Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).
 Enciclopèdia catalana bàsica (Ed. El Periódico), Barcelona, 1996.

Liên kết ngoài
Official site
Vilafranca del Penedés city map
Information from the  Generalitat de Catalunya
Information from the Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: (8017) 1990 RM5

text:
{{DISPLAYTITLE:(8017) 1990 RM5}}

(8017) 1990 RM5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Eleutherodactylus grabhami

text:
Eleutherodactylus grabhami là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Jamaica.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B., Koenig, S. & Wilson, B. 2004. Eleutherodactylus grabhami. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

grabhami
Động vật đặc hữu Jamaica


title: Reichweiler

text:
Reichweiler là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Reichweiler có diện tích 3,87 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Chèo thuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2008

text:
Giải chèo thuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2008 diễn ra từ ngày 9 đến ngày 17 tháng 8 năm 2008.

Các nội dung thi đấu
Trong môn này có tất cả 14 nội dung (8 của nam và 6 của nữ) thi đấu:
Thuyền hai chèo đơn nam
Thuyền một chèo đôi nam
Thuyền hai chèo đôi nam
Thuyền một chèo bốn người nam
Thuyền hai chèo bốn người nam
Thuyền một chèo tám người nam
Thuyền hai chèo đôi nam hạng nhẹ
Thuyền một chèo bốn người nam hạng nhẹ
Thuyền hai chèo đơn nữ
Thuyền một chèo đôi nữ
Thuyền hai chèo đôi nữ
Thuyền hai chèo bốn người nữ
Thuyền một chèo tám người nữ
Thuyền hai chèo đôi nữ hạng nhẹ

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Nam

Nữ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn chèo thuyền

2008
Chèo thuyền


title: Quận McDowell, North Carolina

text:
Quận McDowell là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina. Dân số năm 2008 là 50.151 người. Quận lỵ đóng ở Marion.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 446 dặm Anh vuông (1.156 km²), trong đó, 442 dặm Anh vuông (1.144 km²) là diện tích đất và 5 dặm Anh vuông (12 km²) trong tổng diện tích (1.06%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 7 xã: Crooked Creek, Dysartsville, Glenwood, Marion, Montford Cove, Nebo, North Cove, Pleasant Gardens, Woodlawn-Sevier, Sugar Hill, và Old Fort.

Các quận giáp ranh
Quận Mitchell, Bắc Carolina - Bắc
Quận Avery, Bắc Carolina - Bắc-Đông bắc
Quận Burke, Bắc Carolina - Đông
Quận Rutherford, Bắc Carolina - Nam
Quận Buncombe, Bắc Carolina - Tây
Quận Yancey, Bắc Carolina - Tây bắc

Các khu bảo tồn quốc gia
 Blue Ridge Parkway (một phần)
 Pisgah National Forest (một phần)

Các thành phố và thị trấn
Marion (quận lỵ)
Old Fort

Các khu vực không hợp nhất
West Marion
Little Switzerland
Nebo
Glenwood
Pleasant Gardens
North Cove

Tham khảo

Liên kết ngoài

McDowell County government official website
McDowell Tourism

Quận của North Carolina
Quận của Appalachia


title: Taranis laevisculpta

text:
Taranis laevisculpta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

laevisculpta
Động vật được mô tả năm 1880


title: Chính sách thu nhập

text:
Chính sách thu nhập là chính sách của chính phủ tác động trực tiếp đến tiền công, giá cả với mục đích chính là để kiềm chế lạm phát. Chính sách này sử dụng nhiều loại công cụ, từ các công cụ có tính chất cứng rắn như giá, lương, những chỉ dẫn chung để ấn định tiền công và giá cả, những quy tắc pháp lý ràng buộc sự thay đổi giá cả và tiên lương,... đến những công cụ mềm dẻo hơn như việc hướng dẫn khuyến khích bằng thuế thu nhập...
chính sách nầy sử dụng nhiều công cụ như giá (P), lương (W), những chỉ dẫn chung để ấn định tiền công và giá cả, những quy tắc pháp lý ràng buộc sự thay đổi giá cả và tiền lương...Ngoài ra chính phủ còn sử dụng những công cụ mềm dẻo như việc hướng dẫn, khuyến khích bằng thuế thu nhập.
- chính sách thu nhập gọi chính xác là chính sách giá cả tiền lương.
- Muốn lạm phát chậm lại, cần kiềm chế việc tăng cung tiền và chi tiêu của chính phủ.
- Kiểm soát lạm phát là một mục tiêu lớn thì chính phủ tìm cách đảm bảo giá cả ổn định.

Tham khảo

Chính sách kinh tế
Kinh tế học vĩ mô
Chính sách kinh tế vĩ mô
Thu nhập
Lạm phát


title: Molophilus norrisi

text:
Molophilus norrisi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Engelana

text:
Engelana là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Engelana anisoptera (Meyrick, 1921)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Douglas A-3 Skywarrior

text:
Chiếc Douglas A-3 Skywarrior là một kiểu máy bay ném bom chiến lược được chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ, và là chiếc máy bay có thời gian phục vụ rất lâu; nó được đưa vào sử dụng từ giữa những năm 1950 và chỉ nghỉ hưu vào năm 1991. Trong nhiều năm sau khi được đưa ra hoạt động, nó cũng là máy bay nặng nhất từng hoạt động trên một tàu sân bay, nên được gán tên lóng không chính thức là "The Whale" (cá voi). Vai trò chủ yếu của nó trong hầu hết những năm hoạt động sau này là nền tảng cho hoạt động chiến tranh điện tử và một máy bay tiếp dầu dung lượng cao.

Một phiên bản cải tiến cũng phục vụ trong Không quân Hoa Kỳ cho đến tận đầu những năm 1970 dưới tên gọi B-66 Destroyer. Chiếc Skywarrior là máy bay ném bom chiến lược duy nhất của Hải quân từng được đưa vào hoạt động, (chiếc Martin P6M SeaMaster cho dù đã được thử nghiệm nhưng không được đưa vào hoạt động do dựa trên nền tảng thủy phi cơ đã lạc hậu). Những máy bay đa năng sau này giống như chiếc A-5 Vigilante đều có thể thực hiện các phi vụ chiến lược.

Thiết kế và phát triển
Vào đầu Thế Chiến II, Hải quân Mỹ bắt đầu khảo sát khái niệm máy bay phản lực hoạt động trên tàu sân bay. Sự chiến thắng đã khuyến khích việc tiếp tục phát triển khái niệm này, và vào đầu những năm sau chiến tranh Hải quân bắt đầu xem xét máy bay phản lực như là phương tiện hoạt động từ tàu sân bay, những chiếc máy bay đủ lớn có khả năng ném bom chiến lược.

Vào tháng 1 năm 1948, Tư lệnh Hành quân Hải quân công bố một gói thầu phát triển một kiểu máy bay tấn công tầm xa hoạt động trên tàu sân bay có khả năng mang 4.500 kg (10.000 lb) bom hay một vũ khí nguyên tử . Hợp đồng được Hải quân giao cho Douglas Aircraft Company vào ngày 29 tháng 9 năm 1949 dẫn đến việc phát triển và sản xuất chiếc A3D Skywarrior. Nó được thiết kế bởi Ed Heinemann, cũng là nhà thiết kế nổi tiếng trên kiểu A-4 Skyhawk. Chiếc nguyên mẫu XA3D-1 bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 28 tháng 10 năm 1952.

Một số vấn đề đáng kể trong phát triển, hầu hết là với kiểu động cơ nguyên thủy, đã trì hoãn việc sản xuất chiếc Skywarrior cho đến tận mùa Xuân năm 1956. Cho đến lúc đó, chiếc A-3 là chiếc máy bay to nhất và nặng nhất từng được thiết kế để hoạt động thường xuyên trên tàu sân bay, cho dù điều khôi hài là nó chỉ là phần nhỏ nhất được bố trí trên những chiếc tàu sân bay lớn nhất vốn còn chưa được đưa vào hoạt động. Để chứa được dưới hầm tàu, cánh của chiếc A-3 được gấp lên trên bên ngoài các động cơ nằm sát xuống, và cánh đuôi được gấp sang phải . Do kích thước cồng kềnh và kiểu dáng không được thon thả, nó được đặt tên lóng là "The Whale" (Cá Voi), và sau khi được chuyển đổi sang vai trò chiến tranh điện tử, nó trở thành "The Electric Whale" (Cá Voi Điện). Việc sản xuất được chấm dứt vào năm 1961.

Mô tả kỹ thuật
Chiếc Skywarrior có kiểu cánh xuôi 36° và hai động cơ turbo phản lực Pratt & Whitney J57. Mặc dù những chiếc nguyên mẫu đã sử dụng kiểu động cơ được dự định Westinghouse J40, việc phát triển tỏ ra có nhiều trục trặc và sau đó bị hủy bỏ. Các động cơ phản lực có thể được bổ trợ thêm về lực đẩy bởi 12 rocket JATO cung cấp thêm 4.500 lbf (20 kN) lực đẩy mỗi cái, cho phép cất cánh từ những tàu sân bay không có máy phóng. Chiếc máy bay có kết cấu thân thông thường kiểu nữa thân đơn, và các động cơ được bố trí trong các vỏ dưới cánh. Cơ cấu điều khiển bay được vận hành bằng thủy lực, và cả cánh lẫn cánh đuôi đứng đều có thể gấp được để chứa trên tàu sân bay. Các thùng nhiên liệu bên trong rộng rãi cho phép có tầm bay khá xa.

Các phiên bản A-3 đầu tiên có một đội bay gồm ba người: phi công, hoa tiêu/ném bom và xạ thủ súng. Một kiểu cấu hình khoang lái khác thường bố trí ba thành viên đội bay cùng chung trong một khung nóc buồng lái. Trong ngăn trước được nâng cao, phi công và hoa tiêu/ném bom ngồi cạnh nhau, phi công phía bên trái với đầy đủ các điều khiển bay; trong khi thành viên thứ ba là xạ thủ ngồi xoay lưng lại hướng ra phía sau. Các phiên bản phản công điện tử sau này có một đội bay gồm bảy người, trong đó đội bay chính gồm ba người: phi công, phi công phụ, hoa tiêu và bốn sĩ quan vận hành các hệ thống điện tử bố trí trong khoang máy bay rộng rãi..

Những nỗ lực nhằm giảm trọng lượng máy bay đã đưa đến việc loại bỏ các ghế phóng trong quá trình thiết kế, dựa trên giả định rằng đa số các chuyến bay sẽ thực hiện trên tầm cao. Một cách bố trí tương tự với một đường hầm thoát ra đã được sử dụng trên chiếc F3D Skyknight. Các đội bay bắt đầu châm biếm rằng tên hiệu "A3D" là viết tắt của "All Three Dead" (cả ba cùng chết). Tài liệu ghi nhận về những trục trặc kỹ thuật cho thấy số trục trặc cao hơn mức trung bình. Cho dù có những bài báo trên các tạp chí phỏng đoán những vấn đề về an toàn đã gán ghép việc bố trí các phi công yếu hơn lái những chiếc máy bay phản lực chậm hơn như kiểu A-3, vào thời hoàng kim của nó, phi công lái Skywarrior thường là những người "tốt nhất trong số tốt nhất", do vai trò tấn công hạt nhân mang tính thiết yếu của nó.

Chiếc Skywarrior có thể mang đến 5.443 kg (12.000 lb) vũ khí bên trong khoang bom giữa thân, sau này được sử dụng cho các thiết bị cảm biến và máy ảnh hoặc các thùng nhiên liệu bổ sung. Một hệ thống hướng dẫn ném bom AN/ASB-1A cũng được trang bị vào lúc đầu, sau đó được thay thế bằng phiên bản cải tiến AN/ASB-7 với mũi máy bay được sửa đổi lại. Vũ khí phòng thủ là hai khẩu pháo 20 mm bố trí trong một tháp súng đuôi điều khiển bằng radar được thiết kế bởi Westinghouse, nhưng thường được tháo bỏ để gắn một bộ đuôi mang đặc tính khí động học tốt hơn. Trong khi có một số phi vụ ném bom được thực hiện vào giai đoạn đầu của Chiến tranh Việt Nam, đa số các hoạt động ném bom được thực hiện bởi những chiếc máy bay cường kích và máy bay tiêm kích-ném bom nhanh nhẹn hơn, và chiếc Skywarrior đa số chỉ phục vụ như là máy bay tiếp dầu và máy bay hỗ trợ chiến tranh điện tử.

Lịch sử hoạt động

Máy bay ném bom hạt nhân

Trước khi các tàu ngầm trang bị tên lửa Polaris được đưa ra hoạt động, chiếc A-3 đóng vai trò chính yếu của Navy trong chiến lược răn đe hạt nhân của Hoa Kỳ. Các phi đội được thành lập cho hai phi đoàn tấn công hặng nặng. Một phi đoàn được thành lập tại Căn cứ Không lực Hải quân Whidbey Island, Washington, trong khi phi đoàn kia ban đầu được thành lập ở Căn cứ Không lực Hải quân Jacksonville, Florida trước khi chuyển đến Căn cứ Không lực Hải quân Sanford, Florida. Phi đoàn tại Whidbey Island sau này chuyển sang sử dụng phiên bản EA-3, trở thành hạt nhân nòng cốt của các đơn vị EA-6B Prowler Hải quân, trong khi phi đoàn tại Sanford chuyển sang sử dụng A3J Vigilante trong vai trò tấn công hạt nhân hạng nặng, sau đó tiếp tục chuyển sang sử dụng RA-5C và chuyển sang nhiệm vụ trinh sát tấn công. Phi đoàn Vigilante cũng tiếp tục giữ lại một số lượng nhỏ máy bay TA-3B dành cho việc huấn luyện sĩ quan hải quân về hệ thống radar của chiếc Vigilante. Vai trò ném bom chiến lược của chiếc Skywarrior giảm đi nhanh chóng sau năm 1960, được thay thế trong một giai đoạn ngắn bởi chiếc A3J Vigilante cho đến năm 1964. Không lâu sau đó, Hải quân từ bỏ ý tưởng máy bay ném bom hạt nhân chiếc lược hoạt động từ tàu sân bay cùng với sự thành công của chương trình Polaris.

Việt Nam
Skywarrior tham gia một số hoạt động ném bom thông thường và thả mìn trong Chiến tranh Việt Nam từ năm 1965 đến năm 1967. Hải quân nhanh chóng chuyển sang sử dụng những kiểu máy bay cường kích nhanh nhẹn hơn có kích thước tương đương những chiếc máy bay tiêm kích tại Việt Nam, nhưng Skywarrior tiếp tục phục vụ sau đó trong các vai trò máy bay tiếp dầu, trinh sát hình ảnh, và chiến tranh điện tử. Chiếc Skywarrior không chỉ giúp kéo dài tầm bay của lực lượng tấn công, mà còn cứu giúp những phi công quay trở về bị thiếu nhiên liệu, giống như những chiếc KC-135 Stratotanker to hơn và nổi tiếng hơn.

Vai trò máy bay tiếp dầu
Trong Chiến tranh Việt Nam, chiếc Skywarrior được cải biến thành một phiên bản tiếp dầu nhiều phi vụ (EKA-3B) mà nó trở thành con ngựa thồ thực sự cho các phi đoàn hoạt động trên tàu sân bay. Việc sử dụng tiếp nhiên liệu trên không theo phương pháp bạn bè dùng những chiếc A-4 Skyhawk và A-7 Corsair II, và tiếp nhiên liệu trong khi bay sử dụng những chiếc A-3 Skywarrior được Hải quân sử dụng rộng rãi tại các chiến trường tại Việt Nam từ năm 1966 đến năm 1970. Sau đó, chiếc EKA-3B được thay thế bằng máy bay tiếp dầu chuyên dụng nhỏ hơn KA-6D Intruder, vốn có dung lượng và sức chịu đựng kém hơn, rồi lại được thay thế bằng kiểu S-3 Viking có dung lượng còn ít hơn nữa. Với việc chiếc S-3B sẽ tiếp tục được cho nghỉ hưu, công việc tiếp dầu trong tương lai sẽ được đáp ứng bởi những chiếc máy bay tiếp dầu phi vụ F/A-18E và F.

Chiến tranh lạnh
Phiên bản EA-3 là một nguồn tài nguyên không thể thiếu được cho Tư lệnh Hạm Đội và được sử dụng trong vai trò ELINT (tình báo điện tử), hoạt động từ tàu sân bay hay trên căn cứ đất liền hỗ trợ cho kiểu máy bay lớn hơn EP-3. Hoạt động phục vụ cuối cùng của nó là như một nền tảng tình báo điện tử trong Chiến dịch Bảo táp Sa mạc.

Máy bay do thám
Kiểu máy bay EA-3B được cải biến cho nhiệm vụ tình báo điện tử chống lại Khối Warszawa. Các phi vụ được bay khắp thế giới bắt đầu từ năm 1956, và chiếc EB-47 cũng thực hiện các phi vụ tương tự. Nó mang theo một đội bay bảy người, với đội bay phi hành ba người ngồi trong buồng lái và bốn nhân viên điều khiển hệ thống điện tử trong khoang vũ khí được cải tiến. Nó cung cấp các khả năng trinh sát điện tử độc đáo trong nhiều cuộc xung đột thời Chiến tranh lạnh và trong Chiến tranh Việt Nam.

Nghỉ hưu
Trong hơn hai thập niên, 282 chiếc Skywarrior của Hải quân Hoa Kỳ phục vụ hiệu quả trong nhiều vai trò, và chiếc Skywarrior Hải quân cuối cùng nghỉ hưu vào ngày 27 tháng 9 năm 1991. Các đơn vị nghiên cứu-phát triển-thử nghiệm và đánh giá (RDT&E), đáng kể là Point Mugu và China Lake, đã nỗ lực để được giữ lại những chiếc A-3 nền tảng thử nghiệm của họ. Phó Đô đốc Dunleavy, phó tư lệnh Phòng Tác chiến Hải quân về Chiến tranh Trên không, và bản thân ông là một phi công A-3, luyến tiếc phải đưa ra quyết định cuối cùng.

Trong một thỏa thuận vớiHughes Aircraft, Hải quân đồng ý giữ lại một máy bay trong tình trạng không thay đổi tại Căn cứ Davis-Monthan nhằm hỗ trợ dài hạn các linh kiện cấu trúc chủ yếu. Westinghouse cũng sử dụng một chiếc A-3 theo một thỏa thuận tương tự.

Vào tháng 12 năm 1996, Raytheon đã mua lại các đơn vị hàng không của Hughes Aircraft Company. Hughes Aeronautical Operations, giờ đây là một bộ phận của Raytheon Systems, tiếp tục hoạt động những chiếc A-3 của họ tại sân bay Van Nuys, California. Những máy bay này đã tham dự nhiều cuộc triển lãm hàng không quân sự, chứng minh giá trị của chúng về tải trọng và tính năng bay so với hạng máy bay nhỏ.

B-66 Destroyer

Không quân Hoa Kỳ đã đặt mua 294 chiếc kiểu biến thể tên gọi B-66 Destroyer, đa số được sử dụng trong vai trò trinh sát và chiến tranh điện tử. Chiếc Destroyer được trang bị ghế phóng, nhưng không có vai trò tiếp nhiên liệu trên không như đồng sự bên Hải quân.

Các phiên bản
Theo cách gọi tên của Hải quân trước đây, chiếc Skywarrior được gọi là A3D. Đến tháng 9 năm 1962, Hệ thống định danh thống nhất được áp dụng và chiếc máy bay được đổi tên thành A-3B. Dưới đây sẽ gọi theo tên đặt trước năm 1962, và tên sau năm 1962 trong ngoặc đơn.
XA3D-1 Hai chiếc nguyên mẫu trang bị động cơ turbo phản lực Westinghouse J40, không có pháo tại tháp súng đuôi.
YA3D-1 (YA-3A) Một chiếc thử nghiệm tiền sản xuất trang bị động cơ Pratt & Whitney J57. Sau đó được dùng để thử nghiệm tại Trung tâm Thử nghiệm Tên lửa Không lực Hải quân.
A3D-1 (A-3A) Phiên bản sản xuất, phục vụ chủ yếu cho việc phát triển sử dụng trên tàu sân bay. Có 49 chiếc được chế tạo.
A3D-1P (RA-3A) Một chiếc A3D-1 được cải biến thành chiếc nguyên mẫu A3D-2 với gói máy ảnh trong khoang vũ khí.
A3D-1Q (EA-3A) Năm chiếc A3D-1 được cải biến thành phiên bản trinh sát điện tử (ELINT), với các thiết bị phản công điện tử (ECM) và bốn nhân viên điều hành trong khoang vũ khí.
A3D-2 (A-3B) Phiên bản máy bay ném bom sản xuất cuối cùng, có khung máy bay chắc chắn hơn, động cơ mạnh hơn, diện tích cánh hơi lớn hơn (812 ft² so với 779 ft²), trang bị vòi tiếp nhiên liệu trên không cho vai trò máy bay tiếp nhiên liệu. 21 máy bay sản xuất sau cùng có hệ thống ném bom mới AN/ASB-7, thay đổi dạng mũi máy bay, loại bỏ tháp súng đuôi để trang bị các thiết bị phản công điện tử.
A3D-2P (RA-3B) Phiên bản máy bay trinh sát hình ảnh. 30 chiếc được trang bị cho đến 12 máy ảnh và bom phát sáng trong khoang vũ khí được điều áp cho phép người điều khiển máy ảnh đi vào khoang kiểm tra các máy ảnh. Một số giữ lại tháp súng đuôi, nhưng đa số sau đó được chuyển đổi sang kiểu đuôi ECM của phiên bản A-3B.
A3D-2C (EA-3B) Phiên bản máy bay chiến tranh điện tử. 24 chiếc có khoang bom trước đây được điều áp cho ba nhân viên điều khiển ECM và nhiều cảm biến khác nhau. Một số chiếc có tháp súng đuôi, nhưng được thay thế sau đó bởi kiểu đuôi ECM. Phiên bản EA-3B được bố trí đến các phi đôi trinh sát hạm đội (VQ), và phục vụ tại hạm đội trong gần 40 năm trước khi được thay thế bởi chiếc ES-3A Shadow.
A3D-2T (TA-3B) 12 chiếc phiên bản huấn luyện ném bom. Có năm chiếc sau đó được cải biến thành máy bay chở yếu nhân (hai chiếc đổi tên thành UTA-3B).
KA-3B Phiên bản máy bay tiếp nhiên liệu. 85 chiếc A-3B được cải biến năm 1967 thành máy bay tiếp dầu với hệ thống "vòi-và-phểu" trong khoang bom.
EKA-3B 34 chiếc máy bay tiếp dầu KA-3B được trang bị lại cho vai trò kép ECM/tiếp dầu, với thiết bị chiến tranh điện tử ở vị trí tháp súng đuôi. Đa số được chuyển đổi lại cấu hình KA-3B sau năm 1975.
ERA-3B Tám chiếc RA-3B được trang bị lại cho vai trò máy bay xâm nhập điện tử để trấn áp phòng không đối phương (SEAD). Trang bị hệ thống rải nhiễu và hai máy phát turbin cung cấp năng lượng cho thiết bị mới. Đội bay tổng cộng gồm năm người trong đó hai nhân viên điều khiển ECM ngồi trong khoang điều áp ở vị trí khoang bom trước đây.
NRA-3B Sáu chiếc RA-3B được cải biến nhằm mục đích thử nghiệm không chiếc đấu.
VA-3B Một chiếc EA-3B được cải biến thành máy bay chở yếu nhân.

Các nước sử dụng

 Hải quân Hoa Kỳ

Đặc điểm kỹ thuật (A3D-2/A-3B Skywarrior)

Đặc tính chung
 Đội bay: 03 người
 Chiều dài: 23,27 m (76 ft 4 in)
 Sải cánh: 22,1 m (72 ft 6 in)
 Chiều cao: 6,95 m (22 ft 9,5 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 75,4 m² (812 ft²)
 Lực nâng của cánh: 421 kg/m² (86,2 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 17.900 kg (39.400 lb)
 Trọng lượng có tải: 31.750 kg (70.000 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 37.200 kg (82.000 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Pratt & Whitney J57-P-10 turbo phản lực lực đẩy 10.500 lbf (46,7 kN) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 980 km/h (530 knot, 610 mph)
 Tốc độ bay đường trường: 840 km/h (450 knots, 520 mph)
 Tầm bay tối đa: 2.130 km (1.325 mi)
 Trần bay: 12.500 m (41.000 ft)
 Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng: 0,30

Vũ khí
 2 x pháo tự động 20 mm (0,787 in) trên tháp súng đuôi
 5.400 kg (12.000 lb) bom, bao gồm các cấu hình phối hợp:
 12 × bom Mark 82 230 kg (500 lb)hoặc
 6 × bom Mark 83 450 kg (1.000 lb) hoặc
 bom xuyên thép 1.600 lb hoặc
 bom Mark 50 500 lb hoặc
 bom Mark 36 1.000 lb hoặc
 mìn Mark 25 2.000 lb hoặc
 1× bom nguyên tử Mark 15

Tham khảo

 Donald, David and Lake, Jon, eds. Encyclopedia of World Military Aircraft. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2.
 Winchester, Jim, ed. "Douglas A-3 Skywarrior." Military Aircraft of the Cold War (The Aviation Factfile). London: Grange Books plc, 2006. ISBN 1-84013-929-3.

Liên kết ngoài
 Douglas A-3 Skywarrior, or "Whale"
 A-3 Skywarrior

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 B-66 Destroyer

Máy bay tương tự
 Ilyushin Il-28
 Yakovlev Yak-28

Trình tự thiết kế
 A-1 - A-2 - A-3 - A-4 - A-5 - A-6

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ

A-03 Skywarrior
AD3 Skywarrior
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom chiến lược
Máy bay trinh sát
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Campoli del Monte Taburno

text:
Campoli del Monte Taburno là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 45 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 11 km về phía tây của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.515 người và diện tích là 9,8 km².

Campoli del Monte Taburno giáp các đô thị: Apollosa, Castelpoto, Cautano, Montesarchio, Tocco Caudio, Vitulano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Danh sách vườn quốc gia tại Nhật Bản

text:
và  là hai loại hình vườn quốc gia tại Nhật Bản, là các danh lam thắng cảnh được bảo vệ và sử dụng bền vững do Bộ Môi trường Nhật Bản quản lý theo Luật Công viên tự nhiên (1957). Các Khu bảo tồn Vườn quốc gia có kích thước, sự đa dạng ít hơn, được Nhà nước quản lý hoặc các đơn vị địa phương quản lý dưới sự giám sát của Bộ.

Lịch sử
Nhật Bản lần đầu tiên thành lập các công viên vào năm 1873 (Công viên Asakusa, Asukayama, Fukagawa, Shiba và Ueno). Năm 1911, công dân địa phương kiến nghị rằng đền thờ và rừng ở Nikkō phải được đặt dưới sự bảo vệ của công chúng. Năm 1929, Hiệp hội Vườn quốc gia được thành lập. Năm 1931, đạo luật vườn quốc gia lần đầu tiên được thông qua. Sau nhiều nghiên cứu và khảo sát, vào tháng 3 năm 1934, các vườn quốc gia đầu tiên được thành lập gồm Vườn quốc gia Setonaikai, Unzen-Amakusa và Kirishima-Yaku, sau đó là thêm 5 vườn quốc gia nữa vào tháng 12 năm 1934. Ba vườn quốc gia được thành lập theo đạo luật cũ dưới thời kỳ Đài Loan thuộc Nhật vào năm 1937 gồm Tatun, Tsugitaka-Taroko và Niitaka-Arisan với đỉnh núi Ngọc Sơn cao nhất Nhật Bản bấy giờ.

Sau khi kết thúc chiến tranh, Ise-Shima là vườn quốc gia đầu tiên được thành lập vào năm 1946, và đến năm 1955 thêm 7 vườn quốc gia khác. Năm 1957, đạo luật công viên tự nhiên đã thay thế đạo luật cũ cho phép thành lập cả Công viên Tự nhiên Quốc gia, Quốc định Vườn quốc gia và Công viên tỉnh. Với những sửa đổi nhỏ này đã thiết lập khuôn khổ hoạt động như ngày nay.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2014, có 31 vườn quốc lập và 56 vườn quốc định. Các vườn quốc lập bảo vệ khu vực có diện tích 20.996 km² (5,6% diện tích đất), trong khi vườn quốc định có tổng 13.614 km ² (3,6% diện tích đất). Ngoài ra, 314 công viên tỉnh có tổng diện tích 19.726 km² (5,2% diện tích đất). Vào ngày 27 tháng 3 năm 2015, vườn quốc lập Myōkō-Togakushi Renzan được thành lập. Sau đó là Vườn quốc lập Yanbaru được thành lập năm 2016. Vườn quốc định Kyoto Tamba Kogen được thành lập vào ngày 25 tháng 3 năm 2016, Chūō Alps được thành lập ngày 27 tháng 3 năm 2020 và Akkeshi-Kiritappu-Konbumori được thành lập vào ngày 30 tháng 3 năm 2021 trở thành vườn quốc định thứ 58 của Nhật Bản. Vườn quốc lập mới nhất được thành lập là Vườn quốc lập Amami Guntō được thành lập vào năm 2017.

Bản đồ

Danh sách vườn quốc lập

Danh sách vườn quốc định

Hokkaidō
 Quốc lập Vườn quốc gia Abashiri
 Quốc lập Vườn quốc gia Hidaka-Mũi Erimo
 Quốc lập Vườn quốc gia Biển Niseko-Shakotan-Otaru
 Quốc lập Vườn quốc gia Onuma
 Quốc lập Vườn quốc gia Shokanbetsu-Teuri-Yagishiri

Tohoku (Đông Bắc)
 Quốc lập Vườn quốc gia Bán đảo Shimokita
 Quốc lập Vườn quốc gia Tsugaru
 Quốc lập Vườn quốc gia Hayachine
 Quốc lập Vườn quốc gia Kurikoma
 Quốc lập Vườn quốc gia Minami-Sanriku Kinkazan
 Quốc lập Vườn quốc gia Zaō
 Quốc lập Vườn quốc gia Oga
 Quốc lập Vườn quốc gia Chōkai

Kantō (Đông)
 Quốc lập Vườn quốc gia Suigō-Tsukuba
 Quốc lập Vườn quốc gia Minami Bōsō
 Quốc lập Vườn quốc gia Meiji no Mori Takao
 Quốc lập Vườn quốc gia Tanzawa-Ōyama

Chūbu (Trung)
 Quốc lập Vườn quốc gia Echigo Sanzan-Tadami
 Quốc lập Vườn quốc gia Núi Myōgi-Arafune-Saku
 Quốc lập Vườn quốc gia Sado-Yahiko-Yoneyama
 Quốc lập Vườn quốc gia Bán đảo Noto
 Quốc lập Vườn quốc gia Echizen-Biển Kaga
 Quốc lập Vườn quốc gia Núi Yatsugatake-Chūshin
 Quốc lập Vườn quốc gia Tenryū-Okumikawa
 Quốc lập Vườn quốc gia Ibi-Sekigahara-Yōrō
 Quốc lập Vườn quốc gia Hida-Kisogawa
 Quốc lập Vườn quốc gia Aichi Kōgen
 Quốc lập Vườn quốc gia Vịnh Mikawa

Kansai (Tây)
 Quốc lập Vườn quốc gia Suzuka
 Quốc lập Vườn quốc gia Vịnh Wakasa
 Quốc lập Vườn quốc gia Tango-Amanohashidate-Ōeyama
 Quốc lập Vườn quốc gia Hồ Biwa
 Quốc lập Vườn quốc gia Muro-Akame-Aoyama
 Quốc lập Vườn quốc gia Kongo-Ikoma-Kisen
 Quốc lập Vườn quốc gia Yamato-Aogaki
 Quốc lập Vườn quốc gia Koya-Ryujin
 Quốc lập Vườn quốc gia Meiji no Mori Minō

Chūgoku & Shikoku (Tây Nam)
 Quốc lập Vườn quốc gia Hyōnosen-Ushiroyama-Nagisan
 Quốc lập Vườn quốc gia Hiba-Dogo-Taishaku
 Quốc lập Vườn quốc gia Nishi-Chugoku Sanchi
 Quốc lập Vườn quốc gia Biển Kita Nagato
 Quốc lập Vườn quốc gia Akiyoshidai
 Quốc lập Vườn quốc gia Tsurugisan
 Quốc lập Vườn quốc gia Bờ biển Muroto-Anan
 Quốc lập Vườn quốc gia Ishizuchi

Kyūshū (Nam)
 Quốc lập Vườn quốc gia Kitakyushu
 Quốc lập Vườn quốc gia Genkai
 Quốc lập Vườn quốc gia Yaba-Hita-Hikosan
 Quốc lập Vườn quốc gia Iki-Tsushima
 Quốc lập Vườn quốc gia Vùng núi Trung Kyūshū
 Quốc lập Vườn quốc gia Bờ biển Nippō
 Quốc lập Vườn quốc gia Sobo-Katamuki
 Quốc lập Vườn quốc gia Bờ biển Nichinan
 Quốc lập Vườn quốc gia Quần đảo Amami
 Quốc lập Vườn quốc gia Biển Okinawa
 Quốc lập Vườn quốc gia Okinawa Senseki

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bộ Môi trường Nhật Bản

Vườn quốc gia Nhật Bản
Nhật Bản
Vườn


title: Chiến dịch Ichi-Go

text:
Chiến dịch Ichi-Go () là một chiến dịch quy mô lớn của Lục quân Đế quốc Nhật Bản nhằm bình định tuyến đường nối từ Hoa Bắc xuống Đông Dương và tiêu diệt căn cứ không quân của Hoa Kỳ đóng ở miền Đông Nam Trung Quốc.

Tên gọi
Chiến dịch này còn có tên khác Chiến dịch Đại lục đả thông (). Tên này phản ánh mục tiêu của quân Nhật là mở đường từ miền Bắc Trung Quốc xuống bán đảo Đông Dương. Trong khi đó, ở Trung Quốc, nó được gọi là Hội chiến Dự Tương Quế () trong đó Dự chỉ Hà Nam, Tương chỉ Hồ Nam, và Quế chỉ Quảng Tây - những nơi chủ yếu mà chiến dịch được thực hiện.

Chiến dịch Ichi-Go lại được chia thành 2 phần. Phần đầu gọi là Chiến dịch Ko-Go (コ号作戦) hoặc Chiến dịch Kinh Hán (京漢作戦) trong đó Kinh (京) chỉ Bắc Kinh còn Hán (漢) chỉ Vũ Hán. Tên này phản ánh mục tiêu bình định các khu vực dọc theo tuyến đường sắt từ Bắc Kinh tới Vũ Hán. Phần sau gọi là Chiến dịch To-Go (ト号作戦) hoặc Chiến dịch Tương Quế (湘桂作戦).

Những trận đánh lớn nhất trong Chiến dịch Ichi-Go là trận tấn công Lạc Dương (có tài liệu gọi là trận miền Trung Hà Nam) từ 17/4 đến 25/5 năm 1944, trận Hồ Nam từ cuối tháng 5 đến tháng 8 năm 1944, trận Hành Dương từ 22/6 đến 11/8 năm 1944, trận Quế Lâm-Liễu Châu từ 16/8 đến 24/11 năm 1944.

Bối cảnh
Kế hoạch chiến dịch Ichi-Go được vạch ra nhằm các mục đích sau:
Không chế được tuyến đường sắt Kinh Hán nối Hoa Bắc với Hoa Nam, từ đó thành lập hành lang hậu cần trên đất liền nối lãnh thổ chính của Nhật Bản với phương Nam giàu có tài nguyên. Kể từ khi Nhật Bản leo thang chiến tranh với Trung Quốc, các nước phương Tây đã tiến hành cấm vận kinh tế đối với Nhật Bản và giao thông hàng hải của Nhật Bản gặp rất nhiều trở ngại. Mặt khác, hành lang này còn giúp tăng tính cơ động của quân Nhật, giúp cho Nhật có thể chiến đấu tốt hơn trên một chiến trường phạm vi rộng như Trung Quốc.
Đánh phá căn cứ không quân Hoa Kỳ để ngăn chặn các máy bay ném bom chiến lược B-29 từ Đông Nam Trung Quốc đến oanh tạc lãnh thổ chính của Nhật Bản. Hồi tháng 11 năm 1943, B-29 của Hoa Kỳ từ Trung Quốc đã oanh tạc Tân Trúc (Đài Loan) khiến Nhật Bản lo ngại khả năng Hoa Kỳ sẽ ném bom Kyūshū.
Làm suy yếu khả năng và tinh thần chiến đấu của quân đội Tưởng Giới Thạch.
Làm phấn chấn tinh thần của người Nhật trong bối cảnh tình hình chiến trường xấu đi đáng kể.

Lực lượng

Lực lượng phía quân Nhật là Trung Hoa phái khiển quân (một tổng quân) sau khi đã tăng cường và do đại tướng Hata Shunroku (畑俊六) chỉ huy. Binh lực lên đến 50 vạn người, 10 vạn ngựa, 1,5 vạn xe cơ giới, 800 xe tăng và gần 1300 đại bác các loại.

Lực lượng phía Trung Quốc chủ yếu là quân đội Quốc Dân đảng Trung Quốc, nhưng không tập trung. Quân ở Hà Nam do Thang Ân Bá (汤恩伯) chỉ huy, quân ở Hồ Nam do Tiết Nhạc (薛岳) chỉ huy, quân ở Quảng Tây là lực lượng của quân phiệt Bạch Sùng Hy. Tổng cộng binh lực Trung Quốc có tới 1 triệu, nhưng ở 3 nơi trọng yếu thì chỉ có 39 vạn quân, gần bằng quân Nhật, nhưng phương tiện-khí tài chiến đấu thua kém rất nhiều.

Kết quả
Quân Nhật đã thành công trong việc chiếm được các vùng mục tiêu, song xét về mặt chiến lược thì không thu được mấy lợi ích. Mặc dù đã khôi phục được tuyến đường sắt nối từ Busan trên bán đảo Triều Tiên tới Rangoon ở Miến Điện và Sài Gòn ở Đông Dương, song vì tuyến đường này quá dài, nên nó dễ dàng bị quân du kích Trung Quốc đánh phá, và kết quả là không vận hành được. Vì thế, quân đoàn 22 và quân đoàn 37 phải gần như đi bộ tới Đông Dương. Căn cứ của máy bay ném bom B-29 Mỹ thì mặc dù phải lùi sâu vào trong nội địa, tại Lão Hà Khẩu và Thành Đô, nhưng với việc quần đảo Mariana bị rơi vào tay quân Mỹ thì hơn nửa lãnh thổ chính của Nhật vẫn trong tầm hoạt động của B-29. Mặc dù chiến dịch đã làm cho quân lực của Trung Hoa Dân quốc tổn thất không nhỏ, song không đủ làm cho họ mất hết sức và tinh thần chiến đấu. Do quân Nhật phải trải rộng ra khắp Trung Quốc, nên miền Hoa Bắc trở nên dễ dàng cho Bát lộ quân tấn công.

Mặt khác, việc quân đội Quốc Dân đảng Trung Quốc bị quân Nhật đánh thua liên tiếp đã khiến cho chính quyền Hoa Kỳ phải suy nghĩ lại về chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương. Hoa Kỳ giảm dựa vào quân đội Quốc Dân đảng. Và do đó mặt trận Miến Điện-Trung Quốc-Ấn Độ bị giảm ưu tiên. Quân đội Hoa Kỳ chuyển sang chú trọng mặt trận trên các quần đảo. Trên đất liền, Hoa Kỳ tăng cường ủng hộ một thế lực khác chiến đấu với Nhật Bản, đó là quân đội của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Ghi chú

Chiến tranh Trung–Nhật
Xung đột năm 1944
Nhật Bản năm 1944
Lịch sử Quảng Tây
Lịch sử Hà Nam (Trung Quốc)
Lịch sử Hồ Nam


title: Quảng Sơn (định hướng)

text:
Quảng Sơn có thể là:

 Xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình
 Xã Quảng Sơn, huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông
 Xã Quảng Sơn, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Quảng Sơn, huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận


title: Inquisitor intertincta

text:
Inquisitor intertincta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Adeuomphalus xerente

text:
Adeuomphalus xerente là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Adeuomphalus


title: Euderaea

text:
Euderaea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Song Dao (huyện)

text:
Song Dao () là một huyện (amphoe) ở phía tây của tỉnh Sakon Nakhon, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Sawang Daen Din, Phang Khon của tỉnh Sakon Nakhon và Chai Wan của tỉnh Udon Thani.

Lịch sử
Khu vực núi này trước đây là rừng rậm, là nơi ẩn náu của những kẻ cướp đường giữa Kalasin và Udon Thani. Lúc đó có tên là Song Dao Chon (ช่องดาวโจร), có nghĩa Sào huyện của kẻ cướp. Sau khi chính phủ xóa sạch những băng cướp vào thế kỷ 19, tên đã được đổi tên thành Song Dao, có nghĩa Ngôi sao tỏa sáng.

Tiểu huyện (king amphoe) Song Dao đã được lập ngày 1 tháng 4 năm 1972, khi ba tambon Song Dao, Watthana và Tha Sila được tách ra từ Sawang Daen Din. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 8 tháng 9 năm 1976.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 46 làng (muban). Song Dao là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Song Dao và Pathum Wapi. Có 4 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Song Dao


title: Wynigen

text:
Wynigen là một đô thị thuộc huyện Emmental, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 28,32 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2020 là 2077 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
[Trang mạng chính thức]

Đô thị của bang Bern


title: GNU Privacy Guard

text:
Chương trình GNU Privacy Guard (GnuPG hay là GPG) là một phần mềm tự do được viết nhằm mục đích thay thế bộ phần mềm mật mã hóa PGP và được phổ biến với giấy phép GNU General Public Licence. Chương trình GPG nằm trong dự án GNU của Tổ chức Phần mềm Tự do (Free Software Foundation). Chương trình GPG hoàn toàn tuân theo các tiêu chuẩn OpenPGP của IETF và được sự ủng hộ của chính phủ Đức. Các phiên bản hiện hành của bộ phần mềm PGP (và chương trình Filecrypt của hãng Veridis) có thể hoạt động chung với GPG và các hệ thống tuân theo tiêu chuẩn OpenPGP khác. Mặc dù một số phiên bản cũ của bộ phần mềm PGP cũng có thể hoạt động chung với PGP, một phần các khả năng đặc trưng của các phiên bản mới không được hỗ trợ. Vì lý do này, người sử dụng cần lưu ý các điểm xung khắc đó để có thể tránh chúng.

Lịch sử
Vào lúc đầu, GnuPG được phát triển Werner Koch. Phiên bản 1.0.0 được phát hành vào ngày 7 tháng 9 năm 1999. Bộ Liên Bang Kinh Tề và Kỹ thuật của nước Đức cung cấp chi phí cho việc thi hành tài liệu của chương trình và mang chương trình qua hệ điều hành Microsoft Windows vào năm 2000.

Chương trình GnuPG tuân theo tiêu chuẩn OpenPGP, do đó lịch sử của OpenPGP không kém phần quan trọng trong quá trình phát triển của GnuPG.

Phiên bản 1.4.5 trong nhánh ổn định của chương trình GnuPG được phát hành vào ngày 1 tháng 8 năm 2006 . Phiên bản 1.9.20 trong nhánh đang phát triển của chương trình GnuPG với hỗ trợ S/MIME được phát hành vào ngày 20 tháng 12 năm 2005.

Liên kết ngoài
 Trang chính của GPG
 Sử dụng GPG  (tiếng Việt)

Tham khảo

Dự án GNU
Phần mềm mật mã
Phần mềm năm 1999
Phần mềm đa nền tảng


title: Trận Lipantitlán

text:
Trận Lipantitlán, còn được gọi là trận Nueces Crossing, là chiến đấu diễn ra dọc theo sông Nueces ngày 04 tháng 11 năm 1835 giữa quân đội Mexico và quân nổi dậy Texas, là một phần của cuộc cách mạng Texas. Sau chiến thắng của Texas trong trận Goliad, chỉ có hai đơn vị đồn trú quân Mexico vẫn ở Texas, đồn Lipantitlán gần San Patricio và phái đoàn Alamo tại San Antonio de Béxar (nay là San Antonio). Sợ rằng Lipantitlán có thể được sử dụng như một căn cứ cho quân đội Mexico để chiếm lại Goliad và giận dữ rằng hai người của mình bị cầm tù ở đó, chỉ huy quân Texas là Philip Dimmitt ra lệnh trợ thủ của mình, trung úy Ira Westover chiếm pháo đài.
Chỉ huy của đồn Lipantitlán, Nicolás Rodríguez, đã được lệnh quấy rối quân Texas tại Goliad. Rodríguez mất phần lớn của quân của mình trên một đợt tấn công chiếm đồn này, sau khi họ rời đi, lực lượng của Westover đến San Patricio. Ngày 3 tháng 11, một người địa phương đã thuyết phục các đơn vị đồn trú Mexico đầu hàng, và ngày hôm sau quân Texas tháo dỡ pháo đài. Rodriguez quay trở lại khi quân Texas đang vượt qua sông Nueces để trở lại Goliad. Các binh sĩ Mexico bị tấn công, nhưng phạm vi dài của súng Texians sớm buộc họ phải rút lui. Một quân Texas đã bị thương, 3-5 binh sĩ Mexico đã thiệt mạng, và 14-17 người bị thương.
Các binh sĩ Mexico bị thương đã được cho phép tìm kiếm sự điều trị y tế tại San Patricio, và binh sĩ Mexico còn lại rút lui để Matamoros. Các Texas lúc này đã có toàn quyền kiểm soát bờ biển của Vịnh Texas, có nghĩa là quân đội đóng quân tại San Antonio de Béxar chỉ có thể nhận được tiếp viện và cung cấp đường bộ. Sử gia Bill Groneman tin rằng điều này góp phần vào thất bại cuối cùng của Mexico tại cuộc bao vây của Béxar, bị trục xuất tất cả các quân đội Mexico từ Texas. Địa điểm cũ của pháo đài ngày nay là một địa danh lịch sử Texas.

Tham khảo

Trận Lipantitlán


title: Anthurium resectum

text:
Anthurium resectum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium resectum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
R


title: Lipotriches comberi

text:
Lipotriches comberi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1911


title: Sông Thu Bồn

text:
Sông Thu Bồn, với diện tích lưu vực rộng 10.350 km², là một trong những sông nội địa có lưu vực lớn nhất Việt Nam. Sông bắt nguồn từ khối núi Ngọc Linh thuộc huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum và đổ ra biển tại cửa Đại, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam; một nhánh chảy vào sông Vĩnh Điện để đổ nước vào sông Hàn, Đà Nẵng. Trước khi đổ ra biển tại cửa Đại, một phần nước của sông chảy vào sông Trường Giang để đổ ra vịnh An Hòa, Tam Quang, Núi Thành. Sông Thu Bồn cùng với sông Vu Gia, hợp lưu tại Đại Lộc, tạo thành hệ thống sông lớn có vai trò rất quan trọng đối với đời sống và tâm hồn người Quảng. Phần lớn diện tích lưu vực sông chảy trong địa phận Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, phần thượng nguồn một phần nằm trên đất Kon Tum và Quảng Ngãi.

Lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn có ranh giới với các lưu vực:
 Phía bắc giáp lưu vực sông Cu Đê.
 Phía nam giáp lưu vực sông Sê San, sông Trà Bồng.
 Phía đông giáp biển Đông và lưu vực sông Tam Kỳ.
 Phía tây giáp với Lào.

Dòng chảy

Sông bắt nguồn từ khối núi Ngọc Linh (Nam Quảng Nam-Bắc Kon Tum); phần thượng lưu này được gọi là Đak Di. Sông chảy ngược lên phía Bắc qua các huyện trung du của tỉnh Quảng Nam như Nam Trà My, Bắc Trà My, Tiên Phước, Hiệp Đức. Khi đi qua đây, sông nhận thêm nhiều chi lưu là các sông, suối nhỏ. Đoạn chảy qua Tiên Phước và Hiệp Đức được gọi là sông Tranh. Bắt đầu khi đi qua địa phận Nông Sơn, Duy Xuyên, sông mới bắt đầu được gọi là Thu Bồn. Ở Nông Sơn, sông đổi sang hướng Tây Nam-Đông Bắc. Khi chảy qua ranh giới giữa Duy Xuyên và Đại Lộc, Thu Bồn nhận chi lưu lớn nhất ở tả ngạn, đó là sông Vu Gia. Sông đổ ra Biển Đông ở cửa Đại. Cách cửa Đại không xa ngoài khơi là cù lao Chàm. Trước khi ra biển, sông tạo ra một số phân lưu như sông Ba Chươm, sông Cổ Cò, sông Đình, sông Đò, sông Hội An.

Các lưu vực sông chính

Sông Thu Bồn
Sông Thu Bồn là dòng chính của hệ thống sông cùng tên. Phần thượng nguồn của sông còn được gọi với một cái tên khác là sông Tranh. Sông bắt nguồn từ núi Ngọc Linh cao 2,598m thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Phần thượng lưu, sông chảy theo hướng Nam-Bắc qua các huyện Nam Trà My, Bắc Trà My, Tiên Phước, Hiệp Đước, Nông Sơn, Quế Sơn. Đến Giao Thủy sông chảy vào vùng đồng bằng các huyện Duy Xuyên, Điện Bàn và Thành phố Hội An. Chiều dài của dòng chính đến Cửa Đại dài 198 km với tổng diện tích đến Giao Thủy (nơi hợp lưu với sông Vũ Gia) rộng 3,825 km 2. Thượng lưu của sông Thu Bồn có các phụ lưu cấp II lớn như Sông Khang, sông Vang, sông Tranh, sông Gềnh Gềnh. Tại Giao Thủy, sông nhận nước từ phụ lưu Vu Gia tạo thành một hệ thống phân lưu khá phức tạp ở vùng hạ lưu sông. Tại thị trấn Vĩnh Điện, một phần nước của sông Thu Bồn đổ vào chi lưu Vĩnh Điện dẫn nước vào sông Hàn và đổ ra cửa Đà Nẵng ..

Sông Vu Gia

Là một trong hai sông hợp thành hệ thống sông Thu Bồn nên cũng có người gọi hệ thống sông Thu Bồn-Vu Gia. Lưu vực sông Vu Gia nằm về phía bắc lưu vực sông Thu Bồn thuộc địa phận các huyện Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, Đại Lộc và Điện Bàn tỉnh Quảng Nam, huyện Hòa Vang thành phố Đà Nẵng. Sông Vu Gia có các phụ lưu cấp II quan trọng gồm sông Bung, sông Kôn, sông Cái. Chiều dài dòng chính tính từ thượng nguồn sông Cái đến cửa Hàn (Đà Nẵng) dài 204 km. Tổng diện tích lưu vực đến thị trấn Ái Nghĩa (huyện lị huyện Đại Lộc) đạt 5,180 km². Phần thượng nguồn sông Vu Gia có một phần lưu vực nằm trên đất Kon Tum, thuộc huyện Đăk Glei với tổng diện tích lưu vực đạt 500 km². Tại Ái Nghĩa, sông có một chi lưu nhỏ là sông Quảng Huế đổ nước vào sông Thu Bồn. Sông sau đó tiếp tục được chia thành hai nhánh là Sông Yên và sông Chu Bái. Sông Yên chảy về phía An Trạch, sau đó nhập lưu với sông Túy Loan chảy vào sông Hàn, Đà Nẵng .

Tài nguyên lưu vực sông

Tài nguyên thủy điện

Do đặc điểm địa lý, thủy văn của hệ thống sông ở miền Trung - Tây Nguyên với lưu lượng mưa hằng năm rất lớn so với cả nước (từ 2.000 mm/năm trở lên) nên hệ thống sông suối ở khu vực này ẩn chứa một tiềm năng thủy điện rất lớn, đặc biệt là hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn thuộc các tỉnh Quảng Nam. Theo tính toán của Công ty Tư vấn xây dựng điện 1, trên hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có tới 10 công trình thủy điện với tổng công suất lắp máy 1.279 Mw, gấp 1,76 lần so với Nhà máy Thủy điện Yaly (Gia Lai - Kon Tum), sản lượng điện bình quân hằng năm là 4.751,3 tỷ kWh. Trong đó có nhiều công trình thủy điện có các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tốt có thể sớm đưa vào xây dựng được như A Vương 1, Sông Tranh 2, Đak Mi 4, Sông Bung 4, Sông Côn 2 và Đak Mi 1.vv.. Theo Phê duyệt Quy hoạch bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam thực hiện, hệ thống sông Vu Gia - Thu Bòn gồm 8 dự án thủy điện:

 Thủy điện A Vương, mực nước dâng bình thường (MNDBT) 380m, công suất lắp máy (NLM) 210 MW;
 Thủy điện Sông Bung 2, MNDBT 570m, NLM = 100 MW;
 Thủy điện Sông Bung 4, MNDBT 5230m, nhà máy thủy điện trên nhánh sông Giằng NLM = 220 MW;
 Thủy điện Sông Giằng, MNDBT 60m, NLM = 60 MW;
 Thủy điện Đăk Mi 1, MNDBT 820m, NLM = 255 MW;
 Thủy điện Đăk Mi 3, MNDBT  359m, NLM = 63MW;
 Thủy điện Đăk Mi 4, MNDBT 260, nhà máy thủy điện trên nhánh sông Thu Bồn, NLM = 210 MW;
 Thủy điện Sông Kôn 2, MNDBT 312,5m, NLM = 60 MW;
 Thủy điện Sông Tranh 2, MNDBT 170m, NLM = 135MW;

Các dự án thủy điện trên sông Vu Gia - Thu Bồn thực hiện đồng thời các nhiệm vụ phát điện lên hệ thống điện quốc gia; bổ sung nguồn nước về mùa kiệt cho hạ du và tham gia giảm lũ, chậm lũ cho hạ du.

Việc xây dựng các dự án thủy điện tạo điều kiện phát triển kinh tế cho địa phương. Tuy nhiên, lưu vực Thu Bồn-Vu Gia cũng là nơi tập trung lớn nhất của các loài đặc hữu sinh sống tại các khu rừng mưa nhiệt đới, vốn được coi là một trong những nơi cuối cùng ít chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Những loài động vật ở đây bao gồm sao la, loài động vật đang bị nguy cấp, là một loài thú giống như hươu nai, được phát hiện vào năm 1992 bởi một nhóm các nhà khoa học từ Bộ Lâm Nghiệp Việt Nam và WWF .

Tài nguyên khoáng sản
Lưu vực sông Thu Bồn phần thượng lưu là nơi được cho là có nhiều vàng sa khoáng. Việc khai thác vàng thủ công, khai thác sỏi và cát ở đây đã làm ô nhiễm nước sông và gây xói mòn đất.  Trên thượng nguồn sông Thu Bồn có hai công trình thủy điện đã và đang được xây dựng, đó là Sông Tranh 1 và Sông Tranh 2.

Tài nguyên sinh vật
Vùng cửa sông Thu Bồn là một vùng đất ngập nước, có nhiều cồn, với hai hệ sinh thái là rừng nhiệt đới và cỏ biển. Với tầm quan trọng về đa dạng sinh học và văn hóa, vùng hạ lưu sông Thu Bồn bao gồm quần thể khu đô thị cổ Hội An, Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm và vùng hạ lưu sông Thu Bồn được Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam và tỉnh Quảng Nam lập hồ sơ khoa học đệ trình UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Theo tài liệu nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước cho biết, vùng hạ lưu sông Thu Bồn là nơi có khí hậu, môi trường tốt cho các loại sinh vật nước ngọt, nước mặn và cả sinh vật trên cạn sinh sống, sinh sôi nảy nở và phát triển.

Bên sông Thu Bồn có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chăm Pa cổ xưa, như thánh địa Mỹ Sơn (Duy Xuyên), Trà Kiệu (kinh đô cổ của Chăm Pa), cảng thị cổ Hội An (tả ngạn sông Thu Bồn, cách cửa Đại 4 km).

Các vấn đề môi trường
Xói lở bờ sông là vấn đề môi trường nghiêm trọng của các vùng đất nằm trong lưu vực sông

Lũ lụt
Những năm gần đây, các cơn lũ xuất hiện với tần suất cao và cường độ lớn trên hệ thống sông Thu Bồn gây thiệt hại nhiều về người và tài sản cho cư dân Quảng Nam. Những trận lụt lớn năm 1964, 1978, 1983, 1993, 1998, 1999, 2004, 2006 đã làm thay đổi dòng chảy một số đoạn sông, gây xói lở nghiêm trọng bờ sông, Nhà nước cũng nên đầu tư để khắc phục chấm dứt tình trạng trên bằng cách di đơi dân lên vùng cao, đe dọa sự tồn tại của các công trình kiến trúc Hội An.

Tham khảo

Tập bản đồ hành chính 64 tỉnh, thành phố, Nhà xuất bản Bản đồ, Hà Nội, 2004.

Liên kết ngoài

Thu Bồn
Hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn


title: Mã Quan

text:
Mã Quan (tiếng Trung: 马关县 Mǎguān Xiàn) là huyện Tây Nam của châu tự trị dân tộc Choang, Miêu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Toàn huyện rộng 2755 km² và có 35 vạn dân (năm 2002). Huyện này Tây giáp Hà Khẩu, phía Đông giáp Ma Lật Pha.  Phía nam là biên giới Việt - Trung: tây nam Mã Quan, giáp với huyện Si Ma Cai của tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp các huyện Xín Mần và Hoàng Su Phì của tỉnh Hà Giang Việt Nam.

Trực thuộc huyện này có 4 hương: (là các hương Nam Lao (南捞), Đại Lật Thụ (大栗树), Miệt Xưởng (篾厂), Cổ Lâm Thanh (古林箐)), và 9 trấn: (là các trấn Mã Bạch (马白) (tức Mã Quan trấn, 马关), Bát Trại (八寨), Nhân Hòa (仁和), Mộc Xưởng (木厂), Giáp Hàn Thanh (夹寒箐), Tiểu Bá Tử (小坝子), Đô Long (都龙) (từ năm 1728 đến trước năm 1895 tên là xã Tụ Long (聚龍 hay 聚竜) tổng Tụ Long (sau là tổng Phương Độ) châu Vị Xuyên phủ Yên Bình tỉnh Tuyên Quang thuộc Việt Nam), Kim Xưởng (金厂), Pha Cước (坡脚)). Các hương trấn nằm giáp biên là: Tiểu Bá Tử, Kim Xưởng, Đô Long.

Nguyễn Văn Siêu chép: Năm Thái Bảo thứ 9, tức năm Ung Chính thứ 6 (1728), nhà Thanh trả cho nhà Lê xưởng mỏ đồng Tụ Long, lấy sông Đỗ Chú làm địa giới: "... Ngày mùng 7 tháng 9 [âm], hội đồng với sai viên của nước Giao Chỉ là lũ Nguyễn Huy Nhuận cộng đồng định nghị, lấy sông nhỏ ở phía nam đồn Mã Bạch làm địa giới, tức là sông mà quốc vương nước ấy gọi là sông Đỗ Chú đấy, bèn tuân chỉ dựng đình bia địa giới ở phía bắc sông này..."

Xem thêm
Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Lê trung hưng
Công ước Pháp-Thanh 1895

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Biên giới Việt Nam-Trung Quốc


title: Diezma

text:
Diezma là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 census (INE), the town has a population of 836 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Los Arcos

text:
Los Arcos là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 57,67 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này cách tỉnh lỵ 62 km.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Essen (Oldenburg)

text:
Essen là một đô thị ở huyện huyện Cloppenburg, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Essen, Cloppenburg có diện tích 97,97 km². Đô thị này nằm bên sông Hase, khoảng 5 km về phía bắc của Quakenbrück and 15 km về phía tây nam của Cloppenburg.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cloppenburg


title: Pylkönmäki

text:
Pylkönmäki là một đô thị của Phần Lan.

Vị trí ở tỉnh Tây Phần Lan trong vùng Trung Phần Lan. Đô thị này có dân số 975 (2006) và diện tích 392.61 km² trong đó có 24.58 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 2.65 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan

Tham khảo

Đô thị của vùng Trung Phần Lan


title: Chryseofusus scissus

text:
Chryseofusus scissus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chryseofusus


title: Niphargobates

text:
Niphargobates là một chi giáp xác nước ngọt có 2 loài sống trong các hang động ở châu Âu là Niphargobates lefkodemonaki và Niphargobates orophobata.

Chú thích

Tham khảo

Niphargidae


title: Fulgencio Batista

text:
Tướng Fulgencio Batista y Zaldívar (phiên âm: Phun-gen-xi-ô Ba-ti-xta y Dan-đi-va) (16 tháng 1 năm 1901 – 6 tháng 8 năm 1973) là một nhà lãnh đạo quân sự Cuba trên thực tế từ năm 1933 đến năm 1940. De jure (về mặt pháp lý) ông là Tổng thống Cuba từ năm 1940 đến năm 1944, và từ năm 1952 cho đến năm 1959. Trong thời kỳ cầm quyền của ông, ước tính có khoảng 20.000 người bị giết hại dưới dạng đàn áp chính trị. Ông đã bị buộc phải bàn giao quyền lực cho phe đối lập trong cuộc cách mạng Cuba, trong đó có phong trào của Fidel Castro.

Về sau cựu Tổng thống Cuba đã tị nạn chính trị tại đất nước Bồ Đào Nha. Mãi đến ngày 8 tháng 8 năm 1973, ông bị đau tim nên qua đời tại Marbella, Tây Ban Nha.

Tuổi trẻ của Batista
Fulgencio Batista chào đời tại Banes, Cuba vào năm 1901, là con trai của Belisario Batista Palermo và Carmela Zaldívar González, người đã tham gia cuộc Chiến tranh giành độc lập Cuba.

Vào năm 1921, ông tới thủ đô La Habana và gia nhập Quân đội Cuba.

Cuộc đảo chính
Vào năm 1933, Fulgencio Batista tiến hành "Cuộc Khởi nghĩa của các Trung sĩ," một phần của một vụ đảo chính lật đổ chính phủ của Gerardo Machado.

Đối phó với cuộc Cách mạng Cuba
Trong những năm tháng cuối phong trào Bastita, Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy đã nhận định vế chế độ của ông là "một trong những chế độ độc tài khắt khe và đẫm máu nhất trong chiều dài lịch sử tàn khốc của châu Mỹ La Tinh", Chế độ Batista đã sát hại đến 20.000 người Cuba. Vị lãnh tụ nổi tiếng của phong trào Cách mạng Cuba là Fidel Castro đã gọi Batista là một "Bạo chúa".

Các tác phẩm
 Estoy con el Pueblo (I am With the People), Havana, 1939
 Repuesta, Manuel León Sánchez S.C.L., Mexico City, 1960
 Piedras y leyes (Stones and Laws), Mexico City, 1961
 Cuba Betrayed, Vantage Press, New York, 1961
 To Rule is to Foresee, 1962
 The Growth and Decline of the Cuban Republic, Devin-Adair Company, New York, 1964

Chú thích

Liên kết ngoài

 Fulgencio Batista from The History of Cuba
 Fulgencio Batista from The Latin American Studies Organization
 Fulgencio Batista Zaldívar Collection at the University of Miami Cuban Heritage Collection
 ngày 1 tháng 1 năm 1959: "Cuban Dictator Batista Falls From Power" by The History Channel
 What Castro Found by Ana Simo

Tổng thống Cuba
Người Cuba gốc Hoa
Chủ tịch Cuba
Người chống cộng Cuba


title: Thế giới thứ hai

text:
Thuật ngữ "Thế giới thứ hai" được sử dụng trong thời kỳ chiến tranh Lạnh để mô tả các nước thật sự đi theo chủ nghĩa cộng sản. Tuy nhiên kể từ sau khi chiến tranh Lạnh kết thúc, thuật ngữ này đã giảm tính phổ biến và không còn ranh giới với Thế giới thứ ba. Ngày nay, thuật ngữ này đôi khi cũng được sử dụng để gọi các nước mới nổi, các nước đang trong quá trình chuyển đổi từ quốc gia đang phát triển sang quốc gia phát triển, ví dụ như Trung Quốc hay Ấn Độ. Cùng với thế giới thứ nhất và thế giới thứ ba, thuật ngữ này được sử dụng để phân thế giới thành ba nhóm nước lớn.

Xem thêm
Khối phía Đông
Hệ thống xã hội chủ nghĩa
Chủ nghĩa cộng sản

Tham khảo

Thuật ngữ chính trị
Cộng sản
Chính trị theo vùng
Hệ thống phân loại quốc gia


title: Antillophos durianoides

text:
Antillophos durianoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Antillophos


title: Phù Câu

text:
Phù Câu (chữ Hán giản thể: 扶沟县, Hán Việt: Phù Câu huyện) là một huyện của địa cấp thị Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1163 km2, dân số năm 2002 là 710.000 người, huyện lỵ đóng tại trấn Thành Quan. Huyện này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 9 trấn, 7 hương.
Trấn: Thành Quan, Thôi Kiều, Giang Thôn, Cửu Viên, Bao Truân, Bạch Đàm, Luyện Tự, Đại Tân và 汴 Cương.
Hương: Tào Lý, Sài Cương, Cổ Thành, Lư Đàm, Đại Lý Trang và Thành Giao.
==Tham khảo==

Chu Khẩu
Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)


title: Yé

text:
Yé là một tổng của tỉnh Nayala ở phía đông Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Yé. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 34.851 .

Các thị xã và các làng

 Yé	(5 903 dân) (thủ phủ)
 Bondaogtenga	(766 dân)
 Bouna	(1 212 dân)
 Daman	(3 541 dân)
 Doumbassa	(1 077 dân)
 Goersa	(1 471 dân)
 Kangotenga	(903 dân)
 Kobé	(160 dân)
 Mélou	(2 971 dân)
 Mobgowindtenga	(1 430 dân)
 Nabonswindé	(1 780 dân)
 Niempourou	(1 901 dân)
 Noagtenga	(565 dân)
 Sankoué	(2 993 dân)
 Saoura	(2 056 dân)
 Sidikitenga	(638 dân)
 Siguinvoussé	(862 dân)
 Tani	(2 567 dân)
 Watinoma	(1 458 dân)
 Yambatenga	(597 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Nayala


title: Khu kinh tế Định An

text:
Khu kinh tế Định An là một khu kinh tế thuộc tỉnh Trà Vinh, Việt Nam. Khu kinh tế này đã được thủ tướng chính phủ Việt Nam thành lập ngày 27 tháng 4 năm 2009.

Khu kinh tế Định An nằm trên địa bàn các xã và ấp ở phía nam đường 914 thuộc 2 huyện Trà Cú và Duyên Hải, có tổng diện tích tự nhiên là 39.020 ha.

Khu kinh tế này sẽ phát triển các ngành công nghiệp gắn biển với các ngành như sản xuất điện năng, luyện thép, hóa dầu, công nghiệp đóng tàu biển cùng với các ngành công nghiệp bổ trợ khác. Ngoài ra, khu kinh tế này còn phát triển khu du lịch, kinh tế cảng, khu phi thuế quan gắn với cảng và khu dân cư đô thị.

Khu kinh tế này sẽ gắn kết với luồng Định An cho cảng Cần Thơ. Trong tương lai sẽ xây dựng và nâng cấp hai thị trấn thành hai thị xã: thị trấn Duyên Hải và thị trấn Định An.

Các doanh nghiệp đầu tư vào khu kinh tế này được hưởng ưu đãi về thuế quan và tiền thuê đất.

Liên kết ngoài và tham khảo
Quyết định số 69/2009/QĐ-TTg ngày 27 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc thành lập và ban hành quy chế hoạt động của khu kinh tế Định An, tỉnh Trà Vinh

Tham khảo

Kinh tế Trà Vinh
Định An


title: Atoposmia elongata

text:
Atoposmia elongata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Atoposmia
Động vật được mô tả năm 1936


title: Sân vận động sinh nhật lần thứ 80

text:
Sân vận động sinh nhật lần thứ 80 là một sân vận động đa năng ở Nakhon Ratchasima (Korat), tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan. Đây là sân vận động chính của Khu liên hợp thể thao kỷ niệm 80 năm ngày sinh của Quốc vương, 5 tháng 12 năm 2007. Sân có sức chứa 24.641 chỗ ngồi. Đây là sân nhà của Nakhon Ratchasima F.C. Sân đã tổ chức các trận đấu môn bóng đá cũng như lễ khai mạc và bế mạc của Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007. Sân vận động này có tên gọi như vậy vì ngày sân được khánh thành trùng với sinh nhật lần thứ 80 của Quốc vương Bhumibol Adulyadej.

Sân vận động và vị trí

Tham khảo

Liên kết ngoài
World Stadiums.com
Trang web của cơ quan thể thao Thái Lan
Hình ảnh tại koratfc.net
Hình ảnh của 'Sân vận động nhỏ hơn'.

Địa điểm bóng đá Thái Lan
Công trình xây dựng Nakhon Ratchasima
Thể thao tỉnh Nakhon Ratchasima
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 2007
Khởi đầu năm 2007 ở Thái Lan


title: Neuve-Chapelle

text:
Neuve-Chapelle là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Neuve-Chapelle có cự ly khoảng  về phía đông bắc Béthune và  về phía tây nam Lille.

Dân số

Xem thêm
 Battle of Neuve Chapelle (1915)
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Website about the battle of Neuve-Chapelle
 The CWGC Indian memorial
 Neuve-Chapelle Farm CWGC cemetery
 The CWGC British cemetery
 The war memorial
 Neuve-Chapelle on the Quid website

Neuvechapelle


title: Scamboneura vittifrons

text:
Scamboneura vittifrons là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Chú thích

Tham khảo

Scamboneura


title: Lacon cristatus

text:
Lacon cristatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Treffen

text:
Treffen () là một thị xã thuộc huyện Villach-Land trong bang Kärnten trong nước Áo. Đô thị  có diện tích 71,01 km², dân số thời điểm năm 2001 là 4279 người.

Tham khảo

Đô thị của Kärnten


title: Quasimus shibatai

text:
Quasimus shibatai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam

text:
Đại hội Đại biểu toàn quốc là đại hội then chốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, do Ban Chấp hành Trung ương triệu tập thường lệ 5 năm 1 lần, theo Điều lệ là "cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng". Đại biểu dự đại hội gồm các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương triệu tập đại hội và đại biểu do đại hội cấp dưới bầu.

Đại biểu chính thức dự Đại hội đại biểu toàn quốc gồm các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương và Đại biểu do Đại hội cấp dưới bầu; Đại biểu dự Đại hội phải được Đại hội thẩm tra tư cách và biểu quyết công nhận.

Đại hội Đại biểu toàn quốc bất thường có thể được triệu tập khi Ban Chấp hành Trung ương thấy cần hoặc khi có hơn một nửa số Cấp ủy trực thuộc yêu cầu. Đại biểu dự Đại hội bất thường là các Uỷ viên Trung ương đương nhiệm, đại biểu đã dự Đại hội đại biểu toàn quốc đầu nhiệm kỳ, đủ tư cách.

Ở các cấp, cơ quan lãnh đạo cao nhất là đại hội đại biểu hoặc đại hội đảng viên, với đại biểu tham dự gồm các ủy viên ban chấp hành cấp triệu tập đại hội và đại biểu do đại hội cấp dưới bầu.

Một số kỳ có Đại hội trù bị họp kín một số ngày giải quyết các công việc quan trọng, còn Đại hội chính thức hay có đại biểu quốc tế tham dự, họp công khai. Các Đại hội gần đây bỏ thể lệ này, thường chỉ họp trù bị một ngày để chuẩn bị công việc Đại hội chính. Thông thường, Tổng Bí thư sẽ đọc Báo cáo chính trị tổng kết nhiệm kỳ.

Nhiệm vụ
Đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết của nhiệm kỳ vừa qua;
Quyết định đường lối, chính sách của Đảng nhiệm kỳ tới;
Bầu Ban Chấp hành Trung ương; Số lượng Ủy viên Trung ương chính thức và Ủy viên Trung ương dự khuyết do Đại hội quyết định;
Bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng khi cần.

Các kỳ đại hội đại biểu toàn quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam

Chính trị Việt Nam

Khởi đầu năm 1935 ở Việt Nam


title: Speiredonia cymosema

text:
Speiredonia cymosema là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Assam, Sikkim và Malaya.

Liên kết ngoài
 An Overview Of The Chi Speiredonia With Description Of Seven New Species

Chú thích

Speiredonia


title: Spermophagus moerens

text:
Spermophagus moerens là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Saint-Étienne-le-Laus

text:
Saint-Étienne-le-Laus là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sanctuary of Laus — Official Website
The apparitions of Our Lady of Laus

Saintetiennelelaus


title: Yevgenia Markovna Albats

text:
Yevgenia Markovna Albats (sinh ngày 5/9/1958) là một nhà báo điều tra, nhà nghiên cứu chính trị, phát thanh viên đài phát thanh của Nga.

Albats tốt nghiệp từ Đại học Báo chí Matxcơva năm 1980 (cùng lớp với một nhà báo Nga cũng rất nổi tiếng Anna Politkovskaya). Cô bắt đầu công việc nhà báo ở tờ Izvestia. Từ năm 1986 đến 1992 cô công tác tại tờ "Tin tức Matxcơva". Từ năm 1996 đến năm 2006 Albats quay trở lại Izvestia đảm nhiệm cột báo "We and Our Children" (Chúng ta và con cái chúng ta). Cô đã nhận được Giải thưởng Cây bút vàng của Hiệp hội nhà báo Nga năm 1989.

Năm 1997, Albats bị Izvestia sa thải vì đã viết những bài báo vạch trần sự phạm pháp của FSB. Cô được khôi phục lại cương vị cũ vào ngày 15/3/1997.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Works
 Bureaucrats and Russian Transition: Politics of Accommodation , Harvard University Press, 2004.
 The State Within a State: The KGB and Its Hold on Russia - Past, Present, and Future, Yevgenia Albats and Catherine A. Fitzpatrick. 1994. ISBN 0-374-18104-7.

Articles by Albats
 Interview with Albats by PBS.
 Reporting Stories in Russia That No One Will Publish , ngày 23 tháng 4 năm 2000, Nieman Reports.
 The Day Democracy Died in Russia , The Center for Public Integrity, ngày 17 tháng 4 năm 2001.
 The Chechen War Comes Home , The New York Times, ngày 26 tháng 10 năm 2002.
 [http://www.aei.org/research/nai/publications/pubID.20627,projectID.11/pub_detail.asp Wielding the KGB's Tools] , The Moscow Times, ngày 31 tháng 5 năm 2004.
 The Kremlin Shows Its True Face , The Moscow Times, ngày 2 tháng 8 năm 2004.
 In Putin's Kremlin, It's All About Control, The Washington Post, ngày 12 tháng 12 năm 2004.
 The Shakedown State , Higher School of Economics, Moscow, 2005.
 Seven Questions: Russia’s Cloaks and Daggers, Foreign Policy, November 2006.
 Interview with Y. Albats in English and German , "Kontakt - Report", April 2007.

Articles, talks by Albats in Russian
 Higher School of Economics.
 Personal column at Echo of Moscow.
 Personal column  in the online magazine YeZh.
 Personal blog.

Articles about Albats
 Who is next?, Publius Pundit.
 Moscow Liberals Hold Demonstration, Charles Gurin, Jamestown Foundation''.

Sinh năm 1958
Nhà báo Liên Xô
Nhà báo Nga
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhân vật còn sống
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Peyrun

text:
Peyrun là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Bulbophyllum tjadasmalangense

text:
Bulbophyllum tjadasmalangense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

tjadasmalangense]]

T


title: Tiêu Phong

text:
Tiêu Phong có thể là một trong những nhân vật sau:

 Tiêu Phong, hoàng tử nhà Nam Tề trong lịch sử Trung Quốc
 Tiêu Phong, quen gọi Kiều Phong, nhân vật hư cấu trong Thiên long bát bộ


title: K-50M

text:
{{Infobox Weapon
|name=K-50M
|image=
|caption=K-50M
|origin=
|type=Súng tiểu liên

|is_ranged=yes

|service=
|used_by= Được Việt Nam Hỗ trợ cung cấp cho miễn phí
|wars=Phong trào Đồng khởiChiến tranh Việt Nam

|designer=
|design_date=
|manufacturer=
|unit_cost=
|production_date=
|number=
|variants=Mini-SAF

|spec_label=
|weight=4,4 kg
|length=571 mm báng gấp / 756 mm báng mở
|part_length=269 mm
|width=
|height=

|cartridge=7,62x25mm Tokarev
|action=Nạp đạn bằng phản lực bắn
|rate=700 viên/phút
|velocity=
|range=200 m
|max_range=
|feed=Hộp đạn rời 35 viên hoặc 71 viên
|sights=Điểm ruồi
}}
K-50M là loại súng tiểu liên do Việt Nam tự sản xuất dựa theo mẫu súng Type 50/PPSh-41. Vào thập niên 60, Trung Quốc đã vận chuyển nhiều loại vũ khí cho miền bắc Việt Nam, trong đó có súng Type 50/PPSh-41. Sau này Việt Nam được Trung Quốc cấp phép sản xuất với cái tên mới là K-50M. Sự khác biệt chính là ống làm mát của K-50M bị cắt ngắn đến 76mm và điểm ruồi được dựa trên MAT-49 của Pháp được gắn vào phía trước nòng súng. Việc cải tiến súng bao gồm việc rút ngắn nòng súng, thay vỏ súng, bỏ báng súng bằng gỗ và thay thế bằng báng súng cơ động bằng kim loại làm cho súng cơ động hơn rất nhiều. Sự thay đổi này khiến súng ngắn và gọn nhẹ hơn, nó còn có thể tác chiến không gian hẹp, phù hợp cho đặc công, dân quân, du kích.

K-50M được lên đạn bằng khóa nòng với hai cách bắn là bắn từng viên với bắn nhiều viên cùng một lúc. K-50 dùng chung đạn với súng ngắn K-54. Súng sử dụng các hộp tiếp đạn cong 35 viên loại PPSh-41, việc sử dụng hộp tiếp đạn trống 71 viên của PPSh-41 chỉ có thể được thực hiện nếu báng súng được mở ra hoàn toàn.

Lịch Sử
Khi mà Đầu những năm 1960, phong trào đồng khởi ở miền Nam nổ ra mạnh mẽ, dẫn tới yêu cầu rất cấp thiết về vũ khí trang bị cho dân quân du kích và bộ đội địa phương.Nhằm đáp ứng đòi hỏi này, năm 1962, Bộ chính trị giao nhiệm vụ cho Tổng cục quân giới cải tiến súng K50 (Type 50) sao cho phù hợp với chiến trường miền Nam, cũng như cách đánh du kích của quân và dân ta.Nhiệm vụ này được nhà máy Z1 đảm nhận, những cải tiến được đưa ra bao gồm thay báng súng cố định thành báng thép có thể kéo ra thu vào tùy ý; tháo vỏ bọc nòng súng, chế tạo bọc mới ngắn hơn 7,62 cm; thay đổi băng đạn mới.Sau cải tiến, bề ngoài súng K50M có nhiều điểm tương đồng với khẩu MAT 49 của Pháp, những thay đổi trên giúp khiến khẩu súng ngắn hơn, dễ cơ động trong không gian hẹp.

Các thông số kỹ thuật
Chiều dài nòng: 269 mm
Đường kính nòng: 7,62 mm
Cân nặng: 4,3 kg
Chiều dài súng: 571/756 mm
Chiều dài nòng súng: 269 mm
Tốc độ bắn nhanh nhất: 700 phát/phút
Loại đạn sử dụng: 7,62x25mm Tokarev
Số lượng đạn/hộp: 35 viên hoặc 71 viên
Tầm bắn hiệu quả: 100 mét
Tầm bắn xa nhất:150 - 200 mét

Tham khảo

Liên kết ngoài
Worldgun
Vietnamese submachine guns

Súng tiểu liên
Súng Việt Nam
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Vũ khí Việt Nam


title: Wormaldia longicerca

text:
Wormaldia longicerca là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Wormaldia


title: Phalangeriformes

text:
Phalangeriformes là một phân bộ thú có túi bao gồm khoảng 70 loài có kích thước nhỏ đến trung bình, sống trên cây đặc hữu ở Úc, New Guinea và Sulawesi (và được du nhập vào New Zealand và Trung Quốc).

Các loài trong phân bộ này có đuôi dài. Loài có kích thước nhỏ nhất là possum lùn Tasmania, con trưởng thành chỉ dài 70 mm và nặng 10 g. Lớn nhất là hai loài cuscus gấu, có thể hơn 7 kg. Chúng chủ yếu sống về đêm và một phần sống trên cây. Chúng sống trong môi trường có thảm thực vật, và một số loài đã thích hợp tốt với môi trường đô thị. Chế độ ăn của chúng bao gồm từ ăn thực vật hoặc ăn tạp (possum đuôi cọ thông thường) cho đến chuyên ăn bạch đàn (glider lớn), ăn côn trùng (possum lùn núi) và ăn mật hoa (possum mật ong).

Phân loại

Khoảng 2/3 các loài thú có túi Úc là thuộc bộ Hai răng cửa, được chia thành 3 phân bộ: Vombatiformes (gấu túi mũi trần và koala, tổng cộng có 4 loài); phân bộ lớn và đa dạng là Phalangeriformes (possum và glider) và Macropodiformes (kangaroo, potoroo, chuột túi Wallaby và chuột Kangaroo Musky). Lưu ý: phân loại này dựa trên Ruedas & Morales 2005.

 Phân bộ Phalangeriformes: possum, glider và họ hàng
 Liên họ Phalangeroidea
 Họ Burramyidae: possum lùn
 Chi Burramys
 possum lùn núi, Burramys parvus
 Chi Cercartetus
 possum lùn đuôi dài, Cercartetus caudatus
 possum lùn Tây Nam, Cercartetus concinnus
 possum lùn Tasmania, Cercartetus lepidus
 possum lùn phương Đông, Cercartetus nanus
 Họ Phalangeridae: possum đuôi cọ và cuscus
 Phân họ Ailuropinae
 Chi Ailurops
 cuscus gấu Talaud, Ailurops melanotis
 cuscus gấu Sulawesi, Ailurops ursinus
 Chi Strigocuscus
cuscus lùn Sulawesi, Strigocuscus celebensis
 cuscus Banggai, Strigocuscus pelegensis
 Phân họ Phalangerinae
 Tông Phalangerini
 Chi Phalanger
Phalanger alexandrae Flannery & Boeadi, 1995
Phalanger carmelitae (Thomas, 1898)
Phalanger gymnotis (Peters & Doria, 1875)
Phalanger intercastellanus (Thomas, 1895)
Phalanger lullulae (Thomas, 1896)
Phalanger matabiru Flannery & Boeadi, 1995
Phalanger matanim (Flannery, 1987)
Phalanger mimicus Thomas, 1922
Phalanger orientalis (Pallas, 1766)
Phalanger ornatus (Gray, 1860)
Phalanger rothschildi (Thomas, 1898)
Phalanger sericeus (Thomas, 1907)
Phalanger vestitus (Milne-Edwards, 1877)
 Chi Spilocuscus
Admiralty Island Cuscus, Spilocuscus kraemeri
Common Spotted Cuscus, Spilocuscus maculatus
Waigeou Cuscus, Spilocuscus papuensis
Black-spotted Cuscus, Spilocuscus rufoniger
Blue-eyed Spotted Cuscus, Spilocuscus wilsoni
 Tông Trichosurini
 Chi Trichosurus
Northern Brushtail Possum, Trichosurus arnhemensis
Short-eared Possum, Trichosurus caninus
Mountain Brushtail Possum, Trichosurus cunninghami
Coppery Brushtail Possum, Trichosurus johnstonii
Common Brushtail Possum, Trichosurus vulpecula
 Chi Wyulda
Scaly-tailed Possum, Wyulda squamicaudata
 Liên họ Petauroidea
 Họ Pseudocheiridae
 Phân họ Hemibelideinae
 Chi Hemibelideus
 Lemur-like Ringtail Possum, Hemibelideus lemuroides
 Chi Petauroides
 Greater Glider, Petauroides volans
 Phân họ Pseudocheirinae
 Chi Petropseudes
 Rock-haunting Ringtail Possum, Petropseudes dahli
 Chi Pseudocheirus
 Common Ringtail Possum, Pseudocheirus peregrinus
 Chi Pseudochirulus
 Lowland Ringtail Possum, Pseudochirulus canescens
 Weyland Ringtail Possum, Pseudochirulus caroli
 Cinereus Ringtail Possum, Pseudochirulus cinereus
 Painted Ringtail Possum, Pseudochirulus forbesi
 Herbert River Ringtail Possum, Pseudochirulus herbertensis
 Masked Ringtail Possum, Pseudochirulus larvatus
 Pygmy Ringtail Possum, Pseudochirulus mayeri
 Vogelkop Ringtail Possum, Pseudochirulus schlegeli
 Phân họ Pseudochiropinae
 Chi Pseudochirops
 D'Albertis' Ringtail Possum, Pseudochirops albertisii
 Green Ringtail Possum, Pseudochirops archeri
 Plush-coated Ringtail Possum, Pseudochirops corinnae
 Reclusive Ringtail Possum, Pseudochirops coronatus
 Coppery Ringtail Possum, Pseudochirops cupreus
 Họ Petauridae
 Chi Dactylopsila
 Great-tailed Triok, Dactylopsila megalura
 Long-fingered Triok, Dactylopsila palpator
 Tate's Triok, Dactylopsila tatei
 Striped Possum, Dactylopsila trivirgata
 Chi Gymnobelideus
 Leadbeater's Possum, Gymnobelideus leadbeateri
 Chi Petaurus
 Northern Glider, Petaurus abidi
 Yellow-bellied Glider, Petaurus australis
 Biak Glider, Petaurus biacensis
 Sugar Glider, Petaurus breviceps
 Mahogany Glider, Petaurus gracilis
 Squirrel Glider, Petaurus norfolcensis
 Họ Tarsipedidae
 Chi Tarsipes
 Honey Possum or Noolbenger, Tarsipes rostratus
 Họ Acrobatidae
 Chi Acrobates
 Feathertail Glider, Acrobates pygmaeus
 Chi Distoechurus
 Feather-tailed Possum, Distoechurus pennatus

Tham khảo

Possums and Gliders — Australia Zoo
Australian Possums
Urban Possums — ABC (Science), Australian Broadcasting Corporation
Ruedas, L.A. & Morales, J.C. 2005. Evolutionary relationships among genera of Phalangeridae (Metatheria: Diprotodontia) inferred from mitochondrial data. Journal of Mammalogy 86(2):353-365.

Thú của New Guinea

bg:Посуми
ca:Pòssum
de:Possum
es:Phalangeriformes
fr:Phalangeriformes
it:Phalangeriformes
nl:Possum
ja:ポッサム
pt:Phalangeriformes


title: Vú

text:
Đối với các định nghĩa khác, xem Vú (định hướng).

Vú là một trong hai phần nổi bật nằm ở khu vực bên trên của phần bụng của một loài linh trưởng. Cả con cái và con đực đều phát triển vùng ngực từ các mô phôi giống nhau.

Ở phụ nữ, vùng ngực đóng vai trò là một tuyến vú, sản xuất và tiết ra sữa để cung cấp dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh Lớp mỡ dưới da phủ và bao quanh một mạng lưới các ống dẫn hội tụ tại đầu vú, và những mô này tạo nên kích thước và hình dáng của vùng ngực. Ở cuối các ống dẫn sữa là tiểu thùy, hoặc cụm phế nang, nơi sữa được sản xuất và lưu trữ phản ứng với các tín hiệu nội tiết. Khi mang thai, vùng ngực phản ứng với sự tương tác phức tạp của các hormone, bao gồm estrogen, progesterone và prolactin, để hoàn thành quá trình phát triển, cụ thể là sự trưởng thành của tiểu thùy phế nang, để chuẩn bị cho việc tiết sữa và cho con bú.

Loài người là loài duy nhất trong thế giới động vật có bộ ngực vĩnh viễn. Khi đến tuổi dậy thì, sự kết hợp giữa hormone estrogen và hormone tăng trưởng sẽ góp phần tạo nên sự phát triển vĩnh viễn của vùng ngực ở phụ nữ. Điều này chỉ xảy ra ở mức độ thấp hơn đáng kể so với nhiều loài linh trưởng khác—phát triển vùng ngực ở các loài linh trưởng khác thường chỉ xảy ra trong trường hợp mang thai. Ngoài chức năng quan trọng là cung cấp dưỡng chất cho trẻ sơ sinh, bộ ngực phụ nữ còn mang theo các đặc điểm về xã hội và tình dục. Bộ ngực đã xuất hiện trong nghệ thuật điêu khắc, nghệ thuật và nhiếp ảnh cổ điển cũng như hiện đại. Chúng có thể nổi bật trong quá trình nhận thức về cơ thể và sự hấp dẫn tình dục của phụ nữ. Một số nền văn hóa liên kết ngực với tình dục và thường coi việc trần ngực tại nơi công cộng là thiếu phù hợp hoặc không phải là hành vi đứng đắn. Vùng ngực, đặc biệt là núm vú, được xem là vùng cảm giác nhạy cảm.

Nguyên gốc và thuật ngữ
Từ tiếng Anh "breast" xuất phát từ từ cổ tiếng Anh "brēost" (nghĩa là ngực, vú), có nguồn gốc từ từ cổ Tiếng Anh , rồi từ Tiếng Đức Tiền sử  (ngực), và còn trở về căn gốc Tiếng Ấn-Âu Tiền sử "" (tăng trưởng, nảy mầm). Cách viết "breast" phù hợp với cách phát âm ở Scotland và vùng Bắc nước Anh. Từ điển "Merriam-Webster" ghi nhận rằng "Tiếng Anh Trung cổ , [có nguồn] từ Tiếng Anh cổ ; có nguồn từ Tiếng Đức Cao cổ ..., Tiếng Ai-len cổ  [bụng], và Tiếng Nga "; thuật ngữ này được sử dụng từ trước thế kỷ 12.

Trong tiếng Anh, có nhiều cụm từ địa phương để chỉ ngực, từ những cụm từ lịch sự tới những cụm từ lóng hoặc tục. Một số cụm từ lóng tục có thể bị coi là xúc phạm hoặc mang tính phân biệt đối với phụ nữ.

Sự phát triển tiến hóa
Trong số các loài động vật, loài người là duy nhất có ngực tăng kích thước vĩnh viễn sau khi đạt tuổi dậy thì (còn được gọi là tuổi dậy thì ở con người). Tại sao sự thay đổi tiến hóa này xảy ra vẫn chưa được hiểu rõ. Một số giả thuyết đã được đưa ra:

Một khả năng được đề xuất liên quan đến quá trình tổng hợp chất nội tiết là tiền chất của hormone steroid dehydroepiandrosterone, diễn ra trong các vùng giàu mỡ trên cơ thể như mông và ngực. Điều này đã góp phần vào sự phát triển não bộ của con người và đóng vai trò trong việc tăng kích thước não. Việc ngực tăng kích thước có thể đã bắt đầu từ giai đoạn của loài Homo ergaster (1,7-1,4 triệu năm trước). Sau đó, có thể đã có các giả thuyết khác về hình thành ngực trở thành nguyên nhân chính.

Có ý kiến từ các nhà động vật học Avishag và Amotz Zahavi rằng kích thước ngực của con người có thể được giải thích bằng lý thuyết nguyên tắc làm khuyết về sự khác biệt giới. Theo ý kiến này, ngực lớn của phụ nữ có thể được hiểu là một cách trình diễn chân thành về sức khỏe của phụ nữ và khả năng phát triển và mang chúng suốt cuộc đời. Đối tượng tiềm năng sau đó có thể đánh giá gen của một đối tác tiềm năng dựa trên khả năng duy trì sức khỏe của cô ấy ngay cả khi cô ấy phải chịu gánh nặng năng lượng bổ sung.

Nhà động vật học Desmond Morris đưa ra một cách tiếp cận theo góc độ xã hội sinh học trong cuốn sách khoa học của ông The Naked Ape. Ông đề xuất, thông qua việc so sánh với các loài linh trưởng khác, rằng ngực tiến hóa để thay thế mông phình to làm tín hiệu tình dục cho quá trình rụng trứng. Ông lưu ý làm thế nào con người có dương vật và ngực đều lớn so với kích thước của họ. Hơn nữa, người tiền sử đã chọn cách di chuyển bằng hai chân và giao hợp khuôn mặt đối mặt. Do đó, ông đề xuất rằng tín hiệu tình dục phình to giúp duy trì mối liên kết giữa đôi vợ chồng dù họ thực hiện các nhiệm vụ khác nhau và do đó bị tách biệt trong khoảng thời gian dài.

Trong cuốn sách nghiên cứu "Tiến hóa của Ngực Con Người" (2001), đã được đề xuất rằng hình dáng tròn của ngực phụ nữ đã phát triển để ngăn trẻ sơ sinh bú mà không bị ngạt thở. Điều này liên quan đến hàm nhỏ của trẻ sơ sinh người, khi không thể nối tiếp từ khuôn mặt để đến vú, dẫn đến việc ngực có hình dáng phẳng có thể che lấp mũi của trẻ nếu đặc thù như với tinh tinh. Với sự lùi lại của hàm người trong khuôn mặt, cơ thể phụ nữ đã bù đắp bằng cách có ngực tròn hơn.

Người ta cũng đưa ra ý kiến khác từ Ashley Montague (1965), cho rằng sự xuất hiện của ngực là sự thích nghi cho việc cho ăn trẻ sơ sinh với một lý do khác. Khi tổ tiên người bắt đầu đứng thẳng và mất lông cơ thể, việc mang trẻ ở hông hoặc vai trở nên cần thiết thay vì trên lưng như các loài khác. Điều này khiến cho trẻ khó tìm vú và chỗ để bám vào lông cơ thể của mẹ. Sự di động của vú trên ngực lớn của hầu hết phụ nữ giúp trẻ dễ dàng tìm thấy và nắm bám để bú.

Có các ý kiến khác, bao gồm việc ngực lớn vĩnh viễn có thể thu hút đối tác, ngực "đung đưa" cung cấp cho trẻ điểm tựa, hoặc ngực lớn vĩnh viễn chia sẻ chức năng của một bướu lưng của lạc đà, để tích trữ mỡ như dự trữ năng lượng.

Cấu trúc của ngực

Ở phụ nữ, ngực nằm ở phía trên cơ ngực lớn và nằm từ mức xương sườn thứ hai đến mức xương sườn thứ sáu phía trước của lồng ngực; tức là, ngực phủ một phần lớn khu vực ngực và bức tường ngực. Phía trước của ngực, mô vú có thể kéo dài từ Gan cửa xương (gò cổ) đến giữa xương ức (xương vú). Ở hai bên hông của ngực, mô vú có thể kéo dài vào Nách và có thể đến tận phía sau là Cơ sườn lưng rộng, kéo dài từ lưng dưới đến xương cánh tay (xương bắp trên). Dưới dạng một tuyến vú, ngực bao gồm các lớp mô khác nhau, chủ yếu là hai loại: Mô mỡ; và mô tuyến, có tác động đến việc tiết sữa của ngực.

Về hình thái học, ngực có hình dáng giống nước mắt. Lớp mô ở phần ngoại cùng (màng mỡ bề ngoài) được tách ra khỏi da bởi lớp mỡ dưới da (mô mỡ). Các dây treo dây đeo Cooper là những phần mở rộ từ lớp màng mỡ bề ngoài đến lớp da bọc. Ngực của phụ nữ người lớn chứa 14–18 búi vú tiết sữa không đều hội tụ tại vùng vú. Những ống tiết sữa có đường kính 2.0–4.5 mm và được bao quanh ngay lập tức bởi mô liên kết dày đặc hỗ trợ tuyến vú. Sữa chảy ra khỏi ngực thông qua vú, được bao quanh bởi vùng da có màu gọi là bầu vú. Kích thước của bầu vú có thể thay đổi rộng rãi ở các phụ nữ. Bầu vú chứa các tuyến mồ hôi biến đổi gọi là Tuyến Montgomery. Những tuyến này tiết ra chất dầu nhờn để làm trơn và bảo vệ vú trong quá trình cho con bú. Các hợp chất bay hơi trong những chất tiết này cũng có thể làm kích thích mùi để kích thích nhu cầu ăn của trẻ sơ sinh.

Kích thước và trọng lượng của ngực có sự biến đổi rộng rãi giữa các phụ nữ. Ngực cỡ nhỏ đến trung bình có trọng lượng từ 500 gram (1,1 pound) hoặc ít hơn, và ngực cỡ lớn có thể nặng khoảng 750 đến 1.000 gram (1,7 đến 2,2 pound) hoặc hơn. Về thành phần, ngực chứa khoảng 80 đến 90% mô stoma (mỡ và mô liên kết), trong khi mô tế bào biểu hoặc tuyến chỉ chiếm khoảng 10 đến 20% thể tích của ngực. Tỷ lệ thành phần mô của ngực cũng biến đổi giữa các phụ nữ. Một số phụ nữ có tỷ lệ mô tuyến so với mô mỡ hoặc mô liên kết cao hơn. Tỷ lệ mỡ tới mô liên kết xác định độ dày hoặc độ cứng của vú. Trong suốt cuộc đời phụ nữ, ngực của họ thay đổi về kích thước, hình dáng và trọng lượng do sự thay đổi hormone trong giai đoạn dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, cho con bú và mãn kinh.

Cấu trúc tuyến

Ngực là một tuyến apocrine sản xuất sữa được sử dụng để cho ăn bé sơ sinh. Đầu vú của ngực được bao quanh bởi vùng vùng areola (khu vực đầu-vùng areola). Vùng areola có nhiều tuyến dầu, và màu da biến đổi từ hồng đến nâu đậm. Các đơn vị cơ bản của ngực là các đơn vị ống tiết sữa nút cuối (TDLUs), sản xuất sữa ngực mỡ. Chúng đảm nhận chức năng nuôi con bằng cách hoạt động như một tuyến vú. Chúng được phân bố khắp cơ thể của ngực. Khoảng hai phần ba mô tiết sữa nằm trong khoảng cách 30 mm từ gốc đầu vú. Các ống tiết sữa cuối cùng dẫn sữa từ TDLUs vào 4-18 ống tiết sữa, dẫn sữa đến đầu vú. Tỷ lệ tuyến sữa so với mỡ là 2:1 ở phụ nữ đang cho con bú, và 1:1 ở phụ nữ không đang cho con bú. Ngoài các tuyến sữa, ngực còn bao gồm các mô liên kết (collagen, elastin), mỡ trắng và ligament Cooper treo. Cảm giác trong ngực được cung cấp bởi sự gây mê của hệ thần kinh ngoại vi thông qua các nhánh da phía trước (anterior) và hai bên (lateral) của các dây thần kinh nội xâm thứ tư, thứ năm và thứ sáu. Dây thần kinh T-4 (Dây thần kinh cột sống thắt lưng 4), cung cấp cảm giác cho khu vực đầu-vùng areola.

Lưu thông bạch huyết
Khoảng 75% bạch huyết từ vùng ngực chảy đến các nút bạch huyết nách cùng phía trên cơ thể, trong khi 25% bạch huyết di chuyển đến các nút gần xương xịt (parasternal) (ở bên cạnh xương xịt). Một lượng nhỏ bạch huyết còn lại chuyển đến nút bạch huyết của ngực khác và các nút bạch huyết bụng. Vùng dưới vùng areola có một mạng bạch huyết được gọi là "mạng bạch huyết dưới areola của Sappey". Các nút bạch huyết nách bao gồm các nhóm nút pectoral (ở ngực), subscapular (dưới xương bả vai), và humeral (vùng xương cánh tay) mà dòng chảy đến các nút bạch huyết nách trung tâm và nút bạch huyết nách đỉnh. Việc lưu thông bạch huyết từ vùng ngực đặc biệt quan trọng trong ung thư học do ung thư vú thường xuất phát từ tuyến vú, và tế bào ung thư có thể lan truyền (tách ra) từ khối u và lan tỏa đến các bộ phận khác của cơ thể thông qua hệ thống bạch huyết.

Hình dáng, cấu trúc và hỗ trợ
Các biến thể về hình dáng, kích thước, thể tích, mật độ mô, vị trí cơ ngực và khoảng cách của vùng ngực quyết định hình dáng tự nhiên, diện mạo và vị trí trên ngực phụ nữ. Kích thước vùng ngực và các đặc điểm khác không dự đoán tỷ lệ mỡ tới tuyến sữa hoặc khả năng cho phụ nữ cho con bú. Kích thước và hình dáng của vùng ngực bị ảnh hưởng bởi các thay đổi hormone bình thường trong cuộc sống (sự phát triển ngực, kinh nguyệt, mang thai, mãn kinh) và các tình trạng y tế (ví dụ như tăng trưởng vùng ngực ở trinh nữ). Hình dáng của vùng ngực được tự nhiên xác định bởi sự hỗ trợ của các dây chằng Cooper, cấu trúc cơ và xương ở dưới ngực, và bởi vỏ da bọc. Các dây chằng Cooper giữ vững ngực từ xương gáy (xương chìm) và màng cơ xương gáy-ngực (xương chìm và ngực) bằng cách xuyên qua và bao quanh mô mỡ và tuyến sữa. Ngực được định vị, gắn kết và được hỗ trợ bởi tường ngực, trong khi hình dáng của nó được thiết lập và duy trì bởi vỏ da. Ở hầu hết phụ nữ, một bên ngực sẽ hơi lớn hơn bên kia. Sự không đối xứng rõ ràng và kéo dài hơn về kích thước vùng ngực xảy ra ở khoảng 25% phụ nữ.

Mặc dù nhiều người thường nghĩ rằng việc cho con bú sẽ làm ngực bị chảy xệ, nhưng các nhà nghiên cứu đã tìm thấy rằng nguyên nhân gây chảy xệ của ngực ở phụ nữ chủ yếu bao gồm bốn yếu tố quan trọng: hút thuốc lá, số lượng lần mang thai, trọng lực và tăng hoặc giảm cân.

Phần dưới của mỗi ngực được nối với ngực bằng màng sâu trải dài trên cơ ngực lớn. Khoảng không gian giữa ngực và cơ ngực lớn, gọi là không gian sau ngực, giúp cho ngực có khả năng di chuyển.
Phần ngực của chúng ta nằm trong ngăn của ngực (không gian ngực), dần dần nghiêng ra ngoài từ điểm gắn với xương ngực ở phía trên (gần xương ngực) và từ phía trên xuống những xương sườn thấp nhất, tạo nên sự hỗ trợ cho ngực. Vùng gấp dưới ngực, nơi mặt dưới của ngực tiếp xúc với ngực, là một đặc điểm cơ bản do da ngực bám dính vào các mô liên kết ở phía dưới da của ngực; vùng gấp dưới ngực là phạm vi dưới cùng của ngực. Thường thì mô ngực bình thường có cảm giác chấn động hoặc hạt nhỏ, mức độ này khác nhau đối với từng người phụ nữ.

Phát triển
Ngực chủ yếu được tạo thành từ các mô mỡ, mô tuyến, và mô liên kết. Vì các mô này có các thụ thể hormone, kích thước và thể tích của ngực biến đổi theo sự thay đổi hormone cụ thể cho sự phát triển của vùng ngực (thelarche), kinh nguyệt (sản xuất trứng), thai kỳ (sinh sản), cho con bú (cho ăn con cái), và mãn kinh (kết thúc kinh nguyệt).

Tuổi dậy thì

Cấu trúc hình thái của ngực con người giống nhau ở cả nam và nữ cho đến tuổi dậy thì. Đối với các cô gái trong giai đoạn phát triển ngực (thelarche), các hormon giới tính nữ (chủ yếu là estrogen) phối hợp với hormon tăng trưởng thúc đẩy sự phát triển, tăng trưởng và phát triển của vùng ngực. Trong thời gian này, các tuyến sữa tăng kích thước và thể tích và bắt đầu nằm trên ngực. Các giai đoạn phát triển của đặc điểm giới tính phụ thuộc (ngực, lông mu, v.v.) được minh họa trong tỉ lệ năm giai đoạn Tanner.

Trong giai đoạn thelarche, vùng ngực đang phát triển có thể không đều kích thước và thường thì ngực bên trái nhỉnh hơn một chút. Tình trạng không đối xứng này là tạm thời và bình thường theo thống kê trong sự phát triển cơ thể và tình dục của phụ nữ. Các vấn đề y tế có thể gây ra sự phát triển quá mức (ví dụ: tăng trưởng vùng ngực ở trinh nữ, tăng trưởng quá mức) hoặc phát triển không đủ (ví dụ: biến dạng vùng ngực ống, tăng trưởng không đủ) ở các cô gái và phụ nữ.

Khoảng hai năm sau khi bắt đầu vào thời kỳ dậy thì (khi cô gái có chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên), hormone estrogen và hormone tăng trưởng kích thích sự phát triển và tăng trưởng của mô tuyến, mỡ và mô gắn bám tạo thành ngực. Quá trình này kéo dài khoảng bốn năm cho đến khi hình dáng cuối cùng của ngực (kích thước, thể tích, mật độ) được xác định vào khoảng tuổi 21. Sự phát triển của vùng ngực ở các cô gái bắt đầu từ thời kỳ dậy thì, khác với tất cả các loài động vật có vú khác, trong đó ngực chỉ phát triển khi đang cho con bú.

Sự biến đổi trong chu kỳ kinh nguyệt
Trong thời kỳ kinh nguyệt, ngực sẽ trở nên phình to do việc giữ nước và tăng trưởng tạm thời.

Mang thai và cho con bú
Ngực đạt độ trưởng thành đầy đủ khi phụ nữ mang thai lần đầu. Sự thay đổi trong ngực thường là dấu hiệu đầu tiên của thai kỳ. Ngực sẽ trở nên lớn hơn, vùng xung quanh vú trở nên lớn hơn và đậm màu hơn, các tuyến Montgomery sẽ phình lên, và đôi khi tĩnh mạch trở nên rõ ràng hơn. Ngực có thể đau nhức trong thời kỳ mang thai, đặc biệt là trong ba tháng đầu. Đến giữa thai kỳ, ngực đã có khả năng sản xuất sữa vật lý và một số phụ nữ có thể bày tỏ colostrum, một dạng sữa mẹ.

Sự tăng cao của hormone prolactin trong thời kỳ mang thai có vai trò quan trọng trong việc sản xuất sữa. Tuy nhiên, sản xuất sữa bị chặn bởi hormone progesterone và estrogen cho đến sau khi sinh, khi mức độ progesterone và estrogen giảm đi.

Tuổi mãn kinh
Khi mãn kinh đến, ngực sẽ co rút. Kích thước của ngực có thể giảm đi khi mức độ estrogen trong cơ thể giảm đi. Mô mỡ và tuyến sữa cũng sẽ bắt đầu teo lại. Ngực cũng có thể phình to do tác động phụ từ việc dùng viên tráng miệng kết hợp. Kích thước của ngực cũng có thể thay đổi theo sự biến đổi về cân nặng. Sự thay đổi về hình dáng của ngực thường có thể thấy qua vết rạn da trên bề mặt da ngực; chúng có thể là dấu hiệu lịch sử cho sự gia tăng và giảm đi về kích thước và thể tích của ngực trong suốt quá trình cuộc đời của phụ nữ.

Việc cho con bú

Chức năng quan trọng nhất của ngực, như tuyến vú, là cung cấp sữa mẹ để dinh dưỡng cho em bé. Sữa mẹ được sản xuất trong các tế bào tạo sữa trong các ống nhuyễn. Khi em bé bú, việc kích thích ngực sẽ khiến não của mẹ sản xuất hormone oxytocin. Oxytocin cao kích thích các tế bào cơ xung quanh ống nhuyễn co bóp, làm cho sữa chảy qua các ống nối từ ống nhuyễn đến núm vú.

Các em bé mới sinh đã có bản năng và nhu cầu hút núm vú, và việc cho con bú không chỉ cung cấp dinh dưỡng mà còn mang lại sự thoải mái cho em bé. Sữa mẹ chứa đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết trong 6 tháng đầu đời, và sau đó vẫn là một nguồn dinh dưỡng quan trọng, cùng với thức ăn rắn, ít nhất đến 1 hoặc 2 tuổi.

Ý nghĩa lâm sàng
Ngực dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều tình trạng lành tính và ác tính. Những tình trạng lành tính thường gặp nhất là viêm tuyến vú sau khi sinh, biến đổi về ngực u nang và đau ngực.

Sữa mẹ không liên quan đến mang thai được gọi là sữa ra khi không mang thai. Nó có thể do một số loại thuốc (như các loại thuốc điều trị tâm thần), tình trạng căng thẳng cơ thể cực đoan hoặc các rối loạn nội tiết. Sữa mẹ ở trẻ sơ sinh được gây ra bởi các hormone từ mẹ đã truyền vào máu của em bé trong thời kỳ mang thai.

Ung thư vú

Ung thư vú là nguyên nhân phổ biến nhất gây tử vong do ung thư ở phụ nữ và cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tử vong cao ở phụ nữ. Các yếu tố có thể giảm nguy cơ mắc ung thư vú bao gồm kiểm tra vú đều đặn bởi chuyên gia y tế, siêu âm vú định kỳ, kiểm tra tự kiểm tra ngực, ăn uống lành mạnh, tập thể dục để giảm mỡ thừa, và cho con bú.

Ngực nam
Cả nam lẫn nữ đều phát triển ngực từ các mô sinh sản ban đầu. Tuy nhiên, ngực nam thường không chứa các đốm và túi nhỏ như ở ngực nữ. Hiếm khi có một số ít đốm xuất hiện, dẫn đến việc một số nam giới phát triển ung thư tuyến đốm ngực. Thông thường, nam sản xuất ít hormone nữ (estrogen) và nhiều hormone nam (androgen) như testosterone, làm giảm tác động của hormone nữ trong việc phát triển mô ngực quá mức. Tại thời kỳ dậy thì và ở nam, việc phát triển ngực không bình thường thể hiện qua hiện tượng sưng ngực do mất cân bằng giữa hormone nữ và nam trong cơ thể. Khoảng 70% nam thanh niên có thể tạm thời phát triển mô ngực trong giai đoạn dậy thì. Tình trạng này thường tự giải quyết trong vòng hai năm. Khi sữa ra ở nam giới xuất hiện, nó thường là triệu chứng của một vấn đề về tuyến yên.

Phẫu thuật thẩm mỹ

Phẫu thuật thẩm mỹ có thể được thực hiện để làm tăng hoặc giảm kích thước vú, hoặc để tái tạo vú trong trường hợp bị biến dạng do bệnh lý như ung thư vú. Các phẫu thuật tăng kích thước vú và nâng vú (mastopexy) thường chỉ được thực hiện vì mục đích thẩm mỹ, trong khi phẫu thuật giảm vú đôi khi được chỉ định về mặt y tế. Trong trường hợp vú của phụ nữ bị không đối xứng nghiêm trọng, có thể thực hiện phẫu thuật để làm to vú nhỏ hơn, làm nhỏ vú lớn hơn, hoặc cả hai.

Phẫu thuật tăng kích thước vú thường không ảnh hưởng đến khả năng cho con bú trong tương lai. Trong khi đó, phẫu thuật giảm vú thường dẫn đến giảm cảm giác ở vùng nhũ hoa, và giảm sự cung cấp sữa cho phụ nữ muốn cho con bú. Việc cấy ghép có thể làm ảnh hưởng đến quá trình mammography (hình ảnh X-quang vùng vú).

Xã hội và văn hóa

Tổng quan
Trong hình tượng Kitô giáo, một số tác phẩm nghệ thuật miêu tả phụ nữ cầm vú trong tay hoặc trên đĩa, thể hiện họ đã chết như nhà đạo tử do vú bị cắt đứt; ví dụ về điều này là Thánh Agatha của Sicilia.

Femen là một nhóm hoạt động nữ quyền sử dụng việc trần truồng như một phần của các chiến dịch chống lại vấn nạn du lịch tình dục tấn công đối với các tình dục, tôn giáo, chống chủ nghĩa phân biệt giới và kỳ thị đồng tính. Các hoạt động của Femen thường bị cảnh sát bắt giữ đáp lại những cuộc biểu tình của họ.

Lịch sử sử dụng ngực nữ làm chủ đề cho tiết mục hài hước của các diễn viên hài có từ lâu (ví dụ, các tiết mục burlesque/slapstick của diễn viên hài người Anh Benny Hill).

Lịch sử nghệ thuật
Trong xã hội tiền sử châu Âu, những tượng nữ có vẻ ngoại việc ngực phát triển hoặc được phóng đại đều phổ biến. Một ví dụ điển hình là Venus of Willendorf, một trong nhiều tượng nữ Venus figurines thời kỳ Tiền sử có hông và vòng ngực rất đầy đặn. Các hiện vật như bát, tượng đá và tượng thần có hình ngực được ghi chép từ năm 15.000 TCN đến cuối thời cổ đại trên khắp châu Âu, Bắc Phi và Trung Đông.

Nhiều nữ thần tượng trưng cho tình yêu và sự sinh sản được liên kết với ngực và sữa mẹ. Hình ảnh của nữ thần Phoenicia Astarte thường được biểu thị như những cột trang trí bằng những hình ngực. Isis, nữ thần Ai Cập đại diện cho nhiều điều, trong đó có sự làm mẹ lý tưởng, thường được miêu tả đang bú sữa cho vua pharaoh, xác nhận vị thế thần thánh của họ như những người cai trị. Thậm chí cả những vị thần nam tượng trưng cho tái sinh và sự sinh sản cũng thỉnh thoảng được biểu thị với các phần bổ như ngực, như vị thần sông Hapy được cho là chịu trách nhiệm cho việc tràn trề hàng năm của con sông Nile.

Ngực nữ cũng xuất hiện nổi bật trong Nghệ thuật Minoan thông qua các tượng nữ thần nổi tiếng Snake Goddess, và một số tác phẩm khác, tuy nhiên hầu hết ngực nữ đều được che phủ. Ở Hy Lạp cổ đại, có nhiều tôn giáo tôn thờ "Kourotrophos", người mẹ cho con bú, được tượng trưng bởi các nữ thần như Gaia, Hera và Artemis. Việc tôn thờ các vị thần được tượng trưng bởi ngực nữ tại Hy Lạp trở nên hiếm khi vào thế kỷ một. Sự tôn thờ phổ biến các nữ thần giảm đi đáng kể trong thời kỳ sự gia tăng của các thành phố quốc gia Hy Lạp, một di sản được kế thừa trong Đế chế La Mã sau này.

Trong giai đoạn giữa nửa thế kỷ đầu TCN, văn hóa Hy Lạp trải qua một sự thay đổi từ từ trong cách nhìn về ngực nữ. Phụ nữ trong nghệ thuật thường che phủ bằng quần áo từ cổ xuống, bao gồm các nữ thần như Athena, bảo trợ của Athens tượng trưng cho sự nỗ lực anh dũng. Tuy nhiên cũng có những ngoại lệ: Aphrodite, nữ thần tình yêu, thường được miêu tả một cách trần trụi, tuy nhiên trong tư thế thể hiện sự nhút nhát hoặc khiêm tốn, một biểu tượng được so sánh với các bức tranh pin-up hiện đại bởi nhà sử học Marilyn Yalom. Mặc dù đàn ông trần trụi thường được miêu tả đứng thẳng, hầu hết những tượng trưng về nữ trần trụi trong nghệ thuật Hy Lạp thường xuất hiện "thường có tấm vải sát kín và tư thế hơi cúi mình, tự bảo vệ mình". Một truyền thuyết phổ biến tại thời điểm đó là về người phụ nữ Amazon, một bộ tộc của những nữ chiến binh hung hãn chỉ giao tiếp với nam giới để sinh sản và thậm chí cắt bỏ một ngực để trở thành chiến binh giỏi hơn (ý tưởng là ngực phải sẽ làm cản trở việc sử dụng cung và mũi tên). Huyền thoại này đã trở thành một chủ đề phổ biến trong nghệ thuật thời Hy Lạp và La Mã cổ đại và là một câu chuyện cảnh báo trái ngược.

Hình ảnh cơ thể
Nhiều phụ nữ xem ngực của họ quan trọng đối với sự quyến rũ tình dục của họ, như một dấu hiệu về nữ tính quan trọng cho bản thân họ.

Trang phục

Bởi vì ngực chủ yếu là mô mỡ, hình dáng của chúng có thể — trong giới hạn — được định hình bằng trang phục như foundation garments. Bra thường được mặc bởi khoảng 90% phụ nữ ở phương Tây, và thường được mặc để được hỗ trợ. Quy chuẩn xã hội trong hầu hết các nền văn hóa Tây phương là phải che kín ngực ở nơi công cộng, tuy nhiên mức độ che phủ thay đổi tùy thuộc vào ngữ cảnh xã hội. Một số tôn giáo xem ngực nữ có đặc quyền đặc biệt, qua giảng dạy chính thức hoặc qua biểu tượng. Hồi giáo cấm phụ nữ tự do tiết lộ ngực của họ ở nơi công cộng.

Nhiều văn hóa, bao gồm các văn hóa ở Bắc Mỹ thuộc vùng Tây phương, liên kết ngực với tình dục và thường coi việc tiết lộ ngực là không đạo đức hoặc đúng đắn. Ở một số văn hóa, như người Himba ở phía bắc Namibia, phụ nữ không mặc áo để che ngực là điều bình thường. Ở một số văn hóa ở châu Phi, ví dụ, đùi được coi là có tính chất gợi dục cao và không bao giờ được tiết lộ ở nơi công cộng, nhưng việc tiết lộ ngực không bị cấm. Ở một số nước phương Tây và vùng lãnh thổ, việc phụ nữ tự do tiết lộ ngực tại bãi biển là chấp nhận được, tuy nhiên có thể không được chấp nhận ở trung tâm thành phố.

Thái độ xã hội và pháp luật về việc cho con bú ở nơi công cộng thay đổi rộng rãi. Ở nhiều nước, việc cho con bú ở nơi công cộng phổ biến, được bảo vệ bởi pháp luật và thường không được xem là vấn đề. Tuy nhiên, mặc dù việc này có thể là hợp pháp hoặc được xã hội chấp nhận, một số người mẹ có thể vẫn do dự tiết lộ ngực để cho con bú ở nơi công cộng do sự phản đối thực tế hoặc tiềm năng từ những người khác, những bình luận tiêu cực hoặc quấy rối. Ước tính khoảng 63% phụ nữ trên khắp thế giới đã từng cho con bú công khai. Ở Úc và nhiều nước châu Âu, phụ nữ tự do tiết lộ ngực tại bãi biển là hợp pháp và được chấp nhận văn hóa. Nhà làm phim Lina Esco đã làm một bộ phim mang tên Free the Nipple, nói về "...những luật pháp chống lại việc phụ nữ tiết lộ ngực hoặc các hạn chế về hình ảnh của vùng ngực của phụ nữ, nhưng không phải của nam, điều này Esco cho rằng là một ví dụ về chủ nghĩa phân biệt giới trong xã hội."

Địa lý nhân hóa
Có nhiều ngọn núi được đặt theo tên ngực vì chúng có hình dáng giống như ngực và do đó là các đối tượng của tôn thờ tôn giáo và tôn thờ tổ tiên như biểu tượng của sự sinh sản và sự sung túc. Ở châu Á, có "Núi Ngực", nơi có một hang động mà Thiền sư Bồ Đề Đạt Ma (Da Mo) đã dành rất nhiều thời gian để thiền định. Những ngọn núi ngực khác như Núi Elgon trên biên giới Uganda-Kenya;  và Maiden Paps ở Scotland;  ('Núi ngực của thiếu nữ') trên đảo Talim, Philippines; những ngọn đồi sinh đôi được biết đến với cái tên Paps of Anu ( hoặc 'những bộ ngực của Anu'), gần Killarney ở Ireland; độ cao 2.086 m của  hoặc  trong , Tây Ban Nha;  ở Thái Lan,  ở Puerto Rico; và những Bộ ngực của Aphrodite ở Mykonos, cùng với nhiều ví dụ khác. Ở Hoa Kỳ, dãy núi Teton được đặt theo từ tiếng Pháp có nghĩa là 'đầu vú'.

Đo lường

Quá trình trưởng thành và kích thước của vùng ngực có thể được đo bằng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm Cấp độ Tanner, kích cỡ cúp áo ngực, thể tích ngực, sự khác biệt giữa ngực và ngực, đơn vị ngực, bán kính nửa vòng ngực, và chu vi ngực, cùng với các biện pháp đo khác.

Chú thích

Tài liệu

 Morris, Desmond The Naked Ape: a zoologist's study of the human animal Bantam Books, Canada. 1967

Cơ
Vú
Bài cơ bản dài trung bình


title: Molophilus melanoleucus

text:
Molophilus melanoleucus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Exodezia

text:
Exodezia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Exodezia albifusa
 Exodezia bicolorata

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae