title: Salagnac

text:
Salagnac là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 9,08 km², dân số năm 2004 là 919 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de Cité de Clairvivre
 Salagnac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Salagnac trên trang mạng của Insee
 Salagnac trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Salagnac trên bản đồ nước Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Salagnac sur Mapquest

Salagnac


title: Rhipidia pratti

text:
Rhipidia pratti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tipula quaylii

text:
Tipula quaylii là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Leioproctus erithrogaster

text:
Leioproctus erithrogaster là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro mô tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1970


title: 439

text:
Năm 439 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 439


title: Tổng công ty Trực thăng Việt Nam

text:
Tổng Công ty Trực thăng Việt Nam, phiên hiệu quân sự Binh đoàn 18, tên thương mại là Vietnam Helicopters (VNH), là một doanh nghiệp quốc phòng, an ninh trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, kinh doanh trên một số lĩnh vực chủ yếu sau: Vận tải hàng không, Bay Du lịch - Dịch vụ, bay tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển đảo và rừng núi. Huấn luyện, đào tạo phi công và nhân viên kỹ thuật hàng không. Dịch vụ kỹ thuật hàng không, xuất nhập khẩu các thiết bị vật tư ngành hàng không.Thiết kế, tư vấn và xây dựng Công trình hàng không, Kinh doanh xăng dầu. Bay tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển đảo và rừng núi.

Lịch sử hình thành
Ngày 31/1/1979, Tổ bay UH-1 số 779 do Cơ trưởng Nguyễn Xuân Trường và Trần Đình (cơ phụ) đã thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên ra giàn khoan Dan Queen. Đây là chuyến bay khai sinh ra ngành bay dịch vụ dầu khí.
 Ngày 27/11/1978, thành lập công ty liên doanh trực thăng Việt -Pháp HELIVIFRA.
 Ngày 10/3/1979 thành lập Công ty dịch vụ trực thăng Việt Nam
Ngày 13/09/1983 thành lập phi đội bay dầu khí đầu tiên của Không quân Việt Nam
 Ngày 11/03/1985 thành lập Công ty trực thăng bay phục vụ dầu khí
 Năm 1989 thành lập Tổng công ty bay dịch vụ Việt Nam với 2 đơn vị thành viên là:

• Công ty bay dịch vụ Miền Bắc (Northern SFC),

• Công ty bay dịch vụ Miền Nam (Southern SFC).

 Năm 1996: Tổng công ty bay dịch vụ Việt Nam được bổ sung các doanh nghiệp công trình hàng không, gồm có 5 đơn vị thành viên hạch toán độc lập:

• Công ty Bay dịch vụ Miền Bắc;

• Công ty Bay dịch vụ Miền Nam;

• Công ty xây dựng công trình hàng không ACC;

• Công thiết kế và tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC;

• Công ty xây dựng 244;

• Xí nghiệp Hải Âu.

 Năm 2007: Tổng công ty bay dịch vụ Việt Nam có 3 Công ty thành viên và một Công ty liên doanh:

• Công ty bay dịch vụ Miền Bắc,

• Công ty bay dịch vụ Miền Nam,

• Xí nghiệp Hải âu

• Công ty liên doanh sửa chữa trực thăng Biên Hòa

 Năm 2010: Tổng công ty Bay dịch vụ Việt Nam đổi tên mới: Tổng công ty Trực thăng Việt Nam (theo Quyết định số 395/QĐ-BQP ngày 09 tháng 2 năm 2010)

Lãnh đạo hiện nay
 Tổng giám đốc - Tư lệnh: Thiếu tướng Kiều Đặng Hùng
 Phó Tổng giám đốc - Phó Tư lệnh, Bí thư đảng ủy: Lương Mạnh Quân
 Phó Tổng giám đốc - Phó Tư lệnh: Đại tá Lê Quốc Khánh
 Phó Tổng Giám đốc - Phó Tư lệnh: Đại tá Trần Trung Dũng
 Phó Tổng giám đốc - Phó Tư lệnh: Đại tá Nguyễn Văn Tưởng

Lãnh đạo chỉ huy các thời kỳ

Tư lệnh, Tổng giám đốc

 Vũ Ngọc Đỉnh (1989-1993)
 Nguyễn Xuân Trường (1993-2003)
 Phạm Viết Thích (2003-2008)
 Hà Tiến Dũng (2008-2019)
 Kiều Đặng Hùng (2019- nay)

Phó Tư lệnh, Phó Tổng giám đốc
Phan Văn Đính (1989-1995)
Lê Đức Trường (1993-1997)
Nguyễn Đình Khoa (1998-2000)
Nguyễn Văn San (1995-2000)
Bùi Văn Chông (1997-2002)
Bùi Quang Vinh (1997-2003)
Lê Thế Lộc (2003-2014)
Nguyễn Thanh Mua (2000-2005)
Nguyễn Văn Mùi (2005-2016)
Vi Công Dũng (2012-2018)
Nguyễn Đức Hoà (2008-2017)
Nguyễn Xuân Bội (đương nhiệm)
Lê Quốc Khánh (đương nhiệm)
Trần Trung Dũng (đương nhiệm)
Lương Mạnh Quân (đương nhiệm)

Lĩnh vực kinh doanh
Hiện VNH đang cung cấp các dịch vụ sau:
 Bay phục vụ thăm dò & khai thác dầu khí
 Bay phục vụ chương trình tìm kiếm người Mỹ mất tích (MIA)
 Bay Du lịch - Dịch vụ: Ngắm cảnh, Quay phim chụp ảnh, Chụp ảnh quy hoạch, Treo cẩu, Cấp cứu y tế, Cứu hộ cứu nạn, Phục vụ đám cưới,...
 Huấn luyện phi công, thợ máy, nhân viên hàng không
 Sửa chữa đại tu máy bay trực thăng
 Dịch vụ khai thác bay, cung cấp phi công thợ máy
 Kinh doanh tổng hợp: Kinh doanh bất động sản, cho thuê văn phòng, kho bãi, cung ứng, vận tải nhiên liệu hàng không; Dịch vụ giao nhận kho vận...
DỊCH VỤ:
 Bay dầu khí: VNH là nhà cung cấp dịch vụ trực thăng đầu tiên cho ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam. Trong hơn 30 năm VNH đã cung cấp dich vụ trực thăng cho hơn 50 công ty dầu khí ở Việt Nam và các công ty dầu khí ở nước ngoài như Vietsovpetro, Shell, BP, Premier Oil, BHP Billiton, Chevron, Petronas, JVPC, PVEP, Cuu Long JOC, Biendong JOC...và được đánh giá là nhà cung cấp trực thăng bay dầu khí chuyên nghiệp hàng đầu tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
 Bay phục vụ chương trình M.I.A: Dịch vụ bay phục vụ Chương trình tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam, được ký kết giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ (Gọi tắt là chương trình MIA) đã được thực hiện từ ngày 18 tháng 4 năm 1990.Kể từ chuyến bay MIA đầu tiên đến nay, VNH đã thực hiện hàng ngàn chuyến bay phục vụ trên 100 các đợt tìm kiếm trên khắp ba miền Bắc, Trung, Nam ở những địa bàn núi cao hiểm trở và thời tiết phức tạp. Nhiều năm qua, Chính phủ Mỹ đã đánh giá cao sự hợp tác chặt chẽ, sự phục vụ tận tình, hiệu quả và trình độ bay của VNH đối với công việc tìm kiếm. Những nỗ lực trong tổ chức hoạt động bay tìm kiếm và kết quả đạt được của VNH trong nhiều năm qua đã góp phần tích cực vào việc thúc đẩy tiến trình bình thường hoá quan hệ và nâng mối quan hệ ngoại giao, thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ lên tầm cao mới.
 Tham quan Đà Nẵng bằng trực thăng Airbus Helicopters EC-130 T2 (H130): Trước mắt gồm 2 gói sản phẩm chính: bay theo tour tham quan từ 12 đến 15 phút và bay thuê chuyến theo nhu cầu bằng máy bay EC130T2 do hãng Airbus Helicopters sản xuất. Với bay tour tham quan, hành trình sẽ là: cất cánh tại Căn cứ sân bay Nước Mặn, đưa du khách đi thưởng ngoạn các cảnh đẹp tại Đà Nẵng (Ngũ Hành Sơn, bãi biển Đà Nẵng, các cây cầu dọc sông Hàn, Chùa Linh Ứng) và sau đó quay lại trả khách tại Căn cứ sân bay Nước Mặn. Dịch vụ thứ 2 là bay thuê chuyến theo nhu cầu, sử dụng dịch vụ này, khách du lịch có thể thuê bao trọn gói máy bay theo hành trình từ Đà Nẵng đến các địa điểm, danh thắng khu vực miền Trung như Bán đảo Sơn Trà (InterContinental Hotel), TP. Hội An, Bà Nà Hills Resort, Cù Lao Chàm, Thánh địa Mỹ Sơn, Đảo Lý Sơn, Động Sơn Đoòng… hoặc các điểm theo yêu cầu của khách hàng. Vietnam Helicopters sử dụng trực thăng EC130T2 cao cấp của Pháp cho dịch vụ bay này. Đây là loại trực thăng mới được sản xuất năm 2015, nhiều tính năng hiện đại, tiện nghi, góc nhìn rộng, thiết kế đặc biệt giúp cho việc quan sát, ngắm cảnh dễ dàng hơn, phù hợp cho tham quan du lịch với 5-6 hành khách được trang bị điều hòa, hệ thống thông thoại tương tác giữa phi công và hành khách. Về giá dịch vụ, Vietnam Helicopters sẽ căn cứ vào thực tiễn để đưa ra mức giá phù hợp giữa doanh nghiệp và người sử dụng dịch vụ. Giá bán cho chuyến bay tham quan là khoảng 2,5 triệu đồng cho mỗi hành khách trong thời gian từ 12 đến 15 phút.
 Dịch vụ thuê chuyến:
Dịch vụ cho thuê trực thăng du lịch

Với đội máy bay trực thăng hiện đại gồm 28 chiếc có khả năng chuyên chở từ  4 đến 24 hành khách, hệ thống sân bay rộng khắp cả nước, 50 đường bay du lịch được cấp phép đến tất cả các điểm du lịch hấp dẫn (Hạ Long, Cát Bi, Cát Bà, Móng Cái, Lào Cai, Sapa, Điện Biên Phủ, Hoà Bình,Thanh Hóa, Vinh, Qủang Bình,Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu, Côn Đảo, Cần Thơ, Cà Mau, Phú Quốc...), VNH sẵn sàng cung cấp cho khách hàng những trải nghiệm thú vị khi được ngắm nhìn phong cảnh từ trên không.

Ngoài các dịch vụ chính, VNH hiện đang cung cấp các dịch vụ trực thăng phục vụ các nhu cầu bay khác như:

Bay quay phim, chụp ảnh

Bay phục vụ các sự kiện văn hóa - thể thao

Bay thăm dò địa chất

Bay cấp cứu y tế

Bay treo cẩu hàng hóa…
 Huấn luyện đào tạo: Trung tâm Huấn luyện - Tổng công ty Trực thăng Việt Nam (VNH Training) được Bộ Quốc phòng chấp thuận và Cục Hàng không Việt Nam phê chuẩn là Trung tâm huấn luyện, đào tạo phi công, nhân viên kỹ thuật hàng không, nhân viên mặt đất. CHƯƠNG TRÌNH HUẤN LUYỆN: -Huấn luyện phi công thương mại, phi công tư nhân, cơ giới trên không. -Đào tạo giáo viên bay. -Bay bằng thiết bị. -Bay hồi phục phi công.Với đội máy bay hiện đại như EC225, Super Puma AS 332L2, EC155B1, MI-172, MI-17-1V, AW1189, EC130T2, Capri G2 VNH Training đã thực hiện nhiều khóa huấn luyện phi công, thợ máy, nhân viên mặt đất cho Vietnam Helicopters, Quân chủng Phòng không – Không quân, Quân chủng Hải quân. Huấn luyện chuyển loại cho các phi công của công ty trực thăng của Hồng Kông và Malaysia.
Dịch vụ Kỹ thuật Hàng không: Các Trung tâm Kỹ thuật Hàng không của VNH (VNH North / VNH South) và Công ty Helitechco được phê chuẩn tổ chức bảo dưỡng AMO của Cục Hàng không Việt Nam. Công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Trực thăng (Helitechco) là trung tâm kỹ thuật duy nhất ở châu Á được Viện MIL phê chuẩn cho phép  thực hiện đại tu máy bay và phụ tùng trực thăng hệ MI. Đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật hàng không của VNH hiện có trên 200 người được đào tạo cơ bản tại các trường đại học, cao đẳng hàng không trong nước và ở nước ngoài, đạt chứng chỉ hành nghề của Cục Hàng không Việt Nam. Các kỹ sư, nhân viên kỹ thuật hàng không thường xuyên tham gia các khóa học chuyển loại, huấn luyện nâng cao về khai thác, bảo dưỡng, sửa chữa trực thăng tại CHLB Nga và CH Pháp để thực hiện công tác bảo dưỡng, sửa chữa các loại máy bay MI-172, MI-17-1V, EC120B, EC155 B1, Super Puma L2, EC225, đảm bảo đội máy bay của VNH sẵn sàng 24/24 phục vụ các nhu cầu của khách hàng trong và ngoài nước. Công ty Helitechco và các Trung tâm kỹ thuật hàng không của VNH có khả năng: - Đại tu máy bay họ Mi, bảo dưỡng kỹ thuật đến 500 giờ,  - Bảo dưỡng kỹ thuật các dạng đến 2250 giờ, đối với loại máy bay EC225, Super Puma L2, EC155 B1  - Sửa chữa, hiệu nghiệm các trang thiết bị phụ tùng các hệ máy bay MI, Eurocopter. Đến nay, các Trung tâm kỹ thuật của VNH đã tiến hành bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu các loại trực thăng hệ máy bay MI và hệ máy bay Eurocopter cho các máy bay của Quân chủng Phòng không - Không quân, các khách hàng nước ngoài như Úc, Ấn Độ, Lào, Campuchia, Malaysia, Bangladesh, Sri Lanka...

Đội máy bay
 AgustaWestland AW-189
AW189 là dòng trực thăng vận tải hạng trung 2 động cơ do Công ty AgustaWestland S.P.A (Italia) phát triển dựa trên khung thân của máy bay AW149 và các thiết bị bay biển của trực thăng AW139 - loại máy bay rất được ưa chuộng với hơn 650 chiếc đã bán ra trong gần 10 năm qua.

Trực thăng AW189 thực hiện chuyến bay đầu tiên ngày 21/12/2011, chính thức được giới thiệu tháng 2/2014 và tính đến thời điểm hiện tại mới có khoảng hơn 20 chiếc xuất xưởng.

Thông số kỹ thuật cơ bản:

- Tổ bay 1 - 2 người;

- Trọng lượng cất cánh tối đa 8.600 kg;

- Khả năng chuyên chở lớn nhất được 19 hành khách;

- Bán kính hoạt động tối đa 907 km
 Airbus Helicopters EC-225 (H225)
EC225 là máy bay trực thăng phiên bản tiếp theo của dòng trực thăng Super Puma do nhà máy Eurocopter (CH Pháp sản xuất). Máy bay được tích hợp tất cả các công nghệ mới nhất hiện nay, với hai động cơ Turbomeca Makila 2A1, hệ thống điều khiển tiên tiến bảo đảm cho máy bay hoạt động với tải trọng cao, phạm vi hoạt động rộng và tốc độ bay nhanh. Đây là loại trực thăng được thiết kế nhằm thực hiện các nhiệm vụ vận tải trên biển phục vụ dầu khí và các nhiệm vụ khác như Bay VIP, Cứu hộ cứu nạn, Ứng cứu khẩn cấp...- Sản xuất tại: Cộng hòa Pháp

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 11.000 kg

- Khả năng chuyên chở: 19 hành khách

- Tầm bay xa nhất: 987 km
 Airbus Helicopters EC-155 B1 (H155)
EC155 B1 là máy bay trực thăng được trang bị hai động cơ Arriel 2C2, các công nghệ tiên tiến hiện có do Eurocopter (Pháp) sản xuất. Đây là một phiên bản tiếp theo của họ máy bay Dauphin nổi tiếng bởi tính linh hoạt và sang trọng.
EC155 B1 có năm cánh quạt với độ rung động cực kỳ thấp, mức độ tiếng ồn dưới 4,6 dB (dưới mức quy định của ICAO). Phù hợp trong vận chuyển hành khách trên biển và dùng cho các chuyến bay chở hành khách VIP.

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 4.800 kg

- Khả năng chuyên chở: 8 - 10 hành khách

- Tầm bay xa nhất: 874 km
 Airbus Helicopters SUPER PUMA AS-322 L2
SUPER PUMA AS 332L2 là máy bay trực thăng do nhà máy Eurocopter sản xuất, được trang bị hai động cơ Makila 1A2 có công suất 2104 HP. Phạm vi hoạt động rộng và cabin lớn của SUPER PUMA AS 332L2 giải thích sự thành công của nó, đặc biệt trong nhiệm vụ vận chuyển hành khách và hoàn toàn phù hợp cho các hoạt động trên biển phục vụ dầu khí.

- Sản xuất tại: Cộng hòa Pháp

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 9.300 kg

- Khả năng chuyên chở: 19 hành khách

- Tầm bay xa nhất: 851 km
 Airbus Helicopters EC-130 T2

C130 T2 do hãng Airbus Helicopters sản xuất là loại máy bay trực thăng được đánh giá cao bởi tính đa năng, sự tiện nghi, hiệu suất hoạt động cũng như tính cơ động. EC130 T2 có thể chở được 5 hoặc 6 hành khách, rất thuận tiện cho việc chở khách du lịch, tham quan các danh lam thắng cảnh từ trên cao, bay thám sát địa bàn, khảo sát các chương trình kinh tế, tìm kiếm cứu nạn.

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 2,500 kg

- Khả năng chuyên chở: 6 hành khách

- Tầm bay xa nhất: 606 km
 Guimbal Cabri G2
Cabri G2 là loại trực thăng nhỏ, một động cơ Piston chuyên dùng cho huấn luyện phi công do hãng Giumbal - Cộng hòa Pháp sản xuất đạt tiêu chuẩn châu Âu với các tính năng ưu việt về kỹ thuật như: tốc độ, độ cao bay, khả năng đáp ứng công suất nhanh, tiết kiệm nhiên liệu, tính an toàn cao đặc biệt là khả năng tự quay, đồng thời được tích hợp nhiều tính năng điều khiển của các loại trực thăng hiện đại và là một trong những loại trực thăng huấn luyện tốt nhất, hiện được nhiều quốc gia như: Mỹ, Đức, Pháp, Anh, Italia, Tây Ban Nha, Thủy Điển, Rumani và Trung Quốc sử dụng.

- Số chỗ ngồi: 2 chỗ

- Tầm bay xa nhất: 700 km
Mi-172
Mi-172 là một trong dòng máy bay trực thăng do nhà máy Kazan sản xuất, được trang bị 2 động cơ TV3-117VM, là một trong những dòng máy bay hệ MI phổ biến nhất trên thế giới bởi tính linh hoạt, đa mục đích và có hiệu suất cao, hoạt động bền bỉ. VNH đã và đang khai thác loại máy bay này có hiệu quả cao trong các chuyến bay phục vụ dầu khí, bay chuyên cơ.

- Sản xuất tại: Cộng hòa liên bang Nga

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 13.000 kg

- Khả năng chuyên chở: 22-24 hành khách

- Tầm bay xa nhất: 620 km
Mi-171V
MI-17-1V là máy bay trực thăng do Nhà máy Kazan sản xuất, được trang bị hai động cơ TV3-117VM. Khả năng hoạt động hoạt động bền bỉ, đa mục đích. VNH đã và đang khai thác loại máy bay này có hiệu quả cao trong các chuyến bay phục vụ dầu khí, bay MIA và bay Du lịch - Dịch vụ.

- Sản xuất tại: Cộng hòa liên bang Nga

- Trọng lượng cất cánh tối đa: 13.000 kg

- Khả năng chuyên chở: 22-24  hành khách

- Tầm bay xa nhất: 610 km

Cơ quan và Đơn vị thành viên

Công ty Trực thăng miền Bắc
- Địa chỉ: Sân bay Gia Lâm - Hà Nội
- Website: Công ty Trực thăng miền Bắc

Công ty Trực thăng miền Trung
- Địa chỉ: Sân bay Quốc tế Đà Nẵng, đường Nguyễn Văn Linh, quận Thanh Khê, Tp. Đà Nẵng
- Website: Công ty Trực thăng miền Trung

Công ty Trực thăng miền Nam
- Địa chỉ: Sân bay Vũng Tàu, số 36 đường 30 Tháng 4, Tp. Vũng Tàu
- Website: Công ty Trực thăng miền Nam

Sự kiện và thành tựu
 Ngày 31/01/1979 chuyến bay đầu tiên ra giàn khoan Dan Queen thuộc hãng Bow Valley (Canada) của tổ bay UH1A số 779, mở đầu cho một ngành bay dịch vụ dầu khí
 1985: Ký hợp đồng bay cho Công ty liên doanh dầu khí Vietsovpetro
 1989: Trúng thầu bay phục vụ các công ty dầu theo tiêu chuẩn quốc tế
 1992: Ký hợp đồng bay cho chương trình MIA
 1994: Là cổ đông sáng lập Ngân hàng cổ phần Quân đội
 1997: Làm chủ thị trường bay dịch vụ trực thăng trong nước
 1999: Đào tạo, huấn luyện cho phi công nước ngoài
 1999: Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công Hạng ba
 2000: Xuất khẩu máy bay, phi công, thợ máy bay phục vụ dầu khí tại Na Uy
 2005: Được điều chuyển từ Quân chủng PK-KQ về trực thuộc Bộ Quốc phòng
 2009: Được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và được mang phiên hiệu quân sự Binh đoàn 18 trực thuộc Bộ Quốc phòng
 2012: Chuyển đổi hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con
 2014: Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công Hạng Nhì
 Ngày 18/10/2016: Vụ tai nạn hàng không của Trung tâm Huấn luyện thuộc Tổng Công ty Trực thăng Việt Nam xảy ra trên núi Dinh khiến 3 phi công tử nạn.

Chú thích

Doanh nghiệp Quân đội Việt Nam
Hãng hàng không Việt Nam
Binh đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam
Công ty hàng không
Bộ Quốc phòng Việt Nam


title: Huclier

text:
Huclier là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Huclier on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Vieu

text:
Vieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Thrinchostoma silvaticum

text:
Thrinchostoma silvaticum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchostoma
Động vật được mô tả năm 1930


title: Melanotus kopetdaghensis

text:
Melanotus kopetdaghensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Atamuradov miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Clianthus maximus

text:
Clianthus maximus là một cây họ Đậu thân gỗ bản địa của New Zealand (đảo Bắc).

Loài này chỉ còn 153 cây trong cuộc khảo sát năm 2005 (giảm từ 1000 cây năm 1996).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Clianthus maximus Colenso (1885), Ngā Tipu o Aotearoa - New Zealand Plant Names Database. Landcare Research, New Zealand.

Clianthus


title: Đại Thiên Hưng

text:
Đại Thiên Hưng, còn gọi là vương quốc Hưng Nguyên (928-929), là một vương quốc được lập ra trong thời kỳ Ngũ đại Thập quốc tại khu vực ngày nay thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Quốc gia này chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn là 10 tháng.

Lịch sử
Cuối năm 928, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh cùng Thanh Bình quan (Tể tướng) Triệu Thiện Chính giết Cung Huệ hoàng đế Trịnh Long Đản của vương quốc Đại Trường Hòa. Triệu Thiện Chính tự lập làm vua, đổi tên nước thành Đại Thiên Hưng, cũng gọi là Hưng Nguyên. Triệu Thiện Chính xưng là Điệu Khang đế, đặt niên hiệu là Tôn Thánh. Năm sau, Dương Càn Trinh phế Triệu Thiện Chính để tự lập làm vua, đổi tên nước thành Đại Nghĩa Ninh. Tới năm 937, Thông Hải tiết độ sứ Đoàn Tư Bình diệt nước Đại Nghĩa Ninh, kiến lập nhà nước Đại Lý.

Xem thêm
 Nam Chiếu
 Đại Trường Hòa
 Đại Nghĩa Ninh
 Đại Lý

Tham khảo

Đại Lễ
Lịch sử Vân Nam
D


title: Tinodes maroccanus

text:
Tinodes maroccanus là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Tinodes


title: Rot an der Rot

text:
Rot an der Rot là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 63,41 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4588 người.

Tham khảo


title: Megachile curtula

text:
Megachile curtula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gerstäcker mô tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1857


title: Kanodar

text:
Kanodar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Banas Kantha thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Kanodar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 171 mét (561 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kanodar có dân số 11.128 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kanodar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Kanodar, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Kiến Thủy, Ân Thi (Hồ Bắc)

text:
Kiến Thủy (chữ Hán giản thể: 建始县) là một huyện của Châu tự trị dân tộc Thổ Gia, Miêu Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2659 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là khoảng 510.000 người. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 5 trấn, 5 hương.
Trấn: Nghiệp Châu, Hồng Nham, Cao Bình, Cảnh Dương, Quan Điếm.
Hương: Trường Lương, Du Điền, Long Bình, Tam Lý, Hoa Bình.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Ân Thi, Hồ Bắc


title: Trận Ampalavanpkkanai

text:
Trận Ampalavanpkkanai diễn ra ngày 19 tháng 2 năm 2009, trong cuộc Nội chiến Sri Lanka, khi Quân đội Sri Lanka chiếm được Ampalavanpkkanai, một trong các làng của phiến quân Hổ Tamil, trong khi có thêm những lo ngại của quốc tế về số phận thường dân bị kẹt trong vùng giao tranh.

Quân đội xiết chặt vòng vây
Chính phủ Sri Lanka tiếp tục duy trì cuộc hành quân nhằm tiêu diệt lực lượng Hổ Tamil, bị bao vây trong một khu vực rừng rậm thuộc quận Mullaittivu. Cuộc chiến tạo mối lo ngại về tình trạng của hàng chục ngàn thường dân còn bị kẹt trong vùng giao tranh.

Quân đội chiếm thêm một làng phiến quân
Quân đội chính phủ kiểm soát được làng Ampalavanpkkanai trong quận Mullatittivu vào trưa ngày 19/2 sau các cuộc giao tranh mãnh liệt. Phía chính phủ thu hồi được bảy xác phiến quân, nhưng các cuộc lục soát vẫn tiếp diễn. Bộ Quốc phòng không cho biết tổn thất của phía chính phủ. Cũng trong khu vực này, các binh sĩ tìm thấy các đồ lặn và các phương tiện di chuyển dưới nước của thành phần khủng bố tự sát.

Ảnh hưởng lên dân thường
Ngày 20/2, phía Hổ Tamil nói rằng hỏa lực chính phủ đã làm thiệt mạng 34 thường dân ngày 19/2. Phía chính phủ nói họ không bắn vào thường dân. Không có lời bình luận của Hội Hồng thập tự về việc này. Vào đầu tháng 2, Hội Hồng thập tự nói đã có hàng trăm thường dân bị thiệt mạng trong cuộc giao tranh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xung đột năm 2009
Sri Lanka 2009
Trận đánh liên quan tới Sri Lanka
Trận đánh trong Nội chiến Sri Lanka


title: Nakhodka

text:
Nakhodka (tiếng Nga: Находка) là một thành phố hải cảng Nga. Thành phố này thuộc chủ thể vùng Primorsky và nằm ở bán đảo Trudny trong vịnh Nakhodka của Biển Nhật Bản, khoảng 85 km về phía đông Vladivostok. Thành phố có dân số 148.826 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 114 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số:
Trong thời kỳ 1950-1991, khi thành phố cảng Vladivostok bị đóng cửa đối với người nước ngoài và tàu nước ngoài, thành phố Nakhodka đã trở thành cảng nước sâu hàng đầu ở Viễn Đông Nga.

Khí hậu
Nakhodka có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen Dfb).

Thành phố kết nghĩa
Nakhodka kết nghĩa với:

  Maizuru, Nhật Bản
  Otaru, Nhật Bản
  Bellingham, Hoa Kỳ
  Oakland, Hoa Kỳ
  Tsuruga, Nhật Bản
  Cát Lâm, Trung Quốc
  Donghae, Hàn Quốc
  Clare, Hoa Kỳ
  Phuket, Thái Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Thành phố của Nga
Vùng Primorsky
Nakhodka


title: 21742 Rachaelscott

text:
21742 Rachaelscott (1999 RU163) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21742 Rachaelscott

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Helicopsyche malickyi

text:
Helicopsyche malickyi là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Pathum Thani

text:
Pathum Thani (, , ) là một thị xã (thesaban mueang) ở miền trung Thái Lan, trực tiếp về phía bắc Băng Cốc. Đây là thủ phủ của tỉnh Pathum Thani, Thái Lan cũng như huyện Mueang Pathum Thani. Tính đến năm 2005, nó có dân số 18.320, bao gồm toàn bộ tiểu khu (tambon) Bang Parok.

Pathum Thani đã tổ chức Liên hoan Khoa học Trẻ APEC lần thứ 4 vào năm 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu dân cư ở tỉnh Pathum Thani
Khu dân cư trên sông Chao Phraya


title: Poul Anderson

text:
Poul William Anderson (sinh 25 tháng 11 năm 1926 - mất 31 tháng 7 năm 2001) là một nhà văn nổi tiếng người về thể loại truyện khoa học viễn tưởng. Poul Anderson cũng viết một vài truyện về thể loại lỳ kì, huyền bí.

Ông tốt nghiệp bằng vật lý tại đại học Minnesota năm 1948 và cưới Karen Kruse năm 1953. Họ có một người con là Astrid, người sau đó đã lấy một tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng Greg Bear.

Ông là chủ tịch thứ sáu của hội nhà văn khoa học viễn tưởng Hoa Kỳ, bắt đầu giữ chức vụ này từ 1972.

Giải thưởng
Gandalf Grand Master (1978)
Hugo Award (7 lần)
Campbell award (2000)
Nebula Award (three times)
Pegasus Award(1998)
Prometheus Award (4 lần, bao gồm cả giải thưởng Prô-mê-tê cho thành tựu trọn đời năm 2001)
SFWA Grand Master Award (1997)

Tác phẩm

Khoa học viễn tưởng

Hoka
Earthman's Burden (1957) with Gordon R. Dickson
Star Prince Charlie (1975) with Gordon R. Dickson
Hoka! (1983) with Gordon R. Dickson

Reissued by Baen as:

Hoka! Hoka! Hoka! (1998) with Gordon R. Dickson
Hokas Pokas (2000) with Gordon R. Dickson

The Psychotechnic League
Star Ways (also known as The Peregrine) (1956)
The Snows of Ganymede (1958)
Virgin Planet (1959)
The Psychotechnic League (1981)
Cold Victory (1982)
Starship (1982)

Tomorrow's Children
Tomorrow's Children (1947) with F. N. Waldrop
Chain of Logic (1947)

Technic History

Polesotechnic League period of Nicholas van Rijn
(by internal chronology):

War of the Wing-Men (original book publication heavily edited; author's preferred text [and title] later issued as The Man Who Counts) (1958)
Trader to the Stars (1964) (Prometheus Award), collects:
"Hiding Place" (1961)
"Territory" (1961)
"The Master Key" (1971)
The Trouble Twisters (features David Falkayn, not Van Rijn) (1966), collects:
"The Three-Cornered Wheel" (1963)
"A Sun Invisible" (1966)
"The Trouble Twisters" (also known as "Trader Team") (1965)
Satan's World (1969)
The Earth Book of Stormgate (many stories do not feature Van Rijn) (1978). It collects:
"Wings of Victory" (1972)
"The Problem of Pain" (1973)
"How to be Ethnic in One Easy Lesson" (1974)
"Margin of Profit" (1956)
"Esau" (also known as "Birthright") (1970)
"The Season of Forgiveness" (1973)
The Man Who Counts (first appearance of the unedited version of War of the Wing-Men) (1958)
"A Little Knowledge" (1971)
"Day of Burning" (also known as "Supernova") (1967)
"Lodestar (Anderson)" (1973)
"Wingless" (also known as "Wingless on Avalon") (1973)
"Rescue on Avalon" (1973)
Mirkheim (1977)
The People of the Wind (does not feature Falkayn or Van Rijn) (1973)

Terran Empire period of Dominic Flandry
(by internal chronology):

Ensign Flandry (1966)
A Circus of Hells (1970)
The Rebel Worlds (1969)
The Day of Their Return (does not feature Flandry) (1973)
Agent of the Terran Empire (1965), collects:
"Tiger by the Tail" (1951)
"The Warriors From Nowhere (1954)
"Honorable Enemies" (1951)
"Hunters of the Sky Cave" (also known as "A Handful of Stars" and We Claim These Stars) (1959)
Flandry of Terra (1965), collects:
"The Game of Glory" (1958)
"A Message in Secret" (also known as Mayday Orbit) (1959)
"The Plague of Masters" (also known as "A Plague of Masters" and Earthman, Go Home!) (1960)
A Knight of Ghosts and Shadows (1974)
A Stone in Heaven (1979)
The Game of Empire (features a daughter of Flandry) (1985)
The Long Night (features a dark age after Flandry's era) (1983), collects:
"The Star Plunderer" (1952)
"Outpost of Empire" (1967)
"A Tragedy of Errors" (1967)
"The Sharing of Flesh" (1968) (Hugo, Nebula)
"Starfog" (1967)
Let the Spacemen Beware (also known as The Night Face, does not feature Flandry) (1963)

Time Patrol
 1. "Time Patrol" (1955)
 2. "Brave to be a King" (1959)
 3. "Gibraltar Falls" (1975)
 4. "The Only Game in Town" (1960)
 5. "Delenda Est" (1955)
 6. "Ivory, and Apes, and Peacocks" (1983)
 7. "The Sorrow of Odin the Goth" (1983)
 8. "Star of the Sea" (1991)
 9. The Year of the Ransom (1988)
10. The Shield of Time (1990)
11. "Death and the Knight" (1995)

The shorter works in the series have been collected numerous times over the years, in Guardians of Time (1960, contains 1, 2, 4 and 5; expanded 1981 edition adds 3), Time Patrolman (1983, contains 6 and 7), Annals of the Time Patrol (1983, contains 1-7), The Time Patrol (1991, contains 1-9), and Time Patrol (2006, contains 1-9 and 11).

History of Rustum
Orbit Unlimited (1961)
New America (1982)

Maurai
Maurai and Kith (1982), collects:
"Ghetto" (1954)
"The Sky People" (1959)
"Progress" (1961)
"The Horn of Time the Hunter" (also known as "Homo Aquaticus", 1963)
"Windmill" (1973)
Orion Shall Rise (1983)

Harvest of Stars
Harvest of Stars (1993)
The Stars Are Also Fire (1994) (Prometheus Award)
Harvest the Fire (1995)
The Fleet of Stars (1997)

Những tiểu thuyết khác
Vault of the Ages (1952)
Brain Wave (1954)
Question and Answer (also known as Planet of No Return) (1954)
No World of Their Own (1955)
The Long Way Home (1958)
Perish by the Sword (1959)
War of Two Worlds (1959)
The Enemy Stars (also known as "'We have fed our sea—'") (1959)
The High Crusade (1960)
Murder in Black Letter (1960)
Twilight World (1961)
After Doomsday (1962)
The Makeshift Rocket (1962) (expansion of "A Bicycle Built for Brew")
Murder Bound (1962)
Shield (1963)
Three Worlds to Conquer (1964)
The Corridors of Time (1965)
The Star Fox (1965) (Prometheus Award)
The Fox, the Dog and the Griffin: A Folk Tale Adapted from the Danish of C. Molbeck (1966)
World Without Stars (1966)
Tau Zero (1970) (expansion of "To Outlive Eternity")
The Byworlder (1971)
The Dancer from Atlantis (1971)
There Will Be Time (1972)
NOTE: One of the characters in this novel, Leonce, is from the Maurai culture, as noted in the book. She is from a much earlier era than the Maurai stories, however.
Fire Time (1974)
Inheritors of Earth (1974) with Gordon Eklund
The Winter of the World (1975)
The Avatar (1978)
The Demon of Scattery (1979) with Mildred Downey Broxon
The Devil's Game (1980)
The Boat of a Million Years (1989)
The Saturn Game (1989)
The Longest Voyage (1991)
War of the Gods (1997)
Starfarers (1998)
Genesis (2000) (John W. Campbell Memorial Award)
Mother of Kings (2001)
For Love and Glory (2003)

Collections
Orbit Unlimited (1961)
Strangers from Earth (1961)
Twilight World (1961)
Un-Man and Other Novellas (1962)
Time and Stars (1964)
The Fox, the Dog, and the Griffin (1966)
The Horn of Time (1968)
Beyond the Beyond (1969)
Seven Conquests (1969)
Tales of the Flying Mountains (1970)
The Queen of Air and Darkness and Other Stories (1973)
The Worlds of Poul Anderson (1974)
The Many Worlds of Poul Anderson (also known as The Book of Poul Anderson) (1974) — Edited by Roger Elwood
Homeward and Beyond (1975)
The Best of Poul Anderson (1976)
Homebrew (1976)
The Night Face & Other Stories (1979)
The Dark Between the Stars (1981)
Explorations (1981)
Fantasy (1981)
The Guardians of Time (1981)
Winners (1981) (a collection of Anderson's Hugo-winners)
Cold Victory (1982)
The Gods Laughed (1982)
New America (1982)
Starship (1982)
The Winter of the World / The Queen of Air and Darkness (1982)
Conflict (1983)
The Long Night (1983)
Past Times (1984)
The Unicorn Trade (1984) with Karen Anderson
Dialogue With Darkness (1985)
Space Folk (1989)
The Shield of Time (1990)
Alight in the Void (1991)
The Armies of Elfland (1991)
Inconstant Star (1991) — Stories set in Larry Niven's Man-Kzin Wars universe.
Kinship with the Stars (1991)
All One Universe (1996)
Going for Infinity

Ly kì

King of Ys
Roma Mater (1986) with Karen Anderson
Gallicenae (1987) with Karen Anderson
Dahut (1987) with Karen Anderson
The Dog and the Wolf (1988) with Karen Anderson

Operation Otherworld
Operation Chaos (1971)
Operation Luna (1999)
Operation Otherworld (1999) - omnibus containing "Operation Chaos" and "Operation Luna"

Các tiểu thuyết khác
The Broken Sword (1954)
Three Hearts and Three Lions (1961)
Hrolf Kraki's Saga (1973)
A Midsummer Tempest (1974)
NOTE: One character who appears in this novel is Valeria Matucheck, eldest daughter of Steve and Ginny Matuchek, protagonists of "Operation Chaos" and "Operation Luna". Though written between these two books, "A Midsummer Tempest" takes place after both. Holger Carlsen, of Three Hearts and Three Lions, also appears.
The Merman's Children (1979)
Conan the Rebel (1980)

Tiểu thuyết lịch sử

The Last Viking
The Golden Horn (1980) with Karen Anderson
The Road of the Sea Horse (1980) with Karen Anderson
The Sign of the Raven (1980) with Karen Anderson

Những tiểu thuyết khác
The Golden Slave (1960) - Historical novel
Rogue Sword (1960) - Historical novel

Tuyển tập chọn lọc
4 Nebula Award Stories 4 (1969)
The Day the Sun Stood Still (1972) with Gordon R. Dickson and Robert Silverberg
A World Named Cleopatra (1977)

Tiểu thuyết không hư cấu
Is There Life on Other Worlds? (1963)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Poul Anderson , Free Speculative Fiction Online
Obituary and tributes , SFWA
On Thud and Blunder , SFWA
Poul Anderson , William Tenn
 Time Travel and Poul Anderson , Dr Paul Shackley
 Bibliography
 The Society for Creative Anachronism

Người Pennsylvania
Người Mỹ gốc Đan Mạch
Nhà văn khoa học giả tưởng
Sinh năm 1926
Mất năm 2001
Cựu sinh viên Đại học Minnesota
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Khoa học Viễn tưởng


title: (14125) 1998 QT62

text:
{{DISPLAYTITLE:(14125) 1998 QT62}}

(14125) 1998 QT62 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 27 tháng 8 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Rhipidia pulcherrima

text:
Rhipidia pulcherrima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Crinocula

text:
Crinocula là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Crinocula kinabaluensis Rothschild, 1896

Tham khảo

 Crinocula at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Atypophthalmus machidai

text:
Atypophthalmus machidai là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Loài này được phát hiện ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Atypophthalmus
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Metaleptobasis westfalli

text:
Metaleptobasis westfalli là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Metaleptobasis westfalli được miêu tả khoa học năm 1954 bởi Cumming.

Chú thích

Tham khảo

Metaleptobasis


title: Acrolepiopsis sapporensis

text:
Acrolepiopsis sapporensis (tên tiếng Anh: Asiatic Onion Leafminer) là một loài bướm đêm thuộc họ Acrolepiidae. Nó là loài bản địa của châu Á. Loài này có ở Mông Cổ tới Nhật Bản.

Chiều dài cánh trước là 4.7–5 mm.

Ấu trùng ăn Allium fistulosum, Allium cepa, Allium porrum, Allium odorum, Allium nipponicum và Allium schoenoprasum.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Taxonomic review of the leek moth genus Acrolepiopsis (Lepidoptera: Acrolepiidae) in North America

Acrolepiopsis


title: Afzalgarh

text:
Afzalgarh là một thành phố và là một ban đô thị (municipal board) trong quận Bijnor trong bang Uttar Pradesh của Ấn Độ.

Địa lý
Afzalgarh có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 212 mét (695 foot).

Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Afzalgarh có dân số 24.954 người. Nam giới chiếm 53% dân số, nữ giới chiếm 47% dân số. Afzalgarh có tỷ lệ biết chữ bình quân 49%, thấp hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với 59% đàn ông và 41% phụ nữ biết chữ. 17% dân số có độ tuổi dưới 6.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Leioproctus cyaneorufus

text:
Leioproctus cyaneorufus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1930


title: Chortodes fluxa

text:
Chortodes fluxa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, Xibia, Mông Cổ, miền bắc Trung Quốc, miền bắc Thổ Nhĩ Kỳ và Kavkaz.

Sải cánh dài 26–30 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Calamagrostis epigejos.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Mere Wainscot on UKmoths

F
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1809
F
F


title: Phú Riềng Đỏ

text:
Phú Riềng Đỏ là một trong những phong trào công nhân đầu tiên tại Việt Nam được thực hiện bởi các công nhân cao su tại đồn điền Phú Riềng, Biên Hoà (nay thuộc địa phận tỉnh Bình Phước). Phong trào này đã gây tiếng vang lớn trong lịch sử và là mốc mở đầu cho các phong trào công nhân khác của Việt Nam chống lại thực dân Pháp trong thập niên 1930 như cuộc đình công khổng lồ tại Nhà máy sợi Nam Định và Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

Lịch sử phong trào công nhân Phú Riềng
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, tư bản Pháp, dẫn đầu bởi công ty Michelin, bắt đầu ồ ạt thực hiện đầu tư khai thác và phát triển các đồn điền cao su tại Việt Nam. Theo thống kê của chính quyền thuộc địa, năm 1922, tổng số diện tích trồng cao su ở Đông Dương mới chỉ có 30.000 mẫu nhưng đến năm 1929 con số này đã là 120.000 mẫu. Hàng trăm nghìn người từ khắp Việt Nam (chủ yếu là thanh niên nông dân Bắc kỳ và Bắc Trung kỳ) đã được tuyển mộ vào Nam để khai thác các đồn điền cao su.

Trong quá trình phát triển đầu tư các đồn điền cao su, tư bản Pháp, dưới sự hỗ trợ của bộ máy chính quyền thuộc địa, đã bóc lột thậm tệ và tàn nhẫn sức lao động của những người công nhân cao su Việt Nam. Thời bấy giờ người ta thường ví đồn điều cao su Phú Riềng như "Địa ngục trần gian", nơi mà "Mỗi cây cao su mọc lên là có một người công nhân Việt Nam ngã xuống". Công nhân cao su Phú Riềng hối đó có câu vè:

Lỡ lầm vào đất cao su
Chẳng tù thì cũng như tù chung thân

Gần 12.000 công nhân cao su trong 45.000 công nhân tại đồn điền đã bỏ mạng trong khoảng thời gian 1917-1941 do chế độ lao động hà khắc và khí hậu khắc nghiệt tại đây.

Do chế độ đối xử tàn nhẫn và hà khắc của chủ đồn điền và quản đốc cuối những năm 1928-1929 một số vụ nổi loạn của công nhân đã diễn ra. Nổi bật là cuộc đấu tranh do Nguyễn Đình Tứ khởi xướng, đã giết chết 6 quản đốc người Pháp. Những người nổi loạn đã bị đàn áp giã man, nhiều người trong số họ bị bắn chết tại chỗ, chặt đầu, xử tử và tù đày. Nguyễn Đình Tư bị xử từ hình tại Sài Gòn.

Cuộc đấu tranh của những người công nhân cao su tại Phú Riềng đã gây một tiếng vang trong dư luận lúc bấy giờ. Những người Cộng sản đầu tiên bắt đầu chú ý đến phong trào công nhân cao su Phú Riềng. Ông Ngô Gia Tự vào Nam từ năm 1927 để gây cơ sở đầu tiên của cách mạng, đã cử Nguyễn Xuân Cừ (tức Vĩnh) lên đồn điền cao su để tuyên truyền tư tưởng cách mạng vô sản. Một trong những người công nhân cao su được đảng Cộng sản Việt Nam bắt rễ là Trần Tử Bình.

Đầu năm 1928, theo chỉ thị của Ngô Gia Tự, Nguyễn Xuân Cừ và Trần Tử Bình đi vào tổ chức quần chúng. Họ đã thiết lập Nghiệp đoàn Cao su Phú Riềng với thành viên là 1/3 tổng số những người lao động tại Phú Riềng. Nghiệp đoàn đã đấu tranh với chủ đòi giảm bớt đánh đập, chống cúp lương vô lý, đòi cải thiện sinh hoạt.

Sự kiện ngày 3 tháng 2 năm 1930
Ngày 3 tháng 2 năm 1930, dưới sư lãnh đạo của Trần Tử Bình, lúc đó là Bí thư chi bộ Phú Riềng, hơn 5.000 công nhân cao su và người lao động của 10 làng trong khu vực đã tiến hành biểu tình, bao vây khu nhà chủ sở của công ty Michelin và buộc giới chủ phải đáp ứng thực hiện 6 quyền lợi thiết yếu bao gồm:
 Cấm đánh đập
 Cấm cúp phạt
 Miễn sưu thuế
 Trả lương cho nữ công nhân nghỉ đẻ
 Ngày làm 8 giờ kể cả thời gian đi săng-chi-ê và về lán
 Bồi thường cho công nhân bị tai nạn lao động

Công nhân đã phong toả toàn bộ khu vực đồn điền Phú Riềng, sau đó tiếp tục tuần hành từ nhà chủ sở về làng số 3 chiếm giữ khu trại cưa, tước vũ khí của viên giám thị và viên cai, chiếm nhà máy điện, nhà máy cưa, kho gạo, làm chủ các làng số 3, số 9. Toàn bộ đồn điền Phú Riềng trở thành "Khu đỏ" đặt dưới quyền quản lý của tự vệ và công nhân. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của chi bộ Đảng, toàn bộ các cuộc mít tinh biểu tình đều được thực hiện có tổ chức và trong hoà bình, không gây đổ máu, với phương châm "đấu tranh hợp pháp với đế quốc". Chính yếu tố này đã giúp cho phong trào đấu tranh đạt được một số thành quả tích cực và tránh những tổn thất cho lực lượng công nhân.

Sáng ngày 6 tháng 2, thực dân Pháp huy động xe bọc thép, hơn 300 lính lê dương, 500 lính khố đỏ, do đích thân Thống đốc Nam Kỳ Jean-Félix Krautheimer, cùng Công sứ Biên Hòa Marty, Phó công sứ Biên Hòa Vilmont và Chánh mật thám Đông Dương Arnoux chỉ huy đã tiến tới khu vực đồn điền Phú Riềng. Chính quyền thuộc địa đã chuẩn bị một cuộc đàn áp mạnh tay đối với phong trào công nhân Phú Riềng, nếu có bất kỳ sự phản kháng nào của công nhân. Tuy nhiên, kế hoạch đã bất thành khi toàn bộ công nhân Phú Riềng vẫn sinh hoạt bình thường. Họ "... rủ nhau xếp hàng, ngồi trật tự nghe đại biểu của mình đấu lý với giới chủ và chính quyền thực dân". Dưới sức ép đấu tranh của công nhân giới chủ đồn điền và thống sứ Nam kỳ đã phải chấp nhận một số yêu sách của công nhân.

Tuy nhiên, sau đó, chính quyền thực dân đã tiến hành bắt giữ tất cả các lãnh đạo của phong trào Phú Riềng. Ông Trần Tử Bình đã bị kết án tù 10 năm và bị đầy ra Côn Đảo. Phong trào công nhân Phú Riềng vì thế đã lắng xuống trong một thời gian. Nhưng cuộc đấu tranh này đã xiết chặt thêm hàng ngũ của công nhân cao su đồn điền Phú Riềng và rèn luyện thêm kinh nghiệm đấu tranh hợp pháp, bán hợp pháp và hoạt động bí mật cho những người còn lại.

Xem thêm
Xô Viết Nghệ Tĩnh

Chú thích
Trần Tử Bình, (1965), "Phú Riềng Đỏ" (hồi ký), Hà Nội. tr. 15
Thép Mới, (1958), "Khi lửa mới nhen", Báo Nhân dân ngày 3/3/1958
Trần Tử Bình, (1965), "Phú Riềng Đỏ" (hồi ký), Hà Nội. tr. 35
Công Đoàn Cao su Việt Nam, (2003), "Lịch sử Công đoàn Cao su Việt Nam", Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội
Trần Tử Bình, (1965), "Phú Riềng Đỏ" (hồi ký), Hà Nội. tr. 62

Tham khảo

Phong trào độc lập Việt Nam
Xung đột năm 1930
Khởi nghĩa chống Pháp (1930–1945)
Việt Nam năm 1930
Khởi nghĩa Việt Nam
Di tích tại Bình Phước
Di tích quốc gia Việt Nam
Đồng Phú


title: Craugastor tabasarae

text:
Craugastor tabasarae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ibanez, R. & Lips, K. 2006. Craugastor tabasarae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Craugastor


title: Agrypnus productus

text:
Agrypnus productus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Elston miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Sydower Fließ

text:
Sydower Fließ là một đô thị ở the huyện Barnim trong Brandenburg in Đức. Đô thị này có diện tích 32,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 899 người.

Tham khảo


title: Centris similis

text:
Centris similis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1804


title: Tiếu ngạo giang hồ

text:
Tiếu ngạo giang hồ (, tiếng Anh: The Smiling, Proud Wanderer, hoặc State of Divinity) là một tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung, lần đầu tiên được phát hành trên Minh báo từ ngày 20 tháng 4 năm 1967 đến 12 tháng 10 năm 1969. Tiêu đề "Tiếu ngạo giang hồ" được đặt theo một bản nhạc cầm tiêu hợp tấu đóng vai trò trung tâm của tác phẩm. Tiếu ngạo giang hồ được coi là một trong những tiểu thuyết đặc sắc nhất của tác giả.

Bối cảnh

Nội dung bộ truyện xoay quanh những đề tài về tình bạn, tình yêu, sự dối trá, phản bội, những âm mưu và cả ham muốn quyền lực. Trung tâm của toàn bộ cốt truyện là nhân vật chính Lệnh Hồ Xung, đại đệ tử của chưởng môn phái Hoa Sơn Nhạc Bất Quần. Xuyên suốt câu chuyện, người đọc được dẫn dắt theo hành trình trở thành một kiếm khách lẫy lừng của chàng lãng tử này, đồng thời trải nghiệm những chứng kiến của Lệnh Hồ Xung đối với nhiều âm mưu tranh quyền đoạt vị trên giang hồ.

Các diễn biến được phát triển dựa trên một bí kíp kiếm pháp truyền thuyết và sự liên hệ giữa các nhân vật với bí kíp đó. Theo lời đồn đại trên giang hồ, trong gia đình nhà họ Lâm có một pho kiếm phổ chép tay tên gọi "Tịch tà kiếm pháp", người luyện được kiếm pháp này có thể sở hữu tốc độ như sấm chớp, võ công làm mưa làm gió chốn võ lâm. Nhiều người thực sự thèm khát có được nó, trong đó có những nhân vật tiếng tăm trên giang hồ như Tả Lãnh Thiền trưởng môn phái Tung Sơn, minh chủ khối Ngũ Nhạc, Nhạc Bất Quần trưởng môn phái Hoa Sơn, Dư Thương Hải trưởng môn phái Thanh Thành hay Mộc Cao Phong, Lao Đức Nặc,... Chính từ đây đã nảy sinh bao âm mưu, bất hòa, tranh chấp hòng giành giật pho bí kíp này, xưng bá võ lâm.

Khác với nhiều tiểu thuyết được gắn với các giai đoạn lịch sử của Trung Hoa (ví dụ như Anh hùng xạ điêu vào thời Nam Tống, Thiên long bát bộ vào thời Bắc Tống, Ỷ thiên đồ long ký vào thời Nguyên - Minh,...), tác phẩm Tiếu ngạo giang hồ không chỉ rõ thời đại lịch sử của câu chuyện. Tuy nhiên, từ một số yếu tố sau đây, ta có thể suy đoán diễn biến câu chuyện xảy ra dưới triều đại nhà Minh, sau thời đại của Trương Tam Phong, sau khi các phái Võ Đang, Nga Mi, Côn Luân đã ra đời và nổi danh trên giang hồ.
 Trong tiểu thuyết Ỷ Thiên Đồ Long Ký (倚天屠龍記), ở gần cuối bộ truyện đã đề cập đến việc Chu Nguyên Chương phản bội Minh giáo (明教) và sáng lập ra nhà Minh. Do đó rất có thể ông ta đã ngược đãi Minh Giáo sau khi lên ngai vàng, dẫn đến việc Minh giáo bị đổi tên thành Nhật Nguyệt thần giáo (日月神教), như trong tiểu thuyết Tiếu ngạo giang hồ (chữ Minh trong tiếng Hán 明 được ghép từ hai chữ Nhật 日 và Nguyệt 月). Minh giáo trước đó thường được đồng đạo võ lâm gọi là "Ma giáo" (魔教) tỏ ý ghê sợ, điểm này tương đồng với Nhật Nguyệt thần giáo trong Tiếu ngạo giang hồ. Một đoạn đối thoại trong Tiếu ngạo giang hồ cũng có lần Nhạc Linh San nói "Ngay như đức Hoàng đế khai sáng ra cơ nghiệp nhà Minh là Minh Thái tổ Chu Nguyên Chương thuở nhỏ đã làm hòa thượng ở chùa Hoàng Giác."
 Cũng truyện này nói rằng phái Võ Đang được Trương Tam Phong sáng lập trong những năm đầu của thời nhà Nguyên. Còn trong Tiếu ngạo giang hồ, phái Võ Đang đã trở thành một trong những môn phái có vị thế rất lớn trên giang hồ, đồng thời môn Thái Cực kiếm pháp (太極劍法) do Trương Tam Phong sáng tạo ra đã có từ lâu và được những đồ đệ phái Võ Đang luyện tập.
 Trong tiểu thuyết Lộc đỉnh ký (鹿鼎記), lấy bối cảnh triều vua Khang Hy thời nhà Thanh, phương trượng chùa Thiếu Lâm cũng có lần nói với Vi Tiểu Bảo về một anh hùng tên Lệnh Hồ Xung sống ở thời kỳ trước đó đã lâu.
 Trong truyện Tiếu ngạo giang hồ có một nhân vật tên Ngô Thiên Đức, là võ quan triều đình, phẩm tước "Tham tướng" (参将). Tước hàm này chỉ được sử dụng dưới các thời nhà Minh và nhà Tống.

Tiếu ngạo giang hồ được cố ý sáng tác như một sự phản ánh về các chính khách. Năm 1980, Kim Dung bình luận rằng ông không lồng ghép bộ truyện vào bất kỳ bối cảnh lịch sử nào chính là để chỉ ra những con người muôn hình muôn vẻ trong truyện ở thời đại nào cũng có. Hơn nữa, ông mô tả sinh động các nhân vật trong tiểu thuyết như những chính khách hơn là những người đứng đầu các môn phái võ công. Kim Dung cũng lưu ý rằng bộ tiểu thuyết được ông sáng tác trong thời kỳ cuộc Cách mạng Văn hóa diễn ra ở Trung Quốc. Những nhân vật như Lâm Bình Chi, hay Phương Chứng đại diện cho những chính khách có thật sống trong thời kỳ đó.

Tiếu ngạo giang hồ cũng chứa đựng những yếu tố gần giống như trong tiểu thuyết Bá tước Monte Cristo của nhà văn người Pháp Alexandre Dumas, một trong những nhà văn yêu thích của Kim Dung. Những cuộc kỳ ngộ giữa Lệnh Hồ Xung với vị sư thúc tổ ẩn dật Phong Thanh Dương và vị giáo chủ bị giam cầm Nhậm Ngã Hành cũng tương tự như cuộc gặp gỡ giữa Edmond Dantes với Cha Faria. Những âm mưu xấu xa của Nhạc Bất Quần, sự trả thù của Lâm Bình Chi và đám cưới của Nhạc Linh San cũng tương tự với nhiều phần trong bộ tiểu thuyết của Dumas.

Các hồi
Tiếu ngạo giang hồ có tổng cộng 40 hồi. Tựa đề mỗi hồi được viết bằng 2 chữ Hán tự.

Tóm tắt nội dung

Mọi tranh chấp trong Tiếu ngạo giang hồ đều bắt nguồn từ những huyền thoại về Tịch tà kiếm phổ của họ Lâm (Lâm Viễn Đồ). Trong quá khứ, Lâm Viễn Đồ ban đầu là một nhà sư pháp danh Độ Nguyên thiền sư, là đệ tử của Hồng Diệp thiền sư. Sau đó vô tình nhận được một phần bí kíp Quỳ Hoa bảo điển ở phái Hoa Sơn từ Nguyên Mẫn Túc và Chu Tử Phong, ông đã hoàn tục, rời chùa Thiếu Lâm, lập gia đình, lập ra Phước Oai tiêu cục ở Phúc Châu.

Ông trở thành một cao thủ kiếm thuật, sử dụng 72 đường kiếm gọi là Tịch tà kiếm pháp đánh bại nhiều cao thủ (trong đó có đệ nhất kiếm thuật Trương Thanh Tử thuộc phái Thanh Thành) nên bí kíp Tịch tà kiếm pháp đã khiến nhiều nhân vật giang hồ thèm muốn. Tuy nhiên, Lâm Viễn Đồ hiểu tác hại của Tịch tà kiếm pháp nên đã không cho con cháu mình luyện tập.

Đến đời cháu của Lâm Viễn Đồ là Lâm Chấn Nam, trưởng môn phái Thanh Thành là Dư Thượng Hải đã tàn sát cả Phước Oai tiêu cục (lấy cớ báo thù cho con trai y), bắt cóc hai vợ chồng Lâm Chấn Nam nhằm chiếm đoạt Tịch tà kiếm phổ. Con trai của Lâm Chấn Nam là Lâm Bình Chi được giải cứu bởi Nhạc Bất Quần, người đứng đầu phái Hoa Sơn, một môn phái trong liên minh Ngũ Nhạc kiếm phái. Nhạc Bất Quần nhận anh làm đệ tử và cho truyền dạy kiếm pháp.

Nhân vật chính của tiểu thuyết là Lệnh Hồ Xung, đại đồ đệ của Nhạc Bất Quần, một kiếm sĩ mồ côi, phóng khoáng nhưng nghĩa khí và có sở thích uống rượu. Khi xuống thành Hành Dương, anh đã cứu Nghi Lâm, ni cô phái Hằng Sơn khỏi tay Điền Bá Quang. Trong khi đó, Lưu Chính Phong của phái Hành Sơn quyết định rời khỏi giang hồ và mời các đồng đạo đến dự lễ rửa tay gác kiếm. Sự kiện này biến thành bể máu khi chưởng môn Tả Lãnh Thiền của phái Tung Sơn và các giáo phái chính thống khác cáo buộc Lưu Chính Phong câu kết với Ma giáo do kết bạn với Khúc Dương của Nhật Nguyệt thần giáo. Cả hai bị bao vây bởi người của phái Tung Sơn và bị giết ở núi Hành Sơn. Trước khi chết, cả hai đã cùng nhau chơi lần cuối khúc Tiếu ngạo giang hồ (được sáng tác dựa trên khúc Quảng Lăng Tán từ đầu nhà Đường) và nhờ Lệnh Hồ Xung lưu truyền hậu thế lại bản nhạc. Cũng đồng thời, ở núi Hành Sơn, vợ chồng Lâm Chấn Nam trước khi chết đã nhờ Lệnh Hồ Xung căn dặn Lâm Bình Chi không luyện tập bí kíp Tịch tà kiếm phổ mà tổ tiên đã truyền lại.

Sự xuất hiện của Lâm Bình Chi ở Hoa Sơn chia cắt mối quan hệ lãng mạn của Lệnh Hồ Xung đối với Nhạc Linh San (con gái của Nhạc Bất Quần) vì cô bắt đầu yêu Bình Chi. Thái độ vô tư của Lệnh Hồ Xung cũng khiến anh gặp rắc rối; anh bị Nhạc Bất Quần phạt trên núi sám hối trong một năm. Ở đó, anh tình cờ phát hiện ra chạm khắc các kỹ thuật đấu kiếm trong một hang động và thực hành chúng, vô tình làm quen không chỉ các kỹ năng của bốn kiếm phái kia, mà còn biết cách chống lại chúng. Anh cũng gặp được thái sư thúc tổ của mình là Phong Thanh Dương, người truyền thụ lại cho anh Độc cô cửu kiếm, bí kíp kiếm thuật tối thượng.

Liên minh Ngũ Nhạc kiếm phái, mặc dù dường như thống nhất nhưng liên tục gặp rắc rối bởi mâu thuẫn giữa các thành viên của nó. Lệnh Hồ Xung bị lôi kéo vào cuộc xung đột nội bộ này và bị thương nặng. Do anh giải cứu phái Hoa Sơn bằng cách sử dụng Độc cô cửu kiếm nên bị Nhạc Bất Quần và nhiều người khác nghi ngờ là Tịch tà kiếm phổ.

Lệnh Hồ Xung sau đó gặp Đào cốc lục tiên, những người cố gắng chữa trị những vết thương của anh theo cách kỳ lạ của họ, nhưng thất bại và làm cho vết thương trầm trọng thêm. Anh đi theo sư phụ đến Lạc Dương và gặp một bà lão chơi đàn, người hóa ra là một cô gái trẻ tên là Nhậm Doanh Doanh. Sau đó, Nhạc Bất Quần chán ghét Lệnh Hồ Xung vì anh liên tục được nhiều người lạ trong võ lâm cung kính nghênh tiếp và khen ngợi nhưng lại hờ hững với ông. Lệnh Hồ Xung giúp Nhậm Doanh Doanh khi cô bị tấn công bởi một số võ sĩ chính thống nên cô mang anh đến chùa Thiếu Lâm để chữa trị. Lệnh Hồ Xung cũng được sư trụ trì Thiếu Lâm thông báo về việc Nhạc Bất Quần đã công khai tuyên bố trục xuất anh khỏi phái Hoa Sơn.

Lệnh Hồ Xung chìm vào tuyệt vọng vì anh bây giờ là một kẻ bị ruồng bỏ. Sau khi rời khỏi Thiếu Lâm, anh gặp gỡ Hướng Vấn Thiên, người được anh giải cứu từ hàng chục kẻ thù. Vấn Thiên trở thành anh em kết nghĩa với Hồ Xung và cùng anh đến một trang viên ở Hàng Châu, nơi họ tìm thấy Nhậm Ngã Hành (cha của Nhậm Doanh Doanh), từng là thủ lĩnh của Nhật Nguyệt thần giáo nhưng bị lật đổ bởi Đông Phương Bất Bại. Nhậm Ngã Hành thoát khỏi nơi giam giữ bằng cách sử dụng Lệnh Hồ Xung để thay thế, và anh học Hấp tinh đại pháp của ông ta trước khi tự mình thoát ra. Nhậm Ngã Hành trở về để cứu Doanh Doanh, và có ý gả con gái mình cho Hồ Xung để thuyết phục anh tham gia giáo phái của mình, nhưng bị từ chối. Lệnh Hồ Xung giúp Nhậm Ngã Hành giành lại quyền kiểm soát Nhật Nguyệt thần giáo bằng cách đánh bại Đông Phương Bất Bại nhờ sự phân tâm của Đông Phương Bất Bại khi người yêu bị tấn công.

Bởi vì nhiều lần giúp đỡ phái Hằng Sơn, Lệnh Hồ Xung được vị chưởng môn đang hấp hối yêu cầu nhận lời làm tân chưởng môn của phái. Sau đó, anh tham dự một cuộc họp đặc biệt của Ngũ Nhạc kiếm phái theo lời kêu gọi của minh chủ Tả Lãnh Thiền. Tả Lãnh Thiền cố gắng đe dọa bốn phái kia phục tùng mình, nhưng Nhạc Bất Quần sử dụng Tịch tà kiếm pháp để đánh bại và làm mù Tả Lãnh Thiền, trở thành minh chủ mới của liên minh trong sự kinh ngạc của tất cả mọi người.

Sau khi rời khỏi cuộc họp, Lệnh Hồ Xung và Nhậm Doanh Doanh chứng kiến Lâm Bình Chi tàn sát người của phái Thanh Thành để trả thù cho gia đình mình, và nghe lỏm được cuộc trò chuyện giữa anh và vợ là Nhạc Linh San, trong đó Bình Chi tiết lộ rằng anh và Nhạc Bất Quần đã học được Tịch tà kiếm pháp. Thông qua điều này, Hồ Xung biết được người thầy có uy tín của anh thực ra là một kẻ đạo đức giả, người đã dựng lên một kế hoạch lợi dụng Lâm Bình Chi để chiếm lấy Tịch tà kiếm pháp, và cả Bình Chi lẫn Bất Quần đều tự thiến để học được nó. Cả vợ và con gái của Nhạc Bất Quần cuối cùng chết vì chồng của họ.

Nhạc Bất Quần cố gắng giết Lâm Bình Chi, người biết được bí mật của mình và đang lặng lẽ lên kế hoạch trả thù. Cao trào của tiểu thuyết bắt đầu với các thành viên của Ngũ Nhạc kiếm phái bị mắc kẹt trong hang động với các hình khắc do họ tự tàn sát lẫn nhau và bị nhóm Tả Lãnh Thiền và Lâm Bình Chi giết. Nhạc Bất Quần sau đó bị đâm chết bởi ni cô trẻ Nghi Lâm. Nhậm Ngã Hành, do say sưa với quyền lực, quyết định mở một cuộc tấn công để đánh bại các giáo phái chính thống kể cả Thiếu Lâm và Võ Đang, đồng thời cố gắng ép buộc Lệnh Hồ Xung tham gia giáo phái của mình, nhưng chết ngay vào thời điểm quan trọng trong một cơn đột quỵ do cuồng vọng của chính ông gây nên.

Nhậm Doanh Doanh được đề cử là lãnh đạo mới của Nhật Nguyệt thần giáo và cô tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình giữa hai phía chính và tà của cộng đồng võ thuật. Ba năm sau đó, cô truyền lại quyền lãnh đạo cho Hướng Vấn Thiên và kết hôn với Lệnh Hồ Xung. Chán nản bởi tất cả các xung đột do tranh giành quyền lực, Lệnh Hồ Xung và Nhậm Doanh Doanh từ bỏ giang hồ, sống hạnh phúc sau đám cưới, khi mà hai phái chính và tà đạo được một thỏa thuận hòa bình tạm thời.

Các mốc thời gian
Các mốc thời gian được tính từ năm mà tiểu thuyết bắt đầu đề cập đến, đó là năm mà Phước Oai tiêu cục bị sát phạt bởi tay Dư Thương Hải. Các chi tiết có thể được đề cập đến ở nhiều phần khác của bộ truyện.

 Hơn 80 năm trước, phái Võ Đang bị các trưởng lão của Nhật Nguyệt thần giáo tập kích lấy mất Chân Võ kiếm và pho Thái cực quyền kinh (太極劍法). Khi đó đã diễn ra một trận ác đấu, phái Võ Đang mất 3 cao thủ hạng nhất nhưng đã giết chết 5 trưởng lão Ma giáo.
 Khoảng 75 năm trước, Mẫn Túc và Chu Tử Phong của phái Hoa Sơn xem lén pho Quỳ Hoa bảo điển tại chùa Thiếu Lâm ở Bồ Điền, sau đó Nhạc Túc sáng lập phe Khí tông còn Chu Tử Phong trở thành ông tổ phe Kiếm tông. Cùng khoảng thời gian này, Độ Nguyên thiền sư của chùa Thiếu Lâm cũng được nghe thuật lại bí kíp Quỳ Hoa bảo điển từ 2 người Mẫn, Chu. Sau hoàn tục lấy họ cũ là Lâm, tên do pháp danh đảo ngược thành Viễn Đồ, và sáng lập ra Phước Oai tiêu cục.
 39 năm trước, Vương phu nhân, mẹ Lâm Bình Chi ra đời.
 25 năm trước, Lệnh Hồ Xung ra đời.
 24 năm trước, phe Khí tông và Kiếm tông phái Hoa Sơn xảy ra cuộc tàn sát lẫn nhau, kết quả phe Kiếm tông bị đánh bại.
 20 năm trước, Nhậm Doanh Doanh ra đời.
 19 năm trước, Lâm Bình Chi ra đời.
 18 năm trước, Nhạc Linh San ra đời.
 15 năm trước, Nhạc Bất Quần lên ngôi chưởng môn phái Hoa Sơn. Cũng vào năm đó, Lệnh Hồ Xung được vợ chồng họ Nhạc đem về nuôi nấng và trở thành đệ tử phái Hoa Sơn.
 12 năm trước, Đông Phương Bất Bại thoán đoạt quyền lực, lên ngôi Giáo chủ Nhật Nguyệt thần giáo và giam cầm Nhậm Ngã Hành vào ngục tối dưới đáy Tây hồ ở Mai Trang.
 10 năm trước, Xung Hư đạo nhân tiếp nhận chưởng môn phái Võ Đang.
 3 năm trước, Lao Đức Nặc đầu nhập phái Hoa Sơn.
 Mùa xuân 1 năm sau, Phong Thanh Dương truyền cho Lệnh Hồ Xung bộ kiếm pháp Độc cô cửu kiếm. Không lâu sau đó, Lệnh Hồ Xung gặp Nhậm Doanh Doanh ở ngõ Lục Trúc, thành Lạc Dương.
 Mùa hè 1 năm sau, Lệnh Hồ Xung bị giam hơn 1 tháng trong ngục tối dưới đáy Tây hồ ở Mai Trang còn Nhậm Ngã Hành trốn thoát. Chính tại đây Lệnh Hồ Xung đã học được Hấp tinh đại pháp mà Nhậm Ngã Hành khắc trên thiết bản
 Mùa đông 1 năm sau, vào ngày 14 tháng 12 âm lịch, Lệnh Hồ Xung làm "minh chủ" của một đám ô hợp lên chùa Thiếu Lâm giải cứu Nhậm Doanh Doanh.
 2 năm sau, vào ngày 16 tháng 2 âm lịch, Lệnh Hồ Xung tuân theo di nguyện Định Nhàn sư thái lĩnh chức chưởng môn phái (Bắc Nhạc) Hằng Sơn.
 2 năm sau, vào ngày 15 tháng 3 âm lịch, trên núi Tung Sơn, năm môn phái Ngũ Nhạc sáp nhập thành Ngũ Nhạc phái. Cũng ngày hôm đó, sau sự kiện "tỉ kiếm đoạt soái", Nhạc Bất Quần trở thành chưởng môn phái này.
 Mùa hè 2 năm sau, Ngũ Nhạc kiếm phái, ngoại trừ Bắc Nhạc Hằng Sơn, gần như bị tan rã sau âm mưu trong sơn động của Tả Lãnh Thiền và Lâm Bình Chi. Cùng trong thời gian này sau đó, Nhậm Ngã Hành mất, Nhậm Doanh Doanh trở thành Giáo chủ Nhật Nguyệt thần giáo.
 Mùa đông 5 năm sau, Lệnh Hồ Xung và Nhậm Doanh Doanh thành thân tại Cô Sơn mai trang ở Hàng Châu, ngôi giáo chủ Nhật Nguyệt thần giáo được Doanh Doanh truyền lại cho Hướng Vấn Thiên, còn ngôi chưởng môn phái Hằng Sơn của Lệnh Hồ Xung cũng đã được truyền lại cho Nghi Thanh đảm nhiệm.
 Mùa xuân 6 năm sau, tức 4 tháng sau khi kết hôn, Lệnh Hồ Xung cùng Nhậm Doanh Doanh đi du ngoạn trên núi Hoa Sơn, đây là thời điểm mà bộ tiểu thuyết kết thúc.

Các nhân vật chính

Ngũ nhạc kiếm phái
Ngũ nhạc kiếm phái (五嶽劍派) là một liên minh giữa 5 môn phái võ lớn nằm ở năm quả núi (mà người Trung Quốc gọi là Ngũ Nhạc gồm có Đông nhạc Thái Sơn, Tây Nhạc Hoa Sơn, Nam Nhạc Hành Sơn, Bắc Nhạc Hằng Sơn và Trung Nhạc Tung Sơn) mà tại thời điểm đó, chưởng môn phái Tung Sơn là Tả Lãnh Thiền (左冷禪 - Zuo Lengchan) được tôn là minh chủ của Ngũ Nhạc kiếm phái. Đặc điểm chung của Ngũ Nhạc kiếm phái là các môn phái đều lấy kiếm thuật làm môn võ học trung tâm. Ở gần cuối tiểu thuyết, Tả Lãnh Thiền thực hiện âm mưu thống nhất Ngũ Nhạc kiếm phái thành một phái duy nhất gọi là Ngũ Nhạc phái, nhưng lại bị Nhạc Bất Quần âm thầm đoạt chức vị chưởng môn.

Phái Hoa Sơn

Phái Hoa Sơn (華山派) có bản doanh nằm trên dãy Hoa Sơn của tỉnh Thiểm Tây nổi danh với Hoa Sơn kiếm pháp và Tử hà thần công. Phái Hoa Sơn có 2 trường phái tranh chấp nhau là phe kiếm tông lấy chiêu số kiếm thuật làm trung tâm (mà điển hình là Phong Bất Bình, Thành Bất Ưu, Bảo Bất Khí,...), phe khí tông lấy việc rèn luyện nội công làm điểm mạnh. Hai phe phái này từng gây mâu thuẫn cực điểm trong quá khứ và gây một cuộc chém giết đẫm máu khiến cho các nhân tài phái Hoa Sơn bị tiêu diệt. Nguồn gốc của môn phái này không được nói rõ. Nhiều khả năng xuất phát từ một trong bảy đệ tử của phái Toàn Chân là Quảng Ninh tử Hách Đại Thông (郝大通), học trò của Vương Trùng Dương nhà Tống.

Phái Hoa Sơn xuất hiện trong 3 tiểu thuyết của Kim Dung: Tiếu ngạo giang hồ, Bích huyết kiếm và Ỷ Thiên Đồ Long ký.

Tại thời điểm hiện tại của câu chuyện, Hoa Sơn còn những nhân vật chính:

 Lệnh Hồ Xung
 Phong Thanh Dương
 Nhạc Bất Quần
 Ninh Trung Tắc
 Nhạc Linh San
 Lâm Bình Chi
 Lao Đức Nặc
 Lục Hầu Nhi
 Phong Bất Bình

Phái Hành Sơn

Phái Hành Sơn (衡山派) kiếm phái có bản doanh ở thành Hành Dương dưới chân dãy núi Hành Sơn của tỉnh Hồ Nam. Phái Hành Sơn nổi tiếng với các cao thủ kiếm thuật đều mê âm nhạc, những chiêu thức đều gắn liền với âm nhạc. Có hai nhân vật của phái Hành Sơn góp phần tạo nên những sóng gió của Tiếu ngạo giang hồ:
 Mạc Đại tiên sinh
 Lưu Chính Phong

Phái Hằng Sơn

Phái Hằng Sơn nằm trên dãy núi cao Hằng Sơn ở Hà Bắc, là kiếm phái được sáng lập bởi những nhà nữ tu hành (hay các ni cô), khởi đầu bởi Hiểu Phong sư thái, đời đời đệ tử đều là nữ giới (bao gồm cả các nữ tu và đệ tử tục gia).
 Định Nhàn sư thái
 Định Dật sư thái
 Định Tĩnh sư thái
 Nghi Lâm
 Ngoài ra phái Hằng Sơn còn nhiều nhân vật nữ khác như Nghi Thanh, Nghi Hòa, Tần Quyên, Vu Tẩu..., đều là nữ giới, có người là tu hành, có người là đệ tử tục gia. Có một số đệ tử tạm thời, là những anh hùng hảo hán đã đi theo Lệnh Hồ Xung lên chùa Thiếu Lâm cứu Thánh Cô, trong đó có cả sáu anh em Đào Cốc lục tiên.

Phái Tung Sơn

Phái Tung Sơn (嵩山派) nằm ở trên đỉnh Thái Thất thuộc dãy Tung Sơn ở tỉnh Hà Nam (cùng với phái Thiếu Lâm trên đỉnh Thiếu Thất), đứng đầu là chưởng môn Tả Lãnh Thiền. Tả Lãnh Thiền đã thu nhận nhiều nhân vật từ cả các giới hắc bạch nhằm xây dựng lực lượng hùng hậu nên lúc đó phái Tung Sơn có nhiều cao thủ nhất.

 Tả Lãnh Thiền
 Các nhân vật khác: Đại Tung Dương Thủ Phí Bân, Lục Bách,...

Phái Thái Sơn

Phái Thái Sơn (泰山派) nằm ở núi Thái Sơn, trung tâm của Đạo giáo, cũng là kiếm phái của những người theo đạo Giáo, phái này tự hủy diệt do sự sắp xếp của Tả Lãnh Thiền gây nên nội bộ tự giết lẫn nhau ngay trong đại hội võ lâm ở Phong Thiền đài.

 Thiên Môn đạo nhân
 Các nhân vật khác: Ngọc Cơ Tử, Ngọc Khánh Tử...

Nhật Nguyệt thần giáo

 Nhậm Ngã Hành
 Đông Phương Bất Bại
 Nhậm Doanh Doanh
 Khúc Dương
 Hướng Vấn Thiên
 Bình Nhất Chỉ
 Lam Phượng Hoàng
 Giang Nam tứ hữu
 Các nhân vật khác: Hoàng Hà Lão Tổ, Dạ miêu tử Kế Vô Thi, Bạch phát đồng từ Nhậm Vô Cương...

Phái Thiếu Lâm

Phái Thiếu Lâm (少林派) cũng giống như nhiều tiểu thuyết khác của Kim Dung, phái Thiếu Lâm trong Tiếu ngạo giang hồ vẫn luôn là phái lớn nhất với nhiều cao thủ và luôn được coi là Thái Sơn Bắc Đẩu của võ lâm. Phái Thiếu Lâm ở giai đoạn này được lãnh đạo bởi các nhà sư với tên được gắn với chữ Phương, mà đứng đầu là hai cao thủ:

 Phương Chứng đại sư
 Phương Sinh đại sư

Phái Võ Đang

Phái Võ Đang (武當派) dù được ra đời sau phái Thiếu Lâm rất nhiều, nhưng phái Võ Đang sau khi Trương Tam Phong sư tổ sáng lập vẫn được sánh ngang với Thiếu Lâm. Tại thời điểm trong Tiếu ngạo giang hồ, Võ Đang từng xung đột với Nhật Nguyệt thần giáo, bị các trưởng lão của Nhật Nguyệt thần giáo cướp mất Chân võ kiếm và bộ sách Thái cực quyền truyền đời từ Trương Tam Phong.

 Xung Hư đạo trưởng
 Ngoài ra còn 2 vị sư đệ của Xung Hư: Thanh Hư, Thành Cao.

Phái Thanh Thành

Phái Thanh Thành (青城派) là một môn phái trên núi Thanh Thành ở Tứ Xuyên, theo giáo lý đạo Giáo, đứng đầu lúc đó là Dư Thương Hải. Phái Thanh Thành nổi danh với môn Thôi Tâm chưởng. Ngoài ra còn có tuyệt kĩ "Vô ảnh ảo cước" và "Tùng Phong Kiếm pháp".

 Dư Thượng Hải
 Thanh Thành tứ tú
 Trường Thanh Tử

Các nhân vật khác

 Đào Cốc Lục Tiên
 Điền Bá Quang
 Bất Giới hòa thượng
 Lâm Chấn Nam
 Mộc Cao Phong
 Khúc Phi Yên
Ngoài ra, tại núi Hành Sơn, Khúc Phi Yên có nhắc tới một nhân vật truyền thuyết nữa là Kính Nguyệt thần ni ở đảo Tử Trúc ngoài Đông Hải, với công phu Nhất Chỉ Thiền được coi cao nhân võ công cao cường đã ẩn cư.

Độc cô cầu bại và triết lý Độc cô cửu kiếm

Độc Cô Cầu Bại là một trong những nhân vật đặc biệt của Kim Dung: những nhân vật chỉ xuất hiện thông qua lời kể của các nhân vật khác mà không được mô tả trực tiếp. Nếu như Vương Trùng Dương được kể qua lời của sư đệ Chu Bá Thông, Tiêu Dao Tử qua lời kể của các học trò như Thiên Sơn Đồng Lão và Lý Thu Thủy thì Độc Cô Cầu Bại được biết đến qua những dòng chữ ghi trên kiếm mộ và qua lời kể của Phong Thanh Dương. Kiếm pháp Độc Cô Cửu Kiếm của ông thấm nhuần tư tưởng đạo giáo theo tiêu chí nước chảy mây trôi, dĩ vô chiêu thắng hữu chiêu.

Chuyển thể

Phim truyền hình

Điện ảnh

Truyện tranh
State of Divinity là một manhua của tác giả Lý Chí Thanh. Tổng cộng 26 tập đã được xuất bản bởi Ming Ho ở Hồng Kông và M&C (Gramedia Group) ở Indonesia.

Kịch
Trong năm 2006, Hồng Kông Dance Company đã chuyển thể cuốn tiểu thuyết thành một vở kịch sân khấu, với sự tham gia của Rosanne Wong, Race Wong, Liu YingHong, Su Shu, Chen Lei và Mi Tao, để kỷ niệm 25 năm thành lập của công ty.

Trong năm 2010, Nhà hát kịch Dương Tử của Mỹ đã trình bày buổi ra mắt của Laughing in the Wind: A Cautionary Tale in Martial Arts ở thành phố New York. Vở kịch được chuyển thể và đạo diễn bởi Joanna Chan và có 18 diễn viên đóng 26 vai diễn khác nhau.

Video game
Swordman Online là một trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi phát triển bởi Perfect World. Trò chơi cũng thêm các môn phái không xuất hiện trong tiểu thuyết.

Xem thêm
 Hậu Tiếu ngạo giang hồ, một tác phẩm dựa Kim Dung

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lai rai chén rượu giang hồ Huỳnh Ngọc Chiến
 Kim Dung giữa đời tôi: Tiếu ngạo giang hồ Vũ Đức Sao Biển Lưu trữ
 [http://www.lannyland.com/wanderer/wanderer.shtml The Smiling Proud Wanderer - An epic Wuxia Kung Fu fiction novel by Jin Yong - English Translation] Tiếu ngạo giang hồ phiên bản tiếng Anh.
 從心高氣傲到自慚形穢－－我看《笑傲江湖》  Minh Báo 10/5/2011

Tiểu thuyết năm 1967
Bộ sách
Tác phẩm về trẻ em mồ côi
Tác phẩm được đăng trên Minh Báo
Tiểu thuyết lấy bối cảnh ở Đế quốc Trung Hoa
Tiểu thuyết Trung Quốc được chuyển thể thành loạt phim truyền hình
Tiểu thuyết được chuyển thể thành phim
Trung Quốc trong các tác phẩm giả tưởng
Tác phẩm được chuyển thể thành phim
Tiểu thuyết Trung Quốc
Tác phẩm được chuyển thể thành các phương tiện truyền thông khác


title: Trường An (định hướng)

text:
Trường An hay Trường Yên, Tràng An, Tràng Yên (長安, nghĩa là yên ổn dài lâu, muôn đời bình yên) là tên thường được đặt cho các địa danh hoặc các đối tượng sau:

Trung Quốc
 Kinh đô Trường An của hơn mười hoàng triều Trung Quốc, nay thuộc thành phố Tây An, thủ phủ của tỉnh Thiểm Tây.
 Quận Trường An, thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây
 Quận Trường An, thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc

Hàn Quốc
 Tên Hán Việt của quận Jangan (장안구, Jangan-gu) thuộc thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi

Việt Nam
 Phường Trường An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế
 Phường Trường An, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
 Phủ Tràng An hay Trường An: tên gọi kinh đô Hoa Lư khi trở thành cố đô dưới thời Lý, đến thời Trần đổi thành phủ Trường Yên; nay thuộc vùng Gia Viễn – Hoa Lư tỉnh Ninh Bình.

Xem thêm
Tràng An
Trường Yên
An Trường


title: Podeonius

text:
Podeonius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1858 bởi Kiesenwetter.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Podeonius acuticornis (Germar, 1824)
 Podeonius amamiensis (Ôhira, 1996)
 Podeonius aquilus (Candèze, 1873)
 Podeonius baliemensis Schimmel, 2006
 Podeonius bicoloratus Schimmel, 2006
 Podeonius bocaki Schimmel, 2006
 Podeonius borowieci Schimmel, 2007
 Podeonius brastagiensis Schimmel, 2006
 Podeonius brignolii Schimmel, 2004
 Podeonius castelnaui (Candèze, 1878)
 Podeonius cognatus Schimmel, 2006
 Podeonius csorbai Platia & Schimmel, 2007
 Podeonius duongi Schimmel, 2006
 Podeonius fujianus Schimmel, 2003
 Podeonius haucki Schimmel, 2006
 Podeonius hergovitsi Schimmel, 2006
 Podeonius himalayanus Schimmel, 2003
 Podeonius horaki Schimmel, 2006
 Podeonius hubeiensis Schimmel, 2006
 Podeonius jendeki Schimmel, 2006
 Podeonius jenisi Schimmel, 2006
 Podeonius kradungensis Schimmel, 2006
 Podeonius kucerai Schimmel, 2006
 Podeonius kudrnai Schimmel, 2006
 Podeonius longipennis Schimmel, 2006
 Podeonius malaysianus Schimmel, 2006
 Podeonius mayonensis Schimmel, 2006
 Podeonius mentaweiensis Schimmel, 2006
 Podeonius merapiensis Schimmel, 2006
 Podeonius montisnimbae Girard, 2003
 Podeonius mus (Lewis, 1894)
 Podeonius nagaoi (Ôhira, 1968)
 Podeonius nakanaiensis Schimmel, 2006
 Podeonius namthaensis Schimmel, 2006
 Podeonius poggii Schimmel, 2006
 Podeonius pontianakensis Schimmel, 2006
 Podeonius riesei Schimmel, 2006
 Podeonius rufipes (Lewis, 1894)
 Podeonius schmidi Schimmel, 2006
 Podeonius sericeosus Schimmel, 2004
 Podeonius shaanxianus Schimmel, 2003
 Podeonius shaowuensis Schimmel, 2006
 Podeonius stolarczyki Schimmel, 2006
 Podeonius strbai Schimmel, 2006
 Podeonius subcyaneus (Kiesenwetter, 1858)
 Podeonius taiwanus (Ôhira, 1972)
 Podeonius weigeli Schimmel, 2006
 Podeonius yamamotoi (Ôhira, 1996)
 Podeonius yunnanensis Schimmel, 2006

Chú thích

Tham khảo

Physorhinini


title: Binh pháp Ngô Tử

text:
Ngô Tử () hay Ngô Tử binh pháp (吴子兵法), Ngô Khởi binh pháp (吴起兵法) là một tác phẩm binh pháp của Ngô Khởi đời Chiến Quốc. Tác phẩm tập hợp những khảo luận về quân sự của ông trong thời gian làm tướng ở nước Lỗ và nước Ngụy. Đây được coi là một trong những bộ binh pháp tiêu biểu nhất ở Trung Quốc thời cổ đại và là một trong Vũ kinh thất thư hay bảy bộ binh pháp kinh điển của Trung Quốc và thường được giới thiệu kèm với Tôn Tử binh pháp để tạo thành bộ sách quân sự nổi tiếng Tôn Ngô binh pháp (孙吴兵法).

Lịch sử sáng tác
Tương truyền Ngô Tử do Ngô Khởi người nước Vệ, một danh tướng của nước Lỗ và nước Ngụy sống sau thời Tôn Vũ, sáng tác. Vì có nhiều bản Ngô Tử lưu truyền nên thời nhà Minh và nhà Thanh, có học giả đã nghi ngờ rằng Ngô Tử là do người đời Tây Hán mạo danh Ngô Khởi mà sáng tác, tuy nhiên hiện nay đa số ý kiến thống nhất rằng nội dung của Ngô Tử xuất phát từ tư tưởng của Ngô Khởi thật sự nhưng trong quá trình lưu truyền sao chép về sau bị sai lệch dẫn đến sự tồn tại của nhiều bản Ngô Tử khác nhau.

Sách Ngô Tử thường được giới thiệu kèm với sách Tôn Tử binh pháp của Tôn Vũ để tạo thành tác phẩm quân sự nổi tiếng Tôn Ngô binh pháp (孙吴兵法), một bộ sách được nhiều thế hệ nhà quân sự Trung Quốc tham khảo. Thời nhà Tống, sách được giới thiệu trong bộ Vũ kinh thất thư, đây là bản in sớm nhất được biết tới của tác phẩm. Thời nhà Minh Ngô Tử lại được đưa vào bộ Nhị thập tử (二十子), ngoài ra còn một phiên bản Ngô Tử thời Minh khác xuất hiện trong Vũ học kinh truyện tam chủng (武学经传三种). Tới đời nhà Thanh, Ngô Tử cùng Tôn Tử binh pháp và Tư Mã pháp của Tư Mã Nhương Thư được tập hợp thành bộ Tôn Ngô Tư Mã pháp (孙吴司马法) và giới thiệu trong tủ sách Bình tân quán tùng thư. Một bản Ngô Tử cũng được đưa vào bộ bách khoa của Càn Long Tứ khố toàn thư. Trong thời hiện đại, bộ sách đã được Trung Hoa học nghệ xã dựa theo bản thời nhà Tống khắc in trong Vũ kinh thất thư.

Chi tiết

Cấu trúc
Bản Ngô Tử hiện nay gồm có 6 phần:
 Đồ quốc (图国, chinh phục quốc gia)
 Liệu địch (料敌, đối phó với kẻ địch)
 Trị binh (治兵, điều khiển binh sĩ)
 Luận tướng (论将, bàn về tướng lĩnh)
 Ứng biến (应变, các cách đối phó)
 Lệ sĩ (励士, động viên cấp dưới)

Nội dung
Sách Ngô Tử chủ yếu tổng kết kinh nghiệm chiến tranh của Ngô Khởi thu thập được thời Chiến Quốc. Ngô Tử được đánh giá cao vì những lý luận gần gũi với thực tiễn chiến đấu của Ngô Khởi, ông đề xuất dùng việc trị binh làm gốc cho chiến thắng, thưởng phạt nghiêm minh như "Tiến hữu trọng thưởng, thoái hữu trọng hình" (進有重賞，退有重刑, tiến lên thì được khen thưởng mà thoái lui thì bị trừng phạt), "Dụng binh chi pháp, giáo giới vi tiên" (用兵之法，教戒為先, dùng luật pháp để điều khiển binh sĩ, coi trọng trước hết việc giáo dục, khuyên răn). Ngô Tử cũng bộc lộ những tư tưởng hiện đại về quân sự như đề cao vai trò của từng cá nhân trong chiến đấu, qua đó tinh giản việc tuyển mộ, tập trung tăng cường khả năng chiến đấu của từng sĩ tốt, phân công hợp lý các đơn vị nhằm tối ưu hóa đội hình của quân đội. Ngô Khởi cũng rất coi trọng vị trí của người cầm quân tối cao, theo ông người đó phải nắm được cả văn võ, biết cương, biết nhu khi lãnh đạo quân sĩ.

Tham khảo

Võ kinh thất thư
Văn bản cổ điển Trung Quốc
Sách thế kỷ 4 TCN


title: Tōmi, Nagano

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Nagano


title: Hylaeus malagassus

text:
Hylaeus malagassus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1945


title: V-Ray

text:
V-Ray là một phần mềm kết xuất ảnh (rendering engine) được sử sử dụng dưới dạng công cụ mở rộng (plug-in) của các phần mềm tạo hình 3D (3D modelling software).

V-Ray là công trình của Vladimir Koylazov và Peter Mitev, thuộc hãng phần mềm Chaos, thành lập năm 1997 tại Sofia, Bulgaria.

V-Ray có thể tính toán sự chiếu sáng toàn cục (global illumination) trong khung cảnh với các giải thuật như: dò đường đi của ánh sáng (path tracing), bản đồ photon (photon mapping), bản đồ bức xạ (irradiance map). Với khả năng này, V-Ray có thể tạo ra những hình ảnh rất chân thật.

Rất nhiều bộ phim nổi tiếng đã sử dụng V-Ray trong quá trình kết xuất ảnh.

Nó cũng được sử dụng như một phần mở rộng để cung cấp chất lượng kết xuất ảnh như thật cho ngành kiến trúc.

Tính tương thích

V-Ray tương thích với các gói sản phẩm như Sketchup, Autodesk 3ds Max, Maya, Rhino, TrueSpace,  Maxon Cinema 4d, Blender và Softimage XSI, cũng tương thích với các kiến trúc hệ điều hành 32-bit và 64-bit.

Phiên bản

V-Ray và Autodesk 3ds Max

V-Ray được sử dụng rộng rãi như một thành phần kết xuất thay thế cho mental ray thường được đóng gói cùng 3ds Max.

V-Ray gần đây được tương thích hóa với những phần mềm chuyên biệt về kiến trúc 3D CAD (Computer Aided Design) của Autodesk VIZ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Chaos Group
Cái nhìn sâu hơn về VRAY Bài giới thiệu mang tính kiến trúc về V-Ray
Vray Wiki và Trợ giúp
Phỏng vấn nhà phát triển của V-Ray, Peter Mitev

Phần mềm đồ họa 3D
Hệ thống kết xuất


title: Tây Ninh

text:
Tây Ninh là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam.

Tây Ninh nằm ở vị trí cầu nối giữa Thành phố Hồ Chí Minh và thủ đô Phnôm Pênh, vương quốc Campuchia và là một trong những tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tỉnh có thành phố Tây Ninh nằm cách Thành phố Hồ Chí Minh 99 km theo đường Quốc lộ 22, cách biên giới Campuchia 40 km về phía Tây Bắc. Tỉnh lỵ của Tây Ninh nằm ở thành phố Tây Ninh.

Vùng đất Tây Ninh từ thời xưa vốn là một vùng đất thuộc Thủy Chân Lạp, với tên gọi là Romdum Ray, có nghĩa là "Chuồng Voi" vì nơi đây chỉ có rừng rậm với muôn thú dữ như cọp, voi, beo, rắn,... cư ngụ. Những người thổ dân ở đây sống rất thiếu thốn, cơ cực cho đến khi người Việt đến khai hoang thì vùng đất này mới trở nên phát triển.

Địa lý
Tây Ninh nối cao nguyên Nam Trung Bộ với đồng bằng sông Cửu Long, vừa mang đặc điểm của một cao nguyên, vừa có dáng dấp, sắc thái của vùng đồng bằng, tọa độ của tỉnh từ 10°57’08’’ đến 11°46’36’’ vĩ độ Bắc và từ 105°48’43" đến 106°22’48’’ kinh độ Đông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Bình Phước, tỉnh Bình Dương và Thành phố Hồ Chí Minh
Phía tây và phía bắc giáp Vương quốc Campuchia
Phía nam giáp tỉnh Long An.

Tỉnh Tây Ninh có đường biên giới dài 240 km với 3 cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, Xa Mát và Tân Nam, các cửa khẩu quốc gia: Chàng Riệc, Kà Tum, Phước Tân và nhiều cửa khẩu tiểu ngạch.

Điều kiện tự nhiên

Địa hình
Như các tỉnh thành Đông Nam Bộ khác, Tỉnh Tây Ninh cũng là vùng có địa hình chuyển tiếp từ cao nguyên Nam Trung Bộ xuống đồng bằng sông Cửu Long, đất đai tương đối bằng phẳng. Địa hình vừa mang đặc điểm của một cao nguyên, vừa có dáng dấp, sắc thái của vùng đồng bằng, Tây Ninh có nhiều vùng địa hình khác nhau như:

 Vùng địa hình núi (núi Bà Đen cao 986 m, cao nhất Nam Bộ Việt Nam; núi Phụng: 435 m; núi Heo: 289 m và đồi 82: 82 m)
 Vùng bán bình nguyên < 50 m lượn sóng yếu xen lẫn bưng bàu trũng ở các huyện phía Nam như Gò Dầu, thị xã Trảng Bàng.
 Vùng gò đồi dưới 150m có đỉnh rộng dốc thoải nối tiếp nhau phân bố tại thượng nguồn Hồ Dầu Tiếng, Tân Châu, Tân Biên và phía bắc thành phố Tây Ninh.
 Vùng địa hình thung lũng bãi bồi dưới 2 m tập trung dọc sông Vàm Cỏ Đông và phía tây huyện Bến Cầu.

Nhìn chung địa hình của Tây Ninh bằng phẳng hơn so với các tỉnh thuộc Đông Nam Bộ khác (trừ thành phố Hồ Chí Minh), cao độ trung bình toàn tỉnh khoảng 35m so với mực nước biển.

Khí hậu
Khí hậu Tây Ninh tương đối ôn hoà thuộc dạng khí hậu nhiệt đới gió mùa, chia thành 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Mùa khô thường kéo dài từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau, mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11. Nhiệt độ tương đối ổn định, đầu mùa khô đến giữa mùa thời tiết thường se lạnh và khô hanh ở phía bắc và trung tâm ở mức ban đêm thường dưới 20 °C ở tỉnh cuối mùa thời tiết nóng khô có thể lên trên 38 °C biên độ nhiệt ngày và đêm cao khoảng 10~14 °C vào mùa mưa độ ẩm cao mưa nhiều nhiệt độ ban ngày thường ở mức 30~34 °C và ban đêm ở mức 23~ 26 °C biên độ nhiệt thấp, với nhiệt độ trung bình năm là 25,5– 27 °C, thấp kỷ lục là 11,3 °C và cao kỷ lục là 40 °C và thấp nhất là 17,6 °C vào tháng 12 đến tháng 2 năm sau cao nhất là 38 °C kéo dài từ tháng 4 đến tháng 5 ít thay đổi,nhiệt độ thấp gần đây 11,3 độ C năm 1999 và gần đây nhất là 2021 với nhiệt độ đo được là 16 độ C  Lượng mưa trung bình hàng năm từ 1800 – 2200 mm. Mặt khác, Tây Ninh nằm sâu trong lục địa, có địa hình cao núp sau Dãy Trường Sơn chính vì vậy ít chịu ảnh hưởng của bão vào tháng 6 -> 8 gió tây nam hoạt động mạnh kéo theo nhưng cơn bão, gió rất mạnh kèm theo mưa đá ở những vùng cao phía bắc và trung tâm và những yếu tố thuận lợi khác. Với lợi thế đó là những điều kiện thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp đa dạng, đặc biệt là các loại cây ăn quả, cây công nghiệp, cây dược liệu và chăn nuôi gia súc.

Thổ nhưỡng
Tây Ninh có tiềm năng dồi dào về đất, trên 96% quỹ đất thuận lợi cho phát triển cây trồng các loại, từ cây trồng nước đến cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày, cây ăn quả các loại. Đất đai Tây Ninh có thể chia làm 5 nhóm đất chính với 15 loại đất khác nhau. Trong đó, nhóm đất xám chiếm trên 84%, đồng thời là tài nguyên quan trọng nhất để phát triển nông nghiệp. Ngoài ra, còn có nhóm đất phèn chiếm 6,3%, nhóm đất cỏ vàng chiếm 1,7%, nhóm đất phù sa chiếm 0,44%, nhóm đất than bùn chiếm 0,26% tổng diện tích. Đất lâm nghiệp chiếm hơn 10% diện tích tự nhiên.

Sông ngòi
Tây Ninh có hồ Dầu Tiếng giúp cân bằng sinh thái, phục vụ tưới tiêu trong nông nghiệp, cung cấp nước cho nuôi trồng thủy sản, sinh hoạt tiêu dùng và cho sản xuất công nghiệp. Nguồn nước ngầm ở Tây Ninh phân bố rộng khắp trên địa bàn, bảo đảm chất lượng cho sản xuất và đời sống của người dân. Cách thành phố Tây Ninh 20 km là điểm du lịch nằm tuyến liên hoàn giữa thành phố Tây Ninh - Toà Thánh Tây Ninh - núi Bà Đen. Hồ có diện tích 27.000 ha, có sức chứa 1,5 tỷ m³ nước tưới cho đồng ruộng tỉnh và các tỉnh lân cận.

Lịch sử

Năm 1802, vua Gia Long lên ngôi, đồng thời đổi tên phủ Gia Định thành trấn Gia Định.

Năm 1808, trấn Gia Định đổi lại đổi là thành Gia Định, gồm có 5 trấn là Phiên An, Biên Hòa, Vĩnh Thanh, Định Tường và Hà Tiên.

Năm 1832, vua Minh Mạng định tiếp tục tổ chức hành chánh ở Gia Định, từ 5 trấn chia thành 6 tỉnh gồm có Phiên An tỉnh thành (tức trấn Phiên An cũ), Tỉnh Biên Hòa (trấn Biên Hòa cũ), Tỉnh Định Tường (trấn Định Tường cũ), Tỉnh Vĩnh Long (trấn Vĩnh Thanh cũ), Tỉnh An Giang, Tỉnh Hà Tiên. Lúc bấy giờ, vùng đất Tây Ninh thuộc Phiên An tỉnh thành.

Năm 1836, chuẩn tấu lời tâu của đình thần Trương Minh Giảng và Trương Đăng Quế, vua Minh Mạng cho đổi tỉnh Phiên An thành tỉnh Gia Định gồm có 3 phủ, 7 huyện. Các phủ là Phủ Tân Bình có 3 huyện, Phủ Tân An có 2 huyện, Phủ Tây Ninh có 2 huyện là: huyện Tân Ninh và huyện Quang Hóa.

Phủ Tây Ninh: phía Bắc giáp Cao Miên (qua núi Chiêng, tức núi Bà Đen), phía Đông giáp huyện Bình Long phủ Tân Bình, phía Nam giáp huyện Bình Dương phủ Tân Bình và huyện Cửu An phủ Tân An, nguyên là đạo Quang Phong. Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), bỏ đạo lập phủ với tên gọi phủ Tây Ninh, quản lý 2 huyện (với 7 tổng có 56 làng xã):
Huyện Tân Ninh, lỵ sở kiêm phủ thành nằm ở thôn Khang Ninh (nay thuộc thị xã Tây Ninh), phía Bắc giáp Cao Miên (qua núi Chiêng), phía Đông giáp huyện Bình Long phủ Tân Bình, phía Nam giáp huyện Bình Long phủ Tân Bình và huyện Quang Hóa cùng phủ Tây Ninh, phía Tây giáp huyện huyện Kiến Hưng tỉnh Định Tường và giáp nước Cao Miên. Huyện Tân Ninh, được đặt ra năm Minh Mạng thứ 17 (1836), theo Đại Nam nhất là quản lý 2 tổng (nhưng có lẽ là 3 tổng), là tổng Hàm Ninh Thượng và tổng Kiếm Hoa với 24 làng xã. Phần đất huyện Tân Ninh phủ Tây Ninh nhà Nguyễn nay có thể là địa phận phía Bắc của tỉnh Tây Ninh ngày nay (tức năm 2011) (thành phố Tây Ninh, huyện Tân Biên, huyện Châu Thành,...) và có thể bao gồm cả một phần đất phía Bắc của tỉnh Svay Rieng (khúc giữa tỉnh Svay Rieng) Campuchia, vì mô tả trên theo Đại Nam nhất thống chí: Tân Ninh còn tiếp giáp với cả huyện Kiến Hưng phủ Kiến An tỉnh Định Tường nhà Nguyễn, vốn chỉ nằm bên bờ Tây sông Vàm Cỏ Tây, cách địa bàn tỉnh Tây Ninh ngày nay (phần từng là đất huyện Tân Ninh) qua địa bàn tỉnh Svay Rieng.

Năm 1890, sau khi lập Liên bang Đông Dương, người Pháp trích một phần đất hạt Tây Ninh (hạt Tây Ninh nguyên là toàn bộ phủ Tây Ninh) là phần đất dọc theo rạch Ngã Bát cho Campuchia thuộc Pháp, trong đó có lẽ gồm cả phần đất tỉnh Svay Rieng (tức tỉnh Soài Riêng) đề cập đến ở trên. Các bản đồ của người Pháp thể hiện xứ Nam Kỳ thuộc Pháp, vẽ với kỹ thuật Tây phương khá chính xác, vào các năm 1872 và 1886 (trước khi thành lập Liên bang Đông Dương năm 1887) đều thể hiện vùng lồi Svay Rieng thuộc đất Nam Kỳ (Cochinchine).
Huyện Quang Hóa, phía Bắc giáp huyện Tân Ninh cùng phủ Tây Ninh, phía Đông giáp huyện Tân Ninh, phía Nam giáp huyên Tân Ninh và huyện Cửu An phủ Tân An, phía Tây giáp huyện Kiến Hưng phủ Kiến An tỉnh Định Tường nhà Nguyễn. Lỵ sở trước đặt ở thôn Cẩm Giang sau chuyển sang thôn Long Giang, quản lý 4 tổng (Hàm Ninh Hạ (Ham Ninh Ha tong), Mộc Hóa (Moc Hoa tong), Giải Hóa (Giải Hoa tong), Mỹ Ninh (Mi Nin tong)) với 32 làng xã. Đất huyện Quang Hóa phủ Tây Ninh nhà Nguyễn nay có thể là địa phân các huyện phía Nam tỉnh Tây Ninh (như Bến Cầu, Gò Dầu, Trảng Bàng,...), các huyện Đông Bắc tỉnh Long An (như Đức Huệ, Hậu Nghĩa, Mộc Hóa,...) và phần phía Nam của tỉnh Svay Rieng Campuchia.

Theo Đại Nam thực lục thì vào khoảng tháng 3 âm lịch năm 1845, Cao Hữu Dực (quyền Tuyên phủ sứ Tây Ninh) cho chiêu mộ dân trong phủ Tây Ninh lập ra 26 thôn làng: Tiên Thuận, Phúc Hưng, Phúc Bình, Vĩnh Tuy, Phúc Mỹ, Long Thịnh, Long Khánh, Long Giang, Long Thái, An Thịnh, Khang Ninh, Vĩnh An, An Hòa, Gia Bình, Long Bình, Hòa Bình, Long Định, Phú Thịnh, Thái Định, Hòa Thuận, An Thường, Thuận Lý, Thiên Thiện, Hướng Hóa, Định Thái, Định Bình, đều thuộc phủ Tây Ninh. Vua Thiệu Trị phê chuẩn quyết định này.

Năm 1861, Sau khi thực dân Pháp chiếm Tây Ninh, việc cai quản ở 2 huyện được thay thế bằng 2 Đoàn Quân sự đặt tại Trảng Bàng và Tây Ninh.

Năm 1868, hai đoàn Quân sự được thay thế bằng hai Ty Hành chánh. Sau nhiều lần thay đổi, năm 1897 Tây Ninh gồm có 2 quận là Thái Bình, Trảng Bàng, trong đó có 10 tổng, 50 làng. Đứng đầu tỉnh Tây Ninh lúc này (1897) là chánh tham biện Seville.
Ngày 1 tháng 1 năm 1900, Toàn quyền Paul Doumer cho áp dụng nghị định ký ngày 20 tháng 12 năm 1899 đổi các khu tham biện (inspections) là tỉnh (province). Thời Pháp thuộc, Nam Kỳ được chia làm 20 tỉnh để cai trị và sau đó Cap St. Jacques (Vũng Tàu) tách ra thành tỉnh thứ 21. Tây Ninh lúc đó là tỉnh thứ 12. Chủ tỉnh đầu tiên là O. de Lalande-Calan.

Ngày 9 tháng 12 năm 1942, Thống đốc Nam kỳ ban hành Nghị định số 8345 ấn định ranh giới Tây Ninh.

Sau Cách mạng Tháng Tám tỉnh Tây Ninh vẫn giữ nguyên ranh giới cũ.

Năm 1950, cắt một phần đất của xã Thái Hiệp Thạnh cũ thành lập thị xã Tây Ninh, nhưng do chưa đủ điều kiện hoạt động nên sau đó giải thể.

Sau hiệp định Giơnevơ năm 1954, thành lập lại Thị xã Tây Ninh trên địa bàn cũ, do Võ Văn Truyện làm Bí thư Đảng kiêm Chủ tịch Uỷ ban hành chính.

Năm 1957, tỉnh Tây Ninh chia thành 3 quận gồm có Châu Thành, Gò Dầu Hạ, Trảng Bàng.

Năm 1959, quận Châu Thành chia thành 2 quận Phước Ninh và Phú Khương; quận Gò Dầu Hạ chia thành 2 quận Hiếu Thiện và Khiêm Hanh.

Năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam được thành lập tại làng Tân Lập, Tây Ninh. Đây cũng là trụ sở của Mặt trận từ năm 1960 đến 1966

Năm 1961, quận Trảng Bàng đổi tên thành quận Phú Đức.

Năm 1963, quận Phú Đức được giao cho tỉnh Hậu Nghĩa và đổi lại tên cũ là Trảng Bàng. Từ đó đến năm 1975, tỉnh Tây Ninh có 4 quận:
Quận Phước Ninh có 15 xã; quận lỵ đặt tại Bến Sỏi, sau dời đến ngã ba Tầm Long
Quận Phú Khương có 11 xã; quận lỵ đặt tại Suối Đá, sau dời đến chợ Long Hoa
Quận Hiếu Thiện có 15 xã; quận lỵ đặt tại Gò Dầu Hạ
Quận Khiêm Hanh có 5 xã; quận lỵ đặt tại Bàu Đồn.

Năm 1968, Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam cũng được thành lập tại Tây Ninh

Năm 1969, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ra đời tại Tây Ninh và được xem là thủ đô đầu tiên.

Sau năm 1975, tỉnh Tây Ninh có thị xã Tây Ninh và 7 huyện: Bến Cầu, Châu Thành, Dương Minh Châu, Gò Dầu, Phú Khương, Tân Biên, Trảng Bàng.

Ngày 14 tháng 3 năm 1979, đổi tên huyện Phú Khương thành huyện Hòa Thành.

Ngày 13 tháng 5 năm 1989, tách một phần các huyện Tân Biên và Dương Minh Châu để thành lập huyện Tân Châu.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 135/NQ-CP thành lập thành phố Tây Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Tây Ninh.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 865/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, thành lập hai thị xã Hòa Thành và Trảng Bàng trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của hai huyện có tên tương ứng. Kể từ ngày hôm đó, tỉnh Tây Ninh có 1 thành phố, 2 thị xã và 6 huyện như hiện nay.

Hành chính
Tỉnh Tây Ninh có 9 đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc, bao gồm 1 thành phố, 2 thị xã và 6 huyện với 94 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 17 phường, 6 thị trấn và 71 xã.

Theo quyết định Quy hoạch số 241/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trong giai đoạn 2021 – 2025: thành phố Tây Ninh sẽ từ đô thị loại III lên đô thị loại II; thị xã Hòa Thành và thị xã Trảng Bàng từ đô thị loại IV lên đô thị loại III; thị trấn Gò Dầu huyện Gò Dầu và thị trấn Bến Cầu huyện Bến Cầu sẽ đô thị loại IV. Trong đó, huyện Bến Cầu sẽ thành lập thị xã Bến Cầu. Đến giai đoạn 2026 – 2030, thị trấn Gò Dầu huyện Gò Dầu tiếp tục tiến lên đô thị loại III và huyện Dương Minh Châu thành lập thị xã Dương Minh Châu.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế

Năm 2018, Tây Ninh là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 37 về số dân, xếp thứ 28 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 14 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 32 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1.133.400 người dân, GRDP đạt 71.166 tỉ Đồng (tương ứng với 3,0908 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 62,79 triệu đồng (tương ứng với 2.727 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,01%.

Trong kỳ họp đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Tây Ninh năm 2022, tổng sản phẩm trong tỉnh ước tính đạt 55.914 tỷ đồng, tăng 8,84% so với cùng kỳ. GRDP bình quân đầu người đạt 3.700 USD. Định hướng phát triển thời gian tới, tỉnh Tây Ninh xác định mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng và đến năm 2030 phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tỉnh Tây Ninh được xem là một trong những cửa ngõ giao lưu về quốc tế quan trọng giữa Việt Nam với Campuchia, Thái Lan,… Đồng thời tỉnh có vị trí quan trọng trong mối giao lưu trao đổi hàng hoá giữa các tỉnh vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và các tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Trong năm 2022, tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của Tây Ninh đạt 9,56%, xếp thứ 16 cả nước và đứng thứ nhất trong các vùng kinh tế trọng điểm Nam bộ. Trong đó, tổng doanh thu du lịch tăng 130%, đạt 1.400 tỷ đồng và lượng khách du lịch tăng 200%, đạt 4,5 triệu lượt. Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen cũng trở thành 1 trong 5 điểm đến thu hút nhiều khách du lịch nhất cả nước.

Nông nghiệp
Trong 3 tháng đầu năm 2012, phát triển ở mức tương đối, lĩnh vực nông nghiệp vẫn tiếp tục là thế mạnh, một số lĩnh vực đạt kết quả khả quan như thu ngân sách đạt dự toán, đảm bảo tiến độ thực hiện và đáp ứng các nhiệm vụ chi theo dự toán được giao, chỉ số giá tiêu dùng được kéo giảm, đầu tư phát triển trên địa bàn do được tập trung chỉ đạo nên thực hiện có hiệu quả, các dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư đẩy nhanh tiến độ triển khai. Thu ngân sách nhà nước đạt trên 1.133 tỷ đồng, Tổng nguồn vốn tín dụng của hệ thống ngân hàng ước trên 21.880 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ, Tổng kim ngạch xuất khẩu ước thực hiện 287 triệu USD, tăng trên 22% so với cùng kỳ. Tốc độ tăng trưởng bình quân GDP của Tây Ninh hàng năm đạt 14%, GDP bình quân đầu người đạt năm 2010 đạt 1.390 USD.

Công nghiệp
Ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp của Tây Ninh ngày càng phát triển vững chắc đồng thời đã xây dựng được hệ thống các nhà máy chế biến nông sản tại các vùng chuyên canh như các nhà máy mía đường, các nhà máy chế biến bột củ mì, các nhà máy chế biến mủ cao su, từng bước xây dựng các khu công nghiệp trong tỉnh.

Giáo dục

Tính đến thời điểm ngày 30 tháng 9 năm 2011, trên địa bàn toàn tỉnh Tây Ninh có 410 trường học ở cấp phổ trong đó có Trung học phổ thông có 31 trường, Trung học cơ sở có 106 trường, Tiểu học có 271 trường, chuyên 1 trường, bên cạnh đó còn có 116 trường mẫu giáo. Với hệ thống trường học như thế, nền giáo dục trong địa bàn Tỉnh Tây Ninh cũng tương đối hoàn chỉnh, góp phần giảm thiểu nạn mù chữ trong địa bàn tỉnh.

Có một trường chuyên là THPT chuyên Hoàng Lê Kha tại số 368 Trường Chinh, phường 3, thành phố Tây Ninh (địa chỉ cũ là 23 Võ Thị Sáu, phường 3, thành phố Tây Ninh).

Trường THPT loại 2 có chất lượng tốt nhất là THPT Lý Thường Kiệt tại 354, Đường Lý Thường Kiệt, Khu phố 4, Phường Long Hoa, Thị xã Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh.Trường là một trong những cơ sở giáo dục lâu đời đã và đang đào tạo ra nhiều thành phần trí thức cho tỉnh.

Một số trường đứng top đầu của tỉnh:
Trường THPT chuyên Hoàng Lê Kha
Trường THPT Lý Thường Kiệt
Trường THPT Tây Ninh
Trường THPT Nguyễn Trãi
Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Văn hóa
Kiến trúc Chàm, nền văn minh Chàm và dân tộc Khmer được đánh giá cao như là một xã hội văn minh sớm xuất hiện ở miền Nam Việt Nam. Tây Ninh hiện còn 2 trong 3 tháp cổ ở vùng đất nam bộ của nền văn hóa Óc Eo (Vương quốc Phù Nam tồn tại từ thế kỷ I đến thế kỷ VIII) hầu như còn nguyên vẹn là tháp Chót Mạt ở xã Tân Phong huyện Tân Biên và tháp Bình Thạnh ở xã Phước Bình thị xã Trảng Bàng. Theo thống kê của ban Dân tộc tỉnh Tây Ninh hiện Tây Ninh có 21 dân tộc cùng chung sống, trong đó dân tộc Tà Mun (được cho là hậu duệ của Vương quốc Phù Nam) ở Tây Ninh đang làm thủ tục để công nhận là dân tộc thứ 55 của Việt Nam.

Tây Ninh còn nổi tiếng với các lễ hội:

 Hội Xuân núi Bà Đen (mùng 4 tháng Giêng âm lịch đến hết tháng Giêng).
 Hội Yến Diêu Trì Cung (tổ chức hàng năm tại Tòa Thánh Tây Ninh vào ngày 15 tháng 8 âm lịch).
 Đại lễ vía Đức Chí Tôn (tổ chức hàng năm tại Tòa Thánh Tây Ninh vào ngày 9 tháng 1 âm lịch).

Du lịch

Định hướng phát triển thời gian tới, đến năm 2030, Tây Ninh sẽ phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thậm chí, trong dịp Tết Nguyên đán 2022, ngành du lịch Tây Ninh đứng đầu cả nước. Theo báo cáo từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tây Ninh, du lịch Tây Ninh có đến gần 90% du khách đến Tây Ninh để thăm quan Khu du lịch Núi Bà Đen và Tòa Thánh Tây Ninh. Tây Ninh nổi tiếng với những phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ và những công trình nhân tạo hoành tráng:
 Núi Bà Đen cao 986 m, là ngọn núi cao nhất miền Nam Việt Nam
 Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát
 Hồ Dầu Tiếng
 Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh
 Trung ương Cục Miền Nam
 Khu địa đạo An Thới Trảng Bàng

Ngoài ra còn nhiều địa điểm du lịch khác như: thung lũng Ma Thiên Lãnh, chùa Cao Sơn Tự ở huyện Gò Dầu...

Ẩm thực
Tây Ninh nổi tiếng với các loại đặc sản sau đây:

 Bánh Tráng phơi sương: Loại đặc sản này ngày nay đã được sản xuất ở nhiều địa phương trong tỉnh và được sản xuất công nghiệp, nhưng nó vẫn gắn liền với địa danh Trảng Bàng. Trước năm 1980, Bánh Tráng Trảng Bàng được sản xuất từ củ sắn (khoai mì). Nhưng ngày nay thì chỉ được sản xuất từ lúa gạo. Để làm ra Bánh Tráng phơi sương phải qua nhiều công đoạn khá công phu và cầu kỳ.
 Bánh Canh thịt heo Trảng Bàng: Bánh Canh Trảng Bàng là một loại thức ăn nổi tiếng của Tây Ninh có từ rất lâu đời. Nó đã trở thành một sản phẩm du lịch, một điểm dừng chân thân thuộc đối với khách du lịch.
 Muối tôm: là một đặc sản rất nổi tiếng của Tây Ninh.Ban đầu chỉ có vài hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ, đến nay đã có hơn 100 cơ sở làm các loại sản phẩm muối Tây Ninh, tập trung chủ yếu trên địa bàn huyện Gò Dầu, thị xã Trảng Bàng và thành phố Tây Ninh. Mảnh đất Tây Ninh khắc nghiệt khô cằn chỉ có núi mà không có biển, thiếu cả muối lẫn tôm mà lại sản sinh ra thứ đặc sản nức tiếng này, thật vô cùng kì lạ, đó là một bí quyết, một niềm tự hào của người dân Tây Ninh. Muối tôm, giống như tên gọi có thành phần chính là sự kết hợp giữa tôm và muối. Người dân Tây Ninh nhập nguồn nguyên liệu này về từ các tỉnh ven biển, được chế biến theo một công thức riêng để cho ra đời những hạt muối đậm màu gạch, thơm ngon nổi tiếng trong và ngoài nước.
 Mãng cầu Bà Đen (trái na): được trồng tại khu vực gần núi Bà Đen của Tây Ninh. Cùng với việc chọn thời vụ canh tác, xử lý ra hoa vào các tháng khác nhau mà trái mãng cầu có quanh năm. Ngay cả các tháng 3-4-5, sản lượng cũng đạt gần 1.000 tấn/tháng. Tỉnh Tây Ninh đã tiến hành đăng ký với Cục Sở hữu Trí tuệ về bảo hộ địa danh dưới hình thức chỉ dẫn địa lý "Bà Đen" cho sản phẩm mãng cầu được trồng ở khu vực núi Bà Đen và vùng phụ cận núi Bà.
 Thằn lằn núi và ốc núi cũng là đặc sản nỗi tiếng của Tây Ninh
 Cá Cầy trên sông Vàm cỏ Đông hay cá Lăng trong lòng hồ Dầu Tiếng cũng là những món ăn đặc sản khi đến Tây Ninh.
 Bánh xèo Lò Gò- Xa Mát: đặc biệt bánh xèo ở đây khác ở các nơi khác là bột làm bằng gạo từ giống lúa xưa của dân tộc Khơ me, nhân bánh là hổn hợp của măng rừng và gà rừng lai, kết hợp với hơn 18 loại rau rừng đặc sản của Vườn Quốc gia.
 Bò tơ 5 Sánh: Hiện có hơn 25 chi nhánh từ Miền Đông đến Miền tây, bạn sẽ được thưởng thức món thăn tái chanh và bò nướng y không nơi nào sánh bằng. Thịt bò ở đây rất tươi, bò được chọn kỷ lưỡng được vỗ béo theo công thức riêng nên miếng thịt có vị thơm ngon đặc biệt.
 Bánh tráng trộn: Có lẽ ít ai ngờ tới, món Bánh tráng trộn đang được bày bán ở hầu khắp các nẻo đường trong Nam và ngoài Bắc là một món ăn được chế biến một cách đầy ngẫu nhiên và tình cờ của người dân ở Trảng Bàng.
 Mãng cầu Bác Ba Sơn (trái na): được trồng tại ngã tư núi quẹo bên tay trái (đường lên Long Điền Sơn), mãng cầu bác ba sơn khác mãng cầu các vườn khác là ngon, ngọt, dai, chắc thịt hơn, được người dân tỉnh Tây Ninh và ngoài tỉnh rất ưa, nếu có dịp đến Tây Ninh đừng quên ghé sang rẫy bác ba sơn để tìm mua mãng cầu tốt, dai, ngon nhất Tây Ninh.

Dân cư

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, dân số toàn tỉnh Tây Ninh đạt 1.169.165 người, mật độ dân số đạt 268 người/km² Trong đó dân số sống tại thành thị đạt 207.569 người, chiếm 17,8% dân số toàn tỉnh, dân số sống tại nông thôn đạt 961.596 người, chiếm 82,2% dân số. Dân số nam đạt 584.180 người, nữ đạt 584.985 người. Tỷ lệ tăng tự nhiên dân số phân theo địa phương tăng 0,92 % Tỷ lệ đô thị hóa tính đến năm 2021 đạt 42%.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh Tây Ninh có 9 tôn giáo khác nhau, nhiều nhất là Đạo Cao Đài có 415.920 người, Công giáo có 45.992 người, Phật giáo có 38.336 người, các tôn giáo khác như Hồi giáo 3.337 người, Tin Lành có 684 người, Phật giáo hòa hảo có 236 người, Minh Sư Đạo có bốn người, Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam có hai người, Bà-la-môn có một người.

Theo thống kê của Tổng cục thống kê Việt Nam, tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, toàn tỉnh Tây Ninh có đủ 29 dân tộc cùng người nước ngoài sinh sống. Trong đó dân tộc Kinh có 1.050.376 người, người Khmer có 7.578 người, người Chăm có 3.250 người, người Xtiêng có 1.654 người, người Hoa có 2.495 người, còn lại là những dân tộc khác như Mường, Thái, Tày......

Giao thông

Tây Ninh có đường Xuyên Á đi qua với chiều dài gần 28 km, nối Thành phố Hồ Chí Minh với Campuchia thông qua cửa khẩu Mộc Bài. Tây Ninh có 2 tuyến sông chính là tuyến sông Sài Gòn và tuyến sông Vàm Cỏ Đông. Ngoài ra địa bàn tỉnh Tây Ninh còn có cảng sông Bến Kéo nằm trên sông Vàm Cỏ Đông.

Hiện nay, Tây Ninh còn có hai tuyến cao tốc đã được Thủ tướng phê duyệt và đang chờ xây dựng bao gồm: Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Mộc Bài và Đường cao tốc Gò Dầu – Xa Mát.

Năm 2022, UBND tỉnh Tây Ninh đã trình Thủ tướng và Bộ Giao thông vận tải đề xuất bổ sung quy hoạch sân bay Tây Ninh vào quy hoạch sân bay toàn quốc thời kỳ 2030, tầm nhìn 2050.

Danh nhân

➢ Văn hóa - nghệ thuật :

Ca sĩ nguyễn kha (Sinh năm 1981)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang thông tin điện tử chính thức của tỉnh Tây Ninh
 Báo Tây Ninh điện tử
Điểm du lịch Tây Ninh
Danh sách các dự án bất động sản tại Tây Ninh

Đông Nam Bộ


title: Sacquenville

text:
Sacquenville là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Nangeville

text:
Nangeville là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 109-142 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Casnate con Bernate

text:
Casnate con Bernate là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 30 km về phía bắc của Milano và khoảng 5 km về phía nam của Como. Vào 1 tháng 1 2007, đô thị này có dân số 4.681 người và diện tích là 5,3 km².
Đô thị này bao gồm Casnate và Bernate, hai đơn vị từng là các đô thị riêng cho đến khi được sáp nhập với nhau năm 1937.

Casnate con Bernate giáp các đô thị: Como, Cucciago, Fino Mornasco, Grandate, Luisago, Senna Comasco.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia