title: Kỷ Cambri

text:
Kỷ Cambri ( hay ) là một đơn vị phân chia chính trong niên đại địa chất, bắt đầu vào khoảng 541,0 ± 1,0 triệu năm (Ma) trước vào cuối thời kỳ liên đại Nguyên Sinh và kết thúc vào khoảng 485,4 ± 1,9 Ma (Ma: Megaannum, triệu năm trước) với sự khởi đầu của kỷ Ordovic (theo ICS, 2018). Nó là kỷ đầu tiên của đại Cổ sinh thuộc liên đại Hiển Sinh. Kỷ Cambri là kỷ sớm nhất mà trong các lớp đá của thời kỳ đó người ta tìm thấy một lượng lớn các sinh vật đa bào đã hóa thạch một cách rõ ràng, chúng phức tạp hơn so với hải miên (bọt biển, ngành Porifera) hay sứa (phân ngành Medusozoa). Trong thời gian này, khoảng 50 nhóm sinh vật chính tách biệt hay "ngành" đã xuất hiện một cách đột ngột, trong phần lớn các trường hợp là không có tổ tiên một cách rõ ràng (đối với kiến thức khoa học hiện nay). Sự bùng nổ các ngành này được nói đến như là sự bùng nổ kỷ Cambri.

Phân chia
Kỷ Cambri diễn ra sau đại Tân Nguyên Sinh và trước kỷ Ordovic. Kỷ Cambri trước đây được chia thành 3 thế - là Cambri sớm (Cambri hạ, Caerfai hay Waucoban), Cambri giữa (Cambri trung St. Davids hay Albertian) và Cambri muộn/thượng (Merioneth hay Croixan) hay như hiện nay trong địa tầng học là 4 thống - là thống Terreneuve (tương đương với Cambri sớm), thống 2 và thống 3 chưa đặt tên (tương đương Cambri giữa) và thống Phù Dung (tương đương Cambri muộn).

Mỗi thống hiện tại được chia ra thành 2-3 tầng, làm cho kỷ Cambri có 10 tầng. Tuy nhiên, vào thời điểm tháng 8 năm 2008 chỉ có 3 tầng là tầng Fortune (năm 1992), tầng Bài Bích (2003) và tầng Drum (2006) là được ICS công nhận. Các tầng khác hiện vẫn chưa được đặt tên. Tầng Cổ Trượng là tên gọi dự kiến được thông qua năm 2009. Bên cạnh đó, các tầng 5 và 9 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2008; các tầng 3, 4, 10 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2009 còn tầng 2 thì hiện tại vẫn chưa quyết định sự kiện chỉ dẫn là gì. (Nguồn: ICS).

Ngoài ra, kỷ Cambri cũng được phân chia thành một số tầng mang tính khu vực như bảng sau, trong đó hệ thống Nga-Kazakhstan được sử dụng nhiều nhất trong các văn bản quốc tế:

Niên đại của kỷ Cambri

Khoảng thời gian của kỷ Cambri về mặt kinh điển được cho là từ khoảng 500 Ma tới khoảng 570 Ma. Ranh giới dưới (sớm) của kỷ Cambri theo truyền thống được thiết lập khi có sự xuất hiện sớm nhất của các loại động vật chân đốt (ngành Arthropoda) nguyên thủy được biết đến như là bọ ba thùy (lớp Trilobita) và các dạng động vật nguyên thủy tựa như san hô sừng, được biết đến như là Archaeocyatha. Sự kết thúc của kỷ này cuối cùng được thiết lập theo sự thay đổi tương đối rõ ràng trong hệ động vật mà hiện nay đã xác định như là sự kiện tuyệt chủng. Các khám phá hóa thạch và xác định niên đại bằng phóng xạ trong khoảng 25 năm cuối thế kỷ 20 đã đưa các số liệu thời đại này vào trong câu hỏi. Sự chênh lệch về thời gian lên tới 20 triệu năm là phổ biến giữa các học giả. Khoảng thời gian khoảng 545 đến 490 Ma đã được tiểu ủy ban quốc tế về địa tầng học toàn cầu đưa ra gần đây vào năm 2002.

Dữ liệu xác định niên đại bằng phóng xạ từ New Brunswick đã đặt sự kết thúc của kỷ này vào khoảng 511 Ma. Kết quả này bỏ lại khoảng 21 triệu năm cho hai giai đoạn khác của kỷ Cambri.

Dữ liệu niên đại chính xác hơn 542 ± 0,3 Ma cho sự kiện tuyệt chủng vào đầu kỷ Cambri đã được đưa ra gần đây. Cơ sở hợp lý cho niên đại chính xác này là một điều thú vị do nó là một hình mẫu của nguyên lý suy diễn cổ sinh vật học. Ở ranh giới của kỷ Cambri, một cách chính xác là đã có sự suy giảm rõ nét trong mức độ phổ biến của đồng vị C13, một 'đường đảo ngược' mà các nhà cổ sinh vật học gọi là sự lệch hướng. Một điều cũng khá phổ biến là nó lại là chỉ số tốt nhất về vị trí của ranh giới tiền Cambri-Cambri trong các lớp địa tầng với niên đại xấp xỉ như vậy. Một trong những khu vực mà sự lệch hướng của cacbon-13 đã được biết rất rõ này diễn ra tại Oman. Amthor (2003) miêu tả các chứng cứ từ Oman đã chỉ ra sự lệch hướng của đồng vị cacbon có liên quan đến sự tuyệt chủng hàng loạt: Sự biến mất các hóa thạch rõ ràng từ thời tiền Cambri trùng khớp một cách chính xác với các bất thường của cacbon-13. Một điều may mắn là tại các lớp đá Oman, cũng như từ các lớp tro núi lửa mà từ đó dựa trên đồng vị của ziricon người ta đã đưa ra niên đại khá chính xác là 542 ± 0,3 Ma (tính toán trên tỷ lệ phân rã urani thành chì). Niên đại mới và chính xác này phù hợp với niên đại ít chính xác hơn đối với các dị thường của cacbon-13, thu được từ các lớp đá tại Siberia và Namibia. Các dữ liệu này có lẽ sẽ được chấp nhận như là niên đại chính xác cuối cùng cho giai đoạn bắt đầu của thời Hiển sinh (Phanerozoic), và vì thế là sự bắt đầu của đại Cổ sinh và kỷ Cambri.

Cổ địa lý học kỷ Cambri
Các lục địa trong kỷ Cambri được cho là kết quả từ sự vỡ ra của siêu lục địa trong đại Tân Nguyên Sinh là Pannotia. Nước trong thời kỳ thuộc kỷ Cambri dường như là trải rộng và nông. Gondwana vẫn là siêu lục địa lớn nhất sau khi Pannotia vỡ ra. Người ta cũng cho rằng khí hậu thời kỳ này là nóng hơn một cách đáng kể so với thời gian trước đó, thời gian mà Trái Đất hứng chịu các thời kỳ băng hà mạnh đã được coi như là sự đóng băng Varanger (kỷ Thành băng). Bên cạnh đó đã không có sự đóng băng tại hai địa cực. Tỷ lệ trôi dạt lục địa trong kỷ Cambri có thể là cao bất thường. Laurentia, Baltica và Siberia vẫn là các lục địa độc lập kể từ khi Pannotia vỡ ra. Gondwana bắt đầu trôi dạt về phía cực Nam. Panthalassa che phủ phần lớn Nam bán cầu, các đại dương nhỏ có đại dương Proto-Tethys, đại dương Iapetus và đại dương Khanty, tất cả chúng đều mở rộng trong thời gian này.

Động vật kỷ Cambri

Bên cạnh một số dạng sự sống bí ẩn mà có thể coi là động vật hoặc không là động vật, tất cả các ngành động vật hiện đại trong bất kỳ mẫu hóa thạch nào có thể đề cập tới, ngoại trừ ngành Bryozoa, dường như đều có các đại diện trong kỷ Cambri. Tất cả chúng, ngoại trừ hải miên (Porifera), dường như có sự khởi đầu chỉ ngay sau hoặc ngay trước khi bắt đầu kỷ này. Tuy nhiên, một vài ngành hiện đại, chủ yếu là các ngành với thân nhỏ hoặc mềm, không có mẫu hóa thạch trong kỷ Cambri. Nhiều ngành động vật đã tuyệt chủng, kỳ cục và có quan hệ không rõ ràng với các động vật khác, cũng xuất hiện trong kỷ Cambri. Sự xuất hiện dường như là "bất ngờ" của hệ động vật đa dạng trong một khoảng thời gian không quá vài chục triệu năm này được coi là "Sự bùng nổ kỷ Cambri".

Qua nghiên cứu các hóa thạch đã được tìm thấy, các nhà khoa học đã dựng lại khung cảnh sống và nguồn thực phẩm của cá động vật kỉ Cambri, phân chúng thành 4 nhóm:

 Nhóm thu thập và ăn các chất lắng tụ dưới đáy biển, chiếm 60% tổng số cá thể, chủ yếu là các loài Chân khớp như Bọ bà thùy.
 Nhóm sống bằng cách thu gom và nuốt các chất lắng tụ, chiếm 1%, chủ yếu là các loài Thân mềm có một phần vỏ cứng.
 Nhóm sống bằng các chất lơ lửng trong nước, chiếm 30%, chủ yếu là các loài Bọt biển.
 Nhóm ăn thịt, chiếm 10%, chủ yếu là các loài Chân khớp.

Có thể nói trong kỷ Cambri các loài Chân khớp phát triển hết sức đa dạng, theo ước tính có thể lên đến 20 nhóm, không như ngày nay chỉ còn 4 nhóm là Côn trùng, Giáp xác, Nhện và nhóm Nhiều chân (Đa túc). Phổ biến nhất là Tôm ba lá (còn gọi là Trùng tam điệp hay Bọ ba thùy), vì thế các nhà khoa học còn gọi kỷ Cambri là "thời đại Bọ ba thùy" và hóa thạch bộ ba thùy là hóa thạch chỉ thị cho kỷ Cambri. Bộ ba thùy có nhiều hình thức sống khác nhau. Có loại sống gần mặt biển, có loại sống ở tầng nước giữa, cóa loại sống ở tầng đáy. Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 10.000 loài bọ ba thùy khác nhau, có kích thước trung bình từ 3 – 42 cm, cá biệt có con dài đến 75 cm. Cấu tạo cơ thể chúng gồm đầu và thân, chia ra thành nhiều đốt, xếp chồng như mái ngói giúp cho bọ ba thùy có thể cuộn tròn một cách dễ dàng. Ở một vài loài, các đốt cuối liền với nhau tạo thành cái đuôi. Và giống như các loài Chân khớp khác, bộ ba thùy mỗi lần lớn lên thì chúng phải lột xác và phải một thời gian sau thì vỏ mới cứng lại. Loài Deiphon có nhiều chân bơi lội một cách nhẹ nhàng trên đáy đại đương, loài Encrinurus thì có mắt lồi sống ở tầng đáy, loài Calymene khi gặp nguy hiểm thì cuộn tròn mình lại, còn loài Trimerus thì có đời sống chuyên vùi mình xuống bùn,....

Khu vực được nghiên cứu kỹ nhất mà tại đó các phần mềm của các sinh vật hóa thạch nằm trong đá phiến sét Burgess ở British Columbia, Canada. Chúng đại diện cho các địa tầng thời Cambri giữa và cung cấp nhiều thông tin cho con người về sự đa dạng động vật thời kỳ đó. Các hệ động vật tương tự lần lượt sau đó cũng được tìm thấy tại nhiều khu vực khác - quan trọng nhất là trong các lớp đá phiến sét giai đoạn Cambri sớm tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc (xem đá phiến sét Trừng Giang). Các hệ động vật thời kỳ tiền Cambri thuộc kỷ Ediacara cũng đã được nhận dạng trong 50 năm qua, nhưng quan hệ của chúng với các dạng sự sống động vật kỷ Cambri là hoàn toàn mờ mịt.

Một số ngành động vật sống tại kỷ Cambri
 Chordata (một số loài cá tiền sử như Haikouichthys và Myllokunmingia)
 Vetulicolia
 Saccorhytida (540 triệu năm trước vào Tầng Fortune)
 Lobopodia
 Arthropoda (nhiều nhất là bọ ba thùy)
 Porifera

Tên gọi
Cambri là tên gọi lấy theo Cambria, tên gọi cũ của Wales, khu vực mà các loại đá thuộc kỷ này đã được nghiên cứu lần đầu tiên.

Tham khảo

 Amthor, J. E. và những người khác (2003). "Extinction of Cloudina và Namacalathus at the Precambrian-Cambrian boundary in Oman". Tạp chí Geology số 31: các trang 431–434. DOI: 10.1130/0091-7613(2003)031<0431:EOCANA>2.0.CO;2
 Ogg, Jim; tháng 6 năm 2004, Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP) Truy nhập ngày 30 tháng 4 năm 2006.

Liên kết ngoài

 Sự sống bí ẩn trên các tấm thảm
 Trang về trùng ba lá của Dr. Sam Gon (chứa nhiều hình ảnh về trùng ba lá kỷ Cambri)
 Sinh địa tầng - bao gồm thông tin về sinh địa tầng trùng ba lá kỷ Cambri
 Báo cáo trên web về Amthor và những người khác từ tạp chí Geology số 31.
 Dự án bản đồ giai đoạn đại Cổ sinh.

Đại Cổ Sinh


title: Cinais

text:
Cinais là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Tartiers

text:
Tartiers  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Revelles

text:
Revelles là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc around 8 dặm Anh về phía tây nam của Amiens, trên giao lộ đường D51 và đường D97.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Revelles trên trang mạng của INSEE
 Revelles trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Bộ Cá vây cung

text:
Bộ Cá vây cung (danh pháp khoa học: Amiiformes) là một bộ cá vây tia nguyên thủy. Hiện tại người ta biết rằng bộ này chỉ còn 1 loài sinh tồn là cá vây cung (Amia calva) thuộc họ Amiidae, mặc dù các loài bổ sung khác trong một số họ đã tuyệt chủng cũng đã được biết đến từ các hóa thạch có niên đại thuộc các kỷ như Jura, Creta và thế Eocen trong kỷ Paleogen. Cá vây cung cùng các loài cá khác, như cá láng (Lepisosteiformes) và cá tầm (Acipenseriformes) thuộc về số ít các loài cá nước ngọt còn sinh tồn đã từng sinh sống cùng thời với khủng long.

Phân loại
Amiiformes Hay 1929
Liên họ Amioidea Bonaparte 1838
Họ Amiidae Bonaparte 1837
Phân họ Amiinae Bonaparte 1837
Chi Amia Linnaeus 1766
Chi Cyclurus Agassiz 1836 (đồng nghĩa = Kindleia, Paramiatus, Stylomyleodon)
Chi Pseudamiatus Whitley
Phân họ Amiopsinae Grande and Bemis 1998
Chi Amiopsis Kner 1863 (type) (đồng nghĩa = Urocles)
Phân họ Solnhofenamiinae Grande and Bemis 1998
Chi Solnhofenamia Grande and Bemis 1998 (type)
Phân họ Vidalamiinae Grande and Bemis 1998
Tông Calamopleurini Grande and Bemis 1998
Chi Calamopleurus Agassiz 1841 (đồng nghĩa = Enneles)
Chi Maliamia Patterson and Longbottom 1989
Tông Vidalamiini Grande and Bemis 1998
Chi Melvius Bryant 1987
Chi Pachyamia Chalifa and Tchernov 1982
Chi Vidalamia White and Moy-Thomas 1941 (homonym = Vidalia Sauvage 1903)
Chi Nipponamia Yabumoto 1994
Họ Furidae Jordan 1923
Chi Caturus Agassiz 1834 (đồng nghĩa = Conodus, Ditaxiodus, Endactis, Strobilodus, Thlattodus)(homonym = Uraeus Agassiz 1833)
Chi Heterolepidotus Egerton 1872 (đồng nghĩa = Brachyichthys, Eulepidotus)
Chi Osteorachis Egerton 1868
Họ Paracentrophoridae Obruchev 1964
Chi Paracentrophorus Piveteau 1941
Họ Promecosominidae Wade 1941
Chi Promecosomina Wade 1935

Thời gian hóa thạch các chi

Phát sinh chủng loài
Phát sinh chủng loài của bộ Amiiformes vẫn là khía cạnh có vấn đề nhất trong phát sinh chủng loài của cá vây tia. Theo truyền thống người ta cho rằng Amiiformes và Lepisosteiformes có quan hệ họ hàng gần và gộp chúng cùng vài nhánh đã tuyệt chủng khác trong nhóm gọi là Holostei. Một số phân tích hình thái lại cho rằng Amiiformes có quan hệ họ hàng gần nhất với Teleostei còn Lepisosteiformes có quan hệ họ hàng gần nhất với nhánh chứa cả Teleostei lẫn Amiiformes. Tuy nhiên, các phân tích hình thái khác và phân tích phát sinh chủng loài phân tử lại cho thấy tính đơn ngành của Holostei.

Một trong những mâu thuẫn gần đây nhất trong phát sinh chủng loài của cá vây tia là phân tích phát sinh chủng loài của các trình tự bộ gen ti thể tổng thể, với kết quả cho thấy Amiiformes, Lepisosteiformes và Acipenseriformes hợp lại thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần nhất với Teleostei, và nhánh này được nhắc tới như là nhánh "cá cổ đại".

Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Thomas và Miya (2009)

Phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Amiiformes như sau:

Thư viện ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Bowfin Anglers' Group
 Thông tin tại FishBase về họ Amiidae
 Thông tin về cá vây cung của Brent Courchene
 Phân loại trong ITIS

Hóa thạch sống


title: Mitromorpha volva

text:
Mitromorpha volva là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1892


title: Nomada denticulata

text:
Nomada denticulata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1902
Nomadinae


title: Molophilus abortivus

text:
Molophilus abortivus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Lasioglossum discum

text:
Lasioglossum discum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1853


title: Madrigal de la Vera

text:
Madrigal de la Vera là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 1734 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Scutiger brevipes

text:
Scutiger brevipes là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, vùng đồng cỏ ôn đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Feng, X. 2004. Scutiger brevipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

Scutiger
Động vật lưỡng cư Trung Quốc


title: Le Bois

text:
Le Bois là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 458-1760 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: Nomada sophiarum

text:
Nomada sophiarum là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Vico Equense

text:
Vico Equense là một đô thị và thị xã ven biển của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Napoli trong vùng Campania. Vico Equense có diện tích 29 km2, dân số theo ước tính năm 2007 của Viện thống kê quốc gia Ý là 20.695 người. Vico Equense thuộc vùng đô thị vịnh Napoli mở rộng và là một địa điểm du lịch phổ biến. Nằm ở trên một mỏm núi, nó gần bến phà đến đảo Capri, núi lửa Vesuvius, núi Faito và thành phố cổ Pompeii.
Các đơn vị dân cư: Arola, Bonea, Fornacelle, Massaquano, Moiano, Montechiaro, Pacognano, Pietrapiano, Preazzano, Sant'Andrea, Seiano, Ticciano, Tordigliano-Chiosse, Villaggio Monte Faito

Đô thị Vico Equense giáp với các đô thị: Castellammare di Stabia, Meta, Piano di Sorrento, Pimonte và Positano.

Tham khảo

Thành phố của Ý
Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Aeolus dimidiatofasciatus

text:
Aeolus dimidiatofasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Giáo dục Hoa Kỳ

text:
Giáo dục Hoa Kỳ chủ yếu là nền giáo dục công do Chính phủ liên bang, tiểu bang, và địa phương ở Hoa Kỳ điều hành và cung cấp tài chính. Việc giáo dục trẻ em ở độ tuổi nhà trẻ và mẫu giáo mang tính chất bắt buộc. Một phần của giáo dục bắt buộc được thực hiện thông qua nền giáo dục công. Giáo dục công có tính chất phổ cập ở cấp tiểu học và trung học. Ở các cấp học này, hội đồng học khu gồm những thành viên được bầu chọn thông qua bầu cử ở địa phương đề ra chương trình học, mức độ hỗ trợ tài chính, và những chính sách khác. Các học khu có nhân sự và ngân sách độc lập, thường tách biệt khỏi các cơ cấu có thẩm quyền khác ở địa phương. Chính quyền các tiểu bang thường quyết định các tiêu chuẩn giáo dục và thi cử. Độ tuổi bắt buộc đi học thay đổi tùy theo tiểu bang, độ tuổi bắt đầu ở khoảng từ 5 đến 8 tuổi và độ tuổi có thể nghỉ học ở khoảng từ 14 đến 18. Càng ngày càng có nhiều tiểu bang yêu cầu thanh thiếu niên phải học cho đến khi đủ 19 tuổi.

Trẻ em có thể hoàn thành các yêu cầu giáo dục bắt buộc bằng cách theo học trong các trường công lập hay các trường tư thục do tiểu bang chứng nhận, theo học một chương trình giáo dục ở nhà được cơ quan giáo dục chấp thuận, hay theo học trong một trại trẻ mồ côi. Trong hầu hết các trường công lập và tư thục, giáo dục được chia thành ba cấp: tiểu học, trung học cơ sở, và trung học phổ thông. Trong hầu hết các trường ở các cấp học này, trẻ em được chia nhóm theo độ tuổi thành các lớp, từ mẫu giáo (kế đó là lớp 1) cho các em nhỏ tuổi nhất trong trường tiểu học cho đến lớp 13, lớp cuối cùng của bậc trung học. Độ tuổi chính xác của học sinh theo học các lớp này hơi khác nhau từ vùng này sang vùng khác. Giáo dục sau trung học thường được điều hành tách biệt với hệ thống các trường tiểu học.

Vào năm 2000, Hoa Kỳ có 76,6 triệu học sinh và sinh viên theo học từ mẫu giáo cho đến sau đại học. Trong số này, có 72% số người trong độ tuổi từ 12 đến 17 được xem là học "đúng lớp đúng tuổi" (tức là đang theo học bậc phổ thông hoặc cao hơn). Trong số những học sinh theo học bậc phổ thông, có 5,2 triệu (1,4%) theo học trong các trường tư thục. Hơn 85% dân số ở độ tuổi trưởng thành ở Hoa Kỳ hoàn thành chương trình trung học; 28% có bằng đại học hoặc bằng cấp cao hơn. Theo số liệu năm 2009 của Tổng cục Thống kê Hoa Kỳ (U.S. Census Bureau), mức lương trung bình của một người tốt nghiệp từ một trường đại học hay viện đại học là hơn 54.000 đô la/năm, cao hơn 22.11 đô la so với mức lương trung bình của những người chỉ có bằng trung học.

Có 98% dân số Hoa Kỳ trong độ tuổi từ 15 trở lên biết chữ, trong khi mức độ am hiểu về toán và khoa học bị xếp dưới mức trung bình so với các quốc gia phát triển khác. Vào năm 2008, tỉ lệ học sinh tốt nghiệp trung học ở Hoa Kỳ là 77%; tỉ lệ này thấp hơn tỉ lệ tốt nghiệp ở hầu hết các nước phát triển. Ngoài ra, tỉ lệ 33% số người có bằng đại học tham gia lực lượng lao động là hơi thấp so với mức trung bình (35%) ở các quốc gia phát triển khác, trong khi tỉ lệ người lao động theo học giáo dục thường xuyên lại cao. Trong một nghiên cứu thực hiện vào những năm 2000, Jon Miller của Viện Đại học Michigan State cho rằng "Hoa Kỳ có tỉ lệ dân số trưởng thành có hiểu biết căn bản về khoa học cao hơn một chút so với tỉ lệ ở Nhật Bản hay các nước châu Âu".

Các cấp học
Hầu hết trẻ em Hoa Kỳ bắt đi học trong các cơ sở giáo dục công lập ở tuổi lên 5 hay 6. Năm học thường bắt đầu vào tháng 8 hay tháng 9, sau kỳ nghỉ mùa hè. Trẻ em được phân thành từng nhóm xếp theo năm học gọi là lớp (grade), bắt đầu với các lớp mầm non, sau đó là mẫu giáo, và tích lũy dần lên lớp 12. Ở mỗi lớp, trẻ em thường học cùng với nhau cho đến cuối năm học (vào tháng 5 hay tháng 6). Tuy vậy, trẻ em chậm phát triển có thể ở lại lớp hay học sinh tài năng có thể học lên lớp nhanh hơn so với các bạn học cùng tuổi.

Nói chung, hệ thống giáo dục phổ thông Hoa Kỳ bao gồm 12 lớp tiểu học và trung học, học sinh học trong khoảng thời gian 12 năm học trước khi được tốt nghiệp và đủ điều kiện để vào học đại học. Sau khoảng thời gian trong nhà trẻ và trường mẫu giáo là 5 năm tiểu học. Sau khi hoàn thành 5 lớp ở trường tiểu học, học sinh vào học trường trung học để lấy bằng tốt nghiệp trung học (high school diploma) nếu hoàn thành chương trình học của tất cả 12 lớp.

Độ tuổi trung bình của học sinh ở mỗi lớp trong các trường công lập và tư thục có thể hơi khác nhau tùy theo từng vùng trong nước. Số liệu này có thể tìm thấy trên trang mạng của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ.

Những học sinh nào hoàn thành trung học và muốn vào học trong một trường đại học hay viện đại học thì phải theo học chương trình bậc đại học. Những cơ sở giáo dục bậc đại học có chương trình học kéo dài 2 năm hoặc 4 năm trong một lĩnh vực cụ thể. Chương trình học như vậy gọi là chuyên ngành (major), bao gồm những môn học chính yếu hay những môn học đặc biệt.

Cấp học tiếp theo trong hệ thống giáo dục Hoa Kỳ là sau đại học. Sau khi có bằng đại học, công việc học tập tiếp theo có thể thực hiện ở hai mức. Một là học để lấy bằng thạc sĩ (master's degree) thông qua một khóa học chuyên sâu, tiếp tục chương trình đã học ở bậc đại học. Khóa học này kéo dài 2 năm. Bước tiếp theo là theo học để lấy bằng tiến sĩ. Thời gian tối thiểu để lấy bằng tiến sĩ là khoảng từ 3 năm đến 7 hay 8 năm tùy theo chuyên ngành và đề tài nghiên cứu cũng như năng lực của sinh viên.

Quản lý giáo dục

Kiểm định chất lượng đào tạo
Chính phủ Mỹ không trực tiếp công nhận hoặc chấp thuận các trường đại học. Thay vào đó, Bộ Giáo dục Mỹ chỉ là cơ quan xem xét và công nhận "các tổ chức đánh giá" là các tổ chức sẽ đảm bảo chất lượng của các cơ sở đào tạo và chương trình giáo dục. Theo TS Mark A.Ashwill - nguyên giám đốc Viện Giáo dục quốc tế Mỹ (IIE), có sự khác biệt lớn giữa phê duyệt và công nhận. Trong đó, được phê duyệt (approved) đơn giản chỉ là cho phép đơn vị đó hoạt động - việc này hoàn toàn do tiểu bang xem xét. Còn được công nhận (accredited) có nghĩa là cơ sở giáo dục được một cơ quan thuộc Bộ Giáo dục Mỹ công nhận. Đây mới là một quy trình đánh giá toàn diện, nghiêm ngặt. Các đơn vị đào tạo sẽ được kiểm tra về mọi mặt để xác nhận sự hoạt động của nó là có giá trị, cho ra những văn bằng có chất lượng. Ở Mỹ có 2 cơ quan công nhận (accrediting agencies) các tổ chức kiểm định là Bộ Giáo dục liên bang (USDE) và Hội đồng kiểm định giáo dục đại học Mỹ (CHEA), trong đó USDE là cơ quan nhà nước và CHEA là cơ quan độc lập được các trường và các tổ chức kiểm định thừa nhận. Như vậy, hai cơ quan này không trực tiếp kiểm định các trường mà các trường kiểm định thông qua các tổ chức kiểm định. Uy tín nhất là 8 tổ chức kiểm định ở sáu vùng địa lý như vùng Đông Bắc, vùng phía Nam, vùng phía Tây; rồi đến 11 tổ chức cấp quốc gia như Hội đồng Kiểm định Giáo dục và Đào tạo Từ xa, Hội đồng Kiểm định các trường Cao đẳng và Trung học Dạy nghề; và 66 tổ chức chuyên môn nghề nghiệp như: Hội đồng Kiểm định về Điều dưỡng Đại học, Hội đồng Kiểm định về Đào tạo Giáo viên, Ủy ban Kiểm định Nha khoa Mỹ. Các tổ chức này được hoặc USDE, CHEA hay cả hai cơ quan này đồng công nhận. Cấp tiểu bang không ủy quyền hay cấp phép cho các tổ chức kiểm định. Tính đến thời điểm này, cả USDE và CHEA đều có cơ sở dữ liệu về các trường sau bậc trung học được kiểm định, với khoảng 7.700 trường và 18.700 chương trình đào tạo. Có những trường được cả hai cơ quan này công nhận.

Nhà trẻ và mẫu giáo

Hoa Kỳ không có các chương trình nhà trẻ và mẫu giáo công cộng có tính chất bắt buộc. Chính phủ liên bang hỗ trợ tài chính cho chương trình Head Start - chương trình nhà trẻ và mẫu giáo dành cho các gia đình có thu nhập thấp. Còn hầu hết các gia đình tự tìm trường và trả chi phí nhà trẻ và mẫu giáo.

Ở những thành phố lớn, đôi khi có những nhà trẻ và trường mẫu giáo phục vụ nhu cầu của các gia đình có thu nhập cao. Vì một số gia đình giàu có xem những trường này như bước chuẩn bị đầu tiên để con cái họ sau này vào học đại học ở các cơ sở trong nhóm Ivy League, họ có cả những người tư vấn chuyên hỗ trợ các bậc cha mẹ và con cái họ ngay từ khi bắt đầu nhập học.

Giáo dục tiểu học và trung học

Trẻ em ở Hoa Kỳ bắt buộc phải đi học, nhưng khoảng độ tuổi theo yêu cầu thì thay đổi tùy theo tiểu bang. Hầu hết trẻ em bắt đầu chương trình giáo dục tiểu học sau khi xong mẫu giáo (thường là 5 hoặc 6 tuổi) và hoàn thành chương trình giáo dục trung học sau khi học xong lớp 12 (thường vào lúc 18 tuổi). Trong một số trường hợp, học sinh có thể học nhảy lớp. Một số tiểu bang cho phép học sinh nghỉ học ở tuổi 14 đến 17, trước khi hoàn thành trung học, nếu có sự đồng ý của cha mẹ học sinh; những tiểu bang khác yêu cầu học sinh phải đi học cho đến khi được 18 tuổi.

Hầu hết các bậc cha mẹ cho con cái họ đi học ở cơ sở giáo dục công lập hoặc tư thục. Theo số liệu của chính quyền, một phần mười học sinh ở Hoa Kỳ theo học trong các trường tư thục. Khoảng 85% học sinh học trong các trường công lập, phần nhiều là do học sinh đi học ở các trường này thì không phải đóng tiền. Hầu hết học sinh đi học khoảng 6 giờ/ngày, khoảng 175 đến 185 ngày/năm. Hầu hết các trường có kỳ nghỉ hè kéo trong khoảng hai tháng rưỡi, từ tháng 6 đến tháng 8. Ở một số trường, học sinh đi học suốt năm.

Các bậc cha mẹ cũng có thể cho con cái họ học tại nhà; 1,7% trẻ em được giáo dục theo kiểu này.

Các trường tiểu học

Giáo dục trung học

Trung học cơ sở và trung học phổ thông

Cấu trúc chương trình học cơ bản

Các môn tự chọn
Nhiều trường trung học có nhiều khóa học tự chọn để học sinh theo học, mặc dù sự sẵn có của những khóa học như vậy tùy thuộc vào nguồn tài chính và chương trình học của từng trường cụ thể.

Các khóa học tự chọn thường là về các lĩnh vực sau:

 Nghệ thuật thị giác (đồ họa, tạo hình, hội họa, nhiếp cảnh, điện ảnh)
 Nghệ thuật trình diễn (kịch nghệ, trình diễn âm nhạc, hợp xướng, trình diễn nhạc giao hưởng, khiêu vũ)
 Giáo dục công nghệ (mộc, cơ khí, sửa xe, thiết kế rô-bốt)
 Máy tính (xử lý văn bản, lập trình, thiết kế đồ họa)
 Thể thao (điền kinh, bóng bầu dục, bóng chày, bóng ném, bơi lội, quần vợt, thể dục dụng cụ, bóng đá, vật, v.v...)
 Xuất bản (báo, tạp chí,...)
 Ngoại ngữ (thường là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Pháp; ít phổ biến hơn là tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Ả Rập, tiếng Hoa, tiếng Nhật...).

Các khóa học nâng cao

Học tập tại nhà

Thang điểm

Những vấn đề giáo dục đương đại

Chương trình học

Giáo dục giới tính

Hỗ trợ tài chính

Các trường mẫu giáo và phổ thông

Các cơ sở giáo dục đại học

Kiểm soát

Năng lực cạnh tranh

Sức khỏe và an ninh học đường

Xem thêm

Chú thích

Liên kết

Thư mục
 Berliner, David C., and Biddle, Bruce J., The manufactured crisis: myths, fraud, and the attack on America’s public schools, Reading, Mass.: Addison-Wesley, 1995. ISBN 0-201-40957-7
 John E. Chubb and Terry M. Moe. Politics, Markets and America's Schools (1990)
 Kosar, Kevin R. Failing Grades: The Federal Politics of Education Standards. Rienner, 2005. 259 pp.
 E. Wayne Ross et al. eds. Defending Public Schools. (Praeger, 2004), 4 vol: Volume: 1: Education Under the Security State (2004) online version; Volume: 2: Teaching for a Democratic Society (2004) online version; Volume: 3: Curriculum Continuity and Change in the 21st Century (2004) online version; Volume: 4: The Nature and Limits of Standards-Based Reform and Assessment (2004) online version
 Tyack, David. Seeking Common Ground: Public Schools in a Diverse Society. Harvard U. Pr., 2003. 237 pp.

 James D. Anderson, The Education of Blacks in the South, 1860-1935 (University of North Carolina Press, 1988).
 Axtell, J. The school upon a hill: Education and society in colonial New England. Yale University Press. (1974).
 Maurice R. Berube; American School Reform: Progressive, Equity, and Excellence Movements, 1883-1993. 1994. online version
 Brint, S., & Karabel, J. The Diverted Dream: Community colleges and the promise of educational opportunity in America, 1900–1985. Oxford University Press. (1989).
 Button, H. Warren and Provenzo, Eugene F., Jr. History of Education and Culture in America. Prentice-Hall, 1983. 379 pp.
 Cremin, Lawrence A. The transformation of the school: Progressivism in American education, 1876–1957. (1961).
 Cremin, Lawrence A. American Education: The Colonial Experience, 1607–1783. (1970); American Education: The National Experience, 1783–1876. (1980); American Education: The Metropolitan Experience, 1876-1980 (1990); standard 3 vol detailed scholarly history
 Curti, M. E. The social ideas of American educators, with new chapter on the last twenty-five years. (1959).
 Dorn, Sherman. Creating the Dropout: An Institutional and Social History of School Failure. Praeger, 1996. 167 pp.
 Gatto, John Taylor. The Underground History of American Education: An Intimate Investigation into the Prison of Modern Schooling. Oxford Village Press, 2001, 412 pp. online version
 Herbst, Juergen. The once and future school: Three hundred and fifty years of American secondary education. (1996).
 Herbst, Juergen. School Choice and School Governance: A Historical Study of the United States and Germany 2006. ISBN 1-4039-7302-4.
 Krug, Edward A. The shaping of the American high school, 1880–1920. (1964); The American high school, 1920–1940. (1972). standard 2 vol scholarly history
 Lucas, C. J. American higher education: A history. (1994).
pp.; reprinted essays from History of Education Quarterly
 Parkerson, Donald H. and Parkerson, Jo Ann. Transitions in American Education: A Social History of Teaching. Routledge, 2001. 242 pp.
 Parkerson, Donald H. and Parkerson, Jo Ann. The Emergence of the Common School in the U.S. Countryside. Edwin Mellen, 1998. 192 pp.
 Peterson, Paul E. The politics of school reform, 1870–1940. (1985).
 Ravitch, Diane. Left Back: A Century of Failed School Reforms. Simon & Schuster, 2000. 555 pp.
 John L. Rury; Education and Social Change: Themes in the History of American Schooling.'; Lawrence Erlbaum Associates. 2002. online version
 Sanders, James W The education of an urban minority: Catholics in Chicago, 1833–1965. (1977).
 Solomon, Barbara M. In the company of educated women: A history of women and higher education in America. (1985).
 Theobald, Paul. Call School: Rural Education in the Midwest to 1918. Southern Illinois U. Pr., 1995. 246 pp.
 David B. Tyack. The One Best System: A History of American Urban Education (1974),
 Tyack, David and Cuban, Larry. Tinkering toward Utopia: A Century of Public School Reform. Harvard U. Pr., 1995. 184 pp.
 Tyack, David B., & Hansot, E. Managers of virtue: Public school leadership in America, 1820–1980. (1982).
 Veysey Lawrence R. The emergence of the American university. (1965).

Liên kết ngoài
 EducationUSA: Your Guide to US Higher Education
 U.S. Department of Education
 National Center for Education Statistics
 National Assessment of Educational Progress


title: Biberbach, Amstetten

text:
Biberbach là một thị trấn ở huyện Amstetten trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 26,37 km², dân số năm 2001 là 2149 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: 4719 Burnaby

text:
4719 Burnaby (1990 WT2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 1990 bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4719 Burnaby

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Papilio ambrax

text:
Papilio ambrax là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Queensland, quần đảo Aru, Irian Jaya và Papua New Guinea.

Sải cánh dài 90–100 mm.

Ấu trùng ăn các loài Citrus, Clausena brevistyla, Limonia acidissima, Microcitrus garrawayae, Microcitrus inodora, Murraya koenigii, Zanthoxylum ailanthoides, Zanthoxylum brachyacanthum, Zanthoxylum nitidum, Zanthoxylum ovalifolium và Morinda citrifolia.

Phụ loài
Papilio ambrax ambrax (western Irian to Papua)
Papilio ambrax dunali Montrouzier, 1856 (Woodlark Island)
Papilio ambrax epirus Wallace, 1865 (Aru)
Papilio ambrax epigius Miskin, 1876 (north-eastern bờ biển của Queensland)
Papilio ambrax artanus Rothschild, 1908 (Mefor, Geelvink Bay)

Chú thích

Tham khảo
Australian Faunal Directory
Australian Insects
Butterfly corner

A
A


title: Bivetiella similis

text:
Bivetiella similis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bivetiella


title: Mesocoelopodinae

text:
Mesocoelopodinae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Có khoảng 4 chi và 100 loài được mô tả trong phân họ này.

Các chi
Có 4 chi được ghi nhận trong phân họ Mesocoelopodinae:
 Cryptorama  i c g
 Mesocoelopus  i c g b
 Neosothes  i g
 Tricorynus  i c g

Data sources: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

Chú thích

Tham khảo

Ptinidae


title: Uşak

text:
Uşak (; ) là một thành phố nằm trong tỉnh Uşak của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố Uşak có diện tích km2, dân số thời điểm năm 2009 là 173.397 người. Đây là thành phố lớn thứ 45 tại Thổ Nhĩ Kỳ. Uşak thành phố nằm ở khoảng cách 210 km (130 dặm) từ İzmir, là đô thị trung tâm và thành phố cảng của vùng.
Thành phố có dân số 180.414 (điều tra dân số năm 2010) và là thủ phủ của tỉnh Uşak.

Được hưởng lợi từ vị trí tại các giao lộ của cao nguyên Anatolian Trung bộ và các khu vực ven biển Aegean, và từ một khí hậu và sản xuất nông nghiệp kết hợp các yếu tố của cả hai các khu vực này, Uşak cũng theo truyền thống đã có một cơ sở vững mạnh công nghiệp. Uşak là thành phố đầu tiên ở Thổ Nhĩ Kỳ có một mạng lưới điện đô thị, và thành phố đầu tiên thỏa thuận quan hệ lao động tập thể đã được ký kết giữa nhân viên và công nhân ngành da trong thời đại Ottoman.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa

  Offenbach - Đức
  Nur-Sultan - Kazakhstan
  Besni - Thổ Nhĩ Kỳ
  Charleroi - Bỉ

Xem thêm

 Thảm Ushak
 Kho báu Karun
 Bảo tàng Khảo cổ học Uşak

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh Uşak
Huyện thuộc tỉnh Uşak


title: Parkano

text:
Parkano là một thị xã và đô thị ở Phần Lan.

Thị xã này có cự ly 84 km về phía bắc Tampere ở tỉnh Tây Phần Lan, trong vùng Pirkanmaa. Đô thị này có dân số 7.499 người (thời điểm năm 2003) với diện tích là 910,17 km², trong đó có 55 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 8,8 người trên mỗi km².
Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

Nhân vật nổi tiếng sống ở Parkano có lẽ là Gustav Wrede af Elimä.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng thị xã Parkano
 Hình ảnh nhà thờ Parkano

Đô thị của vùng Pirkanmaa
Thành phố của Phần Lan


title: Critot

text:
Critot là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official website of Critot
Critot on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Sa Dương

text:
Sa Dương (chữ Hán giản thể: 沙洋县) là một huyện thuộc địa cấp thị Kinh Môn, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2148 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là 590.000 người. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 13 trấn: Sa Dương, Ngũ Lý Phố, Kỷ Sơn, Hậu Cảng, Tằng Tập, Thập Hồ Kiều, Trầm Tập, Cao Dương, Mã Lương, Quan 垱, Lý Thị, Mao Lý, Thập Lý Phố.

Tham khảo

Kinh Môn, Hồ Bắc
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc


title: Chamaesphecia empiformis

text:
Chamaesphecia empiformis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu. Nó rất giống với Chamaesphecia tenthrediniformis, một số nguồn phân loại cả hai là một loài.

Chiều dài cánh trước là 6–10 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Cypress Spurge.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vlindernet
waarneming.nl
Lepidoptera of Belgium

Động vật được mô tả năm 1783
Chamaesphecia
Côn trùng châu Âu


title: Tractolira

text:
Tractolira là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Tractolira bao gồm:

 Tractolira delli Leal & Harasewych, 2005
 Tractolira germonae Harasewych, 1987
 Tractolira sparta Dall, 1896
 Tractolira tenebrosa Leal & Bouchet, 1985

Chú thích

Tham khảo

Volutidae


title: Vuillafans

text:
Vuillafans là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: 2714 Matti

text:
2714 Matti (1938 GC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 4 năm 1938 bởi H. Alikoski ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2714 Matti

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Neognophomyia interrupta

text:
Neognophomyia interrupta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Neognophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Nhót

text:
{{Bảng phân loại
| image = Elaeagnus latifolia Bra46.png
| name = Elaeagnus latifolia
| image_width = 250px
| regnum = Plantae
| divisio = Magnoliophyta
| classis = Magnoliopsida
| ordo = Rosales
| familia = Elaeagnaceae
| genus = Elaeagnus
| species = E. latifolia
| binomial = Elaeagnus latifolia
| binomial_authority = L.
| synonyms =
Elaeagnus kologa subsp. ceylanica Servett.
Elaeagnus kologa subsp. grisebachii Servett.Elaeagnus kologa subsp. macrophylla Servett.Elaeagnus kologa subsp. wightii Servett.Elaeagnus punctata Schltdl.Elaeagnus rotundifolia Servett.Elaeagnus thwaitesii Schltdl.
| synonyms_ref =
}}

Nhót (danh pháp hai phần: Elaeagnus latifolia'') là loài thực vật có hoa thuộc họ Nhót, được L. mô tả lần đầu năm 1753. Cây này được trồng phổ biến ở miền Bắc Việt Nam.

Đặc điểm
Cây bụi có cành trườn, có thể dài đến 7 m, thường có gai. Hoa, rễ và lá có thể dùng làm thuốc. Toàn bộ thân cây, mặt sau lá và quả có một lớp vảy trắng hình tròn rất nhỏ xếp sát nhau. Lớp vảy này thường bám dày và chắc khi quả còn non và khi quả càng già lớp vảy càng mỏng, dễ bong khi bị chà xát.

Quả nhót có hình bầu dục, ngoài mặt có nhiều vảy, tiếp đến là lớp thịt, phía trong cùng có một hạch cứng (còn gọi là hạt), khi chín quả có màu đỏ trông rất bắt mắt. Nhót có thể ăn được cả khi xanh và khi chín; Tại miền Bắc nước ta, Nhót thường được khai thác nhiều khi còn xanh để ăn trực tiếp kèm rau Bắp cải, lá Tỏi tươi, Gừng, rau Mùi và chấm loại gia vị được làm từ Muối tinh, ớt bột, mì chính, đường cát. Ngoài ra cũng có thể trộn cùng một số loại gia vị khác làm thành nộm, gỏi cá... Có hai loại Nhót cho hai loại quả chua và ngọt; nhưng hầu hết Nhót đều có đặc tính là chua khi còn xanh và ngọt khi đã chín đỏ. Khi ăn phải chú ý rửa sạch phần vảy bên ngoài nếu không rất dễ bị viêm họng do vảy nhót bám vào.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Thực vật Việt Nam
Cây thuốc
L


title: Guben

text:
Guben là một thị xã nằm bên sông Lusatian Neisse ở bang Brandenburg, Đức. Thị xã này thuộc huyện Spree-Neiße. Dân số cuối năm 2007 là 20.129 người. Cùng với Frankfurt (Oder) và Görlitz, Guben là một thành phố chia cắt trên biên giới giữa Đức và Ba Lan.
Thị xã này có các khu vực sau:
 Bresinchen
 Deulowitz
 Groß Breesen
 Kaltenborn
 Schlagsdorf

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Guben
 Trang mạng kinh tế
 Trang mạng du lịch
 Lịch sử từ 1871-1945
 Trang mạng về lịch sử

Thị trấn Brandenburg
Địa phương ở Spree-Neiße
Thành phố bị phân chia
Địa phương ở Hạ Lusatia
Bezirk Cottbus
Tỉnh Brandenburg
Cửa khẩu Ba Lan-Đức


title: Eschweilera integricalyx

text:
Eschweilera integricalyx là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Colombia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Eschweilera integricalyx. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Eschweilera
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Colombia


title: Poivres

text:
Poivres là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Poivres sur le site de l'Institut géographique national
 Aube Terre d'Histoire - Poivres: Eglise Saint-Antoine

Poivres


title: Windows Server 2003

text:
Windows Server 2003 là hệ điều hành dành cho máy chủ được sản xuất bởi Microsoft, được giới thiệu vào ngày 24 tháng 4 năm 2003. Phiên bản cập nhật là Windows Server 2003 R2 được phát hành ngày 6 tháng 12 năm 2005. Hệ điều hành tiếp theo phiên bản này là Windows Server 2008, phát hành vào 04 tháng 2 năm 2008.

Theo Microsoft thì Windows Server 2003 có nhiều tính năng hơn so với hệ điều hành Windows 2000 trước đó.

Các hoạt động hỗ trợ cho Windows Server 2003 đã ngừng sau ngày 15/7/2015.

Người dùng và một số doanh nghiệp hiện vẫn dùng Windows Server 2003, đến nay gặp một loạt sự cố về hoạt động và nguy cơ bảo mật.

Theo công ty Insight Enterprises, hiện có khoảng 39% máy chủ chạy Microsoft Server đang chạy phiên bản 2003, tương đương với khoảng 24 triệu máy chủ, riêng ở Mỹ chiếm vào khoảng 9,4 triệu máy chủ. Nhiều máy chủ còn chạy cả phiên bản SQL Server hoặc các ứng dụng cơ sở dữ liệu cũ (Microsoft cũng đang có kế hoạch ngưng hỗ trợ SQL Server 2005 vào năm 2016).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Microsoft's Windows Server 2003 homepage
 Windows Server 2003 on Microsoft TechNet
 Windows Server Performance Team Blog
 Guidebook: Windows Server 2003 Gallery — Windows Server 2003 screenshots
 Problems with Windows Server 2003 SP1

Phần mềm năm 2003
Hệ điều hành IA-32
Hệ điều hành x86-64


title: Quốc tộ

text:
Quốc tộ (chữ Hán: 國祚) là một trong những bài thơ sớm nhất có tên tác giả của văn học viết Việt Nam. Đây là bài thơ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam, nếu như Nam quốc sơn hà được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam thì Quốc tộ được coi là bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam. Bài thơ là câu trả lời của thiền sư Đỗ Pháp Thuận đối với Hoàng đế Lê Đại Hành khi được hỏi "Vận nước ngắn dài thế nào?".

Văn bản

Ý nghĩa
Khi Lê Đại Hành hỏi về vận nước, làm thế nào để cho vận mệnh quốc gia được dài lâu? Thiền sư trả lời: Vận nước như mây quấn. Ta phải giữ gìn đất nước nầy như thế quấn của dây mây, một sợi mây tuy có dẻo dai nhưng vẫn dễ đứt, dễ gãy nếu ta biết cách bẻ, còn nhiều dây mây quấn lại thành bó khó có sức mạnh nào bẻ gãy. Trăm họ hướng về Vua với một lòng tôn kính, vua lấy ý nguyện của dân làm ý nguyện của mình, nỗi khổ của dân cũng là nỗi khổ của mình. Tìm cách hoá giải những xung đột nội bộ của một quốc gia. Liên kết nhân tâm lại với nhau như những dây mây riêng lẻ thành một bó mây. Thiền sư khẳng định: Muốn cho đất nước được yên bình, Vua phải biết cách áp dụng phương pháp, hay là nguyên lý tu dưỡng vô vi nơi triều đình của mình. Vua là thiên tử - con trời - theo quan niệm phong kiến. Vua tượng trưng cho quyền lực, sức mạnh của một thể chế, đế chế. Vua là tối tôn đứng trên thầy và cả người cha sinh ra mình Quân-Sư-Phụ, vậy mà kinh Phật nhắc nhở cẩn thận không kiêu ngạo.

Bài thơ Vận Nước của Thiền sư Pháp Thuận nếu kết hợp với bài thơ Thần Nước Nam Sông Núi, có một vị thế hết sức quan trọng không chỉ trong lịch sử văn học mà cả trong lịch sử tư tưởng chính trị và Phật giáo Việt Nam. Nó đã thành công khi đề xuất được hệ thống tư tưởng chính trị hoàn chỉnh để định hướng cho sự phát triển của một hệ thống chính quyền làm chủ đất nước vừa thỏa mãn yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia vừa đáp ứng nguyện vọng của người dân. Kho tàng văn học Việt Nam vẫn còn lưu giữ được những bài thơ chứa đựng được tư tưởng chính trị của Phật giáo Việt Nam như bài Quốc tộ.

Xem thêm
Đỗ Pháp Thuận
Lê Hoàn

Ghi chú

Liên kết ngoài
NAM QUỐC SƠN HÀ VÀ QUỐC TỘ - HAI KIỆT TÁC VĂN CHƯƠNG CHỮ HÁN NGANG QUA TRIỀU ĐẠI LÊ HOÀN, BÙI DUY TÂN, Tạp chí Hán Nôm
Quốc tộ của Đỗ Pháp Thuận và bài học để vận nước lâu dài, Bùi Ngọc Minh - ngày 21 tháng 4 năm 2011 02:44:51 PM, Hội nhà văn Việt Nam
BÀI QUỐC TỘ CỦA QUỐC SƯ PHÁP THUẬN , PGS.TS Nguyễn Đăng Na, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Thứ tư, 03 Tháng 8 2011 00:31, GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM
Để hiểu rõ hơn bài Quốc tộ của Thiền sư Pháp Thuận., GVC. Nguyễn Hùng Vĩ, ngày 29 tháng 3 năm 2011 21:28, Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội
"Quốc tộ", bản tuyên cáo chủ hoà của dân tộc
TUYÊN NGÔN HÒA BÌNH, Nguyên Giác dịch sang tiếng Anh

Văn học Việt Nam thời Tiền Lê
Bài thơ Việt Nam
Thơ chữ Hán


title: Silesis dohertyi

text:
Silesis dohertyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Thrypticomyia nigeriensis

text:
Thrypticomyia nigeriensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Thrypticomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Villé

text:
Villé là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Fillols

text:
Fillols là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie phía nam Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 650 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Gonomyia moma

text:
Gonomyia moma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Postbauer-Heng

text:
Postbauer-Heng là một đô thị thuộc huyện Neumarkt bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Libnotes aptata

text:
Libnotes aptata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 1786 Raahe

text:
1786 Raahe (1948 TL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1948 bởi H. Alikoski ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1786 Raahe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1948


title: Acanthodica sinuilinea

text:
Acanthodica sinuilinea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Peru.

Chú thích

Acanthodica


title: Saint-Vivien, Charente-Maritime

text:
Saint-Vivien là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Vivien, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao trung bình 4 mét trên mực nước biển.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Saint-Vivien trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Saint-Vivien trên bản đồ nước Pháp
Map and aerial photos:
Street map: Street map from Mapquest, MapPoint hoặc Google hoặc Yahoo! Maps
Satellite images:
Google
Microsoft Virtual Earth

Saintvivien


title: Hạ Cao

text:
Hạ Cao (chữ Hán: 夏皋, không xác định khi qua đời hoặc bí mật), cũng gọi là Cao Câu là vị vua thứ 15 của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Hạ Cao là con của Khổng Giáp – vua thứ 14 của nhà Hạ.

Trị vì
Năm 1749 TCN, Khổng Giáp mất, Cao lên nối ngôi.

Trong thời gian trị vì, Hạ Cao đã phục hồi tước vị cho nước chư hầu Thử Vi thị (豕韋) trước đây bị Khổng Giáp truất.

Năm 1738 TCN, Hạ Cao mất. Ông làm vua được 11 năm. Con ông là Hạ Phát lên nối ngôi.

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Hạ Phát
 Khổng Giáp

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Hạ bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Luperus aetolicus

text:
Luperus aetolicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kiesenwetter miêu tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Bifrenaria verboonenii

text:
Bifrenaria verboonenii là một loài lan.

Chú thích

Tham khảo

verboonenii


title: Sceloenopla schildi

text:
Sceloenopla schildi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: (7591) 1992 WG3

text:
{{DISPLAYTITLE:(7591) 1992 WG3}}

(7591) 1992 WG3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 11 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quận Carver, Minnesota

text:
Quận Carver là một quận Minnesota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Chaska. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 70.205 người . Quận là một phần vùng đô thị Minneapolis-St. Paul.

Địa lý
Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích tổng cộng , trong đó có  là diện tích mặt nước.

Quận giáp ranh

Xa lộ

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Diplectrona ripollensis

text:
Diplectrona ripollensis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Diplectrona


title: Quốc lộ 62

text:
Quốc lộ 62 là con đường chạy hoàn toàn trong tỉnh Long An, từ Thành phố Tân An đến thị xã Kiến Tường, dài 76,5 km.

Quốc lộ 62 bắt đầu từ ngã 3 giao với Quốc lộ 1, phường 2, Thành phố Tân An, đi qua các huyện, thị xã thuộc vùng Đồng Tháp Mười gồm: Thủ Thừa, Thạnh Hoá, Tân Thạnh, Mộc Hoá, Kiến Tường và kết thúc tại cửa khẩu Bình Hiệp, thị xã Kiến Tường.

Độ dài một số tuyến đường:
Tân An - Kiến Tường: 68 km
Tân An - cửa khẩu Bình Hiệp, Kiến Tường: 77 km

Tham khảo

62
Giao thông Long An


title: Hypsiboas pulchellus

text:
Hypsiboas pulchellus (tên tiếng Anh: Montevideo Treefrog) là một ếch species thuộc họ Nhái bén. Loài này có ở Argentina, Brasil, Paraguay, và Uruguay.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng đồng cỏ. Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Kwet, A., Aquino, L., Lavilla, E. & di Tada, I. 2004. Hypsiboas pulchellus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

pulchellus
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Paraguay
Động vật lưỡng cư Uruguay


title: 4931 Tomsk

text:
4931 Tomsk (1983 CN3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1983 bởi DeSanctis Debehogne ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4931 Tomsk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Nyctiphantus

text:
Nyctiphantus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1902 bởi Semenov.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Nyctiphantus bergi (Semenov, 1906)
 Nyctiphantus bicoloripennis Medvedev, 2005
 Nyctiphantus costos Semenov, 1902
 Nyctiphantus hirtus (Weise, 1885)
 Nyctiphantus nocturnus (Semenov, 1891)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Metalepta tuberculata

text:
Metalepta tuberculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Metalepta


title: Bài thánh ca buồn

text:
"Bài thánh ca buồn" là một ca khúc về giáng sinh nổi tiếng ở Việt Nam, do nhạc sĩ Nguyễn Vũ sáng tác. "Bài thánh ca buồn" được nhạc sĩ viết trong hai giờ đồng hồ, vào tháng 10 năm 1972, vừa ra mắt thì lập tức nó đã được hãng đĩa Sơn Ca mua độc quyền và ca sĩ Thái Châu là người đầu tiên thể hiện vào băng Sơn Ca 3. Mặc dù trong tên có chữ "thánh ca" nhưng thực chất đây là một bài hát nhạc trữ tình, không phải thánh ca.

Hoàn cảnh sáng tác
Nhạc sĩ Nguyễn Vũ sinh năm 1944 tại Hà Nội nhưng ông lại sinh trưởng ở Đà Lạt. Ông kể lại hoàn cảnh sáng tác "Bài thánh ca buồn" như sau: "Thuở ấy, tôi là một cậu bé 14 tuổi, ngày ngày đi lễ ở nhà thờ Con Gà (Đà Lạt), sở dĩ tôi "chịu khó" đi lễ bởi vì phát hiện ra một cô gái rất xinh và ngoan đạo, mỗi ngày vẫn ngang qua ngõ nhà tôi để đến nhà thờ. Trái tim vụng dại của thằng con trai mới lớn đập loạn nhịp trước bóng hình thiếu nữ tóc xõa vai mềm bềnh bồng trong gió cao nguyên".

Cô gái mà người nhạc sĩ này "để ý" thực tế lớn hơn ông hai tuổi. Một lần tan Lễ Giáng sinh thì trời đổ mưa, cô gái nép vội vào mái hiên một ngôi nhà trú mưa, người nhạc sĩ cũng trú tạm bên cạnh. Hòa lẫn trong tiếng mưa là giai điệu của bản Thánh ca Đêm thánh vô cùng vẳng ra từ một ngôi nhà gần đấy. Những kỉ niệm và xúc cảm trong lần ấy khiến ông nhớ mãi, và là nguồn cảm xúc để ông viết "Bài thánh ca buồn" sau này.

Nhầm lời nhạc
Nhạc sĩ Nguyễn Vũ cho biết phần ca từ thường bị ca sĩ hát sai như sau: “Rồi một chiều áo trắng phai màu, em qua cầu xác pháo theo sau”, nhưng chính xác phải là “Rồi một chiều áo trắng thay màu, em qua cầu xác pháo theo sau”. Ông giải thích rằng: “Áo trắng thay màu có nghĩa chiếc áo trắng thơ ngây của cô nữ sinh ngày nào giờ đổi thay sang một màu áo nào khác, có thể là màu áo cưới”. Và chỗ sai khác: “Rồi những đêm thánh đường đón Noel”, nhưng chính xác phải là “Rồi những đêm thế trần đón Noel” vì dụng ý của ông cho biết lễ Noel từ lâu đã không còn là một lễ hội tôn giáo dành riêng người theo đạo nữa mà đã trở thành một lễ hội chung của mọi người, mọi quốc gia, mọi sắc tộc, mọi tầng lớp xã hội.

Chú thích

Liên kết ngoài
Ca khúc và giai thoại: 40 năm "Bài Thánh Ca Buồn", RFI, 22/12/2012

Ca khúc Giáng sinh
Ca khúc nhạc vàng
Bài hát tiếng Việt
Ca khúc Việt Nam xếp theo tên nhạc sĩ
Bài hát Việt Nam


title: Nhóm sao Bắc Đẩu

text:
Nhóm sao Bắc Đẩu, hay còn gọi là Thất Tinh Bắc Đẩu (北斗七星) hay Bắc Đẩu Thất Tinh, là một nhóm sao gồm bảy ngôi sao trong chòm sao Đại Hùng.

Mảng các ngôi sao này tạo nên hình ảnh giống cái đấu (đẩu) hay cái gàu sòng hoặc cái xoong và nằm ở hướng bắc, vì vậy một số nước gọi nó là nhóm sao Bắc Đẩu.

Nhóm sao Bắc Đẩu và sao Bắc Cực là hai khái niệm khác nhau: "sao Bắc Đẩu" là cách gọi dân gian, nói về một nhóm sao bao gồm nhiều ngôi sao, trong khi sao Bắc Cực nói đến một ngôi sao.

Vị trí

Trong thiên văn học hiện đại, nhóm sao này là một nhóm sao gồm 7 ngôi sao, là bảy ngôi sao sáng nhất nằm trong ranh giới của chòm sao Đại Hùng (Ursa Major) tại thiên cầu bắc. Chòm sao Đại Hùng ngoài 7 ngôi sao trong nhóm sao Bắc Đẩu còn nhiều ngôi sao khác.

Nhóm sao Bắc Đẩu theo quốc gia
Trong hệ thống các chòm sao Trung Quốc, nhóm sao Bắc Đẩu là bảy ngôi sao ở hướng Bắc mang hình ảnh cái đấu (đẩu). Bốn ngôi đầu tạo thành một tứ giác gọi là Đẩu khôi, ba ngôi sau tạo thành cái đuôi gọi là Đẩu thược. Ngoài ra, còn một ngôi sao nằm sát bên cạnh ngôi sao ở giữa của Đẩu thược, được coi là sao phụ, gọi là Phụ tinh. Mỗi ngôi sao được đặt một tên riêng, và theo thần thoại Trung Quốc thì tại mỗi ngôi sao có một vị Tinh quân trông coi. Mỗi vị Tinh quân đó lại có một tên riêng.

Trong Đạo giáo, Bắc Đẩu Thất Tinh là Bắc Thần, được gọi là Thiên Cương, ở phía cực Bắc và có hình dáng giống cái đấu đo lường.

Ở Việt Nam, nhóm sao này còn được gọi là sao Bánh Lái Lớn. Bánh lái ở đây không phải là chiếc bánh lái tàu thủy thường thấy trên các boong tàu hiện đại, mà, theo như từ điển Đại Nam quấc âm tự vị của Huỳnh Tịnh Của, chính là phần đuôi lái của ghe. Nhóm sao này được gọi cụ thể là "lớn" để phân biệt với chòm sao Tiểu Hùng có hình dạng tương tự, được người Việt Nam xưa gọi là sao Bánh Lái Nhỏ. Dù tên gọi này ngày nay không còn phổ biến trong ngôn ngữ thường ngày, nó vẫn còn được dùng trong một số cộng đồng ở duyên hải miền Trung và Nam Bộ, nơi mà sao Bánh Lái Lớn là một dấu hiệu để ngư dân tìm được hướng Bắc khi đi biển vào ban đêm.

Ở Mỹ, nhóm sao Bắc Đẩu được gọi là Big Dipper (cái muỗng lớn). Trong khi đó, Anh gọi bảy ngôi sao này là The Plough (cái cày), còn xứ Ireland láng giềng thì gọi chúng là An Camchéachta (cái cày cong) và lấy chúng làm biểu tượng của một nước Ireland độc lập, tự chủ, không chịu sự cai trị của Đế quốc Anh. Ở Pháp, nhóm sao này vừa mang hình ảnh một cỗ xe lớn (Grand Chariot), lại vừa được ví như một chiếc chảo lớn (Grande Casserole).

Các ngôi sao thành phần
Nhóm sao Bắc Đẩu gồm bảy ngôi sao chính:

Vị trí nhóm sao Bắc Đẩu trên bản đồ sao:

Xem thêm
 Bắc Đẩu tinh quân
Sao
Nhóm sao
Chòm sao
Nam Thập Tự

Tham khảo

Sao
Mảng sao
Chòm sao Đại Hùng


title: Nam Bộ kháng chiến

text:
Nam Bộ kháng chiến là xung đột quân sự giữa Việt Nam và liên quân Anh, Pháp, Nhật bắt đầu xảy ra trước khi chiến tranh Đông Dương bùng nổ, được lấy mốc là ngày 23 tháng 9 năm 1945, khi các lực lượng quân sự Việt Nam chống lại việc Pháp tái chiếm Nam Bộ. Chiến sự ban đầu diễn ra trên chiến trường Nam Bộ, sau đó phát triển ra Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Bối cảnh
Ngày từ tháng 8 năm 1920, Tôn Đức Thắng đã từ Pháp trở về Việt Nam thành lập các công hội của công nhân như Công hội ở Sài Gòn, Nông hội ở Mỹ Tho và một số tỉnh khác ở Nam Kỳ. Về phía Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, họ cũng đã cử người về tuyển mộ thành viên để sang Trung Quốc đào tạo. Sau năm 1930, thời điểm Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, các tổ chức này hợp nhất với nhau. Tới năm 1939, những Cộng sản tổ chức Nam Kỳ khởi nghĩa nhưng bị Pháp và Nhật dập tắt.

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương, đối phó với lực lượng Đồng Minh đang thắng thế trên khắp các chiến trường. Nắm được ý đồ đó, Xứ ủy đưa bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đứng ra thành lập Thanh niên tiền phong, để xây dựng lực lượng cho mình chuẩn bị thời cơ khởi nghĩa. Vị thế, Thanh niên tiền phong phát triển rất nhanh, không chỉ ở Sài Gòn mà lan khắp các tỉnh Nam Kỳ. Ở miền Tây, Thanh niên tiền phong phát triển rất mạnh, nhất là các thị xã, thị trấn, thị tứ... Đảng bộ Cộng sản ở các tỉnh, huyện, đã đưa người vào nắm tổ chức này. Một số tỉnh có tổ chức Phụ nữ tiền phong. Thanh niên tiền phong đóng vai trò quan trọng trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 ở Sài Gòn và toàn Nam Kỳ. Lực lượng do người cộng sản kiểm soát ở miền Nam đông tới hàng triệu người có sức mạnh vượt trội các giáo phái và các phe phái chính trị khác. Sức mạnh của Nam Kỳ khởi nghĩa và Cách mạng tháng 8 tại Nam Bộ đã chứng minh điều đó.

Về phía những người Trotskyist đang kiểm soát ngành cảnh sát và các giáo phái của Hòa Hảo, Cao Đài ít có thiện cảm với Việt Minh. Các giáo phái được Nhật hỗ trợ phát triển phong trào chính trị của họ mạnh mẽ. Cao Đài đông hàng vạn người, tỉnh nào cũng có, họ tập trung ở Sài Gòn đến mấy nghìn làm công nhân và làm binh lính (tuy nhiên, lực lượng công nhân sau này lại theo Việt Minh). Lực lượng Cao Đài có Đảng Phục Quốc của Trần Quang Vinh. Hòa Hảo đông hàng chục vạn người, nhiều nhất là ở Hậu Giang, tập trung tại Sài Gòn đến vài ngàn. Hòa Hảo có chính đảng là Dân Xã Đảng. Giáo phái Tịnh độ cư sĩ có hàng vạn quần chúng, họ không tập trung lên Sài Gòn, nhưng làm cơ sở quần chúng cho Quốc dân Đảng. Phe Trotskyist không có đông quần chúng nhưng một cánh Trotskyist là cánh Hồ Vĩnh Ký, Huỳnh Văn Phương cầm đầu Sở Mật thám và Sở Cảnh sát Nam Kỳ tạo thế cho các cánh khác hoạt động. Nhiều tổ chức khác có năm, bảy trăm, vài ba ngàn người hợp tác với Sở Sen đầm Kempeitai của Nhật.

Sau khi giành chính quyền trên toàn quốc, Việt Minh thành lập Chính phủ Cách mạng Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tại miền Nam, sau khi đảo Pháp, ngày 14 tháng 8 năm 1945, Nhật cho phép Bảo Đại cử một Khâm sai đại thần nắm quyền cai trị tại Nam Kỳ đồng thời bổ nhiệm những người Việt thuộc Mặt trận Quốc gia Thống nhất vào các vị trí trong bộ máy chính quyền do các viên chức dân sự Pháp đã bị Nhật tống giam. Tuy nhiên, ngày 16 tháng 8 năm 1945, người Việt Nam tiếp quản Sài Gòn. Điều này được chào đón như một cuộc cách mạng ở Sài Gòn. Ngày 17 tháng 8 năm 1945, Khâm sai Nguyễn Văn Sâm đến Sài Gòn thì đã quá muốn. Nhật chuyển giao vũ khí cho chính quyền Việt Nam do Việt Minh làm nòng cốt. Trong cuộc họp ngày 22 tháng 8 năm 1945 của Mặt trận Quốc gia Thống nhất, Trần Văn Giàu thuyết phục các đảng phái trong Mặt trận chuyển giao quyền lực cho Việt Minh vì Mặt trận có thể bị Đồng Minh xem là một tổ chức thân Nhật còn Việt Minh lại đang hợp tác với Đồng Minh (tình báo quân sự Mỹ OSS) chống Nhật. Ngày 23 tháng 8 1945, Mặt trận Quốc gia Thống nhất quyết định rút lui, nhường quyền lãnh đạo cho Việt Minh thành lập Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ do Trần Văn Giàu làm Chủ tịch. Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ ra tuyên bố họ là bộ phận phía Nam của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đêm ngày 22 tháng 8 năm 1945, Ủy viên Cộng hòa Pháp tại Nam Kỳ (thuộc chính phủ De Gaulle) Jean Cédile nhảy dù xuống gần Biên Hòa và bị nông dân bắt giữ giao cho quân đội Nhật. Sau đó ông được thả ra. Ngày 27 tháng 8 năm 1945, Cédile gặp Trần Văn Giàu để bàn về tương lai của Việt Nam. Cédile đề nghị tương lai chính trị của Việt Nam chỉ được bàn sau khi người Pháp đã khôi phục quyền hành và phải được đặt trong khuôn khổ Tuyên bố ngày 24 tháng 3 năm 1945 của Pháp còn Trần Văn Giàu giữ quan điểm Pháp trước hết phải công nhận nền độc lập của Việt Nam rồi mới bàn tới quan hệ giữa Việt Nam và Pháp. Hai bên không đi đến thống nhất về vấn đề này. Khi biết được điều này, những người Trotskyist cho rằng Việt Minh thỏa hiệp với Pháp.

Jean Cédile đến Việt Nam theo mệnh lệnh lập lại trật tự và khôi phục chủ quyền của Pháp. Cédile có cảm tình với nguyện vọng độc lập của người Việt nhưng ông chủ trương trao trả độc lập từng bước cho Việt Nam. Ngay sau khi đến Việt Nam, Cédile đã tiếp xúc với các lãnh đạo Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ - những người đang làm chủ Nam Bộ - và cố gắng để đi đến một sự thông cảm nhưng quan điểm của ông là chỉ bàn đến độc lập của Việt Nam sau khi người Pháp đã khôi phục quyền hành và phải được đặt trong khuôn khổ Tuyên bố ngày 24 tháng 3 năm 1945 đã bị phía Việt Minh bác bỏ. Cédile đồng ý thương lượng với Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ nhằm tránh xung đột vũ trang Pháp Việt nhưng khá nhiều chủ nhà băng, chủ đồn điền, chủ mỏ, quan chức, chính trị gia Nam Kỳ người Pháp, Việt, Hoa phản đối ông với lý do Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ do những đảng viên Đảng cộng sản Đông Dương lãnh đạo. Giữa tháng 9-1945 và tháng 10-1946 khi rời Nam Kỳ, Cédile ủng hộ chính sách của D'Argenlieu-Pignon với ý đồ thành lập "Nam Kỳ tự trị" và hậu thuẫn những đảng phái thân Pháp như Đảng Nam Kỳ của Béziat. Jean Cédile cho lập Hội đồng tư vấn Nam Kỳ (Conseil consultatif de Cochinchine) với 12 ủy viên. Thành phần Hội đồng gồm 4 người Pháp và 8 người Việt nhưng tất cả đều có quốc tịch Pháp. Kết quả quan trọng là cú đảo chính từ ngày 22 đến ngày 23 tháng 9 năm 1945 ở Sài Gòn và việc ông ký Hiệp định ngày 3 tháng 6 năm 1946 thành lập Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ với bác sĩ Nguyễn Văn Thinh thân Pháp làm Thủ tướng. Mục đích của Pháp là tách Nam Kỳ ra khỏi Việt Nam thống nhất.

Người Việt cũng bị chia rẽ. Việt Minh sẵn sàng đối thoại và thỏa thuận với phía Pháp để Pháp công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một nước độc lập, lấy đó làm điểm xuất phát cho quá trình Pháp dần trao trả độc lập cho Việt Nam. Quan điểm của Việt Minh là độc lập trước, quan hệ Việt - Pháp sau.

Trong tháng 8 năm 1945, những người Trotskyist đưa ra một chương trình cách mạng xã hội. Họ cùng với các giáo phái Cao Đài, Hòa Hảo, Bình Xuyên khuyến khích nông dân tước đoạt tài sản địa chủ, chia nhau ruộng đất của địa chủ. Nhiều địa chủ bị nông dân giết. Việt Minh phản đối việc xúi giục nông dân chiếm ruộng đất của địa chủ và tuyên bố: "chúng tôi chưa làm cách mạng cộng sản chủ nghĩa nhằm giải quyết vấn đề ruộng đất. Chính phủ hiện nay chỉ là chính phủ dân chủ vì thế không có nhiệm vụ nói trên. Tất cả những người nào xúi giục nông dân chiếm tài sản của địa chủ sẽ bị trừng trị nghiêm khắc". Phía Việt Minh cho rằng những hành động như cách mà phái Trotskyist đang làm sẽ làm rạn nứt xã hội, cản trở việc Việt Nam độc lập khỏi Pháp.

Ngày 14/8/1945, Mặt trận Quốc gia Thống nhất được thành lập quy tụ nhiều tổ chức cách mạng tại miền Nam Việt Nam như Việt Nam Quốc gia Độc lập Đảng, Thanh niên Tiền phong, Tịnh độ cư sĩ Phật giáo, Hòa Hảo, Cao Đài, Liên đoàn công chức, nhóm Tranh đấu của những người Trotskyist... Ngày 21/8/1945, Mặt trận Quốc gia Thống nhất tổ chức biểu tình biểu dương lực lượng tại Sài Gòn. Ngày 22/8/1945, Thanh niên Tiền phong rời khỏi Mặt trận Quốc gia Thống nhất để gia nhập Việt Minh. Ngay sau đó, Việt Minh treo biểu ngữ "Chánh quyền về Việt Minh" khắp Sài Gòn, rải truyền đơn tuyên bố Việt Minh được phe Đồng Minh ủng hộ và kêu gọi nhân dân ủng hộ chính quyền do Việt Minh thành lập. Lãnh tụ các đảng phái quốc gia tại miền Nam Việt Nam hoàn toàn bất ngờ trước ý định đơn phương thành lập chính quyền của Việt Minh.

Ngày 2/9/1945, tại Sài Gòn, những người lãnh đạo Việt Minh ở Sài Gòn đã tổ chức một cuộc biểu tình quy môn lớn để biểu thị một sự đoàn kết với việc Hồ Chí Minh tại Hà Nội đọc bản Tuyên ngôn độc lập và để chứng minh Nam Bộ là một phần của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Quy mô của cuộc biểu tình thậm chí đã vượt qua sức tưởng tượng của các lãnh đạo Việt Minh khi có khoảng 20 vạn người đi diễu hành dọc phố Catinat. Trong cuộc biểu tình này, các phe phái chính trị và giáo phái trưng ra các khẩu hiệu gây chia rẽ chính trị. Khi người biểu tình đến trước cửa Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn thì có tiếng súng nổ từ phía Câu lạc bộ Pháp. Cuộc biểu tình biến thành một sự hỗn loạn. Không điều tra thủ phạm vụ nổ súng, cảnh sát Việt Nam đã bắt ngay hàng trăm người Pháp và thân Pháp. Bọn lưu manh thừa cơ hội cướp bóc một số nhà hàng người Hoa và Pháp. Các đảng phái nghi ngờ nhau đem đến một tương lai chính trị u ám cho đất nước. Vụ nổ súng làm thiệt mạng 4 người Pháp và 14 người Việt. Cảnh sát không tìm ra được thủ phạm vụ nổ súng.

Ngày 7/9/1945, tờ Đấu tranh, cơ quan ngôn luận của những người Trotskyist đăng một bài xã luận chỉ trích Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ không có những biện pháp bảo đảm an toàn cho cuộc biểu tình vào ngày 2/9/1945 tại Sài Gòn khiến một số người chết. Sau đó, ngày 8/9/1945, Trần Văn Giàu thay mặt Ủy ban Hành chính Lâm thời ra thông cáo tố cáo những kẻ khiêu khích (ám chỉ những người Trotskyist và các giáo phái) đã phá hoại trật tự và gây đổ máu vào ngày 2/9/1945 đồng thời họ đã tổ chức một cuộc biểu tình đòi vũ trang cho quần chúng. Bản thông cáo nhắc nhở rằng quân đội Nhật mặc dù đã bại trận nhưng theo thỏa thuận với Đồng Minh vẫn có trách nhiệm duy trì trật tự cho đến khi Đồng Minh tới. Tổng hành dinh Nhật có thể tước vũ khí bộ đội quốc gia, cấm các phong trào chính trị gây rối loạn trị an, cấm các cuộc biểu tình không được phép trước Tổng Hành dinh Nhật, tước vũ khí dân chúng. Thông cáo kêu gọi người dân vì lợi ích quốc gia hãy tin cậy Ủy ban Hành chính Lâm thời, đừng để bọn phản bội tổ quốc lôi kéo làm mất đoàn kết dân tộc. Chỉ như vậy việc đàm phán giữa phong trào độc lập của Việt Nam với Đồng Minh mới thuận lợi.

Ngay sau đó, những người Trotskyist và các giáo phái Hòa Hảo, Cao Đài công khai thách thức Ủy ban Hành chính Lâm thời. Họ tổ chức biểu tình yêu cầu cấp vũ khí cho dân chúng và kêu gọi mọi người chống lại quân đội Anh. Các Ủy ban Nhân dân địa phương ủng hộ yêu sách của các tổ chức này. Tại các tỉnh xảy ra xung đột vũ trang giữa bộ đội Việt Minh và các đơn vị quân sự của Cao Đài và Hòa Hảo. Phe đối lập kết tội Việt Minh phản bội, từ chối không giao nộp vũ khí và đòi Giàu từ chức.

Ngày 9/9/1945, Việt Minh cải tổ Ủy ban Hành chính Lâm thời để tăng tính đoàn kết dân tộc, giảm mâu thuẫn giữa các phe phái người Việt. Trần Văn Giàu từ chức nhường chỗ cho Phạm Văn Bạch. Số thành viên thuộc Đảng Cộng sản Đông Dương rút từ 6 (trong số 9 người) xuống còn 4 (trong số 13 người). Trong Ủy ban Hành chính Lâm thời mới có 1 thuộc Cao Đài, 1 người Trotskyist, 2 thuộc Hòa Hảo, 3 người không đảng phái, 2 người thuộc các đảng phái quốc gia khác. Tuy nhiên sự cải tổ này đã không được như mong muốn. Ủy ban mới nhanh chóng sụp đổ chưa đầy 2 tuần lễ sau do các cuộc tranh cãi đảng phái và nỗi lo sợ các đội vũ trang của Việt Minh.

Đến ngày 16/9/1945, cuộc đàm phán Jean Cédile - Phạm Văn Bạch không đạt kết quả cụ thể. Theo phía Việt Minh, người Pháp tham gia đối thoại chỉ nhằm có thêm thời gian để củng cố vị trí và chờ quân đội của tướng Leclerc đổ bộ vào Việt Nam. Phạm Văn Bạch do chịu áp lực của phe đối lập đã công khai lên án Anh không chịu công nhận Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ là chính phủ hợp pháp duy nhất ở Nam Kỳ và gạt bỏ đề nghị hợp tác của Ủy ban. Sau khi không nhận được hồi đáp, Ủy ban tổ chức một cuộc tổng bãi công vào ngày 17/9/1945 để phản đối điều mà họ gọi là âm mưu Pháp - Anh nhằm lật đổ Chính phủ Việt Nam.

Ngay sau khi tướng Douglas D. Gracey, chỉ huy quân đội Anh, đến Sài Gòn ông ra lệnh cho quân đội Nhật tước vũ khí của người Việt Nam, đuổi Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ ra khỏi Dinh Toàn quyền ở Sài Gòn. Chỉ huy quân đội Nhật, Thống chế Terauchi, điều 7 tiểu đoàn vào Sài Gòn để tước vũ khí người Việt. Nhật đòi Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ phải tước vũ khí và giải tán lực lượng vũ trang của Việt Nam. Trên thực tế, chỉ có Cao Đài, Hòa Hảo và Bình Xuyên có lực lượng vũ trang có tổ chức còn Việt Minh và những người Trotskyist chỉ có lực lượng tượng trưng do đó lệnh tước vũ khí áp dụng chủ yếu cho các giáo phái này. Người Pháp ngay lập tức treo cờ Pháp lên tất cả các công sở và xe quân sự. Phạm Văn Bạch gửi phái đoàn OSS một bức điện thông báo tình hình và yêu cầu phái đoàn thay mặt Đồng Minh chứng minh quyền được độc lập của nhân dân Việt Nam và tuyên bố Việt Nam đã hoàn toàn độc lập, người Việt có quyền tự quyết định số phận của mình.

Tình hình Sài Gòn ngày càng hỗn loạn. Quân đội Nhật bắt được nhiều nhóm khiêu khích thuộc lực lượng Bình Xuyên đã đánh bị thương một số quân nhân Pháp và đốt hai nhà của người Pháp. Đến đêm các cuộc tấn công vào người Pháp và người Việt tăng lên. Người Pháp bắt đầu lo sợ còn người Việt chuẩn bị sơ tán về nông thôn. Cédile gặp chỉ huy quân đội Anh, Douglas D. Gracey, để yêu cầu ông này cấp vũ khí cho tù bình Pháp nhằm bảo vệ tài sản và tính mạng của người Pháp.

Thiếu tướng Douglas D. Gracey, chỉ huy quân đội Anh không được lệnh cung cấp vũ khí cho người Pháp. Ông cũng muốn tránh một cuộc xung đột giữa quân đội của ông và người Việt. Ông đã được tướng Mounbatten nhắc nhở về việc quân đội Anh chỉ có trách nhiệm giải giáp quân đội Nhật chứ không được tham gia vào việc duy trì trị an vốn là trách nhiệm của quân đội Nhật cũng như tránh xa các diễn biến chính trị Pháp Việt. Tuy nhiên quân đội Nhật tỏ ra không muốn cộng tác với người Anh trong việc tước vũ khí người Việt. Gracey triệu tập chỉ huy quân đội Nhật đến và chỉ thị cho ông này phải có những biện pháp cấp bách và hiệu quả để khôi phục trật tự công cộng, thậm chí có thể dùng vũ lực. Nhật phải thực hiện mệnh lệnh ngày 6/9/1945 của phía Anh thực hiện việc tước vũ khí của bộ đội, dân quân, công an và dân thường Việt Nam.

Trước tình hình mâu thuẫn Pháp Việt ngày càng leo thang, Cédile nhờ Thiếu tá A. Peter Dewey, chỉ huy OSS tại Sài Gòn, gặp các lãnh đạo Việt Minh để thuyết phục họ khôi phục lại trật tự. Đêm 18/9/1945, A. Peter Dewey bí mật gặp Trần Văn Giàu, Phạm Văn Bạch, Dương Bạch Mai, Phạm Ngọc Thạch và Nguyễn Văn Tạo. Tất cả đều cho rằng quá muộn để thương lượng và hợp tác. Dân chúng bị xúc phạm và kích động vì thái độ kiêu căng của Pháp đã ở tư thế sẵn sàng làm mọi việc để giữ vững nền độc lập. Trần Văn Giàu phát biểu: "Hiện nay, việc cực kỳ khó khăn là kiểm soát được các bè phái chính trị khác nhau vì không phải tất cả thân Việt Minh mà tất cả đều chống Pháp".

Sáng ngày 19/9/1945, Cédile tổ chức họp báo và tuyên bố Việt Minh không đại diện cho nguyện vọng của người Đông Dương và không đủ khả năng duy trì trật tự công cộng. Các cuộc thương lượng với người Việt sẽ dừng lại cho đến khi trật tự được lập lại và sẽ chỉ được tiếp tục dựa trên cơ sở Bản Tuyên bố ngày 24/3/1945 của Pháp.

Ngày 21/9/1945, Thiếu tướng Anh Gracey ra bản Thông cáo số 1 tuyên bố sẽ duy trì pháp luật và trật tự ở Đông Dương phía Nam vĩ tuyến 16. Ông cấm tất cả các loại báo vì họ đưa tin sắp xảy ra nổi loạn và nội chiến trừ đài Sài Gòn và các báo của người Pháp. Trong 24 giờ sau, tình hình trở nên cực kỳ tồi tệ. Các vụ phá hoại, cướp bóc, hành hung, bắt cóc,... do cả hai phía Pháp Việt gây ra bùng nổ đáng sợ. Để đối phó với tình hình, ngày 21/9/1945, tướng Gracey ra lệnh thiết quân luật. Quân đội Anh sẽ thực hiện giới nghiêm; cấm tụ tập, hội họp, biểu tình công khai; hạn chế đi lại ở một số khu vực; cấm mang vũ khí; thiết lập toà án binh để xử các vụ vi phạm trật tự, xử tử hình đối với tội cướp bóc và phá hoại. Gracey cũng cho sáp nhập cảnh sát Việt Nam vào quân đội Anh coi như một đơn vị dưới quyền chỉ huy của ông.

Đêm 21/9/1945, tình báo Pháp SLFEO báo cho Cédile biết người Việt đang củng cố lực lượng vũ trang của họ dưới sự chỉ đạo của Việt Minh. Cédile lại gặp Gracey để yêu cầu ông này trang bị vũ trí cho 14.000 tù binh Pháp (thuộc Chính phủ Vichy) để hỗ trợ quân Anh giữ trật tự. Gracey đồng ý. Ngay sau khi được thả ra, để chứng tỏ lòng trung thành với chính phủ De Gaulle, số lính này ra đường bắt bất cứ người Việt nào họ gặp được. Cédile muốn tái lập trật tự sau đó nối lại các cuộc thương lượng với người Việt. Ngày 22/9/1945, Cédile cho lính Pháp thay thế người Nhật chiếm giữ các đồn cảnh sát ở Sài Gòn, Kho bạc, Sở Mật thám, Bưu điện. Việt Minh phản ứng bằng cách thông báo với phái đoàn OSS rằng họ sẽ tổ chức một cuộc biểu tình vì nền độc lập của Việt Nam dù lệnh thiết quân luật của Anh cấm biểu tình. Phạm Ngọc Thạch nói rằng Việt Minh muốn khích cho Anh Pháp tiến hành đàn áp, gây nhiều thương vong để thế giới chú ý đến tình cảnh của Việt Nam.

Rạng sáng ngày 23/9/1945, quân Pháp tấn công Toà Thị chính Sài Gòn, nơi làm việc của Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ, bắt toàn bộ ban lãnh đạo của cơ quan này. Pháp đã chiếm lại Sài Gòn. Dân thường Pháp xem đây là dịp để trả thù. Từng toán đàn ông và đàn bà Pháp xông ra đường bắt và đánh đập bất cứ người Việt nào họ gặp được. Số nạn nhân có thể lên tới hàng ngàn người. Lính Pháp và Anh chỉ đứng nhìn chứ không can thiệp. Chỉ huy OSS, A. Peter Dewey, xin gặp Gracey để phản đối Anh, Pháp để tình trạng này xảy ra. Ngày hôm sau, Dewey bị Gracey trục xuất khỏi Sài Gòn.

Cédile muốn chấm dứt tình trạng này. Ông ra lệnh ngừng việc bắt bớ nhưng không ai tuân thủ. Ông giải thích hành động của mình để tái lập trật tự chứ không phải để trả thù và muốn nhanh chóng nối lại điều đình trong khuôn khổ Bản Tuyên bố ngày 24/3/1945 của Pháp. Ông cho thả tất cả người Việt Nam vừa bị bắt. Báo chí quốc tế phản ứng mạnh trước tình hình. Người Anh bị chỉ trích gay gắt. Gracey ra lệnh cho Cédile tước vũ khí tù binh Pháp, đưa họ trở về trại và giao cho người Nhật trách nhiệm khôi phục lại trật tự.

Sau khi được thả khỏi nhà giam, người Việt tập hợp lại dưới sự lãnh đạo của Việt Minh để tiến hành chiến tranh. Ngày 24/9/1945, một số người Pháp bị giết, nhà máy và kho tàng bị đập phá, điện nước bị cắt hoàn toàn. Các đơn vị dân quân Việt Nam và các đội công nhân vũ trang tấn công phi trường Tân Sơn Nhất, đốt một tàu Pháp ở cảng, phá nhà giam, thả hàng ngàn người Việt vừa bị bắt. Đến trưa chợ Bến Thành bị đốt cháy. Chướng ngại vật được dựng lên khắp đường phố. Sài Gòn chìm trong tình trạng vô chính phủ. Người Pháp trốn vào khách sạn Continental, nơi ở của các sĩ quan Đồng Minh được bảo vệ cẩn thận. Cả người Anh và người Nhật đều không muốn can thiệp vào tình hình. Khi bị Anh khiển trách vì không thể duy trì trật tự, người Nhật giải thích rằng lính Nhật sợ bị người Việt trả thù nếu họ can thiệp. Đêm 24/9/1945, lực lượng Bình Xuyên tấn công khu Hérault tại Tân Định, Sài Gòn bắt cóc 300 dân thường Pháp. Khoảng một nửa bị giết, số còn lại được trả về sau khi đã bị đánh đập. Để đối phó, Gracey một lần nữa chấp nhận yêu cầu của Cédile cấp vũ khí cho tù binh Pháp nhưng tình hình đã quá muộn.

Lực lượng

Tại miền Nam, nhiều tổ chức vũ trang của các tổ chức, đảng phái, tôn giáo được thành lập (bao gồm cả các lực lượng do Việt Minh lãnh đạo, hay các lực lượng trong biên chế Vệ quốc đoàn của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhưng do các đảng phái, tôn giáo khác lãnh đạo). Ủy ban Hành chính Lâm thời thiết lập Quốc gia Tự Vệ Cuộc và lực lượng Quốc vệ đội - công an vũ trang. Tại các tỉnh, cấp ủy và chính quyền đều tổ chức các đội tự vệ và du kích chiến đấu.

Theo Hoàng Quốc Việt, riêng Sài Gòn, đến tháng 10-1945 đã có 800 đội tự vệ với 15.000 chiến sĩ thuộc Việt Minh.
 Việt Minh nắm lực lượng vũ trang của Tổng công đoàn Nam Bộ, một phần lực lượng Bình Xuyên (hai lực lượng của Ba Dương, Tám Mạnh).
 Đệ nhất sư đoàn (Cộng hòa vệ binh) thành lập trên cơ sở cải tổ các đơn vị Bảo an binh trước đây là lữ đoàn cơ động Chí Hoà (brigare mobile Chí Hoà), lữ đoàn cơ động Gia Định (brigare mobile Gia Định) và lữ đoàn trợ giúp (brigade auxiliaire) được bổ sung thêm nhiều công nhân, thanh niên cốt cán, tất cả khoảng một vạn người do các chỉ huy cũ của Pháp và Nhật (Trương Văn Giàu và Nguyễn Văn Quạn) chỉ huy.
 Đệ nhị sư đoàn của Dương Văn Giáo, tất cả khoảng 1.000 người.
 Đệ tam sư đoàn của Lý Huê Vinh quân số lên 500 người (sau tan rã).
 Đệ tứ sư đoàn của Nguyễn Hòa Hiệp bao gồm những người Trotskyist, các giáo phái tổng cộng khoảng 1.000 người.
 Các cấp chính quyền sau Cách mạng nhiều nơi tổ chức các lực lượng dân quân.

Quân đội Hòa Hảo, Cao Đài, Bình Xuyên do các giáo phái này tổ chức. Có thể nhận thấy, Việt Minh là lực lượng hùng hậu nhất lúc này bên phía người Việt.

Chiến sự tại Sài Gòn

Ngày 23 tháng 9 năm 1945, quân đội Pháp bất ngờ đánh úp quân đội Việt Nam tại Sài Gòn-Chợ Lớn. Họ gặp phải sự kháng cự quyết liệt của các lực lượng Việt Minh ở đây, đặc biệt là Liên khu Bình Xuyên do Dương Văn Dương (sau là Thiếu tướng) chỉ huy. Quân Pháp bị bao vây trong thành phố.

Phản ứng của Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Ngay sáng 23 tháng 9, chính quyền Nam Bộ đã họp tại phố Cây Mai, Chợ Lớn. Tham dự có các nhân vật quan trọng như Ung Văn Khiêm, Trần Văn Giàu, Nguyễn Văn Nguyễn, Phạm Ngọc Thạch, Huỳnh Văn Tiểng... Hội nghị nhất trí điện ra Chính phủ Trung ương xin phép được kháng chiến. Hội nghị cũng thành lập Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ do Trần Văn Giàu làm Chủ tịch và Ủy ban Kháng chiến Sài Gòn-Chợ Lớn do Nguyễn Văn Tư làm Chủ tịch.

Đến chiều, Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ ra tuyên cáo: "Sáng hôm 23 tháng 9, quân Pháp công nhiên chiếm trụ sở Ủy ban hành chính Nam Bộ và quốc gia tự vệ cuộc. Chúng đã gây đổ máu ở đường phố Sài Gòn... Không lẽ chịu nhục hoài; vì danh dự của dân tộc, chúng ta coi trọng quyền lợi của quốc gia, nên chúng tôi phải đánh điện ra Trung ương xin phép cho kháng chiến..."

Ngày 24 tháng 9, Chính phủ Việt Nam ra Huấn lệnh gửi quân dân Nam Bộ.

Ngày 26 tháng 9, Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Hồ Chí Minh gửi thư biểu dương "lòng kiên quyết ái quốc của đồng bào Nam Bộ". Cùng ngày, Chính phủ lại ra lời hiệu triệu kêu gọi nhân dân "Hãy ủng hộ phong trào đấu tranh oanh liệt của đồng bào Nam Bộ". Cùng với đó, chính phủ Việt Nam thành lập các đoàn quân Nam tiến, quỹ Nam Bộ Kháng chiến... và nhiều lần quyên góp ủng hộ, chi viện cho Nam Bộ. Các tướng lĩnh quan trọng được cấp tốc cử vào như Nguyễn Bình, Nguyễn Sơn...

Lực lượng kháng chiến phong tỏa Sài Gòn

Trần Văn Giàu ra lệnh tổng bãi công; sơ tán người Việt khỏi Sài Gòn; cấm bán lương thực, thực phẩm cho Pháp; đặt Sài Gòn trong tình trạng cô lập. Ông Giàu đe dọa sẽ phá hủy Sài Gòn nếu Pháp không bỏ vũ khí, rút lui và công nhận độc lập của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Các đơn vị Việt Nam dựng các chướng ngại trên đường vào Sài Gòn, ngăn chặn mọi người ra vào trừ người Anh và Mỹ. Họ bắn bất cứ quân nhân Pháp nào xuất hiện. Những rối loạn tại Sài Gòn lan rộng ra toàn miền Nam. Ngoài phạm vi Sài Gòn, trong vùng do Nhật kiểm soát, tình hình hoàn toàn hỗn loạn.

Ngày 26/9/1945, Thiếu tá chỉ huy OSS A. Peter Dewey bị lực lượng Việt Nam bắn nhầm vì tưởng ông là người Pháp. Tin này lan khắp thế giới làm xấu đi hình ảnh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thiếu tá OSS Archimedes L.A Patti đang công tác tại miền Bắc Việt Nam nhận xét: "Họ đã giết hại người bạn độc nhất của họ ở Nam Kỳ và chắc chắn những tin này sẽ chẳng đề cao được lý tưởng của họ trước nhân dân Mỹ.". Sau đó Gracey ra lệnh bắt chỉ huy quân đội Nhật Thống chế Bá tước Térauchi vì ông này bất lực trong việc giữ trật tự.

Ngày 28/9/1945, tướng Mounbatten triệu tập Gracey và Cédile đến Singapore để nhắc nhở hai người về việc quân đội Anh không được can thiệp vào tình hình chính trị Đông Dương và nhất là không được giao chiến với người Việt. Mounbatten đề nghị nên nối lại thương lượng với các lãnh đạo Việt Nam.

Ngày 1/10/1945, Gracey nối lại đàm phán với Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ. Hai bên tạm thời ngừng bắn. Phía Anh nhấn mạnh chính sách trung lập của mình nhưng theo sự thỏa thuận giữa các nước Đồng Minh, Anh sẽ không công nhận bất kỳ sự thay đổi chủ quyền trên bất kỳ lãnh thổ nào đã phải chiếm lại bằng vũ lực trong thời kỳ chiến tranh. Người Pháp yêu cầu trả lại các con tin bị bắt và xác của Thiếu tá Dewey trước khi tiếp tục thương lượng. Phía Việt Nam yêu cầu trước hết Pháp phải công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là nước tự do và độc lập. Người Việt chỉ ngừng bắn với điều kiện Pháp trao trả quyền hành chính tại Sài Gòn cho Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ, lực lượng cảnh sát phải được trao lại cho Việt Nam, quân đội Pháp phải giải giáp và không được đưa quân mới vào, người Pháp phải tập trung vào những khu vực nhất định.

Trong khi thương lượng, Việt Minh đã triển khai quân đội xung quanh Sài Gòn tại các vị trí chiến lược phía Bắc và phía Nam thành phố. Hoàng Quốc Việt vẫn liên lạc chặt chẽ với Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tại Hà Nội và chỉ thị cho Trần Văn Giàu và Phạm Văn Bạch phải chống lại mọi mưu đồ của Đồng Minh nhằm giúp Pháp nắm quyền kiểm soát Sài Gòn. Nếu cần, chỉ sau 24 tiếng Hà Nội sẽ gửi quân tăng viện cho miền Nam. Do lo ngại bị Việt Nam tấn công, phía Pháp yêu cầu Anh can thiệp. Tướng Mounbatten gặp Phạm Ngọc Thạch và Phạm Văn Bạch để yêu cầu kéo dài cuộc ngừng bắn thêm 48 giờ. Phạm Ngọc Thạch cho rằng Việt Nam đã độc lập và tất cả những gì còn phải bàn cãi chỉ là quy chế cho nước Việt Nam tương lai. Người Anh trả lời vẫn tiếp tục chấp nhận đối thoại cho đến khi nào có thể đạt được thỏa thuận. Người Việt đồng ý kéo dài cuộc ngưng bắn.

Ngày 3/10/1945, 10.000 quân Pháp (1 trung đoàn bộ binh, 1 tiểu đoàn cơ giới, 1 đội thủy quân) do Leclerc chủ huy đổ bộ xuống Sài Gòn. Ngày 9/10/1945, Pháp và Anh ký thỏa hiệp tại Luân Đôn xác định Anh hoàn toàn ủng hộ Pháp trong việc cai trị toàn Đông Dương dưới vĩ tuyến 16. Đêm ngày 10/10/1945, bộ đội Việt Nam tấn công sân bay Tân Sơn Nhất. Lực lượng Việt Nam giao chiến với quân Anh, Pháp tại tất cả các cửa ngõ vào Sài Gòn. Người Anh yêu cầu Nhật hỗ trợ. Nhật đồng ý tham chiến. Lực lượng Anh, Pháp, Nhật đã phá vỡ cuộc phong tỏa Sài Gòn của Việt Nam sau hai tuần chiến đấu liên tục. Ngày 16/10/1945, phía Việt Nam ngừng bao vây Sài Gòn và rút quân về vùng nông thôn do lực lượng Anh, Pháp, Nhật quá mạnh. Không quân Hoàng gia Anh và không quân Nhật tiếp tục ném bom vào các địa điểm đóng quân của Việt Nam.

Phản ứng trước việc Anh dùng quân đội Nhật tấn công lực lượng Việt Minh, tướng Mc.Arthur phát biểu: "Nếu có gì đó làm máu tôi sôi lên thì đó là việc tôi thấy các nước Đồng Minh của chúng ta ở Đông Dương và Java sử dụng quân Nhật để đàn áp các dân tộc nhỏ bé này mà chúng ta đã hứa giải phóng. Đó là một sự phản bội kinh tởm nhất.".

Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ kêu gọi dân chúng sơ tán về nông thôn và thi hành chiến lược dùng nông thôn bao vây thành thị bằng cách cắt đứt mọi hoạt động thương mại giữa nông thôn và thành thị. Dân chúng trong đó có nhiều nhân sĩ yêu nước theo lời kêu gọi của Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ rời bỏ Sài Gòn và các thành phố khác về nông thôn. Lực lượng kháng chiến tổ chức ra 4 sư đoàn dân quân cách mạng với trang bị chủ yếu là giáo mác, tầm vông vạt nhọn và một ít súng đạn. Ngoài ra còn có lực lượng Cộng hòa Vệ binh và Bình Xuyên. Việt Minh kết tội nhiều lãnh đạo đảng phái quốc gia, chức sắc của các giáo phái, chỉ huy dân quân là Việt gian rồi bắt bớ, thủ tiêu. Lực lượng kháng chiến và cơ quan Quốc gia Tự vệ Cuộc bắt giam và thủ tiêu nhiều nhân sĩ, trí thức và lãnh tụ các đảng phái bị kết tội làm Việt gian hợp tác với Pháp hoặc bị tình nghi là Việt gian. Thậm chí một số nhân viên thừa hành của Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ và một số nhóm kháng chiến còn lợi dụng công vụ để cướp bóc, trấn lột; nếu ai chống đối sẽ bị kết tội là Việt gian rồi thủ tiêu. Tinh thần kháng chiến đi xuống, các đảng phái quốc gia xa lánh Việt Minh và thành lập Mặt trận Quốc gia Liên hiệp. Tháng 12/1945, Nguyễn Bình được cử vào Nam lãnh đạo phong trào kháng chiến tại Nam Bộ. Ông lập lại trật tự bằng cách lập tòa án quân sự xét xử tất cả các chỉ huy quân sự lợi dụng danh nghĩa kháng chiến để cướp bóc, quấy nhiễu dân chúng, tổ chức lại lực lượng kháng chiến thành các chi đội Vệ quốc đoàn.

Chiến sự lan rộng

Quân Pháp nhanh chóng mở rộng vùng chiếm đóng xuống vùng đồng bằng sông Cửu Long: Ngày 25 tháng 10, chiếm Mỹ Tho, Gò Công; ngày 29 tháng 10 chiếm Vĩnh Long; ngày 30 tháng 10 chiếm Cần Thơ. Trước đó, quân đội Anh chiếm Biên Hoà, Thủ Dầu Một và giao lại cho Pháp.

Việt Nam mất Hà Tiên, Rạch Giá, Sóc Trăng, Bạc Liêu vào tháng 1 năm 1946. Tháng 3 năm 1946, quân Anh rút khỏi đây để lại cho Pháp. Ngày 5 tháng 2 năm 1946, Anh-Pháp tiến vào đất mũi Cà Mau. Ngày 6 tháng 2 năm 1946, Anh-Pháp tiến đánh Bến Tre và đến ngày 8 tháng 2 thì chiếm hoàn toàn, đây là tỉnh cuối cùng ở Đồng bằng sông Cửu Long bị chiếm.

Tháng 9 năm 1945, quân Anh tiến lên miền duyên hải Nam Trung Bộ đổ bộ lên Nha Trang, tước vũ khí Nhật trang bị cho 2.000 tù binh Pháp và Pháp kiều ở đây. Anh cho quân Nhật chiếm các thị xã Phan Rang, Phan Thiết, Đà Lạt, nhưng đều thất bại.

Ngày 23 tháng 10 năm 1945, Pháp đổ bộ lên Nha Trang, ngay sau đó bị các đội quân dân Việt Nam bao vây trong thành phố. Quân Pháp bị cầm chân gần hai tháng.

Trước sự lan rộng của cuộc chiến, ngày 15 tháng 10 năm 1945, tại Hội nghị cán bộ Đoàn xứ Nam Kỳ họp ở ngoại ô Mỹ Tho, Tôn Đức Thắng được Xứ ủy phân công phụ trách Ủy ban Kháng chiến chỉ huy các lực lượng vũ trang Nam Bộ. Ngày 25 tháng 10 năm 1945, Xứ ủy Nam Bộ, do Hoàng Quốc Việt thay mặt Ban Thường vụ Trung ương Đảng chủ trì, đã họp Hội nghị Cán bộ Đảng ở Thiên Hộ, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho. Dự Hội nghị, ngoài Hoàng Quốc Việt, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, còn có Lê Duẩn, Tôn Đức Thắng và một số người khác vừa từ Nhà ngục Côn Đảo trở về; có các thành viên trong Xứ ủy và đại biểu Đảng bộ các tỉnh, thành Nam Bộ. Đại hội đã bầu ra một Xứ ủy lâm thời thống nhất có 11 vị, gồm tất cả các vị Tiền phong, Giải phóng, Côn Đảo về. Hội nghị nhất trí bầu Tôn Đức Thắng làm Bí thư Xứ ủy. Tôn Đức Thắng không nhận mà đề cử Lê Duẩn đảm nhận trách nhiệm này. Hội nghị nhất trí và phân công Tôn Đức Thắng phụ trách Ủy ban Kháng chiến và chỉ đạo lực lượng vũ trang. Hội nghị cũng quyết định giải thể để tổ chức lại cơ quan lãnh đạo thống nhất ở những tỉnh, quận có hai Tỉnh ủy, hai Quận ủy và hai hệ thống Việt Minh cũ, Việt Minh mới... đề ra những biện pháp hạn chế quân Pháp.

Đến ngày 4 tháng 12 năm 1945, Pháp chiếm Buôn Ma Thuột; ngày 27 tháng 1 chiếm Đà Lạt; ngày 28 tháng 1 chiếm Phan Rang và cuối cùng là Quy Nhơn, Kon Tum (tháng 7 năm 1946), kiểm soát phía Nam Quốc lộ 1.

Chiến sự tại Tây Nguyên và Nam Trung Bộ cũng khốc liệt như Nam Bộ. Sự kháng cự của quân đội Việt Nam khiến quân Pháp phải bỏ nhiều buôn làng, vị trí mới chiếm được ở Tây Nguyên. Quân đội Việt Nam giành lại thị xã Buôn Ma Thuột vào trung tuần tháng 12.

Cuối tháng 12 năm 1945, để củng cố các tỉnh miền Tây, chính quyền Việt Nam tại Nam Bộ đã tước vũ khí quân Nhật ở Hà Tiên, Rạch Giá, Sóc Trăng, Bạc Liêu, đây là nguồn vũ khí đáng kể đầu tiên của quân đội Việt Nam tại Nam Bộ.

Ý nghĩa và ảnh hưởng

Nam Bộ Kháng chiến đã thể hiện rõ quyết tâm giành độc lập, tự do của nhân dân Việt Nam và của chính quyền Hà Nội. Nhân dân miền Nam đã thể hiện họ là những người đầu tiên và là tuyến tiên phong trong công cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc của cả nước. Tháng 2/1946, thay mặt chính phủ và đồng bào cả nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Nam Bộ danh hiệu vẻ vang: "Thành đồng Tổ quốc". Nam Bộ kháng chiến đã không chỉ thể hiện niềm tin của nhân miền Nam vào Việt Minh mà còn chứng minh rằng không có kẻ ngoại xâm nào có thể khuất phục được nhân dân miền Nam. Ngày 26-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho đồng bào Nam bộ và viết: "Nước ta vừa tranh quyền độc lập thì đã gặp nạn ngoại xâm…Tôi chắc và đồng bào cả nước đều chắc rằng Chính phủ và toàn quốc đồng bào sẽ hết sức giúp những chiến sĩ và nhân dân hiện đang tranh đấu để giữ vững nền độc lập của nước nhà…". Chủ tịch Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ Trần Văn Giàu đã thay mặt hàng triệu đồng bào miền Nam tuyên bố vào ngày 2-9-1945: "Chúng ta thề cương quyết đứng bên cạnh chánh phủ, chống mọi sự xâm lăng, dầu chết cũng cam lòng"... "Quốc dân hãy sẵn sàng chiến đấu!... Đứng lên! Ngày độc lập bắt đầu từ nay! Tiến tới, vì độc lập, vì tự do, tiến tới mãi! Không một thành lũy nào ngăn nổi chí của muôn dân trên đường giải phóng!".

Trong khi đó, cuộc chiến này cũng có nhiều ảnh hưởng tới Anh, quốc gia tham chiến chính trong cuộc chiến này trước khi người Pháp trở lại. Chiến thuật của người Anh được đánh giá là một thành công lớn về quân sự, khi nhận ít tổn thất trong khi gây thương vong cho 2,700 lính Việt Minh, một con số khá lớn lúc bấy giờ, đặc biệt khi quân đội Anh chiến đấu trong tình trạng thiếu hụt lớn về nhân sự, gánh nặng tài chính hậu Thế chiến II, phải sử dụng các lực lượng từ tù binh Pháp và Nhật Bản cũng như lính Ấn Độ của Đế chế Anh và việc phải chiến đấu liên tục tại những vùng rừng rậm, và đã rất gần tới việc bình định Việt Nam. Dẫu vậy, chiến dịch này đã bị phủ bóng đen bởi tính vô kỷ luật và bạo lực của lính đồng minh Pháp và khi người Anh rút đi vào năm 1946, những người Pháp đã phá hỏng gần như những gì người Anh đã để lại, tạo tiền đề cho Việt Minh trở lại và dẫn đến Chiến tranh Đông Dương lần 1 và sau này là Chiến tranh Việt Nam của Hoa Kỳ. Với người Anh, họ dành sự quan tâm chính vào cuộc chiến chống cộng sản ở Mã Lai và sau này là Malaysia, sau này được biết tới là Tình trạng khẩn cấp Malaya. Khác với người Pháp và người Mỹ, và giống hệt như những gì người Anh từng ở Việt Nam trước đó, người Anh đã đánh bại lực lượng cộng sản Mã Lai trong khi cũng đã thành công trong việc phi thuộc địa hóa vùng đất mà chính người Anh trước từng kiểm soát. Vì lẽ này, một số học gia quân sự phương Tây tin rằng, nếu người Anh đã được trao nhiều thời gian hơn và được hỗ trợ nhiều hơn ở Việt Nam thay vì trao quyền kiểm soát cho Pháp, thì Việt Minh và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sẽ bị buộc phải thỏa hiệp với một chính phủ liên hiệp với các đảng phái khác và cộng sản không thể trỗi dậy ở Việt Nam.

Tưởng niệm

Trong văn hóa - nghệ thuật

Nhạc sĩ nghiệp dư Tạ Thanh Sơn (sinh năm 1921, quê ở thị trấn Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, không phải nhạc sĩ Thanh Sơn) đã sáng tác bài Nam Bộ kháng chiến.

"Mùa thu rồi ngày hăm baTa đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến.
Rền khắp trời lời hoan hôDân phương Nam nhịp chân tiến ra trận tiền.
Thuốc súng kém, chân đi khôngMà đoàn người giàu lòng vì nước.
Nóp với giáo mang ngang vaiNhưng thân trai nào kém oai hùng.

Cờ thắm tung bay ngang trờiSao vàng xao xuyến khắp nơi bưng biền
Một lòng nguyện với tổ tiên.Thề quyết chống quân ngoại xâm!
Ta đem thân ta liều cho nướcTa đem thân ta đền ơn trước
Muôn thu sau lưu tiếng Anh hàoNgười dân Việt lắm chí cao.
Thề quyết chống quân gian tham!Ta đem thân ta liều cho nước
Ta đem thân ta đền ơn trướcXây giang san hạnh phúc muôn đời
Nền độc lập khắp nước Nam."

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nghe bài hát Nam Bộ Kháng chiến

Lịch sử Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Trận đánh và chiến dịch trong Chiến tranh Đông Dương
Hậu Thế chiến thứ hai ở Việt Nam
Việt Nam năm 1945
Việt Nam năm 1946
Xung đột năm 1945
Xung đột năm 1946
Việt Minh
Chiến tranh Đông Dương
Lịch sử quân sự Việt Nam
Lịch sử quân sự Pháp
Lịch sử quân sự Đế quốc Anh
Lịch sử quân sự Ấn Độ thuộc Anh
Xung đột trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh
Chiến tranh ủy nhiệm
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam
Chiến tranh liên quan tới Ấn Độ thuộc Anh
Chiến tranh liên quan tới Pháp
Chiến tranh liên quan tới Nhật Bản
Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Liên bang Đông Dương thập niên 1940
Quan hệ Pháp – Việt Nam
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh – Việt Nam


title: La Cellette, Creuse

text:
La Cellette là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Creuse

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Cellette on the Quid website

Xã của Creuse


title: Trận Petersburg thứ ba

text:
Trận Petersburg thứ ba, hay còn gọi là Cuộc đột phá tại Petersburg hoặc Sự thất thủ của Petersburg, là cuộc tấn công quyết định của phe Liên bang miền Bắc vào hệ thống chiến hào của Liên minh miền Nam, kết thúc 10 tháng vây hãm Petersburg và dẫn đến việc hai thành phố Petersburg và Richmond, Virginia của miền Nam đều rơi vào tay quân miền Bắc.

Chú thích

Thư mục
 National Park Service battle description
 CWSAC Report Update and Resurvey: Individual Battlefield Profiles
 Epperson, James F., The Final Assaults and the Fall of Petersburg website, Internet Archive, ngày 20 tháng 6 năm 2006

Liên kết ngoài
 Pamplin Historical Park & The National Museum of the Civil War Soldier includes a presentation of the breakthrough at Boydton Line and other museum exhibits.
 Capture of Fort Mahone by the 48th Pa Infantry regiment April 1865
 Confederate Veteran magazine, vol. 25, issue 5, account of Fort Mahone, pp. 226-29

Các trận đánh trong Nội chiến Hoa Kỳ


title: Nilgerides trifasciata

text:
Nilgerides trifasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Sumatra.

Sải cánh dài khoảng 10 mm.

Tham khảo

  2010: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea) Part 3, Taxonomy of the Tactusinae. Zootaxa, 2583: 1–119. Preview

Nilgerides


title: Babugarh

text:
Babugarh là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Ghaziabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Babugarh có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 200 mét (656 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Babugarh có dân số 5938 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Babugarh có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Babugarh, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Đèo Ô Quý Hồ

text:
Đèo Ô Quý Hồ, đèo Ô Quy Hồ hay đèo Hoàng Liên Sơn là một ngọn đèo nằm trên quốc lộ 4D ở vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, Việt Nam.

Đèo cắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn, với đỉnh đèo cũng ở gần ranh giới giữa hai tỉnh. Tên chính thức của đèo ở đường phân thủy là "đèo Trạm Tôn". Đèo còn có tên địa phương còn là Cổng Trời . Tuy nhiên du khách đến Tây Bắc Việt Nam thường biết đến đèo với tên đèo Ô Quý Hồ.

Với độ dài hơn 50 km, độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển, đây là một trong những cung đường đèo dài, hiểm trở và hùng vĩ bậc nhất ở miền núi phía Bắc Việt Nam.

Tên gọi
Đèo Ô Quy Hồ được gọi theo tên bản Ô Quy Hồ nằm cạnh quốc lộ 4D, nay thuộc phường Ô Quý Hồ, thị xã Sa Pa. Tên bản đặt theo tiếng H'Mông, song người từ xa đến ưa gọi "Ô Quy Hồ" có phát âm nhẹ nhàng hơn. Ngoài ra, tên gọi đèo Hoàng Liên, hay đèo Hoàng Liên Sơn hình thành do đèo vượt qua dãy núi Hoàng Liên Sơn, hoặc đèo Mây do trên đỉnh đèo quanh năm mây phủ .

Có ý kiến cho rằng tương truyền ở vùng núi này, ngày trước hiện diện một loài chim có tiếng kêu da diết, gắn với huyền thoại về câu chuyện tình yêu không thành của một đôi trai gái. Từ đó, theo thời gian chính tiếng kêu ô quy hồ của loài chim ấy đã được đặt thành tên cho con đèo hoang dại ở độ cao gần 2000 m này.

Đặc điểm

Đèo Ô Quý Hồ có cung đường đèo dài ngoằn ngoèo trên quốc lộ 4D, trong đó 2/3 quãng đường thuộc địa phận huyện Tam Đường, Lai Châu; 1/3 còn lại nằm ở phía Sa Pa, Lào Cai. Đây có lẽ là một con đèo giữ kỷ lục về độ dài tại vùng núi Tây Bắc Việt Nam, với chiều dài lên tới gần 50 km dài hơn cả đèo Pha Đin (dài 32 km, nằm ở ranh giới tỉnh Sơn La và Điện Biên) hay đèo Khau Phạ (gần 40 km, thuộc Yên Bái). Độ cao, sự hiểm trở và chiều dài của Ô Quý Hồ khiến đèo được mệnh danh không chính thống là "vua đèo vùng Tây Bắc".

Khách bộ hành trên đường từ Sa Pa đi thăm Thác Bạc với cung đường khoảng 12 km, vượt qua cổng vườn quốc gia Hoàng Liên Sơn với điểm kiểm lâm Trạm Tôn, một trong những xuất phát điểm của tuyến chinh phục đỉnh Fansipan ở độ cao 1940m, khoảng vài km là đã lên đến đỉnh đèo Ô Quý Hồ ở độ cao gần 2000 m. Đỉnh đèo Ô Quý Hồ giữa mây núi ngút ngàn còn được gọi với cái tên Cổng Trời .

Con đèo Ô Quý Hồ trước kia khi chưa được làm đầy hiểm trở, ít người dám qua lại vì đường quá dài lại mang trong nó nhiều câu chuyện truyền miệng khiến người đi qua rùng mình, trong đó có chuyện về những con hổ thần rình bắt người qua lại. Tuy nhiên hiện nay tuyến đường được nâng cấp nhiều, trở thành một cung đường thu hút nhiều tay phượt thủ đến khám phá và chinh phục. Hàng ngày trên cung đường này xe cộ đi lại nườm nượp. Để đi từ Hà Nội đến Lai Châu, nhiều người chọn cách đáp tàu hỏa lên Lào Cai rồi đi xe khách vượt đèo Ô Quý Hồ. Một bên là vực sâu hun hút và phía còn lại thường là vách đá dựng đứng, đèo Ô Quý Hồ là một thử thách đối với các tài xế đường dài. Những tấm biển chỉ báo nguy hiểm được dựng lên khắp nơi, và đã có nhiều tai nạn thảm khốc xảy ra trên cung đường này.

Khí hậu

Độ cao của dãy núi Hoàng Liên Sơn cũng khiến cho khí hậu hai nửa của đèo được phân định tại Cổng Trời trở nên khác biệt. Mùa đông, trong khi bên phía Tam Đường trời vẫn ấm áp thì bên Sa Pa có những cơn gió lạnh cắt da cắt thịt, cả ngày sương mù bao phủ, tầm nhìn không quá 2m và núi rừng chìm ngập trong mây. Vào mùa hè, nếu bên đèo Sa Pa khí hậu mát mẻ trong lành thì bên đèo Tam Đường, những cơn nóng khô hanh do ảnh hưởng hoạt động của gió Lào sẽ thiêu đốt mặt đất, suối khô kiệt nước và những thảm cỏ xanh cằn cỗi dưới ánh mắt trời.

Vào những đợt thời tiết giá rét đỉnh đèo Ô Quý Hồ có thể phủ kín băng tuyết .

Kỷ lục đèo dài nhất Việt Nam
Hiện nay Đèo Ô Quý Hồ là đèo dài nhất Việt Nam với độ dài gần 50 km.

Hình ảnh

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ấn tượng những con đèo. Đại Đoàn Kết, 29/09/2017.
 Những con đèo tuyệt đẹp ở miền Bắc

Giao thông Lào Cai
Giao thông Lai Châu
Kỷ lục Việt Nam


title: Prendeignes

text:
Prendeignes là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Lema nepalica

text:
Lema nepalica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Lema