title: Quan chế các triều đại quân chủ Việt Nam

text:
Dưới đây là tổng quan hệ thống quan chế của các triều đại quân chủ tại Việt Nam. Do số lượng cũng như tên gọi của các chức quan có khác biệt ở mỗi triều đại, chỉ xin nêu ra những chức vị phổ biến (xuất hiện với cùng tên gọi và nhiệm vụ ở nhiều thời). Do có sự tương đồng cao độ giữa chế độ triều chính Trung Hoa và Việt Nam trong thời gian này nên cũng có thể tham khảo những thông tin dưới đây để có một góc nhìn tổng quát sơ lược về hệ thống quan lại các triều đình quân chủ Trung Hoa, cái gốc và hình mẫu mà hệ thống của Việt Nam đã mô phỏng.

Quan chế

Văn giai

1. Chánh nhất phẩm

- Tam công (tam thái): Thái sư, Thái phó, Thái bảo

- Thừa tướng

2. Tòng nhất phẩm

- Thái tử thái sư, Thái tử thái phó, Thái tử thái bảo.

- Khu mật sứ

3. Chánh nhị phẩm

- Tam thiếu: Thiếu sư, Thiếu phó, Thiếu bảo

4. Tòng nhị phẩm

- Lục bộ thượng thư: Lại bộ, Hộ bộ, Lễ bộ, Binh bộ, Công bộ, Hình bộ

- Thái tử thiếu sư, Thái tử thiếu phó, Thái tử thiếu bảo

5. Chánh tam phẩm

- Phủ doãn Kinh đô

- Đại lý tự khanh

- Đô ngự sử

- Tông nhân phủ tông nhân lệnh

- Lăng chánh

- Tả & hữu thứ tử

- Tổng thái giám

6. Tòng tam phẩm

- Lục bộ tả & hữu thị lang

- Thiên đô

- Lăng phó

- Tông nhân phủ tả & hữu tôn chính

- Tả & hữu dụ đức

- Thừa chính sứ

- Đô thái giám

7. Chánh tứ phẩm

- Hàn lâm viện thừa chỉ

- Phó đô ngự sử

- Lăng thừa

- Tả & hữu trung doãn

- Tả & hữu xuân phường

- Thái giám

8. Tòng tứ phẩm

- Đông các đại học sĩ

- Quốc tử giám tế tửu

- Thông chính sứ

- Tham chính

- Tả & hữu Tán thiện

9. Chánh ngũ phẩm

- Hàn lâm viện thị độc

- Thiêm đô ngự sử

- Ngũ tự khanh: Thái thường tự, Quang lộc tự, Thái bộc tự, Hồng lô tự, Thường bảo tự

- Thiêm sự

- Thái y viện đại sứ

- Phụng thiên phủ doãn

- Tri châu

10. Tòng ngũ phẩm

- Hàn lâm viện thị giảng

- Đông các học sĩ

- Quốc tử giám tư nghiệp

- Thái y viện sứ

- Tả & hữu Thuyết thư tham nghị

11. Chánh lục phẩm

- Hàn lâm viện thị thư

- Đông các hiệu thư

- Trung thư giám xá nhân

- Thái y viện ngự y chánh

- Tư thiên giám

- Tư thiên lệnh

- Hiến sát cứ

- Lục bộ lang trung

- Lục tự thiếu khanh

- Phụng thiên thiếu doãn

- Đoán sự các vệ

- Ngũ phủ kinh lịch

12. Tòng lục phẩm

- Hàn lâm viện đãi chế

- Trung thư giám

- Thái y viện y phó

- Bí thư giám điển thư

- Vương phủ tả & Hữu Tư giảng

- Thông chính ti thông thừa

- Lục bộ viên ngoại lang

- Tri phủ

13. Chánh thất phẩm

- Hàn lâm viện hiệu lý

- Cáp môn đãi chiếu

- Đề hình giám sát ngự sử

- Thập hữu tam đạo giám sát ngự sử

- Trung thư giám chính tự

- Lục khoa đô cấp sự trung: Trung thứ khoa, Hải khoa, Đông khoa, Tây khoa, Nam khoa, Bắc Khoa (có đời đổi thành Lại khoa, Hộ khoa, Lễ khoa, Binh khoa, Hình khoa, Công khoa)

- Lục tự thừa

- Thái y viện biện nghiệm

- Tư thiên giám giám phó

-Phụng thiên huyện uý

- Hiến sát phó sứ

- Vương phủ trưởng sử

14. Tòng thất phẩm

- Hàn lâm viện kiểm khảo

- Tư kinh cục điển hàn

- Điện tiền ti điền ngục sở tù ngục

- Thông phán

- Bí thư giám điển hàn

- Tri huyện

- Tri châu

15. Chánh bát phẩm

- Tư huấn nho lâm quán

- Tư huấn tú lâm cục

- Lục khoa cấp sự trung

- Hàn lâm viện tu soạn

- Quốc tử giám giáo thụ

- Sử quán tu soạn

- Tư thiên giám giám thừ

- Giáo phương ti chánh

- Bào chánh

- Man di phụ đạo ti phụ đạo chánh

- Điện tiền ti điền ngục sở điền ngục

- Thự chánh

- Cục chánh (Giám tuyên đạt, Thượng y,Ngự dụng)

16. Tòng bát phẩm

- Lục bộ tư vụ

- Sử quán biên lục

- Ngự sử đài chiếu khám điền nghĩa

- Cáp môn ti sứ

- Ngũ kinh học chính

- Giám bạ

- Đại lý tự bình sự

- Khố sự thông sự chánh

- Tư thiên giám ngũ quan chánh

- Tế sinh đường sứ

- Phụng thiên phủ trị bình

- Thông sự ti điền sự

- Thiên sự viện điền sứ

- Bạn độc các phủ

- Phủ uý

- Vệ uý

- Lương y chánh

- Đô sự

- Kinh lịch

- Điển bạ

- Tri bạ

- Đô quan

- Chủ sự

- Thôi quan

- Huyện thừa

- Đồng tri châu

- Thừa dụ cục cục phó

- Ngũ hình ngục sở tù ngục

- Phụ đạo ty phó

- Giáo phường ty phó

- Bào phó

- Lương uẩn ti tư lễ

- Ứng sự cục chánh

- Điền sở

- Tàm tang sở sở sứ

- Tinh mễ ti sứ

- Tuyên đạt cục phó

- Thượng y cục

- Tượng phó

- Điền cửu ti chánh

- Chưởng liễn cục chánh

- Điền tàng cục chánh

- Lục sự

17. Chánh cửu phẩm

- Khố phó sứ

- Đề khống

- Tôn nhân phủ kiểm hiệu

- Hồng lô tự ban

- Thông sự phó

- Tế sinh đường khán chẩn

- Sinh dược khố sứ

- Tư thiên giám tư thần lang

- Huấn đạo

- Thiện y sở thiện y chánh

- Giám hộ

- Giảng dụ

- Khổng mục

- Lương y phó

- Cáp môn phó sứ

- Lang Lam Sơn tri sự

- Ngũ hình tư ngục sở ngục thừa

- Ngự sử đài án ngục sở ngục thừa

- Điền thiện sở điền thiện

- Thủ ngục sở ngục thừa

- Lương uẩn cục phó

- Đồn điền sở

- Tàm tang sớ phó sứ

- Chúng trà sở sở sứ

- Bách lý tả & Hữu Sở sở sứ

- Tăng lục ti tăng thống

- Đạo lục ti đạo thống

- Điền mục sở sở sứ

- Man di trưởng quan ti trưởng quan

- Chưởng liễn cục

- Điền tàng cục

- Trân tu cục cục phó

18. Tòng cửu phẩm

- Điền mục sở phó sứ

- Thị mãi ti ti sứ

- Các thuế sứ

- Độ trưởng

- Độ tư (bến đò)

- Thị trưởng (các chợ)

- Thị bình (các chợ)

- Huyền nghĩa hội môn quán

- Thự phó

- Dịch thừa

- Phố chánh

- Bách hí tả & Hữu Phó sứ

- Xiển giáo

- Tăng lục ti giác nghĩa

- Đạo lục ti diễn pháp

- Các đàn sứ

- Các từ thừa

- Y học huấn khoa

- Phủ khuyến nông sứ

- Phủ hà đê sứ

- Âm dương huấn thuật

- Tự chính (chùa)

- Tăng đạo chánh

- Quán sứ

- Man di trưởng quan

- Ti phó trưởng quan

- Tăng đạo phó chánh

Võ giai

1. Chánh nhất phẩm

- Thái sư, Thái uý, Thái phó, Thái bảo

2. Tòng nhất phẩm

- Thiếu sư, Thiếu phó, Thiếu bảo

- Tả & hữu đô đốc

3. Chánh nhị phẩm

- Thiếu uý

- Đô kiểm điểm

- Đô hiệu kiểm

- Đề đốc

- Đô đốc đồng tri

- Đề lãnh

4. Tòng nhị phẩm

- Đô đốc thiêm sự

- Tả & hữu kiểm điểm

- Tả & hữu hiệu kiểm

- Tham đốc

- Phó đề lãnh

5. Chánh tam phẩm

- Đô chỉ huy sứ

- Đô tổng binh sứ

- Tuyên uý đại sứ

- Tổng thái giám

6. Tòng tam phẩm

- Đô chỉ huy đồng tri

- Tổng tri chỉ huy sứ

- Tổng binh đồng tri

- Tuyên uý sứ

- Đô thái giám

7. Chánh tứ phẩm

- Đô chỉ huy thiêm sự

- Chỉ huy sứ

- Tổng binh thiêm sự

- Tuyên uý đồng tri

- Thái giám

8. Tòng tứ phẩm

- Chỉ huy sứ đồng tri

- Tổng binh đồng tri

- Đô tổng tri

- Thiêm tổng tri

- Tuyên uý thiêm sự

- Thiêm thái giám

9. Chánh ngũ phẩm

- Lực sĩ hiệu uý

- Tổng lĩnh

- Quản lĩnh

- Thiên hộ

- Chỉ huy thiêm sự

- Trấn điện tướng quân

- Phó tổng tri

- Thống chế

- Chánh đô uý

- Thiên hoà cung cung chính

- Quân dân chiêu thảo sứ

- Đồng tri giám sự

10. Tòng ngũ phẩm

- Phó thiên hộ

- Trung uý

- Phó quản lĩnh

- Trung thành binh mã lang tướng ty lang tướng

- Thiên hoà cung cung phó

- Chiêu thảo đồng tri

- Tả & hữu thiếu giám

11. Chánh lục phẩm

- Phó trung uý

- Chánh võ uý

- Bách hộ

- Chánh đề hạt

- Trung thành binh mã lang tướng ti phó tướng

- Thiên hoà cung cung thừa

- Chiêu bảo thiêm sự

- Kinh lược sứ tả & hữu thừa

12. Tòng lục phẩm

- Đề hạt

- Nha vệ điện hiệu uý

- Kinh lược đồng tri

- Phòng ngự sứ

- Tả & hữu đề điểm

- Tả, hữu, tiền & hậu Phó lang tướng

- Thiên hoà cung chánh chưởng

- Công bộ lục sở sở sứ

- Thái quan thự thái quan chính

- Tả & hữu đề điểm

- Võ uý

13. Chánh thất phẩm

- Phó võ uý

- Phó đề hạt

- Tư binh cục

- Tây mã sở

- Kinh lược thiêm sự

- Phòng ngự đồng tri

- Thiên hoà cung phó chưởng

14. Tòng thất phẩm

- Vệ uý

15. Chánh bát phẩm

- Phó vệ uý

16. Tòng bát phẩm

- Phủ uý

Tham khảo

 Phạm Văn Hảo, Võ Xuân Quế, Trần Đình Vĩnh, Lê Văn Trường & Hà Quang Năng 2007, Sổ tay từ ngữ lịch sử: Quan chế, Viện Khoa Học Xã hội Việt Nam - Viện Ngôn Ngữ Học, nxb Khoa Học Xã hội.

Quân chủ Việt Nam
Quan chức phong kiến Việt Nam
Chức quan phong kiến


title: Engine Sentai Go-onger vs. Gekiranger

text:
là bộ phim điện ảnh thứ hai của Engine Sentai Go-onger. Ban đầu được lên kế hoạch phát hành trên DVD vào ngày 21 tháng 3 năm 2009, sau đó vào ngày 7 tháng 12 năm 2008,0 bộ phim đã được thông báo rằng sẽ được công chiếu ở các rạp vào ngày 24 tháng 1 năm 2009, để tưởng nhớ 15 bộ phim về Super Sentai VS. Nội dung bộ phim xoay quanh cuộc hội ngộ giữa các nhân vật trong Engine Sentai Go-onger và những người tiền nhiệm của họ Juken Sentai Gekiranger. Đây là bộ phim Super Sentai đầu tiên không công chiếu song song với phim Kamen Rider Series trong mùa hè. Trong tuần đầu tiên bộ phim công chiếu, nó đã đạt vị trí thứ #3 tại các rạp ở Nhật và doanh thu đạt khoảng US$964,079.

Câu chuyện

Gekiranger và Go-onger giao chiến với Nunchaku Banki, kĩ sư Rin Juu Tortoise-Ken Meka và 3 bộ trưởng Gaiark, những kẻ muốn cướp lấy viên bi phong ấn Long nhằm gia tăng sức mạnh. Sau khi phong ấn bị cướp mất, Go-onger được Gekiranger huấn luyện để có thể sử dụng sức mạnh Geki, trong khi đó Go-on Wing tìm cách kêu gọi linh hồn của Rio và Mele. Khi Nunchaku Banki bị đánh bại, phong ấn của Long bị phá và Long xuất hiện cùng với Rin Juu Tortoise-Ken Meka giao chiến với Go-onger, Go-on Wing, Gekiranger, Rio và Mele, sau đó hắn biến thành khổng lồ và bị Engine-Oh G12 và Saidai Geki Rin Tohja đánh bại và nhốt vào phong ấn một lần nữa.

Nhân vật

Các nhân vật mới xuất hiện trong phim là , một kĩ sư và là Quái Nhân cuối cùng của Rin Juu Hall còn sống sót, và , một Man Cơ Thú được tạo ra bởi Meka kẻ có sức mạnh của Akugata và Gaiark.

Diễn viên
Esumi Sōsuke:
Kōsaka Renn:
Rōyama Saki:
Jō Hant:
Ishihara Gunpei:
Sutō Hiroto:
Sutō Miu:
Kegalesia:
Kandou Jyan:
Uzaki Ran:
Fukami Retsu:
Fukami Gou:
Hisatsu Ken:
Masaki Miki:
Masaki Natsume:
Rio:
Mele:
Long:

Diễn viên lồng tiếng
Speedor:
Bus-on:
Bearrv:
Birca:
Gunpherd:
Carrigator:
Toripter:
Jetras:
Jum-bowhale:
Bomper:
Yogostein:
Kitaneidas:
Master Xia Fu:
Bae:
Banki Nunchaku:
Meka:

Diễn viên phục trang
Go-on Red, Engine-Oh:
Go-on Blue:
Go-on Yellow:
Go-on Green:
Go-on Black, Yogostein:
Go-on Gold:
Go-on Silver:
Geki Red:
Geki Yellow:
Geki Blue:
Geki Violet:
Geki Chopper:
Sư tử đen Rio:
Mere (giáp phục):
Kitaneidas, Geki Tohja:

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2009
Phim tiếng Nhật
Liên minh tokusatsu
Phim Super Sentai
Phim Nhật Bản


title: Courtempierre

text:
Courtempierre là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 77-98 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: 27949 Jonasz

text:
27949 Jonasz là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1282.5792955 ngày (3.51 năm).

Nó được phát hiện ngày 8 tháng 7 năm 1997 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

The justification given for assigning the name "Jonasz" is the way singer's art "depicts the peace of the starry sky, enlightening the attraction of heavenly bodies".

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Hải Ninh, Gia Hưng

text:
Hải Ninh (chữ Hán phồn thể:海寧市, chữ Hán giản thể: 海宁市, âm Hán Việt: Hải Ninh thị) là một thành phố cấp phó địa khu thuộc địa cấp thị Gia Hưng, Chiết Giang, Trung Quốc. Thành phố Hải Ninh cách Hàng Châu 61,5 km, cách Thượng Hải 125 km. Thành phố này có diện tích 731,03 km², dân số 640.000 người. Về mặt hành chính, thành phố Hải Ninh được chia ra 4 nhai đạo, 8 trấn.
 Nhai đạo biện sự xứ: Giáp Thạch, Hải Châu, Hải Xương, Mã Kiều.
 Trấn: Hứa Thôn, Trường An, Châu Vương Miếu, Diêm Quan, Tà Kiều, Đinh Kiều, Viên Hoa, Hoàng Loan.

Tham khảo

Gia Hưng
Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Thành phố tỉnh Chiết Giang


title: Dolichopeza johnsonella

text:
Dolichopeza johnsonella là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Oecetis janseni

text:
Oecetis janseni là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Cúcuta

text:
Cúcuta hay San José de Cúcuta, là thành phố ở đông bắc Colombia, thủ phủ của tỉnh Norte de Santander, gần biên giới với Venezuela. Thành phố có diện tích 1176 ki-lô-mét vuông. Thành phố này được kết nối đường bộ với Bogotá (thủ đô Colombia) và Caracas của Venezuela. Ngoài ra còn có tuyến đường sắt nối Cúcuta với sông Zulia. Thành phố này là một trung tâm thương mại quan trọng của khu vực trồng cây cà phê xung quanh. Khu vực này cũng là nơi khai thác dầu mỏ. Được thành lập năm 1734, Cúcuta ngày nay là một thành phố hiện đại và là một trong những thành phố đẹp nhất Colombia. Thành phố này đã được xây lại sau trận động đất năm 1875.

Nguồn gốc tên gọi

Lịch sử

Địa lý và khí hậu

Nhân khẩu

Chính quyền

Kinh tế

Giao thông

Giáo dục

Thể thao

Các danh thắng

Tham khảo

Khu dân cư ở Colombia


title: Perdita prionopsidis

text:
Perdita prionopsidis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1960


title: Polymera leucopeza

text:
Polymera leucopeza là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Castétis

text:
Castétis là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Hachimantai, Iwate

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2020, dân số ước tính là 25.076 người và mật độ dân số là 29 người/km² trong tổng số 10.531 hộ gia đình. Tổng diện tích của thành phố là 862,30 km².

Địa lý
Hachimantai nằm ở dãy núi Ōu, giáp với tỉnh Aomori ở phía bắc và tỉnh Akita ở phía tây. Một phần của Núi Hachimantai và Núi Iwate nằm trong ranh giới của nó. Các bộ phận của thành phố nằm trong ranh giới của Vườn quốc gia Towada-Hachimantai. Núi Iwate, ngọn núi cao nhất ở Tỉnh Iwate, nằm trên ranh giới của Hachimantai với Shizukuishi và Takizawa.

Khí hậu
Thành phố Hachimantai có khí hậu lục địa ẩm ướt đặc trưng, mùa hè ấm áp đến nóng bức và mùa đông lạnh giá với tuyết rơi dày. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở Hachimantai là 9,3 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.387 mm. Nhiệt độ trung bình cao nhất vào tháng 8 khoảng 22,9 °C và thấp nhất vào tháng 1 khoảng -3,4 °C.

Notes

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Iwate


title: Lalacelle

text:
Lalacelle là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 273 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Mauressargues

text:
Mauressargues là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Mauressargues nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Phyllonorycter alnicolella

text:
Phyllonorycter alnicolella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. It is known Hoa Kỳ (California và Maine).

Sải cánh dài khoảng 6 mm.

Ấu trùng ăn Alnus incana. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Vasili Sergeyevich Kulkov

text:
Vassily Sergeyevich Kulkov (tiếng Nga: Василий Сергеевич Кульков; 11/6/1966- 10/10/2020) là một cựu tuyển thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô và Nga. Chơi ở các vị trí hậu vệ và tiền vệ. Kiện tướng thể thao từ năm 1989. Từ 2007-2008 là trợ lý huấn luyện viên đội FC Lokomotiv Moskva. Từ 2009 là huấn luyện viên đội trẻ cho FC Spartak Moskva.

Xuất thân
Kulkov sinh ra tại Moskva và trưởng thành từ lò luyện tài năng trẻ của đội FC Dynamo Moskva.

Sự nghiệp cầu thủ
Kulkov bắt đầu chơi ở giải bóng đá ngoại hạng Liên Xô từ năm 1989 trong màu áo của FC Spartak Moskva ở vị trí hậu vệ trái. Anh cùng đội này đoạt chức vô địch giải năm 1989 và á quân giải năm 1991. Năm 1991, Kulkov sang đầu quân cho SL Benfica (Bồ Đào Nha) cùng người đồng đội Spartak là Aleksandr Mostovoi. Năm 1993, anh cùng đội này đoạt Cúp Bồ Đào Nha. Năm 1994, Kulkov chuyển sang đá cho FC Porto trong một mùa bóng. Từ năm 1995, Kulkov trở về Nga thi đấu lần lượt cho nhiều câu lạc bộ.

Trận đấu trong màu áo đội tuyển quốc gia đầu tiên của Kulkov là ngày 26 tháng 4 năm 1989 trong trận Liên Xô- CHDC Đức trong vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 1990. Do chấn thương, Kulkov lỡ cơ hội tham gia vòng chung kết các Euro 1992 và 1996. Trước vòng chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 1994, Kulkov cùng một số cầu thủ nữa ký vào thư đòi huấn luyện viên trưởng đội tuyển Pavel Sadyrin từ chức. Sadyrin không từ chức; và Kulkov quyết định rút khỏi đội tuyển. Tính chung, Kulkov đã thi đấu 21 trận cho đội tuyển Liên Xô và SNG, 21 trận cho đội tuyển Nga. Mặc dù trong đội tuyển, Kulkov được phân công đá ở vị trí hậu vệ trái hoặc tiền vệ phòng ngự, nhưng anh cũng đã ghi được 5 bàn thắng cho đội tuyển Nga.

Xem thêm
 FC Spartak Moskva
 SL Benfica
 FC Porto
 Aleksandr Mostovoi

Tham khảo

Sinh năm 1966
Cầu thủ bóng đá Liên Xô
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ FC Spartak Moskva
Cầu thủ SL Benfica
Cầu thủ FC Porto
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá FC Porto
Cầu thủ bóng đá F.K. Zenit Sankt Peterburg
Hậu vệ bóng đá
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá nam Nga ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Nga


title: Miconia medusa

text:
Miconia medusa là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Gleason mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1948
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Longitarsus gomerensis

text:
Longitarsus gomerensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Pselliophora igorota

text:
Pselliophora igorota là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Dolichosomastis

text:
Dolichosomastis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Khu tự trị (Trung Quốc)

text:
Khu tự trị của Trung Quốc (phồn thể: 自治區, giản thể: 自治区, bính âm: zīzhìqù) là các đơn vị hành chính tương đương tỉnh và là nơi các sắc tộc thiểu số ở Trung Quốc có số lượng lớn trong đó có một sắc tộc thiểu số nào đó có số lượng vượt trội. Theo hiến pháp Trung Quốc, các khu tự trị có quyền lập pháp cao hơn so với các tỉnh, song trên thực tế chính quyền các khu này không có nhiều quyền lực hơn so với chính quyền các tỉnh.

Hiện Trung Quốc có 5 khu tự trị là:
Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây
Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương
Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ
Khu tự trị Nội Mông Cổ
Khu tự trị Tây Tạng.

Xem thêm
 Tỉnh Trung Quốc
 Châu tự trị Trung Quốc
 Huyện tự trị Trung Quốc

Tham khảo

Đơn vị hành chính địa phương cấp tỉnh của Trung Quốc


title: Khu vực 9

text:
Khu vực 9 (tên gốc tiếng Anh: District 9) là một bộ phim khoa học viễn tưởng do Neill Blomkamp đạo diễn, Neill Blomkamp và Terri Tatchell là tác giả kịch bản, Peter Jackson là nhà sản xuất. Bộ phim có sự diễn xuất của các diễn viên Sharlto Copley, Jason Cope, David James, Louis Minnaar... Khu vực 9 được làm dựa trên một bộ phim ngắn có tên là Alive in Joburg (cũng do Neill Blomkamp đạo diễn). Phim bắt đầu từ sự kiện người ngoài hành tinh đổ bộ xuống một khu vực thuộc Johannesburg, Nam Phi có tên là Khu vực 9 (quận 9). Mặc dù bối cảnh của Khu vực 9 cũng như những bộ phim khoa học giả tưởng khác là một thế giới tưởng tượng nhưng nội dung phim lại bắt nguồn từ lịch sử của chế độ phân biệt chủng tộc và những cuộc bạo động xã hội chống lại dân nhập cư tại Nam Phi, mà cụ thể là tại một khu dân cư ở District Six, Cape Town. Với mức kinh phí sản xuất 30 triệu $, khá thấp so với các bộ phim của Hollywood. Phim được quay tại Chiawelo, Soweto, theo kiểu giả tư liệu với các cuộc phỏng vấn, bản tin, phóng sự giả tưởng Khu vực 9 đưa người xem vào một bộ phim dạng phóng sự, đây là một cách làm phim độc đáo và sáng tạo, được dự đoán sẽ là bước đột phá về cách làm phim trong thập niên tới. Một chiến dịch tiếp thị kiểu virus được tiến hành vào năm 2008 tại San Diego Comic-Con, và đoạn phim quảng cáo dành cho rạp chiếu xuất hiện vào tháng 7 năm 2009.

Công chiếu đầu tiên vào ngày 14 tháng 8 năm 2009 tại Bắc Mỹ do TriStar Pictures phát hành, bộ phim đã nhận được nhiều đánh giá khen ngợi và đạt mức doanh thu 37 triệu $ ngay tuần công chiếu đầu tiên. Nhiều nhà phê bình điện ảnh đã nhận xét, Khu vực 9 mặc dù là bộ phim được xây dựng với mục đích giải trí nhưng nó lại hàm chứa tính chính trị, nhân văn sâu sắc, đồng thời có những kỹ xảo điện ảnh thuộc dạng bậc thầy. Phim được bắt đầu được công chiếu tại Việt Nam vào ngày 11 tháng 9.

Nội dung
Vào năm 1982 giả tưởng, một phi thuyền không gian khổng lồ tới Trái Đất và lơ lửng trên không phận thành phố Johannesburg ở Nam Phi. Sau ba tháng không có động tĩnh gì, đội thám hiểm của con người phát hiện hơn một triệu người ngoài hành tinh tị nạn (được gọi là "tôm") ốm yếu bên trong. Chính quyền Nam Phi di dời họ đến một khu định cư được gọi là Khu 9. Tuy nhiên, qua nhiều năm, nó dần trở thành một khu ổ chuột, và dân địa phương sống quanh đấy thường phàn nàn những người ngoài hành tinh này sống bẩn thỉu, gàn dở, hay phá luật và trộm cắp tài nguyên của con người.

28 năm sau, vào năm 2010, sau những xung đột giữa người ngoài hành tinh và dân địa phương, chính quyền thuê Multinational United (MNU), một nhà sản xuất vũ khí lớn, để di dời những người ngoài hành tinh này tới khu trại mới bên ngoài thành phố. Piet Smit, một lãnh đaọ của MNU, giao cho một nhân viên tên Wikus van de Merwe đồng thời cũng là con rể của mình chỉ đạo dự án di tản. Trong lúc đó, ba người ngoài hành tinh, Christopher Johnson cùng con trai CJ và người bạn Paul, đang lục tìm ở bãi phế liệu của Khu 9 để tìm nhiên liệu ngoài hành tinh theo công nghệ của họ. Christopher đã bỏ ra 20 năm qua để tìm kiếm khắp nơi cho đủ nhằm đáp ứng kế hoạch của mình. Họ đã tìm đủ số lượng và để ở lều của Paul, nhưng trong lúc Wikus đến và thông báo lệnh di dời, Wikus tìm thấy hầm bí mật chứa chất nhiên liệu và vô tình xịt một ít vào mặt mình khi đang tìm hiểu nó. Paul bị giết bởi Koobus Venter, một chỉ huy bạo lực của đội lính đánh thuê MNU.

Wikus bắt đầu bị dị biến thành một người ngoài hành tinh, bắt đầu từ tay trái, vốn đã bị thương sau khi nhiên liệu phát nổ và được quấn băng. Sau một số triệu chứng như nôn, chảy máu mũi (máu đen), đau đầu, rụng móng tay, Wikus ngất đi trong buổi tiệc mừng thăng chức. Wikus được đưa đến bệnh viện, mọi người khi phát hiện ra tay trái của anh đã trở thành dạng càng tôm, đã ngay lập tức chuyển anh tới phòng thí nghiệm của MNU và bị đem đi làm những thí nghiệm rất dã man. Họ phát hiện ra DNA đột biến của anh cho phép Wikus có thể sử dụng các vũ khí của người ngoài hành tinh, vốn trước đây không thể được sử dụng vì nó chỉ tương thích với đặc điểm sinh học của người ngoài hành tinh, dù MNU thu giữ được khá nhiều. Muốn sở hữu dạng lai này trước khi Wikus chuyển hóa toàn bộ, Smit yêu cầu giải phẫu cơ thể của Wikus để thu hoạch. Wikus đánh trả nhân viên phòng thí nghiệm và trốn thoát. Trong khi quân của Koobus Venter đang săn đuổi Wikus, một mẩu tin giả được phát sóng trên truyền hình, thông báo rằng Wikus đã gian dâm với một người ngoài hành tinh và mắc bệnh truyền nhiễm từ họ. Tania, vợ Wikus và cũng là con gái của Smit đã xem được mẩu tin.

Wikus lẩn trốn ở Khu 9, vô tình chạm trán Christopher và nhìn thấy con tàu con có thể điều khiển tàu mẹ dưới lều của Chris. Christopher giải thích cho Wikus là nhiên liệu cô đặc là yếu tố quyết định trong kế hoạch tái kích hoạt lại tàu con. Nếu Chris có thể mang chúng lên tàu mẹ, thì có thể chữa cho Wikus và trả anh ta về trạng thái ban đầu. Wikus cố gắng kiếm vũ khí từ tay buôn lậu vũ khí người Nigeria tên là Obesandjo ở Khu 9, người đang muốn ăn thịt tay của Wikus vì tin rằng sẽ mang lại cho mình khả năng của người ngoài hành tinh. Tuy nhiên Wikus đã giật được và sử dụng một vũ khí ngoài hành tinh để trốn thoát, đồng thời mang theo được một số vũ khí khác để cùng với Chris lấy lại số nhiên liệu ngoài hành tinh.

Wikus và Christopher xông vào phòng thí nghiệm của MNU và chiếm lại số nhiên liệu. Tuy nhiên sau khi chứng kiến những thí nghiệm man rợ mà MNU đã thực hiện với đồng bào của mình, trong đó có cả những mảnh xác của Paul, Christopher thú nhận với Wikus mình cần trở về nhà sớm nhất có thể nhằm kêu gọi sự giúp đỡ và không thể phục hồi sự dị biến của Wikus cho đến khi anh ta trở lại trong khoảng ba năm, vì số nhiên liệu không đủ. Thất vọng, Wikus đánh ngã Chris và cố gắng tự lái tàu con về tàu mẹ một mình, nhưng bị lực lượng của Koobus Venter bắn hạ. Venter bắt được Wikus và Christopher, nhưng đúng lúc đó băng đảng của Obesandjo phục kích quân của MNU, bắt lại Wikus và mang anh ta về trại, để chuẩn bị chặt càng của Wikus.

Trong lúc đó, sau khi trốn được ở trên tàu con, CJ thành công kích hoạt tàu mẹ từ xa, cùng với một bộ giáp chiến binh cơ giới loại lớn trong trại của Obesandjo. Bộ giáp tự động bắn hạ băng đảng để bảo vệ Wikus khi thiết bị nhận dạng Wikus như một người ngoài hành tinh đang gặp nguy hiểm. Wikus chui vào trong bộ giáp và sử dụng nó để giải cứu Chris thành công. Trong lúc di chuyển tới tàu con, họ vấp phải hỏa lực mạnh từ đội lính đánh thuê, Wikus ở lại chắn đường cho Chris rời đi, sau khi anh hứa sẽ quay trở lại trong ba năm để chữa cho Wikus. Mặc dù sau khi toàn bộ các lính đánh thuê khác thiệt mạng, Venter cuối cùng cũng đã phá hỏng được bộ giáp và sắp kết liễu Wikus thì các người ngoài hành tinh ở khu ổ chuột xuất hiện, tấn công và xé xác Venter. Christopher lên được tàu con cùng với CJ, tàu con được kéo về tàu mẹ, sau đó Christopher rời Trái Đất.

Nhân loại băn khoăn không biết liệu Christopher có trở lại để mang hết những người ngoài hành tinh về nhà, hay sẽ trở lại để tuyên chiến với Trái Đất. Các thí nghiệm của MNU với người ngoài hành tinh bị Fundiswa, phụ tá của Wikus tiết lộ ra ngoài cho công chúng. Fundiswa đang chờ bị xét sử sau khi tiết lộ chương trình. Người ngoài hành tinh được di chuyển tới tại tập trung mới, có tên là Khu 10. Tania tìm thấy một cánh hoa bằng thép trước cửa nhà, thắp lên hi vọng rằng Wikus vẫn còn sống trong cô. Cảnh cuối cho ta biết Wikus, lúc này đã bị chuyển hóa toàn bộ cơ thể, đang ngồi ở bãi phế liệu làm những bông hoa cho vợ.

Tranh cãi
Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin Nigeria, bà Dora Akunyili đã yêu cầu các rạp chiếu phim ở thủ đô Abuja ngừng phát sóng bộ phim District 9 bởi bộ phim này làm xấu hình ảnh của người dân Nigeria.

"Chúng tôi đã yêu cầu các rạp chiếu phim ngừng phát sóng District 9.Chúng tôi rất không vui khi bộ phim này miêu tả người dân Nigeria dưới góc độ tồi tệ như vậy", bà Dora Akunyili tuyên bố.
Bộ trưởng Dora Akunyili cũng cho biết bà đã yêu cầu hãng Sony phải xin lỗi người dân Nigeria và muốn họ chỉnh sửa lại những đoạn phim có liên quan đến Nigeria. Hơn nữa, vì tên cướp cầm đầu người Nigeria trong phim có tên là Obesandjo, gần giống với tên của tổng thống Nigeria, ngài Olusegun Obasanjo nên bà còn yêu cầu hãng Sony phải sửa lại tên của nhân vật cướp này. "Chúng tôi đã viết thư cho nhà sản xuất và phát hành Sony. Chúng tôi đề nghị hãng phải xin lỗi. Đồng thời, cũng yêu cầu tên của Obasandjo cần phải được chỉnh sửa lại", bà Dora Akunyili khẳng định.

District 9 cũng tạo ra làn sóng giận dữ cho nhiều người dân Nigeria. Nhiều blogger Nigeria lập trên mạng xã hội Facebook với cái tên District 9 xúc phạm người Nigeria."

Diễn viên
Sharlto copley trong vai Wikus Van De Merwe, một nhân viên của MNU nhưng sau đó đã bị chính tổ chức và đồng nghiệp phản bội bên cạnh đó ông đã nhận được sự đồng cảm từ chính những người mà trước đây chính ông cũng thấy ghê tởm và gớm ghiếc.

Jason Cope trong vai Christopher Johnson, một người ngoài hành tinh có khả năng là boss, xuất hiện cùng với con trai và một người bạn

Giải thưởng
Phim hiện đang được đề cử cho giải Oscar phim hay nhất 2009

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

 District 9 tại Metacritic

 District 9 tại Vancouver Film School

Phim giả tưởng
Phim Mỹ
Phim Nam Phi
Phim năm 2009
Phim tiếng Anh
Phim về nhập cư
Phim độc lập
Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim lấy bối cảnh năm 2010
Phim độc lập của Mỹ
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim Canada
Phim đạo diễn đầu tay
Phim lấy bối cảnh năm 1982
Phim quay tại Nam Phi
Phim giả tài liệu
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000
Gia đình trong các tác phẩm giả tưởng
Phim New Zealand


title: Koompassia grandiflora

text:
Koompassia grandiflora là một loài cây gỗ thuộc họ Fabaceae.
Loài này có ở Indonesia và Papua New Guinea. Môi trường sống của loài này là các rừng mưa nguyên sinh, tại các chân đồi bình nguyên duyên hải hay các đồi đá thấp. Loài này hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Eddowes, P.J. 1998. Koompassia grandiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Koompassia
Thực vật Indonesia
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Tây New Guinea


title: Xanthopenthes modestus

text:
Xanthopenthes modestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Laccophilus dikinohaseus

text:
Laccophilus dikinohaseus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Kamite, Hikida & Satô miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Ternstroemia maclellandiana

text:
Ternstroemia maclellandiana là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Ternstroemia maclellandiana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Ternstroemia


title: Apophthisis congregata

text:
Apophthisis congregata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).

Chú thích

Tham khảo

Apophthisis


title: Sept-Meules

text:
Sept-Meules là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Sept-Meules on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Gallerucida

text:
Gallerucida là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1860 bởi Motschulsky.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Gallerucida abdominalis (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida achala Maulik, 1936
 Gallerucida aenea (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida aeneomicans (Ogloblin, 1936)
 Gallerucida aenescens (Weise, 1889)
 Gallerucida apicalis (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida apicipennis (Duvivier, 1885)
 Gallerucida apurvella Yang, 1994
 Gallerucida asticha Yang in Li, Zhang & Xiang, 1997
 Gallerucida balyi (Duvivier, 1885)
 Gallerucida basalis Chen in Chen, 1992
 Gallerucida bifasciata (Motschulsky, 1860)
 Gallerucida bimaculata (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida binotata Takizawa, 1988
 Gallerucida birmanica Bryant, 1954
 Gallerucida chanchala Maulik, 1936
 Gallerucida chunia Maulik, 1936
 Gallerucida confusa (Ogloblin, 1936)
 Gallerucida emeishanica Lopatin, 2005
 Gallerucida erythroptera Yang in Yang, 1992
 Gallerucida flava (Ogloblin, 1936)
 Gallerucida flavipennis (Solsky, 1872)
 Gallerucida flavivientris (Baly, 1861)
 Gallerucida fulva (Laboissere, 1931)
 Gallerucida fulva (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida furvofovea Yang in Yang, 1992
 Gallerucida gansuica (Chen, 1942)
 Gallerucida gloriosa (Baly, 1861)
 Gallerucida haroldi (Weise, 1912)
 Gallerucida heilongjiangana Yang, 1994
 Gallerucida indica (Harold, 1880)
 Gallerucida lankana (Medvedev, 2003)
 Gallerucida laosensis Kimoto, 1989
 Gallerucida lewisi (Jacoby, 1885)
 Gallerucida limbata (Baly, 1878)
 Gallerucida limbatella Chen in Chen, 1992
 Gallerucida lutea (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida maculata (Weise, 1924)
 Gallerucida magica (Harold, 1880)
 Gallerucida malaisei Bryant, 1954
 Gallerucida maxima (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida monticola Bryant, 1954
 Gallerucida moseri (Weise, 1922)
 Gallerucida nigricornis (Laboissiere, 1940)
 Gallerucida nigrofoveolata (Fairmaire, 1889)
 Gallerucida nigropicta (Fairmaire, 1888)
 Gallerucida nigropunctatoides (Mader, 1938)
 Gallerucida nothornata Yang, 1994
 Gallerucida ornata (Laboissiere, 1932)
 Gallerucida ornatipennis (Duvivier, 1885)
 Gallerucida oshimana Kimoto & Gressitt, 1966
 Gallerucida pallida (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida parva Chen in Chen, 1992
 Gallerucida pectoralis (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida podontioides (Chen, 1942)
 Gallerucida posticalis (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida postifusca Yang, 1994
 Gallerucida puncticollis (Fairmaire, 1888)
 Gallerucida quadraticollis Takizawa, 1978
 Gallerucida reflecta (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida reflexa (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida rubrozonata (Fairmaire, 1889)
 Gallerucida rufometallica (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida sauteri Chujo, 1938
 Gallerucida serricornis (Fairmaire, 1888)
 Gallerucida shirozui Kimoto, 1969
 Gallerucida simplex (Weise, 1922)
 Gallerucida singularis (Harold, 1880)
 Gallerucida sinica Yang, 1994
 Gallerucida solenocephala Yang, 1994
 Gallerucida speciosa (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida spectabilis (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida submetallica (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida tenuefasciata (Fairmaire, 1888)
 Gallerucida tenuicornis (Weise, 1922)
 Gallerucida thoracica (Jacoby, 1888)
 Gallerucida tienmushana (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Gallerucida tonkinensis (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida tricinicta (Laboissiere, 1934)
 Gallerucida tricolor Gressitt & Kimoto, 1963
 Gallerucida trinotata Gressitt & Kimoto, 1963
 Gallerucida variabilis (Jacoby, 1884)
 Gallerucida varians (Allard, 1891)
 Gallerucida variolosa (Laboissiere, 1938)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Biesdorf

text:
Biesdorf là một xã ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Biesdorf có diện tích 5,47 km², dân số thời điểm ngày 30 tháng 6 năm 2006 là 252 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Mảng Scotia

text:
Mảng Scotia là một mảng kiến tạo đại dương có ranh giới phía bắc với mảng Nam Mỹ, đông với mảng Nam Sandwich, và nam và tây là mảng Nam Cực.

Các ranh giới phía bắc và nam của mảng là các ranh giới chuyển dạng. Tại rìa phía tây của Scotia là ranh giới tách giãn giữa nó và một phần của mảng nam Sandwich. Mảng Nam Mỹ đang hút chìm dưới phần phía đông của mảng nam Sandwich, mảng này được cho là đã tách ra từ mảng Scotia, bắt đầu từ tách giãn sau cung. Ranh giới phía tây với mảng Nam Cực là một ranh giới phức tạp và hơi khó xác định.

Có một vài điểm đặc biệt về sự chuyển động về phía tây của mảng Nam Mỹ có thể tạo lực đẩy mảng Caribe và mảng Scotia tại điểm cuối về phía nam và bắc của nó, đặc biệt là ép chặt xung quan nó. Cả hai chia sẻ cùng một hình dạng và được bao bọc dọc theo rìa phía đông bởi một phần đới hút chìm của mảng Nam Mỹ.

Xem thêm
 Đứt gãy Magallanes-Fagnano

Tham khảo

 Chuyển động của mảng Scotia

Scotia
Địa chất Đại Tây Dương
Địa chất Chile
Địa chất Argentina


title: Danh sách sân bay Malaysia

text:
Malaysia là một quốc gia Đông Nam Á gồm mười ba tiểu bang và ba lãnh thổ liên bang, với diện tích 329.845 km vuông. Các thành phố lớn là Kuala Lumpur, trong khi Putrajaya là nơi của chính phủ liên bang. Đất nước này được phân cách bằng Biển Đông thành hai khu vực, bán đảo Mã Lai và phía Đông (còn được gọi là Malaysia Borneo). Malaysia giáp Thái Lan, Indonesia, Singapore, và Brunei.

Sân bay

Tên được in đậm chỉ ra sân bay có lịch trình phục vụ hành khách trên các hãng hàng không thương mại.

Xem thêm
 Phương tiện giao thông tại Malaysia
 Malaysia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 AIP Malaysia
 AIP Malaysia: Index to Aerodromes
 Malaysia Airports Holdings Berhad
 Great Circle Mapper: Airports in Malaysia, reference for airport codes

  - includes IATA codes

Malaysia
Sân bay Malaysia


title: 7464 Vipera

text:
7464 Vipera là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1500.7865998 ngày (4.11 năm).

Nó được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1987.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Cyrtonus elegans

text:
Cyrtonus elegans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1813.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonus


title: Saint-Python

text:
Saint-Python là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 7,43 km², dân số năm 1999 là 1041 người. Khu vực này có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpython


title: Andrena opercula

text:
Andrena opercula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1982


title: Sturmgeschütz III

text:
Sturmgeschütz III (StuG III) là tên một loại pháo tự hành trong thế chiến II. StuG III là loại pháo tự hành lắp trên khung xe tăng được sản xuất nhiều nhất trong tất cả các loại, được lắp ráp bằng khung tăng Panzer III. Ban đầu, StuG được phát triển để trở thành một loại pháo tự hành hạng trung để hỗ trợ cho bộ binh, nhưng sau này qua kết quả khả quan thu được trên chiến trường, StuG III được nhân rộng sản xuất và được phát triển thành pháo tự hành chống tăng (tank-destroyer).

Phát triển
Ý tưởng phát triển Sturmgeschütz III bắt nguồn từ thế chiến I, trong quá trình rút lui - phản công, bộ binh thường vấp phải lô cốt hoặc ổ phòng ngự của địch (khi pháo và súng cối không thể phá được), đa phần pháo thời đó còn rất cồng kềnh và phải kéo bằng xe ngựa - khi pháo đến nơi thì lực lượng của địch đã ập đến. Từ kinh nghiệm trên, tướng lĩnh quân đội Đức Erich von Manstein đã đề xuất phát triển một loại pháo tự hành được lắp trên khung gầm của xe tăng, có khả năng di chuyển linh động và hỗ trợ tốt cho bộ binh. Vào ngày 15/6/1936, Daimler-Benz AG nhận lệnh phát triển một loại pháo tự hành có nòng 75mm, có thể nâng hết cỡ 25 độ. Cùng với đó là yêu cầu có phần đầu kín, chắc nhằm bảo vệ kíp lái, chiều cao xe thấp, làm cho đối phương khó phát hiện hơn so với các xe tăng.

Daimler-Benz AG sử dụng khung gầm và động cơ của Panzer III cho StuG. Năm mẫu thử nghiệm được sản xuất vào năm 1937, có động cơ giống Panzer-III và được trang bị pháo 75mm StuK 37. Về sau, phiên bản này có tên gọi là Sturmgeschütz Ausführung A.

Ban đầu, khi StuG-III còn đang dự kiến phát triển thành pháo tự hành, nó không được tham gia các sư đoàn Panzer - chủ yếu là xe tăng tác chiến trực diện (như Tiger, Panther, Panzer IV…) chuyên dùng để càn quét các khu vực trên diện rộng. Sau một thời gian tranh cãi, cuối cùng StuG-III được xếp vào các sư đoàn pháo binh.

StuG được dàn xếp tham gia trận chiến (thường nói là tham gia các lữ đoàn - nhưng thật ra StuG-III chỉ mai phục từ đằng xa, việc này nhằm đánh lừa quân địch rằng StuG tham gia các lữ đoàn và dễ dàng bị tiêu diệt bởi máy bay. Về sau, các tướng lĩnh Đức đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lừa đảo trên. Theo học thuyết quân sự của các tướng lĩnh Đức Quốc xã, đặc biệt là Hitler đều cho rằng việc đánh lừa là một trong những bước khá quan trọng.

Ngoài việc phát triển thành pháo tự hành tầm xa, StuG-III còn được phát triển để trở thành tăng trực diện để yểm trợ bộ binh và có thể tham gia các sư đoàn Panzer. Các phiên bản đầu chỉ trang bị kính ngắm tầm ngắn và pháo 75mm StuK 37 L/24 để phá hủy các công sự và các mục tiêu yếu. Sau khi Liên Xô cho ra tăng T-34 và KV-1, quân đội Đức lập tức nâng cấp StuG-III bằng cách trang bị thêm kính ngắm hiện đại hơn và pháo 75mm StuK 40 L/43 (mùa xuân 1942) và 75mm StuK 40 L/48 (mùa thu 1943) - lúc bấy giờ đang cho kết quả tốt trong thử nghiệm. Các phiên bản này được biết đến với cái tên Sturmgeschütz 40 Ausführung F, Ausf. F/8 và Ausf. G.

Khi StuG-IV được đưa vào sản xuất cuối năm 1943-đầu 1944, số "III" được thêm vào tên để phân biệt nó với các pháo tự hành tấn công mới trên khung gầm Panzer IV. Về sau các phiên bản cũ và mới hơn đều được gọi là Sturmgeschütz III.

Khi StuG-III mới được phát triển, vấn đề đặt súng phụ thật sự là một bài toán khá nan giải cho các kĩ sư Đức vì chỗ bên trong tăng đã hết mà súng máy MG34 7.92mm lại quá cồng kềnh. Về sau, súng máy được đặt ra bên ngoài đã giải quyết vấn đề hết chỗ. Các phiên bản đời sau đều làm như vậy.

StuG-III đã cải thiện được khá nhiều vấn đề mà các tăng tự hành khác mắc phải như phần đầu thân tăng trần, ít đạn. Phần đầu StuG-III được bảo vệ bằng một lớp giáp dày gần 30mm bảo vệ khỏi đa phần các tay súng bắn tỉa, lượng đạn của StuG-III cũng khá nhiều (54 viên).

Gía thành sản xuất StuG-III cũng khá rẻ (82.500 RM, chưa tính giá thành của vũ khí, kính ngắm và điện đài) so với nhiều loại tăng khác như: xe tăng Panzer III (103.163 RM, phiên bản Ausf-N), Panzer IV (103.462 RM, phiên bản Ausf-G), xe tăng Panther (117.100 RM), Tiger I (250.800 RM), Tiger II (321.500 RM).

Mặc dù giá thành rẻ, nhưng StuG-III có chất lượng khá tốt với nòng tăng dài, có độ chính xác cao, xích tăng bền, thân tăng lớn đủ sức chứa nhiều đạn. Vào cuối cuộc chiến, đã có hơn 10.619 chiếc StuG-III và StuH-42 được sản xuất.

Lịch sử hoạt động

Nhìn một cách tổng quát thì StuG-III đã thực hiện nhiệm vụ trên chiến trường khá tốt với cả vai trò là pháo tự hành chống tăng và pháo tự hành xung kích. Mặc dù, Tiger và Panther ghi công nhiều hơn và nổi tiếng hơn, nên khi tác chiến quân Đồng Minh và Liên Xô chỉ lo tiêu diệt hai loại tăng này đầu tiên mà bỏ sót StuG-III và nhiều loại xe tăng nguy hiểm của Đức Quốc xã. Chính vì lý do trên nên StuG-III mai phục rất tốt và tiêu diệt một số rất lớn xe tăng của quân thù - gần 20.000 xe tăng, một con số rất ấn tượng. Chỉ trong vòng có 1 năm (1943-1944) số lượng xe tăng của Đồng Minh thiệt hại ngày càng một nhiều, mặc dù họ đã sắp thắng cuộc chiến. StuG-III vẫn tiếp được sản xuất đến tận tháng 2/1945 và tổng cộng có 10.780 chiếc đã được sản xuất - tính đến tháng 3/1945.

Trong số các loại xe chuyên dùng để phòng thủ, có lẽ StuG-III cho kết quả tốt nhất. Với giá thành rẻ, hình dáng khó nhận biết, StuG-III thường gây rắc rối đối với quân Đồng Minh. Nhược điểm duy nhất của StuG-III là các chi tiết đầu tăng khá phức tạp gây khó cho kíp lái khi muốn mở để thoát hiểm. Còn đối với các phiên bản StuG-III dùng để đánh trực diện, thì các xe tăng Đồng Minh muốn tiêu diệt không phải là chuyện dễ - vì nòng pháo của StuG-III có thể xoay hướng khá nhanh, súng máy MG34 có đến hơn 600 viên nên bộ binh không dễ tiếp cận, ống ngắm có độ chính xác cao và tốc độ của StuG-III cũng khá nhanh. Khi muốn tiêu diệt StuG-III, thường thì cả máy bay và thiết giáp Đồng minh phải cùng phối hợp để có thể làm cho StuG-III khó có đường rút lui hoặc đáp trả.

Vào năm 1944, quân đội Phần Lan nhận 59 chiếc StuG-III Ausf.G (phiên bản đánh trực diện) từ Đức (30 chiếc Stu 40 Ausf.G và 29 chiếc StuG-III Ausf.G) và họ đã dùng số tăng này để đánh với Liên Xô. Số tăng này đã tiêu diệt được khoảng 87 tăng của Liên Xô và chỉ mất có 6 chiếc StuG-III (2/3 trong số 8 chiếc tăng này đã tự phá hủy tránh khỏi việc bị bắt). Sau thế chiến II, 51 chiếc còn lại phục vụ quân đội đến tận năm 1960. Số StuG-III có biệt danh là Sturmi.

Vào mùa thu năm 1943, quân đội Đức Quốc xã đã chuyển hơn 100 chiếc Stug-III cho quân đội România. Chúng thường được biết dưới biệt danh TA hoặc TA T3. Vào tháng 2/1945, hơn 13 chiếc vẫn còn lại để tiếp tục cuộc chiến. Sau cuộc chiến, không chiếc nào còn lại. Phần lớn số tăng này là StuG-III và một số lượng nhỏ Panzer IV/70 (thường được dưới biệt danh TA T4). Theo như một số nguồn thông tin thì không phải toàn bộ 100 chiếc đều bị phá hủy mà có đến hơn 31 chiếc được cất giữ trong kho đến tận năm 1947 và khoảng hơn 18 chiếc nữa bị tịch thu bởi lực lượng Xô-Viết.

StuG-III còn được xuất khẩu đến Bulgaria, Hungary, Ý và Tây Ban Nha.

Một số lượng tương đối StuG-III bị bắt giữ bởi Yugoslav Partisans (du kích Nam Tư). Sau thế chiến, họ sử dụng số tăng đó đến tận năm 1950. Một lực lượng khác giữ số StuG-III của Đức nữa là Liên Xô, họ sử dụng StuG-III để thử nghiệm và tham gia trong Chiến tranh Sáu ngày vào năm 1967.

Ngày nay, tất cả số StuG-III còn lại trong bảo tàng đều được giữ trong điều kiện hoạt động được.

Biến thể
 StuG-III Ausf.0 (5 chiếc được sản xuất): vào tháng 11/1937, 2 chiếc đầu tiên được sản xuất nhằm mục đích thử nghiệm. Phiên bản 0 có 8 xích mỗi bên với chiều rộng vào khoảng 360mm, được trang bị pháo 75mm StuK 37 L/24. Bên trong có rất ít chỗ trống. Tái sản xuất vào năm 1941 cũng nhằm mục đích thử nghiệm.
 StuG-III Ausf.A (từ tháng 2/1940 - tháng 5/1940, 50 chiếc được sản xuất): lần đầu tiên được sử dụng trong trận chiến nước Pháp, phiên bản này sử dụng khung tăng Panzer-III Ausf.F. Giáp trước được cải tiến thành 50mm. Daimler-Benz sản xuất 30 chiếc đầu tiên. Alkett sản xuất 20 chiếc còn lại. Được cải tiến 2 lối thoát hiểm 2 bên, 10 bộ truyền tốc, xích 360mm.
 StuG-III Ausf.B (từ tháng 6/1940 - tháng 5/1941, 300 chiếc được sản xuất): 6 bộ truyền tốc, chiều rộng xích mỗi bên xe (chiều rộng một xích) là 520mm x 79mm và sau này được cải tiến thành 520mm x 95mm. Số xích này có thể thay được một cách dễ dàng (do hai bên xích đều có kích cỡ giống nhau). Số trục lăn được tăng lên.
 StuG-III Ausf.C (tháng 4/1941, 50 chiếc được sản xuất): súng máy được đặt trên nóc xe với lượng đạn nhiều, nắp phía sau che đỡ người điều khiển súng. Khoảng trống trong xe không còn buộc súng máy phải đặt ra ngoài, kính ngắm được cải thiện.
 StuG-III Ausf.D (từ tháng 5-11/1941, 150 chiếc được sản xuất): radio liên lạc được cải thiện.
 StuG-III Ausf.E (từ tháng 9/1941 - tháng 2/1941, 284 chiếc được sản xuất): chỗ trống bên trong được thiết kế thành hình chữ nhật và có một hộp rađiô điện đài - tạo điều kiện để thêm 6 viên đạn pháo nữa (nâng tổng số đạn lên 50 viên). Một khẩu súng máy MG34 được gắn ở bên trên.
 StuG-III Ausf.F (từ tháng 3 - tháng 9/1942, 366 chiếc được sản xuất): phiên bản này sử dụng nòng pháo dài hơn (75mm StuK 40 L/43), khi bắn loại đạn xuyên giáp Panzergranat-Patrone 39, StuK 40 L/43 còn thể xuyên thủng được một lớp giáp dày hơn 91mm với góc nghiêng 30 độ tại cự ly 1000m. Chính điều này khiến Ausf.F trở thành sát thủ đối với các xe tăng Liên Xô ở thời điểm đó.
 StuG-III Ausf.F/8 (từ tháng 9 - tháng 12/1942, 250 chiếc được sản xuất): phiên bản này cải thiện và nâng cấp giáp ở 2 thân tăng và sử dụng khung của tăng Panzer-III Ausf.J/L. Tháng 10/1942, phiên bản F/8 được bổ sung thêm 30mm giáp ở mặt trước và thân tăng, sử dụng pháo 75mm StuK 40 L/48. Pháo L/48 tăng độ chính xác và cho phép pháo thủ có thể bắn từ cự ly khá xa.

 StuG-III Ausf.G (từ tháng 12/1942 - tháng 4/1945, 7.720 chiếc được sản xuất - 173 chiếc trong số đó sử dụng thân tăng Pz.Kpfw.III): phiên bản G là phiên bản thịnh hành nhất, cho kết quả tốt nhất và hữu dụng nhất trong tất cả các phiên bản StuG-III. Ausf.G sử dụng thân tăng PzKpfw III Ausf.M. Chỗ bên trong thân xe được thiết kế lại, tạo thêm khá nhiều chỗ trống: các mối hàn ở hai bên khít nhau, không làm mất diện tích. Thiết kế mới làm phiên bản G có chiều cao hơn 2160mm. Đằng sau có gian ngăn cách riêng biệt giữa buồng hoạt động và buồng chứa đạn. Từ tháng 3/1943, giáp thân loại mới (schurzen) được lắp vào Ausf.G giúp nó tăng thêm khả năng bảo vệ. Loại giáp mới này ngoài lắp ráp vào StuG-III Ausf.G, nó còn được trang bị cho các loại thiết giáp quan trọng khác nhằm chuẩn bị cho chiến dịch Kursk. Từ tháng 3/1944, giáp ở giá đỡ của pháo được tăng lên nhằm mục đích chống lại các đạn súng cối và đạn pháo chống tăng.

Từ tháng 9/1942, giá đỡ súng máy chính thức được lắp đặt vào tất cả các mẫu StuG-III. Việc này giúp tiết kiệm không gian bên trong tăng và có thể phát huy tác dụng của súng máy hạng nặng MG34. Các mẫu đời sau như F/8 có thêm giáp đỡ mặt trước cho súng máy và phần giáp gần đó được tăng lên. Ngoài ra, F/8 còn được thử nghiệm với thiết bị điều khiển súng máy - không cần người cầm. 25 chiếc đã được sản xuất nhằm thử nghiệm. Nhưng khi vừa hoàn thành thì cuộc chiến đã kết thúc.

Những nước sử dụng

  Italy

Chú thích

Tham khảo
Peter Mueller, Wolfgang Zimmermann: Sturmgeschütz III - Backbone of the German Infantry History Facts
Walter J. Spielberger: Sturmgeschütz & Its variants - Schiffer Military History - ISBN 0-88740-398-0

Liên kết ngoài

 Information about the Sturmgeschütz III at Panzerworld
 Sturmgeschütz III / IV  at Achtung Panzer!
 Sturmgeschutz III  Photos of the Sturmgeschutz III at the Canada War Museum in Ottawa, Canada
 AFV Database
 LemaireSoft
 OnWar model specifications: A  B  D  E  F  G
 Sturmgeschutz - WWII Vehicles
 WarGamer
 Surviving Sturmgeschütz III and Sturmhaubitze 42 tanks - A PDF file presenting the Sturmgeschütz III and Sturmhaubitze 42 tanks still existing in the world
Sturmgeschütze vor! Info on Sturmgeschütz and Panzerjaeger

Pháo tự hành Đức
Pháo tự hành thời Thế chiến thứ hai
Pháo tự hành xung kích
Xe tăng Phần Lan


title: Schistura sijuensis

text:
Schistura sijuensis là một loài cá hang thuộc Họ Cá chạch suối (Nemacheilidae) đặc hữu ở Ấn Độ.

Nó chỉ được ghi nhận lại từ hang Siju ở Garo Hills thuộc bang Meghalaya, Đông Bắc Ấn Độ.

Tham khảo

Nguồn tin
 Kottelat, M. 1996. Schistura sijuensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

S


title: Cheumatopsyche leloupi

text:
Cheumatopsyche leloupi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Trường Đại học Thể dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh là một trường đại học với mô hình kết hợp giữa đào tạo và huấn luyện, Trường Đại học TDTT TP.HCM đã luôn gắn chặt, kết nối các nhiệm vụ với nhau để hoàn thành tốt các chỉ tiêu về đào tạo cán bộ có trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ; tổ chức triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học mang tính thức tiễn, ứng dụng trực tiếp cho công tác giảng dạy, huấn luyện. Trụ sở tại Khu phố 6, phường Linh Trung, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử
Trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH TDTT TP.HCM) tiền thân là trường Cán bộ Thể dục Thể thao Miền Nam được thành lập ngày 28/01/1976. Thời gian này tập luyện tại sân vận động Hoa Lư và ở ký túc xá tại 98 Trần Quang Khải Quận 1 – Tp Hồ Chí Minh.

Ngày 26/10 năm 1977 trường được đổi tên thành Trường Trung học Thể dục Thể thao TW2 theo quyết định số 458/TC của Tổng cục Thể dục Thể dục Thể thao. Giai đoạn này trường đặt tại số 2  Lê Đại Hành-Q11 (1977–9/1990).

Tháng 7/1977 trường Trung học TDTT TW2 liên kết với trường Đại học TDTT Từ Sơn – Hà Bắc (nay là Bắc Ninh) mở khóa đào tạo Đại học TDTT đầu tiên. Trong thời gian đầu xây dựng nhà trường còn rất nhiều khó khăn về cơ sở vật chất. Sinh viên các khóa vừa phải đảm bảo việc học tập vừa phải tham gia lao động xây dựng nhà trường.

Ngày 18/9/1985 theo quyết định số 234/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng (nay là Chính phủ), Trường Trung học TDTT TW2 được chính thức đổi tên và nâng cấp thành  trường Đại học TDTT II.

Đến tháng 9/1990 trường Đại học TDTT II được chuyển địa điểm từ trường đua Phú Thọ cũ số 2 Lê Đại Hành (Q11) đến địa điểm chính thức mới khu phố 6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức, Tp.Hồ Chí Minh.

Đến năm 2008 trường chính thức đổi tên như hiện nay: Trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 2011, Trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập Hạng ba.

Xem thêm
Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng
Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Trường Đại học TDTT Tp.Hồ Chí Minh

Thể dục Thể thao II
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Thành phố Hồ Chí Minh
Thể dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh


title: Tân Sỏi

text:
Tân Sỏi là một xã thuộc huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Thông tin địa lý

Xã Tân Sỏi có diện tích: 609,27 ha , dân số năm 1999 là 3.882 người, năm 2008 là 4.216 người.

Xã Tân Sỏi có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp xã Đồng Kỳ và thị trấn Bố Hạ
Phía Tây giáp xã Đồng Lạc, huyện Yên Thế và xã Tân Trung, huyện Tân Yên
Phía Nam giáp các xã Phúc Hòa và xã Hợp Đức thuộc huyện Tân Yên
Phía Bắc giáp các xã Đồng Lạc, Đồng Tâm và Đồng Kỳ.

Lịch sử
Năm 2008, một phần diện tích của xã Tân Sỏi (72,73 ha) cùng với một phần diện tích các xã Phồn Xương, Đồng Lạc, Hồng Kỳ, Tam Hiệp, Đồng Vương và dân số của thị trấn Nông trường Yên Thế được tách ra để thành lập xã Đồng Tâm.

Chú thích

Tham khảo
Nghị định số 05/NĐ-CP ngày 06 tháng 11 năm 2008 của Chính phủ Việt Nam về việc giải thể thị trấn Nông trường Yên Thế, huyện Yên Thế; điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã, thị trấn thuộc huyện Yên Thế, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang


title: Đông Sơn, Đô Lương

text:
Đông Sơn là một xã thuộc huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đông Sơn nằm ở trung tâm huyện Đô Lương, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Bài Sơn, Văn Sơn và Yên Sơn
Phía tây giáp xã Tràng Sơn
Phía nam giáp thị trấn Đô Lương
Phía bắc giáp xã Hồng Sơn và xã Bài Sơn.

Hành chính
Đông Sơn được chia làm 9 xóm theo thứ tự từ 1 đến 9 được chia làm 3 vùng rõ rệt theo tự nhiên. Bao gồm: Vùng trung tâm: Xóm 1 (Làng Chợ Tràng), Xóm 2 (Làng Rú Hóp)- gắn với Khu hành chính của Xã - Làng văn hóa cấp Tỉnh, Xóm 3 (Làng Hồ)- Làng văn hóa cấp Tỉnh, Xóm 4 (Làng Vệ Bác). Vùng Làng mới: Xóm 5, Xóm 6, Xóm 7, Xóm 8 Và Xóm 9 - Làng Thống Nhất với diện tích chủ yếu là đồi núi.

Ngành nghề truyền thống
Đông Sơn là một địa danh có nhiều nghề truyền thống như nghề làm bánh đa, làm bánh gai, làm gạch nung,... đặc biệt, là nghề trồng rau sạch phục vụ cho nhân dân trong và ngoài huyện. Hiện nay, xã đang thí điểm mô hình trồng hoa tươi bước đầu thu được hiệu quả rất khả quan.

Di tích lịch sử văn hóa
Nói tới đông sơn ít ai biết được xã được khai hoang và thành lập.đó là một người thuộc dòng họ trần kim,đức thánh trần khai hoang thành lập nên,và ngài còn có công thuần phục "khai" hổ giữ ở động tiến thuộc địa phân xóm 4 và 3 và đã được sắc phong 7 đạo sắc.
Và nhà thờ ngài được lập tại làng yên thắng xóm 5 bây giờ.cạnh đền thang cũ,và cứ mỗi năm được làng tổ và dòng họ tổ chúc cúng lễ vài ngày mồng 10tháng hai âm lịch hàng năm.trước kia làng tổ chức năm ngày và lễ đên thang.nhưng sau giải phóng theo chủ trương di dân.lúc đó các đền thang và nhà thờ được dời đi,nhà thờ đức thánh trần được con cháu di dời vào làng hồ xóm 3 bây giờ,còn đền thanh được đưa ra quy tập tại đền đức hoàng bây giờ.
có giếng Thang, nhà thờ họ Hoàng Văn (di tích Lịch sử) và nhà thờ họ Nguyễn Nguyên (di tích Lịch sử) là hai dòng họ nổi tiếng, nơi đây còn lưu giữ nhiều tư liệu hết sức quý báu, các sắc phong, nghệ thuật kiến trúc, điện Nhà Vi, cống Mụ Bà - sông Đào....

Du lịch
Đông Sơn mảnh đất non nước hữu tình. Đến Đông Sơn bạn có thể đi dạo và ngắm cảnh ở sông Đào, ngắm các đồi thông tự nhiên tuyệt đẹp tại xóm 8 - làng Thống Nhất, hay đi dạo giữa cánh đồng bát ngát, thẳng cánh cò bay, thả diều trên những triền đê của buổi chiều hè.

Nhân vật lịch sử

 Tiến sĩ Nguyễn Nguyên Thành, đậu Tiến sĩ dưới triều Nguyễn, tham gia phong trào Cần Vương.
 Tướng Hoàng Kiện: Sinh ra trong dòng họ lớn nhất xã Đông Sơn là dòng họ Hoàng Văn. Đây là một dòng họ có lịch sử truyền thống lâu đời. Dòng họ văn hóa. Ông nguyên là Giám đốc Học viện Hậu cần Quân đội Nhân dân. Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh có lời khen ngợi Tướng Thanh, tá Kiện
 GS. Viện sĩ Nguyễn Cảnh Toàn
 Doanh nhân Trương Công Thắng với nhãn hàng Chinsu.

Tham khảo


title: Megachile nigrorufa

text:
Megachile nigrorufa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1973


title: 13327 Reitsema

text:
13327 Reitsema (1998 SC24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện năm 1998 bởi Edward L. G. Bowell ở Đài thiên văn Lowell. Nó được đặt theo tên của Harold James Reitsema, một nhà thiên văn học Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13327 Reitsema

013327
9610
19980917
013327
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Lasioglossum gastrophilinum

text:
Lasioglossum gastrophilinum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1939


title: Microschismus antennatus

text:
Microschismus antennatus là một loài bướm đêm thuộc họ Alucitidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Microschismus
Động vật được mô tả năm 1909
Bướm đêm Châu Phi


title: Chrysolina suffriani

text:
Chrysolina suffriani là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Hylaeus andrenoides

text:
Hylaeus andrenoides là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1899


title: Izatha rigescens

text:
Izatha rigescens là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is only known from the Wellington coast.

Sải cánh dài 17–18 mm đối với con đực. Con trưởng thành bay vào tháng 3.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Thiên Sơn Độn

text:
Quẻ Thiên Sơn Độn, đồ hình::|||| còn gọi là quẻ Độn (遯 dun4), là quẻ thứ 33 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).

Giải nghĩa: Thoái dã. Ẩn trá. Lui, ẩn khuất, tránh đời, lừa dối, trá hình, có ý trốn tránh, trốn cái mặt thấy cái lưng. Báo ẩn nam sơn chi tượng: tượng con báo ẩn ở núi nam.

Tham khảo

Quẻ Kinh Dịch

en:List of I Ching hexagrams 33-64


title: Suriyampalayam

text:
Suriyampalayam là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Suriyampalayam có dân số 21.893 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Suriyampalayam có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Suriyampalayam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Ecnomus mennelli

text:
Ecnomus mennelli là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Scalptia crossei

text:
Scalptia crossei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scalptia
Động vật được mô tả năm 1861


title: Đế quốc Quý Sương

text:
Đế quốc Quý Sương, tức Đế quốc Kushan (vào khoảng thế kỷ thứ 1–3), là một cường quốc cổ đại tại Trung Á. Vào thời đỉnh cao (105-250), đế chế này trải dài từ Tajikistan tới Biển Caspi và từ Afghanistan xuống đến lưu vực sông Hằng. Đế chế này được thành lập từ bộ lạc Quý Sương của dân Nguyệt Chi 月氏) đến từ Tân Cương (Trung Quốc) ngày nay, một dân tộc có thể có liên hệ với người Tochari. Do nằm tại trục giao thông huyết mạch của Trung Á, họ có quan hệ ngoại giao với Đế chế La Mã, Ba Tư Sassanid và nhà Hán Trung Quốc, và trong vài thế kỷ họ là trung tâm trao đổi giữa Đông Phương và Tây Phương.

Trong thế kỷ 1 và đầu thế kỉ 2 SCN, người Quý Sương bành trướng nhanh chóng trên phần phía bắc của khu vực Nam Á ít nhất là xa tới tận Saketa và Sarnath gần Varanasi (Benares), nơi mà các chữ khắc đã được tìm thấy với niên đại tới những năm đầu của thời đại của vị vua Quý Sương nổi tiếng nhất, Kanishka, mà dường như bắt đầu khoảng năm 127 SCN.

Các vị vua Quý Sương là một nhánh của liên minh Nguyệt Chi. Trước đó họ là một dân tộc du mục cư trú tại các thảo nguyên phía tây bắc của Trung Quốc, họ di chuyển về phía tây nam và định cư ở Bactria cổ đại. Họ cũng đã có quan hệ ngoại giao với Đế chế La Mã, nhà Sassanid của Ba Tư và nhà Hán ở Trung Quốc. Đế chế này suy yếu từ thế kỷ thứ 3 và sụp đổ bởi đế chế Sassanid và Đế chế Gupta.

Nguồn gốc
Tên Quý Sương từ tiếng Hoa 貴霜 để chỉ một trong năm bộ lạc người Nguyệt Chi, một liên minh lỏng lẻo của những dân tộc Ấn-Âu dùng các ngôn ngữ Tochari. Họ là người Ấn-Âu sống ở phía cực đông, trên những đồng cỏ khô cằn của lưu vực sông Tháp Lý Mộc ở Tân Cương ngày nay, đến khi dân Hung Nô đuổi họ về phía tây vào khoảng từ năm 176 TCN đến năm 160 TCN. Trong lịch sử Trung Quốc, năm bộ lạc Nguyệt Chi được gọi là Hưu Mật (休密), Quý Sương (貴霜), Song Mỹ (雙靡), Hật Đốn (肸頓), và Đô Mật (都密).

Dân Quý Sương tới Vương quốc Hy Lạp-Bactria, thuộc địa hạt Đại Hạ (miền bắc Afghanistan và Uzbekistan) vào khoảng năm 135 TCN, và chiếm đất và đẩy những triều đại Hy Lạp ở đấy tái định cư tại lưu vực sông Ấn Độ (ở nước Pakistan ngày nay) thuộc miền tây của Vương quốc Ấn-Hy Lạp.

Thời kì đầu
Một số dấu vết về sự hiện diện của người Quý Sương vẫn còn lại trong khu vực của Bactria và Sogdiana. Các công trình khảo cổ học được biết đến ở Takht-I-Sangin, Surkh Kotal (một ngôi chùa hoành tráng), và trong cung điện của Khalchayan. Một loạt các tác phẩm điêu khắc và những trụ gạch khác nhau đã được biết đến, đại diện là những cung thủ cưỡi ngựa, và đáng kể là một người đàn ông với hộp sọ nhân tạo bị biến dạng, chẳng hạn như hoàng tử Quý Sương của Khalchayan  (một thực tế cũng chứng thực về nguồn gốc du mục Trung Á). Người Trung Quốc đầu tiên gọi những người này là Nguyệt Chi và nói rằng họ thành lập đế quốc Quý Sương, mặc dù mối quan hệ giữa người Nguyệt Chi và Quý Sương vẫn còn chưa rõ ràng. Trên đống đổ nát của thành phố cổ đại Hy Lạp cổ đại như Ai-Khanoum, Người Quý Sương được biết đến vì đã xây dựng pháo đài bảo vệ. Vị vua trong thư tịch đầu tiên, và là một trong những người đầu tiên tuyên bố mình là một vị vua Quý Sương, tên là Heraios. Ông tự gọi chính mình là một "bạo chúa" trên đồng tiền của mình. Ông có thể là được một đồng minh của người Hy Lạp, và ông đã chia sẻ cùng một phong cách của tiền đúc. Heraios có thể là cha của quốc vương Quý Sương đầu tiên, Kujula Kadphises.

Tài liệu Hậu Hán Thư của Trung Quốc ghi lại về sự hình thành của đế chế Quý Sương dựa trên một bản tấu của tướng Ban Dũng (con Ban Siêu) dâng lên Hán An Đế vào năm 125:

"Hơn một trăm năm sau [sau khi người Đại Nguyệt Chi chiếm Bactria], hấp hậu (nguyên văn chép 翕候, có lẽ là phiên âm từ thủ lĩnh theo ngôn ngữ địa phương) của Quý Sương (Badakhshan) là Khâu Tựu Tức (丘就卻, Kujula Kadphises) đã tấn công và tiêu diệt bốn hấp hậu khác, tự lập làm vương, quốc hiệu là Quý Sương (Kushan) vương. [Y] xâm chiếm An Tức (Indo-Parthia) và chiếm khu vực Cao Phụ (高附 - tức Kabul). [Y] diệt Bộc Đạt (濮达, Paktiya), Kế Tân (罽賓, Kapisha và Gandhara), mở rộng vương quốc. Khâu Tựu Tức ngoài 80 tuổi thì chết, con trai Diêm Cao Trân (閻高珍, có thể là Vema Tahktu hoặc em trai ông ta, Sadaṣkaṇa) kế nghiệp xưng vương. [Y] tiếp tục chinh phục Thiên Trúc (天竺 - Tây bắc Ấn Độ) và đặt một tướng cai quản ở đó. Người Nguyệt Chi từ đó trở nên giàu mạnh, các nước lân cận đều gọi là Quý Sương vương. Ở Hán vẫn theo tên cũ, gọi là Đại Nguyệt Chi". (Hậu Hán Thư,).

Ảnh hưởng văn hóa đa dạng
Trong thế kỷ 1 trước Công nguyên, người Quý Sương (贵霜) đã trở nên hùng mạnh hơn các bộ lạc Nguyệt Chi khác, và thống nhất họ thành một liên minh chặt chẽ dưới quyền yabgu Kujula Kadphises. Tên Quý Sương đã được chấp nhận ở phương Tây và sửa đổi thành Kushan để chỉ liên minh này, mặc dù người Trung Quốc tiếp tục gọi họ là Nguyệt Chi.

Dần dần giành giật quyền kiểm soát của khu vực từ các bộ tộc Scythia, người Quý Sương bành trướng về phía nam tiến vào các khu vực theo truyền thống được biết đến là Gandhara và thiết lập hai kinh đô song song ở Kabul ngày nay và Peshawar mà sau đó được gọi là Kapisa và Pushklavati.

Người Quý Sương chấp nhận các yếu tố của văn hóa Hy Lạp cổ đại của Bactria. Họ đã chấp nhận bảng chữ cái Hy Lạp cho phù hợp với ngôn ngữ riêng của họ (với sự phát triển thêm các chữ Þ "sh", như trong "Kushan") và sớm bắt đầu đúc tiền đúc theo kiểu Hy Lạp. Trên đồng tiền của họ họ sử dụng truyền thuyết ngôn ngữ Hy Lạp kết hợp với truyền thuyết Pali (trong chữ viết Kharoshthi), cho đến những năm đầu của triều đại Kanishka.

Người Quý Sương được cho chủ yếu là theo Hỏa Giáo.Tuy nhiên, từ triều đại Vima Takto, nhiều người Quý Sương bắt đầu chấp nhận các khía cạnh của văn hóa Phật giáo. Giống như Ai Cập, họ tiếp thụ các tàn dư của văn hóa Hy Lạp của các vương quốc Hy Lạp, ít nhất một phần bị Hy Lạp hóa. Đại đế Quý Sương Vima Kadphises có thể đã chấp nhận đạo Saivism, như phỏng đoán từ tiền xu đúc trong thời gian này.

Sự cai trị của người Quý Sương liên kết thương mại biển Ấn Độ Dương với thương mại của Con đường tơ lụa thông qua văn minh sông Ấn. Tại thời điểm đỉnh cao của triều đại, Người Quý Sương cai trị cai trị một vùng lãnh thổ lỏng lẻo mở rộng tới biển Aral ngày nay từ Uzbekistan, Afghanistan, và Pakistan tới miền bắc Ấn Độ.

Sự thống nhất lỏng lẻo và nền hòa bình tương đối của một vùng rộng lớn như vậy khuyến khích thương mại đường dài, mang lụa Trung Quốc tới La Mã, và tạo ra chuỗi các trung tâm đô thị phát triển.

Bành trướng lãnh thổ

Bằng chứng khảo cổ trực tiếp về sự thống trị của người Quý Sương suốt một thời gian dài về cơ bản có sẵn trong một khu vực trải dài từ Surkh Kotal, Begram, kinh đô mùa hè của người Quý Sương, Peshawar kinh đô dưới thời Kanishka I, Taxila và Mathura, kinh đô mùa đông của người Quý Sương.

Các khu vực khác có thể nằm dưới sự cai trị của họ bao gồm Khwarezm  Kausambi (các cuộc khai quật của trường Đại học Allahabad), Sanchi và Sarnath (chữ khắc với tên và ngày tháng của các vị vua Quý Sương), Malwa và Maharashtra, Orissa.

Văn bia Rabatak mới được phát hiện xác nhận ghi chép của Hậu Hán Thư, Weilüe, và những chữ khắc có niên đại vào đầu thời đại Kanishka (có thể khởi đầu năm 127 CN), rằng lãnh thổ Quý Sương đã mở rộng sang khu trung tâm của miền bắc Ấn Độ vào đầu thế kỷ thứ 2.Các dòng 4-7 của văn bia  mô tả những thành phố trực thuộc dưới sự cai trị của Kanishka, trong đó có sáu tên được nhận biết: Ujjain, Kundina, Saketa, Kausambi, Pataliputra, và Champa Về phía bắc, trong thế kỷ thứ 2 CN, người Quý Sương dưới thời Kanishka đã tiến hành những cướp phá khác nhau vào các lưu vực Tarim, dường như là đất đai ban đầu của tổ tiên của họ, người Nguyệt Chi,nơi họ đã có một số sự tiếp xúc với Trung Quốc. Cả hai phát hiện khảo cổ học và bằng chứng văn học cho thấy sự cai trị của người Quý Sương, tại Kashgar, Yarkand và Khotan.

Những vị vua Quý Sương chủ yếu

Kujula Kadphises (khoảng năm 30 – 80 CN)

Như đã nêu ở trên, Hậu Hán thư nhắc qua lời tấu của Ban Dũng vào năm 125"

Những cuộc chinh phục có thể diễn ra vào khoảng giữa năm 45 và 60, và đặt cơ sở cho Đế quốc Quý Sương mà đã nhanh chóng được mở rộng bởi các con cháu của ông.

Kujula đã ban hành rộng rãi một loạt tiền xu và là cha của ít nhất người hai con trai, Sadaṣkaṇa (người được biết đến chỉ từ hai câu khắc, đặc biệt là văn bia Rabatak, và dường như không bao giờ cai trị), và dường như là Vima Takto.

Kujula Kadphises là ông cố nội của Kanishka.

Vima Taktu hay Sadashkana (khoảng năm 80 – 95)
Vima Takto (tiếng Trung Quốc cổ: 阎膏珍 Diêm Cao Trân) không được đề cập trong văn bia Rabatak. Ông là tiên vương của Vima Kadphises, và Kanishka I. Ông đã mở rộng đế quốc Quý Sương về phía tây bắc của khu vực Nam Á. Hậu Hán Thư ghi lại:

Vima Kadphises (khoảng năm 95 – 127)
Vima Kadphises (tiếng Quý Sương: Οοημο Καδφισης) là một hoàng đế Quý Sương vào khoảng năm 90-100 CN, ông là con trai của Sadashkana và cháu trai của Kujula Kadphises, và cha của Kanishka I, theo ghi chép từ văn bia Rabatak.

Vima Kadphises đã mở rộng thêm lãnh thổ Quý Sương bằng những cuộc chinh phục của mình ở Afghanistan và tây bắc Pakistan. Ông cũng đã ban hành rộng rãi một loạt tiền xu và chữ khắc. Ông là người đầu tiên phát hành tiền đúc bằng vàng ở Ấn Độ, ngoài tiền đồng hiện có và tiền đúc bằng bạc

Kanishka I (khoảng năm 127-140)
Khoảng năm 127, vị vua thứ năm của Vương triều Quý Sương là Kanishka I (tức Ca Nị Sắc Vương) lên ngôi báu và trị nước phồn thịnh trong suốt 13 năm. Khi lên ngôi, Kanishka cai trị một vùng lãnh thổ lớn (hầu như tất cả miền bắc Ấn Độ), phía nam Ujjain và Kundina và phía đông vượt qua Pataliputra, theo văn bia Rabatak:

Lãnh thổ của ông được quản lý từ hai kinh đô: Purushapura (nay là Peshawar ở miền bắc Pakistan) và Mathura, ở miền bắc Ấn Độ. Ông cũng được ghi nhận (cùng với Raja Thoa) đã xây dựng pháo đài lớn, pháo đài Bathinda cổ(Qila Mubarak), tại thành phố Bathinda ngày nay, thuộc vùng Punjab của Ấn Độ.

Người Quý Sương cũng có một kinh đô mùa hè ở Bagram (sau đó được gọi là Kapisa), nơi mà "kho báu Begram ", bao gồm các tác phẩm nghệ thuật từ Hy Lạp tới Trung Quốc, đã được tìm thấy. Theo văn bia Rabatak, Kanishka là con trai của Vima Kadphises, cháu trai của Sadashkana, chắt nội của Kujula Kadphises. Thời đại Kanishka nói chung được ngày nay chấp nhận là bắt đầu vào năm 127 dựa trên cơ sở nghiên cứu đột phá của Harry Falk Thời đại Kanishka của sử dụng như là một lịch đối chiếu bởi người Quý Sương khoảng một thế kỷ, cho đến giai đoạn suy vong của vương quốc Quý Sương.

Vāsishka (khoảng năm 140 –160)
Vāsishka là một hoàng đế Quý Sương mà dường như đã trị vì 20 năm sau thời Kanishka. Sự cai vì của ông được ghi nhận là phía nam đến tận Sanchi (gần Vidisa), nơi một số chữ khắc tên của ông đã được tìm thấy, ngày tháng là năm 22 (văn bia Sanchi của "Vaksushana" - tức là Vasishka Kushana) và năm 28 (văn bia Sanchi của Vasaska - tức là Vasishka) của thời đại Kanishka.

Huvishka (khoảng năm 160 –190)
Huvishka (Tiếng Quý Sương Οοη ϸ κι, "Ooishki") là một hoàng đế Quý Sương khoảng 20 năm sau khi Kanishka qua đời (giả định trên các bằng chứng tốt nhất có sẵn trong năm 140 CN) cho đến khi Vasudeva I lên kế vị khoảng ba mươi năm sau đó. Thời kì trị vì của ông là một khoảng giai đoạn xây dựng và củng cố cho Đế quốc. Đặc biệt, ông dành thời gian và công sức vào giai đoạn đầu triều đại của ông cho các nỗ lực của kiểm soát thành phố Mathura tốt hơn.

Vasudeva I (khoảng năm 190 – 230)
Vasudeva I (tiếng Quý Sương: Βαζοδηο "Bazodeo", chữ Hán: 波调, "Ba Điệu") là vị đại đế Quý Sương cuối cùng. Các chữ khắc tên ông có niên đại từ năm 64 đến năm 98 của thời đại Kanishka, đưa ra giả thuyết là triều đại của ông kéo dài từ ít nhất năm 191 đến 225 CN. Ông là hoàng đế Quý Sương vĩ đại cuối cùng, và sự cai trị của ông kết thúc trùng hợp với cuộc xâm lược của nhà Sassanid xa tới tận Tây Bắc Ấn Độ, và thành lập triều đại Ấn-Sassanid hoặc Kushanshahs từ khoảng năm 240 CN.

Các vị thần của người Quý Sương
Hệ thần trong tôn giáo của người Quý Sương là cực kỳ đa dạng, như tiết lộ từ các đồng tiền của họ và con dấu của họ, mà trên đó có hơn 30 vị thần khác nhau xuất hiện, của người Hy Lạp, Iran, và một mức độ thấp hơn từ Ấn Độ. Các vị thần Hy Lạp, với những cái tên Hy Lạp xuất hiện trên các đồng xu vào giai đoạn đầu. Trong thời gian trị vì của Kanishka, ngôn ngữ của các tiền đúc thay đổi thành tiếng Bactria (mặc dù nó vẫn còn những chữ khắc Hy Lạp cho tất cả các vị vua). Sau thời Huvishka, chỉ có hai vị thần xuất hiện trên các đồng tiền: Ardoxsho và Oesho.

Đại diện cho sự xuất hiện của các thần từ thần thoại Hy Lạp và thuyết hỗn mang Hy Lạp cổ đại là:

Ηλιος (Helios), Ηφαηστος (Hephaistos), Σαληνη (Selene), Ανημος (Anemos). Hơn nữa, các đồng tiền của Huvishka cũng miêu tả hai bán-thần: erakilo Heracles, và sarapo Sarapis.

Các vị Phật, thần Ấn Độ xuất hiện trên tiền đúc bao gồm:

Βοδδο (boddo, Phật Thích-ca Mâu-ni)
Μετραγο Βοδδο (metrago boddo, Bồ tát Di-lặc)
Mαασηνo (maaseno, Mahasena)
Σκανδo koμαρo (skando komaro, Skanda Kumara)
þακαμανο Βοδδο (shakamano boddho, Phật Thích-ca Mâu-ni)

Các vị thần Iran xuất hiện trên tiền xu bao gồm:

Αρδοχþο (ardoxsho, Ashi Vanghuhi)
Aþαειχþo (ashaeixsho, Asha Vahishta)
Αθþο (athsho, Atar)
Φαρρο (pharro, Khwarenah)
Λροοασπο (lrooaspa, Drvaspa)
Μαναοβαγο, (manaobago, Vohu Manah)
Μαο (mao, Mah)
Μιθρο, Μιιρο, Μιορο, Μιυρο (mithro and variants, Mithra)
Μοζδοοανο (mozdooano, Mazda *vana "Mazda thần chiến thắng?")
Νανα, Ναναια, Ναναϸαο (variations of pan-Asiatic nana, Sogdian nny, in a Zoroastrian context Aredvi Sura Anahita)
Οαδο (oado Vata)
Oαxþo (oaxsho, "Oxus")
Ooρoμoζδο (ooromozdo, Ahura Mazda)
Οραλαγνο (orlagno, Verethragna)
Τιερο (tiero, Tir)

Người Quý Sương và Đạo Phật
Giao lưu văn hóa cũng phát triển mạnh mẽ, khích thích sự phát triển của Hy Lạp-Phật giáo, một sự hợp nhất của các yếu tố Hy Lạp với các yếu tố văn hóa Phật giáo, mà đã mở rộng vào vùng trung và phía bắc châu Á.

Vua Kanishka đã nổi tiếng trong truyền thuyết Phật giáo vì ông đã triệu tập một Hội đồng Phật giáo lớn ở Kashmir.

Nghệ thuật Quý Sương
Nghệ thuật và văn hóa Gandhara, ở giai đoạn bước ngoặt người Quý Sương nắm quyền bá chủ, là sự biểu hiện tốt nhất được biết đến của ảnh hưởng Quý Sương với người phương Tây. Một số miêu tả trực tiếp của người Quý Sương được biết đến từ Gandhara, nơi họ được thể diện với một đai lưng, áo dài và quần dài và đóng vai các tín đồ của Đức Phật, cũng như Bồ Tát và Phật Di Lặc tương lai.

Trong hình tượng, tuy nhiên,họ không có liên quan với những bức tượng "Phật Đứng" rất Hy Lạp (xem hình ảnh), do đó có thể tương ứng với một giai đoạn lịch sử trước đó. Phong cách của những trụ gạch kết hợp tín đồ Quý Sương đã được Ấn Độ hóa mạnh mẽ, khác xa những miêu tả theo kiểu Hy Lạp cổ đại trước đó của Đức Phật:

Tiếp xúc với La Mã

Một vài nguồn La Mã cổ đại đã mô tả chuyến thăm của sứ thần từ các vua Bactria và Ấn Độ trong thế kỷ thứ 2, có thể đề cập đến người Quý Sương.

Historia Augusta, khi nói về Hoàng đế Hadrian (117-138), có ghi:

"Reges Bactrianorum legatos ad eum, amicitiae petendae causa, supplices miserunt"
"Các vị vua của người Bactria đã gửi những sứ thần nhún nhường tới chỗ ngài, thỉnh cầu tình hữu nghị với ngài."

Cũng trong năm 138, theo Aurelius Victor (Epitome, XV, 4), và Appian (Praef., 7), Antoninus Pius, người kế vị Hadrian, cũng đã tiếp đón một số người Ấn Độ, những sứ thần người Bactria Hyrcania.

Tiếp xúc với Trung Hoa
Trong thế kỷ 1 và 2, Vương triều Quý Sương đã mở rộng các chiến dịch quân sự về phía bắc và chiếm đóng các phần của lòng chảo Tarim, vùng đất ban đầu của họ, đặt nó vào trung tâm của thương mại Trung Á đang sinh lợi với Đế chế La Mã. Họ có liên quan đến việc liên kết quân sự với người Trung Quốc để chống lại sự xâm nhập của các bộ lạc du cư, cụ thể là khi họ liên kết với tướng Trung Quốc là Ban Siêu để chống lại người Sogdian năm 84, khi những người này cố gắng ủng hộ cuộc nổi dậy của vua Kashgar. Khoảng năm 85, họ cũng hỗ trợ người Trung Quốc trong cuộc tấn công Thổ Phồn, ở miền đông lòng chảo Tarim.

Để đòi hỏi sự ghi nhận việc ủng hộ của mình với người Trung Quốc, người Quý Sương đã đòi hỏi (nhưng bị từ chối) các công chúa người Hán, ngay sau khi họ gửi các tặng phẩm cho triều đình Trung Quốc. Để trả thù, họ đã tấn công Ban Siêu năm 86 bằng một lực lượng tới 70.000 quân, nhưng, bị mệt mỏi do cuộc hành quân, cuối cùng họ đã bị lực lượng Trung Quốc ít người hơn đánh bại. Người Quý Sương phải rút lui và cống nộp cho hoàng đế Trung Hoa trong thời gian trị vì của Hán Hòa Đế (89-106).

Sau này, khoảng năm 116, người Quý Sương dưới thời Kanishka thành lập một vương quốc đóng đô ở Kashgar, cũng nắm quyền kiểm soát của Khotan và Yarkand, mà là những chư hầu của Trung Quốc trong lưu vực Tarim, Tân Cương hiện nay. Họ đã giới thiệu văn tự Brahmi, ngôn ngữ Prakrit của người Ấn Độ cho việc cai trị, và mở rộng ảnh hưởng của nghệ thuật Hy Lạp-Phật giáo mà đã phát triển thành nghệ thuật Serindia. Nhà sư Quý Sương Lokaksema là người đầu tiên được biết đến là đã dịch kinh Phật Đại thừa sang tiếng Hán, khoảng năm 170.

Suy yếu
Sau khi Vasudeva I qua đời năm 225, đế quốc Quý Sương chia thành nửa phía tây và phía đông. Người Tây Quý Sương (Afghanistan) đã nhanh chóng bị khuất phục bởi đế quốc Sassanid của Ba Tư và mất Bactria và các vùng lãnh thổ khác. Năm 248, họ bị đánh bại một lần nữa bởi người Ba Tư, những người đã lật đổ triều đại phía Tây và thay thế họ bằng các chư hầu Ba Tư được gọi là người Kushansha (Ấn-Sassanid).

Vương quốc Đông Quý Sương có căn cứ tại Punjab. Khoảng năm 270, vùng lãnh thổ của họ trên vùng đồng bằng Gangetic đã giành độc lập dưới triều đại địa phương như người Yaudheyas. Sau đó, vào giữa thế kỷ thứ 4, họ đã bị chinh phục bởi Đế chế Gupta dưới thời Samudragupta.

Năm 360 một chư hầu Quý Sương tên là Kidara đã lật đổ triều đại Quý Sương cũ và thành lập Vương quốc Kidarite. Phong cách Quý Sương của tiền xu Kidarite cho biết họ coi bản thân mình là người Quý Sương. Kidarite dường như đã khá thịnh vượng, mặc dù trên một quy mô nhỏ hơn so với những người Quý Sương tiền nhiệm của họ.

Những tàn tích của đế chế Quý Sương cuối cùng đã bị xóa sổ trong thế kỷ thứ 5 bởi cuộc xâm lược của người Hun trắng, và sau đó là sự mở rộng của đạo Hồi.

Các vị vua
 Heraios (khoảng năm 1 – 30), vị vua Quý Sương đầu tiên
 Kujula Kadphises (khoảng năm 30 – khoảng năm 80)
 Vima Takto, (khoảng năm 80 – khoảng năm 95) biệt hiệu là Soter Megas hoặc "Vị cứu tinh Vĩ Đại."
 Vima Kadphises (khoảng năm 95 – khoảng năm 127) vị hoàng đế Quý Sương vĩ đại đầu tiên
 Kanishka Đại Đế (127 – khoảng 140)
 Vāsishka (khoảng năm 140 – khoảng năm 160)
 Huvishka (khoảng năm 160 – khoảng năm 190)
 Vasudeva I (khoảng năm 190 – tối thiểu là tới năm 230), Vị hoàng đế Quý Sương vĩ đại cuối cùng
 Kanishka II (khoảng năm 230 – 240)
 Vashishka (khoảng năm 240 – 250)
 Kanishka III (khoảng năm 250 – 275)
 Vasudeva II (khoảng năm 275 – 310)
 Vasudeva III được cho là con của Vasudeva II, không chắc chắn.
 Vasudeva IV được cho là con của Vasudeva III, cai trị ở Kandahar, không chắc chắn.
 Vasudeva V, hoặc "Vasudeva của Kabul" được cho là con của Vasudeva IV, cai trị ở Kabul, không chắc chắn.
 Chhu (khoảng năm 310? – 325?)
 Shaka I (khoảng năm 325 – 345)
 Kipunada (khoảng năm 345 – 375)

Chú thích

Tham khảo
 Falk, Harry. 2001. "The yuga of Sphujiddhvaja and the era of the Kuşâņas." Silk Road Art and Archaeology VII, trang 121–136.
 Foucher, M. A. 1901. "Notes sur la geographie ancienne du Gandhâra (commentaire à un chaptaire de Hiuen-Tsang)." BEFEO Số 4, tháng 10 năm 1901, trang 322–369.
 Hargreaves, H. (1910–11): "Excavations at Shāh-jī-kī Dhērī"; Archaeological Survey of India, 1910–11, trang 25–32.
 Harmatta, János, chủ bút, 1994. History of civilizations of Central Asia, Volume II. The development of sedentary and nomadic civilizations: 700 B.C. to A.D. 250. Paris, UNESCO Publishing.
 Hill, John E. 2004. The Western Regions according to the Hou Hanshu. Bản dịch chú thích phác thảo bằng tiếng Anh.
 Hill, John E. 2004. The Peoples of the West from the Weilue 魏略 by Yu Huan 魚豢: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265 CE. Bản dịch chú thích phác thảo bằng tiếng Anh.
 Konow, Sten, chủ bút, 1929. Kharoshthī Inscriptions with Exception of those of Asoka. Corpus Inscriptionum Indicarum, Tập 2, Đoạn 1. In lại: Indological Book House, Varanasi, 1969.
 Litvinsky, B. A., chủ bút, 1996. History of civilizations of Central Asia, Volume III. The crossroads of civilizations: A.D. 250 to 750. Paris, UNESCO Publishing.
 Liu, Xinru 2001. "Migration and Settlement of the Yuezhi-Kushan: Interaction and Interdependence of Nomadic and Sedentary Societies." Journal of World History, Tập 12, Số 2, mùa thu năm 2001. University of Hawaii Press, trang 261–292. .
 Sarianidi, Victor. 1985. The Golden Hoard of Bactria: From the Tillya-tepe Excavations in Northern Afghanistan. Harry N. Abrams, New York.
 Spooner, D. B. 1908–9. "Excavations at Shāh-jī-kī Dhērī."; Archaeological Survey of India, 1908–9, trang 38–59.
 Watson, Burton, dịch, 1961. Records of the Grand Historian of China: Dịch từ Sử Ký của Tư Mã Thiên. Chương 123: Truyện Đại Uyên, trang 265. Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7

Xem thêm

 Afghanistan thời trước Hồi giáo
 Vương quốc Hy Lạp-Bactria
 Vương quốc Ấn-Hy Lạp
 Người Ấn-Tái Tây
 Vương quốc An Tức
 Hy Lạp-Phật giáo

Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
 Vương quốc Quý Sương – lịch sử từ Bảo Tàng Nghệ thuật Thành phố tại New York
 Những văn kiện mới xác định rõ niên đại Quý Sương
 Tiền Ấn Độ cổ
 Tóm tắt về lịch sử Quý Sương

Đế quốc Quý Sương
Thị tộc thống trị Ấn Độ
Đế quốc Ấn Độ cổ
Dân du cư Âu-Á
Cựu quốc gia châu Á
Lịch sử Iran
Lịch sử Afghanistan
Lịch sử Trung Á
Phật giáo Ấn Độ
Ấn Độ cổ đại
Lịch sử Phật giáo
Lịch sử Pakistan
Bộ lạc du mục Á-Âu


title: Paraduba

text:
Paraduba là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Polyommatini


title: Saint-André-d'Huiriat

text:
Saint-André-d'Huiriat là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Saintandredhuiriat


title: Quận Hamilton, Nebraska

text:
Quận Hamilton là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được lập năm 1867 và đặt tên theo Alexander Hamilton.. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 9403 người. Quận lỵ đóng ở Aurora.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1416 km2, trong đó có 8 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Polk, Nebraska - (đông bắc)
Quận York, Nebraska - (đông)
Quận Clay, Nebraska - (nam)
Quận Hall, Nebraska - (tây)
Quận Merrick, Nebraska - (bắc)

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 9.403 người, 3.503 hộ gia đình, và 2.676 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 17 người trên một dặm vuông (7/km ²). Có 3.850 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 7 trên một dặm vuông (3/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm có 98,43% người da trắng, 0,18% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,12% người Mỹ bản xứ, 0,22% ở châu Á, 0,49% từ các chủng tộc khác, và 0,56% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,14% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 3.503 hộ, trong đó 37,30% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 67,40% là đôi vợ chồng sống với nhau, 5,90% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 23,60% là không gia đình. 21,10% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 10,10% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,64 và cỡ gia đình trung bình là 3,07.

Trong quận tháp tuổi dân số được trải ra với 29,10% dưới độ tuổi 18, 5,90% 18-24, 26,50% 25-44, 23,20% từ 45 đến 64, và 15,30% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,40 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức 40.277 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 45.659. Phái nam có thu nhập trung bình $ 29.238 so với 20.308 đô la Mỹ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.590 $. Có 5,90% gia đình và 7,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 9,80% những người dưới 18 tuổi và 5,40% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Malacorhinus antennatus

text:
Malacorhinus antennatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Malacorhinus


title: Dicranomyia agape

text:
Dicranomyia agape là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tannerre-en-Puisaye

text:
Tannerre-en-Puisaye là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Tannerrois.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Site d'un particulier consacré au village de Tanerre
 Tannerre-en-Puisaye trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Tannerre-en-Puisaye trên trang mạng của Insee
 Tannerre-en-Puisaye sur le site du Quid
 Localisation de Tannerre-en-Puisaye sur une carte de France et communes limitrophes
 Vị trí Tannerre-en-Puisaye trên Mapquest

Xã của Yonne


title: Escolca

text:
Escolca là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 50 km về phía bắc của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 652 và diện tích là 14,7 km².

Đô thị Escolca có các frazione (đơn vị phục thuộc) San Simone.

Escolca giáp các đô thị: Barumini, Gergei, Gesico, Mandas, Serri, Villanovafranca.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Cantavieja

text:
Cantavieja là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 740 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Hexatoma alboguttata

text:
Hexatoma alboguttata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Dicranomyia omi

text:
Dicranomyia omi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Nõmme

text:
Nõmme là một quận của Tallinn, thủ đô Estonia. Quận có dân số 38.168 người (thời điểm 1/3/2010) và diện tích , mật độ dân số .

Hành chính
Quận Nõmme được chia thành 10 phó quận: (): Hiiu, Kivimäe, Laagri, Liiva, Männiku, Nõmme, Pääsküla, Rahumäe, Raudalu, Vana-Mustamäe.

Chú thích

Tham khảo

Quận của Tallinn


title: HMS Edinburgh (16)

text:
HMS Edinburgh (16) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Town của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Edinburgh thuộc về lớp phụ cuối cùng gồm hai chiếc, vốn còn bao gồm HMS Belfast, và được đặt tên theo chiếc dẫn trước là Edinburgh. Nó đã tham gia một loạt các hoạt động tác chiến trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, đặc biệt là tại Bắc Hải và biển Bắc Cực, nơi nó bị đánh chìm bằng ngư lôi vào ngày 2 tháng 5 năm 1942 khi nó đang chở 4,5 tấn vàng thỏi mà Liên Xô dùng để trả nợ vũ khí, trang bị của Anh và Mỹ trong chương trình "Lend-Lease"

Thiết kế và chế tạo
Edinburgh được chế tạo tại Newcastle-upon-Tyne bởi hãng Swan Hunter và Wigham Richardson; được đặt lườn vào ngày 30 tháng 12 năm 1936 và hạ thủy vào ngày 31 tháng 3 năm 1938. Nó là một tàu tuần dương nhanh với trọng lượng choán nước 10.635 tấn, và với tốc độ thiết kế dự định đạt 32,25 knot (hải lý mỗi giờ); khi chạy thử máy nó đã đặt đến tốc độ tối đa 33 knot.

Nó được vũ trang khá mạnh đối với một tàu tuần dương hạng nhẹ, bao gồm 12 khẩu pháo , 12 khẩu (sau giảm còn 8) pháo phòng không  (cùng với con tàu chị em có số lượng pháo 4 inch mạnh nhất trong số các tàu tuần dương Anh), 16 pháo phòng không 2 pounder "pom pom" và 16 súng máy Vickers. Nó cũng mang theo sáu ngư lôi  trên hai bệ phóng ba nòng.

Edinburgh được thiết kế như một tàu chiến hiện đại, được trang bị một dàn radar ấn tượng và hệ thống điều khiển hỏa lực, cùng khả năng mang theo ba thủy phi cơ Supermarine Walrus cho hoạt động trinh sát, cho dù trong hoạt động nó thường chỉ mang theo hai chiếc.

Vỏ giáp của nó có độ dày 4,88 inch đối với đai giáp chính, và chỗ mỏng nhất dày 1,5 inch, một vỏ giáp mạnh nhất trong số các tàu tuần dương hạng nhẹ Anh Quốc. Giống như những tàu chiến-tuần dương, tàu tuần dương hạng nhẹ được cho là đủ nhanh để tránh bị đánh trúng, phủ định nhu cầu phải có một vỏ thép dày như của các thiết giáp hạm vào thời đó.

Lịch sử hoạt động
Khi được đưa vào hoạt động, Edinburgh được phân về Hải đội Tuần dương 18 tại Scapa Flow thuộc Scotland, trong thành phần Hạm đội Nhà. Trong một thời gian, nó được giao nhiệm vụ tuần tra giữa Iceland và quần đảo Faroe, nhưng vào năm 1939, nó được điều sang Hải đội Tuần dương 2, phục vụ cùng với Lực lượng Humber. Tuy nhiên, Edinburgh vẫn ở lại Firth of Forth vào lúc mà Không quân Đức thực hiện cuộc không kích đầu tiên xuống các căn cứ hải quân tại Rosyth vào ngày 16 tháng 10 năm 1939. Nó chỉ bị hư hại nhẹ do những quả bom ném gần trúng đích.

Edinburgh rời Rosyth vào ngày 23 tháng 10 trong nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải đi và về từ Narvik, Na Uy. Khi chiếc tàu buôn tuần dương vũ trang HMS Rawalpindi bị các tàu chiến-tuần dương Đức Scharnhorst và Gneisenau tấn công và đánh chìm vào ngày 23 tháng 11, nó nằm trong lực lượng được cho tách ra để truy tìm các tàu cướp tàu buôn Đức. Tuy nhiên, việc truy tìm không mang lại kết quả, và Edinburgh quay trở lại nhiệm vụ hộ tống.

Vào ngày 18 tháng 3 năm 1940, Edinburgh đi đến Tyne trải qua một đợt tái trang bị kéo dài cho đến ngày 28 tháng 10. Sau đó nó được điều về Hải đội Tuần dương 18, và vào ngày 18 tháng 11 rời Căn cứ Hải quân Faslane trên sông Clyde hộ tống đoàn tàu vận tải WS4B đi đến Freetown (ngày nay là Sierra Leone) trước khi quay trở về Scapa Flow vào ngày 12 tháng 11. Ngay trước ngày lễ Giáng Sinh, Edinburgh tham gia vào việc săn đuổi một tàu cướp tàu buôn Đức được báo cáo đã vượt thoát ra Bắc Đại Tây Dương. Lực lượng bao gồm tàu chiến-tuần dương HMS Hood, Edinburgh và các tàu khu trục Electra, Echo, Escapade và Cossack. Sau khi trải qua một tuần lễ ngoài biển, kể cả ngày lễ Giáng Sinh, sau khi báo cáo được xác định là giả mạo, nó quay trở về cảng trước khi bước sang năm mới.

Vào mùa Đông năm 1940, Edinburgh tham gia nhiều chiến dịch nhỏ cùng với Hạm đội Nhà, bao gồm việc hỗ trợ cho Chiến dịch Claymore, cuộc tấn công của lực lượng Đồng Minh lên đảo Lofoten do Đức chiếm đóng. Lại được phân công các nhiệm vụ hộ tống, Edinburgh đã tháp tùng đoàn tàu vận tải WS7 đi đến Trung Đông, trước khi được tiếp nhiên liệu tại Gibraltar và quay trở về Scapa Flow vào ngày 15 tháng 4 năm 1941. Cuối cùng, chiếc tàu tuần dương hỗ trợ nhiều hoạt động rải mìn ngoài khơi bờ biển Đan Mạch.

Edinburgh cũng đã đóng một vai trò nhỏ trong việc săn đuổi thiết giáp hạm Đức Bismarck đã vượt thoát ra Đại Tây Dương. Sau khi phục vụ trong vai trò tuần tra tại vịnh Biscay, nơi nó ngăn chặn được chiếc tàu Đức SS Lech vào ngày 22 tháng 5 năm 1941, Edinburgh được lệnh lên đường đến một vị trí phỏng đoán nhằm đón lỏng Bismarck, và chờ đợi tại đây như một lực lượng phòng hờ để đuổi theo nó. Tuy nhiên, Edinburgh đã không trông thấy đối thủ, và đã không góp phần vào việc tiêu diệt chiếc Bismarck.

Vào ngày 1 tháng 6, Edinburgh được lệnh rời Scapa Flow để thay phiên cho chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Dido HMS Hermione trong nhiệm vụ tuần tra tại eo biển Đan Mạch. Sau một giai đoạn hoạt động bình yên, nó được lệnh hộ tống cho một đoàn tàu vận tải khác hướng đến Trung Đông, chuyến WS9B, rồi lại vào ụ tàu tại Gibraltar vào đầu tháng 7. Cuối tháng đó, nó tham gia Chiến dịch Substance, và đã đi đến Malta vào ngày 24 tháng 7. Ngày hôm sau, nó phát lệnh báo động khi một máy bay ném ngư lôi Đức tấn công. Tuy nhiên, con tàu không bị hư hại, và đã tiếp tục lên đường quay trở về Clyde.

Vào tháng 8 năm 1941, Edinburgh hộ tống đoàn tàu vận tải WS10 đi đến Simonstown, Nam Phi, rồi một lần nữa đi đến Malta, lần này là trong thành phần tham gia Chiến dịch Halberd, và đã vào cảng tại Malta vào ngày 28 tháng 9. Nó quay trở về Gibraltar không lâu sau đó, và khởi hành từ đây vào ngày 1 tháng 10 năm 1941, với hàng tiếp liệu và tù binh chiến tranh trên tàu, hướng trở về Clyde. Sau khi được sửa chữa tại Faslane, nó gia nhập Hạm đội Nhà trong thành phần lực lượng tuần tra Iceland trong tháng 11. Vào tháng 12 năm 1941, nó hộ tống cho các đoàn tàu vận tải Bắc Cực chuyển hàng tiếp tế để trợ giúp cho Liên Xô. Nó trải qua đợt tái trang bị tại Tyne từ tháng 1 năm 1942 đến ngày 4 tháng 3, khi một lần nữa nó đảm nhiệm việc tuần tra trong khu vực Iceland-Faroes.

Edinburgh hộ tống hai đoàn tàu vận tải QP-4 và PQ-13 đi sang Liên Xô, và quay trở về Scapa Flow vào ngày 28 tháng 3. Đến ngày 6 tháng 4, nó lại rời Scapa Flow trong nhiệm vụ thường lệ, hộ tống đoàn tàu vận tải PQ-14 đến Nga. Trong số 24 con tàu hình thành nên đoàn tàu vận tải, 16 chiếc đã buộc phải quay lại Iceland do băng tuyết và thời tiết xấu, cùng một chiếc khác bị tàu ngầm U-Boat Đức đánh chìm. Cùng với bảy tàu vận tải còn lại, Edinburgh đi đến Murmansk vào ngày 19 tháng 4. Nó lại lên đường vào ngày 29 tháng 4 để hộ tống cho đoàn tàu vận tải QP-11 quay trở về.

Chuyến hành trình cuối cùng
Chuyến hải hành cuối cùng của Edinburgh là để hộ tống cho chuyến quay trở về của đoàn tàu vận tải QP-11 bao gồm 17 con tàu, vốn đã rời bán đảo Kola vào ngày 28 tháng 4, dưới tư cách là soái hạm của Chuẩn Đô đốc Stuart Bonham Carter. Vào ngày 30 tháng 4, tàu ngầm Đức U-456, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Max-Martin Teichert, trong chuyến tuần tra thứ năm của nó đã được báo động về đoàn tàu vận tải bởi máy bay trinh sát Đức. Chiếc U-boat đã bắn một quả ngư lôi trúng vào mạn phải chiếc tàu tuần dương. Con tàu bắt đầu bị nghiêng nặng, nhưng thủy thủ đoàn đã phản ứng nhanh chóng khi đóng kín các ngăn chống thấm nước, ngăn ngừa cho con tàu khỏi bị chìm ngay lập tức. Không lâu sau đó, Teichert phóng một quả ngư lôi thứ hai, đánh trúng đuôi tàu và làm hỏng hệ thống lái khiến nó gần như bất động.

Được kéo đi, Edinburgh tìm cách lết trở về Murmansk cùng chiếc tàu khu trục Foresight và ba tàu quét mìn Gossamer, Harrier và Hussar. Dọc trên đường đi nó liên tục bị máy bay ném ngư lôi săn đuổi. Vào ngày 2 tháng 5, đang khi di chuyển rất chậm bằng chính động lực của nó ngoài khơi đảo Bear (Na Uy), nó bị ba tàu khu trục Đức tấn công, trong đó có chiếc tàu khu trục lớn Z7 Hermann Schoemann, Z24 và Z25. Bị đứt dây cáp kéo, nên bắt đầu di chuyển theo một vòng tròn, và cho dù các khẩu pháo của Edinburgh đang trong tình trạng lộn xộn, dàn pháo chính của nó vẫn hướng vào các đối thủ và nổ súng. Loạt đạn pháo thứ hai từ chiếc tàu tuần dương đã bắn trúng Schoemann gây hư hại nặng cho đối thủ đến mức nó bị thủy thủ đoàn của chiếc tàu khu trục Đức phải tự đánh đắm nó. Trong khi các tàu nhỏ tháp tùng theo Edinburgh đánh trả lại các kẻ tấn công, nó lại bị trúng một quả ngư lôi vốn bắn trượt khỏi một con tàu khác. Quả ngư lôi trúng ngay giữa tàu đúng ngay vào nơi đối diện với chỗ mà quả ngư lôi của tàu ngầm U-456 đánh trúng. Do con tàu chỉ được giữ không gẩy làm đôi bởi lớp lót sàn tàu và lườn, vốn có thể bung ra bất cứ lúc nào, thủy thủ đoàn được lệnh bỏ tàu. Họ chuyển sang các tàu quét mìn hộ tống đoàn tàu vận tải: 440 người lên chiếc HMS Gossamer và khoảng 400 người sang chiếc HMS Harrier. Hai sĩ quan và 56 thủy thủ đã thiệt mạng trong trận đánh. Các hoạt động mạnh mẽ của các tàu quét mìn khiến phía Đức phải nhầm lẫn về thực lực của nhóm tàu chiến đối đầu với họ.

Để đảm bảo con tàu không lọt vào tay đối phương, Harrier được lệnh đánh chìm Edinburgh bằng những khẩu pháo 4 inch của nó, nhưng 20 phát đạn đã không đánh chìm được con tàu. Một cố gắng khác nhằm đánh chìm con tàu bằng cách thả mìn sâu dọc bên lườn tàu cũng thất bại. Cuối cùng, tàu khu trục Foresight phải bắn quả ngư lôi cuối cùng để đánh chìm nó, những quả ngư lôi kia đã sử dụng hết trong việc chống lại các tàu khu trục Đức.

Chuyến hàng chở vàng
Vào lúc Edinburgh bị đánh chìm, nó đang chở theo  vàng, là một phần của khoản tiền mà Stalin thanh toán cho số hàng hóa tiếp liệu được phe Đồng Minh cung cấp cho Liên Xô. 465 thỏi vàng chứa trong 93 thùng gỗ được chất các phòng chứa bom bọc thép bên mạn phải của con tàu, không xa vị trí bị trúng quả ngư lôi thứ nhất. Vào lúc đó, ước lượng số vàng nó chuyên chở trị giá khoảng 1.547.080 Bảng Anh.

Vào năm 1954, Chính phủ Anh trao quyền trục vớt chiếc Edinburgh cho Risdon Beazley Ltd., một công ty trục vớt hoạt động bên ngoài Vương quốc Anh; nhưng dự án bị dừng lại do mối quan hệ chính trị căng thẳng giữa phương Tây và Liên bang Xô viết. Vào năm 1957, xác tàu đắm được liệt kê như một di tích chiến tranh, khiến mọi nỗ lực nhằm khảo sát hay trục vớt trở nên phức tạp.

Vào cuối những năm 1970, mối quan tâm về Edinburgh sống lại, và Chính phủ Anh tìm cách thu hồi số vàng. Đó không chỉ vì lượng trữ kim có giá trị bổ sung vào kho bạc quốc gia, nhưng cũng vì mối lo ngại ngày càng gia tăng xác tàu đắm sẽ bị đánh cắp bởi những tay thợ lặn bất hợp pháp vô lương tâm, hay tệ hơn là do bởi người Xô Viết, do nó nằm ngay trong vùng biển lân cận với họ.

Vào đầu những năm 1980, một công ty tên Jessop Marine, do Keith Jessop, một thợ lặn nhiều kinh nghiệm điều hành, đã được trao quyền trục vớt Edinburgh. Jessop thắng được hợp đồng do phương pháp của ông sử dụng thợ lặn và những máy cắt phức tạp, được cho là phù hợp hơn đối với một di tích chiến tranh, hơn là phương pháp dùng chất nổ của những công ty khác.

Vào tháng 4 năm 1981, thay mặt cho Jessop Marine, chiếc tàu khảo sát Dammtor bắt đầu công việc tìm kiếm xác tàu đắm trong biển Barents. Chỉ sau mười ngày, họ đã tìm thấy địa điểm an nghỉ sau cùng của con tàu ở tọa độ xấp xỉ , và ở độ sân . Sử dụng thiết bị máy ảnh đặc biệt, Dammtor ghi lại những hình ảnh chi tiết về xác tàu đắm, cho phép Jessop và các thợ lặn của ông vạch kế hoạch cẩn thận cho công việc trục vớt.

Cuối năm đó, vào ngày 30 tháng 8, chiếc tàu hỗ trợ lặn Stephaniturm đi đến hiện trường, và công tác trục vớt được bắt đầu thực hiện. Nhiều thợ lặn bị thương trong công việc, nhưng vào ngày 15 tháng 9 năm 1981, một thợ lặn cuối cùng cũng vào được phòng chứa bom và thu được một thỏi vàng. Đến ngày 7 tháng 10, tình hình thời tiết xấu đã buộc phải ngừng công việc lặn, nhưng cho đến lúc đó, 431 trong số 465 thỏi vàng đã được thu hồi, có giá trị vào lúc đó lên đến trên 43 triệu Bảng Anh. Có thêm 29 thỏi vàng khác được thu hồi trong hoạt động trục vớt tiếp theo vào năm 1986, nâng tổng số được tìm thấy lên 460 thỏi, chỉ còn sót lại 5 thỏi bị thất lạc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 HMS Edinburgh memorial site
 HMS Edinburgh at Uboat.net
 HMS Edinburgh - WWII cruisers

Lớp tàu tuần dương Town (1936)
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại biển Bắc Cực
Tàu bị tàu ngầm Đức đánh chìm
Sự cố hàng hải năm 1942


title: Bolitoglossa phalarosoma

text:
Bolitoglossa phalarosoma là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Loài này có ở Colombia và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Solís, F., Ibáñez, R., Wake, D., Bolívar, W. & Renjifo, J.M. 2004. Bolitoglossa phalarosoma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Bolitoglossa


title: Arpia

text:
Arpia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Arpia janeira Schaus, 1896

Tham khảo

 Arpia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Villandry

text:
Villandry là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Crépon

text:
Crépon là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Crépon sur le site de l'Institut géographique national

Crepon


title: Đơn vị ở lớn Marseille

text:
Đơn vị ở lớn Marseille (thường còn được biết dưới tên Unité d'Habitation) là một tác phẩm nổi tiếng của Kiến trúc Hiện đại, được kiến trúc sư Le Corbusier thiết kế. Công trình được xây dựng từ năm 1945 đến năm 1952, nằm tại số 280 đường Michelet, thành phố Marseille. Đây là một trong năm đơn vị ở lớn của Le Corbusier. Sau này, Le Corbusier còn thiết kế một loạt các đơn vị ở khác tại Rezé, Firminy, và Briey (Pháp) tại Berlin (Đức). Nhưng công trình tại Marseille là nổi tiếng nhất.

Tòa nhà này dài 165 m, rộng 24 m, cao 56 m, có 17 tầng được đặt trên một hệ cột chống. Trong nhà có 15 tầng để ở, chứa được 337 hộ gia đình từ độc thân đến 10 người. Tầng 7, tầng 8 là khu dịch vụ công cộng. Tầng trên cùng có nhà trẻ, mẫu giáo. Trên mái có vườn hoa, bể bơi và đường chạy 300 m. Le Corbusier đã thể hiện quan điểm quy hoạch đô thị của mình ở công trình này, toàn bộ ngôi nhà là cả một thị trấn.

Để xây dựng công trình này, Le Corbusier đã lập ra xưởng thiết kế của các nhà xây dựng (Atelier des Bâtisseurs - AtBat). Xưởng này qui tụ các kiến trúc sư và các kĩ sư xây dựng, đặt dưới sự chỉ đạp của kĩ sư gốc Nga Vladimir Bodiansky. Ngoài ra có thêm sự cộng tác của các kiến trúc sư André Wogenscky và Georges Candilis tại công trường.

Xem thêm

Đơn vị ở tại Rezé
Đơn vị ở tại Firminy
Đơn vị ở tại Briey

Tham khảo

Công trình kiến trúc Marseille
Kiến trúc Hiện đại
Chủ nghĩa Thô mộc
Công trình của Le Corbusier


title: 3406 Omsk

text:
3406 Omsk (1969 DA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 2 năm 1969 bởi B. Burnasheva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3406 Omsk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1969