title: Chấy

text:
Chấy hay chí (phương ngữ miền nam Việt Nam) (danh pháp ba phần: Pediculus humanus capitis) là loài côn trùng ký sinh cư trú ở trên da và tóc của đầu người. Chấy sinh sống bằng cách hút máu vật chủ người cũng như thú vật. Chấy ký sinh gây ra ngứa ngáy, khó chịu cho con người, nguyên nhân thường do lối sống mất vệ sinh.

Đặc điểm sinh học
Chấy không có cánh, kích thước cỡ 1,5 - 3 mm, mắt thường có thể nhìn thấy được. Miệng có sáu đôi móc để bám vào da và một mũi nhọn để chích và hút máu ở trên đầu người, gây tử vong do mất máu ở người. Chấy đẻ khoảng 200-300 trứng sau khi giao phối. Trứng chấy có hình bầu dục và màu hơi vàng và thường nằm ở gần chân tóc. Trứng nở và trưởng thành trong khoảng 7 đến 12 ngày. Trung bình chấy sống khoảng 30 ngày, có thể sống sót suốt 48 tiếng dù không được hút máu. Chấy có thể lây lan từ người nọ sang người kia hoặc qua việc dùng chung vật dụng như quần áo, lược chải tóc.

Dấu hiệu bị chấy cắn
Khi bị chấy cắn, người ta có cảm giác:
 Ngứa ngáy và phải gãi đầu nhiều lần
 Cảm giác kim chích trên da đầu
 Những vệt đỏ trên da đầu, cổ hoặc vai
 Da đầu tạo vảy
 Trường hợp chấy rận quá nhiều có thể làm phát sinh các nhiễm trùng ở da đầu và gây rụng tóc.

Ở Việt Nam, sau khi bắt được chấy, một số người thường "cúp chí" ("cúp chấy") tức để con chấy giữa hai móng tay cái sau đó ép mạnh khiến con chấy bị ép nổ tung phát ra tiếng kêu tách bụp.

Phòng trị

Vì chấy lây rất nhanh nên cần tránh tiếp xúc gần với những người có chấy đồng thời duy trì tốt vệ sinh cá nhân hàng ngày. Thực hiện việc gội đầu với xà phòng chuyên dùng, mát-xa da đầu và tóc với các sản phẩm dưỡng và làm sạch tóc. Có thể dùng loại lược bí hay còn gọi là lược dày (lược có răng dày) bắt chấy. Đối với trẻ em cần phải làm sạch giường, đồ chơi, quần áo và các vật dụng khác của chúng.

Chú thích

Tham khảo

"Chí rận." Sở Y tế Công Cộng vùng Peel ( )

Ký sinh
H
Động vật được mô tả năm 1767


title: Thiên cực

text:
Thiên cực, bao gồm thiên cực Bắc và thiên cực Nam, là 2 vị trí tưởng tượng trên bầu trời là giao điểm của trục quay Trái Đất (nếu kéo dài mãi mãi) với thiên cầu. Nếu quan sát tại cực Bắc và cực Nam của Trái Đất, 2 thiên cực sẽ luôn nằm hướng thẳng đầu người quan sát. Vì Trái Đất tự quay quanh trục, ta sẽ quan sát thấy mọi điểm trên bầu trời đều quay quanh các thiên cực và hoàn thành 1 vòng mỗi ngày (chính xác hơn là mỗi ngày theo thời gian thiên văn).

Các thiên cực cũng là các cực của hệ tọa độ xích đạo, đồng nghĩa với việc xích vĩ độ của thiên cực Bắc là +90 và thiên cực Nam là -90). Mặc dù có vị trí cố định khi quan sát, các thiên cực về lâu dài không giữ vị trí cố định so với các ngôi sao. Do hiện tượng tiến động phân điểm, các thiên cực sẽ di chuyển theo đường tròn trên thiên cầu với chu kì khoảng 25700 năm. Vì trục quay của Trái Đất cũng chịu ảnh hưởng của những chuyển động phức tạp khác nên các thiên cực cũng bị dịch chuyển đôi chút khỏi vị trí sau các vòng quay có độ dài khác nhau ( xem Chương động, Chuyển động cực, Độ nghiêng trục quay ). Và cuối cùng, vị trí các ngôi sao cũng tự thay đổi sau 1 khoảng thời gian dài bởi chuyển động riêng của chúng.

Với các hành tinh ngoài Trái Đất, khái niệm thiên cực vẫn tương tự: các thiên cực của một hành tinh là các giao điểm của trục quay hành tinh với thiên cầu của hành tinh đó. Vì trục quay của các hành tinh có hướng khác nhau nên giữa các điểm này cũng có sự khác biệt. Vị trí quan sát được của các ngôi sao cũng thay đổi đôi chút bởi các hiệu ứng thị sai .

Xác định thiên cực Bắc
Xem thêm: sao cực,  trực hóa cực.

Hiện tại, thiên cực Bắc cách ngôi sao Polaris (tên La-tinh stella polaris, nghĩa là "sao cực") khoảng 1 độ. Vì thế, Polaris, thường gọi là ngôi sao Phương bắc, được sử dụng phổ biến trong việc định hướng ở Bắc Bán cầu. Polaris nằm ở ngay trên điểm phía bắc của chân trời và có góc độ cao luôn gần bằng với vĩ độ địa lý của người quan sát. Nói cách khác, hầu hết các vị trí ở Bắc bán cầu đều có thể quan sát được nó, còn ở Nam bán cầu thì, hiển nhiên, là không.

Polaris chỉ gần thiên cực Bắc một khoảng thời gian ngắn trong chu kỳ tiến động 25 700 năm. Ngôi sao này sẽ ở vị trí gần nhất trong khoảng 1000 năm, sau đó, thiên cực Bắc sẽ ở vị trí ở gần nhất với Alrai (Gamma Cephei). Trong khoảng 5500 năm, thiên cực sẽ ở vị trí gần nhất với ngôi sao Alderamin (Alpha Cephei). Và trong 12 000 năm, Vega (Alpha Lyrae) sẽ trở thành "ngôi sao Phương bắc", dù nó sẽ cách khoảng 6 độ so với thiên cực.

Để tìm Polaris, từ một vị trí trên Bắc Bán cầu,hãy hướng về hướng về phía Bắc và tìm nhóm sao Big Dipper (còn gọi là Bắc Đẩu Thất tinh) và nhóm sao Little Dipper. Tập trung vào phần "muỗng" của Big Dipper, nối 1 đường thẳng từ 2 ngôi sao cạnh nhau ở rìa cái muỗng. Đường thẳng này chỉ về phần xa nhất của cái tay cầm của Little Dipper. Vị trí đó chính là Polaris, ngôi sao Phương bắc.

Xác định thiên cực Nam
Thiên cực Nam chỉ có thể quan sát được từ Nam Bán cầu. Nó nằm trong chòm sao mờ Octans. Sigma Octantis được nhận dạng là ngôi sao Phương nam với vị trí cách thiên cực Nam khoảng 1 độ nhưng lại gần như không quan sát được cả ở những đêm trời trong vì độ sáng chỉ đạt 5.5.

Cách thứ nhất: Nam Thập Tự
Thiên cực Nam có thể xác định được từ chòm Nam Thập Tự (Crux) và 2 ngôi sao "chỉ hướng" của nó là α Centauri và β Centauri. Nối 1 đường thẳng tưởng tượng từ  γ Crucis đến

- 2 ngôi sao ở 2 đầu của trục dài của chữ thập - và kéo dài đường thẳng này. Đầu tiên, kéo dài trục dài chữ thập hướng xuống phía dưới khoảng 4,5 lần và. Sau đó, nối 2 ngôi sao "chỉ hướng", tìm trung điểm đoạn thẳng này và kẻ một đường vuông góc. Giao điểm của đường vuông góc này và đường trục dài chữ thập sẽ cách thiên cực Nam khoảng 5 tới 6 độ. Có rất ít ngôi sao sáng quan trọng nằm giữa Crux và thiên cực, mặc dù chòm Musca có thể dễ dàng quan sát được nằm ngay dưới Crux.

Cách thứ hai: Canopus và Achernar
Cách thứ hai sử dụng Canopus ( ngôi sao sáng thứ hai trên bầu trời đêm) và Achernar. Dùng 2 ngôi sao này làm 2 đỉnh, vẽ một tam giác đều, đỉnh còn lại sẽ là thiên cực Nam. Nếu sao Canopus chưa mọc, có thể dùng sao Alpha Pavonis làm đỉnh thứ 2 cùng Achernar tìm đỉnh còn lại là thiên cực.

Cách thứ ba: Các đám mây Magellan
Cách thứ ba hiệu quả nhất cho những đêm trời trong và không có mặt trăng nhờ dùng 2 "đám mây" mờ trên bầu trời Nam Bán cầu. Chúng được đặt tên trong các sách thiên văn là Đám mây Magellan Lớn và Đám mây Magellan Nhỏ. Các "đám mây" này thực chất là các thiên hà lùn gần Dải Ngân Hà. Vẽ một tam giác đều, đỉnh thứ ba còn lại chính là thiên cực Nam.

Cách thứ tư: Sirius và Canopus
Nối Sirius, ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm, với Canopus, ngôi sao sáng thứ hai và kéo dài 1 đoạn bằng đoạn thẳng vừa nối, ta sẽ có điểm thứ ba nằm cách thiên cực Nam khoảng 2 độ. Nói cách khác, Canopus chính là trung điểm của đoạn thẳng nối Sirius với điểm gần thiên cực.

Xem thêm
 Thiên cầu
 Xích đạo thiên cầu
 Cực quỹ đạo
 Polaris
 Sao cực
 Cực của các thiên thể

Tham khảo

Thiên văn học
Thuật ngữ thiên văn học
Hệ tọa độ thiên văn
Thiên văn mặt cầu


title: Ficus lapathifolia

text:
Ficus lapathifolia là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Ficus lapathifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

L
Thực vật đặc hữu Mexico
Thực vật dễ tổn thương


title: 21932 Rios

text:
21932 Rios (1999 VP65) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21932 Rios

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tremestieri Etneo

text:
Tremestieri Etneo () là một đô thị ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia, có khoảng cách khoảng 160 km về phía đông nam của Palermo và cách khoảng 8 km về phía bắc của Catania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 21.144 người và diện tích là 6,5 km².

Tremestieri Etneo giáp các đô thị: Catania, Gravina di Catania, Mascalucia, Pedara, San Giovanni la Punta, San Gregorio di Catania, Sant'Agata li Battiati.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.informasicilia.it/tremestierietneo

Đô thị tỉnh Catania


title: Eleutherodactylus spilogaster

text:
Eleutherodactylus spilogaster là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A. & Ardila-Robayo, M.C. 2004. Eleutherodactylus spilogaster. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

spilogaster
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Tapura arachnoidea

text:
Tapura arachnoidea là một loài thực vật thuộc họ Dichapetalaceae. Đây là loài đặc hữu của Gabon.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Tapura arachnoidea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Gabon
A
Thực vật dễ tổn thương


title: El Real de la Jara

text:
El Real de la Jara là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 1614 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
El Real de la Jara  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
El Real de la Jara  - El Real de la Jara

Đô thị ở Sevilla


title: Quận King, Washington

text:
Quận King là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo William Rufus King. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 1.737.034 người, dân số năm 2009 là 1.916.441 người.. Tính theo dân số đây là quận đông dân thứ 11 trong các quận của Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Seatle. Hai phần ba dân số sinh sống ở quận lỵ.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington

Tây Washington
Vùng đô thị Seattle
Khởi đầu năm 1852
Lãnh thổ Oregon 1852


title: Konnur

text:
Konnur là một thị xã panchayat của huyện Belgaum thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Konnur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 606 mét (1988 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Konnur có dân số 17.978 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Konnur có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Konnur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Belgaum


title: Pincé

text:
Pincé là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire phía tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 21-53 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Sarthe


title: Trường vectơ

text:
Trong toán học, trường vectơ là một kết cấu trong giải tích vectơ gán tương ứng một vectơ cho mỗi điểm trong (một tập mở của) không gian Euclid, hay trong một đa tạp vi phân.

Các trường vectơ thường được dùng trong vật lý để miêu tả, ví dụ, tốc độ và hướng của một chất lưu trong không gian, hoặc độ lớn và hướng của một lực nào đó, như lực từ hay lực hấp dẫn, khi nó thay đổi tùy thuộc vào vị trí.

Mô tả trừu tượng
Một trường véc-tơ trên một đa tạp cũng là một nhát cắt của phân thớ véc-tơ .

Trường vectơ Hamilton của một đa tạp Riemann
Xét một đa tạp Riemann . Trường vectơ Hamilton của nó là một trường vectơ  trên không gian tiếp tuyến toàn thể , tức là một nhát cắt của phân thớ vectơ .  bảo tồn độ lớn của vectơ tiếp tuyến: nó mô tả các đường trắc địa trên  với tốc độ không đổi.

Xem thêm

 Trường vô hướng
 Giải tích vectơ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vector field -- Mathworld
 Vector field  -- PlanetMath
 3D Magnetic field viewer
 Vector Field Simulation  Java applet illustrating vectors fields
 Vector fields and field lines
 Vector field simulation An interactive application to show the effects of vectơ fields
 Trường vectơ  trên Từ điển bách khoa Việt Nam

Hình học topo vi phân
Giải tích vectơ


title: Pete Seeger

text:
Peter Seeger (3 tháng 5 năm 1919 – 27 tháng 1 năm 2014), còn được biết đến với tên Pete Seeger, là một nhạc sĩ, ca sĩ nhạc đồng quê và là nhà hoạt động chính trị. Ông cũng là thành viên của The Weavers, tuy nhiên cũng đã sáng tác nhiều bài hát, trong đó có một bản thu âm "Goodnight Irene" đã đứng đầu bảng xếp hạng trong vòng 13 tuần vào năm 1950. Ông cũng từng là thành viên của Đảng Cộng sản Mỹ nhưng ra khỏi đảng năm 1949, theo ông vì chế độ tàn bạo của Stalin. Seeger có công lao đóng góp chính cho nền âm nhạc dân gian và là người tiên phong trong phong trào âm nhạc phản chiến. Trong những năm của thập kỷ 50 và 60. Ông là tác giả bài hát phản chiến nổi tiếng "Where Have All the Flowers Gone?"

Ông cũng là tác giả bài hát "Teacher Uncle Ho" (Bác Hồ – Thầy giáo):

... I'll have to say in my own way. The only way I know, that we learned power to the people and the power to know. From Teacher Uncle Ho!

Em gái của ông, Peggy Seeger (đã mất năm 1989) lại là vợ của Ewan MacColl, tác giả của bài hát "The Ballad of Ho Chi Minh".

Năm 1995, trong một cuộc phỏng vấn, ông đã xin lỗi vì đã im lặng quá lâu về những tội ác của Stalin, ông xin lỗi "vì đã mù quáng theo đường lối của Đảng mà không nhìn thấy là Stalin là một nhà lãnh đạo tồi và cực kỳ tàn bạo" . Năm 2007, ông viết một bài hát về Stalin ("Big Joe Blues") trong đó có những câu:

Tôi hát về ông già Joe, Joe tàn bạo
Ông cai trị với bàn tay sắt
Ông đã làm chấm dứt những giấc mơ của nhiều người trong mỗi quốc gia
Ông đã có một cơ hội để thực hiện một bắt đầu mới cho loài người
Thay vào đó ông đặt nó trở lại, trong cùng một nơi kinh tởm
Tôi có "Big Joe Blues":
(Câm miệng lại hoặc mày sẽ chết ngay !) Tôi đã nhận ra "Big Joe Blues":
(Làm việc đi và đừng hỏi nhiều !)....

Ghi chú

Liên kết ngoài
Nhạc sĩ Pete Seeger và bài hát "Bác Hồ - Thầy giáo"
Pete Seeger - This Land is Your Land (Live at Farm Aid 2013) (live at the Farm Aid concert in Saratoga Springs, NY on ngày 21 tháng 9 năm 2013)
 Pete Seeger Appreciation Page

Nhạc sĩ Mỹ
Nam ca sĩ Mỹ
Seeger, Pete
Seeger, Pete
Sinh năm 1919
Mất năm 2014
Nhà hoạt động xã hội Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhà bảo vệ môi trường Mỹ
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Đức
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Người Manhattan
Người đoạt Huy chương Nghệ thuật Quốc gia
Nghệ sĩ của Columbia Records
Người ủng hộ bất bạo động


title: Täby

text:
Täby là một thành phố Thụy Điển. Thành phố thuộc hạt. Thành phố có diện tích  km², dân số là 58.600 người. Đây là thành phố lớn thứ 17 của Thụy Điển.

Tham khảo

Thành phố của Thụy Điển


title: Chồn hôi sọc Sahara

text:
Chồn hôi sọc Sahara (danh pháp hai phần: Ictonyx libycus) là một loài động vật có vú thuộc họ Chồn. Nó được tìm thấy ở Algérie, Tchad, Ai Cập, Libya, Mali, Mauritanie, Maroc, Niger, Nigeria, Sudan, Tunisia, và Tây Sahara.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật có vú Bắc Phi
Động vật được mô tả năm 1833


title: Rimulia

text:
Rimulia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ

text:
Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States Geological Survey, viết tắt USGS) là một cơ quan khoa học của chính phủ liên bang Hoa Kỳ. Các nhà khoa học của USGS nghiên cứu về cảnh quan, tài nguyên và hiểm họa tự nhiên của nước Mỹ. Cơ quan này có bốn ngành khoa học chính: sinh vật học, địa lý học, địa chất học và thủy văn học. USGS là cơ quan có trách nhiệm nghiên cứu tìm hiểu thực tế mà không có trách nhiệm thi hành giải pháp khai thác, quản lý, phòng chống thiên tai.

Là một cục trong Bộ Nội vụ Hoa Kỳ, USGS là cơ quan khoa học duy nhất của bộ đó. USGS có khoảng 10.000 nhân viên. Nó có trụ sở tại Reston, Virginia, và các văn phòng lớn ở Denver, Colorado, và Menlo Park, California.

Xem thêm
 Trung tâm Thông tin Động đất Quốc gia tại Trường Mỏ Colorado

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ USGS (tiếng Anh)
 Thông tư USGS số 1050 – lịch sử USGS (tiếng Anh)
 Chương trình các Nguy hiểm Động đất – thông tin hiện hành về động đất (tiếng Anh)
 Chương trình các Nguy hiểm Núi lửa (tiếng Anh)

Tổ chức địa lý
Tổ chức khảo sát địa chất
Địa lý Hoa Kỳ
Địa chất Hoa Kỳ
Thám hiểm Bắc Mỹ
Bản đồ Hoa Kỳ
Khảo sát Địa chất
Tổ chức môi trường có trụ sở tại Virginia


title: Missundaztood

text:
'Missundaztood' là album phòng thu thứ hai của nữ ca sĩ P!nk. Đây được xem là album thành công nhất của "P!nk" khi bán được hơn 12 triệu bản trên toàn thế giới với bốn đĩa đơn thành công gồm: "Get the Party Started", "Don't Let Me Get Me", "Just like a Pill" và "Family Portrait".

Các ca khúc
 "M!ssundaztood" (Linda Perry, Pink) – 3:36
 "Don't Let Me Get Me" (Dallas Austin, Pink) – 3:31
 "Just like a Pill" (Austin, Pink) – 3:57
 "Get the Party Started" (Perry) – 3:11
 "Respect" (Perry, Pink) featuring Scratch – 3:25
 "18 Wheeler" (Austin, Pink) – 3:44
 "Family Portrait" (Pink, Scott Storch) – 4:56
 "Misery" (Richie Supa) featuring Steven Tyler – 4:33
 "Dear Diary" (Perry, Pink) – 3:29
 "Eventually" (Perry, Pink) – 3:34
 "Lonely Girl" (Perry) featuring Linda Perry – 4:21
 "Numb" (Austin, Pink) – 3:06
 "Gone to California" (Perry, Pink) – 4:34
 "My Vietnam" (Perry, Pink) – 5:19

Số lượng đĩa bán được

Chú thích

Album của Pink
Album năm 2001


title: Goldbach, Gotha

text:
Goldbach là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 12,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1780 người.

Tham khảo


title: Twenterand

text:
là một đô thị ở tỉnh Overijssel ở phía đông Hà Lan. Tên gọi có nghĩa "rìa của Twente" do đô thị này nằm ở rìa tây bắc của vùng lịch sử Twente. Đô thị Den Ham, một đô thị cấu thành Twenterand nằm ở vùng lịch sử Salland, không phải Twente.

Đô thị Twenterand có 2 tòa thị chính do việc sáp nhập các đô thị.

Các trung tâm dân cư

Bruinehaar, De Pollen, Den Ham, Geerdijk, Kloosterhaar, Vriezenveen, Vroomshoop, Weitemanslanden, Westerhaar-Vriezenveensewijk và Westerhoeven.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 Ảnh và thông tin về Vroomshoop

Đô thị Overijssel
Salland
Twente


title: Chris Eagles

text:
Chris Eagles là một cầu thủ bóng đá người Anh, chơi ở vị trí tiền vệ, hiện tại Eagles vẫn không có Câu lạc bộ sau khi rời Ross County vào tháng 4 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiểu sử trên manutd.com.vn

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Blackpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Sheffield Wednesday F.C.
Cầu thủ bóng đá Watford F.C.
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài


title: Amblispa

text:
Amblispa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Amblispa dohrnii Baly, 1858
 Amblispa laevigata (Guérin-Méneville, 1844)

Chú thích

Tham khảo

Callispini


title: HMS Sirius

text:
Bảy tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Sirius, theo tên ngôi sao sáng nhất trên bầu trời vào ban đêm:

 HMS Sirius (1786) là một tàu chiến hạ thủy năm 1786 nằm trong Hạm đội thứ nhất đi đến Australia
 HMS Sirius (1797) là một tàu frigate hạng năm 36 khẩu pháo hạ thủy năm 1797 từng phục vụ trong Chiến tranh Napoleon
 HMS Sirius (1813) là một tàu frigate hạng năm hạ thủy năm 1813 để thay thế cho chiếc trước và đã bị mất tại Mauritius
 HMS Sirius (1868) là một tàu xà-lúp gỗ chân vịt lớp Eclipse hạ thủy năm 1868 và bị bán năm 1885
 HMS Sirius (1892) là một tàu tuần dương bảo vệ lớp Apollo hạ thủy năm 1892 từng phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất
 HMS Sirius (82) là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Dido hạ thủy năm 1940 từng phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai
 HMS Sirius (F40) là một tàu frigate lớp Leander hạ thủy năm 1966 và ngừng hoạt động năm 1994

Ngoài ra:
 HMAS Sirius (O 266) là một tàu tiếp liệu của Hải quân Hoàng gia Australia, được đặt tên nhằm tôn vinh chiếc HMS Sirius (1786).

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Quận Woodford, Illinois

text:
Quận Woodford (tiếng Anh: Woodford County) là một quận nằm trong tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số là 35.469. quận lỵ là Eureka.

Quận Woodford là một phần của vùng thống kê đô thị Peoria, Illinois.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 543 dặm vuông (1.406 km ²), trong đó 528 dặm vuông (1.367 km ²) là đất và 15 dặm vuông (38 km ²) (2,73%) là diện tích nước.

Quận giáp ranh
Quận Marshall (phía bắc)
Quận LaSalle (đông bắc)
Quận Livingston (đông)
Quận McLean (đông nam)
Quận Tazewell (tây nam)
Quận Peoria (phía tây)

Dân số

Thành phố và thị trấn

Tham khảo

Quận của Illinois

Vùng đô thị Peoria
Illinois 1841
Khu dân cư thành lập năm 1841


title: Molophilus parvispiculus

text:
Molophilus parvispiculus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Villedieu, Côte-d'Or

text:
Villedieu  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Veyrines-de-Vergt

text:
Veyrines-de-Vergt là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 11,91 kilômét vuông, dân số năm 2004 là 201 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Veyrines-de-Vergt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Veyrines-de-Vergt trên trang mạng của Insee
 Veyrines-de-Vergt trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Veyrines-de-Vergt trên bản đồ nước Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Veyrines-de-Vergt sur Mapquest

Veyrines-de-Vergt


title: Namtha

text:
Namtha là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Luangnamtha ở tây bắc  Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Luangnamtha


title: Noisiel

text:
Noisiel là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Noisiel được gọi là Noisiéliens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là . Theo ước tính năm 2006 là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Noisiel
Map of Noisiel on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Des Moines, Washington

text:
Des Moines là một thành phố nằm trong quận King thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Gnathodicrus tonkinensis

text:
Gnathodicrus tonkinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Gnathodicrus
Côn trùng Việt Nam


title: Tarsomegamerus mesozoicus

text:
Tarsomegamerus mesozoicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Zhang miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Tarsomegamerus


title: RT-2UTTKh Topol-M

text:
RT-2PM2 «Topol-M» (, tên ký hiệu của NATO: SS-27 "Sickle B",  SS-27 Mod 1, RS-12M1, RS-12M2, hoặc thường bị gọi thiếu chính xác là RT-2UTTKh) là một trong số những tên lửa liên lục địa (ICBM) hiện có trong trang bị của Nga, và là loại ICBM đầu tiên được phát triển sau khi Liên Xô sụp đổ. Nó được phát triển tử ICBM RT-2PM Topol.

Trong ký hiệu của Nga, РТ là viết tắt của "ракета твердотопливная", raketa tverdotoplivnaya ("tên lửa nhiên liệu rắn"), trong khi УТТХ – là viết tắt của "улучшенные тактико-технические характеристики," uluchshenniye taktiko-tekhnicheskie kharakteristiki ("có đặc tính kỹ-chiến thuật cải tiến"). "Topol" (тополь) trong tiếng Nga là "Cây bạch dương". Tên lửa được thiết kế và phát triển bởi Viện kỹ thuật nhiệt Moscow, và được chế tạo tại Nhà máy cơ khí Votkinsk.

Đặc tính kỹ thuật
Topol-M là ICBM nhiên liệu rắn, có 3 tầng, phóng lạnh, phóng từ giếng phóng cố định hoặc là từ xe chuyên dụng cơ động. Tên lửa dài 22,7 m và đường kính tầng đầu là 1,9m. Khối lượng phóng là 47,2 tấn, kể cả trọng tải nặng 1,2 tấn. Topol-M mang một đầu đạn có đương lượng nổ 800 kt nhưng thiết kế cho phép mang đầu đạn MIRV. Theo như chuyên gia Yury Solomonov, tên lửa có thể mang theo sáu đầu đạn cùng với mồi bẫy. Tầm bắn gần nhất là 2.000 km, xa nhất là 10.500 km. Nó có ba tầng động cơ nhiên liệu rắn với hệ thống dẫn đường quán tính, điều khiển bay tự động nhờ sử dụng hệ thống định vị vệ tinh GLONASS. Topol-M được cho là có độ chính xác cao nhất trong số các ICBM của Nga với bán kính chính xác là 200m. Thân tên lửa được chế tạo từ sợi cacbon.

Topol-M có thể được triển khai từ các giếng phóng hoặc tử các APU phóng trên các xe vận chuyển/phóng tên lửa tự hành MZKT-79221 "Universal" 16 bánh. Xe mang phóng tên lửa tự hành này có khả năng di chuyển qua các địa hình không có đường và phóng tên lửa từ bất kỳ vị trí nào. Tên lửa Topol-M đặt trong silo được ký hiệu là RS-12M2, trong khi phiên bản di động là RS-12M1.
phải|nhỏ|Dmitry Medvedev thăm đơn vị có trang bị Topol-M của lực lượng tên lửa chiến lược
phải|nhỏ|Xe hỗ trợ (MOBD) 15V231 của tổ hợp Topol/Topol-M, Bảo tàng pháo binh Saint-Petersburg
phải|nhỏ|Trạm radar R-406VCh của  Topol/Topol-M tại Bảo tàng pháo binh Saint-Peterburg
Tầng đầu của tên lửa sử dụng động cơ do Hiệp hội chế tạo động cơ hàng không Soyuz phát triển. Những động cơ này giúp tên lửa có gia tốc cao hơn nhiều so với các loại ICBM khác. Chúng cho phép tên lửa tăng tốc tới tốc độ 7.320 m/s và di chuyển theo quỹ đạo phẳng hơn với khoảng cách lên đến 10.000 km.

Được trang bị động cơ đẩy nhiên liệu rắn, tên lửa có thể được duy trì trong trạng thái trực chiến trong thời gian dài và có thể phóng trong vòng vài phút sau khi được lệnh.

Quá trình phát triển và triển khai
Công việc phát triển tên lửa bắt đầu vào cuối những năm 1980 như một sự đáp trả đối với Sáng kiến phòng thủ chiến lược của Mỹ.  Ban đầu nó là bản nâng cấp cải tiến của ICBM RT-2PM Topol, sau đó nó được thiết kế lại vào năm 1992. Tổng công trình sư thiết kế tên lửa là Yuri Solomonov, người sau này sẽ giám sát việc phát triển SLBM RSM-56 Bulava

Các cuộc phóng thử nghiệm đầu tiên diễn ra vào ngày 20 tháng 12 năm 1994, trong đó các tên lửa, phóng từ Plesetsk, đã bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách 4.000 dặm (6.400 km). Hai tên lửa được đưa vào thực nghiệm chiến đấu vào tháng 12 năm 1997 tại Tatishchevo. Lần phóng thử thứ năm vào ngày 22 tháng 10 năm 1998 đã không thành công do tên lửa phát nổ sau khi được phóng đi; lần phóng thứ sáu sau đó hai tháng đã thành công. 10 tên lửa đã được đưa vào trang bị cho Trung đoàn 104 của Sư đoàn Tên lửa Taman tại Saratov vào ngày 30 tháng 12 năm 1998; 10 tên lửa tiếp thep được đưa vào trang bị cho trung đoàn thứ hai vào tháng 12 năm 1999.

Tên lửa Topol-M phiên bản phóng từ giếng phóng cố định được đưa vào trang bị vào ngày 13/7/2000, Topol-M được trang bị cho các trung đoàn tên lửa thứ ba, tư và năm từ năm 2000, 2003 and 2005. Trung đoàn cuối cùng được trang bị Topol-M vào năm 2012.

Vào ngày 12 tháng 12 năm 2006, ba hệ thống tên lửa Topol-M di động đầu tiên đã đi vào hoạt động cùng với một đơn vị tên lửa đóng quân gần thị trấn Teykovo.

Tính đến cuối năm 2010 Lực lượng tên lửa chiến lược đã vận hành 70 hệ thống tên lửa Topol-M, trong đó có 52 hệ thống đặt trên silo và 18 hệ thống di động. Thêm 8 hệ thống tên lửa nữa được trang bị vào năm 2011–2012.

Hiện tại những đơn vị sau được trang bị ICBM Topol-M:

 Tập đoàn quân tên lửa chiến lược cận vệ số 27 (Đặt tại Vladimir)
 Sư đoàn tên lửa chiến lược số 60 tại Tatishchevo trang bị 60 giếng phóng Topol-M
 Sư đoàn tên lửa chiến lược cận vệ số 54 đóng tại Teykovo có trang bị 18 xe phóng tự hành Topol-M

Tên lửa Topol-M có thời hạn sử dụng là 15-20 năm.

Khả năng tránh hệ thống phòng thủ chống tên lửa
Tên lửa Topol-M và các phiên bản khác nhau của nó là RS-24 Yars (SS-27 Mod 2), RS-26 Rubezh (một phiên bản SS-27 khác) và RSM-56 Bulava (phiên bản SLBM-tên lửa phóng từ tàu ngầm của SS-27) được thiết kế để chống lại và né tránh hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại hoặc đang được phát triển của Hoa Kỳ. Nó được cho là có khả năng thực hiện các động tác cơ động lẩn tránh để tránh bị tiêu diệt bởi các tên lửa đánh chặn, và có các biện pháp đối phó và mồi nhử.

Một trong những tính năng đáng chú ý nhất của Topol-M là thời gian động cơ hoạt động sau khi phóng ngắn, giảm thiểu sự phát hiện của vệ tinh đối với các vụ phóng và do đó gây khó khăn trong cảnh báo sớm và đánh chặn của hệ thống phòng thủ tên lửa trong giai đoạn tăng tốc. Tên lửa cũng có quỹ đạo đạn đạo tương đối bằng phẳng, khiến việc đánh chặn nó là rất khó khăn.

Theo tờ Thời báo Washington, Nga đã tiến hành thử nghiệm thành công đầu đạn có khả năng né tránh. Tên lửa được phóng vào ngày 1 tháng 11 năm 2005 từ bãi thử nghiệm Kapustin Yar. Đầu đạn tên lửa thay đổi hướng đi sau khi tách ra khỏi tên lửa, gây khó khăn cho việc dự đoán quỹ đạo hồi quyển của đầu đạn.

Topol-M và đầu đạn MIRV
ICBM RS-24 Yars mới được thiết kế dựa trên Topol-M và được trang bị đầu đạn MIRV. Vào tháng 1 năm 2009, nguồn tin của Nga cho thấy rằng việc sản xuất tên lửa Topol-M phiên bản di động sẽ dừng lại vào năm 2009 và thay thế bằng phiên bản tên lửa ICBM RS-24 mới.

Những bên sử dụng

Lực lượng tên lửa chiến lược là lực lượng trang bị RT-2PM2 Topol-M. Tính đến tháng 3 năm 2020, đã có 60 tên lửa RT-2PM2 Topol-M phiên bản phóng từ silo và 18 tên lửa RT-2PM2 Topol-M di động được triển khai với 2 phân đội tên lửa:

Phiên bản tên lửa phóng từ silo:

 Sư đoàn tên lửa số 60 đóng tại Căn cứ không quân Tatishchevo

Phiên bản phóng từ xe phóng tự hành

 Sư đoàn tên lửa cận vệ số 54 ở Teykovo

Kể từ năm 2010 Nga ngừng trang bị thêm tên lửa RT-2PM2 Topol-M thay vào đó là ICBM RS-24 Yars.

Xem thêm

 Lực lượng tên lửa chiến lược
 RT-2PM Topol
 RS-24 Yars
 RS-26 Rubezh
 RS-28 Sarmat
 R-36 (missile)
 UR-100N
 LGM-30 Minuteman
 DF-5
 DF-31
 DF-41

Tham khảo

Liên kết ngoài

 CSIS Missile Threat - SS-27 (Topol-M)
 Federation of American Scientists
 GlobalSecurity.org on the RT-2UTTH Topol-M (SS-27)
 Representation video of a mobile Topol-M on Youtube
 RS12-M2 "Topol-M/Тополь-М" Launch from Silo

Tên lửa đạn đạo của Nga


title: Colaspoides punctipleuris

text:
Colaspoides punctipleuris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Le Champ-de-la-Pierre

text:
Le Champ-de-la-Pierre là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 238 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Champdelapierre


title: Toàn Lục Địa

text:
Pangaea (từ tiếng Hy Lạp, có nghĩa là "toàn bộ đất đai") hay Toàn Lục Địa, là siêu lục địa đã từng tồn tại trong đại Trung Sinh (Mesozoic) thuộc liên đại Hiển Sinh, trước khi quá trình trôi dạt lục địa tách nó ra thành các lục địa. Tên gọi này được Alfred Wegener đặt năm 1915. Khi các lục địa lần đầu tiên tạo ra Pangaea khoảng 300 triệu năm trước, các dãy núi đã bắt đầu hình thành, và một số dãy núi vẫn còn tồn tại đến ngày nay, chẳng hạn như các dãy núi Appalaches, Atlas, và Ural. Phần đại dương bao quanh Pangaea có tên gọi là Panthalassa. Pangaea vỡ ra khoảng 200 triệu năm trước.

Pangaea là vùng đất có dạng hình chữ C, trải rộng ngang qua đường xích đạo. Phần chứa nước trong lòng chữ "C" có tên gọi là biển Tethys. Vì Pangaea rất rộng lớn, nên khí hậu sâu trong đất liền rất là khô vì thiếu mưa. Do là một lục địa rộng lớn nên các loài động vật trên đất liền tự do di cư theo mọi hướng từ cực Nam tới cực Bắc và ngược lại.

Lớp phủ phía dưới lòng Pangaea vẫn còn rất nóng và có xu hướng trồi lên trên. Do kết quả của sự kiện này, châu Phi đã cao hơn các lục địa khác vài chục mét.

Pangaea có lẽ không phải là "siêu lục địa" đầu tiên. Người ta tin rằng Pannotia đã được hình thành trước đó, vào khoảng 600 triệu năm trước và phân chia ra khoảng 550 triệu năm trước. Ngoài ra, Rodinia đã được hình thành khoảng 1.1 tỉ năm trước và tách ra vào khoảng 750 triệu năm trước.

Trong kỷ Jura, Pangaea tách ra thành hai phần: phần phía nam là Gondwana và phần phía bắc là Laurasia.

Gondwana khi đó bao gồm châu Nam Mỹ, châu Phi, châu Nam Cực, Úc, Tân Guinea, New Zealand, Ấn Độ, Madagasca và tiểu lục địa Ả Rập ngày nay còn Laurasia bao gồm châu Âu, châu Á (trừ Ấn Độ và tiểu lục địa Ả Rập) và châu Bắc Mỹ ngày nay.

Xem thêm
 Niên đại địa chất
 Thuyết trôi dạt lục địa

Ghi chú

Liên kết ngoài

 USGS Overview

Lục địa cổ
Khoa học Trái Đất
Liên đại Hiển Sinh
Kỷ Jura
Kỷ Permi
Kỷ Trias
Kỷ Than đá
Lịch sử địa chất Trái Đất
Siêu lục địa


title: Chung kết UEFA Champions League 2006

text:
Trận chung kết UEFA Champions League 2006 là trận đấu bóng đá giữa hai câu lạc bộ Barcelona của Tây Ban Nha và Arsenal của Anh tại sân vận động Stade de France ở Saint-Denis, Paris, Pháp vào thứ 4, ngày 17 tháng 5 năm 2006. Đây là trận đấu cuối cùng ở mùa giải 2005–06 của UEFA Champions League, giải đấu cúp chính của châu Âu. Barcelona đã có lần thứ 5 góp mặt trong trận chung kết và từng vô địch giải đấu một lần vào năm 1992, trong khi đây là trận chung kết đầu tiên của Arsenal và là trận chung kết đầu tiên của một câu lạc bộ đến từ Luân Đôn.

Mỗi câu lạc bộ đều vượt qua vòng bảng và ba vòng đấu loại trực tiếp để lọt vào trận chung kết, thi đấu tổng cộng 12 trận. Barcelona đã giành chiến thắng ở bảng đấu của họ và tiến vào trận chung kết sau khi lần lượt đánh bại Chelsea, Benfica và Milan. Arsenal cũng giành chiến thắng ở bảng đấu của họ để đi tiếp vào vòng loại trực tiếp và lần lượt vượt qua các đối thủ Real Madrid, Juventus và Villarreal mà không để thủng lưới bàn nào.

79.500 khán giả đến sân chứng kiến Jens Lehmann bị truất quyền thi đấu ngay đầu trận đấu. Dù bị thiếu người, Arsenal đã vươn lên dẫn trước nhờ công của Sol Campbell vào cuối hiệp một. Sau một giờ thi đấu, Henrik Larsson của Barcelona vào sân thay người và tham gia vào cả hai bàn thắng của họ. Barcelona gỡ hòa nhờ công của Samuel Eto'o ở gần cuối hiệp hai, rồi ít phút sau, Juliano Belletti ghi bàn mang về chiến thắng 2-1 cho Barcelona. Đây là chức vô địch thứ hai của Barcelona tại giải đấu này, 14 năm sau khi họ đoạt cúp châu Âu đầu tiên vào năm 1992.

Đường đến trận chung kết
Hai đội giành quyền tham dự vòng bảng Champions League theo đường trực tiếp hoặc qua ba vòng sơ loại, dựa trên cả vị trí của họ ở giải quốc nội mùa trước và sức nặng của giải đấu ấy. Cả Arsenal và Barcelona đều tham gia thi đấu ở vòng bảng: Arsenal về nhì tại giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2004–05 còn Barcelona vô địch La Liga. Vòng bảng diễn ra theo thể thức hai lượt đấu vòng tròn một lượt gồm 4 đội, trong đó hai đội đứng đầu mỗi bảng sẽ giành quyền vào vòng loại trực tiếp. Các trận đấu loại trực tiếp được quyết định dựa trên các trận sân nhà và sân khách, cùng với luật bàn thắng sân khách, hiệp phụ và loạt sút luân lưu nếu cần thiết.

Thông tin trước trận

UEFA đã trao quyền tổ chức trận chung kết cho sân Stade de France ở Saint-Denis sau khi xem xét giá trị sức chứa, cơ sở hạ tầng của sân vận động và những hồ sơ gồm thỏa thuận về thành phố và sân bay cũng như các kế hoạch quảng cáo. UEFA còn đã tiến hành một loạt các chuyến thăm nơi này. Trước đó Stade de France từng tổ chức trận chung kết UEFA Champions League 2000 giữa Real Madrid và Valencia, kết quả Madrid đã thắng 3–0. Saint-Denis được chọn làm nơi tổ chức trận chung kết nhằm kỷ niệm 50 năm trận chung kết Cúp C1 châu Âu đầu tiên vào năm 1956, được tổ chức ở Paris gần sân Parc des Princes, ngày nay là sân nhà của Paris Saint-Germain. Parc des Princes còn tổ chức các trận chung kết Cúp C1 châu Âu 1975 và 1981, các trận chung kết UEFA Cup Winners' Cup 1978 và 1995 và chung kết Cúp UEFA 1998.

Barcelona đã trình chiếu trực tiếp trận đấu từ sân Mini Estadi của đội trên màn hình ti vi rộng  để phục vụ khán giả ước tính là 15.276 người. Trước trận chung kết, ước tính 1,2 triệu người đã xuống đường ở Barcelona khi cả đội đi tham quan thành phố trên hai chiếc xe buýt hai tầng mui trần để ăn mừng chức vô địch La Liga. Arsenal bước vào trận đấu với kỷ lục giữ sạch lưới dài nhất, với 919 phút kể từ khi để AFC Ajax chọc thủng lưới ở vòng bảng. Arsenal góp mặt trong trận đấu diễn ra 6 năm sau trận chung kết châu Âu cuối cùng của họ, khi Pháo thủ đối đầu Galatasaray trong trận chung kết Cúp UEFA 2000; họ thua trên chấm phạt đền sau khi trận đấu kết thúc không bàn thắng sau hiệp phụ. Trong số những cầu thủ góp mặt trong trận chung kết đó, chỉ có Thierry Henry và Dennis Bergkamp ở lại câu lạc bộ, trong khi Sylvinho (cầu thủ từng đá cho Arsenal ở trận chung kết ấy) giờ đây đã là cầu thủ của Barcelona.

Đây là lần đầu tiên Arsenal góp mặt ở trận chung kết Cúp C1 châu Âu, cũng biến họ trở thành câu lạc bộ đầu tiên của Luân Đôn làm được điều này. Barcelona góp mặt trong trận chung kết lần thứ 5; lần gần nhất họ đá chung kết là trận thua 4–0 trước Milan vào năm 1994. Đội còn có hai trận thua chung kết nữa trước năm 1994 (1961 và 1986), và lần duy nhất họ vô địch giải đấu là vào năm 1992 khi họ đánh bại Sampdoria. Barcelona tiến vào trận chung kết với tư cách nhà vô địch giải quốc nội, với chức vô địch La Liga trước đó hai tuần. Họ được xem là đội mạnh nhất châu lục vì sở hữu những cầu thủ như Ronaldinho và Samuel Eto'o. Cầu thủ Deco của Barcelona bác bỏ quan điểm cho rằng Barcelona là đội được đánh giá cao hơn, khẳng định rằng họ sẽ không tự mãn: "Năm ngoái Milan đã giành chiến thắng 3–0 trước Liverpool rồi cuối cùng lại thua. Chúng ta cần phải nghiêm túc, bình tĩnh và tập trung cao độ để không mắc bất kỳ sai sót nào".

Chưa đội nào phải nhận trận thua trên đường đến trận chung kết, Arsenal chỉ để thủng lưới hai bàn trong 12 trận trước chung kết, trong đó có kỷ lục 10 trận liên tiếp không để thủng lưới. Mặt khác, Barcelona đã ghi được 114 bàn thắng trên mọi đấu trường trước trận chung kết. Hai đội lọt chung kết đã được đảm bảo một khoản thưởng tài chính bất ngờ từ việc họ tiến đến trận chung kết. Arsenal sẽ nhận được doanh thu khoảng 37,3 triệu euro nếu họ thắng và khoảng 34,7 triệu euro nếu họ thua. Barcelona thì kiếm được 31,5 triệu euro từ doanh thu nếu họ thắng và khoảng 28,9 triệu euro nếu họ thua. Nếu tính tổng khoản thưởng nhờ tham dự trận chung kết, đội vô địch UEFA Champions League sẽ thu về khoảng 6,4 triệu euro, còn đội á quân nhận được khoảng 3,8 triệu euro. Trận chung kết đánh dấu sự xuất hiện của một chiếc cúp mới sau chiến thắng của Liverpool trước Milan một năm trước. Khi Liverpool vô địch giải đấu lần thứ năm, họ có quyền giữ chiếc cúp, tạo ra nhu cầu một chiếc cúp mới.

Barcelona dự kiến sẽ thi đấu bằng đội hình 4–2–3–1, với Ronaldinho, Ludovic Giuly và Deco hỗ trợ cho Samuel Eto'o được bố trí đá tiền đạo cắm. Đội nghi ngại về thể lực của Lionel Messi chuẩn bị cho trận chung kết. Anh bị căng cơ đùi trong trận lượt về của đội với Chelsea và đã không thi đấu kể từ đó, mặc dù anh được đưa vào danh sách 22 cầu thủ tham dự trận chung kết. Huấn luyện viên của Barcelona, Frank Rijkaard tuyên bố rằng ông sẽ trì hoãn trước khi quyết định xem có chọn anh hay không. Dù có tên trong danh sách song Messi không góp mặt trong trận chung kết. Arsenal dự kiến xếp đội hình 4–5–1, với Thierry Henry là tiền đạo duy nhất. Đã có nhiều cuộc thảo luận về việc liệu José Antonio Reyes có thế chỗ Robert Pires ở bên trái hàng tiền vệ hay không. Trước trận đấu đã có thông báo rằng đây sẽ là trận đấu cuối cùng của Pires vì anh đã đồng ý gia nhập Villarreal ở mùa giải tới.

Vào buổi sáng của trận chung kết, có thông tin cho rằng trợ lý trọng tài của trận đấu là Ole Hermann Borgan đã tạo dáng chụp hình trong chiếc áo đấu của Barcelona cho tờ báo Drammens Tidende của Na Uy. Tuy ban đầu vẫn ủng hộ Borgan, cuối cùng UEFA quyết định thay thế anh bằng đồng nghiệp người Na Uy Arild Sundet. Trưởng ban trọng tài Na Uy là Rune Pedersen phát biểu: "Có một luật bất thành văn là các trọng tài không được làm bất cứ điều gì có thể gây nghi ngờ về lập trường không thiên vị của họ".

Trận đấu

Lựa chọn đội hình
Barcelona tung đội hình 4–3–3 với Mark van Bommel và Edmílson đá tiền vệ cùng với Deco, phía trước Xavi và Andrés Iniesta. Lionel Messi không có mặt trong đội hình thi đấu, mặc dù đã trở lại sau chấn thương và góp mặt trong đội hình 22 người, trong khi Henrik Larsson là một trong những cầu thủ dự bị trong trận đấu cuối cùng có thể là của anh cho câu lạc bộ. Arsenal tung ra đội hình 4–4–1–1, trong đó Emmanuel Eboué thay thế Lauren bị chấn thương, còn Ashley Cole trở lại ở vị trí hậu vệ trái để đánh dấu lần xuất hiện thứ ba tại giải đấu mùa bóng ấy do chấn thương. Thierry Henry được bố trí đá tiền đạo cắm, với Freddie Ljungberg đá tiền đạo lùi.

Tóm tắt diễn biến

Hiệp một

Vì trang phục thi đấu ưu tiên của cả hai đội đều có gam màu đỏ, nên Arsenal mặc trang phục sân khách màu vàng, còn Barcelona mặc trang phục thi đấu màu xanh lam và sọc nâu đỏ truyền thống. Arsenal thắng trong trò tung đồng xu và Barcelona giao bóng. Barcelona gần như ngay lập tức chịu áp lực khi Thierry Henry sút thẳng vào thủ môn Víctor Valdés của Barcelona, buộc đội phải chịu một quả phạt góc. Từ quả phạt góc, Arsenal lại có một cơ hội khác do công của Henry, song cú sút của anh lại bị Valdés cản phá. Pha tấn công tiếp theo ở phút thứ 7 làm thủ môn Jens Lehmann của Arsenal cản phá được cú sút từ góc hẹp của Ludovic Giuly. 4 phút sau, Barcelona được hưởng một quả đá phạt trực tiếp cách khung thành 35 thước; Ronaldinho sút bóng chệch khung thành.

Ở phút thứ 18 của trận đấu, Lehmann trở thành người đầu tiên bị đuổi khỏi sân trong một trận chung kết Cúp C1 châu Âu sau khi phạm lỗi với Samuel Eto'o bên ngoài vòng cấm của Arsenal. Sau đó Giuly đã đưa bóng vào lưới, nhưng bàn thắng không được công nhận do phạm lỗi. Arsenal thay thế Robert Pires bằng Manuel Almunia, thủ môn dự bị của đội. Ronaldinho thực hiện quả đá phạt trực tiếp. Sau khi Lehmann bị truất quyền thi đấu, Barcelona gây thêm áp lực lên Arsenal, đến mức Emmanuel Eboué bị cảnh cáo vì một  cú tắc bóng cao chân.

Ở phút thứ 37, Arsenal đã vượt qua bất lợi về quân số để ghi bàn khi Sol Campbell đánh đầu làm tung lưới đối thủ từ quả đá phạt trực tiếp của Thierry Henry sau pha phạm lỗi của Carles Puyol với Emmanuel Eboué. Một số người tin rằng Eboué đã phạm tội ngã vờ. Arsenal tiếp tục dẫn trước trong thời gian còn lại của hiệp đấu. Cơ hội tốt nhất của Barcelona đến từ Eto'o, chủ nhân cú sút trúng cột dọc sau một pha cản phá của Almunia.

Hiệp hai
Ở giờ nghỉ giữa hiệp, Barcelona thay Edmílson (bị dính chấn thương trong hiệp một) bằng Andrés Iniesta. Almunia cản phá cú sút của Iniesta ở phút thứ 6 của hiệp đấu.

Sau 61 phút thi đấu, Barcelona đưa Larsson vào sân thay Van Bommel. Ít phút sau, Alexander Hleb nhận đường chuyền của Henry nhưng lại sút chệch khung thành. Arsenal bắt đầu tấn công và cả Henry và Ljungberg đều dứt điểm nhưng bị cản phá; sau đấy Henry có một cơ hội nữa để ghi bàn sau khi nhận đường chọc khe của Hleb, song anh lại sút thẳng vào người Valdés. Sau pha tấn công này, Oleguer bị thay thế bởi Juliano Belletti, còn Arsenal thay thế Cesc Fàbregas bằng Mathieu Flamini.

Kế đến Iniesta thực hiện một đường chuyền từ cánh vào thẳng trung lộ để Larsson có pha đỡ bóng một chạm bằng chân phải, nhanh chóng cho Eto'o thoát xuống gỡ hòa cho Barcelona. 4 phút sau, Larsson lại là người kiến tạo, thực hiện đường chuyền cho Belletti ở bên trái trung lộ, trước khi hậu vệ cánh người Brazil sút bằng chân phải qua háng của Almunia để ghi bàn ở góc gần.

Ở những phút còn lại, Arsenal thay Hleb bằng Reyes nhằm tìm bàn gỡ hòa, song Barcelona có cơ hội tốt nhất trong khoảng thời gian này, với tình huống Giuly tung cú sút thẳng vào Almunia. Sau đó, Larsson truy cản thủ môn Arsenal và bị cảnh cáo. Ngay sau đó trận đấu kết thúc với chiến thắng chung cuộc 2-1 cho Barcelona. Với trận thua này, Arsenal trở thành câu lạc bộ Anh đầu tiên và thứ ba của châu Âu - sau Hamburger SV và Fiorentina - giành vị trí á quân ở cả ba giải đấu lớn ở châu Âu (Cúp C1 châu Âu/UEFA Champions League, Cúp UEFA/UEFA Europa League, và Cúp Winners' Cup hiện đã ngừng tổ chức).

Chi tiết

Thống kê

Sau trận đấu

Đội trưởng Carles Puyol của Barcelona đã nhận chiếc cúp từ chủ tịch UEFA Lennart Johansson khi Barcelona ăn mừng chức vô địch cúp châu Âu lần thứ hai của họ. Nhờ chức vô địch UEFA Champions League, Barcelona sẽ đối đầu với Sevilla (đội vô địch Cúp UEFA) trong trận Siêu cúp châu Âu. Trận đấu tiếp theo diễn ra vào ngày 25 tháng 8 năm 2006, Sevilla thắng chung cuộc 3–0. Chiến thắng của Barcelona giúp họ giành quyền tham dự giải vô địch thế giới các câu lạc bộ. Nhờ đặc cách không cần đá vòng đầu tiên, họ đánh bại Club América 4–0 trong trận bán kết để tiến vào trận chung kết, nơi họ chạm trán với Internacional (nhà vô địch Copa Libertadores) rồi để thua chung cuộc 1–0.

Phần lớn bàn luận sau trận đấu xoay quanh quyết định đuổi Lehmann của trọng tài Terje Hauge. Chuyên gia bóng đá Mark Lawrenson phát biểu: "Trận đấu đã thay đổi khi thủ môn Jens Lehmann của Arsenal bị đuổi khỏi sân". Huấn luyện viên Arsène Wenger của Arsenal nhất trí: "Khi Jens Lehmann bị đuổi khỏi sân, làm cho chúng tôi có 70 phút để thi đấu 10 chọi 11, trước một đội cầm bóng rất tốt". Ông từ chối công khai chỉ trích quyết định này, mặc dù ông có phê phán quyết định công nhận bàn thắng đầu tiên của Barcelona, vì ông thấy rằng Samuel Eto'o đã việt vị. Wenger cũng quả quyết rằng đội bóng trẻ của ông sẽ phục hồi sau thất bại. Một nhân vật lên tiếng chỉ trích trọng tài là Thierry Henry: "Tôi bị đá khắp nơi. Tôi đã mong đợi trọng tài làm công việc của mình. Mà tôi không nghĩ ông ta đã làm thế". Đã có nhiều bàn tán sau trận đấu về việc liệu Henry sẽ ở lại Arsenal hay chuyển đến Barcelona, đội bóng mà anh được liên hệ chuyển đến trong những tháng qua. Sau trận đấu, Arsène Wenger được hỏi liệu Henry có ra đi hay không, thì huấn luyện viên của Arsenal trả lời: "Tôi không biết. Tôi không nghĩ vậy". Tuy nhiên, vào ngày 19 tháng 5, Henry đã ký hợp đồng mới có thời hạn 4 năm với Arsenal, chấm dứt đồn đoán về khả năng chuyển đến Barcelona.

Sau trận đấu, Thierry Henry bày tỏ sự tri ân đóng góp của Larsson trong chiến thắng của Barcelona: "Mọi người luôn nói về Ronaldinho, Eto'o, Giuly và mọi thứ, nhưng hôm nay tôi không gặp họ, tôi gặp Henrik Larsson. Anh ấy vào sân, anh đã thay đổi trận đấu, qua đó kết liễu trận đấu. Đôi khi bạn nói về Ronaldinho, Eto'o và những người như thế; bạn cần nói về cầu thủ bóng đá thực sự tạo ra sự khác biệt, và đó chính là Henrik Larsson tối nay." Henry còn nhận xét: "Bạn phải nhớ rằng Barcelona là một tập thể. Không phải Eto'o, không phải Ronaldinho. Vào hôm thứ Tư, người tạo ra sự khác biệt là Henrik Larsson. Bạn phải công nhận điều đó ở anh ấy bởi vì khi anh vào sân, anh đã thực hiện một số pha chạy chỗ đáng kinh ngạc xung quanh vòng cấm và cho thấy mình là một cầu thủ của đội. Bạn đã thấy hai lần anh ta chuyền bóng lại cho đồng đội và đó là điều tôi luôn nói về, anh ấy là một cầu thủ đồng đội. Anh ấy đã làm thế  với chúng tôi, mặc dù bàn thắng đầu tiên là một quyết định gần như việt vị." Việc bổ sung Larsson giúp Barcelona có được lợi thế cần thiết để vượt qua Arsenal đã được báo chí quốc tế chú ý.

Henrik Larsson (chủ nhân hai kiến tạo dẫn đến bàn thắng) rất vui mừng với chiến thắng và không hề hối tiếc về quyết định rời Barcelona sau trận đấu: "Tôi muốn chơi bóng. Tôi thấy mình chưa được thi đấu nhiều như mong muốn vì những cầu thủ tuyệt vời mà chúng tôi có ở Barcelona". Cầu thủ đồng đội ở Barcelona, Giovanni van Bronckhorst xúc động khi giành chiến thắng trước câu lạc bộ cũ của mình: "Thật đặc biệt khi giành chiến thắng trong trận chung kết, và càng đặc biệt hơn khi làm được điều đó trước đội bóng cũ của bạn". Samuel Eto'o (chủ nhân bàn thắng đầu tiên cho Barcelona) cho rằng cuộc lội ngược dòng của Liverpool trước Milan là nguồn cảm hứng cho chiến thắng của Barcelona: "Sau khi chứng kiến những gì Liverpool đã làm năm ngoái, chúng tôi tự nhủ rằng không được đầu hàng. Chúng tôi đã noi gương Liverpool". Huấn luyện viên Frank Rijkaard của Barcelona thì khen ngợi vai trò của thủ môn Victor Valdés trong chiến thắng của họ, cho rằng anh đã thực hiện một số pha cứu thua quan trọng để giúp họ đá tiếp: "Valdes đóng vai trò quyết định. Anh ấy đã cứu chúng tôi ở những thời khắc quan trọng".

Xem thêm

 Chung kết Cúp UEFA 2006
 Siêu cúp châu Âu 2006
 Arsenal F.C. trong bóng đá quốc tế
 FC Barcelona trong bóng đá quốc tế

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Chung kết UEFA Champions League
 Trang web chính thức (Đã lưu trữ)

Nguồn CS1 tiếng Anh (en)
Chung kết UEFA Champions League
Trận đấu của Arsenal F.C.
Paris năm 2006
Sự kiện thể thao vào tháng 5 năm 2006 tại Pháp
Bóng đá Anh 2005–06
Bóng đá Tây Ban Nha 2005–06
Trận đấu của FC Barcelona
Bóng đá Pháp 2005–06
UEFA Champions League 2005–06


title: Tiếng Croatia

text:
Tiếng Croatia ( ) là một dạng chuẩn hóa của tiếng Serbia-Croatia được dùng bởi người Croat, chủ yếu tại Croatia, Bosna và Herzegovina, vùng Vojvodina của Serbia. Đây là ngôn ngữ chính thức và dạng chuẩn văn viết tại Croatia và là một trong các ngôn ngữ chính thức của Liên minh châu Âu. Tiếng Croatia cũng là một ngôn ngữ chính thức của Bosna và Herzegovina, và một ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại Serbia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 EUdict, từ điển trực tuyến
 Cổng thông tin tiếng Croatia
 Một số cụm từ và câu đơn giản tiếng Croatia
 Tiếng Croatia cho khách du lịch
 The Croatian Language Today, bài giảng của Tiến sĩ Branko Franolić

Ngôn ngữ tại Croatia
Ngôn ngữ tại Bosna và Hercegovina
Ngôn ngữ tại Serbia
Ngôn ngữ tại Vojvodina
Ngôn ngữ tại Áo
Ngôn ngữ tại Hungary
Ngôn ngữ tại Molise
Ngôn ngữ tại Ý
Ngôn ngữ tại Slovenia


title: Adicella aglae

text:
Adicella aglae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Adicella


title: Baliosus pectoralis

text:
Baliosus pectoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Caenohalictus rectangulus

text:
Caenohalictus rectangulus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Caenohalictus
Động vật được mô tả năm 1903


title: Morigerati

text:
Morigerati là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Morigerati có diện tích 21 km2, dân số là 748 người (thời điểm ngày 1 tháng 4 năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Berikon

text:
Berikon là một đô thị ở huyện Bremgarten, bang Aargau, Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kanton Aargau: Betriebszählung 2005  Business census 2005 figures
Hauser-Gehrig, Margrith (year unknown). Erinnerungen an Alt Berikon. Publisher unknown. Excerpts accessed via Berikon Web site , ngày 27 tháng 6 năm 2009.

Đô thị của bang Aargau


title: Hội Ninh

text:
Hội Ninh (chữ Hán phồn thể: 會寧縣, chữ Hán giản thể: 会宁县) là một huyện thuộc địa cấp thị Bạch Ngân, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 6439 km², dân số năm 2004 là 580.000 người. Huyện lỵ đóng ở trấn Hội Sư. Mã số bưu chính là 730700. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 3 trấn, 31 hương.
Trấn: Hội Sư, Quách Thành Dịch, Hà Ban.
Hương: Đinh Gia Câu, Trung Xuyên, hương dân tộc Hồi Tân Thiêm Bảo, Hầu Gia Xuyên, Đảng Gia Hiện, Dương Nhai Tập, Thanh Giang Dịch, Lão Quân Pha, Thái Bình Điếm, Trạch Gia Sở, Đào Hoa Sơn, Sài Gia Môn, Vương Gia Điện, Bát Lý Loan, Bình Đầu Xuyên, Hàn Gia Tập, Chưởng Lý, Đại Câu, Tứ Phòng Ngô, Cam Câu Dịch, Hán Gia Xá, Thổ Môn Hiện, Tân 塬, Lưu Gia Trại Tử, Thảo Than, Thổ Cao Sơn, Bạch Thảo 塬, Hà Ban, Đầu Trại Tử, Tân Trang và Biên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội Ninh

Bạch Ngân
Đơn vị cấp huyện Cam Túc


title: Liên đoàn bóng đá Campuchia

text:
Liên đoàn bóng đá Campuchia (FFC) (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Campuchia. FFC quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Campuchia, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Campuchia, cúp bóng đá Campuchia,.... FFC là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á.

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Campuchia là Sao Sokha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Liên đoàn bóng đá Campuchia  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Campuchia trên trang chủ của AFC

Campuchia
Bóng đá Campuchia
Khởi đầu năm 1933 ở Campuchia


title: Caecidotea macropropoda

text:
Caecidotea macropropoda là một loài crustacean trong họ Asellidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật Mỹ
Động vật được mô tả năm 1937


title: Tây Tiến (xã)

text:
Tây Tiến là một xã thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Xã Tây Tiến được hình thành từ ba làng (thôn) là Đông Cao, Nguyệt Lũ và Tân Lập. Đây là địa phương có dự án Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đi qua.

Chú thích:2 di tích là chùa Nguyệt Quang và đình làng Đông Cao
con người hiền hòa, vui vẻ, mến khách (đặc biệt nhà bà Nuôi, con trai là Thiên:))) )

Tham khảo
Xã Tây Tiến là 1 phần của xã Ái Quốc, sau tách ra thành 2 xã Tây Phong và Tây Tiến.
Xã Tây Tiến lúc đó có 2 làng Đông Cao và Nguyệt Lũ.
Người Làng Đông Cao chủ yếu từ kiến xương theo lời kêu gọi của quan doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ xuống khai khẩn vùng đất ven biển tạo lập thành làng Đông Cao. Trong đó có ngài nguyên mộ Lương Đình Hổ, sau khi công việc dở dang thì có cụ ứng mộ tên húy là Nguyễn Thị Thanh đã cùng các con từ làng Đồng Lạc xã Vũ Sơn xuống tiếp ứng để xây lên làng Đông Cao.
Còn về làng Nguyệt Lũ thì chủ yếu là cư dân vùng Trà Lũ Trung huyện Xuân Thủy tỉnh Nam Định sang khai khẩn tạo dựng.
Xã Tây Tiến ngày nay gồm có 4 thôn là Đông Cao 1, Đông Cao 2, Nguyệt Lũ và Tân Lập.
Họ Trần có số người nhiều nhất xã.


title: 27003 Katoizumi

text:
27003 Katoizumi (1998 DB13) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 2 năm 1998 bởi A. Nakamura ở Kuma Kogen. Nó được đặt theo tên the Japanese singer Izumi Kato.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 27003 Katoizumi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Pete Sampras

text:
Petros "Pete" Sampras (sinh 12 tháng 8 năm 1971) là cựu tay vợt số 1 thế giới người Mỹ. Trong suốt 15 năm sự nghiệp, anh lập kỉ lục 14 vô địch đơn nam Grand Slam trong 52 lần góp mặt. Tuy nhiên, kỉ lục này đã bị Roger Federer, người đã sở hữu 20 danh hiệu đơn nam Grand Slam, vượt qua tại giải Wimbledon 2009. Sampras kết thúc ở vị trí thứ nhất trên bảng xếp hạng ATP trong sáu năm liên tiếp, một kỉ lục cho thời kì mở và thứ ba nếu tính mọi thời đại. Sampras bảy lần vô địch giải Wimbledon, bằng với William Renshaw, chỉ xếp sau Roger Federer với 8 lần vô địch. Anh cũng là người năm lần vô địch giải Mỹ Mở rộng, một kỉ lục ở thời kì mở chia sẻ với Jimmy Connors và Roger Federer. Bud Collins bầu Sampras là một trong năm vận động viên quần vợt xuất sắc nhất mọi thời đại và Tạp chí TENNIS bầu anh là tay vợt xuất sắc nhất từ 1965 đến 2005. Vào ngày 17 tháng 7 năm 2007, Sampras được ghi danh tại Đại sảnh danh vọng quần vợt quốc tế.
Anh cũng là tay vợt nam có số tiền thưởng giành được đứng thứ 2 trong lịch sử chỉ sau Roger Federer với tổng số tiền thưởng lên tới 43,280,489 USD.

Thành tích

Grand Slam (18)

Vô địch (14)

Á quân (4)

Cúp Masters (6)

Vô địch (5)

Á quân (1)

Masters Series(19)

Vô địch (11)

Á quân (8)

Toàn bộ: 88 (64 - 24)

Vô địch(64)

Á quân (24)

Tiền thưởng giành được trong sự nghiệp

Xem thêm
 Danh sách vô địch đơn nam Mỹ Mở rộng

Tham khảo

Sampras, Peter
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Do Thái
Vô địch Tennis Grand Slam đơn nam
Vô địch Mỹ Mở rộng
Vô địch Úc Mở rộng
Vô địch Wimbledon


title: Scheelit

text:
Scheelite là khoáng vật calci wolfram với công thức hóa học là CaWO4. Nó là một quặng wolfram quan trọng. Tinh thể có cấu trúc tốt được tìm kiếm bởi các nhà sưu tập và đôi khi được dùng làm đá quý. Scheelite đã được làm nhân tạo bởi quá trình Czochralski; khoáng vật được tạo ra có thể sử dụng để làm giả kim cương, như vật phát sáng, hoặc như là nguồn phát tia laser.

Tính chất
Tinh thể Scheelite ở hệ tinh thể bốn phương, xuất hiện ở dạng lưỡng tháp giả bát diện. Màu sắc bao gồm vàng, xanh lá cây pha nâu cho đến nâu sẫm, hơi hồng cho đến xám đỏ, da cam và không màu. Độ trong suốt dải từ trong mờ cho đến trong suốt và các mặt tinh thể có độ ánh cao (từ ánh thủy tinh đến ánh kim cương). Scheelite có độ cát khai đặc biệt và vết vỡ có thể ở dạng bán vỏ sò đến không nhẵn. Tỉ trọng cao từ 5.9 – 6.1 và độ cứng thấp từ 4.5 – 5. Dạng thường tinh thể có thể ở dạng giả hình bát diện, hình cột, dạng hạt, dạng khối.
Tinh đám là khá hiếm và gần như chỉ xuất hiện ở Zinnwald, Cộng hòa Séc.
Song tinh cũng thể được quan sát và mặt tinh thể có thể có sọc. Vết vạch trắng và giòn.

Ngọc cắt từ khoáng vật trong suốt thường dễ vỡ. Chiết suất của Scheelite (1.918 – 1.937 đơn trục dương, với chỉ số khúc xạ kép tối đa là 0.016) và độ tán sắc (0.026) đều khá cao. Những yếu tố này kết hợp tạo nên ánh kim đặc biệt, có thể so với kim cương.
Scheelite phát huỳnh quang dưới tia tử ngoại có bước sóng ngắn, khoáng vật phát sáng màu xanh da trời. Sự xuất hiện của kim loại vết molybden đôi khi cho kết quả là ánh xanh lá cây.

Dạng tồn tại
Scheelite tồn tại trong đá biến chất tiếp xúcskarn; ở mỏ nhiệt dịch nhiệt độ cao và trong đá greisen; ít phổ biến hơn ở trong đá granit pegmatit. Nhiệt độ và áp suất để hình thành nằm giữa khoảng 200 độ đến 500 độ C và 200 đến 1500 bar. Các khoáng vật liên quan điển hình gồm cassiterit, wolframic, topaz, fluorit, apatit, tourmaline, thạch anh, grossular–andradit, diopside, vesuvianite và tremolit.

Scheelite thường xuất hiện ở các mỏ chứa thiếc, và đôi khi được tìm thấy liên kết với vàng. Các tinh thể đạt tiêu chuẩn được khai thác từ Caldbeck Fells ở Cumberland, Zinnwald/Cinovec và Elbogen ở Bohemia, Guttannen ở Thụy Sĩ, Riesengebirge ở Silesia, Dragoon Mountains ở Arizona và một vài nơi khác. Ở Trumbull ở Connecticut và Kimpu-san ở Nhật, nhiều tinh thể scheelite lớn hoàn toàn chuyển thành wolframite đã được tìm thấy: những tinh thể từ Nhật còn được gọi với tên reinite.

Nhân tạo

Mặc dù hiện tại scheelite không được thay thể phổ biến với kim cương – việc mà zircon và moissanite vẫn được sử dụng – scheelite nhân tạo vẫn đôi khi thay thế cho scheelite tự nhiên, và các nhà sưu tập có thể bị lừa trả giá cao cho chúng. Các nhà ngọc học phân biệt scheelite tự nhiên từ tinh thể nhân tạo phần lớn bởi kiểm tra qua kính hiển vi: tinh thể tự nhiên thường có các đặc điểm hình thành bên trong và không hoàn thiện, trong khi tinh thể nhân tạo thì rất sạch. Bong bóng khí do quá trình nhân tạo cũng có thể được quan sát trong tinh thể scheelite nhân tạo.
Vùng quang phổ nhìn thấy của scheelite, có thể nhìn thấy qua kính quang phổ, có thể được sử dụng: phần lớn đá tự nhiên có một vài vạch hấp thụ trong vùng màu vàng (~585 nm) bởi các nguyên tố vết. Tuy nhiên, scheelite nhân tạo không có đặc điểm này. Scheelite nhân tạo có thể cũng có các nguyên tố vết này nhưng vạch quang phổ vẫn khác so với đá tự nhiên.

Lịch sử
Scheelite lần đầu được mô tả vào năm 1821 ở Núi Bisbergs klack, Sater, Dalarna, Thuỵ Điển, và được đặt tên theo nhà hóa học Carl Wilhelm Scheele (1742 – 1786). Bởi độ nặng khác thường, nó được đặt tên là tungsten bởi người Thụy Sĩ, có nghĩa là "đá nặng". Tên này sau đó được dùng để chỉ kim loại Wonfram, trong khi quặng thì được đặt tên là scheelerz hoặc scheelite.

Gallery

Tham khảo

Anderson, B. W., Jobbins, E. A. (Ed.) (1990). Gem testing. Butterworth & Co Ltd, Great Britain. ISBN 0-408-02320-1

Khoáng vật calci
Khoáng vật wolfram
Đá quý
Khoáng vật carbonat


title: Anchastus alluaudi

text:
Anchastus alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Patellapis erythropyga

text:
Patellapis erythropyga là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1964


title: Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2000

text:
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2000 hay Cúp Tiger 2000 là giải vô địch bóng đá Đông Nam Á lần thứ ba được tổ chức tại Thái Lan từ 28 tháng 10 đến 12 tháng 11 năm 2000. Chín đội tuyển (Brunei không tham dự với lý do ngoài dự kiến) được chia vào 2 bảng, đấu vòng tròn 1 lượt, chọn 2 đội đứng đầu vào bán kết.

Chủ nhà Thái Lan đã giành chức vô địch Đông Nam Á lần thứ hai sau khi đánh bại Indonesia với tỉ số 4–1 (đây là tỉ số đậm nhất trong một trận chung kết), trong đó có cú hat-trick của Woorawoot Srimaka và trở thành đội đầu tiên hai lần đăng quang. Còn Singapore trở thành đội đương kim vô địch đầu tiên bị loại từ vòng bảng.

Địa điểm

Danh sách tham dự

Danh sách trọng tài

Vòng bảng

Bảng A
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Chiang Mai.

Bảng B
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Songkhla.

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng

Danh sách cầu thủ ghi bàn

5 bàn
  Gendut Doni Christiawan
  Worrawoot Srimaka

4 bàn
  Rusdi Suparman
  Kiatisuk Senamuang
  Vũ Công Tuyền

3 bàn
  Hok Sochetra
  Kurniawan Dwi Yulianto
  Azman Adnan
  Lê Huỳnh Đức

2 bàn
  Uston Nawawi
  Ahmad Shahrul Azhar Sofian
  Hairuddin Omar
  Rafi Ali
  Nguyễn Hồng Sơn

1 bàn
  Pok Chanthan
  Chea Makara

1 bàn (tiếp)
  Aji Santoso
  Eko Purdjianto
  Matheus Nurdiantara
  Rosdi Talib
  Aung Kyaw Tun
  Thet Naing Soe
  Zaw Htike
  Nay Thu Hlaing
  Nazri Nasir
  Steven Tan Teng Chuan
  Sakesan Pituratana
  Surachai Jaturapattarapong
  Dusit Chalermsan
  Anuruck Srikert
  Tawan Sripan
  Tanongsak Prajakkata
  Nguyễn Văn Sỹ
  Phạm Hùng Dũng
  Vũ Minh Hiếu
  Văn Sỹ Thủy

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Tiger 2000 trên trang web của RSSSF.

2000
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Thái Lan


title: Bellamya robertsoni

text:
Bellamya robertsoni là một loài ốc nước ngọt cỡ lớn có mang và vảy, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Viviparidae.

Loài này có ở Malawi và Mozambique.

Tham khảo

 Brown, D.S. 1996. Bellamya robertsoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Bellamya


title: Dicranomyia stygipennis

text:
Dicranomyia stygipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Ilybius anjarum

text:
Ilybius anjarum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nilsson miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Thánh địa Cát Tiên

text:
Thánh địa Cát Tiên là tên gọi quần thể di chỉ khảo cổ được phát hiện từ năm 1985, nằm trong một bồn địa rộng hàng trăm hecta và trải trên chiều dài khoảng 15km dọc theo hệ thống sông Đạ Đường-Đồng Nai, bao gồm rất nhiều gò đồi và bãi bồi ven sông được bao bọc bởi dãy núi cuối cùng của Trường Sơn Nam. Toàn bộ khu di tích này thuộc địa phận kéo dài từ xã Quảng Ngãi đến xã Đức Phổ, trong đó mật độ di chỉ khảo cổ tập trung dày đặc ở khu vực xã Quảng Ngãi thuộc huyện vùng sâu vùng xa Cát Tiên của tỉnh Lâm Đồng, khu vực Nam Tây Nguyên.

Các khoa học gia đoán định thánh địa này xuất hiện khoảng thế kỷ 4 đến thế kỷ 8, thuộc về nền văn hóa của một vương quốc mà ý kiến của nhiều nhà khoa học, trong nỗ lực tìm kiếm chủ nhân đích thực của thánh địa, vẫn chưa đạt sự đồng thuận. Các hiện vật, lăng mộ và tháp tại Thánh địa Cát Tiên ra đời trong thời kỳ nào; thuộc phong cách nghệ thuật nào; chủ nhân là ai; nằm trong bối cảnh nào trong tiến trình lịch sử phương Nam; có vai trò gì trong quá trình hình thành quốc gia cổ đại; mối quan hệ của thánh địa với cộng đồng dân cư bản địa đã sinh sống nơi đây từ những thế kỷ trước công nguyên thuộc di chỉ tiền sử Phù Mỹ ra sao; là những câu hỏi gây tranh luận sôi nổi trong giới khảo cổ học, văn hóa học, sử học qua nhiều hội thảo, tọa đàm khoa học, và những thông tin tiếp tục hé lộ từ Cát Tiên vẫn luôn làm sửng sốt dư luận cũng như giới học giả trong và ngoài nước.

Lịch sử

Bên tả ngạn sông Đồng Nai thuộc địa phận huyện Cát Tiên tỉnh Lâm Đồng là một số gò đồi và bãi sa bồi. Từ lâu tại vùng đất này, người dân đã nhặt được các di vật là những tượng đá, những bộ sinh thực khí linga, yoni, các mảnh gốm và gạch ngói vỡ v.v. nhưng không ai biết gì về chúng. Mãi đến khi qua những phát hiện tình cờ trong chuyến đi điền dã điều tra về dân tộc học của cán bộ Bảo tàng Lâm Đồng tại vùng quê vào này năm 1985, và các nhà khảo cổ học gọi vùng đất này là "Thánh địa Cát Tiên" thì mọi người mới sững sờ.

Sau 4 đợt khai quật đầu tiên kéo dài từ năm 1994 đến năm 2000, những phế tích của Cát Tiên dần hé lộ những bí ẩn sâu thẳm trong lòng đất qua hàng chục thế kỷ, và các nhà khoa học bước đầu xác định đây là một đô thị tôn giáo cổ mang ý nghĩa một thánh địa Bàlamôn giáo và Hindu giáo được kiến tạo trong giai đoạn lịch sử không thành văn kéo dài từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 11. Đây là lần đầu tiên ở Lâm Đồng cũng như ở Tây Nguyên phát hiện được một đô thị tôn giáo, một địa chỉ khảo cổ quan trọng để nghiên cứu sự hình thành quốc gia và những nhà nước cổ đại phương Nam, cũng như mối quan hệ của chúng với các nước lân cận.

Tuy nhiên, trong 4 đợt khai quật tiếp theo kéo dài từ 2001 đến 2006, khi nghiên cứu những kiến trúc ở Thánh địa Cát Tiên các nhà khoa học lại nhận thấy các đền tháp có kết cấu hoành tráng nhưng giản dị, không cầu kỳ phức tạp như kiến trúc Chămpa và về tổng thể nó vẫn chưa hoàn thiện, không đồng trục, có kiến trúc (2D) trong quần thể phải nối thêm độ dài và độ dày của tường khá mỏng. Sự hạn chế nhất định trong những kỹ thuật xây dựng nói trên đã mang đến cho các nhà khoa học một thông tin mới: niên đại của Thánh địa Cát Tiên có thể sớm hơn, khoảng từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 8, khác với nhận định lâu nay của nhiều nhà khoa học. Ngoài ra, xem xét cẩn trọng các hiện vật như nồi, vò, kendi, vòi kendi, rìu đồng và khuôn đúc, những đồ gốm thuộc giai đoạn Óc Eo sớm, đặc biệt là loại chai gốm cổ cao có nhiều trong các di tích Glimanuk, Plawangan ở Indonesia thuộc niên đại từ những thế kỷ đầu công nguyên, được tìm thấy ở thánh địa, cùng với việc phân tích các mẫu than lấy từ lòng tháp ở độ sâu gần 3m, đưa đi phân tích đồng vị phóng xạ cacbon C14 tại Viện Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam và Trung tâm Hạt nhân Thành phố Hồ Chí Minh, đã góp phần củng cố chắc chắn hơn giả thuyết này.

Ý kiến về chủ nhân của thánh địa vẫn còn trong vòng tranh cãi. Nhiều khả năng trong quá khứ, đây hoặc là một tiểu quốc của Phù Nam, một vương quốc với cương vực trải dài từ đồng bằng Nam Bộ đến Phú Khánh cũ, hạ Lào, Campuchia; hoặc cũng có thể là một quốc gia riêng từng tồn tại song song với Phù Nam, Chân Lạp. Thánh địa này khá sầm uất khi nằm trong mạng lưới của con đường thương mại từ Đông sang Tây phát triển khá mạnh vào khoảng thế kỷ 3 và/hoặc thế kỷ 4, nhưng sau đó suy tàn dần khi con đường này dịch chuyển sang vùng biển Malacca từ cuối thế kỷ 5.

Khảo cổ
Tính đến năm 2007, quần thể phế tích Thánh địa Cát Tiên và vùng ngoại biên đã trải qua 8 lần khai quật trong các năm 1994, 1996, 1998, 2001, 2003 và 2006.

Cảnh quan
Thánh địa Cát Tiên nằm trong một bồn địa rộng hàng trăm hecta trên một chặng có chiều dài khoảng 15 km trung lưu sông Đồng Nai. Những ngọn núi thấp của Trường Sơn Nam chạy theo hình cánh cung dọc theo hai bên bờ sông và bao bọc các bãi bồi ven sông, xen kẽ với các gò đất đất rải rác trên toàn khu vực, tạo cho vùng này một cảnh quan hùng vĩ nhưng lại là một không gian tương đối khép kín so với khung cảnh thiên nhiên toàn vùng Đông Nam Bộ. Trên toàn khu vực đều hiện diện các kiến trúc cổ hoặc dấu hiệu của các kiến trúc. Đây được coi như một không gian kiến trúc mở và dòng chảy sông Đồng Nai trở thành chiếc cầu nối không gian mở này rộng hơn không gian vốn có của nó, tạo không gian cho các mối quan hệ văn hóa và thương mại với thế giới bên ngoài.

Trong lòng không gian mở này là một không gian khép có diện tích 24ha, có địa thế như một rẻo thung lũng hẹp, được kẹp lại ở hai đầu với hai ngọn núi đất có cao trình 30m và 50m, phần thân thì lượn nhẹ tạo vòng cung bán nguyệt nhô ra giữa sông khiến đây trở thành không gian lý tưởng cho một trung tâm chính trị tôn giáo của một cộng đồng dân cư trong giai đoạn lịch sử nhất định.

Kiến trúc

Kiến trúc của những phế tích tại Cát Tiên bao gồm nhiều dạng đền tháp, mộ tháp, đài thờ, hệ thống dẫn nước, nhà dài, đường đi, lò gạch, chủ yếu được xây dựng bằng gạch sản xuất tại chỗ và đá mang từ nơi khác đến.

Các nhà khảo cổ học đã khoanh vị trí và phát hiện ra những bờ tường gạch xây từ bờ sông dẫn đến những gò đất cao. Bước đầu xác định 1 gò tại thị trấn Đồng Nai, 1 gò lớn tại xã Đức Phổ và 7 cụm gò đồi tại xã Quảng Ngãi. Các nhà khảo cổ học đã tiến hành nhiều đợt khai quật tại các cụm gò ở xã Quảng Ngãi và xác định đây là khu đền tháp và mộ tháp, một số trong số đó đã từng bị đào trộm trước khi được các nhà khảo cổ học vào cuộc. Cấu trúc những cụm đền tháp theo kiểu giật cấp với bờ tường dày 2m đến 2,5m; trong lòng các đền tháp này khá rộng và luôn có bệ thờ bộ Linga-yoni ở giữa, ngay dưới chân bệ thờ là lỗ thông hơi xuống tận dưới sâu qua nhiều lớp gạch, cát và dưới cùng là nhiều đồ vật như những lá vàng, các loại tượng đá nhỏ. Cấu trúc bên ngoài đền tháp ở những gò 2A và 2B có bờ tường điêu khắc cánh sen rất đẹp, có 2 cột đá lớn, mi cửa tháp (trán cửa) nặng trên 1 tấn được điêu khắc hoa sen, đám mây cách điệu mềm mại cùng nhiều hình ảnh sống động rất khác lạ so với các mi cửa của các tháp Chàm thường gặp.

Điểm khai quật gò 6A là dấu vết của một đền thờ khá hoàn chỉnh. Nét đặc thù của đền thờ này thể hiện ở kiến trúc vuông bẻ góc nhiều lần trước mặt tiền phía Đông, và tiền điện được xây theo hình bán nguyệt. Ở trung tâm đền là một trụ gạch vuông rỗng tâm và đáy của trụ gạch được xây chân đế tam cấp. Việc lần đầu tiên phát hiện kiến trúc dạng hình vuông bẻ góc nhiều lần và tiền điện được xây hình bán nguyệt tại Thánh địa Cát Tiên làm cho các nhà khoa học liên tưởng đến dạng kiến trúc ở các di tích thuộc văn hóa Óc Eo đã được phát hiện tại Tây Ninh và Đồng Tháp trước đây. Đặc biệt hơn nữa, nhiều nhà khảo cổ còn bất ngờ trước dạng kiến trúc lạ và khá đặc sắc ở gò khai quật số 7 với một đền thờ được xây theo dạng hình vuông nằm cân đối theo trục Bắc–Nam, và hoàn toàn không có dấu vết bậc cấp và dấu vết cửa.

Tất cả mọi đền tháp đều hướng về phía Đông, trước đền là những sân gạch lớn làm nơi hành lễ, có lối ra được xây, lát gạch đến tận bờ sông và nối các cụm gò di tích với nhau.

Toàn bộ gạch xây tháp dùng chất liệu đất nung và được chế tạo theo nhiều kích cỡ nhằm sử dụng ở nhiều vị trí, chức năng khác nhau, có đề tài trang trí phong phú gồm hoa văn hình học, hoa sen, mô hình núi Mêru, lá lật v.v. Trong lần khai quật thứ 8 vào tháng 9 năm 2006 tại 3 địa điểm thuộc vùng ven trung tâm đô thị tôn giáo Cát Tiên là cánh đồng Bảy Mẫu, điểm Phù Mỹ và dọc tả ngạn sông Đồng Nai thuộc xã Quảng Ngãi đã đưa đến những phát hiện quan trọng. Một trong số đó là sự xuất lộ những dấu tích của khu lò nung gạch tại Cát Tiên bao gồm 4 lò gạch với tro đốt lò, than củi, những lằn gạch cháy đen và những lằn gạch đỏ au còn sót lại trên cánh đồng Bảy Mẫu, nằm cách bề mặt lớp đất canh tác hiện tại chỉ 0,1m–0,3m. Đoàn khảo cổ gồm Trung tâm Nghiên cứu khảo cổ Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ và Bảo tàng Lâm Đồng đã mang gạch đi phân loại, đối sánh với gạch tại phế tích thánh địa cho kết quả hoàn toàn tương đồng. Với kiểu dáng thô sơ, quy mô mỗi lò dài trung bình 15m và rộng trên 3m trải theo hướng Đông–Tây và miệng lò quay về hướng Nam để đón gió, các lò nung gạch cho thấy nét riêng biệt, nét địa phương trong kỹ thuật chế tác nguyên vật liệu xây dựng cho các kiến trúc đền tháp của cư dân Cát Tiên cổ, là nơi sản xuất ra gạch phục vụ đại công trình xây dựng Thánh địa Cát Tiên.

Hiện vật

Đã có khoảng 1.140 hiện vật các loại được phát hiện với nhiều chất liệu khác nhau như kim loại vàng (các mảnh phù điêu, nhẫn, linga nhỏ), thiếc và bạc (bình, vò), đồng (gương, đĩa, chân đèn, chũm chọe, chuông, vòng, nhẫn, mặt người, cánh tay, hộp, dao, rìu, khuôn đúc), sắt (giáo, dao, đinh); đá, đá màu, đá quý và đá bán quý (các tượng thờ Ganesa, linga, linga-yoni, mi cửa, cột tiện tròn, bậc thềm, thanh ốp, rìu, mảnh khắc chữ Phạn); đồ gốm (các mảnh gốm, sứ, gạch ngói, mộ vò, đèn gốm) v.v. Mức độ quý hiếm của hiện vật tìm thấy ở Cát Tiên tuy không được đánh giá cao bằng các nền văn hóa Chămpa, Chân Lạp hay Phù Nam, song nó lại có một số cá thể mang giá trị vượt trội.

Đáng chú ý là 265 mảnh phù điêu bằng vàng khắc chạm "mê cung của các thần linh" với các hình vẽ ở được người xưa sử dụng phổ biến kỹ thuật vẽ chìm trong vàng và kỹ thuật gò. Các nét vẽ, nét gò mảnh mai, phóng khoáng, hòa nhập vào nhau tạo ra một bức tranh hoàn chỉnh về một thời kỳ rực rỡ, hưng thịnh. Ngoài những mảnh vàng dát mỏng cắt hình bông hoa hoặc khắc chữ cổ được tìm thấy nhiều trong quần thể di tích này, các nhà nghiên cứu còn gặp những mảnh vàng chạm hình người nhiều đầu, nhiều tay và hình người khỉ. Nhận định bước đầu có thể đây là những nhân vật trong sử thi Ramayana của Ấn Độ như khỉ thần Hanuman, vua quỷ Ravana. Một nghi vấn khác liên quan đến Phật giáo cũng được phát hiện trong một hố thờ chứa đầy tro, đó là tám lá vàng chạm hình voi và rùa xếp ở bốn cạnh và bốn góc cùng một lá vàng chạm hình rắn bảy đầu uốn hình vòng cung. Người ta cho rằng đây có thể là hình tượng rắn bảy đầu bảo vệ di hài Đức Phật. Nhìn tổng thể, đề tài chủ đạo chạm khắc trên các lá vàng bao gồm hình ảnh các thần Siva, Umapavati, Brahma, tu sĩ, nam thần, nữ thần, vũ nữ, người dâng lễ, chiến binh; các chủ đề động vật dưới hình thái vật tổ luôn được tái hiện như sư tử, voi Airavata, lợn rừng, rắn, cá, bò Nandin, dê, chim, ngỗng Hamsa v.v.; các đề tài trang trí cung đình với hình sóng nước, hoa lá uốn lượn tự do, cánh sen kết dải, hoa dây, ốc xoắn, quả cầu, mặt trăng khuyết, văn tự chữ Phạn cổ v.v. Các đề tài đều phản ánh đời sống tinh thần của một trung tâm đô thị tôn giáo thuộc một cộng đồng cư dân cổ trong lịch sử Nam Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Một hiện vật khác cũng khiến nhiều nhà khoa học bất ngờ: chiếc hộp làm bằng bạc kích thước 18×9 cm chạm hình sư tử lông bờm dài được tìm thấy trong hố thờ ở gò 6A của di tích. Chiếc hộp hình oval dài, trên mặt chạm gò một con sư tử trong tư thế nằm soãi mình và xung quanh có hoa văn trang trí với chủ đề rất lạ mà các nhà khoa học khẳng định chưa từng thấy trong bất cứ một di tích khảo cổ nào ở Việt Nam. Đến nay, người trong giới vẫn chỉ phỏng đoán hiện vật xa lạ này có thể đến từ vùng Lưỡng Hà hoặc Trung Á (vùng văn hóa Kushana thuộc Liên Xô cũ).

Trong số những hiện vật thu thập qua các đợt khảo cổ, đặc sắc nhất và cũng phong phú nhất về chất liệu, kiểu dáng là những bộ sinh thực khí linga, linga-yoni, yoni bằng vàng, bạc, đồng, thạch anh, đá, đất nung v.v. trong đó có những chiếc linga đã được đưa vào kỷ lục Guinness như: chiếc linga bằng vàng nhỏ nhất Đông Nam Á; chiếc linga đá bán quý thạch anh nguyên khối lớn nhất Đông Nam Á với chiều dài 25 cm và nặng tới 3,435 kg; chiếc linga đồng được tạo tác rất thẩm mỹ phỏng theo phần trụ tròn của những linga đá ba tầng; bộ linga-yoni bằng đá được đánh giá lớn nhất Đông Nam Á với chiều dài 2,26m; linga cao 2,1m có đường kính 80 cm lớn nhất Việt Nam v.v. Thêm vào đó, có sự xuất hiện dày đặc những chiếc áo linga trong đó đáng chú ý là chiếc áo linga bằng đồng cao tới 52 cm, đường kính 25 cm và ba chiếc áo linga bằng đất nung khác lần đầu tiên được tìm thấy trong các di tích thời sơ sử ở Việt Nam. Những chiếc áo linga này đều có nắp, bên trong chứa các linga nhỏ hơn bằng vàng, bạc, đồng và sắt. Sự phong phú của loại hình linga, yoni ở đây phần nào thể hiện sự giao lưu văn hóa của vùng đất này với văn hóa Chămpa, tuy nhiên chúng vẫn mang những nét riêng bản địa thể hiện qua những nét chạm khắc, chất liệu, loại hình linga, yoni rất hiếm hoi có thể tìm thấy ở nơi khác trên thế giới.

Trong số những hiện vật tiêu biểu nhất còn có thể kể đến những viên gạch có lỗ chốt và những viên ngói có móc chốt được liên kết với nhau tạo thành hệ thống thoát nước cho kiến trúc mang đặc trưng rất riêng biệt của cư dân Cát Tiên cổ vùng này. Hay những đồ dùng sinh hoạt bằng gốm mang nhiều đặc điểm của văn hóa Óc Eo và nhiều mảnh gốm mang đặc điểm của gốm tiền sử Đông Nam Bộ, đặc biệt là những mộ chum gốm, mộ vò gốm với những đồ tùy táng như các bông hoa nhỏ tám cánh bằng kim loại vàng nằm lẫn trong tro cốt.

Một chiếc "thạch ấn" (ấn triện bằng đá) cũng đã đặt ra nhiều giả thiết cho giới nghiên cứu. Theo mô tả tại hiện trường, chiếc "thạch ấn" này có dạng hình tròn dẹt, dày từ 2cm–3 cm, đường kính 11 cm, phía trên có tay cầm (quai tròn). Đặc biệt, mặt dưới có khắc những hình thù, đường nét rất lạ mà các nhà khoa học hiện đang đặt câu hỏi rằng đó có phải là cổ tự của cư dân chủ nhân Cát Tiên hay không. Từ đây, một câu hỏi được đặt ra: có phải đây là một con triện của cư dân cổ, và là con triện – thạch ấn – duy nhất của cổ dân được tìm thấy ở Việt Nam và Đông Nam Á?

Một kỷ lục khác thuộc về thánh địa này là máng nước thiêng (somasutra) dài 5,76m và rộng 40 cm nằm không xa gò số 6, dài nhất trong số máng nước thiêng được biết đến trong các di tích ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ ở Việt Nam và Đông Nam Á. Các nhà khoa học cho biết, mỗi khi hành lễ nước sẽ được dội lên ngẫu tượng linga-yoni phía trong tháp, hóa thành nước thánh chảy ra máng nước thiêng và từ đó được sử dụng để xức hoặc rắc lên mình các tín đồ, mang lại sự an lành, may mắn, đông con nhiều cháu. Cùng với máng nước này là hệ thống dẫn nước được xây bằng gạch có lòng máng rộng khoảng 40 cm và chiều sâu 30 cm chạy dọc theo hướng Đông–Tây, kéo dài hơn 100m với chức năng phân phối "nước thánh" đến tất cả các đền tháp và đền mộ trong thánh địa.

Di tích lịch sử văn hóa

Thánh địa Cát Tiên được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia từ năm 1997. Từ đó đến nay, tỉnh Lâm Đồng, Bộ Văn hóa - Thông tin và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam đã đầu tư hơn 4 tỷ đồng để tiến hành các cuộc khai quật khảo cổ, làm mái che và hàng rào bảo vệ. Tuy nhiên, theo lời ông Huỳnh Văn Đẩu, phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Cát Tiên bộc bạch, vườn quốc gia Cát Tiên nói chung và khu Thánh địa Cát Tiên nói riêng vẫn đang ngủ yên chờ được đánh thức để nơi đây trở thành một khu du lịch sinh thái và du lịch văn hóa tâm linh. Ông cũng bày tỏ bức xúc: "Di chỉ khảo cổ học Cát Tiên là tài sản hết sức quý giá về văn hóa, không chỉ của riêng Lâm Đồng. Thế nhưng, sau 8 lần tiến hành khai quật vẫn chưa có kết luận chính thức nào thuyết phục. Việc phục chế tái tạo toàn bộ hệ thống di tích, thánh địa, giữ gìn và bảo tồn những hiện vật đã phát hiện vẫn chưa được quan tâm đúng mức". Cùng nhận định như trên, tiến sĩ khảo cổ học Bùi Chí Hoàng cũng bức xúc: "Tầm vóc và giá trị khoa học của khu di tích Cát Tiên và thời gian đầu tư nghiên cứu nó là chưa tương thích".

Những gì khai quật được mới là một phần rất nhỏ trong quần thể di tích này. Giá trị văn hóa và những bí ẩn đầy sức hấp dẫn của vùng đất thiêng này, theo giáo sư Trần Quốc Vượng, không kém gì khu thánh địa Mỹ Sơn. Bằng cách nào để đọc được những thông điệp của người xưa để lại, để bảo tồn và phát huy tốt những giá trị to lớn khu di sản này, đó là điều được nhiều người quan tâm. Tại cuộc hội thảo về khu di tích khảo cổ học Cát Tiên tổ chức đầu tháng 3 năm 2001, các nhà khoa học đều khẳng định Nhà nước cần đầu tư cho công tác khai quật bởi lẽ ở dưới lòng đất đang còn rất nhiều điều bí ẩn cần được giải mã để có cái nhìn đầy đủ và sâu hơn cho một kết luận thật chính xác về khu thánh địa này, đặc biệt là những chứng cứ đủ thuyết phục về chủ nhân của nó. Tuy nhiên đến thời điểm khai quật lần thứ 8 năm 2006, giới khảo cổ lại tỏ ra thận trọng khi phát ngôn với báo giới về kết quả nghiên cứu cũng như hướng nghiên cứu, khảo sát thánh địa tương lai. Đồng thời họ cũng cho rằng do công tác bảo quản di vật hiện còn nhiều khó khăn, không nên tiếp tục khai quật mà, như ý kiến của tiến sĩ Phạm Quốc Quân Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, trước mắt chỉ nên cố gắng tư liệu hóa một cách cao nhất những gì thu được.

Ngày 29 tháng 12 năm 2006, Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Lâm Đồng cho biết Hội đồng di sản Quốc gia đã thông qua chương trình lập đề án quy hoạch Thánh địa Cát Tiên từ năm 2006 đến năm 2010 với tổng kinh phí đầu tư xây dựng khoảng 137 tỷ đồng. Theo đề án, diện tích quy hoạch dự kiến sẽ rộng 100ha và vùng lõi sẽ nằm tại khu di chỉ xã Quảng Ngãi. Trong đó vùng lõi khu vực 1 rộng 28ha, khu vực 2 rộng 35ha, khu vực 3 rộng 43ha. Đồng thời Hội đồng di sản Quốc gia cũng tiến hành triển khai lập hồ sơ trình Chính phủ đề nghị UNESCO xét công nhận Di tích Cát Tiên là Di tích lịch sử văn hoá thế giới.

Trong một động thái nhằm thực hiện cuộc tổng quảng bá đầu tiên về giá trị bí ẩn của quần thể di tích khảo cổ học nổi tiếng này, tỉnh Lâm Đồng đã cho phép Bảo tàng Lâm Đồng đưa hiện vật khảo cổ của Thánh địa Cát Tiên ra khỏi tỉnh, trưng bày tại Hà Nội. Cuộc quảng bá mang tên "Cổ vật Cát Tiên-dấu ấn của một di tích huyền thoại" được triển lãm trong vòng 8 tháng từ ngày 28 tháng 8 năm 2007 đến hết tháng 4 năm 2008 tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

Xem thêm
 Thánh địa Mỹ Sơn

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bí ẩn Thánh địa Cát Tiên, Lâm Đồng  25/3/2001
 Vén màn bí mật về những đền tháp cổ ở Cát Tiên, Nguyễn Hàng Tình, báo Tuổi Trẻ, 3/8/2006
 Lâm Đồng: 137 tỷ đồng để quy hoạch tổng thể Thánh địa Cát Tiên
 Vườn Quốc gia Cát Tiên-tiềm năng chờ được đánh thức, Phan Văn Đông, 20/6/2006
 Sẽ quy hoạch Thánh địa Cát Tiên
 Mang "Thánh địa Cát Tiên" ra Hà Nội

Di sản văn hóa Việt Nam
Di tích khảo cổ Việt Nam
Văn hóa Tây Nguyên
Cát Tiên
Bài Việt Nam chọn lọc
Di tích tại Lâm Đồng


title: Blantyre (định hướng)

text:
Blantyre có thể chỉ:
Blantyre, Malawi và quận Blantyre
Blantyre, South Lanarkshire, Scotland


title: Bastilla maturata

text:
Bastilla maturata là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở khu vực đông bắc của Himalaya, miền nam Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, bán đảo Mã Lai, Sumatra và Borneo.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info
Insects of Korea

Bastilla


title: Volvarina obscura

text:
Volvarina obscura là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Halictus clangulus

text:
Halictus clangulus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1984


title: Austrocochlea porcata

text:
Austrocochlea porcata là một loài ốc biển có kích thước trung bình trong họ Trochidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Life on Australian Seashores - www.mesa.edu.au

Austrocochlea
Động vật chân bụng Úc


title: Acolastus pallidus

text:
Acolastus pallidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Oides varivittata

text:
Oides varivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Ectoedemia simiicola

text:
Ectoedemia simiicola là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Scoble năm 1983. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở the Cape Province).

Ấu trùng ăn Diospyros dichrophylla.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Hugleville-en-Caux

text:
Hugleville-en-Caux là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Hugleville-en-Caux on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Ceratina accusator

text:
Ceratina accusator là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1919


title: Star Wars: Empire at War

text:
Star Wars: Empire at War (tạm dịch: Chiến tranh giữa các Vì sao: Chiến tranh Đế quốc) là trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến lược thời gian thực và chiến lược theo lượt giả tưởng dựa theo bộ phim nổi tiếng Star Wars do hãng Petroglyph Games phát triển và LucasArts phát hành vào năm 2006 tại Mỹ và châu Âu. Một bản mở rộng được phát hành vào tháng 10 cùng năm mang tên Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption.

Cốt truyện
Game lấy bối cảnh trước sự kiện xảy ra trong chương 4 (Episode IV – A New Hope) và sau chương 3 (Episode III - Revenge of the Sith), đây chính là khoảng thời gian phù hợp nhất để Darth Vader tiến hành âm mưu thôn tính thiên hà. Nhưng phe Rebel Alliance đã xuất hiện, ngăn cản âm mưu bành trướng của đạo quân nhân bản, và thế là chiến tranh nổ ra giữa Rebel Alliance và Galatic Empire. Giữa cuộc chiến của hai bên, người chơi sẽ là người quyết định vận mệnh thiên hà thuộc về tay ai.

Cách chơi
Ngoài ra chế độ phóng to - thu nhỏ trong game hoạt động rất tốt, đặc biệt là phần thu nhỏ. Cho dù người chơi đánh nhau trong không gian hay mặt đất, chỉ cần vài cú lăn chuột là có ngay một tầm nhìn cực rộng và dễ nhìn. Một phàn nàn khác, có thể nói không phải lỗi của nhà phát triển, nhưng cũng đáng nhắc tới là sự cân bằng sức mạnh giữa hai bên. Theo đúng trong phim, phe Galactic Empire rất mạnh và áp đảo, trong game cũng thể hiện tương tự. Vấn đề ở chỗ, ngay từ đầu phe Galactic đã có hero Darth Vader với kỹ năng quá mạnh, có thể đương đầu với 2/3 số quân của màn đó, trong khi phe Rebel thì khởi đầu rất yếu. Chưa hết, về sau phe Galactic còn thêm một số đơn vị quân đặc biệt như Death Star, AT-AT nổi trội hơn hẳn so với phe kia khến sự cân bằng chiến thuật trong game bị phá vỡ.

Đồ họa và âm thanh
Hình ảnh đồ họa của game chỉ ở mức trung bình khá mặc dù được xây dựng trong môi trường full 3D hoàn toàn. Nhà phát triển Petroglyph sử dụng Alamo, một engine mới với mong muốn tạo nên một Star Wars: Empire at War ấn tượng ngay từ đầu như các bộ phim đã từng thể hiện trên màn ảnh. Các hiệu ứng khói lửa, nổ và ánh ánh động được kết hợp với môi trường để làm cho các cảnh game trở nên sinh động và giống thật hơn. Tuy nhiên, mô hình nhân vật vẫn còn thô sơ, không rõ nét, cảnh vật thì đơn giản giống nhau, còn phần menu thì sắp xếp khá rối. Chưa kể, cỡ chữ thể hiện trong game không tạo được nét thiện cảm về mỹ thuật và khoảng cách giữa các dòng chữ khá khít, nên khi đọc rất dễ mỏi mắt. Ngoài ra game lại dùng hình ảnh để diễn giải điểm mạnh và yếu của một đơn vị quân, trông trực quan dễ hiểu; và còn lại là phần hiệu ứng rất tuyệt vời của trò chơi: khói, mưa, các vụ nổ và nhất là hiệu ứng sóng chấn động đều được thực hiện khá chăm chút. Về phần âm thanh Những âm hưởng, tiết tấu của bộ phim Star Wars trầm bổng ra sao, trong game được thể hiện y hệt như vậy.

Phát triển
Star Wars: Empire at War được chủ tịch của LucasArts là Jim Ward đề cập lần đầu tiên vào năm 2004. Ông thảo luận về khả năng sẽ thực hiện một trò chơi máy tính thuộc thể loại RTS dựa trên thiên hà Star Wars, bắt đầu "…một tương lai tươi sáng cho các trò chơi dựa trên những đặc tính mới cũng như những trò chơi Star Wars nguyên gốc như một trò chơi máy tính chiến lược thời gian thực (RTS) mới mà Petroglyph đang phát triển trong năm tới". Ward mô tả các trò chơi của thể loại chiến lược thời gian thực sẽ đi theo một khuynh hướng mới và phác thảo kế hoạch nhằm cân bằng cách chơi giữa những người chơi hạng nặng với những khán giả quen thuộc của thương hiệu Star Wars. Game được LucasArts tiết lộ vào ngày 21 tháng 1 năm 2005 với dự kiến ngày phát hành ban đầu sẽ vào cuối năm 2005. LucasArts còn nói rằng hãng Petroglyph Games mới đây đang phát triển engine game 3D nguyên gốc với tên gọi Alamo cho Star Wars: Empire at War và game có thể hỗ trợ thi đấu mạng trực tuyến dành cho tám người chơi cùng lúc.

Trưởng nhóm thiết kế Joe Bostic đã tiết lộ cách chơi của Star Wars: Empire at War rằng sẽ bắt đầu ưu tiên cho việc phát triển để người chơi dễ dàng điều khiển các phi thuyền trong các trận chiến không gian vốn gây không ít khó khăn cho người chơi vì kết cấu của bề mặt không gian trong game. Ông nói rằng tỷ lệ của nhiều loại đơn vị khác nhau chính là trở ngại cho việc phát triển cách khắc phục sự cân bằng trong cách chơi của game. Vào năm 2006, Chris Rubyor, nguyên là nhân viên của hãng Westwood Studios đã bàn cãi về mục chơi chinh phục ngân hà của game, bắt đầu với lối chơi ban đầu sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng nhiều lần vì Petroglyph không vui với lối chơi nguyên thủy. Rubyor nói rằng mục chơi giao tranh của game sẽ được kết hợp với những yếu tố của thể loại chiến lược cách tân và truyền thống khác có thể tìm thấy ở các tựa game RTS khác. Ông đặc biệt đề cập đến trọng tâm của game chủ yếu là chiến thuật đơn vị và chiến đấu, cho phép những đơn vị và công nghệ mới có thể được trao đổi trong các trận chiến ở mục chơi giao tranh mà không có trong phần chơi chiến dịch chơi đơn chính hoặc chinh phục ngân hà. Phần âm nhạc của game do Frank Klepacki soạn, Klepacki nói rằng âm thanh bao quanh là mặt quan trọng của game bởi vì như ông nói thì ông tin là khá nhiều gme RTS trong quá khứ đã không nắm lấy lợi ích của đặc tính âm thanh bao quanh. Riêng phần âm thanh của game chịu nhiều yếu tố của phim Star Wars, cũng như việc thêm vào đó những yếu tố mới mẻ đã từng được áp dụng trong các tựa game khác cùng thương hiệu. Nhiều hiệu ứng âm thanh được Klepacki tạo nên, bao gồm tất cả các âm thanh trong phần giao diện và kết cấu.

Một đoạn phim demo (giới thiệu thử) và trailer (phim quảng cáo) được trình chiếu tại E3 2005. Ngày 15 tháng 7 năm 2005, LucasArts tung ra một đoạn trailer mới và công bố ngày phát hành chính thức là ngày 7 tháng 2 năm 2006. Một bản chơi thử của Star Wars: Empire at War nhận được nhiều phản hồi tích cực tại Hội nghị Game năm 2005 ở Leipzig, Đức. Bản demo chính thức của Star Wars: Empire at War được hãng cho phép người chơi tải về vào ngày 18 tháng 1 năm 2006 cho hệ điều hành Microsoft Windows. Đặc điểm của demo này là gồm 5 màn chơi giới thiệu hướng dẫn game và các nhiệm vụ trong mục chơi chinh phục ngân hà, nơi người chơi sẽ hóa thân vào phe Rebel Alliance. Phiên bản Windows đầy đủ được phát hành vào ngày 16 tháng 2. Ngày 3 tháng 11 năm 2006, hãng Aspyr Media Inc. công bố Empire at War sẽ có thể chuyển sang hệ điều hành Mac OS X vào tháng 4 năm 2007. Bản demo cho máy Mac được phát hành vào tháng 3 năm 2007.

Đón nhận

Star Wars: Empire at War đều nhận được sự đón nhận tích cực từ người chơi và người hâm mộ Star Wars, GameRankings chấm 79 phần trăm. GameSpot cho Empire at War điểm 8.7 trên 10 và nói: "Empire at War đã biến thành một Star Wars kinh nghiệm thực sự". IGN chấm 7.6 trên 10 và nói: Star Wars: "Empire at War chắc chắn sẽ đạt được điểm số lớn về mặt lối chơi… nếu bạn hy vọng thưởng thức game này bởi vì bạn thích Star Wars, bạn có thể thỏa mãn được đôi chút, nhưng nếu bạn thích những đặc tính của Star Wars thì chúng có thể hất cẳng cảm giác mà bạn đang khao khát những kinh nghiệm chiến lược vững chắc, một vài sự đổi mới không đủ để khắc phục những trận chiến lặp đi lặp lại một cách nhàm chán".

Ngay sau đó Petroglyph đã kịp thời tung ra một vài bản Patch (vá lỗi) để sửa lỗi giao thức kết nối chơi mạng. Trong một số trường hợp trước khi chạy bản patch này, một số vấn đề đã xảy ra trong mục chơi mạng khiến cho người chơi không thể nào kết nối trực tiếp được. Tuy nhiên, một số người chơi đã phát hiện ra bản patch mới nhất (1.05) chứa đầy những lỗi có thể khiến game bị khóa chặt khi Death Star hủy diệt hành tinh Han Solo và Chewbacca. Lỗi này có thể xảy ra cả hai mục chơi là mục chinh phục ngân hà và trận chiến không gian. Patch nguyên gốc cho game cuối cùng đã sửa được năng lực đặc biệt chỉ hiện ra trong sổ tay của game, sau khi cài đặt patch, chiếc AT-AT của Tướng Veers trong game rất dễ bị tấn công từ những sợi gai thô của những chiếc snowspeeders (xe điều tốc tuyết).

Xem thêm
Star Wars: Rebellion
 Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi chiến lược theo lượt
Trò chơi lấy bối cảnh giả tưởng
Trò chơi máy tính được phát triển tại Mỹ
Trò chơi máy tính có bản collection edition
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi về Star Wars
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trên macOS
Trò chơi điện tử năm 2006


title: Giải Toán học ứng dụng Norbert Wiener

text:
Giải Toán học ứng dụng Norbert Wiener (tiếng Anh: Norbert Wiener Prize in Applied Mathematics) là một giải thưởng dành cho các đóng góp xuất sắc vào "Toán học ứng dụng trong nghĩa cao nhất và rộng nhất". Giải được phân khoa Toán học của Học viện Công nghệ Massachusetts thiết lập năm 1967 để vinh danh Norbert Wiener và được Hội Toán học Hoa Kỳ cùng Hội Công nghệ và Toán học ứng dụng (Hoa Kỳ) đồng tài trợ.

Giải được trao mỗi 3 năm, với số tiền thưởng là 5.000 dollar Mỹ.

Các người đoạt giải
 1970: Richard E. Bellman
 1975: Peter D. Lax
 1980: Tosio Kato và Gerald B. Whitham
 1985: Clifford S. Gardner
 1990: Michael Aizenman và Jerrold E. Marsden
 1995: Hermann Flaschka và Ciprian Foias
 2000: Alexandre J. Chorin và Arthur Winfree
 2004: James A. Sethian
 2007: Craig Tracy và Harold Widom
 2010: David Donoho
 2013: Andrew Majda

Tham khảo

Liên kết ngoài
 AMS webpage for the prize
 SIAM webpage for the prize

Giải thưởng toán học
Giải thưởng thành lập năm 1967


title: Lechria fuscomarginata

text:
Lechria fuscomarginata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Lechria
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Otopharynx

text:
Otopharynx là một chi haplochromine cichlids là đặc hữu của hồ Malawi ở miền đông châu Phi.
Chi này hiện có 14 loài được chấp nhận, xem (các loài:Otopharynx|Otopharynx]]

Ghi chú

Tham khảo
  [2009]: Otopharynx species. Truy cập 2009-OCT-03.

Cá châu Phi


title: Panna cotta

text:
Panna cotta (tiếng Ý có nghĩa là "kem nấu") là một món ngọt của Ý nấu kem, sữa và đường với bột thạch rồi đợi cho hỗn hợp đông lại. Món này xuất phát từ miền bắc nước Ý, vùng Piedmont rồi được phổ biến khắp đất nước với việc thêm vào các loại dâu dại, caramel, các loại sốt sô cô la hoặc trang trí thêm các vệt sốt trái cây. Người ta không biết món ăn này được khởi nguồn thế nào, có lẽ là từ khi kem, đặc biệt là loại kem trên các vùng núi miền bắc nước Ý, được ăn không hoặc pha thêm chất ngọt, ăn với trái cây hoặc hạt dẻ. Các công thức xa xưa của món này dùng xương cá luộc thay thế cho bột thạch; đường, gia vị chính cuẩ món này ngày nay, có lẽ đã không được sử dụng phổ biến vì thời xưa, đây là một nguyên liệu ngoại nhập đắt tiền. Sau nhiều năm, ngày nay, món này đã trở thành món thạch đông đặc với vani và gia thêm hương vị bằng các loại trái cây và gia vị đặt trên cùng và ăn lạnh.

Các món ăn tượng tự như món này có ở Hy Lạp, Pháp và Phần Lan.

Xem thêm
 Bánh flan
 Rau câu

Tham khảo

Ẩm thực Ý


title: Maubec, Vaucluse

text:
Maubec là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.

Sông Calavon chảy theo hướng tây qua phía bắc thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Vaucluse


title: (8004) 1987 RX

text:
(8004) 1987 RX là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 9 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gà so họng đen

text:
Gà so họng đen hay gà so đồi (Arborophila torqueola) là loài chim thuộc họ Trĩ. Loài này phân bố ở Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Nepal và Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên của loài này là các khu rừng ẩm thấp cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới và rừng nhiệt đới ẩm.

Con trống có đỉnh đầu và phần mặt màu cam với đầu và họng có sọc màu đen. Con mái không có đỉnh đầu giống con trống nhưng cánh có nhiều đốm và phần dưới có nhiều sọc xám giống con trống.

Loài gà so này có bốn phân loài được phân biệt dựa trên sự khác biệt về đặc điểm của đầu con trống. Thức ăn của loài gà này là các loại hạt và các động vật không xương sống mà chúng bới được trong đống lá vụn. Loài gà này thường đi từng cặp hoặc từng bầy nhỏ dưới 10 cá thể gồm một nhóm gia đình gà.

Gà so đồi liên lạc với nhau thông qua tiếng kêu của con mái khi kiếm ăn. Các quần thể ở Ấn Độ sinh sản chủ yếu từ tháng tư đến tháng sáu. Mỗi lứa gà đẻ 3 đến 5 quả trứng nhưng cũng có thể tới 9 quả. Đối với gà được nuôi giữ, thời gian ấp trứng là 24 ngày còn gà hoang thì chưa ghi nhận được. Tổ của loài gà so đồi có hình bát. Dải cư trú của loài gà này từ phía tây Himalaya đến bắc Việt Nam. Đây là loài chưa bị đe dọa toàn cầu và phổ biến trong hầu hết dải cư trú.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 BirdLife International 2004. Arborophila torqueola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 7 năm 2007.

T
Chim Bhutan
Chim Thái Lan
Chim Nepal
Chim Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1826


title: Prionolabis majorina

text:
Prionolabis majorina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Vưu Khê

text:
Vưu Khê (tiếng Trung: 尤溪县, Hán Việt: Vưu Khê huyện) Là một huyện của thành phố Tam Minh (三明市), tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3425 km2, dân số 420.000 người, mã số bưu chính 365100. Huyện lỵ Vưu Khê đóng tại trấn Thành Quan. Huyện Vưu Khê được chia thành 8 trấn, 7 hương.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Phúc Kiến
Tam Minh


title: Cúp bóng đá 1000 năm Thăng Long – Hà Nội (khu vực Thành phố Hồ Chí Minh)

text:
Đợt 2 tại Thành phố Hồ Chí Minh của Cúp bóng đá quốc tế 1000 năm Thăng Long – Hà Nội là một trong hai đợt thi đấu thuộc Cúp bóng đá quốc tế 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, giải đấu giao hữu hướng tới kỷ niệm thủ đô Hà Nội của Việt Nam tròn 1000 năm tuổi. Trận đầu tiên của bảng diễn ra vào ngày 28 tháng 9 năm 2010, và hai trận đấu cuối cùng được đá vào ngày 2 tháng 10.

Đây thực chất chỉ là một lần tổ chức của Cúp bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh.

Sân thi đấu
Tất cả sáu trận đấu đều được diễn ra tại Sân vận động Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh. Các trận đấu có đội chủ nhà Việt Nam được sắp xếp vào giờ muộn hơn.

Kết quả
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC +7)

Tham khảo

T


title: Shimotsuke, Tochigi

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Tochigi, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Tochigi


title: Ngân sách

text:
Ngân sách hay ngân quỹ (tiếng Anh và tiếng Pháp đều là: Budget) nói chung là một danh sách tất cả các chi phí và doanh thu theo kế hoạch. Đây là một kế hoạch cho tiết kiệm và chi tiêu.

Ngân sách là một khái niệm quan trọng trong kinh tế vi mô, trong đó sử dụng dòng ngân sách để minh họa cho sự đánh đổi giữa hai hoặc nhiều hàng hoá. Trong điều kiện khác, ngân sách là một kế hoạch tổ chức được nêu trong các điều khoản tiền tệ.

Tóm lại, mục đích của ngân sách là để:
 Cung cấp những dự đoán về các khoản thu và chi, có nghĩa là xây dựng một mô hình kinh doanh của chúng ta như thế nào để có thể thực hiện về tài chính, có nghĩa rằng nếu có chiến lược nhất định thì các sự kiện và kế hoạch được thực hiện.
 Kích hoạt các hoạt động tài chính thực tế của doanh nghiệp được đo với dự báo.

Xem thêm
Thuế

Chú thích

Kinh tế học


title: Exoneura grandis

text:
Exoneura grandis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1935


title: Hemicopha

text:
Hemicopha là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae