title: Danh sách loài Lan hoàng thảo

text:
Lan hoàng thảo Dendrobium là một chi lớn trong Họ Lan, với khoảng 1.200 loài.

Một số loài trước kia được xếp vào chi này nhưng hiện đã được nhiều hệ thống phân loại chuyển đi, xem dưới đây để biết chi tiết cụ thể.

A

 Dendrobium aberrans – Deviating Dendrobium
 Dendrobium acaciifolium J.J.Sm.
 Dendrobium acanthophippiiflorum J.J.Sm.
 Dendrobium acerosum
 Dendrobium acianthum
 Dendrobium aciculare
 Dendrobium acinaciforme – Saber-shaped Dendrobium
 Dendrobium aclinia
 Dendrobium acuminatissimum
 Dendrobium acutifolium
 Dendrobium acutilobum
 Dendrobium acutimentum
 Dendrobium acutisepalum
 Dendrobium adae – Ada's Dendrobium
 Dendrobium adamsii
 Dendrobium aduncum – Hồng câu
 Dendrobium aemulum – Ironbark Orchid, Brush Box Orchid, White-feather Orchid, Similar-looking Dendrobium
 Dendrobium aemulum var. aemulum
 Dendrobium aemulum var. callitrophilum
 Dendrobium affine
 Dendrobium agathodaemonis J.J.Sm.
 Dendrobium agrostophylloides
 Dendrobium agrostophyllum – Grassy-leaved Dendrobium
 Dendrobium agusanense
 Dendrobium alabense
 Dendrobium alaticaulinum – Winged-stem Dendrobium
 Dendrobium albayense
 Dendrobium albosanguineum – White and blood-red dendrobium
 Dendrobium alboviride
 Dendrobium alderwereltianum
 Dendrobium alexandrae – Alexandra's Dendrobium
 Dendrobium aliciae
 Dendrobium aloefolium
 Dendrobium alterum
 Dendrobium alticola
 Dendrobium amabile
 Dendrobium amboinense
 Dendrobium ambotiense
 Dendrobium amethystoglossum – Hoàng thảo lưỡi tím
 Dendrobium amoenum – Lovely Dendrobium
 Dendrobium amphigenyum
 Dendrobium anamalayanum
 Dendrobium anceps – Double-edged Dendrobium

 Dendrobium × andersonianum
 Dendrobium andreemillarae
 Dendrobium angiense
 Dendrobium angulatum
 Dendrobium angustiflorum
 Dendrobium angustipetalum
 Dendrobium angustispathum
 Dendrobium annae
 Dendrobium annamense
 Dendrobium annuligerum
 Dendrobium anosmum – Lưỡng điểm hạc
 Dendrobium anosmum var. Dearei or Alba
 Dendrobium anosmum var. Huttonii
 Dendrobium anosmum var. Semi-alba
 Dendrobium anosmum var. Superbum
 Dendrobium antennatum – Antelope orchid (sometimes separated in Ceratobium)
 Dendrobium anthrene
 Dendrobium apertum
 Dendrobium aphanochilum
 Dendrobium aphrodite – Aphrodite's Dendrobium
 Dendrobium aphyllum – Hạc vĩ
 Dendrobium appendicula
 Dendrobium aqueum: Hoàng thảo trắng
 Dendrobium araneum
 Dendrobium argiense
 Dendrobium aridum
 Dendrobium aries
 Dendrobium aristiferum
 Dendrobium armeniacum
 Dendrobium armitiae
 Dendrobium aromaticum
 Dendrobium arthrobulbum
 Dendrobium asperatum
 Dendrobium asperifolium J.J.Sm.
 Dendrobium asphale
 Dendrobium assamicum
 Dendrobium atavus
 Dendrobium atjehense
 Dendrobium atromarginatum J.J.Sm.
 Dendrobium atropurpureum
 Dendrobium atrorubens
 Dendrobium atroviolaceum – Hoàng thảo tím sẫm
 Dendrobium attenuatum
 Dendrobium aurantiflammeum
 Dendrobium aurantiroseum – Aunty Rosie
 Dendrobium auriculatum – Eared Dendrobium
 Dendrobium austrocaledonicum
 Dendrobium auyongii
 Dendrobium axillare
 Dendrobium ayubii

B

 Dendrobium babiense
 Dendrobium baeuerlenii
 Dendrobium baileyi
 Dendrobium balzerianum
 Dendrobium bambusifolium
 Dendrobium bambusiforme
 Dendrobium bambusinum
 Dendrobium bandaense
 Dendrobium barbatulum – Small-bearded dendrobium
 Dendrobium barbatum
 Dendrobium barisanum
 Dendrobium basilanense
 Dendrobium beamanianum
 Dendrobium beckleri – Pencil Orchid
 Dendrobium bellatulum – Hoàng thảo đốm đỏ
 Dendrobium bensoniae – Benson's Dendrobium
 Dendrobium bicallosum
 Dendrobium bicameratum
 Dendrobium bicaudatum – Two-tailed Dendrobium
 Dendrobium bicornutum
 Dendrobium bifalce
 Dendrobium bifarium
 Dendrobium biflorum
 Dendrobium bigibbum – Two-humped dendrobium
 Dendrobium bigibbum var. album
 Dendrobium bigibbum var. candicum
 Dendrobium bihamulatum
 Dendrobium bilobulatum
 Dendrobium bilobum
 Dendrobium biloculare
 Dendrobium binoculare

 Dendrobium bipulvinatum
 Dendrobium bismarckiense
 Dendrobium blanche-amesiae
 Dendrobium blumei
 Dendrobium bostrychodes
 Dendrobium boumaniae
 Dendrobium bowmannii
 Dendrobium brachyanthum
 Dendrobium brachycalyptra
 Dendrobium brachycentrum
 Dendrobium brachypus – Norfolk Island Orchid (formerly D. gracilicaule var. brachypus)
 Dendrobium bracteosum – Bracted Dendrobium
 Dendrobium branderhorstii
 Dendrobium brassii
 Dendrobium brevicaudum
 Dendrobium brevicaule
 Dendrobium brevicaule ssp. brevicaule
 Dendrobium brevicaule ssp. calcarium
 Dendrobium brevicaule ssp. pentagonum
 Dendrobium brevilabium
 Dendrobium brevimentum
 Dendrobium brunnescens
 Dendrobium brymerianum – Brymer's dendrobium
 Dendrobium buffumii
 Dendrobium bukidnonense
 Dendrobium bulbophylloides – Bulbophyllum-like Dendrobium
 Dendrobium bullenianum – Bullen's Dendrobium
 Dendrobium bunuanense
 Dendrobium busuangense

C

 Dendrobium cabadharense
 Dendrobium cacatua (formerly D. tetragonum var. hayesianum)
 Dendrobium cadetiiflorum
 Dendrobium cadetioides
 Dendrobium calcaratum
 Dendrobium calcariferum
 Dendrobium calceolum
 Dendrobium calicopis
 Dendrobium callitrophilum
 Dendrobium calophyllum
 Dendrobium calothyrsos
 Dendrobium calyculimentum
 Dendrobium calyptratum
 Dendrobium camaridiorum
 Dendrobium campbellii
 Dendrobium canaliculatum R.Br. – Groove-leaved Dendrobium, Onion Orchid, Yellow Tea-tree Orchid
 Dendrobium canaliculatum var. canaliculatum
 Dendrobium canaliculatum var. nigrescens Dendrobium cancroides Dendrobium candidum Dendrobium capillipes – Hairy-column-footed Dendrobium
 Dendrobium capitellatoides Dendrobium capitellatum J.J.Sm.
 Dendrobium capitisyork (formerly D. tetragonum var. giganteum)
 Dendrobium capituliflorum – Small Flower-head Dendrobium, White Bottle-brush Orchid
 Dendrobium capra Dendrobium cariniferum – Keel-carrying Dendrobium
 Dendrobium carnicarinum Dendrobium carolinense Dendrobium carrii – Carr's Dendrobium
 Dendrobium carronii – Carron's Dendrobium, Pink Tea-tree Orchid
 Dendrobium carstensziense J.J.Sm.
 Dendrobium caryicola Dendrobium casuarinae Dendrobium cathcartii Dendrobium catillare Dendrobium caudiculatum Dendrobium cavipes Dendrobium cemensiae Dendrobium ceraceum Dendrobium ceraula Dendrobium chalmersii Dendrobium chameleon – Chameleon Dendrobium
 Dendrobium changjiangense Dendrobium chittimae Dendrobium chlorostylum Dendrobium chordiforme Kraenzl (1910)
 Dendrobium christyanum – Christy's Dendrobium
 Dendrobium chrysanthum – Lan hoàng thảo hoa vàng
 Dendrobium chryseum – Yellow-flowered Dendrobium
 Dendrobium chrysobulbon Dendrobium chrysocrepis Dendrobium chrysopterum Dendrobium chrysosema Dendrobium chrysotainium Dendrobium chrysotoxum – Kim điệp thân phình
 Dendrobium ciliatilabellum Dendrobium cinereum – Light-grey Dendrobium
 Dendrobium cinnabarinum Dendrobium cinnabarinum var. angustitepalum Dendrobium cinnabarinum var. cinnabarinum Dendrobium clausum Dendrobium clavator – Club-shaped Dendrobium
 Dendrobium clavuligerum Dendrobium cleistogamum Dendrobium closterium Dendrobium closterium var. closterium Dendrobium closterium var. jocosum Dendrobium cochleatum Dendrobium cochliodes – Shell-like Dendrobium
 Dendrobium codonosepalum Dendrobium coelandria Dendrobium coeloglossum – Coelogyne-lipped Dendrobium

 Dendrobium collinum Dendrobium coloratum Dendrobium compactum Dendrobium compressicaule Dendrobium compressimentum Dendrobium compressistylum Dendrobium compressum Dendrobium comptonii (formerly D. gracilicaule var. howeanum)
 Dendrobium conanthum Dendrobium concavum Dendrobium concinnum – Elegant Dendrobium
 Dendrobium confinale Dendrobium confundens Dendrobium confusum J.J.Sm.
 Dendrobium conicum Dendrobium connatum Dendrobium consanguineum Dendrobium constrictum Dendrobium convexipes Dendrobium convolutum – Convoluted Dendrobium
 Dendrobium copelandianum Dendrobium corallorhizon Dendrobium correllianum Dendrobium corrugatilobum Dendrobium corticicola Dendrobium courtauldii Dendrobium crabro Dendrobium crassicaule Dendrobium crassiflorum Dendrobium crassifolium – Thick-leaved Dendrobium
 Dendrobium crassilabium P.J.Spence: Papua New Guinea
 Dendrobium crassimarginatum Dendrobium crassinervium Dendrobium crenatifolium Dendrobium crenatilabre Dendrobium crepidatum – Shoe-lipped dendrobium
 Dendrobium cretaceum Dendrobium crispatum Dendrobium crispilinguum Dendrobium crispulum Dendrobium crocatum – Saffron-yellow Dendrobium
 Dendrobium croceocentrum Dendrobium crucilabre Dendrobium cruentum – Blood-red Dendrobium
 Dendrobium crumenatum – Pigeon Orchid, Sparrow Orchid, Bag-shaped Dendrobium, "dove orchid"
 Dendrobium cruttwellii – Cruttwell's Dendrobium
 Dendrobium crystallinum – Shiny crystal dendrobium
 Dendrobium cuculliferum Dendrobium cucullitepalum Dendrobium cultratum Dendrobium cultrifolium Dendrobium cumelinum Dendrobium cumulatum – Crowded-bulb Dendrobium
 Dendrobium cuneatipetalum Dendrobium cuneatum Dendrobium cuneiforme (Ruiz & Pav.) Pers
 Dendrobium cuneilabrum Dendrobium curvicaule (formerly D. speciosum var. capricornicum, D. speciosum var. curvicaule)
 Dendrobium curviflorum Dendrobium curvimentum Dendrobium curvisepalum Dendrobium curvum Dendrobium cuspidatum Dendrobium cuthbertsonii – Cuthbertson's Dendrobium
 Dendrobium cyanocentrum – Black-blue-spurred Dendrobium
 Dendrobium cyanopterum Dendrobium cyatopoides Dendrobium cyclolobum Dendrobium cylindricum Dendrobium cymatoleguum Dendrobium cymbiforme Dendrobium cymboglossum – Boat-lipped Dendrobium
 Dendrobium cymbulipes Dendrobium cyrtolobum Dendrobium cyrtosepalum

D

 Dendrobium dactyliferum
 Dendrobium dactylodes
 Dendrobium daenikerianum
 Dendrobium dalatense
 Dendrobium dalleizettii
 Dendrobium dantaniense
 Dendrobium daoense
 Dendrobium darjeelingensis
 Dendrobium dearei – Deare's Dendrobium
 Dendrobium debile
 Dendrobium decumbens
 Dendrobium decumbens var. decumbens
 Dendrobium decumbens var. stenophyllum
 Dendrobium dekockii
 Dendrobium delacourii – Delacour's Dendrobium
 Dendrobium delicatulum
 Dendrobium delicatulum ssp. delicatulum
 Dendrobium delicatulum ssp. parvulum
 Dendrobium × delicatum – Delicate dendrobium (D. kingianum × D. tarberi; see also D. × kestevenii)
 Dendrobium deliense
 Dendrobium deltatum
 Dendrobium dendrocolloides – Dendrocola-like Dendrobium
 Dendrobium densiflorum – Densely-flowered dendrobium, Pineapple orchid
 Dendrobium densifolium
 Dendrobium dentatum
 Dendrobium denudans – Bare Dendrobium
 Dendrobium deplanchei
 Dendrobium derryi
 Dendrobium devonianum – Devon's dendrobium
 Dendrobium devosianum

 Dendrobium diaphanum
 Dendrobium diceras
 Dendrobium dichaeoides – Dichaea-like Dendrobium
 Dendrobium dichroma
 Dendrobium dickasonii
 Dendrobium dielsianum
 Dendrobium diffusum
 Dendrobium dillonianum
 Dendrobium diodon
 Dendrobium diodon ssp. diodon
 Dendrobium diodon ssp. kodayarensis
 Dendrobium dionaeoides
 Dendrobium discerptum
 Dendrobium discocaulon
 Dendrobium discolor – Golden Orchid
 Dendrobium discolor ssp. discolor
 Dendrobium discolor ssp. incurvata
 Dendrobium discolor var. broomfieldii
 Dendrobium discolor var. fimbrilabium
 Dendrobium discolor var. fuscum
 Dendrobium disoides
 Dendrobium dissitifolium
 Dendrobium distachyon
 Dendrobium distichobulbum
 Dendrobium distichum – Distichous-leaved Dendrobium
 Dendrobium dixanthum – Double-blooming Dendrobium
 Dendrobium dixonianum – Dixon's Dendrobium
 Dendrobium djamuense
 Dendrobium dolichocaulon
 Dendrobium draconis – Lan hoàng thảo nhất điểm hồng
 Dendrobium dulce

E

 Dendrobium eboracense
 Dendrobium ejirii
 Dendrobium elatum
 Dendrobium elephantinum
 Dendrobium ellipsophyllum – Lan hoàng thảo hương duyên
 Dendrobium elmeri
 Dendrobium emarginatum
 Dendrobium endertii
 Dendrobium engae – Enga Dendrobium
 Dendrobium ephemerum J.J.Sm. – "small white orchid"
 Dendrobium epidendropsis – Epidendrum-like Dendrobium / synonym of Dendrobium ionopus
 Dendrobium equitans – Riding-leaved Dendrobium
 Dendrobium erectifolium
 Dendrobium erectopatens
 Dendrobium erectum
 Dendrobium eriiflorum – Eria-flowered Dendrobium
 Dendrobium eriopexis
 Dendrobium erostelle

 Dendrobium erosum
 Dendrobium erubescens
 Dendrobium erythropogon
 Dendrobium escritorii
 Dendrobium eserre
 Dendrobium esuriens
 Dendrobium euryanthum
 Dendrobium evaginatum
 Dendrobium exaltatum
 Dendrobium exasperatum
 Dendrobium excavatum
 Dendrobium excavatum var. buruense
 Dendrobium excavatum var. excavatum
 Dendrobium exile
 Dendrobium exilicaule
 Dendrobium eximium – Extraordinary Dendrobium
 Dendrobium extra-axillare

F

 Dendrobium faciferum
 Dendrobium fairchildiae – Fairchild's Dendrobium
 Dendrobium fairchildae var. Alba
 Dendrobium falcatum
 Dendrobium falcipetalum
 Dendrobium falconeri – Falconer's dendrobium
 Dendrobium falcorostrum – Beech Orchid, Falcon's Beak Dendrobium
 Dendrobium fanjingshanense
 Dendrobium farinatum Schildh. & Schraut: Vietnam
 Dendrobium farmeri – Ngọc điểm
 Dendrobium fellowsii F.Muell.
 Dendrobium ferdinandii
 Dendrobium filicaule
 Dendrobium fimbriatum – Kim điệp quăn
 Dendrobium fimbrilabium
 Dendrobium findleyanum – Findlay's dendrobium
 Dendrobium finetianum
 Dendrobium finisterrae Schltr. – End-of-the-World Orchid, End-of-the-World Dendrobium: Papua New Guinea
 Dendrobium finniganense
 Dendrobium fissum
 Dendrobium flagellum
 Dendrobium flammula
 Dendrobium fleckeri – Flecker's Dendrobium
 Dendrobium × fleischeri
 Dendrobium flexicaule

 Dendrobium flexile
 Dendrobium floridanum
 Dendrobium × foederatum
 Dendrobium foelschei (formerly D. canaliculatum var. foelschei)
 Dendrobium foetens
 Dendrobium forbesii – Forbes' Dendrobium
 Dendrobium forbesii var. forbesii
 Dendrobium forbesii var. praestans
 Dendrobium formosum – Bạch nhạn
 Dendrobium foxii
 Dendrobium fractiflexum
 Dendrobium fractum
 Dendrobium fragilis
 Dendrobium friedricksianum – Friedericks' Dendrobium
 Dendrobium fruticicola
 Dendrobium fuerstenbergianum
 Dendrobium fulgescens
 Dendrobium fulgidum – Shiny Dendrobium
 Dendrobium fuligineum
 Dendrobium fuliginosum
 Dendrobium fulminicaule
 Dendrobium furcatopedicellatum
 Dendrobium furcatum
 Dendrobium furfuriferum
 Dendrobium fusciflorum
 Dendrobium fytchianum – Fytch's Dendrobium

G

 Dendrobium gagnepainii
 Dendrobium garrettii
 Dendrobium gatiense
 Dendrobium gemellum
 Dendrobium gemmiferum
 Dendrobium geotropum – Pendent Dendrobium
 Dendrobium gerlandianum – Erlangen Dendrobium
 Dendrobium gibbosum
 Dendrobium gibsonii
 Dendrobium giriwoense
 Dendrobium gjellerupii
 Dendrobium glaucoviride
 Dendrobium glebulosum
 Dendrobium globiflorum
 Dendrobium glomeratum
 Dendrobium glumaceum

 Dendrobium glossorrhynchoides
 Dendrobium gnomus
 Dendrobium gobiense
 Dendrobium goldfinchii
 Dendrobium goldiei Rchb.f.
 Dendrobium goldiei var. karthausianum Rolfe
 Dendrobium goldschmidtianum – Goldschmidt's Dendrobium
 Dendrobium gonzalesii – Gonzales Dendrobium Synonym of the accepted name Dendrobium ceraula
 Dendrobium gouldii – Gould's Dendrobium, Guadalcanal Gold Dendrobium, Florida Blue Dendrobium

 Dendrobium govidjoae
 Dendrobium gracile
 Dendrobium gracilicaule – Delicate Dendrobium, Leopard Orchid
 Dendrobium × gracillimum (D. gracilicaule × D. tarberi; see also D. × nitidum)
 Dendrobium gramineum
 Dendrobium grande
 Dendrobium grastidioides
 Dendrobium gratiosissimum (:vi:Lan ý thảo) – Very graceful dendrobium
 Dendrobium greenianum
 Dendrobium gregulus
 Dendrobium griffithianum – Griffith's Dendrobium
 Dendrobium × grimesii
 Dendrobium groeneveldtii
 Dendrobium grootingsii
 Dendrobium grossum
 Dendrobium guamense
 Dendrobium guangxiense
 Dendrobium guerreroi – Guerrero's Dendrobium
 Dendrobium gunnarii
 Dendrobium gynoglottis

H

 Dendrobium habbemense Dendrobium hagerupii Dendrobium hainanense – Hainan Dendrobium
 Dendrobium hallieri Dendrobium halmaheirense J.J.Sm.
 Dendrobium hamadryas Dendrobium hamaticalcar Dendrobium hamatum Dendrobium hamiferum Dendrobium hancockii – Hancock's Dendrobium
 Dendrobium harveyanum – Hancock's Dendrobium
 Dendrobium hasseltii – Hasselt's Dendrobium, Spinach orchid
 Dendrobium hastilabium Dendrobium hawkesii Dendrobium helix – Twist-petalled Dendrobium, Corkscrew Orchid
 Dendrobium hellerianum Dendrobium hellwigianum – Hellwig's Dendrobium
 Dendrobium helvolum Dendrobium hemimelanoglossum – Half-black-lipped Dendrobium
 Dendrobium henanense Dendrobium hendersonii Dendrobium henryi Dendrobium hepaticum Dendrobium herbaceum Dendrobium hercoglossum – Rampart-lipped Dendrobium
 Dendrobium herpetophytum Dendrobium heterocarpum – Different-fruited dendrobium
 Dendrobium heteroglossum Dendrobium hexadesmia Dendrobium hippocrepiferum Dendrobium hirtulum Dendrobium histrionicum Dendrobium hodgkinsonii Dendrobium hollandianum Dendrobium holochilum Dendrobium hookerianum Dendrobium hornei Dendrobium horstii Dendrobium hosei
 Dendrobium hughii
 Dendrobium humboldtense
 Dendrobium huoshanense
 Dendrobium huttonii
 Dendrobium hymenanthum – Membranous Dendrobium
 Dendrobium hymenocentrum
 Dendrobium hymenopetalum
 Dendrobium hymenophyllum – Delicately-leaved Dendrobium
 Dendrobium hymenopterum
 Dendrobium hyperanthiflorum
 Dendrobium hypodon
 Dendrobium hypopogon

I

 Dendrobium igneoniveum
 Dendrobium igneum – Fire-red Dendrobium
 Dendrobium imbricatum
 Dendrobium imitans
 Dendrobium implicatum
 Dendrobium ianthinum Schuit. & Puspit
 Dendrobium inamoenum
 Dendrobium inconspicuum
 Dendrobium incumbens
 Dendrobium incurvatum
 Dendrobium incurvociliatum
 Dendrobium incurvum
 Dendrobium indivisum – Undivided Dendrobium
 Dendrobium indivisum var. indivisum
 Dendrobium indivisum var. lampangense
 Dendrobium indivisum var. pallidum
 Dendrobium indochinense
 Dendrobium indragiriense

 Dendrobium inflatum
 Dendrobium informe
 Dendrobium infractum
 Dendrobium infundibulum – Hoàng thảo phễu
 Dendrobium ingratum
 Dendrobium insigne – Splendid Dendrobium
 Dendrobium insigne var. insigne
 Dendrobium insigne var. subsimplex
 Dendrobium integrum
 Dendrobium intricatum
 Dendrobium involutum
 Dendrobium ionopus
 Dendrobium isochiloides
 Dendrobium isochiloides var. isochiloides
 Dendrobium isochiloides var. pumilum
 Dendrobium iteratum

J

 Dendrobium jabiense
 Dendrobium jacobsonii – Jacobson's Dendrobium
 Dendrobium jenkinsii – Jenkins's dendrobium
 Dendrobium jennae
 Dendrobium jennyanum
 Dendrobium johannis – Johan's dendrobium
 Dendrobium johnsoniae F.Muell. – Johnson's Dendrobium
 Dendrobium jonesii
 Dendrobium jonesii var. jonesii
 Dendrobium jonesii var. magnificum
 Dendrobium jubatum
 Dendrobium judithiae
 Dendrobium junceum – Reed-leaved Dendrobium
 Dendrobium juncifolium
 Dendrobium juncoideum
 Dendrobium juniperinum

K

 Dendrobium kanakorum
 Dendrobium kanburiense
 Dendrobium kaniense
 Dendrobium katherinae
 Dendrobium kaudernii
 Dendrobium kauldorumii
 Dendrobium keithii
 Dendrobium kempterianum
 Dendrobium kenepaiense
 Dendrobium kentrochilum
 Dendrobium kentrophyllum
 Dendrobium × kestevenii (D. speciosum × D. kingianum; see also D. × delicatum)
 Dendrobium kerstingianum
 Dendrobium keytsianum
 Dendrobium khanhoaense
 Dendrobium khasianum
 Dendrobium kiauense
 Dendrobium kietaense
 Dendrobium kingianum – Pink Rock Orchid, Captain King's Dendrobium, Pink Rock Lily (sometimes separated in Thelychiton)
 Dendrobium kingianum ssp. carnarvonense
 Dendrobium kingianum ssp. kingianum
 Dendrobium kingianum var. pulcherrimum

 Dendrobium kjellbergii
 Dendrobium klabatense
 Dendrobium klossii
 Dendrobium koordersii
 Dendrobium korinchense
 Dendrobium korthalsii
 Dendrobium kosepangii
 Dendrobium kraemeri
 Dendrobium kraenzlinii
 Dendrobium kratense
 Dendrobium kruiense
 Dendrobium kryptocheilum
 Dendrobium kuhlii – Kuhl's Dendrobium
 Dendrobium kurashigei
 Dendrobium kuyperi
 Dendrobium kwangtungense

L

 Dendrobium laceratum
 Dendrobium lacteum – Milk-white Dendrobium
 Dendrobium laevifolium – Shiny-leaved Dendrobium
 Dendrobium lagarum
 Dendrobium lanuginosum Ormerod
 Dendrobium lambii
 Dendrobium lamellatum – Laminae Dendrobium
 Dendrobium lamelluliferum
 Dendrobium lamii
 Dendrobium lampongense
 Dendrobium lamprocaulon
 Dendrobium lamproglossum
 Dendrobium lamrianum
 Dendrobium lamyaiae
 Dendrobium lanceolatum
 Dendrobium lancifolium – Sword-leaved Dendrobium
 Dendrobium lancilabium
 Dendrobium lancilobum
 Dendrobium langbianense
 Dendrobium lankaviense
 Dendrobium lanyaiae
 Dendrobium lasianthera – Wooly Pollina Dendrobium
 Dendrobium lasioglossum
 Dendrobium latelabellatum
 Dendrobium laterale
 Dendrobium latifrons
 Dendrobium laurensii
 Dendrobium × lavarackianum
 Dendrobium lawesii – Lawes' Dendrobium, Christmas-bell Orchid
 Dendrobium lawiense
 Dendrobium laxiflorum
 Dendrobium leeanum
 Dendrobium leonis – Lion-like Dendrobium
 Dendrobium leontoglossum
 Dendrobium lepidochilum
 Dendrobium lepoense
 Dendrobium leporinum
 Dendrobium leptocladum

 Dendrobium leucochlorum
 Dendrobium leucocyanum – White-and-blue Dendrobium
 Dendrobium leucohybos
 Dendrobium levatii
 Dendrobium leytense
 Dendrobium lichenastrum (F.Muell.) Kraenzl.
 Dendrobium lichenicola J.J.Sm.
 Dendrobium limii
 Dendrobium linawianum
 Dendrobium lindleyi – Lan vảy rồng (formerly D. aggregatum)
 Dendrobium lineale – Morobe Shower
 Dendrobium linearifolium
 Dendrobium linguella
 Dendrobium lithicola (formerly D. bigibbum var. compactum)
 Dendrobium litorale
 Dendrobium lituiflorum – Hoàng thảo loa kèn
 Dendrobium lobatum
 Dendrobium lobbii
 Dendrobium lobulatum – Small-lobed Dendrobium
 Dendrobium lockhartioides
 Dendrobium loddigesii – Nghệ tâm
 Dendrobium loesenerianum
 Dendrobium loherianum
 Dendrobium lohohense
 Dendrobium lomatochilum
 Dendrobium lonchigerum
 Dendrobium longicaule
 Dendrobium longicornu – Long-horned dendrobium
 Dendrobium longipecten
 Dendrobium longissimum
 Dendrobium lowii – Low's Dendrobium
 Dendrobium lubbersianum
 Dendrobium lueckelianum – Lueckel's Dendrobium
 Dendrobium lunatum
 Dendrobium luteolum
 Dendrobium luzonense

M

 Dendrobium maccarthiae – Wesak Orchid, vesak mala (Ceylon)
 Dendrobium macfarlanei
 Dendrobium macranthum
 Dendrobium macraporum
 Dendrobium macrifolium
 Dendrobium macrogenion
 Dendrobium macrophyllum – Large-leaved dendrobium, Pastor's orchid (formerly D. musciferum)
 Dendrobium macrophyllum var. macrophyllum
 Dendrobium macrophyllum var. subvelutinum
 Dendrobium macropus (formerly D. gracilicaule var. macropus)
 Dendrobium macrostachyum
 Dendrobium macrostigma
 Dendrobium maculosum
 Dendrobium magistratus
 Dendrobium maierae
 Dendrobium malacanthum
 Dendrobium malbrownii
 Dendrobium maleolens
 Dendrobium malvicolor – Mallow-colored Dendrobium
 Dendrobium mannii
 Dendrobium maraiparense
 Dendrobium margaretiae
 Dendrobium marivelense
 Dendrobium marmoratum
 Dendrobium masarangense
 Dendrobium masarangense ssp. masarangense
 Dendrobium masarangense var. chlorinum
 Dendrobium mastersianum
 Dendrobium mayandyi
 Dendrobium megaceras
 Dendrobium melaleucaphilum (formerly D. tetragonum var. melaleucaphilum)
 Dendrobium melanostictum
 Dendrobium melanotrichum
 Dendrobium melinanthum – Millet-pollinia Dendrobium
 Dendrobium meliodorum
 Dendrobium mellicolor
 Dendrobium merrillii
 Dendrobium metachilinum
 Dendrobium metrium
 Dendrobium micholitzii

 Dendrobium microbulbon
 Dendrobium microglaphys
 Dendrobium milaniae – Po-Milan's Dendrobium
 Dendrobium militare
 Dendrobium millarae
 Dendrobium mindanaense
 Dendrobium minimiflorum
 Dendrobium minimum
 Dendrobium minutiflorum
 Dendrobium minutigibbum
 Dendrobium mirandum
 Dendrobium mirbelianum – Mirbel's Dendrobium, Mangrove Orchid
 Dendrobium mischobulbum
 Dendrobium miserum
 Dendrobium miyasakii – Miyasaki's Dendrobium
 Dendrobium modestissimum
 Dendrobium modestum
 Dendrobium mohlianum – Mohl's Dendrobium
 Dendrobium molle
 Dendrobium moluccense
 Dendrobium moniliforme – Sekikoku
 Dendrobium monophyllum – Lily-of-the-Valley Orchid
 Dendrobium montanum – Mountain Dendrobium
 Dendrobium montedeakinense
 Dendrobium monticola
 Dendrobium montis-sellae
 Dendrobium montis-yulei
 Dendrobium mooreanum
 Dendrobium moorei – Moore's Dendrobium
 Dendrobium moquetteanum
 Dendrobium morotaiense
 Dendrobium mortii – Pencil Orchid, "rattail orchid"
 Dendrobium moschatum – Hoàng thảo da cam
 Dendrobium mucronatum
 Dendrobium multifolium
 Dendrobium multilineatum
 Dendrobium multiramosum
 Dendrobium multistriatum
 Dendrobium munificum
 Dendrobium muricatum
 Dendrobium mussauense
 Dendrobium mutabile – Variable dendrobium
 Dendrobium mystroglossum

N

 Dendrobium nabawanense
 Dendrobium nanocompactum
 Dendrobium nanum
 Dendrobium nardoides
 Dendrobium nareshbahadurii
 Dendrobium nathanielis
 Dendrobium navicula
 Dendrobium nebularum
 Dendrobium neglectum
 Dendrobium nemorale
 Dendrobium neoguineense
 Dendrobium nephrolepidis
 Dendrobium neuroglossun
 Dendrobium ngoyense
 Dendrobium nhatrangense
 Dendrobium nienkui
 Dendrobium nieuwenhuisii
 Dendrobium nigricans

 Dendrobium nimium
 Dendrobium nindii – Cowslip orchid, Nind's Dendrobium
 Dendrobium nitidiflorum
 Dendrobium × nitidum (D. gracilicaule × D. pedunculatum; see also D. × gracillimum. Formerly Dendrobium speciosum var. nitidum)
 Dendrobium niveopurpureum
 Dendrobium njongense
 Dendrobium nobile – Noble Dendrobium
 Dendrobium normale
 Dendrobium nothofageti
 Dendrobium nothofagicola – Nothofagus Dendrobium
 Dendrobium nubigenum
 Dendrobium nudum – Naked Dendrobium
 Dendrobium numaldeorii C.Deori, Hynn. & Phukan: Himalaya
 Dendrobium nummularia
 Dendrobium nutans
 Dendrobium nycteridoglossum

O

 Dendrobium obcordatum
 Dendrobium obliquum
 Dendrobium oblongimentum
 Dendrobium oblongum
 Dendrobium obovatum
 Dendrobium obrienianum
 Dendrobium obscureauriculatum
 Dendrobium obtusum
 Dendrobium ochraceum
 Dendrobium ochranthum
 Dendrobium ochreatum – Stem-clasping-tube Dendrobium
 Dendrobium ochroleucum
 Dendrobium odoardii
 Dendrobium odontopus
 Dendrobium odoratum
 Dendrobium okabeanum
 Dendrobium okinawense
 Dendrobium oligadenium
 Dendrobium oliganthum
 Dendrobium oligophyllum – Few-leaved Dendrobium

 Dendrobium olivaceum
 Dendrobium oppositifolium
 Dendrobium orbiculare
 Dendrobium orbilobulatum
 Dendrobium oreodoxa
 Dendrobium orientale
 Dendrobium ornithoflorum
 Dendrobium osmophytopsis
 Dendrobium ostrinoglossum – May River Orchid, Sepik Blue Orchid
 Dendrobium ostrinum
 Dendrobium ostrinum var. ochroleucum
 Dendrobium ostrinum var. ostrinum
 Dendrobium otaguroanum
 Dendrobium ovatifolium
 Dendrobium ovatipetalum
 Dendrobium ovatum
 Dendrobium ovipostoriferum
 Dendrobium oxychilum
 Dendrobium oxyphyllum

P

 Dendrobium paathii
 Dendrobium pachyanthum
 Dendrobium pachyglossum – Few-leaved Dendrobium
 Dendrobium pachyphyllum – Broad-stemmed Dendrobium
 Dendrobium pachystele
 Dendrobium pachythrix
 Dendrobium pahangense
 Dendrobium palawense
 Dendrobium palpebrae – Brow-like Dendrobium
 Dendrobium pandaneti
 Dendrobium panduratum
 Dendrobium panduratum ssp. panduratum
 Dendrobium panduratum ssp. villosum
 Dendrobium panduriferum
 Dendrobium paniferum
 Dendrobium pantherinum
 Dendrobium papilio
 Dendrobium papilioniferum J.J.Sm.
 Dendrobium papilioniferum var. ephemerum J.J.Sm.
 Dendrobium papuanum
 Dendrobium papyraceum – Paper-like Dendrobium
 Dendrobium paradoxum
 Dendrobium parciflorum
 Dendrobium parcoides
 Dendrobium parcum
 Dendrobium parishii – Parish's Dendrobium
 Dendrobium parnatanum
 Dendrobium parthenium
 Dendrobium parviflorum
 Dendrobium parvifolium
 Dendrobium parvilobum
 Dendrobium parvum
 Dendrobium paspalifolium
 Dendrobium patentifiliforme
 Dendrobium patentilobum
 Dendrobium patentissimum
 Dendrobium patulum
 Dendrobium pectinatum
 Dendrobium peculiare
 Dendrobium pedicellatum
 Dendrobium pedilochilum
 Dendrobium peguanum – Pegu Dendrobium
 Dendrobium pendulum – Pendant-growing Dendrobium
 Dendrobium pedunculatum (formerly D. speciosum var. pedunculatum)
 Dendrobium pensile
 Dendrobium pentapterum
 Dendrobium percnanthum
 Dendrobium pergracile
 Dendrobium perlongum
 Dendrobium perpaulum
 Dendrobium perula
 Dendrobium perulatum
 Dendrobium petiolatum – Stemmed Dendrobium
 Dendrobium petrophilum
 Dendrobium phalaenopsis – Cooktown Orchid (formerly D. bigibum var. phalaenopsis, D. bigibbum var. superbum)
 Dendrobium phaeanthum
 Dendrobium philippinense
 Dendrobium phillipsii
 Dendrobium phragmitoides
 Dendrobium pictum
 Dendrobium piestocaulon
 Dendrobium piestocaulon var. kauloense
 Dendrobium piestocaulon var. piestocaulon
 Dendrobium pinifolium
 Dendrobium piranha

 Dendrobium planibulbe
 Dendrobium planicaule
 Dendrobium planum
 Dendrobium platybasis
 Dendrobium platygastrium – Broad-bellied Dendrobium
 Dendrobium plebejum
 Dendrobium pleianthum – Rich-blooming Dendrobium
 Dendrobium pleiostachyum
 Dendrobium pleurodes
 Dendrobium plumilobum
 Dendrobium podocarpifolium
 Dendrobium podochiloides
 Dendrobium pogonatherum
 Dendrobium pogoniates
 Dendrobium poissonianum
 Dendrobium polycladium
 Dendrobium polycladium var. atractoglossum
 Dendrobium polycladium var. polycladium
 Dendrobium polyphyllum
 Dendrobium polyschistum
 Dendrobium polyschistum var. graminiforme
 Dendrobium polyschistum var. marginatum
 Dendrobium polyschistum var. polyschistum
 Dendrobium polytrichum
 Dendrobium ponapense
 Dendrobium poneroides
 Dendrobium poneroides var. angustum
 Dendrobium poneroides var. poneroides
 Dendrobium porphyrochilum
 Dendrobium potamophila
 Dendrobium praecinctum
 Dendrobium praetermissum
 Dendrobium prasinum – Leek-green Dendrobium
 Dendrobium prenticeii (F.Muell.) Nicholls (formerly D. lichenastrum var. prenticeii)
 Dendrobium prianganense
 Dendrobium × primulardii
 Dendrobium primulinum – Primrose-yellow Dendrobium
 Dendrobium pristinum
 Dendrobium procerum
 Dendrobium procumbens
 Dendrobium profusum
 Dendrobium prostheciglossum
 Dendrobium prostratum
 Dendrobium proteranthum
 Dendrobium pruinosum
 Dendrobium pseudoaloifolium
 Dendrobium pseudocalceolum
 Dendrobium pseudoconanthum
 Dendrobium pseudodichaea
 Dendrobium pseudoglomeratum – Pseudo-glomeratum Dendrobium
 Dendrobium pseudointricatum
 Dendrobium pseudopeloricum
 Dendrobium pseudotenellum
 Dendrobium pterocarpum
 Dendrobium puberulilingue
 Dendrobium pulchellum – Hoàng thảo môi đỏ
 Dendrobium pulleanum
 Dendrobium pulvinatum
 Dendrobium punamense
 Dendrobium puniceum
 Dendrobium purpureiflorum
 Dendrobium purpureum – Purple Dendrobium
 Dendrobium purpureum ssp. candidulum
 Dendrobium purpureum ssp. purpureum
 Dendrobium putnamii
 Dendrobium pycnostachyum

Q

 Dendrobium quadrialatum J.J.Sm.
 Dendrobium quadriferum
 Dendrobium quadrilobatum
 Dendrobium quadriquetrum
 Dendrobium quinquecaudatum
 Dendrobium quinquedentatum
 Dendrobium quinquelobatum
 Dendrobium quisumbingii

R

 Dendrobium racemosum – "rattail orchid"
 Dendrobium rachmatii
 Dendrobium radians
 Dendrobium ramificans
 Dendrobium ramosii – Ramos' Dendrobium
 Dendrobium rantii
 Dendrobium rappardii
 Dendrobium rariflorum
 Dendrobium rarum
 Dendrobium rechingerorum
 Dendrobium recurvilabre
 Dendrobium reflexibarbatulum
 Dendrobium reflexitepalum
 Dendrobium refractum
 Dendrobium regium
 Dendrobium reineckei
 Dendrobium reniforme
 Dendrobium rennellii – Rennell Dendrobium
 Dendrobium revolutum
 Dendrobium rex (formerly D. speciosum var. grandiflorum)
 Dendrobium rhabdoglossum
 Dendrobium rhodobalion
 Dendrobium rhodocentrum
 Dendrobium rhodostele
 Dendrobium rhodostictum – Red-spotted Dendrobium

 Dendrobium rhombopetalum
 Dendrobium rhytidothece
 Dendrobium rigidifolium
 Dendrobium rigidum
 Dendrobium rindjaniense
 Dendrobium riparium
 Dendrobium roseicolor
 Dendrobium roseipes
 Dendrobium rosellum
 Dendrobium roseoflavidum
 Dendrobium roseonervatum
 Dendrobium roseostriatum
 Dendrobium rubropictum
 Dendrobium ruckeri
 Dendrobium ruginosum
 Dendrobium rugosum
 Dendrobium rugulosum
 Dendrobium rupestre
 Dendrobium rupicolum
 Dendrobium ruppianum – Small Demon Orchid (formerly D. fusiforme)
 Dendrobium × ruppiosum (D. ruppianum × D. speciosum)
 Dendrobium rutriferum
 Dendrobium ruttenii

S

 Dendrobium sacculiferum
 Dendrobium sagittatum
 Dendrobium salaccense
 Dendrobium salebrosum
 Dendrobium salicifolium
 Dendrobium salomonense
 Dendrobium sambasanum
 Dendrobium samoense
 Dendrobium sancristobalense
 Dendrobium sanderae – Mrs. Sander's Dendrobium
 Dendrobium sanderae var. Luzonense
 Dendrobium sanderae var. Major
 Dendrobium sanderae var. Parviflorum
 Dendrobium sanderae var. Surigaoense
 Dendrobium sanderianum
 Dendrobium sandsii
 Dendrobium sanguinolentum – Blood-stained dendrobium
 Dendrobium sarawakense
 Dendrobium sarcochilus
 Dendrobium sarcochilus var. megalorhizum
 Dendrobium sarcochilus var. sarcochilus
 Dendrobium sarcodes
 Dendrobium sarcodes var. majus
 Dendrobium sarcodes var. sarcodes
 Dendrobium sarcophyllum
 Dendrobium sarmentosum
 Dendrobium scabrifolium
 Dendrobium scabrilingue – Rough-lipped Dendrobium
 Dendrobium schneiderae – Mrs. Schneider's Dendrobium
 Dendrobium schneiderae var. major
 Dendrobium schneiderae var. schneiderae
 Dendrobium schoeninum
 Dendrobium schuetzei – Schütze's Dendrobium
 Dendrobium schulleri
 Dendrobium schwartzkopfianum
 Dendrobium schweinfurthianum
 Dendrobium scirpoides
 Dendrobium scopula
 Dendrobium scoriarum
 Dendrobium sculptum
 Dendrobium secundum – Hoàng thảo báo hỉ
 Dendrobium secundum var. Alba
 Dendrobium senile – White-haired dendrobium, Old Man Orchid
 Dendrobium septemcostulatum
 Dendrobium seranicum
 Dendrobium serratilabium – Toothed-lip Dendrobium
 Dendrobium serratipetalum
 Dendrobium setifolium
 Dendrobium setigerum – Synonym of Dendrobium macrophyllum
 Dendrobium setosum
 Dendrobium shiraishii
 Dendrobium shompenii
 Dendrobium siberutense
 Dendrobium sidikalangense
 Dendrobium signatum
 Dendrobium simondii
 Dendrobium sinense
 Dendrobium singaporense
 Dendrobium singkawangense – Singkawang Dendrobium
 Dendrobium singulare
 Dendrobium sinuatum
 Dendrobium sinuosum
 Dendrobium sladei
 Dendrobium smillieae F.Muell. – Smillie's Dendrobium, Bottlebrush Orchid
 Dendrobium smithianum
 Dendrobium sociale
 Dendrobium somai
 Dendrobium soriense
 Dendrobium sororium
 Dendrobium spatella
 Dendrobium spathilabium

 Dendrobium spathilingue
 Dendrobium spathipetalum
 Dendrobium spathulatum
 Dendrobium speciosum – Outstanding Dendrobium, King Orchid, Rock Lily
 Dendrobium speckmaieri
 Dendrobium spectabile – Grand Dendrobium
 Dendrobium spectatissimum
 Dendrobium speculigerum
 Dendrobium sphegidoglossum – Wasp-lipped Dendrobium
 Dendrobium sphenochilum
 Dendrobium spurium
 Dendrobium steatoglossum
 Dendrobium steinii
 Dendrobium stelidiiferum
 Dendrobium stenophyllum
 Dendrobium stictanthum
 Dendrobium stockeri
 Dendrobium stolleanum
 Dendrobium stratiotes – Stalwart Dendrobium
 Dendrobium straussianum
 Dendrobium strebloceras – Twisted-horned dendrobium
 Dendrobium strepsiceros
 Dendrobium striaenopsis: was, Dendrobium bigibum var. schroederianum
 Dendrobium striatellum
 Dendrobium striatiflorum
 Dendrobium striolatum – Streaked Rock Orchid, "rattail orchid"
 Dendrobium strongylanthum
 Dendrobium stuartii
 Dendrobium stuposum – Flax-like Dendrobium
 Dendrobium suaveolens
 Dendrobium subacaule
 Dendrobium subbilobatum
 Dendrobium subclausum
 Dendrobium subclausum var. pandanicola
 Dendrobium subclausum var. phlox
 Dendrobium subclausum var. speciosum
 Dendrobium subclausum var. subclausum – Almost-closed-flowered Dendrobium
 Dendrobium subelobatum
 Dendrobium subflavidum
 Dendrobium subpandifolium
 Dendrobium subpetiolatum
 Dendrobium subquadratum
 Dendrobium subserratum
 Dendrobium subsessile
 Dendrobium subtricostatum
 Dendrobium subulatoides
 Dendrobium subulatum
 Dendrobium subuliferum
 Dendrobium × suffusum
 Dendrobium sulcatum – Furrowed-lip dendrobium
 Dendrobium sulphureum
 Dendrobium sulphureum var. cellulosum
 Dendrobium sulphureum var. rigidifolium
 Dendrobium sulphureum var. sulphureum
 Dendrobium sumatranum
 Dendrobium summerhayesianum
 Dendrobium superans
 Dendrobium × superbiens
 Dendrobium superbum – Honohono Synonym of Dendrobium anosmum
 Dendrobium sutepense
 Dendrobium sutiknoi P.O'Byrne
 Dendrobium suzukii – Suzuki's Dendrobium
 Dendrobium swartzii
 Dendrobium sylvanum – Forest-dwelling Dendrobium

T

 Dendrobium takahashii
 Dendrobium tampangii
 Dendrobium tangerinum – Tangerine-coloured Dendrobium
 Dendrobium tapingense
 Dendrobium tapiniense – Tapini Dendrobium
 Dendrobium tarberi (formerly D. speciosum var. hillii)
 Dendrobium tattonianum (D. canaliculatum var. tattonianum)
 Dendrobium taurinum – Bull orchid
 Dendrobium taurinum var. amboinense
 Dendrobium taurinum var. taurinum
 Dendrobium taurulinum
 Dendrobium taveuniense
 Dendrobium teloense
 Dendrobium tenellum – Very Delicate Dendrobium
 Dendrobium tenue
 Dendrobium tenuicaule
 Dendrobium tenuissimum – "rattail orchid"
 Dendrobium terminale
 Dendrobium terrestre
 Dendrobium tetrachromum
 Dendrobium tetraedre
 Dendrobium tetragonum – Rectangular-bulbed dendrobium, Tree spider orchid, Common spider orchid
 Dendrobium tetralobum
 Dendrobium tetrodon
 Dendrobium tetrodon var. tetrodon
 Dendrobium tetrodon var. vanvuurenii
 Dendrobium thrysiflorum – Pinecone-raceme Dendrobium
 Dendrobium thysanophorum
 Dendrobium tobaense – Toba Dendrobium
 Dendrobium tokai
 Dendrobium torajaense – Toraja Dendrobium

 Dendrobium toressae – Torres Strait Dendrobium
 Dendrobium torquisepalum
 Dendrobium torricellense
 Dendrobium torricellianum
 Dendrobium tortile – Hoàng thảo xoắn
 Dendrobium tosaense
 Dendrobium toxopei
 Dendrobium tozerensis
 Dendrobium trachythece
 Dendrobium transparens – Translucent Dendrobium
 Dendrobium transtilliferum
 Dendrobium treubii
 Dendrobium triangulum
 Dendrobium trichosepalum
 Dendrobium trichostomum
 Dendrobium tricuspe
 Dendrobium tridentatum
 Dendrobium tridentiferum
 Dendrobium trigonellodorum
 Dendrobium trigonopus – Golden Chicken's Beak Orchid, Triangular-column-footed Dendrobium
 Dendrobium trilamellatum – Brown Antelope Orchid
 Dendrobium trilobulatum
 Dendrobium trinervium
 Dendrobium triste
 Dendrobium tropidoneuron
 Dendrobium trullatum
 Dendrobium truncatum
 Dendrobium truncicola
 Dendrobium tuananhii Aver.: Vietnam
 Dendrobium tubiflorum
 Dendrobium tumoriferum

U

 Dendrobium uliginosum
 Dendrobium umbonatum
 Dendrobium uncatum
 Dendrobium undatialatum
 Dendrobium unicarinatum
 Dendrobium unicum – Hoàng thảo một hoa
 Dendrobium uniflorum – Single-flowered Dendrobium
 Dendrobium × usitae
 Dendrobium usterioides
 Dendrobium ustulatum
 Dendrobium utile

V

 Dendrobium vagabundum
 Dendrobium vagans
 Dendrobium validipecten
 Dendrobium vanderwateri
 Dendrobium vandifolium
 Dendrobium vandoides
 Dendrobium vanhulstijnii
 Dendrobium vannouhuysii
 Dendrobium vannouhuysii var. rhombipetalum
 Dendrobium vannouhuysii var. vannouhuysii
 Dendrobium ventricosum
 Dendrobium ventrilabium
 Dendrobium ventripes
 Dendrobium venustum – Lovely Dendrobium
 Dendrobium vernicosum
 Dendrobium verruciferum
 Dendrobium verruciflorum
 Dendrobium verruculosum
 Dendrobium versicolor
 Dendrobium vesiculosum
 Dendrobium vestigiiferum
 Dendrobium vexillarius – Flag-carrying Dendrobium
 Dendrobium vexillarius var. albiviride
 Dendrobium vexillarius var. elworthyi
 Dendrobium vexillarius var. microblepharum
 Dendrobium vexillarius var. retroflexum
 Dendrobium vexillarius var. uncinatum
 Dendrobium vexillarius var. vexillarius

 Dendrobium victoriae-reginae – Queen Victoria's Dendrobium, Blue Orchid
 Dendrobium villosulum
 Dendrobium vinosum
 Dendrobium violaceoflavens – Violet-yellow Dendrobium
 Dendrobium violaceominiatum
 Dendrobium violaceopictum
 Dendrobium violaceum – Violet Dendrobium
 Dendrobium violaceum ssp. cyperifolium
 Dendrobium violaceum ssp. violaceum
 Dendrobium violascens
 Dendrobium virgineum – Virginal White Dendrobium
 Dendrobium viridiflorum
 Dendrobium viriditepalum
 Dendrobium viridulum
 Dendrobium virotii
 Dendrobium vitiense
 Dendrobium von-paulsenianum
 Dendrobium vonroemeri

W

 Dendrobium wardianum – Ward's Dendrobium
 Dendrobium wassellii
 Dendrobium wattii: Hoạt lan
 Dendrobium wentianum
 Dendrobium wenzelii – Wenzel's Dendrobium
 Dendrobium whistleri
 Dendrobium wightii
 Dendrobium williamsianum – Williams' Dendrobium
 Dendrobium williamsianum var. chanii
 Dendrobium williamsianum var. williamsianum

 Dendrobium williamsonii – Williamson's dendrobium
 Dendrobium wilmsianum
 Dendrobium wilsonii
 Dendrobium wisselense
 Dendrobium wolterianum
 Dendrobium woluense
 Dendrobium womersleyi
 Dendrobium woodsii
 Dendrobium wulaiense – Wulai Island White Orchid

X

 Dendrobium xanthoacron
 Dendrobium xanthogenium
 Dendrobium xanthomeson
 Dendrobium xanthophlebium
 Dendrobium xanthothece
 Dendrobium xichouensis
 Dendrobium xiphophyllum
 Dendrobium xylophyllum

Y

 Dendrobium yeageri
 Dendrobium yengiliense
 Dendrobium ypsilon
 Dendrobium yunnanense

Z

 Dendrobium zamboangense
 Dendrobium zonatum

Các loài đã từng được xếp vào chi Lan hoàng thảo
 Ceraia pseudoequitans (Fessel & Lückel) M.A.Clem (was Dendrobium pseudoequitans)
 Dipodium punctatum (was Dendrobium punctatum)
 Dockrillia, including
 Dockrillia calamiformis (was Dendrobium teretifolium var. fasciculatum)
 Dockrillia cucumerina – Cucumber Orchid (was Dendrobium cucumerinum)
 Dockrillia dolichophylla (was Dendrobium teretifolium var. aureum)
 Dockrillia fairfaxii (was Dendrobium teretifolium var. fairfaxii)
 Dockrillia linguiformis – Thumbnail Orchid, "tongue orchid" (was Dendrobium linguiforme, Dendrobium linguiforme var. huntianum)
 Dockrillia nugentii (was Dendrobium linguiforme var. nugentii)
 Dockrillia pugioniformis – Dagger Orchid (was Dendrobium pugioniforme)
 Dockrillia teretifolia – Bridal-veil Orchid, Clematis Orchid, "rattail orchid", "pencil orchid" (was Dendrobium teretifolium)
 Eurycaulis lucens (Rchb.f.) M.A.Clem (was Dendrobium lucens)
 Winika cunninghamii – Winika, "Christmas orchid", "bamboo orchid" (was Dendrobium cunninghamii)

Xem thêm
 Phân loại họ Lan

Tham khảo

L


title: Sư đoàn 324, Quân đội nhân dân Việt Nam

text:
Sư đoàn 324, phiên hiệu Sư đoàn Ngự Bình là một trong những Sư đoàn của Quân khu 4, Quân đội nhân dân Việt Nam.

Lịch sử
Các đơn vị tiền thân của Sư đoàn 324 là các đơn vị từng tham gia kháng chiến chống Pháp trên địa bàn Liên khu 5, nay là Quân khu 5 bao gồm hầu hết các tỉnh Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ. Đây là chiến trường khó khăn về kinh tế, bị quân đội Pháp bao vây, cách xa Trung ương, nhưng lại có vị trí chiến lược rất quan trọng. Dưới sự lãnh đạo của tướng Nguyễn Chánh, từ năm 1946 đến năm 1954, lực lượng vũ trang Liên khu 5 đã giữ và tiến công chiếm giữ được nhiều địa bàn quan trọng Kom Tum, bắc Gia Lai, nam Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, bắc Khánh Hòa.

Sau chiến dịch Điện Biên Phủ, Hiệp định Genève được ký kết. Theo đó, các lực lượng vũ trang của Liên khu 5 được rút về tập kết tại miền Bắc. Sư đoàn 324 được thành lập tại xã Triêu Dương, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa ngày 1 tháng 7 năm 1955. Đây là một trong hai sư đoàn của Liên khu 5 (Sư đoàn còn lại là Sư đoàn 305, sau là đơn vị nhảy dù đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam). Ngày sau khi thành lập, Sư đoàn 324 được cử công tác giữ vững trị an ở Thanh Hóa, điển hình là ổn định trận tự ở huyện Quỳnh Lưu, có 1 chiến sĩ hy sinh. Đây là vụ "bạo loạn" do Phan Quang Đông, lãnh đạo của mạng lưới điệp viên của Ngô Đình Diệm, chỉ đạo. Sau đó Sư đoàn 324 đóng quân tại Nghệ An. Một bộ phận sư đoàn tách ra thành Văn công Sư đoàn 324. Năm 1957, theo chỉ thị của Tổng cục Chính trị, Văn công 305, Văn công 324, Văn công Trung đoàn 120 (Tây Nguyên) sáp nhập và giữ phiên hiệu Đoàn Văn công Bộ đội Liên khu 5, đặt dưới sự lãnh đạo của Bộ Tư lệnh Sư đoàn 324.

Đến tháng 6 năm 1961, Sư đoàn 324 chuyển thành Lữ đoàn 324, tham gia bảo vệ tỉnh Nghệ An trong cuộc tiến công miền bằng bằng không quân và hải quân của Quân đội Mỹ. Sư đoàn đã phối hợp với quân dân Nghệ An đánh 125 trận, bắn hạ 47 máy bay. Đến tháng 5 năm 1965, Sư đoàn 324 được tái lập và được cử vào nam, trở thành sư đoàn chủ lực đầu tiên của quân khu 4 mở mặt trận đường 9 Bắc Quảng Trị.

Trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, Sư đoàn 324 trực thuộc Quân đoàn 2 tham gia giải phóng Huế- Đà Nẵng, không tham gia tiến công giải phóng Sài Gòn. Sau kháng chiến chống Mỹ, Sư đoàn 324 trở về trực thuộc Quân khu 4.

Tổ chức
Tổ chức của Sư đoàn 324  bao gồm:
 Bốn cơ quan:
- Phòng Tham mưu

Tham mưu trưởng: Thượng tá Phạm Lê Tuấn

Phó Tham mưu trưởng: Trung tá Nguyễn Ngọc Tứ

Phó Tham mưu trưởng: Thượng tá Nghiêm Quốc Hùng

- Phòng Chính trị

Chủ nhiệm: Thượng tá Nguyễn Giang Nam

Phó Chủ nhiệm: Thượng tá Nguyễn Thanh Quang

Phó Chủ nhiệm: Thượng tá Phan Văn Dũng

- Phòng Hậu cần

Chủ nhiệm: Thượng tá Nguyễn Quang Thành

Phó Chủ nhiệm: Trung tá Đào Công Thắng

- Phòng Kỹ thuật

Chủ nhiệm: Trung tá Hồ Thái Sơn

 Ba Trung đoàn Bộ binh:
- Trung đoàn Bộ binh 1 đóng quân ở huyện Đô Lương tỉnh Nghệ An

Trung đoàn trưởng: Trung tá Lưu Việt Hà

Chính ủy: Trung tá Đặng Văn Danh

- Trung đoàn Bộ binh 335 đóng quân ở huyện Anh Sơn tỉnh Nghệ An

Trung đoàn trưởng: Trung tá Nguyễn Đình Thắng

Chính ủy: Thượng tá Hoàng Nghĩa Phú

- Trung đoàn Bộ binh 3 đóng quân ở huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa

Trung đoàn trưởng:

Chính ủy: Trung tá Đặng Quốc Anh

 Các tiểu đoàn trực thuộc:
- Tiểu đoàn 14 Cối 100mm

- Tiểu đoàn 15 SPG-9

- Tiểu đoàn 16 SMPK 12.7mm

- Tiểu đoàn 17 Công binh

- Tiểu đoàn 18 Thông tin

- Tiểu đoàn 24 Quân y

- Tiểu đoàn 25 Vận tải
 Các đại đội trực thuộc:
- Đại đội 19 Hoá học

- Đại đội 20 Trinh sát

- Đại đội 23 Cảnh vệ

- Đại đội 26 Sửa chữa

- Đại đội 29 Kho

Lãnh đạo hiện nay

 Sư đoàn trưởng: Đại tá Nguyễn Thao Trường (sinh năm 1975)
 Chính ủy: Đại tá Lưu Quyết Thắng (sinh năm 1973)
 Phó sư đoàn trưởng - TMT: Thượng tá Phạm Lê Tuấn
 Phó Sư đoàn trưởng: Đại tá Trần Đăng Trung
 Phó Sư đoàn trưởng: Đại tá Trần Mạnh Quân
 Phó Chính ủy: Đại tá Lê Doãn Anh

Chiến dịch/Trận đánh tiêu biểu
 Trận núi A Bia
 Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh
 Chiến dịch Trị Thiên
 Trận Cô Pung
 Chiến dịch Hồ Chí Minh
...

Sư đoàn trưởng qua các thời kỳ
Nguyễn Văn Học, Thiếu tướng, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 4(2006-2013)

Hồ Ngọc Tỵ, Thiếu tướng, nguyên Phó Tư lệnh kiêm TMT Quân khu 4 (2008-2013)

-2007, Trần Hữu Tuất, Thiếu tướng, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 4 (2009-2016)

Vũ Xuân Việt (Đại tá)

-7.2017, Lê Tất Thắng, Thiếu tướng, Phó tham mưu trưởng Quân khu 4 (7.2017-1.2021), hiện là Phó Tư lệnh Quân khu 4 (1.2021- nay)

7.2017- 12.2019, Lê Hồng Nhân, Thiếu tướng, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh (2020-9.2022), hiện là Phó Tư lệnh Quân khu 4 (10.2022- nay)

12.2019-11.2022, Hoàng Duy Chiến, Đại tá, hiện là Phó Tham mưu trưởng Quân khu 4

11.2022-nay, Nguyễn Thao Trường, Đại tá

Chính ủy qua các thời kỳ
2012- 2013, Trần Võ Dũng, Thiếu tướng (2016), Trung tướng (2020), Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4 (2013- 2016), Chính ủy Quân đoàn 2 (10.2016- 11.2017), Chính ủy Quân khu 4 (11.2017- nay)

2013- 2018, Trịnh Văn Hùng, Thiếu tướng (2020), Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4 (2018- 2019), Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn (2019- 2020), Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị (2020-10.2022), Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4 (11.2022-nay)

2018- 6.2020, Đoàn Xuân Bường, Đại tá, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4 (6.2020-11.2022), Phó Chính uỷ Quân khu 4 (11.2022-nay)

6.2020- nay, Lưu Quyết Thắng, Đại tá

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyễn Xuân Toàn, Người chỉ huy trận đầu thắng Mỹ trong chiến dịch đường 9 Khe Sanh
 Nguyễn Chí Trung, Một thời nhớ lại

324
Quân khu 4, Quân đội nhân dân Việt Nam
Đơn vị quân sự thành lập năm 1955


title: La Chapelle-du-Châtelard

text:
La Chapelle-du-Châtelard là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Dombes
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Chapelleduchatelard


title: Badlapur

text:
Badlapur là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Thane thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Badlapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 44 mét (144 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Badlapur có dân số 97.917 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Badlapur có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Badlapur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Sân bay Vạn Phong Lâm Hưng Nghĩa

text:
Sân bay Hưng Nghĩa nằm ở Hưng Nghĩa, Quý Châu, Trung Quốc. . Sân bay được mở cửa năm 2004.

Hãng hàng không và điểm đến
China Express Airlines (Quý Dương)
China Southern Airlines (Thâm Quyến)

Xem thêm
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Liên kết ngoài

Vạn Phong Lâm Hưng Nghĩa


title: Hyposmocoma lacticretella

text:
Hyposmocoma lacticretella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Loài địa phương ở Olinda, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Anthophora torridella

text:
Anthophora torridella là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Meade-Waldo mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1914


title: Provanna muricata

text:
Provanna muricata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Provannidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provanna


title: Kirchlinteln

text:
Kirchlinteln là một đô thị ở huyện Verden, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Kirchlinteln có diện tích 174,13 kilômét vuông. Đô thị này có cự ly khoảng 6 km về phía đông thị xã Verden, và 40 km về phía đông nam của Bremen.
Kirchlinteln đã từng thuộc Tổng giáo phận Verden, thành lập năm 1180. Năm 1648, tổng giáo phận này được chuyển thành Công quốc Verden, ban đầu được cai trị trong một liên minh cá nhân bởi triều đình Thụy Điển - bị gián đoạn bở giai đoạn Đan Mạch chiếm đóng (1712-1715) – và từ năm 1715 trở đi bởi nhà Hanover. Năm 1807, Vương quốc Westphalia đã thôn tín công quốc trước khi bị Đế quốc Pháp thôn tín vào năm 1810.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Verden


title: Cheumatopsyche ernestheissi

text:
Cheumatopsyche ernestheissi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Klein Berßen

text:
Klein Berßen là một đô thị thuộc huyện Emsland, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 16,93 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Emsland


title: Sceaux-sur-Huisne

text:
Sceaux-sur-Huisne là một xã trong tỉnh Sarthe ở tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 11,7 km2, dân số năm 2006 là 577 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Nomada ibanezi

text:
Nomada ibanezi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dusmet y Alonso mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1915


title: Groß Gievitz

text:
Groß Gievitz là một đô thị tại huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Müritz), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Witwisit Hiranyawongkul

text:
Witwisit Hiranyawongkul (tiếng Thái: วิชญ์วิสิฐ หิรัญวงศ์กุล, phiên âm: Vít-vi-xít Hi-lan-vong-cun, sinh 20 tháng 7 năm 1989) còn có nghệ danh là Pchy (พิช, Bít), là một diễn viên và ca sĩ người Thái Lan.

Tiểu sử
Witwisit "Pchy" Hiranyawongkul, sinh ra và lớn lên trong một gia đình theo đạo Phật tại Chiang Mai, miền bắc Thái Lan. Pchy sớm tiếp xúc với âm nhạc, anh từng ca sĩ chính trong ban nhạc ở trường trung học.

Pchy từng là học sinh của trường Montfort College, một ngôi trường có uy tín ở Chiang Mai. Pchy được phát hiện ra ngay tại quê nhà mình bởi Chukiat Sakweerakul - sáng tác và đạo diễn cho The Love of Siam. Thành công của bộ phim này chính thức đưa Pchy gia nhập làng giải trí Thái Lan với vai trò ca sĩ và diễn viên.

Hiện Pchy đang theo đuổi sự nghiệp của mình song song với việc học tại Khoa Báo chí và truyền thông đại chúng của Đại học Thammasat, Bangkok. Mong ước sau này của anh là có thể viết được kịch bản phim.

Sự nghiệp

Khởi nghiệp
Trong suốt kì nghỉ hè năm 2006, Pchy và một vài người bạn cùng lớp đã đi một chuyến tới Bangkok và ghé thăm trường quay phim 13 Beloved do Chukiat Sakweerakul làm đạo diễn. Sau đó Pchy đã được mời tham gia vào một cảnh phụ trong phim, tuy chỉ có thấy mỗi cánh tay của Pchy là được xuất hiện trước ống kính.

The Love of Siam
Chukiat Sakweerakul đã chọn Pchy đóng vai Mew, một trong những vai chính của The Love Of Siam, dựa vào ngoại hình, năng khiếu âm nhạc và diễn xuất nơi anh.

Mew, một cậu học sinh trung học đã phải sống côi cút một mình sau khi bà ngoại qua đời. Mew có tài năng âm nhạc thiên phú, anh ấy viết nhạc và là ca sĩ chính trong một ban nhạc nam August. Bài hát đầu tiên của ban nhạc là Ticket đã trở thành bài hit của giới teen. Đó thật là một thách thức với Mew khi đã từ 5 năm trước anh đã phải sống rất cô đơn sau cái chết của bà ngoại. Và bỗng cuộc đời Mew đã sang trang mới từ khi gặp Tong (do Mario Maurer thủ vai), một cậu bạn thời niên thiếu, tại quảng trường Siam. Từ khi Tong bước vào cuộc đời của Pchy thì những bài tình khúc được sinh ra một cách vốn lẽ nó phải đến vậy. Và phần lớn nội dung của phim và cuộc tìm kiếm của Mew câu trả lời cho câu hỏi "Nếu bạn yêu một ai đó, liệu bạn có thể chịu đựng nếu một ngày nào đó mất họ? Liệu bạn có thể sống mà không yêu ai đó không? Phần đời còn lại của bạn sẽ ra sao?"

Mặc dù vào thời điểm bộ phim được công chiếu thì đó mới chỉ là lần đầu tiên Pchy xuất hiện trước công chúng, nhưng khán giả đã rất tấn tượng với sự thể hiện của anh trong vai Mew. Họ bị say đắm bởi vẻ quyến rũ, ngọt ngào và cả tâm hồn dễ bị tổn thương trên phim. The Love Of Siam không chỉ thành công về mặt thương mại, mà còn được giới phê bình phim đánh giá cao, diễn xuất của Pchy cũng mang về cho anh hai đề cử Nam chính xuất sắc nhất tại Thailand National Film Association Awards và Bangkok Critics Assembly Award, đồng thời giúp anh thắng giải Nam chính xuất sắc nhất của Chalermthai Awards, giải thưởng do tờ báo mạng uy tín của Thái Lan tổ chức.

The Love Of Siam cũng đặc biệt được yêu thích tại Trung Quốc, giúp cho hai diễn viên chính là Pchy và Mario Maurer có được một lượng fan không nhỏ tại đất nước này.

Nghiệp diễn hậu Siam
Năm 2008, Pchy đã tham gia vào Clip nhạc tên Hak Tur Mod Rak (If You have lost your love) của ca sĩ Nasnan, sau đó là phim ngắn Dopamin do Chukiat Sakweerakul đạo diễn. Ngoài ra, Pchy cùng ban nhạc August cũng đã tham gia một trong bốn phân đoạn của bộ phim 4 Romances, phim đã được ra mắt vào ngày 25 tháng 12 năm 2008.

Tháng 2, 2009, bộ phim truyền hình Sai Sueb Delivery (Detective Delivery) với sự tham gia của Pchy, đã được phát sóng trên kênh Channel 3 - Thái Lan.

Âm nhạc
Lần trình diễn chính thức đầu tiên của Pchy trước khán giả, dưới vai trò ca sĩ chính là ca khúc nhạc phim The Love Of Siam - Khao Niew Moo Ping. Trong album The Love Of Siam Soundtrack, có một số bài do Pchy trình bày, đặc biệt ca khúc Ru Suek Bang Mai được chính anh sáng tác. Anh cũng đã cùng Chukiat Sakweerakul đã sáng tác và trình bày Better Morning cho hãng Dove trong một chiến dịch quảng cáo.

Sau khi The Love Of Siam kết thúc, dưới sự dẫn dắt của đạo diễn Chukiat Sakweerakul, ban nhạc August trong phim đã được chính thức thành lập ngoài đời thực. Ban nhạc gồm 11 thành viên, ngoài Pchy là giọng ca chính, August còn 4 giọng ca khác cùng 6 nhạc công trẻ tuổi.

August đã phát hành hai album là August Thanx và Radiodrome, đều nhận được phản ứng tích cực từ khán giả. Nhóm cũng vừa tổ chức nhạc hội chính thức đầu tiên trong tháng 3 - 2009, với tên Let’s swing Aha! Aha!. Chukiat Sakweerakul là người viết nhạc cũng như đạo diễn hầu hết MV cho August.

Giải thưởng và Đề cử

Phim đã tham gia
The Love of Siam (2007)
Dopamine (2008)
4 Romances (2008)
Sai Sueb Delivery (2009)
Bí mật trái tim không tồn tại (Club friday the series 5)  (2015)
2Moons: The Series (phim)  (2017)

Đĩa nhạc đã phát hànhBite of Love OSTThe Love of Siam OSTaugust*thanxChao Wan Mai (Better Morning) Dove CampaignSunshineaugust*RADIODROME

Chú thích

Liên kết

 Official site
 PCHY Việt Nam FanClub (Tiếng Việt)
 Chinese PCHY FanClub (Tiếng Hoa)
 Baidu PCHY Tieba (Tiếng Hoa)

Ca sĩ Thái Lan
Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Thái Lan


title: Lipotriches erimae

text:
Lipotriches erimae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1909


title: Miraclathurella herminea

text:
Miraclathurella herminea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Miraclathurella


title: Assac

text:
Assac  là một xã thuộc tỉnh Tarn, trong vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 451 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Agrotis epicremna

text:
Agrotis epicremna là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Molokai, Maui và Đông Maui.

Ấu trùng được cho là ăn các loài Argyroxiphium.

Liên kết ngoài
Organisms of Hawaii

Chú thích

E
Loài đặc hữu của Hawaii
Động vật được mô tả năm 1899


title: Bulbophyllum marovoense

text:
Bulbophyllum marovoense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

marovoense]]

M


title: Caenaugochlora perpectinata

text:
Caenaugochlora perpectinata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Caenaugochlora
Động vật được mô tả năm 1954


title: Kuchanur

text:
Kuchanur là một thị xã panchayat của quận Theni thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kuchanur có dân số 6118 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Kuchanur có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Kuchanur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Plumetot

text:
Plumetot là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Plumetot sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Triệu Hiếu Thành vương

text:
Triệu Hiếu Thành vương (chữ Hán: 趙孝成王; trị vì: 265 TCN - 245 TCN), tên thật là Triệu Đan (趙丹), là vị vua thứ tám của nước Triệu - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Triệu Đan là con của Triệu Huệ Văn vương, vua thứ 7 của nước Triệu. Năm 266 TCN, Triệu Huệ Văn vương qua đời, Triệu Đan lên nối ngôi, tức Triệu Hiếu Thành vương.

Thời kỳ trị của ông chứng kiến sự suy yếu về sức mạnh quân sự và kinh tế của nước Triệu sau thất bại ở Trường Bình, không bao giờ khôi phục lại được sức mạnh như trước. Nước Triệu vì vậy sau này chỉ có thể nhờ vào liên minh hợp tung để chống lại tiến quân của Tần.

Liên minh với Tề
Hiếu Thành vương lên ngôi khi còn ít tuổi, thái hậu nhiếp chính. Lúc đó chị ông đã được gả cho Yên vương. Nhân lúc nước Triệu có tang, Tần Chiêu Tương vương đánh Triệu. Quân Tần chiếm 3 thành, lại tiếp tục tấn công. Triệu Hiếu Thành vương cầu cứu nước Tề. Tề Tương vương đòi ông phải cho em trai là Trường An quân sang làm con tin thì mới phát binh cứu.

Triệu thái hậu thương Trường An quân còn nhỏ (15 tuổi), không muốn cho đi làm con tin. Sau đó nghe lời Tả sư Xúc Long, thái hậu bằng lòng để Trường An quân sang Tề. Tề Tương vương bèn điều binh cứu Triệu. Quân Tần rút lui.

Sau đó tướng quốc nước Tề là Bình An quân Điền Đan lại cầm quân Triệu đánh Yên và Hàn, chiếm đất Trung Dương và Chú Nhân của 2 nước này.

Năm 264 TCN, thái hậu mất. Triệu Hiếu Thành vương tự mình cầm quyền chính.

Thất bại ở Trường Bình

Năm 265 TCN, Tần Chiêu Tương vương sai Vương Hột mang quân đánh Hàn, bao vây quận Thượng Đảng. Tướng giữ Thượng Đảng là Phùng Đình chống cự không nổi phải cố thủ trong thành. Quân Tần bao vây Thượng Đảng, cắt đứt đường huyết mạch thông sang núi Thái Hàng, cô lập hoàn toàn Thượng Đảng. Năm 262 TCN, Phùng Đình liệu thế không giữ được, bèn sai sứ đến gặp Triệu Hiếu Thành vương dâng thư cho Triệu Hiếu Thành vương, xin mang Thượng Đảng theo Triệu.

Triệu Báo can ông không nên nhận, chỉ ra rằng đó là ý Phùng Đình muốn cho Tần chĩa mũi nhọn từ Hàn sang Triệu. Triệu Hiếu Thành vương bèn cho mời Bình Nguyên quân hỏi ý, Bình Nguyên quân khuyên ông nên nhận. Triệu Hiếu Thành vương tin theo, sai Bình Nguyên quân đến nhận đất, phong cho Phùng Đình ba vạn hộ, gọi là Hoa Dương quân, vẫn giữ chức thái thú, mười bảy viên huyện lệnh đều được phong làm quan nước Triệu nhưng lại không cử binh đi cứu Phùng Đình. Phùng Đình cầu cứu nhưng suốt 2 tháng, Triệu Hiếu Thành vương mới cử Liêm Pha đi cứu thì Vương Hột đã đánh vỡ Thượng Đảng. Phùng Đình mang dân chạy sang nương nhờ nước Triệu. Liêm Pha đi đến ải Trường Bình thì gặp quân Tần.

Liêm Pha ra trận thất lợi, bèn cố thủ không ra nữa. Triệu Hiếu Thành vương thấy quân Triệu yếu thế, sai Trịnh Chu sang giảng hoà với Tần nhưng vua Tần không cho.

Sau Tần Chiêu Tương vương dùng kế ly gián, sai sứ đến nước Triệu,phao tin rằng Tần chỉ sợ con Triệu Xa là Triệu Quát, không sợ Liêm Pha. Triệu Hiếu Thành vương nghe tin đồn, nghĩ rằng Liêm Pha nhát gan, định cho Triệu Quát ra thay Liêm Pha. Lạn Tương Như can nhưng Triệu Hiếu Thành vương không nghe, bãi chức Liêm Pha, phong Triệu Quát làm tướng. Mẹ Quát thấy vậy cũng can ngăn nhưng ông vẫn cự tuyệt.

Tần Chiêu Tương vương nghe tin cũng bí mật phái Bạch Khởi ra thay Vương Hột, quân Triệu không ai biết. Bạch Khởi dùng kế giả thua để nhử, Triệu Quát đắc chí, mang đại quân ra truy kích, trong khi Bạch Khởi điều hai cánh quân tinh nhuệ ra đánh tập hậu, cắt đôi quân Triệu.

Triệu Quát phải đóng quân giữa chỗ rừng núi, dựng tạm hào luỹ tự vệ, chờ viện binh. Vua Tần sai chặn đường tiến quân khiến Triệu không thể đem quân cứu viện.

Năm 260 TCN, quân Triệu bị vây ngặt, hết lương, quân sĩ giết hại lẫn nhau để ăn. Triệu Quát mấy lần xua quân ra đánh phá nhưng thất bại, bèn liều mạng dẫn một cánh quân tinh nhuệ đi phá vây, bị quân Tần dùng cung nỏ bắn trúng. Triệu Quát cùng cánh quân Triệu đều bị tử trận. Quân Triệu thất bại, đầu hàng, sau đều bị Bạch Khởi giết hết.

Liên minh chống Tần
Bị tổn thất nhân sự nặng nề, nước Triệu chấn động. Triệu Hiếu Thành vương hối hận không nghe lời Bình Dương quân Triệu Báo.

Bạch Khởi muốn thừa thắng tiến tới hạ thành Hàm Đan. Triệu Hiếu Thành vương sợ hãi, sai sứ sang Tần xin cắt đất cầu hòa. Đúng lúc đó thừa tướng nước Tần là Phạm Thư lại ghen ghét công lao của Bạch Khởi, nên nói với Tần Chiêu Tương vương chấp nhận lui quân giảng hòa với điều kiện nước Triệu dâng hiến sáu thành. Triệu vương chấp nhận nộp 6 thành để tranh thủ thời gian hoà hoãn, cho gọi lại Liêm Pha làm tướng, chỉnh đốn lại binh mã, củng cố quốc phòng.

Sau khi lui quân, vua Tần lại ân hận khi nghe Bạch Khởi phân tích vì để lỡ thời cơ diệt nước Triệu, lại ép Bạch Khởi đi đánh Triệu. Bạch Khởi cho rằng cơ hội đã qua không thể đánh, nên bị Phạm Thư gièm pha và bị xử tử. Vua Tần vẫn muốn đánh Triệu, lại sai Vương Lăng cầm quân đi.

Năm 258 TCN, quân Tần tiến sang vây hãm kinh thành nước Triệu là Hàm Đan. Nước Triệu nguy cấp, bèn sai sứ cầu cứu nước Ngụy, Tề, còn Bình Nguyên quân Triệu Thắng đích thân sang Sở đề nghị Sở Khảo Liệt vương hợp tung chống Tần. Do sự thuyết phục của người khách Mao Toại (dưới quyền Bình Nguyên quân), Sở Khảo Liệt vương bằng lòng hợp tung, cử Xuân Thân quân Hoàng Yết đi cứu. Cùng lúc, Ngụy An Ly vương cũng cử Tấn Bỉ mang quân cứu Triệu. Tuy nhiên cả hai cánh quân Sở, Ngụy đều chỉ hư trương thanh thế không giao chiến với quân Tần. Riêng nước Tề, khi đó dưới thời Tề vương Kiến, thế nước đã suy yếu, lại dùng chính sách liên hoành với Tần, giao hảo với nước Tần không chịu hưởng ứng hợp tung với chư hầu.

Em vua Ngụy là công tử Ngụy Vô Kỵ hăng hái hưởng ứng hợp tung, lấy trộm binh phù của vua anh Ngụy An Ly vương, ra mặt trận lừa giết tướng Tấn Bỉ đoạt lấy quân đội và dẫn quân đánh úp quân Tần. Tướng Tần là Vương Lăng thua to phải rút về nước.

Ngụy Vô Kỵ phạm tội trái lệnh vua Ngụy không dám về nước, Triệu Hiếu Thành vương giữ lại làm thượng khách, đối xử rất hậu để tạ ơn. Ông lại cắt đất Linh Khâu cho Hoàng Yết nước Sở để cảm ơn phát binh.

Năm 256 TCN, Triệu Hiếu Thành vương sai Nhạc Thừa (con Nhạc Nghị) và Khánh Xá tấn công nước Tần nhưng bị tướng Tần là Lý Tín đánh tan. Trong năm đó liên tiếp thái tử cùng các đại thần Bình Nguyên quân Thắng và Trịnh An Bình qua đời.

Năm 247 TCN, quân Tần vây hãm kinh đô Đại Lương của nước Ngụy. Vua Ngụy sai sứ đến mời Ngụy Vô Kỵ về nước trao binh quyền. Theo lời kêu gọi của Ngụy Vô Kỵ, Triệu Hiếu Thành vương cùng các nước Sở, Hàn, Yên đều sai tướng đem quân hợp sức cứu Ngụy. Tín Lăng quân cầm quân cả năm nước đánh tan quân Tần ở Hà Ngoại. Tướng Tần là Mông Ngao bỏ chạy. Nguỵ Vô Kỵ thừa thắng đuổi quân Tần đến ải Hàm Cốc, chẹn đường quân Tần, quân Tần không dám ra.

Chiến tranh với Yên và Hung Nô
Năm 251 TCN, Yên vương Hỉ sai tướng quốc Lật Phúc đi sứ nước Triệu, tặng Triệu Hiếu Thành vương 500 lạng vàng để kết liên minh cùng chống Tần. Khi trở về, Lật Phúc khuyên vua Yên nên đánh chiếm nước Triệu vì trai tráng nước Triệu đã chết gần hết trong trận Trường Bình, chỉ còn trẻ con và người già yếu.

Yên vương Hỷ không nghe lời can của Nhạc Can, chia quân làm 2 đường, sai Lật Phúc tấn công đất Cao, còn Khánh Tần và Nhạc Gian đánh đất Đại.

Triệu Hiếu Thành vương sai Liêm Pha và Nhạc Thừa ra chống cự. Liêm Pha đánh tan quân Yên, giết chết Lật Phúc, còn Nhạc Thừa cũng phá Khánh Tần ở đất Đại, bắt sống Khánh Tần và Nhạc Gian.

Năm 250 TCN, quân Triệu thừa thắng tiến sang đất Yên. Liêm Pha truy đuổi 500 dặm, tiến vào nước Yên, vây hãm Kế thành. Yên vương Hỷ sợ hãi, cử Tương Cừ làm tướng quốc ra điều đình với quân Triệu. Tương Cừ nói với Liêm Pha xin giảng hòa, Liêm Pha mới rút quân.

Năm 249 TCN, Triệu Hiếu Thành vương lại sai Nhạc Thừa vây đánh nước Yên. Sang năm 248 TCN, vua Triệu lại sai Nhạc Thừa đánh Yên, và đến năm sau lại hợp binh với nước Ngụy cùng đánh Yên. Yên vương Hỷ phải cắt đất xin giảng hòa, quân Triệu mới rút lui.

Năm 247 TCN, Yên vương Hỷ và Triệu Hiếu Thành vương đổi đất cho nhau: Yên giao cho Triệu đất Cát, Vũ Dương và Bình Thư, còn Triệu giao cho Yên đất Long Đoái, Phân Môn, Lân Nhạc.

Tại phía bắc, Triệu Hiếu Thành vương dùng Lý Mục làm tướng trấn giữ chống Hung Nô. Nhờ tài năng của Lý Mục, quân Triệu diệt hơn 10 vạn quân Hung Nô, phá Đan Lam, phá Đông Hồ. Đất đai phía bắc nước Triệu được mở rộng.

Qua đời
Sau khi thái tử mất năm 251 TCN, Triệu Hiếu Thành vương lập con thứ là Yển lên làm thái tử.

Năm 245 TCN, trong lúc quân Tần tấn công nước Triệu, vừa chiếm đất Tấn Dương thì Triệu Hiếu Thành vương qua đời. Ông làm vua được 21 năm. Thái tử Triệu Yển lên nối ngôi, tức là Triệu Điệu Tương vương.

Trong văn hóa
Triệu Hiếu thành vương được tái hiện trong tiểu thuyết võ hiệp Tầm Tần Ký của nhà văn Huỳnh Dị và được chuyển thể thành nhiều thể loại khác nhau như truyện tranh hay phim ảnh (đặc biệt là bộ phim cỗ máy thời gian do Cổ Thiên Lạc thủ vai). Nhìn chung ông được mô tả là vị vua nhu nhược, u mê, luôn nghe lời gian thần hãm hại hiền tài và luôn có những quyết định sai lầm. Đặc biệt, ông được mô tả là có tình cảm "đặc biệt" với gian thần Triệu Mộc.

Trong ngoại truyện của manga Kingdom của tác giả Hara Yasuhisa, Triệu Hiếu Thành Vương đã cử Lý Mục đến Nhạn Môn để chống Hung Nô. Khi biết Lý Mục không chịu tấn công mà chỉ thực hiện chiến lược "vườn không nhà trống", cố thủ không giao chiến thì lập tức cách chức và triệu ông về. Khi hậu quả xảy ra rất nghiêm trọng (quân Hung Nô tàn phá Nhạn Môn), Hiếu Thành Vương lại triệu Lý Mục về trấn thủ và vào chính truyện Kingdom thì Hiếu Thành Vương chết và Lý Mục đã tiêu diệt toàn bộ 10 vạn quân Hung Nô. Liêm Pha đã so sánh tiên vương với con trai là Điệu Tương vương và nhận định ông là "người tốt".

Xem thêm
Triệu Điệu Tương vương
Triệu Huệ Văn vương
Liêm Pha
Triệu Quát

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Triệu thế gia
Cát Kiếm Hùng chủ biên (2005), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích

Vua nước Triệu
Năm sinh thiếu
Mất năm 245 TCN
Nước Triệu


title: Aubussargues

text:
Aubussargues là một xã ở tỉnh Gard ở miền nam nước Pháp. Xã này có diện tích 8,52 km², dân số năm 1999 là 238 người. Khu vực này có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Brétigny, Eure

text:
Brétigny là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xã của Eure


title: La Pierre

text:
La Pierre là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 233 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 390 người.

Tham khảo

Pierre


title: Quốc kỳ Việt Nam

text:
Quốc kỳ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (còn gọi là "Cờ đỏ sao vàng" hay "Cờ Tổ quốc"), nguyên gốc là quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được ra đời và xuất hiện lần đầu vào năm 1940, sau đó chính thức trở thành quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào tháng 9 năm 1945. Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc và hai miền thống nhất, Cờ đỏ sao vàng tiếp tục trở thành quốc kỳ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Việt Nam khóa VI. Thiết kế của lá cờ có hình chữ nhật, chiều rộng bằng ⅔ chiều dài, nền đỏ, ở giữa là ngôi sao vàng năm cánh lớn. Ý nghĩa của lá cờ với nền màu đỏ tượng trưng cho màu của cách mạng, máu của các anh hùng, ngôi sao vàng tượng trưng cho linh hồn dân tộc và năm cánh sao tượng trưng cho năm tầng lớp tham gia cách mạng sĩ, nông, công, thương, binh cùng đoàn kết kháng chiến.

Lịch sử

Thời phong kiến
Quốc kỳ là lá cờ đại diện cho chủ quyền quốc gia, xuất hiện trước tiên ở các quốc gia chủ quyền phương Tây cận đại. Trước thế kỷ XX ở Việt Nam không tồn tại khái niệm "quốc kỳ". Thời bấy giờ, cờ của hoàng gia hoặc hoàng đế được coi là biểu tượng chung của cả quốc gia đó.

Liên bang Đông Dương thuộc Pháp (1883–1945)

Trong thời kỳ Pháp thuộc, Nam Kỳ là thuộc địa nên treo cờ tam tài của Pháp. Hai xứ bảo hộ Trung Kỳ và Bắc Kỳ treo cờ Bảo hộ màu vàng, ở góc trên bên trái có cờ tam tài của Pháp từ khoảng năm 1900. Vào đầu thập niên 1940, cờ Long tinh với nền màu vàng, ở giữa có dọc màu đỏ, thiết kế theo mẫu dải băng đeo của Đại Nam Long tinh được đặt làm quốc kỳ của Đại Nam.

Đế quốc Việt Nam (1945)

Sau khi Đế quốc Nhật đảo chính thực dân Pháp, ngày 11 tháng 3 năm 1945, Hoàng đế Bảo Đại tuyên bố Đế quốc Việt Nam độc lập, cộng tác với Nhật Bản trong Khối Đại Đông Á. Ông tuyên bố hủy bỏ Hòa ước Quý Mùi 1883 và Hòa ước Giáp Thân 1884. Chính phủ mới được thành lập ngày 17 tháng 4 năm 1945, đứng đầu là học giả Trần Trọng Kim. Ngày 12 tháng 6, Hoàng đế Bảo Đại ký Dụ số 52 khẳng định quốc hiệu là Việt Nam và quy định quốc kỳ mới là cờ quẻ Ly. Cờ này cũng nền vàng, ở chính giữa có một quẻ Ly màu đỏ. Quẻ Ly là 1 trong 8 quẻ của bát quái và gồm một vạch liền, một vạch đứt và một vạch liền; bề dài của các vạch này bằng 2 phần 3 bề dài chung của lá cờ.

Tác giả lá cờ là Lê Quý Trinh. Ông giải thích quẻ Ly "ứng vào phương Nam", là biểu hiện của sự "sốt sắng, mãnh liệt, [...] tiến bộ, văn minh".

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2 tháng 9 năm 1945 – 1976)

nhỏ|230x230px| Ban đầu là hiệu kỳ của Mặt trận Việt Minh giai đoạn 1940-1945, sau trở thành quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giai đoạn 1945-1955.

Quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lấy mẫu từ hiệu kỳ Cờ đỏ sao vàng (hay còn gọi là Cờ sao mai) của Mặt trận Việt Minh ở Bắc kỳ từ trước tháng 8 năm 1945. Lá cờ đỏ sao vàng hiện nay được ghi nhận xuất hiện lần đầu tiên trong sự kiện Nam Kỳ khởi nghĩa ngày 23 tháng 11 năm 1940.

Theo Võ Nguyên Giáp, hiệu kỳ này lần đầu do Hồ Chí Minh sử dụng tại buổi mở lớp "Con đường giải phóng" huấn luyện cán bộ chuẩn bị thành lập mặt trận đại đoàn kết dân tộc vào cuối năm 1940, và được chính thức treo lần đầu tiên vào ngày "19 tháng 5 năm 1941, lá cờ được treo giữa hang Pắc Bó, khai mạc Hội nghị thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội". Vào năm 1944, Văn Cao sáng tác Tiến quân ca, tuy trong ca khúc có những câu như "...Cờ in máu chiến thắng mang hồn nước,... Sao vàng phấp phới..." nhưng lúc đó ông cũng chưa thấy lá cờ mà chỉ tưởng tượng ra. Ngày 22 tháng 12 năm 1944, lá cờ đỏ sao vàng được Hồ Chí Minh trao cho Võ Nguyên Giáp làm lễ khai sinh Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Lá cờ đỏ sao vàng được lực lượng Việt Minh sử dụng hiệu triệu nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc. Tháng 8 năm 1945, Quốc dân Đại hội Tân Trào đã quyết nghị lấy cờ đỏ sao vàng làm quốc kỳ của nước Việt Nam độc lập. Trong thời gian Cách mạng Tháng Tám, tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nhân dân hầu hết các nơi dưới sự lãnh đạo của Việt Minh sử dụng lá cờ này. Riêng tại một số nơi Nam Bộ, Thanh niên Tiền phong là tổ chức chính tham gia giành chính quyền, lúc này đã gia nhập Việt Minh nên tùy từng nơi sử dụng lá cờ đỏ sao vàng, hay sử dụng cả hai lá cờ (của Việt Minh và lực lượng Thanh niên Tiền phong) hay sử dụng cờ vàng sao đỏ của Thanh niên tiền phong, hoặc kết hợp với cờ búa liềm của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Sau khi giành được chính quyền, thì cờ Việt Minh được sử dụng biểu tượng một nước Việt Nam mới. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, cờ đỏ sao vàng chính thức xuất hiện trong buổi lễ Tuyên bố độc lập tại quảng trường Ba Đình. Ngày 5 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ký sắc lệnh quyết định quốc kỳ Việt Nam là cờ đỏ sao vàng. Trong cuộc họp Quốc hội khóa I đã thông qua quy định cụ thể về quốc kỳ vào ngày 2 tháng 3 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Lá cờ đỏ sao vàng đã thấm máu đồng bào ta trong Nam Kỳ khởi nghĩa 1940. Chính lá cờ này đã cùng phái đoàn Chính phủ đi từ châu Á sang châu Âu, từ châu Âu về châu Á; cờ đã có mặt trên khắp đất nước Việt Nam. Vậy thì trừ 25 triệu đồng bào, còn không ai có quyền thay đổi quốc kỳ và quốc ca".

Theo cuốn Hồ Chí Minh, của tác giả Yevgeny Kobelev, Progress Publishers (1989 Moscow) thì câu nói tương tự trên của Hồ Chí Minh tại kỳ họp lần thứ hai Quốc hội, trước đó tại kỳ họp thứ nhất các đại biểu Việt Quốc và Việt Cách có ý kiến thay đổi cờ vì nó có màu đỏ giống với cờ Quốc tế cộng sản vốn xa lạ với tinh thần dân tộc của người Việt Nam, và lặp lại tại kỳ họp thứ hai. Trả lời những ý kiến này, Hồ Chí Minh cho biết màu đỏ chính là tượng trưng cho máu của những người chiến đấu vì nền độc lập của đất nước, và chỉ có trưng cầu ý kiến toàn dân thì mới có quyền thay đổi cờ. Câu nói nguyên văn (tạm dịch từ bản tiếng Anh): "Đó là sự thật, một số thành viên chính phủ trước đó đã muốn thay đổi màu sắc cờ của quốc gia, và chúng tôi thực sự muốn để gửi câu hỏi này cho Ban thường vụ Quốc hội. Tuy nhiên, có nhiều thay đổi kể từ cơ thể con người. Đỏ của chúng ta với một ngôi sao vàng tượng trưng cho máu của hàng ngàn người chiến đấu ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ. Nó đã được nhìn thấy ở châu Âu và trở lại tới châu Á và đã được chào mừng với sự tôn kính ở khắp mọi nơi. Và ngày hôm nay, không có một người Việt nào ngoài 25.000.000 đồng bào có quyền thay đổi lá cờ này".

Kỳ họp thứ I, Quốc hội khoá I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 2 tháng 3 năm 1946 một đại biểu nêu ý kiến: "Hiện nay lá quốc kỳ của ta chưa có. Lá cờ nền đỏ sao vàng chỉ là tạm thời, nếu đem ra bắt quốc dân công nhận sợ đó là sự bắt ép. Vậy ta cứ tạm nhận lá cờ ấy và giao cho tiểu ban dự thảo hiến pháp nghiên cứu sau, cả quốc ca cũng vậy." Đa số đại biểu tán thành với đề nghị này. Ngày 9 tháng 11, Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1946 được thông qua, trong đó xác nhận lá cờ đỏ sao vàng.

Sau năm 1954, Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1959 cũng xác nhận lại cờ đỏ sao vàng là cờ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau khi Việt Nam thống nhất năm 1976, lá cờ này được sử dụng làm quốc kỳ của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam cho đến tận ngày nay.

Những lá cờ chỉ tồn tại trong một khu vực

Cộng hòa tự trị Nam Kỳ (1946–1948)

Sau khi quân đội Đế quốc Nhật Bản đầu hàng khối Đồng Minh (bao gồm cả Việt Minh), lãnh thổ Việt Nam được Đế quốc Nhật Bản trao cho Việt Minh. Sau này, với lý do giải giáp quân đội Đế quốc Nhật Bản, quân đội Anh tiến vào miền Nam Việt Nam (từ vĩ tuyến 16). Sau đó, Anh đã nhượng lại quyền kiểm soát cho Pháp. Chính quyền Pháp đã ra sức cổ súy một phong trào gọi là Nam Kỳ tự trị. Ngày 26 tháng 3 năm 1946, Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ (tiếng Pháp: République de Cochinchine) đã được Pháp dựng lên. Từ ngày 1 tháng 6, quốc gia này dùng quốc kỳ nền vàng, với 3 sọc xanh chen 2 sọc vàng vắt ngang ở giữa. Hình dạng lá cờ có ý nghĩa biểu trưng cho ba con sông Đồng Nai, Tiền Giang và Hậu Giang trên đất Nam Kỳ.

Lá cờ này chỉ tồn tại được 2 năm do chính quyền Cộng hòa tự trị Nam Kỳ giải thể và sáp nhập vào Quốc gia Việt Nam do Quốc trưởng Bảo Đại đứng đầu (2 tháng 6 năm 1948).

Khu tự trị Thái (1948–1955)

Vào cuối thập niên 1940 khi tình hình Chiến tranh Đông Dương ngày càng lan rộng, người Pháp quyết định tách xứ Thái ra khỏi Bắc Kỳ và chính thức thiết lập Khu tự trị Thái vào tháng 7 năm 1948. Nằm trong đơn vị này là các sắc dân Lô Lô, Khơ Mú, Dao và H'Mông đều thuộc quyền cai quản của lãnh chúa Thái. Chủ tâm của người Pháp là để tranh thủ sự ủng hộ của dân địa phương trong khi đánh dẹp Việt Minh. Khu tự trị Thái bao gồm tỉnh Lai Châu, Sơn La và Phong Thổ. Thủ phủ đặt ở thị xã Lai Châu (nay là thị xã Mường Lay). Tiếng Thái và tiếng Pháp là 2 ngôn ngữ chính thức của xứ Thái.

Quốc kỳ của Liên bang Thái tự trị được ấn định vào ngày 4 tháng 3 năm 1948, tỉ lệ 2:3 với sọc trắng chen giữa 2 sọc lam, chính giữa sọc trắng có thêm ngôi sao đỏ 16 cánh (ban đầu là 12 cánh). Kết cấu lá cờ dựa trên quốc kỳ Pháp, màu sắc lấy từ trang phục lễ hội của phụ nữ Thái Đen (Táy Đăm), ngôi sao 16 cánh tượng trưng cho 16 châu liên minh. Trong khoảng 1946–1949, lá cờ này được sử dụng làm chiến kỳ của binh sĩ người Thái trong quân đội Pháp.

Năm 1950, dưới chính thể Quốc gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại, chiếu theo Dụ số 6 ký ngày 15 tháng 4 thì Khu tự trị Thái được gom vào cùng với tỉnh Hải Ninh và Xứ Thượng Nam Đông Dương ở Cao nguyên Trung phần để thành Hoàng triều Cương thổ (tiếng Pháp: Domaine de la Couronne). Theo đó thì xứ Thái có vị khâm mạng cai trị nhân danh hoàng đế Bảo Đại. Khi người Pháp thất trận tại Đông Dương thì thực thể này tan rã.

Quốc gia Việt Nam (1949–1955) và Việt Nam Cộng hòa (1949–1975)

Nhiều nguồn cho rằng cờ này do họa sĩ Lê Văn Đệ vẽ và đã trình cho vua Bảo Đại chọn trong một phiên họp ở Hồng Kông năm 1947, với ý nghĩa màu vàng và đỏ của lá cờ vì người Việt Nam "da vàng máu đỏ" và 3 sọc tượng trưng cho 3 miền Bắc, Trung, Nam. Nguồn khác thì cho rằng lá cờ do Trần Văn Đôn và Lê Văn Kim đề xuất với Nguyễn Văn Xuân vào một hội nghị năm 1948, với ý nghĩa "ba sọc đỏ tượng trưng dòng máu dân của ba miền". Cờ có nền vàng với 3 sọc đỏ và 2 sọc vàng chen nhau nằm vắt ngang ở giữa, tượng trưng cho quẻ Càn trong Bát Quái, màu vàng thuộc hành thổ và ở vị trí trung ương thể hiện cho chủ quyền quốc gia, màu đỏ thuộc hành hỏa và chỉ phương Nam. Bề ngang của mỗi sọc đỏ và vàng này bằng nhau và bề ngang chung của 5 sọc bằng ⅓ bề ngang chung của lá cờ.

Ngày 2 tháng 6 năm 1948, Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam của Thủ tướng Nguyễn Văn Xuân chính thức dùng lá cờ vàng ba sọc đỏ làm quốc kỳ. Lá cờ vàng ba sọc đỏ sau này tiếp tục là quốc kỳ dưới thời Quốc gia Việt Nam (1949–1955), và sau đó là quốc kỳ cho suốt thời Đệ Nhất và Đệ Nhị Việt Nam Cộng hòa (1955–1975).

Ông Đỗ Mậu, trong cuốn Tâm thư (Hòa Trân và Thân Hữu xuất bản, Houston, Mỹ, 1995), cho biết Việt Nam Cộng hòa sau khi thành lập đã kế thừa luôn cờ của Quốc gia Việt Nam, không có văn kiện nào của Tổng thống Ngô Đình Diệm ký hợp thức hóa lá cờ vàng ba sọc đỏ làm quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa, cũng chẳng thấy văn kiện nào của quốc hội biếu quyết về lá cờ đó. Cũng trong sách đã dẫn, Đỗ Mậu cho biết tình cờ đọc thấy “một tác phẩm của Tiziano Terzani cho biết linh mục Thanh là tác giả đã vẽ nên lá cờ ba sọc tượng trưng cho ba miền - nhưng “cũng có nghĩa là Chúa Ba Ngôi (Chúa cha, Chúa con và thánh thần) như “ông (linh mục Thanh) đã có lần giải nghĩa cho tôi (Terzani) nghe thế”.

Đỗ Mậu viết: “Như vậy, người vẽ ra lá cờ vàng ba sọc đỏ là Linh mục dòng Tên: Trần Hữu Thanh, người chấp nhận là quốc trưởng Bảo Đại... người ký pháp quy tạm thời cho thi hành treo quốc kỳ vàng ba sọc đỏ và bài quốc ca của Lưu Hữu Phước vào ngày 1 tháng 6 năm 1948 là thủ tướng dân Tây Nguyễn Văn Xuân có vợ đầm, có đổng lý văn phòng phủ thủ tướng của mình là ông Tây André Bauvais. Người đề nghị lấy lá cờ vàng ba sọc đỏ thay lá cờ quẻ Ly là André Trần Văn Đôn... Tôi chẳng thấy có chỗ nào là có tính dân chủ hoặc biểu quyết cả... và cũng chẳng thấy chỗ nào là biểu tượng quốc gia”. Thời Ngô Đình Diệm dự định thay lá cờ này và đã tuyển 350 mẫu cờ của 350 người dự thi, nhưng không chọn được mẫu cờ thay thế nào cả.

Hiện nay, lá cờ này không được phép sử dụng tại Việt Nam và cũng không được Liên Hợp Quốc và các quốc gia khác trên thế giới công nhận. Tuy nhiên lá cờ này qua Chiến dịch Cờ Vàng đã được chính quyền của một số thành phố và tiểu bang thuộc Hoa Kỳ coi như là "Lá Cờ Tự Do và Di Sản" (Heritage and Freedom Flag) và là biểu tượng cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại địa phương. Tuy nhiên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã bày tỏ sự không đồng tình với tiến trình lập pháp công nhận cờ vàng ba sọc đỏ của một số bang và nêu rõ những hành động như vậy có thể gây hậu quả tiêu cực, làm "phương hại đến quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam".

Trên mạng Internet hiện nay xuất hiện một số thông tin cho rằng lá cờ vàng 3 sọc này đã được vua Thành Thái (1889-1907) sử dụng như là quốc kỳ. Thông tin này xuất hiện sớm nhất trong bài "Quốc Kỳ Việt Nam: Nguồn Gốc và Lẽ Chính Thống" của Nguyễn Đình Sài, một thành viên cao cấp của tổ chức Việt Tân và nó được đăng trên trang web của Việt Tân tháng 9/2004. Ông Sài tuyên bố mình lấy thông tin này từ trang mạng Worldstatesmen của Ben Cahoon, nhưng thực tế trang web này không hề có thông tin như vậy. Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy, từng nắm nhiều chức vụ giáo dục và chính trị quan trọng thời VNCH, khẳng định thông tin này là giả mạo, vì trước Đệ Nhị Thế Chiến thì Việt Nam không có quốc kỳ, và lá cờ vàng 3 sọc chỉ xuất hiện kể từ năm 1948. Trong rất nhiều hình ảnh trên mạng và trong sách báo cũng không thấy lá cờ vàng ba sọc nào xuất hiện trước năm 1948

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam/Chính phủ lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (1960 - 1976)

Trước khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập, trong các phong trào đấu tranh của những người cộng sản tại miền Nam Việt Nam chống lại chính quyền Việt Nam Cộng hòa (tiêu biểu là phong trào Đồng khởi), hiệu kỳ cờ đỏ sao vàng thường được sử dụng để hiệu triệu dân chúng như một biểu tượng nhắc nhở về những thắng lợi trong cuộc Chiến tranh Đông Dương của Việt Minh.

Khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập vào ngày 20 tháng 12 năm 1960, với thành phần chủ chốt là lực lượng Việt Minh hoạt động ở miền Nam Việt Nam, với mục tiêu đấu tranh chính trị và vũ trang, chống Mỹ và tiến tới thống nhất đất nước, đã sử dụng hiệu kỳ cờ có nền gồm nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh, ở giữa là sao vàng.

Khi chính phủ Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập năm 1969 để đối trọng với chính phủ Việt Nam Cộng hòa, hiệu kỳ này được dùng làm quốc kỳ cho Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Nó được sử dụng đến khi sáp nhập 2 nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Theo một số văn bản của Ban Bí thư Trung ương Đảng Lao động Việt Nam ngày 30 tháng 4 năm 1975 và sau năm 1975 thì khi giải phóng Sài Gòn sử dụng cờ Chính phủ Cách mạng Lâm thời, ngày mừng chiến thắng sử dụng 2 cờ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; các ngày lễ sau đó cả hai miền sử dụng treo 2 cờ, miền Bắc cờ Mặt trận treo các công sở, cơ quan, còn ngày thường miền Nam sử dụng cờ Mặt trận.

Thiết kế tiêu chuẩn
Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có khung hình chữ nhật, chiều rộng bằng 2/3 chiều dài, nền cờ màu đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng 5 cánh.

Tâm của ngôi sao vàng trùng với tâm hình chữ nhật (điểm giao nhau của 2 đường chéo hay điểm giao nhau giữa 2 đường thẳng nối trung điểm 2 cạnh đối nhau). Khoảng cách từ tâm ngôi sao đến đầu cánh sao bằng 1/5 chiều dài của Quốc kỳ. Một cánh sao có trục vuông góc với cạnh dài Quốc kỳ và hướng thẳng lên phía trên theo đầu cột treo Quốc kỳ (do vậy nếu treo hay giơ Quốc kỳ mà cánh sao này hướng xuống dưới thì coi như Quốc kỳ bị lộn ngược, nên cần phải chú ý).

Tạo hình ngôi sao: từ đầu cánh sao này đến đầu cánh sao đối diện là đường thẳng, không phình ở giữa, cánh sao không bầu. 2 mặt của Quốc kỳ đều có ngôi sao vàng trùng khít nhau. Nền Quốc kỳ màu đỏ máu, ngôi sao màu vàng tươi (không phải màu vàng kim, tuy nhiên trong tiếng Anh thì ngôi sao này hay được gọi là Gold star thay vì Yellow star).

Trên thực tế, thiết kế tiêu chuẩn ở trên không được chú ý và thường xuyên bị vi phạm khi sản xuất hay vẽ lại quốc kỳ. Màu sắc chỉ được mô tả bằng chữ ("đỏ tươi" và "vàng", "vàng tươi"), không được chuẩn hóa nên các lá cờ thường xuyên xuất hiện với các sắc màu đậm nhạt ngẫu nhiên. Các lá cờ sử dụng tỉ lệ chiều dài/chiều rộng là 1/2 (thay vì tỉ lệ 2/3 đúng theo Hiến pháp và TCVN) hoặc các tỉ lệ "lệch chuẩn" khác cũng thường xuyên xuất hiện, ngôi sao cũng thường xuyên bị đặt lệch tâm cùng với kích thước của ngôi sao cũng hay được làm to nhỏ tùy hứng. "Lá cờ đỏ với ngôi sao vàng ở giữa" gần như là "tiêu chuẩn" duy nhất được ghi nhận khi thiết kế, sao chép và sản xuất lá cờ Việt Nam.

Quốc kỳ hiện tại

Năm 1976, sau khi Việt Nam thống nhất, Quốc hội Việt Nam khóa VI đã lấy quốc kỳ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa làm quốc kỳ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với vài thay đổi nhỏ so với mẫu cờ nguyên thủy năm 1940. Đây chính là lá quốc kỳ chính thức đại diện cho nước Việt Nam thống nhất từ năm 1976 đến nay.

Những giả thuyết về tác giả
Nguyên mẫu của quốc kỳ Việt Nam hiện nay được ghi nhận xuất hiện lần đầu tiên trong cuộc Nam Kỳ khởi nghĩa ngày 23 tháng 11 năm 1940. Tuy nhiên, dù đã tồn tại trong một thời gian dài nhưng tác giả của lá cờ vẫn không được xác định một cách chính xác.

Từ năm 1976, theo tìm hiểu của nhà văn Sơn Tùng, lá cờ này đã được dùng lần đầu tiên trong cuộc Nam Kỳ khởi nghĩa 1940 và tác giả là ông Nguyễn Hữu Tiến, lúc đó thường được gọi là "ông Hai Bắc Kỳ". Ông cũng ghi nhận hoàn cảnh ra đời của lá cờ là khoảng cuối năm 1940, phong trào kháng chiến chống Thực dân Pháp và Phát xít Nhật diễn ra mạnh mẽ ở các tỉnh Nam kỳ. Từ ngày 21 đến 23 tháng 9 năm 1940, Xứ ủy Nam kỳ họp mở rộng bàn kế hoạch khởi nghĩa. Để tiến tới khởi nghĩa, một vấn đề được đặt ra là cần có một lá cờ để khẳng định tổ chức, thống nhất hiệu lệnh chỉ huy và động viên quần chúng. Một đảng viên Cộng sản là Nguyễn Hữu Tiến, được giao nhiệm vụ thể hiện và mẫu cờ được ban lãnh đạo cuộc khởi nghĩa gồm Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Văn Cừ... chuẩn y ngay sau đó.

Tuy nhiên, trong công văn số 1393/VHTT-BTCM do Thứ trưởng Bộ Văn hóa – thông tin Lưu Trần Tiêu ký ngày 18 tháng 4 năm 2001 có ghi: "Tất cả các nguồn tài liệu hiện có tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, tại Viện Lịch sử Đảng trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh đều không có tài liệu nào chứng minh đồng chí Nguyễn Hữu Tiến là người vẽ lá cờ Tổ quốc".

Giả thuyết thứ hai mới đặt lại vấn đề tác giả lá cờ này trong thời gian gần đây và cho là ông Lê Quang Sô mới là tác giả và do Tỉnh ủy tại Mỹ Tho đề nghị đầu tiên.

Treo rủ

Quốc kỳ Việt Nam được treo rủ khi có quốc tang. Cách thức treo cờ rủ ở Việt Nam có sự thay đổi theo thời gian:

 Trước năm 2013 quy định cờ rủ treo trên đỉnh cột cờ, có dải băng tang đen, kích thước bằng 1/10 chiều rộng lá cờ, chiều dài tối đa bằng chiều dài lá cờ, dùng băng vải đen buộc không để cờ bay.
 Từ năm 2013 quy định cờ rủ treo đến ⅔ cột cờ tính từ gốc cột cờ lên, có dải băng tang đen, kích thước bằng 1/10 chiều rộng lá cờ, chiều dài tối đa bằng chiều dài lá cờ, dùng băng vải đen buộc không để cờ bay.

Theo đó, cán bộ đã và đang giữ một chức vụ thuộc "Lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước" (hay còn biết tới là "Tứ trụ"), sau khi qua đời thì quốc kỳ được treo rủ:

 Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
 Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Ngoài ra, Bộ Chính trị quyết định việc tổ chức lễ Quốc tang đối với các chức vụ sau:
 Cán bộ cấp cao khác có quá trình đóng góp và công lao to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân, có uy tín lớn trong nước và quốc tế (như Võ Nguyên Giáp)
 Nguyên thủ hoặc người đứng đầu chính phủ hoặc các cán bộ cao cấp khác ở các quốc gia mà Việt Nam có quan hệ ngoại giao qua đời (như Fidel Castro)
 Các đồng bào thiệt mạng do thảm họa thiên tai trong nước hoặc thảm họa thiên tai ở các quốc gia có người Việt hoặc Việt kiều thiệt mạng.
Khi kết thúc quốc tang, cờ rủ được hạ xuống, gỡ dải băng đen ra khỏi lá cờ và sau đó thăng lên đỉnh cột như bình thường.

Xem thêm

Tên gọi Việt Nam
Quốc huy Việt Nam
Quốc ca Việt Nam

Tham khảo

Danh mục

Việt Nam
Biểu tượng của Việt Nam
Cờ đỏ và vàng
Khởi đầu năm 1940 ở Việt Nam


title: Hà Khẩu, Đông Dinh

text:
Hà Khẩu (chữ Hán giản thể: 河口区, âm Hán Việt: Hà Khẩu khu) là một quận thuộc địa cấp thị Đông Dinh, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Hà Khẩu nằm ở phía bắc của Sơn Đông, phía bắc cửa sông Hoàng Hà. Quận Hà Khẩu được thành lập ngày 8 tháng 9 năm 1984, quận này có diện tích 2365,13 km², dân số 230.000 người. Quận này có tài nguyên dầu mỏ và khí thiên nhiên phong phú. Mã số bưu chính của quận Hà Khẩu là 257200. Quận Hà Khẩu được chia thành 1 nhai đạo, 3 trấn, 3 hương. Các đơn vị này lại được chia thành 178 thôn hành chính.
Nhai đạo biện sự xứ: Hà Khẩu.
Trấn: Nghĩa Hòa, Tiên Hà, Cô Đảo.
Hương: Tân Hộ, Thái Bình, Lục Hợp.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Đông Dinh


title: Dichagyris romanovi

text:
Dichagyris romanovi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ và Ngoại Kavkaz tới tây nam Iran, Israel và Jordan.

Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 11. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Israel

Chú thích

Dichagyris


title: Diorhabda elongata

text:
Diorhabda elongata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Brullé miêu tả khoa học năm 1832.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Diorhabda


title: Podeonius yamamotoi

text:
Podeonius yamamotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Podeonius


title: 1737 Severny

text:
1737 Severny (1966 TJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1966 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1737 Severny

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1966


title: Çorum

text:
Çorum là một thành phố tỉnh lỵ (merkez ilçesi) thuộc tỉnh Çorum của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố Çorum có diện tích 12.820 km2, dân số thời điểm năm 2009 là 210.822 người. Đây là thành phố lớn thứ 33 tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Çorum là một thành phố không giáp biển ở phía bắc Anatolia là thủ phủ của tỉnh Çorum của Thổ Nhĩ Kỳ. Çorum nội địa là nằm trong trung tâm khu vực Biển Đen của Thổ Nhĩ Kỳ, và khoảng 244 km (152 dặm) từ Ankara và 608 km (378 dặm) từ Istanbul. Thành phố có độ cao 801 m (2.628 foot) trên mực nước biển.

Çorum chủ yếu được biết đến với địa điểm khảo cổ Phrygian và Hittite, suối nước nóng và đặc sản hạt được biết đến với tên leblebi.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Provincial governor's web site
 Pictures of the city with links to surrounding Hittite sites

Thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh Çorum
Huyện thuộc tỉnh Çorum


title: La Grande-Fosse

text:
La Grande-Fosse là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của la mairie
 La Grande-Fosse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Grande-Fosse


title: Caupolicana wilsoni

text:
Caupolicana wilsoni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Reed mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1947


title: Centris burgdorfi

text:
Centris burgdorfi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1900


title: Đá Én Ca

text:
Đá Én Ca (tiếng Anh: Erica Reef; tiếng Filipino: Gabriela Silang; tiếng Mã Lai: Terumbu Siput; ; Hán-Việt: Bá Ky tiêu) là một rạn san hô vòng thuộc cụm An Bang (cụm Thám Hiểm) của quần đảo Trường Sa.
trái|nhỏ|Trạm Sierra trên đá Én Ca
Đá Én Ca là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Malaysia, Philippines và Trung Quốc. Malaysia chiếm đóng rạn vòng này từ năm 1998 và đồn trú trên một tiền đồn gọi là Trạm Sierra.

Đặc điểm
Vành san hô đá Én Ca khép kín có hình ô-van bao bọc lấy một vụng biển nông. Chỉ có vài hòn đá ở mặt đông có thể nổi lên khi thủy triều xuống.

Lịch sử
Năm 1979, Malaysia công bố bản đồ trong đó một số đảo của Trường Sa được đánh dấu là lãnh thổ Malaysia. Tháng 6 năm 1983, Malaysia chiếm đóng quân sự đảo đầu tiên – Đá Hoa Lau – trong khu vực yêu sách. Tháng 9 năm 1983, Malaysia chính thức tuyên bố quyết định chiếm bãi ngầm James, đá Hoa Lau, bãi Kiêu Ngựa, đá Kỳ Vân và xem chúng là một phần của "vùng kinh tế biển" theo cách gọi của nước này. Tháng 12 năm 1986, hải quân Malaysia chiếm đảo Đá Kỳ Vân và Kiêu Ngựa.

Tháng 5 năm 1999, Malaysia xây dựng một một tiền đồn hải quân có tên là Trạm Sierra trên đá Én Ca.

Tham khảo

Én Ca