title: Felipe IV của Tây Ban Nha

text:
Felipe IV của Tây Ban Nha (, ; 8 tháng 4 năm 1605 – 17 tháng 9 năm 1665) là Vua Tây Ban Nha từ năm 1621 đến năm 1665, vương chủ của người Hà Lan thuộc Tây Ban Nha và là vua Bồ Đào Nha với tư cách là Filipe III (đến năm 1640). Philip được nhớ đến vì sự bảo trợ của ông đối với nghệ thuật, bao gồm các nghệ sĩ như Diego Velázquez, và sự cai trị của ông đối với Tây Ban Nha trong Chiến tranh Ba Mươi năm.

Khi ông mất năm 1665, đế quốc Tây Ban Nha có lãnh thổ rộng khoảng 3 tỉ mẫu Anh, nhưng ở khía cạnh khác là sự suy giảm, một quá trình mà Philip đã đóng góp với sự bất lực của mình để đạt được cải cách trong nước và quân sự thành công.

Đời tư
Felipe IV sinh ra ở Valladolid, là con trưởng của Felipe III và Margaret của Áo. Năm 1615, khi mới 10 tuổi, Philip đã kết hôn với Elisabeth của Pháp 13 tuổi, mặc dù mối quan hệ này dường như không gần gũi; một số người thậm chí còn cho rằng Olivares, bộ trưởng chủ chốt của ông, sau đó đã cố tình giữ hai người cách xa nhau để duy trì ảnh hưởng của mình, thay vào đó khuyến khích Philip lấy tình nhân. Philip có bảy đứa con bởi Elisabeth, chỉ có một người con trai, Balthasar Charles, người qua đời ở tuổi mười sáu vào năm 1646. Cái chết của con trai ông đã gây sốc sâu sắc cho nhà vua, người dường như là một người cha tốt theo tiêu chuẩn thời đó. Elisabeth đã có thể âm mưu với các quý tộc Tây Ban Nha khác để loại bỏ Olivares khỏi triều đình vào năm 1643, và trong một thời gian ngắn, bà đã có ảnh hưởng đáng kể đối với Philip; tuy nhiên, đến lúc chết, bà không được ủng hộ, theo sau sự điều khiển của người kế vị Olivares, Luis de Haro.

Philip, Olivares và nhũng người hoàng gia yêu thích của mình
Trong triều đại của cha Philip, Philip III, triều đình đã bị chi phối bởi gia đình quý tộc Sandoval, nổi bật nhất là Công tước Lerma, người yêu thích chính của Philip III và hầu hết các triều đại của ông. Philip IV lên nắm quyền khi ảnh hưởng của Sandovals đang bị hủy hoại bởi một liên minh quý tộc mới, do Don Baltasar de Zúñiga lãnh đạo. De Zúñiga coi điều cần thiết là Sandovals không thể có được ảnh hưởng đối với vị vua tương lai; de Zúñiga trước tiên bắt đầu phát triển ảnh hưởng của mình đối với Hoàng tử Philip, và sau đó giới thiệu cháu trai của mình, Olivares, cho hoàng tử, mười tuổi vào thời điểm đó. Lúc đầu, Philip không đặc biệt đưa đến Olivares. Tuy nhiên, trong ít nhất một năm, mối quan hệ đã trở nên rất thân thiết, với xu hướng của Philip đối với sự tự tin và sự khác biệt bị phản đối bởi sự quyết tâm và quyết tâm của Olivares. Olivares nhanh chóng trở thành cố vấn đáng tin cậy nhất của Philip, và khi Philip lên ngôi năm 1621, ở tuổi mười sáu, ông đã thể hiện sự tin tưởng của mình đối với Olivares bằng cách ra lệnh rằng tất cả các giấy tờ yêu cầu chữ ký hoàng gia trước tiên phải được gửi cho công tước. Philip giữ Olivares làm người bạn tâm giao và bộ trưởng trong hai mươi năm tiếp theo.

Vào đầu triều đại của mình, Philip sẽ được Olivares đánh thức vào buổi sáng để thảo luận về các vấn đề trong ngày và sẽ gặp ông hai lần nữa trong ngày, mặc dù sau đó, thói quen này đã từ chối cho đến khi nhà vua chỉ tổ chức một cuộc họp ngắn về chính sách với Olivares mỗi ngày . Tuy nhiên, Philip đã can thiệp nhiều hơn vào các chính sách trong năm 1641 ,42, và có ý kiến cho rằng Philip đã chú ý đến việc hoạch định chính sách nhiều hơn so với truyền thống; một số lịch sử gần đây đã đi xa đến mức mô tả ông là 'có lương tâm' trong hoạch định chính sách, mặc dù ông vẫn bị chỉ trích vì không thể đưa ra quyết định kịp thời. Chính Philip đã lập luận rằng việc nhà vua hầu như không thích hợp để về nhà giữa các bộ trưởng của mình để xem liệu các chỉ thị của ông có được thực hiện hay không. Mối quan hệ chặt chẽ giữa Philip và Olivares được thể hiện qua chân dung của họ được đặt cạnh nhau tại cung điện Buen Retiro - một hành động chưa từng thấy ở châu Âu thời đó. Tuy nhiên, mối quan hệ của Philip với Olivares không phải là một mối quan hệ đơn giản. Cặp đôi có nhiều hàng và tranh luận trong suốt mối quan hệ của họ, cả hai đều là kết quả của tính cách khác nhau và sự khác biệt về quan điểm đối với các chính sách.

Ban đầu, Philip chọn cách xác nhận việc tái bổ nhiệm hộ gia đình của cha mình để làm dịu ý kiến của ông nội. Tuy nhiên, dưới ảnh hưởng của de Zúñiga và Olivares, Philip đã nhanh chóng đặt các khu nhà của de Lerma - mở rộng đáng kể trong thời gian dài được yêu thích - dưới quyền quản lý, và loại bỏ khỏi văn phòng Cristóbal de Sandoval, Công tước xứ Uceda, con trai của de Lerma, người ban đầu đã giúp de Zúñiga loại bỏ cha mình khỏi văn phòng để thăng tiến vị trí của chính mình. Thông báo ban đầu của Philip phản ánh ý định cải tổ chế độ quân chủ lên vị trí đạo đức, tỉnh táo mà nó đã có dưới thời ông nội, bao gồm cả việc chọn các bộ trưởng mà ông nội của ông đã phục vụ dưới thời Philip II.

Philip trong quá khứ đã được coi là "không tưởng tượng" trong chính trị của mình, nhưng lịch sử gần đây đã nhấn mạnh các yếu tố cấp tiến hơn trong hai thập kỷ đầu cầm quyền của ông. Có một bầu không khí sốt sắng ở Tây Ban Nha vào đầu thế kỷ 17, với rất nhiều trọng tài đưa ra những lời khuyên khác nhau về cách giải quyết các căn bệnh khác nhau của Tây Ban Nha; lời khuyên này có thể, và sẽ được những người thuộc tầng lớp thấp hơn trao cho nhà vua vào những dịp thích hợp, miễn là nó được trình bày với mục đích củng cố vương miện. Những cuộc tranh luận mở rộng đến bản chất của chế độ quân chủ. Có ý kiến cho rằng các nhà văn của thời kỳ nắm bắt tốt nhất quan điểm của Philip về quyền lực hoàng gia là Justus Lipsius và Giovanni Botero, những người đề cao cảm hứng tôn giáo, sự hy sinh khắc kỷ và quan điểm về quyền bá chủ của gia đình Habsburg. Trong khi ở một cấp độ bảo thủ - quay trở lại chính sách đối ngoại vào thời kỳ Phillip II, viện dẫn các giá trị truyền thống tại nhà - chính sách của Philip cũng cực đoan, từ chối chính sách đối với người Hà Lan nổi loạn đã tổ chức từ năm 1609, tham gia Chiến tranh Ba mươi năm và giới thiệu một hệ thống junta, hoặc ủy ban nhỏ, chính phủ trên khắp Tây Ban Nha để cạnh tranh với hệ thống truyền thống của các hội đồng hoàng gia.

Sau khi Olivares sụp đổ khỏi cuộc khủng hoảng năm 1640, 161616, nạn nhân của những chính sách thất bại và sự ghen tị từ các quý tộc bị loại trừ khỏi quyền lực, Philip ban đầu tuyên bố rằng ông sẽ cai trị một mình, trở thành bộ trưởng đầu tiên của chính ông. Hệ thống chính quyền bắt đầu được dỡ bỏ để ủng hộ hệ thống hội đồng cũ. Tuy nhiên, theo đúng nguyên tắc, quy tắc cá nhân này đã quay trở lại để cai trị thông qua sự yêu thích của hoàng gia, ban đầu là Luis de Haro, cháu trai của Olivares và là bạn chơi thời thơ ấu của Philip, và việc cải tổ hệ thống ủy ban đã bị dừng lại. De Haro đã không được các nhà sử học đánh giá cao; Nhận xét của một người, rằng de Haro là 'hiện thân của sự tầm thường', không phải là không điển hình. Sau cái chết của de Haro năm 1661, con rể của Olivares, Công tước xứ Medina de las Torres, trở thành người yêu thích của hoàng gia ở vị trí của ông.

Chính sách đối ngoại và Chiến tranh Ba Mươi năm

Những năm 1620 là năm tốt cho chính sách đối ngoại của Tây Ban Nha: cuộc chiến với người Hà Lan đã diễn ra tốt đẹp, mặc dù có chi phí lớn, lên đến đỉnh điểm là chiếm lại thành phố trọng điểm Breda năm 1624. Tuy nhiên, đến cuối thập kỷ này, chính phủ của Philip đã phải đối mặt với câu hỏi về việc nên ưu tiên chiến tranh trong mối quan hệ của Flanders hay Tây Ban Nha với Pháp trong Chiến tranh kế vị thần chú (1628 mật1631). Các cố vấn của Philip đề nghị ưu tiên chiến tranh ở Flanders, hành động để bảo vệ Con đường Tây Ban Nha đến Hà Lan nhưng với chi phí đối kháng Louis XIII. Về mặt chiến lược, điều này là để chứng minh một thảm họa.

Bất chấp những thành công mới của Tây Ban Nha vào giữa những năm 1630 - đặc biệt là chiến thắng của chính phủ Philip trong việc nuôi dưỡng một đội quân Tây Ban Nha mới, hành quân vào Đức để đánh bại lực lượng Tin lành do Thụy Điển lãnh đạo trong Trận Nördlingen năm 1634 - căng thẳng gia tăng với Pháp làm cho chiến tranh giữa hai quốc gia Công giáo ngày càng không thể tránh khỏi. Olivares khuyên Philip rằng cuộc chiến sắp tới với Pháp sẽ là tất cả hoặc không có gì; Tây Ban Nha sẽ thắng hoặc thua bởi kết quả.

Cuộc chiến tranh Tây Ban Nha - Pháp xảy ra từ năm 1635 trở đi không phải là một kết luận bỏ qua. Những thành công ban đầu của Tây Ban Nha đe dọa Paris, và ngay cả sau thất bại của Tây Ban Nha tại Rocroi, Tây Ban Nha vẫn là một đối thủ mạnh. Nhưng từ năm 1640 trở đi, thời kỳ chứng kiến các cuộc nổi dậy quy mô lớn trên khắp các lãnh thổ Tây Ban Nha để phản đối chi phí gia tăng của cuộc xung đột, Tây Ban Nha đã gặp khó khăn trong việc duy trì chiến tranh. Philip đã phản ứng với mối đe dọa gia tăng của Pháp bằng cách cuối cùng từ bỏ chiến lược 'Hà Lan đầu tiên' của mình; các nguồn lực cho Quân đội Flanders bị cắt giảm một cách dã man, và cuộc chiến chống lại phiến quân được Pháp hỗ trợ là ưu tiên hàng đầu. Ngay sau Rocroi, Philip - giờ phải từ bỏ yêu thích của mình, Olivares - đã đưa ra chỉ thị cho các đại sứ của mình để tìm kiếm một hiệp ước hòa bình. Hòa bình Westfalen, do Luis de Haro thay thế của Olivares, đã giải quyết cuộc Chiến tranh Tám mươi năm kéo dài ở Hà Lan và các cuộc chiến ở Đức, nhưng cuộc xung đột với Pháp kéo dài. Philip đã đáp lại sự yếu kém nhận thức của Pháp trong cuộc nổi dậy Fronde năm 1648 bằng cách tiếp tục cuộc chiến; ông chịu trách nhiệm cá nhân về quyết định khởi đầu một cuộc tấn công mới và cuối cùng thành công, chống lại người Pháp ở Catalonia vào năm 1651. Tuy nhiên, chiến thắng thực sự trước Pháp chưa bao giờ xuất hiện và đến năm 1658, sau khi Dunkirk mất một lực lượng Anh-Pháp, Philip đã tuyệt vọng vì hòa bình. Hiệp ước Pyrenees năm 1659 và cuộc hôn nhân của con gái Philip là María Teresa với vị vua trẻ Louis XIV cuối cùng đã đưa cuộc chiến với Pháp đi đến hồi kết. Tuy nhiên, cuộc chiến chống lại Bồ Đào Nha vẫn tiếp tục, khi Philip cố gắng giành lại quyền kiểm soát vương quốc đã mất của mình.

Philip và quân đội Tây Ban Nha

Đến cuối những năm 1620, quân đội Tây Ban Nha không còn chiếm ưu thế trên chiến trường như trước đây. Các trung đoàn tercio đáng sợ, bao gồm những người lính có kỷ luật tốt, ngày càng tỏ ra không linh hoạt và lỗi thời khi đối mặt với đội hình mới của Thụy Điển và Hà Lan với tỷ lệ cao hơn của lính ngự lâm. Philip và Olivares đã cố gắng giải quyết các điểm yếu nhận thức của quân đội, mà họ kết luận chủ yếu là do falta de cabezas, hoặc thiếu khả năng lãnh đạo. Để phù hợp với chương trình nghị sự rộng lớn hơn của họ về việc đổi mới các khái niệm về nghĩa vụ, dịch vụ và truyền thống quý tộc, nhà vua đã đồng ý nỗ lực giới thiệu nhiều người lớn hơn vào hàng ngũ cao hơn của quân đội, làm việc chăm chỉ để vượt qua sự miễn cưỡng của nhiều người trong các cuộc hẹn Hà Lan và những nơi khác.

Kết quả không hoàn toàn như mong đợi. Các ông lớn kéo vào phục vụ theo cách này đã không phù hợp để dành nhiều năm để học các bộ kỹ năng quân sự chuyên nghiệp bình thường; họ muốn 'bắt đầu làm tướng và lính trong cùng một ngày', để trích dẫn một người lính sự nghiệp bất mãn. Vào những năm 1630, nhà vua đã từ bỏ các quy tắc thông thường để cho phép thăng hạng lên cấp bậc cao hơn trong khoảng thời gian ngắn hơn và phải trả mức lương tăng cao đáng kể để có được những ông lớn đảm nhận ngay cả những cuộc hẹn này. Hiệu suất của các sĩ quan này trong các trận chiến như Rocroi còn nhiều điều mong muốn.

Philip cũng đáng chú ý vì sự quan tâm của anh ấy đối với armada, hoặc hải quân. Ngay sau khi nắm quyền, ông bắt đầu tăng kích cỡ đội tàu của mình, nhanh chóng nhân đôi kích thước ngân sách hải quân từ khi bắt đầu trị vì, sau đó tăng gấp ba lần. Philip được ghi nhận với "cách tiếp cận thực tế, hợp lý" để cung cấp và kiểm soát nó. Ông đã sẵn sàng tham gia vào các chi tiết đáng kể của chính sách hải quân; ông đã bình luận về các chi tiết của các điều khoản cho armada vào năm 1630, như một ví dụ. Junta de Armadas là ủy ban junta duy nhất sống sót sau sự sụp đổ của Olivares nguyên vẹn. Ngay cả sau trận chiến thảm khốc, Philip vẫn quan tâm chặt chẽ đến hải quân của mình, bao gồm cả việc đảm bảo sự chú ý của bộ trưởng. Năm 1646, de Haro đã trực tiếp tham gia cung cấp và trang bị hạm đội Đại Tây Dương từ Cadiz. Trong suốt thời kỳ không có "sự suy yếu về tầm quan trọng gắn liền với lực lượng hải quân" bởi nhà vua, người lập luận rằng các hoạt động chung trên đất liền và hải quân là rất cần thiết. Một số kết luận của ông về chính sách hải quân khá tiên tiến: sau hòa bình năm 1648, Philip lập luận rằng các hạm đội Hà Lan rời khỏi bán đảo Tây Ban Nha thực sự tốt cho thương mại, bất chấp những lo ngại từ các quan chức cấp cao của ông, vì họ đã bảo vệ chống lại hải quân Anh và Pháp.

Chính sách đối nội và khủng hoảng của chế độ quân chủ
Philip đã thừa hưởng một đế chế khổng lồ từ cha mình, trải khắp thế giới đã biết, nhưng nhiều thách thức khó khăn nhất của ông khi làm vua sẽ xuất phát từ những vấn đề trong nước ở chính Tây Ban Nha. Tây Ban Nha vào đầu thế kỷ 17 là một tập hợp của cải - các vương quốc Castile, Aragon, Valencia và Bồ Đào Nha, các tỉnh tự trị của Catalonia và Andalusia, hoàn chỉnh với các tỉnh rộng lớn hơn của Napoli, Hà Lan, Milan, v.v. thông qua thể chế của chế độ quân chủ Castile và người của Philip IV. Mỗi phần có thuế, đặc quyền và sắp xếp quân sự khác nhau; Trên thực tế, mức thuế ở nhiều tỉnh ngoại vi ít hơn ở Castile, nhưng vị trí đặc quyền của giới quý tộc Castilian ở tất cả các cấp cao của hoàng gia là một vấn đề gây tranh cãi cho các tỉnh ít được ưa chuộng. Hệ thống lỏng lẻo này đã chống lại cải cách và đánh thuế cao hơn trước đó, trớ trêu thay, Tây Ban Nha đã có lịch sử, cho đến những năm 1640 ít nhất, ít hơn số lượng các cuộc nổi dậy tài chính thông thường cho một quốc gia châu Âu hiện đại ban đầu..

Trong những năm đầu tiên trị vì, chịu ảnh hưởng nặng nề từ Olivares yêu thích của hoàng gia, Philip đã tập trung vào nỗ lực cải cách các khía cạnh hỗn loạn nhất của hệ thống này. Thất vọng vì sự chậm chạp khét tiếng của hệ thống các hội đồng hoàng gia, Philip ủng hộ việc thành lập chính quyền của Olivares - các ủy ban nhỏ được thiết kế để phá vỡ hệ thống chính thức hơn và ban hành các chính sách nhanh chóng. Mặc dù thành công, những chính quyền này đã loại trừ nhiều ông lớn truyền thống và gây ra sự phẫn nộ. Olivares đưa ra ý tưởng về Unión de Armas, hay 'Liên minh vũ khí'. Điều này sẽ liên quan đến việc thành lập một lực lượng gồm 140.000 binh sĩ được trả lương, được hỗ trợ bởi các khoản thuế công bằng từ khắp Đế quốc, và được gọi là "đề xuất tầm nhìn xa nhất của bất kỳ chính khách nào trong thời đại"; trong thực tế, tuy nhiên, nó đã gặp phải sự phản đối quyết liệt từ các hội đồng khu vực khác nhau và kế hoạch đã bị rút lại. Trong những năm 1620, một lần nữa bị ảnh hưởng bởi mong muốn cải cách cuộc sống của Tây Ban Nha trở nên tốt đẹp hơn, Philip cũng đã thông qua luật pháp đáng kể với các âm bội. Năm 1623, ông đã đóng cửa tất cả các nhà thổ hợp pháp ở Tây Ban Nha, mở rộng luật lệ sum vầy không hoạt động đối với hàng hóa xa xỉ và hỗ trợ các nỗ lực của Giáo hoàng để điều chỉnh hành vi tình dục của các linh mục chặt chẽ hơn.

Philip có ý định rõ ràng là cố gắng kiểm soát tiền tệ Tây Ban Nha, vốn ngày càng trở nên bất ổn trong triều đại của cha và ông, nhưng trên thực tế, lạm phát tăng vọt. Một phần điều này là do vào năm 1627 Olivares đã cố gắng giải quyết vấn đề của các chủ ngân hàng Genova của Philip - người đã tỏ ra bất hợp tác trong những năm gần đây - bằng cách tuyên bố phá sản nhà nước. Với khoản nợ Genova hiện đã được xóa, Olivares hy vọng sẽ chuyển sang các chủ ngân hàng bản địa để lấy lại tiền. Trong thực tế, kế hoạch là một thảm họa. Hạm đội kho báu Tây Ban Nha năm 1628 đã bị Hà Lan bắt giữ và khả năng vay và chuyển tiền của Tây Ban Nha trên khắp châu Âu giảm mạnh

Đến thập niên 1630, các chính sách đối nội của Philip ngày càng bị ảnh hưởng bởi áp lực tài chính của Chiến tranh Ba mươi năm, và đặc biệt là cuộc chiến ngày càng lớn với Pháp. Chi phí cho cuộc chiến là rất lớn, và trong khi chúng phần lớn rơi vào Castile, khả năng của vương miện để gây quỹ nhiều hơn và đàn ông từ nguồn này ngày càng bị hạn chế. Philip và chính phủ của ông đã cố gắng hết sức để giảm bớt trách nhiệm của chính quyền trung ương nhằm đối phó với sự căng thẳng của cuộc chiến, và những ý tưởng cải cách khác nhau có thể đã được theo đuổi trong những năm 1620 đã bị từ chối trên cơ sở này. Hạn chế tài chính và thuế cao hơn đã được đưa ra, nhưng Philip đang ngày càng bán đi các quyền phong kiến và phong kiến, cùng với phần lớn tài sản của hoàng gia để tài trợ cho cuộc xung đột. Người ta đã lập luận rằng các quy tắc tài khóa của những năm 1630, kết hợp với sức mạnh và vai trò của Olivares và chính quyền, đã loại bỏ Philip khỏi ba trụ cột truyền thống hỗ trợ cho chế độ quân chủ: ông bà, Giáo hội và Hội đồng Castile.

Khủng hoảng xảy ra vào năm 1640. Một nỗ lực của Olivares can thiệp vào Catalonia để đối phó với mối đe dọa xâm lược của Pháp đã dẫn đến cuộc nổi dậy. Một liên minh của phiến quân Catalan và các lực lượng hoàng gia Pháp tỏ ra thách thức đàn áp, và trong khi cố gắng huy động sự ủng hộ cao quý của Bồ Đào Nha cho cuộc chiến, Olivares đã kích hoạt một cuộc nổi dậy thứ hai. Giới quý tộc của Lisboa đã trục xuất Philip, và trao lại ngai vàng cho Braganzas, đánh dấu sự kết thúc sáu mươi năm của Liên minh Iberia và khởi đầu Chiến tranh Phục hồi Bồ Đào Nha. Năm sau, Công tước xứ Medina Sidonia đã cố gắng thực hiện một cuộc nổi loạn khác chống lại Philip từ Andalusia, có thể cố gắng tái tạo thành công của Braganzas ở Bồ Đào Nha. Mặc dù Philip và Olivares đã có thể đàn áp cuộc nổi dậy của công tước, Philip đã thấy mình ngày càng bị cô lập. Khi trở về từ Zaragoza, nơi ông đã chỉ huy quân đội, ông chỉ tìm thấy một trong những quý tộc Castilian đến tòa vào ngày lễ Phục sinh 1641. Mối đe dọa của Philip bị ông bà Castile phế truất dường như ngày càng có thật.

Bị chấn động bởi các sự kiện, giải pháp của Philip là loại bỏ Olivares yêu thích của ông khỏi văn phòng năm 1643 trong nỗ lực thỏa hiệp với giới thượng lưu Tây Ban Nha. Ông tuyên bố sẽ cai trị một mình, bác bỏ cả khái niệm về sự yêu thích của hoàng gia với tư cách là bộ trưởng đầu tiên và hệ thống của chính phủ junta, mà ông bắt đầu dỡ bỏ để ủng hộ hệ thống các hội đồng hoàng gia cũ. Sự khoan hồng đã được thể hiện cho Công tước xứ Medina Sidonia. Tình hình bắt đầu ổn định, và không lâu sau Philip cảm thấy đủ an toàn để trở lại phương pháp chính phủ ưa thích của mình. Luis de Haro, cháu trai của Olivares, đảm nhận chức vụ yêu thích và bộ trưởng và cuộc cải cách của chính quyền đã dừng lại. Tuy nhiên, tia sáng của cải cách từ những năm trước của Philip không bao giờ quay trở lại. Cuộc nổi dậy ở Catalan kéo dài trong vài năm. Năm 1652, quân đội Tây Ban Nha chiếm lại Barcelona và Philip đã ban hành ân xá cho phiến quân, hứa sẽ tôn trọng các phong tục và quyền truyền thống trong tương lai.

Bảo trợ của nghệ thuật

Philip đã được nhớ đến vì "sự nhiệt tình đáng kinh ngạc" mà anh ấy đã thu thập nghệ thuật và vì tình yêu của mình đối với nhà hát. Trên sân khấu, ông ủng hộ Lope de Vega, Pedro Calderón de la Barca và các nhà soạn kịch nổi tiếng khác. Philip đã được ghi nhận với một phần trong thành phần của một số bộ phim hài. Nhà hát triều đình sử dụng cảnh quan phối cảnh, một phát minh mới từ Ý không được sử dụng trong nhà hát thương mại vào thời điểm đó. Một số nhà văn đã ví ảo ảnh của nhà hát hoàng gia Baroque với ảo ảnh sức mạnh đế vương, các buổi biểu diễn được thiết kế để củng cố. Một số học bổng gần đây đã gợi ý rằng tài trợ cho các vở kịch của Philip, tuy nhiên, có thể đã được mở rộng ít hơn so với suy nghĩ.

Về mặt nghệ thuật, Philip trở nên nổi tiếng nhờ sự bảo trợ của họa sĩ triều đình Diego Velázquez, người có nguồn gốc từ Seville; liên lạc lẫn nhau khiến anh trở nên nổi tiếng với Olivares, người đến từ cùng khu vực. Velázquez được nhà vua triệu tập đến Madrid vào năm 1624. Mặc dù có một số sự ghen tị từ các họa sĩ triều đình hiện tại, Velázquez nhanh chóng trở thành một thành công với Philip, được giữ lại cho đến khi anh ta chết, vẽ một lễ kỷ niệm Hiệp ước Pyrenees cho Philip. Nhà vua và Velázquez có chung sở thích về ngựa, chó và nghệ thuật, và ở nơi riêng tư, họ đã hình thành một mối quan hệ dễ dàng, thoải mái trong nhiều năm. Philip đã hỗ trợ một số họa sĩ nổi bật khác, bao gồm Eugenio Caxés, Vicente Carducho, Gonzales và Nardi. Philip có được những bức tranh từ khắp châu Âu, đặc biệt là Ý, tích lũy được hơn 4.000 vào thời điểm ông qua đời; một số người đã gọi tập hợp vô song này là một "bộ sưu tập lớn".

Philip được những người cùng thời đặt biệt danh là el Rey Planeta, 'Vua hành tinh', và phần lớn nghệ thuật và trưng bày tại triều đình của ông đã được giải thích trong bối cảnh ông cần phải thể hiện quyền lực và quyền lực, đối với cả người Tây Ban Nha và người nước ngoài. Những diễn giải cũ hơn, vốn coi triều đình của Philip là hoàn toàn suy đồi, phần lớn đã bị thay thế, nhưng nghệ thuật và biểu tượng của thời kỳ này chắc chắn không phản ánh mối đe dọa và suy giảm quyền lực của Tây Ban Nha. Thật vậy, những thành công quân sự hạn chế của Tây Ban Nha trong thời kỳ này đã được các nghệ sĩ hoàng gia tôn vinh đến mức không tương xứng. Nhiều nghệ sĩ đến từ Tây Ban Nha Hà Lan đã tạo ra các tác phẩm làm nổi bật Quân đội Flanders, bao gồm Vrancx, Snaeyers, Molenaer và de Petet. Việc bắt lại Breda một mình đã dẫn đến các tác phẩm lớn của Velázquez và nhà khắc chế người Pháp Jacques Callot, bên cạnh các vở kịch và sách khác nhau.

'Vua hành tinh' cũng đầu tư vào một cung điện mới để trưng bày cả nghệ thuật của mình và nghi thức của triều đình. Thông qua Olivares, Philip bắt đầu xây dựng cung điện Buen Retiro ở Madrid, một phần vẫn còn gần Prado. Công việc bắt đầu một cách khiêm tốn vào năm 1631, với sự tráng lệ, nếu tốn kém, 'Hall of Thrones', hoàn thành vào năm 1635. Cung điện bao gồm 'nhà hát, phòng khiêu vũ, phòng trưng bày, vòng bò, vườn và hồ nhân tạo', và trở thành trung tâm các nghệ sĩ và nhà soạn kịch từ khắp châu Âu. Cung điện được xây dựng trong một trong những thời kỳ khó khăn hơn của triều đại Philip. Với cả chi phí của nó, trong một thời gian tiết kiệm thời chiến nghiêm ngặt, và sự phản kháng xảy ra từ một cộng đồng bất mãn, nó được coi là một phần quan trọng trong nỗ lực truyền đạt sự vĩ đại và uy quyền của hoàng gia.

Felipe và tôn giáo

Tôn giáo Công giáo và các nghi lễ của nó đã đóng một phần quan trọng trong cuộc sống của Philip, đặc biệt là vào cuối triều đại của ông. Chán nản vì các sự kiện trên khắp lãnh địa của mình, anh ngày càng quan tâm đến các vấn đề tôn giáo. Cụ thể, Philip đã dành sự tôn sùng đặc biệt cho một bức tranh của Nuestra Señora del Milagro, Trinh nữ của phép lạ; bức tranh được cho là kỳ diệu nâng và hạ mắt xuống để đáp lại lời cầu nguyện. Trong khi kết hôn với Elisabeth, Philip đã đặt con cái của họ dưới sự bảo vệ của hình ảnh này; kết hôn với Mariana, họ cùng nhau thực hiện các nghi lễ tôn giáo đặc biệt dưới cái nhìn của bức tranh. Philip cũng có một tiêu chuẩn lớn được thực hiện với hình ảnh của bức tranh ở một bên và áo choàng hoàng gia ở bên kia, được đưa ra trong đám rước mỗi năm vào ngày 12 tháng 7. Cùng với việc đánh dấu một niềm tin tôn giáo cá nhân mạnh mẽ, mối liên kết ngày càng rõ ràng này giữa vương miện, Giáo hội và các biểu tượng quốc gia như Đức Trinh Nữ, đã đại diện cho một trụ cột chính hỗ trợ cho Philip làm vua.

Các quốc vương trong thời kỳ này cũng có một vai trò quan trọng trong quá trình phong thánh và có thể sử dụng điều này cho hiệu quả chính trị trong nước hoặc quốc tế. Philip, chẳng hạn, muốn tiếp cận với các đối tượng người Bồ Đào Nha, đặt tầm ảnh hưởng đáng kể của anh ta đằng sau vụ án cho Isabella của Bồ Đào Nha, một hình mẫu của thế kỷ 14 của một "người vợ hoàn hảo", cuối cùng phải trả giá cho một lễ kỷ niệm xa hoa Lisbon sau khi được phong thánh năm 1625. Trên bình diện quốc tế, điều quan trọng đối với uy tín của Tây Ban Nha là cô phải nhận được ít nhất một tỷ lệ, và lý tưởng hơn là chia sẻ các vị thánh mới so với các vương quốc Công giáo khác, và Philip đã tài trợ cho một loạt các văn bản và sách ủng hộ các ứng cử viên Tây Ban Nha, đặc biệt trong cạnh tranh với Công giáo Pháp.

Trong trường hợp khẩn cấp 1640-1643, Philip dường như đã gặp khủng hoảng về đức tin. Philip thực sự tin rằng thành công hay thất bại trong các chính sách của mình thể hiện sự ưu ái và phán xét của Chúa đối với hành động của anh ta. Sự kết hợp của các cuộc nổi dậy, những tiến bộ của Pháp và sự mất mát của Olivares yêu thích đáng tin cậy của anh ta dường như đã làm anh ta rung động sâu sắc. Nữ hoàng Isabella và chủ tịch mới của Hội đồng Castile, Don Juan Chumacero - cả hai đều tham gia vào việc loại bỏ Olivares - khuyến khích nhà vua mời các nhà huyền môn và nhìn xa trông rộng từ khắp châu Âu tới triều đình của ông tại Zaragoza. Lời khuyên chính của các nhà huyền môn tập trung vào tầm quan trọng của việc nhà vua từ chối người thay thế Olivares, de Haro và các quý tộc ủng hộ Olivares còn lại tại triều đình. Các nhà huyền môn khác nhau không chấp nhận được đối với quan điểm cao quý của Tây Ban Nha và với sự khuyến khích của de Haro, cuối cùng họ đã bị loại bỏ.

Thay vào đó, Philip chuyển sang một nhà huyền môn nữ được thành lập tốt hơn, Sơ María de Ágreda, một nữ tu được biết đến với các tác phẩm tôn giáo của mình. Anh ta yêu cầu cô tương ứng với anh ta và khuyên anh ta về các vấn đề tâm linh. Hai người trở thành phóng viên thường xuyên trong suốt phần còn lại của cuộc đời họ. Điều này được ghi nhận trong hơn 600 lá thư bí mật giữa chúng trong khoảng thời gian hai mươi hai năm. Philip rõ ràng tin rằng Maria có thể thay mặt Chúa thay mặt và đưa ra lời khuyên về những gì Chúa muốn ông làm, để cải thiện vận may thất bại của Tây Ban Nha. Hầu hết đều tin rằng Philip có liên quan đến việc bảo vệ Maria khỏi cuộc điều tra của Toà án dị giáo năm 1650. Con trai của Philip, là Charles II, đã bảo vệ các tác phẩm của cô khỏi sự kiểm duyệt sau này.

Tước hiệu và huy hiệu
Trong Hiệp ước Madrid năm 1630, Philip được phong đầy đủ là "Felipe, bởi ân sủng của Thiên Chúa, Vua của Tây Ban Nha, của Hai Sicilia, Jerusalem, người Ấn, v.v., Đại công tước của Áo, Công tước xứ Bourgogne, Milano, v.v. Bá tước xứ Habsburg, Tyrol, v.v. " và " Vua Felipe IV, vị vua Công giáo của người Tây Ban Nha," theo viết tắt.

Vào Hiệp ước Münster năm 1648,ông được phong là "Don Felipe Đệ tứ, bởi ân sủng của Thiên Chúa, vua của Castilla, León, Aragón, Hai Sicilia, Jerusalem, Navarra, Granada, Toledo, Valencia, Galicia, Mallorca, Menorca, Sevilla, Sardinia, Cordoba, Corsica, Murcia, Jaen, Algeciras, Gibraltar và Molina, v.v. " đầy đủ và "Vua của Tây Ban Nha, Don Felipe Đệ tứ và Vua của Bồ Đào Nha và Vua Algarves Don Filipe Đệ tam", viết tắt.

Kế thừa
Triều đại của Philip IV, sau một vài năm thành công không thể kết luận, được đặc trưng bởi sự suy đồi chính trị và quân sự và nghịch cảnh. Ông đã phải chịu trách nhiệm cho sự suy tàn của Tây Ban Nha, nguyên nhân chủ yếu là do các nguyên nhân hữu cơ vượt quá tầm kiểm soát của bất kỳ một người cai trị nào. Philip IV đã chết tvif đau òng vào năm 1665, bày tỏ hy vọng ngoan đạo rằng con trai còn sống của ông, Charles II, lúc đó chỉ mới 4 tuổi, sẽ may mắn hơn mình. Về cái chết của ông, một catafalque đã được xây dựng ở Rome để kỷ niệm cuộc đời ông. Trong di chúc của mình, Philip đã để lại quyền lực chính trị như một nhiếp chính thay mặt cho chàng trai trẻ Charles II cho vợ Mariana, với những chỉ dẫn rằng cô ấy nghe theo lời khuyên của một ủy ban junta nhỏ được thành lập cho mục đích này. Ủy ban này đã loại trừ John, con trai ngoài giá thú của Philip, dẫn đến một cuộc tranh giành quyền lực hỗn loạn giữa Mariana và John cho đến khi ông qua đời năm 1679.

Gia đình

 Với Élisabeth của Pháp (1602-1644, con gái của Henri IV của Pháp) - kết hôn ngày 18 tháng 10 năm 1615 tại Bordeaux:
 Maria Margaret của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (14 tháng 8 năm 1621 - 15 tháng 8 năm 1621)
 Margaret Maria Catherine của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (25 tháng 11 năm 1623 - 22 tháng 12 năm 1623)
 Maria Eugenia của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (21 tháng 11 năm 1625 - 21 tháng 8 năm 1627)
 Isabella Maria Theresa của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (31 tháng 10 năm 1627 - 1 tháng 11 năm 1627)
 Balthasar Charles của Áo, Infante của Tây Ban Nha, Hoàng tử Asturias (17 tháng 10 năm 1629 - 9 tháng 10 năm 1646), Hoàng tử Asturias.
 Francis Ferdinand của Áo, Infante của Tây Ban Nha (12 tháng 3 năm 1634)
 Infanta Maria Anna "Mariana" Antonia của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (17 tháng 1 năm 1636 - 5 tháng 12 năm 1636)
 María Teresa của Tây Ban Nha (1638-1683), kết hôn với Louis XIV của Pháp và có con cái.
 Với Nữ Đại công tước Maria Anna của Áo (1634-1696) - cháu gái của ông - 1649:
 Margaret Theresa của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (12 tháng 7 năm 1651 - 12 tháng 3 năm 1673), kết hôn với Leopold I, Hoàng đế La Mã thần thánh
 Infanta Maria Ambrosia de la Concepción của Áo, Infanta của Tây Ban Nha (7 tháng 12 năm 1655 - 21 tháng 12 năm 1655)
 Philip Prospero của Áo, Infante của Tây Ban Nha, Hoàng tử Asturias (28 tháng 11 năm 1657 - 1 tháng 11 năm 1661) Hoàng tử Asturias
 Ferdinand Thomas Charles của Áo, Infante của Tây Ban Nha (23 tháng 12 năm 1658 - 22 tháng 10 năm 1659)
 Carlos II của Tây Ban Nha (6 tháng 11 năm 1661 - 1 tháng 11 năm 1700) kết hôn với Marie Louise của Orléans, không có con cái. Kết hôn lần thứ hai với Maria Anna của Neuburg, không có con cái.
 Với María Calderón:
 John của Áo Trẻ (7 tháng 4 năm 1629 - 17 tháng 9 năm 1679)

Tổ tiên

Thư mục

Kristiaan P. Aercke, The Gods of Play: Baroque Festival Performances as Rhetorical Discourse. Albany: State University of New York Press (1994).
M. S. Anderson, War and Society in Europe of the Old Regime, 1618–1789. London: Fontana (1988).
Luis R. Corteguera, For the Common Good: Popular Politics in Barcelona, 1580–1640. Ithaca: Cornell University Press (2002).
Graham Darby, Spain in the Seventeenth Century. Longman (1994).
France G. Davenport, European Treaties Bearing on the History of the United States and Its Dependencies. The Lawbook Exchange, Ltd. (2004).
J. H. Elliot, The Statecraft of Olivares. in: J.H. Elliot and H. G. Koenisburger (ed.). The Diversity of History: Essays in Honour of Sir Henry Butterfield. London: Routledge and Kegan Paul (1970).
J. H. Elliot, The Revolt of the Catalans: A Study in the Decline of Spain, 1598–1640. Cambridge: Cambridge University Press (1984).
J. H. Elliot, Richelieu and Olivares. Cambridge: Canto Press (1991).
Filippe Fernándo-Armesto, The Improbable Empire, in: Raymond Carr (ed.). Spain: A History. Oxford: Oxford University Press (2000).
David Goodman, Spanish Naval Power, 1589–1665: Reconstruction and Defeat. Cambridge: Cambridge University Press (2002).
Eleanor Goodman, Conspicuous In Her Absence: Mariana of Austria, Juan José of Austria, and the Representation of Her Power, in: Theresa Earenfight (ed.), Queenship and Political Power in Medieval and Early Modern Spain. Aldershot: Ashgate (2005).
Stephen Haliczer, Between Exaltation and Infamy: Female Mystics in the Golden Age of Spain. Oxford: Oxford University Press. (2002)
Martin Hume, Court of Philip IV: Spain in Decline. New York: G. P. Putnam's Sons (1907).
Chiyo Ishikawa, Spain in the Age of Exploration, 1492–1819. University of Nebraska Press (2004).
Henry Kamen, Vicissitudes of a World Power, 1500–1700, in: Raymond Carr (ed.). Spain: A History. Oxford: Oxford University Press (2000).
Henry Kamen, Spain, 1469–1714: A Society of Conflict. Harlow: Pearson Education (2005).
Ruth Mackay, The Limits of Royal Authority: Resistance and Authority in Seventeenth Century Castile. Cambridge: Cambridge University Press (1999).
Thomas Munck, Seventeenth Century Europe, 1598–1700. London: Macmillan (1990).
Geoffrey Parker, Europe in Crisis, 1598–1648. London: Fontana (1984).
Geoffrey Parker, The Army of Flanders and the Spanish Road, 1567–1659. Cambridge: Cambridge University Press (2004).
J. V. Polisensky, The Thirty Years War. London: NEL (1971).
David Ringrose, Spain, Europe and the "Spanish Miracle", 1700–1900. Cambridge: Cambridge University Press (1998).
Jeremy Robbins, The Challenges of Uncertainty: An Introduction to Seventeenth Century Spanish Literature. Lanham: Rowan and Littlefied (1998).
R. A. Stradling, Philip IV and the Government of Spain, 1621–1665. Cambridge: Cambridge University Press, Cambridge 1988, .
R. A. M. Stevenson, Velazquez. London: G. Bell Sons (1912).
C. V. Wedgwood, The Thirty Years War. London: Methuen (1981).
Patrick Williams, The Great Favourite: The Duke of Lerma, and the court and government of King Philip III of Spain, 1598–1621. Manchester: Manchester University Press (2006).
Perez Zagorin, Rebels and Rulers, 1500–1660. Volume II: Provincial rebellion: Revolutionary civil wars, 1560–1660. Cambridge: Cambridge University Press (1992).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 La Política Internacional de Felipe IV

|-

|-

|-

|-

Quốc vương Tây Ban Nha
Quốc vương Bồ Đào Nha
Thân vương xứ Asturias
Vương tử Tây Ban Nha
Vương tử Bồ Đào Nha
Vương tộc Habsburg
Vương tử
Sinh năm 1605
Mất năm 1665
F
Người Tây Ban Nha thế kỷ 17


title: Maylandia thapsinogen

text:
Maylandia thapsinogen là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Kasembe, J. 2005. tháng 5landia thapsinogen. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Maylandia


title: Tabuan-Lasa, Basilan

text:
Tabuan-Lasa là một đô thị ở tỉnh Basilan, Philippines.

Các đơn vị hành chính

Tabuan-Lasa, về mặt hành chính, được chia thành 12 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2007 Census Population Figures for Basilan
 One Municipality created in the First Quarter of 2008

Đô thị của Basilan


title: Limbodessus curviplicatus

text:
Limbodessus curviplicatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Anthidium afghanistanicum

text:
Anthidium afghanistanicum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1965


title: Hiệp hội bóng đá Israel

text:
Hiệp hội bóng đá Israel (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Israel. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Israel gia nhập FIFA năm 1929 và UEFA năm 1994.

Đội hình

Đội hình hiện tại
Những cầu thủ sau được triệu tập tham dự Vòng loại UEFA Euro 2024 gặp Kosovo và Thụy Sĩ lần lượt vào ngày 25 và 28 tháng 3 2023.

Số lần khoác áo và số bàn thắng được tính đến ngày 28 tháng 3 năm 2023, sau trận đấu với Thụy Sĩ.

Các cầu thủ nổi tiếng

 Dudu Aouate
 Arik Benado
 Yossi Benayoun
 Eyal Berkovic
 Gidi Damti
 Yehoshua Glazer
 Ori Malmilian
 Eli Ohana
 Avi Ran
 Haim Revivo
 Ronny Rosenthal
 Yitzhak Shum
 Giora Spiegel
 Mordechai Spiegler
 Nahom Stelmach
 Yochanan Vollach
 Robby Young

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ

Israel
Bóng đá Israel


title: Lý thuyết phiếm hàm mật độ

text:
Lý thuyết phiếm hàm mật độ (tiếng Anh: Density Functional Theory) là một lý thuyết được dùng để mô tả các tính chất của hệ electron trong nguyên tử, phân tử, vật rắn,... trong khuôn khổ của lý thuyết lượng tử. Trong lý thuyết này, các tính chất của hệ N electron được biểu diễn qua hàm mật độ electron của toàn bộ hệ (là hàm của 3 biến tọa độ không gian) thay vì hàm sóng (là hàm của 3N biến tọa độ không gian). Vì vậy, lý thuyết hàm mật độ có ưu điểm lớn (và hiện nay đang được sử dụng nhiều nhất) trong việc tính toán các tính chất vật lý cho các hệ cụ thể xuất phát từ những phương trình rất cơ bản của vật lý lượng tử.

Lịch sử
Ý tưởng dùng hàm mật độ để mô tả các tính chất của hệ electron được nêu trong các công trình của Llewellyn Hilleth Thomas và Enrico Fermi ngay từ khi cơ học lượng tử mới ra đời. Đến năm 1964, Pierre Hohenberg và Walter Kohn chứng minh chặt chẽ hai định lý cơ bản, là nền tảng của lý thuyết phiếm hàm mật độ. Hai định lý khẳng định năng lượng ở trạng thái cơ bản là một phiếm hàm của mật độ electron, do đó về nguyên tắc có thể mô tả hầu hết các tính chất vật lý của hệ electron qua hàm mật độ. Một năm sau, W. Kohn và Lu Jeu Sham nêu ra quy trình tính toán để thu được gần đúng mật độ electron ở trạng thái cơ bản trong khuôn khổ lý thuyết DFT. Từ những năm 1980 đến nay, cùng với sự phát triển tốc độ tính toán của máy tính điện tử, lý thuyết DFT được sử dụng rộng rãi và hiệu quả trong các ngành khoa học như: vật lý chất rắn, hóa học lượng tử, vật lý sinh học, khoa học vật liệu,.... W. Kohn đã được ghi nhận những đóng góp của ông cho việc phát triển lý thuyết phiếm hàm mật độ bằng giải thưởng Nobel Hóa học năm 1998 .

Xấp xỉ Thomas-Fermi (Thomas-Fermi Approximation)
Trong xấp xỉ Thomas và Fermi, động năng của hệ electron được lấy xấp xỉ bằng một phiếm hàm tường minh của mật độ có biểu thức tương tự như biểu thức của hệ electron không tương tác, năng lượng tương tác giữa các electron được xấp xỉ đơn giản bằng năng lượng tương tác tĩnh điện (electrostatic energy). Dạng tường minh của phiếm hàm năng lượng được viết như sau

Mật độ electron ở trạng thái cơ bản được tìm từ điều kiện cực tiểu của phiếm hàm năng lượng, chẳng hạn bằng phương pháp nhân tử Lagrange. Kết quả của phép xấp xỉ này khi áp dụng cho các hệ electron trong nguyên tử, phân tử là khá khiêm tốn. Mặc dù cho dáng điệu của mật độ electron tương đối chính xác về mặt định tính, nhưng hoàn toàn không phù hợp về định lượng. Từ đó dẫn đến những kết quả phi vật lý chẳng hạn như không mô tả được cấu trúc lớp (shell structure) của electron trong nguyên tử, không dẫn tới liên kết hóa học trong phân tử,... Điều này hoàn toàn có thể hiểu được bởi với các hệ electron trong nguyên tử, phân tử thì phép xấp xỉ cho số hạng động năng như trên là khá "thô thiển" (chỉ là xấp xỉ tốt cho những hệ mà mật độ electron gần như không đổi). Hơn nữa, phần năng lượng tương tác electron-electron (do bản chất lượng tử của chuyển động) đóng góp vào tổng năng lượng của trạng thái cơ bản là năng lượng trao đổi (exchange) và tương quan (correlation) đều bị loại bỏ. Những khiếm khuyết này được khắc phục phần lớn trong phương trình của Kohn và Sham, làm nên thành công của lý thuyết DFT.

Định lý Hohenberg-Kohn
Mặc dù được sử dụng rất sớm nhưng phải đến năm 1964 ý tưởng mô tả các tính chất trạng thái cơ bản của hệ electron thông qua hàm mật độ của hệ mới được khẳng định chắc chắn bằng định lý Hohenberg-Kohn thứ nhất:

Với một hệ bất kỳ gồm các hạt tương tác với nhau và với trường ngoài (thể hiện bởi thế ), thì thế bên ngoài này được xác định duy nhất (sai khác hằng số cộng) bởi mật độ ở trạng thái cơ bản của các hạt .

Điều này có nghĩa là không thể tồn tại hai trường thế (sai khác một hằng số cộng) cho cùng một mật độ trạng thái cơ bản. Một hệ quả quan trọng của định lý là Hamiltonian của hệ, và do đó cả hàm sóng, cũng được xác định hoàn toàn bởi . Nói cách khác, các tính chất của hệ hoàn toàn được xác định khi biết mật độ trạng thái cơ bản.

Tham khảo

Định lý vật lý


title: Castelmola

text:
Castelmola là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 170 km về phía đông của Palermo vào khoảng 40 km về phía tây nam của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.107 người và diện tích là 16,4 km².

Castelmola giáp các đô thị: Gaggi, Letojanni, Mongiuffi Melia, Taormina.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Ambikapur

text:
Ambikapur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Surguja thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Địa lý
Ambikapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 603 mét (1978 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ambikapur có dân số 65.999 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Ambikapur có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Ambikapur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: Callosobruchus imitator

text:
Callosobruchus imitator là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Callosobruchus


title: Lasioglossum annulipes

text:
Lasioglossum annulipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1876


title: Dãy núi Trung Ương

text:
Dãy núi Trung ương (, Hán Việt: Trung ương sơn mạch), là dãy núi chính của Đài Loan. Dãy núi này chạy dọc từ bắc xuống nam của hòn đảo, tuy nhiên vị trí của dãy núi nằm lệch về phía đông. Do sự chia cắt này, việc kết nối giữa phía tây và phía đông Đài Loan không được thuận tiện. Đỉnh cao nhất của dãy núi là Tú Cô Loan (秀姑巒山), cao tới 3.860 mét (12.664 feet). Dãy núi Trung ương nằm trong vùng sinh thái rừng xanh cận nhiệt đới Đài Loan, với chủng loại cây rừng thay đổi theo độ cao.

Theo một quan điểm rộng hơn, dãy núi Trung ương bao gồm cả các dãy núi liên hợp như Tuyết Sơn và Ngọc Sơn, như vậy đỉnh cao nhất của dãy núi Trung ương sẽ là Ngọc Sơn cao 3.952 mét (12.966 feet), và đỉnh cao thứ hai là Tuyết Sơn cao 3.886 mét (12.749 feet).

Danh sách đỉnh núi
 Tú Cô Loan Sơn (秀姑巒山)（3.825 mét）
 Mã Bác Lạp Tư Sơn (馬博拉斯山)（3.785 mét）
 Nam Hồ Đại Sơn (南湖大山)（3.742 mét）
 Trung ương Tiêm Sơn (中央尖山)（3.705 mét）
 Quan Sơn (關山)（3.668 mét）
 Đỉnh Kỳ Lai Chủ Sơn Bắc (奇萊主山北峰)（3.607 mét）
 Hướng Dương Sơn (向陽山)（3.602 mét）
 Kỳ Lai Chủ Sơn (奇萊主山)（3.560 mét）
 Tam Xoa Sơn (三叉山)（3.496 mét）
 Hiệp Hoan Sơn (合歡山)（3.416 mét）
 Đan Đại Sơn (丹大山)（3.325 mét）
 Năng/Nại/Nai Sơn (能高山)（3.262 mét）

Thư viện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rừng Xanh cận nhiệt Đài Loan (WWF)

Dãy núi Đài Loan


title: Jubainville

text:
Jubainville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,33 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 68 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jubainville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Matignicourt-Goncourt

text:
Matignicourt-Goncourt  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 112 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Matignicourtgoncourt


title: Cardiophorus trimaculatus

text:
Cardiophorus trimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Ecnomus miriwud

text:
Ecnomus miriwud là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomus


title: Montpellier

text:
Montpellier là thành phố miền Nam, là tỉnh lỵ của tỉnh Hérault, thuộc vùng hành chính Occitanie của nước Pháp. Montpellier nằm giữa Nime và Bezier, gần với biển Địa Trung Hải, có dân số là 251.000 người (năm 2006). Montpellier nằm trên trục giữa phía Bắc Tây Ban Nha và phía Tây Italia. Kể từ năm 2001, Montpellier chia làm 7 khu vực hành chánh quan trọng: Montpellier centre, Croix d’argent, les Cévennes, Mosson, Hôpitaux-Facultés, Port-Marianne, Prés-Arènes

Môi trường

Montpellier là thành phố tương đối sạch.

Vị trí Địa lý

Montpellier là thành phố lớn thứ 8 của Pháp, là thành phố lớn thứ hai vùng hành chính Occitanie và tỉnh Hérault. Là thành phố lớn thứ 3 sau Marseille và Nice ở khu vực Địa Trung Hải. Mật độ dân số thành phố liên tục tăng trong vòng 50 năm trở lại đây.

Montpellier nằm cách biển Địa Trung Hải 10 km theo đường bộ, cách núi gần nhất 75 km (Đỉnh Aigoual 1 567 m, thuộc tỉnh Gard).

Thành phố Montpellier nằm rất gần với biển. Vị trí cao nhất là quảng trường Payrou cao 57m so với mặt nước biển. thành phố được hình thành và phát triển trên 2 ngọn đồi là: Montpellier và Montpellieret. Những con dường dẫn lên đây thường nhấp nhô, khó đi. Ở Montpellier có hai con sông lớn bắt ngang là le Lez ở phía Đông và Mosson ở phía Tây. Montpellier được mở rộng theo hướng bờ biển bằng việc hình thành nhưng khu dân cư mới ở phía Nam thành phố như Antigone, Port Marianne, Richter). Vào những năm 1977, Montpellier trở thành tuyến hằng hải quan trọng nối liền Gênes và Barcelone.
Thành phố Montpellier có diện tích 5688 hectares. Đất thổ cư chiếm khoảng ba phần năm tổng diện tích, phần còn lại là các công viên, khu bảo tồn (Zoologique Lunaret và Bois de Montmaur) và đất canh tác (gần 180ha đất nông nghiệp phần lớn là các ruộng nho) các vùng canh tác nho nổi tiếng như phía Đông (Montaubérou, Valédeau, Faugergues), phía Nam (méjanelle, Mogère,..) phía Bắc (plan 4 Seigneurs), phía Tây (château-Bon, Bionne, Rieucoulon)

Khí hậu

Khí hậu Montpellier ảnh hưởng khí hậu vùng Địa Trung Hải, lượng mưa trung bình hàng năm ít, đôi khi có mưa rào to vào mùa thu từ tháng 9 đến tháng 12. Ngược lại, mùa hè khí hậu khô và có giông vào tháng 8. Nhiệt độ trung bình trong năm là 14,2 độ C, cao hơn mức trung bình của Pháp là 12,2 độ C.

Lịch sử

Bá tước Melgueil là người đầu tiên đặt tên cho thành phố là Montpellier năm 985. Tiếp sau đó, những vùng lân cận như Nimes, Narbonne, Béziers hay Carcassonne được hình thành vào thời kì La Mã vào thế kỉ thứ 11. Nằm giữa Tây Ban Nha và Ý, gần với hải cảng Lattes, thành phố Montpellier nhanh chóng trở thành 1 trung tâm giao lưu văn hoá, kinh tế, mỹ nghệ, kim hoàn giữa khu vực Bắc Âu với Tây Ban Nha nói riêng và cả vùng Địa Trung Hải nói chung.
Sau cái chết của bá tước Guilhem VIII ngày 9 thánh 11 năm 1202, đánh dấu chấm hết cho sự cai trị của triều đại nhà Guilhem mở dường cho việc hình thành chính quyền thành phố theo nền cộng hòa.
Vào thời kì Trung cổ, nhà thờ Notre – Dame - des tables là nơi tập trung những người hành hương đến từ Saint - Jacques-de - Compostelle. Điều này kéo theo sự hình thành các viện bệnh và viện nhà cứu trợ. Các bác sĩ người do thái và ả rập dưới sự săn đuổi của người Tây Ban Nha tập trung lại đây và cho ra đời trường y Montpellier (l’école Médecine de Montpellier) năm 1220 dưới quyền lãnh đạo của cha sứ Honorius III. Đây cũng được xem là một trong những trường Y khoa lâu đời nhất của Pháp.
Vào những năm đầu của thế kỉ XVII và XVIII, giới quý tộc Montpellier bắt đầu hình thành một thú vui xây dựng nhiều cung điện nguy nga và nhiều vườn hoa. Một trong những nơi đẹp nhất là l’hôtel de Guidais, vườn Peyrou. Quảng trường Comédie và L’arc de triomphe – Esplanade du Peyrou được xây dựng dưới lệnh của vua Louis XIV vào thế kỉ XVII.
Vào thời điểm chiến tranh thế giới lần thứ hai, ngày 13 tháng 2 năm 1941, dưới sự dẫn dắt của thống chế Pétain, chính phủ Pháp lâm thời, đã có cuộc gặp gỡ với tướng Franco (bấy giờ là người lãnh đạo nhà nước thân phát xit ở Tây Ban Nha).
Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, một lần nữa Montpellier lại được vinh hạnh là nơi diễn ra cuộc gặp gỡ ký kết về hợp tác song phương giữa tổng Francois Mitterrand. thủ tướng Michel Rocard và thủ tướng Tây Ban Nha Felipe Gonzaléz vào ngày 23, 24 tháng 11 năm 1988.

Giao thông vận tải

Đường bộ

 Từ năm 2004, toà thị chính Monpellier cho xây dựng các rào cản tự động, cấm tất cả phương tiện đi lại trong khu trung tâm trừ một vài khoảng thời gian cố định trong ngày một số phương tiện đặc biệt như xe cảnh sát, bưu diện, xe rác được phép lưu thông.
Giao thông trong thành phố khá thuận tiện, rất it khi xảy ra hiện tượng kẹt xe nhiều giờ liền. vì thế, Montpellier có rất ít những bãi đậu xe miễn phí và thành phố nghiêm cấm việc đậu xe quá 24 tiếng tại cùng một địa điểm.
Ngoài ra, thành phố khuyên khách du lịch đến đây nên để lại xe ở các bãi dậu xe ở ngoại ô thành phố và sử dụng phương tiện công cộng để di vào tham quan thành phố.

Giao thông công cộng TAM (Transports de l'agglomération de Montpellier)

Giao thông công cộng ở Montpellier được chia làm 4 dạng (bus, tramway, xe đạp thuê theo giờ và xe chuyên chở chung). Thành phố Montpellier được chia ra làm 2 tuyến tramway đã đi vào sử dụng và 2 đang trong giai đoạn thi công:
 Tram 1 có màu xanh biển tô điểm với một vài cánh én,nối liền từ la Paillade Tây Bắc thành phố đến Odysseum phía Đông, đi qua các bệnh viện (St Élois, La Peyronie) và trường học (faculté des sciences et des lettres) và trung tâm thành phố (Corum, place Comédie) và cuối cùng gare SNCF, Antigone et Richter.
 Tram 2 có màu chủ đạo là cam điểm tô là những cánh hoa đầy màu sắc mang hương vị mùa hè, nối liền các vùng khu vực dân cư như Jacou, Castelnau-le-lez và St Jean de Verdas theo trục Đông-Bắc, Tây-Nam.
 Tram 3 khởi công tháng 3 năm 2009 dự kiến khánh thành vào đầu năm 2012 nối liền trung tâm thành phố với các vùng ven biển (Juvignac, Lattes, Pérols)
 Tram 4 được quyết định bởi thị trưởng thành phố Montpellier và các vùng phụ cận nối liền sân vận động rugby Yves-du-Manoir ở phía Tây thành phố đến Clapiers ở phía Bắc dự kiến sẽ đi qua các đại lộ Henri IV-Peyrou-Jeu de Paume.
 Với 4 tuyến tramway, Montpellier còn có 29 tuyến bus khác nhau giúp cho việc đi lại của người dân trong thành phố rất thuận tiện. 2 tuyến hoạt động về đêm như ligne 15, Amigo.
 Dịch vụ cho thuê xe đạp mang tên velomagg với hơn 50 trạm bãi giúp cho việc đi lại càng dễ dàng ngoài ra cũng giúp cho thành phố giảm được lượng khí thải hằng năm
 Mới đây nhất là dịch vụ cho thuê xe Modulauto rất tiện lợi cho khách du lịch có nhu cầu tham quan Montpellier bằng xe ôtô.

Đường sắt

Gare lớn nhất ở Montpellier có tên là Saint Roch được đặt tên tháng 3 năm 2005. Với TGV bạn chỉ mất 3h15 để có thể đi từ Montpellier đến gare de Lyon (Paris). tuyến đường sắt của montpellier nằm trên trục Nime-Narbonne-Toulouse - Bordeaux - Barcelone.

Văn hoá

Bảo tàng

 Musée Fabre, nơi trưng bày bộ sưu tập gần 800 bức tranh đặc sắc mở cửa từ ngày 4 tháng 2 năm 2007
 Musée Atger, Hơn 1000 bức vẽ đến từ các trường nghệ thuật của Pháp, Ý
 Musée du Fougau (Bảo tàng nghệ thuật cổ truyền)
 Musée languedocien
 Musée d'Anatomie Bào tàng giải phẫu học
 Musée de la pharmacie Bảo tàng y dược học
 Musée Empereur Antonin (ou musée des moulages) Bảo tàng hoàng đế Antonin
 Musée de l'Histoire de Montpellier (Crypte Notre-Dame des Tables) Bảo tàng lịch sử Montpellier
 Musée de l'infanterie (École d'Application de l'Infanterie) Bào tàng quân đội
 Planétarium Galilée (Odysseum) Bào tàng vũ trụ
 Agropolis-Museum (Agropolis)

Cinémas
 Gaumont Comédie
 Gaumont multiplexe
 Le Royal
 Cinéma Utopia (anc. Diagonal Campus)
 Mega CGR (sur la commune de Lattes)

Các trường Đại học tại Montpellier

Montpellier hiện có 3 trường Đại học (Universités) và 5 trường lớn (Grands Ecoles)

Trường Đại học Montpellier 1 (Université Montpellier 1)

Là trường Đại học đào tạo chủ yếu tập trung vào các nhóm ngành Kinh tế, Luật, Y học, Dược, Thể thao và nhiều lĩnh vực chuyên ngành thuộc các lĩnh vực trên.

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Y và Luật
 Các ngành có nhiều SV VN: Kinh tế, Luật và Y

Trường Đại học Montpellier 2 (Université Montpellier 2 - Sciences et Techniques)

Là trường Đại học đào tạo chủ yếu các nhóm ngành thuộc khoa học tự nhiên và kỹ thuật như: Toán, Công nghệ thông tin, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Khoa học Trái Đất và Môi trường, Vật liệu, Cơ khí, Xây dựng.

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Vật liệu, CN Sinh học và Hóa học
 Các ngành có nhiều SV VN: Vật liệu, CN Sinh học

Trường Đại học Montpellier 3 (Université Montpellier 3 - Paul Valéry)

Là trường Đại học đào tạo chủ yếu các nhóm ngành nghệ thuật, văn chương, xã hội nhân văn, ngôn ngữ như: Văn học, Lịch sử, Ngôn ngữ, Khảo cổ, Du lịch, Âm nhạc.

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Nghệ thuật, Văn chương
 Các ngành có nhiều SV VN: Văn chương, Ngôn ngữ

Các trường lớn (Grandes Ecoles)

Trường Nông nghiệp (Ecole Supérieure d'Agronomie Agro Montpellier)

Đào tạo chủ yếu các ngành liên quan đến Nông nghiệp và phục vụ Nông nghiệp, Nông thôn

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Nông học, Kinh tế Nông thôn, Chế biến thực phẩm
 Các ngành có nhiều SV VN: Nông học, thực phẩm

Trường Kiến trúc (ENSAM - Ecole d'Architecture Montpellier)

Đào tạo các ngành liên quan đến kiến trúc, quy hoạch và xây dựng

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Kiến trúc, Cảnh quan
 Các ngành có nhiều SV VN: Kiến trúc

Trường Thương mại (ESC Montpellier Ecole Supérieure de Commerce de Montpellier)

Đào tạo các ngành liên quan đến thương mại, quản lý, MBA, một số ngành liên kết với trường Đại học Montpellier 1

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Thương mại Quốc tế, MBA
 Các ngành có nhiều SV VN: Thương mại

Trường Hóa học (ENSCM - Ecole Supérieure de Chimie de Montpellier)

Đào tạo các ngành liên quan đến hóa học, vật liệu và công nghệ hóa học

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Công nghệ hóa học, Vật liệu, Xúc tác, Hóa dầu, Hóa dược
 Các ngành có nhiều SV VN: Công nghệ hóa học

Trường Mỹ thuật (L'Ecole supérieure des Beaux-Arts de Montpellier Aggomération)

 Các ngành đào tạo có tiếng của trường: Mỹ thuật, Hội họa

Học viện Hàng không Montpellier-ESMA

 Đào tạo phi công

Các thành phố kết nghĩa
  Louisville, Kentucky, Hoa Kỳ
  Heidelberg, Baden-Württemberg, Đức
  Barcelona, Tây Ban Nha
  Thành Đô, Tứ Xuyên, Trung Quốc
  Tiberias, Israel
  Fès, Maroc

Những người con của thành phố
 Laure-Adelaide Abrantès, nhà văn nữ
 Didier Auriol (sinh 1958), vô địch thế giới về đua ô tô rallying.
 Frédéric Bazille họa sĩ Trường phái ấn tượng, (1841-1871)
 Antoine-Jérôme Balard (1802-1876), nhà hóa học
 Sébastien Bourdon 1616-1671) họa sĩ.
 Alexandre Cabanel (1823-1889), họa sĩ
 Alfred Bruyas (1821-1876), sưu tập nghệ thuật
 Jean-Jacques Régis de Cambacérès (1753-1824), chính trị gia và là chính khách.
 Auguste Comte (1798-1857), một trong những người sáng lập môn xã hội học
 Jean Dauberval (1742-1806), nghệ sĩ múa và biên đạo múa.
 Jean-Luc Dehaene (sinh 1940), chính trị gia.
 François-Xavier-Pascal Fabre (1766–1837), họa sĩ, người thành lập Muée Fabre tại Montpellier
 Stéphane Goubert (sinh 1970) vận động viên đua xe đạp.
 Juliette Gréco, nữ ca sĩ và nữ diễn viên
 Patrice Héral, nhạc sĩ nhạc jazz
 Jacques I của Aragon (1208-1276) vua của Aragon
 Jaume II của Mallorca (1243-1311) vua của Mallorca
 Louis Lepic (1765-1827), tướng của Napoléon.
 Léo Malet, nhà văn
 Guillaume Mathieu, comte Dumas
 Adolphe Nourrit (1802-1839), người hát tenor
 Charles Bernard Renouvier
 Max Rouquette (1908-2005), nhà văn
 Émile Saisset
 Edmond Séchan (sinh 1919), đạo diễn, nhà viết kịch bản phim và là nhiếp ảnh gia
 Émilie Simon (sinh 1978), nhà soạn nhạc, nữ ca sĩ
 Francis Ponge (1899-1988), nhà thơ.
 Édouard Albert Roche, nhà toán học
 Thánh Rochus của Montpellier (khoảng 1295-1327
 Joseph-Marie Vien (1716-1806) họa sĩ của Trường phái cổ điển.
 Hermann Wedel-Jarlsberg, chính trị gia

Xem thêm

 Site chính thức của Chi hội sinh viên Việt Nam tại Montpellier
 Site chính thức của thành phố Montpellier
 Site chính thức của Montpellier và vùng phụ cận

Tham khảo

Hérault
Xã của Hérault
Thành phố ở Languedoc-Roussillon


title: Semiophora

text:
Semiophora là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Vulcaniella klimeschi

text:
Vulcaniella klimeschi là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Macedonia, mainland Hy Lạp và Crete.

Ấu trùng ăn Salvia ringens.Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

Vulcaniella
Côn trùng châu Âu


title: Taucha

text:
Taucha là một thị xã thuộc huyện of Nordsachsen, trong bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Taucha có diện tích 33,7 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 14,575 người. Đô thị này nằm bên sông Parthe, 10 km về phía đông bắc Leipzig.

Tham khảo

Thị trấn của bang Sachsen


title: Trương Chiêu (Tam Quốc)

text:
Trương Chiêu (chữ Hán: 張昭; 155 - 236) là khai quốc công thần của nước Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Chối từ tiến cử
Trương Chiêu có tên tự là Tử Bố (子布), người nước Bành Thành thuộc Từ châu. Ông là người học rộng, có nhiều kiến thức, viết chữ rất đẹp. Ông kết bạn với các danh sĩ đương thời như Vương Lãng ở Đông Hải và Triệu Dực ở Lang Nha.

Tướng quốc Bành Thành thấy Trương Chiêu có tài bèn tiến cử ông làm hiếu liêm (theo quy tắc của nhà Hán đương thời, cứ 20 vạn người mới chọn ra 1 người, được Thái thú tiến cử làm hiếu liêm) nhưng ông từ chối không nhận. Sau đó Thứ sử Từ châu là Đào Khiêm cũng cất nhắc ông làm mậu tài (mậu tài là danh hiệu cao hơn hiếu liêm, mỗi châu chỉ được 1 người do Thứ sử tiến cử mỗi đợt, trong khi cả nước chỉ có 13 châu), nhưng Trương Chiêu cũng từ tạ không nhận. Đào Khiêm nổi giận, bèn bắt giam Trương Chiêu.

May mắn, ông được người bạn là Triệu Dực đang ở dưới quyền Đào Khiêm cứu cho ra ngoài.

Theo giúp Tôn Sách
Trương Chiêu được tự do bèn mang gia đình đi tới Giang Nam. Ông vẫn sống tự do không muốn ràng buộc.

Tôn Sách mang quân bình định Giang Đông, gặp Trương Chiêu, tỏ ra rất kính trọng ông. Tôn Sách tìm đến tận nhà ông, lạy mẹ ông, đối đãi rất hậu. Cuối cùng Trương Chiêu nhận lời theo giúp Tôn Sách. Ông được Tôn Sách phong làm Trưởng sử kiêm Phủ quân trung lang tướng.

Tôn Sách đi đánh dẹp các nơi, giao việc hành chính sự vụ hàng ngày cho Trương Chiêu giải quyết. Trương Chiêu thu xếp mọi việc ổn thỏa. Tại trung nguyên có nhiều người mộ tài năng của ông, gửi thư cho ông khen ngợi tài năng; lại có nhiều thư gửi cho Tôn Sách nói rằng Trương trưởng sử thường xem trước các công văn giấy tờ.

Trương Chiêu thấy khó xử, bèn giấu những bức thư từ trung nguyên gửi tới vì sợ Tôn Sách nghi ngờ. Tôn Sách biết chuyện, bèn mang việc Tề Hoàn công phó thác việc triều chính cho Quản Trọng mà làm nên nghiệp bá chủ chư hầu để trấn an ông, tỏ ý tin tưởng ông như Tề Hoàn công tin dùng Quản Trọng.

Năm 200, Tôn Sách ốm nặng sắp qua đời, bèn gọi ông vào phó thác việc giúp em là Tôn Quyền nối nghiệp. Tôn Sách dặn ông:
Nếu Tôn Quyền có thể gánh vác được trách nhiệm lớn lao thì ngươi cứ tự mình gánh vác. Vạn nhất sự tình không được thuận lợi thì cứ thong thả về tây, cũng đừng lo nghĩ.

Phò trợ Tôn Quyền
Ngay khi Tôn Sách qua đời, Trương Chiêu lập tức đỡ Tôn Quyền lên ngựa, khuyên Tôn Quyền gác đau thương lại, mang quân mã đi tuần sát một vòng để lòng người hướng về với vị chủ mới. Ông trở thành người đóng vai trò trợ thủ số một cho Tôn Quyền, người thứ hai là Chu Du.

Năm 202, mẹ Tôn Quyền là Ngô phu nhân qua đời, khi lâm chung cũng dặn gửi Tôn Quyền cho Trương Chiêu.

Năm 208, Tào Tháo đánh chiếm Kinh châu rồi mang quân áp sát Giang Đông. Tôn Quyền lo lắng hỏi ý kiến các quan tướng. Trương Chiêu theo chủ trương đầu hàng Tào Tháo vì ông cho rằng lực lượng Giang Đông nhỏ yếu không đương nổi đại quân Tào, còn Chu Du và Lỗ Túc chủ trương chống Tào. Cuối cùng Tôn Quyền theo ý kiến của Chu Du, đại phá quân Tào trong trận Xích Bích.

Về việc này, các sử gia có bàn tới tư tưởng của Trương Chiêu do tác động từ lời trăng trối của Tôn Sách. Tôn Sách dặn ông "thong thả về tây" là ám chỉ triều đình Hứa Xương của Hán Hiến Đế đang do Tào Tháo đang nắm giữ. Vì vậy trước thế mạnh của Tào Tháo, Trương Chiêu coi việc thuận theo Tào Tháo không phải là trái ý của Tôn Sách.

Sau trận Xích Bích, Tào Tháo gửi thư cho Tôn Quyền, đề nghị giao nộp Trương Chiêu để xử tội, nhưng Tôn Quyền từ chối. Năm 209, Tôn Quyền được Lưu Bị tiến cử làm Xa kỵ tướng quân, Trương Chiêu trở thành Xa kỵ tướng quân sư.

Năm 222, Tôn Quyền được Tào Phi (đã xưng đế) phong làm Ngô vương, bắt đầu đặt thiết chế triều đình. Khi chuẩn bị phong chức thừa tướng đứng đầu trăm quan, mọi người đều nghĩ rằng Trương Chiêu sẽ được chọn. Nhưng cuối cùng Tôn Quyền lại chọn Tôn Thiệu làm thừa tướng.

Năm 225, Tôn Thiệu mất, các quan lại đề cử ông làm thừa tướng, nhưng rồi Tôn Quyền lại chọn Cố Ung, khiến mọi người đều ngạc nhiên. Tuy không làm quan đầu triều, Trương Chiêu vẫn được Tôn Quyền tôn kính gọi bằng "công" chứ không gọi bằng tên.

Tôn Quyền thích đi săn, và thường diễn võ tay không đánh nhau với dã thú. Trương Chiêu hết sức can gián, khuyên không nên làm như vậy, vì nếu gặp rủi ro sẽ khiến thiên hạ chê cười. Tôn Quyền xấu hổ đành nghe theo.

Tôn Quyền thích uống rượu, thường tụ tập các quan uống say sưa. Trương Chiêu nghiêm khắc ngăn cản khiến Tôn Quyền bực bội, khi ông mang việc vua Trụ nhà Thương ham mê rượu chè thâu đêm đến nỗi hỏng chính sự, Tôn Quyền tuy không bằng lòng nhưng đành phải bãi tiệc.

Năm 229, Tôn Quyền xưng làm hoàng đế. Mọi người đến chúc mừng. Đến Trương Chiêu, Tôn Quyền còn nhớ việc ông khuyên hàng Tào, nghiêm mặt hỏi lại ông:
Nếu năm đó trẫm nghe lời ông thì ngày nay làm hoàng đế sao được?

Trương Chiêu sợ hãi vội sụp xuống lạy xin tạ tội. Ít lâu sau ông cáo bệnh, tuổi cao sức yếu xin nghỉ hưu. Đề nghị của ông được Tôn Quyền chấp thuận, phong làm Tuy viễn tướng quân, Do Quyền hầu.

Năm 233, tướng Liêu Đông của nước Tào Ngụy là Công Tôn Uyên sai sứ đến Đông Ngô xin kết giao. Tôn Quyền mừng rỡ, định sai đặc sứ đến Liêu Đông phong Công Tôn Uyên làm Yên vương, hy vọng cùng giáp công đánh Ngụy.

Trước một việc quan trọng, Tôn Quyền sai người đến triệu kiến Trương Chiêu vào triều, hỏi ý ông. Trương Chiêu hết sức can ngăn, cho rằng Công Tôn Uyên sẽ trở mặt không theo, khiến thiên hạ chê cười Đông Ngô. Tôn Quyền bị phật ý, rất tức giận, quát mắng Trương Chiêu, dọa trị tội ông cố cãi ý vua. Trương Chiêu vẫn không chịu đổi ý.

Tôn Quyền không nghe theo, vẫn sai Hứa Yển và Trương Di mang 1 vạn quân đi đường biển đến Liêu Đông phong Công Tôn Uyên làm Yên vương. Trương Chiêu thác bệnh không vào triều nữa. Vua Ngô còn sai người lấy bùn đất trát kín cửa nhà ông lại. Trương Chiêu bèn sai người nhà lấy bùn đất trát thêm một lớp nữa ngoài cổng.

Quả nhiên sau đó Công Tôn Uyên đổi ý, giết chết Hứa Yển và Trương Di, thu luôn 1 vạn người của Đông Ngô làm thuộc hạ. Tôn Quyền nghe tin rất xấu hổ, bèn sai người đến nhà Trương Chiêu tạ lỗi. Nhưng Trương Chiêu vẫn xưng bệnh, không vào chầu. Tôn Quyền đích thân tới tận cổng nhà ông, Trương Chiêu vẫn cáo bệnh không ra. Tôn Quyền tức giận sai đốt cổng lớn. Trương Chiêu sai người nhà đóng lớp cửa thứ hai. Một lúc sau, Tôn Quyền bình tĩnh lại, sai người dập tắt lửa. Lúc đó trong nhà các con Trương Chiêu cũng khuyên can ông và dìu ông ra gặp Tôn Quyền. Tôn Quyền bèn mời ông lên ngồi chung xe và trò chuyện, đi vào triều.

Sau đó Trương Chiêu vẫn giữ lệ vào triều chầu vua Ngô, tới khi ông quá già yếu mới thôi.

Năm 236, Trương Chiêu qua đời, hưởng thọ 81 tuổi. Ông đã phục vụ họ Tôn trong hơn 40 năm, sinh cùng năm và mất cùng năm với đại thần Đổng Chiêu nước Tào Ngụy.

Sau này con ông là Trương Bố có công giúp Ngô Cảnh Đế Tôn Hưu trừ bỏ quyền thần Tôn Lâm.

Bình luận
Trương Chiêu là bậc lão thần, có công giúp họ Tôn mở nước ở Giang Đông. Các sử gia lý giải nguyên nhân Trương Chiêu không được Tôn Quyền trao chức thừa tướng vì mấy lý do:
Tôn Quyền khi làm vương đã có đủ thực lực và quyền uy, chỉ cần một thừa tướng ôn hòa, dễ sai bảo; trong khi Trương Chiêu có uy tín rất lớn và hay can gián quyết liệt, tính tình cứng cỏi, can thiệp vào hoạt động vui thú cá nhân của Tôn Quyền.
Tôn Quyền còn để bụng việc ông từng khuyên họ Tôn hàng Tào.

Ngoài ra, các sử gia còn so sánh ông với Cố Ung, và cho rằng trong khi Trương Chiêu cứng rắn thì Cố Ung mềm mỏng, khéo lựa ý Tôn Quyền hơn khiến Tôn Quyền giữ được thể diện một vị vua, do đó Tôn Quyền chọn Cố Ung kế tục Tôn Thiệu.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trương Chiêu là một nhân vật trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, ông được mô tả như một ông hủ nho, nhu nhược hồ đồ. Ông đóng vai trò khá quan trọng dưới thời Tôn Sách, được Tôn Sách và Ngô phu nhân ủy thác giúp Tôn Quyền. Từ trận Xích Bích vai trò của ông bị lu mờ vì sự thắng thế của phe chủ chiến do Chu Du cầm đầu.

Vai trò can gián của Trương Chiêu trong quan hệ giữa Tôn Quyền và Công Tôn Uyên không được Tam Quốc diễn nghĩa nhắc tới.

Xem thêm
 Tôn Sách
 Tôn Quyền
 Chu Du
 Trương Hoành (Tam Quốc)
 Tôn Thiệu
 Cố Ung

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 2, Nhà xuất bản Công an nhân dân.

Chú thích

Sinh năm 156
Người nhà Hán
Nhân vật chính trị Đông Ngô
Mất năm 236
Người Giang Tô
Nhân vật quân sự Đông Ngô
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa


title: Stenophylax mucronatus

text:
Stenophylax mucronatus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Stenophylax


title: Hoplolabis idiophallus

text:
Hoplolabis idiophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hoplolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Romanita maculipennis

text:
Romanita maculipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Romanita


title: Copelatus parumstriatus

text:
Copelatus parumstriatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Dysoptus fasciatus

text:
Dysoptus fasciatus là một loài bướm đêm thuộc họ Arrhenophanidae. Chúng có thể có phân bố rộng ở các khu rừng mưa vùng đất thấp của Amazonia.

Chiều dài cánh trước khoảng 4.1 mm đối với con đực and about 9.1 đối với con cái. Con trưởng thành bay vào đầu tháng 2.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arrhenophanidae family

Dysoptus


title: Lá cẩm

text:
Lá cẩm hay lá cẩm tím, một vài vùng còn gọi là lá kim lông(danh pháp hai phần: Peristrophe bivalvis (L.) Merr., syn. P. roxburghiana, tiếng Anh: magenta plant) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), phân bố tại vùng Đông Nam Châu Á, từ Assam tới Sri Lanka; và phía đông cho tới hết diện tích Đông Nam Á, Java, Nam Trung Quốc và Đài Loan.

Đây là một loại thực vật lâu năm, có thể đạt chiều cao tới 50–100 cm. Lá dài 2–7.5 cm và rộng 1–3.5 cm. Hoa hai thùy, có thể dài tới 5 cm; màu đỏ tươi đến đỏ tím.

Trồng và sử dụng

Cây lá cẩm có vị ngọt nhẹ, tính mát có tác dụng thanh phế nhiệt chỉ khái (giảm ho) chỉ huyết (cầm máu). Nếu phối hợp với các vị thuốc khác trị được các chứng viêm phế quản nhiều đườm, tiêu lỏng, xuất huyết, chấn thương gân, cơ bị bầm dập. Lá cẩm còn được người dân tộc làm nước để tắm cho trẻ con khỏi rôm sảy.

Ở một số nơi, người ta còn sử dụng lá cẩm để nhuộm màu cho thực phẩm, hoặc dùng để chế biến các thức ăn vì loại lá này không gây độc. Ví dụ như ở Việt Nam có xôi lá cẩm, bánh tét lá cẩm, v.v...

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Magenta plant page
 Chinese names
 Photo
 Photo

R
Nguyên liệu thực phẩm
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Philautus umbra

text:
Philautus umbra là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Malaysia và có thể cả ở Brunei.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp hoặc vùng núinhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Inger, R., Iskandar, D., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M., Yambun, P. & Mumpuni 2004. Philautus umbra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

U
Động vật được mô tả năm 1987
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật đặc hữu Borneo
Động vật đặc hữu Malaysia
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN


title: Pseudopanurgus labrosus

text:
Pseudopanurgus labrosus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1895


title: Chrysolina brunsvicensis

text:
Chrysolina brunsvicensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gravenhorst miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: West Ham United F.C.

text:
West Ham United Football Club là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Anh đặt trụ sở tại vùng phía đông thành phố London, thủ đô nước Anh. West Ham United đã 3 lần đoạt Cúp FA, 1 lần đoạt Cúp C2 châu Âu, 1 lần đoạt UEFA Europa Conference League và 1 lần đoạt cúp Intertoto.

Sân nhà của câu lạc bộ là sân vận động Olympic với sức chứa khoảng 60.000 khán giả. Biệt danh của câu lạc bộ là "The Irons" hoặc "The Hammers" (những cái búa). Các đối thủ truyền thống của West Ham United là các câu lạc bộ cùng thành phố London như Arsenal, Chelsea và Tottenham Hotspur. Hiện nay, câu lạc bộ đang thi đấu tại giải bóng đá ngoại hạng Anh (Premier League).

Lịch sử

Xuất phát

Phiên bản sớm nhất của câu lạc bộ West Ham United được chấp nhận chính thức được thành lập vào năm 1895 với tên gọi là Thames Ironworks F.C., đội bóng của công ty xây dựng tàu lớn nhất và cuối cùng còn sót lại trên sông Thames, công ty Thames Ironworks and Shipbuilding Company, do công nhân kiêm trọng tài liên địa phương Dave Taylor và chủ sở hữu Arnold Hills sáng lập. và được thông báo trên tờ báo Thames Ironworks Gazette vào tháng 6 năm 1895. Thames Ironworks có trụ sở tại Leamouth Wharf ở Blackwall và Canning Town trên cả hai bờ của sông River Lea, nơi sông Lea gặp sông Thames. Thames Ironworks đã xây dựng nhiều tàu và công trình khác nhau, phổ biến nhất là tàu . Tàu cuối cùng được xây dựng ở đó là tàu hạm  vào năm 1912 và công xưởng đã đóng cửa sớm sau đó.

Nhà máy sửa chữa của Castle Shipping Line cũng nằm gần kế bên và đội bóng của họ, ban đầu được biết đến với tên gọi Castle Swifts, sẽ hòa nhập không chính thức với đội bóng của Thames Ironworks.

Đội bóng thi đấu với tư cách hoàn toàn là một đội nghiệp dư trong ít nhất năm 1895, với đội hình bao gồm một số nhân viên công trường. Thomas Freeman là thủy thủ đốt và Walter Parks, một thư ký. Johnny Stewart, Walter Tranter và James Lindsay đều là thợ hàn. Nhân viên khác bao gồm William Chapman, George Sage và Fred Chamberlain, cũng như người nối ống học việc Charlie Dove, người đã có ảnh hưởng lớn đến tương lai của câu lạc bộ sau này.

Thames Ironworks đã giành chiến thắng trong West Ham Charity Cup, một giải đấu tranh tài giữa các câu lạc bộ trong khu vực West Ham, vào năm 1895, sau đó giành chức vô địch London League vào năm 1897. Họ chuyển sang chuyên nghiệp vào năm 1898 khi tham gia Southern League Second Division, và được thăng hạng lên First Division ngay trong lần thử sức đầu tiên. Năm tiếp theo, họ xếp thứ hai từ dưới cùng, nhưng đã xác định mình là một đội bóng cạnh tranh đầy đủ. Họ dễ dàng đánh bại đối thủ địa phương Fulham trong trận đấu play-off giảm hạng, với tỷ số 5-1 vào cuối tháng 4 năm 1900 và giữ vững vị trí trong First Division.

Ban đầu, đội bóng chơi trong bộ trang phục màu xanh đậm, lấy cảm hứng từ ông Hills, người đã từng là một cầu thủ đại học Oxford "Blue," nhưng thay đổi mùa giải sau bằng cách áp dụng bộ áo màu xanh trời và quần đùi trắng màu trắng màu xanh đậm và quần đùi màu trắng kết hợp được mặc từ năm 1897 đến năm 1899.

Sau khi có những tranh chấp ngày càng nảy sinh về quản lý và tài chính của câu lạc bộ, vào tháng 6 năm 1900, Thames Ironworks F.C. đã bị giải tán và gần như ngay lập tức được tái khởi động với tên West Ham United F.C. - phản ánh khu vực West Ham, London nơi họ thi đấu - vào ngày 5 tháng 7 năm 1900, với Syd King làm huấn luyện viên và người sẽ trở thành huấn luyện viên tương lai Charlie Paynter làm trợ lý. Bởi vì gốc gác và liên kết với "đội bóng nhà máy" gốc (vẫn được biểu tượng hóa trên huy hiệu câu lạc bộ), họ vẫn được biết đến là "the Irons" hoặc "the Hammers" trong lòng các cổ động viên và truyền thông.

Sinh ra của West Ham United (1901-1961)
West Ham United gia nhập Western League vào mùa giải năm 1901 và tiếp tục thi đấu ở Southern Division 1. Năm 1907, West Ham được vinh danh là nhà vô địch Western League Division 1B, sau đó đánh bại nhà vô địch 1A là Fulham 1-0 để trở thành nhà vô địch tổng cộng của Western League. Câu lạc bộ mới tái khởi đầu tiên tiếp tục chơi các trận đấu tại Memorial Grounds ở Plaistow (do Arnold Hills tài trợ) nhưng sau đó chuyển đến một sân bóng ở khu vực Upton Park với tên gọi Boleyn Ground vào năm 1904. Trận đấu đầu tiên của West Ham tại sân nhà mới là trận đấu với đối thủ gạo cội rivals Millwall (chính là một đội bóng của Ironworks, dù là cho một công ty đối thủ), thu hút 10.000 khán giả và West Ham giành chiến thắng 3-0, và theo như Daily Mirror viết vào ngày 2 tháng 9 năm 1904, "Được ưu đãi bởi thời tiết trở nên tốt sau những mưa lớn vào buổi sáng, West Ham United đã bắt đầu mùa giải của họ một cách thuận lợi nhất vào tối hôm qua; khi họ đánh bại Millwall với tỷ số 3 bàn không gỡ trên sân mới tại Upton Park."

Năm 1919, vẫn dưới sự lãnh đạo của King, West Ham được chấp thuận vào Football League Second Division, trận đấu đầu tiên của họ là trận hòa 1-1 với Lincoln City, và thăng hạng lên First Division năm 1923, cũng như tham dự trận chung kết FA Cup đầu tiên được tổ chức tại Wembley Stadium cũ. Đối thủ của họ là Bolton Wanderers. Trận đấu còn được biết đến với tên gọi "White Horse Final", được đặt theo tên một con ngựa trắng (thực chất là màu xám) được cưỡi bởi cảnh sát viên George Scorey. Ước tính có khoảng 200.000 người đến xem trận đấu, tràn ra sân bóng, và trước khi bắt đầu trận đấu, phải tống khứ sân bằng "Billie", con ngựa trắng khổng lồ này. Trận chung kết kết thúc với tỷ số 2-0 nghiêng về phía Bolton. Đội bóng có kết quả khá phức tạp ở First Division nhưng vẫn duy trì vị trí của mình trong mười năm và lọt vào bán kết FA Cup năm 1933.

Năm 1932, câu lạc bộ bị xuống hạng xuống Second Division và người đứng đầu lâu dài Syd King bị sa thải sau khi phục vụ câu lạc bộ trong vai trò huấn luyện viên trong 32 năm, và là cầu thủ từ năm 1899 đến năm 1903. Sau khi bị xuống hạng, King gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Ông xuất hiện say rượu tại một cuộc họp hội đồng và sau đó tự tử. Ông được thay thế bằng trợ lý huấn luyện viên Charlie Paynter, người đã từng làm việc với West Ham ở nhiều vai trò kể từ năm 1897 và đảm nhiệm vai trò này cho câu lạc bộ đến năm 1950 với tổng cộng 480 trận. Câu lạc bộ đã chiếm phần lớn ba mươi năm tiếp theo ở hạng đấu này, trước tiên dưới sự lãnh đạo của Paynter và sau đó là dưới sự lãnh đạo của cựu cầu thủ Ted Fenton.

Ted Fenton đã thành công trong việc giúp câu lạc bộ thăng hạng trở lại hạng đấu cao nhất của bóng đá Anh vào năm 1958. Với đóng góp đáng kể của cầu thủ Malcolm Allison, Fenton đã giúp phát triển cả đội hình sáng giá của West Ham trong tương lai và phong cách chơi bóng đá của câu lạc bộ.

Những năm vinh quang (1961-1986)
Ron Greenwood được bổ nhiệm làm người kế nhiệm của Fenton vào năm 1961 và nhanh chóng dẫn dắt câu lạc bộ giành được hai danh hiệu lớn, vô địch 1964 FA Cup Final. Đội bóng được dẫn dắt bởi cầu thủ trẻ Bobby Moore. West Ham cũng giành chiến thắng trong Cúp C2 Châu Âu vào năm sau đó. Trong World Cup 1966, các thành viên quan trọng của đội tuyển Đội tuyển Anh vô địch, bao gồm đội trưởng Bobby Moore; Martin Peters (ghi bàn trong trận chung kết); và Geoff Hurst, người ghi bàn hat-trick đầu tiên trong trận chung kết World Cup nam. Tất cả ba cầu thủ này đã trưởng thành từ đội trẻ của West Ham.
Có một tượng "Champions" trên đường Barking, đối diện với quán Boleyn Tavern, tưởng nhớ ba "người con" của West Ham đã giúp giành chức vô địch World Cup 1966: Bobby Moore, Geoff Hurst và Martin Peters. Tượng cũng bao gồm cầu thủ Everton là Ray Wilson.

Sau một khởi đầu khó khăn trong mùa giải 1974-75, Greenwood chuyển lên "lầu trên" để trở thành giám đốc điều hành và mà không thông báo cho ban quản trị, ông bổ nhiệm trợ lý của mình John Lyall làm huấn luyện viên đội. Kết quả là thành công tức thì - đội ghi 20 bàn thắng trong bốn trận đầu tiên và giành chức vô địch FA Cup, trở thành đội cuối cùng giành FA Cup với đội hình toàn Anh khi họ đánh bại Fulham 2-0 trong trận chung kết năm 1975. Đội Fulham bao gồm hai cựu đội trưởng của đội tuyển Anh, Alan Mullery và huyền thoại Bobby Moore của West Ham. Lyall sau đó dẫn dắt West Ham vào trận chung kết Cúp C2 Châu Âu năm 1976, mặc dù đội thất bại 2-4 trước đội Bỉ Anderlecht. Thời gian làm giám đốc điều hành của Greenwood chỉ kéo dài chưa đến ba năm, khi ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên của tuyển Anh sau khi Don Revie từ chức vào năm 1977.

Năm 1978, West Ham lại bị rớt xuống Hạng hai, nhưng Lyall vẫn được giữ lại làm huấn luyện viên và dẫn dắt đội giành chiến thắng trong trận chung kết FA Cup 1980 với tỷ số 1-0 đánh bại Arsenal, lần cuối cùng một đội bóng đến từ hạng đấu dưới cùng giành FA Cup. Họ lọt vào chung kết sau khi đánh bại Everton trong bán kết. West Ham được thăng hạng lên Hạng nhất vào năm 1981 và đứng trong top mười Hạng nhất trong ba mùa giải tiếp theo trước khi đạt vị trí cao nhất trong lịch sử giải đấu là hạng ba vào mùa giải 1985-1986; một nhóm cầu thủ được biết đến với biệt danh The Boys of 86.

Tuy nhiên, "Hammers" lại trải qua một kỳ nghỉ hạng vào năm 1989, dẫn đến việc sa thải Lyall. Ông được trả tiền ex gratia 100.000 bảng nhưng rời câu lạc bộ trong những hoàn cảnh ông miêu tả là "đáng buồn", chỉ được ghi 73 từ trong một lời công nhận ngắn gọn về sự phục vụ của ông trong chương trình của câu lạc bộ. Lyall rời West Ham sau 34 năm phục vụ.

Sau Lyall, Lou Macari tạm thời dẫn dắt đội, nhưng ông từ chức sau chưa đầy một mùa giải để giải tỏa tên tuổi của mình khỏi những cáo buộc cá cược bất hợp pháp khi làm huấn luyện viên của Swindon Town.
Ông được thay thế bởi cựu cầu thủ Billy Bonds. Trong mùa giải đầu tiên của Bonds, 1990–91, West Ham lại giành được suất thăng hạng lên Hạng nhất. Quay lại hạng trên, Bonds đã dẫn dắt West Ham qua một trong những mùa giải gây tranh cãi nhất của họ. Với câu lạc bộ đang lập kế hoạch giới thiệu một kế hoạch trái phiếu, đã có sự bất đồng trong đám đông. West Ham kết thúc đứng cuối và bị rớt xuống hạng Đệ nhất sau chỉ một mùa giải. Tuy nhiên, họ phục hồi mạnh mẽ vào mùa giải 1992-1993. Với Trevor Morley và Clive Allen ghi được 40 bàn, họ đảm bảo vị trí thứ hai vào ngày cuối cùng của mùa giải bằng chiến thắng 2-0 trên sân nhà trước Cambridge United, và cùng đó là việc thăng hạng lên Premier League.

Với đội bóng thi đấu ở Premier League, có một nhu cầu xây dựng lại đội hình. Cầu thủ của Oxford United, Joey Beauchamp, đã được chiêu mộ với giá 1,2 triệu bảng Anh. Tuy nhiên, ngay sau khi đến câu lạc bộ, anh trở nên không hạnh phúc, đề cập đến cảm giác nhớ nhà từ quê hương Oxford của mình là nguyên nhân. Riêng Bonds thấy thái độ này khó hiểu so với tinh thần cam kết và không từ bỏ của riêng mình; cung cấp cho Bonds thêm bằng chứng về sự suy tàn trong trò chơi hiện đại và cầu thủ hiện đại. Năm mươi tám ngày sau, Beauchamp đã ký hợp đồng với Swindon Town với mức giá kỷ lục của câu lạc bộ là 800.000 bảng Anh, trong đó bao gồm cầu thủ phòng ngự Adrian Whitbread sang hướng ngược lại. Whitbread được định giá 750.000 bảng Anh trong thỏa thuận.

Trợ lý huấn luyện viên Harry Redknapp cũng đã đảm nhận vai trò quan trọng hơn trong việc chuyển nhượng cầu thủ, với sự chấp thuận của câu lạc bộ. Với tin đồn về câu lạc bộ cũ của mình AFC Bournemouth sẵn lòng đưa ra một vị trí cho ông, ban điều hành West Ham và giám đốc điều hành của họ, Peter Storrie, đã đưa ra một động thái gây tranh cãi. Ban điều hành rất muốn không mất đi dịch vụ của Redknapp và đã đề xuất cho Bonds một vị trí ngoài các công việc hàng ngày của câu lạc bộ trong ban điều hành West Ham. Điều này sẽ cho phép họ bổ nhiệm Redknapp làm huấn luyện viên. Tuy nhiên, Bonds từ chối việc đề xuất và rời bỏ câu lạc bộ. Các cáo buộc của ông về sự lừa dối và thao túng từ ban điều hành và từ Redknapp tiếp tục gây ra sự bất đồng. Peter Storrie cho biết họ đã xử lý tình huống đúng đắn, nói: "Nếu Harry đã đi Bournemouth, có khả năng lớn Bill cũng sẽ từ chức, vì vậy chúng tôi đã ở trong tình huống không thể thắng. Chúng tôi buồn vì Bill ra đi, và đó là một đòn đau lớn nhưng đến lúc phải tiến lên và chúng tôi đã bổ nhiệm một huấn luyện viên xuất sắc."
Redknapp trở thành huấn luyện viên vào ngày 10 tháng 8 năm 1994.

Thời gian của Redknapp tại West Ham được chú ý với sự thay đổi cầu thủ trong thời gian ông làm huấn luyện viên và với mức độ bóng đá hấp dẫn và thành công chưa từng thấy kể từ thời gian John Lyall làm huấn luyện viên. Hơn 134 cầu thủ đã đi qua câu lạc bộ trong thời gian ông làm huấn luyện viên, tạo ra khoản thất thoát tiền chuyển nhượng ròng lên đến 16 triệu bảng Anh, mặc dù đã bán Rio Ferdinand với giá 18 triệu bảng Anh cho Leeds United. Một số trong số đó đã đạt được thành công nổi bật, chẳng hạn như việc chiêu mộ Stuart Pearce, Trevor Sinclair, Paolo Di Canio, John Hartson, Eyal Berkovic và Ian Wright. Trong khi đó, một số cầu thủ quốc tế có giá trị đắt đỏ đã thất bại tại West Ham, như Florin Raducioiu; Davor Šuker, người kiếm được số tiền lương bằng tổng doanh thu thu được từ một khán đài và chỉ thi đấu trong 8 trận; Christian Bassila, có giá 720.000 bảng Anh nhưng chỉ thi đấu 86 phút; Titi Camara; Gary Charles, lương của anh là 4,4 triệu bảng Anh nhưng chỉ ra sân đá chính cho câu lạc bộ trong 3 trận; Rigobert Song; Paulo Futre; và Marco Boogers, một cầu thủ thường được nhắc đến là một trong những thất bại lớn nhất trong lịch sử Premier League. Mùa giải đầu tiên của ông làm huấn luyện viên đã thấy West Ham chiến đấu với nguy cơ rớt hạng cho đến những tuần cuối cùng, trong khi mùa giải thứ ba của ông cũng sẽ đối mặt với cuộc chiến rớt hạng khác. Luôn sẵn lòng tham gia thị trường chuyển nhượng, Redknapp đã mua John Hartson và Paul Kitson trong kỳ chuyển nhượng mùa đông, hai cầu thủ này đã mang lại động lực cần thiết vào cuối mùa giải.

Năm 1999, West Ham đã kết thúc vị trí thứ năm, vị trí cao nhất của họ trong giải đấu hàng đầu kể từ năm 1986. Họ cũng giành chiến thắng trong Giải vô địch Intertoto, vượt qua câu lạc bộ Pháp Metz để giành quyền tham dự UEFA Cup 1999–2000. Tuy nhiên, sau khi bán Rio Ferdinand cho Leeds với giá 18 triệu bảng Anh vào tháng 11 năm 2000, tình hình bắt đầu trở nên khó khăn đối với Redknapp. Ông đã sử dụng số tiền chuyển nhượng không hiệu quả với các cầu thủ như Ragnvald Soma, có giá 800.000 bảng Anh nhưng chỉ thi đấu 7 trận liên đới; Camara và Song. Redknapp cảm thấy mình cần thêm tiền để thương thảo trong thị trường chuyển nhượng. Chủ tịch Terry Brown đã mất kiên nhẫn với những yêu cầu về tiền chuyển nhượng từ phía Redknapp. Vào tháng 6 năm 2001, trong một cuộc họp mà Brown kỳ vọng sẽ thảo luận về hợp đồng, ông đã sa thải Redknapp. Trợ lý của ông, Frank Lampard Sr., cũng rời đi, điều này khiến việc bán con trai ông, Frank Lampard Jr., không thể tránh khỏi; vào mùa hè năm 2001, cậu gia nhập Chelsea với giá 11 triệu bảng Anh.

Với một số cái tên như cựu cầu thủ Alan Curbishley đã được liên kết với vị trí huấn luyện viên, Chủ tịch Brown đã tuyển dụng từ bên trong câu lạc bộ, bổ nhiệm HLV đội dự bị Glenn Roeder làm huấn luyện viên vào ngày 9 tháng 5 năm 2001. Trước đó, Roeder đã thất bại khi làm huấn luyện viên tại Gillingham, nơi ông thua 22 trong 35 trận mà ông quản lý, và Watford. Hai bản hợp đồng lớn đầu tiên của ông là tái ký hợp đồng với Don Hutchison với giá 5 triệu bảng Anh và hậu vệ trung tâm người Séc Tomáš Řepka. Kết thúc mùa giải đầu tiên của mình ở vị trí thứ bảy Roeder, tại văn phòng của Upton Park, bị tắc động mạch máu ở não. Do cần sự giúp đỡ y tế và phục hồi, cựu huyền thoại Trevor Brooking đảm nhận vai trò làm quản lý tạm thời. Mặc dù không thua trận nào thêm, West Ham bị rớt hạng vào ngày cuối cùng của mùa giải tại Birmingham City với kỷ lục về điểm số cho một câu lạc bộ bị rớt hạng là 42 điểm sau 38 trận đấu. Mười mùa giải hàng đầu đã kết thúc. Nhiều cầu thủ hàng đầu, bao gồm Joe Cole, Di Canio và Kanouté, đều rời câu lạc bộ.

Mùa giải tiếp theo, khi đã chuyển xuống hạng hai, Roeder tiếp tục thời gian làm HLV. Tuy nhiên, kết quả vẫn kém, và sau khi thua trận trên sân khách trước Rotherham United vào ngày 24 tháng 8 năm 2003, ông bị sa thải. Brooking tiếp tục đảm nhiệm vai trò làm quản lý tạm thời. Ông chỉ thua một trận, là thất bại 0–2 trên sân khách trước Gillingham và được biết đến như là "nhà quản lý xuất sắc nhất mà West Ham chưa từng có."

Cựu cầu thủ của Crystal Palace và HLV của Reading, Alan Pardew, được dự kiến là người tiếp theo trên băng ghế huấn luyện. Reading và chủ tịch John Madejski, tuy nhiên, không muốn để ông ra đi. Sau một thời gian phục vụ thông báo và nghỉ phép trong vườn, và với West Ham trả cho Reading 380.000 bảng Anh làm bồi thường, ông đã được bổ nhiệm làm HLV vào ngày 18 tháng 10 năm 2003, trở thành HLV thứ mười của họ. Pardew đã bắt đầu tái thiết đội hình bằng việc đưa vào Nigel Reo-Coker, Marlon Harewood và Brian Deane. Trong mùa giải đầu tiên dẫn dắt, họ đã vào chung kết play-off nhưng thất bại trước Crystal Palace. Những tân binh của ông là Bobby Zamora, Matthew Etherington và hai cựu cầu thủ kỳ cựu Chris Powell và Teddy Sheringham giúp West Ham kết thúc ở vị trí thứ sáu và sau đó đánh bại Preston North End 1–0 nhờ bàn thắng của Zamora trong trận chung kết play-off năm 2005, giành quyền trở lại Premier League. Sau khi đảm bảo được việc thăng hạng, Pardew nói: "Đó là một sự nỗ lực của đội. Chúng tôi đã phòng thủ tốt và đã quay trở lại nơi chúng tôi thuộc về."

Những năm cuối tại Boleyn (2005–2016)
Sau khi trở lại hạng đấu cao nhất, West Ham kết thúc mùa giải ở vị trí thứ chín, Tuy nhiên, điểm sáng của mùa giải 2005-2006 là việc đạt đến trận chung kết FA Cup và dẫn đầu đội bóng Liverpool vào loạt sút luân lưu sau khi hòa 3-3. West Ham thua loạt sút luân lưu, nhưng vẫn được tham gia UEFA Cup mùa giải sau do Liverpool đã đủ điều kiện tham dự Champions League. Vào tháng 8 năm 2006, West Ham đã hoàn tất việc ký hợp đồng hai ngôi sao Carlos Tevez và Javier Mascherano vào ngày cuối cùng của kỳ chuyển nhượng. Câu lạc bộ sau đó đã được mua bởi một tập đoàn Icelandic, do Eggert Magnússon dẫn đầu, vào tháng 11 năm 2006. HLV Alan Pardew đã bị sa thải sau phong độ kém trong mùa giải và được thay thế bởi cựu HLV của Charlton Athletic, Alan Curbishley.

Việc ký hợp đồng với Mascherano và Tevez đã được Ban tổ chức Premier League điều tra, lo ngại rằng các chi tiết của việc chuyển nhượng đã bị bỏ sót trong các hồ sơ chính thức. Câu lạc bộ đã bị xử phạt 5,5 triệu bảng vào tháng 4 năm 2007. Tuy nhiên, West Ham đã tránh được một số điểm bị trừ, điều quan trọng cuối cùng đã giúp họ tránh xuống hạng vào cuối mùa giải 2006–07. Sau sự kiện này, Chủ tịch Wigan Athletic Dave Whelan, được hỗ trợ bởi các đội đang đối mặt với nguy cơ xuống hạng như Fulham và Sheffield United, đã đe dọa đưa vụ việc ra tòa án. West Ham đã trụ lại giải đấu bằng cách giành chiến thắng trong bảy trận trong số chín trận cuối cùng của mùa giải, bao gồm chiến thắng 1-0 trước Arsenal, và vào ngày cuối cùng của mùa giải, đánh bại Manchester United mới đăng quang giải đấu 1-0 bằng bàn thắng của Tevez để kết thúc ở vị trí thứ 15.

Trong mùa giải 2007-2008, West Ham duy trì mức ổn định tương đối trong nửa trên bảng xếp hạng giải đấu, với sự góp mặt của cầu thủ Freddie Ljungberg, mặc dù đội bị đầy thương tích; tân binh Craig Bellamy đã bỏ lỡ phần lớn mùa giải, trong khi Kieron Dyer đã bị chấn thương từ tháng 8 năm 2007. Trận cuối cùng của mùa giải, tại Boleyn Ground, West Ham hòa 2-2 với Aston Villa, đảm bảo vị trí thứ mười, vượt qua Tottenham Hotspur ba điểm. Đây là sự cải thiện năm vị trí so với mùa giải trước đó, và quan trọng nhất là West Ham không phải đối mặt với nguy cơ xuống hạng.

Sau một cuộc xung đột với ban quản trị về việc bán các hậu vệ Anton Ferdinand và George McCartney cho Sunderland, HLV Alan Curbishley từ chức vào ngày 3 tháng 9 năm 2008. Người kế nhiệm ông là cựu tiền đạo Chelsea Gianfranco Zola, người nhậm chức vào ngày 11 tháng 9 năm 2008, trở thành HLV không phải người Anh đầu tiên của câu lạc bộ. Trong mùa giải 2008-2009, West Ham kết thúc ở vị trí thứ chín, cải thiện một vị trí.

Trong mùa giải 2009-2010, West Ham bắt đầu mạnh mẽ với chiến thắng 2-0 trước đội mới lên hạng Wolverhampton Wanderers, với các bàn thắng của Mark Noble và thuyền trưởng mới Matthew Upson. Trận đấu League Cup giữa West Ham và đối thủ cũ Millwall gây ra bạo loạn bên ngoài sân và tấn công sân cỏ cũng như rối loạn đám đông bên trong Upton Park.
Vào tháng 8 năm 2009, các vấn đề tài chính của các công ty mẹ của chủ sở hữu Iceland khiến các chủ sở hữu hiện tại không thể cung cấp bất kỳ khoản tiền nào cho đến khi tìm được chủ sở hữu mới. Nhà tài trợ áo của câu lạc bộ, SBOBET, đã giúp đỡ câu lạc bộ mua một tiền đạo cần thiết hơn, người Ý Alessandro Diamanti.

West Ham có một mùa giải tồi tệ, phải chiến đấu kéo dài để tránh xuống hạng. Họ cuối cùng đã giữ vững vị trí sau khi đánh bại Wigan 3-2 với hai trận còn lại. Câu lạc bộ đã giành được 35 điểm sau 38 trận, ít hơn 7 điểm so với tổng số điểm mà họ đã có khi xuống hạng bảy năm trước đó.

Ngày 11 tháng 5 năm 2010, hai ngày sau khi kết thúc mùa giải 2009-10, West Ham thông báo chấm dứt hợp đồng với Zola ngay lập tức. Vào ngày 3 tháng 6 năm 2010, Avram Grant ký hợp đồng bốn năm để trở thành huấn luyện viên tiếp theo của West Ham, tùy thuộc vào giấy phép làm việc. Phong độ của West Ham tiếp tục kém cỏi, đội hiếm khi thoát khỏi vùng xuống hạng, đặt tương lai của Grant như một HLV dưới sự đe dọa nghiêm trọng. Chiến thắng 4-0 trong trận tứ kết Football League Cup trước Manchester United là một điểm sáng duy nhất trong mùa giải thất vọng này. Phong độ của West Ham tại Premier League không ảnh hưởng đến thành tích của họ ở hai cúp trong nước. Các Hammers đã vào bán kết League Cup trước khi bị loại bởi Birmingham City, đội đã giành chức vô địch.

Vào ngày 15 tháng 5 năm 2011, việc West Ham xuống hạng xuống hạng xuống Championship đã được xác nhận sau một cuộc lội ngược dòng từ Wigan tại DW Stadium. Với West Ham dẫn 2-0 ở hiệp một nhờ hai bàn thắng của Demba Ba, Wigan đã lội ngược dòng để giành chiến thắng 3-2 nhờ bàn thắng vào thời gian bù giờ của Charles N'Zogbia. Sau thất bại này, West Ham thông báo sa thải HLV Avram Grant chỉ sau một mùa giải làm việc. Vào ngày 1 tháng 6 năm 2011, Sam Allardyce đã được bổ nhiệm làm HLV thay thế cho Grant.

Vào mùa giải Football League Championship 2011–12, câu lạc bộ West Ham hoàn thành vị trí thứ ba với 86 điểm và tham gia vào vòng play-off. Họ đã đánh bại Cardiff City trong bán kết play-off với tổng tỷ số 5-0 để vào chung kết với Blackpool tại Wembley vào ngày 19 tháng 5 năm 2012. Carlton Cole mở tỉ số, và mặc dù Blackpool gỡ hòa ở đầu hiệp hai, Ricardo Vaz Tê ghi bàn thắng quyết định cho West Ham ở phút 87.

Sau khi trở lại Premier League, West Ham đã ký hợp đồng với các cựu cầu thủ James Collins và George McCartney cùng một số cầu thủ như Matt Jarvis và Andy Carroll theo hợp đồng cho mượn. Họ đã giành chiến thắng trong trận đầu tiên của mùa giải, vào ngày 18 tháng 8 năm 2012, với tỷ số 1-0 trước Aston Villa nhờ bàn thắng của Kevin Nolan. Điểm nhấn trong nửa đầu mùa giải là chiến thắng 3-1 trên sân nhà trước nhà vô địch châu Âu Chelsea vào ngày 1 tháng 12 năm 2012, đưa họ lên vị trí thứ tám, và kết thúc năm ở vị trí thứ 12. Vào ngày 22 tháng 3 năm 2013, West Ham đã ký kết hợp đồng thuê đất dài hạn 99 năm cho Olympic Stadium, dự kiến sẽ trở thành sân nhà của họ từ mùa giải 2016-17. Họ đứng thứ mười ở cuối mùa giải với chín chiến thắng trên sân nhà và chỉ có ba chiến thắng trên sân khách. West Ham chỉ ghi được 11 bàn thắng khi thi đấu trên sân khách, là con số thấp nhất trong toàn bộ giải đấu.

Trong mùa giải 2013–14, West Ham kết thúc ở vị trí thứ 13 trong giải Ngoại hạng Anh. Họ cũng tiến vào bán kết Cúp Liên đoàn trước khi thua tổng tỷ số 9–0 trước nhà vô địch cuối cùng Manchester City. Điểm đáng chú ý trong mùa giải này là các chỉ trích về chiến thuật chơi bóng tiêu cực của HLV Sam Allardyce từ phía người hâm mộ. Trong mùa giải 2014–15, West Ham kết thúc ở vị trí thứ 12, cao hơn một bậc so với mùa trước. Ngay sau trận đấu cuối cùng của mùa giải, vào ngày 24 tháng 5 năm 2015, câu lạc bộ thông báo rằng hợp đồng của Sam Allardyce sẽ không được gia hạn và họ đang tìm kiếm một HLV mới. Bằng cách giành vị trí đầu bảng Bảng xếp hạng Công bằng của giải Ngoại hạng Anh mùa giải 2014–15, West Ham giành vé dự Europa League 2015–16, bắt đầu từ vòng loại thứ nhất.

Vào ngày 9 tháng 6 năm 2015, cựu cầu thủ West Ham Slaven Bilić được bổ nhiệm làm HLV với hợp đồng ba năm. Trong trận thứ tư dưới quyền của Bilić, đội đã giành chiến thắng trên sân Anfield lần đầu tiên sau 52 năm, đánh bại Liverpool 0–3 với các bàn thắng của Manuel Lanzini, Mark Noble và Diafra Sakho. Vào cuối mùa giải, West Ham kết thúc ở vị trí thứ 7 trong giải Ngoại hạng Anh. Đội đã phá nhiều kỷ lục của câu lạc bộ trong kỷ nguyên Ngoại hạng Anh, bao gồm số điểm cao nhất (62), số bàn thắng nhiều nhất trong một mùa giải (65), số trận thua ít nhất trong một mùa giải (8) và số trận thua xa nhà ít nhất (5). Mùa giải này cũng đánh dấu mùa giải cuối cùng câu lạc bộ thi đấu tại sân Boleyn Ground, trước khi chuyển sang London Stadium từ mùa giải kế tiếp, kết thúc 112 năm ở sân vận động này.

Chuyển đến Sân vận động London và thành công ở châu Âu (2016–)
Sau khi Manchester United giành chiến thắng tại Chung kết Cúp FA 2016, West Ham được tham gia Europa League và giành quyền tham dự vòng sơ loại thứ ba của giải phiên bản 2016–17. Kết thúc mùa giải đầu tiên tại Sân vận động London với nhiều khó khăn, đội bóng xếp thứ 11 và phải đối mặt với việc mất đi cầu thủ chủ chốt Dimitri Payet. Tuy nhiên, đội bóng bắt đầu mùa giải tiếp theo rất tệ, chỉ giành được hai chiến thắng trong 11 trận đầu. Sau thất bại 1–4 trước Liverpool trên sân nhà và đứng trước nguy cơ xuống hạng, Bilić đã bị sa thải vào ngày 6 tháng 11 năm 2017. Ông đã được thay thế bởi cựu HLV Sunderland David Moyes với hợp đồng đến cuối mùa giải. Đội bóng đã trải qua những biến động không ổn định trong phần còn lại của mùa giải nhưng đã tránh khỏi việc xuống hạng và kết thúc ở vị trí thứ 13. Moyes không được đề xuất hợp đồng mới và rời khỏi câu lạc bộ vào ngày 16 tháng 5 năm 2018.

Vào ngày 22 tháng 5 năm 2018, câu lạc bộ bổ nhiệm cựu HLV Manchester City Manuel Pellegrini làm HLV mới với hợp đồng ba năm. Trong mùa giải đầu tiên dẫn dắt, Hammers xếp thứ 10, một lần nữa gặp khó khăn do không đều đặn trong phong độ. Tuy nhiên, sau một nửa đầu mùa giải tiếp theo thảm hại, Pellegrini đã bị sa thải vào tháng 12 năm 2019 khi đội bóng chỉ còn hơn nhóm xuống hạng một điểm. Trận đấu cuối cùng dưới thời ông là thất bại 1–2 trên sân nhà trước Leicester City. Ông đã được thay thế bởi David Moyes, người trở lại dẫn dắt câu lạc bộ trong một kỳ hợp đồng kéo dài 18 tháng vào ngày hôm sau.

Ngày 22 tháng 7 năm 2020, câu lạc bộ đã giữ vững vị trí trong Premier League cho mùa giải tiếp theo sau trận hòa 1–1 trên sân khách với Manchester United. Trước mùa giải 2020–21, chủ sở hữu của West Ham đã nhận được sự phê phán, bao gồm từ đội trưởng câu lạc bộ Mark Noble, người đã công khai chỉ trích việc bán cựu cầu thủ trưởng thành tại Học viện, Grady Diangana. Mặc dù đã thua cả hai trận đầu mùa, phong độ của West Ham đã cải thiện và vào cuối tháng 11, câu lạc bộ đứng thứ năm trên bảng xếp hạng. Câu lạc bộ sẽ không rớt ra khỏi vị trí dự cúp châu Âu trong suốt mùa giải và đã giành quyền tham dự vòng bảng Europa League mùa giải 2021–22 UEFA Europa League sau khi xếp thứ sáu, vượt qua nhiều kỳ vọng. Moyes đã ký hợp đồng mới 3 năm vào ngày 12 tháng 6 năm 2021.

Ngày 26 tháng 8 năm 2021, West Ham đã được gọi vào bảng H tại Europa League, cùng với Dinamo Zagreb, Genk và Rapid Wien. Năm 2021 kết thúc với West Ham đứng thứ năm trong Premier League, vượt qua vòng 5 cúp EFL và giành ngôi nhất bảng H tại Europa League. West Ham thắng ba trận đầu tiên của mùa 2022, tạm thời nâng câu lạc bộ lên vị trí thứ tư trong Premier League. Ngày 10 tháng 3 năm 2022, West Ham thua 0–1 trên sân của Sevilla ở vòng 16 Europa League, trước khi thắng 2–0 sau hiệp phụ bảy ngày sau đó để giữ vị trí của West Ham trong tứ kết châu Âu lần đầu tiên sau 41 năm. Ngày 14 tháng 4 năm 2022, sau trận hòa 1–1 một tuần trước tại sân London, West Ham đánh bại câu lạc bộ Pháp Lyon 3–0 tại Parc Olympique Lyonnais để giành quyền vào bán kết Europa League lần đầu tiên của West Ham kể từ năm 1976. Trước Frankfurt - đối thủ đã gặp ở bán kết Cúp C2 châu Âu năm 1976, Hammers bị loại khỏi Europa League sau khi thua tổng tỷ số 3–1 trước đội bóng Đức. Kết thúc mùa giải Premier League 2021–22, West Ham xác nhận mùa giải thứ hai liên tiếp tham dự cúp châu Âu, giành quyền tham dự UEFA Europa Conference League sau khi xếp thứ bảy. Mùa giải cũng đánh dấu trận cuối cùng của Mark Noble như một cầu thủ West Ham, với tiền vệ này chấm dứt sự nghiệp sau 18 năm gắn bó với câu lạc bộ, thi đấu 550 trận trong tất cả các giải đấu, ghi được 62 bàn thắng. Bằng việc xếp thứ 7 trong mùa giải Premier League 2021–22, West Ham đã giành quyền tham dự vòng play-off của Europa Conference League mùa giải 2022–23 UEFA Europa Conference League.

Mùa giải 2022–23 là một mùa giải đầy biến động đối với Hammers. Câu lạc bộ kết thúc ở vị trí thứ 14 trên bảng xếp hạng Premier League, chỉ giữ vững vị trí trong giải đấu vào lúc còn hai trận đấu lại và bị loại khỏi Cúp Liên đoàn bởi đối thủ thuộc hạng dưới, trong một mùa giải khiến HLV David Moyes phải đối mặt với áp lực. Vào tháng 1 năm 2023, Mark Noble trở lại câu lạc bộ với vai trò giám đốc thể thao. Mặc dù gặp khó khăn trong mùa giải trong nước, West Ham đã tỏa sáng ở Europa Conference League. Câu lạc bộ tiến vào trận chung kết mà không thua, giành chiến thắng trong 13 trận và hòa chỉ một lần. Họ đã tiến tới giành chiếc cúp sau khi đánh bại Fiorentina với tỷ số 2-1 trong trận chung kết, giành được danh hiệu lớn đầu tiên kể từ năm 1980 và cúp châu Âu đầu tiên trong 58 năm.

Danh sách cầu thủ

Đội hình chính

Những cầu thủ khác theo hợp đồng

Cho mượn

Cầu thủ cho mượn

Thành tích
 Giải vô địch quốc gia:
 Hạng 3 mùa bóng 1985-1986
 Cúp FA: 3
 1964, 1975, 1980

 Siêu cúp bóng đá Anh: 1
 1964* (* đồng đoạt cúp)
  UEFA Cup Winners' Cup/Cúp C2: 100 1965
 Cúp Intertoto: 1 1999
 UEFA Europa Conference League: 1' 2022-23

Trong văn hóa đại chúng
Trong bộ phim hài kịch nổi tiếng của Anh Till Death Us Do Part và các phần tiếp theo Till Death... và In Sickness and in Health'', nhân vật Alf Garnett có niềm đam mê lớn nhất trong cuộc đời là đội bóng đá địa phương West Ham United, và điều này xuất hiện suốt thời gian phim chiếu. Có nhiều tập phim tập trung vào việc Alf ủng hộ West Ham như tập 5 của mùa thứ 4 "Up The Hammers", và đặc biệt là việc anh thần tượng các huyền thoại của câu lạc bộ như Bobby Moore và Martin Peters, cả hai đều xuất hiện trong cùng một tập.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ câu lạc bộ West Ham United
 Diễn đàn cổ động viên câu lạc bộ West Ham United

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Vô địch Cúp FA
Câu lạc bộ bóng đá Luân Đôn
Câu lạc bộ Premier League
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1895
Câu lạc bộ Southern Football League


title: Molophilus bispinosus

text:
Molophilus bispinosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Epiphragma enixum

text:
Epiphragma enixum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Jacobswoude

text:
Jacobswoude là một đô thị (khu tự quản) cũ ở phía tây Hà Lan, ở tỉnh Zuid-Holland, Hà Lan. Đô thị này nay thuộc Kaag en Braassem. Trước khi sáp nhập với Alkemade, đô thị này có diện tích 41,37  km² (trong đó có 4,88  km² là diện tích mặt nước) gồm các cộng đồng Bilderdam, Hoogmade, Leimuiden, Rijnsaterwoude, và Woubrugge, dân số là 10.692 người (thời điểm 1 tháng 1 năm 2004).

Tham khảo

Đô thị cũ Zuid-Holland


title: Ceratina alberti

text:
Ceratina alberti là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1937


title: Prionolabis rufibasis sedula

text:
Prionolabis rufibasis là một phân loài ruồi của loài Prionolabis rufibasis trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Leptotarsus clarus

text:
Leptotarsus clarus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Ceratina auriviridis

text:
Ceratina auriviridis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được H. S. Smith mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1907