title: Triết học Việt Nam

text:
Triết học Việt Nam là những tư tưởng triết học của người Việt. Trong suốt lịch sử Việt Nam nếu theo tiêu chí của một nền triết học là phải có triết gia, triết thuyết và trường phái thì Việt Nam không có một nền triết học bản địa nào. Suốt mấy thập kỷ qua, quan niệm này chiếm ưu thế trong đánh giá hoạt động văn hóa tinh thần của đất nước. Tuy nhiên, một số học giả, một số nhà nghiên cứu vẫn nhìn nhận rằng dân tộc Việt Nam có một nền văn hiến riêng, trong nó chứa đựng một sắc thái tư tưởng không giống với các nền văn minh lân cận. Những nghiên cứu tư tưởng dân tộc làm cho việc khẳng định có một thứ tư tưởng triết học Việt Nam dần dần trở nên tự tin hơn. Đến nay, có xu hướng còn cho rằng Việt Nam không chỉ có những tư tưởng triết học mà còn có cả những học thuyết triết học theo đúng nghĩa của nó.

Việt Nam có sự giao lưu, tiếp biến với nhiều nền văn minh trên thế giới: tiếp biến với nền văn hóa Trung Hoa bằng việc tiếp thu Nho giáo, Lão giáo và các tư tưởng triết học khác; tiếp biến với văn minh Ấn Độ một phần do đạo Phật từ Ấn Độ du nhập sang; sau này tiếp nhận Công giáo và các trường phái triết học phương Tây khác. Những tư tưởng triết học này đã được Việt Nam tiếp nhận một cách có chọn lọc, sau đó bản địa hóa. Chính vì vậy những tư tưởng triết học Việt Nam bao gồm triết học bản địa được thể hiện qua văn học dân gian và các tác phẩm chữ Hán, chữ Nôm, chữ Quốc ngữ chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tư tưởng triết học Trung Hoa, Ấn Độ và phương Tây được du nhập vào Việt Nam. Nhiều yếu tố triết học đã xuất hiện trong thời Cổ đại và Trung đại tại Việt Nam. Léopold-Michel Cadière quan tâm đến triết học bình dân Việt Nam (philosophie pupulaire Annamite), nhiều nhà văn hoá học Việt Nam đã quan tâm đến: tín ngưỡng dân gian bản địa, tín ngưỡng phồn thực và nguồn gốc của Kinh Dịch nguyên thuỷ.

Các nhà nghiên cứu tập trung nghiên cứu các vấn đề sau trong triết học Việt Nam:

 Những vấn đề triết học tự nhiên và nhận thức luận: bao gồm mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại, giữa con người và tự nhiên, tinh thần và vật chất (phương Tây gọi là vấn đề cơ bản của triết học). Chẳng hạn, những vấn đề như quan hệ giữa Trời và người, hình và thần, giữa tâm và vật, hữu và vô, lý và khí...
 Phương pháp tư duy: như quan hệ giữa tĩnh và động, thường và vô thường, thuận lẽ trời với lòng người...
 Những vấn đề triết học chính trị: như đường lối trị nước của các triều đại, mối quan hệ giữa trị và loạn, mối quan hệ giữa vua và quan (quân thần), mối quan hệ giữa vua với dân, vấn đề sử dụng nhân tài...
 Những vấn đề triết học nhân sinh: như bản chất con người, sự thành bại trong việc đào tạo, giáo dục con người, đạo làm người, các chuẩn mực đạo đức,...

Đặc điểm của triết học Việt Nam
Nhiều người cho rằng dân tộc Việt Nam có tính thực dụng cao, chỉ biết tiếp thu, chế biến các hệ thống tư tưởng, tôn giáo cho phù hợp với mình chứ "Không có sáng tạo, chỉ có vay mượn; chỉ có áp dụng, chỉ có thích nghi. Đó là sự thật của lịch sử tư tưởng chính thống Đại Việt". Tư tưởng triết học Việt Nam là bản sao chép rời rạc mang tính giáo điều thiếu sáng tạo, là sự thu nhỏ của triết học Ấn Độ và Trung Quốc. Ngay cả tín ngưỡng, tâm linh của người Việt cũng không sâu, thiên về sùng bái, thờ cúng, cầu xin cho bản thân hơn là thiên về giáo lý. Điều này do người Việt học hỏi nhanh nhưng hiểu biết không sâu sắc, thiếu hệ thống, không mấy ai có trí tuệ lỗi lạc phi thường, hiếm có những người xem học thuật là sự nghiệp cả đời. Người Việt có nhiều khả năng nghệ thuật hơn khoa học; nhiều trực giác hơn lý luận; tư duy thiếu chiều sâu, thiếu hệ thống; óc sáng tạo ít, nhưng bắt chước, thích ứng, dung hòa thì tài... Tư duy người Việt không có ưu thế về phân tích, tổng hợp, thực nghiệm khoa học, quy nạp, suy luận logic, trừu tượng hóa mà thiên về kinh nghiệm cá nhân, trực giác, cảm tính.

Người Việt không tự nghĩ ra được triết thuyết nào mà chỉ tiếp thu các học thuyết triết học từ bên ngoài nhưng lại không có hiểu biết sâu sắc, nói một đằng làm một nẻo và dễ dàng vứt bỏ chúng khi thời cuộc thay đổi. Các tư tưởng triết học được du nhập vào Việt Nam đều bị giản lược hóa và biến thành giáo điều. Vũ Trọng Phụng nhận xét về sự du nhập tư tưởng của người Việt "Tôi tin rằng đất Đại Cồ Việt ta là cái đất cằn cỗi, những lý thuyết và tư tưởng đâu đâu, tốt đẹp thế nào mặc lòng cũng cứ đến đây là thành thối nát. Tôi không tin dân An Nam ta lại có nổi một điều tín ngưỡng nào, một quan điểm chắc chắn gì". Các văn bản còn lưu giữ được đến ngày nay cho thấy người Việt đã không có nỗ lực nào để hiểu sâu sắc bản chất của những gì họ thấy hay đặt vấn đề những gì họ thấy có phản ánh đúng bản chất của đối tượng hay không. Tư duy của người Việt hoàn toàn xa lạ với siêu hình học. Đào Duy Anh nhận xét về người Việt "Về tính chất tinh thần, thì người Việt Nam đại khái thông minh, nhưng xưa nay thấy ít người có trí tuệ lỗi lạc phi thường. Sức ký ức thì phát đạt lắm, mà giàu trí nghệ thuật hơn trí khoa học, giàu trực giác hơn luận lý. Phần nhiều người có tính ham học, song thích văn chương phù hoa hơn là thực học, thích thành sáo và hình thức hơn là tư tưởng hoạt động. Não tưởng tượng thường bị não thực tiễn hoãn bớt, cho nên dân tộc Việt Nam ít người mộng tưởng mà phán đoán thường có vẻ thiết thực". Điều này có thể do Việt Nam chưa bao giờ là xứ sở giàu có nên người ta xem trọng những nhu cầu vật chất hơn tinh thần. Thạch Lam nhận xét "Chúng ta có cái đời sống bên trong rất nghèo nàn và rất bạc nhược... Chúng ta đổi lòng tín ngưỡng sâu xa ra một tín ngưỡng thiển cận và nông nổi, giữ cái vươn cao về đạo giáo của tâm hồn xuống mực thước sự săn sóc nhỏ bé về ấm no".

Ở Việt Nam chỉ có lịch sử tư tưởng nói chung chứ không có lịch sử tư tưởng triết học. Nếu có tư tưởng triết học thì chỉ là những dạng triết lý chứ không gọi là tư tưởng triết học. Xu hướng này tuyệt đối hóa tính hệ thống của triết học. Trên thực tế, nhiều nhà tư tưởng của thế giới cổ đại cũng chỉ đưa ra các câu châm ngôn, các triết lý nhân sinh, khái quát vài nét, một số hiện tượng nào đó của tự nhiên chứ không phải ai cũng xây dựng các hệ thống tư tưởng, quan điểm hoàn chỉnh như các nhà triết học nổi danh hàng đầu, tiêu biểu như Platon, Aristoteles trở đi. Qua giao lưu, tiếp biến, tích hợp từ nhiều nguồn khác nhau trên nền văn hoá lúa nước trong điều kiện lịch sử có nhiều cuộc chiến tranh, con người Việt Nam Cổ trung đại chưa có điều kiện để hoàn chỉnh và nâng cao hệ thống triết lý bản địa. Hơn nữa, tư duy người Việt thiên về trực quan nên cũng không thuận tiện cho triết học phát triển nên triết học Cổ đại và Trung đại Việt Nam vẫn chưa phải là một hệ thống hoàn chỉnh, có đường nét rõ ràng và chưa thể sánh ngang tầm với triết học Ấn – Hoa. Về cơ bản, các phạm trù triết học Việt Nam Cổ trung đại vẫn trong môi trường Triết học phương Đông, thuộc loại hình Triết học vĩnh cửu (Philosophia perennis).

Theo Léopold-Michel Cadière:

Chịu ảnh hưởng từ bên ngoài
Trong quá trình giao lưu với văn hoá Trung Quốc, Ấn Độ, phương Tây, tư duy triết học Việt Nam có nền tảng tư duy bản địa mạnh vẫn giữ vai trò chủ thể để tiếp biến văn hoá ngoại lai.

Chẳng hạn, tính vô vi xuất thế trong Phật giáo Ấn Độ, còn Phật giáo Việt Nam lại hữu vi nhập thế. Nghĩa là nhà chùa có ruộng có vườn, nhập thế cùng thế gian làm việc. Phật giáo trước khi vào Việt Nam thì vô ngã, nghĩa là không có cá nhân, không có cái tôi. Nhưng khi vào Việt Nam nó biến hiện thành sức mạnh cá nhân và phải được nhập vào sức mạnh cộng đồng.

Đạo giáo từ Trung Quốc sang. Khi còn ở Trung Quốc thì nó gắn với tầng lớp quan lại trí thức thất thế, từ bỏ chốn quan trường, xa lánh chính trị, trở về sống gần gũi với thiên nhiên, về "cõi bồng lai thiên cảnh". Nhưng khi vào đến Việt Nam thì con người lại gắn với trời đất, thần thánh đạo giáo để giáo dục đạo đức xã hội, ổn định gia đình, gắn gia đình với cộng đồng.

Tư tưởng chủ đạo của Nho giáo là thiết lập về đức trị, nhân trị, lễ trị. Do đó có sự phân chia giai cấp, thế hệ, giới tính. Nhưng khi vào Việt Nam những chuẩn mực đó đã hòa vào thiết chế cộng đồng làng xã. Người Việt ứng xử theo kiểu: "phép vua thua lệ làng", tính đẳng cấp có, nhưng không khắt khe. Văn hoá Nho giáo là một loại văn hoá mạnh, đồ sộ và choáng ngợp, do đó nhiều thời kỳ nó áp đặt văn hoá cho các dân tộc khác. Tuy nhiên Nho giáo sang Việt Nam lại biến đổi. Do tính bản địa mạnh nên tư duy người Việt không bị đồng hoá.

Đi từ nhân sinh quan đến thế giới quan
Tư tưởng triết học Việt Nam có khuynh hướng trội là đi từ nhân sinh quan đến thế giới quan (trong khi đó, triết học phương Tây đi từ thế giới quan đến nhân sinh quan). Triết học Việt Nam coi trọng những vấn đề về xã hội và nhân sinh, coi nhẹ những vấn đề về tự nhiên, tức là chú trọng xây dựng các vấn đề lý lẽ trong chính trị xã hội và luân lý, giáo dục đạo làm người.

Vì đi từ nhân sinh quan đến thế giới quan nên tư tưởng triết học Việt Nam phát triển từ những ý niệm thô sơ, chất phác về nhân sinh lên trình độ lý luận về nhân sinh và vũ trụ, nên có vẻ thiếu tính hệ thống chặt chẽ, thường là cải biến nội dung các khái niệm trong các học thuyết du nhập từ bên ngoài.
Hệ thống khái niệm, phạm trù triết học trong tư tưởng triết học Việt Nam cùng loại với triết học Trung Quốc, Ấn Độ (Triết học Phương Đông), tuy nhiên vẫn có sự dị biệt.

Vì đi từ nhân sinh quan đến thế giới quan nên vấn đề cơ bản của triết học rất mờ nhạt: quan hệ giữa vật chất và ý thức, tư duy và tồn tại, tinh thần và giới tự nhiên không trải ra trên mọi vấn đề. Tư tưởng triết học Việt Nam không phân chia thành trường phái, hoặc không thể phân chia theo các vấn đề: bản thể luận, nhận thức luận, nhân loại luận.

Hình thái đấu tranh giữa duy vật và duy tâm không phân tuyến, không trực diện, không rõ ràng mà thường thể hiện qua hình thái đấu tranh giữa khách quan và chủ quan, giữa vô thần và hữu thần, dân chủ và chuyên chế, độc lập và lệ thuộc, trong đó lực lượng tiến bộ thường đại diện cho các khuynh hướng khách quan, vô thần, dân chủ, độc lập. Còn lực lượng bảo thủ thì đại diện cho các khuynh hướng chủ quan, hữu thần, chuyên chế, lệ thuộc.

Hướng nội, duy tâm
Tư tưởng triết học Việt Nam trên bình diện bác học hơi nghiêng về hướng nội, duy tâm, lấy trạng thái tinh thần để giải thích hiện tượng bên ngoài. Còn trên bình diện dân gian lại mang màu sắc duy vật chất phác.

Các nhà tư tưởng Việt Nam thường xuất phát từ những định đề có sẵn hơn là từ sự phát triển khách quan để khái quát thành lý luận. Mặc dù đã có nhiều lần tổng kết lịch sử, nhưng vẫn chủ yếu xuất phát từ những định đề có sẵn do đó thường phạm vào những sai lầm như dập khuôn, giáo điều, chủ quan, kinh nghiệm, cảm tính.

Suy nghĩ của người Việt thường gắn liền với một tín ngưỡng, một tôn giáo đa thần với các thần sông, thần núi v.v... từ đó đi tới thần thành hoá các nhân vật lịch sử, những người có công với làng, với nước.

Phương pháp biện chứng trong tư duy triết học Việt Nam hơi nghiêng về thống nhất (còn phương Tây hơi nghiêng về đấu tranh), quan niệm vận động, phát triển của tư duy triết học Việt Nam là hình dung theo vòng tròn (còn trong triết học phương Tây thì vận động, phát triển theo đường xoáy trôn ốc).

Các phạm trù trong triết học Việt Nam
Gần đây, khoa học xã hội đã có những thành tựu được công bố liên quan đến hệ thống phạm trù triết học Trung đại Việt Nam như "Các phạm trù văn hóa Trung cổ", "Hệ thống quan niệm văn học Trung Quốc", "Góp phần xác lập hệ thống quan niệm văn học Trung đại Việt Nam". Trước hết, phương thức tiếp cận vấn đề phạm trù triết học Việt Nam Cổ trung đại không tách rời khỏi hoàn cảnh lịch sử, văn hóa, xã hội Việt Nam. Thao tác tiếp cận cần lưu ý giới hạn, chọn lọc, khu biệt những nguyên tắc vận dụng, chỉ tập trung vào những nguyên tắc có ý nghĩa, nằm ở tính hợp lý. Con người không thể tách khỏi môi trường tự nhiên, xã hội và thế giới nội tâm. Những nguồn thông tin được thu thập xuất phát từ khoa học khảo cổ, văn hóa học, lịch sử, xã hội học, từ các văn bia, lễ hội, những biểu tượng, những tác phẩm văn học dân gian, văn học viết (trong dạng thức văn - sử - triết bất phân), những khuôn mẫu được thừa nhận, những tác phẩm "văn học hóa" triết học... Trong văn học, cần lưu ý các tác phẩm: tục ngữ, ca dao (chứa những tư tưởng triết học rời rạc được phát biểu gần như vô thức), truyện thơ Nôm, các tác phẩm của Khương Tăng Hội, Mâu Tử, văn học đời Lý – Trần, "Thiền uyển tập anh". Các tác phẩm của Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn, Nguyễn Du...

Đối chiếu, chú giải các tài liệu thu được, chồng các văn bản văn - sử - triết phức hợp ấy với nhau có thể tìm ra được những ký hiệu triết học Việt Nam. Sau đó bằng các thao tác trừu tượng hóa, khái quát hóa ta có được những quan niệm phạm trù quy luật cơ bản. Những phạm trù này liên hệ với nhau theo một sơ đồ lập thể (cubism) hoặc hình mạng (network), một phạm trù có thể liên hệ với tất cả các phạm trù khác nhưng đồng thời một phạm trù cũng tương tác – tương nhập với các phạm trù khác tạo thành những hệ thống nhỏ. Từ các hệ thống nhỏ này lại liên hệ nhau tạo thành hệ thống mang tính chỉnh thể. Đạo lý tự nhiên bao giờ cũng bao trùm các phạm trù khác, thẩm thấu các phạm trù khác như Ngô Thời Nhậm đã viết "Đạo có cơ sở là cái lý tự nhiên, mà gốc là tình người".
 Vũ trụ: là sự hiện hữu, là bức tranh đa dạng về thế giới (gồm thiên nhiên, nội tâm, ý thức, tư duy). Các phạm trù có liên quan như bản thể, bản thể luận, đại ngã, trời đất, chân - thiện - mỹ.
 Đạo: tri thức xuất phát từ chiêm nghiệm, quan sát cuộc sống, từ trực giác đến logic hoá thành khái niệm qua trừu tượng những sự vật hiện tượng. Các phạm trù có liên quan: đạo lý, đạo đức, đạo làm người.
 Mâu thuẫn: gồm các cặp phạm trù: âm – dương; hữu – vô; thiện – ác; lợi - hại; tiến – thoái… trong thế đối lập, nhưng dựa vào nhau tồn tại, chuyển hoá nhau…
 Vận động: là dạng thức sống động của trời đất, vũ trụ. Nó liên hệ với những phạm trù: dịch, sinh, chu kỳ vũ trụ. khứ (đi) – lai (về); cân bằng, quân bình, nhân quả, bản thể, thịnh – suy...
 Không gian: là môi trường cho con người và các sự vật hiện tượng tồn tại. Không gian là vô biên, trước hết nó chứa nền văn minh của khách thể.
 Thời gian: là qui ước, con người Cổ trung đại xem thời gian là vĩnh cửu.
 Con người: với tư cách là một hữu thể, con người là bộ phận hữu cơ của thế giới. Có sự vận động từ con người đạo lý, con người vũ trụ đến con người cá nhân. Con người được trân trọng, mẫu mực là con người cảm thông với tạo vật – công bằng - khoan dung. Nó liên quan đến: bản ngã, vô ngã. Bằng lối tư duy nhân văn, con người được đề cao không chỉ ở cấp độ nhân bản mà hơn thế nữa con người giao hoà với thế giới thông qua các giác quan và những hành động.
 Trí tuệ: giúp con người nhận thức, tích luỹ tri thức, sáng tạo ra văn hoá. Nó liên quan đến các phạm trù: ý thức, nhận thức, vô thức, nhận thức sai lầm, cố chấp. Tướng - Thể - Dụng.
 Yêu thương: thuộc về nhân sinh quan. Yêu thương và thù hằn là hai dạng năng lượng khác nhau. Nó liên quan đến các phạm trù: nhân – nghĩa; trung - hiếu; nghĩa - lợi, khoan dung; hoà; hoà; tích hợp...
Hạnh phúc: là khát vọng vĩnh cửu của con người, tuỳ thuộc vào thái độ của người cảm nhận. Nếu triết học Ấn Độ (Védànta) không lạc quan cũng không bi quan thì tư tưởng Việt Nam thiên về lạc quan (Phan Ngọc, Lê Ngọc Cầu). Nó liên quan đến các phạm trù: niết bàn, an lạc, thiên đường, bồng lai, đào nguyên...

Có nhiều phạm trù vay mượn vỏ ngôn ngữ Ấn Độ và Trung Hoa nhưng đã được chọn lọc và đi vào văn hoá dân gian, văn hoá dân tộc, nó có hiện tượng khác đi bởi môi trường văn hoá Việt Nam, hoặc có khi được sử dụng với thang giá trị mới của người Việt. Nên từ đó, nhiều phạm trù đã đi xa hơn, tạo một khoảng cách đáng kể với kinh điển chính thống để nhập cuộc vào cuộc sống thiết thực rất đời thường. Người Việt "chỉ tiếp thu những gì phù hợp với đạo lý có sẵn ở Việt Nam" và "những học thuyết, tôn giáo từ nước ngoài... được khai thác, vận dụng kết hợp với lương tri nhân dân để trở thành triết lý đạo đức dân gian". Từ những phạm trù triết học được xác lập, ta có thể góp phần tạo những cơ sở cần thiết cho khoa học lịch sử tư tưởng Việt Nam. Trong thế vận động, ta có điều kiện để tìm thấy những tiền đề cần thiết trong sự giao lưu với tư tưởng triết học phương Tây. Việc nghiên cứu triết học Việt Nam góp phần giải thích lịch sử bằng triết học xã hội, triết học chính trị.

Các nhà tư tưởng tiêu biểu

Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi được coi là một nhà tư tưởng lớn của Việt Nam. Tư tưởng của ông là sản phẩm của nền văn hóa Việt Nam thời đại nhà Hậu Lê khi mà xã hội Việt Nam đang trên đà phát triển, đánh dấu một giai đoạn phát triển quan trọng trong lịch sử tư tưởng Việt Nam. Tư tưởng nhân nghĩa là nội dung cốt lõi trong toàn bộ hệ thống tư tưởng triết học – chính trị của ông.

Thư mục
 Trần Huy Liệu (1966), Nguyễn Trãi, Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học
 Đoàn Trung Cổn: Tam tự kinh, Nhà xuất bản. Đồng Nai, 1999.
 Đoàn Trung Cổn: Pháp giáo nhà Phật, Nhà xuất bản. Tôn giáo, 2002.
 Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng: Các triều đại Việt Nam, (In lần thứ VI), Nhà xuất bản. Thanh niên, Hà Nội, 2001.
 Trần Văn Giàu: Giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam - Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1985.
 Trần Văn Giàu: Lịch sử tư tưởng Việt Nam, Nhà xuất bản. Chính trị Quốc gia, t.1,1996, 1.2, 1997.
 Nguyễn Hùng Hậu: Đại cương Triết học Việt Nam, Nhà xuất bản. Thuận Hóa, 2005
 Nguyễn Hùng Hậu: Đại cương Triết học Phật giáo Việt Nam, Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia, Khoa Triết học, Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2003.
 Nguyễn Hùng Hậu: Góp phần tìm hiểu tư tưởng triết học Phật giáo Trần Thái Tông, Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996.
 Nguyễn Hùng Hậu: Lược khảo tư tưởng Thiền Trúc Lâm Việt Nam,
 Nguyễn Hùng Hậu: Triết lý trong văn hóa phương Đông,
 Nguyễn Hùng Hậu, Doãn Chính, Vũ Văn Gầu: Đại cương lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam, Nhà xuất bản. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002.
 Bùi Biên Hòa: Đạo Phật và thế gian, Nhà xuất bản. Hà Nội, 1998.
 Trần Trọng Kim: Nho giáo, Nhà xuất bản. thành phố Hồ Chí Minh, 1992.
 Trần Trọng Kim: Phật giáo, Nhà xuất bản. Tôn giáo, 2003.
 Nguyễn Hiến Lê: Luận ngữ, Nhà xuất bản. Văn học, Hà Nội, 1995.
 Nguyễn Hiến Lê: Khổng tử, Nhà xuất bản. Văn hoá thông tin, 1996.
 Nguyễn Hiến Lê: Trang tử- Nam hoa kinh, Nhà xuất bản. Văn hoá thông tin, 1994.
 Nguyễn Hiến Lê: Lão tử- Đạo đức kinh, Nhà xuất bản. Văn hoá thông tin, 1994.
 Nguyễn Hiến Lê: Mạnh tử, Nhà xuất bản. Văn hoá thông tin, 1996.
 Hầu Ngoại Lư,Triệu Kỷ Bân, Đỗ Quốc Tường: Hiển học Khổng Mặc, Nhà xuất bản. Sự thật, Hà Nội,1959.
 Nguyễn Văn Ngọc,Trần Lê Nhân: Cổ học tinh hoa, Nhà xuất bản. Văn hoá-thông tin, Hà Nội, 2000.
 Quách Văn Phúc, Lý Văn Phức: Nhị thập tứ hiếu, Nhà xuất bản. Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1999.
 Nguyễn Thu Phong: Tính Thiện trong tư tưởng Đông phương, Nhà xuất bản. Văn học, thành phố Hồ Chí Minh,1997.
 Bùi Ngọc Sơn: Việt Nam tinh hoa đạo đức, Nhà xuất bản. Hà Nội, 2002.
 Nguyễn Tài Thư (cb): Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập I.
 Lê Sỹ Thắng (cb): Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập II,
 Trần Ngọc Thêm: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, Nhà xuất bản Tp. Hồ Chí Minh, 2001, (In lần thứ ba).
 Trần Ngọc Thêm: Cơ sở văn hoá Việt Nam, Nhà xuất bản. Giáo dục, Hà Nội, 1998.
 Nguyễn Đăng Thục: Lịch sử triết học phương Đông, Nhà xuất bản. thành phố Hồ Chí Minh, 1991.
 Nguyễn Đăng Thục: Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản. Tp. Hồ Chí Minh, 1992.
 Nguyễn Hữu Trọng: Đạo đức cổ nhân, Nhà xuất bản. Văn học, Hà Nội, 2002.
 Chiêm Trúc: Thuật xử thế của cổ nhân, Nhà xuất bản. Thanh niên, Hà Nội, 2002.
 Trương Lập Văn cb.: Đạo- triết học phương Đông, Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998.
 Nhiều tác giả: Lịch sử văn học Việt Nam, Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam, Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1980.
 Nhiều tác giả: Một thế kỷ sưu tầm nghiên cứu văn hóa văn nghệ dân gian, Nhà xuất bản. Văn hóa- Thông tin, 2001.

Tham khảo

Triết học Việt Nam
Việt Nam
Triết học theo vùng


title: Limbodessus fridaywellensis

text:
Limbodessus fridaywellensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts & Humphreys miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Thung lũng Cagayan

text:
Thung lũng Cagayan là một vùng của Philippines. Vùng bao gồm 5 tỉnh là Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya và Quirino. Tỉnh có ba thành phố là trung tâm Vùng Tuguegarao, trung tâm thương mại Santiago và Cauayan. Vùng hầu như nằm trên một thung lũng lớn ơt phía đông bắc Luzon, giữa dãy núi Cordillera (Cordillera có nghĩa là dãy núi) và dãy núi Sierra Madre. Sông Cagayan là con sông lớn nhất của Philippines, sông này chảy từ khu vực trung tâm của vùng đến phía bắcvà chảy vào Eo biển Luzon. Các nhóm đảo cực bắc Philippines là Batanes và Babuyan cũng thuộc vùng này. Tổng dân số của vùng là 3.051.487 người và diện tích vùng là 31,159

Hành chính

Vùng gồm 5 tỉnh và 3 thành phố

Thành phố hợp thành
Cauayan, Isabela
Tuguegarao, Cagayan

Santiago là một thành phố độc lập, được tính gộp vào tỉnh Isabela.</small>

Liên kết ngoài
 Executive Order No. 561: FORMATION OF THE "SUPER" REGIONS AND MANDATE OF THE SUPERREGIONAL DEVELOPMENT CHAMPIONS
 North Luzon Super Region: Potentials
 North Luzon Super Region: Projects
 Ilocano: Ti Pagsasao ti Amianan
 Ilocano Wikipedia
 NAKEM Centennial Conference

Vùng của Philippines
Luzon


title: Asynarchus batchawanus

text:
Asynarchus batchawanus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Asynarchus


title: (59115) 1998 XG3

text:
{{DISPLAYTITLE:(59115) 1998 XG3}}

(59115) 1998 XG3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 8 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 59001–60000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Berglen

text:
Berglen là một xã ở huyện Rems-Murr thuộc bang Baden-Württemberg nước Đức. Đô thị này có diện tích 25,87 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6130 người.

Tham khảo


title: Tendō, Yamagata

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Yamagata, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Yamagata


title: Zygaena romeo

text:
Zygaena romeo là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở phía nam and southwest Alpine areas, in miền nam Pháp, in miền đông Pyrenees and in hầu hết Ý.

Sải cánh dài khoảng . Adults are on the wing in tháng 6 and tháng 7. They fly during the day.

Ấu trùng ăn Vicia and Lathyrus.

Phụ loài
Z. r. megorion Burgeiff, 1926
Z. r. neapolitana Calberla, 1895

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
lepidoptera.pl
leps.it
Funet.fi
Pyrgus.de
lepinet.fr

Zygaena
Động vật được mô tả năm 1835
Côn trùng châu Âu


title: Bidessus ruandensis

text:
Bidessus ruandensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Omer-Cooper miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Torrazzo

text:
Torrazzo là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 13 km về phía tây nam của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 204 người và diện tích là 5,8 km².

Torrazzo giáp các đô thị: Bollengo, Burolo, Chiaverano, Magnano, Sala Biellese, Zubiena.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Jambai

text:
Jambai là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jambai có dân số 14.999 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Jambai có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Jambai, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Mesomphalia

text:
Mesomphalia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1839 bởi Hope.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Mesomphalia gibbosa (Fabricius, 1781)

Chú thích

Tham khảo

Stolaini


title: Shargacucullia strigicosta

text:
Shargacucullia strigicosta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Iraq và the Sinai ở Ai Cập. Gần đây nó cũng được tìm thấy ở Israel và một vài nơi của Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan và Iran.

Con trưởng thành bay từ tháng 1 đến tháng 3. Có một lứa một năm.

Ấu trùng có thể ăn các loài Scrophularia.

Liên kết ngoài
Cuculliinae of Israel

Chú thích

Shargacucullia
Cuculliinae


title: Eilema pseudocomplana

text:
Manulea pseudocomplana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở TRung và Nam châu Âu đến Thổ Nhĩ Kỳ và Iran.

Liên kết ngoài
 Eilema species in Italy

Tham khảo

Eilema
Côn trùng châu Âu


title: Castéron

text:
Castéron  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 266 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Vi khuẩn nốt rễ

text:
Vi khuẩn nốt rễ (danh pháp: Rhizobium) là một chi vi khuẩn Gram âm sống trong đất có vai trò cố định đạm. Rhizobium hình thành một nhóm vi khuẩn cộng sinh cố định đạm sống trong rễ của các cây họ Đậu và Parasponia.

Vi khuẩn này xâm chiếm tế bào rễ của cây tạo thành các nốt rễ; ở đây chúng biến đổi nitơ trong khí quyển thành ammoniac và sau đó cung cấp các hợp chất nitơ hữu cơ như glutamin hoặc ureide cho cây. Còn cây thì cung cấp các hợp chất hữu cơ cho vi khuẩn từ quá trình quang hợp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Current research on Rhizobium leguminosarum at the Norwich Research Park

Rhizobiaceae


title: Charaxes ethalion

text:
Hoàng đế Satyr hay Satyr Charaxes (Charaxes ethalion) là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở miền nam châu Phi.

Sải cánh dài 45–55 mm đối với con đực và 50–63 mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn Albizia spp., Peltophorum africanum, Dichrostachys cinerea, Acacia ataxacantha, và Scutia myrtina.

Subpecies
Xếp theo bảng chữ cái.
C. e. binghami Henning, 1982
C. e. ethalion Boisduval, 1847
C. e. fisheri Henning, 1982
C. e. handmani Henning, 1982
C. e. kikuyuensis van Someren, 1967C. e. kitungulensis Strand, 1911C. e. littoralis van Someren, 1967C. e. marsabitensis van Someren, 1967
?C. e. nyasicus van Someren, 1975C. e. nyanzae'' van Someren, 1967

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

ethalion


title: Gừng

text:
Gừng (danh pháp hai phần: Zingiber officinale) là một loài thực vật hay được dùng làm gia vị, thuốc. Nó được William Roscoe đặt danh pháp chính thức năm 1807, mặc dù nó đã được các tác giả khác đặt cho một loạt các danh pháp khác từ trước đó, chẳng hạn như từ trước năm 1753 khi Carl Linnaeus đưa phân loại học thành một khoa học - như Zingiber majus công bố năm 1747 của Georg Eberhard Rumphius (1627-1702), hay Amomum zingiber của chính Carl Linnaeus năm 1753.

Từ nguyên
Ghi chép về chữ nhánh gừng (ánh gờng) trong Từ điển Việt–Bồ–La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651 như sau: "ánh gờng: dente de gingibre: ſpica zinziberis".

Trong Nam Việt–Dương Hiệp Tự vị (南越洋合字彙, Dictionarium Anamitico-Latinum) của Jean-Louis Taberd xuất bản năm 1838 thì từ gừng được viết bằng Hán-Nôm là 薑. Cụ thể, tại trang 183 tác giả viết như sau: "薑 Gừng, zinziberis. 蜜薑 mứt gừng, zinziberi saccharo conditum. 薑逾 gừng gió, species zinziberis", Từ này theo âm Hán-Việt là khương và phát âm theo tiếng Quảng Đông tại Quảng Châu thì tương tự như goeng.

Lịch sử
Ghi chép cổ nhất còn lưu giữ được có trong Luận ngữ (論語) do các môn đồ của Khổng Tử (551-479 TCN) viết tại Trung Quốc thời kỳ cuối Xuân Thu (~771–476 TCN) trở đi. Trong đó, tại phần 10 Hương đảng (鄉黨, xóm làng), Khổng Tử viết: 不撤薑食, 不多食 (bất triệt khương thực, bất đa thực – chẳng bỏ ăn gừng, chẳng ăn nhiều). Năm 406, sư Pháp Hiển viết rằng gừng được trồng trong chậu và đem theo trên các tàu thuyền Trung Hoa để ngăn ngừa bệnh scorbut. Trong thời Tống (960–1279), gừng được nhập khẩu vào Trung Quốc từ các nước phương nam.

Gừng được người Ả Rập đưa vào khu vực Địa Trung Hải, và được các tác giả như Pedanius Dioscorides (40–90) hay Pliny Già (24–79) mô tả. Năm 150, Ptolemy ghi chép rằng gừng được sản xuất tại Ceylon (Sri Lanka). Được người Hy Lạp và La Mã mua từ các thương nhân Ả Rập, nó là một trong những loại gia vị phương Đông đầu tiên đến với châu Âu. Các loại gia vị khác trong họ Gừng (Zingiberaceae) bao gồm bạch đậu khấu (Elettaria cardamomum) và nghệ (Curcuma longa).

Gừng tươi cũng như gừng đã bảo quản được nhập khẩu vào châu Âu trong thời kỳ Trung Cổ. Tại Anh thế kỷ 14 thì 1 pound (0,453 kg) gừng có giá ngang với giá một con cừu.

Phân bố
Gừng hiện được trồng hay du nhập vào các khu vực sau đây: Australia (Queensland), Ấn Độ (gồm cả Assam, quần đảo Andaman và Nicobar), Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Costa Rica, Cuba, Cộng hòa Dominica, Đài Loan, các đảo trong vịnh Guinea, Haiti, Honduras, Indonesia (Kalimantan, quần đảo Sunda Nhỏ), quần đảo Leeward, Madagascar, Malaysia (bán đảo, Sarawak, Sabah), Mauritius, Mexico, Myanmar, Nepal, Philippines, Puerto Rico, Rodrigues, Réunion, Sri Lanka, Thái Lan, Trinidad và Tobago, Trung Quốc (trung nam, đông nam, đảo Hải Nam), Việt Nam, quần đảo Windward. cũng như được trồng ở một loạt các nước khác như Cameroon, Côte d'Ivoire, Ethiopia, Ghana, Hàn Quốc, Kenya, Mali, Nhật Bản, Nigeria, Peru, Tanzania, Uganda v.v...

Do là một loại cây trồng thực sự, nên nó có thể ở dạng cây trồng, cây mọc tự nhiên và cây du nhập đã tự nhiên hóa. Vì thế, nguồn gốc và sự phân bổ của quần thể tự nhiên là không rõ, dù có ý kiến cho rằng nó có thể có nguồn gốc từ Ấn Độ, Đông Himalaya hay tây nam Trung Quốc. Gừng có lẽ có nguồn gốc là một phần của hệ thực vật mặt đất của các khu rừng nhiệt đới vùng đất thấp, nơi người ta vẫn có thể tìm thấy nhiều loài họ hàng hoang dã của nó. Trong trồng trọt, nó yêu cầu điều kiện nóng ẩm, râm mát và phát triển tốt nhất trong đất mùn màu mỡ, vì nó cần một lượng lớn chất dinh dưỡng.

Phân loại
Baker (1892) và Schumann (1904) xếp Z. officinale trong tổ Lampugium / Lampuzium (= tổ Zingiber).

Mô tả
Thân rễ mập, mọng thịt, phân nhiều nhánh, đôi khi trông giống như bàn tay bị sưng phồng. Thân rễ có lớp vỏ ngoài như bần, màu nâu (thường được loại bỏ trước khi sử dụng) và phần ruột màu vàng nhạt với mùi thơm nồng giống mùi chanh và cay. Chồi lá (thân giả) cao 0,5-1,25 m, mọc hàng năm từ các chồi trên thân rễ. Các thân giả này được hình thành từ một loạt các gốc lá (bẹ) quấn chặt vào nhau; lưỡi bẹ hơi 2 thùy, dài 2–10 mm, dạng màng; lá không cuống hoặc có cuống rất ngắn; phiến lá hình mác hay thẳng-hình mác, 15–30 cm × 2-2,5 cm, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy hẹp hay nhọn, màu xanh lục, sắp xếp so le, khi non có hoặc không lông sau nhẵn nhụi. Cụm hoa mọc từ thân rễ; cuống cụm hoa 15–30 cm. Cành hoa bông thóc hình trứng-hình elipxoit tù hoặc hình trụ, 4-8 × 1,5–3 cm; các lá bắc hình trứng, 2-2,5 cm, màu xanh lục nhạt đôi khi màu ánh vàng ở mép, các lá bắc trên màu xanh lục hoặc vàng nhạt, đỉnh có mấu nhọn; lá bắc con dài 2-2,5 cm, hình ống, màu ánh xanh lục. Đài hoa dài 1-2,5 cm, như thủy tinh. Tràng hoa màu xanh lục ánh vàng hoặc trắng hay vàng; ống tràng dài 2-2,5 cm; các thùy tràng hình mác nhọn, dài ~1,8 cm, màu vàng; các thùy bên 3 gân; thùy lưng 9 gân, rộng hơn. Cánh môi thuôn dài-hình trứng ngược, ngắn hơn thùy tràng hoa, 3 thùy ngắn; thùy giữa thuôn dài, mép cuộn trong, màu từ tía tới tía sẫm với đốm vàng, gần đáy có sọc, họng màu vàng đốm tía; các thùy bên ngắn, hình trứng, tù, dài 6 mm, thẳng đứng, màu tía đốm vàng. Nhị màu tía sẫm, dài bằng cánh môi. Bao phấn dài ~9 mm, màu trắng; phần phụ liên kết cong, dài ~7 mm, màu tía sẫm. Tuyến mật thuôn dài. Các cụm hoa hiếm khi xuất hiện ở các cây được trồng. Ra hoa tháng 10. 2n = 22.

Sản xuất
Năm 2019, sản lượng gừng toàn cầu là trên 4 triệu tấn, với Ấn Độ chiếm khoảng 43% tổng sản lượng. Các quốc gia kế tiếp là Nigeria, Trung Quốc và Nepal.

Thành phần hóa học
Các chất chính tạo độ cay của gừng là các hợp chất phenol không bay hơi như gingerol, gingeridion và shogaol.

Tinh dầu (1% đến 3%), bao gồm zingiberen, sesquiphellandren và beta-bisabolen. Chất cay 1% đến 2,5% là các gingerol và shogaol, phần lớn trong số đó là 6-gingerol.

Các thành phần beta-sesquiphellandren và (-) - zingiberen cao nhất trong gừng tươi, bị phân hủy khi sấy và lưu trữ. Điều này lý giải vì sao y học cổ truyền Trung Quốc ưu tiên dùng thân rễ tươi trong điều trị cảm lạnh thông thường. Các gingerol dần dần phân hủy thành shogaol.

Sử dụng
Từ quan điểm kinh tế thì gừng là loài quan trọng nhất trong họ Zingiberaceae.

Thân rễ có mùi thơm của gừng là nguồn gốc của gừng gia vị, loại gia vị được sử dụng trong nhiều thế kỷ để thêm hương vị trong nấu ăn. Ở châu Á, thân rễ gừng tươi là một thành phần thiết yếu của nhiều món ăn, trong khi gia vị dạng bột khô phổ biến hơn trong nấu ăn của người châu Âu. Bánh mì gừng, một trong những cách sử dụng gừng phổ biến nhất ở Anh, có từ thời Anglo-Saxon khi gừng được bảo quản (sản xuất bằng cách đun sôi thân rễ trong xi-rô đường), thường được sử dụng trong y học.

Gừng kết tinh, một loại đồ ngọt truyền thống được ăn như một món cao lương mỹ vị vào dịp Giáng sinh, được chế biến bằng cách tẩm đường vào gừng khô. Dầu gừng hay nhựa dầu, được sử dụng để tạo hương vị cho bia gừng (tại Anh từ 1809) và bia ale gừng (tại Anh từ 1822), và thường được sử dụng như một thành phần trong nước hoa, mỹ phẩm và thuốc.

Trong y học
Gừng có nhiều công dụng y học. Thân rễ tươi hoặc khô được sử dụng trong các chế phẩm uống hoặc bôi để điều trị một số loại bệnh, trong khi tinh dầu được dùng bôi ngoài da như một loại thuốc giảm đau. Bằng chứng cho thấy gừng có hiệu quả nhất trong việc chống lại chứng buồn nôn và nôn mửa liên quan đến phẫu thuật, chóng mặt, say tàu xe và ốm nghén. Tuy nhiên, việc sử dụng gừng trong thời kỳ mang thai có an toàn hay không là một vấn đề đáng bàn và phụ nữ mang thai nên thận trọng trước khi dùng. Việc sử dụng gừng ngoài da có thể gây ra dị ứng.

Vị thuốc theo y học cổ truyền

Trong củ gừng có các hoạt chất: Tinh dầu zingiberen, chất nhựa, chất cay, tinh bột. Tên thuốc Bắc: khương, chữ Hán: 薑, tên khoa học: Zingiber officinale, họ Zingiberaceae, có vị cay, tính ấm, quy vào các kinh phế (phổi), tỳ (lá lách), vị (dạ dày), có tác dụng tán hàn, phát biểu, long đờm, thường được dùng để chữa các chứng phong hàn và kích thích tiêu hóa. Trong Đông y, tùy theo cách bào chế mà gừng trở thành nhiều vị thuốc khác nhau. Thường dùng gồm: để sống dùng: sinh khương, phơi khô: can khương, đem lùi: ổi khương...

Sinh khương

Có chứa tinh dầu, thành phần trong dầu là Zingiberol, zingiberene, nonanal, borneol, chavicol, citral, methyheptenone. Tính cay ấm. Có tác dụng tăng cường tuần hoàn huyết dịch, kích thích tiết dịch vị, hưng phấn ruột, xúc tiến tiêu hóa, chữa cảm lạnh, buồn nôn, ho do lạnh. Mỗi lần dùng 4 - 10gr.

Can khương
Là củ gừng phơi khô, tính cay ấm. Có tác dụng làm ấm dạ dày, thường dùng để trị tỳ vị hư hàn, trướng bụng đau bụng, thổ tả, ho do đàm lạnh. Mỗi lần dùng 2 - 6gr

Ổi khương, Thán khương
Củ gừng đem lùi hoặc nướng thành than tồn tính (bên ngoài cháy đen nhưng bẻ ra thấy trong ruột còn màu nâu vàng và mùi gừng), Tính đắng ấm có tác dụng chỉ huyết (cầm máu) đường ruột. Mỗi lần dùng 2 -4gr

Khương bì
Là vỏ củ gừng phơi khô, kết hợp bốn loại vỏ khác như trần bì (vỏ quýt), phục linh bì (vỏ nấm phục linh), đại phúc bì (vỏ cau), ngũ gia bì (vỏ cây chân chim) phối thành thang ngũ bì ẩm nổi tiếng chuyên chữa phù thũng có thể dùng được cho cả phụ nữ có thai bị sưng hai chân.

Cách sử dụng trong y dược cổ truyền
Theo y học cổ truyền, gừng có vị cay, tính ấm, vào 3 kinh phế, tỳ, vị, có tác dụng phát biểu, tán hàn ôn trung, tiêu đàm, hành thủy, giải độc. Trong hầu
hết các thang thuốc Đông y, dù bệnh hàn hay nhiệt, hư hay thực, các thầy thuốc vẫn thường dùng từ 3 đến 5 lát gừng sống. Ngoài tác dụng hạn chế bớt
tính lạnh của các vị thuốc hàn, cách phối hợp này còn giúp cho tỳ vị dễ hấp thu thuốc và người bệnh khỏi nôn ra đối với những thuốc khó uống. Ngoài
ra tùy theo hình thức sử dụng, gừng có nhiều công dụng khác nhau.

Gừng sống còn gọi là sinh khương có tác dụng phát tán phong hàn, chống nôn ói. Gừng khô còn gọi là can khương, có tính nóng hơn sinh khương, có
thể làm ấm tỳ vị. Gừng đốt cháy tồn tính còn gọi là hắc khương. Hắc khương có vị đắng, thường được tẩm đồng tiện, có thể làm ấm can thận, giáng hư
hỏa. Vỏ gừng được gọi là khương bì có tác dụng lợi tiểu. Trong kỹ thuật bào chế, gừng cũng có thể giúp cho thầy thuốc đạt được một số mục đích quan
trọng. Sinh địa nấu với gừng sẽ hạn chế bớt tính mát. Bán hạ chế với gừng để giải độc. Một số loại thuốc khác như sâm, đinh lăng... cũng thường được
tẩm gừng, sao qua để tăng tính ấm và dẫn vào phế vị. Đem lùi: ổi khương...

Hình ảnh

Chú thích

O
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây thuốc
Gia vị
Thực vật Đông Nam Á
Thực vật Đông Á
Thực vật Nam Á


title: Fontenay-Torcy

text:
Fontenay-Torcy là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Fontenaytorcy


title: Aÿ, Marne

text:
Aÿ là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng hành chính Grand Est của nước Pháp, có dân số là 4.315 người (thời điểm 1999). Trong Aÿ là trụ sở của Institut International de Champagne.

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Besigheim, Đức
  Newton Abbot, Anh
  Quaregnon, Bỉ
  Sinalunga, Ý

Nhân vật nổi tiếng
 René Lalique

Tham khảo

Xã của Marne


title: Hexatoma karma

text:
Hexatoma karma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Eccles, Nord

text:
Eccles là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Rémy, Pas-de-Calais

text:
Rémy là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Rémy lies nằm trong thung lũng sông Sensee, cự ly  về phía đông nam Arras, trên đường D9.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Leger, xây lại sau đệ nhất thế chiến.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Rémy on the Quid website

Remy


title: Serrières-sur-Ain

text:
Serrières-sur-Ain là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Serrieressurain


title: Meranda susialis

text:
Meranda susialis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

U
Động vật được mô tả năm 1859
Catocalinae


title: Pruno, Haute-Corse

text:
Pruno là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 6,44 km², dân số năm 1999 là 182 người. Khu vực này có độ cao trung bình 429 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xã của Haute-Corse


title: Terabyte

text:
Terabyte (xuất phát từ tiền tố tera- và thường được viết tắt là TB) là một thuật ngữ đo lường để chỉ dung lượng lưu trữ máy tính. Giá trị của một terabyte dựa trên cơ số thập phân (cơ số 10) và được định nghĩa là một ngàn tỷ (1.000.000.000.000) byte, hay 1000 gigabyte.

Một terabyte đôi khi có nghĩa tương đương với 1099 x 109 byte. Sự khác nhau này xuất phát từ sự mâu thuẫn giữa truyền thống lâu dài sử dụng tiền tố nhị phân và cơ số 2 trong giới tin học, và tiêu chuẩn thập phân (SI) trực quan và phổ biến hơn đã được chấp nhận rộng tại trong ngành công nghiệp. Các tổ chức tiêu chuẩn như IEC, IEEE và ISO đề nghị sử dụng thuật ngữ thay thế là tebibyte (TiB) để biểu thị số đo truyền thống cho 10244 byte, hay 1024 Gibibyte, dẫn đến những định nghĩa sau:

 Theo tiêu chuẩn SI và cách dùng hiện nay, một terabyte chứa 1.000.000.000.000 byte = 10004 hay 1012 byte.
 Theo số học nhị phân và theo truyền thống, một terabyte chứa 1.099.511.627.776 byte = 10244 hay 240 byte. Lượng số này hiện nay được dùng thay thế là tebibyte, để tránh nhầm lẫn.

Dung lượng của thiết bị lưu trữ máy tính được quảng cáo, từ trước đến nay luôn sử dụng giá trị tiêu chuẩn SI.

Terabyte dùng trong thực tế

 Nhóm Web Capture của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ đã nói rằng "vào tháng 5 năm 2007, Thư viện đã thu thập được hơn 70 terabyte dữ liệu"
 Một giờ Video độ phân giải cực cao (Ultra High Definition Video - UHDV) tốn khoảng 11,5 terabyte dữ liệu.
 Một Đĩa quang học 3 chiều đa năng (Holographic Versatile Disc - HVD) có thể chứa tới 3,9 terabyte.
 Máy tính cá nhân và những thiết bị liên quan như TiVo (một thiết bị dùng để lưu nội dung truyền hình vào ổ cứng gắn trong) có dung lượng lưu trữ 1 terabyte hoặc hơn đã trở nên thực tế nhờ sử dụng ổ cứng sản xuất hàng loạt có dung lượng cao. Vào ngày 5 tháng 1 năm 2007, Hitachi đã công bố ổ đĩa đầu tiên được bán ra cho người dùng có dung lượng, ổ cứng có 5 đĩa 200 GB và công nghệ ghi thẳng góc.
 Rapidshare có không gian lưu trữ trên 4000 terabyte (4 petabyte) dùng để lưu trữ tập tin.
 Ancestry.com xác nhận có 600 terabyte dữ liệu phả hệ bao gồm cả dữ liệu điều tra dân số Hoa Kỳ từ năm 1790 đến 1930.
 IsoHunt, một chương trình Dò BitTorrent xác nhận rằng họ đã dò được trên 291,09 TBs tập tin địa chỉ Torrent.
 Trung khu thần kinh của con người có bộ nhớ là 1,25 terabyte, theo như nghiên cứu của Raymond Kurzweil được viết trong The Singularity Is Near, trang 126. Tuy nhiên, điều này chưa được chấp nhận rộng rãi.
 Một đĩa bọc protein (Protein-Coated Disk - PCD) có thể lưu trữ 50 terabyte dữ liệu.
 Seagate, cũng có ổ đĩa 1TB, có thể là ổ cứng TB đầu tiên được loan báo, nhưng Hitachi mới là hãng đầu tiên bán ra ổ cứng TB.

Xem thêm
 tebibyte
 terabit
 Tiền tố nhị phân
 orders of magnitude (data)

Tham khảo

Đơn vị thông tin


title: Hemicrepidius californicus

text:
Hemicrepidius californicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Becker miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Acanthoscelides difficilis

text:
Acanthoscelides difficilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

D


title: Urepel

text:
Urepel () là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Vị trí của xã ở tỉnh cũ Lower Navarre.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 UREPELE in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) (in Spanish)

Xã của Pyrénées-Atlantiques
Nafarroa Beherea


title: Pedra Bela

text:
Pedra Bela là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º47'35" độ vĩ nam và kinh độ 46º26'35" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 1120 m. Dân số năm 2004 ước tính là 5.849 người.
Đô thị này có diện tích 157,62 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 5.609
Thành thị: 1.205
Nông thôn: 4.404
Nam giới: 2.959
Nữ giới: 2.650

Mật độ dân số (người/km²): 35,68

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 17,74

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,25

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,14

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 83,46%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,733
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,661
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,754
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,785

(Nguồn: IPEADATA)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Đô thị bang São Paulo


title: Tipulamima flammipes

text:
Tipulamima flammipes là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được biết đến ở Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Tipulamima


title: Euthydemos I

text:
Euthydemos I (Tiếng Hy Lạp: ; sinh khoảng năm 260 TCN – mất khoảng năm 200/195 TCN) là vua của vương quốc Hy Lạp-Bactria, theo nhà sử học Polybios thì ông đã cai trị vào giai đoạn khoảng năm 230 hoặc 223 TCN; Ban đầu ông được cho là đã đảm nhận chức vụ satrap của Sogdia và sau này đã lật đổ triều đại của vua Diodotos II để lên ngôi vua. Còn theo Strabo, ông đã lên ngôi cùng thời điểm diễn ra cuộc nội chiến từ năm 223-221 TCN của nhà Seleukos. Dưới sự cai trị của ông, vương quốc Hy Lạp-Bactria có thể đã bao gồm cả khu vực Sogdiana ở phía bắc, Margiana và Ariana nằm ở phía đông hoặc phía nam Bactria.

Cuộc đời
Hai nhà sử học cổ đại là Strabo và Polybios; đã ghi lại rằng Euthydemos sinh ra ở Magnesia (nơi ông sinh ra vẫn chưa được xác định rõ) và là con trai của một vị tướng người Hy Lạp tên là Apollodotos, Euthydemos sau này đã cưới con gái của vua Diodotos I. Ngoài Demetrios I, Euthydemos còn có thể có những người con khác chẳng hạn như là Antimachos I, Apollodotos I và Pantaleon.

Cuộc chiến với nhà Seleukos

Chúng ta không biết được nhiều điều về triều đại của Ethydemos cho tới khi Antiochos III Đại đế đem quân tấn công ông vào năm 208 TCN. Mặc dù có trong tay 10,000 thiết kỵ, Euthydemos ban đầu đã bại trận khi giao chiến bên bờ sông Arius  và buộc phải rút quân. Sau đó nhờ vào thành Bactra cực kỳ kiên cố, ông đã chống trả thành công cuộc vây hãm kéo dài tới ba năm cho tới khi Antiochos quyết định công nhận triều đại của ông và gả một người con gái cho người con trai của Euthydemos tên là Demetrios vào năm 206 TCN. Theo hiệp ước hòa bình này, Ethydemos đã phải giao lại đội voi chiến Ấn Độ của mình cho Antiochos.

Về phần mình, Euthydemos vốn sinh ra ở Magnesia và lúc này đang tự mình biện bạch với Teleas, ông tuyên bố rằng Antiochos vẫn chưa biện minh cho lý do tại sao lại muốn đánh đuổi ông khỏi vương quốc của mình, bởi vì bản thân ông chưa bao giờ nổi loạn chống lại nhà vua, ông đã tự mình giành được ngai vàng của Bactria nhờ vào việc diệt trừ hậu duệ của những kẻ đã nổi loạn trước kia. (...) Euthydemos cuối cùng đã phái người con trai Demetrios của mình tới để thông qua hiệp ước. Sau khi tiếp đón và ấn tượng bởi diện mạo, cách đàm luận, tác phong vương giả của chàng trai trẻ, Antiochos trước tiên đã hứa gả cho vị hoàng tử một người con gái của mình và tiếp đó là thừa nhận ngôi vị của người cha. (Polybius, 11.34, 2 )

Theo những ghi chép trong các tác phẩm cổ đại, Euthydemos đã thương lượng hòa bình Antiochos III bằng cách nói rằng ông xứng đáng được ghi nhận vì đã lật đổ triều đại nổi loạn của Diodotos và nhờ vào những nỗ lực phòng thủ của ông mà khu vực Trung Á đã thoát khỏi các cuộc xâm lược của những người du mục:

"...nếu như ông ta không chấp nhận lời đề nghị này, cả hai người bọn họ sẽ không thể được yên ổn: bởi vì những bộ tộc du mục lớn đã tới rất gần họ, đây là một mối đe dọa lớn cho cả hai; và nếu như họ để cho những kẻ đó tiến vào khu vực này, nó chắc chắn sẽ bị tàn phá hoàn toàn."  (Polybius, 11.34).

Cuộc chiến này đã kéo dài tới tận 3 năm và sau khi quân Seleukos triệt thoái, vương quốc Hy Lạp-Bactria dường như đã nhanh chóng khôi phục. Euthydemos được cho là đã qua đời vào khoảng năm 200 TCN hoặc có lẽ là năm 195 TCN, có thể vương quốc Hy Lạp-Bactria đã bắt đầu bành trướng tới khu vực miền Bắc Ấn Độ vào giai đoạn cuối triều đại của ông.

Tiền xu

Trên những đồng tiền còn tồn tại cho tới ngày nay, chân dung của Euthydemos được khắc họa ở giai đoạn thanh niên, trung niên và già cả. Ông cũng xuất hiện trên các đồng tiền xu kỷ niệm của các vị vua như Agathocles, Antimachos I và trên một phiên bản vô danh khác. Các bộ lạc du mục ở khu vực Trung Á cũng đã đúc những đồng tiền xu mô phỏng theo tiền xu của ông hàng thập kỷ sau khi ông qua đời, những đồng xu này được gọi là những đồng xu 'man rợ' bởi vì chúng có kiểu dáng thô kệch.

Bản khắc Kuliab
Trong một bản khắc đá được tìm thấy ở khu vực Kuliab thuộc Tadjikistan và có niên đại là thuộc vào khoảng năm 200–195 TCN, một người Hy Lạp tên là Heliodotos đã dâng tặng một bệ thờ lửa cho thần Hestia và ca ngợi Euthydemos là vị vua vĩ đại nhất trong số các vị vua, người con trai Demetrios I của ông được ca ngợi là "Demetrios Kalinikos", "Demetrios người chinh phục vinh quang":

Chú thích

Liên kết ngoài
 Coins of Euthydemus

Sống thế kỉ thứ III
Vua Hy Lạp-Bactria
Năm sinh không rõ
Mất năm 200 TCN
Năm 200 TCN
Mất thập niên 200 TCN


title: Rougemontot

text:
Rougemontot là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Rougemontot on the regional Web site

Xã của Doubs


title: Azlania borneensis

text:
Azlania borneensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Azlania


title: Dir'iyah

text:
Diriyah  (), trước đây được La Mã hóa là Dereyeh and Dariyya, là một thị trấn nằm ở ngoại ô phía tây của thủ đô Riyadh, Ả Rập Xê Út. Diriyah đã từng là thủ đô của Tiểu vương quốc Diriyah dưới triều đại Ả Rập đầu tiên từ 1744 đến 1818. Ngày nay, nó bao gồm nhiều ngôi làng như Al-'Uyayna, Jubayla, Al-Ammariyyah, và là thủ phủ của tỉnh Diriyah thuộc vùng Riyadh. Khu phố lịch sử Turaif là nơi đặt thủ đô đầu tiên của Ả Rập Xê Út nằm ở Diriyah được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 2010.

Vị trí
Các tàn tích cổ của Diriyah nằm ở hai bên của thung lũng hẹp được gọi là Wadi Hanifa, chạy dài tiếp tục về phía nam qua hết vùng Riyadh và xa hơn nữa. Diriyah bao gồm rất nhiều các công trình kiến trúc bằng gạch bùn nằm tại ba khu phố Ghussaibah, Al-Mulaybeed và Turaif, trên những quả đồi nhìn ra thung lũng. Trong số đó, Turaif nằm tại vị trí cao nhất, thu hút nhiều khách du lịch nhất. Một phần của bức tường thành phố cổ chạy dọc theo các cạnh của thung lũng và cũng được làm bằng gạch bùn vẫn còn tồn tại cùng với một số tháp quan sát gần.

Đô thị mới được xây thấp hơn ở chân đồi của Turaif. Bên trong thung lũng về phía bắc của thị trấn là một số khu vườn, trang trại nhỏ, hàng cọ. Xa hơn nữa về phía bắc là đập Al-Ilb.

Điểm tham quan chính
 Cung điện Salwa: Cung điện này đã từng là dinh thự và ngôi nhà đầu tiên của Al Saud và là cung điện lớn nhất khu này.
 Cung điện Saad bin Saud: Một trong số những cung điện lớn nhất khu này, nổi tiếng với khoảng sân rộng và chuồng ngựa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thư viện ảnh trên Archive.org

Di sản thế giới tại Ả Rập Xê Út
Khởi đầu năm 1446
Riyadh


title: Nephrotoma dewittei

text:
Nephrotoma dewittei là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Sassano

text:
Sassano là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Sassano có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: 8409 Valentaugustus

text:
8409 Valentaugustus (tên chỉ định: 1995 WB43) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert Weber ở Socorro, New Mexico, ngày 28 tháng 11 năm 1995. Nó được đặt theo tên ông nội của ông, Valentin Augustus Weber, một di dân từ Đúc sang Mỹ.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Helicopsyche sahadika

text:
Helicopsyche sahadika là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Helicopsyche


title: Phú Mỹ, Mỹ Tú

text:
Phú Mỹ là một xã thuộc huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phú Mỹ nằm ở phía đông nam huyện Mỹ Tú, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Sóc Trăng và huyện Mỹ Xuyên
Phía tây giáp các xã Thuận Hưng và Mỹ Thuận
Phía nam giáp huyện Mỹ Xuyên
Phía bắc giáp huyện Châu Thành và xã Thuận Hưng.

Xã có diện tích 41,50 km², dân số năm 1999 là 12.664 người, mật độ dân số đạt 305 người/km².

Lịch sử
Ngày 23 tháng 12 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 192-HĐBT. Theo đó, thành lập xã Mỹ Thuận trên cơ sở tách một phần diện tích, dân số của các xã Mỹ Phước, Phú Mỹ và Thuận Hưng.

Chú thích

Tham khảo


title: Le Fossat

text:
Le Fossat là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Ariège, quận Pamiers, tổng Le Fossat. Tọa độ địa lý của xã là 43° 10' vĩ độ bắc, 01° 24' kinh độ đông. Le Fossat nằm trên độ cao trung bình là 243 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 231 mét và điểm cao nhất là 353 mét. Xã có diện tích 14,41 km², dân số vào thời điểm 1999 là 783 người; mật độ dân số là 54 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Fossat


title: Quận Brooke, West Virginia

text:
Quận Brooke là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 25.447 người, 10.396 hộ gia đình, và 7.152 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 286 người trên một dặm vuông (111/kmТВ). Có 11.150 đơn vị nhà ở mật độ trung bình trong 126 trên một dặm vuông (48/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 97,90% người da trắng, 0,85% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,10% người Mỹ bản xứ, 0,34% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 0,09% từ các chủng tộc khác, và 0,69% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,39% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 10.396 hộ, trong đó 26,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,90% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 31,20% là không lập gia đình. 27,90% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 14,40% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,36 và cỡ gia đình trung bình là 2,88.

Trong quận, dân số đã được trải ra với 20,40% dưới độ tuổi 18, 9,40% 18-24, 25,80% 25-44, 26,00% từ 45 đến 64, và 18,30% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 91,80 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 89,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 32.981, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 39.948. Phái nam có thu nhập trung bình USD 34.397 so với 19.711 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.131 USD. Có 9,50% gia đình và 11,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 16,40% những người dưới 18 tuổi và 9,10% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của West Virginia


title: Isotes pollina

text:
Isotes pollina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Thẻ tre Quách Điếm

text:
Thẻ tre Quách Điếm (; Quách Điếm Sở giản; thẻ tre nước Sở ở Quách Điếm) là các bản ghi chép cổ trên thẻ tre được phát hiện tại Trung Quốc năm 1993. Được xác định niên đại vào khoảng nửa sau thời Chiến Quốc, thẻ tre Quách Điếm đã cung cấp cho các nhà khảo cổ bản chép cổ nhất từng được biết tới của tác phẩm Đạo đức kinh cùng nhiều văn bản cổ quý giá khác.

Lịch sử khám phá
Năm 1993 trong khi khao quật một ngôi mộ cổ ở làng Quách Điếm thuộc Kỷ Sơn, Sa Dương, Hồ Bắc cách đất Dĩnh (郢), kinh đô cuối cùng của nước Sở (676 TCN - 278 TCN) khoảng 9 km người ta đã phát hiện ra một khối lượng thẻ tre lớn trên đó có ghi chép các văn bản cổ. Niên đại của ngôi mộ được xác định là vào khoảng nửa sau thời kì Chiến Quốc (giữa thế kỷ 4 TCN tới đầu thế kỷ 3 TCN). Ngôi mộ này được cho là thuộc về một nhà quý tộc và là thầy giáo của một vương tử. Danh tính của vị vương tử được cho là của chính Sở Khoảnh Tương Vương (楚頃襄王). Vì quân đội nhà Tần tràn vào đất Dĩnh năm 278 TCN khi Sở Khoảnh Tương Vương vẫn đang tại vị nên bộ thẻ tre được cho là có niên đại khoảng năm 300 TCN.

Tổng cộng các nhà khảo cổ đã thu được 804 thẻ tre gồm 702 thẻ nguyên vẹn và 27 thẻ vỡ với tổng cộng 12.072 chữ. Số văn bản này được chia làm ba nhóm chính trong đó quan trọng nhất là văn bản cổ nhất từng được biết tới của tác phẩm Đạo đức kinh, một chương của Kinh Lễ và một số đoạn văn bản không xác định được tác giả khác. Sau khi phục hồi nguyên trạng, các thẻ tre được chia thành 18 nhóm khác nhau và được dịch ra chữ Trung Quốc hiện đại để xuất bản rộng rãi tháng 5 năm 1998. Trong số văn bản này có nhiều ghi chép về Đạo giáo và Nho giáo vốn trước đó chưa từng được biết tới, việc tìm thấy chúng trong cùng một ngôi mộ đã đem lại nhiều thông tin mới về lịch sử triết học Trung Quốc cổ đại.

Nội dung

Xem thêm
 Thẻ tre Ngân Tước sơn

Tham khảo

Ancient script rewrites history , Harvard University Gazette
, Russell Kirkland
Database of Selected Characters from Guodian and Mawangdui Manuscripts, Matthias Richter
 欢迎您光临简帛研究网站 , BambooSilk.Org website for research on the Guodian texts

Đồ tạo tác Trung Quốc
Các văn bản lịch sử Trung Quốc
Nước Sở
Hiện vật khảo cổ Trung Quốc


title: Ophiusa tirhacoides

text:
Ophiusa tirhacoides là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.

Sải cánh dài 25–26 mm.

Ấu trùng ăn Casuarina.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Ophiusa


title: Monopetalotaxis doleriformis

text:
Monopetalotaxis doleriformis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được biết đến ở Nam Phi.
Ấu trùng khoan rễ loài Aspalathus linearis. Chúng bị xem là loài gây hại cây chè bụi đỏ.

Chú thích

Tham khảo

Monopetalotaxis


title: Andrena micheneriana

text:
Andrena micheneriana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1978


title: Gastrinopa

text:
Gastrinopa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini
Geometridae


title: Hoplitis maritima

text:
Hoplitis maritima là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Romankova mô tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1985


title: Dụ ngôn Người gieo giống

text:
Người Gieo giống là dụ ngôn của Chúa Giê-su được chép trong ba sách Phúc âm đồng quan (Mark 4. 1-20 , Matthew 13. 1-23 , và Luca 8. 1-15 ) cũng như trong thứ kinh Phúc âm Thomas (Thomas 9).

Phúc âm Matthew
Cũng ngày ấy, Chúa Giê-su ra khỏi nhà, ngồi bên mé biển. Đoàn dân nhóm họp xung quanh Ngài đông lắm, đến nỗi Ngài phải xuống thuyền mà ngồi, còn cả đoàn dân đứng trên bờ. Ngài dùng Ví dụ mà giảng nhiều điều cùng họ. Ngài phán như vầy: Có người gieo giống đi ra đặng gieo. Khi đương gieo, một phần giống rơi dọc đường, chim bay xuống và ăn. Một phần khác rơi nhằm chỗ đất đá sỏi, chỉ có ít đất thịt, bị lấp không sâu liền mọc lên; song khi mặt trời mọc lên, thì bị đốt, và vì không có rễ, nên phải héo. Một phần khác rơi nhằm bụi gai, gai mọc rậm lên, phải nghẹt ngòi. Một phần khác nữa rơi nhằm chỗ đất tốt, thì sanh trái; hoặc một hạt ra được một trăm, hoặc một hạt sáu chục, hoặc một hạt ba chục. Ai có tai, hãy nghe!
Môn đồ bèn đến gần Ngài mà hỏi rằng: Sao thầy dùng ví dụ (dụ ngôn) mà phán cùng họ vậy? Ngài đáp rằng: Bởi vì đã ban cho các ngươi được biết những điều mầu nhiệm của nước thiên đàng, song về phần họ, thì không ban cho biết. Vì sẽ cho thêm kẻ nào đã có, thì họ sẽ được dư dật; nhưng kẻ nào không có, thì lại cất luôn điều họ đã có nữa. Vậy nên ta phán ví dụ cùng họ; vì họ xem mà không thấy, lắng tai mà không nghe, và không hiểu chi hết. Vậy, về họ, đã được ứng nghiệm lời tiên tri Isaiah rằng:
Các ngươi sẽ lóng tai nghe mà chẳng hiểu chi;
Lấy mắt xem mà chẳng thấy chi,Vì lòng dân này đã cứng cỏi;
Đã làm cho nặng tai,Và nhắm mắt mình lại,
E khi mắt mình thấy được,Tai mình nghe được,
Lòng mình hiểu được,Họ tự hối cải lại,
Và ta chữa họ được lành chăng.Nhưng phước cho mắt các ngươi, vì thấy được; phước cho tai các ngươi, vì nghe được! Quả thật, ta nói cùng các ngươi, có nhiều đấng tiên tri, nhiều người công chính đã ao ước thấy điều các ngươi thấy, mà chẳng được thấy; ước ao nghe điều các ngươi nghe, mà chẳng được nghe.
Ấy vậy, các ngươi hãy nghe nghĩa ví dụ về kẻ gieo giống là gì. Khi người nào nghe đạo nước thiên đàng, mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp điều đã gieo trong lòng mình; ấy là kẻ chịu lấy hạt giống rơi ra dọc đàng. Người nào chịu lấy hạt giống nơi đất đá sỏi, tức là kẻ nghe đạo, liền vui mừng chịu lấy; song trong lòng không có rễ, chỉ tạm thời mà thôi, đến khi vì đạo mà gặp sự cực khổ, sự bắt bớ, thì liền vấp phạm. Kẻ nào chịu lấy hạt giống nơi bụi gai, tức là kẻ nghe đạo; mà sự lo lắng về đời này, và sự mê đắm về của cải, làm cho nghẹt ngòi đạo và thành ra không kết quả. Song, kẻ nào chịu lấy hạt giống nơi đất tốt, tức là kẻ nghe đạo và hiểu; người ấy được kết quả đến nỗi một hạt ra một trăm, hạt khác ra sáu chục, hạt khác ba chục.

Ba sách phúc âm đồng quan (phúc âm nhất lãm) thuật lại việc Chúa Giê-xu trích dẫn sách Isaiah, "Các ngươi hãy nghe, nhưng chẳng hiểu chi; hãy xem, nhưng chẳng thấy chi" vì họ là những kẻ "nặng tai, nhắm mắt, e rằng họ thấy được, nghe được, hiểu được, bèn trở lại mà được chữa lành chăng!" (Isaiah 6. 9,10). Các sách phúc âm giải thích dụ ngôn như sau:
 Người gieo giống đi ra gieo lời của Thiên Chúa.
 Hạt giống rơi dọc đường biểu thị cho những người nghe phúc âm thì tiếp nhận, nhưng đánh mất liền sau đó – theo các sách phúc âm, kẻ dữ (lời của Matthew), hoặc Satan (theo Mark) là kẻ đến cướp mất lời Thiên Chúa khỏi lòng người tiếp nhận.
 Hạt giống rơi trên đất đá sỏi biểu thị cho những người nghe phúc âm, tiếp nhận cách sơ sài – họ sẽ mau chóng chối bỏ phúc âm khi bị rơi vào hoàn cảnh hoạn nạn hoặc khi bị bách hại vì niềm tin.
 Hạt giống rơi vào bụi gai biểu thị cho những người nghe và chấp nhận phúc âm, nhưng lại để những lo toan về đời này cùng lòng ham mê tiền bạc làm nghẹt ngòi hạt giống đức tin.
 Hạt giống rơi trên đất màu mỡ biểu thị cho những người nghe phúc âm và thấu hiểu với cả tấm lòng, và Lời của Thiên Chúa kết quả sai trái trong đời sống của họ.

Tham khảo

Người gieo giống


title: Challerange

text:
Challerange  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Euxoa vitta

text:
Euxoa vitta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền trung và miền nam châu Âu.

Sải cánh dài 32–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 10. Có một lứa một năm.

Phụ loài
Euxoa vitta vitta
Euxoa vitta rondoui (Spain, Pyrenees)
Euxoa vitta hercegovinensis (miền nam Yugoslavia, miền bắc Hy Lạp)
Euxoa vitta cây đuquisti (Gotland)
Euxoa vitta burmanni (Tyrol in Austria)

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
lepidoptera.pl

Chú thích

Euxoa
Côn trùng châu Âu


title: Marginellopsis serrei

text:
Marginellopsis serrei là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Granulinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Riedel F. (2000). Berliner Geowiss. Abhandlungen Reihe E Palaeobiologie ser. E, 32: 1–240
 Rosenberg, G., F. Moretzsohn, and E. F. García. 2009. Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Biodiversity. Texas A&M Press, College Station, Texas
 Boyer F. (2017). Révision de l'organisation supra-spécifique des gastéropodes granuliniformes. Xenophora Taxonomy. 16: 25-38
 Bavay A. (1911). Une marginellidée nouvelle de Cuba. Bulletin du Muséum National d'Histoire Naturelle. 17(4): 240-243

Marginellopsis
Động vật được mô tả năm 1911


title: ArcView 3.x

text:
ArcView 3.x là phần mềm về hệ thống thông tin địa lý của ESRI

Lịch sử

Ưu điểm
Đơn giản, nhỏ gọn, dễ cài đặt. ArcView GIS 3.x là một phần mềm dùng cho máy tính để bàn, desktop. Do đó, có thể cài đặt để thực hiện những dự án GIS nhỏ hoặc làm những bài thí nghiệm GIS.
Dễ sử dụng do ArcView 3.x chạy trên nền Windows khác với phần mềm PC ArcInfo chạy trên nền DOS. Người dùng có thể thực hiện yêu cầu của mình bằng chuột, các menu và nút lệnh. Kết quả của những lần click chuột được thể hiện ngay trên màn hình mà không cần phải thực hiện các dòng lệnh truy vấn lại.
ArcView GIS hỗ trợ gần như đầy đủ các chức năng phân tích cơ bản của GIS như: thu thập dữ liệu, lưu trữ dữ liệu, phân tích dữ liệu, và hiển thị/kết xuất dữ liệu, thông qua hệ thống Menu, Buttons (nút lệnh), và Tools (nút công cụ). Ngoài ra, ArcView GIS là có khả năng mở rộng chức năng thông qua các Extensions, giống như các Add-ons vậy.
Hỗ trợ môi trường lập trình khá tốt. ArcView GIS cho phép lập trình dạng Script thông qua ngôn ngữ chuyên dụng Avenue. Avenue là dạng ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng, thuận lợi cho những ai am hiểu về Java hoặc VB. Người dùng có thể tương tác với ArcView bằng các thư viện động (*.dll). Với Avenue, người dùng có thể thực hiện những dự án GIS vừa và nhỏ.
Đối tượng sử dụng phong phú. ArcView được thiết kế cho mọi người sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như: tài chính, quy hoạch đô thị, quản lý môi trường, bản đồ, kiến trúc, quản lý giao thông, quản lý cơ sở hạ tầng,...

Nhược điểm
 Không phù hợp cho các hệ thống quy mô lớn. ArcView 3.x là phần mềm desktop nên khả năng phát triển các ứng dụng mạng không mạnh. Đặc biệt là khả năng quản lý và chia sẻ dữ liệu.
 Thiếu khả năng phân tích GIS nâng cao so với ArcGIS, do đó, không phù hợp với những ứng dụng cần nhiều phân tích không gian phức tạp.
 Lập trình có hạn chế. Mặc dù Avenue cho phép người dùng tương tác với ArcView khá tốt, môi trường lập trình chưa hỗ trợ nhiều tiện ích cho người lập trình.

Tham khảo

Phần mềm hệ thống thông tin địa lý


title: Leptoconops

text:
Leptoconops là một chi ruồi trong họ Ceratopogonidae.

Leptoconops hút máu động vật có xương sống.

Chú thích

Tham khảo


title: Helius chintoo

text:
Helius chintoo là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Galactica (bướm đêm)

text:
Galactica là một chi bướm đêm thuộc họ Galacticidae.

Tham khảo

Himantopteridae
Galacticidae


title: Pseudagrion risi

text:
Pseudagrion risi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài không bị đe dọa trong sách Đỏ của IUCN năm 2009.

Pseudagrion risi được miêu tả khoa học năm 1936 bởi Schmidt in Ris.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: Conoderus plasoni

text:
Conoderus plasoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Acanthoscelides helenae

text:
Acanthoscelides helenae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

H


title: Adainville

text:
Adainville là một xã thuộc tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yvelines

Tham khảo
INSEE

Xã của Yvelines


title: Marilia morsei

text:
Marilia morsei là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia


title: Hexatoma lambertoni

text:
Hexatoma lambertoni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Canthonosoma

text:
Canthonosoma là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Canthonini


title: Long môn phi giáp

text:
Long môn phi giáp () là một bộ phim điện ảnh thuộc thể loại kiếm hiệphành động hợp tác sản xuất giữa điện ảnh Hồng Kông và Trung Quốc, do Từ Khắc làm đạo diễn, viết kịch bản và đồng sản xuất, với sự tham gia của các diễn viên gồm Lý Liên Kiệt, Châu Tấn, Lý Vũ Xuân, Quế Luân Mỹ và Trần Khôn. Bộ phim là phiên bản làm lại của Dragon Gate Inn (1966) và Tân Long Môn Khách sạn (1992) nhưng diễn ra ba năm sau.

Quá trình sản xuất bắt đầu vào ngày 10 tháng 10 năm 2010 và quay theo định dạng 3-D. Phim chiếu không tranh giải tại Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 62 vào tháng 2 năm 2012. Bộ phim đã giành được bảy giải thưởng tại Giải thưởng Điện ảnh Châu Á năm 2012: Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Lý Liên Kiệt), Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Quế Luân Mỹ), Nhà thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, Thiết kế phục trang xuất sắc nhất và Hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất.

Nội dung
Vào thời trị vì của Minh Hiến Tông, hoạn quan lộng quyền lạm sát hiền thần. Hiệp khách Triệu Hoài An (Lý Liên Kiệt) trong quá trình cứu giúp trung thần đã một gươm lấy mạng đốc chủ Đông xưởng tội ác tày trời là Vạn Dụ Lâu, khiến đốc chủ Tây xưởng Vũ Hóa Điền (Trần Khôn) hạ lệnh truy sát khắp thiên hạ. Nhóm của Triệu Hoài An trốn chạy tới Long Môn ở Gia Dụ Quan, mất hút trong bão cát đen mịt mùng đất trời.

Sau khi sóng êm biển lặng, mật thám Tây xưởng, đội thương nhân Thát Đát chia ra khắp nẻo giang hồ, lại một lần nữa tới hắc điếm đại mạc khách điếm Long Môn. Trong khách điếm Long Môn đã bị thiêu trụi ba năm trước, bà chủ quán lẳng lơ cũng đã không thấy tăm tích một cách thần bí, chỉ còn lại những người làm may mắn thoát khỏi vụ hỏa thiêu, dựng lại quán xá, chờ đợi bà chủ quay lại.

Khách điếm nơi biên ải gần như đã bị người đời lãng quên lại một lần nữa gió nổi mây vần. Dung mạo của kiếm khách thần bí Bộc Thương Chu không khác gì đốc chủ Tây xưởng Vũ Hóa Điền. Nữ tử thổi sáo Lăng Nhạn Thu (Châu Tấn đóng) thông thạo mật đạo của khách điếm như lòng bàn tay kia, lại là người nào?

Đúng lúc truy binh Tây xưởng do Vũ Hóa Điền dẫn đầu tiến tới, mặt đất đột ngột nổi lên mấy trận gió lốc thần phong, Triệu Hoài An bay ra từ giữa không trung, hòng một trận sống mái với Vũ Hóa Điền. Giữa gió bụi đại mạc, một trận chiến giữa chính với tà khiến đất trời biến sắc bắt đầu.

Diễn viên

Sản xuất
Mặc dù bộ phim này dựa trên câu chuyện của Tân Long Môn Khách sạn năm 1992, nhưng Từ Khắc phủ nhận rằng bộ phim này sẽ là bản làm lại của tác phẩm kinh điển cũ mà giống như một sự tưởng tượng lại hơn. Tsui cũng làm việc trên kịch bản ngoài việc chỉ đạo và sản xuất bộ phim, để đảm bảo tính nguyên bản của câu chuyện. Trước khi Lý Liên Kiệt ký hợp đồng với vai diễn này của Chu Hoài An, Từ Hy Viên đã đề nghị vai diễn này cho Chân Tử Đan nhưng anh ấy đã từ chối vì thực tế là anh ấy không muốn tham gia phần tiếp theo/làm lại của những bộ phim trước đây mà anh ấy đã từng làm. Lý Liên Kiệt đã được ký hợp đồng trị giá 12 triệu đô la Mỹ để đóng vai chính trong phim này. Lý giải thích lý do tham gia bộ phim này,

Nữ diễn viên Châu Tấn cũng trích dẫn lý do tham gia bộ phim này,

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Flying Swords Of Dragon Gate at Hong Kong Cinemagic

Phim do Từ Khắc đạo diễn
Phim của Trung Ảnh
Phim của Tập đoàn Truyền thông Thượng Hải
Phim Hồng Kông
Phim Trung Quốc
Phim võ hiệp
Phim năm 2011
Phim Lý Liên Kiệt
Phim 3D năm 2011
Phim làm lại
Phim võ thuật
Phim võ thuật Hồng Kông
Phim võ thuật kỳ ảo
Phim 3D Trung Quốc
Phim Kung fu
Phim IMAX
Phim võ thuật Trung Quốc


title: Cải bẹ xanh

text:
Cải bẹ xanh hay cải xanh, cải canh, cải cay, giới tử (danh pháp hai phần: Brassica juncea) là một loài thực vật thuộc họ Cải (Brassicaceae). Cây có các tên gọi trong tiếng Anh là brown mustard, green mustard, oriental mustard hay vegetable mustard.

Mô tả, sử dụng

Cải bẹ xanh có thân to, nhỏ khác nhau, lá có màu xanh đậm hoặc xanh nõn lá chuối. Lá và thân cây có vị cay, đăng đắng thường dùng phổ biến nhất là nấu canh, hay để muối dưa (dưa cải). Thời gian thu hoạch cho cải bẹ xanh trong khoảng từ 40 – 45 ngày. Thành phần dinh dưỡng trong cải bẹ xanh gồm có: vitamin A, B, C, K, axit nicotic, catoten, abumin…, nên được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng vì có nhiều lợi ích đối với sức khỏe cũng như có tác dụng phòng chống bệnh tật.

Theo Đông y Việt Nam, cải bẹ xanh có vị cay, tính ôn, có tác dụng giải cảm hàn, thông đàm, lợi khí.... Riêng hạt cải bẹ xanh, có vị cay, tính nhiệt, không độc, trị được các chứng phong hàn, ho đờm, hen, đau họng, tê dại, mụn nhọt...

Phân bố, thu hái và chế biến
Được trổng ờ nước ta để lấy rau ăn. Hiên nay ta chưa thu hoạch hạt dể dùng làm thuốc hoặc ép dầu. Cho đến nay, ta vẫn còn phải nhập giới tử của Trung Quốc. Ở Trung Quốc người ta trồng rau cải để ăn rau, lấy hạt ép dầu và làm thuốc. Hạt lấy ở những quả chín phơi khô mà dùng. Phơi hay sấy phải ờ nhiệt độ dưới 50° để bảo vệ các men có tác dụng.

Chú thích

Liên kết ngoài
 PROTAbase on Brassica juncea
 Brassica juncea
 Culinary description of the many tasty varieties of mustard greens
 Photos and information on Southern Giant Curled Mustard
 Mustard Green Manures: Washington State University Extension paper on cover crops.

J
Rau ăn lá
Thực vật Nepal
Thực vật châu Á


title: Blegny

text:
Blegny (before 2001: Blégny) là một đô thị ở tỉnh Liège. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Blegny có tổng dân số 12.799. Tổng diện tích là 26,07 km² với mật độ dân số 491 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của Liège


title: Moncey, Doubs

text:
Moncey là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Moncey on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Jouques

text:
Jouques là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Bouches-du-Rhône


title: Moyencourt-lès-Poix

text:
Moyencourt-lès-Poix là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Thị trấn có cự ly off the N29, on th D94, khoảng 15 dặm Anh về phía tây nam của Amiens.

Dân số

Địa điểm nổi bật

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Moyencourt-lès-Poix trên trang mạng của INSEE
 Moyencourt-lès-Poix trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Vĩnh Quang, thành phố Cao Bằng

text:
Vĩnh Quang là một xã thuộc thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vĩnh Quang nằm ở phía bắc thành phố Cao Bằng, cách trung tâm thành phố 5 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hòa An và phường Ngọc Xuân
Phía tây giáp huyện Hòa An
Phía nam giáp phường Đề Thám và xã Hưng Đạo
Phía bắc giáp huyện Hòa An.

Xã Vĩnh Quang có diện tích 14,76 km², dân số năm 2019 là 3.987 người, mật độ dân số đạt 270 người/km².

Sông Bằng tạo thành ranh giới tự nhiên giữa xã Vĩnh Quang và phường Đề Thám. Tỉnh lộ 203 chạy qua địa bàn xã. Trên địa bàn xã có núi Nà Lin và đền Kỳ Sầm.

Hành chính
Xã Vĩnh Quang được chia thành 9 xóm: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Lịch sử
Sau năm 1975, Vĩnh Quang là một xã thuộc huyện Hòa An.

Ngày 1 tháng 11 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 42/NQ-CP về việc sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Vĩnh Quang thuộc huyện Hòa An vào thị xã Cao Bằng quản lý.

Ngày 25 tháng 9 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết 60/NQ-CP về việc thành lập thành phố Cao Bằng thuộc tỉnh Cao Bằng. Xã Vĩnh Quang thuộc thành phố Cao Bằng.

Đến năm 2019, xã Vĩnh Quang được chia thành 13 xóm: Đức Chính 1, Đức Chính 2, Đức Chính 3, Nà Chiêm, Nà Luông, Nà Mạ, Lỏ Ngọa, Vò Đuổn, Vò Tấu, Bản Tại, Đồng Cống, Bản Ngần, Bản Thín.

Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng nhân dân ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập, đổi tên các xóm, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Cao Bằng:
Sáp nhập hai xóm Đức Chính 1 và Đức Chính 2 thành xóm 1
Đổi tên xóm Đức Chính 3 thành xóm 2
Đổi tên xóm Vò Đuổn thành xóm 3
Sáp nhập hai xóm Bản Tại và Nà Luông thành xóm 4
Sáp nhập hai xóm Vò Tấu và Bản Thín thành xóm 5
Đổi tên xóm Nà Mạ thành xóm 6
Sáp nhập hai xóm Lỏ Ngọa và Nà Chiêm thành xóm 7
Đổi tên xóm Bản Ngần thành xóm 8
Đổi tên xóm Đồng Cống thành xóm 9.

Chú thích

Tham khảo


title: Sơn Thiên Đại Súc

text:
Quẻ Sơn Thiên Đại Súc, đồ hình |||::| còn gọi là quẻ Đại Súc (大畜 da4 chu4), là quẻ thứ 26 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Tụ dã. Tích tụ. Chứa tụ, súc tích, lắng tụ một chỗ, dự trữ, đựng, để dành. Đồng loại hoan hội chi tượng: đồng loại hội họp vui vẻ, cục bộ.

Tham khảo

Quẻ Kinh Dịch

en:List of I Ching hexagrams 1-32


title: Luzinay

text:
Luzinay là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 223 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 1973 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Tipula caucasica

text:
Tipula caucasica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Huehuetenango (tỉnh)

text:
Huehuetenango là 1 trong 22 tỉnh của Guatemala. Tỉnh này nằm ở cao nguyên phía tây và giáp với bang Chiapas của México về phía bắc và tây, giáp El Quiché về phía đông, giáp Totonicapán, Quetzaltenango, và San Marcos về phía nam. Tỉnh lỵ là thành phố Huehuetenango.

Cơ cấu dân tộc của tỉnh Huehuetenango đa dạng nhất trong các tỉnh ở Guatemala. người Mam là dân tộc chủ yếu sinh sống ở tỉnh này, ngoài ra còn có các dân tộc Maya như Q'anjob'al, Chuj, Jakaltek, Tektik, Awakatek, và Akatek.

Các đô thị

 Aguacatán
 Chiantla
 Colotenango
 Concepción Huista
 Cuilco
 Huehuetenango
 Jacaltenango
 La Democracia
 La Libertad
 Malacatancito
 Nentón
 San Antonio Huista
 San Gaspar Ixchil
 San Ildefonso Ixtahuacán
 San Juan Atitán
 San Juan Ixcoy
 San Mateo Ixtatán
 San Miguel Acatán
 San Pedro Necta
 Soloma
 San Rafael La Independencia
 San Rafael Petzal
 San Sebastián Coatán
 San Sebastián Huehuetenango
 Santa Ana Huista
 Santa Bárbara
 Santa Cruz Barillas
 Santa Eulalia
 Santiago Chimaltenango
 Tectitán
 Todos Santos Cuchumatán
 Union Cantinil

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Interactive department map
Estrategia de reducción de la pobreza - Huehuetenango
Huehuetenango General Information

Tỉnh của Guatemala


title: Höchstberg

text:
Höchstberg là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,85 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 370 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Tipula curvistylus

text:
Tipula curvistylus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Marzio

text:
Marzio là một đô thị ở tỉnh Varese trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 60 km về phía tây bắc của Milan và khoảng 13 km về phía bắc của Varese. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 290 người và diện tích là 2,0 km².

Marzio giáp các đô thị: Brusimpiano, Cadegliano-Viconago, Cuasso al Monte, Lavena Ponte Tresa, Marchirolo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Jordanita carolae

text:
Jordanita carolae là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở tây nam dãy núi Atlas ở Maroc trên độ cao từ 1.000 đến 1.500 mét.
Chiều dài cánh trước là 8,2-9,1 mm đối với con đực and 8-8,5 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 5.

Ấu trùng có thể ăn Echinops spinosus. Khi lớn hẳn, chúng ăn lá cây nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo
C. M. Naumann, W. G. Tremewan: The Western Palaearctic Zygaenidae. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

Jordanita
Động vật đặc hữu Maroc
Procridinae


title: DVD-Video

text:
DVD-Video là một tiêu chuẩn để lưu trữ nội dung video. Ở Mỹ, số đĩa DVD-Video bán ra hàng tuần đã vượt xa số băng cassette VHS bán ra tháng 6 năm 2003, cho thấy sự chấp nhận đông đảo bởi thị trường.

Mặc dù có nhiều định dạng và nhiều độ phân giải được hỗ trợ, đa số khách hàng mua đĩa DVD sử dụng 4:3 hoặc anamorphic 16:9 tỉ lệ góc nhìn (aspect ratio) MPEG-2 video, lưu trữ với độ phân giải 720x480 (NTSC) hoặc 720x576 (PAL) với tốc độ 29.97 hoặc 25 khung hình/giây (FPS). Âm thanh được sử dụng chung nhất là Linear PCM (LPCM), Dolby Digital (AC-3) hoặc định dạng Digital Theater System (DTS), có khoảng từ 16-bits/48 kHz đến 24bits/96 kHz với dạng đơn loa (monaural) đến trình diễn âm thanh 7.1 "Âm thanh vòm" (Surround Sound), và/hoặc MPEG-1 lớp 2. Mặc dù bản mô tả chi tiết cho video và audio thay đổi từ theo vùng lãnh thổ và theo hệ tivi, nhưng nhiều đầu DVD vẫn hỗ trợ tất cả định dạng có thể. DVD-Video cũng hỗ trợ các mục như menu, lựa chọn phụ đề (subtitle), nhiều góc nhìn camera, và nhiều track âm thanh khác nhau.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 DVD-Video information bao gồm tập hợp hướng dẫn cho hệ thống máy ảo.
 Unofficial DVD Specifications Guide (Commercial site.) bao gồm thông tin về máy ảo

Phương tiện lưu trữ
Hàng điện tử gia dụng
Lưu trữ video
Thiết bị nghe nhìn ra mắt năm 1996
DVD
Phát minh của Nhật Bản
Lưu trữ âm thanh

bg:DVD#DVD-Video


title: Paraxenoda biru

text:
Paraxenoda biru là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Paraxenoda